ACcoord van Heilbrun, 19. TuiTchen de
Noordtfche Compagnie van Hollandt
en Zeeland met die van Vriefland,360.
Tuffen Heffen en Ooft-Vrieflant, t8o.
van Kcyfei· Karei met Vriefland, 5oi.Tiiffchen
den Biffehop en Breemenjti^p.Tuffchen d'Har-
togin en dePrincen van Savoyen,89o.Tuffchen
de Heffenen d'Ooil-vriefen, 1005.

Admiraliteyt,5'95. Super-IntendentCoIIeglej \ 6,
Permanent, 594. 8z6.

d' Hr. Aernhem, 748.

Aerrchot (Hertogh) jy. 165. in ongenadeby den
Koningh, 16().

; ΑΙΙνβόδφ. Commandeur op Lïcr-oorr, i-ji. fijn
Inftruélie 16.

Aire by de Franfche verloren 77S.

Marquis d'Aitona,6i.verfeeckert Bouchain, τ fi.
verfterckt Stevcnfwacrt (Ì3. verdere exploiftcn,

J.. van Aitzema, 183.

F.Aitzema 294. van weghen defen Staet aen de
Keyfer ^u. InftruftÌe 16. pouvoir 315. me-
morie van de Koningin van Bohemen 314. In-
ilrudie raeckende Meurs 16. Credentïale van
de Prins aen de Keyfer 315,5 5 8· des felfs verkla-
ringe 4.10. Charnace tegen Aitzema, 41 z.Key-
lers antwoordt aen de felve 411. Sijn difgratic.
493. Brief, 499. dood. 501.

!.. Airzema, van wegende Manze-fteden aenEn-
gclandt, 190. z<>8. Sondeert fijn Hooghcyt ra-
kende een alliancie metdefelve, 1004.

J. Aitzema, 538. doodt-gefchotcn,783.

Amelantfchefaecken ,315·. inveftiture. ib. advijs
van 't Hof van Hollandt, 316. ^>44.

Ambaffade na Polen. «543. 608. na Sweden. 044.
na EngelantSij.816.818.335. na'tNoorden.
y49.Jus legati ιοιφ.

Ampten, Collatie der fclve onder de vremde Na-

tien, 183.
Amftruther ir.
Andla.i38z.419j

Andradc. Ambaffadeur van Portugal, 831. Sijn
klagten,ib. Examen van de fclve, 835·. contra-
klagten,856, naMunfter,975:.

Andrée, 160.233.949.

Anhalt, 147. desfelftbefwaringcn, 148.

Antwoort op de Poolfche propofitic, t. op dc
geklaegde achterheden van Vrieflandt, van
Stadt en Landen aen Vrkflandt, lo, van de
Spaenfcheop d'artijckelcn in Decemberbyhacr
over-genomen, 15. op d'artijckelcn in April
op-geftelt, 34. hacrlaetftcantwoort, 58. ant-
woort van Nyenborgh aen Vosbergen, 55. van
Keur Geulen, JjT, 59. van de Stadt Ceulen, 5 8.
van NyenborghacQ Huygens en Bcaumont,69.
acn Keur Paltz, 71. van den Keurvorft van
Coln aen Huygens enBeaumont, 74, 78.
van Mentz, 78. van den Graef van Ooft-Vrief-
landt op de DefignatieGravaminum, iy6. van
Stadt en Landen aen de Gedeputeerden van
Vrieflandt, 195. van de Staten van Vrieflandt
aen Effen ,196,197. van defen Staet aen Char-
nace, 3x0, 313, 325, 351. van de Keyfer aen
Aitzema, 410, 411. van haer Ho.Mog: aen
Rey,438. van de Lant-Gravin van Heffen aen de
Gecommitteerde van haerHo.Mo:48i.van haer
Ho. Mo: aen Engelant,49z. aen Chemnitz,4i4.
van den Koningh van Vranckrijck aen Knuyt,,
546, van Amfterdam aen haer Hoi Mog: 598.
van Denemarcken aendeAmbaffadeurs van de-
fen Staet, 635. van haer Ho. Mo: aen Strick-
landt, {>44. van den Koning van Engelandt acn
Boreel enRenfwoude, p8p.

Arondcl ςη Amfl:ruthcr wegens Engelandt al-
hier, II. Arondcl weder hier, 310. gedefti··
neert na den Keyfer, ibid.

Affeurantie-Compagnie, 144, 595:, 61 β.

Atrecht by de Franfche belegert, 7i8.

Avaux,238,443. met Servient wegens Vranckrijck
alhier, 886. audiëntie, ibid. credcntiael,ibid.
memoriael aen haer raeckende de rangh, handt,
tijtel, 887. handeling, 959, nemenaf-fchcyt,

Avaux

Avaux Tpreeckt voor de Roomfcli-gciìn-
dc,ibid. iiacrvereeringc, 966.

Grajif^van Awersbergh Kcyferlijcke Gefant al-
hier, 7Ö1. Franfche-Ambafladcurs creilcntucl
niccacnnemelijck,ibid. rapport daerovcr, 761.

M, Axpe, j 11. Treves-handciing met dc i^lve, 3x5.

Bru^ninx, 163.

Brunfwijck, reprefTalie tegen de felve, 721."
Burgh en Coindefs Ambailadèuri na Denemarc-
' '· keii; <5x9. haer Inftrliftie, ibid. komen in de
SOTt,rt;3. teGlukftadt, 635·. Koninghsant-
■ wbort, ibid. nader verklaringe, ÌS36.
R. Burmania, ijpz.

A let op dc grontc Zacl in den Haegh, δφίί.
I5ambergh, 275.

Banier, 149 , 830.

Barbcrius, Venetiendacrtegen, ibid. hacr

Ligi'.e, ibid.

Baflcc belegert, 778.

BaudilTm, 41,45,48,51.

Beaugiii ij·.

S. Bcaiirriont van Dorr, ijiji

S. Beaumont Penti OQàris ν a«-Middclbtìrg, <5(), 15 9.

Efiüevre wegens Vranrkrijck in Engtlandt, 074..

Bentinfih wegens Nyenborgh alhier, 726,77 5·.

Berchem Vicc-Admitael, 554.

Beveren na Hnpeiandt, 307. (ijn intlruitie, ibid.

d'Hr, vanBeverwaerïCdlloncl, 271.

Bickcr, 155, 94.9.

BiljetacndcSpaenfchcNederlanden, (S4,

dc Bye Poolfchen Refident alhier, 515.

Bloemcndad wegens Urandenburgh alhier, 715.
waerom, ibid. geexpcdieert, 801.

Bloem handel alhier, 505.

Bobart Cancdicr van dc Gracf vanOöil-Vries-
landt, 85.

Boetfeler Droflivan Cocvorden,

Boom genomineert in Ambaflade na l?oIcn, 645.
vafl: oppofitie, 644.

Bootfma Ontfanger generaci van Vrieflandr, 18i,
^efufpcndecrt, refcriptie, 185·. opfijhre-
qüeft, iS'iJ. fenteiitieover hem, 437.

Boreel Peniionaris VanAmfterdam naBrcmcn,648.
•waerom , ibid. met Sonck cn Ailva na Swe-
den, <584. haerinftruitie, ibid. propoiitie, 689.
met Sonck cn Wede na Denemarcken, 788.
inftruilic, ibid. haer expeditie, 75)5. finaciaf-
(iheyt, 795·. naHngelantjfjS;. \\à. Joacbmi.

Borcken by de Heflifchc genomen, 146.

Borwcl Refident vanEtigelandt alhier, i r, 164,
878,981.

Boüillion C Hertogh ) in arghwaen, 765-. oritret
van fijn Gouvernement, 780.

Brandenburgh, 147. traftact met deftn Staet,
Keurvorft overleden, -/zS. Brandertburgh
klaeght, 817. haerfchult, 972.

Brafil, handel daer op open, J5o,445·, 5I7, jj-z,

BrafTer, 490.

Breda van Prins Hendrick belegert, 45-r. ver-
volgh,456. capituleert, 461. uyt-töchtvan't
Guarniiijen, 465. Brouwerye, (S15.

Brcdcrode, 34.1,4^0,^35·. Generael van d'Aftillc-
ryé, 6ofi. met Sommerfdijck na Engelant, 70?.
Velt-maerfchalck,848. commiiTie, 856.

Bremen, 147, 609. gefchil met den Acrts-
biiTchop,648. accoortmetdefelvc, 049,765.
vorder gefchil, 7(16. traftact met Lubeck cn
Hamborgh, 797. is tegen Oldenburgh, 571.

Broèckhuyfcn Ricmeefter, 271.

C.

CAlloò, 53S·..

Omerarius Sweetfc AinbaiTadeUr alhier,
555". affcheyt,7(i8.

IJ. Camp, 194.

'Campagne, 526,329,072,673 ,7(55,78x, Sij,
9'7·

Canturlniry ( liertzbilTchop ) j»evangen, 740.

Carel Ludovicq Keurvorft Paltsgraef, 11. ont-
f'angt d'Ordre vande Jarretiere, ibid. ceremo-
- nien daer ontrent, iz. komt in Engelant, 297,
531. Troupes geflagen tot Lemgou, 538. treckc
na Engelant, 617. na'tWy man che Leger, ibid.
in Vranckrijck vaft gehouden, ibid. gErelaxecrt,
703. uytEngelant herwacrts, 982. Koningh
t'nnvredcn, ibid.

Cafal lïelegert, 701.

Cafimier Prins van Polen ^edetineert in Vranck-
rijck, 526, Polen fchrijft voor hem, ibid. ge-
relaxeert, 703^ , : i'

Catholijcken hebben vryheyt tot Maeftright, 700.

Catalogne, revolteert tegen Spagnen, 719,

CatsRaet-Penfionaris, 544, 319.

Cavallerie onder Collonels geftelt, iya.

Cercmonicn, öij, 66y.

Ctulen , 624, klagte, yxx, διίί»

CharnalTe, wegens Vranckrijck alhier, 19,15,
Sijn dimiilie, 91. prefent, ibid. weder hier, 317,
merriorie, 3x8. totCampagne, 319. Pro-
poiïtie tegen'tafdancken van Militie, 331. als
de voor Breda, 45Ó. doot gefchoten, 457.

Chattiljon, 778.

Chemnits wegenDaniighalhict, 5·ΐ2. fijn propo-
fitie, ibid.antwoort, 514.

MadnTTiede Chevreufe, 67Ó.

Cinq Mars, cn de Thou, confpiratie tegen Ri»
chelju, 856.gevangen,859.onthooft, 8^3.

Cyriaci wegens Nyenburgiialhier, 554, 642.

Coenders,6i9.

Coevorden, VrieflanJt fendt aen Stadtcn Landen
wegens'tgefagh, daer binnen, 9.by Ovcr-YiÌcl
gcprctendeert, 10. gchoort onder Drenthe,ibid.
Stadten Landen antwoorden, ibid. Gecommit-
teerde na dea Hage op dat Stuck, 160. Dioft-
Ampt, 658.

Coigneux, 818.

Comptabelen den Raedt niet afte nemen,66o.ant-
woordt van dc Reken-kamer, ibid.

Contarini, AmbaiTadeur van Venetien alhier, 141,

Corbije, 540.

Don Fernando de Cordua gevangen, 5 91.

Couwefleynfcn-dijck, 89Γ).

Cracau,wegens defen Stact in Dcncraaxk, 5·/ 3, i/fy,

Croock, 5 53.

Culcnbnrgl) tegen Wtreght, 534,55:1. Gracfaer!
Amitcrdam gelbnden, 591. pointen wacr over,
593.iiinbegracffenis, öiz,

J>ar;tigl!,

d.

Anzigh, 4^7. PoolfcheTolaIdaer,44.0. be-
fchuldight van Polen, 517. haer Juftifi-
catie, 518.

Dcnbigh, 993.

Denemarck, 441. alliancIemctEngelandt, 639.
klachte tegen haer,701. Conteflatie mtt Vranck-
rijck, 720. Hollandtfchcklachten over haer,
ibid. Dsenfchc klachten, ibid. Brief aen de-
fcn Staet niet aennemelijck, 9x8. Traftaetvan
Spiets, $)ίΓ4. van 't Jaer 1^44, 955.

Defïeyn op Namen, Antwerpen, ofDuynkcrc-
ken, 100.

DorpLuytenant-Admirael van defen Staet, iSo.
refignecrt, 484,, dimiilie, ibid.

Dorfteney ft contributie uythet Kleeffche Landt,

■ 8oi.

Drent klaeghf, om te fijn een LidtvandcStaet,pi5.
Drolt-ampt aldaer, 917.

Duynkerckfche roovers, 542,75:1, Sz6,901-

Duytfche laken, 145. Neutraliteyt tuiTchen het
Rijck en defen Staet overwogen, 4.9 j.

e.

Tat(r· T^ Berfteyn wegheii dcKeyfer tot Parijs,

JLv Waerom ? ibid'.

EgaliGitievan Middelen, 716.
Eyflinga, 189, 4.27.

Eiver-itroom, 74, 76,78. Staetfche devoiren voor

defelvc, 14.9.
Engelicheiaecken, Pafquillcn tegen d'Engel-
fche verboden, joy. verbiedt de Haring - Vif-
' i'cherye, 300. Neemt Schip-geit, ib. Domi-
niumMarisaenEngelandt, ibid. advijs raec-
kende het Schip-geldt, 507. verbiedt de groo-
te Viifcherye ,310. Propofitie wegens de (elve,
402. handelt met defen Staet, 4yi, Klaeght
regende felvc, j^ai, oneenigheydtaldaer tuf-
fchen pe Biflchopped en Puritains, 5 74. alliancie
met Denemarck, onlufl:continueert, 740.
Koninginne en Princcife na Hollandt, 777. Ko-
. ninck retireert uyt Londen, 813. onthael van
de Koninginne alhier, ibid. arriveertin Goe-
ree,8/4· na Amfterdam, 8i(5· Engclfchc
Oorlogh, 84^. Koningin fchrijft aen de Ko-
ningh, 84<i. Koningh eyft vier Leden uyt het
Parlement, 847· Bataillic tuffchen de Koning-
fchecndeParlementfche. 848. Koningin wil
vettrccken, 876. in Zee, 878. Keert donr
ftorm weder, ibid. Komt in Engelandt, ibid.
'tParlament klaeght, 87·). Engelfche difftren-
ten roet defen Staet, 931. Koningh Iclirijft aen
defen 5taet, ibid. ParlamcntfcheConamiirarifen
indenHage, 954.
Engelandt haer Ooft-Indifche faecken, 91.
-E"no Ludovicq Graef van Ooft-Vrieflandt, trout
metdePrinceflcvanOrangie, 8oz. huwelijcx
contrad, 805.
Etenireiter, Collonel, . . ; . .|

ti' Heer Eifen in Vrieflandt, 19(ί. Propofitiei al-
daer, ibid. antwoordt, ibid. tweede ^nt-
Mroardt^ i97» aei Herberts on Amerongen

wtderdaer nae toe, 279. haer inftruaic, ib:
Eflen, 75-0.

Eifex Generaci van 't Parlement in Enghelandt,
934.

Marquis d' Eilampes , Ordinarii AmbalTadcuf
weghens Vranckrijck alhier, 415·, 49. we-
der geroepen, 605·.
i/'Eftrades weghens Vranckrijck alhier, 605,^06,

780.

f.

FÊrents," 74;
Dwcifc Feria, 171.
Fontrailles, 857.
Graef Vrks van NaίΓau^i7, 178.
Franckerbergh, Ritmcefter, 272«

g.

GArmers (Syndicus) wègeh Hamborgh alhicf,
xyi.

Gelderlandt, hare quoten , 141. ge-executeerc,
$■32. klachte over de felve, 591, Uytfpraeck
over de drie Quartieren, 824· Difpuyt al-
daer, 897. Uytfpraeck, ibid- Inftru-
öie voor des felfs Gecommitteerde ter Gene^
raliteyt, 958. Eedt, 939. Inftruöie der
Gedeputeerde, 940. Uytfpraeck over haer
difpuyten, 974.
Generaliteyt, Jurifdiftie van de felve, 48«?. per-
foonen in der fel ver Eedt, ibid. hoe JulHcià-
bel, ibid. verklaringh van haer Ho. Mog. op
datfubjeél, 488. van Utrecht, ib. ge-
ftelt aen de Prins, 489· Hollandts Proteft
daer tegen, ibid· ' Refumptie, 490. Be-
fendinge aen de Vroedtfchappen t'Amfterdam,
5-92. Poindten waer over, 593. haer ant-
woort, 598. Reglement aldaer wegen Hol-
landt, 915.

Gennep door de Spaenfche gerterckt, 27S. door
de Staetfche belegert, 781· Capituleert, 784.
Lodivicus dt Gcer,equipecrt voor S weeden, 949.
Gyfele Admirael van Portugal, alhier, 831.
Heer Goch Thrcforier Generaci, 490. over-
leden, ibid.

Groeninghen ghefchil met d'Ommelanden, <Ì(jy.
702.

GroenlandtfcheCompagnie, 808.
Grotius fchrijft van Moderatie, 873.
Gree/Guebrian, 828, 830. doot, 943.
Gmchc (Maerfcbd) 825. Franfche onder hem

geflagen, ibid.
Due de Guifc trout de Gravin van BoiTu, 780,
869.

Guntner, 87. wegen Dencmarck, alhier, 94$.
Spieringh daer tegen, ibid,

H.

viin T Τ Aerfolte, 9, 914'
... XJLHaga, Orateur van defen Staet
tot Cónftantiiiopcl, 49 j. wederom ghcko-
SaWyCzi, <>67·

" ~ (V; λ Hitn-

Hamborgh, yi/, yjy. Conferentie tegenhaer,
766. ' Traöaet met Lubeck en Bremen, 797.
is met repreiTalien van Schotlandcgequelt, 86ö.
Sciiepen tot LiiTebon op-gebracht,867. De-
ncmarckteghcnhaer , 901. Verfoeckt incluijc
in de Noortfc Travaten, 1005.

Hameien belegert vanHertogh Jurien, iS.

Hanze-fiedcn, 197. Difcours over haer com-
mercie in Encclandt, 299. Traöaet van
V/rrccht met Ènghelandt, 363. haer waer-
digheydt, 377. Aliiancie met Sweeden ,

Harinxma, 160, 194, 4·^9·

Harcken-roodt, cndes felfs wegen d'Ooil-Vrief-
fthe Stenden alhier, 644.

Hatstcldt, 868.

Heylbionfe Verdragh tuffchcn de vier Kreytfen,
'9·

Gr^f/Heyndrick van den Berghe, 35·, 877.

Graef Heyndrick Stadhouder van Vrieslandt, 259.

5". Sterft, 704.

G)-iit/Heyndrick van Nafiauw,

Heen vliet naer Engelandt, Waerom ? ibid.

wederom , 704.

Meerde, 1004.

't Fort ter Heyde gebout, 606.

Trim Heyndrick verftoort, 341. Waerom? ib.
Krijght den Tijtel van Alteilc , 4.17. Verkla-
ringhe van haer Hoogh Mog ; daer op,

418. Wert'teerfle Lidt van de Ridderfchap,

419. Pretendeert het Stadthouderfchap van
Vneilandt, ηο6. SijnTeftament, 977.

Hen -van Heem-ftede Raedt - Peniionaris met
Knuyt in Ambaffade na Vranckrijck, 100.
hier Inftrudie, 101. Secreta Inftruétie, 106.
Verhael van haer handelinghe, iii. Hécm-
ftede doet rapport ,318. refigneert, ibid.

HerbertSj 8i, iö3> 179.

i lerdefianus wegen Bremen alhier, 928- weghen
de Hanzc-fteden, 1004.

Heflen, haerexpeditien, 18, 338. Landt-graef
in Ooft-Vrieilandt, 479. Accoordt met de
feive, 480. SecreteProteftatie, 481. Sterft,
Landt-gravinantwoordtaen de Gecom-
mitteerde van haer Ho. Mogende, ibid. Han-
delt met de Keyfer, 530, 555. Traftaet met
Vranckrijck, 645. mètLunenburgh , 647.
khchte over de Heflifche, ηχη, 769. verfoeckt
aiTiilentie van defen Staet, ibid· Haer exailien,
895, 923, 914.

Hoef-Yferfche fchuldt, 5j6, (io/, 641,724»
769.

Trmcejfe van Hohenzollern, 775.

Hollandt tot menage genegen, 66, 71. twiftmet
dcgeneraliteyt, 486. Proponeert verfcheyde
poinilen, 849. Inftruilie aen haer Gecom-
mitteerde ter Generalitey t, 91 ο. voor den Raed
Peniionaris, 911.

Gu/af Hom geloft uyt fijn gevanckenis in Beye-
rcn, Sf),·.

Honart, Bicker, en Andre, in AmbaiTade nae
Polen, Haer inftruftie, ibid. Ver-

treck, Z37. komilein de Sondt, ibid. tot
Danzich , 238 . Poolfche en Sweedtfche
Commiffien, 239. Ambalfadeursvàn Vranck-
rijck en Brandenburgh, 240. Audiëntie by
den Koningh van Poolen, 254. Cohtcftktie

over 't fitten met de Marck - graef Sìgifmund in
de Kerck, ι^γ. af-fcheydt van den Koningh
van Polen, 266. Difcoursmetde felvc wegen$
't Houwelijck van PrincefTe Palatine Elifabeth,
267. af-fcheydt van Danzich, ibid. kowea
in Hollandt, 268.

Hugo de BurgoYersSefant alhier, 933.

Η Ugo Peters, 936.

HuygensCollonel, gefchoten, 783.

Huygens en Beaumont naColen en Dufleldorp, 66,
HaerInftruélie , ibid. Naerdcrlafl, 69. ant-
woordt van Nyenburgh, ibid. Memorie, ra-
kende het ftraffen van de Staetfche Soldaten by
de Neutralen, 71. audiëntie by Cheur-Koln,
73. antwoordt, 74. raeckendede Elve, 76·
audientiebyMents, ibid. Propofitie,77. ant-
woordt raeckende d'Elve, 78. de Wefer-
ftroom, ibid. antwoordt van Keulen raecken-
de de Wefer, ibid. Nyenborghs vcrklaringe,
79-

Huyfltn, -769.

Hulil, aenflagh van de Prinspiflucktj 45U.

i.

JArriere, 11· Regifters van de Ridders van de

felve ordre, iz·
Jerre, 1004.

In en Kniphuyfen. 361, 490.

Cardinael Infant, komt in Nederlant, 171. be·»
Jegert Nordlingen , iji. Sterft, 785·. fijn
Teilament, ibid. Lijck, 983.

Inftruftie voor Vosberghen acn Keulen, 39. voor
Huygens en Beaumont. 67. voor Heemftedc
en Knuyt in d'AmbaiTadena Vranckrijck, loi·
voor Honord, Bicker en André naPoolen 233·
voor de Ghedeputeerdennae Ooft-Vrieflandt,

270. voor Aylva Commandeur op Lieroordt.

271. voor Effen, Herberts en Amerongeti
nae Vrieflandt, 279. voor Beveren naer En-
gelandt , 307. voor Aitzema aen den Keyfer,
312. voor de Zee - OfEciers , 342. voor
Graef Maurits na Brazil. 35x. voor de Ra-
den Provinciael in Vrieflandt, 384. voor Ge-
committeerde ter Gcneraliteyt van Vrieflandr,
3 8 7. voor den Raedt van Staten na Vrieflantj
388. voor Admirael Dorp, 408. voor de
Gedeputeerde van Vrieflandt, 474. voor Swart^
fenborgh en Coenders naer Ooft-Vrieflandt,
480. voor Burgh en Coenders naer Denne-
marcken, (Ì29. voor Boreel en Soncknaer
Sweedcn , 684. voor Tuillerie weghen
Vranckrijck aen defen Staet, 736. voor
Boreel, Soncken Wcede aen Dennemarcken,
778. van Hollandt acn haer Gecommitteer-
de ter Generaliteyt, 910. voor den Raedt
Pcnfionaris ,911. voor de Gecommitteerde
van Gelderlandt , ter Gcneraliteyt, 5:38-
voor des zelfs Ghedeputeerden, 940· voor
de Wit, Bicker en StaveniiTe nae Sweeden,
950. Voor Boreel en Renfwoude naer En-
gelandt, 983.

Jflachimi, 93. Ambaifadeur weghcn defen Staet in
Engelant, i (S3.weder daer na toe,777. met Boreel
en Renfwoude,983. haer inftruéie,ib:d. vcrtrec-
kcn,987.koineninEngej3pt, ibid. begroet door

Lcdea

leden van 't Parlement) ibid. haer recèptic,
988· audicntieby den Koningh, 989. Sijn
antwoordt, ibid. Nader Propolitie; 990.
antwoordt, ibid. audicntiein'tPar)cment,i>i>i.
Conferentie met het felve, ibid, Difpuyt, ib-

Jorck (Hertogh) geboren, 65. fijngetuyghen,
ten Doope, ibid·

liabella Infante van Spangien, ilelt na haer doodt
vier Direiteurs, 165. Haer begraefFeniffe,
ibid·

Jufliniani Ambafladeitr weghen Venetien alhier,
vertreckt, 776*· weder hier, 908.

K.

KErcken-beeck, 87.

Keth na Vricflandt, 455. fijn laft , ibid.

Keth, 4.72, 534.

Ketfge, 642· met D-Nutten weghen Coln al-
hier, 702· verfocck, d'Evacuatie, 86p.
affcheyt, S94.

KieefTche klachte, 702.

D. Klinckbijl, 423.

Kniphuyfen, metHiskens, wegen d'Oort-Vrief-
fche Stenden alhier, fij , 174, met Sparrin-
ga, Si)4.

Knuyt, 100, 195. na Vranckrijck, ant-
woordt van dc Koninck, 546.

L.

LAngerack, Ambafladeur weghen defen Staet
in Vranckrijck overleden, 334·

Graefvm Lavai. 90.ΐ

Lens by de Franfche verovert, 775.

Liedekercken, Ambasfadeur na Marocco, SoS,
St-I.

Licenten,4i3. in Zeelandtgheopent fonderken-
nisfe van haer Ho. Mog. 319. Verpacht, 413.
505. 552. 545. onordrein de felve, fi®.

Linteloo, na Casfel, fipf, rapport, 923·

Logijs-geldt, 311· gereduceert, 937.

d' Heer van Loquercn , 341. 45Ό.

Lotteringe, S7. Accoort met Vranckrijck, i8S.
Princesfe vlucht nae Brusfel, ibid. Tractaet

• met Richelieu, 772. Hertogh komt tot Bruf-

• fel, So3.

Loven, belegert,

Lubeck, Tradiaet met Bremen, Hamborgh, 797.
klachte, 972.

Luyck, verfoeckt byilandt, 6x7. Onluft met
Cheur-Coln, 643. verdere onluft,731,839,
869,923,914,.

LuckltadtfcheTol, 4.14. Abrogatie van de fel-
ve door de Keyftr, 420. door de Keur-
vorflen, ibid. Denemarcken daer over ver-
ftoort, 421. Schrijft fcherp acn haer Ho.
Mo. ibid. pareert met ibid. niet gq>roro-
geert, 443, 721.

