-ocr page 1-

SAKEN ^^^ STAET

Ε Ν

OORLOGH

In, ende omtrent de^

VEREENIGDE NEDERLANDEN,

ί

Beginnende met het Jaer 1664, ende eyndi-
gende met het Jaer 16Ó6.

Tioor d'HEER

11 E ü W E van Δ I Τ Ζ E Μ A,

VYFDE DEEL-

In 'sG R A V E N-H A G Η E,

By JoHAN Veely, Johan Tongerloo, ende JaspeK Doll^

Boeck-verkoopers hmo 1670.

lis wjkw ^
fi

-ocr page 2-

R R G I' S τ E R

y' · h n'ir, ·'. 'Γ

V A Nr D E, ,

-.j; , -I

. 'Ti'.
IJ'

VOO RN A E Μ S T E ST U G Κ Β N>

Begrepen in het y' i '

V Ύ F D E Ό E E Ζ-

van het

V E R Η A E L

VAN
VAN
En

O O R L O G H.

A.

A» .Ccoort tuflTchen den Biffchop van Munfter
endc den Vorft van Ooft - Vricflandt,
nopende de Lichtenfteynfche Schuldt,
zy. Sulcx ge-examineert, 28. Elucidatie van
'tfelve, i8. Gefondcn aen den Biffchop, 29,
Guarantie vanhaerHo.Mog. óp'tfelve, ay,
tuiTchendeOoft-Indifche Compagnie en hacr
Hoogh Mog, 409. Tuffcheu defen Sraet en
Hifpanien, weghens de Chambre mi Partye,
6iQ. Den Hcrcogh van Brandenburgh noti-
ficeert aen haer Hoogh Mog. fijn accoordtmer
den Vorft van Nieuvifburgli, loio. Tuflchen
Brünfwijcken den Biffchop van Munfter 1019.
Tuffchcn haer Hoogh Mog. ende den Biiithop
van Munfter , nopende ibcckere differcnten
tuffchcn de fel ve, 1048.

Admirael Afcu gevangen, 700. wert gebraght
inde Vertreck kamer van haer Hoogh Mogen-
de, 705. naLoevefteyngebraght,
jof. Dcq
Vice-Admirael de Ruy ter wert gelaft ne Gui-
nea te gaen, 191. Den Nederlandtfen Luyt.
Admirael wert gelaft Zee te kiefen, 193. Haer
Hoogh Mog. fchryven aen den Engelfen Ko-
ningh over het Lijck van den Vice-Admirael
Barclay, 715- Brief van den Luyt. Admirael
Trompaen haer Hoogh Mog, 827. Brief van
den Luyt. AdiniraelMeppel aen defelve, 8Ì7.
Den Vice-Admirael de Ruyter voor Algiers,
154. Brief van haer Hoogh Mog. aen den L.
Admirael Obdatn inet enrft gefchreven j 446.
Brief van den Vice-Admirael de Ruyter aen
haer Hoogh Mog. nopende het aenkortien tot
Delfziel, 469. Den Deenfen Admirael Ade-
Uer, olio, defelve raet 18, Schepen ind«Sond,
90 j. Dc Ruyter wert Luyt. Admirael vati
Hollandtj 477. Inftruilie yogr den Luyt. Ad-
mirael Obdam, 85. 454. Relaes vat»dc Zee·
ilagh tuffchen de Engelfe en Nedcrlanijtfcfae
Sch eeps Vlooten door den Luyt. Admirael de
Rüyter, ^98. Nader Relaes van't fel vc door
den Vice Admirael de Liefde, 700. Den Luyt.
.iidmirael de Ruyter retireert met de Nederi
landtfcheScheeps-vIoot, 8x0, Onluft tuffchcn
den Luyt. Admirael de Ruyter endc den Luyt.
Admirael Tromp, op de Nederlantfchc Scheeps
Vloot, 817. Den Luyt. AdmirieH romp by^
Hollandt gcexcufeert van fijn Commiilie, 7,30,
Brief van den Luyt. Admirael Tromp aen haer
Hoogh Mog. klagende over den Luytcnant
-Admirael dciRuyter, 7JO. Matrofen inZeci
landt malcontent over't excuferen van den L.
Admirael Tromp. γ{ΐ. Vranckrijck is be-i
fchaemt over de R etraite van den Nederlandfen
Luytcnant ^idmieael de Ruyter inden Zee-
flagh tcghen Engclandt, 731. DenFranffen
admirael Beaufoitwert van denKoningh gc-
laft Zee te kiefen, 921. defelve is met de.Frati-
fe Scheeps Vloot in Zee, 9jj,. deh Frgefen Ro^
nin}» doet 4000. Voet-knechten aeh den Ne-
der andtfchen Luyt. Aàmw\ aen bieden.939;
den Franfen Admirael Beaüfort komt met dé
Fi-anfe Scheeps V loot totRochflle, 944.

Admiraliteyt, 355. AdVijs van defelve öv6rdc
Handelingh van Marnbürgii niet défen Staet.
5} 5. Vap Zeelandt fchrijft hoe fy haer fai ge-
dragen öDt^ent Sthepen
yan Neutralen met
Contrebande
Waren ghehden, 419, Avdijs
van dc Admiraliteyt in Zoejandt, rieckende
dc Hanfe Steden, 414.
Vari Anifterdara
huyrt van eenighc Koopliiyden., yjjfthicii
ScKepen reCadwojn ipde Straec ghebruyckt
(.·. ) i tëwerden


-ocr page 3-

Werden, 411
in Spangienj, cu Italien

fjegcven op deEngclfe, 4ix. Schrijft aen de
OofcCtidfeeCÌnf^rtteT ίτΐΛ ^lck tenml-
ktt mriifitc^, cnÏe'ifidèrrt-eAyL·'t Lartdttei
brengen, 4.23· Klaeghtoverghebreck van
Gele', 414. Nieuwen Eedt by dejliplVe,t^;
doen, 4z8. Van Zeelandt klaeght over
dicvanRot(ëfdam«^Amft(?Ham, yo^. Ad»
vijs van de Admiraliteyt tot A^fterdam, racc-
kende de Lijft van de Schepen der Hanze Ste;
dennaerEngelandt gefonden, 411. ■

Aken. jio. Deffclfs Gedeputeerden in Neder-

landt, 3 j o. i j /x >

wrilgiers en difoidrealdaen-i^f· xConfulvab-
der Burgh aldaer, 150. Den Nederlandtfcn
Vice - ^dmirael de Ruyter daer voor^,

.-(ijJiauti^ tuffen Denems^ken^ Nederlandt, Bran-
jdenbufgti cnctó'^uneiilTurgÌi.^oy. Gefprecit
Jvan een '^Wimh tuficfeen l^r Hoogh Wefe^
en BfSnSenbu^gft', j-J^: '-T/aSaet van al-
liantie tufTen Denemarcken en Nederlandt,888
Deenfcen
Lunenburgre urgeren een^iliantfè
met^haeiHog alliantie te vernicu-

wc^ tüiin Brandènburgh en Nederlandt, 526.
Brandehburgh fìàet
Kart op den TÓl te Gen-
nip inde ^liantie met haer Hoogh Mogende'
aentegaqn, 776. Defenfive Alliantie met
' BrandentogK Jen ' ie gaéni, 7 0. üranden -
..i>(irgy irrcfotuyir tòt ' de Allianne Hiet ' haer
!\Êfbögh Magfi^ndeij^pSp. Denèfiiarcken ver-
^tó'aent iöi voldo^ihge 'dei Alliàrlitie Wegén En·
l;v ' < Alliantie tuÌTén Swed'cn en

enegtn tot
De iunen-

het hays vati Saxen, 877· QiLadruplc Alli-
' antie tufTeriücneinarcken , Nederlandt, Bran-

denbufgh. én^' Itunchbu'rgh, ■ IÒ55.
Jïiirchöp' Van^Munftertooht iigh'ghi
de Ctyadr^Jc-^lliantie.' ïby^^^^ E
burghfe Vörfteri ihclinérèri tot'een nader Al-
liantit met haV'Hóóg'^og. ì ' j

rranfe AmbaiTadeïïrsiri ÈWgêlaiidt ,· j7i. ! De^
Hhgflfet) 'AihbiiTiidéurHollis iiyt VranCkrijck.
gerevoceert, ' Den E^n^ejren ^mbaffadeur
Zandwigh, begeert te Madrid een Offenilve
en Defcnfive iïgue, tot cbnfervatic van de
Nederlanden, 732, Aenichryven van haer
Ho.
Mog. aen haer Ambaffadeur in Vranck-
' rijck weghcns' de Ykinge, 254. Reede van
Renfwpuw AmbaHadcur van haer Ho.
Mog.
in Hifpatigien en deffelfs voorhal, 574 Verioek
van den Spaenfen Ambafìadéur, nopende de
Retorfien van liaer Ho, Mogende, 97Ö· Beu ·
ningen Ambaffadeur van wegen haer Ho. Mog.
in Vranckrijck, z88. Negotiatic van den
yimbafìàdeur Bcuningcn in Vranckrijck, 577.
Brief van den AmbalÏideur Btuningen aen
Lionne , 602. Eitradcs Ambafladturvan
Vranckrijck aen haer Hoog. Mogende, 268.
Inftanticvandeiêlve wegen de Goederen van
Maltha, 271., '^ntwoort van defclvc op de
. Nederlandtfe klaghten, 27 8. _ M. van' Gogh
Ordinaris yimbaffiideur vati wegén haef Hoog
Λ/of^ndeih Engclandt, 6p. GraefvànMo-
. line Spaenfen ^mbaiTàdeur, Befoignes

' tot het vdrwiflelen van den Spacafcn Arabal^

fadeur, 976. Inftrüftie toor de .iirhbaffa-
/Meö^ Boreel naMofcovien, 250· Klaghten
van dén Ambaffadeur van Vranckrijck, 954*
'AnïW£)on, va5i den,Spa,epfep..(imbaffa4cur op

Kiaghten van dcfelve weghen den Ab t van St^
^CTMcrds, 97;. Klagtcn van den Nederlantfen
A^oaffadeur in Hifpangien over het wey-

feren der Havenen aen de Nederlanden, ^77.
lemoVifc van déh AmbkffadeurVan Hifpangien
wegen de Wervinge des Biffchops van
Mm'·
vfter inde Spaenfe Nederlanden, 613. Queftie
tuffchen den Prince van Orangien en den ..Am-
baffadeur van Vranckrijck, Γ175. Renfwouw
Ord}ii(aris .^irobaffadeur vgln wegen haer Hoog
Mog. in Hifpangien, 305. Flemmingh e»
Coyet Ambaffadeurs van Sweden naer Enge-
landt, 866. Den Engelfen Ambaifadtur
Hollis in Vranckrijck 168. ACnbrengen van
dea AmbaiTadeer Boteel-^enden Koningh yan
Vranckj-ijÀ , 274. Itìtlfelie vati de Frihfe
AmbaffcWéuritot LofideHÌi^/l^. Rfemàiqiigsjan
de Franfe Ambalfadeurs op deSchriftelijcke ver-
klaringhe van de Nedeilandtfe
Ambaffadeur
Gijgh, 375. Negotiatie van de Franfe Am·!
bafìadeurs: in Engelandt, 594. Den Franfen
Konineh geeft laft aén fijn AmbaflàdeUrsom in
Nedei'lan-dt te fprekén van de Cofijiintìie der
Franfe en Nederlantfe Scheeps vlooten, 752.
DenEngclfen
Amb. Hollis neemt fijn affcheyt
uyt Vranckrijck, en blijft evenwel te Parijs,
5>ii. Den Franfen
Amb. verfoeckt by haer
Ho. Mog, den opbouw van fes Oorlogh. Sche*
pen, SU 4. Gefpretkvan Lionne met dén Nc-
dcrlandtfen
Amb. Beuningen, 919. Negotïa-
. tie van den Franfen
Amb. d'Ëftrades inNeder-
Jandt, 9 6. Vervolgh van de Negotiatie van
den Nederlantfen
Amb. Beuningen in Vranck-
rijck, 932,· Antwoordt aea den Franfen
Amb.
d'Eftrades , nopende de Mediatie van Sweden
door haer Ho. Mogende, 954. Den Engel-
fen
Amb. Hollis verfoeckt Pafporten van den
Franfen Koningh, 935. Den
Amb. Koinings-
marck komt weghcns Sweden tot Parijs in
Vranckrfjck, 935. Den Nederlandtfen
Amb.
Beuningen in Vranckrijck difcourci rt met Ha-
nibal Zeeftadt over het aenbrcngen van den
SweedtfcH
Amb. Koningsmerck. 955. Den
JVederlandtieu
Amb. Beuningen werdt van
Lionne in Vranckrijck verfoght aen haer Hu,
Mog. favorabelijck te willen recommanderen
dc faecke van den Keurvorft vnn Keulen, wegen
dé béfwacrniiTc van de Stadt Rhijnberck. 93^^»
' Den Nedfrlandrfcn
Amb. Beuningen fpreeckt·
met den Franfen Koningh over de viitoricvan
dc Nederlanden regende Engelfe, 95-7. Den
Marquis de Sandc
Amb. van Portugacl in
Vranckrijck, 937, Negotiatie vah den Sweed-
fen
Amb. Koning<.marck in Kranckrijck, 938.
haer Moogh Mogende fchry ven aen haren Am-
bafladeur in ^ranckrijvk wcghcn de Sweedtfe
faecken', 940. Den Nederlandtfen Ambaf-
fadeur fpreeckt met Lionne

en Colbert in

i'ranckrijck wegen dc ò'weedfe Saccken , 940.
Haer sHoogh Mogen Je dóen den Fian·
fchen Konigh döor haercn Ambafla-

d9WC

m π a t s Tj i κ.

Verfoeckt dat aen de Confuls /
j Italien ΟοπίΓηίίΓιεη^ν^ΒεηΙΊι

IK'·


-ocr page 4-

REGISTER.

tìeur bedanclceh over dert yver by den fel ven
aen haer betoont, Ï031. De Calculatie van
de Franfche Subfidien aen Nederlandt met de
Nederlandtfche Ambafladeur in Vranckrijck
over gelonden, 941. Den Nederlandtfchen
Ambafladeur in Vranckrijck urgeerthetfalue-
ren en refalueren van de Vlaggen, 943. Con.
ferentie met Bellefonds enden Franfchen Am-
bafladeur in den Hage, 94.4. Den Sweedt-
fclien Ambafladeur oeemt fijn affcheyt van de
Franfche Koningh, 950. Klaghten van de
S weedtfche Ambafladeur aen den Kon ingh van
Vranckrijck, 950. Απ dr
£e Gedeputeerde van
de Stadt Embden, 1075. Franfche auxiliaire
Troupen en infolentie der ielver , 789. 814.
Ordre waer na defelve haer fullen hebben te
houden in het wederkeeren na Vranckrijck,
over den Bodem van den Keur-Vorft van Bran-
denburg ,935. Generaci Rendevous tot Box-
mar van den felve, 934. Der felver vorder
Marfch, 9^4. Prolongatie van defelve Marfch,
Marfch van defelve door en uytGelder-
land,956. Prefenten van haer Hog. Mog. aen
der felver Officiers verleent, 937.

Beaufort werdt van de Franfche Koning!·: ghelaft
Zectekiefen,922. Defelve is met deFrsnfche
Scheeps Vloot als Admirael in Zee , 93Ì. De-
Tel ve komt met de Franfche Scheeps-Vloot tot
RochelIe,944. Defelve komt met lijn Scheeps-
vloot te Breit, 949*

B.

Ώ Ellefonds in den Hage, wegens denKonirigh
van Vranckrijck, 945.

Beverningh, 1009, loji.

Bcuningen, Ambafladeur in Vranckrijck , 188.
Sijn Propofitie , z88, Sijn naerdcr inltan-
tie, 192. Negotiatie van deièlve in Vranck-
rijck, 577. Brief van defelve aen Lionne,
60Z. Haer Hog. Mog-fchrijven aen defelve
over het mifnoeghen dat de Franfche Koningh
hadde over de Handelingh tot Cleve, 779.
Werdby haer Hog. Mog. belaft om ìh Vranck-
rijck te infifteren op de pubJique Rupturen rhet
Engelandt ,911. Aen defelve werdt van
haer Hog. Mog. laft ghegheven van eenighe
Pafleporten, 955·. Gepreek van deielve
met Lionne in Vranckrijck, 919. Defelve
•werdt by haer Hog. Mog· ghelaft te fpreccken
met de Franfche Koningh , van het Strijcken
derVlagghen, 954. Vcrvolgh van deflelfs
Negntiatie, 952. Difcoureert met Han-
nibal Zeeftadt over het aenkoomen van de
Sweedtfche Ambafladeur Koninghsmarck,
9^5-. Gefpreck van defelve met Lionne,
weghen de Mediatie van Sweden, tuflchen En-
gelandt en Nederlandt, 935. Defelve werdt
by Lionne iterativelijck verfoght om de fa-
ke van de Keur Vorft van Keulen, weghen de
Befwaernifle van de Stadt Rhijnberckaen haer
Hog. Mog. favorabelijck voor te dragen, 936,
Defelve fpreekt met den FranfenKonìng over de
vidorie der Nederlanden tegen dp Engelf€,937.

Haer Hoog Mogende fchry ven aeti defelve in
Vranckrijck wegen de Sweedfe fjeck-ïn, 940.
Defelve fpreeckt met Lionne en Colbert in
Vranckrijck, 940. Defelve wert van haer
Hoog Mogende belaft den Franfen Koningh te
bedancken over den yver aen haer bewefen ,
1031. De calculatie van de Franfe Subfidiert
wert van haerHoogh Mogende aen defelve in
Vranckrijck overgefonden , 94.S. De felve
urgeert in Vranckrijck het falueren en refa-
lueren van de Vlaggen, 943.

Biflchop van Munfter, 6. Aehichryvinge van
haer Hoogh Mogende aen den fel ven,
6 zz.
Antwoort, 13. Accoordt tuflchen den fel-
ven ende den Vorft van Ooft-Frieslandt, no-
pende de LichtenfteynfeSchaldt,
zj. Soeckc
de vrientfchap van Sweden,. 552. Defelve
onderfteunt Engelandt teghen defen Staet,
597. De felve Declareert den Oorlogh tegen
defen Staet, 603. Wervinghe vanden fei-
ven in de Spaenfe Nederlanden, (Ì13. Caftel
Rodrigo fchrijft aen den felven, ter ftecke
Van fijne Wervinghen inde Spaenfe Neder-
landen, 638. Stadt en Landen verfoeckt
asfiftentie teghen den felven, 639. Mani-
feft van den felven, 639. Defelve komt over
deBourtange, 642. Overvalt Vriefeveen,
770. Sijn Volck op 'tHuys te Wedde feer
benauwt, 774. Difcours over de ghevallen
cn a<3ien inden Oorlogh des Biflchops van
Munfter, 774. Het Volck vanden Biflchop
inde Meyerye ende Marquifaet van Berghen
op den Zoom, 77Ö. Biflchop van Paderborns
Guarantie over het Traöaet van defen Staet
met den Biflichop van Munfter, 807^ Wer-
vinge van den Biflchop van Λ/unfter ghefu-
fpeóteert, 814. Edelman van den Biflthop
van Munfter tot Parijs, 922. Propofitie van
den Raedc Pcnfionaris de Hubert , totdem-
pinge van de Munfterfe in Brabandt, 777.
Afte van Guarantie over het Traótaet tuf-
fchen haer Hoogh Mogende en den Biflfchop
van Munfter
wegen Vranckrijck overgelevcrt
aen defen Staet, 934. Willemftadt wert tegen
het volck van den Biflchop van Munfter ver-
fien. 1019. Den Franien Afgefant bewijft
tot Regensburgh dat den Biflthop van Mun-
fter onrecht veerdiglijck den Oorlog tegen haer
Hog. Mc^. heeft aengenomen , 1020. Den
Keurvorft van Keukn ende den Hertogh van
Nieuburgh fenden aen den felven om den Oor-
log tegen haer Hoog Mog. na te laten, loii.
Vervolgh van de Vrede handel tuflTchen den
felven en haer Ho. Mog.
ioti. Tradaet van
Vrede tufl'chen de felve ende haer Ho, Mog,
1023. Defelve toont figh genegen tot de Qiy.
druple Alliantie, 1057; Accoordt tuflchen de-
felve en Brunfwijck, 1029. Separaet Artijkel
tuflchen defelve en haer Hoogh Mogende»
1030. Ordre tot her ontflaen der Gevange-
nen inden Oorlogh tegen den Biflchop van
Munfter, 1038. Ade van Guarantie over de
Vrede tuflTchen haer Ho. Mog, en de
felve, 1041.
Defelvè fchrijftaen haerHo. Mog.. 104.2 De
felveprefenteert aen haerHo. MogideNedcr-
lantfe Gevangenen té ontflacti,
by aldiexi de
(.·.) 3 Mun-


-ocr page 5-

REGISTER.

ïvlunfterfe Gevangens in Nederlandt ooclc otit-
ilagen werden, 1042. Conferentie tiiflchen dc
Gedepurecrden Van haet Hog.Mog. endc van
denfelvcn, overeenige af tedoene diiFerenten.
104.5. Projeól van defelve, nopende dc dif-
ferenten tuflchen hem en haer Ho. Mog. 1046.
Accoort tuiTchen haer Ho. IVIog. en den Bif-
fchop van Munfler, nopende fekere differen-
ten tuiTchen defelve. 1048.

Billchop van Ofnabruggc, 1010.

Brandenburgh, 372. Antwoortvandeiêlveaen
haer Ho. Mog. over de Declaratie van den Rn-
gelfen Oorlogh, 571. Ridder Vane v/eghen
Engelandtaenden felven, Naderinllan-

tie van des felfs Minifters ontrent de aea te gaene
Ligue, 517. Alliantie met den felven te ver-
nieuwen. 526. Defelve verfoeckt de Ncutrali-
teyt van fijneSteden te bewaren,iöj. Poinften
tot een Handelingh met defelve by haer Hoogh
Mog. geproponcert, ööp. Roomfwinckel en
Copes, werden Extraordinaris Envoyéen van
Brandenburgh, 774· Brandenburgh ftaet hart
op den Tol te Gcnnip, inde Handelingh van
Alliantiemethaer Ho.Mog. 776. Defcnfive
Alliantiemet Brandenburgh aen te gaen, 780.
Memorie van Brandenburgh tot faveur des
Princen van Orangen am haer Ho. Mog. 785.
Verfoeck van den Brandenburghfen Miniiter
Copes, nopende de Traffiquen van Pomeren
en PruyiFcn, 788. Subfidien, 804. Bloemen-
dael weghen Brandenburgh tot Parijs, 917.
Schrijft aen haer Hoog Mog. weghen het ver-
branden van deEngelfe Schepen op de Elve.
98 j. Brandenburgh irrefoluyt tot de Allian-
tie met defen Staet, 989. Brief van Branden
burghaen hacrHo. Mug.wegen deHoefyferfe
Schuld, 523. verfoeckt mitigatie vandeftrafFe
overBuath, 845. Brief van defelve tot faveur
van Buath, 84.Ö Memorie van deflelft Mini-
fters aen haer Ho. Mog. wegen de Hoefyferfe
Schuld, 524. Memorie van de felveter iaecke
van Alliantie, 507. Concept Traftaettuifchen
Vranckrijck en 't felve, 328. Traffique tusfen
Vratickrijckcn 't felve gcproponeert, 595 ver-
klaringh van haer Hoog Mog. nopende fekere
poinctcn by Brandenburgh verfoght, 1017.
Ceremoniael by haer Ho. Mog, ten opfight van
den KeUrvoril van Brandenburgh te obferve-
ren, I017. RefolutievanhaerHo. Mog. no-
lende het Traftaet tuiTchen haer en Branden-
Hirgh ghemaeckt , ioq6. Memorie van de
Erandenburghfe Minifters aen haer Ho. Mog.
nopende den Prince van Orangienj jooö. De
felve Memorie wert by Hollandt qualijck op-
ghenomcn, 1007. Den Keurvorft van Bran-
denburgh fchrijftaen fijn Minifters, nopende
de Memorie van haer overgeven aen haer Hoog
Mog. voor den Prince van Orangien- 1008.
Naeder memorie van de Brandenburghfe Mi-
nifters aen haerHog. Mog. 1008. Brandtn-
buvgh verfoeckt Gedeputeerden van haer Hog.
M'^gende, 1008. Nader Memorie van de
Brandenburghfe Minifters aen haer Ho. Mog.
1009. Den Keurvorft van Brandenburgh no-
tificeert de geboorte van een jongen Prince aen
ha«r i^oogh Moogende , 101 β. Prefenten
vierecrt door haer Moogh Mogende aert dc
minifters van Brindenburgh , 1010. Den
Keurvorft van Brandenburgh notificeert aen
haer Hocjgh A/ogende het Accoordt met
Nieuwburgh , 1010, Rapport van Bever-
ningh aen kier Hoogh ik/ogende wegens de
Brandenburghfe faecken, 105 r.

Bremen , 884. Gefteltenifle tuiTchen Sweden
en 't fel ve, 954.. Propofitie van de Sweedfe
aen'tfelve, 975. BefoignestotRegensburgh
wegen de Sweedtfe en Brcemfe diiFerenten.
981. Wcrdt belegert door de Sweden, 987.
TraiSaet tuiTchen t'felve en Sweden ghefloten,
992. Verklaring van defelve, 1049· Conferen-
tie binnen Brunfwijck tuiTchen Sweden en
Bremen, 1050. Den Keurvorft van Keulen is
tot defelve ghenegen, 1051. De Hertogen
van Lunenburgh fchryven aen haer Hoogh
Mogende weghen de Stadt Bremen , 105i.
Deliberatien tot Nieuwburgh, nopende de
felve Stadt, loji. Sweedtfe preparatien te-
gen de felve Stadt, 10^5. Siafpenfie van im-
medieteytby defelve Stadt aengenomen. 1053.
Vrede-handelingh vanaefelve, 1054. Devoi-
ren weghen haer Hoogh Mogende in Vranck-
rijck aen te wenden nopende defelve Stad, 10 54.
Sweden met defelve Stadt eens, 105$. Swe-
den fchrijft aen den Hertogh van Zelle, no-
pende de 5radt Bremen , 1043. Sweedic
deileyn tegen defelve Stadt, 949.

Brief van haer Hoogh Mogende aen den Keyfer.
34.. Van prins VViliem van Frieflandt aen den
Prince van Orangien, 38 Van de felve aen
dc Staten van Frieflandt, φΓ. Van de Prin-
ceiTe Douariere van Orangie aen de Staten van
Frieflandt, 50. Van haer Hoogh iV/ogendc
aen den Koninghvan Engelandt, 63. Van
defen Staet aen Vranckrijck wegens dc Rovc-
ryen inde vWiddellandtfe Zee, 124,. Van den
iWarquis de C aracena aen haer Hog. Afogeride.
312. Van Brandenburgh aen defen Staet we-
gen de Hoefyferfe Schuldt, 323. Van den
Koningh van Portugael aeu haer Hog. Mog.
341, Van Prins iV/aurits van NaiTauwaen de
Gravinnc van Stierum over fijn perijckel van
verdrincken, 4.06. Van de Staten aen den
L. Admirael Obdam met ernft ghefchreven.
446. Van de Ruyter aen haer Hog.
Mog.
nopende fijn aenkomft tot Delfzi/l, 4.69
Van Prins Adolph aen haer Hoog Mogende,
549. VandeGroot-meefter van Aialtha aen
haer Hoogh Mogende, 581. Van den Her-
togh van Savoyen, over de diiFerenten tulTen
Engelandt en Nederlandt, 5-93.
Van Beuningen aen den Marquis de Lionne.
6ci. van haer Hoogh Mogende aen den Key-
fer, nopende het werven van den BilTchopvan
Muofter, 637. Vande Gedeputeerde te
Velde raeckende haereharmonye, 654- Van
den Raedt Pcnfionaris van Hollandt aen de
Sweedtfe Minifter Appelboom over een han-
del plaetfe tot de Vrede tuiTchen Engelandt en
Nederlandt, 769. Van de Magiftraet van
Wefcl aen den KeHrvorft van Brandenburgh.
774.. Van Engelandt aen Sweden , nopende
Haaaburgh, 985. Van haer Hoogh Mogen-
de


-ocr page 6-

register.

tie atìi Swedcn, nópende Bremen. 9-88. Van
de felve aen de andere Duytfe Vorften, ^89.
Van den Kcyfer aen deien Staet , nopende
Bremen, 990. Lange Misfive van den En-
gelfen Koningh aen haer Hoogh Mogende ,
750. Van haer Hoog Mogende aen den Ko-
ningh van Vranckrijck, 587. Ernftige Mis-
live van haer Hoogh Mogende aeo Gelder-
landt, over het detineren van de Compagnie
van Turck tot's Graven weerde, 8-25. Van
den Luyt. Admirael Tromp aen haer Hoogh
Mogende , 817. Van den Luyt. Admirael
Meppel aen de felve, 817. Van haer Hoogh
Mogende acn den Luyt Admirael deRuyter,
Sgz. UyfEngelandt aen Buath, 859. Van
Brandenburgh tot faveur van Buath , 84Ö.
Brieven acn den Nederlandtfen AmbaiTadeur
gefchreveninEngelandtopgehaelt, 551. Van
de Koninginne van Spagnien aen haer Hoogh
Mog, 9(56, Vanden L. Adm.. Tromp aen haer
Ho. Mog. , klagende over den L. Admirael de
Ruyter, 7^0. Van Zeelandt aen Hollandt,
nopende hetemploy desPrincen vanOrangien,
804 Van Zeelandraende Generaliteyt, no-
pfnde hetCommandemf'nt over de N< derlant-
fe Schceps Vloote, 806 Van Zeelandr aen
haer Hog. Mogende, nopende de Introduöie
des Princen van Orangien inden Raedt van
Staten, Si^. Van Ments en Sweibrugge ,
aen haer Hog. Mogende, Toy6· van den Bii^
fchop vanMunileraen haer IHoogh A/ogende,
104Ï. Van Sweden aen den Hertogh van
- Zelle, nopende de Stadt Bremen 1045· Van
haer Hoog Mog. acn de Vorftinne van Ooft-
Frieflandt, 1071. Van haer Hoog Mogende
aen den Hertogh van Wurtenburgh 1073·
Brunfwijck
, ïoi8. 1029. Rcndcvous van
des feifs Armeen. 1037· Conferentie binnen
Brunfwijck, nopende de Stadt Bremen, J050·
Haerfolte maeckt den Hertogh van Brunfwijck
bekent dat haer Hoog Mog. met een goet in-
iight eenige Militie wilden fenden naer Ooft-
Frieflandt, 1071.
Buath gevangen, 839. Misfive uyt Èngelandt
acn defelve. 859. Misfive van defelvc aen
Arlington, 840. Difpuyt over desfelfiju-
dicature, 84.1. Wert gheftelr in handen van
het Hof Provintiael. 841· Zeelandt in fa-
veur van de felve, 842. Proceduyren in Hol-
landt teghcn de felve, 842. Defelve werdt ter
doodt gccondemncert, 84J. Brandenburgh
mfoeckt mitigatie van des ielfi ftrafFe, 84J.
Defelve wert onthalft, 843. Hollandt ter fa-
ke van de felve met Zeelandt in difpuyt, 8+3,
Sententie van de fel ve. 844. Brief van Bran-
denburgh tot deffels faveur, 846. Deduilfe
van Zeelandt tot faveur van defdvc, 845.

c.

CAjana, 165. ^75.

Caracena Intrede tot Bruflitl, 309·
Chambre miParthye. 303.

Clingenberghcndesfclfsverfoeck. göi.j
' Comeet Sterre, 400.

Con/jdcraiienopherJaeritfii. Syj.

L

Couchin en Cananor, 34x5. Hollands ad vijs
nopende de felve, 1079.

Dehemarcken vermaent tot voïdodningi der Al-
liantie tegen Engelandt, X35. De Engelie
foecken 't felve aen haer zyde te trecken, 507·!
Deenfen Admirael Adelaer, 820. Adfiiien-
tie aen defen Staet. 820. Deenfc faecken,
887. Tradaten tuffen Denemarcken eri
Ncderkndt voltrocken , 887. TalbotÜ
foeckt Denemarcken te trecken aen Enge-
landt, 887. Den Koningh van Denemarc-
ken maeckt preparatie teghen Engelandt,
yoo. Deenfe Katifiicatien op het Tra-
tìaet met Nederlandt, 901. Deenfe faec-
ken, 902. Den Deenfen Admirael Ade-
laer met achthien Schepen inde Sónd, 90J.
Huwelijck van de Prïnceiïe van Denemarcken
met den Keur Prins van Saxen, 905. Dene-
marcken urgeert de Subiidien van defen Staet.
909. Den Nederlandtfen Minifter Le
Maire verfoeckt het Werven van 3000. Ma-
trofen byden Deenfen Koningh, 510. Que-
ftie tuifchen de Africaenfche Deenfe cn Ne-
derlandtfe Weft-Indifche Compagnie , 91 i.
Traftaet tuflchen Denemarcken en Neder-
landt gheflooten, 91 5. Conferentie van den
Nederlandtfen Minifter Beuningen in Vranck·
rijck met Hannibal Zeeftadt, 91B. Den Deen-
fen Koningh verfoeckt in Vranckrijck ΑίΠ-
ftentie van geit, 920. Deduótie van Enge-
landt tegen Denemarcken, 736. Τ raólaet vaa
Alliantie tuffen Denemarcken en Nederlandt.
888, Alliantie tufien Denemarcken, Ne-
derlandt, Brandenburgh en Lunenburgh,9oy.
Memorie van defelve aen haer Hoog Mogende,
doorCharifius, 233- Hannibal ZeefVadt ver-
foeckt in Vranckrijck Subiidien weghens
Denemarcken, 938. Quadruple Alliantie
tuffen Denemarcken, Nederlandt, Branden-
burghen Lunenburgh, 1053, Klaghtenvatl
de SweedfeAmbafTadeurs aenden Franfen Ko-
ningh over eeuige Tratfiaten van Denemarc-
ken met haer Hog. Mogende en eenige àndere
Duytfe Vorften. 950»

D

D.

Vler-Schanfe, 4. Lyfte vati de Troepen
derwaerts,4 Belegeringhe vatideieve.
31. Stilftandt, 31. Weder opgeheven.

31, Hof-Richter Kniphuyfen in 'tLegheri

32. Gedeputeerden van den Biffchop fon-
der Credentie. 52- Parlementeert, 33. Coni
ditien, 33. Uyttoght van 'tGuarnifoen,
34, Kapiteyn Koek geftelt als Commandeur
inde felVe, 34.

Ë.

ELbinghfe Ttsdaet, 877. 883. 936.
Engelfe Saken, 63. Brief van defert
Staet aen den Koningh , weghens dé
Equipage tcghens de Corfairen, 65. Weft;
Indifchc Compagnie » klaeght oVer de

C.-O 4 En..