Lunenburgh, alliancie met Heffen, <Ì47.

Μ. ■ ;

Aeghdenborgh, 147. ó

Maeftricht, optocht van de Prins daer nae
loe, öy. Acnflagh van dc Spaenfcljc <Ucj: op

ontdeckt ,571. refugeerdc aldaer> Sp fi com»
miffiedaernatoe, 914.

Makelerdye afgefchaft, 895.

Marca Spaenfche Gecommitteerde alhier, zf,

Marocco, 8oS. Befchryvinge, 809.

Mathenes, 914.

Gr<zf/MauritsnaBrafil, 35·ι. fijnlnflrudlie, ibidi
Expeditie, 445, 5-38. Revocabel, 899. we»
der hier, 981.

Theob. Maurits, heeft alhier audiëntie, 807.

Cardin. Mazarin, 853. Sprecckt voor Portu-
gael, 975,

Mecklenborgh Doüariere klaeght over den Her·!
togh tot Swerijn, 718.

Meyerye van den Bofch, 145, 415,

Ridder Meldrom, 401«

Fr. de Melo, 842.

Memelfe Tollen, 519.

jvjemorie van defen Staet tot Juftificatie vari
haer Handelingh met Spangie, 3'3. Memo-
rie aen alle Mmifters van defen Staet buyten
Landts zijnde, 37. van Nieuwborgh raec-
kende het ftrafFen der Staetfche Soldaten by
Neutralen, 71. van Cheur - Paltz aen Nieuw-·
borgh, ibid. van Bootfma aen de Staten van
Vrieflandt, 189, 190. van de Koninginne
vanBohemen, 314. van Chai-nace, 3x8,329.
en Vrieflandt van den Raedt van Staten, 418.
van haer Ho, Mogh. raeckende doperfoonenin
des felfs Eedt gheweeft zijnde, 4.86. van
haer Hoogh Mog. aen de Ambaffadeur van
Vranckrijck, 5-19.

Mendoce, Ambafladeur weghen Portugael al-
hier, 754. fijn receptie, ibid, Huys ghsaf-
fronteert, 8ö6. vordere expeditien, 892,
806.

Meppen, door de Keyferfche in genomen, 5'3i,

Merode, Ritmeefter, 172.

d' Heer Meurer, 1004.

Milander,72<5. van de Landt*Gravih van Hef-
fen gedimitteert, 726.

Militie, 332. aPdanckingh van de felve, ibid.
Charnalfe daer tegen, ibid. achterhcydt van
eenighe Compagnie, 672. Keucken - Compa-
gnie, 673. afdanckinghe van ceni^he Mili-
tie, 7iz. Prins daer tegen, ibid. fi)n reden,
ibid. Hollandts afwyfinghe van vier Compa-
gnie, 765. rapport daer teghen, ibid. R.edu-
öie, 764,. Wilde vijftigh Compagnien af»
dancken , 787. Militie qualijck betaelt,
980. I .

Millingraet, en Kercken-beeck van Weft-raun-
fter alhier, Sy. .ij,

Miflïve van Vrieflandt tegens 't handelen met de
Spaenfche, io. κ aen de Staten Generael
en de particuliere Provinciën, ipj. vaa
Vranckrijck aen dffen Staet, 331, 417. van
Denemarcken, 4.21. van Aitzemji, 499. van
defen Staet aen Poolen, 514. van-Polen aen
haer Hp. Mog.5ii. acn Vranckrijck, '5x0.
vap.Engelandt aen, haer Ho. Mo&.<Soj,. van
de Koningin van Epgelandt aen den Koningh»
840. van de Predicanten van Zsclandc Aen de
Kercken van Schotlandi, 919. van den Ko-
ningh vanEnghelandtaen haer Hpi iyiog. 531·
vaOi Swecdcn aea defen Staet, 947,,.

Moller,

Moller, Gefant van Hamborgh alliier, 66, η].
, CJ03 . Affchcyt aen 'de felve, 908·

Mulart, 478, 914.. Qusilie met Ripperda,
973. fijn aen-teeckeningc, ibid.

Munfter, 723. Bereytfelen tot de Handelinghe
aldaer, 884. Pra;liminairepoinö:cn,885. Hol-
landt wil maer drie fcnden, ^η6. Zeelandt ver-
klaringe, 968.

Mufch, Griffier, 35"} 2.85,713,313·

N.

NAflauwSarbrugh, 703.
Netthcrfol , wegliens Enghelandt al-
hier, II.

Nyenborgh, 53,72, 513. Klagten, 841.

Nimwcgen,7ii. wertgedreyght, 75,0.

Nobel, ijp, 504, (iio, 611.

Graef njan Nogdics, 62· doodt gcilagen, ibid·

Noordtfche Compagnie, 356. haerOftroy, ibid.
continuatie, 357,358. Vriefch Odroy voor de
felve, 4li.

Nordlingen belegert van de Cardinael Infant, 171.
over ibid.

Norpraet, wegenBrandenburghalhier, 97a.

Nutten, weghen Keur-Coln alhier, 726, 775.
over d' Evacuatie van den Weftphaelfchen
Kreyts, 840. confideraticn daerover,ibid. 869,
892.

O.

OCtroy voorde Steden inVricflandt, 188,
468. voor de Noordtfche Compagnie,
350, 4TI.

Olden-Ampter onluftcn, 669.

Oldenborgh, 490.

Oorloghs-defTcyn van defen Staet, 6i6,6x8.

OoiHieym, 708,747·

Oofterwijck, Ordinarls Ambaifadeur in Vranck-
rijck, 318. Sijninftruaie, 594,537.

Ooft-IndifcheCompagnie, 60L Engelandt klaegt
daer over, ibid. Verantwoordingh, 604. Vries-
lamdt wil daerin wefen, 848, 899. Ghewey-
gert, ibid. Oftroy voor de Compagnie,976,
1009.

Ooft-Vriefchc faecken, 81,174. Uyt-fpraeck van
baerHo. Mog. op de differenten, ibid. Project
van Embden, 177. van de Stenden, ibid. Haer
Ho. Mog, Uyt-fpraeck, 178. Gedeputeerde
daernatoe, zyo. laerlnftruöie.ib.vervolgh,
478. Heflens in-legeringh, 479. Accoortmet
de felve, 480. klagte tegen de Zelve, γζγ. defen-
iions werck aldaer,818.Üyt-fpracck, daerover,
819. Stuckvan Evacuatie, 894. Graef neemt
volckaen, looz. Stenden ombragieux daer van
ibid- TrevesmetdeHeiTifche, 1006.

Ooft-zce., beveylingh van de felve,

Oppyne- waert, aldaer door-gefneden,

Due de Orleans, Traftaet met Spangien, 167. re-
tireert fich van Bruflel, 168. Nader Traftaet
met Spangien, 857. neemt Grevèlinghen cn
Bourburgh, 981.

Over-lacker in den Haegh, 171. doot-gefchoo-
ten, ibid.

Over-oiafe, verkochte cn verpande Heerlijckhcr

den aldaer, 899. difpuyt over de Landen,
980.

Oxenlliern Rijex-Cancelier van Sweeden , τ 6.
in den Hage, 191.
J. Oxeniliern wegens Sweeden in den Haegh, 15·o.
Waerom? ibid.

P.

PAltz, Gulickfche, Kleefs, en Bergs Leenen aeti
de felve vervallen, yi. Nyenborghs ant-
woort, 72. Paltz Hongerfnoot, foi,

Paryba gewonnen, 173.

Perpignan (defterckte) is Frans, 830.

Petitie des^aedtsin't Jaer 1633, 89,in'tjaer 1634.
144. in'tjaer 1636.395·. in'tjaer i<i37,445.
in'tjaeri638,55·6. in'tjaer 1639,652. In't
Jaer 1641, 810. in'tJaer 1642, 869, in'tjacr
1643,936. in't[aerii)44, loii.

Philippine-Schans over aen de Staten, Cj.

Philips-borgh, ingenomen door Bambergh, zyz^

Piccolomini Veldt - Maerf^halck van de Keyfer,

146.304. inquartiert in Gulick en Kleef, 320,
444.

Piershil,Ritmeefter, 271.

Pillaufe Tollen, 5-19.

Pinfen,Co]lonel, ΐ5·3.

Placcaten, 90,477,5 8 65:9,7 3 6.

Placius,85.

Poigniz, Ambaifadeur weghens Vranckrijck in
Engelandt, 295·.

Polen,Traöaet met Sweden, 260. Prefenteert fijn
Mediatie tuifchen defen Staet en Spangien, 340.
Brief van defen Staet aen den Koningh, 514.
van den Koningh aen defen Staet ,51(1. befchul-
dightDanzick, 5-17. Brief aen defen Staet niet
aennemelijck703.

Portugal revolteert tegen Spangien, 750.Ambaifa-
deur in Engelandt, 742.. vervoigh van de re-
volte, 753. Tradlaetmet defen Staet, 75·5. Ra-
tificatie ,831.

Predicanten in 't Lant van Kleve,&c. 641. in Zee-
landt , ftaen voort Parlement van Enghelandt,

928. fchrijvenaendeKercken van Schotland!,

929.

D^Heer van S. Prcuyl, 778. onthooft, 779,

Princcife Royale, 742,917,980.

Prinfen Partagie van 't genot in de felve, 717,

Propofitie van de Ambaifadeurs van Polen, 3. van
Sadawadsky,7. vanVrieflandtaen Stadt ende
Landen, 9. van Vosbergen aen Keulen,44. van
Huygens en Beaumont , 77· Wyarda aen
haer Ho. Mo. 81. van Kniphuyfen en Hiskens,
83.van Andrée. 160. van Joachimi aen Enge-
land, 164. vanHarinxma, SaeckemaenCamp
in Groenmgen, 194. vanCharnace, 283,310.
3i5',532. van de Gedeputeerden van de vier
Claifen van Zeeland tegen de Paus-gel'inde, 392.
van Carleton aen defen Staet, 401. van den
Raed van Staten in Vrieflandt, 426,469,473,
581,584. Reyaenaenb3erH0.M0.437. van
Chemnitz, 512. van de Generaliteyt aen Hoi-
landt, 5·93. vanSommerfdijck aen Engelandt,
618, (Sic. van Boreel en Sonck aen Sweeden,
089. van Bloemendael aen defen Staet, 715.
vanSpicrinck,83f. van Schickhart,^i5. van

Boreei

Boreel cn Renfwoude in Enghelandt, 989.990.

Pruyflen, Sweedtfche Tollen aldaer, 7. £ xceiTen
in de fel vc, ibid.

Puiflaurens gevangen, 170.

R.

T}Rins Radfevil Poolfchen AmbaiTadeur allijcr,!.

* Credentiael, ibid. Propofitic 5. antwoort,ib.

Raedt van Staten na Vrieflandt, 387. Inftruftie
voor de felve, ; 8 8. haer Propoiitie aldaer,42 6.
nader klachte tegen de Vrieilche abuyien, 418.
Pointen by haer verfogt, ibid. antwoort van de
Staten in Vrieflandt,4x9. Uyt-fpraeck van den
Raedt, 434. Proteftatie, ibid. Propofitie, 496,
475. Difpuyt over des felfs Appel aen haer Ho.
Mo. 592.

Rantwijck Gouverneur van Roermonde , ver-
rafl:, WaiTenbergh, 304. overleden, 756.

Rani;ou,4i9.

Ravefteyn,642.

Reglement op de befetting van de Kuil van Vlaen-
deren, 346- 't colledcren van Specien, 430.
voordeKruylTers, 919.

Rey, Pools Gefant alhier, 43 7. fij η Propofitie, ib.
antwoordt van haer Ho. Mo. 438.

ReneflTe gevangen, 319.

Renfwoude, 748,983.

Reeckeninge der Provinciën, 781.

Richelieuiij-, fijndifcours met d'AmbaflTadcurs
van defen Staet, ibid. Tradaet met Lottcrin-
gen,772. Kranck, Syz. fterft, 853. fijnElo-
ge, ibid. Confpiratie tegenshem, 8^6.

Rhijnberck van de Prins belegert ,όζ. Berent, 63.
capituleert, ibid.

Rhijn-Graef,785.

Ripperda, 466,419. quseftie met Mulart, 973.

Sr. TL Roe Engelfche AmbaiTadeur alhier en paf-
fant, 74Ö, 84x.

Roermonde van de Spaenfche berent j 4? 5 · over,
ibid.

Roüan, Parlement aldaer geinterdiceert, 702.

Th. Le. Roy wegen Spangien alhier,
9(14. waerom?ib.

Ronneth Spaenfch CommiiTaris in den Haegh, 2 j.

J^oorda, 43 b.

Ph. Rovenius EiiTchop van Wtréght, 66^).

Rubens, verfoeckt pafpoort van defen Staet, 2 5.

Ζ-Λ RuelleBurgermeefter van Luyck, 506. dood,
508.

Ruyfch, Penfionaris van Dort, 710.

s.

SAeckema, Harinxma, en Camp wegen Vries-
lant, na Groeningen, 194. Propofitie aldaer,
ib. antwoordt, 195·.
Salvius,58i.

Sarbruck (GraeO gcfchoten, 86(i.
Savoyen pretendeert op d'eriFeniiTe van Neder-
lant, 105·. Accoort tuffchen de Hertoginne cn
de Princen, 850.
Sawadsky AmbaiTadeur WCghen Polen alhier , 7.
Propofitie "wcghens de Tollen in Pruyflen, 8.
tcghen'bcright van d'Ambaflsdeur Van S\^ee-

Sawadsky, 155·.

Saxen geflagen tot Wiftock, 379.
Schaep, Sonck, André, totaccoordt na'tnoor-
den, 949. affchevt,995. naDenemarckcn,ib.
995·. handelinge,996,997.
Schaiïer, 128, 143,158.

Schafmeefters, 589. klachten over haer, 750. af-

gcfchaft, ibid.
Scheep - gcl:,7iö.
Scheltinga, 43X.

Schencke-fchans verloren, ij6. wederbelegerdt,

Z77. op-gegeven, ibid. conditiën, ib.
Schotlandtoprocrigh, 5-21. Konings proclamatie
teghen haer, 5x2. haer proteft, 5·2 3. conve-
nant, ibid. redenen van haer tegen d'Engelfche
Liturgie, 524. redenen der BiiTchoppen daer
tegen, 526. proclamatiedes Konings, ib- vor-
dere beroerte, 604. Accooit met den Koningh,
617. haer convenant, 677. teghen den Ko-
ningh, 1010.
Schickhard,9ij.

Schijte Sweedtfche A mbafladeur alhier, 191.
Schnabelius, 747.

Schotte Penfionaris van BruiTel, 166.
Schraflisrt naeHamborgh, 721, 800.
Servien, 886-
Socinianen, 623,748.
Sohnius,707.

Soifons ('Grave}flaet Ch3ftil!on,778. doot.ibid-
Graef'van Solms, 45:9. Gouverneur van Maeilrigt,

780. Hullandt tegen de felve, 849.
Palati» van Smolensko wegen Polen alhier, 644..

voldoet het ceremoniael niet, ibid.
Sommcrsdi)ck in AmbaiTade na Engelandt, 6ij.
fijn propofitie,öiS.corifercntiemetVane,(Ì73.
difcours met Bellievre, 674. krijght permillie
om te vertrecken, 676. difcours met den Ko-
ningh, 677. komtinHollandtjibid. weder na
Enghelandt, 709. wordt Staet GeneraeJ,
717.

Sonck, 158,684,788,949.

Sondtfe Tol, 439. klagte daer over, 619.

Dr. Spina uyt Engelandt na Regensburgh, 740,

audientiealhier, ibid.
Soufa Cothintho, Portugaelfche Ambaflkdeur al-
hier, 912-
Scip. Souverain, 492.

Spaenfe faecken, 445". Staetfche Schepen aen Span-
jen verhuertof verkoft, 532, 595. haer vloot,
<509.

Spinola hier van wegen Genua, 787.
Spieringh wegens Sweden alhier, 340,513. ftrij dt
met de Karos van Brederode ,7x1. foeckt fubfi-
die,721, 83(5. is indenhaetvan'tgliemeene
volck, 799. fijn propofitie, S37. nader me-
morie, 839,8^5. ernilighe memorie om fubfi-
die, 908.

Stadt cn Landen, 5'5'i. qusïtiealdaer. ib. ^öz. fen-
tentie, yóf. tweede iententie, 5τ<ί6. derde lên-
tentie,568. vordergefchil, 665',702.uytrpraek
daer over, 717. vorder different, 76^. difpuyt
aldaer, 898,971.
Steenhuyfen, Ritmeeftcr, 174.
Sternenborgh Prooft van Santen, alhier, roto.
SterrefchansoveraendcStaetfc, tfj. wéderviirle.·
ren, ibid.'

Stridi,

Stricklant, weghen 't Parlement van Engelandt al-
hier, 845. deliberatie over fijn audiëntie, ibid.
klaegt, 844.antwoort vanhaer Ho. Mo. ibid·
Parlamentsreplique, 845·. Heeft audiëntie inde
vcrtreck-kamer, 880. Examen van lïj η laft,
ibid.

Straffort, 674.. gevangen, 740. geexeciitcert, 741.
Jaetfte woorden,743. brief aen fijn vrouw,

74Ö·

Swalwe cn Herberts wegen Embden alhier, 8i.

Swartfenburgh, loo. met Coenders nac Oofl:-
Vrieilandt, 480. inilrudie, ibid.

SweedenjTraóiactmctVranckrijckjiö· aftien van
't Leger, 18. Ruyteryeby deStaetfche, 65· Be-
graeiieniffe van den Koningh, 155:· Traflact
met Polen , 260. met Vranckrijck, 5-78. met
defen Staet. 691 · verfoeckt fubfidie van de fel'
ve,4S)i· J ratìaet met Vranckrijck, 578· Jalou-
iy metdeFranfchen, 830. invaficin HoHleyn,
947. fommeert defen Staet om afliftentie,
ibid.

van de Franfche daer tegen, 185. antwoordt
op de fclve,3^o. haer naerder Propofitie,
ibid. naerder antwoordt, 32^.

(J^. H. Tromp, Luytenant Admirael van de-
fen Staet, 484, beveght de Duynkerckers,
589. Weder in Zee, 590. Neemt diiyfenc
Spaenfche Soldaten, 609. Slagh in Duyns,
613. Altercatie daer over, 675. verdee-
lingh van den beuyt, 700. Ordre tot tran-
fport van Prins Willem, 751. Enghelfche
Schepen by hem genomen, 841.

Le Tuillerie , 443. weghens Vranckrijck al-
hier, 728. handelingh met de felve, 725).
fijn Inflrudie, 736. gaet nae Sweeden en
Denncmarck, 5)67.

Turckfchen Chiaux alhier , 774. fijn au-
diëntie , 775. Handelingh van defen Staet
met de Turck tegen Ooftenrijck, 805.

Turin, 702.

V.

T.

TAncken wcghcnsDenemarcken alhier, 5:58,
7?o. iijnaen-brengen,799 antwoort, 850·
memorie tegen Hamborgh, 903· refutatie
van dien, ibid.

Tiiien-hoven, 100.

Thicnen ingenomen, 275. verbrandt, ibid.

Thomas Prince van Carignan, komt tot BruiTel,
165. geflagen, 274.

De Τ hou, 85(1· onthooft, 8(^5.

Til. Coli. 672.

Torenfteyn, 947· wedcruyt Hollleyn, 1008·

Tradaet tuiïchen Vranckrijck en Sweeden , iC>·
van Alliancie tuffchen defen Staet cn Vranck-
rijck, 94. Concept tuiïchen de felve, 120,
152, Traftaet tuffchen Vranckrijck , endc
d'Üver-KreytfentotFranckfort 15 1, 15-5. van
Due d'Orleans met Spangicn, 167. van de-
fen Staet met Vranckrijck, tot rupture met
Spangien , 198. Tuflchen Sweeden cn Poo-
len , 260. Tuffchen Vranckrijck, ende do
Princen van Italien, a88. van Campagne
tuffchen Vranckrijck cn deft-n Staet, 32(3. van
defen Staet met Brandenburgh, 336. van
Utrecht tuffchen Engelant en de Hanfe-ftcden,
363. van Sweeden met Vranckrijck, 57P, 5-78.
van fubfidie tuffchen Vranckrijck,en defen Staet,
425, 605·, Szp. Alliancie tuiTchen Enghe-
landt en Dennemarck, 659. Tradaet tuf-
fchen Vranckrijck en Heffen,(145. van Hef-
fen met Lunenburgh, 647. tuffchen Swee-
den en defen Staet^van 't |aer veertigh, 691.
van defen Staet roet Portugal, 755. prelimi-
nair tuflchen de Keyfer en Vranckrijck , 755»,
tulfchcn Vranckrijck en defen Staet van het
Jaer 1641, 771. Traftaet tuffchen Riche-
iieu en Lotteringcn , 772. tuflchen Lubeck,
Bremenen Hamborgh, 797. TuiTchen Due
d'Orleans en Spangie, 857. van defen Staet
met Vranckrijck, 88x. van Spier van het
Jaer i>44·, vanfubfidientulTchcn defen

Staet en Vranckrijck, s>6o.

Trevcs - handelingh, 281. Hevighe Propofitie

yAne, 674.

Velt Driel, 143, 472, 574.

Veldt - toght der Spaenfche, 62, t68, 45-5.
van de Staetfche, 64., 273, 450, 528,606,
625-, 899, 976. De Franfche, 274,5-39.

Venetien, faecken met defen Staet, 341. Ghe-
fchil raeckende de rangh, 443 , 559. Tegen
de Barbanns , 808. haer Ligue, ib. 936.

Venlo, van de Spaenfche berendt, 453. Capi-
tuleert, 454. Ontfchuldigingh van den
Gouverneur, 455. Juftitie teghen d'Oifi·
ciers, 467.

Verfchoor, Ritmeefter, 272.

Vicq, 492.

Ujt- fpraeck, van Vrieilandt ovar dc diffenfien
van het draglien van haer faecken, 1 o. Van
liaer Ho. Mo. over de differenten van Ooft-
Vrieflandt, 174, 178. over Wittefeldt, ibid.
van den Raedt van Staten over de differentén
in Vricflandt, 434. van haer Ho. Mo. over
de diffenfien met Vrieflandt, 565·, ^66, 5-68.
teghen Wachtelaer, 672. over de ghefchillen
van Stadt en Landen ,717, over het defen-
fions werck in Ooil-Vrieflandt, 819. Tuf-
fchen de drie Quartieren van Gelderlant, 824.
overdedifpuytenaldaer, 897,974.

Uladiflaus Koningh van Polen, 2.

Vosbergen, aen Cheur - Keulen, wcghen d'ont-
ruymingevan 't Landt van Cle ve, Marck,&c.
39. Inftruftie, ibid. Propofitie aen Nyen-
borgh ,41. aen Cheur - Keulen, 44. Re-
den voor d'ontruyminghe, 47. tegen d'ont-
ruyminge, ibid. antwoordt van Nyenlx)rgh,
55. van Cheur-Keulen, 55. van de Stadt,
58. vertreckt, 60. prefent, ibid. Komt
met Wifpenningh by de Landtgraef van Hef^
fen, ibid. komt in den Haegh, 6a. na Vranck-
rijck , 491. in Ambaffade nae Venetien,
808. _

Vranckrijck, Traftaet met Sweeden, τ6. Ex-
peditie in Lotteringhen, 87· Tratìaet vani
Alliancie met defen,Staet, 94. Dort en Am-
fterdam daer tegen, 93. Artijckelen met dc
felve van Auxiliair byftant, iio. Concept

TraiSaer

Traflaet van rüpture teghens Spangien, ibid.
Traéèact met de Overkreytichcn tot Franck-
fort, lyi. naerder Traélaet, 153. Met
deferì Staet tegens Spangien, 198. verklaert
Oorlogh, 106. Manifcft daer teghen, nt.
Lange Deduftie van de Spaenfche, ζ 15. Dif-
courfen over de rupture, 198. Traftact met
dePrincen van Italicn j 2^8. van Campaigne
met defen Staet, jzi. Brief van den Koningh
aendefelve, 351, jji. Traéiiet met Swee-
den , 379. van fiiblidic met defen Staet, 425·.
die over haerklaegt, 5:29. Daulphin geboren,
5^9. Tradaet metSweeden, 578. met defen
Staet, 605. Excufe van defelve wegens vijf-
rliien Schepen, 608. tweede Soon ghcboren,
718. Tradaet praïliminair met de Keyfcr,
759. Niet geratificeert, y6o. Met defen
Sraet, 771. van fubfidie,829,881. Nieuw
Traftaet met de fclvc, 882. Konings ordre
by zijn doodt, 887. Particulariteyten van
fijn fterven, 890. Franfche handelingh al-
hier, 921. Traöaet van fubfidien, 960.
Franfche delTeyns, 828.

Vranckrijck, Koninginne Moeder komt in defe
Provinciën, f^o. ReyfenaAmftcrdam,5'42··
verfoeckt CommiiTarifen, 5:45. refolveert na
Engelandt te gaen, ibid. Vertreckt, hacr
Apologie gedefadvoüeert, 547. Vertreckt üyt
Enghelandt, 807. Kranck, 8ji. Sterft,
852.

Vrede - handelingh gerefumcert in den Mage, 19.
Vrieflandt en Stadt en Landen d«er tegen, 20.
Spaenfche Gecommitteerden weder hier, 25.
haer antwoordt op d' Artijckelen in December
by haer over-genomen, ibid. Eerfte procu-
ratie, 28. tweede, ibid. Rapport, tot den
eerftcn April, Declaratie van haer Ho.

Mog. tot Juftificatie van de felve, 35. Ant-
woordt van de Spaenfche, 34.. Advijsvande
Prins, 36. nader advys, ibid. Memorie aen
de Minifters van defen Staet buyrens Landts
zijnde, 37. Befendinghe der Spaenfche aen
haer Koningh, 38. Haer laetfte gefchrift, ib.
dimiifie, ibid. laetfte affcheydt, 39. Ver-
foeck, ibid. Propofitic van Vranckrijck raec-
. - kende een generale Vrede, 325. Antwoordt
van haer Ho. Mo. ibid. Pafpoort tot de fel-
ve, 423· vervolgh, ff5·. Bereydtfelen tot
deMunfterfchehandelingen,884, 885·.

Vrieflandt, antwoordt, op de gheklaeghJe ach-
terheden, 8. hacr uyt-fpraeck weghen de
diffenfien van het draghen van haer Laften,
10. vervolgh, 145, oneenigheytaldaer, 156.
Verfoeck van haer Ho. Mo. aenVrieflant, 158.
antwoordt, 15*9. verdere onruft aldaer, ibid.
befendinghe van haer Mo. Mo. daer na toe, ibid.
andere Befendinghe, 103. verdere onluft, 182.
Projeft, ibid. rapport by de Extraordina-
ris Rekenmecfters, 184. Oftroy voor de
Steden, i88, Schryft acn de Staten Gene-
raci, cn de particuliere Provinciën, 193. Vor-
dere oneenigheydt, 381. Reglement voor
de Raden Provinciael, 384. voor des zelfs
Staten Generaci, 387, Racdtvan Staten al-
daer, 426, 434, 4(59, 473. Revolutie al-
daer, 43X, veranderinge, 468. middelen, ib.