-ocr page 7-

Engelfchealdaer, Ö4· Klnghten van Douw- j
nin'i^h over de Üoft-Indi(che Compagnie ge- j
refuteert, 65. Klaghten over 't aenplack^n van '
een Obligatie op den Hertoghvanjorck, 67.
Klaghten van dé Engelfen over de Ooft-Indi-
fchcende A fricaenfche Compagnie, 70, Den
Koningh fchrijft acn defen Staet, weghen de
Schepen Bonne Efperance ende Bonaventu-
ra, 70. Klaghten van Douwningh, 71. Di-
fpuy t over de woorden
Liter» inceptamprofe^ui,
jz. Douv/ninghnaer Engelandt, 74. De-
duftie rakende de Schepen Bonne Efperance en
Bonavontura,78. Antwoordt op het gepro-
poneerde van Douwningh, 90. Klaghten van
Douwningoverde Ooft-Indifche Compagnie,
91. Antwoortvan Douwningoverde woorden
Litsm incestar» profee^ui, 95, DeduÖie tot
onderrichtinge op feker poiniten bevonden in
fekerantwoort van den Koning, 106. Prepara-
tie van haer Hoogh Mogende teghen verdere
verwyderingh, met Engelandt, 179. Neder-
landtkhe Schepen in Engelandt aengehaeldt,
351. Engelfe Heeren door den Commandant
van Juchem tot Werd gebraght, ^ 5
z. Ellen-
de vande Nederlandtfe Gevangenen aldaer.j 5 i.
VyandtfchellencoTitretuiTchen deUngelfe en
Nederlanden inde ΜiddclandtfeZee. 353. En-
gelfeSchepen in Ncderlandt aengeilagen, 35}.
Commiflïe van Retortie tegen de Engelfen uy t-
gcgevcn 354. Engeife JVJanufaéluren ftren-
gelijck verboden, 355. Doftendenaren ver-
foecken in Engelandt CommiiTie op de Neder'
landen. 368. Gedeputeerden van Amelandt
Verfoeckenin Engelandt de Neutralrteyt, 368.
Declaratie van den Oorlogh van den Koningh
van Engelandt, 369. Engelfe VJoot onder
den Hcrtogh van Jorck in Zee, 571. Franfe
AmbalTadeuren in Engelandt, 371. De Franfe
Mediatie in Engelant geaccepteert, 371. Ren-
contre en gevecht vande Engelfe en Nederlant-
de Vlootcn, 378. Antwoordt vanden Ko-
ningh van Engelandt aende Franfe Mediateurs,
393'. Dc Engelfe verbieden die van de Hanze
Steden liet voeren van de Nederlantfcgoederen.
418.
Engelfe Vloot voor T exel,4;9. Rencon-
tre tuffchen de Rngelfeen Staetfe Vlooten, 44Ì.
Engelfe Minifter tot Stockholm heeft audiën-
tie.^ 551. Den Engelfen AmbafTadeur Hollis
\iyt Vranckrijck gherevoccert, 593. Enge-
landts Declaratie tegen Vranckrijck, 695· Tra
ftaet van de Engelfe met (.laylandt, 695·. Het
Lijck van den Engelfen Vice Admirael Barclay,
•wertin Hollantgeba]femt,72 5. Antwoortvan
de Engelfe CommiiTarifen aen de Swcedtfe
Medisteuren, 728. Koopvaerdy Vlootedoor
de Engelfe in 't Vlie verbrandt, 731. d'En-
gelfe branden en blaecken op der Schellingh,
731. Den Engelfen Ambafladeur Zandwigh
beg:crt tot Madrid een offenfive en defcnfive
Liguetat confervatievan de Nederlanden, 731.
Kcfcriptie vanden Koningh van Engelandt aen
haer Hoogh Mogende, over het wederfenden
van het Lijck vanden Vice-Admirael Barclay.
731. Deductie van Engelandt tegen Dene-
marcken,. 75S. Langhe Miffive vanden Ko-
ningh van Engelandt aen haer Hoog Mogende

75Q. Placcaet van Engelandt teghen de papi*·
ften, 708. Engelfe Scheeps Vloot in Zee,
86z. 830. Nederlandtfe Gevangenen in En-
gelandt, 848. Engelfe Gevangenen in Ne-
derlandt, 851. Engelfe Gevangenen, 917.
Franfe Koopvaerdy Vloot ghenomen door de
Engelfe voor Texel, 44Ì. Declaratie van den
Oorlogh tuiTchen Vranckrijck en 't felve, 91 i.
Antwoort van den Franfen Koningh aen den
Broeder van den Keurvorft van Ments, wegen
het handelen met Engelandt, 917. Den Fran-
fen Koningh geeft aen haer Hoogh Mogende
punftuele kennifle wegen de Handelingh met
Engelandt, 917· Antwoordt van haer
Hoog Mog. aen den Franfen Ambafladeur d'E-
ftrades wegen de Swcedtfe Mediatie, tulTchen
Engelandt en Nederland, 934-. DenNeder-
landtfen Ambafladeur fpreeckt in Vranckrijck
metLionne, wegen de Sweedtfe Mediatie tuf-
fchen Engelant en Nederlandt, 935. Vreugde
in Vranckrijck over de Viiiorie van haer Hoog
Mogende teghen Engelandt, 937. Den Ne-
derlandtfen Ambafladeur fpreeckt in Vranck-
rijck i»et den Koninght over de rupture der
Nederlanden tegen Engelandr, 937. Die vart
Engelant feggen de Vtitorie tegen de Nederlan-
den te hebben bevochten, hoewel de Neder-
landen fulexhaerfelvcn toeichryven,958. Ad-
vys van Lionne aen den Koningh van Vranck-
rijck wegen den Oorlogh tuflchen Engelandc
en Nederlandt, 938. Den Koningh van En-
gelandt wil niet verftaen tot een derde plaetle
om van Vrede te handelen, 944. De Re-
fcriptie van haer Hoog Mog. aen den Koningh
van Engelandt ftaet de Franfe Koningh wel
aen, 949.

Equipage teghen de Corfairen, 63. Tegen de
^paenfeCommiflieVaerders, &c. 71. Tegen
deRooversindcMiddelandtfeZee, iz(S. Van-
de 'sLants Vloote, 354. Refolutie van haer
Hoog Mogende wegen de Commercie en Equi-
pagie, 858. Part van de NederlandtfeOoft-
Indife Compagnie inde Equipage van haer
Hoog Mogende, 859.

d'Eftrades Ambafladeur van Vranckrijck alhier ,
i68. SijnPropoljtie, 2(58. Nader jnftantie
wegen de goederen van Maltha, 171. Andt-
woort op deklaghten van den Ambafladeur
Boreel,
zjz. Sijn antwoordt op de Neder-
landtfe klaghten, 178. Memorie van de fel-
ve aen haer Hoog Mogende v/egen de Guaran-
tietcgen de Koningh van.Engcïant, 599. Ant-
woort van haer Hoog Mog. aen de felve, no-
pende de Sweedtfe Mediatie tuflchen Engelant
en Nederlandt, 934. De calculatie van de
Franfe Subfidien aen Nederlandt werdt van
haer Hoogh Mog aen de felve overgelevert.
9-1-2. Conferentie met Bellefondts en de felve
inden Hagc. 944.

F.

U QuquetsSententie. 29^,

Frieilandideieftueus, 781. Deflelfs ordre
rotuytvmdingh vanpenoingen, 782. Lijfte

vao

REGISTER.


-ocr page 8-

REGISTER.

van de Tsuxi waer op dc Offipieren in Friefland
geftelt werden om tot dienft van het Landt té
vtrlchictenffkerefomme van pennjngen, 785.

FriqiKt Keyferlijckcn Miniftcr, i^. Sijn Mc-
inorie, r^ Siinmifnóc^en, 24- 'Mcmo-
tie van defelv.e aen haer Hog.'Mog. weghens da'
Mediatie des Keyfcrs, tuiTchen den Biflchop
van Munftercn,haerHog, Mog. <55 r.

Furftenber^h, wegens de Kjeur-Vqrft van Keulcnj
in Vranckrijck, pji.

' ■ ' . ! ' . ■ I

G. /

Γ

G Elderlandrs Advijs, nopendeihct aenftellen
vat» pernunente;Hoofc-(Qificieren over de
Militie , Schrijift over het wegh-

ichafFen der AMxiliare.Franic il roupen, iSif.
Inftrnftic^voor deCiedeputeerde na Gelderland
len Ovcr-Yflel j 451. R^port.van haer i^og.
^o.taecommitteerdeHaüeldcrlandt.i&c^iijOO.
Marfch van»d9 Ffiinie Auxjhare;Troupen, door
«n uyt Gelderlandt, 95/). Tratftaet met de
Biflchop van!Μunfter, van Gelderlandt geap-
probeert, 10 J3·

Gigiri, 184.'

IW; van Gogh in or'dinaris A mbaffadenaer Enge-
land, '6^. -Sijn Inftruöie, 73. Sijn naer-
fder Inftruéèie, ' 84. ^Sijn vei treek naer Enge-
landt, 86. ijeeft Audiëntie by den Koningh
in 't particttlier iBy den Hertogh vari

Jorck en byidcn Cancelier^87. VerdereNe-
■potiatie vandefdve, 89 i DeiTelfs verbae) met
Jen Koningh over de faecken van de Qoft-Indi-
fche Compagnie ,95. Klaeght acn iden. Ko-
ningh over! net quaedt onthael der Nederlan-
den, 351. Brkven van dcfclve opghehaelt,
351. Delfelfs Secretaris in arreft.ghenornen,
386. Sijn Kfvocatie, ^^(ί· 'Werdtgclaft te
repatriëren, 608. Neemt fijn affcheyt van
den Konii.gh van Engeland, en vcrtreckt, 69;,
Komt in den Hage, ende doet rapport aen haer
Hog. Mog. 693.

Glas, Majinfnja en andere, na Rotterdam, helle-
voeten Zeelnnd.

Grave van der Nat, ^ 788.

H.

t-T Acrt-ftedegeldinHollsndopgeftelt, 410.

Hacriblte Kolonel, 1018.
Hamel Bruynii gx na Regensbutgh, 30.
Haiii-ibalZeeftadt, 955.938·
De Engelfe verbieden die van de Hanfe-Stcden
hec voeren van de Nederlandtfche Goederen,
4.18. AdvijsvandeAdmiraeliteyt van Zeeland
lacckende de Hanfe-Stcden, 414. Defelve

fenden ec>i Lijft van haer Schepen aen den Ko-
ningh van Engeland, 410.
HartoghvanHolfteyn, 1055.1054.103(5. Van
Nieuburgh, 1010. loii. 1055. Van Wur-
tenbergh, 1071. 1073·
Heymburgh, Briinfwijckfe Afgcfantaen haer Ho.
Mog. ioi8.

Hirpanien, 507. Traflact. van Limyt-fchey-
den , tufTchen defen Stact cn 't iclvc ,. 507.

Graef van Molina , Jpaenrch? AmbaflatìeUi'i
368, t>c Spaenfchc door dé Póftugelcfiegë·
flagen, 598. ' Philippui 'de IV. Koblngti va,ή
Hiipa^ien geftörven, Köj. " Verhaèl van hk
Sterven ΐη BègraefFéniffe'des" kqnm^hs vàft
Hifpagmen , «JiS- De^qori van PBilijjbusdè
ÏV. yrerdt gêproclameèrt KonihgH vali hÌÌ'- ^
pagilien,
6zò. SpaenfchefaTcco.'pdó;' 'Ex'-
CeiTen uyt dè^ ^aehfehe Ne'derlandeli aen dëléfi
Staèt, 9Ì5t, pc Keyferinné'vfertreil{'t''tfy^
Spagnien, 908.'" Brief Vari de'Koriirigh vin.
^^pagriien aen haer
MÓg. JMo^. p€6. *" BjÌòig

toV het'vèrwiflelen van dé 'SpàénfchéÀmIwtó.

ufeaurcti m 'de SpaÏhfJïic

d^pr, , ' ManuiFaélurcti pi c
Nèderldnden ve^Bodért " SpaehfqKe

Sch'epep iV^'e^land gcfairecti , 977. 'Vlccöó^
tüircheri'Nèdcrkndt eri Spagnien wèghens de
chambrè'demi partie, <iiö. ' JDeri Rcyier e^
Spagnièh genegen ODiiride Quadiruplè AÏliiin-
tie Ukomenì <>55. Ligùràèh tê gaériVmet
yranckVijck, Spagnien en Engeland ; ij. Rei.
p^efalién yci^foght vande' Frince van örangfeü

tegen, Spagnifà, ter iake Van eenighe Tchullèff,

· ■ ............... -- --

HóefyzerfeSchuld, 3:^5.517.

Hollandien HaVrtilede geit i^ldaer op gcltelt, 410,
PaflagiE-gèldt, 399. Verichèyde riiéuV/e TÌa-
pofitien, 599. toHMimniccert aen de' Géèe-
'raliteyt deri Eed doór de^EngelfcKe èn^süüöt-
^iche officieren te doen ,"43,6. ' De fiLujrèer
Verdttuytenahi Admiraél van HöHand',''^477.
ÖeÖeIfi Advijs op het àénfteUcri
vati Militaire
■qliSciereri , 6j8. 'tSelve roe'ckt'deFranfcÉie
Compagnien te verftercken, 6y8. Bedugc
'voor éenigh defleyn van de Engelfche.^tfjjy.
Stelt daeJ-tegen ordre, 695. Holland is
bn-
aengenaem' de Memorie van BrandenburghVtpt
faveur des Princen van Orangien, 783; Sen-
timent nopende het aenftellen van permanente
iïooft-Officleren over de Militie, 787'. " WU
dcPrincevan Orangientot een Kindtvan Staet
m^ken, 787. Refolmie daer ontrent, 79*.
Nader Refqlutie tot de Educatie des Priricen
vanOrafigien, 791: Refolutievan defelve,
rakende de Contrabande Waren, 854. Ad-
vijs , nopende de onkoiVen van de Metingh der
Noords-Vaerders, 904. /Jollandtfe Lake-
ncn tot Amiensontflagen, 958. Procedui^en
van Hòllaiid'tegen de Ritrneefter Buath, 841.
bifpuyt tufl'chen Hollandt en Zeelandt ter fake
van Buath, 843. Placcaet van Hollandt tot
invoeringe van de Tweehondertfte penningh,
78 i· Reglement weghens de befmettelijcke
fieckte in Hollandt, 141. Difputen tuflchea
't
felre en Zeelandt, nopende het Hof, 803.
Brief van Zeel.mdt aen 't felve, nopende het
Employ des PrincevanOrangien, 804. In
Hollandt werdt de Ambafladenaerden Keyfer
geurgeerr, 1020.105Ö. Memorie van de
BrandenburghfeMiniiters aen haer Hog. Mog.
tot faveur vandePrjncevan Orangien, wérdc
iiy Hollandt qualijck opgenomen, 10Ó7V " De
ΡπηςρίΓβ Douariere yan Orjmgien addreïlèérc
jiigh aen Hollapdt, naer dat'fy vcrltaen hadde
" dat fpeckere Memòfie by de Branderibürghiche

, Miniftcri'ever'gêkvetiaeo'haerHog.M


-ocr page 9-

■ r

R E G ï S Τ E R.

! «s

vati i7ollandt qualijck Was opghenomen,
Ï008. Advijs van Hollandt, nopende Cou-
chin A Cananor, 1079. Deo Franfen Ko-
ningh yerfoeckt fijn Schut-gietery te hebben
j;ot Attifterdam in Hollandt, 950.

Mollis, Engclfch AmbaOadeur, uyt Vrandtrijck
'gerevoceert, 6p;. Vertreckt evenwel noch
niet, 69 j· Verfoeckt Pafpoorten van den
Franfen Koningh ,935. Diifelve vertrcckt
Van Parijs na HavreGrace, «J jii.

Hog.A/og. ai. ^enfchryvinge van dcfelve aen
den5illchop van-Munflter, Antwoordt

vandenjSiffchopaendefelvc, 13. Guarantie
van defelve op het yiccoordt tuffchen de £if·
fchop van Λ/unilerende Vorft van Ooft-Vries-
ïaindt, nopende de Lichtenfteynib Schuld, ap.
irief van defelve aen den Keyfer, 34.. Ver-
ilaringh van defelve,nopende de woorden
litem
inceftsmfrofiquit
74. Nopende de Procedu-
ren in Guinea ende de Schepen Jaques, Charles
cn A/aria, 77. Nopende de Schepen Hopc-
welenLtiypart , 77· Over de Engelfr faec-
^en, 77. Schlyven aen den Koningh van
Engelandt, 87. Den Koningh antwoord aen
deielvc., Antwoordt van defelve op de
klaghten des Koninghs van Enghelandt , 99.
wiaienTandc Vloot van defelve in de iWidde-
landtiêZee, i6i. Scheeps-maght van defel-
ve, i(iz. Defelve befoigneren over «cn feker
ghétal Λ/ariniers, löj. Repartitie van der
felver Afilitie op de Vloot van Guinea, 178.
PoinAcn van Deliberatie van derfelver Gccom-
iBiittecrdcn weder ghekeert uyt Zeeland,
De Ruyter t van ; defelve ghelaft nae Guinea
tegaen, 191. Den Luytenant yidmirael
werdt van defelve ghelaft Zee tekiefen, 193.
Dcfelve befetten de Zee-kuften alhier, 208.
Vcrftercken de Militie, 209. Den Hartogh
vantiolfteyn Gortorpfchrijftaendefelve, we-
gens fijne Commercie, 117. DoogevanVc-
neticn aeft defelve , 267. ^enfchryvinghe
Tan defelve aen dc -?i?mbaffadeur Boreel in
Vranckrijck wegens :dc Ykinge, 194.
Ani-
woordt van defelveaende Grave van Sintzcn-
dorf, 317. Verklaringe van dcfelve , nopen-
de de Differentcn met Portugael, 3 j y. Vcr-
hoginge van de Gagie van 't Bootsvolck by dc
felve, 554. Der felver Deduilic tot wcdcr-
leggingevan de Memorie van Downing, 356.
ZJe felve fenden neffens eea geraifonnecr-
de briefde fengdfe Öeclarat ie, aen alle Konin-
gen, Republiqucn,Princen en Steden van Eu-
ropa, 371. yintwoordt van Keur-Branden-
burgh aen defelve, over f^e Engelfe Declaratie
van Oorlogh, 372. Confideratien van de-
felve op de Alliantie met JSrandenburgh te ver-
nieuwen , 51Ö. Ysbrants by dcfe ve belaft
uyt 5weden t'huys te komen ,551. Brief
van defelve aen de Koningh van Vranckrijck,
587. Oldenburgh verfoeckt van defelve de
Neutraliteyt , 674.. Embden verfoeckt dc
Protextte des fblft weghcns Engeland , «74.
Λ/ifnoeght om 't wegh-ilepen van de Prijfen,
gedurende'!geveght, 700, JÖöcn de Vigo-
rie legende Engelfebevoghten,aen de Franfe
i4frjb^i&deuf notificeren, 7«^. «ρ

Μ

i !

Bede dagh over de vigorie teghen de Engelfe
doprdefclveuytghefchreven, 704, Notifi-
ceren de yifìorie teghensde Enghelfe over al-^
705; Verioecken de Uytheemfche Minifters»
over de viöorie teghén de Enghelfe te vuyreh,
7o<S. Werden van den AmbalTadeur van
Spagnien verfogt dat fy defelve oock Peckton-
nen wilden fenden, om temoghcn vuyrcn over
de vitìorje teghen de Engelfe, 706. Stellen
ordre tot het branden der Peck-tonnen over de
viÖorie tegens de Engelfe ,711. Schryven
aen den Koningh van Engelandt over het Lijck
van de Vice- Admirael Barcley, 723. Ac-
cepteren de Mediatie tuflchen haer en Engeland
by de Sweden aen geboden, 716. Antwoort
van haer Hoogh Mogende op de Refcriptie des
Koninghs van Engelandt, weghcns het weder-
fenden van het Lijck van Barcley, 732. Re-
fcriptie van haer Hoogh Moghende op fekeren
lange Miffive van do Engelfe Koningh, 7<ίβ.
Haer Hog. Mog. refolveren weder Commiffien
van Retorfie teghensde Engelfe uyt te gheven,
768. Gefpreck van Alliantie tuflchen haer
Hog. Λ/og. en Brandenburgh, 773. Haer
Hog. Mog. iênden Bcverningh na Clevc, 774.
Deliberatie van haer Hog. Λ/ogende over een
tweede veldt-toght ,775. Verbodt van haer
Hoogh Aioghende teghen 'tuytloopen van alle
Koopvacrders cn jRaa zylen , 776. Hand»,
linghvan haer nog. A/ogende, overde Allian*
tie met Brandenburgh, 776. Haer Hoogh
A/ogendc fchryven aen haer il^inifter van leu-
ningen in Vranckrijck, over het mifnoegendat
dc Koningh hadde over de handelingh tot CJe-
ve, 77^. Haer iiog.
Mog. vinden goedt de
nieuwe Militie te caiferen, 780. Refolutie,
nopende het Employ des Princen van Oran-
gien, en weghcns de militaire Charges, 78^-
Rapport van dc Gedeputeerden van haer Hog.
Λ/ogendenaGddcrlandten Over-YlTel, 795.
Gedeputeerde van haer nog. Moghendcin de
Helder, 807. jBefoignes van haer
Hoogh
Mogende Gedeputeerden in het Nieuwe diep,
807. Gedeputeerden na Texel, tot uycpret
finge van de Schccps-vloot, 807. Rapport
van haer Hog. CJWoghende Gedeputeerden in
Texel, iJiS. Staet vande Scheeps-vlootvan
haer
Hog. Mogende in Texel, 819, Infor-
matie op de wan-debvoiren, ghepleeght op de
Scheeps-vloot van haer Hoogh Mogende, S20.
Ernftighe Miflive van haer Hoogh Moghende
aen Gelderlandt , over het detineren van de
Compagnien van Turck tot's Gravenweerde,
823.
Βϊ'κζ van den L, Admiratl Tromp aen
haer Hoogh Mogende, 817. jBriefvanden
L. Admirael Meppel aen haer Hog. Mogendó,
827. Miffive van baer Hog. Mogende aen dc
L. Admirael de i?uj ter , 832. CommiiTien
van üetorficn uytgcgevcn van haer Hog, Mog.
tegen de Engelfe, 833· Ordre by haer Hog.
Mogende wegen de Schip-vaert en het uytloo-
Jen der Neutrale Schepen, S50. .851. V<a·-
beckcn dc Wervingen van 3oöoinatroofen, ia
Noorweghcai en Jutlandt, 852. lïcfólurie
Vandefelveweghensde Cercmooien ontrent de'
iiytheeiaicjie ΜϋπΐίΙ«·ί, gji, Steij^j, de

at?


-ocr page 10-

REGISTEK.

Navigatie weder open op Conditiën, 855.
JJefoiutie van de felve weghen de Commercie
en EquipagiCj 858· Verbodt van de felve te-
gen de Contrebande, 803. Ordre van de fel-
ve nopende de Difpuyten met Sweden, 869.
^emarques op het Traitaec van reconciliatie
met Sweden, 880. Den iSweedfen Miniiier
Appelboom verfoeckt Zee paiTen vóór twee
Ga ioten, dan werden van haer Hog. Mogende
gheweygert, 88j·. Traiiaet van Alliantie
tuiien Denemarcken en haer Hoog Mogende,
888w IJapport van de Gedeputeerden tot de
Decnfe Saken aen haer Hoog. Mog. 900, Τοί-
ienaer ende Schouten by haer Hoog Mogende
gecommitteert rot het meten der Noordt- Vaar-
deren, 901. Beuningen werdt van haer Hoog
Mogende gelaft in Vranckrijck te infifteren op
de publyque iïupture met Engelandt, 911.
Voorftel van den Marquis de Cartel 2?odrigo
aen haeriïoogh Mogende , nopende een ac-
commodement met Engelandt, 914. Haer
Hoogh Mog. maecken Beuningeo in Vranck-
rijck bekent de handelinge van Beverningh tot
Cleve, 917.

Hoftel van de Koninginne Moeder van Ëngelan dt
by haer Hog.
Mog. gheftelt tot de Handei-
plaetfevan Vreedc. 921. 'tGebruyck der
Franfe Gevangen.huyfen by haer Hog. A/og,
verfoght, 923. Laft van haer Hóóg Mogende
aenBeuningen in Vranckrijck, nopende de Paf-
feporten, 955. Rapport van de Gedeputeer-
den van haer Hoog Mogende wegen de Landen
van Over Μ afe, 960. Ordre van haer Hoog
iWog. aen den Refident Sasburgh weghen de
ExceiTen dewelcke uyt de Spaenfe Nederlan-
den aen defen Staet werden gepleeght , 961.
Reglement wegen de Landen van Over Afafe
by ihaer Hoog A/ogende ghearreileert, 962»
Concept van den Marquis de Cartel Rodrigo
tot fecuriteyt van haer Hoog Mogende* 958.
RelaesvandcEïcelTen uyt de Spaenfe Neder-
landen aen haer Hoog Mogende, 968. Moet-
willigheyt ghepleeght ontrent het Huys van
Sasburgh, de Minirter van haer Hoog Mogende
brandende Vidorie of vreughde-vuyren tot
BruiTel, Seker voorval van Reede van

i?cnfwouw Ambafladeur van haer Hog. Mog.
jnSpangien, 974. Verfoeck van denSpaen-
fen Ambafladeur, nopende de Retorfien van
haer Hoog Mogende, 976. Bremen fchrijft
aendeKoogh Mogende Heeren Staeten, nó-
pende de Sweedfe Defleynen, 678. Bre-
4iien en Hamburgh verfoecken aen haer Hoog
Mogende de Inclüfie en het Trailaet met
Munrter, 981. Λ/eiïiorie van Friquet aen
haer Hoogh Mogende tot Neutraliteyt van
de Elve, 98ö. Haer Hoog iWogende prefen-
tcren haer Mediatie tuflTen Weden en Bremen,
i)88. Deenfe en Lunenburghfe urgerende
Alliantie met haer Hoogh Mogende ,988.
Ad:e nopende de Subfidien by haer Ho. Mog.
gcteyckent^ 989. Aitzema verfoeckt aen haer
Hoogh Mogende Secoersvoor Bremen, 991.
Een ander Traftaet tuiTcn haer Hoog Mogende
«n de Keurvorft, 52?. Brief van haer Hoog
Mogende aen den Koningh van Engelandt, wc-
gen de Equipage tegen deCorfairen. «ïj. tan-
ge Misfive van den Engelfen Koningh aen haei
Hoogh Mogende. 75-0, Den Franfen Ani-
baffadeijr verfoeckt jen haer Hoogh Mog. den
opbouw van fes Oorlogh Schepen, 914. Deii·
Franfen tConingh geeft aen de felve volkomen
kenniffe wegen de handehnghe met Engelant,
917· Den Franfen Koningh confenteert aeri
haer Hoogh Mogende in lioooó. /?ijcks-
daelderen, 92©; Brief van 2eelandt aen de
felve , nopende het Commandeniênt over de
Nederlandtfe Scheeps Vloote , 8ο5. Aiìe
van Guarantie over het Traöaet van de felve
met iWunrter weghen Wanckrijclc aen defeii
Staet overgelevert, 934.. Antwoordt van de
felve acn den Franfen Ambafradeür d'Eftrades,
nopende de Mediatie der Sweden tuflen Ne-
derlandt en Engelandt , 934· Den Neder-
landtfen Ambaffadeur Beuninghen, Ipreeckt in
Vranckrijck met Lionne , wegen de Sweedt-
fe Λ/ediatie tuflen haer Hoogh Afogende etl
den Koningh van Engelandt, 935. DenNe-
derlandticn Ambaffadeur Beuningen werdt in
Vranckrijck van Lionne verfoght acn haer Ho.
Afog. favorabelijck te willen Voordragen de
faecke vae de Keurvorft van Keulen, wegen de
Befwaernifle derStadt Rhijnberck, 9 5
6, Pre-
fenten van defclveaen de Officiers van de Fran-
fe ausiliare Troupen vereert, 937. Vreughi
in Vranckrijck over de Viflorie van haer Hoog
Mogende tegen de Engelfe, 937, Öen Ne-
derlandtfen Ambafladeur fpreecktmetden Ko-
ningh van Vranckrijck over de Viétorie van
haer Hoog Mogende tegen de Scheeps vloote
van den foningh van Engelandt, 937. Dé
Engelfe fegghen dat fyde Tidorie hebben be-
vochten tegen de Scheeps Vloote van haer Ho.
Mogende, hoewel haer Hoogh Mogende de-
felvehaertoefchryven, 938. Advijs van Li-
onne aen den Koningh van Vfanckrijck wegen
den Oorlogh tuflen den Koningh van Engelant
en haer Hoog Mogende, 938. Defelvefchry-
ven aen haer Ambaifadeur van Beuningen in
Vranckrijck wegen de Sweedtfe faeckcn, 940.
Verklaringe van de felve, nopende feccker pun-
öcn by den Keurvorft van Brandenburgh ver-
foght, 1017. Ceremoniaei van diefelve om-
me ontrent de Keurvorft van Brandenburgh té
obferveren, 1017· Heymbugh Afgefantvan
de Keurvorft van Brunfwijck tot Woffenbuttel
aen haer Hoogh Mogendei loiS. Gedepu-
teerde van defelve in 'tLegher, 1019. Den
Lunenburghièn Minifter verfoeckt van defelve
Subfidien, 1019. Sweedtfen Gefantaen den
Biffchop van Ofnabrugge tot nadeel van de
felve. 1020, Den Franfen Afgefant bewijiï
tot ./ïegensburgh dat den Biffchop van Mun-
fter den Oorlogh tegen de felve orireghtvaerdig
haddeaengenomen, loio. Deh Keurvorft
van Ceulen en de Hertogh van iSiieuwburgh,
fenden aen den Biffchop van Munrter, op dat
hy den Oorlogh tegen haer Hoogh Mogende
foude verlaten, 102 u Vervolgh van den
Vrede-handel tuiTchen den Biffchop van Mun-
rterendefelve, lozi. Tràftaet van Vredè
twfifen defelve cn den Biffchop van raiififter,

loij.


-ocr page 11-

R E G I S τ E κ.

ψ

10

ïpi^. Rapport van wegen haer Ho.Mo, Gede-
puteerden tot de Munfterfe faecken , 1049.
Antwoordt van defelve aen den Afghefant van
Keulen , wcghens de Stadt Rhynberck, 1049.
Prefenten van defelve vereert aen de Branden-
burghfe Minifter , loio. Den Keur-Verft
van Brandenburgh notificeert aen defelve fijn
accoordt met NÏcuburgh , 1010. Separaet
ArtijckeltuiTclien defelve en den Biflchop van
Munfter, 1050. Rapport van Beverningh
(Extraordinaris Gedeputeerde aen de Keur-
Vorft van Brandenburgh ) aen haer Hoogh
Mogende, 1051. Defelve doen de Koningh
van Vranckrijck door haer Ambaifadeur be-
dancken over den y ver voor haer betoont, 1031.
Defelve werden door den Hartogh van Hol-
fteyn gecongratuleert over de Vrede met den
Biifchop van Munfter, 1033. Defelve ant-
woorden de ghemelten Hartogh op de voor-
gaende Congratulatie 5 1034. Rapport van
I.S. van Syburghaen defelve , 1035. Ne-
gotiatie van de Afghefant des Keur-Vorft van
Ceulen by haer Hog. Mog. en der felver Con-
cept-Antwoordt aen defelve Afgefant, 1036.
Ordrevan defelve, nopende het ontdaen der
gevangenehinden MunfterfenOorlog, 1058.
De Hartogen van Lunenburgh fchry ven aen de
felve, nopende de Stadt Bremen, loyi. Qua-
druple Alliantie tuffchen Denemarcken\ haor
Hoogh Mogende , Brandenburgh en Lunen-
burgh, 105-3. Devoiren weghens defelve by
Vranckrijck, nopendede Stadt Bremen, 1054.
Brief van Ments en Sweybrugge aen defelve,
1056. De Ltinenburghfe Minifters doen by
defelve inftantie tot de Subfidie penninghen,
1058. Deputatie van defelve vaft geftelt naer
Ooft-Vrieflandt, 1059.' Refolucie van de
felve, nopende het Traöaet tuilchen haer en
Brandenburgh ghemaeckt, 1006. Den
Keur-Vorft van Brandenburgh fchrijft aen
fijne Minifters, nopendede Memorie by haer
over gelevert aen haer Hoogh Mogende , tot
faveur van de Piince van Orangien, 1008.
Nader Memòrie van defelve Minifters aen haer
Hoogh Moghende , 1008. Brandenburgh
verfoeckt Gedeputeerden van defelve, ioo8.
Nader Memorie van de Brandenburghfe Mini-
fters aen defelve, 1009. Den Keur-Vorft van
Brandenburgh notificeert de geboorte van den
jonghen Prince aen defelve , loio. Com-
pagnien van defelve na Ooft-Frieflandt ghefon·
den, 1058. De Lunenburghfe Vorften in-
clineren tot een nader Alliantie met defelve,
1039. Irclufiie van Ooft-Friefland in het Tra-
flaet van haer Hoogh Moghende in de Stadt
Klevegemaeckt, 1040. Atìie van Guaran-
tieoverde Vrede, tuifchen haer Hoogh Mog.
en de BiiTchop van Munfter, 1041· Den
BifTchop van Munfter fchrijft aen defelve,
1042. Conferentie tulTchende Gedeputeer-
den van den felven en van den BiiTchop van
Munfter over eenighe af te doenè diiFerenten,
104.3. Projeótvande BiiTchop Van Munfter,
nopende de DiiFerenten tuiTchen hem en de-
felve, 1046. Memorie van defelve, nopende
de DiiFerenten tuiTchen haer en' den BiiTchop
van Munfter, 1047. Accaord tuiTchen dö
felve en den BiiTchop van Munfter, nopende
fekereDiiFerententuliehen haer, 1048. Be-
foignesvan der felver (jedeputeerden in Ooft-
Friefland, 1064. Viardain Ammersbeekvan
v/egen Ooft-Friefland,Gedeputeert aendefel-
ve, 10(54. Conciliatoiren voorflagh van der
felver Gedeputeerden in Ooft-Friefland, 1067.
Deielve wi len 1300 man na Ooft-Frieflandt
fenden, 1068. De Stenden van Ooft-Fries-
Jand fchryven aen defelve, nopende de Lunen-
burghfe, 1069. Compagniendewelcke door
defelve na Ooft-Frieflandt fouden werden ge-
fonden, 1070. Den Hartogh van Wurten-
burgh fchrijft aen de felve, nopende de Lunen-
burghfe Troupen in Ooft-Frieflandt, 1071.
Antwoordt van defelve, op den brief van den
gemelten Hartogh,
1071. DeVorftinne van
OoiUFriefland fchrijft aen defelve, nopende de
Luenburghfe volckeren, 107r. Haerfolte
maeckt den Hartogh vau Brunfwijck bekent,
dat haer Hoogh Moghende met een goed iniigt
eenighe Militie fouden fenden na Ooft-Vries-
land, 1071. Brief van defelve aen de Vor-
ftinne van Ooft-Vrieflandt, 1072. Bricivan
defelve aen den Hertogh van Wurtenburgh ,
1073. De Lunenburghfe Vorften fchryven
aen de felve, nopende hare volckeren in Unft-
Vrieflandt, 1073. Defelve verfoecken de
Vorftinne van Ooft-Vrieflandt, op dat fy Ge-
deputeerden herwaerts foude fenden , 1074.
Inftruftie voor der felver Gedeputeerd e, gaen-
dena Ooft-Vrieflandt, 1074. Militie om-
trent Ooft-Vriefland door defelve in guarnifoen
telegghen, Ï075. Calculatie van deFranfe
Subfidien van defelve ghenooten, 941. Dc
Calculatie van de Franfe Subfidien aen Neder-
landt, werden door defelve aen de AmbaiTa»
deur de Eftrades behandight , 942. De
Refcriptie van defelve aen de Koningh van En-
ghelandt, ftaet den Koningh van Vranckjijck
wel aen, 949· Klaghten van deSweedtfche
Ambaifadeur aen de Koningh van Vranckrijck,
over eenighe Traftaten, tuiTchen haer Hoogh
Mogende en Denemarcken, en eenighe andere
Duytfe Vorften, 950.

Hooghuyfen, 884.

VanderHorft, 841. DefTelfsSententie, 858.

Hottingcr wegens Zurick aen haer Hoogh Mog.
301.

II!

I

I.

Nftruöie Voor de AmbafTadeurM.van Gogh
naer Engelandt, 73. Voorde L. Admi-
rael Obdam en andere Moost-Officierenvan
de Ncderlandtfche Scheeps-Vloot ,85. Voor
de Opper-Hoofden van de Vloot van haer Hog.
Mogende na de Middelandfe Zee, ii8. Ra-
kende den Oorlogh ter Zee, 137. Voor de
Ambaifadeur Boreel na Mofcovien, 250. Van
Barleus, Refident weghens defen Staet in Por-
tugael, 338. Des Koninghsvan Engelandt
aen de Engelië Oorlogh-Schepen, 389· Tot
de Capitale Schattingen, over 't ReiFort van de

Gene-

;.; I :


-ocr page 12-

R.l'EviG rl zSiT^ Ef Κ|

Gfïneraliteyt^ 4.1,5. - Vpprde C^deRuteeri^e
van Gelderlancltcndc Ovét-'Y^,· 43 i'.
deL.Adniirael Obdam, 4^4.' .1 /^oor deBew
Ameronghen, gaende na Denemarclcen, J55Ì.
Foor de Kapiteyo Generaci van 't Léger tc ff r-
meren, Sz(i. Foor de Gedeputeerden van
haer Hoogh Afogende, gaènde na ΟοΛ-Γπεί·
■lande, 1074· ' ' , . ■

br-s·.,::

K.

Ι-Λ

K Eyfer, 34. Briei van haer Hoogh tóog.
aendefelye , 54. Grave van Sintzen-
dorf viregen de fel ve alhier j ^ix· Ant-
woordt van de PrinceiTe Douariere van Oran-
gien, door den Grave van Sintzendorfacn den
fdvcn, 319. Defel ve belooft Bremen by de
immedieteyt te bewaren, (jip. Defclve pre-
fenteert iïjne Mediatie tuilchen den Biffe lop
vah Munlter en Nederland, 651. Defiêyn
van de Keyferfe en Munfierfe tegen Maftright,
779. De Keyferen Spagnien ghencgen om in
de Qiwdruple Alliantie te komen, 51J5. Brief
van haer Hoogh Mogende aen de Keyfer, np
pende het v/erven van de BifTchop van Mun-
fter, 637. Brief van de Keyfer aen haer
Hoogh Moghende, nopende Bremen, 990.
In Hollandt wert de Ambaffade na de Keyfer
eeurgeert, 1020. Den Keyferlij eken Mini-
uer Zintzendorf, 10Ì4. Hollandc urgeert
een Anibaflade na de feeyfer , ί056. Den
' Vbrilelijcken Raedt ioeckt de faeckén van
Ooft-Vrieflandt te brenghen acn den Keyfer,
1075.

Keurvorft van Keulen , ipai. Antwoordt van
haer Hoogh Mogendè^den deffelfs Afghefant,
wegens de Stadt Rhijnberck, 1049. Nego-
tiatie van defclve Afgefant hy haer Hoogh Mo-
gende, I ó 3 ö. Defelve genegen tot de Stadt
Bremen, 1051. Cioncept Antwoordt van
haer Hoogh Mogende aen de afgefant van de
felve, Den Grave van Furftenbergh

wegens defelve in Vranckrijck, 951.

Kievit, 841. Deffelfs Sententie, 858.

Klaghten van de Ooft-Indifche Compagnie over
de Engelfche aldaer, é'4. Van Douwningh
over de Oofl"-Indifche Compagnie gerefuteert,
Over 't aenplacken van een Obligatie
vandeHartogh van Jorck, 67. Over de
Ooft-Indifche ende Africaenfche Compagnie,
70. Over de Ooft-Tndifche Compagnie,
91. Van de Heer Petgen over de Engelfche
in africa, 135. Van Denemarcken over
deNederlandfchcNoordvàcrders, 219. Van
den Spaenfchen ^mbafladeur over Hollandt,
303. Van ifollandt over Spagnien , 303.
Van Douwningh over het ghevanghèn nemen
vanAudart, 588. Van Appelbóotó, 5 51.
Van Charilïus acn haer Hóogh Moghendp,
5
66. Van de ^mbafladeur d'Èftrades aen
haer Hoogh Moghende , 583. 595. Van
Wcfterman en ^'itzema over de ^^dmiraliteyt
tót Hoorn, 530; Vande Màgifthet Van

, .Rhijnb«|-dls, ^yer de jlnfojentie der r.FrtnÌe

• .flroUpVa ,, ■ " Kloten van'Brand,eQ-
^burgh jt qvef de BefwaérniiTqder ΚΙεδ^Χβηί-
ίίεη, -j ,..· KIaghtén;oyer de defedueufc
ï'royii«iën,.,83J·. Van;,'t (araeflchap Zut-
)hen, δ 5 i. Van de
Heer App:^opin.aéh
laer Hoogh, Moghende,, 874..· ' klagh-
ten van dc Nederlaniïfche iWiniftcr Ys^
brants,'8.7(i. r Van de Raedt van Staeten
over de defeöueuk Provintien, poi .Vaïi
de EngelfeMinifter Hollis aep de Franfe Mini-
fter Lionne geredrefTeert, 914. Van de
AmbaiTadeur van Vranckrijck , 954. Vao
deNederlandfeMinifterSasburgh, aendeMar»
quis de Caftef Roiirigo, 964. Antwoordt
vandeSpaenfche AmbaiTadeur op de klaghten
van haep .Hoogh Mogende ,, 9Ö4.. Van de
Spaenfche Ai|ibairadenr , wegéns den^bt van
Sint JSernqirds <, 973, Van Àndrsi 'GoÌsiì
974. 975. Vàn deNederlandtfe vimbaf.
fadeur in Spagnjen, over'hetj Weygherên der
Havenen à?n dè Nederlanders,, 977, Vaii
Hamburg', óver het verbranden van de Engelft
Schepen;.op de Elve, 981. . Van de En-
geife Gefanc aen de Keyfcrover'tfelve, 9S5.
V an de .Nederlandiê ^dmiraliteyt, ter fake van
gebreck van geit, 424. Vande Admiraïiteyt
van Zeeland, over die van Rotterdanien Am-
fterdam J jo8. Van de Nederlandfche Am-
baiTadeur in Engeland, ©verhetqhaet onthael
der Nederlanders, 35-1. Vari' de Neder-
landtlè Ooft-Indiiê Compagnie over Spagnieiii
302, Van de Weft-lbdife Compagnie over
dcEngelfe, 193. Van de Nederlanfe Weft-
Indife Compagnie over Denejnarcken^ f,ztï.
Antwoordt van deiêlye CÒmpagnie, op de
Deenfeklaghten, aii. Van Zeelandt over
' dePapiften, 787. Van Zeeland óver de non-
preftatieder Subfidientot;de Equipagie, 807.
Van Erabdcn, over de ComriiandeÜr vàri Lier-
oorl, ÏP69. Van de Sweedfche Ambafia-
ieur aeh den Konipgh vah .Vranckrijck >950.

Kley, SweedtichePrefident, 1040.

Koninghsmarck tot Parijs in rVranckrijckV jjjf,

938. ; . ■

L.

Llgue aenlegaenmet Vranckrijck, >!?pagnieh
eri Engeland, 127.

Lyfte van de Trqüpen, gefonden na dc Öeyr
ler-ithanfie, 4.
Van dc Laften inde Vlaemiê
havenen, 188. De HanfeSteden fenden dc
Lyfte vàn haer 5chcpen aen den Konirigh
yah
Engelandt, 410. Advijs van de Adiàirali-
teyttot Amfterdain, rakende de Lqfte vaii
de
Schepen der Hanfe Siredeh na Engelandt ghe·
fondeb, 412, Vaii dc Soldaten op de Nedér-
landfc vloot te èmbarqueren, 419. ' Fan de
Staetfe eh fenghelfe vioóten, 44.3; Van de
'Krijghs-raèdt op Texel, .450'. Van dé Ne-
deriandfe vloot
j Vandc ordre

enEfquadres, 713. Van'diè'Taux, wacrop
dé Officict-én van Fricflandt&eftelt werdeti om
totdienft van't Landteverfchictenfekèiéfoin-

'"ij


-ocr page 13-

'xneνίη pennieoènV 7Μ5'· de Befoldin-

'gedei: Compagtiièn te paerde en te voet in dienft
vah haer Hog. Aiog., 784. Van de Regi-
menten en Compagnien, om by voorvallende
gelegentheyt in Nedèrlandt ghebi-uyckt te mo-
gen-yirerdcn , 849.;, '
Londen in Engeland,' en brand aldaer, 746.
iXunenburghdeffelfs Arméeen Troupen, 1018.
lojr. 1056. ÖefelveVorftenichryvenaen
haerHooghMogende, nopende de Stad Brê-
ïnen, 10j 2. Quadruple Alliantie tuflchen
Denemarcken, Nederland, Brandenburgh en
tunenburgh, roy 3. Affairen van Haerfolte
by de Kortten van Lunenburgh, i ο 5· ^. De
Lunenburghfe Minifters doen inftantie by haer
HooghüiogendetotdeSubfidie gelden, 1058.
Lunenburghfe Troupen I lojö. De Lunen-
burghfe Vorften inclineren tot een nader -<41-
liantié met haer Hoogh Mogende, 1039. De
Stenden van Ooft-vriefland fchry ven aen haer
Hoogh Mogende, wegens de Lunenburghfe,
1069. Den Hartogh van Würtenburgh
fchrijft aen haer Hoogh Aiogende, nopende de
Lunenburghfe Troupen in Ooft-vrieflandt,
1071. De Vorftinne van Ooft-vrieflandt
fchrijft aen haer Hoogh Λ/oghende, nopende
de Lunenburghfe volckeren, 1071. De
Lunenburghfe Forften fchry ven aen haer Hog.
^ióghende, nopende hare volckeren in Ooft-
vrieflandt, 1073.

Μ.

Afiniers, löj. 407·
Jlefbnd:

Μ

ι Μ:

' It '

: Ili :

, Marquis deBellefbnds, 956. 944. Dc
Sande , yimbafladeur van Portugael in
franckrijck, 957.

De Franfe Mediatie ,by Engelandt geacccpteert,
372. Haer Hoogh Mo^ hende accepteren d e
Mediatie tuflchen mér en Engelandt , by de
Swedenaengeboden. Haer Hog. A/og.

prefenteren hare Mediatie tuflchen Sweden en
JBremen', 988. DenKeyferprefenteertfijne
iWediatie tuffchen den BiiTchop van Munfter
en Nedèrlandt, <Ì5i. Sweedtfe Declaratie,
aengaende hare Mediatie tuiTchen Nederlandt
en Engelandt, 726. Sweedtiè Mediatie tuf-
fchen lingelandt en Nederlandt, 90
1. Swe-
den prefenteert fijne Aiediatie aen Denemarc-
ken, 90J. Vranckrijck prefenteert fijne iWe-
diatietuifchen Engelandt en Nederlandt, 28;·
3$2. Mediatie van Aïanckrijck by Spagnien
aengenomen, tot het nederlcgghen der Diffe-
renten met Portugael, 916. Antwoordt van
haer Hoogh Moghende aen den Franfen
Am-
baifadeur d'Eftrades, nopende de iV/ediatie
van Sweden, tuflchen Engelandt en Neder-
land, 954·· GefpreckvandcNederlandtfche
-/imbaifadeur Beuningen.met Lionne in Vrank-
rijck, weghensde Sweedtfe Mediatie tuiTchen
Engelandt en Nederlandt, 935. Confe-
rentie tuiTchen de Mediateuren en eenighe
Sweedfe, wegens deiStadt Bremen, vrughteloos
afgelopen, 1050.

Memorie van Friquet, 19, i'an Denemarcken,

'doorChaufiusi Ì33. Van de Baron van Le-

rad, 320· Van de Brandenburghfe Minifters
weghens de Hoef-yzcrfe Schuld, 324. /^an
Brandenburgh aen haer Hog. Mog-, ter fake van
liiUiantie, 507. Van d'Eftrades aen haer Ho.
Mog. weghens de Guarantie tegen de Koningh
van Engelandt, J99. Van de AmbalTadeur
van Spagnien,wegen
;s de wervinge des Biflchops
van Munfter in de Spaenfe Nederlanden ,613.
Van Fuquet, wegens de Mediatie des Keyfers,
tuffchen de BiiTchop van Aiunftcren Neder-
land, 651. Van Viliers aen haer Hog. Mog.
(Ï71.
Vm Lindoo aen haer Hog. Mog. 679·
Deduöie van haer Hog. Mog. tot wederleg-
ginge van de Λ/emorie van Douwningh , 556.
Van Friquet aen haer Mog. Mog. tot Neutrali-
teytvan de Elve, 980. Van Brandenburgh
tot faveur van de Princevan Orangien in Hol-
land onaengenaem ,783. Van de Princeffe
Douariere van Orangieaen Holland, wegens
het Employ der Prince van Orangie, &c, 790.
Van de Brandenburghfe Minifters aen haer
Hoogh Afoghende , nopende de Prince van
Orangie, 1006. Defelvewerdtvan Holland
qualijck opghenomen , 1007. Den Keur-
Vorftvan Brandenburgh fchrijft atn fijne Λ/i-
nifters, nopendedeMemorieby haeroverghe-
geven aen haer Hoogh Moghende, tot faveur
van de Prince van Orangie , 1008. Nader
Memorie van défelve Minifters aen haer Hog.
Mogende, 1008. 1009.

Milet na Bremen, 954.

Mofcovife Handelaers, 822.

Muller, Lunenburghië Afgefantin den i/aghe,
1041. 1042. 1074..

N.

^^ OordtfeSaken, 210. Metirgeder Sche-
^ pen in Noorwegen ,235.

O.

OLdenburgh verfoeckt van haer Hog. Mog.

de Neutraliteyt, 674
Ommelanden fenden Gedeputeerden in den
Hage over eeniga onderlinge Diipuyten, 813.
8io.

Ontfchaeckinge van JufFrou Orleans in den Hage,
doorMortaigne, 144.

Ooft-IndifcheCompagnie, Klaghten van

Douwningh over de Ooft-Indifche Compagnie
gerefut eert ,65. Klaghten van de Engelfe over
de Ooft-Indifeen AfricaenfeCompagnie, 70.
lïapport wegen defelve laken, 193.2ïefcriptie van
defelve, wegens Laurens Davidfz, atfj. Klaegt
over Spagnien , 302. Haer Oilroy gepro-
longeert tot het Jaer 1^70 , 409. Retour-
Schepen tot Berghen in Noorweghen , 480.
Part van de felve in de Equipagie , 85^9.
Rapport van de Commandeur over de Ooft-
IndifeRetour-Schepen, 859. DeNederlantfe
.^dmiraliteyt fchrijft aen de Ooft-Tndiiche

Com-

Β; Ε'^ G^ Ι ster


-ocr page 14-

vii

Compagnie haer voick te willen monteren, cnde
in Eed van't Land te brengen, 423. Verbael
van de Nederlandtfc AmbaiTadeur mot de J2n-
^elfe Koningh, over de faken van de Ooft-In-
difcheCompagnie, 93. Rapport wegens de
faken in Ooft-Indien, ipj. Rapport van de
bitter Commandeur van de Ooft-Indifche Re-
tour-Schepen , 488. Opreghtingh van de
Franfe Ooft-Indifchc Compagnie in Vranck-
rijck, 280.

Ooft-Frieffe faecken, 6. yienfchryvinge aen de
iSrenden om de jooooo guldens aen de Vorft
van Lightcnfteyn te fourneren ,
-r^nt-
woord van de Stenden,
6. Aenfchry vingh
aen de jBiifchop van Munfter en de Vorft van
Lightenfteyn,
6. jSeversingh met Haren en
GcrlaciusnaOoft-Vriefland, 7. Haren laft,
7. Conferentie met de Vorft, 7. Hare ver-
der Negotiatie, 8. Conferentie met de Sten-
den, 9. Renverfael, e». Aiet de Raden van
de Vorft daer over in Conferentie, 9.
Met
de Stenden, 10, Verklaringc van de Vorft,
II. Van deSteoden, 81. Embdensnader
vcrklaringe, 12. Nadec Conferentie tuf-
fchen de Gedeputeerden en de Vorft, 15.
Met de Stenden, 13. Verdere Ooftvriefe
faken, 15. Gedeputeerden mifnoeght,
17. Gedepwteerden weder hier ,81. Hacr
Hoogh Afoghende fchryven aen de Stenden,
19. Aecoord tuiTchen de Biflchop van
iliunfterende Vorft van Ooft-Vrieflandt, no-
pende de Ligbtenfteynfe .Schuld, 27. Sulcks
ge-examineeert, 18. Elucidatievan'tfel-
ve, 28. Ghefonden aen den Bifichop,
zy. Guarantie van haer Hoogh
Mo-
ghendc op 't felve, 29·. Den Vorft van
- Ooft-Vrieflandt overleden , 674. Ooft-
Friefche faecken , 848. Evacuatie van
Ooft-Vrieslandt, 1053. Ooft-Friefche fa-
ken, 1058. Deputatie van haer Hoogh
Moghende vaft ghcftelt na OoftrVrieslandt,
1059. Deffeynvan SwedenopOoft-vries-
landt , 1035. Ooft-vriefe faecken , 1038.
Compagnicn van haer Hoogh Moghende nae
Ooft-Vrieslandt ghefonden , 1058. Inclu-
fie van Ooft-vrieslandt en het Traöaet van
haer Hoogh Moghende tot Kleveghemaeckt,
1040. Befoignes van haer Hoogh
Mog,
I Gedeputeerden in Ooft-vrieflandt , 10Ö4.
Wiarda en Ammerebeeck weghens Ooft-vries-
landt Ghedeputeert aen haer Hoogh
Mo-
ghende , 1064. Verklaerlnghe van de
Stenden van Ooft-vrieslandt, loöj.
Fct-
I klaringhe van de rorftdijckeRaden, w^hens
. de Ooft-vriefche faecken , io56. Conci-
liatoire voorflagh van de Gedeputeerde van
haer Hoogh Mogende in Ooft-vriesland, 1057.
Verklaringhe van de Vorftinne van Ooft-vries-
I land, 1007. Haer Hoogh Mogende wil-
len 1300 Λ/an na Ooft-vrieflandt fenden,
,- 1068. De Stenden.van Ooft-vrieflandt
fchryven aen haer Hoogh Mogende, weghens
de Lunenburghfe, 1069. , Compagnien,
ι dewelpke door laft van haer Hoogh Λ/oghcnde
na Ooft-Frieslandt fouden trecken, 1070.
' Nadere Ooft-vriefcb,eÌàecken;,
i6j6, „Deo

Hartogh van Wurtenburgh fchrijft aen haer
Hoogh Λ/ogende, nopende de Lunenburghfe
Troupen in Ooft-vrieflandt , 1071. De
Vorftinne van Ooft-vrieflandt fchrijft aen haer
Hoogh Moghende, nopende de Lunenburghfe
volckeren , 1071. Haerfolte maeckt deri
Hartogh van Brunfwijck bekent, dat haer Hog.
A/oghende cenighe
Militie fouden fenden nï
Ooft-vrieslandt, met een goedtiniight, 1071.
Brief van haer Hoogh Moghendeaen de Vor-
ftinne van Ooft-vrieslandt, io7z. De Lu-
nenburghfe Vorften fchryven aen haer Hoogh
Mogende , nopende hare volckeren in Ooft-
vrieslandt, 1073. Hacr Hoogh Moghende
verfoecken de Vorftin van Ooft-vrieslandt dat

' fy Gedeputeerden herwaerts fouden fenden,
1074. Inftrudie voor de Gedeputeerden
van haer Hoogh Afogende , gaende na Ooft-
vrieslandt, 1074. Militie door haer Hoogli
Aiogende in Ooft-vrieslandt in Guarnifoente
leggen, 107y. Den Vorftelijcken Raedt
foeckt dc faecken van O oft-vrieslandt te bren-
gen aen den Keyfer, 1075.

Orangie en reftitutie van 't lelve aen de Prince,
295. 592.

Ordonnantie , nopende 't verpaghten van hec ,
Groffier-geld van allerhande Wijnen, 175.

Ordre tegens de Papen, 788.

JuflFrou Orleans ontfchaeckt in den Hage, dooii
tJT/ortagne, 144.

Over-Yflel excufeert hare achterftalligheyt, 8'5j.
Verfoeckt Remiflie, 848. DeiFelfs Propo-
fitie, om den Prince van
I Orangien nae
Engclandt te fenden in Extraordinarie Depu-
tatie , 494. Rapport van haer Hoogh Mog.
Gecommitteerden nae Gelderlandt eo Over-
Yffel, 200.

P.

PAffagie-gelt, 399.

Piemonts Religions verwanten door Savoyen
overvallen, 295·. Voorfchryven.s vaii
Engelandt, dcfen Staet en de Proteftcrende
Cantons aen Vranckrijck voor defelve, 196.
Placcaet van Verbodt teghen dc Walvifch-vangft,
3 54. Teghen alle andere Zee-vaerten, 354.
Tegen 't inbrengen van alle Engelfe Wacren,
3 5-4. Raeckende de Navigatie van Neutralen
op Engeland, 429. Tegen'tKaydrayen,433.
Tegen'tLorrendrayen, 436. Teghen de
VilTcheryen. 438. Renovatie der Placateli
tegen de Groenlandts-vaerders, 780· Van
Hollandttot invoerioghe van denTwce-hon»
dertften Penningh, 785. Placcaet van Eoge·?
landt tegen de Papillen. 768,
Premien, ,355. 369. 4x3. 415. 705·.
Brief vanden Koningh van Portugael aen haer
Hoogh Mogende, 541. DeSpaenfedoorde
Portugefengeflagen, 598. Inftruöie voor
Barlxus Refident van wegen haer Hoog Mog-
, in Portugael, 358. Madamoifelle de Nemours
vertrccjct uyt,Vranckrijck naPortugael, 9^3.
" ' (,'.) (.\) 2. Mcdiatie

REGISTER.


-ocr page 15-

REGIS TER

Mediatie van rranckrijek by Hifpangienaen-
ghenomen tot het nederIcgijen der difFerenten
met Portugael, 910. Den Marquisde Sande
Ambafladcur wegen Portugael in Vranckrijck,

537·

Princeile van Orangien ^n deflelfs Huwelijck met
den Hertogh van Simmeren, 790.

Princeile Douaricre van Orangien.50. Aiemorie
aen Hollant wegen hec limploy des Princen van
Orangien en Kindtichap van Staet, 790. De-
fclve addrefleert figh aen Hollandt, na dat de
Λ/emoiie tot faveur des Princen van Orangien
door den Brandenburghfen Minifter aen haer
Hoogh Mogende overgelevert by i/ollandt
qualjjik was opgenonnen , 1008.

Princefle Douariere van Frieflandt geauthorifeert
tot Tutrix , naer het overlyden van Prince
Willem van Frieflandt, 42. Verfoeck van
de felve acn de Staten van Frieflandt , 50.

Prins Maurits van Naflouw, Brief van den
fdven aen de Gravinne van Stierura over het
perijckel van verdrincken , 40ό. Rapport
van de felve,771. ^dvijs van den Raet van Sta-
ten omme den fclven toe te leggen iekcre fbm-
me penningen tot de fccrete Correfpondentie
èndefTelfs Tafel. 780. Delelve wert van Zee-
landt gcnomineert tot Generaci
ovìt de MìW-
tie, 778.

Prins van Orangien, 58. Brief van Prins WÜ-
lemvanl ncflandtaindenftiven, 58. tiefatjh
van den felven in fijne Landen onder de Gene
neraliteyt ghelegcn, 1:^5. Fmanticn vande
felve- \6àf Queihe tuffen den lelvtnen den

' yimb^fladeur van Vranckrijck, 17^. Repre-
ialien wegen den felven verfoght ttgen Hilpan-
gien , ter faecke van eenighe fchiüden, 303.
Propofïtic van Over-Yffel om"e dtn fclven in
Extraordinaris Deputatie naer F-ngi landt te
fenden,
494.· DeiTdfs Employ, 786. De-
venters Terfoeck nijpende het Employ van den
Princevan Orangien , ende v^egens deMilitai-
reCharges, 789. Deffelfs Employ en Kindt-
ichap van Staet, 750. iV/tmoric van Branden-
burgh tot faveur van den Prince van Orangien
aen haer Hoogh Mog nde , 783. Hollandt
wil defelve tot ccn Kindt van Staet maken, 787.
Refolutie van Hollaadt tot de Educatie van
den felven, 791, Brief van Zeelandt aen Hol-
landt, nopende het Employ van defelve, 804,.
Brief aen Zt elandt van haer Hoogh Mogende,
nopende de introduöiedes Princen van Oran
gien inden Raedt van State,
815. Λ/emorie
van deu Brandenburghfe Aiinifter aen haer
i-ioogh Mogende , nopende dc fëlvc, 1006·
Dcfel ve Aiemorie werdt van Hollandt qualijck
opgenomen, 1007. Den Prince van Oran-
gien komt tot Rotterdam, 1007. DenKeur-
vorfl van Bfandenburgh fchrijft aen fijne Mi-
niRer, nopende het Memoriael by haer over
eelevero aen haer Hoogh Mogende, nopende
tien felven Prince, 1008.

Prins Willem van Frieflandt, ï^i. Komt tot
Deventer , 11. Droevigh OBgeval van de
felve, Brief van de felve aen den Prince
van Orangien, 58, Befchryvingevan deflêlfs
i|ueffucren, Yei vol^h vàO dö fclve quet-
fueren eu fijn Overlyden, 39. Sijn Teflament.
40. Deffelfs Brief aen de Staten van Fries-
landt, 4-1. De Princeffe Douariere geautho-
rifeert tot Tutrix na deffelfs overlyden, φχ.
Verhael van deffelfs over'yden, 53.

i'iìt !

Prince Willem van Frieflandt den Jongen, ft.
CommifTie op den felven. 51. Sijn Inflru'
aie, 51.

Propofìtie van den Raedt Penfionarisde Hubert,
tot dempinghe van de Munflerfein Brabaiidtj
777·

Publicatie tot onderhout van Verminde in 'sLants
dienfl, 354.

Puffendorf, 9x5.

R.

RAedts-Beftellingen in Frieflandt, 44,. Ver
bael van de felve inden Jaere i6z2. 44.
Opdraght van de felve aen de Pnnceffe
Douariere van Frieflandt.
Raedt van Staten , nopende de Gevange-

nen inden ouden Bofch,779. Wcrt vermaent
tot Executie vande relulutie van den ^o. Ja-
nuwaiij. 775). Advijs wegen't Prins Maurits
toe te leggen fêkere fomme van penningentot de
fc-Crete correfpondentie, 780. Tot deffelfs
'J afel, 780. Advijs tégenshetlicentierender
T roupen, 875· ^dvijs nopende de klaghttn
van 't Graèffchap Zutphen, 853. Advijs no-
pende de continuatie van de Militie, 854.
Rapport wegen defaecken in Ooit-Jndien , ïp;.
Van haer Ho. Mog. Gecommitteerden na Gel-
derlant en Over YfTcl,i o. Van den Refidenc
Le yWaire, 233. Van de Gedeputeerden tot
de Zee faecKcn , 436. Van de Bitter Com-
mandeur van de Ooff-Indifche 2?etour-Sche»
pen, 488. Van de Gedeputeerden te Velde,
517. VandeGedcputeerdeh van haer Hoogh
Mogende uyt Kleef, 670 Tan Piins Mou-
rits, 771.
Van de Traöaten met Branden-
burgh, 778. Van de Heer vànSommerfdijck
komende uyr de Staten Vloote, van-het Schip
van den Luyt. Admirael Tromp, 841. Van
dé Gedeputeerden van haer Hoogh Mogende
naGclderlantenOver-Yirel, 7954 Van haer
Hoogh Mogende Gedepnteerden in Tcxgl,
818. Vande Gedeputeerden tot de Deeniê
Saecken aen haer Hoogh Mogende, tjob. Van
deGedeputeerden van haer Hoogh Mogende
wegen de Landen van Over-mafe, 960. Van
den Nederlandfen AmbafTadeur Gogh aen haer
Hoogh/Wogcnde, 693. VandènComman-
deur der Öoft^ndifche jRetouf-Schepen aen
haer Hoogh Mogende, 859. Van haer Hog·
Mogende Gedeputeerden tot de Munftérfe
Saken, 1049. Van Beverningh aen hàer Hog,
Mogende wegen de iSrandenburghfe Saecken-
1051. VanLS.vanSyburgh a%,n haertïoogh
Mogende* 1035.
Reglement voor de Gedeputeerden in 'tLegher,
13. Wegen dé^'BefitifetrelijckeSieekitciri'Hol-
làodt, 141. Op het Vehbodénién voor Lillo
ëfi 'tSas, 4^ δ'. Over de Militie Vati defen
Staety ·66ι5.'J j-Lì.· ·: .i-j).;!:·

Relaes van de Zfee-fldgh tUÌTf heti 4e- Engelife· en

Hol-


-ocr page 16-

Hollandtfe Scheeps-VIoote door den Luyte-
nant Admirael de Ruyter, 6518. Nader R.e-
lacsvandefelve, 699. Van den f^ice-Ad-
mirael de Liefde, 700. i^anfekerFranfman,
701. Vaa de Engelfe, 701. Pertiuent
llelaes van deBataly of Zec-flagh tuffehen de
Engelfe en Hollandtfe, 700. Engelfch R.e-
laes van de Zee ilagh tuffen de Nederlandtfe
en Engelfe Schceps-vlooten, 719.
Renfwouw Ordinaris Ambaffadeur weghen defen
Staetin Hifpannien, 505. Sijn Inftruclie,305.
Sijn Receptie, pö. Sijn Audiëntie , 507.
Deftelfs voorval in Hifpanien. P74.
Üidderfchap van Hollandt, 857; Requeft
vaii de lelve aen de Staten van Hollandt,
857.

SAvoyen tegen Genève, pji.

Scheeps- Vloot in Nederlandt komt onder
den Luytcnant Admirael de Ruyter opde
hooghte van 'sGfavefande,
(Sp8. Rencontre
van de felve en de Engelfe, «Sp 8. Wijdlopige
Conftitutievandefelve, 711. Gaetwedcrin
Zee. 7ii. Landt-ilfilitie opdefelve, 8zi.
Progreifenvandefelve, 82.5. Light voorde
Rivier van Londen, .8^3. Drie Franfe
üidders op de felve, 814. " Aólien van de
felve ontrent de Riviere van Londen, 815.
Gevecht tuflchcn de Nederlandtfe en£ngelfc
Scheeps-vloOten, 8i6. > Den Luytenant Ad-
mirael de Ruyter retireert, met de Nederlandtfe
Scheeps-vloote voor de Engelfe, 826. Onluft
tudchen de Kuy ter en Tromp, op de Neder-
, landtfeScheeps-vloote, 817. Ordre om
de NederlandtfeScheeps-vloot wederin Zeete
brenghcn , 817. Kerdelinghe van deielve
Scheeps-vlootc, 818. Progres van de fel-
ve Scheeps-vloote , 830. Leyt ontrent
Boulongne, Hji. üefolutietot verfterc-
kinghe van de felve, 831. Perdere Progref
fen van de felve, 8ji. 834. Kort Verhael
van de Toght van de Nederlandtfe Scheeps-
vloot, 856. Winter Schèeps-vloot in Zee
tc brengen van 14,. Scheepeà, 851. Scheeps-
voot van Nova Hifpania, 974. Rencontre
. en Gevecht vàn de Engelfe; en,Nederlandtfe
Scheeps-vloptenj ^ Engelfe Scheeps-

vloot voor Téx el» 459» Rencontre mf-
fen de Engelfe en Nederlandtfe Schceps-
vlooten, 446· 1 Engelfe,Scheeps-vloote in
„ Zee, 86,1. 885.. Atìien vandc Nederlandtfe
.. Scheeps vloot inde Middellandtfe Ζεε, ίτδι.

2?epartjtie van de Nederlandtfe MiÌitìe^op'de
(, Scheeps-vlooc naer Guinea-, ,1:78. ' Gede-
puteerden na Tex el tot uytpreiFingé van de Ne-
derlandtfe Scheeps-vloote ίκίδο^ί » : Staet van
de Nederlandtfe Schéeps-vloot in.Texel, ^Stp.
Informatie van de wan-d^voirengeplèeghtOp
. ,de Nederlandtfe Scheeps-yloöté^ 8zo·
Lyüe
.. van de Soldaten op de Nied^^laridtfe Scheeps-
vlootcteeiiibarquercn, 419;.;: , ilLyftevahde
Nederlandtfe en- Engdfci Schetys-vlootén ,
.. 44i·. ^, Lyfte.vao de N«dcrlandtfe Scheeps-
vloote, 479. Relaes van de Zee-flagh tuf-
fehen de Engelfe en Nederlandtfe Scheeps-
vlooten door den Luy t. Admirael de Ruyter,
698. Nader Relaes van de felve, 699. Re-
Jaes van den Vice-Admirael de Liefde aengaen-
de t'lelve, 700. Relacs van feecker Franf-
man aengaende t'felve, 701. Relaes van
deEngelleaengaendet'felvc, 702. Pertinent
Relaes aengaende t'felve,
γο6. Engels Re-
laes van de Zee ilagh tuffen de Nederlandtfe
Scheeps-vlooten , 719. Franfe Scheeps-
vloote onder beaufort, 851. Zeelandt
en wil niet dateenige Politiquen fullen gaen op
de Nederlandtfe Scheeps-vloote, 804. Brief
van Zeelandt aen haer Hoogh Mog. weghen
het Commandement over de Nederlandtfe
Scheeps vloote, 806. Refolutie vanZeelant
nopende het fenden van Gevolmachtigde opde
Nederlandtfe Scheeps-vloote, 857. Den Fran-
fen Admirael Beaufort is met fijne Scheeps-
vlootin Zee, 931.936. Vreughdein Vranck-
rijck over de vióiorie van de Nederlandtfs
Scheeps-vlooten tegen de Engelfe, 937. Den
Nederlantfen Ambaffadeur fpreeckt in Vranck-
rijckmet den Koningh over de yidorievande
Nederlandtfe Scheeps-vloot tegen de Engelfe.
937. De Engelfe feggen dat fy de vigorie
hebben bevochten teghen de Nederlandtfe
Scheeps-vloote , hoewel de Nederlandershet
tegendeel ftaende houden, 958. De Franfe
Scheeps-vloote op de Revier van Liffabon,
DenFranfenKoningh doet4000. voet-
knechten aen den Nederlandtfen Luyt.admi-
rael aenbicden om op de Nederlandtfe Scheeps-
vloote re Embarqueren, 9^9. Den Fran-
. fen Admirael Beaufort komt met fijne Scheeps-

vloote tot Rochelle, 944.
Spar, 885.

Staten van FrieQandt, Brief van Prince Willem
van Frieilant aen de felve, 38.· s Verfoeck van
de Princeffe Dourriere van Frieflandt aen de
felve, 50.,! Brief van de Princeffe Douariere
van Orangie aen de felve, 50.
Sweedtfe faecken, 2,39 Credentie van Appel-
boom en deffelfs Propofitie, 140· Verfbndt
van Sweden ontrent de faecken van^ den Oor»
Ic^h tiiflen' EngelanÜt en Nederlandt; 24,9.
5weden refol^eert ipoüö. Man nier Duyts-
f landt te fenden, 550· t Sweden aeinbiedtfijn
. Mediatie'tuffen de Staten Generaci der Ver-
- ecnighde Nederlanden eri dón-Koningh yan
Engelandt, 724. Schrifteljjcke Propofitie van
;' dei Sweedfe Minifter Appelboom aeri haer
Hoogh Mogende, 725·. : De felve Propofitie
füwert tereiEiminatiegeilelt, 71^;· D&felve
3. Propofitie ^j/ertaen de Franfe en DeenfêMi-
jniilers ghecommuniceert, 726. ' 5weedfe
I ri Declaratie aengaende haere Mediatie tuffehen
' Nederlaïidt en Engelandt, 7x6. Deff^a
teghen Hól ft cy η, 8i(S.H Sweedtfe faecken:
.(865. Tradaet tuffehen Sweden ert Engelant,
1 863» PlemtnirighettCöjetin Ambaffade naer
TjEngelandt'vwgen Sweden i ' 866; ' Ysbranrs in
il -i-Goriferetvti^ ftiét de Kbnincklijcke Sweedtfe
|i jiCommiffarifefij SÖö. -Sweden is jaloers over
I nà;e£'TraÌ<aktt và« defen StAet im Deremaic-
(.·.) (.■.) 5 ken.

REGISTER.


■1

-ocr page 17-

R E G I S Τ E R.

ken, 868. Afte van Guerantie van Vranck-
rijck tot
fecLiriteyt van Swcden, 874. Wert
verfoght om in het Traftaet van defen Staet
met Denemarcken te treden, 874. Difcours
van den Sv/eedfen Minifter Flemmingh met
Ysbrants, 874. Nader Conferentie van den
Nederlandtfen Minifter Ysbrants met den
SweedfenRijcx-Cancelier, 875 Coventry
neemt fijn affcheyt uyt Sweden. 876. Al-
liantie tuffchen Sweden en het Huys van
Saxen, 8 77. Declaratie der Koningen van
Sweden op de Neutraliteyt, 179. DenNe-
derlandifen Minifter Ysbrants ghepermitteert
een Ade van Guarantie te palleren tot fecuri-
teyt van Sweden, 88i. Den Sweedtfen Mi-
nifter .rippelboom infifteert op de vernietiginge
van het EIbinghfe Traflaet, bSj^ Laetrte
; Conferentie van den Nederlandtfen Minifter
. Ysbrants in Sweden, 886. Recredentie voor
de felve vertreckende uyt Sweden na
Nedér-
landt, 88(5. Steno Biélken weghen Sweden
tot Koppenhage, 901. Secom-steghcn Swe-
den naer HoUieyn te fenden, ifoz. Sweed-
fe Mediatie tulTchen Engelandt en Neder-
landt, 5?oi.. Sweden prefenteert haer Me-
diatie aen Denemarcken, 903. Han-

delingh van de Sweedtfe in Engelandt, ^54.
GcftelteniiTctuiTchen Sweden en Bremen, 954.
De faecken van haer Hoog Aiogende in het
SweedtleHof in goeden doen.p54. Negotiatie
van de Sweedtfe in Engelandt. 956. Propo-
iitie van de Sweedtfe aen Bremcn, 979·
foignes tot il^ensburgh weghen de Sweedtfe
enBreemfedifferenten, 9S1. Handelingetot
Staden wegen de felve, 981. Bremen door
Sweden belegert. 987. Sweedtfe Poftula-
ten, 992. Traétaet tuffen Sweden en Bremen
geQoten, 991. Sweedtfe faecken, 535. Spe-
j cificatie van'tgheene op den naem van haer
Hoogh Mogende wert ghepretendeert, 539.
Ysbrants wert door haer Hoogh Mogende be-
laft uyt Sweden t'huys te komen, 55-1. Or-
dre van haer Hoogh Mogende nopende de
Difpuyten met Sweden, 8C9. Remarques
van haer Hoogh Mogende op het TraÖaet van
Reconciliatie met Sweden, 880. r DenSweed-
fen Minifter Appelboom verfoeckt Zee-paffen
voor twee Galipten, dan werden van haer Ho.
Mogende geweygert; 885. Antwoordt van
haer Hoogh Mogende aen den Franfen Am-
baffadeur d'Eftrades wegen dè Sweedtfe Me-
diatie tuffen Engelandt en Nederlandt, 954.
Den Sweedtfen .^mbaffadeur Koninghfinarck
. komtinVranckrijck, 935. Den Nederlant-
fen Abaffadeiir Beuninghen difcoureert in
Vranckrijck met Hannibal Zeeftadt, over het
aenbrengen van den Sweedtfen Ambaffadeur
Koninghfmarck, 935. Gefpreck van den
Nederlandtfen Ambaffadeur Beuninghen met
Lionne in Vranckrijck wegen de Sweedfe Me-
diatie tuffchen Engelandt en Nederlandt, 955.
, Negotiatie van den Sweedtfen AmbafTadeur
j Koninghfmarck in Vranckrijck,. ,-938. · Haer
Hoogh Mogende fchryven aen haren Ambaf-
. deur in Vranckrijck wegen Sweedfe faecken,

941. SwcedtfenGefantbydenBiflihop^n

Il

II' '

li

π.
: 1

Ofnabrugge tot nadeel van de Staten Generaci
der Vereenighde Nederlanden, loio. Con-
ferentie tuffen de Mediateuren en eenige Sweed-
fe , wegen de Stadt Bremen vruchteloos afge-
lopen, 1050. 'ConferentiebinnenBrunfwijck
tuffen Sweden en Bremen, 1050. Uffelen
van de Sweedfe gevangen, loyo. Conditiën,
van Sweden óm met de Stadt Bremen inVre-
de-handelingh te treden, 1051. Sweedtfe
preparatien teghen de ftadt Bremen, 1035.'
Sweden met de ftadt Bremen eens, 1055. Ge-
rught van een Deffeyn der Sweedtfe teghen
Holfteyn, 1036. Deffeyn van Sweden
op Üoft-Frieflandt,
1035. Sweden fchrijft
aen den Mertogh van Zelle, nopende de ftadc
Bremen, 1043.