Reformatie aldaer, y8r. Reglement op de
ftemminghe , 66/. Stadrhouderfchap van
Prins Hendrick ghepretendecrt, 706. Wordt
gegeven acn Graef Willem , 707. ghefchil
daer over in Stadt en Landen, ibid. Kielen
Prins Hendrick, 708· Die derwaerts treckt,
ibid. 747, 748. Onluft over de racdt-bcftcl-
linghe,73i. Schulden, 734. Verdere on-
luft, 748. Acrnhem en Rcnfwoudc derwaerts,
ibid.

w.

WAchtelaer. Canonnick tot Wtrccht,
Proces tcghcns hem, ibid. Sententie,
671.

Wael ,868.

CelÌ, Waerdenborgh, 271.

Walenborgh, 925.

Walfteyn, 145. fijndoot,

Walta-, 158, 708.

Walvis-vangft, 5-39. Vrieflandts accoordt raec-
kende de felve, ibid. 360.

Warfuféej foj. fijn deifeyn op Luyck, joiS.
doodt, 511.

Warwijcic, Admirael van 't Parlement in Enghe-
landt, 8x0.

D'HeérvanWsiffenicr, Ritmeefter, 171.

Wede^'iiiï, 15-9,611,788.

Wefel,f56, 826.

Weft-IndifcheCompagnie, •^o/^tC'^i.

Weftphalen, 893.

Wiarda Cancelier, weghen de Graef van Ooft-
Vrieilandt, inden Hage, 81,174.

Priwi Willem , fijn CommiiTie als Capiteyn Gene-
raci, 490. Komt in den Racdt van Staten, f53.
Huwelijck met de Princcfle van Engelandt, 709.
treckt daer na toe, 710- Houwclijck gefloten,
741. Contraét, ibid. 749. Neemt fijn af-
icheyt, 750. Vordere promotie, 781. Uyt-
recht, propofitie tot vcrceringh en onderhoudc
aen hem tc geven, 818.

Graef Willem, Veldt - Maerfehalck, 45 (S. Stadt-
houdervan Vrieflandt, 707. Malcontenten te-
gens hem, 747. Cedeert de furvivance aen de
Prins, 748. Voor-geflagen tot fupernumerair
naMunfter, 884.

Wifpenningh, f9,60. Met Walenborgh weghen
Nyenburghalhier, 92j. Waerom?926. Af-
fcheyt, ibid. vcrtreck,993. Audiëntie in
Sweeden, 994.

Wiflelingh der gevangenen, 70Ì.

jf'^Wit, BickerenStaveniiietot accoort nae het
Noorden , 949. haer Inftruöie, naeSwedcn,
95·4. nacDenemarcken, 955. vertreck, 993,
audicntie in Sweeden, 994. Vervolgh van de
handelinge, ibid.

De Witte Vice - Admirael, 609, 6ii.

Wittevelt Canceler, weghen Ooft- Vrieflandt al-,
hier, 478, 744

Wittevelt, 83. tegen den PredicantPlacius, 8f.
Sententie tegens hem, ibid. Uyt-fpraeck ova:
de queftieufe iaecken met de felve, 174.

Wicfort, weghenHeiFenalhier, 726.

Wtreght, vcrioeck van haer Ho. Mog. aen de fel·
ve, ij8.

Ver-

È G I

Erlandt, 847.

Ζ As belegertj 1006. Capituleert» looS.
Zeelandt, 119. Twift met de Predicanten
aldaïr, 35» i. £galifatic der Middelen, 555.

STER.

Zeyloo, 97^.

Zee-faecken, 54,1. Beneficieringli der felve,
importantie, 484.. defefle der felve, jzS, 585».
Klaghte der Koop-lieden, 750, Onveylig-
heyt, 900. Beveylingh, 917.

Ha». Zee-ftadt Deénj Ambafladeur, ySS.

Zee-toght 48^.

Zutphen, quijt-flagK, aen defelvc,9. Aocoórc)
tot des fclfs bevrydinge ,62a.

(β HouinoÖ Sigifmund ilt ^olcn
obctleDf n/ciiCiE in itjn placts U)a-
diflaus fijn outfle 'gjoon Qcfioccn
ijjiibc:0ccft bffc ooct ocbonDcn
ftilfFöatt ©o:JKog:acniefiun=
Diflcucnbc Ijafc t'inüitcmi op Öe
ïtroninBc tot Crakauw : baec toe
liitfcnbcöm Pji»^ Janus Radzi-
vil, tot Leyden fiuDmnöe; gc=
leert/ cnbe een gcct ©cateuc / in 't Latijn toel etharcn
iijnbe : fiilcfi? tjp Uctoonbe aï^ tnen tot Leyden fijn
"tóocit / bic een 23uröec tjaö boot getieffftcn / ïiet oiit=:
ijoofDcn ; hiant Ijp aebüftcnbc fcccftere ^cabcmifclje
actic in 't groot Auditorium, op (iont / f nbc / ex Juve-
nili Calore, ttiEtc/ ölsSnaöe rrcljtc Defcljapcnljeiit/
erne filjcrpc enbc ^nbcttibc *iDratie bcbe tcgbenbe
©2ofe|Toccn ; onbecanbece geDjupcItenbe bctooojben :
ajiguinem innocentem atque in defenfum crudeliter
rofudiftis. Jl^aer om bat ïjp een toa^/fnbc ban
c <0ccffoimccrbE ticligie : foo giiigtj bit öecn onber
fabfnruanùe1icabeinirri)£ b^rjljcpt. iDcni koicttban
tocflffonbcn bcfc opgcmelte la|t; niet 23?ifbcnban
(Crcticntic ban ben vijfthienden .ï^obeniiiji^ö bc.éberie=
tien^accji.b'ifiìprcliÌiftban 3rjne Crebentiaïetitoa^:

lUuftriffitnis , Illuftribus, Magnlficls, Gcnorofic^ Nnhi-
libus, Speöabilibus, OrdinibUÉ Generalibus Provincia-
rum Confoederatarum Belgicarum,gratè nobis diledtis.

fe infcriptie toaé Ijiec niet acngcnacniienbe noci)
niinaI^JD?inö Radzivil in D'aenfpjaecft ban 3!jni^a=
tangueflclbcPrinceps&ordines. ©clcïtc mi^-flacö
ftojt^ baer na b"3tmbafrabeur Sawadsky noci) hlaccbec
fccgina; alé I)n/gclycït ootlt fnne Ccebcntia{en/b'aen=
fp^neciunaeVhtcn ; Illuibis fbaecmebebefigncccnbe
ben : ) Magnifici,&c. «gnbefcïjijnt bat be Polen
bcfen (iÊiicnr bebben gefcljept / npt ben f!Eej:t ban Den'
ï^ecre Grotius in fijn ^oech be Antiq. Reip. Batavier:
altoaei· i)p fcgl)t ; 33at be ^tatcn / Optimates, be ac=
ptiblijche niet cegcecben fine Principatu.
Rad/ivil b'ffctietnael bc «©ecotnmittcccbe banljaec
©o..rBog. Ijem bifitcrenbe/toebec ceconbnceecbe ; foo
faiaröt i)n ïjaer niet berber al^ tot in 't ©ooj-Ijnp.ö/niet
aen be €aco^ : fulcr fjeeft ï)p ten naefïeninacl moeten
coÌtigercn. $Jct anttooo?t ( ingefleït bp ben 1$cet Bcau-
monr ) gcïijcU ootïi fijn pjopofitie bolgcn jjiec iia.

^ Rdines Generales Kaderats Belgico Germaniic
audita Primum deinde leöa accurateque cxpenia
oratione quam mandato Sereniffimi ac Pctentiflimi
Principis XJ/adiflni quarti Polonia; ac Succite Regis, &c.
die i/ef'wo ferf/e Januarij in ipforum confeflii pronun-
ciavit ac deinde fcriptam reddidit Illuilris Januffius
Radzivillius Dux in Bierze, & Bubruki Sacri Romani
Imperli Princers & intimus camerariusjLegatus,fubfe-
cutus tenorem Epiitote Sereniiïïmi Rcgis, datx War-
iavia; decimo quinto Novcmbrisannifuperioris, decla-
fWt & teftificantur lubentiilimis animis &: gratiffimo

aflreöufeaccipere&venemi hancegregiam Sereniilï-
miRegis ergo hanc Remp. benevo entise fimificatio-
nem j quam ut fibi ducunt eflè honorificentiliimam ita

• R.M
quod m

(enti non ignorare eosvoluerit ; cumque ea fuerit Det

Ö. M. voluntas, ut Sereniiïïmus ac PotentiiSmus, feil-
ciifim® memori® Rex, Sigifmundus quartus, expleto
mortalitatis curriculo, poft florentiffimum <

a^uadragixta

^ιηψιε annorum regnum, in tata conceflèrit; cuju»
Regis Majeftatem Ordines Generales federatx Belgico
GermaniiE obfervantiflime femper coluerunt amici-
tiamque & benevolentiam omnibus officiis demereri
Iluduerunt, Nihil illis potuit accidere optatius,quodque
magis, defideriis & votis expetiverunt, quam quod lUu-
ftriinmi proceres Reip. Poloni feliciiïima &aufeica-
tiflimà E eftione in paternum Solium evexerint Sere-
niffimum UladiflaumIV. quempro animi & corporis
Excellentillimis Regiisque piane virtutibus & oma-
mentis, non dubitant ea fapientia, prudentia, fortitudi-
ne5& Clementia prffiftantilEmi Regni habenas modera-
turum ut nullo fuperiorum,vel optimorum & maximo-
rumRegum glorià minor futurus, atque adeo major
aliquispublic^felicitatis cumulus Poloni» reliquifque
ditionibus,ep Procurante acceflurus fit.Gratulantur ita-
que laetiffimis animls OitUnco Generales Foederatse Bel-
ricie Germani® delatum honorem Sceptri fereniflimo
Regi, Deumque, ut diu illum prKeflè populis, respro-
iperrimè qua pace qua bello gerere, indiefque magis ac
magis florentem effe velit, fupplicibus votis venerantur.
Ipfi fané Ordmes Generales Foederati nunquam defi-

nent quanti tantum Principem faciunt, quantoque ope__

re amicitiam & benevolentiam S.R.Majeilatis exoptant
omni officiorum & obfequlorum genere teftatum face-
re. Enimvero cum is fit regni,Procerum & Populorum
Poloni® itidemque harum Belgico Germani® Provin-
ciarum Status, ut multa hinc inde habeant mutuis com-

Non dubitant Foederati Ordines > quin h®c ipibrum
propenfio & voluntas S.R. Majeftati grata fit & accepta,
ilkquevidflim hanc Rempub. benevolo ac amico ani-
mo profecutura, idque aftura, ut mutua commoda,om-
ni qua commodiflimè poterit via, foveantur, augean-
turque. Idqueurfacere dignetur&velitS.R.Majefta-
tem officiofiflime rogatam volunt. Illud autem preci-

pue S. R. Majefti cordi fore Iperant, utque fit,commen-
dant rogantque, ut mercatorious naviumque Magiftris
Nofti atibus, qui magna & ampia in regnis ejus ditioni-
bufque negotia exercent, quibus in colarum etiam Pre-
cipue Nobilium Poloni® utilitates maxime continen-
tur, itinera,navi^tiones,& omnis commeandi ac com-
mercandi ratio libera, jufta minimequeimpeditaeiïè
pollit. Si quid ab hac parte viciifim iereniflimo Regi
ejufque re^is commodi aut utilitatis poteric afferri ac

prsB-

t praftari,meö,nunquamOrdmesFoederatosoiEciofuo
*®33· defuturos, cxpedationiautemfu®cumulatefatisfaftu-
ros S. R. Majcilas reipil j fevente Deo, expcrieCur. Ita-
que quod ii res ita ferat, ut dc componendis inter Polo-
nia; & Suecix Regna dificnfionibus, tranquillitatc, Pu-
blica reducenda & ilabilienda agatur,caqueinreopera
officia Oulinum non ingrata futura funt,ficut: fliite-
hachujus Reip. nomine fponte, nullc^ue petente aut
procurante,ad'utrumque Regem Leeati miltijomnique
conatu allaboratum eit j ut pacis conditionibus iequis &
quemadmodum fuperioribus annis honeftis aut pacem
&inducias longinquiores funefto beilo finis impone-
Tetur,nunc fané 6c in pofterum una cum Gallis & Brit-
tannÏK Regibus ad tam falubre orbique Chriiliano ne-
ceiTarium ncTOtium extabunt prompta & propenfa flu-
dia& officia Ordinum Fcederatorum, eoque nomine
legationes dccernere pro Regnorum & rerum dignitate
minime gravabuntur.

Ad ufum belli, Γι ita videatur & opus fit,poterit S. R.
Majeftas per fuos homines & arma & quK aliaeoper-
tineantinhisProyincüsut coiimantur, procurare, eo-
rumque exportanclorum Regiis procuratoribus non ne-
gabiturfacultas, q^uandocunque Statushujus Reip. ma-
xime & diuturno bello cum potentiilìmo hoile inplica-
tas id abfque incommodo jjoterit ferre ; negue per hu-
jufmodi rerum penuriam detrimenti aliquid metuen-
dum fit. Public» enim falutis fummam & ante omnia;
rationem effe habendamS.R.M.pro fuà egregia pruden-
tià proculdubio benignèjudicabit,cujus refpedu nemi-
ni Regum aut Principumhaftenus^tuitfieri poteftas
militis in his Ditionibus vel earum imite confcriben-
dijquippe cum ab initio hujus belli,ad hocufque tempo-
ris extemo, ut plurimum, milite vel auxiliari, vel con-
du£l:itio(vicinorum aut Fcederatorum Regum benevo-
lentiaautpermiiTu ) potiffima exercituum parsconrti-
terit, id quod Indigenarum haud fané multam eil ex-
hauriri, id vero falus & tutela Patrise minime patere-
tur , verumtamen tantaeft S. R. Majeftatis%>ientia &
prudentia, ifque erga populos fuos clementimmus aiït-
tìus 3 ut fperent imo confidant futurum Foederati Ordi-
nes, aliquam viam & rationem inventuram,qua per ho-
neilam tutamque pacificationem omni bello etiam
Mofcovitico finis imponatur.

Quod porro S.R.M. Fcederatos Ordines Generales
honorificenciflime invitare dignatur,& müTa l^atione,
folemnibus tam funeris & exequiarum fereniilunorum
fuorum Parentum, quam feliciffim? fu? inaugurationis
Cracovi® celcbranciis infreno volale, graiulantur fibi
eo nomine plurimum, meritafque propterea gratïas ha-
bent S.R. Majeftati,nequc fané committerent ut officio
ca in re fuo deeilènt, decernenda Legatione pro ejus
muneris obeundi dignitate quam ampliflimà; verum
Cumdiesa+& 31 menfisjanuariijampenepreftofit,
„ atque eo quod fupereft fpacio iter tam longin^uum vix
fulcipi nedum confici, ulla rationepoffit, media prsefer-
tim hienw, dolet certe Ordinibus Fcederatis, fe quod li-
bentiffime vellent,temporis brevitate exclufos prxftare,
eoque honoris fplendorc^er Legatos frui non poffe.

CKterum illuitri Janufuo Radzevillio quod legationis
fiuic Reip. valde honorificse munus fufceperit,eam cum
fumma voluntatis fuse fignificatione executus, fenten-
tiamque littcrarum,S.R.Majeftatis fua difertilTima Ora-
tione benevolè profecutus fit: Gratias agunt Belgico
Cermaniie Ordines Generales, eoque nomiiie quam
plurimum ipfi fatentur debere ; utque h;sc qua: ad Ora-
tioncmejusrefpondentur,eodem,aucmhadlenusofl:en-
dit preclaro erga hanc Remp. afteöuS.R. M.referrc
velit, rogant & commendant, iterque ei felix Sc profpe-
nim comprecantur. Adtum HrfgiC Cmitü decimo quinto
Januarii 1633.

Serentjfpne, PotentiJJlmeRex>
Τ Itteras Majeftatis veftriedatas WarfaViic die decimo
quinto Novembris anni fuperioris exbibuit nobis in
coniliTü noftro Illuitris Januffus Radzevillius Duxin
Birzc & Bubinky Sacri Romani Imperli Princeps&
intimus CamerariusLcgatus adnos Majeftatis vcilrK,
fummo fane& ampliffimohonorenosaffecit Majeftas

vcftra, quod nobis eft digiiatam per lipiftplatn? quam

ttiiflà φleήdidiflìma legationc, fignificare, id quod juxta
ömnes orbis Chriftiani Reges Principes & Reipublicas I^J?'
nobis erat in votis maximeque ad falutem & tranquilli-
tatem publicam promovendam expetendum : nimirura
Majeftatem veftram feliciiïïma cledione Procerum re-
gni in folium Paternum effe eveftam. Agimuseu no-
mine gratias Majeftati veftriE, Deo vero opt. max. ( fine
cujus voluntate Reges nee fiunt nee regnant ) quod eo
Reip.PolonÏK animos & ftudia flexerit.Gratulamiir ita-
que ipfi regno primum, deinde nobis etiam ipfis, publi-
cam hanc felicitatem ardentibufque votis petimus à Di-
vino mimine ut Majeftatem veftram multos annos pro-
Ipere vivere velit & regnare, quo uno optato, nosqui-
dem arbitramur effe complexa ea omnia, qu® fubditi
Majeftatis veftrK ut beati fint omnique rerum expeten-
darum copia circumfluant, defiderare poUünt. Nos &
noftram Remp. habebit Majeftas veftra adeamomiii
cultu&obfequiorum genere profequendam nullo non
tempore paratiffimam. Ad cgtera quaïiitteris Majeftatis
veiirx continentur latiufque ab Uluftri legato Oratione
publicacoram nobis habita expofita funt refponfum à
nobis eft datum perfcriptumque, & ex relationecjus
Majeftas veftra inrelligere di^abitur : qui certe munus
ipfi impofitum eafideinduftria, dexteritate & inlìgni
erga nos voluntatis fu£e teftificatione executus eft ut eo
nomine multum ipfi nos debere fateamur. Speramuï
autempereaqux relaturus eft Majeftatis veftrse defide-
riis à nobis pro noftra ergo iliam obfervantia effe fàtis-
fatìum,

CiEterum Deum opt. max. ut Majeftatem veftram
hofpitet confervet &diu ρroφcre & feliciter regnare
velit, Rogamus. DatxHags Comltis àkdecimofixte
Januarii 1^33.

P?opofitiEljanb'3Cmbafla0£ta^ IjanPolen, ìwec
Uan |)iec boüen tuect aefept/Iupt al^ Dolst.'

lUuflrìffimi Federati Belgii Priftcefs ^ Ordines,

Ρ Auci admodum dies funt ex ^uopublicaefelicitatis
interpres Sc communis gaudii internuncius ad vos
venire UilTusfum ; Mftquam SereniffimusacPotentif-.
fimusPrinceps & Dominus", Dominus IJkdiflausW.
Dei grafia Eledlus Poloni® Rex, Magnus Dux Litua-
nisE,Kuffia5, Pruffiie, R^zoviaz, Samogiti.-c, Sinonia:-
que,necnon Suecorum Godiorum, \ andalorumque
Rex h^reditarius, Eledus Magnus Dux Mofcovia:, D.
noAor CUmtmlfnmus : foftquam inquam Sacra Regia
Majeftas fua non tantum unanimi Polonici Regni Or-
dinum confenfu fed edam admirabiii & pene ftupendio
univerfx Chriftianitatis Regum, Principum, Rerum-
publicarumque applaufu in patermimfoliumeve&aïmÏ-
fet, nihil prius & antiquius habuitquamut mtitiamé'
Jignificationem Eledionis & futurns inaugurationis fuse
adiflos tranBmitteret,quos Anteceflbribus fuis fibiqu?
amicos faventefque fuiflèt experta. Non immerito in
iftocenfu Illuftriflìmam & Prspotentem hanc Remp.
S.R.M.fuafemperrecenfuit. Magna enim multisre-
tro annis fortidimo Batavorum populo 6c Fcederati.i
Belgis univerfis cum inclito PolonorumRegno non ne-
gotiationis folummodo fed amoris quoque & animo-
rum neceffitudo interceffit. Cujus tantum abeftutvei
imminutionem vel remiilioncm minimam in futurum
S. R. M. metuat ut potius novorum Officiorum acceP
fione veterem amicitiam auftiorem fere confidar. Et
quidemfeciteade vobis opinio, utinKrcieterosorbis
Chriftiani Principes non tantum ludtuofiflìmum divo-
rum Parentum f* j fcxi etiam lietilfimam irtaugu~
rationem fuam atque adeo prolpera fic adverfa fua uni-
verfa vobis communicanda cenfuerit.

Nempe certo fibi perfuaferat S. R. M. fualsetitiEeque
triftitiaeque fuse pari affedu vos reijwnfuros conjundrif-
que cum omni Chriftianitate votis debitagratulatione
exceptiiros novi fummique honoris acceiTionem. Et
vero quemadmodum Sacratillìmam R. M. non ambi-
tio, non fanguinis pragudicium, non csecutientis for-
tunae indultus fed peripefta Sarmatarum populo yirtus,
animi corporifq; dotes &'divEeJagellonic5 ftirpis ingen-
tia merita ad fummi in feptentrione imperii faftigium
evexcrint itanemini ingratumeilèpotcfttafltinomi-'
A a ni»

, , benevolentie te aenveerden, de welcke fyne Majefteyt
^ ^ ■ door my op defen dach aen u lieden heeft laten prefen-
teren. Hy heeft altoos feer genegen gheweeft tot deic
Republijcii, om het welck te betuygen alfoo, tot noch
toe, geenoccaiieis gheweeft, fooenwenfchthy niet
anders, als dathy defelve, opubegeerte,mach vin-

'^'^OndertulTQhcn tot betuyginghe van welderfijts wille,
foo verfoeckt fyne M^fteyt dit eenighrte van uwe
Doorluchtighftc ende Doorluchtige Heerlijckheden,
dat fy voor eerftforghe willen dragen voor de faecken,
diedemenfchelijcke reden vereylcht, ende het Chri-
ilelijckegelooofgebiet, dat is, dat fy alle hare hoope,
macht ende kracht willen by brengen tot het maeckcn
van vrede, ende dat fy gelàmender handt, trachten
te temmen de begeerten van den hoveerdige Mofcovi-
ter , ende te helpen vermyden de vergiefinghe van
het Chriften bloet. Het welck, op dat met des te beter
fucces mach ghefchieden, foo fa het veel tot deghe-
meene rufte helpen, indien de tweedrachten, die nu
veele Jaren tuffchen de Rijden van Voolen ende Stsiec-
' Jeu gheweeft hebben, met het tuffchen komen van u
factit ende hulpe , door een eerlyck ende goet Ac-
coordtter nedergeleyt ende gheflift werden. Alsoock
indien de trouwloosheyt van den Mufiirvitifchen Tyran,
(die nu niet langh gheleden , verachtende ende wech-
ftootende de trouwe van de Treves, fyne Troupen in
onfe Rij eken ende landen heeft gebracht) doorvolck
ende wapenen niet verder en werde ghefterckt. Want
wy meenen, dat het veel eerlijcker ende profijtelijc-
ker voor uwe Republijcke fai wefen, indien ghy ver-
achtende het barbarifch, ende onnuttelijck verbont,
prefereert de vrientfchap, van die gheene, de welc-
ke, ghelijck als fy altoos van de manieren van trouw-
loos volck avers fyn gheweeft, alfoo fyn fy bereyt, om
met u alle voorfpbet ende tegenfpoet, droefheyt ende
blytfchap ghemeen te hebben. Ende dit is het gheene,
om het welck te betuygen defe folemnele Ambaffade
van mijnen Koningh is aengeftelt geweeft, dewelcke,
gelijck als ick niet en twijffel of fai u aengenaem wefen,
alfoo en wantrouwe geenfints, of ghy lieden fulc ten
vollen , de rechtveerdighe ende equitable begeerten
van mijnen Koningh voldoen. Byionder de wijle de
voldoeninghe daer van niet alleen in uwe handen ghe-
ftelt , maer oock met het welvaren van uwe Repu-
blijck, ende peheele Chriftenheyt evidentelijck ver-
menghtis. Indien ghy tot defe dinghen van felfs gene-
gen zyt, foo fullen wy van die kant ulcc verder daer
overfprepcken, maer wy fullen veel liever handelen
van her gheene, dat het noodighfte is. U is bekent dat
hetRijckvan mijnen Doorluchtighften Koningheen
grooten oorlogh over 't hooft hanght, ende om de
felve te wederftaen, en wordt niet alleen vereyfcht een
macht van volck, maer oock alle aenkleve toe-bereyt-
- -felen ten oorloghe. Soo verfoeckt dan fijne Koningh-
lijcke Majefteyt, dat fy aen die geene, de welcke fijne
Majefteyt tot dien eynde herwaerts fai overfenden,
niet alleen willen toelaten, om volck te lichten j maer
oock om wapenen inde Vereenighde Nederlanden te
koopen. Het welck indien van uwe Heerlijckheden,
gelijck wyniet en twijffelen, toegeftaen wordt; foo
fai mijnen Doorluchtighften Koningh indeeerftebe-
ginfelen van dit Rijck, groote vruchten van deher-
ftelde vrientfchap met u lieden meenen verkregen te
hebben. Ende tot befluyt lal ick dit eenighfte hier by
voegen, alfoo het fijne Doorluchtighfte Koninghlijc-
keMajefteyt ghelieft heeft, uwe Doorluchtigheende
Machtige Heerlijckheden door brieven bekent te ma-
ken de toe-komende uytvaert, ende de Krooninge,
die korts daer nae ftaet te volgen; dat de felve weder-
ommehare genegenthert aen den Koningh ende het
Koninghlijck liuys willen betuygen, ende de folem-
liitcytcn foo wel van de Lijck-ftatie, als Krooninge,
in onfe Koninghlijcke ftadt Cr^/tow, door hare Am-
^(Tideurs laten bywoonen. Hier mede fullen uwe
Doorluchtige Heerlijckheden aen den Koningh ende
hetRijckvan Ïoolen eene aengename, ende aen hare
Republijckeene glorieufe, ende met de afièitieende
dicnlten van dc verledene tijden over een komende

/aecke doen. Welckers continuatie , ghelijck als ick kjj·^.
van uwe Doorluchtighe ende Machtighe Heerlijckhe- ^ ^ '
denyerhoope, alfoo verfeeckere u dc felve wederom-
me ten vollen, in den Name van mijnen Koningh.
Overgegeven den veerthiendén ]iii\\iisn, feflhietihon-
dcrt drie-en-dertigh.

®ranfTact bah Den ?tnttooo3t.