T.

I'^Eftament van Prins Willem van Fries-
landt , 40.
Tromp by Hollandt geexcufeert van fijne
Commiffie, 730. Brief van de felve, kla-
gende over de 2ïuyter aen haer Hoogh Mog.
730. Matrofen in Zeelandt malcontent,
over de Excufatie van Tromp, 731.

V.

VAt.geldt, 257. 177.

Verbael van de JRaedts-beftellinge in Fries-
landt, in den laere
lózi. 44.

Vorft van Lichtenfteyn, 6. Aenfchryvens aen
de Stenden om de 300000. Guldens aen de
felve te furneren,
6. Aenlchry vinge aen dea
Biffchop van Munfter, en de felve, 6.

Vranckrijck , 257. Reyih van de Agent deo
Heyde dacr na toe, 157. Franfe 'faecken,
257. Deffelfs Deffeyn op de Commercien>
257, Tegen den Paus, 257. Vrede tuffen
den Paus en 't felve, 258. Hollis Engelfen
Ambaffadeur aldaer, 2(58. Deffelfs Audiën-
tie, 268. Ambaffadeur Boreei aenbrengen,
aen den Franfen Koningh, 274,. Den Car-
dinael Chufi aldaer in gevolge van het Traftaet
van Pifa, 277. Voorftellingen der Franfe
Commercien, 280. Oprechtinge van de Ooft-
Indifche Compagnie aldaer, 280. Mediatie
van 't felve tuffchen Engelandt en defen Staet,
283. De Intrede van den CardinaelChufi
tot Parijs in Vranckrijck, 284. Gigeven by
de Franfe ingenomen, 284· Quarantaine be-
laft in Vranckrijck aen de Hollandfe en Zee-
landtfe Schepen, 284, Gigeoyn van de Fran-
fe verlaten, 285. Concept Tra<ftaet tuffchen
Brandenburgh en 't felve, 328. Prefen-
teert fijn Mediatie aen Engelandt en defen
Staet, 352; Intrede van den Franfen Am-
baffadeur binnen Londen, 374. Remar-
ques van de Franfe Ambafiadeuren, op de
fchriftclijcke Verklaringen van den Ambaffa-
deur Gogh, 375. Franfe Koopvaerders
; Vloote by de Engelfe ghenomenvoor Texel,
442. Negotiatie van de Franfe -Mediateuren

in


-ocr page 18-

REGISTER.

ìnEngelandt, 5-94. TrafBque tuffen Vranck-
rijck en Brandenburgh ghepröponeert, 5:95.
Den Koningh verklaertdeGüarantietegtn dèii
Koningh van EngeJandt te fuJlcn prefteren,
598, Vranckrijck is befchaemt over de
Rc-
traite van den L· Admirad dc Ruyter inden
Zee-flagh tegen de Engelfen, Geeftlaft

aen den Ambafladeur a'Eilrades omme te fpré-
ken van de Conjundie der Franfe en Neder.
landtfeScheeps-vlootcn, γιζ. Vranckrijck
in ombragkns over 'tgeene tot Cleve pafféert,
779. Infolentie der Franfen tot Deventer,
78P. Franfe Auxiliaire Troupen , 814..
818. Gapers met Franfe Commiffien , 811.
Befoignes met den Franfen Ambaifadeur d'E-
ftrades, 830. Franfe Scheeps^vloote onder
Beaufort, 831. 8z$. Strijckcn van de Vlag-
gen tuffchen Vranckrijck en Nederlandt,85i.
Franfe Saken , 911. Holles neemt fijn af-
fcheyt van den Franfen Köningh, en blijft even-
wel te Parijs, 911 - De Koninginne Moe-
der fterfi: in Vranckrijck, prz. Declaratie
van den Oorlogh tuffchen Vranckrijck en En-
gelandt, 912. Den Franfen ^mbailadeur
verfbeckt van haer Hog. Mogende den opbouw
van fes Oorlogh Schepen, 914. Hannibal
Zeeftadt toe Parijs , ρ 14. Ceremoniën on-
trent de BcgraefFeniife van dc Koninginne
Moeder in Vranckrijck, 914, Antwoofd
van den Franfen Ropingh aen de Broeder van
dénKeurvprftvan Mcnts , nopende het hap-
delen mee EtigQlandt, 917- DenFrenfen Kio-
nipgh geeft punétuele kennifle s(en haer Hoogh
Mogende van wegen de Handelingh inet ^n-
gelandt, 917. AntwoortdesKoningsvan,
Vranckrij ck aen Hannibal Zeeftadt, 919. Den,
Franfen Koninghconfenteert in laooooKijcx-
daeldersaen haer MooghMogende920. Ge-
fpreck van den Franfen Minifter Lionne met
Bcuningen , 919. Beaufort werdt van den
Franfen Koningh ghelaft Zee te kiefen, 922.
Madamoifelle de Nemours vertreckt uyt
Vranckrijck na Portugael, 923. Courtia
van weghen Franckriick naDuytflandt, 924,.
Mediatie van Franckrijck by Spangien aenge-
nomen tot het nederleggen der DilFerenten
met Portugael ,926. Heer van St.Albans
tot Parijs in Vranckrijck,9x7. DenNeder-
landtfen Minifter Beuningen wert ghelaft met
den Franfen Koningh te fpreken van het ftry-
ken der vlaggen, 954. Gefpreck van den
Fran fen Minifter Lionne aengaende de Breemfe
Diiferenten, 95(1. Negotiatie van den Fran-
fen Minifterd'Eftrades inNederlandt , 956.
Separate i^rede - handelingh van Vranckrijck
gefupeileert , óyS. Geruchtenvan Franfe
Wervingen , Engelandts Declaratie

tcgenrranckrijck,665· Den Admirael Beau-
fort is met de Franfe Scheeps - vloot in Zee.
9J2. Vervolgh van de Negotiatie van den
Nederlandtfen Ambaifadeur Beuninghen in
Vranckrijck, 652. Ordre die de Franfe Auxi-
liaire Troupen fullen hebben te houden in het
wederkeercn na Vranckrijck, 935· Generael
Kendevous van de fel ve Troupen rot Boxmeer,
934. Verder»Marfch van defelve Troepen,
934,. 1 Afte, van Guarantie óver hctTradaet
met Munfter wegen Vranckrijck aen haer Hog.
Mogende overgelevert, 934. Antwoortvan
haer Hoogh Mogende aen den Franfen ^mbaf-
fadeur d'Eftrades, «opende de SwcedtfeMe-
diatie tuffchen Nederlandt en Engelandt, 934.
Den Engelfen Ambaffadeur Hollis verfocckt
Paffeporten in Vranckrijck om te moghen ver-
trecken, 955. Den Nederlandtfen Ambafla-
deur Beuningen difcoureert in Vranckrijck
met Hannibal Zeeftadt over het aenbrengen
van den Sweedtfen Ambaffadeur Koninghs-
marck, 955. Geipreck van den Nederlant-
fen Ambaffadeur Beuningen met Lionne iti
Vranckrijck weghen de Sweedtfe iWediatie
tuffchen Engelandt en Nederlandt, 935·, Den
Nederlandtfen Ambaffadeur Beuningen wert
van Lionne in Vranckrijck verfoght aen haer
Hoogh Mogende favorabelijck te willen re-
commanderen de faecke van den Keurvorft van
Keulen, weghen de befwaerniffe van de Stadt
Rhij nberck, 9 5
6. Prolongatie van de Marfch
der Franfe AuxiliareTroupen, 53«, Marfch
van de Franfe Auxiliare Troupen door en uyt
Gelderlandt, 956. FranfeZee-Maght, 956.
Prefenten van haer Hoogh Mogende vereert
aen de Officieren van de Franfe Auxiliare
Troupen, 9^7· Vreughde in Vranckrijck
over de vidorie van haer Hoogh Mogende tö«·
genden Koningh van Engelandt, 037. Den
Ambaffadeur Beuninghen fpreeckt met dert
Franfen Koningh over de vifèorie der Neder-
landers tegen de Engelfe^ 937. Den Λ/ar-
quis de Sande Ambaffadeur van weghen Por-
tugael in Vranckrijck, 637. Negotiatie van
den Sweedtfen Ambafladeur Koningfmarckin
Vranckrijck, 938. Hannibal Zeeftadt ver-
foecktin Vranckrijck Subfidien weghen Dcne-"
marcken, 938. Advijs aen den Franfen ΛΓι-
nifter Lionne aen denFranièn Koningh wegen
den Oorlogh tuffchen Engelandt en 'Neder-
landt, 938. De FranfeScheeps-vlootopde
Rivier van Lif bona, 939. Den Franfen Ko-
ningh doet 4000. voetknechten aen den Ne-
derlandtfen L. Admirael aenbieden,9}9. Haer
Hoogh Mogende fchry ven aen haren Ambaffa-
deur in Vranckrijck wegen de Sweedtfe Saken,
9401 Den Nederlandtfen Ambaffadeur
ipreeckt met Lionne en Colbert in Vranck-
rijck wegen de Sweedtfe Saken, 940. Den
Franien ^gefant bewijft tot Regenfburgh dat
den Biffchop van Munfter niet gherechtight is
inden Oorlogh tegen haer Hoogh Mogende,
1 oio. Devöiren weghen haer Hog.Mogende
in Vranckrijck aen te wenden , nopende de
Stadt Bremen, 1054.: Maer Hog. Mogende
laten Vranckrijck door haren Ambaffadeur be-
dancken over den yver aen haer bewelên, 1031,
Calculatie nopende de Franfe Subfidien van
haer Hoogh ikrog9ndegenoten
,94.i. Vranck-
rijck , De Calculatie van de Franfe Sub-
fidien aen Nederlandt werdt door haer Moogh'
Mogende aen den Franfen .<fmbaffadeur be-
handight, 942. Den Koningh van Vranck-
rijck verbiedt de Nederlandtfe Munufaftu-
ren, 94;3. Den Nederlandtfen Ambafiadeur

urgeerf


-ocr page 19-

nrgeeitin Vranckrijck het faluercfì δίη refalue-

. Tcn van de Vlaggen. 945· · Conferentie met

■ Bellcfons en den i'ranfen Ambafladear inden
Hagé . P4.4. Den Fraefen Adinirael Beau-
fort komt met fijne Schepen toe Roebelle,
944..
944..
De Franfe Scheeps-vloote tot Breft,
945>. De Kcfcliptie van haer Hog. Mogende
aen den Koningh van Engelandt ftaet den Fran-
fen Koningh wel aen, 94.9· Den Koningh
ven Vrandrijck verfbeckt een Schut-gietingh
te hebben tot Amfterdara in Hollandt ,5
*50,
Den Sweedtfen AmbaiTadeur neemt fijn Ai-

■ fcheyt van den Franfen Koningh,950. Klag

liï

! ',.! ! '

; 1 '
Γ .

li '

, ten van den Sweedfen AmbaiTadetir aen den
Koningh van Vranckrijck over de Traftaten
van haer Hoogh Mogende met Denemarcken
van wegen eenige Deenfe Vorften. ρ 5 ο.

w.

WEflr-Indiiè Compagnie klacght over de En-
gelfen aldaer,
64. yx. Bekommeringh
overdefelve,
90. Klaeght overdeEn-
gelfe,
195. Tegen Denemarcken, zii. Ant-
woort van de fel ve op de Deenfe klaghten, zz i.
Queftie tudchen de ^fricaenfe Deenfe en Ne-
derlandtfe Weft-IndifeCompagnie, s>ii.

'1-

z.

Edandt, 165. Gefchillenaldaer , 1^5.
Monturen en Manninge van de Zceufe
Schepen van Oorlogh , 414. Advijs
van'tfelve nopende t'acnftellen van Opper-
Hoofdcn over de Militie, 655. Raedt Pen-
fionaris uyt Zeekndt in den H^ge»
joiS. Kiet
m JZeelandt ®m Rapport fe doen van 'tghe-
handelde met Brandenburgh,
777. Wil van
den Spaenién Ambafladeur fatisfaöie hebben
over 't gene in de Meyeryc en in het Marqui-
faet vaii Bergen door de BiiTchopfe was ghe-
pleeght,
777. Urgeert Prins Maurits tot Gï-
nerael van de Militie, 778. Advijs, nopen-
de het acnftellen van permanente Hooft-Offi-
eieren over de Militie,
786. GefteltenilTe,
nopende de Prince van Orangien,
787. Wil
niet dat Hollandt de Prince van Orangien tot
een Kindt van Staet komt te maccken,
787.
Klseght over de Papiften, 787. Difpmen
met Holland, nopende het Hof, 8oj. Wil
niet dat eenige Politiquen op de Scbeeps-vloct
gaen,
804. Brief aen Holland, nopende het
Employ des Princen van Orangien ,
804.
Brief aen de Generaliteyt, nopende het Com-
mandement over de Scheeps-vloote , Soi.
Klaeght over de non-preftatie der Subfidien
totdcEqüipagie,
807. Dedudie daer over,
óoj. Confideraticn, nopende't belaften van
de concituten in Braband en Vlaenderen,
810.
Misfive aen haer Hoogh Mogende, nopende
de IntroduSie van de Prince van Orangien in
den Raed van Staten,
815· 825, Difficul-
teertdebetalinghevan
14 Compagnien, 824.
liedreflc van de Munt by Zeeland geurgeert,
833. Refolutie van Zeclandt,nopende het
fenden van Gevolmaghtighiìe op de Neder-
landtfeScheeps-vIoot,
857. Advijs nopende
het vcrdubbel-huydtn van 18 Oorlogh-Schc-
pen. 85
6. Zeeland in faveur van Buath, 841.
_ Deduàie tot faveur vaa dcfelvc, 845.

Zintzendorf, 1053.

Zobel, 5S8.

RE G ì S TER.


'iìlllli:

P'i'

S AKEN


;li

-ocr page 20-

Fol: ι

SAKEN van STAET

E Ν

ο ο R L ο G Η,

In, cndc omtrent de

VEREENIGDE NEDERLANDEN,

DoordcHEERE

L I E U W E van A I Τ Ζ E Μ A.

VIER. ΕΝ VEERTIGHSTE BOECK.

D

KORT BEGRYP.

Yler - fchans. Lyfte van de Tfoupen derwacrts. Alle Officiers tta tiaer Guar^
niiòenen. Ooftvricfche faccken, Aenichryvingh aen de Stenden om de
drie hondertduyiènt guldens aen de Vorft van Lichtenfteyn te fourneren,
Antwoort van de Stenden. Aenfchryven aen de Biflchop van Munfter ende de
Vorft van Lichtenfteyn. Bevemingh met Haaren en Gerlacius, naer Ooft vries-i
lant. Haerlaft. Conferentie met de Vorft. Hare Verdere Negotia^^^ Con-
ferentie met de Stenden. RenverÌàel. Met de Raden van de Vorft daer ovei
in Conferentie met de Stenden. Verklaring^ Van de Vòrft^' ' , Van de Stenden,
Embdens naeder Vcrkiaringe., Naeder Conferentie tülïchèn de Gedeputeer-
den met de Vorft. Met de Stenden. Veirdere Óoftvriéfclie iaecken. Gede-^
pureerden mifnoeght. Gedeputeerden weder hier. Haer Ho. Mog. fclìryven
aen de Stenden. Prins Willem. \ Memòrie'^aiiFriquet. "' Aenfchryvingh
van haer Ho. Mog. aen de Biflchop
Van Munfter.. Prins Willem tot Deventer.
Brabeeck hier. ; Antwocirt van de Biflihop aén ' haér' Ho. Mog. Reglement
voor de Gedeputeerden in L^er. · Mifn<xgeri van Friquet. Accoort tui.
fchen de Biflchop van Munflier ende de Vorft yan Ooftvrieflant nopende de
LichtenfteynfGhelchdt. Sulcx.ge-tcxaminéért·' Elucidatie van'tfelve., Ge*
iònden aen deBiflthop. Guarantie van hièr pò. Mog. op*^ Ïïamei

Bruynincx na R^ensburgh. ^ Ryler'i-ichans .belegert Stilftant. Weder op^
geheven. - Hof-ricliter Kniphuyfen
in *t Le^^ Gédèputcérden vàn'deBit
fchop. SonderCredeptie. / pjrler-fchansP^l^pnteert, Uyt-

tocht yan 't Guarnifoen, | Capiteyn Kock .fcpmmandeiif'in de Schans geftelr.
Brief van haer Ης>. Mog. aen de Keyier·. Dróevigh ongeval van Prins Willem.
Sijn» Brief aen de Prins van Orangie. In 'c Franfch.,. . Befchryvingh van
fijn Quetfure. Vervolgh van,de Qjietfiirc, - Sijn byerlyden. Teftament.
Sijn Brief aen dé Staten
Van Vweflandt. Princefle Dou^riere tot Tutrixge-
authoriièert. VerbaeJ jVan de }R,aetsbeftellingh iii 'c Jaer twee en twintigh.
Verfoeck van de Princeflè Douarier^ aen de Staten.^ ' Miifive>vali de PrinCeflc
Douariere van Oranje aen de Staten van Vrieflanilt, , CJomniiific op den Jon-
gen Prins. Sijn, Inftru£tie. Opdracht van de Raedbbeftelljhgh
ceflè Douariere. j , .Verhael van *t fterven yi^n Prins "^illem' Engeliche
làecken. -ij Brief yam deipnStaeC genden ÌConinglTÌ. ' Van de Equipage tegen
dé Corfairen. ? Weft-Indiiche Compagnie '
klagen over" d'Ehgeliche aldaer.

V. Deel. ■ ^ - - Klach-

-ocr page 21-

Χ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

Klachten van Downinck over d' Ooftindifche Compagnie gerefutcerC.
Klachte over aenplackeft van cen Obligatie op den Hertogh van Jorck.
Proccdui'en daerover. Placcaet van'tHofvanHollandtdaerover. Dow-
ningh neemt daer in iàtiffa£tie. Verklaringe van Zeelandt nopende de ielve,
M, van Goch in ordinaris Ambailàde na Engelandt. Engelfche klaghten
over d'Ooftindifche ende Africaenfche Compagnie. Koninck fchrijft aen
dcefen Staet raeckende de Scheepen Bonne-Elperance ende Bonavonture.
Equipage ter Zee. Klachten van Downingh. Van de Weftindifchc
Compagnie daer teghen. Difpuyt over de woorden
litem inceptamproferiti.
Inftrudlie voor den Heer Goch. Downingh na Engelandt. Verklaringe
van haer Hoogh Mog. nopende de woorden,
liteminceptatnprofiq^ut. No-
pende de proceduyrcn in Guinea, ende de Schepen Jaques, Charles, en Maria.
Nopende de Schepen Hopwel ende de Luypart. Verklaringh van haer Ho.
Mog. over d' Engelfche faeckcn. Deduftie raeckende de Schepen Bort-efpe-
rance ende Bonaventure. Naerderlnftruftie aen Goch. De Heer Dow-
ningh neemt fijn atfcheyt. Equipage alhier Inftrudirie voor den Admirael
Opdam endeandere Hooft Officieren vande Vloot. De Heer Goch vertreckc
Naer Engelandt. Heeft audiëntie by den Koninck in
't particulier. By
den Hertogh van Jorck. By den Cancelier. Haer Hoogh Mog. fchry ven
aen den Koninck. Des Konincx antwoordt. Verdere Negotiatie vande
Heer Goch. Downingh weeder hier. Antwoort op fijn geproponeerde
den
6. Augufti. Weft - Indifche Compagnie. Downingh klaeght over
li', d'Ooft-Indifche Compagnie. Antwoordt aen hem. Werpt deichuldc

van de verwyderingh op deeièn Staet. Verbael vande Heer Goch hier over
Ijijj: met den Koninck. Antwoordt aende Heer Downingh over de woorden

Ij:! inceptum profequi den 15·. September. Antwoort van haer Hoogh. Mog. op

;,:Γ|: de klaghten van den Koninck. Deduftie totonderrichtingeopvericlieyde ν

pointen weegen de felve opgefteldt. Briefvandeefen Staet aen Vranckrijck
jll^j;;; weeghen de Roveryen inde Middellandtiche Zee. Delbrdre tot Algiers.

|;:ι||ί Equipagie teghens de Rooyers inde Middellandtiche Zee. NaerderLiguc

met Vranckrijck, Spangiën , ende Engelandt aen te gaen. Inftrudie voor de
Opperhoofden van de Vloot van haqr Hoogh Mog. nae de Middellandtiche
Zee. Commiflaris Morteigne. De Ruy ter Vice Admirael. Algiers. Con-
ful van derBurgh. Bekommerlijcke gelegentheyt deiès tydts. Geiaghvan
den H. Prins in fijne Landen onder de Generaliteyt. De Ruyter voor Al-
giers. Beverningh Thfeibrier. DeHeerPergens. Klaeght over d'Engel-
fche in Africa. Informatie daer op genomen. Luytenant Admirael Op-
dam. Goereede. Abram vander Huift op de Bree veertiende Artijckels brief
raeckende den Oorlogh ter Zee. Eedt voor de Marine. Reglement weeghen
de Peft alhier. Memorabel Rapt en excesgelchiet in 't' midden vanden Hage.
Aftien van 's Landts Vloot in de Middellandtiche Zee. Scheeps macht van
deièn Staet. Mariniers. Financien vande Prince van Orangie. Geichillen
in Zeelandt. Grofller geit van allerhande Wynen. -Ordonnantie nopende
de verpachtinge van't ièlve. De Ruyter verdere Zee làecken. Repartitie
van 's Landts Militie op'de Vloot van Guinea. Preparatie tegens de verdere
verwyderingh met Engelandt. 's Landts Vloot onder Obdam in Schoone-
velt. Pointen van Deliberatie van haer Hoogh Mog. Gecommitteerden we-
der ghekeert uyt Zeelandt. Der ièlver Rapport. Lijfte der Laften inde
Vlaemfche Havenen. De Ruyter gelaft nae Guinea te gaen. Obdammec
de Vloot voor Goerec. Verdere equipagie ter Zee. Luytenant Admirael
gelaft Zee te kieièn. "Weft Indifche Compagnie. Rapport weeghen de
iaecken in Ooft-Indien. Zee ikecken. Meerder equipagie van leepen.
Rapport van haer Hoogh Mogende Gecommitteerden nae Gelderiandtende
Overyilcï. verdere equipagie ter Zee, Obdam gelaft t' huys te komen,
Belèttinghe vande Zeekuften alhier. Verfterkingh der Militie. Holmes
met twee Nederlandtfche pryfen tot Lifbon. Cafant. Noordtfche faecken.
Weft - Indifche Compagnie teghen Dennemarcken. Deenfche Refiitatic.

il :

li '

''lìiii'·
■I Ili

iüilii

Antwoert

iN

i

-ocr page 22-

€Π O O RL O G Η. / Vier-en-^eernghfie Boeck. ^

Ancwoordt van haer Hoogh Moghende aen de Koninck van Dcnneniarcken.
Hcrtogh van Holfteyn Goctorp fchrijft aen haer Hoogh Mogende raecken-
de fijne Commercie. Antwoordt van Hollandt op dieiaecke. Gorfits Ule-
felt doodt. Groote Deenfche klachten over de Neederlandtfchc Noordt-
vaerders. Klachten van Dennemarcken door den Heer Charifius. We-
derom. Weft - Indifche Compagnye op de Deenfche klachten. Hendrick
Carloft". Memorie van Dennemarcken door den Heer Charifius. Rapport
van denRefident Le Maire. Dennemarck vermaendt tot voldoeninghe der
Alliancie teghen Engelandt. Meetingh en hermetingh der Schoepen in
Noorweghen. Academie tot Upfal. Saecken met Sweedcn ghehandelt.
Credentie vanden Heer Refident Appelboom. Sijn Propofirie. Pointen
van dien. Aflertie der iclver. Sijn naerder Memorie. Conferentie. Ant-
woort van haer Hoogh. Mogende. Sweedens Verilandt ontrent den Oorlogh
tuilchen Enghelandt en delen Staet. Hertogh Johan Adolph. Inftru£bie
voor de Heer lacob BoreeljAmbaiIàdeur naer Mofcovien. Preièncen in Vranck-
njckgheibnden. Reyiè vande Agent de Heyde naer Vranckrijck. Frani'che
Saec&n. Vranckrijcx deiïèyn op de Commercien. Vranckrijck teghen de
Paus. Hartogh van Vendofme. Vreede tuilchen de Paus endc Vranckrijck.
Accoordt voor Avignon. Twift over Cayana. Reftitutie van Orangie. Re-
icriptie van de Ooft - Indifche Compagnie rakende Laurens Davids. Doge
van Venetien aen haer Hoogh Mogende. Hollis Engels Ambaiïadeur in Vranck-
rijck. Sijn Audientie. Ambailàdeur d'Eftrades alhier. Sijn Propofitie. Na
der inftantie weghen de goederen van Malta. Antwoordt op de klachten
vanden Heer Boreel. Rapport vande Gedeputeerden tot de faccken van Mal-
tha. Dc Gedeputeerden vande Provinciën daer teghen. Ambafladeur Bo-
reels aenbrenghen aen den Coninck. ^ Cajana. Vatgelt. Queltie tuilchen
den Heer Prince van Orangie ende de Franfche Ambailadeur. Metingheder
Schepen raeckende het Vat-gelt. Cardinael Chifi: in Vranckrijck in ghevol-
ge van het Traftaet van Pil
Eo. " Franfche Ambafiadeur antwoort op de Nc-
derlandtfche Klachten, Hollandts advys daer op. VoortfteUinghe der Fran-
Iche Commercien. Oprechtinge van een Ooftindiiche Compagnie in Vranck-
rijck. ;Mediatie met Vranckrijck tuiTchen Engelandt ende defen Staet. Hol-
landts advys. Cardinael Chifi entree tot Parijs. Gigeriibyde Franfche inghe-
nomen. Quarantaine belaft aende HoUantÌche cn Zeelandtfche Schepen,
longhen Prins aenden Hertogh van Orleans gheboren. Capitain Corfay we-
ghen Zeelandt tegen de Quarantaine. Gigery verlaten. Cardinael van Heffen
raeckende Malta. Ambailadeur Beuningh-en aen't France Hoff". Sijn Pro-
pofitie. Naerder inftantie. Ykinge. Aenichryven van liaer Hoogh Mogende
daer op aen den Ambafladeur Boreel. Fouqüet,,- Orangie. Hartogh van Sa-
voyen notificcett de doodt van fijn Vrouw Moeder aen haer Hoogh -Mogen-
de Religions Verwanten van Piedmont door Savpyen overvallen. VoÓrfchry-
ven voor de Vallées van Engelandt, defen Staet en de Protefterende Can-
tone aen Vranckrijck. Wert'gliéfteldt in handen van d'Ambaflàdeurs van
Savoyen. Onderhandelingh tot ecnAccoort. Hartogh van Savoyen fchrijft
daer over aen haer Hoogh Moghende Evangeliche Cantons in faveur vande
Valleyen. Hottinget weghens Zürich alhier. Antwoordt aen hem. Weder-
doops gefinde. Coriaeren. . Ooftindifche Compagnie. Schuit van de Spaen-
iche aenden Prins van Orangie. Wittem. Spaenfchen Ambafladeur klaecht.
Klachten van defen Staet over de Spaenfche. Chambre Mi-partye. Na-
der 'klaghten van' den Spaenfchen Ambafladevu·. Marquis de Caracena.
Vaert van Ooftende naer Antwerpen. Rcedc van Renfwoude ordina-
rie Ambafladeur weghen deièn Staet in Spagnie. Sijn ' Inftrudie. ,Recep-
tie. ' Audientie. Traftaet van Limijtfcheydinghe tufli:hen defen Stget en
Spangnie. Intrede van deMaiquisde Caracena binnen Bruflèl Als Gouver-
neur vande Nederlanden. Sijn Brief aen Haer Ho. Mo,. Hamel Bruynincx
Graefvan Sintièndörf weghen dé Kcyièr alhier. ^ Verfoeckt affiftcnrie van defen
Staet. - Confideratiendeweghén byhem overgclevert. Graef van Windifgraec

A 2 Ant-

iV

-ocr page 23-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

Antwoordt van haer Hog Mog. aende Graef van SintzendorfF. Des fclf^
Credentiael. Recredentiacl. Vertreckt. Antwoordt vande PrinceiTe Doua-
riere door hem aen de Keyfer. Domdeecken Brabeeck. Gefccondeert door
den Franfche Ambafliideur. fijn aenbrciigen. Vertreckt. Baron van L'ee-
radt. Sijn Memorie. Gedeputeerden van Aken alhier. Haer propofitic Ver-
klaringe van haer Ho. Mog. daer op. Graef van Flodrof. Hoefyrerfche-Schiildt.
Brief van Brandenburgh daer over aen haer Hoogh. Mog. Memorie van de
Brandenburghfe Minifters op 't fel ve fubjeft. By Hollandt qualijck opgenomen.
Nader Memorie vande Biandenburghfe Minifters. Downingh in faveur van.
Brandenburgh. Oock Dennemarcken. Concept Traftaet tuilehen Branden-
burgh en Vranckrijck, Naeder Inftantie van Brandenburgh. Hollandt daer
teegen. Verdere Negotiatie vande Brandenburghfe. Hamb^urgh. Onderhan-
delingh met deièn Staet. Aitzema daer over in conferentie. Advys vande Ad-
miralitey ten daer op. Projeft van Hamburgh. Aitzema daer over naer Amfter-
dam. Enghelandt foeekt de Scheepen van deefen Staet te afibnderen vande
Oofterlingen, Verklaringh van haer Hoogh Mog noopendededifferentenmer
Portugael. Portugael daer over t'onvreden. Calpar Barlxus als Refident we-
ghen deefen Staet naer Portugal. Sijn Inilruitie. Verdere Inftantie vande Hee-
re Ulloa raeckende Couehin en de Cananor. Sijn nader Memorie. Brief van
de Koningh aen haer Hoogh Mog, Ulloas nader Memoriael. Verdere Inftan-
tien. Jeronimo Nunes d' Acofta. Poiltien van defe fïjde tot een Accoordt mee
Portugal. Biflehopvan Munfter. '

fiet 1^0. Baöbni ai t(t-
fïoniit op bc ccrflc tijbiiigfje
ban 't iniifmrn baiiDc Dyler-
ichans, ocfojinfcrt etii lijfie
ban
twincigh Compagiiifij
te paccbe cube ies-eii-twin^
cigh te bort/ onbfc drieïïci
geincntcn tt ijarrbe tnbEfe-
ven te boet/ noEtnènbEÌDjin^
Willem al^ tJÌeiiccael.obfc
I^tn^
ban Taraoce gl^ (&mC'
tati Dbrc be «Ê^abailfaie / cnöe foobaiitgbc aubccc
toogc enb£
uiiiiDfiT ©fficia-en met tjaecCompa-
gnini aïiS ben rsatöt bjiDcboo?fcI)jebmcafij!tegaet=
DÖcbonbm IjàbbEu öaft l^ogl) .TO^oacnbe boo? te bjav
tjljni y ten fine om baci' uiit in gtbaïgöe ban Ijàce
^
ooqD .ïföoBfnbe öefoiutic banbenfes-en-twintigh-
ften
Defe^ te focmcccn een COJP^ / 'c welck fuffifant
foude mogen wefen, ora fonder perickel van affront,
de BilTchoppelijcke Munfterfchetroupes
(in caéija:
re ï^aagö ifeog. fuicli^ foube mogen liomengòctte
binbcn) uyt Ooft - Vrieilandc ce doen deflogeren;

iDacc op gcbelibnrefM 5ijnbe / öebben fjaceJ|oogï)
.ÜBog. ben bjclacmeïten lïacbtban^tateboojDegc^
nomcne mofiitc bebanclit: <ï£nbe ίξ> boojt^ bebaoj=
ftl)?ebe l.i)(ïc gfjeijDiiSin booj geaccefieect / gïjrlijcft be
fdbe l)ifc nabolgenbe ban ü)00?bentptüjp0jbengein=
fernet lïact.

L Y S Τ É^

Willem Freclrick Fmfi^u Naf-
faUj (0c. Generaci Ι'αμ de Trou-
pes.

HijPe
toiiO:
iaccDii»
j)fiit>er'
luaccts.

tepaert. te Voet,

CArnhem, iompag· ban i^. ^Dcoilte
< pacit. loo

Liyt,^ Lecuwaerden, ©eComp. (SmacOrgban^
j ^oojl. te bort. too

Dordrecht, (CüïItBiti^ (ioiiipas. ban
L ψ. ©00?I. tcboct.
 8o

De Trini van "Tarante Gencraetvan de Cavilkrie·

j PsHartogenbofch, ^^rCompag.CaïïonelIe
j banbenJSjin^bauiCaL-antr. fo

Uyt ' Ni mwegen,^oDa» banlijfïbcccn^rrgeant
.ïBajaoj.

I Groeningen, ©iftec „t>ecfl. jBai

V. iooj. ..

tePaert.

Arnhem, S^eConip,i3uacbeonbfcben

<!5jabeban^ona: loo

'6 Hartogenbofch, ï^mtp bcöeeljiunc be
. . boilin De 4?

UytMaeitrichrj>©c i^ftc ban 'jS (©jabrmofc. y ο
Swol j ©ε ïiecr ban atanaeracfi. 4?
Geertrudenbcrgh , (CoiTip, bfll! JCp^
. Itn ben 23öron ban ^labeba. 4y

—■ aSfkoppen

Acht Gompagnien

Onder Anthony van Hacrfolte Colloneltepaert,

iPe^ frif^ iCompag. cioïonelle. yo
Campen,
«2πι(ί ban i)accn;^frg, jlKas

jooj. 45·

Doesburgh,/^eï^eetban^ocebjecrt. 4f

Uyt^Zutphen, goofl ban ^^elebjeïbe. 45-

■ Zuiphen, ^ecacD Sötcnacb ^elnit^. 4j·

LHeufden, iïcgtimbanf?cu|l^, -tr

SesCoRipagnien .—^ -— 275· koppen

, Onder den Htef ·ϋίή Duvenvòórden Colknd U

Uyt

5 iiJ, /

paert.

Breda, ©fgSifdf^ ConipagmiÊ CoHoi

'Hcac. , : ' 5-0

Uytrccht, S^fër ban <i5infftcì ^g.'

Coeverdcn, i^enbjich ban Ccljten. 4-r

De ven ter, '^cn&ick ban ^à'nbja. 4 f

Leeuwacrdö"n,'K'it^fiebauMnia.. 47

Uyt

4?

.1 Nimwegeii, ^QÖan (ScojÖ 3^ini)fec

Aban^biartfriwurfllj.

16 6/y


Ses Gompagnicar.i" ; :,·'—'

DrieCompagnien

— — 100 a8o

- · 27 ï koppen
Com-

-ocr page 24-

cn OORLOGH

1Cowpign'm te voet onder dtn Colmi Erenfi
-s-—-, Itterfum.

-fSwoi, ^t (!:ompag.bmil>e Colwiri. 80
SwoJ, ©an<£I)?ifloffrtöan®o?(iïupt.

Coloiiri- fo

Haflcit, <0ttan:t gloo^ ban ?imfld

^erg.JBajoffi. jo

Campen,gfaachtoanaptfttoö'cR. yo
Deventer,l^iccl^ ban Eupleri ban^
trti^,
 so

Uyt / Uytrecht,©irih ban ?&eub£cl>en. yo
*· Deventer,ï^mDjidil ban
<εΐθθ|ί£Γ. yo
Doesburgh, ban fSnaen tot yo

Breda, Cafac^upcft, yo

Breda,ïouD^ban®o?p. yo

Rhenen, i^cnteicft fSacob iban iCDupI

bani&coo^ftrccR. y·

Schiedam,jj^icolac^ ban yo

.Steenwijck,^Qjctoactban l®efiecB«h yo

68o.kop·

Dertien Compagaien.

OhJer Jen ColonelHtmt Wiütm van Ayha.

■Licroort«?E)eConip.banticCoIonel. 80
Wefci, ©an ©iiöeticfe Jbtecft ïupt
Colonel.

Embdcn, Cjaningg ban y ο

JiBafooj. lyo

Delfzijl, Cijjifioffel ban giptfttia. yo
üyt Doccum, €>e?coïb ban ©cftinga. yo
Nitnwegen,i|an^banil|<ttinBa. yo
Zutphen,^an^bantt^el. yo

Bourtange, ®iacl> ban tUnbjinfla. ^ ο
Leeuwacrden,3taE^ban<i5?ObffifiinÌ. yo
HarlÌngen,^acobCacb. yo

Sneeck,^cobanS3otn:mania. yo
,WefeI,j0(COlai^^^ja(ffC. 50

Ì90 kop·

Twaelf Compagnieiu

V Vier-en "'veertighfie Bosckf,, 5

Onder den Colonel te Paert de Moriacq,

-Rotterdam, ©f^ frlf^ Coion.CompaB. 80 —
Nimwegen , ban^t- b'3lcralbtUetf

auptColond. yo

Zierlckzee,©aIanb2e^£rg.JlSajoo?. yo

Emmerick,^aubttat. Jo

^Wefei,b'?ïcmoife. yo

üyt tHuift, b'^ïnmale D'taucourt. yo

Orfoy,<i5?anb|©aifon. yo

Steenbergen, ^abojnp. yo

Bergen op Zoom, ©anifi iCojfafp. fο

Thiel, CfjacI^tttge^inBue^. yo

uZutphen, gjaquf^ be Sêfaumont Of^

yo

Uyt

Uyt

Elf Compagnien. kop.

Onder den Colonel Robbert Sedtney,

Oorchum,®c^f^CotonPi^€omp, 80 ·
Zierickzee, ©an Saic ïupt· Coloncl. ye
Rhynberck,yecÖinanbCajtfp ^ECa.

Jlöajooi. ^ 80

Zwol,aob£ifct^ant>e(flon. yo

Rhees,g(rtnfïbja&al. yo

Grol, J13ilicm ftiH^eta. yo

! Emmerick, Cbuaw tJilcftep. yο

LGennep,®fttUSSa®at6in^. j yo

Acht Compagnien. +(iokop.

'Onderden Colonel lohn Kirc Patrick.

rHeufdenj^tó fdfjS Coloncï^Comp. 7y
Nimwegen,^ÏIane Conti^ miptCoI·
Buderick,3l00ni(licc&-pattic0 ^cca.

Jl^aaloD^ 49

.XSchËnckefchahsj^C^njlt^Utep. 50
Wefel,3oBnï&ap. yo

Wciei,©infm^nblan^.
.Doesburgh, 3©iiirra2int>fap. 4p


Onder den Colonel Daniel de Gemmi Felin,

k

Rhijnberck,^e^ fdf^ Canit)a0.Ccion.8o
Embden, ©an i^an^©fnc.<iEcentcnp-

tecillupt.Coionel. ny

Rotterdam, ì3cpntet;!S3ifrcgop.^eca·

JJSaioo?. yo

HulA,i^atnianbanlfóiebtt yo

Bommel, gioacljim ban <i5int y ο
Uyt Geertruydenbeïgh,®i)omaé€affïiq)in.yo
Worcum, 3l>an&I ban S®oc);teï. yo
Schenckefchans,?llb?iambanföfppil. yo
Grave, |5l)öip ban ^cïjoonfioben. yo
Voorn,(èttobanbtcj^. yo

Utrecht, ïÏraDiic6bana©eebe yo
tRavcftcyn,1tnb2ic^ban€ommtt|Iepn.yo

Uyt

Twaelf Compagnien. iöyJcop.

Onder den Colonel Adolf b Clant,

Groeningen, ftïfgCoIonel. 80
Coeverden, J@t0bolt SSjoetmeXupt ti»

Colonel yo
Utrecht, jpreö. ban iïeebe ban ïlenf*

toonöe^Eta.Jtaaiooi. 5®

Dclfdjl,€ibbe Guinea. yo

Rhynberck,?inn;t©oIman. fo

SasvanGent,gato5banï^anBife. yo

Fort de Rees, dBacIt^ 35?o(L y ο

Philippine,atniaett|B(58e. yo

Embden, «tcnt 3UiboIp& ^ocRinga. yο

Veere,i!ïepnoIbbanS5oec&gOben. yo

Rhees,30lnemi®otc. yo

Briel.P&iHp^^&OUWetS. yo

,Ifendijck,a©iflemCampnt. yo

<Ì8o.kop.

Dertien Compigniea.

Seren Compagnien. 571 kop

J©pbÉt^ Bitcfolbefct te brefocBen bm Raedt van
State,batbetefpÊCtibEi&jobinEientoiït)en ae»ifcö?pb«i etìuif
elclt): in ben ftacen/foobanigen o;b» te (lellen ten epnìie rtn im
bataüe<®fnciccen/footepaer:beai^tiboet inbi(linctc= ü»"
löcft / bie buptenöareöuacnifoenen albaet ntocfiten ■
tocfen/gdafi toiecbe op pepne ban inöionatie/ fici) acn·:
piBit^tebfflebfn nabacecefpcctibeBuacnifoenen; ac=
Itjcit mebe ben fi-Iben iSact becfoclit toiert/aen be
eieren bie tot beboojft. expebttie toaecen ofjebepinectt
£nbcinbeboo
?f3.atiJ|ie8!)enofmt/ ejipjcfclöcR aentc
fitjtjbenenbeteo.2tionnecen/ batfeticbmet l)aceon«
bènjebbenbe Compagnien in complete loapencn fou=
ben Bebben g&ecect te maften enbe IjouDen / om op öe
eetfle toe te fenbene ejb^e^ enbe patenten/fonbec Ulerp
aenfiont^ te honnen maccgccen na beplartfe baer toe
tebefpidecm/ met cmcffëiaft aen be<©fficiecetite
boet/ omljactonbetlicbbrnbefoHiaten be
twee derde
patten ban bequame mufquetten, enbe een derde deel
banbietibangoebeenbie fuffifante fpieflèn, met get
geeneberberbaertoenoobiiiii^/tebecfien: ^^foubf
alIebepatentenbooibeCon^agnicnte paett enbe te
baetinbemeetgefep(ieEùft<|VC]V?c)Tcnt/ ban nu af
een toetben beetWd) oemaecftt enbe ocbepefcfteectbol»
gen^en&einconfifQmltebanbeojbieop'tfiud ban be
patenten geacrefieett/om op gaec i^o. D^naecbec 0^=
bïefaengaenbe tegebê/ met enbe neben^ be berbere
bepcfchebaettocfpcrterenbe/ afiiöefonbentetoetben/
met bien becfianbe bat (tHe enbe een pbec ber boojfj,
Compagnien na be gebane ejcpebitie fonber tq|enf&«
Iten ofte retarbement toeberom in jtote tegmtooojoige
gnarnifoenen/baerbefelbeuptgdfmtroubetaierbeit/ te
fünen ttieberfteeren. <i^be biierben be Ü^eeren
Ripperde
tot Buirfe
enbe anbece^acr )io.jl@a4!5e&ipttfccbm
tot l)tt|iut6banbepatentenbetfocbt/om met enbe ncc
beti?eentge]|eeren<tI5ecommftteetbni upt ben
Raedc
ban^taetebpfjaerfelfi^ te nomineren m confirrentie
te tteben/enOf mt bqolgne aen te (ïdim obrr öct ffncfe
^ 3 rakntte


-ocr page 25-

S AKEN van S Τ Α Έ Τ

1664, c.lfdtfllÖE bc bctaïillijf ban De fcheeps-vrachten aeu öe

_Z. ^cïiippfcis te boen/ Die tnct öuniie fcflcpen eenige

«iompagnicn folOatf» ten bien(ie ban ben Eanbe/ ban
bc cene na bc aiibfcc plaetfe fouben l)ei>i>cn getcanfpoi'
tf eet / enöe bare ban lappojt te boen. J^jjber^ ö^öö^n
i)acE jli>o. .il^og. öcnfclbenRaedcbecfocöt/ tetoillen
bcrfOJScn alic 't geen tot ben trayn, noodige artillerye,
ammunitie
ban (Qoiloge / enbe 'tgnnt iöijbec^ tot
boojfrrliinge bcc boójfcijjebc f]i;pebitic fouben Itunnen
ficcciicn/ foitbe mogen üiajöen gcrequite eet; toecbenÌJe
e)inbfüjcU mebc ben Raedc bfciOcljttDtberbaJban be
ohitofien tot be nicecgeffpbcc>;pebitienoobigö/ aen^
fiont^ een eFtraojbinate pctjtietecfommebanvijfen
feventigh duyfeiu Guldens te foimccen / enbe ïjaec
ï;io. .iBos.toeteïatenïionien / oinbecboïgen^aenbe
rcrpcctibe ì3jobincicngefoHbcntetoo?ben: toecDenbe
?Ï);tiact ban Dell- celbjntiegefonbenaen ben opgemeld
te ]örece^jiiicc
Willem, al^oocliberijantceiichtaen
be
lacere #jince ban Tarante, omtetïceeltentotbec
felbfcnaueclitiJise.
©oft gji; ^tcnben ban Ooft-Vrieflantin'tljeginbaii bit
isscii'" ftebben gefonbrn ben .5>eccetac«^ Weftendorp aen
' ben
COininanbelii; Elbcr-Felt in be Dylerfchans, ijein
boojftellcnDe.
fEeneerftcnj lïi^ bat be^tenben niet
DitBoopt Ijabben bat bc ©cccaöiflcöopbanMunfter
in tijbcn ban B;ebe Ooit-Vrieilandtbpanbtlijcftfoube
Ijcbbtn aenaetaft/ enbe beDylerfchanfegetoapcnbec
Ijanbt in genomen. z.5Dat men niet gemepntbabbe
bat ïjii iConnnanDciic bc gingefetenenmetaf-pjefTen
ban geibt enbe atibecc faecften / foube e);actionccen.
q. vDatIjb foiibeboojöcljben^ jön noci) bctbec
te gaen
ciiöe Jemgum acntetafïen. <iÌHbenabienfulcit^toeI
rjcpjeitciijcli
tcgOcn^ be Ofnabruggifche ©jebe toa^
flnjüenöe
/ ooeti Dc ,§tenben bc Lichtenfteynfche
fdjulbt/ iöcföaïbcn befcevcruticaengijefieltküa^/ al
ïjceï niftbia^roci'nibc; fooluilbcnbtg>tenbenba|ifi
ïijch bectiüuiucn / Ijy aTonntianbeui; fijn onbec&ebiiéni
öc folDaten bail iille cv'artieu cn concuffien foubc af
ijouöcn. 3i)e «i5cbeputeerben ban be^tenbenljabDc
ten bien fine oocis nobigD geaelitljcmttnotificeren/
Datfp in
Wener een .èergeant "met vijfMnfqücticc^
cnDc in Jeingum drie Hiarqueticr^ tot^aubegacbe
grltyt ï)abben. ïDaec cp bc boojfj Commanbenc Ijeni
antlü00?bef00bcel Ijeteerftc aengingl) / tjabbcljp niet
fiü} in bifpute in tê laten / aïfooljpp?ofefTic ban ben
vüojïoglj gemaechtljebbenbefijne^ ©oipelgdten (©e=
nabe^ 02b|e moe(le pacecen / latenbe Ijet bifipnpt tot be
Bojfieltjche öaben. ït^ct anbeceaengaenbe / öabbe öp
iiocl) ter tybt al Ijeel geen D?b
?c om pemanbt bec 31nge=
fetenen ban
Ooft- Vricflandc pet^ afte bojbecen. a©el
tua^ iuaec/ batljp acnbangö^baccfiomenbebanöe
«aeftgeiegene tot fijn onberljoubt/ alinoci) nietbets
liensijnbe/ eenigljpjobianbtbcgcectöabbc/ niaecfp
ijabben Ijcmnietgebjacljt/ enbeljpnugljenoegljban
alle^ bcrfieïi 5ijnDc/ fonbe inbien menDemtDatgl)e=
bjaclit Ijabbe'tfclbe bubbelt toebecceflitueten. J)00
toajS oocit ban öem niet gefeptno^uptgeïiomen bat
I)u
najembgum ofclbctsSfoubetoillenboo?tgaen/ al=
fob l)p baec tot noclj toe geen o?bje Ijabbc : bat bc ^ten=
brn Sau vegarde tot Wener enbe Jembgum gelept fjabs
De/ luaecgoebt. ï^p foube |icl) ban alle eieactien enbe
coiiculTien / al^ Dacr toe geen ojbje Ijebbcnbc / toeten te
toacljtcn/;enbe inbien ban fijn^olbatenbietgclijch^
bunten ojb?e toat mofljte gepicecöt toecben / begeecbe
1)11'bat men öetfelbetotlbe notificeren / fonbe al^ ban
be beliufiuanten ceclielijcitafficaffenbocn ; 6p albini
een of anbec l)em b^pVuiIlig toat in fgn ïtcuclten quam
bcceecen/ meenbe öp bat in'taennemennictg&epec'
ccert toiecbe. J^iec op fjeefk cenige glafen toijn met öem
moeten biinchcn/ maec toa^ in fan bifeoucflen feec
acl)tecl)oiibcn/ om ficD in geen bifpuptin te laten/
alleenfepbe/ bat i)p op ben
Hummelinckmebe baecBp
toafc glietoeeft al^ be :©o?fi ban Ooft-Vrieflandt in
^t bptoefen ban
Wyarda, Vrydagh enbe Bombach, ijet
laetfie aecoojt geflooten ïjabbe / 'ttoelcfi baec na tot
Aurick toacE gccatifïceect/ toaetin {jet©oj|icnbom
ban
Ooft-Vriettandt mebe becpblt'gectt toai.

<0m ten piincipalcn bc faecfie te cebben/ijebben fiaec
i^O' .IÏ303· "en tweeentwincighften aenbeMwbin

I;. ,

gcfcljjtben/ bat fp uptfonbetlinsegeneaeMtftipbtbic

Ifp fjaöbcrt tot be beöoubmilTe enbe pjofpecitept ban--

Ijet «©jacffcöapban Ooft-Vriefianc, nietlebiglj fion=
ben fiaen öaec gantfcl) fecieufelijcli enbeb?ienbt,fiìa- itMi-
bupjlijcft tcbecfoechcn / i?at be felbe fobanige ojb?e toit f^m·
ben f^lien enbe Dieboojfieningeboen/ tenepnbebat ^'J'ïj^f,';

be betonile fomme-ban drie hondercduyfenc guldens Btnom

t»p bej'ongbHe (Cbactaten totEmbden aen ben©o^(i fe
ban Ooft-Vrieüandr belooft tegen ii)ae|TeljeHnae|ilto=
menbc geanticipecct / bctaclt mocl)te toojben / om bat ïc
baec iofbe bcii ttoeebcn tccmijn aen ben ©ojfï ban ©e?»
Lichcenfteyn bolbaen/ enbe alfooallcoccafien/ pje=
toeten/ enbe oojfaécften moeötentoojbentoegljgeno=
men/ om'tqÌ)ei}ielt^i<©?aeffcl)ap mctbecbececpccn^ te fout.
tien niette bcbajtecén mbe tipt te putten/ becti outoen= "weu.
be bat gemette ^tenben liptliefbe ban Ijaec cpgen ©as
beclanbt enbe tot.booiftpminge banaìlebécbcceftoa^
rigljeiieo/ Ijacc in befen fouben toillen boo? fien / gljes
lycltajöbaniipceel}tc33atciotten toiectbcctoacljt : im=
mer^.nïet minbec pbec fqubenbetoonintoteonferba^^
tie ban öun ©dbeclaHbt / als» Ijaec Ï!?o. jlBog. booj=
gaen^/ c^beooclibpfonbcrlijclun beboo?f5tijt^gele=
^ gentöept ten befïen bali 't boo?f5 (0jaeffcl)ap booj een
pjompt foncniltemeni eri becfleccltinge. ban honderc
vijf en dertig duyfent iìtjt)fbalec^ toaceu bf tonenbe.

3&e o?binat:i^ <!5ebeput.bec Stenden ijebbengeanti «nt^
tooojt bat caficnbe bc antrcipiatie banbe
driemael hon-
dertduyfentGuldens
,bpfìjna9o?fìel.^cn.enbecfelbe Aten-
jfföinifiéc^ nietaïleehbeboo?gaenbeaccoojben/ mate sen.
oocli 'tjonglï^ alfjici; ten obecftaen ban öaec i|o.Jl©c®.
aen(lenli)clte i^cerm <0êcomm. getcacteecbe gantfcft
niet naec geitomen / maec conttabcnieecttoietöt/ali
mebe bat biecjCpjeflTclijclt gefielbe Conbitien / toaer op
j be ^tenben tot foo een öoogeb?ptoilligegifietoacen
I gehomen/geljeelnietgcimplccct toaren/ 'ttoelcltnoelj=
1 tan^ cecipjoceltjcft gefcljiebcn moflc / alfoo bupten bat/
i, be ètenben niet honbebcbinbenbatfp gel)oubentoa=
; ten of oojfaecfie fjabben / bm fjace beloften te bolboen/
^ beel min om be felbe tê anticiperen ; gjjnbe bupten
Ir bat cene abfolute impoftibiliteptboojbc'^tenbcnom
bq gelben te anticiperen/ al^ niet toctenbe boo^ ben be^
folatfnfïaetalbacr/ öoe men öaec ί^α Mog. termijn
ηοφ foube 6p bjengen / alfoo bc ^ngefetenen booj ben
Dieren tijbt / flecöt flöetoai^ ban öace ïanbecpen/
enbe nu inbjeucfe. ban 3&ijchen / foo feet bcracfttert
toare^ï,/ batficöniettoilienteceöberen/ fiaenbcnoclj
meer al^ een becbe
bed ban 't Xanbt geöeel onbec fout
toatec / enbe bè ?&ijeftcn ongeceparecrt / niet toetenbe
l)oe men öet toebet fouben öerbatten / ttoijflrelben alfoo
niet of öaec |©og. fouben befebec ^tenbenpjes
gnante ejccufen ban anticipatie boojfgoebtöouöen/
enbe bicn acngaenbe niet berber in ïjaerbjingen/ ban
De ^tenben öace ftoacftljepthennenbcbiconeraalfoo
moefien poiibercccn bat fp be felbe mocöten itunnen
D.agen/ stjnbe ten ccnmaelonmogelijcft tot brn
anti-
cipatie
te refolbecen.

?ïen ben ileec SöifTeöop ban Munfter en bc Doifï «en*
ban
Lichcenfteyn, fcftjcben öacc ^o^JiBog. bén vijf- ft^fJ^
den
^auuacij / Dötfc upt öct mibbni ban öaec ©erga^ Se ssi 1"
becingö öabbcn cenige ©eerengebeputcert/ omöaer fcfiop
ccrfibaeg^ na
Ooft- Vrieilan t te becboegen cnöe albaer
teöelpenbebojbecen/ öatbeftoebcnbeDiffecententuf:
Smm
fcöen be ©Ojfien ban Ooft-Vrieflandt enbe Lichten- i.e©ojri
fteyn
in Dersocbecnbemimiemocljtcntoecbcntecne- ξβ".
ber gftqBtenbegeaffopicert/ enbebe oubebjientfcöap
tuflcöen foo na ©ectoanten öerfïelt/ enbe tot bien epn= '
De boojftegen te boen enbe te öoojen / mibbclen upt te
binbcny enbe alle^ t^Ïontribuecen toat in ceDclDc&ö<^i>t
enbe billicftöept cenicöfïnt^ ban fjaer foube fiunncn
toecben göebeHceert. €nbe alfoo De gcmelte i^eercn
Öare €ifbeputeecben flaet maechtenbcntwintighften
bcfecloopenbe JïSaenbtfebiuarg nieutoen fttfl/ baec
tot
Lieroorc te ïaten binben / öaöben göfacöt Öaec
©o?(ïeltjE&é baec ban tc abbectecen / oocii Daec
neben^ feec b?lenbt enbe etnliclrjcR teberfoecftenbat
bc felbe öace <®ecommitteerben op Dc boo?fcÖjebc faec
he bolhomcn göelafi/ tegen^ De bnojfs tijbt mebe na
Lieroorc geliefDc te fenDen / om albaer met De meerge^
mclte l^eecen öare «©eDeputefcöin ten fine al^ booten
·. ■ ■■·■ ■·■ i- - iu


.li
li

-ocr page 26-

en O CVR-L O Q Hfi > F/V^r^w/i^é^i 'doecki

ttvgliefpjKfe/ bfl'o^f^ f ttöe ^antjelingc te ttc^n/i^nö^

ànc^totcensrtucnfÌbfauBtttfcens^^^

fonùm tfc ,felb£ct!jtc0pt>ei>in b?:
ffibc bjie^fni tot fijn Hacicljiinné} enbe Dat l)p;ì)c e?}nf;

cipalcafn'DfnBiflchop enbe Ljchtenfleyn, altra^OTi
Ooltenrijck ί(ίι'ι6ε/ΊυίΙϊιε öotn tiE|ïelIcn. .κ.-; r^aù
, (!DuDfCtU(Ti&eM Uia^ öni negen en twintigliftep
nuarügocighEiJanDEntecommittecfnöe öan.

Haren ciiöc Gerlacius, om itift eiiöe ncücn^ bjn
l^refoiiec'iöÉiicrafl van Bev^erningh, (jct) naiQpftr.
VrieilandctebecüOfgen/Enöc alDacc te ^είρεη aö)»?
(iccen aficljet ββεεηΕ bat fouöe nitjgcn licecften, tot bc=
EcjiciiiiigeUan Ijitoogfjmfccii/i 'tü3eïcftl)acE®o
.Jlföo·
ijabbcn in 't pjocucecEn ban 't fucniffement ban be be=
icUUfiC foinrne ban hondert vijf en dercigh duyfendc
cijcfbaclbcc^ aen bc ©ojfï ban Ooft=Vrieilandt,tat be=
talingcbanbCfWlÏctccmönban be Lichtcnfteynfche
fcijiilbi/ alsJnicebrom be^tenben ban Ooft-Vricf-
landc te inbuccccn iotp?onipt fucniffement ban bc be=
iuu(te dtie honderc duyfenc guldens aenbm g^eniflten
©0?(lbail Ooft-Vrieflandc briooft.

4-11 ben Raei: uan ^tatc toiett gijeautocifecrt om
briic ben ti^ntfangfE oScnECael Doubleciaen ben <0bei;
iïenttnccficcban ben ©o?fï ban Ooft-Vrieflandt acn
tc boetuclicnbebetDUfiepenningen/bieaen begemelbe
©0^(1 bciftcecftt toierben tot betalinge ban ben gemfl=
beneci'lientecmijn. r

i|ct concept ban bc «©bligatic te |ienin'tboo?=
gaenbe'Jaec. - :i

<ïi>e ilcccen van Haren, Gerlacius enbc van Bever-
ningh, öabbcn totlafi be bolgenbe poinctcn ;
Te» eerfien·. Te craofporteren na Embden en Aurick.
i. Audientie en complimenten aen den Vorft.
3- Dacfe aldaer gefonden zijn om te helpen adjufte-
fìcren het oneffen
TaszLichtenSieyn ende Munfier,Sxc.
ende om te doen aftrecken de volckeren.&c.
. 4. Te doen aenbieden de betalinge van den eerften
terraij η, met prefentatie om die uyt te tellen binnen
ilifp/>f»ingroove munte.

. 5·. Verfouckcn evacuatie van de Dy Ier Schansi'
6. Sppintereftghepretendeert, watvanden uytftel

fulcx toe te ftaenjcnde het te doen vindé by den Verft.
. 7. Maer te nemen van den dagh Van de expiratie
van den uytftel.

8. Des noots, uyt het Comptoir van Wedde ende
Wefiwoldingerlantf of nytdtafeveuden termijn van de
Stenden.

Indien geinfifteert wert op den tiueede» termijn
te argumenteren, noch niet verfchenen.

10, Dochfoohetnootjtemoghen verklarendevoy-
rcn te fullen doen.

11. Verdacht om de Stenden tydelijck te bewegen
tot een prompt fourniflement van de
driem»tlkendtrt
dtiyfent guldens,

la. Om te bewegen} te difpenferen van den yèoiii»-
,
den termijn met den intereft.

13. Alle devoiren aen te wenden om de Stenden
contentpment te geven op reftriöien, met te perfifte-
ren op uytheemfchein ampten.

14. Guarant te prefenteren opbe beloften by den
Vorft te doen.' ' .

I y. Des noot, door haer Ho.Mog. te laten anticipe-
ren, ende haer Ho.Mog. aen
Lichtenfieyn borge.

16. Doch niet,dan mits de Stenden perfifterende
by het gedragen confent van
drie hondert duyfint in fe-
ven
jaren, ende véririeuwendeongeclaufuleert. Item>
dat de Vorft op fich neme de intereften vande anticipa-
tien,eiidiit daer mede de
Dylerfchans worde ingeruymt.

17. Soo op oncoften wort geinfifteert augmentatie
in Sententie, ende 't Mandaet niet daer van ghedeci-
deert by accoortjoock vande militaire executie niet ge-
fproken,moet geren voyeert wordé aen naerder decifie.

18. tn alle gevallet! illiquide ende arbiters of Réchters,
iji. te mogen prefenteren, dat de onco-
ften volgens uytfpraeck of decifie fuUen worden be-
taelt.

^ 10. Op de verdere termynen, des noots, te moghen
beloven,
niet te beletten, maer helpen de executie vor-
éeren..: ν , / .. . · · ; ·

>1., Swftipergii^er bebbeùf ende j^δψ

te infiftMc^!^^ ίΐΐΛίΐίΛίϊίί ; ■ ■,·· rr τ·ι··' '

Zi. By fuc§p8i byP«iis;WiUcm te doenbefetten.
'naj. gaen,alfeiveGvattende by gefchrift.

endeteinfiflüfirennaertieEpoEeni π. 1 ·

aA. penoingen ce doen cmanue-

ren,felfsnieci^?p:«^i)» terrnijo>endc ovcrfchry ven.

a5./tGeÌdt;te dpep brengen tqtEmbden of li/fricri
of in onder gof'de bewaringe, ili";

a6,, prèr die Procuratie pin op 'tLeen de Hypothe-
catietedoen. , 'ί,ίίϋίϋ: lii ■

TèbefqtgendetweeRcntmeeftcrs onder haer
Ho. Mogi;!io.:i. , - hOrf;;· -?:;

a8. Pachters te dijen.· Uftfcn aen de voorfchreve
Rencmq?_ftersihare Pichten in te brengeu. '
ag, CredentialenendePòuvoirs.
30. R«folutieeedcvanfiiyvéringhyan
àenthiende»
Augufitfijlien^ hotultrt eea en. vyffigh,

nonbeii ficfj ben liegcnuenden jFeftjuarn tot

Groeningen;; jalbaecontfangcnboo) ben giect Frefe
cnbe Lfngeringh tefpectìbe ^jofl enbe ^mptnian Coiife-
ban
Embden. ©oo^c mft gtjctooonlijcfieiribilitcpt
ontfangen tot
Embden enbe Aurick, l)el)tiftrgöcfmi; «"r,®
bennae Lieroort , om te bfrnemenofbanttiegcnbc '
Munfterfche cnbe Lichrenfteynfche ©o^fien aïbacc
ntemantbaa^· Sin pawiculiere tonfecentic met beji
3a0?|ig0ea(ti|iiett b00jbel&.ceccn Wiarda , Croneck
pube Amersbeeck ftomenbe/ tjebben bcfelbe ftenni^
gjjegeben boo? cetfi ban feccftere piatente ban
dato
ben vyfden fSanuanjbefe^gace^/ baec bp ben<0i
becfien
Eilerv.elt Commanbeuc bec ©cfiingen Mep-
pen
enbe Dylerfchans, cnbe lohan Diedetick Martels
©entmeefiec banbe?ilmptenEemflantcnbe Nieuwen-
Huys
al^ gefubbeligeetbe CommifTarifenaen alle bc
(©ofi-J^jieriöeSentmeefier^/ ©ooghbcn enbc <©nt=
fanger^bec 3Po?fiel|jc6e #flft-®?iefcge tafel goebccen
enbe intEaben/MalÌbabben binnen bentgbt tian een
"" mbtbóo? gaecinbc Dylerfchans te comparecen/
jtegifier^ban alle ©«Miiclie <0ofl-®/efclje op«

______lien.^bf cebenuen/ ìjwwtli bcfelbe mocÌjtcgBe·

naemt »n/Db£t te Bjengen/ enbc geene banbe felbe eh
bec^ ofte in anbece ganben te betaelen / al^ aen ben
tìcntttiee
|ietBernaertSprengsri bare toe bp Dotìor
Francifcus Ignatius dfì Haes,
^Ifgcfantcban ben ©0?(i
ban Lichtenftey η : geojbonncect/ op pene ban be^ ftep*
fetlijchen Ìfèa)e(iept^onge«abe/ enbc boo?t^ ban pa=
rate cpecutif/enbe boojbeoncplien ban bicn uiebetc
toerbenaengefpjolien.

(Ccntweeden, batben©0?(i-ban Ooft-Vrieftandt
baec op 6p naiflïbe ban ben eerften jFeb?uari| / acn be
boo|fcb?fbe i^eccen Elvervelc cnöe Martcis al^ gefubbcs
ligeecbeConttnilTatifen/ acnniffeïjabbengegeben bat
be betoulïe hondert vijfen dertigh duyfent cijcjcbae^
bet^boenöoojt^fouben gfieccet 5ίίη op fietfjup^tot
Lieroort,enbc gaec in bie eualitept gefommeetc / of fp
bic gelbcicn / be toelcfte ^ijn ©«jfil. ©oojl. baec bcne«=
ben^offeteerbenop g&enoecöfamequitantie baii ben
®o?fiban Lichtenfteynontfangcn/ oocftbaectcgen^
be ggeoccupeecbe Dylerfchans iicben^öet guarnifoeii
tupmen/enbcacnben^ojfiin foobanigOen (lant al^
bieteboo^gebieeflloa^/ toebet obectelebecenM»
ben;begerenbeboD?t^t:ot fpoebigec upttelKngeaen be
boo?noentbepcnningl)en bat baec op nebenjS be boo;«
fctj^cbcbecclacinge banbe te boene ebacuatie/ coppe
banbe quitantie gccommnniceect mocgt bjecben.

I^en derden,bat j^p op ben negenden jpebiuatj beet
aenboigenbeaenbc©oifïeigcftc .ïl©un(ierfci)e ^tabts
j|oubcccnbe]Segecingé-cabenjip.ïI^iflibe gabben
ftentgcmaecltt bat bc&etouPe
hondert vyfen dertigb
duyfent
cijcpbaï. CffectibeDpi|etl|up^tOt Lieroort gci
baadjt toaccn/enbe bat öp ggcccfolbeeit toa^ be fclbc/
tegen fuffifante
quitantie cnbc ontruyminghe banbe
gcDccupeecbe Dyierfchanfe tet beöoojUjcRen plaetfc ou
't fpocbicibfie upt te teilen : pjoteftaenbe banbe blptigc
beboitenbpijaecaengebjentorabie penningen bpecn
te ferijgen/en bat ftoflen
ηοφ tijbt/noet) moepten baet
aen gefpaettbiaten/enbe bat beej^alben aengrenc epu
cntion? coficn
de j ure geöoubcn toalAierfoecfienbe öcc
fdbée Huttooojt met cnicn trompetter baee toe
^ ♦ afgci

•SeKEC
ningtl
met Ita-
teli «Hbs

tiujS
naer

iHItt.

i^tiec

iBit;.

:

-ocr page 27-

S A κ E-JSi van^ S Τ A E Τ

mm

1664, afgefca^m/ offp rooDanifleBelbfCftt opgcmeltie cönbfc
_7 ticontffluacntoilöcn/ m öat alboojencommunicetir

banbe qnicantie tnocöte aegebtn toetDEtt "

®en vierden, Öat Hen idfcc 23iffc&^ fipnaiffilje
ban örn fevenden ganttar. ouöe (Igl/tipt Regcnsbo/g
oen bc ©o|fï IjaD toillen epcnfeten Die militaire ejcecutie
εηύε {]ct omipccen üan&e boojfs. ^cganfe'; on&fc an^
öcccn Din Dat bi'Bct eppirccenbanvyfüjfftisf furce=
antif/ ailtf η een milfibe ban ejccufe/enöe geen bctfoecft
banceniacnieubjetErmjjnaenfjein BBraeOjejTact en
tua^é/ bat aen btn fdbni gabbe gecêftribeect bat be
eerftcn tccmijn ööerccöt toa^/ oocft aen befftlf^ Kefle^
ctngö-ïïabe» enbe gljefubbelegeecbE CommilTatifen
aengeboben/inetba'foccftbatbaer op be boo;tcl)|ebe
êicljaiifetocbccom inbooijgijefiant bjp toilbe teetm
ontctiiimcn.

<i2nbe bat baec obfc ben boojfcöjebe ©betfien El-
ver veit gcanttoot^t Ijabbe / bat tem banbe Igeec 25if»
fcipp tot feobanialjni ontfanggban bm booifcöjebe
eerften termijn geenecommiflie nagelaten oftegecomi
RiuniecEct toa^/ maec bat ijl' ban befe piefentatie aen=
flont HenniflTefoube geben aen ffinen il|eetc.