De Staten Generaci der Vereenighde Nederlanden,
eerft gehoort, ende daer nae gelefen, oock rij-
peliickoverwoogenliebbendede oratie, dewelc-
ke uyt laft van den Doorluchtighften ende Grootmach-
tighlten Prince XJladiflaus de merde, Koningh van Poo-
len ende Sweedcn, &c. den derthiende?i dagh van Ja-
nuarii in der felver vergaderinghe heeft uytgefprooc-
ken, ende daer nae by gefchrifte overgegeven , den
Doorluchtigen Jaimffm RadziviUiui j Hartogh in Bier-
zp j ende Buèruii j Prince des Heyligen Roomfchen
Rijcks, ende geheym Camerlingh, A mbaffadeur, vol-

fns den inhoude der Brieven "des Doorluchtighften
oninghs gegeven tot WarfihoTP, den vijfthiendeK No-
vember des voorleden Jaers, verldaren ende betuygen,
feer geerne, ende met danck te ontfangen, ende te
eeren defe groote betuyginge van goetwilligheyt-van
den Doorluchtighften Koningh tegens defe Republijc-
ke, dewelcke gelijck alsfy defelve tot hareeereach-
ten te ftrecken, alfoo bedancken fy hoochlijck fyne
Koning^hlijcke Majefteyt, dat hv foo een koftelijcke
Ambaffade af-gefonden hebbende, defelve heeft be-
kent willen maecken den ftant van fyne faecken. Ende
alfoo het de wille is geweeft van Godt Almachtigh, den
Doorluchtighften ende Grootmachtighften Koningh
hoochloffelijcker Memorie, Sigifmundus de vierde, den
loop des levens voleyndight hebbende, nae eenflori-
fante Regeeringhe van vyf-en-^eertigh Jaren uyt defe
werelt te halen , welckers Koninghslfcke Majefteyt
de Staten Generaci der Vereenighde Nederlanden al-
toos vierighlijck hebben ge-eert, endedeffelfs vrient-
fchap ende goethertigheyt door alle middelen hebben
ghetracht te verdienen, foo heeft haer niets liever ghe-
weeft, nochtedatfy meer gewenfcht hebben, is dat
de Standen van de Republijcke van Polen door eene ge-
luckige eleöie , op den vaderlijcken Troon hebben
geftelt, den DoOr uchtighften VLdiflaum de vierde,
dewelcke, fy, volghens de uytnemcnfte, ende Ko-
ninghlijcke deiirhiien , ende ornamenten van Ziel
encfc Lichaem niet en twijffelen, of fai met foodanige
wijsheydt, voorfichtigheydt, klocckmoedigheydt ende
vreediaemheydt het Doorluchtighftc Rijck regeren,
dathy geene van de voorgaende befte, ende grootfte
Koningen in glorie fai wijeken, ende alfoo eene des
te grooter voorfnoet ende geluck, het Rijck van Foolen,
ende d'àndere aomainen (hem bevorderende) fai over-
komen. Soo verblijden fich dan ten hoochften de Sta-
ten Generael der Vereenighde Nederlanden, over de
eere des fcepters, die den Doorluchtighften Koningh
is op-gedragen, ende bidden Godt hertelijck, dathy
hem de volckeren langh gelieve te laten regeren, ende
de faecken foo in vrede als oorlogh met alle heyl en-
de voorfpoet beftieren. De felve Staten Generael en
fullen in der daet noyt nalaten, tebetuypen door alle
dienften ende wegen, hoe feer fy foo een Prince efti-
merèn, ende hoe leer fy defireren de vrientfchap ende
goethertigheyt van fyn Koninghlijcke Majefteyt. Maer
^fooden Staet van het Rijck, regeerders ende volc-
keren van PWfw j als oock defer Vereenighde Neder-
landen foodanigh is, dat fy hier en daer veele dingen
door wederfijts commertien gemeen, ende vermengt
hebben, alfoo dat met recht gefeyt kan worden, dat
het naeuwelijcks kan gefchieden, of den voorfpoet
ende tegenfpoet van yeder, raeckt ende gemeen fy den
beyden ; foo en twijffelen de Staten Generael niet,
of defe hare genegentheydc ende wille, fai fyne Ko-
ninghlijcke Majefteyt lief ende aengenaem fyn, ende
datdefeluevan gelijcken defe Republijcke ^etherte-
lijck fai beminnen, endealfoote doen, dat de weder-
fijts profijten, door de befte weghen, doenlijck, on-
derhouden ende vermeerdert worden , ende willen
A 3 fyne

10Ì2 Konincklijcke Majefteyt officieufelijck gebeden,
hebben j dat hy het felve gelieve te doen. Maer dit hoo-
pen fy dat fyne Majefteyt principalijck ter hcrte;i ial
nemen ) ende dat het moge weien j bidden ende re-
commanderen fy 3 ten eynde aen ons Koop-luyden,
ende Meefters der Schepen, die groote negotie onde
trafijcke in fijne Majefteyts Rijcken ende Landen exer-
ceren , waer in de profijten der Inwoonderen j als oock
de Edelen van Polen meeft beftaen, de Wegen, Vaer-
ten, Navigatie, ende Commercie vry ende onverhin-
dert mogen gelaten worden. Indien van defe fyde we-
derom aen oen Doorluchtighften Koningh of deffelfs
Rijcken) eenigh profijt of welvaren toe-gebracht fai
konnen worden, daer infal fyne Majefteyt metter daet
bevinden, dat de Staten Generaci noyt, met Godts
hulpc, aen haer devoir en fullen manquercn, maer ten
vollen aen fyne verwachtinge voldoen. Ende by aldien
het kome te gebeuren, dat ghehandelt moch worden,
om de verfchillen, tuöchen de Riickenvan Pa/ì» en-
de Smeedeti by tc Icgghen, ende de gemeene rufte te
herftellen, ende daer toe den dicnft, ende moeyte der
Staten Generaci niet onaengenaem fai fyn, gelijck hier
te voor in den name van defe Republijcke vanfelfs,
ende nieniant des begerende of verfoeckende, Am-
baf&deurs eefonden, ende met alle macht gearbcyt is,
ten e)'nde door billijcke, ende gelijck als in voorgaen-
deJaren, eerlijcke conditiën van vrede , een eynde
van defen giouwelijcken oorlogh gemaeckt mochtc
worden , tot Vrede, ende langer Treves. Alfoo fai*
len oock als noch fy niet manqueren de prompte ende
efficicieiife officien ende devoiren met de Koningen
Vrancleijck ende Groot Bretaigne, totfoo een heyl-
faem werck, ende het geheele Chriftendom foo noot-
faeckelijck, nietontfien, maer Ambaffadeurs tot der
Rijcken ende faecken digniteyt te decerneren.

Ten dienfte van den oorlogh, indien het foo goet
gevondenwort,ende noodignfy, fai fyne Majefteyt,
door fyne lieden , wapenen , ende wat vorders daer
van dependeert, konnen laten op-koopen, ende fai
de vryheyt, aen den Koninghlijcke gevolmachtigh-
de, om de felve uyt te voeren, niet geweygert wor-
den, foo wanneer den Staet van defe Republijcke» al-
tans in groocen ende langhduerigen oorlogh met den
alderfterckften vyant 2,ynde, het fonder fchade fai kon-
nen toelaten ; nochte door ghebreck van diergelijcke
waren, eenighe fchade te vreefen zy j want dat men
voor alle dingen de grootfte ibrghe moet draghen voor
het gemeene welvaren , fai fyne Majefteyt londer twyf-
fel, naer fyne uytnemende wijsheydt, goederticrent-
lijck, oordeelen ; om wekkers oorfaecke , tot noch
toe, aennicmandtvande Koningen of Princen, ver-
lof heeft konnen gheghcven worden, om in defe lan-
den , of op der felver grenfen, foldaten of volck te
lichten; want alfoo van net begin van defcn oorlogh,
tot defen tijdt toe, het meefte deel der Legers al door-
gaensheeft beftaen, (door goetwilligheydt endeper-
miffie, van de nabuerighe of geallieerde Koningen )
inuytlantfche, auxiliaire, ofgehuerde volckcren : foo
heeft fulcks, als't noot was door inlantfche volcken,
't welck weynigh moeten gefuppleert worden.

Ende foüde het welvaren, ende den voorftant van
het Vaderlandt in 't minften niet konnen lyden, fulcks
door vreemde lichtingen wiert uytgeput. Ondertuf-
fchen is de wijsheyt ende voorfichtigheyt van fyne Ma-
jefteyt foo groot, ende foodanigh de genadighfte af-
fedtie tot fyne volckeren, dat de Staten Generaci hoo-
)en ende vertrouwen, eenighen wegh ende reden te
Tullen vinden, door de welcke , door eene eerlijcke
ende verfeeckerde vredehandelinge van allen oor-
logh , oock de Müfcovitifche een eynde gemaeckt mach
worden.

Dat vorders fyne Koninghlijcke Majefteyt de Staten
Generaci met de grootfte eere gelieft te noodigcn, en-
dedoor eene afgefondene AmbaiTade haer tevcrfoec-
kcn om prefent te iyn, foo op de folemniteyten van de
uytvaert van fyne Doorluchtighfte Heeren vooroude-
ren, als op fyne aldergeluckcÜjckftc inauguratie, die
tot CrakoTP gccelebreert fullen worden, verblijden fich
daer over ten hoocfeftcn> ende feggcn fyne Majefteyt

bahoorlijckedanck, nochte en foudcn voorwaer niet ιόίί.
nalaten haer devoir daer in te voldoen, om eene Am-
baiïade te decerneren, volghens de digniteyt van die
faecke; maer alfoo den vier-eit-fwintighflefi ehdeifA-
en-dertighflen des Maents Januarij feernabyis, ende
indien overigen tijdt, foo een verre reyfen qualijck
ondernomen, veelmin volbracht kan worden, prin-
cipael in het midden van de Winter,.foo is het de
Heeren Staten van herten leet, dat fy door de kortheyc
des tijdts niet en konnen prefteren, het geenefy het
lieffte wilden , nochte die eere door hare Ambaffa-
deurs niet konnen genieten,

Vorders bedancken de Staten Generaci den Door-
\\xà\ùgQ:\\JmitiKa5^adx.tvtl, dathy de AmbaiTade aen
defe Republijcke feereerlijck heeft aengeveert, ende
dat hy de felve met groote betuyginge van fyne wille
ΛΌlbracht heeft, ende dat hy den inhoude van fyne
Konincklijcke Majefteyts Brieven dooreen feerghe-
leerde oratie , met betuyeinge van fyn goet gemoet
bevordert heeft, ende bekennen fich ten hoochften
daerom aen hem verplicfe te fyn j- ende verfoecken,
dathy defe antwoort op fyn oratie, met de felve goe-
de genegentheyt, die hy tot nu toe aen defe Repu-
blijcke bewefen heeftjwil rapporteren hem wenfchendc
eene goede ende geluckige reyfe. Gedaen in s'Grave»"
hage den vijfthicndm dagh van Januarij, fefihien hon*
dert drit-en-derUgh.

iEcanfïact ban öen iïEctfiif ntiacl.

Doorluchtighfie Xirootmachtighfle Koningh.

DÈ Brieven van uwe Majefteyt gegeven tot iiSr»
fchaw den vijjthieiideti November des voorle-
den Jaers, heeft ons, inonfeVergaderirigebe-
handight, den Doorluchtigen JamJJtm 'Rad%ivtl> Har-
togh in Bierze ende Bubinky, Prince des Heyligen
RoomfchenRiicks, ende geheym Kamerlingh, uwe
Majefteyts Ambafladeuraen uwe Majefteyt, heeft ons
voorwaer groote eere gedaen^ dathy fich geweerdight
heeft, ons foo door brieven,- als door de fendinge van
eene groote Ambaflàde ons bekent te maecken, het
geene, wy, neiFensalle de andere Koningen, Princen,
ende Republijcken Van het Chrillendom , wy meeft
defireerdentotdewelvaert, ende voortfettingevan de
gemeene rufte : te weten dat uwe Majefteyt, &or eene
geJuckige eledie van de Rijcks Stenden van'tRijck,
rniyneVaderlijcke Troon verheven was; wy bedanc-
ken uwe Majefteyt Haer voor, ende Godt Almachtigh
(fonder wiens willede Koningen met eu worden ofte
regeren) dat hydaer toe de gemoederen van de Repu-
blijcke van Polen heeft geneygtgehadt. Wycongratu-
lerendaneerft het Rijck van Polen, ende daer na ons
felven, over dit ghemeen gheluck, ende bidden Godt
vierighlij ck, dat hy uwe Majefteyt lange jaren wil laten
leven ende regeren j met welcke wenfchinge alleen, —_.
wymeenen alles gefeyt te hebben, wat uwe Majefteyts
onderdanen, ten eynde fygeluckigh, ende voorfpoe-
dighf)in mogen, konnen begeren; uwe Majefteyt fai
ons ende onle Republijcke altoos bereyt vinden tot fij-
nen dienft, ende eere. Op de refterende faecke, die in
uwe Majefteyts brieven begrepen fyn, ende in't bree-
de, by den Doorluchtigen Ambaffadeur, door eene
publij cke, voor ons gedane oratie, uytgeleyt, is door
ons antwoort gegeven ende gefchreven, ende uytdet
felver relatie lal uwe Majefteyt gbelieventeverftaen,
hoe hy de charge hem opgelecht, met foodanigen ge-
trouwigheyt,vIytigheyt, dexteriteyt, endebylondere
betuyginge van fynen wille tegen ons, heeft volbracht,
dat wy ons aen hem daer voor grootelijcx verplicht vin-
den. Ende wy vethoopen dat uwe Majefteyts fyne re-
latie getoont hebbende, fyne begeerten voldaen fullen
wefen.

Vorders bidden wy Godt Almachtigh, dat hy uwe
Majefteyt langh conferveren, ende voorfpoedigh ende
geluckelijck wil laten regeren. Gegeven in den Hage»
denfifibietiden]i.m.zn] ,Jefihien kondtrt drie-en-dertigh.

j^ptoimucrmt meteen (©ouöeiteeten ban twee
duyfeni fcveu-cfi-t^vintigh gulden? : entip pajfcccìie

t^an

τ 62 ? üan Diet na BruiTei om ülödrc acn b'^nfante ber

Ijicftc,faotifïcaticieDaeit.
3tmi jpaji) DacE atii qttam b'HmöaffaöEUi; Sawads-

bnÏAa. ky : eiiöcDfDcDe Uolombe Pjopofitie ; Cmbtrenbe
Slas^ om be ^tocebtfc&e üecöact te niaeclien/ tee faccïic
uaii öe fltootc ttlïcn / bic be ^toeeben iu l^jupffen

|>\ijeeötrcf|e ^Hmbaffabrttt Camerarius fuIcR^
Ufcncmenbcijecft baecop geamtoooJt al^bactnatc
fidi i^· Sawadsky tg met een Complimenteujc ants
tooojt ban Ijiec tooo?t Qctoaöen na Engelandc. ü^em
toiertbcccect een ©tnibc lileetcn ban twaelfhondert
giilden, cnbe in fubfiantieberfeecUect; batmcnfiiec
alïeg foube bp bjengen toat tot bjebe ban bepbe l!iroo=
nen mocht ficecReu j enbetot becminbettngljbanbe
tollen, ip Dabbe ooch aubientie bp bc ftoinnainne
banBeemen : aencaecfienbe een boojfTaaöbanl^Ui
tocIijcItttiffcDen fgn itoningl) enbe be ©jincefeEli-
fabeth. 30act ban I)P oocll fpjaeh in Engelant.

Propofitte van den Ambaffadeur wn Polen,
gedaen aen de Heeren Staten Generaelder,
Vefeenighde Nederlanden,

ALhoewel fyne Koninghlijcke Majefteyt mijnen
aldergenaighften Hecre nu onlanghs uwe Door-
luchtigheden venvittight heeft door den Prince
RaJzivilÏynen Kamer-Heer, hoe hy is erweelt zweeft
totKoningh van Polen, ende volghens diendefelve
heeft laten aenbieden fyne vrientfchap ende genegent-
heyt; Soo heeft nochtans tegenwoordelijck fyne Ko-
ninghlijcke Majefteyt door een heerlijckerprocve wil-
len te verftaen geven fyfte liefde ende goetgunftigheyt
t'uwaerts, Mits u Doorluchtigheden verfoeckende met
fyneMajefteyt ende de felvenlConingrijcken een eeuwi-
ge vrientfchap , verbont ende alliantie te willen onder-
houden , op dat door foodanigen middel niet alleen den
Koophandel op nieuws moge floreren tufTchen fyne
Majelleyts Koningrijcken ende de Nederlanden, maer
oockd'onderlinge vrientfchap, dienften endeghene-
gentheden aen weder zijden des te'meer moghen aen-
wafTcn.En dit heeft fyneMajefteyt inden aenvang fyner
Crooninge met u Doorluchtigheden des te meer willen
vernieuwen, om datter tufTchen de Nederlantfche Pro-
vinciën ende de Koninghrijcken van Polen ende Swe-
den eenen feer ouden bant is van vrientfchap, verbont
ende Koop-handel : den wekken fyne Koninghlijcke
Majefteyt niet alleen begeert t:'rinderhouden,maer oock
met nieuwe verbonden , ende vrientfchappen vermeer-
deren , niet twijfFelende, oft u Doorluchtigheden ( die
beyder Koningen en Koninckrijcken vrientfchap altijt
felfs vcrfocht, ende de felve foo wel eerlijck als nuttigh
geacht hebben ) fullen hier inne fyne Mi efteyts goede
genegentheyt, feconderen. Ende fyne Konincklijcke
-Majefteyt hout voor feker, dat u Doorluchtigheden des
te hever fich fullen voegen na fyneMajefteyts begeeren,
om dat allen menfchen kennelijck is, dat de Sweeden,
door het nemen van ongehoorde tollen in de Havens
vmPruyferti tegens d'Artiickelen van't fegarireBe-
ftant, oorfaeck fyn , dat de negotie tufTchen de Ko-
ninckrijcken van fyne Majefteyt ende de Nederlanden
hoe langer hoe meer vermindert : alfoo dat den Koop-
handel lichtelijck foude t'eenemael vervallen ende te
nietegaen, tengrooten achterdeel van de voorfz Ko-
ninckrijcken cndc Provinciën,foo daer by tijts door be-
hoorlijcke middelen niet in voorfienwort : want al be-
hoorde wel het Koninckrijck van Stpeden fyne Maie-
fteyts Vader hooger gedachtenis met recht ende reden
toe, volgens 't fcggen van de gantfche Werelt, foo is
nochtans het ongelijck, dat den Ïolen gefchietis door
'tontjiemen Dande S-weetfihe Kroon eeniger maten ver-
draeglijck geweeft, foo lange de twee Koningen van
eenenrtam gebooren in't levén waren, om dat de ge-
fchaeckte Kroon aen 't felve huys bleef', hoe-wel den
eenen daer meer toe gerechtigt was als den anderen. Nu

fchijnt tot fvh recht té konneft géraken; foo heeft fyne 16:!:»,
Koninglijcke Majefteyt niet konnen lijden,dat fyn Ko- ^ ^
nincklijcke Huys langer van de Kroon fiude verfleeckerè
blyven, en iVn hartfeeV door het ongelijck, dat hem ge-
fch iet is verdubbelt worden.Derhalven is fyneKoninck-
lijcke Miyefteyts verfoeck op U Doorluchtigheden dat
fich de felve willeii gebruycken laten, om S. M. wederom
aen de Sweetfche Kroon te helpen,gelijck fy voor defen
haer befte gedaen hebben,.om des felven Heer Vader
metten Sweetfchen Koninck tot vrede ende eendracht
te brengen : ende dit verfoeckt S.M. des te meer, dewijl
doch nu beyde Koningen defer Werelt overleden zijn.

Dit konhen u Doorl. wel ende gcvoeglijck te wege
brengen, foo ly neerftelijck ende rypelijck willen over-
wegen het recht ende biüijckeyt van fyne M. verfoeck,
ende de Sweetfche Standen te verftaen geven,dat fy niet
behoorendat Konincklijcke Huys, daer van haer foo
veelgoets gefchiet is, noch haren oprechten Heertc
verftooten, daer van haer ende haer Landt in nieuwe
ellenden te brengen, op dat fyne M. die dat Koninck-
rijck , dat hem van ouder tot ouder toe-behoort, gepa-
dighlijck ende goedertierentlijck begeert te regeereri
ende met nieuwe Privil^ien te vermeerderen,niet ge-
dwongen en worde fyne faecken door andere middelen
te redden. Dit doende fullen u Doorl. niet alleen van de
nakomelingen geprefen worden, maer oock foodanige
profijten genieten, aliTer gemeenlijck uyt Koningen
ende Konmcklijcken vrientfchap, verbont ende goede
intelligentie plegen t'ontftaen. Eyndelijckdewmfyne
Majefteyt OT fich genomen heeft, den brandt in Duyts-
lant te blufïeh, veribeckt voor al, dat u Doorl. daer toe
oock haer befte willen doen j. ende fyne Majeileytby
tijts openbaren, in dien in defe faecké yetwets tot voór-
deel van de Vereenigde Nederlanden oy defe gelegcnt-
hevtkan pdaen worden, het fy dan, dat u Doorl. oft
fich felfs daer mede willen laten vinden, oftanderfints
mede in de traöaten vervat worden. Syne Majefteyt
fai doen alles wat ftrecken mach tot eenen algemeynen
vrede , ende tot profijt van u Doorluchti^eyt ende
hare Vereeenigde landen. Overgegeven den
den Majusβ/ien hondert drie-ett-dertigh. ,

ïto?t berfiari ban eeniflc (Ciceffen ban SToIlen Dp bc
^toeebfcBc flToHenaten ben ïüoop-licben afees
btbongen inbe ï^abenban Danfigh.

Na dat in 't Accoort van Ttegenhoven by beyder «irtf»
zyden Getl^uteerden beilooten was , dat de fm
Swcedfche Tollenaren drie ende een halven tot
Tdlper cento fouden ontfangen; foo is bevonden, dat fy
't gefeyde Accoort op veelderley manieren gebroocken
ende onbehoorlijcke Tollen van de Koop-lieden ge-
eyft hebben, gelijck uyt volgende ftucken blijcken fa .

Anno li 30, In 't b^in van de Lenten was den Prijs
van de Rogge hondert tachtkh guldens tot tmee hondert
toe, ende men heeft tot Tol betaalt drie Daelders en eeit
halven : waer uytblijckt, dattet van't hondtrt fyn
ge-eyft.

Anno itfji. Opgelijcke tydt gouw het LaftRogge
twee hondert Guldens tot Pa>ee hondert veertigh toe t ca-
de men heeft voor Tol gevordert vier Daelders en een
halfi waer uyt te fien is dattcryêi voor 't hondert betaelt
zijn.

Anno itf^a.Wierde den Rogge verkocht 't negentigb
Gulden tot hondert tocha.'LT&y en heeft tot Tol betaelt
vier Daelders ende een halve, dat is j derthitn van 't hon^
dert.

Het Franile Sout koft tegenwoordig V negentigh nl-
ende betaelt het laft daer λ-ϊη tot Tol fwf^eZ/f»
en een half, blijckt alfoo betaelt te fyn veerthien ten hon-
dert.

Het befte Klap-hout is noch toe verkoft geweeft tmee
hondertÌ twee hondert vijftigh i drie hondert, vier hondertt
vyfhondert gulden 4 ende heeft fonder aenCen van goet-
heytofquaetheyt betaelt vyftighguldenlotToi : waer
uyt blijckt, dat het flechte hout heeft·moeten geven
vyftien ten hondert > ende het befte thien ten hondert.

Den felven Tol heeft tot noch toe het Wagenfchot,
daer Schepen van gemaeckt worden, oock moeten be-
talen.

Ydcr

tόί 2 Y'J'^'· Schip-pont PotaiTe betaelt tot tol feflhtengrof-
Jen, ende yder ton van de felve alTche wordt gefet op
•vier Schip-ponden, hoe-wel datter meenigetonghe-
vonden wordt, die foo veel niet in heeft : wacr uyt te
fien is, datter acht ende oock fomwijlen ihien uan 't hon~
i/eri gevordert 'z.yn,

P^t Centner Ongers Koper is verkocht acht-en-^eer^
tigh gulden tot "vyftigh toe, ende heeft betaelt tot tol
^ nier gulden en een derde7ideel i diX ]s thie7i van't hùìi-
dert.

Van dcWeedaffe nemen fy t^intigh gulden tenhon-
Jert voor tol : het laft vand^e felve aflche gek ijpwiig/j
gulden.

Het laft vati de gemeyneaffche wort verkocht hon-
dertguldenlothondertv^tighguìàtntos-, ende betaelt
tot tol veerthie» ten hondert■

Het laft Peck heeft tot noch toe verkocht gheweeft
voor fefligh ende fomtijdts voor feventigh gulden, en-
de heeft van tol betaelt dertien ten haudert.

Over-zeefe waren , als fpecerien , wijnen , fij-
den, uytheemfche laeckenen ende andere dicrgelijc-
ke dingen in Po/fw feer gebruyckelijck, betalen tot tol
t'kien, -v^thie»ende t'U)intighgHlden'van'tho?idert.

Noch hebben fy een middel om defen tol groote-
lijcks, hoe-wel feer onrechtveerdehjck, te vermeerde-
ren : want de tollenaren begeeren niet als Daelders
t'ontfangen, wacr van fy den prijs na haer CTgen feggen
gheftelt hebben op vyf-en'tfe'ue7ittgh groffen , daer fy
nochtans den felven anderfmts ontfangen ende uytgc-
ven voor drieguldens.

Tcnleftcnis het feer fchadelijck aen de haven van
Datüzick, dat daer van verfcheydcn waeren, befonder
die uyt Engelandt komen , fwacrder tollen ghelicht
worden als in der Fillau : welcke onrechtveerdigheydt
dircftelijck ftrijt tegens het gcmaeckte accoort.

ïjicï na boÏQJit ï)f t tcocn-bfcicijt ban ben
üalTaöcuc ban Sweden.

Hooge ende ^Mogende Heeren.