ìM
i !, i' ^Ü! '

T''

<i£nbe bat op be anbece miftiben fooaenbcSegei
dng^-öabmtotMunfler al^ aen ben Hen: Söiffcjbop
fdbeafgefonbcn/totbiectgttoe nocggl)etne cefcciptte
bja^ ingenomen / infececenbeupt be boo^fcöjcbe gljee
toiTimimiceecbe patenten enbe miffibe/ijoe onnabupc=
enbe oncecl)tmatigg ban biggen ben j|^eetS3if=:
fcj)op tcgen^ l)em gepjocebeert toiect : ©at öp bpfone
abfenttt/ twee CommiflacifeneicpjtflélijcR tot eenu=
goccufe eube p?ecife cpeaitie gefubDelegeert {jabbc/ om
alle fpne intraben tot bie ban fpne tafeitoe/ geene upt<
mfonbcct/ enbe fulcjc oocK bie geene baec toe beVor-
ïtinne Douarierc enbe be ©jiViceffen öace S^oiötccen/
Doch ^tjn ©o?(leI. 5&ooiUici)tigI)epti 25?ocbec / gfje»
cecijtigbt toacen / fonbet eenjge bjfïtnitic aen te flaen

I II

I il

Mi

i ,ιΐΙΓ
liiiij;

Ι

enbe tf;ontfangen/enbc bie felbe gefubbeï^eerbe
niiffarifen niet gelali ofte gequaftficcert en bjacen/niet
{tlieetiombeSchanfe nabegebanebetaltngebicbec in
terupmen (baec ban inb£cefcriptiebanben#bec|ie
El vervelt niet becmaent en bjiectjmaec fel^ niet/ om
Dien aengebobcn termijn booiojbentlDi^e enbéggefii:
piileecbebjegenteontfangBen/be toricfte binnenben
tijt banbe boo^fcfijebe maent ban fommatie bnert aen«
ggcboben/ enbebaec opinbifcoucfen gljebaKen 3||nbe
ban l)et glieenebecbec miteconfibececenenbeteboen
fïonbe/i^ Öet tefultat baec ban geb3ee(i/bat ten cefpecte
ban bie eecfie tecmön een toettelijcfte infïnuatie bp ge=
fcfeifteboo? een ^ati^ enbe ttoee <©hetupgen foubc
gebaen brojben/ foo aen ben Commanbeuc banbe Dy-
lerfchanfeal^ aen benïïentmecfïec tot Meppen,
gefubbelegeecbeCommiffatifen : «Snbebatbaetbpbt
^^fial^ ηαφ be betalingge ban ben eerften termijn
foube boen aenbieben onber begoojIiicRe auitantie/
enbe mit^ babeltjche evacuatie banbe J)tl)anfe te boen;
enbe bp g&ebjelie ban bien/te boen p;otejleren ban aOe
fcljaben/onftoflen/f c. «Snbe ten anderen, batmen ban
nu af aen mofïe berbaegt 3ijn op get fUmilfement
ban ben tweeden termijn/ be toelciie ben drie en twin-
tighften ^p^l ouben / Of ben derden JÏ^ap nieubien
fliji/ fÏont te herballen: «Snbebatbaer toe alle moge^
lijclte bebopren mofien toerben aengetoent Dp be ^ten=
öen be^ 2ant^/tcn e pnbe bie driemael hondert duyfent
gtilben^/ bpbc fdbe inbe )ongg(ie Bergaberinglje ban
^ijn©o?ftel.53oo?I. op termpnen ban laren belooft/
«u in befe ongelegent^iept pup?ltóc8 enbeparateöcft
fonDec eenigge rejlrictie ofteuptftel mochten bierben
gefurtieert/enbe bat baer bp gebaen jonDe gct gccne be
banbe ^tabtEmbden noch te bobberen gabbe/
ter concuïcentie banbe hondert vijf en dertich duyfent
ÏJijpbaelbrc^/ baec mebebe tweede ftoariggept foube
gefucmonteertsijn/ enbegoopten fgneffaeben/ bat
oocft bacrnieebebefafiefelf^ banbe berbere termynen
ofte p?etmfen/acnjet ftepferlijcfte i^of ten Defïen fou'
be Itonnen ger ebjefìeert toerben / ggi^ch fp gebuerigp
aibaer boo? garen o;binarifen ^inifïec/ enbe nocg
boo? een banbe nlaben e>;p?e1ielt}cft tot bien epnbe afge>
fonben/ baerombeben aengouben. )|are ï^o lt^og.
^eOtputeerbeti gebbm inbe confccerlw olKnuA^^n^t

Öet fevendc artiisheïbanijacr ^oflructir/ Dat i

iicgt boo? be boojfcgiebe ggc|u6DeIegeerbeCom=-

nlifacifen foubc mtgenbjerben gcobjicieert bat befen
termij η foo iaet toif ct atngebobcn / batter ecnen groos
tén tijbt tTcbect S.Michiel berloopcn bia^/ enbe bat f^
bacr boo? een begoo?Ujcite intecmteepfcgen gabben.
•ffiubegcbbenboojtlgccalculeertbat befucceantie bp
bcnJ^ecrSpiffcBop gcBCCOibcertbenfeventicnde^epi

tembcc fefticn hondert drie en t'fcftich oubcn fiiji toa^
ftomen teerpireren / enbe bat Denderden febjuatij
baeraen boIggenbcDcpjefentatieban bctalingge aen
Den<©becfie£lvervelc ggebaen jijnbe/ niacrachten ,,
t'feventich Dagen op 't ftgccpfie genomen / bcrioopett
toacen/ baer ban ben
inteccfl ceniger mate hoitbe gges
bojbect toerben / enbe bat bien tjjt genomen trgen vijf
ten hondert monteerben tot drieduyfent feshondert cn
tien gulbens» / enbe goetoel De ijSaben ban ben ©ojfi
oocft genoecgfaem ban bat berfiant toareη / bat obec
öetbDo?fc&|cbebetloop/ met fonbamentben intcrefi
ftonbe gcbo?bert toojben/ enbe al^
De fafte baer op arni
quam/ooch geene bifficulttpt en maecftten om bc felbe
te boen furneren/foo i^ echter goet ggebonben/ bp be
boo?fcgiebetoetteiijcheinfÌnnatien bitte ban geen bcci
maen te boen/ maec alboojcn af te toacgten toat op be
felbe foube ggeanttooojt toerben : «5nbe baer mebe bte
conferentie geepnbicljt jijnbe / geeft goet gebonben be
boojfcfeebe infirumenten banbe infïnuatie na beDy-
lerfchans enbe na JMeppen te laten afgaen/enbe boo?t?
be^tenben tebefcgjpben tegen ben tweeen twimich-
ften jpebiiiact)
oHbeii fitf!/ enbe baer toe teaflïgneren
be ^tabt Embden, bctoclcfte be ©ebeputcerben meen^
ben boo? get interefï ban Den ©ojfl felbe befi te Jö"·

^ebert gebbcn be «iSeDeputeerbeu tot gaer boen ftos
men beöentmecfier^ ban fijn ^omcpnen enbe anbes
re inftomflen tot Efens, Stedesdorp enbe Witmunt,
enbe bp in(t)?matie bernomcn/ bat be opftomfie banbe
ttoee ceclic J^eerïgcftgeDen / jaeclijch^ qnatnen tot fe-
ventienofleachtien duyfent ÌìijocDaelbet^/ cnbe bte
banbe laetffe tot veertien ofte vijftien duyfent 0ijo>
baelber^/ enbe baer ober fulcft^ öoöen be vier en twin-
tich duyfent JïijcrDaelDer^ aengaec]^o..i!©og.ggeaf>i
ïgneert / nocijeengoeDefomme jaerltjc)c banDeboo^s
cgjebe domeinen ten begoebe ban benBo^flteboben
quam ·· €nbe i^ öergalben goet ggebonben bc abmini^
(Iratie banbe boojfj. rebenuen/ te laten in ganben ban
be geenen Die be felbe nu gabben/ gaer latenbe ftoeeren
aen gaer i^o. JUSog. enbe bcloben be fomme Der vier en
twintich duyfent öjjcpbaelberg in ganben fobanicg te
reguleren/ Dat Den eerfïen banbe boojfj-vierentwin-
tich duyfent aijcybaeiber^/iaerltjcit^foubtfucnerenitt
ganben ban ben <©ntfanger ©enerael Fkilipj Dou-
blet,alle jaren pjccife ober tebjenge tegen ben vijf tien-
den fjanuaci) ouben fltjl / om De intercffen tcgen^ ben
eerften jfebjuarö nieutoen flijl berbaHenbe / baec upt
betaelttetoerDcn.

<©ecommitteerDen gebben mibbelertoplen oecR
goetgebonbcn/occafie te nemen om Den te fpreftf
obec De gelegentgeptban fpne ©omeliijcquefaecRen/
" " ifitie met alle bebcncftelgcfte
(Mtbe^nooti

enbe becfo^t baer obrë te mo^öen ftommin ren n^
confecentic/om perticulier ber te mogen oberleggen goe
eube op toat manier befeibefobanitjj te reguleren bat
gp aen be eene
5pbe toat mocgte gerebbet toerben ban
allefgn ftoacefcgulben/eube aen Deanber 3pbe mocgte
bipbcnonbergijuDenfoDanigenfiaet enbe gebol® al^
tot lupfier enbe bien|ï genoecgfaem enbe litijtir nabe
geïegen^ept banbe ftontiengecompaflTeectmocgten
^ulcft^ geeft gp feer tod genomen/ eube na ceni»
ge conferentiengeböen'tfoogeconcipieect : ©atgp bp

Stal enbe lacht, enbecetrencgemént ban foldien enbe
gagien, boo? eerfi tod elf ofte twaelf duyfent ©öcjrbada
Det^jaerlgciefouOe ftomen te pjoffteceny begalbenbe
mefnageban confumtie/ ten reguarbebanfoobecre
minbere perfoonen al^ tttfdbe foube te onbergoubeti
gebben'.dinbe be rebuctie betodcfte 00c geeft boojgen^:
men te boen omtrent gct getal enbe be ojbje bai) f^
Oagelö^fetafrisi.


-ocr page 28-

Dcmrïchetjpamöcfi'fóci'cöulöigï) lua? tc betalen / op
Dat Ijy ficlj uut öefe ongljclcofutijtiit üjat mocljte t£ö=
DfiJ/iifloiJcnöcDaccban Den mtcucfi jacclijcit^ f?fcifc
te üoiOoen/foo bat iiacc Ji)o ,ίΙδΟίοεεπΕ }j3cjubitie Daer
öy cn fonbe lijben / e'tueiclic iiupten be loft cube marijt
Uaiibe a5ebc)[)utcecben gijnbc/ ip oüecgcnumen fatioca=
beljjcluecappoitcicn.

Iffbbfnnocljingeüolae ban liet feven en twintigh-
ile "iilctijeftel ban Ijate ginftciictte nict^ijnKojftfl·
3I5oo?ï. gijefpjoftcn obec be ejcljibitie ban foobanigljc
acte ban pjocucatie al^ bp ben Éeen- jjobe banbc
bincie «éeïbeclanbt gecequiceect ontrent ben bjief
banljppotljfcatie/ baecby^ijn ©o?fieï.39oo?i. fijne
l)CCCUjcIsf)ebcnbanEfens, Stedesdorf enbe Witmunt
libo? be betonile hondert vijf en dertigh duyfent cijeje=
öaeibec^/ ten beljoebe ban öaec .fiBog· betboribcn
I)eeft/enbeiébefflbeDii,t>iju ©ojftel. ^oojï. uytgjje;
bjaeljt bp ttoee LeenmanncH mcbe geteechent.

©nbcctuffcöen be ttjbt banbc ©etgabecingije bfc
^tenben gijcitomen jijnbe / tcanfpoiteaben Ijaec be
Con fe' (ècaefenbe Ijaer i^o.Mog. <i5ebeputcerbfn^ «a Emb-
den, bie bp ben 45?aef op be 25ajcl[)t op'tïlof gelogeett
toiecben. ©an toegljen ben ©o^fi toiect bc piopo|itic
(na getooonte) gebaen aen bieban Embden, Norden
Aurijck cnDe ban Oottmerlant. 35ie banbeRidder-
fchap enbe anbece ban ben derden ^tant / maecftenbe
fttiacigljept om bie te aeH{joo?ni/ om bat be ©02fì noci)
iuettoa^gel)ulbicbt. 5&eï^eeten<i5cbcputeecben Sjefc
ben na eentge inbnctie/ niet te min aen alle be felbe ope^
Hinglj gebaen ban &aec lafi/bolgen^ 'c waelfde artijliel
toanbe^micuetie, g^e^tenben Ijebben in effect oaec
DPBefcpt/DatfebpöaecemitÏïjbebanben vierden
bjuarij onben flijl/ op bie ban Baer .iBog. ban ben
twee en twincighften ganuaci) Ijabben gljeantüjoojt/
öaectoecefececenbe.^e lleecen <i5cbepntcccbc liicbben
BÖetcpïicffct/ bat ïjaec do. ^Bog. op bie cef'cciptie
oantfcl) gljenierefïectie gijenomen/ ooeft niet baec aen
Bebefccecctöabben/ beiuijleljacc belieft ï)abbebe<!5ei
Xiepnteecben toel eï;p?eflreIjjcU be bebojbrtingljc enbe an=
ticipatie ban bic boojfs. fomme aen te ïafim/enbe baec
inuiettebecanbecen. «2nbe bat baer ejtbobenbp ton=
fccentie/appacenteïijclifecclicöt fonbe sijnaen tetoiji
jen / bat ïjetboojfelj^ebe confent puyrlijck enbe fonbec
cefiiictiengcbjagenbja^/ ofiminer^batbe conbitien
Daec ban geabimpleeit toarni.

^ulc); ad referendum aengijoionien/ enbe baec nae
toebec gI)eftomen sö'ube / ïjebben boo? mout ban ben
ïjeec Hofrichter,aïnoc& Bcbifficulteect inbe anticipai
tie/ aïïegecfnöe.de non prseftade banbc jpbebanben
©ojfi; baec op Ijebben be ï^eeccn (!5ebeputeerbc Uiebcc
Öet conu-acieaengetoefen/ enbe bat be^ ©o?(icn gtoote
pjrten(ientoacengcmo?tificccct/cipconbitie enbe boo?
mibbdban Setbetouflreael compliment bccdriemael
honder duyfent guïbcn^/ batbeconbitien baec tegtjen
BeaHrgccct/toacenfribooI/toötïoopigöbaer obec upt
Decetcoatten bccbalifeccnbe; macc oe ^tcnben Ijebben
i)acL· niet ftonnen ïacten betoegcn/ fionben op öet point
ban't indigenar, allegeteilbcbe Keyferlljcke Refolucie
ban t'^aec feven en t'negentigh} enbe battet bp be
onlangl)feafboeningl) bcc gticben/ alfoo toebettoa^
bfcltaeii.

'©aer op gefcljepbcn 5ijnbe/' Rebben bc ^tenben aen
bc i0cbep.gefonben feecftcc concept ban renverfael,
baecbpbetoooiben baec bcfe faftcopamqttam/ foo?
' banigljtoatcngDeentenbceit/ bat niet allecnlijcli bc
©ojft baec bp foubc moeten bccïtlaccii ben twintigften
3tttijchel banbe boojfcftjebc Keyferlijcke Refolutie
toeccltclijcft ofte inbec bact te effectuciren/ dat namcnc-
lijclc tot des Landts-Regerings faecken ingheboorenen
endcgheenuytlandifche gebruyckt ofte beftek foude
werden, maerdathetverbandt van die belofteoock
foude moeten gaen tot op fijn Erven ende Nakome-
lingen , Regerende Vorilen ende Hecren van Ooft-

en O O Κ L O G Η V Vier^en-iJcmìghfle BoecL

166 A< l)ci üoïtcrriirn banDeboojfcBjcücbffoignc/ I)ccft

__I ^ijii ©üJfW ©oo?I.inttBiOotcDaiKftfcoai»Ql)£ o^cc

bcmafiiteba beaiciifpiitecrbnimDcrm Btjcnoomcn/
ffccfïiifÏigb üccfofüt/ Dat Ijacc Jiiog, mocljtcn

flfjcöifuoncect tofcbenoinüooi twee ofte drie jarcfii
paticHtictcluillcn nemen met Dcjacrlijclifc termynen

lentie
met &e
jiicentit

iKenlJCc
l'ael.

Vrieflanilc int 'toekomende, 't JlDclcIt bp bC <0&ebr 166^.

pnteccbentoeljijnbena gefien/ enbe biboubenbanfo'__

banigcn confcqucntic / Ijebben goct gcbonbfii be^ bot
gcnbtn barglig bacL' obec tc confeccccn met bc liacbeii
ban ben Bojfh

5B>c liabni öebben baec op bp fojmc ban bifcoiir^ j^i^ec
gefcpt/ bat foo een abfointe belofte bp ben ©Djfl/ ora 6e laa-
bcclei-ecbcnnictcnlionbeQÖepafi'ccrttoccbcn; batljp i;"'
beelc Ijabbe tc boen in 't ïlijcl» / af» fócpfeclijcfte "a^^ 0»
ïloftot Spier, enbe aen anbecefêoben/ enbe bat l)p neriit
baec ontrent raoe|lgcb?upcftenainpben in bcfc fafien "nff-
enbe cecbten ban Ijetliijcli ccbarcn/ enbe batmcnbic
foojupfïonbecbtaianbtfatenuiet en bont/ teu tijbe
alj) men bie ban boen Ijabbe ; battec oocfe bcele tcmpc*
camentenlionbcgcbonbentoo?bentcn cefpecte banbc
Landts-Rcgcringhe, beïuelcftc ontccnt allebcbebics
ningeban bien niet eben important cn battei:
oocft iimitatatie enbe onbecfcgept honbc ballen on^
tccnt bet getal 5 gdtjcli mcbe ontrent be qualificatien ;
algbpcytmpelban foobanigc pccfoonen betoclciic iii
'tStanbt mocbtcn gbetcont enbe geallicert ;tjn / of bie
met aenftoop ban batìc goebcccn/fixe domiciliën ofte
bpintoooningc tot ccn feecftcc getal ban jaecen/ baec
fonbe bebbeu bcqnaem gbemactist om mcbe totbe^
atanbtij-iìegeringegeabmitteect tetoojbenj 39atfd=
be onbec bc Ridderfchap fobanige tempecamentcn Qt^
abmittcertcnbcingebjtipclstoaren; macc bat fp niet
cn lionben ficn/ batmen foo een abfoUite obccgift aen bc
©o?fl foubcftonncnbccgbcn/temin/ om bat^ijn
©ojficl. i^oojl. bat foubc moeten boen gratis enbe foiv
bcc ceingbe be inin(tc cecognitic : baec inbotigc tijbcit
bp occafien banbe concojbaten enbe becbjagen notable
fomme acnbe ©oïfien toeltot hondert duyfent cijcpa
baelDer^ te gbclijcft to accn gcconfentcert getoecfi/ pjea
fupponecenbcaltijt/ Dat foo genocnibe reëel compli-
ment ban De drie mael hondert duyfent gulD. gantfclj
i Becndonumgratuitumentoa^ / maec alleen een cena
contcc tegen becfcbepbe Bbccowccbcccbc beneficien cnbc
een beccffeningb ban toel göefbnbcccbe pjetenjten /
tee fomme ban ontccnt twee hondert duyfent CÖC]C=>
Daelbcc^ ciqjitacl/enbc baer onbec ttoec paflen/baci; op
al bccepté bp ccfoluticn ban baec ï&o. iBo. conbcmna^
tic tot laltc öanDc ^tc'nbni toa^gebccccntcct B£toce(i/
baec ban ê>ijn ©o?fiel. ^oojlnocbtanjS babbc moeten
afflaen; enbe bat in allen acballcn nocb foobanigbm
bccbont niet en ftonbe toecbcn geeytenbccct op be ecben
enbe naftomcüngcn ban^ijn©o?1ll.5E>oojl.inDetìca
1 gecinge/betople in fijn niacbt niet cntoa^ bcfclbebaci:
toetebecbinbcn; macc booj foo bccl fijn pecfoonenbe
Dcntijbtbanfpne öegecingbc bclangenbe/ Dat^ijn
©o?ftclijciic#ao?lucbtigbeptficöbaccop tocl totgbe^'
noegen fonbe becftlacen/flclijclt bp oocït aibeccpt^ gbc^
baen babbc j maa* baec op bp be(i3tcomniitteccbcti
bacc toebcc jijnbe te gcmoet gcbocct/ bat bc twinti^h-
ftecnbceenentwintighlte ^ctjjcM ban'tStCpfCClijP
ïte I^ccccet bc Anno vijftien hondert feven en neghen-
tigh, albjppontibelagbcn; Dat namentlyck in ter-
minis tot des Landts-Regeringe, Landt-Raden inghc-
boorne ende gheen uytlandtfche foude gebruyckc wer-
den ; foo.aïi be ïiibbctfcbap enbe a.anbt-^tcnbm
fccr ccnfligb bobcn / enbe ^lictijcfiel een en twintigh
felf^ foo bcccc/ datdenKeyfer by onflenteniiTevan
het gheene voorfchreve is, verklaert voor fich te be-
houden > om daer in nader te voorfien : «©at'tfcIbE

point oocltnï^cccbtniatigb/ cube be gbemepne cecb=·
/ ten enbe allen bolcftcccn gbetooontenconfojin / enbe
aljS (ïrccftcnbc tot onöcclinobe cojccfponbcntic tuffeben
ben ©ojti enbe fpnc onbecfacten inbc nabolgcnbecons
co?baetcn/ bccb?acgen / cnbc accoojben toa^ abwitciif
Deect/ boetocljnplinictin foo pjecifc obligatoire
tei-
men/ cnbc bat ooch in alle 3tanben mceflcffcctib^
bepjibilcBicncnbcpjactiqne foobanigb lafsen/ bat
be ^nabeboreneti tot bc Lants-Regeringe boo| Dm
bjeemöenaltijtgepjcfeceectfDngbcüJojbcn/ cnbc bat
fp bobcn bicn tod moeiten obccleggben be ongbefes
gcntbcpbt ban ^ijn ©ojfielocite g5ot«lii^iiab=
bcpbt^ faccïicri / cnbc bat be fclbc tori licDt boce
Bbccnc anbcre mibbclen nu te cebjcffeccn toaecen /
foo bcbbcn ^emclbe fiabni e^ngcnotnm ofn ^ijii

©oj,


-ocr page 29-

S A κ E Ν vaa S Τ A E Τ

IO

Ϊ 66i\> ©o?flel.5E»oo?l. te refci-fitn/allf^tucl obcrleggcn/Eniic

-- faoistóDaniijjch/ljaieconfibfcatimcnbe hjatbp^iju

3s>oj|ìi. ©oojl. ontvcnt {jet ljoo?f3. point fouöni fton^
nciiïuccDnuiaaföiöcn/ acn De (ÖcDrputcccöni tpete
bjcngcti.

<DfsS ücilöciiöcn bacgB^ fijn öe gemtïbc iïaben bjf=
0crbyùc<i3£0rputfEcDmojctoecÌl/ cnDc l)ebbcnffc(t
tioo^afgccrpctrcrtin fubjlaiitie Dcfdbe argiimentm
al^tcbooten/ toaecdnime ^ijn©oj)ifï. ©oojï. nirt
f η bf ijoojöc gcbjoiigcn tc tofrbf η tot Ijet paffcrm ban
fooccnpjcti^Renverfal, af^ ban Voegen De iètenben
iuagS opgeflclt/ mbe baec fap geboecljt/ bat aï^ men De
Bcgci-ingfjebe^aianDt^fDUbe confiDcceccn foo aljj be
feïüe nn befielDt toasi / Datmen fonbe binöen bat Isjjn
©o?fiel.3&oojl. ©oojfacten aïtijt (fon beeï ntogjjelyelt)
öaec op gelet öaDben bat be ingebojenen moctjten gijes
tiojbeit hjerben/enbatineflTectenuiuben tcgenluooj=
öigen tijt banbe feven ïïaDen/ vier toaven 3|ngebojei
nni enöc eni binnen^ atanDt^getcoutot :ban benegen
'Siiinptnianiifn vijf üjacen ingeboojenen enbe drie in
tenatanbegetroutot/ batbenOverrentmeefter enbe
öe D?ic Rencmeeilcrs aflc hjaccn ingebojenenj fo bat fp
ineenbenbatbiebcilUefingenmetfo beele dccumfpec;
tic ge Dar η luaien / bat baec op niet te becifpen en bieï/
nibcbattei' contrarie bic ban {jet Hofgericht, cecljt
ijebbeiibe tot benomiiiatieban een tripelgljetal tot De
<£Öargm banbe functieij ban Den Hofrichter, Vijs-
hofrichter cn ban feven AiTefloren, foo toanneet öefel=
He ijuamcn te bacécen / Dichbjils? enDe menicljniael tot
ftippirtie ban Ijet getal Der Geleerden, niet ai^ bjeenji
öen enbebniitengcboojenen enfiabbenboojgeflaglicn/
foo bat be ©o^fl ban ©o(i-©jiepanDt oorh geene anbe=
reen Ijabbe itonneneligecen/ enbe bat biefelbeon=
trent Dat rceljt ban een onaeliitiiteerDe nominatie Daec
noptenliabbentoiiltcnlaetcnrefiringneren/ enbe Dat
Oefeampten/bjelriftcrsibcfleningennin qnefïie getroc^
iten toiert/ Daer en Doben nocö ftonben tot abToIut^ l>if=
pofìtieban^f}n©o?fìl.<Ì&oo?l. om Defelbetebegeben
ofte niet/en Dat De onhoflen enbe gagien Daec ban moe^
(ienbetballentaiecDenbp .§>gn©ü?jiel.^oo?l. alleen/
fonbeecenigebeminfiebpflagbanDc^tenDen
i mem-
iienopDieboo?igeenDc befe ^nbamenten / Dat ^tjn
33oj(iel.33oo?l. bcljoojOe te bolfïaen met De belofte ban
ren fericufe enDe fonderlinghe recommandatie, inDe
toelclic Bp tüilbe belooben be gingebo?enen bejS Stanbt^
tefulfcnöonbni; maec De ©eDeputeecbeneonriDeres
reitDe/Dat Daer nieDe niet alleen minbectoiert toeglie=
ftaennl^aïbeccpt^bp'tdcrdeartpM banbe generale
ÖJteben bolgljen^ De tóepferlijcite cefolutie/ enDe op gl)e=
UolgljDe accoojDen gepofeett tua^/ enDe bjeefenDe/ Dat
öie maniere ban fpjeeciten De^tenDen feer cöoqueien
niodite/öebben aen De ïïaben gecemonfireert / Dat Die
tooojDen ban recom mandatie upt ftaec Concept fonDe
bel)oo|euuptteblpüen/ enDe DatfpljaertoatnaeDei;
fouDen moeten eflargeren: <i2nbegl)emecclit Deboo?=
OftcmelDe ïïaDen oocft fjaer pjincipaele fonDamenten
fcijeenen te maeclien op fjaec nabec refolutie

ban ben feilen ©Ctober feftien hondert drie en feftich,
baec bp gefcpt / Dat öaec i^o JlSog. niet en becfiaen
Dat haer Ingefetenen vooruytheemfche in Defc QUaC:
tieren enDe in befen Deelen fonDe toecDen aengöejien/
noch niet / Dat^ijn®o?fiel.?&oo?l.ten reguarDeban
öat point naDer fonDe toetDen gereflringeert al^ De felbe
bolgcn^ boojganiDe tractaten/ refolntien en accoo?Den
kda^getjonOen/ enDe Dat fpDerïjalben meenDe bpDe
<!5eDeputeerbcnbaccDpgcfeconbeertte toerben/ öeö=
ben be felbe goet ggebonben Ijaer Daer ban te Difabofe^
ren/ enDe ïjaer befient te maecften/ Dat Öaer Üo. .fIKog,
ten ijoogljlien Iieconimert sönüe booj befe ongelegents
Ijeptban ^ijn ©ojfiel. ^oojl- en geen anDcre miDDel
booj IjanDcn ficnbe/om be felbe baec npt te rebben/ al^
met bet furniffemcjit banbe beimifiedrie macl hondert
d uy fent.gulDen oocft ejrpieffelijcR De d^eDrput. Dp De in-
fiructie SaDDen geDifpenfecct ban Dati artiirliel banbe
boo?f5.liefolutie/ op ftoope enbe met intentie bat De
1tearigf)eOen banbe ^tcnben Date meDe jijnDe hiegi)
genomen / mtn eenen gocben uptflagl) foube mogljeii
Ijebben ban Die anticipatie Decboo?fcl)iebefonnneDe
toflcfte bp iiacc nu genrgecrt toicct· CnDe {jcbben Daer

i
^ 1

1

il

j^li
ri

1 ϋ:·!

! ■■ :Ì!

(ίΐϊ'ΐί}

'jf'i-i

"ii ìiiii
^ii!
ÌiHlr

ìIh'I

iffis!

illiii

ir

opDeöaben na cenigli iJ'ïDict gebjifTelDeÖifconvfren

berhlaeit/Datali Die farlie daiifuleupt fjet renverfael-

ntocljte bJojDen toegljgenomen/ te toeten/ ban Dat ber^
bant/geejctenbeect op alleati» Bo(tfl. ?&oojf. dScben

enbc.ï^al>omelingni/ bat^ijnBojftel-^DoojI. foiibe
mogen tuojben glie bifponecrt/ om boo? fijJt Ie Urn enbe
ïlfgeringe/ Die claufule bpbe ^tenbcn opBl)e|leitfoa
aen te nemen/'tbjclrii Dan bpecn frpacate acte fonöc
gefcljicDen moeten/ofanbccfint^ al^be ^tenben niet
en fonbcn te Dibertccen jijn om Dat bcrbonDtfooprc'
fonclijclt op te nemen/Datmen Dan fonDe moeten ber^
Dagljt 3ijn Die clonfnle te aniplieren met fobanige tcni=
peiamentni op ïjet tpoojDt ban V reemdelingen, Dat
aen^ijn ©o?f}el. <?3oo?l. enDeoSrben enbe j^aliome»
lingenallebjpöept niet en toffibe abfolutelijcfi tuegöi
genomen.

2&acr op bcffclben namibbaeglj^ bp De (©ecommiti
teerDenconferentiesijnDeacngtfleitmct De gl)cmcIDe
fÏaben enbeiDe (öeconuniiteerDe banbe Stenden, enbe
gepermitteert bat ^ctboojfcli^ebc concept bonDe „ë>ten=
benaenbe ©ojfïelijcfte lïabcnUiasS gftfcommnniceert
gebjeefì/enbeberfbcBtbntfp toilbcn onbeftoacrtjijn/
felbe öace confiberaticn baec op boojgcD. bmibe ^tcn=
ben te openen/ljebbcn be iDojftri. fïaben fulcft^ gebaen
enDe in effect boojgcttelt alle foobaiiiglje argiimcntcn
al^ tuaeren geallegecrt geineejt/ infilìecenbe Doojgaen^
bacr op Dat De driemael hondert duyfent gulDen^ geene
donati ve, maercenbetalingfj ban fcljirit toa^; ooeh
berfoecftenDe berhlaringlj banDe ^tenben of in allen
gljebaHe bp Ijet afmiemenban'tboojfcöjebe concept
De nn berfocijte anticipatie te gelijclic toitrDe acngljeno-
men/m alle anDere berbere qnejiien baer mebefouben
fijnigeaffopieert ; toaec tegen^ bp <i&ecoinmittcerbeii
banbe ^tenben booi af jijnbe glKffpt/ Dat bie conDitie
niet gepjcfieect bjeiDenbe / .fp nirt betHonDen ergljen^
toeberbonDen tesijn ; maet aljS fyn©o?fiel^oojl.Dc
felbe aennam / Dat fp Dan oocft Ijare beloften al^ noelj
foubengeftantboen/fonberecfitccteberftlaren bat fp
Daer meDe tot De anticipatie refolbecen fouDen/ enbe
boojt^ toat confufcïtjcft enbe fonDcr ojDje sönDe geant=
bjoojt/ meer om te Declineren De Difpnten obec alle Die
boojfclijebe pointen De taelcfte fp fnfiineerDen Datai
iuatenafgfiebaen/ enbe om pjccife te blpbcnbpbat
point öet geene nu na ïjare opinie contcober^ toa^/ al^
epgfntlijcftte bebatteren be geallegeccDe argumenten
enbe rebenen foo bie bpbe^ojfiriörfJE ïjaben toareen
boojgc/ielti enbe baer op bp beCicDeputeerben oocft
occane:genomcn3tjnbc om ingenerale termenbooite
fiellen/ bntfaechenban bie natueve tel fcijeenen met
eenigö temperament te ftonnen gebonben too?i>cn/ al^
men aen toebec jpben gebifpomcrt lua^/ toat grmacj;
Daer toe bp te bjengen/enbe foo boojt^ bcrbalkn 5pnbc
toteenigefpeciaelbcrconfiberatien betoclcfte bacr on*
trent in acijtinge mocïjte genomen toerben/ al^ name=
lijcfi; Datmen bot tooojt ban Vremdelingen nae De
Piactique banDe nabtipjigijeSanben/ enDe felf^ ban
Dat ©ojfienDom/ fooDaniglj fbnbe honntn intcrpscte»
ren/ Dat pemant bp alliance / aenkoop ban goeberen/
enDe foo boojt^/ toélfouDe ftonnen toojben gegnalifi-
ceert en alsS genaturaltfeert / enbe Dat obec fuïcp aenbe
©ojfïbiegfjeöeelebolftomen bipljept ban verkiefingh
niet en fonDe gelaten toojben/maer Dat De felbe oocft fa
pjecife niet en fouDe toojben gijerclicingeert / enDe Dat
meDe omtrent De^ Lants-Regerings-faken, allc func^
tien enDe cfiargen niet en tomen bMteben grooten
pojtantie/ enDeDatmen baec ontrent oocft toel eenigö
onberfcjjf pt moeite binDeu/ enbe baer op aenfiont^ bp
meeft alle De aentoefenDe SleDen banDe Ridderfchap
enDe <0etommitteerDen Der ^tabt Embden, oocft ban
De derde Standtjin genere/enbe bifcoucsS gftetopfe bev^
ftlaert 31 jnDe/ bat fp Dot oocft foo bcrftonben / enDe Dat
DatreDcïycfttoas?/ fnDe boojt^nocf) ecnlgöcDlfcourf'
fen baec op göetoiflelt enbe bpbe <i3ebeputfccben fynr
DeaengljeboDen/ batmenb^elecn ftlfpn concept baec
ban fonbc aenfionbt^ ftoniienop'tpapicr bjcngïjcn/
Örbben DepartptntoeDevsÖDt^ IjaerDatlactcngrbaL·
Ìcn/cnDeDe<6eDeput£EtDcribcrfocl)t foo pet tetoilien
oplïellen.

©ace op Dan giicDeliberettt ^iiiiDey i^ Ιφ befeïbf

goet


-ocr page 30-

en O O R L O G Η V Vur-en-'vcmi^^t BoecL 11

ì.66a, aoitööfbonöcn tJatmenfouDeboojflamhetfoittmiiei;
acnganiDeùffe claufulefoobanigl) te lartiii/ af^ öft
bubc^trnöcntüa^QCCondpieectgetPojbm/ niùe De
fdbe booifoo beel Daet bp Debbcnbe contenteaient/
'tlüflfii IV brgeeci»en batnien tot fati^factic üanDe
jaojfirnjcitc fiaöen baer foubc bp boeo / bcfe bolflenöe
UjobjDfn ; Welverftaende, dat alledeghenc, dc welc-
ke in defe Landen fullen Zijnghetrout, of daer in ful-
kn zijn ghegoedt in vaile gronde ter ibrome van
tvee
du}/ent
Rijcxdaelders, of die den tijdt van acht jaeren
aldaer hebben ghewoont, voor geen uyclandtfe

maer

voor ingeboorne fullen gehouden worden, ende dien·
olgens tot des Landts-Regerings-faken gequalificeert
endeadmiffibelTiijn, ende dat onder dicamptenvan
des Landts-RegeringhfulJen werden verftaen de Can-
cclier ende Raeden, Drofl:en> Amptmannen, ende
Lants-Rechterenj fonder meer :
<2nbe Datmcn bOOJ
Of buiiten bit gcfcöjebeπ concept aen bepbe foube boo^
llfllcn bat ftaec ïöo. mvQ. niet en ttoijffribtn of ^ijn
J^o^licl. ^00^1. enbe be ^tenbtn bQcbetjijbt^ / foubeit
i)ft baec boo? Ijouben batijaccfêo. Mog. in afle occa»
ficn footofl ban Den ^taet br^ llanbt^ bati
Ooft-
Vrieflant
ijabben aeniecitefct/ batraen Ijace Ingefetc-
nen
niet en foube toidrnttechen onbec b^t gi)etalban
bie
uytlantfche be üielcfte bp tenbetfalen foubê toetben
"PtflefToten/ enbe bat oocii öet felbe met te minbet ces
bni fonbe fionnrn toecben gebaen/om bat be
Ingeboo-
ren van Ooft
-Vrieflantinbecfcïjepbe banbcnaefi gele=
gene Pjobincien tot be c^ecinge abmiffibel/enbe oocft
Ijiccenbebaeceffrctibeinbebientnae toacen: 'ttoeïcft
bonfoo5i)nbeboo?aeflelt/enbebaccoï> be boo?f3.elu=
ciDatiebao?gi)eïcfcn/ ftebbenpattpentoebetjijtg bec^
focbt 't felbe te mogen gebben bp coppe/ gelijcft ijacc
toegefiaen/ en belooft fabojabeiücli baec ban acnijate
J^jincipalen te fuHen cappojtecen.