Ccgtn- Τ Ck heb gelefen't gene voor weynigh daghen in uwe
X vergaderinghe voor-gedraghen heeft den Ambaiïa-
deur vnn Polejt. Als ick dit wel heb overwoghen,
heb niet willen na-latcn, volgens mijn devoir , u Ho.
' Mog. in 't kortgetrouwelijck aen te dienen 't gene daer
de Koninginne ende de Croone van Sujeden ren ho<»h-
ftcn acn gheleghen is. Ick weet wel, dat u Ho. Mog.
wijsheydt ende billijckheydc nimmermeer fai toe-laten,
dat defelve yetwes fouden doen tot nadeel van de Ko-
ninginne ende Croon, fonder bevorens de felve van
allesse verivittigen, en dat niet alleen ten aenfien van
de groote Alliance die U Ho. Mog. daer mede lange ja-
ren hebben gehadt, maer oock te meer dewijl de Croo-
nc van ende de Vereenighde Nederlanden een

gemeynfchap hebben {oov7.Ïi-welvaert als gevaer: men
brenghrvoor, dat in fruyjfen tegens het ghemaeckte
Accoort groote rollen gelicht zijn : maer is feecker,
dat dit meer gefchiet door eenigh bidden van fommige
particuliere perfoonen, als door behoorliicke onder-
foeckinge van waerheyt : want foo dat geichiede, fou-
de terftondt blijcken, dat daer van, de grootfte fchuk
foude vallen op die van Oantz.ick, ende niet op de Swe-
den. Maer ten is haer niette doen om de vryheydt van
den Koophandel, of om het voordeel van defe Neder-
landen. Syfocckcn al verre wat anders, namentlijck
om u Ho. 'Mog. foo het ccnighfints gefchieden konde,
door dit pretext van particuliere faecken te trccken in
ten puhltjckc qucflie van de Croone 'Si.wSweden·. waer
toe ick nochtans vaftelijck gheloove, dat u Ho.sMog.
niet fullen verftaen. Want uwe Ho. Mog. fullen veel
grooter danck begaen acn de overledenen Koningh [die
bloedt voor den gemejnen icelflant ende vryheyt verga-
ten keeft) ende fyneeehige dochter, die nu in Swedat
met aller Stenden toeftemmcn gekroontis. De Poleft
felfs hebben in haren leften Rijcksdagh hier vanniet
willen handelen, maer de faecke gelaten, gelijck fy is
>nde blijven moet, volgens het gcmaeckte beflant van
fes Jaren, datnochnictgc-exfpircerten is : want hun

1 dochte wel te recht, dat het beter was delandcn in vre- IÖ2i.
de te houden 5 als oorfaeck van nieuwen oproer te ge-
ven. Oock foude te bedcncken ftaen, of het voor de
vrede vanbeyde Koningrijcken ende oock van Duyts-
landt raetfaem iste fpreecken van gedvionge?!· te -worden
Pine faecken. door andere middelen te reddeji : want fooda-
nige woorden genoeghfaem te kennen geven den fin ,
die men ftilfwijgens heeft om op nieuws den Oorlogh
aen te veerden , ende de queftie, die u Ho. Mog. tot mch
toe rechtveerdelyck, gevjafeiider-handt, tegens den mach-
tigen Koningh van Sfangiengedteven hebben, is de felffle
die de Stuedenmet denTool hebben, ofte ten minften die
alfoo gelijck, dat d'eene fonder d'andere niet kan gede-
cideert worden. Hierom is onnoodigh, dat ick uHo.
Mog. met veel woorden vermane, defen gevaerlijcken
Klip voor-by te zeylen : want ick ben verfeeckert dat u
Ho. Mog. felfs j in allen geval aen de Koninginne ende
Croone van Sweden foodanige dienften fullen doen ,
als de vriendtfchap ende 't verbondt, tuflchen u Ho.
Mog. ende den Koningh hooger ghedachteniiTe ghe-
maecktende onderhouden, zijn vereyflcTiendewel
wetende dat aen de Sweetfche wapenen ende uHo.
Alog. dapperheydt meeftendeel hanght de gemeyne rufle
ende vryheydt van Hoogh ende Ïieder-Ouytflandt. In-
dien 11 Ho. Mog. belieft, dat ick hier van mondelijck
met haer handele , fullen bevinden dat ick ben la-
ren in alles feer toe-ghedaen 'den vier-en-tmntighflm
Mey i6'33. geteyckent.

L. Camerarius,

^afc J^o.lEog. Ijcbbcn boo? alnotf) Bet cfnenöc
t'anDfracngcnönicn bon? notificatie: enbeacn
ben |)tJ0lfcöf η gcgcbcn een anttooojiït in genera-
libus. ©c ^b3eetfcl)c loojloooööen booj 't uitece/ï
banbefen^taet.

©an teeaftcn öe (©ettecaïitept toietben beï^eeren ©iiefcge
Staten in Vrieflant bit jaec al Vucberom aenoenaetnt ; fehta,
om brtalinglj bec bcfecten enbe fcljnlben ban b'^bmis
raïitcpten ; Ijoe-toel men in Vrieilandt geen equipage
Ijabgcbarn. 'tïöelrïiof een berfnpm ban Vrieflants
«öecomniittferbe of taci een iniquiteptftna^: toant
tjetbiUijclii^ bat be penningen toebec toecbenge-eina
pïopccct;bact;fiiü)crbenopgeb?acöt. ïöat anttooojt
bie ban Vneflandt baec op fjebben gegeben / ijj te fien
lipt Dei boigenbe.

De Siüicu van Vriejlandt gedelibereert hebbende
over 't geproponeerde vande E. E. Heeren Mee- S

fter Ge W Λ^λρ/.. Oud Schepen ende Raedt der RleeefftiB
Stidt Anfierdam, ende Mee&exHarmen de Hubert, Se-
cretaris derStadt Zierick-Zee als Gecommitteerde van ^
de Ho. Mog. Heeren Staten Generael volgens derfelver
ge-exhibeerde Credens-brief, van den drie-en-fwintigh~
fien December 1(131. betreffende de betalinge vande---
voorfzLantfchapsquotain de gepretendeerde defe^en
derfuhfdien der Admiraliteyten \a.n den Jare feflien ho»'
dert twee-en-tiuintig totfeven-en-tivintig beyde incluys ,
als mede van de quota van de vyf-en-twintigh-mael hon-
dert duyfent guldens tot der felver Admiraliteyten loopen-
de fchulden , hebben goet gevonden ende gerefolveerc
gelijckerwijs hare E. E. Mog. goet vinden by defen,
daer op voor antwoordt toe te voegen dat fy tegen dit
voorfz verfoeck van betalingen der defe£len,iU noch in-
fifteren hunne redenen van excufe dien fy over't felve
x)inÖ: aen verfcheyden Heeren Gecommitteerden van
lare Ho. Mog. in de Jaren acht-en-Pa'intigh,dertigh ende
een-en-dertigh by gefchrifte Iterativelijck hebben mede
;edeyk, die hai-e E. E. Mog. verftaen als noch plaets te
lebben. Voort of wel alfoo is dat hare E. E. Mo. door de
ferieufe Inftantie van hare Ho. Mo. Gecommitteerden
eyndelijck beweeght zijn vande betalinge van de voorfz
quota in de vijf-en-twintigh-maelhondm-t duyfe7itguldensy
by refolutie van denfevenden Otìober i.te prefente-
ren in vier term^nen, foo hebben fy doch 't minftc teyc-
ken niet konnen bemercken dat hare Ho. Mog. alfulcke
prefentatie hen hebben laten gevallig zijn,veel wcyniger
datfy de felve prefentatien fouden geaccepteert hebben
ofte cenige decharge daer over uytgegcven, 't welck

veroor-

, veroorfaeckt heeft dat hare Ed.Mog. op den voorfz ver-
1633· vallen termijnen geen Staet gemaeckt hebben, ende al
fchoon fy fulcks ghewilt hadden gheen Staet op hebben
konnen maken, in aeniien van de lichtinge van lbo veel
Exceflive lommen van penningen als fy Staten tot den
Krijgs expediti^des verleden Jaers verre boven hunne
■vermogen hebben moeten furneren, op hoope van te
iien een eynde des Oorlogs, waer door hun Comtoiren
niet alleen geheel van pemiingen ontblootet zyn, maer
iiare voorfz Provincie van middelen geheel uyt geputtet
is. Invoegen fy altans genootdwongen worden om hen
Ie behelpen met een Dilatoire middel, ende te verfoee-
ken dat fy van de betalinge der voorfz termijnen voor
«Is noch mogen worden ge-excufeert,fullende in gevalle
van de acceptatien van de voorfz prefentatie in de b6ta-
linge hen fulcx effèftueren als de gelegentheyt,ende des
voorfz hunne Landtfchaps Conftitutie fai willen toe-
laten.

Aldus ghedaen ende gherefolveert by de Staten van
Vrieflandto'^hsit Landtfchaps Huys binnenLeeimaer-
dmàcicnfefienyanuarìi lig3.

Cciiigcn tgijt Daer na 5tjn tocbec ©ccammitteeröe

Dati fjacc ill Vriellant 0Cit)Ee|i: : tBEÏcItcC

acnteEiiQlj cube fipcöitie te flcn iipt öe boïstni
bcanttoooji.

•e-exa-
Hee-

en Jan

ren Staten Generaci in hun Vergaderinge op den tien-
Jen ende den negentienden Oitobris j ongftleaen gedaen,
foo over die bevorderinge van de Liquidatie ende reφe-
Êtive betalinge des voorfz Landtfchaps achtefheden aen
•de Wefl-Indijche Compagnie de fuyveringe,ya.i\ de Limita-
tien waer mede haer Ed. Mog. hen Refolutie ende con-
fent over den verfochte fubfidien voor denfelven Com-
pagnie onlangs hebben geclaufuleert, aJs mede over den
correlpondentien en verantwoordinge van de "vyf êe-
tien van ïVynen, Bieren, Laecken, Seep j en Sout 1 hebben
nagehoudene deliberatie over die voorfz poinilenge-
, refolveert, gelijcker wijs hare Ed. Mog. daer over refol-
veren by defen, dat, ofte fy wel goede reden hadden om

den wijder betalinge der voorfz defeBen te recuferen of-
te immers op te fchorten, tot dat d^aer van eerft tuflchen
hen Ed. Mog. ende de Bewinthebberen van de voorfz
Compagnie hadde gemaeckt geweeft bchoorlijckeZ,;"-
^uidatie der felver achterhedcn, en wat al rede daer Innc
was betaelt,ende mci een oock afgehandek ende gefloo-
ten hadden geweeft de conditiën ende 't reglement waer
op ende na defelve Heeren Bewintbeihenmn Ed.Mog.
Provincie fouden begeren in de voorfz Compagnie in
te laten met een Kamere, en alfote perfifl^ren by hunne
Refolutie van den veertienden Septembris,nochtans hen
voelen door des wel gedachten Heeren Gecommitteer-
den interceffien enoe recommandatien van den noot-
wendigheden beweeght om by provifie en in verminde-
ringe der voorfz achterheden aen den Gecommitteerde
der voorfz Compagnie aen gereedt geit te doen betalen
de fomma van vijftig duyfenX. Caroli guldens. Edoch alfoo
hare Ed. Mog. de betalinge van 't reliquum niet gedenc-
ken te betalen voor dat de Liquidatie van de voorfz i^e-
ende te gelijck oock het reglement van den toe-
gefeyden Kamere volkomentlijck fullen fyn gheflooten
ende afgedaen, niet fullende alfdan manqueren om daer
toe te contribueren alfulcke devoiren als men van goe-
de Patriotten foude konnen verwachtenjen fo veel aen-
gaet het poindl: van de voorfz verfochte correfiondentien,
linverantwoordinge der voorfz vyf fj>ecien verklaren dat
hare Ed. Mog. by den Ledure van 't Placcaet, ende re-
fpcftive Ordonnantiën daer over by haer Ho. Mog. in-
gcftelt en ter voorfz Vergaderinge ingelevert bevonden
hebben'tfelveverfoeck te iynaquitaheLQn te ftrecken
tot merckelijck bevorderinge der gemeyne middelen, en
dat ly daeromme die contenne van 't voorfz Placcaet,in
wegen't felve by conferentie met den voorgedachten
Heeren Gecommitteerden van hare Ho. Mog. in wey-
nigh poindten na des voorfz Landtfchaps Naturel is ge-
urcilcert, aennemen cade bclooycn voorts biimen die

IÖ33·

_ erte» voort mee-
'ynop MaylaeiUe-
den, ende hen cours hebben tot May eerft komende in
den Jare ende dat dacrom in de lijften waer op de
felve φεΰΐεη ten voorfz tijde verpacht Ivn, geen veran-
deringekan worden gedaen voor datde felve verpach-
tinge fai fyn ge-expireertjOp dat de Refpedtive Pachters
geen materie worde gegeven hen daer over te beklagen
endelntcreftte pretenderen, foo fullen hare Ed. Mog.
den voorfz Ordonnantiën die op een yder der voorlz
fpecien geformeert zyn, vpor als noch nier aen-nemen,
dan fullen niet nalaten ten tijde van de nieuwe verpach-
tingede felve ordoimantien ter bande te nemen, ende
daerinne fulcx te doen als ten meeften dienftevande
gemeene faecke bevonden fai worden te behooren.

Aldus gedaen en gerefol veert by de Staten van Vriesi'
landt op 't Lantfchaps huys binnen Leeu-waerden. Defea
negentiendejiOdohcv 1Ì33.

.ïlBcnïtanupt fiilcRsS aiïcsïlirijt afnemen/ batbe
Piobtudc in iiifojD?e toa^ : enbe'tecneiiötfcöoofbc
ffflaciaöfptop b'anbjc:enöc b'anöcccvijf^?oüincifn/
alk onDcc een ^tabt-ïjoubcc 5ijnöe fr!jeenen VrieQanc
niet feri· fluntïifll) tc 5ijn. <énDc be JJiin^ Uiicct booj
Ecnioe/ bie ijrui flattCECbcn/aengeboert : fiu niaechteü
Ijem toij^ ; bat b'anbcre twee ^?oüincicn geen ^tabt-
Öoubec apart moEflcnljeDDen : bat&pfacijoajbecccDt
©ouüccneuc <©ciicracl te jijn. ©e f^idbincienban
Gelderlant en Over-YiTel ftaböen bp Ijeni löcl 't mecfic
te fcoöen/ aelticli ban nocb ben tweeden HuffUfii brfr·?
Sacr^ be aaet ban ^tatc met advijs ban ben ü^eec

ban Orange ( bic in ben ïïaet beeb toat Deiii be? ^
Iiefbe) aen bic ban ben 45?acffcljap Zutphen quijt-·
fcöolt enbe temittcccbe feventigh duyfent gulden : tue= },£„ eie
Qcn^^bcfrljabe enbe betmihbecmaDiefinnljaetmib- twn
beien ban Confumtie, befayde Landcn,Hoornbeeften,
Verpondingen enbe anbec|int^ in't ^acc negen-en-
twintigh Ijaöben seleben·

g^cte Cornee öabben fbo toel Vrieflant, al^ Stadt eu
Landen of bet felbct ^tabt-ljoubrc een fbjacr bifpniit
nopenbe 't eommanbcment ban Coevcrdcn. 't grieft
ben ©eet in 't öooft aeii?atDt biiett boo? bic ban
Over-YlTel, aïtoaet be ïlccc Sweder van Haerfolte Dc
meeHebii-ectieljabbe; entci|obetoeï(lani: fmifocfjt
bcnp?in^en bcfTelf^gefacI) alfrntijalbrntebccmcci·-
beren:enbe Oaerboo? ontbinaD ftplocberombcclbc»
npfiti>Vja>it>cn3|>jin^ ; cHDe Dattób'ojt}inactö.ïSc8ai
tietctobe.

s©ie ban Vrieflandt fcljielttcn bacc obet aen be ψίο*
biucieban Stadt en Landen : albacc bocnbebcfc
propofitie.

Edele ^Mogende Heeren.

Die Ed.M^.Heeren Staten van Vrieflandt onfe
Heeren Commitenten hebben ons'belaft naeft

lant bci

fenttncr

ober tiie

tiau

iStftM

ÉiiHaii»

ben.

onfege

mecne Heer Stadt-Houder fijn Genade Graef Uendrick
vanNaJfau, als Stadt-Houder van de Drenthe by pro-
vifie het Commando heeft bevolen aen -éette van Het-
tinga outfte Capiteyn van 't Garnifoen aldaer.

Daer in fijn Genade gevolght heeft de voet-ftappen
van fijn PredecelTèurs Stadt-houders van Drenthe, want
Gti.dtWiUemvmUaff'au, VrimMaurits vanOrangcn,
fijn Genade Heer Vader Gr^dErnfi Cafmir alle Hoog-
loftëlijcker Gedachtenifle hebben als Stadt-houders van
Drenthe, het Commando van Coeverden fucceffivelijck
ende refbedtivelijck verleent ende bevefticht, ende dat
uyt kracntc van 't fevende Artijckel van de Onte , mede-
brengende, dat de Stadt-houder elck in fjn Frovimie heb-
he het gefach ende difiofitie over de Gamifoe7ien.

Delen ongeacht is voor eenige tijtte Cocverden^en-
genomen een Over-Ylfels ofte Stichts Edelman des ge-
ilachts van Renes, die hem wil acnmatigen het Com-
mando uyt kracht van feeckerc Commiilie (fooghc-

feght

fcght wott ) van fijn Excellentie hem gegeven) vermoc-
dèlijckter inftantic ende op quact bericht van de Hoe-
ren Staten van Over-YJfel, tlie niet alicene over Coever-
deu dan oock over die gehecle Drenthe voor lange Jaren
de fiiperioriteyt hebben gepretendeert , hoe-wel die

______ Ingeietenen van Drenthe contrarie fuftineren, dat fy

«Btfioojt ceh vrye ende befondere Landtfchap fyn ende daer van
©Sc^, inlangdiiyrigc, ende Vredige poflèffie te wefen.
- ' " AHoo nu defe Commiilic foiaeckt na gevacrlijcke

Nieuwigheydt, oock-ftreckttot inbreucke van't goede
recht onfes Stadthouders ghefondeert op 't ^bruyck
van de Unie, en onie Heeren Principalen ten hoogiton
daer aen gelegen is 5 dat dit Fort blij ve, onder het ge-
biedt ende difpofitie van onfen gemeenen Stadthouder,
teneynde haer Ed.Mog. bequamelijcker medeforghe
tnogen dragen, ghelijcktotnochtoegefchietis, voor
de bewaringe van dien, als wefende een principale ileu-
tel van hare Provincie, hebben hare Ed. Mog, hare
Capiteynen ende Officieren tot Coeverdtn Garnilbenen
houdende bevolen, ghemeldcn "Rems voor Comman-
deur niet te erkennen noch aen te nemen, maer te gc-
hoorfamen, dien by fyn Genade geftelt.

Dewyle nochtans Henes niet op houdt fich in te drin-
ghen oóck te bevreefen llaet dat ly onder fchijn van de
gcpretendcardefuperioriteytvan Ovei-Ï^'cl, ofteeeni-
ghen andere pretext met authoriteyt ingheilelt mochte
worden, ende hier uytveelepre^diciableconfequen-
1, waer by υ Ed. Mog. niet minder

tien volgen konden
fil.s onfe Heeren principalen gheinterelFeert fouden
worden, immers U Ed. Mog. oock aen de verfekerin-
phe van dit Fort als op hare Frontieren leggende
hooghften is gekken.

Hebben onfe Heeren Committenten goet gevonden

ingevolghvan de goede correfpondentie dietuflchen
die twee benabuyrde Provinciën isjdoor ons U Ed.Mo.
Vriendt ende Nabuerlijck te verfoecken, om dit poindt
ncOcns onfe Heeren Principalen mede te behertigen,
ende ( !aer aen de handt te houden dat noch fyn Genade
Cïi ae*' HejiJrkk als Gouverneur van Drenthe , noch die
Jngefetencn van dien in haer goet recht en deugdelijcke
PofTcllie' bekort, maer gemaintineert worden. Ende
rot (hen eynde U Ed. Mog. gelieve door hare Gecom-
jnirtcerde in den Hage, by hare Ho. Mog. ende fyn
Pi inrclijcke Excellentie, te bcarbeyden, dat de Com-
jTiiffie van iicwwinf^eti-ocken, de Commandeurprovi-
fionelijck by iyn Genade geiielr, onghemoeyt gelaten,
ende de naeit ghelcghene , ende mecli: geintereffeerde
Provinciën de viiddeleiide ichgcntheydt niccbciumicn
moge werden , om mede forge ende opficht te hebben
over onde op dit Fort; 'twelck immers by voorvallen-
de liaeftige Avarigheydt bequaemlijcker ende yveriger
fa! gefcliicden by deien als by andere verre vander hand
ende minder geintcrelTeert wefende^hier op fyn wy van
U Ed Mog. eenegunilige Nabuerlijcke en toc-latinge
verldaringe verwachtcnac.

©nfCopijrbfimbr^tntfllban Stadt ende Landen
rtflifït / ηι&Γΐ3η·ϋοΐ0ΐ)ΓΠΡ iii Bcfcöjiftcgrflcbcn
ïjrt bülflcnDc auttooojöt.

"P\ E Staten \'an de Stadt Groenifigen ende Ommelan-
dcTi gfhoort ende ge-examineert hebbende de Pro-
pofitie by de Heeren Rmcovan Lijcklama^ Grietman
over Stellht^-ircrf, Wefl-eynde, ende Joanncm -van den
Zar/de RaetJ Ordinaria in het Provinciale Hof van
J'ncflimdt j in naeme der Ed. \iog. Heeren der felver
Provincie gedacn ende ingegeven raeckende de mifver-
itanden, gerefjn over die bcilcllinge van't Gomman-
dement in Coeverden ende maintinement van 't gene by
de Heere Stailthouder daer over ghedifponeert is : I3e-
dancken voor eerit de Heeren van Vrieflandt voor de
goede ende Nabucrighe correfpondentie ende de Hee-
ren nf-GeJhiten , dat haer E. E. ghelieft heeft defe

Legatie op haer te laden , ende de faecke felfs betreiicn-
de, verklaren t'eentmacl genegcji te zijn, den Heere
Stadthouder in 't ^ene daer toe lyn Genade gerechtight

ijcke middelen te mainteneren ; maer
og. voor defen alrecde eenige Heeren

hebben gecommittecrt j ommc met dc Heeren Staten
Van Vriejlandt ovcr veiichcydcn hoogwichtige poindcn

die hoogh vry ende gerechtigheden beydér Provinciën _ "
concernerende, tedehbereren, ende defelve'metten
eerllen denvaerts fullen verreyfen ommc hare Com-
millien te exequeren, foo is't dat defelve mede ghe-
lall fullen woiaen omme onder anderen op dit jxjindt
mette Heeren van Frt^andt te befoigneren, verfoec-
ken dat de Heeren af-Gefantcn gelieven de Heeren Sta-
ten van Vrieflaiidt hier van fulck rapport te doen, dat
haerEd. Mog.verfeeckertxijn, van de Heeren Staten
van Stedt ende Landen goeder intentie, ende Nabuer-
lijcke vriendtfchap, ende dat de felve in middels niet
fullen manqueren, hare Committeerden te Men, hec.
recht van den Heere Stadthouder by alle behoorlijcko
wegen ende middelen te mainteneren. Adlumopden
Landts-daghbinnen Gi'fTO/VigeBj den feflen ]\λΐί^.
Onderftont ter Ordonnantie der E. E. Staten voorfz,
L .Henriet met eenige ftreecken.

<0pbitfubjcct ïtt't boIgcnDe ^acc oebamcciie
bcfciibinocna toiHage : seïgcft op fóiuyöt fai
toci?benQcfcpt.

Staten ban Vrieflandt toeï lartcnbe batb'oiK
ccnioijcpbt iiopenbe öetbjaflöcntianöaer Ia|icnüecï
qtiact aen öaic fcifiSbcbei «enbcnocijmcccin'ttoci
Iiomenbc foubc mogen of fionnen boen : Ijebben renia
ge gcroniiiiittcert om onbec öatc l)ct tocwfi tc binben.

^ulcïtS «tóe bc gcljeelc niifierie i's? tc pen «pt bc
bolgenbe uytfpraeck : bit nocDtan^ oocftalgee»
gcUoIg!) noci) effect Ijceft geijabt.

ALfoo mijn Heeren de Staten van Vrieflufidt de
difFerenten over het fluck van de contributien,
tuflchen de vier Leden der felver Landtfchap
ontrefen ende na eenighe Jaren herwaerts verfcheyde-
lijck geagiteert, tot voorkomen van meerder inconve-
nienten goet ende noodigh hebben gevonden hier bin-
nen 's Lants nochmaels te doen bevangen, af-handelen
ende flijten, volgens dien ons Joanfxm Saeckma, Jo-
han van den Zavde, Orci van Doyejn^ Gellium Joftgefial,
ende Joannem Njjs ^ Raeden ordinaris in den Hove ,
mitfgaders Albert vm Aifma Ontfanger Generael, der
gewefene Kloofters opkomflen van oen voorfz Lande,
jenomineert ende geauthorifeert,om eerft op eevoegh-
ijcke manieren tot ons te roepen een ander Perfoon,
welcke de fevende foude 2,]jn, voorts dan t'famen ons
gecommitteert om de Gravamm van dc refpeclive
Leden, wcderzijdts in te nemen, wel te examineren
ciido dopr nvrr ì η billlj cldicy dt tuiTchcn de fel ve Leden
een uytfpraecke te beramen, ende daer af aen hare Ed.
Mog. rapport tc doen na breeder inhoudt der Refolutla
van den tweeden Augnili left-leden.Is by ons voor eerft,
naekomende den ontfànghen voorfz, lail, als fivende
Perfoon verkoren, ende beroepen d'Heer Hobbevan
Aylva Grietman over Baerderadeelende mede Gede-
puteerde der Staten defer Landen, voorder een Dedu-Ì"
<aie van de Griefvet> merte Stucken ende Adten daer toe
dienftigh ende wederzijdts ingebracht wefende, hebben
wy dien te famenneeritelijck ge-examineert, ende na
divcrfchedeliberatien hier over gehouden, eyndelijck
tot voldoeningc van hare Ed. Mog. goede intentie aefe
uytfpraecke beraempt in manieren 2s volghi.

Eerflelijcki dat om gewichtige redenen endeconfi-
deratien, die by monde nader verklaert fullen worden.
Dienftigh ende geheel noodigh zy, tegens ofte op Mej
naeftkomende alhier mede in treyn gebracht te worden
At ghemeene middelen in gelijcker voegen als de Lij ften
ende Ordonnantiën van de Stadt Groeningeif-ZTiAzOm-
wf/tfWiw melden ende met brengen, uytgefondert al-
leen de poinften ende ftijle van fpreecken, die op de
conftitutie der Staet defer Landfchap niet quadreria
noch metten tale ογςτ een komen.

IL

Infgelijcks fai op de voet der voorfz Provincie de Vef-
pojidinge van de f latte Lande?! ter eeriler gelegentheydt
worden gedaen, ende by provifie totter tijdtfulcks ge-
efièdtueert moge zijn, over de Floreen van de felve ge-
heven foo veel het dhbkUsvaù&Verpondinghe aldaer
uytbrcngt.

ΙΠ. Dc

^ lil·
ί 03 3 · De contributien van de Floreen fai dan mitfdien ter-
ftont ophouden over de Corporen der Steden ende over
de Landen niet eerder als de Verptidinge in train geko-

men Zijn.

IV.

Hier-en-tuflchen fullen niet-te-min continueren de
contributien over de Vloreen, ende obheve der gemeetie
middelen in-voeghen tot noch toe gehouden: welver-
ftaende dat de betaJinge van de Coper-gelden der Steden
niiddeler-tijdtsgefurieert, ende in plaets van dien voor
den tijdt van een half Jaer van Mey tot November naeft-
komendc, de Heerd-Steden verpacht, ende ten behoeve
van 't gemeene Landt getrocken worden, foo van Huy-
fen binnen de Steden als dié in Dorpen ende Gebuer-
ten ftaende ende geen Vloreen fubjedt en fyn, ende fulcx
al mede, opten voet ende prijs na den Lijllevande
voorfz. Stadt Groeningen ende Ommelanden.

V.

Ende om den gemeene viiddelen in't eerfie Artijckel
geroert, beter oock te beneficieren, ende alle Vrauden,
foo veel immer mogelijck, te weeren, fai voort ingaen
van de ophcve der felver tegens Mey aenftaende , fooda-
nige ordre geilek worden ten eynde allepublyckeWagen,
mogen immer van dien tijtaf, voorts t'eenemael ceflè-
ren, welcke by die Ordonnantiën van de Wagen Artijc-
kel drie niet toe-gelaten fyn.

VL

Daer benevens fullen ten platten Lande alle Molens
«f-gefchaft worden, die binnen de tijdt van •veertigh]^-
ren bOyten confent van de Heeren Staten ofte haer Éd.
Mog. Gedeputeerden fyn gebouwt, midts datelij ck den
eyghenaers tot fubfidie van hunne daer over te lijdene
fchade uyt des Landtfchaps Comptoir, fulcks toegeleyt
ende gefurneert worde, als men in de redelijckheyt be-
vinden mach.

VIL

Veel weyniger, fullen in toekomende eenige nieuwe
Molens aldaer gemaeckt ofte gefet by yemant moghen
■worden, als met voor^aende eenparige confent der wel-
ghedachten Heeren Staten/felve, fonder dat hier inne
overilemminge fai konnen gelden of vorderen.

VUL

Ten felven eynde fai ftritìelijck onderhouden wor-
den , wat nopens de Backers ende Moutmaeckers by de
Ordonnantiën van't Gemael Artijckel drie endtuier
al in den Jare id-^z. geilatueert is geweeft.

IX.

Ovcr't na.hvcn vindeimfojlop deDunnehiereu, koop
derPaerdeti^ ende den acht-en-twijitighfienpenning van
onroerende 1 ende andere daer onder getrockene
ren, fai aen de eene ende ander zijde niet gepretendeert,
veel min hier na daer af yets gevonden worden.

X.

Die Fortificatie-gelden fullen op voorgaende voet en-
de gebruyck der Steden, diefegehadthebben, weder-
omme volghen, ende uyt de Domeynen betaelt wor-
den.

♦ XI.

Eyntlijck wat belanpit het Furniflèment van de ghe-
rects ghecollefteerde, ende noch onbetaelde Corper-
geldeii, fai daer over naerder gelet ende ordre gheno-
men worden wanneer de ghemeene middelen conform
den eerfien Artijckel hier vooren geilek eflêduelijck in
train gebracht fyn.

Welcke beraminge ende uytfpraecke wy even-wel in
't geheel, ende elcke poind vooren verhaek befohders
niet anders verilaen te doen als onder de'voorwaerden
onde bedinghen van wel-ghenoemde mijn Heeren de
Staten by hare Ed. Mog. Refolutic uytgedruckt.

Aldus ghedaen gerajiporteert encie uyt-gefproocken
ter vcrgaderinge van mijn Heeren de Staten van Vries-
lavit by ons onder-gefchreve, haer Ed. Mog. Gecom-
mitteerden binnen Leeuwarden defen -veerthienden Sep-
tembris fefiien hondert drie-en-dertigh j onder den prin-
cipale deles ftont Hohbe va» Aykia. J. Saeckma , J.
■van den Zavde. Orck -van Doyem, G. Jongefial Joames
Nijs.Cü^.^y^ma.

j^'ttooozaamöe Slacc ocmrit Ijcboobtöe^ïtcu
tling^ban Beemen. ^irtl.aftfie bcui December
«aefi-IcDen qnam ban lucani ben ïioninaö Dan
(önaclant ^ic Francis Netherfol, Ijcbbcnbc ben vier-
en-t\vintigilen aubientie ; rcconimanbcecbc be Itonins
ninne ban Beemen fun iitoninosi ^ufïcc cnbe öaet
Ijeeie J^up^. ^n bc Jl^aent Januario befc^ 3aer^ qua^
men narij ban bjegen ben tioningh in ^mbafTabe be
<!5?aef ban Arondeel,en bc tïibbcr Amilruther;[)abbcn
ben vijftienden met ben Keribent Bofwel anbientie :
Bofwel Ijet Vuoojt bombe / fepbebat be tioning fccc tee
ïjecten nam befaiie banbe itloninsinnc fyn ^ufiec cn=
bc bcc ; banciuc boo? b'cece cnbc b?icntfc jjap tot
noci} toe aen befclbc betoefcn; toijbcr^ ban soct are
cucii aen be 'ïlinibaflabntr^ gebacn ; bccfccchcrbc ban
bc^ïlioninii^soebe affectie ; cnbe bccfarfttCommifs
facifcn om ccniffc naccbere poincten boo? te b?agcn:brs
febjacen/ Eerft: acnaarnbebc confcrbatiebcciinie
tnffrïjcn bc ocronfoebccccrbc i5?inccn cnbc^tenben in
Duytflant, nu be fóoning ban Sweden boobtbjaö. ®cn
tweeden, bat bcfclbc mocijtcn bjccbcn gcinbucccit
Öacctcconfo?mcrcn opDct fiuch bcc ïierfiellino:e ban
JjenIfcecHeut ©ojfi#alt^-i0pcf. (€cndenden, bat
aen bcnp?incc CaroIusLudov icus moc|}t ocgcbcn bjoje
ben ijct attributum baniac«c-©0?fl.®cn vierdcn,b'?tbi
miniflratiebanbrn licuc-Palt^ öDfQfbEn j^nbeacn
ben If artool) ban Zimmeren i bat be fclbc met racbtrn
baet fnocljt toccbcn acafTillccct. fiZLcn vijfden, om cart
bjatcefpcctibelöcïibicnbcgcbaenbp Beyeren cnbcbe
Sweetfcheomtc fjebbcn rcfHtutic ban bc plactfcnbp
Mecnocï)befctcn. ötcnfefden, bat nicn morftte ben
fee«c-©o?fi ban Saxen animecen tot (lantbafliBöciJbt
infonberijept in fabcucban ben ^alt^ ; Ijacc i^o. Bìo.
Ijebbcn niet een 3j)enecacl cnbc complimentcufcant:·
tooo?tberWacct ; gclijrh fp aicccbc bc ^altfifcljc faltc
booi benttfgefante Pauw öabbcn bp ben honing ban
Sweden tcnijoogbflcn gecerommanbeert / batfp oocft
bcntóoningban Engelandt al noci) in bcfcnfoubcnfca
conbecen.^p biierbcn drie bagcnnagetoooni)cptgcör«
ftapeect / en clcït ccn Ketten van twee duyfentgulden
beteert. quanten p^incipalycRomacnbcilonin:'
ginne ben toubi te bciilagcn ; l)aa' ban bc liioninglijc^
he pjotcctic/ gnnfi/ cnbe b?oebccïijcItc iicfbcbccfcccftci
cenbc : oocli offeccrcnbe ïjaeu rcfibcntic in Engelandt
tc nemen. lefte poinrt ljeblicnI)acrbc3E>Hiitfri)t
jiainiflccö afgerabcn : cen^bccl^ om fiat fp in Enge-
land te bjijbt ban be öanbt cnbc bart bcfDaltjS afgcfons
beet fóube jijn/ oorft bjcl boo? be qualtjcft of ^pacn^-
Btrinöe (bie attt)Dt aen bat Igof bccl ftcbfacn bccmocljt )
gcncgiigccct toccbcn. HnbetbcclsS oocli b?cc?ben bc
?^uptfcl)c Öabcn cnbc Miniilérs bat öacccccbötal^ö
ban bp bc ïioninginne cnbcpaltsi-<i5?aef teminbcc
foubcbjccben: i^alfooljicc gcDïcbcn. Amftrutheri^
boojt^ na Duytflandtbectoacn 5 enbc Arondeei bjcDcc
na Engelandt gchcctt.

ÖftHegeclagÖ tot Boxtel b» s'Hertogen-Bofch
Öccft ben llïonincit acn ben jongen ïtciic-ï>o?(t ©ait^-
(!5?aef gefonben b'o?b?e ban ben Jartiere of Koufle-
bant: fcnbcubc tot bicn cpnbc laflenbe autljocifatie
boo? Jan Pliilipot Sommerfet,Hcraut cnbC iltOUing ban
30apcnen acn fyn Befibcnt Willem Bofwel om ben
ï|cer lllcuc-©o?fÏ Carei Lodovight'inbcfiicccn met be
gemeIbco?b?c/ fulcR^ gefchiebcn ben vierden Hugui
fttj. (2tot bien cpnbc bc öenbcnt in 't atcgcc homenbc
biierbc in be anttcl)am&?e banbe l!tcuc<3^02ft cccfi fclf^
ïïibbec gcmaccltt boo? Milord Veer, beÖibbCC^ Mor-
gan, Herberts, cnbc Harcourt, al^ bact toc c);p?c^ gcs
committeert ban ben üoningl). iZ^aec nabcéatcnt
bc^ iioningl)^ gdcfen jfjnbc; nam Milord Veer jjct
Öapiecbanbcniïefibent/ cnbe cacclitcbaccmebcbc
^cljoubcD^ ban ben tócuc-©o?fi/ cnbc fcpbe/ zijt Rid-
der in Godes name.

3tcl)tecl)et quarticc ban ben fócuc-®o?fltDa^ccn
groot Pavillon apgccccl)t : aile drie sgben open/ bcljat
benöct vierde, ombacc tegen acn te fitten, lilbacc
quam bc i?>?ince ban Orai^ien met ccn acnncnljicfic
^uite: bjccbenbe floelcu gefet tegen bc qcflotcnc sijbc/
in ^ miböenban befc (^Ue iaaé cm ItTriin ^rj^aboty
een boet Ijoos ; baf t op (lont een (ïocl ttcöauflen met

br

i523 be30apfnfncnì)C(SóieI^be^ fóoitiita^battEngelant:
^ ^ ■ acn Dcpbc stjben binebm toacen twee ^toilen met bc
TOapcnen ban ben ίϋέηε-35ο!ίί enbe ®?in^ban Oran-

fien, botï) faten baec op niet / be iteut-©D2(i toa^ gè»
ïeet in 't Wit. iilclt/ enbe aïleë aïfoo in o?b?e sijnbe/
ïpiambe ïSiDbec Bofwel totbefe ?ïctie gequalificeett
Ambanàdeur, geboïgöt ban ben Herault, tocgenaenit
( om 3ijn (©ffieie) Garter; in een lange coobe iCabbart
ban^ijbeCarmofp ·. biagenbeöet ftleebt/anbseelen
en «©jnamenten ban be o?b?e op een f^nwnten ïiuf=
fen : baec bp toiect ooeft gelept be commime enbebol=
macljtbe^lftóning^ aen ijaer gegeben. Gartergefto-
men ^ijnbe omtcent ben lteuc-30o?flbebecenebiepe
cebeeentie/ enbe lepbe alle^ metgoebe o|b?e opeen
ftïemi tafeïïten tot bien epnbe albaec geflelt.

^aec na pijefenieetbc b'2fimba)Tabenc ben 20;?tef
be^ Itoning^ aen ben i^eiit-Bojfl : bic befelbe openbe/
ïaé / enbe gaf aen een s^nec flaben baec bp sijnöe ; be

(hi tna^ ; Dat de Koningh hem in plaetfe van zijn Flser
Vader hadde gekofen in d'ordre, met wenfch dathy
mocht foo geluckigh fynalsoyt gheweeft was yemandt
Van de felve ordre. 35afC nae iuiecbe gelefctt be bol=
macöt ban ben ^mbaflabeuc enbe i^ecault; enöe
b'-3imba(fabeuc fp?àcit Ijem aen met eene fcljoone J^a
cangile / becljalenbe b'oojfaecïten ban befe ecce bie be
iitoningljljembebe: alsfynde Soon van den overlede-
nen, ende een Prince van groote hoope, favorijt van
den Hemel, fteunfel van fyn Huys, ende de Pilaer van
het volck, acnwijfende de weerdigheyt vandeordre:
daer in geweeft waren a'vht Keyferen, twee-en-twintigh
Koningen ; behalven de Souverainen van de ordre.
Eyndeujck hem verfekerende dat hy met d'ordre ont-
fmgh den bant ende verfeeckeringh van degenegent-
heyt des Souverains ; met wenfchinge van geluck. ©it

Qcfrpt 5ijnbtrbecl$ïaecbe be ltcui--©a?(i alfoo bcuept te
gijn D'ojOje t'ontfangen / aï^ jyn «©om isa^i om bie te
geben.

fEecfiont natn Garter be KoulTebaw, op bc bjclclte
geacbept flont be bebife Hony foit qui mal y penfe,mct
lictteren ban 3i5iamaHten / enbe gaffe in vjanben ban
ben 3imbafTabeuc/ bie be fclbe ( een <icbelman ben
iteiic-©o?)t af-gljebonbcn ftcbbcnbe jijn ojöinaci^
lionffebantban't Eincftec been) l)cmaenbont.55aec
tia b''3imbaffiibciic ontfangenbcban Garter een 25eclt
ban St. George gefiieben in een Agaeth,befct met «Sbes
ïe <i5e(ieenten/cnöe Ijangenbe acn een SSIaeitü) atint/
gaf Ijet acn be ïtcnc-©o?fi enbe inbcfiieerbe Ijcm baec
inebeombniljal^.

.i^a cene Itìcpne paufe liet De ifteur-®ojil afhoen 5ijn
.föantel/ tïapicc/ enbe St.George, 'tfclüegeüenbc
aen Garter 5 biebefclbctecjijtoi Icggenne / gafaen=
ben ^mbaffabciic be €acmo50ncn öocït/gcbócct met
üjitte (Caffeta^; biefp Hem t'fanien acntogen/ be^
ginncnöeban ben cecfitëc ^Icm. <0aecnaü)icctom=
goJbet op ben fïotft; liiijbenDe boojeen Ijanbt bjeebt
openjombebinnen-ltleöecen te bom fien, 3i5ocngaf
Garter jfjct ïïapicc aen ben 'JllmbalTaDeuc / bie t'tamen
ïjft bonben aen bc 3ijöe ban ben {ìeuc-3Do?(ì. <ï&atgé=
baenjgnbe bjacöt Garter ben .ffiantel (jijnbelangl)
tot be (iEnlilaulucn/ ban biolct ÌUitocel/ geboect met
tuit Caffcta^/ Ijebbcnbe cene lange fiacct) bienfp
fieni omfjingen/ enbe bencbeu ben ljalét'famenbon=
ben / met cene bic&e fioojbe ban blaciiVue Sijöe enbe ,
iöüuöt/ Dorb alfoo bat be lincltec sijbe ban öe JBantcl
Ojt> gefct)o?tenbebacc onbccgebonbenluiect ; latenbe
Ijctgebetiban'tïïapiec bloot enbe fie^tbacc. ÏEiaec I
na eene Cappe of wapecoen / ïjebbcnöe eene Soom
contomöetopen; bien bebemen obec sijne ©jcelen.
3lllfoo bat l)p Urnpfic öet cecljtcc ^cDonbec/ enbe paf-
feccbctotónbecbe<©ojbel. ©atgebaenjijnbe/ nam
b'SdmbafTabeitc ban ben Garter ijet gtoot Collier ban
be ojD|e(Dat i^ cenCarcantgc-fmaillecct met Imoopen
ban te famen geblacljtnic Kouflèbanden, gefaept tufs
fcljcn bepDcn met coobe Roofen ban ^n gfteacbept
<i5out / ücbbcnbe in 't uiiDben een bcelt ban St. Joris )
enbe ging Ijet ombe^ ütenc-BojficH Ijal^/ alfoo bat
boo? op be SSojfï enbe acljtcc Ijet een Voeimig af-l)ing.
!©e ftent-JJoifi alfoo geaccotitccect/ enbe ban ben
gfnibaffabew iiojtelücftgelucii gcbjenfcötSD'nbe/bebf

dricofviertcebenbooïbjactt^na ben^töcï/flaciite
in 't mibben/ al^ gefept id/bectoonenbc bc tegenVoooja
bigI)eptbe.sSiÖoninri^ ban Engeiandt al^ ^oubccaiit
ban befe o:b?e: aïbaec boenbe eene ceberentie.^e Hecp
offtaect ban be Mantel toiect op geljonbenboojDK
ttoee Graven Hendrick ende Fredrick van Naifau. J^a
bat öp toebec Op 5Ön plaetsS gefeomen toa^/ cicpijp
ben i$eet Rufdorffgn Saebt / Ijcm belaflenbe te boen
eene &o?tc bancftfegginge foo aen ben iftoningljeiiDe
iïiböecébieöcm in befe ojb?e getoopteectDabücn/al^
acn beii pjince ban Orangien, '?ïmbaffabeuc/eube an*
bcceomjianbecji.

bancftfegginge acn ben ^ijin^ban Orangie gca
fcijiebe met befe fojmeletooo?öen. En fecond lieufoa
Alteflè rend graces bien humbles a Monfeigneur Ie
Prince d'Orange, decequ'illuyapleu nonfeulement
affifter & honorer de fa prefence tres-augufte ceft
aéle; mais luy faire en particulier cefte faveur, quede
l'introduire en ce Theatre de gioire, ou fon Altelfe en-
tend d'un cofté cefte genereufe voix du Chef, qui luy
dit ; Virtutem ex me •verutrnjue lahorem-, de l'autre, 1'accla-
mation de l'Armée j qui en conjouiflant crie : Tc avurt·
culut excitetHeiior.

(Spubelflcfi floot i)p De bancftfegginge opbolgcnbe
to0fe.

Etcecyeft 1'aitionde graces que fon Altefle a corti-
mendcc de faire de fa part, &ce a la Soldatefque, c'eft 3
dire , comme ce grand Capitaine dit, dezirpoco j y he,"
zer 7nuchOi ohra de Soldado. Ite é· applaudite.

©it gebncn ^ijnDie / na bat be ghinee ban Orangiea
enbeanbecel^eecen Ijem gelucft getocnfcöt Ijaoben/
gcicpben ftem in goebe ojbje ban Ijet ©abillon na 5tja
Kamec / altoaec een toepniglj gecufl öebbcnbe / toiect
ijcteeten ten mibbaeö-inale (bob? <!2ngelfctje€bcl-
lieben/ op be irnjfe iwn Engelandt met blooten Ijoofbe)
geb?acöt. ?tenbc ®afel toacen be ©?in^ban Oran-
gien, be fijinee Rupert, ©actogï) ban Candale, l^jin^
ban Anhalt, Dc Öefjbent JBofwel ( afieggenbe tecflont
nae befe actie be qiialitept ban ^tmbaffabenc ) ben
Herault, be ©cece Arnhem enbe Olican, ©ebeputeecd
bc ban Ijacc ©o. .i©og. De ïr^ecc d^jacf Hendrick (ì5du=<
bernciic ban Vrieilandt, bc(Sjacf ban Soims, ©jaef
Willem ban .i^aflanto / be ïuptenant (©enecael Sta-
ken-broeck, be <0jaef ban Stierum, «©enecael Veer ,
(©jaefMaurits, Hendrick enbe FritsbanNaààuw, Dc
©icomtc bc Turaine, bc ban bec Lippe, «£oïo^
nrï Morgan enbe anöece. <l5eDuecenbe be maelttjt
fpcelben dartigh fiEcompettec^ ; ttoeegefonbtjöepbett
toicchcn Bcöjonrtten/ een ban ben Koningh, enbc cen
ban alle be Ridders : noci) twee anöice ®afel^booj bc
€oloncfö enbe EieutenantsS Colonelé ( toant alle bie
ban 't ategec toiecben genoobigöt ) toacen in Dc naeflc
Centen gebecftt. ji^abc maeïtiit een toepnigf)gebif=!
conceectöebbenbe/ ceticeecben ficïjelcftnasgnquac^i
tier.

De Name» van alle de Ridders van die Ordre
■waren als volghi.

g@c$ioningöEduarddeIII. ban bien^aem/ fbn=i
Datene enbe ^onbecain àinDefclbc^jDiein'i·

Sfaec derthien hondert ende vijftigfa.

HEnry Due de Lancaftre. ïS'gjffer

Pierre Capitaine de la Bouche. ben aliis

GuilliaumeMontagu Corate de Salisbury.
Jean Baron de l'Iile.
Jean de Beauchamp.
Hugues de Courtenay.
Jean Grey Baron de Codiiore.
Miles de Stapleton.
Hugues de Wrotes Ley.
Jean Chandos Banneret.
Sanchet Dain-pre-de court, vulgò j
Otto Holland.

D'abrichourt.
Eduard Prince de Galles, fils aifné du Ro?,'
Thomas Beauchamp Comte de Warwijcic,
Raoult Braffbrd, Comte de Strafford,
Roger Mortimer, Comte de Marcijj

Bvtbol.nj

BaithDlmdeBurghcrft.

'O33· Jean, BaronMohunde Dunilcre.
Thomas Holland.

Richard Fitz-Simoii.

Thomas Wale.
NcelrLorengc,
James Audley.

Henry Eime.
Walter Pavely.

Sn pineta toan Dc ücïfiucljciic bjicrbtil aiiöecc ne-·
Itoofcn : ctiDcDc Ιί)(ίε toa^ algibolgljt.

Richai d de Bourdeaux, Prince de Walles, & apres Roy

d'Angleterre Ie deuxfieme de ce nom.
LionclI, Due de Clarence.
Jean de Gaunt, Due de Lancaftcr.
Edmond de Langley, Ducd'Yorke.
John, Due de Brettone, & Comte de Richmond.
Hunfrcy de Bohuu, Comte de Hereford.
William rie Bohun, Comte dc Northampton.
John Haftings, Comte de Pembroock.
Thomas Beauchamp, Comte dc Warwijck.
Richard Fitz-Alan, Comte d'Arundell.
Robbert Uflbrd, Comte de Suftblke.
Hugh, Comte de Stafford.
Guifcard d'Engolefme, Comte de Hüntingdon.
Ingelram de Coucy, Comte de Bedford.
Edward, Baron Defpencer.
William, Baron Latimer.
Reynold, Baron Cobham de Sterborough.
John, Baron Nevill de Raby.
Raph, Baron Bailêt de Drayton.
Walt Manny, Banncret.
Thomas Uffbrd.
Thomas Velton.
Francis van Hall.
Alan Boxhui.
Rich. Pembruge-
Thomas Utreight.
Thomas Bannifter
Richard la Vache.
GuydeBrienne.

flTen ttjbe ban Richard de tweede toaten
ïtibbcr^,amio 1377.

Thomas de Woodftockc, Comte de Buckingham, &

Due de Gloucefter.
Henry de Lancaiter, Comte de Darbie, & Duo de He-
reford.
Wil. Due de Gelderland.
Wil. Comte de Holland, Hainaut &c.
Thomas Hollan, Due de Surrey,
John Holland, Due d'Exeter.
Thomas Mowbray, Due de Norfolke.
Eduard, Due d'Aumerle.
•Rlichel de la Pole, Comte de SufFolke.
Wil. Scrope, Comte de Wiltes.
William Beauchamp, Baron Aburgevenny.
John, Baron Beaumont.
Wil. Baron Willoughby.
Richard, Baron Grey.
Nicolas Sarnes Feiid.
Philippe de la Vache.
Robbert Knolles.
Guy de Briennê.
Simon Burley.
Johnd'Eureux.
Brian Stapleton.
Richard Burley.
JohnCourtney.
John Bourtey.
John Bourchier.
Thomas Grandifon.
Lewis Clifford.
Robbert Dumitavill.
Robbert de Namurs.

<OntiCC Hendrick de vierde bjaCfU ïïibbfï^
fillio 1359,

Henry, Prince de Wales,
11. Deel,

Thomas de Lancafter, Due de Clarence.' 1022.

John, Due de Bedford.

Hemfrey, Due de Gloucefter.

Robert, Comte Palatin, & Due de Baviere.

Thomas Beaufort, Due d'Exeter.

iohn Beaufort, Comte de Somerfet.
Thomas Filts-Alan, Comte d'Arundell,
Edmond, Comte de Staffòrdi
Em. Holland, Comte de Ként.
Raph. Nevil. Comte de Weftmerland.
Gilbert^Baron Talbot.
Gilbert, Baron Roos.
Thomas, Baron Morley.
Edward, Baron Powijs.
John, Baron Lovell.
Edun. Baron Burnell.
Joh. Comwal, Baron Fanhope.
Wil.Arudell.
Jon. Stanley.
Robert Vmfrevill.
Thomas Rampfton.
Thomas Erpingham.
Joh. Sulbic.
Sanchio de Tràne.

<0nbcc Hendrick de vijfde,?ilnna I4.I^"'

Sigifmund, Roy d'Hongrie & Boheme» Empereur.^

lonn, Roy de Portugall.

Chriftieme, Rw de Danemark,

Philip. Due de Bourgt^e.

lohn Holland, Due d'Exeter.

Will. de la Pole, Due de Suffolke.

loh. Mowbray, Due de Norfolke.

Thomas. Montaeute, Comte de Salisbury.'

Richard Vere, Comte d'Oxon.

Richard Beauchamp, Comte de Warwicke»

Thomas, Baron Camoys.

lohn, Baron Clifford.

Robert, Baron Willoughby.

William, Baron Bardolfe.

Henry, Baron Fitz-H^h.

LouisRobfart, Baron Bourchier,

Hugh Stafford, Baron Bourchier.

Walter, Baron Hungerford.

Simon Felbridge.

loh. Greyd'Eyton.

loh. Dabridgecourt.

loh. Robfart,

Frank van Clux d'Allemagne.
William Harrington,
lohn Blount.

©nbct Hendrick de fefte,5iMno i+w'

Albert d'Auftriche, Roy de Boheme, Hongrie, & Em-i

pereur de la Gàrmaine.
Frideric, Due d'Auftriche, Empereur.
Eduard, Roy de Polognd.
Alphonfo, Roy d'Aragon & Naples.
Cafimir, Roy de Portu^l.
Eduard, Prince de Wales.
Pet, Due de Conimbria, &

Henry, Due de Vifcontium tons deux fils du Roy de

Portugal.
Le Due de Brunfwicke,
Richard, Ducd'Yorke.
loh. Beaufort, Due de Somerièt.
Edm. Beaufort, Due de Somerfet.
lafter de Harfeild, Due de Bedford,
lohn Mowbray, Due de Norfolke.
Hymph. Stafford, Due de Buckingham."
Gafton de Foix, Comte de Lon^e-ville.
lohn de Foix, Comte de KendilT. .
Alvares d'Almada, Comte d'Averence.
lohn Fitz-Alan, Comte d'Arundell.
Richard Nevil], Comte de Salisbury.
Rich. Nevill, Comte de Warwicke. <

loh. Tilbot, Comte de Schriwsbury fil? du fulHif,
lames Butler, Comte de WiltCï.
WiU. Nevill, Comte de Kent,

Β Richard

14

τ/?3 3 Richard Wid devili. Comte de Ryvers.
* Henry, Vis-Comte Bourdiier, Comted'EiTex.
John, Vis-Comte Beaumont.
Johan, Baron Dudley.
Thomas, Baron Scales.
John, Baron Grey, de Ruchin.
Raph. Baron Buder, de Sudcley.
Lionell, Baron Welles.
John, Baron Bouchier de Berners-
Thomas, Baron Stanley.
Will. Baron Bonvill.
Joh. Baron Wenloke.
Joh. Baron Beauchamp, dc Powijs-
Thomas, Baron Hoo.
loh.Raccliffe.
Joh. Fallolfe.
Thomas Kyriel.
EduardHall.