Ï^aecopbieconfecentieafgcbjoftenstjnbe/ Ib^ft be
©o?(i beé bolgöenben baeg^ begeect met be «©[jebepit
teccben feifi^ te fpjeeclten/ enbe in pjefentie ban fpn Sïa=
ben becftlaect / bat niet alleen genegen toa^ be
ingefe-
tenen
ban Ijacc ï|o.JHIofl. al^ uptlanbtfclje niet te lac=
ten
excluderen, macc bat feifiS een ban fijne grie-
ven
tua^tegen^Ö^ concept ban cenbecfael/ enbe Bet
tempecamentbpbe<l&eb^uteecben baec op ggebón-
beii/allegecenbe
interminis, batmen tod toifl op biat
maniecc enbe conbitie be flcccHte ban
Lieroort toa^ in
fianbenbanöaec K^o-l^og. enbe bat öfm cengcoote
ongelegentDcpt foube fionnen gecaufeect toojben / al^
omtrent öet
Droft-ampt ban bat quactiec / niet en
foube mogen be bjp&ept Debben om baec mebe te obli=
gecen yemant banbe ^ngefetenen ban fjaec J|o.|Bog.
biflcict/ met belueicltcjbp albaec mocfi leben enbe
ben in goebe confibentie// enbe ten anbecen/bat bpfoo
beefcfaechmban importantie in ' ïïijch enbeomcent
ben
Keyfer te befmdecen öabbe/ bat fip nootfafielijcft
bie libcctcpt moe(!e gouben / om een ban fgn fiaben te
mogen bcchiefen/ fpecialijch ecbacen in be^ Sif)ijn con:=
flitutien enbe recijten/ of batfip (icb feiben cene gcoote
ongelegentl)(pbt foube op ben bal^ galen/ om lupbcn
bacc'toe bcquaem onbec be inlanbtfme altijt te moeten
foecTten : enbe becfocgt feec ecnflelijch bat be <^ebepuc
tcicben baec op een equitabcl cegacb toilben nemen iiu
be bolgcnbe confccentien/ enbe bat bp alle^ toegebenbe
toatboenlijcUtoa^ / enbebiat bpboojfynpoüecitcpt
foube honnen becanttDoo^ben / bocljbp be <0cbrpu:'
teccben foo becce inocbte too^ben gefecurbeect/ bat Ijp
tegen alle be oube accoo?ben enbe becbiagen / enbe giet
ionghfle grconbenieccbeban
Oétober laefllebeii / eivbe
r)aeciio..liBog. opgcbolgöbe öefolutieban benfeftcn

^ccembec feftien hondert drie en'cfeftich, nictböii

bcccnmocöte tDo?benbeftoaect/ baecopbe<iPebepiV
teecbcrt hebben aengeiiomen fecieufelijc te fullen letten.

ffitc-
ciecinge
bnnDt

^c(0ebcputeecbebanbe^tenben tot be^ ^anbt-
bacgbiï-bccgabecing be^
faterdaegs ben achtften jitaac=

ϊΡηηΛί
Atfii'
ben.

niet üicbec ingbcltomcn booj be^ tooon^baegb^ ben
twaeifde j©actij '^abont^/ foo bat be ^ecommitteeïc
ben tot be confecentie/maec bc^ bonbecbaegt^ '^moj^
Qcn^ben derchkndea fjabben lioniKti cappojt boni/

enbe baec op be# namibbaeg^ tuebec bp be (©ecommit^ ì 664^
teccben geliomensgube/ öcbbrn booi monbe ban ben
■ - 7;
l^ecc Hofrichtergefept/batJjace^iiiiapalcn Weenbe
battctpointbanoe Vremdeiingen, baccmen nUdbet
fcbeen te be/Ïtrcen / bp obe cgiftc ban fyn J3ojfl.®oo}l;
al toasi afgebaen fonbec eenige mcbificatie/bat be felbe
albeceiitg bccfetacct bab ilcben^ be btübingbc be obfec'
batiebanöettwintighfts actijcliel baiibe Keyferlijckë
icfo.'utieeffcctibetetoillen p?cfiecen/ enbe bat becljals
benonnobiab tua^ ernige temperamenten baec op te
foeltcn:enbeaengacubebelngefe[enen ban b^cil^ü.
Ji©03i bat fp bjci bfftenbcn/bat baec ïl?o.455og. baiibè
Stenden feec toel gemeciteect babbcn/ enbe bat fp baeé
obec bancftbaec üjilbcn;ijtt/ macc bat ft? ecbtccbaec
mebebtliommect toacen en aeii bea]5ebcputeecbeniit
bebencften gaben / of fp toel ten tefpecte ban 'tgbrbeele
35Hptfc aijcfe befelbe in eene becbece conftbccatie foubf
Roiuien nemen al^ anbece irigbffrtenen ban gbcbrrt
Duytflandc, enbe obecfulcp oocft befelbe becbecfouöe
honnen abmittccen/enbe op bat bit gebecle tuetli.bp bè
Ridderfchap in compctentcn getale becbanbeltfijnbc/
booi befen toa^ gecefolbeect/ en bat fp nu in fiaec ïibt
foo ftoacK toacen/ bat oocft tenbiencefpecte niet toel
eenifle becanbecinge op be boo
?f3. faecfte ftonbe gebaert
tooiben/ betoijle üetgebeelcpoinct banbe Huidinghc
baec aen toà^ bepenbecenbe; boegrnbe baec nocb bp op
betlelïeltbtban'tbooifj.tempeïament aengaenbe be
OiBcieren,betoelfte onbec bcfe belofte foUbenbestcpen
toecben / bat fp becflonbrn bat bet ConfiftoriUm ende
de Rentemcefter ban bet latlt/baec mebe mofïen in fie^
Bcepen toojben/ geljjcR mebe beli Secretaris ban 'tlant/
laetenbe ben Geheym-fchryver büH be©o?(itot be?
felf^ abfolute bifpofitie/ett baec bp boen geboecbt jijnbe
bat be ^tabt Ernbden albeccpt^ be ö'Jlbinglje gbcs
baenöebbenbe bp bctboojfch-cbepointbaube vreem-
delingen, nietmcecgcintecelTecct en toa^i ©atöoclt
be <i5ecomraitteecben ban A urick enbe Norden «i öait
ben den derde Standt, {)aec &abben bccRlaect toel
emi>
ge modificatie te itonnen abmittecen/ enbe bat be
committeecöen cefpeetibclijcft neb baecom felfp bcc»
ftlacen ftonben/ i^ bp ben ^eccetaci^ bec ^tabt JEmb-
denbaecbpgbeboegbt/ baf Süte belibecaticntoaccn
gbegaen en geballen obeü drie pointen/ eerft : obec be
abfolute uy tGuytingh ban alie uptöeemfcBe of b?eems
ben/en bat fp meefien bechlaceu baec itt ban'tfclbe
fentiment te jQn met be <!5ebcputeccbe«/ bót fiameiits
l^cft fobanigbeabfolute eurclufie fonbec eenige limitatie
ofceftcictieonbienlÏigbenbe ommo{)elijrft toa^ teon:<
becbouben/ten tweeden? oö|)ci bOOjgeflagentempe-
rament, enbe bat fp bat oocft in biec boegen nobig enbe
bienfligboojbeelbcn/ enbe obecfulcp baec ban: mebe
ftonben confffimeecen 5 maecDatbe ©ciommitteecbè
ban Auriek,Norden enbe bcil derden Standt mecnbctl
batménbiedisjunöive ionbitien fouben mogeflellen
copulative enbe conj unöive, foo bat trouwen^ gegoede
zijn, enbe inwbonen, foubt too?ben ecneffaiiien gbes
boegbeconditie, baccopfpJ^ct boo^fs. tempecameiit
toel toilben abmitteceuj «Cnbe ten derdcti op be expres,
fie bec cbacge^/betoelcRe onbec De boo
?f5. belofte fou^
befijnbegcepen / enbe bat fpneben^ be becbece
committeecbcbanbeStendenbacc in een^ toacen met
be Ridderfchap^batJhet Confifìorium,
deti Secretarisy
enbe be Rentemeeiter baec onbec moeflen brgcepett
inn / betoijlebieban ben derden Staindt bpfonbecs
Igcft ftlaegljben obec bett obetlafi/ betoelcfie baerbp
blelaefïctoiectaengljebacn: Daeco^ i^bp be<t5ecom»
mitteecbengeanttooojt/batbeï^eeccn banbe Ridder-
fchap bet 9oint ban 't betfcDil cecbt anbec^ namnit al^
betlacb/ enbe obccfulc?; eene ccfolHtie inbjacbtenbe
toeltftc niet te pa^ en quam/toant battec abeen queflfe
en toa^ of be ©o?|l bp be Haldj nge foube ielobe « be Ιη^
gebooien boo^ uptlantfeben te p^fetecen bolgbén^ brt;
betoufle i wintìchflé attgcRH/ betoijle baec tori bcftent
toag bat bet felbe bp be ® o?fi al böoj befi toa^ obetgc*
geben/om be ^teuben [0 beel te gemoet te ftomeii enbe
een^ ban bie bifpuptl afte fpn » macc be Quefüe toa^ of
be©oip bat foube belobenboo^fime Erven en Naco-
meliDgen,enbe fultp etutoicblijf R en altijt/aelBCft f^ i»
'trpnbtbaM baiïtWKept oocfefjaMf" loten in^HetetV

ittm


-ocr page 31-

S A κ E Ν van STA E T

li

toescnegehtbeptlotföne Jjhjjfielijcfte '©oo?ï. fnöe bat
fp bc
twee en 'ticvfintigh duyfent gulbcn^ bp be jongfle
accoojben aen benfelben belooft:/ in befe ongtjelegcw»
bept gaecne toilben te berbe biengben al^ beu
baer mebe ftonbe geholpen tuojben/ niet trgenflaenbe
bat be^osgerpe banbe ^tabttocl dertighofte veer^
tig duyfent gulben^ ban ben fclbcn te bojberen Ijabbc:
alleenlijcft bat fijn ©ojfïel. ?&oo?l. cenigb rcnbtri bji(ie
aen te totjfen op be jaerlijcftfe recognitie gelben bc Vuelcc
fie fp bem te betalen frbulbigb toaren/ of op eenige ans
bere opftomflen/ baer upt bc boojfcljjebc 25o?gcrpe al^
ïengf ften^ ooch bare betalingbc confcqucren mogbten:
€nbe bat be
Ridderfchap ontoiliigl) enbe in batfpooi
bipbenbc in 'ttoelcfte fp nu fcbcenen te
jijn/ fn ejipje|Tf=
ïijcfitrgen^be felbe fouben
p20tr(leren ban allcDnljfp=
len enbe ongcmacften bc toelcfte bp befe gttorygerbe
anticipatie enbe ben gbebolge banbien/aen Ijet
fienbom ban
Ooft-VrieQandt mocljten oberftomni;
cecommanberenbe nocb epnbelijcft een particuliere
fafte/raftenbcSetpiaccaetöp baer i^ojHiiaigbcbaen
emaneren op b^t |iucU banbe
Groenlandts-vaerdersw
baer bp alle gjngefetcncn ban bet gbemcenc Sant ber^
bobcn.toiertflcbbuptenlant^toteenigcn bienfi tebe»
geben/be toelcfte ben
Walvis-vanghft betreft/ met feec
ernfiigbberfoecft bat baer moebten too^ben

gebifponeert/om ten refpeetc ban bare ^tabtjtc toillen
toelaten ofte conniberen/ bat fp moebten gebient too?=
ften ban
vij f ofte fes Harponiers tot be boojfj. Jöering/
'ttoelcftbe <@eb^uteerbenbebben aen^enomcn aen
baer ©o..f® o. te refeceten.

®e«©ecommitteerben ban be ^enben ben veer-
tienden
be^ namibbaegb? boeber bp be <i5ebfp«iecrben
berfcbenenjtjnbe/ bcbbm boo; nionbe banbeni^eec
Hofrichter bacr bebancftt boo? alle be motpten/ bic be
felbe ontrent befe faften namen/enbe berfocftt bat fp be
felbe biilben geaffectiancert blpben / enbe ber ^tenben
interefìe toteenb?ebtgenfìant beoogen / gebenbe baet
bcneben^ obcr öc fcbjiftelijcfte bcrftlaringlje ofte ïïefo?
lutie be toelcfte men baie gbebergbt babbe: <!Enbe
boegbben immebiatclijtït baer bp bat fp be<©ecom«
mitteerbenber^tabt
Emden, Aurick enbe Norden,
Oocft bie ban ben derden Standt, elcft^ apart fouben
berfoecfiengeboojttetoojben/ betuple fp omtrent bit
toercft niet én toaren ban een berfïant: baer opbp be
©ecommittcerbêbanEmbdcn aen|ïont^ i^gefept/baC
fp geen ftenni^ babben ban fobanigbe ccfolutie al^ aen
be <i5ebcputeerben baer toiert ter bant ge(ielt / bat bie
toag genomen
dam enbe acbtcr rugge / baer fp niet al==
leen niet en toaren bpgetoeefi/ maerfelj^ nictgcroe«
pen ober be beliberatte/ enbe batfp bacr tcgcn$$ protei-
ficerben ban nullitepti maer bat fp niet toilben beletten
batbe (©ebcputeerben be j^eercnbanbe
Ridderfchap
^art boo?bcn/enbe bat fp becfocbtcn ban oocftgeöoozt
temogen toojöen/ enbe p?efeiiteecbfn baer op upt te
gaen; maer be (iSecomraitteecben goet gebonben öcb<
iienbeeer(itefienmtee]caminecentoat be baojfcbjebe
ccfolutie bebdfen mocbtej enbe na lectare bebonbcH
bebbenbebatbaerin / in eflflfcte niet toa^ bcrbatal^
een repetitie banbooiige gbefubfïineerbe ;
Dat fy na·
ilientlijckgheenconfentghcdrageii hadden als onder
conditiën, ende foo lange
die niet geprefteert wierden»
dat fy haer niet fchuldigh vonden ycts te geven, veel
min te anticiperenj maer dat de conditiën by fijn Vor-
ftel. Etoorl. achtervolcht zijnde, ende de fel ve dan van
de icehden eenige anticipatie begerende fy verder daer
over delibereren en refolveren, ende hare onderdani-
ge afFeöi e betonen fouden; enbe bat fp be pcemifc
fen fcbenen foo gficfïelt te bebben / gelijcft of be <i5ebe-
puteetben pjerife gbeiafl toaren om be
Stenden tot bie
anticipatie te bifponetén/ fonber petö
te toillenofti
ftonncn boen omtreht beconbiticnof fbarigöebf baet
aen be felbe geacccòcbéftt bleefj bebben goet gebonben
bebdo^g. cefoludeln pjefentie ban alle bcgefamcntlijp
fte({5rbéputeéc6en'teI)oen{efen/ enbe baec op tefeg::
iàen/batjfpbattflU totÏÈtfcbepben cepfen in bupbelo.
fie terhieiibabbert feetfttócrt/ te toeten : batfp toel|)e£ ^mi»
Cönfcntfelbe
ban6ebétoU|ïedriehondcrtduyfentguI^ öitiji
bengbafibieIben/aKiüyverenbeongeiimitecrcgeb?a5:
m f göelgch· ΰίκΒ baci ^o, ίΘο. be meermadi "(nw!'

geaaco

cnbatnuaïDiifttoff^g^Éptm gweprtectt toa^j/ bat
bat pmnt bp 't derde artöchel banbe genaale Grava-
mina toa^ aEörciöecct/ m bat bp bic sïfEben ffïfi^ nopt
Écnigc mcntie smiacchtofsepjctenberct en toa^ bat
.t>ijii ©ojficl. <©ao?I. bp be huidlnge ooclt alle fy'ni ρα=
(icritoitnietfoabaniglje p?ecife belofte fouDe moeten
Ufrbiiibrn, enbe batöaet#o. l©og. ina^ BÖfbaen ca=
yojtbauDfJ^eccntoSebeputeecben jongfl alböec gbe^:
lurefi/ooclt bp eipjcffc fiifolutle berfiaen Ijabben/ bat
be
Vorft niet üecbec en foube gerefitingeett too?ben/aI^
be fcïbe boIgcH^ boojgaenbf (üTractaten/ jSefolutien
enbe actoojben gefiouben üja^/enbe bat foobanigc ab=
folute belofte in befelbe niet foube gcbonben koo?ben/
niacEtoel tee conttarie'bat alle beconcojbaten/ becs
ö?agencnDetecf(Tcn 'tfebert be gljcailegeecbe
Keyfer-
lijcke
Rcfoiutiegöeballen/ in foobanigc termen lagen/
Dat fietarbkriumbaeu ban aenbe ©ojfien göcnoeg=
facmtoa^gcblebrnmctbetecmen
foveel moghelijck
bequaem zijnde, met gehoorfaemheyt verdienende,

rnöe fo boojt^ : betoelche geen abfolupt becbanbt/üeej
niinbec ecnige berbinbenbe conbitie boo? be gcöeele po=
itericeytcnltonbcnimplicetcn/ en batmen oocft !jet
cmirrptbp becDebeputtccben opgeflelt/nietcnbeöoefi
öcacn
te fienai^ een temperament tuffcjjen enbeobec
renige ^tpbenbefalten of tooo^benuptgcbonben/maec
allf rn al^ een elucibatie om boo? öct toecomenbe/ nieu=
tue bifpiiten toeclj te nemen/ betoijle na öet gijebaupcii
tneeflanenn^/iinmer^felf^in
Ooft-Vrieflandc geob-
ffcbecct / be poflcffie ban goebecen enbe be allianticn
peinant tot be^ atanbtg-regecingl) ftonöen habilitece η
enbe gequalificeert maften onber bc
Ridderichap felbe/
enbe mee een ej;fnipclgel)eelbecfcï) foo notoic toa^/bat
ïjetgeeneeontrabictieen fionbelpben/ enbe batmen
nictanber^alsSfeecbjcemtenhonbe opnemen bat be
^eecfn üanbe
Ridderfchap foo bjepnigö bcffeceerben
acnöaet:l5o..f!Ba interpofitie boo? fiate lingefetenen/
gemercËt beele in befe lanben geboocen inbe iSegeting
ban eenige bec OSeunieerbe ï^jobincien gficaömitteett
toierbf η / gelijcft boo? befen tjaec ootft toa^ te göemoet
eeboett; enbe batöetnocöbjeembettoa^/ batfp be
«iBebeputeetbenjbictnu foo betlébagen opj^egouben
gnbben om obec een point alleen te brïibececen / enbe
Dat fp öaec nu beriepen op be abfenticbanbefiaccn/bei
hoelcfie toel fefmael obec öabben fionnen befcöjeben
toojben/ enbe bacrna occafiegljenomensijnbe/ om
be berbere d&ebeputeetben te bebanciten boo; foo bcel
be felbe öaer ten befien moebten berWaert öebben/
Enbe eonjlbererenbe bat bc
Ridderfchap genoegljfaem
Jïngulier toa^/ öebben be (Öebepueeecben met ernfi
berfocljt/ bat fp ijaer toilbe betïtlaten bp gefij)?ift/enbe
öat fp op öaee ^a. Hfêo. Jl^iflibc aan ben
twee en
twintighite5|anuarj)ïe(iïeben/ al^ sijnbcbc^bfians
tie banbe gcbane pjopofitie/enbe op get geeoncipieetbe
tot
temperament of elucidatic, bc «©ebeputeetben
toilben laten toefioineti/ fonbec berber upt|lel/ öarc
fU
naletïefolntie. ' ' '

a©aermcbebertrocften3ijnbe/'6rtiBen be (©ecom-
tnitteerben ban Embdén berfocötbe<©ebeputeerben
in 't particulier té moj^tti ft>?eecBeii/ enbe aen be felbe
met beele cibile eyp^cfffen berWaert/ bat fp gfienegcn
toaren bc ingefetcnen ban Ijaec ,ïllSo. aïlefini in ben
Ijarc teabmitterén/berfoecltenbe batljaet ÜoiBo. ooft
Denaren toilbe Ijoubeniti faborabïe recommanbatie/
ntet berbere bpboegintó/ bat fp bic
bartAurick enbe
' Norden oocft tpt fiaer fcntiment gebifponeertBabben/
3i)nbÈöiec göeinquefiié ban öet particulier ce^tban
pcbct ban be ^teben enbe ^tenben / ofmen 'tfelbciti
bén baren ontrent befe materie te befnoépen/ of baer
omtrent bat rei^t df anbere iïcgïementen betoclcheφ
öaer op fouben toilleri maften/ te betfto?ten / gcïij'ch bp
bic banbe Riddetfchap t'eïcften^ berfieert gbebupbet
enbe geallegeert töiert/oiti bc anbere ^teben / enbe bie
banbe refpeetibc' ampten baer mebe af te tcecftcn/
maer alleen banbé betftirftnge beloelcfte aen be Eanbt'
®o^|ien foube abeïatèn too?ben omtrent öe ljóo?ftöiebe
ampteii/ en of be booifs· pitfoónen- iabeiituaïificeert afiS
bn Den boojllagibanbc ^ebeputeerben baer toe fouben
ö&miflTiÏirf 500/ 'jttpelcft met be regeccirtg banbe ateben
iiietiienieeii^en'babbetii booj^ {laere

-ocr page 32-

i

cn OORLOG Η, 'iFier-en-'ueertighfieBoecL· 13

T^/ÌJ. D?anra«(tie J®iflïbe ban tien twee.entwintighftea
laetP-lcöEn BEöaEnöaöbfn ; macr Oat fp

-op Oc anticipatie ban Dien bolaen^öae.clafl/ cnbc öé .;

ϋοο?Γ5jnsiftibe infificccn&e / oacltDoo;gaen^ ihDa^
té ptiüipcftc piopofjtie enDe in alle cpnfetenticn/ öaD»,
ùcn becftlaccD't gefafi te sgn om te gelpentoegti-ne'
men alle De belctrelen ban&cfclbe / enbeöoojüace
iftcDiatie öe opfleflane öjffecentrn obec.öeconDitien
te tieniiDüejien / en Dat Dacc toe liaiüóen s&eoient alle
Öace/ caifbnnenunten cn Uoojflaaen / bnelche fp ira»
mcc^ntetiQnot:ecenIton&cn / met aenbic&insb om
noci) ùaec toealiesS tecontcibuci;c.nb)at fpfeltiefou^
i)en oojbefen oeDaen te lionncn too?öcn; cn uccfofltcn
l)aec Demijle ontbogffelijch rnùe buptcn Difpute / Dat
point foa tnlfcljen bepDen blpbcnDcbolBen^Deacte
banamnefiie/ mofl bomen tccDectPe bangaeci^o.
lËog. of fp niet fop beet fcuDen Defececen aen Dee fel-
bec <5eDeputeecDcn aen baec Dit point becbipben/om
bp ecniflö bequaem eppcDient tot contentement / ge=
tecmineert te toecDen; enDe DetoöleDaec niet geant»
tooo^t b)lect/en op De extenfie ban De fìefolutie felbe/
niet anbet^ te ceplicecen en biel al^ 't gene nu in alle
bcconfccentientQtbecfct)epDcncepfen gefept tna^/
ficbbenbe iï3c&cputeecDenafgetDact)tofpetbantoe<
gen De anDece 3leben becDec gefepDt mocgt toojDen /
om te fien of Daec nocO pet^ naDec^ te Doen ofte {)oo<
pcnlua^; Dacc ophebben De (i3ecommitteerDen ban
Etnbden Doch obEC-flelebectecn Sefolntie/bp Detoelc·
ïte fp fepben : Dat fp foo tocl al^ De ^taDt/ cn boo? Hg
in fpccie tot
drie mael honderc duyfent guIDcn^/ geen
confent gt)eD;agen IiaDDcn/ macc tcnrefpccteban
Öaccgcoote intece(l'ttoclcft fpin^ecfeconfiDcca»
tien in 't XanDt baDDen ncben^ ^anDece j&tenDen /
op fehece conDitien entermBncnDacc in betoilligljt
!)aDOcn : en Dctoiile fp becfionDen Dat fijn Ba?|lelijclie
op Die geannccteecDe conDitien becepDt tna^
een De ;&tcnDeu fati^'factie te gcben/en Dat anticipa^
tic fouDe ftcechen ten befïe ban
't Eant / en totboo?;
ïtomingeban belecöanDe befoiglQciicfujacigljeDen/
bat fpboo; Daec intece|lteb;eDentDacen/ Datztec^
mijnen tot
tachtig duyfent tijcjcD. bp Den 3lan!ccnt·
meeliec op Dcc^tenDen cceDöt tegen^ vyftcn
hon-
dert
fouDetDojDengenegotieect/ tegen^ aen^enpe
paeftcljen te foucnécen/ op conDitie eit becfeltecingl^
&ttDe DeylerfchanstegcniDeteDoene&etalinge foue
tie biojDen ge-ebacneect/ en Dat fp becDec tegen eenig
genecaelcenbec^ tenlbefjoebe ban DeSöoigecpe/ De
toelche aen fijn 3^o;ficl. ^oojl, ten acijtecen toac^n /
tegen^ Dien ti}t oochfouDcn op-bjengenDe2(i()7o.
Eijc)cDaIec^/ of 71000. guIDen^ Embder gelDt aen fjjn
39o;(iel.^oo;L belooft / om DiealmeDe totbolDoei>
ningc ban De
Lichtenfteynfche pietenfien foo beel öct
tlcechenmocbt/ ge-emplopeect teloojDen/ en Dan
Daec bp geboeggt Oen
fevenden tecmgn Die De S>tm
benaenjiaecJi^a. jn^og. fcljHlDigbiacen / enDiegtje^
ceet taoa^ / boo; fo beei ooch De miDDelen bp De i)anOt
toacen om Den tweeden tecmijn/ becbat in 't accoojD
ban
Den vierden êeptembec laetp-IeDen/te boIDoen:
't bjclcltgc{)ooit bp DeSiDDecfcöapin.De becDece ©e.
committm.ben/ Ijebben jiaecban becfocljt coppe/ De
toelcl^e menila»; nietgeefttnillen toepgecen ; maec
tie «aecommitteecbcn Die ban De boojf; ^tabtbeo; af
ficbbenbe bebancl^t boo^Die fabocablebecftlacinge/
Öcbben Deranbece aieDen fe^ecnUigbtietfocöt Ijaec
Daec meDe te. biillen confo^necen ; cn met alie moge»
iöche pecfMafien ftaec gefocijt te Djfponeccny Datfp
pet toilDen antlpopjbcn in fpecie op De pointen ban
elucibatie bp fo;me ban tempccament aengaectec
bant gelielc / of bat fp Dat Diffecent acn tiaec tDiibtn
fnbmittecen i maec De dEieDeputcecben ban bei&tcns.
ben t:efle):ie nemenbe opgaiïe pjincipalen/ en om,aen
befélbe conununicatie tegebenbanbeboo^e oefo'
luti^ i^ Die; confesentie.Daec mebe afgeb^pjul^ea.

SÜnbeDen vyücie^den ban:
fjebbenbebe «©eDfiptöcöen aen fön
en ij^ ff Ifilöat^n/bopirae/iÉlt'c gene in aie

o^cJ^O De enaisicn uptflei^bte te bectoagtiteo
W^/ ttfce^p pnöeccicötre fafte raocBten fcfiepDen/

jeaBtc

lenft-
centit

tufftlien
bi «e-
tepU'
tnrben

«Bil et-

en bat fp gaec cpnt upt bechlacen pp't uptecfle Dat bp kS^ìa.
föe ©xjiPel. ©pojl. fonDe bonnen tno^ben na-geges —;—<
beili Daec op bp Defe be gefept ig/Dat't feec toonDcc
toàé'Dat De^iDDecfcbapinDenfìacèn ebmicteecbcn ^'"'|
tuie fp bartben/ fclf^ fonbec aenflen ban iSeligiey rnöe jgo^n.
Datfptegemuoo;bigfa gecpn|iitueect toacen Dattec
niet een in't lit toa^Detoelcfie DPo? fijne geboo?te in't
aianbt / en te aelijcft met befit ban beöooiltjcftc Φοε»
bccen gequalificeett Vua^ : <ίίη bat men aen fijn ©o?»
(iel. fo p;ecifen toet toilDen boo?fc{):Dben / bat
fjp niet een SacDc fonbe mogen bechiefcn na fijnen
b;pen ioille/bie bcquaem foube jijn om in 't l^ljcli en
bupten Sanbtp' geb;upcht te ]OQo;ben ; bat oocH a(«
biec maec quéflie toa^ banbctiintecefl ban De tec^
ra0nen bec
drie (acen/ om De beloofOedric mael hon-
dert duyfent
gutben^ te Doeii anticipecen/ cn bat fyn
®ojfleL φρο?Ι, licbec Die felöc beccenten toilDe /
fta inlaten tot fo een fbiaec becbant/al^ maec f)et cce>
bgt tot De capitale fomme bp De ^tenDen geintecpo»
necct of bp anDece mibbelen Ëonbe gl)cbonben too^
brn : «Én mecnben bat fp oocft booIBet fabeuc ban
!)ace!l|o. JIQog. fouben bacctoe honnen becbotpen.
too^ben/ DetoflieDie toel
honderten vèertigh duyfent
gulD.pacatelpch te epIfcbenbaDben/ fo ban Den ie-
venden
tecmgn in iöobembec i6^tf?.bccballen/ al^
obec ceflanten op boocige jacen te eo}t betaelt / Daec
bpitomenbeDe
twee en feventig duyfent gulDen ban
Ëmbden al ccn gcoote fomme bpbe gant boa^ /enbe
al^menanDec^ nietbonbe/ Dat men ban De cefi bp
negotiatiemoelibinben/ op gelijcbbecbant al^be
anbec i ; ;coo ctjcjcDalec^ gebonDen taacen / en mec
abjignatie op De bojDece inhomfien ban
£fens enbe
Witmunt,en op De fafte felfi^/Dat fp Ijaec cefeceecDcn
tot bet gene bp be lactfie aengeboefene Heecen «Sebc
^tcccDcn bia^ gebecibeect / en nabec bp baec i^oog
lEo. Daec op gccefolbeect; bat fp ban bec filbec equii
teptenbifccrcie becbiagten Dat fijn ]9o2fieI. ^i^oo;!.
niet betbfc foube geD}ongen toojbcn / maec bat baec
Ho-II^o. aen ben felben foube boen bebben bet effecc
ban bie
300000. gulü. geffift öp becept toa^ De Decifie
tot fgnen lajle bp be bulDinge na te bomen / en felfi^
fobeel becDec te gaen Dat bP bet bop; fljnleben/ en
fgne tSegecinge géDupcenbe/foube beloben en pjefie:»
een gribcft bet bp be i&tenben felf^ ma^ op-gbepeit ;
fo De 4&eDcputeecDen meenDen Dat bp niet ten obec=i
blocDt Daec mebe en pjefenteecbealle^inat men bem
becgen {tonbe / bat bP Daec enbob^n nocb te b^eben
toa^ Datpotnt Daec bet giej)eeIeiaosc.cb.nuaengeac<
ccocbeect beeft/aenDecfeTbecxjojDejileu Deacbiccage
te fubmittecen/ pf nu te becbìypbe^:aen fpDanige an*
; Dece onpactgbige / al^ Daecioe fóubi fìonnen koo^ben
booj- geflogen/ maec albeclieffi aen baec J^o. Moa*
dEDog om bet abfolupt obec te geben boo; flcb enbe
boo? ailè fpne «icben en ^abomelingen/ en Den Uh
benDaecmeDetebeftoacen/ Dat bPingbemoetDat
niet ItonbeDoen/bat bp (iebec nocb foube aftoacbten
of aen bet fiof ban ben lltepfei; eenige mobecatie in
DefaBen felf^mPCbtegbebonDentDojben / baec toe
Dpo; De^ fel^ ü^inifiec^enDen cete ilectog ban
Wirtenbeig in pecfoon Daec Jönbe / Dat fp geen iafl
en baDDen om fijn Soi^el. Daec toe te Dbain=
gen/ ofop Die boo^flagen ban miDDelen petste bon::
nen feggen/ maec Dat men met De gelegentgept ban
fijne faHen tenuptecfien bebommect bia^ / en al^
fgne ©i^fleï. ®oo|l. fig nictbecber eflacgecen Rons
be / Dat men bet be <I3ecpmmitteecDen ban De ibten<
Denfo booj't IefiefpuDebop;bPuDen / i^baecmeDe
af-geb2ooctien / enDe bo;t Dacc na becbat een naDece
confetentiemetDe;&tenDcn/ Debieic&e De^namib·
Daeob^ bjebec qnamen bp be <&eDeputeecDen.

^e(&ec«nmitteecDen ban De Ridderfcfaap, Au- mttH
rkk , Norden
enbe banDcnOerdenftant, socbDie
banJEmbden , inDe^aelgeftomcn jQnDe/ bebben"""
Die eecfic becfocbt apacc (n 't
of-toefen ban Die
bon
£inbden gbegoi^ te biojDen / enbe Daec op
, een toepnigb gefepaceect jijnbe / be^en boo? mon*
lD.cban. ben l&eece Hof-richtcr gbefeppt / Dat befe
I fkecfte al^ caecbenbe bet pointban bel@uU)inge / biS'
banEmbdÊonietaenengingbt te min/ om Dat fi
35 fufli·


-ocr page 33-

dcrcduyfentgulben^tecontcibuecen/ enbooifobcd
fp met haceii fiaebt toilDrn tuffcftcn Ικρβεη homcn/
bat fp bhEC orti ntet cn ftonbcn beferecen : enbe bat fp
ÖaDbcii Bccjcatninecct δε rrfolutie bp bic Dan
Embdcn
öc^ baco^ te Uoo} af π öe ©Ecommittcccben tof cbant»
cepcht/ batfpOiefeecabfucDt üonbcn/ bat biettan
Embden baec ficlbm Ijccl anDtce fonbamcnten tian
ccBccinaÖ alé üan alk ouDc ttjbcn aetof efl toacen/en
öfefp Qccnljan allen fouDen honnen abraittccen/bat
fpfcDteucn tc picfuppanecen een
vierde Votum,baec
nocgtan^ niet tneec opt al^
drie geiueed toacen ; bat
fp ten cefpecte ban gace ifceclijcHDcben boo; brfeft
IjabDen toillen (lemmen onbec be flibOctfcJjap / maec
bàt fp baec iiinr {jabDcn Qcfuccumbeect bp btcifie ban

Öaet i^. Üio.toan ben vierde ^cpt.feftien hondert vier
en twintig,
cn bat fp Qfcn herbet cecijt nu öabben al^
te flrmnif η onftcc be i>teben : en bat bie ban
Norden
en Auricköaccooctl albaec setn votum privativum
itonben toefiaen/ en bat bie ban ben derden Aand beel
minbecItonbenlijQenbatpemanbt onbec bun faube
tomparertn bie niet ban een of commune ge»
conunittfcit en op be ïanbt bagöen met ©olmactjt
gefonbenbM^: 'tteielch ban bie ban
Embden ooch
niet Ijebbenbe/ geen
vierde Votum ecBöcn^ boo? ftaec
obec bleef/ bat öet eben foo ongefonbeect toai bat fp
{jictenbeccbenniet fcljnlbigt) te fijn j}aec contingent
al^ be
feile quoti baec in te betalen^en nog bjeembec/
Dat fp tot eenige anticipatie en negottatie cefolbecen
enbe bc^ Slant-ïïentmecflec baec mcbe belajicn toil»
ben/ baec obec fp in't pacticnliec niet te fcaeljen Ijab»
ben/ enbe baec mebc Romenbe tot be farchc felf^/ bec^
lilaecben i)ace quoten te toillen opb;rngen / al^ maec
Becoaöitien gcaDimpleect toiecben/en betoijle öet nu
maec baec op agnquam of j)et
twintighfte Uctjithcl
ban belliepfeclijclielScfoiucieoochopbe i^cceffeU'
een ban Q^oojl.moefle gee]ccenbeect bio^

Den/becfagten bcoSebeputeetben batfp nietbequamc
cebenenfgn3do;(Iel.^oo}I. batct)eencn bifponecen
b>ilben/beb3|jle oachöetQtnotbanbie gcootefomme
ben felben ten licflen en nutte fiomen foube / enbe bat
3P Ibaec baec boo; foube becobligeect gouben fogaefi
{)et felbe gefcljiebt bia^/ ben gep^omitteecben eecflen
tecmt)n/oo be naefiltomenbe JIÊap te betalen.

«©aecopbelectucebanbe boo?f5. cefolutieinp^·
fmtie ban<(5ecajtimitteecbc ban
Embden gbebaen /
cn bp bc felbe aentlonbtjS gebarn antbjoo^bcn / bat 3P
niEtgegoubenentoacenbenfeftcn penningh te con:
tcibuecen / cn bat fp
ecljtet cecfit fiabbeη oni te flem»
men/felf^ alji 3P niet te contcibuecen en öabben/enbe
bat fp baec ban tpacen in po|Te(Tic/bccfoehenbe coppe
ban bie cefolntie/ bp be «©ebeputeccben gecon(ìbc=
teect / bat bcfe quefiie tufTcfien be Xcben ganfc{) niet
oemeen^ Ijabbe met be pointen ban fjaec inflcuctie/en
bat bie niet alleen beel onlufl en ooch beel tijbt foube
I^onnen na
fïcl) flepcn / enbe gebben bectialben goebt-
eebonOen be felbe te beclinecen/ enbe aen be (Pecom^
mitteecbentian
Embden geen communicatie toe te
Oaen bon De f(lbc;macc be felbe bebanltt boo? be com^
municatie banbe goebe bJÜle/baec mebc fp befe negoi
tiatie fogten te bojbecrn/ cn op be faecfte felf^/ aen bc
becbece <0ccomtnltteccben ban be g>tcnben gefepbt /
bat fpfeecbecbjonbect enbe beDommect tataren obec
Öace cefolutien/ fo bie ban giflecen al^ befen bagb ge-
nomen/ Dat fp bie in genen beele conform bonben ben
lafi ban be i^eecen t)ace ^jincipolcn/bat fp bie aen be
felbe niet fonbcn becben obcrbjrngen / en baccom bie
bjebecom te uug moefien getoen / gelijch in effccte bp
l)oecoocltgeDaenb]ietbc/ bat Ijetongeltcvijttaia^op
een qiu^teufefalte geen tempelfament tecbiecelbtte
toillen aennemen cn ftg felben te toilien cecgten / bat
op be matccie albecepti fo beel gefepbt toa^/ bat men
niet nabf c baec bjifie bp te boen / en op bebopcen bec»
fogt een fgn Sojfl. Φαο;1. te boen /
bat be (^comm.
•bicn boojmibbagtoebcce)cp?efTef0clibaec toe ge-era»
plopeccten niet gemanqueect Dabben aen ben felben
ailc^ op get fecieufle en bangieceufle booi te flellen ;
maee bat i&ijn
J&aiflei.^Booil f\i(lineecbe booi βφ In
ör fen te öeöben
een aöfolute becifle / en (ϊβ DecwtenDe
nen geb^agbt tto^bcn / macc bat jijn 39o;fleI.
fig epnbelgcfi foo be?ce Jjabbe geeflacgeect/bat öp öet
point foo al0 |)et mi in quefiie flonDt/aen be O^ebepti·,
teccben bccblpben taiilben/ en becfogl^ten baec op bat
bc (©ecommitteecbcn öaec oocft foo bejceboilbcn upts
laten/omecn^ban'ttDecchaftcjtjn/ enbe foo een
t)eplfame faecheboo; gaec Sanbt niet tebetbjaecloo'
fen/enDe in ca^ fp figü niet baec op tot genoegen bec»
RlacenRonben / btcfofltenben felben naec-mibbagÒ
noci) aubicntie te monben {)cb&en bp be ^tcnben/ om
albaec te feggen en becbet^ afte leggen 't geene Daec
il^o.JiIgoo.tiaeciiabbtninbcbelgcgebcn j baec opbp
be^ecommitteecben ban
Embden fijnbe geanttooojC
batfp enbe «©ecommitteerben ban be anDece
ibte-
ben / enbe ban ben derden Stant, Baie albcccpt^ bec?
hlaect öabben tot cenigö tempecamcnt/en bp bie ban
be
Ridderfchap, bat fp bcboojflagcnban be «©ecom?
mitteetben fo niet en ftonben aennemen al^ bie lagen
maec battec ebenbjcl nocö mogelfjlcft eenig c]cpebient
foube te binben 3ön / enbe baec op bjebec gecarcftt in
bifcour^ / cn in confibecatic göcb?acöt sQnoe oft men
bat tempecamtHt niet foube ftonncn nemen bp bec»
beelinge ban öet Qöetal Dee ^mpten/ en bat De be jlel>
Unge ban eenige ban bien/ fouöe pjecpfe göeljouDeii
blijben aen be conbitien/en !iet cenberg gepelt / en be
anoecetotbeabfolutebifpofitieban fon Bojflelijclte
«Poojl fcöeenen bie ban be
Ridderfchap (jet felbe op
Die maniere te fullen honnen amplectecen / en be an»
bcre<l5rcommitteecben öaer ooclt baec mebe te fnUcn
fionncn tonfbjmcren / maec betotjle fp ftoaclt in'göe·
tale toaren / De meefie bien baoö al tocbec nae ^up^
bectcocKen jijnbe/öebbcn toe oefept öaec maenbagp
abonbt toehomenbe toebec te fullen inflellen / om te
fie η öoemen öet bingfoacoi foube fionnen infcfticlien;
©ien felben baflööebben be<l5ebeputeecben ontfan»
gen öaec l?o. IBo.rcfolutieban Den
twaalfden, enbe
Coppe ban be mifTibe bp ben i^eec 23iffcöop ban
jRluntiecgefcö?cben upt ^egenfbucgö ben
acht en
twintigften
jfebjuarö / enbe baec upt becnomen bat"
tee geeue i&eöeputeecbtnban ben felben / tot be con»
fecentie ban
Lieroort en foube gefonben bjojben/ be»
toöl bie faecfie aen öet ttepfeclfichf j^of albaec toacett
aenöangigö gemaecfit.