©IIDCC Eduart de vierde 'JtlUlO ι+ίι.

Ferdinand, Roy de Naples,
John, Roy de Portugal.
Eduard, Prince de W^ales.
Charles, Due de Bourgogne.
Fr. Sforza, Due de Milan.
Frederick, Ducd'Urbin.
Hercules, Due dc Ferrare.
Richard, Due d'Yorke,fls du Roy.
Richard, Due de Gloucefler.
John Mowbray, Due de Norfolke.
John, Baron i-ioward, mais depuis Due de Norfolke.
John, Baron Howard, mais depuis Due de Norfolke.
John de la Polc, Due de Suffbllce.
Henry Stafford, Due de Buckingam.
John Nevill, Marquis Montacutc.
Thomas Grey, Marquis dorfe.
J ames, Comte de Douglas, en EfcoiTe.
Will, Fit7.-Alan, Comte d'Arundell-
Thomas, Baron Maltravers.
Anth. Woodwill, Comte Ryvers.
Will. Baron ί Icrbert, Comte dc Pembrooke.
John Staftbrd, Comte de Wiltes.
f ien. Perei i, Comte dc Northu mbcrland.
John Liproft, Comte de Worcefter.
Galliard, Baron Duras.
John, Baron ScrOTe, de Bolton.
Walt. d'Eureux, Baron Terres.
Walt. Blouiit, Baron Montioy-
Will. Baron Haftings.
John Allley.
Will. Chamberlaine.
Will. Parre.
Rob. Haricourt.
Thomas Montgomery.

€>nÜCC Richard de derde ^mw 14-8?.
Thomas F-Toward, Due de Norfolke.
Thomas, Baron Stanley, de puis Comte dc Barby.
Francis, Vis-Comte Lovill.

Ìohn Cogniers.
lichardkadclifïë.
'J'homas, Burgh.
Richard Tunftall.

(!3nöec Hendrick de fevende ?Cnno i+SiÌ.
M.ixim. Archi-Duc d'Auftriche, & depuis Empereur.
John, Roy de Portugall.
John, Roy dc Danemarck.
Philip d'Auftriche, Roy dc Caftille.
A Ifonfo, Due de Calabre, 6c de puis Roy de Napels.
Arthur, Prince de Wales.

Henry, Due dc Yorcke ,& Prince de Wales, frerc du
fufdir.

Ubaldo, Ducd'Urbine.

Edward Stafford, Due dc Buckingam.

Thom;is Cïiej', Marquis Dorfet.

iohn Vere, C.omtc d'Oxon.

lenry Percy, Comte de Northumberland.

Gee. Talbot, Comte dc Schrewsbury.
Henry Bourchicr, Comte d'EiTcx.

Richard Grey, Comte de Kent. 1<5ί ί»

Eduard Courtney, Comte de Devon. ''

Henry, Baron Stafford, Comte de Wiltes,
Edm. de la Pole, Comte de Suflfblke.
Ch. Somerfet, Comte de Worcefter.
Gerald, Comte de Kildarc.
John, Vis-Comte Welles.
Geo. Stanley, Baron Strange.
Will. Stanley, Baron Chamberlan,
, John, Baron Dijnham. ·

Robert Willoughby, Baron Brooke,
Gilles d'Aubeny.
Edward Poynings.
Edward Widdeville.
Gilbert Talbot.
John Cheynie.
Richard Guilford.
Thomas Lovell.
Thomas Brandon.
Reginald Bray.
Rhefe Ap Thomas.
John Savuage.
Richard Poole.

©nDtC Hendrick de achÌte^tlino lyop.
Charles V. Empereur, Roy d'Efpagne], Archi-Dutì
d'Auftriche.

Ferdinand, Roy des Romains' d'Ongrie & de Boheme :

apres Empereur.
Frangois 1. Roy de France.
Emanuel, Roy de Portugal.
James V. Royd'Efcofe.

Henry, fils du Roy,Duc de Richmond & Spmmerfeth."
Julianus de Medices, frere Pape Leon.
Eduard SeymourjComte de Herfort, fait Due de Som-
merfeth.

Thomas, Baron Houard, cree Comte de Surrey , &

apres Due de Norfolke.
Charles Brandon grand Efcuyer,fait Due de Suiìblke.
Jean Sutton, ou Dudley Vis-contc Lifley, crée Comte

de Warwicke & Due de Northumberland.
Anne, Due de Montmorency.
Henry Courtenay, Comte de bevonshire,crce Marquis
d'Excefter.

Guillaume Parre de Kendal, fait Comte d'EiIèx, &

Marquis de Northampton.
G uill. Powlet, Baron St. Jean de Bafinge, crée Comte

de Wiltshire & en fin Marquis de W^incheitre.
Henry Howard, Comte de Surry, fils de Thomas, Due
de Norfolke.

Thomas Boleyne threforier dc la maifon du Roy, fait
Vis-conte de Rocheford, apres Comte de Wiltshire
& Ormond.
Guillaume Fitzalane, Comte d'Arondel.
Henry Fitzalane fon fils.

Ìean Vere, Comte d'Oxenfort. - -

ienry Percy, Comte de Northumberland.
Ralfe Nevil, Comte de Wcilmerland.
Franςois Talbot, Comte de Schowsbury.
Philippe de Chabot, Comte de Neublancke, Admiral
dc trance.

Thom. Manners,Baron Roos,faidl Comte de Rutland,
Robert Radclilïë Vis-conte Fitzwalter, crée Comte d&
Suffex.

Henry Clifford, Comte dc Cumberland.
Guillaume Fitz Willen threforier de la maifon du
Roy, fait Comte de Southampton,
Thomas, Baron Cromwel, cree Comte d'Effex.
Jean, Baron RuiTel, crée Comte de Bedfort.
Thomas, Baron Wryotheiley, fait Comte de Sout-
hampton.
Aithus Plantagenet, Vif-conte Lifley.
Walter d'Eureux, Baton Ferrers de Chartlcy,crce Vis-
conte de Hereforde.
Eduard Howard, Admiral d'Angleterre.
George Nevill, Baron d'Abergavenny.
Thomas Weil, Baron de la Ware.
Thomas, Baron Dacrets de Giilfland.
Thomas, Baron Darcy de North.
Eduard Sutton, Baron Dudley.

GuU-

Thomi, Baron Awdeley de Walde, chancelier.
ControHeur dc ' "" ' " --
„jrvGuilfoi '
de la maifon-
Nicola Carew, grand Efcuyer.
Antoine Browne, grand Efcuyer.
Thomas Cheyney, garde de cinq ports.
Richard Wingefield j Chancelier deladuchcde Land'

caitre. ^ . . ,

Antoine Wingefield, Vice Chambellan, Capitaine des

gardes, w apres Controlleur de ia maifon du Roy.
Antoine Saintleger, VicerOT d'Irelande.
Jean Wallop, Capitaine de Guyfnes.

©nöec Eduard bc felle aiUlO i y+^ ■

Henry 11, Roy de France.

Henry Grey, Marquis Borcet, crée Due de Suffblke,

Henry Nevill, ComCe de Weftmerland.

Eduard Stanley, Comte de Derby.

Frangois Haftinges, Comte dc Huntington.

Guillaume Herbert, Comte de Pembroke-

Thomas, Baron Sey mer de Sudeley.

Thomas Weil, Baron de la Ware.

George Broke, Baron Cobham.

Eduard, Baron Clinton, Admiral d'Angleterrc, fait

Comte de Lincolne.
Guillaume, Baron Paget de Beaudefort.
Thomas, Baron Barcy de Chiche.
Andrei Sutton, autremént Dudley.

(Ccntijbcbct lüoninQimiC Marie.
Phillipe, Roy d'Efpaigne, mary de la Royne.
Emanuel Philibert, Due de Savoye.
Henry Radelijfe, Comte de Suilex.
Thomas Radelijfe, fon fils.
Antoine Browne, Vifcönte Montagis.
Guillaume, Baron Howard de Eflingham.
Guillaume, Baron Grey de wilton.
Eduard HaiHnges, grand Efcuyer, crée Baron Haflin-

ges dc Lougborought, Chambellan de la Royne.
Robgrt Rocheftre.

(©nùcc ÖC ttoninflin Eiifabet.
Frederick, Due de Wirtenberg.
Thomas Houard, Due de NorfoJk.
Robert Dudley,Baron Denbigh Comte de Leicefter.
Henry Mannours, Comte de Rutland.
Will. Patre, Comte d'Eflèx, & Marquis deNor-
thampton.
lyio. Adolph, DucdeHolface.
I jtfi. George Talbot, Comtede Shrewsbury.
Henry Carie, Baron Hunfdon.

Ambrofe Dudley, Baion de l'Ifle, Comte de
Warwick.

Thomas Percy, Comte de Northumberland.
jji^. Charles IX, Roy de France.

Francis, Baron Rufli;!, Comte de Bedford.
iy(i8. Maximilian, Roy de Hongrie, & Boheme, Em-
pereur.

1770. Francis Hafìings, Comte de Huntingdon.

Wil. Somerfet, Comte de Worcefter.
ijya. Francois, DucdeMontmorency.
Walter, Vis-Comte Herfort, & Comte d'Eflex.
Arthur, Baron Grey de Wilton,Edm. Bruges, Baron

Chandos.
Frederick, Roy de Denemarck.
1574.. Henry Stanl^, Comte de Darby.

Hen^ Herbert, Comte de Pembroke.
Ï T7 Τ · Charles, Baron Howard,d'EiIìngham, & Amiral

d'Angleterre depuis Comte de Nottingham.
1^79· Jean Cafimir, ComtePalatinduRliin, Ducde
Baviere.

1584·. Henry III, Roy de France.
f o^^rd Mannours, Comte de Rutland.
Will. Cecili, Baron Burghley.
Wü.Brokc, Baron Cobham.

Henry, Baron Scrope, de Bolton. 1

lySi. Henry Ratcliite, Comte de SuiTex. "

1588. Robbert d'Eureux, Comte d'EiTex.
Henry Sidney, Baron Prefideht de Marckesi
Chriitoph Hattòn, Baron Chancellour.
ifji. Gilbert Talbot, Comte de Shrewsbury.

George Clifford, Comte dc Ciimberland.
15'5)3. Henry Percy, Comte de Northumberland;
Edward Sommerfet, Comte dò Worcefter.
Thomas, Baron Burgh.
Edmond, Baron Scheffield.
Francis Knolles, Threforier de Houshold.
Henry IV, Roy de France & de Navarre.
ΐ5·97. Frederick, Due de Wirtenbergh.
Thomas Sackvill j Baron Buckhurft : depuis faiC

Comte dc Dorfet.
Thomas, Baron Howard, de Walden, depuis Comte

deSuffólke.
George Cary, Baron Hunfdon.
Ch.Blont, Baron Montioy , & depuis Comte de
Devon.

Henry Lea, Garde de munitions.
1599· Robbert Ratcliflè, Comte de Suflèx.
Henry Brooke, Baron Cobham,
Will. Stanley, Comte de Darby.
Thom. Cecili,BaronBurgley depuisComte d'Exiter·.

©iiDcriionincIt Jacob.
1607. ChriftianlV, RoydeDennemark.
Henry, Prince de Wales.
Louys, Due de Lennox, & depuis de Richmond.
Henry Wriotheily, Comtede Southampton,
John Ereskin, Comte de Marre,
Wil. Herbert, Comte de Pembroke.
lioy. Ulrick,DucdeHolface.

Henry Howard, Comte de Northampton.
1606. Robbert Cecili, Comte Salisbury.

Thomas Howard, Vis-Comte Bindon.
I do8. George Hume, Comte de Dunbarre.

ΡΜΙφ Herbert, Comte de Mont^mery.
1611. Charles, fecond fils du Roy, Prince de Wales.
Thomas Howard, Comte d'Arundel.
Robbert Carré, Comte de Somerfet.
i6iz. Frideric, Prince Elefteur Palatin.

Maurice de Naflàu, Prince d'Orangc.
i6if. Thomas Ereskin, Vis-comtel^ntoft, 8c depuxS
Comte de Kellie.
Wil. Baron Knolles, depuis Comte de Banburie.
1616. Francis Mannours, Comte de Rutland.
George Villiers, Comte, Marquis, & depuis Due de
Buckingam.

Robert Sidney Vis<omte l'Ifle , depuis fait Comto
de Leicefter.
Jacques, Marquis Hamclton.
idij. Efme Steward, Due de Lenùox, & Comtede
March.

Chriftian, DucdeBrunfwick.

©nDec lioningïi Karei.
1. Claude de Lorreine, Due de Chevreuze.
Will. Cecili 5 Comte de Salisbury.
Jacques Hav, Comte de Garlile;
Eduard Sackvill> Comte de Dorfet.
Henry Richard, Comte de Holland.
Thomas Haward, Comt? de Berckshire.
i6%j. GuftavusAdolphusj Roy de Suede.

Henry de Naflàu , Prince d'Orange.
I diS. Theophil, Howard, Comte de Sufiblke.

Wil. Comptonj Comte de Northampton.
Kijo. Richard, Baron Wefton.
Robert Bcrty, Comte de Lindfey.
WUl. CecU, Comte d'Exeter.
Jaques,Marquis Hameltonj &c Comte de Cambridge.
i()33. Charles Louys, Prince Elefteur, Comte Palatin
du Rliin.

Jaques, Due de Lenoxj Comte de March.

SJiDUer^ op DefÈ tìjbt lebenbe.

1. Charles, Roy de la Grande Bretagne, Souverain
del'Ordre.

2. CbriftianusjRoydeDennemarck.

« Β a 9, Char-

Charles LouysjPrince Elcftcur& ComtePalatili
du Rhin.

4.. Frederic Henry Prince d'Orange.
5·. Claude, Due de Chevrcufe de Lorraine.

6. Edmond, Comte de Moulgrave.

7. Guilliaume Comte de Darby.

8. Jean Comte de Marre.

ρ. Philipe Comte de Pembroke & Montgomery,
Chambellan du Roy.

10. Thomas, Comted'Arondel& deSurrey,Ma-
refchal d'Angleterre.

11. Robert Comte de Somerfeth.
11. Thomas, Comte de Kelly.

IJ. Guillaume, Comte de Salisbury.
14.. Jacques,Comte de Carleifle.
i^. EdoardjComte de Dorfet, Chambellan de la
Reyne.

Λ 6. Henry, Comte de HoUand.

17. Thomas, Comte de Borkshire.

18. Theophite, Comte de Suffolke.

19. Richard, Comte de Portland, grand threforier
d'Angleterre.

ao. Robert, Comte de Linfey, grand Chambellan
d'Angleterre.
21. Guillaume, Comted'Excefter.
ii. Jacques, Marquis d'Hamekon, grand Efcuyer
du Roy,
° c; 5 - Jacques, Due de Lennox.

öcn booöt bts? öonüig^ / tot Lutfcn gcbicbfii ;
frijiciitc bc nijcii^-Cantflcc Oxenftiern bcn ^cccc=
tadö Grubcna^Uicbcii: bantoacc Ijcm ödHc macljt
inct tijtri ban Legaet in Duytfland tolCtt toracfcljicïu.
i}ï) tcpfoc na Drcfdcn om met ben tócuc-©ti?ll te Ijpjcs
Iicn: ijntuicibt Ijcccïijclt banbcnfdben ontfanflöcii/
cnöc op bet ^lot öclosccit : <!iborl) mcrcfttc men bacc
l)!.i/ Datöc ilcnc-BoJlt Ijet Ijooft ïiet Ijangen na bc
vrede : fonbcc tc bjtïïcn ficl) cccft üccfilaccn op bc drie
boojflagtn/ bicöcmVuircbcngcbacn. Eerftelijck bat
liet Dircdonum mocl)t tuccbni gljclatcn acn ben
^tocctfc.iiEcn tweeden, of bat tVDCcbitcctocicn fonben
luccbfn gcmaecftt/ecn eiibcc ^tocbcn ; cube ccn onbcc
ben ticuc-BoJfi. €nbe ten derden, of bat men aen
^hjcbcnboo? Dacc Itoflcn cnbe fcljabcn cene billijcfte
fatissfactic gljebcn 3 cnbc boojt^ Dft tocrclt acn fïcö
mocljt tcccRcn. J?|p anttooojbcnictal^ in gcnccaïc tcx=
nicn: cnbc bat ÜP Hel) nut l1cnr-25?anbcnbo?gfo«be
bcifp?chen. «©cïititft^-'ilanccUec «pf&c baernatot
ben Hcuc-Bojft ban 25?anbcnbo?g ; bicn Ijp toat gcne-
Dcnecbont ; JiiJacifijnlinjaö^-macOttoaöfoootoat
niet/ b'affaitcn riepen ben ntjcItö-iCanccIicc boojt na
bc bobcnquarticrcn; onuotVlmccn bp ccn-Uo!n)ic
te ïjoiibcn. ®cn Jfartoglj ban Brunfwijck fcl)?ecf ccn
ïaept^-baglj npt lii .ïiieDerfa);cn.

't ©eicli öcm fufpcctbicï : faftincrcnb? bat Det niet
iionbc ocfcljirbcn fonbrr roiifcnt ban ,§tocbcn aï^ hu
ïjcbbrc ban ijct crtfiïft Magdeborg.€ot Hal qnam acn
i)fm ccn Jrcaiiö -ijnbopé de la Grange aux Ormes : fcps
bc bat ®2ancfinjcft bjilbc fcljicficn aen ben litcpfcc :
Ijcni tot billicïifjcpt tc bifponcroj ; cube onbcrtuffcljcn
ïjcm ooth fcggöcn bat ©janchryclt met ê>toeben cnbc
bc ï>?otcflanten bcrbonbcn Sxiaf tot Daer bcfcnfïr.
ï!tfiir ^arcn bacr na met 25?anbcnbo?g te famen Ito^
nicnbe/ fp^acfi al bJcbcc ban b?cbc / boo? bat fp |lcl) fc=
pareccbcnquamalbaccoocftbc iFcanfcI)c<i5cfante la
Grange offcrccrbe fijn Koning^ mebiatie totcenb?c=
öcn-Ijaiibcl : cbocö oocit pjcfcntcerbe cennabcr allian=
tic ; cnbe ricbt be bitectic te laten acn ^toebcn. ^nlcjc
Ijoaii bp ^ajcen onacngcnacm : fcggenbe öp Babt ober
öctwintigh iaccöcrcgccrt/ tweemaelï)ct vicariat bc^
RoomfcDeHijch?gcbocct; cnbcnn ficfionbcrbirectic
ban een bjccmbc natie tc begcben bat toaéljcm niet
iiocnïijfh. €ot Wurisburgh qnambcJFrahftlje'ïfimï
baffabcnrFeuquiercsbii ben tiycftiS-Cantfïec ; bcrfc=
hccfiibc fijn ütoniiigliö ronfiantic tot öct ^uptfcljc
totfcn: cnbc tot contimtatic ban b'alïiancc/ bieho?t
öacrnatot Heylbron (bettoaertsS bc bp-cen-ïiomfle
bcc obcrlanbtfrljc ^tcnbcn toa^gelept) toicrbtbcc»
iiiculbt: alöbolgöt.

Arttcks Accordés entre Ie tres Se>-eniffime é^ tres 1Ó33.
pinjfant Prince LouysXIII, tres Chrifiie» Roy ^^^^^
de Fr ance & de Navarre, & la tres ferenijfime tact Ïuf'
& tres puijfante Dame & Princefe Chriftine
Rcyne de/ignéejéfPrinceJfe Hereditaire des Suè- rütti' εη°
dols, des Gotz φ- des Wandalcs, &c. öcif

Ν

Ambaflàdeurpartoutel'AUemagne & dans les Armées
de la tres iereniirime & tres-puiflante Dame & Princel"-
fe hereditaire des Suedois, des Gots & des Wandales ,
PrinceiTe Souveraine de Finlande, Ducheilè d'Efthonie
& Carelie , noftre tres clemente & tres debonnaire
Dame. Faifons fgavoir a tous ceux qui ont interell, que,
comme ainfi foit que pendant & tout le temps,

quis'eftpaflëdepuisle feu tres fereniiïïme & tres puif-
(^nt'Pï'mceGuflaveAdolph Roy des Suedois, Gots &
des Wandales, Prince Souverain de Finlande , Duo
d'Efthonie & de Carelie, noftre tres debonnaire Sei-
gneur de tres glorieufe memoire, ait jugé a propos pour
Ie bien & advantage de fes cnmmuns amis, & fur tout
pour Ie foulagement des Eftats opprimezdel'Allema-
gne, de faire un allimce avec Je tres fereniifime & tres
puiiìànt Prince Louys XIll, Tres-Chreftien Roy de
France & de Navarre, & qu'à eet effèdl leurs Sereniflï-
mes Majeftéz Royales euffent par leurs Agens conclu Ie
traitte Ie i(). Janvier i() 31. en la Ville de Beraitiii/i/e au
Marquifat de Brandebourg, aux conditionsqui ^y font
contenues, & que les deux Roys ont Jufques icy fidele-
ment & puifTament entretenüeS, jufques la meline que
fa dite Majefté de Suede s'y eft portee avec tant de foin
& d'ardeur qu'elle n'apoint dcdaignédemoyennerle
falut&lalibertéde fes amis opprimer, aux defpens de fon
fang, que pour cela il a genereufemewt refpandu. C'cfl pour-
quoy de peur que la trame de cetteglorieufe toile ne demeu·
re imperjaitte j & que cette jufte alliance ne vi enne a
celTer, oudumoinsafe refroidir, au grand regretSc
au prejudice des voifins opprellës, on a jugé a propos de
renouvelIcr& de confirmer cncore, ladite al iance en-
tre la SerenilTime Reyne & Royaume de Suede, & Ie
tres fereniffime Roy & Royaume de France.

A certe fin, comme ainfi foit que de la part de Ja fa-
crce& Royale Majefté de France aitefté envoyéicyle
tres iiluftre feigneur de Feuquieres Maiftre de Camp
&c fon Ambaflàdeur Extraordinaire par toute l'Allema-
gne, avec plein pouvoir de traitter & de condurre cet-
te alliance , nous nous fommes abbouches, & apres
avoir conferé enfemble, &reveu exadtement tous les
articlesdu precedent traitte entre nos deux Roys &les
deux Royaumes de France & de Suede, nous les avons
renouvellez fuivant l'ordre qui s'enfuit.

I,

Que dés a prefent il y aura une eftroitte alliance entre
la tres Sereniffime Reyne de Suede & le Tres Chreftien
Loufs XIIL Roy de France & leurs deux couronnes,
pour la defenfe de leurs communs amis, refpedtive-
ment & principalement de ceux qui d'un commun
confentement font entrés en cette alliance j que des a
prefentcommeal'advenironaurafoinde leur liberté^
de leur dignitéi & de leur repos j que ia fecuritéde la mer
Baltique&de l'ocean fera confervée, & fur tout que
1'on travaillera pour eftablir & afftrmir une bonne &
jufte paix dans l'Empire Romain, fans prejudicier au
droit de chacun des confederés.

II.

Mais, pource que 1'experience nous enfeigne,
que Ia paix qui fe fait fans armes eft ordinairement
iujette a n'eftre entretenue que par les interpretations
que l'on luy donne, & les trompeurs artifices , dont
onfefertpourlarompreou pour 1'esbranleri Ons'eil
adviféde defendre & de maintenir les amis communs
les armes en main. Et qu'a eet efFedi: la Reyne &
Ie Royaume de Suede avec tous ceux qui font en-
trez OU qui veulent entrer dedans cette alliance,
entrcticïidront & foudoieronC a leurs defpen? les

troupes

troupes qu'iJs ont fur pied ou autant qu'iJs jugeront d'en
avoir befoin pour refifter ala puiflànce ennemisi
lefquelles troupes ieront au moins compoféesde Trente
mille hommfs defied& βχ mille chevaux, j ufqu'a ce que
d'un communconfentement une bonne paix refulte de
la prefente guerre. ^^^

Que pour Ibuftenir les frais de cette guerre, le Roy de
Franco fournira annuellemenc a laReyne & auRoyaume
de Suede en faveur de cette alliance la iommt d'un mil-
//ffjidelivrestournois, payableadeuxfoisi la premiere
le I f May,^ l'autre Ie i o. de l^ovembreA Paris ou a
fterdami felonlaplus grande commodicé& 1'exigence
descas; letoutauchoisdelaReyne&du Ropume de
Suede, lefquels a eet effèd envoyeront fur les lieux leurs
AgcitsSk. Officiers pour recevoir cctte fommc fans au-
cun delay.

IV.

Que la levée des foldats & des Nautonniers, Ie louage
oula fabriquedes VaiffemixScic tranfport de toutesles
chofts neceiïaires ala guerre fe pouront faire en teute
liberté fur lesterrcs de chacun des confederés, & que
cette grace fera deniée aux ainemis.

Que les delinquane contreladifcipline militaire, &
les fugitifs feront mis entre les mains de leurs Officiers
& Maiifres pour leur eilre faite bonne & briefuc Ju-
itice.

VI.

Que pour Ie fait de la Religion, k Reyne & Royaume
de Suede OU leurs LieutenansSi leurs confederez, n'en-
treprendront rien dans les pays de conquefte quefelon
les loix & conftitutions de 1'empire j que 1'exercice de la
Religion Catholique & Romaine fera inviolablement en-
tetrcnudansleslieuxouilauraefté trouvé : M'apres Ie
ferment receu de la part des perfonnes Eccleliaftiques,
&qu'ils auront rendu foy & hommage ala Reyne de
Suede OU a leurs confederez., il ne fera faitì aucun
tort a eux ny a leurs biens, autant que l'eftat piefent des
afSiires le pourra permettre.

VII.

Jufquesaprefantle Due de Baviere &lesPrincesde
la J-,tgue Catholique ont tellement refufé de demeurer
neutres, ijuel'on n'apasfujet de croire qu'ils changent
deyolonte. Neantmonis deferant a l'amité &al'auto-
rité du tres chreftien Roy de France qui les preflè d'ac-
ccpter cette neutralité , il fera libre a fa Majefté tres
Chreftienne d'inviter encore le Due de Baviere Se
IzLigueCatholique de demeurer neutres dons l'Empire
Romain, fans ofter la liberté ala Reyne de Suede &
aux confederez de fa Majefté de refoudre fur cette af-
faire ce qui fera de plus propre & de plus commode fe-
lonie temps. Et tout ce qui aura efté arrefté du commun
confentement des uns & des autres fera obfervé inviola-
"blement.

Vili.

Que ceux qui recercheront cette alliance y feront non
feulement receus 5 mais encore que l'on y inviterà tous
les autres Eftats & les autres Princes de l'AUemagne ou
d'autrepart, a condition que quand ils y auront efté re-
ceus , i s prendront bien gai-de de ne point favorifer pu'
bliquement ou en cachette , fous leurs noms ou iolis
d'autres empruntés j le parti des ennemis, & ne nui-
ront aux fufdidts Rois ny a leurs amis communs &
confederes, ny a la caufe commune : au contraire
ou'ils contribueront de tout leur pouvoir & par une con-
dition particuliere aux defpenfes neceflaires pour cctte
guerre,

IX.

Que fi par une grace fpeciale de Dieu ilfeprefente
Une occafion de traitter de paix^ que cela fe fera du com-
mun advis des confederes, afin que l'on n'cntreprenne
&que l'on ne determine rien au prejudice des uns&
dcs autres. Et fi quclqu'un va au contraire de cela, qu'il
füit tenu pour cnnemy par les autres confederes.

Que cene alliance durerajufqu'à ce que les troubles &
les mouvemens qui font a prefent en Allemaigne, foient
appaifes, & qu'U y ait une ferme paix elUblie.

XI.

S'il arrivoit qu'apres la paix conclue j queìq'un des
confederes vint a faire & entreprendre quelqile chole
au contraire de ce qui auroit efté promis arrefté par le
traitté de paix , tous les autres confederes, feront te-
nusde joindre fans aucun delay leurs forces enfemble ,
pour venger par armes cette injure ; le tout un mais
apresqu'i sen auront efté advertis. Ce qui s'obfcrvera
inviolablement pendant dix années du jour de la paix
conclue.

Ces articles fufUits ont efté accordés ainfi au nom des
SereniffimesRoys& Royaume de Suede &de France

faur eftje entretenus par eux en leur force & vigueur.
our confirmation de quoy nous les avons iìgnez. de no-
ftrepropre main & cachetez du Seau denos Armes.
Donne a HwVirew lep. A vril, lijj.

®can(laet Uan 't feïüf.

WY Axel Oxenfiiem, Viy-Heer van Kimito, Heer
van FyholmenendeTidoien, ridder van d'or-
dre, raetordinaris, Cancelier ende AmbaiTà-
deur in geheel 'Duytnant,<iï\At in d'armcen van de door-
luchtigfte feer machtige Vroüwe, en Erf-Princefle Chri-
flina der Sweden,Gotten,endeW andalenjKoninginnc,
&c. doen te weten aen alle die 't aengaet, dat, alloo ge-
duerende tweejaren, ende al den tijdt, die verloopen is
zedertden doodt van den dtx)rluchtighften,fecr machti-
gen Prince Gufiaf Adolf Koningh van Sweden, &c.
Men heeft geoord^eelt dienftigh tot het befte ende voor-
deel vah haer ghemeehe vrienden, ende boven al tot
trooftderverdruckteSrendeninÌ)«j//7Wij te maken
een alliantie met den feer doorluchtigen , ende feer
machtigen Prince Louis de derthiende ^ alder-Chrifte-
lijckfteKoninckvani^escjb'jiit ende Navarrej en dat
tot dien eynde doorluchtighfte Koninglijcke Ma-
jefteyten, hadden door hare Agenten gefloten het tra-
daet denJefihienden]m\X2LïYfeflhien hoüert een-mi-der'
tigh, indeftadt van BernwaUe in de March Branden'
borghi op conditiën, die daerinne vermeit zyn, ende
die de twee Koningen tot noch toe getrouwelijck ende
kraφtelijck hebben onderhouden, ja felfs ibo verre,
dat lyne voorgenoemde Majefteyt van Swedeft de felve
behertight heeft met foodanigen forge ende y ver, dat
hy niet ontfien heeft, de vvelvaert eüde vryh^t van iyne
verdruckte vrienden te bemiddelen door lyn eyghen
bloedt, het welck hy daer voor genereufelij ck heeft ver-
goten. Soo is het daerom, dat wy goetjgedacht hebben ,
uyt vreefe, dat den draet van dele gloneufc alliantie niet
onvolmaeckt en blij ve, ende dat de felve niet en kome
te ceflèren, of ten minftcn te x'erflouwen', tot groot leet-
wefen ende nadeel van de verdruckte nabuyren, te
vernieuwen ende alnoch te confirmeren de geit-yde alli'
antie. tuffchen de doorluchtighfte Koninginne , ende
het Rijck van Siuedenj ende den doorluchtighfte Ko-
niM ende hpt Rijck van Vran(krijck.

Tot dien eynde, allbo van de zyde van fyne alder-
Chriftelijclifte Koninglijcke Majefteyt van Vranckrijtk
herwaertsisMfondendenfeer doorluchtigen heere van
Veldt-Marfchalck, endefyn AmbalTadeur
extraordinaris door geheel Duytflandt, met volmacht,
om defe alliantie te traceren, ende te fluyten, hebben
wy malkanderen gefproocken, ende na dat wy te famen
geconfereert, ende exadelijck overgefien hadden alle
de artijckelen van het voorgaende tradaet tulTchen onfe
beyde Koningen, ende de twee Rijcken van Vranck-
rijckendeiwii/iwj hebben wy de felve vernieuwt, vol-
gens d'ordre bier na volgende.

Datter van nu af aen fai zyn eene naeuwe alliantie tuf-
fchen de doorluchtighfte Koninginne van Smeden, ende
denalder-ChriftelijckfteipB^iife derthivtde, Koningh
van Franckrijck j ende haer beyde Croonen , tot be-
fcherminge van hare gemeene vrienden rcfpcftive,ende
principalijckvan die geene, die met een gemeen confent
zyn getreden in defe alliantiejdatter van nu af aen gelijck
as oock in het toekomende forge fai werden gedragen
vóór hare vryheyt, ende digniteyt, ende voor hare rufte,
dat de fecuriteyt van de Baltifche zee fai geconferveert
worden j ende boven ai dat men fal arbeyden, om een
Β j goede

ïöa?. goede cnrechtveerdigei;Wi/i> te refebilieren ende vaft
tc maecken in het Duytfche Rijck, fonder te prejudi-
cieren het Recht van yder der geconfoedtreerden.

Maer door dien de experientie ons leert dat de vrede
die fonder de wapenen gemaeckt wort, ordinaris fub-
jeö is, van niet onderhouden te worden, als door de
interpretatien die men daer over geeft, ende de liftige
konilen, waer van men fich dient, om die te breecken,
ofte te veranderen : Soois't, dat men daerom voor-
genomen heeft, de gemeene vrienden te befchermen
ende te mainteneren met de wapenen in de handt.
Ende dat tot dien eynde , de Koninginne ende het
Rijck van iwf^»., met alle die gene, die in defe Al-
liantie getreden %yn of willen treden, fullen onder-
houden,ende op hare koilen foldye geven aen de Trou-
pen, die fy op de been hebben, ofte foo veel als fy ful-
len oordeelen noodigh te hebben, om de macht der
vyanden te wedcrftaen ; Welcke Troupen fullen zyn
tcnminftenvani/fiiif/; duyfent foldaten te voet, ende
fes duyjhityit^Atn, tot dat met een eenparigh confent
cene goede vrede kome , uyt den tegenwoordighen
oorlogh. ^^^

Dat om de onkoften van defen oorlogh te dragen,
dc Koninck van rwwc/tri/d fai j aeri ij cks fourneren aen
de Koninginne ende het Rijck van ìippì/^Wj in faveur
■ van defe Alliantie, defomme van een Mihoen guldens
tournois. te betalen in t-wee reyfen ; d'Eerfte den vtjf-
thiendeii May, ende d'andere den thiendeti van Novem-
ber, tot Parijs aimz Arnfierdam > na de befte commo-
diteyt, ende vereyfch van faken ; alles tot keure van
de Koninginne, ende het Rijck van Sweden. dewelc-
ke tot dien eynde op die plaetibn fullen vinden hare A-
gcntcn ende officieren, om defe fomnic, fonder ce-
nigh delay te ontfangen. ^ ^

Datdelichtingedcr foldaten ende Schip-luydcn, de
huyre, ofte aenbouw der fchcpcn, ende het tranfport
van alle dingen noodigh tot den oorlogh, fullen kon-
nengefchiedcninalleliberteyt, op de landen van yder
der geconfoedcreerden, ende dat defe gunite geweygeit
fai worden aen de vyanden.

V.

Dat de delinquanten tegen de Militaire difcipline ende
óefi/giti-ve», lullen geilelt worden in handen van hare
Officiers ende Mcefters, om tegen haer gedaen te wor-
den goede ende korte J uftiüc.

Dat ter oorfake van de Religie, de Koninginne, ende
het Rijck van Sweden . ofte hare Luytenanten ende
geconfcederecrden, en fullen niets ondernemen in de
landen, die men verkrijgen ial, als volgens de wetten
ende conflitutien van het Rijck; Datd'exercitievan
AcRoomfchCatholyckeReligie, falinviolabelijck onder-
houden worden, inde plaetfen, daer fy fai gevonden
wefen ; Dat na dien men genomen fai hebben den eedt
van wegen de geeftelijcke perfoonen, ende nadatfy
ti ouve ende hommage fullen gegeven hebben aen de
Koninginne van Stoeden, ofte hare geconfoedcreer-
den , haer geene fchade ofte leet gedaen fai worden,
nochte oock aen hare goederen, voor foo veel het den
tegenwoordigenftaetvanafFairen fai konnen toelaten.

Tot defen tijdt toe hebben den Hartogh van 'Beyeren,
ende de Princen van de Cathol'^ckeLigue foodanig gere-
fufeert Neutrael te blij ven,datmen geen reden heeft om
tc geloven, dat fy fullen veranderen van wille ; Niet-
tc-min toegevencle aen de vrientfchap ende authoriteyt
νωι den Alderckrifielyckfieti Koninck van Vranckrijck,
die de felve acndringt om defe Neutraliteyt te accepte-
ren, foo fai het vry ftaen aciifyneAlderchriltelickile
Majeftcyt , om alnoch te nodigen den Hartogh van
Beyeren , ende de Catholycke Lipte, om Neutrael in
het Roomfchc Rijck te l^lyven, ionder de vryheydtte
benemen aen de Koninginne van S-weden, enaeaen
de geconfoedereerdcn van hare Majefteyt, bm op defe
faecke te refolveren, het gene dat het befte endebe-
quacmfte fai wefen na den tijdt j Ende alle het gene dat

met gemeen confent van d'een en d'andere gciefolveert i <J j ?
faj weien, fai inviolabelijck geobferveert worden. ^

VIII.

Dat die gene die in defe alliantie fullen foccken inge-
floten te wefen, niet alleen daer in fullen ontfangen
worden, maer oock dat men daer toe inviteren fai
alle de andere Staten ende Princen van Duytflaiidt, of
van andere Zyden , op conditie, dat wanneer als fy
daer in fullen ontfangen worden, wel acht fullen ne-
men , van niet publijdcelijck ofte fecretelijck te favori-
feren, onder haer ofte andere geleende namen, de par-
tye der vyanden , ende en fullen geen fchade doen aen
eie gefeyde Koningen, nochte aen hare gemeene vrien-·
den ende geallieerden, nochte oock aen de gemeene
faeck, ter contrarie, dat fy uyt alle hare macht contri-
bueren fullen, ende door cene particuliere conditie, tot
dc noodige onkoften voor defen oorlogh.

IX.

Dat, indien door een byfondere gratie van Gode
ficheene occafie prefenteert, om van vrede te hande-
len , dat het felve fai gedaen worden met gemeen advyt
der gecönfoedereerden, ten eynde men niets onderne-
me nochte befluyte tot nadeel van d'een en d'anderen.
Ende indien yemant daer tegen doet, dat die door d'an-
dere geconfcedereerden voor een vyandt gehouden fai
worden. »

X.

Dat defe alliantie dueren fai, tot dat de troublen ende
beroerten, dietegenwoordigh fyn in Duytllandt, ful-
len ter neder geleyt wefen, ende datter eene vaite vre-
de bcfloten fai wefen.

XI.

Indien het quame te gebeuren, dat na de gefloten
vrede, yemant van de geconfcedereerden, quame yets
te doen ende te ondernemen, contrarie het gene, door
het traftaet van vrede , belooft ende gearreflreert is j
foo fullen alle de andere geconfcedereerden gehouden
zyn, hare machten fonder eenigh uytllel by een te voe-
gen , om door de wapenen die injurie tegen te itaen i
ende dat, na een maent, datfy daer van fullen gead-
verteert wefen. Het welck inviolabelijck geobferveert
fai worden, geduerendeitowjaren, van den dagh van
de gefloten vrede.

Defe bovengefchreven'artijckelen, zyn alfoo geflo-
ten uyt den name, van de Doorluchtighilen Koningen
ende Rij eken van S weden ende Vranckrijck, om door
haer in hare kracht ende vigeur onderhouden te wor-
lien.

Tot wekkers confirmatie, wy defen hebben onder-
teeckent, met onfe eygen handt, ende gecachetteerc
met het zegel van onl'e wapenen i Gegeven tot He/A
bron den negenden van April, fefihien hondert drie-en'
dertigh,

53e lïijcfi^-Cantflct ïiei b'?tcméc niet bMïcbfe «ctien
Ijcpt. ©e ©eïtmacfcJjaIrft Kniphuyfen befiincccbe
i){inaWeilphalen : om op ben Weefer ofEembseen
pofi te batten : baer toe oocfi be atant <0?aef ban Hef- m.
icn tabenbe. ©cnccael aiientenaet Baudiilin gina Den
liijnaf/nam Andernach in. ^paenfebe banefc
teneeniol) bolcitaf/ bie met Itene-tócuïenfclje Bau-
diifinbcDeni'eticemt Kniphuyfen nam bc Vecht in/
ali! OOf It Kloppenburg, Hafclune, Meppen, Wilshuy-
fcn, Quaquenbrugge ; bcn tweeden Marty floCfl Knip-
huyfen bclöepferfclfje onöec Groenfvelt ontrent Rin-
teln : toaet na Ifaitoglj Jurien bC befiina!) Hameien ïjame,
giiigl) bclcgccen/ fjcl) inbeeïbenbe batfe niet lange fon= im bcit*
ben tegen Ijonben/ maec men tjeeftfcnocljin'tiacfi s"'·
banjunius een öatailleobec moeten flaen. ©c<0^acf
banMerode bjacl)t eenlegec bp een ban drie duyfent
negen hondert vijf-en-twintig te paccbe/ enbc thicn
duyfent feven hondert ende ncgentigh te bOCt / tcil

beeleop be beiir^ ban be tot Keulen ejcnlecenbeijooge
geedelijche pecfonagien / ten beelop^paenö geït:
ten beele toaten troupen npt be garnifornVn ban
Wulfenbuttel, Hildesheym, Nieuburg enöC IWinden
genomen, ©c ^bjcebtfclje bonben goet alleen / bc
poflenmet ontrent duyfent miifqtiettier^ befettclaa
ten / maec guiteetben i)eapp?oröcn : enbctoogenbe

«eiifer.

2 ttcpfcefcfje te0fη *· Ö^&e" UO^ ζΛ^φί

öefcftjm flcflagen: op De piartiJblcben dne duyient
neo^en hondert tvvee-en-dertigh. Watt onöCC map Dctl
obfcfieiiQiiad : iie(0iaefüan Merode j^telDmïto=
jneii / itiaecüanstjnquetfumioefiojüen/ Gronfvek
cnöc Boninckhaufen Ijebüeit ijacc 0efaïüecct : öacc
toiccDcn gcltcegen negen-en-veerdgh vaendels, vier-
en-rwintigh cornetten, fefthien ftucken gefcDut / l300|t

n(ie timnftic enbe bagagie; na befe bictoiietoeDcc tiooj
Hameien ftotticuöe/ öebljcn bm Comitianöeuc gcs
Dluongen Den twaelfden 3|ulij upt te treeften niet acht
baeuDel^te üoet / drie compagriien iSnptcr^ enöe foo
tjeeï35?agonbecjj/Doc{) inaile^ niet bobenacht hon-
dert man lïeccït niet facft enbe pacit / bïiegenöe baem
öel^/ twee flncïten gefeljut: togen in Minden, gin
September tna^ een content tot Franckfurt : aïtoaec
tioojtaen Ijet Confilium formatiimficl)meeHop})ieit:
enbe Daec toiect gectnificmeei't / toatte boo? tot Hayl-
brontoasjgebaen,

3n September Deeft Den ©attoglj ban Walfteyn
tóepfecïijciie Φεηεί'αεΙ becfocijt met ben ©enecael
Arnem te fpjeecïicn : aïtoaecüp te l^ennen gaf jijn 011=
gebnït obec'ben fmaet öeni boo? drie giai;en aenge^
bacn:Ijeni bepojtecenbettoaiS jaloec^ ban bat bentac-
ïsefTi' tog!) ban Feria tijn Italien quam. 53oci) toa^ bit ae=
öecïetuerch ban WalfteynJeec boneitec enbe miflCi
tien, ........

i'famen fes-entwintigh Compagnieii. —
3lanbtgcaefnamDen achften ^eptembec Aahuysin.

Ofenbrugh enbe Peetersburgh gaf flCÏ) «1 ^eptettU
bec ober aen be ©eltmacfeïjalcK Kniphuyfen.

2i5obenaen Den Kijn öcbben De ^bjeebtfcöe ooeït
foo beel gebaen / bat t)uc de Feria met sijn legec i^ ges
(lui't / enbe 5ijn boïcfi feec becfmolten.

iCot Heylbron , altìjaec compaccccben De vier
ïil'Ciitfen/ al^ Frankifche, Swabifche , over-Rijnfche,
ende neder-Rijnfche , famt b'^Cmbaffabeuc^ ban
Vranckrijck, ban Engelandt, Amftruther , «ibe anbea
re / luiert gepjoponeect bat bcfelbe ftceptfen of pjotea
fiantenniet bb&aojben ficöte fcljepben boo? en aleer
Depiotefierenbe lieutenbe©o?|len fouben jtjngeres
fiabilieert; DeÖöcicconflitHtien onbecljouben / enbe
beütroon g)b3eeben becnoegöt : enbe onbertuffefien
geen particnïiete b?ebe te maeclten :bat men ben lüep;
fer enbe foecfienbe tOnbetbjucs

• ïten Ijet Öijch enbe p^oteli erenbe ©o?fien / bef)oo|Dc te
berïtiaren boo? pubhjclte bpanben. ®Dt bien eimbe
onbecöouben feftigh duyfent man / met genoegöfame
munitiën enbe fonb^ tot onberljonbt ban fulcj; / be bi=
rectieteïatenaen ben ïiijcj;-<ianceiier, ï&aeriötect
geflooten.

Iitil» Eerfielyci een vafte ende verfeeckerde vrede tuiTchen
Sweden, ende de protefterende Keurvorften
bjacij!^' ende Stenden desRoomfchenrijcks,in kracht van de
welcke fy fullen conj ungeren haer machten, om d'een
d'ander te fecourerenj-tot dat Duytflandt fai fyn herftelt
in haer oude vryheyt, de Rijcks-wetten in obfervantie
gebracht, de gemelte Keurvorften ende Stenden gere-
iHtuecrt in hare Staten ende Poflèffien : een goede vre-
de verkregen foo in 't geeftelij ck als wereltlij ck,ende tot
dat de Kroon Sweden fai behoorlijckfyn vernoegcvan
haer krijgskoften.

Ten tweeden de diredlie ende beleyt fai blijven by
den Heer Rijcx Cancelier Oxenftern,

Teni/fri/ewfal werden geadjungeert een concilium
formaium van gequalificeerde perfoonen, om met hun
te delibereren ente fluytendefaecken vanconfequen-
tie. Evenwel wat aengaet d'executie, fai de finale refo-
lucie blijven aen den voornoemden Cancelier. Ende

om den voornoemde Diredteur te foulageren fai in yder 16 3 '2.
kreits werden geordonneert een Raet van oorloge, om
van faecken te delibereren die haer aen den voornoem-
den kreitfen fullen prefenteren.

Ten vierden geen der geconfoedereerde en fai vermo-
gen in't particulier met den vyant tetraéteren, fonder
confent van alle de geconfoedereerde. En ingeval de oc-
cafiehemprefenteertvande van de vyanden, fai
advijs gegeven worden aen de Diredteur van den raet,
en vervolgens gefigniiiceert aen den voornoemden ge-
confcedereerde Staten, om te famen te delibereren wat-
men in fulcke occurrentie fai behooren te doen.

Teniijf/ypwfoo yemant hem foude willen feparereii
vandefeconfoedcratie, fijn mede geallieerden in het
jerykel abandonneren of de vyanden favorifeeren; yets
)rouwen tegen de confoederatie, ofte van fyn krachten
ende middelen niet contribueren als het foude behoo-
ren: ende dat na voorgaende advertentie, hy al noch
verfuymde hem in devoirte ftellen, fai hy vyant ver-
Idaert, ende als fulck een getradeert worden door de
geconfoedereerde.

Ten feften Gfduerende de tegenwoordige krygen ,
ende totter tij t "tóe datmen een generale vrede heb-
ben geobtineertj de geconfoedereerde van de vier kreit-
fen iullen d'arméen ( foo veel men noodigh oordeelt )
onderhouden, ende fullen defelve vooriien met gek,
munitie ende artillerie, welcke armeen den eedtvan
getrouwigheyi fullen doen aen de Koninginne, aen de
Kroon van Sweden, ende aen de Gecxjnfoedereerde.

Ttnfevende voor 't onderhout van de armeen ende
van de militaire difcipline fai men een provifie doen
van geit, ende van munitie van oorlog, op datmen den
vyant kan aen vallen, ende in noot fich tegens hem de-
fendeeren.

Ten achjlen den Diredteur met den Raet fai fyn beft
doen om de militie in goede ordre te herbrengen, de
militaire in difcipline te herftellen, te verfeeckeren de
traffijcke ende commercie, te conferveren aen de Sta-
ten haer mrifdidtie, fo in 't civijl als crimineel, te belet-
ten d'infolentie van den oorlog,een goede ordre te ftel-
len tot de logementen ende paflàges voor detroupes:
faldaerinde geconfoedereerde favorifeeren ende fup-
porteeren foo veel als 't mogelijck ^γ, ende de difpofitie
over de logementen der foldaten aen de Magiftraten
der plaetfen laten.

De voornoemde Staten verbinden haer de Kroon
Sweden te helpen mainteneren in de poilèffie van't
geene dat fy in DuytQandt geoccupeert heeft op hare
vyanden, ter tijt toe dat den oorlog geeyndight fy, ende
datfybehoorlijckvoldaen fai hebben geweeft, gelijck
oockdegeconfoïdereerden vandefchaden die gele-
den hebben.

Ende gelijck de geconfoedereerde fyn genootdron-
gen geweeft tot defe verbintenis, door de tyrannifche
oppreflle der vyanden, alleen totliaer defenfie en con-
fervatie, niet tot oiïënfiê, ofverftoring van ruftende
vrede : foo ift oock fonder nadeel van des Roomfchen
rijcks rechten, wetten ende conftitutien van desrijcks
Keurvorften ende Stenden , oock van de nabuerige
Princen ende Republijcken.

©m te continueren be bJcDeïjanbeting fn'tbertci ©irte·
Den jaer aengebangen / Dient aï{)ier gcftelt bat be <ί5ΐ' ff I',
committeerbeban De ©?obinrie ban Vrieiiandt enbe rci»"
Staet en Landen mercSenbe Dat ö'anbeee®?obincicn
aftoeecïtenban't eecPe beffein (omte tcacterertmet 'lia»
be Staten ber ^paenftpe .ï^berianbcn exdufisHi- ^ '
fpanis) enbcDaeroetoinisö toonben om oochbettos
nineft baer in te Bennen / öebben ter becgaberingJ) in»
gegeben een ïangB Qefcfi?ift Ijiec na bolgenbe : bacc
toe(lcecIicnbeomnictbantreves, maer ban eenetu^
toige vrede te Ijanbelen ; oocft niet met^paignen/
maer met De Staten ban D'anbere ©?obintien. ^it
gefcftjifttoa^ingefleit bpbeni^cer Huninga23nrgea
meeflectot G^enïngen enbe mebe rictraojbinari^ geo
committeert ter becgabcringij ban Jjaer ïJo.Jlöog.
op befe öanbeltnge. Wz ïicec Charnafle bicnöe (ifij
feec gerucftigölijclt ban foobanige öumeuren : bic bau
felf scnesen toaceii tot Vranckrijck, enöe een erf-Ijaec

Üab*

ijaDbftt tcQfit Spaignen. ^IttiiiicïsSöetijDt bantijcDc
^ ^ toja^ tiocfj niEt cijp : etiDc De bau Orangien Iion=
öcnioojlogöniecc flcfacD enbrolotif Dcböcn/ al^ in
bjcöc.

C^fijn Heeren.

Slejidc defe progres der proceduercn van handelin-'
ge met des vyants Gecommitteerden fonder eenfa-^
rige rclblutie van alle Provinciën 3 hebben wy niet
- ledigh konnen ftaen ; te vertoonen, dat of wel alle Pro-
Ütnbt vincien eens fyn, om een verfekerde ende Chriftelijcke
uytkomfte, uyt den oorlogh te foecken, ende fulcks foo

EtlöE j , ,

aiaiiöcn/ haeft mogelijck, de felve dacrinne nochtans diiFcreren,
sSiie^' dat onfe éeyde Provinciën meenen, dat de felve verfeec-
lüijj, ' kertheyt niet anders als in een handelingevanwfi/e met
vrye Staten, ende de andere -υ j/Provinciën in een ban-
delingemet Spaignentot een treves ( foo'tfdiijnt) fy
te vinden.

Omme nu by fulck different, tot een refolutie ende
dienvolgens executie van dien, te komen, foo is een
bekende ende leecker maxime in defen Staet der Ver-
eenigde Nederlanden, dat in defe ende gelijcke delibe-
ratien geen pluraliteyt van fiemmen, of overflemminge
plaets heeft, volgens de fondamentele wet ende notoi-
re praftijcke van defen Staet, daeromme oockbefen-
dingen acn verfcheyden Provinciën, felfs mede aen
onfe Heeren Principalen fyn gedaen, ende noch on-
langs in defe vergaderinge is gerefolveert, dat men defe
handelinge fai aenvangen ende dry ven, fonder tot pre-
juditie van yemants opinie,te fpecialiferen op Spaignen,
tot paix of treves.

Daer uyt wy tot noch toe niet anders hebben kunnen
belluyten ende geloovert, of die andere Provinciën (in-
fonderheyt na onfe prefentatie, van redenen te fullen
hooren ende geven een annexe proteftatie ) fullen in
iulck een poinét van Staet ende Souverainiteyt, ende
foo fware deliberatie, foecken aen ons redenen van haer
opinie te geven,ende wederomme onfe redenen te ver-
ilaen, omme acn weerzyden rypelijckgepondereertte
werden, daer mede de faecke met minnelijcke midde-
len van eenparigh confent te termineren, ende alfoo
eerft tot een generale refolutie te komen, eer in defe
groote faecke yets verders te wercke werde geilek.