1 fulönmötit niethfcftulliioö tejijntot dricmael hon- · opöaECfêo.JHSoB. tiecirtie/nietbtcöetBabbfti fiotti ìé64>.-
χυυ^. ncnaebiaahttnaiben / marebùC«iinSaifld. 3Βού}Ι. ^ -

Η

a&e iStenbett be^ 3&ingibaefl^ abonbtóben acht-
flen,eecfl bjcDec ingehomen/en bejS toocufbaca^boo?
mibbacg^ becgabect gebjcefl Jöube / gebben bien na*
mibbag be boocigöe ^ecommitteecben taiebec aen be
({5ebeputeecben gefcbic^t; eben met ben felben p;ecp«
feu lafl al^ boo; befen / om
te öebben öet effect ban 't
bcb}ufIetwiotil]fte9Det0cfiel banbe Utepfeclgcfie er»
folutie/ fbnbeceenigetempecamenten te toillen ab*
mittecen / betoölef^opbat funbament be driemaei
hondert duyfent gulben^ Baööfn geconfentectt/ enbe
anbet^ nocöte be;bec^ niet / en b>ierbt boo^ben i^eec
Hofrichter Bepjemitteect/ bat öet nu twee honderdt
jaren toacen bat be cegecing ban be 49jaben Π|η aen*
bang genomen öabben/ bat fp inbe eecfie hondert
een altöt ban öace ®nbecbanen ( fonbec eenige bec»
menginge ban bjeembe) bacen gebient göetneefi/en
baec bp met öaec ;&tenbengebleben in goebe cojcef^
ponbentie/en bat 3P öaec felben baec boo; o^aglijcft
en confibeeabel gemaeclit öabbeujmaee bat inbe (e(ie
hoodert jacen bealliancemetSwedcn en anbeceunt*
öecmfeöe öupfen gebaen/ ooclt in't Xant öabbenln^
gcb;agt allecöanbe b;embe tcapn en gebolg/bebielfie
allengfi<en^inbecegeringebe^3lanbt^ taiacen inge·
ftcopen/en'

inge·

lilcfi baec bp ëebonbén öabben / 'enbe bat fp eenmacl
abfolutelgch baec ban moeflen gelibececct biojben;
enbe betulle jp tot geen temperament met allen met
malftanbecen öabben bonnen eenigöta)o;ben / bat fp
Öabben moeten blöbenpecnUccen op be oube cefolue
tie/ becfoecfienbeaenbe i^ebeputeecben batf^ 6en
3la;ft toilbe bifponecen om öaec concept renvers vaa
huidinge,fbo 't lag/te toillen aennemen boo| flsö fcl*
ben en boo| fgne ^cben en ^fiomelingöen / en bet>
focöten ten anbecen/bat be (0ebeputeecben fön
ftel.^eofl.toilOen booiflellen/ bat bedeetltjcKöeboT

batt

S À Κ E Ν vàn S Τ Α E Τ


-ocr page 34-

en O O R L O G Hi V Vier-en-viertìghfie Boeck. t 5

ΐ6όώ. ÜftttlnhuyfenfnbeKniphuyfen fïjnïlE ba« ftet 3Eai1t

_Dan Ooft-Vrieflandtöooi Ocféa BcDemctnöïeect Böes

tot?öfn/cn öp De Haegfche Ccactaten becaccij?Df eet/
Dat fijn ©o?fl. ÏBoojl. neljcn^S fijne 5>tcnDen tot Spier
enDe aeit
't éof ban Den öepfec/alle Dcbopcen fouDe»
OofnomDefcltte toebEcaen Ooft-Vneüandc te Doen
anBcctecenj^at fijn ©o?fleI. <®oo?I.|©imfiec tot Re-
genf burgh mogte gelafi toojöen bp occafie üan Defcn
i»ijc):Da)ji) alle Debopcen aen tc tuenDcn om Die faethe
te bebojöecen / alfoo ijaec ten regacùe ban De contct
butien (bpfonDecIijcK nu bp Defe Turckfe.Stuyren)ten
googflen Daec aen geleegen toa^ ^ De CSeDeouteecDrn
tjebbtti {Hiec op Dat lefle potnt scbiaest/ of fp opt met
Den ©ojflfelfl Daec obec oefpiooclten IjaöDen/en bec=
flaen Oeboenbe ban neen / fjebben gemeent Dat fp Dat
tno;Djeboo;afDoenmoeflen; toant Dat een faeclte
toa^ bupten Dee feibecSInflcuctie/en Datmen in alten
Qcbalien geene offtcttn en IionDe onDecnemen Daec
mennietentoifieban eenige Dilccepantie} maecop
Ijet eecfic/ljebben oe vi5ecommitteccDcn Daerfeec een»
fligtj gecemonfiteect get ongelijcft Dat cecft De Bo;fi/
enoe nu Doch aen tjaec geDaen uitecDejDat alle De aen'
luefenoe (©econimitteccDfη De^ ^atiicDaeg^ jìgfj op
fcntempecamcnt / foofaborabelbecftlaectöaDDen/
Dat men geeue ceOenen t)at>De bonnen Ijebben Daec
aen te ttogffelen/ en Dat Dien-boIgenDe Daec obec aen
Öaec Jöo. in Diec-boegen al| öet gepaffeect toa^/
oocli fcoa^ gefcöjeben/ en Dntmen onDcc De^ fiaDDe opf
ge|)ouDcn De De bjeiclie men aen Ijaec ^u.

JHaog. obec Den gefteelen toeflant Derer fahe gcpiepa^
ceectDaDDej Dat fp obec Dat confsnt ban De dricmael
hondert duyfent gtilDen^ nopt met Ijaec gebifeigneect
tjnDDen/
niaec op De anticipatie, enDe Dat fp felf^ Daec
aan nocb niet en fepDen of fp Die pjefïeccn fonörti ofte
niet / al feljoon Den Boifl
al rot foo een abfolnp t bccs
bant fielj fonbe bomen te becftlacen/ en Dat oüecfuIc;i;
omtrent Die faeche niet meec te eonfececen bailenDe /
twen toa^ genootfaecltt afte b?efteny enDe becfocftten
öecDalben auDientie/ om aen oe ^tcnDen beo? te
sen
'c gene ban gaec ì^o.|@o. intentie enDe lafl b}a^/
Daec op bp De<ï3ecommitteecDen bieDec teat apact ge-
Delibeceect/en eengaenbe Die anticipatie geantbioojDt
3|jnDe/Dat fp maec (@ecommitteécDen toacen/ eif Dat
poinct fabocabel aen fiace J^jincipalen cappojtecen/
cnDe^boIgenDenDaegl)^Dec felfùec naDec cefoiutie

bleben^ jünbf bp 'oocb aengftenomen ob« Ijet
toecch ban In enDe Kniphuyfen felbe
te ftjjeecUen
met t1jn@o2fleI.^oo;l.

^e^ boIgenDen Daeg^ qnamen De ^tenbcn biebee
te famen / biaec bp De «SeOeputeecDen gebomen 3ήη·-
De/ [|ebben gefepDt / Dat fp ten cefpecte ban (}aec φο.
S^og. foo om becfcgepDe benefieten booj Defenban
üaecgenooten/ al^ombattjetnuDccfcIbec inteceft
ooeb fcgeen te concecnecen/l)aec fo bf;ce fouDen eflaC'
gecen al^ De ongelegentgept ban De tfjOen en ban bace
faftenfionDclt)DeH/ DatDeRidderfchap, Die ban De
^teDen Norden en Aurick, met Die ban ffen derden
Standt, confenteecDeninDeanticipatie banbonderdt
duyfent KijcjcDaelDec^ / cnDe obec fulej; boo| vijffefte
pacten ban Die driemael hondert duyfent gulDen^/
mfD^ Dat Die ban Embden fouCte Dragen bet anDece fe-
fte pact boo? öaec contingent : en Detoijl fp onbecmo»
QenDe toacen omfo beele penningen op te bjengen/en
bnpten cceDit om Die te negotieten/Dat f]acc to«II9o.
öaec^oe fouDelaten gebjupBen Den fevenden tecmijn
in j^ó))embec lefllcDen üecbaÜen/De bjclclte De ^ten.-
Detuten gaec üo. Jà^o. te betalen fcgulötg enDe becept
tucicen/ enDeDatDecefiebpnegotiatiebanfìaec i^o.
J@o.mocDtegebanDenb)o|Den/om op De gcfiipuleee<
De tecmijnen ban drie 3accn met Deninterefl tegijen
vier percentojbp fjoec toeDfC tc hJo?Den afgelept/alle^
op Die e]cp;e(re conDitte/ Dat fijn ]9o;fi.t!^oo|l. Dan get
concept cenbec.ifouDeaennemen enbeftneecen/ ge»
idch bp gaec toa^ opgefielt/enDe Dat met get fucni^e·
ment ban Die penningen / De Dylerfchans fouDe b3o;>
bengeebacueect: DaecopbpDieban Embden jijnDe
eeanttooojt/Dat Dit een libecale gifitc bw^/Daec toe fp
w« s«f)ouDen toacen/ en Dst De aefleele fomrae ee ge»

ffittbtre

©jteffe
rafttn.

IpcRe beBriojbegeanticipieecttebioiDeni fiebben be 1664*.

©eDeputeecDen boo? eecfl De gefamentljjehe ©ecom»__

raitteecDenbectoontbatDiequefiieban quoten |)aec
niet en caethte/ Dat fulcp een Difpupt boa^ ban gcoore
confequentie/ en Daec toe fp in alten gebatte niet gbé-
tajl en toacen/en feec ecnflig becfogt / Dat fp met pjc»
tecitie ban De fetbe / nu toilDen cefolbecen om Diegf je'
Öeete foinmete Doen negotiecenjDat anDecHnt^ De tijc
ban Den tweede aenHaenDctecmiln / (buDe ftomen te
bectoopen / en bat onDec tjaec fetfiS fouDe btijben open
fiaen/ en fonDecbolltomen effect becfcftfpDepoincten
bp fijn ©ojftf1.39òojl.cn 3teDen banDe ^tenpen / De
tDetcheljaeccefleicleljcbbenDe op bet foucniffenient/
fouöe biijben geaccoctjeert / foolangije Die niet eoltia»
mentlijcft en toacen gepjefieectjen op öet bjetefi feffsi
banfjetconcept reavere, batmen aeniiont|S met fijn
3ao?fi.©oojr. of Deg felf^ ïïaöen Daec obec fouDe fpje^
tien / onitefienofBefeifDebaectoefouDetc Difponc»
een 30n/cn onDectnffen bp antiDOojtban De<©ccomm.
becnemenDe / bat fp ganfcf) niet göemecnt en toacen
Die anticipatie bpeenigencgotiatie te binben/ en Dat
De (6ecommitceecDen banDe ^taD Embden fetf^aen
De anDece SeDen Daec in bp bieten/Dat men inbe flaDc
en Daec omtcent/feec quatijcfe fo reële penningen fou»
De bonnen bp een b^ngen / en Datmen bie elDec^ met;
gcoote moepte en lioflen/ oocït met beet töDt-beclie^/
fouDe moeten gaennegotiecen/ gebben De dSebrpue
teecDen eecfl nagefien De dcrtiende/cftiende en feven-
tiende ficttjcftelen ban öace
3|nflcuttie/ en boo? eecff
becRtaect/ Dat fp geen gcoote ftoacigftepbt en fouDe
mahen om Die penningen ban De bebiufien fcvendc
tecmijn/tot Defe anticipatie te laten gebjupften / enDe
Daec bp geboegt / Dat De ^tenDen obec boanbetalinge
banDe vyfde en fefte tecmönen aen Daec Ho-jHSog.
noci) toacen fcgutDigl) gebleben obec be fes en veertig
duyien/guiöen^/en Datbettoeepoctpen te famen ge«
b;agt/ Daec meDeeenfomme ban hondert veertigh
duyfentgulDen^gcbonDen toa^ / De toetcRcf^onDec
betioojlfjcbe intecefl ban bien / nu in befen emptope*
eenfionDe/ en Dat fp iiomecg ligt De cefie fionDen Dom
negotiecen ) en Dat De penningen in Den Hage te toil'
ten gaen foeci$en/in effect toa| Den tflDtbecfupmt Die
foo conftDecabel toa^ / toant Dat De negotiatien in Dr
i^ecgaDecinge ban Ijaec Ì|o.|tfiog. niet en bonDe too^
DcnaeconcIuDeectal^meceenpacIgtìepDc ban fiem·
men/ cnDatbe eeneof De anDece ©jobincien ongetoff
5önDe/ gelöctt ongettoiiffctt te bjeefen toa^/ Dat Daec
meDebetijDtabfobiptbecIocentoa^/ bat oochgeen
penningen op fuIcBen fonDjS / ofte op fulcRe conbitien
tegen^ vier ten hondert en fouDe gijcbonben toojDen/
toant Dat allelacen met De pjtfiatie banDe termijnen
een gcDeelte ban De Capitaïcn toeDec flonDt afgeloU
te toojDen/ en bat ntemant gcorgD toa^ f^ne pennin?
gen op bat onfettec te beteggrn/en boben aite/Dat alle
gaec gepjoponeecDe te becgeefsS toa^/ fonDec een fup»
becen ongelimiteectconfent tot De driemael hondert
duyfent gulöen^/ en De anticipatie ban Dien / enDe om
Iiaec te meecDec tot Defe pjeflatie te animecen/Iiebben
fenineen Sectceclt gge^
Ijn ®o!fKl.^oo2t. op De
Datimmcc^eenconDitie

ie ^eDepnteecDen enDectu
pjolten met be iSaben ban
aecfte fetfii bontjet renvers

toa^ iïne qua non, en De fettie booiigr^lt / batmen te
becgecfj^atie^getenteect gabDe toat op be eene mo^
niece of De anDece tot eenig tempecament gaDDe bon·
nen flcecften/inDc be geect bace finate cefoiutie j Daec
op bat fp met Ibijn ®o;Pet. ^oo|I. bebbenDe toefen
fp^Ben/ naebeelegeatlegeecDê ceDenenbanbetom
gelijctfctoetcti aen fijn Bojfleiijclte ^oo?I. Doe; be
jbtenDen gebecgttoiecbti fpnDeliJcfi b^Dben gefept/
Dat Den noot fgn ®D?fìef.?^ooil.p?eiìen om (ïg te moes
ten accommoDecen en ceDben foo bP befi ftonl^/ enDe
bat De 4&eDeputeecDen aen De ^tenDen foube mogen
boopegebenat^fpDiefupbece en ongetimiteecbe ce«
fotutienuptb^chten fonDec fenige anDece nirutoig^
beben Daec fiptebjengen / Dat fijn J^ojfiet. Φορ?1 öet
renvers foo foube aennemen$ roaec becfocbten feecln·
fiantetJcE Datmen nocb tenpjcube fouDe toillén ne<
men of De ^tenDen niet foube ttonnentoojOcngeDifi
Boneew/omtw tetaten/ onDecbefiaOenbanJ>, 30.

25 a Φθθ?Ι.


-ocr page 35-

be mogen binbcn opbpiie 43etieputeet;ben ge^
meent i^/bac fijaSoj^el. noc{) metter tijDt al
ücele Ejccepticnop Dat renvers fouöe'bonnen binben/
bat Bp in alien aeballe/ allebe Droften Ronbe laten
öer(iec\jen/en biefunctiei?gdtich boen toaec-nemen
lujo; belf mptmanncn/en bat baec inne oqch een goe:>
Hemefnagc fouöeffeecBenüoojbe ©oj(l ; bat be fel.
be ooch niet gebonbenjsa^ aen fjet getal bce iSaben/
Oat 6p in plaetfe ban feven, mate vier of vijf mocpte
nemen tót.bc Ooft- Vricfchc atanbtfalten/ en een ofte
tv/ee tjouben boo|,f!jnje iPomeflöcfien ; batöP 't felbe
Itonbe boen.obec be faBen ban Efens, Scedenfdorp en
Witmunt,betoelche metOoft-Vrieflant niet gemeen^

altemet cpnatibecenuptfleg gecft/al^ men bïe becfim
fjabbe ; en ig bacc oocB baer benefen^ in bebencben
Qegebe.n/of bat becfoecB bon een of twee b;eembe
ben(bega|lb?in be biepnige a^pacentie ban fucee^) oeh
niet fel^n^bcËligfoubejiin/bebiDle met bteemptic
Dcnccgcliteballecflecenficmeetttoiecbtbopibeceficj
ÖatÖctrenv^r5,ta#wtótÖfie|ieIl;tq|Settwintigfth

3fltiöc6tt,i)ianbe, KeyferJijdie refolutie ; itn bat tec fc=
Dert foo / (CoHco^baten en ^eceflen

. gebafleri )jmitn batr^trilEbei met bcc:>

«licèficietienigeepltceert toa^/
bat bM tipbit coiujept nitt > intermims {geceboceect,
cnbe bcrmetiggt lusten / rcnbe, bat men met tec tg^^
i?ot{) bie mogefijcb J^ebec^foub^bonnenoptjalen enbe
tot faDOibeelappïicceen; baèc opbp besitJaDcn mebe i^
goetgcbanberi/batmen inbieffffie^fig niet boibet fou^·
ùeefIai;get;(nal^boojgeri^bt i^/iteiICDeten/ bat be
^tenben een:fi|pbcc,(h Oiigcdaufuleett confenc tot
be betonile iommèeniinticipatie Hptb}engenbe / men
Öaec ftottbc Bqpe gebenban Knegen fgn ©ojfl. Φοο?Ι.
ttatm^nbanban .toeticb foube bonnen afftomen/
fonbec eeltige bet;beceit^antieteibocn/geldIi ge{cl)iet
; toaec.mebe De^enbmbectcochen 3{in ; met be-
lofte om met bcé.bóIgenD«n bofgg^ Date finale cefa>
iHtienupttebKHgen-

^ienabanbtgebben be<23ebeputeecben ontfangen
Baec j©o.cefoIutie ban ben feventienden,baec bp
I)et be felbe belieft gaec te belapen/bat fp taitlben con»
tinuecen alle goebe en eficacieufe officien / botgben^
Ijace^nllructie aen te Imenben / ten epnbe bp be
^tenbenmogtetaojbengefucneect enbe becfcfioten
Den tweeden tecmijnbanbebeb
)u|ie Ligtenfteynfche
fctjulc/en fiebben baec op be felbe boojben^eccetaciil
Weftendorp nocfimael^boen aenmanen/omme öaec
met een fpoeb jge en faüocaMe ccfolutie te bemittecen.

^aec op ben een en twintfgfte be^ mo;gen^ be ({3e>
committcecbetoebec becfcgeenen s^be/ gebben be
<{3cbeputeecben bebancht/bat fp ^y η .

foabeicegebifponeectöabbenomljet renvers tc toils
len tebencn fo tjet fagg / en becMaect bat oochble»
toen pccfïfiecen bp öacc geb?agen confent ban be drie-
maeihondertduyfentgulbenf/ enbe bat fp te bjeben
tuaccn bat be felbe faube bioiben geanticipeect /boo;
negoctatie ban biegen gare j|^o.lIgog.te boen/en t'eic«
ben^ be tecmgnen ban dri« ^acen te betalen met ben
intfceflbanvyftenhcmdeitcn bat fp o<Kit baec toe
fouben opbjengen be hondert veertig duyfent gulben^
plus minus, bi üJclcBe men Ijaec gebergt fiabbe nu in
promptis tcfutnecen: €nbc bat φ baec ban een cefo=
ïutiebpgcfcöjiftefouDe boen upt-b?engl)cn; maer
not[)tan^ op befe conbitien/bat Ridderfchap, Norden
en AuricK. enbe ben derden Stane, baec in maec foube
ö?agen vijf fefte parten, en bat öft fefte foube moeten
Bomen tot lafie ban.bie baa £inbden, en ten andere,
bat fp fouben moeten betfe&ect 3t|n/ ban be ebaeu^ie
banbi; Dyiericfeqs; baecopaenfionöi^iii gefept/ bat
fp tot bat fefte psrcjjanfc&niit^öouben m toacen/
pocH n(et en bagj^t«n baec een te coaicibnecen/ Hinbe
een cavfj^eiiiüujc met eonbtóie» ba|i a&nnaecbt baec
bp fp gantfcb geen intereft en öabbcn/en ooeB belooft
te
§tt foabec ban cenigli) quote of anbec contcibutien
t^msefPloocUmi baectip&e<Cieb(puteecben ηαφ

i6

mael^fiebbengecemonflteect/batbietóftjuten éanfcö itfÖA.

onnut inontgbigbjacen/ batbieimmer^inallenge._Z^

balie in geen paet en toacen om te nomjemgeebeti=
becct toe?ben/bat fp bectjalbeii be biib?f3«nidnbelingö
iSepjoponcecbe refolutie Ijaec maec »»ilben geben in
gefiljjifte/fonbec cenigeaeccocftementen banbiecge»
röcfeeiiifpuptcn / en bat boo? öet betbal ban ben bec
ben^tcrtnijn, biefionbegefubmitteectcn gebecibeect
3ijn : φι iaengaenbe be evacuatie ban'be'^üanlTe /
oatfp mogÖteH berfeltect engetüfl 3tjn/battec geene
penningen felfi^ niet ban ben eecfientecmt}n enfoube
tDojbert uptgctclt/booj enbr^eec beboojfs.ebacuatie
éfectibefoubenjg^iePeectsön / enbe baec beneffen^
nocDmael^ occafie^enomrn $ijnbe/omi|gaecfeec ecn^
fïjgö te cep?efentecen/bat fp be9ttgefEteneri ban öaec
#o«Mog.feeconnabupjlijcit foube tcacteccn al^ fp be
I fetbe mebe foube ixtillen bectmt tenAmbect e b3oo;ben
banket boo;f5. renvers, en bat mentaec op nocg ee'
«tge ffibocabele bejegeningen te gemoet fagt)/ fijn be
i(@ecommttteecbe fonbec beele contcabictie becccoc"
Ren / omaenfiateïpjincipalentecEfemen: enbebe
r<6ebeputcecüen bojbec namibbagd^gtjefonbcn ljcb>
tienbe/ombegcej:tcabeecbecefolutie temogen mag^·
tigl) toojben / Debben met bectDonbecingij bernomrn
bat bepbe bie boo^fj. acccoct)ementen inbe eictenfie
ban be felbe toacen geinflueect / enbeljet becbjaeljte
confent foobanig baec mebe geclaufuleect bat af η bc
eene jijbe gaec j@o. j!@o. fïg fouben moeten oblitiecen
ombiebanEcnbdentot p;efiatie ban bat fefte pact
te (jouben : (tSn ban be ebacuatie ban be Dylerfchans
foobanigt)gee)Ctenbecct/batfp fcBeenente toillen bat
be ebacuatieban biefoube moeten boo?-gaen en glie^
Piefieect 5ijnbe alboocen be penningen bp (jaec of ban
bjcgen öacc Hó. iKog. aen fijn ©o?fiel. φοο?1. foube
bjojben uptgetelt/ fulcp bat Ijetgeenfin^ boo? een fup »
bec en ongelimiteect confent Itonbe too?ben aengeno^
men/en bat bupten tbjijffel niematit op fobanige con*
bitten eenigepenningen tot be gebefiteecbe anticipa-
tie foube tiebben tnillen foucnecen ^ en|)ebben be
beputeecbenlbetfelbefeececnfiig aen be j^eccetaci^
Weftendorp bectoont en abfoluptelgeft beïBlaect/bie
cefolutie foo niet te fnllen noct) tf Itomten aenitemen/
en 6enboaigelefen|)(tfeventiende?fiettjcMban Ija>
ce^Snflcuctiey en beboojfj. gaec iloillgog. cefolutie
ban ben feventiende i®actölefileben / ten epnbe öp
be ^tenbennocg biënaboKbtbaec banomftanbelgcit
mocgte cappojt boen/cn be felbe totuptlfcbtinge ban
beboojfc[)?ebeaengooteldc6e conbitien btfiponecen /
enbe om geen mifbecjtanbt te gébben tmtcent bie
taDoo;ben ban berbacuatie bec ^plecfcgan^ enbe bie
fctupule aen be jfetenben bolfiomentlijcft toegl) te ' <
nemen / Bebbm be «©ebeputeecbtnöie claufule foo^
baniglj becanbect / bat in plaetfe ban een conbitie be
felbe i^gefïelt/ met vaft vertrouwen dat defe gelden
niet en fullen worden gedemanueert aen den Heer
VorftvanLichtenfteynofaende Heer BiiTchop van
Munfter, voor en al eer de DylerfehanS ciFedi ve van
de tegenwoordige befettinge fy geëvacuèert; baec me»
be beu j&rccetaci^ bectcocben sgnbe / en be ^tenben
onbectufTcDen/ niet tegenfïaenbe Bet nociJ Ijeel bjoeg
toa^/enbatmenfeecinflariteigcft om nöecöec ant«
taioojr&abbe boen aenljouben/ {taecf^ebbehbe gefepa*
ceect/fijn bciSecommitteecbe be^bolgenièn baeg^ /
ftjnbe ^atecbagli /
eet ft toebec bp be <©ebeputeecbeti
geftomen/ enbe öebben aen be felbe tic öanbt göeflelt
bat felbe concept ban cefolutic 't bjêlcb béi^ baegl)^ te
boocentoa^gecommuniceect geibcefi/ fönbet eenige
becanbecingeinbieeec^e tlaufiai Ba»» be ^ttirte ban
Embden, en toel met biegepjoiecoeicbÈ ttìjce<iiK om»
ttent be ebacuatie ban be JÒylérfcK'tini ^ miaec toebec
met bpboeginge ban be tooc^ben nöcif dei^mant an-
ders, geanne^ceect aen bie ban ύέϋΊφΙΙΜορ ban
JSSuuftec/foo bat in effecteboec ttiebe bfen (m aen bie
tooojben boiect gegeben bat be boo^j peninngen felf^
aen fijn 3^o;(ieI. ^oo?f. niet en foube Itonnen boóiben
gebemanueect/ten baace ban bie (6cQanfe al te bocen
geebacweect
toave/ enbe in effecté be mibbelen ban be
ebacuatie gefielt na bet effect ban bien jbeec op ùe<Be'
beputeecbtn eer ft gebbenbe auigeboefenb'ongecrjmt^

bept

S yA Κ E Ν van 'S Τ A E Τ


-ocr page 36-

en OORLOG Η. ^Vter-en-njeertlghfle Bocck. 17

f',. f)cptbanDcampïiatic/enbatbe^tcnbenbtedriemael
hondert duyfenc
giilDen| fcijuìbigft toaren te beta»
" ien/ fcl)oanfün©o?flclöcIie<ï0oojIuci)t.metDeöclft
ban öilt afïöt ficb öan Die Lichten fteynfepjetenfïcn
toift te rcDbeu: 3'sJcpuCiclöcftBoet-öcüonDcnDicDC=
ijctle ©ecioöe tc bccauDecen / enbc te fielleii itiet Defc
ttoajöcii: Ende voorts mcc vaft vertrouwen dat de
gelderen niet en fullen worden gediverteert maerge-
bruyckc tot voldoeninge vande Ligtenfteynfefchult,
en daer mede de Dylerfcfaans efFedtive van de tegen-
woordige bcfettinge ge-evacueert worden
: eube baec
luebe lucDcc gcliomen spiiDe tot be quelite banbe quo'
ten tuffcljeil be
Stenden en De ^tOD Embden, bp bc
(©ebeputeerbcn fece entfleïtjcft Dfinfilïfectbfltfi«ee=
tiiglj cj;pebient toilben uptbinben om maUtanbecen
Dacc in te becflaen / betoijle bat maec een fojmalitept
toa^ in bic refolutten/ betoelcfte fp met becfcljepDc an.
Dece e^pebienten itonben tueanemen/ en bat tjet in
tf·-
fecte cenbecfeetbe bat fnpbec en ongeclaufuleect con=
fent/ 'ttoelcft be €>ebeputcecben toaren göelioubcn
Dbec te brengen / met becïilacinge / bat fp ftet foo niet
cn ftonben/ nocö fouben obernemen/ enbe bat fp oocFt
DCfiie bo?öece btliberaticn bacc toe en fionben aftuag^
te» / en betoijle fp cefpectiüelijcfi baec in een^ toaren
bat bic qneflic toajS
akioris indaginis, en fo plotfelijcft
niet Itonbe too?nen getermineect/floegen be ©ebepii'
teecbcn booj/ bat fp befe faecfi fouben hecbattcn in
twee diftinóbie ccfolutienjcn bp be eene b?agen bit fup»
bcc octequitcect confent/ cnbpöetanbeteopflcUcn
Éflic befmaet tegen^ bie ban
Embden, om bacr ban
gcbccbaïifeect/en aen baec üo. JBog. getapojtcert te
toojbrnyof bic eenig ejcpebient tot toegtjncmtngtjban
Bet fclbe mogte honnen uptbinben/ al^ maec bit con^
fent baec aen niet gebonben toiect / en be i@ecammit·
teccben baec genocgfaem baec op üebbenbe beclilaect;
mate nocbtan^
ad referendum al toebec obfc-geno»
nten/ i^ be^ebeputeecbénfeeconbectoagbtbe^na:
tniöbacfl^ oüccaeliomen/Datinen Ijaec nefen^ bie ce.
folutie ban bet confent/ tecpnbetoilDeflclIcnien
tweede cefolutie; bacc in be atcnbcn becWaecben
Doo; inbuctie ban be |^eecen(SebcputeerbentotDat
confent ban be
driemael hondert duyfentgulOen^gCf
Èifponeect te
3ön/ enopeppjelfcconbitie/ batbaw
üo. .fl3o. bie ban
Embden baec toe p^eepfe foube bou^
öen / bat fp bacc
fefte part baec in foube moeten beta»
len; metbecOecbecfoecit / batbe^ebeputeecbenbp
fubfcriptie foube bcclilaccn en atteflecen bat bepbebe
tefoluticn op cenen öagb genomen/ enbe aen baec ter
Ijant gcfielt toaren / en pat bet
contenu ban bien fou=
be too^üen greffrccueect· ^aec opbe <i&ebeputeecben
ben ^cccctaci^
meteen indignatie bcbbenucctboont
i)ae onbcfcbepbelijeh enbeonfatfoenlbclt be ^tenben
met baet baoberi sepjoeebecct bat fp be felbe nu
drie
toeeelicn bobben op-gebonben / en t'elcKen^ bope ge^
geben/ ban op eenfg tempecament/ban op eenigb fo;:
tabel eipebient ten pjincipalen/en bat fp öe fclbe t'eU
iten^ babben geclubeect / bat befe toecche rat toebcc
betlopcn toa^/cn be meclie <0ecommitteeci)én toebec
na bup^ getcoclten toeten / foo bat men baec ooclt bc
occafïc benam om fiQ aen be ^ecgabecingb te
mogen behlagin ; bot fti feec toel toiPen bat Öe <i&ebe=
puteecben foobanigen ttoceüe cefolutie niet en bonben
aennemen / beel min onbecfcb^ijben / niet alleeirom
Dat beec mebe be ficacbt toanbeeccfletoiect^ecnec=
beect / maec oóclt om bat fp baec mcbe bic ban
'Emb-
den
bp firxadvis en booj-oojbcel foube moëtencon=>
bcmncren/bctoelcltejri baccbefenfic nocb niet al^ met
toocfie bifcoucfen in 't genecacl gebooit en toaccn / en
bat bie in allen gbebailc bat poinrtoocg nocb niet en
babben gefubinitteect / en becfogbt bat noebmael^te
toillcH gaenbectooncn/ of bat fpreinfeaatotbaec
6cn «Γίί · lecttocfcn bectcechcn fouben/ ciiijacc üo. jlïSogj cap-
iiotijljt. po?tccen boeonfatfoenlijck en niet boe weynigh dclai·
tie
acn bacc (©cbeputeecben fp biec bejcgenttoaceti ;
en baec op bien namibbagboeen nabec anttoooibt in-
gehomciijijnbe / alfoo be fOecommicteecbenbanbe
ittenbeh al gbefcbepbcn tuacen / jcnbe be^ bolgenben
^onbaeg^ ooclt niet op gebolgt / foo bebben be <0e-
Oeputeec^eü bacc oeccebt gettroetht ombf^

Daeg^ ben vieren twintigften tcgensSeifnpcentcbec' I

tcechen/ nacbatfpbe^abont?Steboojnorbtenobec·--

bloet aen ben ^ecaetaci^ Weitendorp, babben boen
becnrinen of fp pct^ nacrDccsS te brctoagtrn babben /
enbc bat bacc op gre η ani tooojt toajJ iugeiiomcn.

9&icn rao?gen öan tot bet bcrtrrcft geccct (lacnöe /
i^ ben ^eccctaci^
Weftcndorp nocOüp be<iBebrpit·
tcecben gcftomcn/en beeft ban tocgen bc ©ecommit»
teecben ban pe ^tenben oefcpt / bat b« boer bjeemt
boojquam bht bc «©rbcputcccbcn bc ronfecentic foo
toiibcn afbjcaen / bacc De ^tcnbcn bien abont toebcc
foube bp ben anbeccn
3ijn/en batmcn nocb foube iton^
nen fien in totit maniccin bet tocccft tc fcbicften; enbc

baec opgeanttooo^btjtjnöe/ batbe<0cbfputcecbeii
baec met fulchc trauilffcmrntcn niet en lionbcn laten
opboubcn/ en Dat fp ooch effecube bien mo?abcn bcc»
tcceljcn foube : iEn boojtg' gcconfïbccrct/bat met bic
leflc acnfpjalte baec nocb bat ongciijchgebaen toiecc
ban batmcn baectoilbcimputfccnbctafbjcftcnban
beConfcccnticn/ en bpgcbolgcbanbeabruptiebaii
bet gebeelc tocccft / bebbcn be «©cbrputcetben gocbt-
gebonben op 't Pnpiec fucctnctclijcft tee ncbcc tc fiel·
len bciDjpceDuccn be toelchc bacc obec gbebonben en
Obebnllcn toaren om be ^tenben te bcctooiien be,
groote kieynheyt bic fp acnbc(©ebfputeerbenöab-
bcn aengebaen/ niet alleen met nietjs tee toerclt tc be»
fececen acn bccfrïbccbcboprcn/notbacnDeboo?(Ia«
gen banaccommobemcnt bpbacr boo?gc(iclt/ fcbooii
bic fcobanigb toaren getocrtl / bat fp babDcn moeten
beltcnnen bat bie in alle cecbtmatigbept QbefitnbcctC
toacen/ en bat fp bieinbaetgcmoftniitenljabben
Ronncn tegenfpjchcn/maec bat fp baec na ooft inbacc
gemoct jijnbc ubcrttipgt bat bet poinct banbe
vreem-
delingen
toel eenigb temperament honbelijben/ enbc
baec toe foo beele openbare aenlepbingc en bope gcge«
ben bcbbenbe/bat bc<0ebepuicecben toacen betoogen
gctooiben baec l^o. ,!i©og. Date ban tc abbectccen / 3P
cbentoel fonbec allcgatie ban eentge cebenen tre con^
traric toebcc baecban toaren Qece|ilicert/ enplotfca
lijch herballen tot bace cecfie pjccpfc fuficnuc/tot een
groote kieynachtinge ban öacc pecfoncn en ban bace
officicn;en alfmen nocb met gocbe patiëntie ten befte
ban bet gemeen/ bit bifcefpect baDbc obec t booft gea
fien met continuatie ban efficacieufcbebopcen/ flfn
®o;ftel.^oo;l. fo bccce gcbjagt bat men ban Die ^ijbe
mocbte boopen een abfolupt fucce^ ban bie faÏic/Daec
op betp^incipalOchbQbbeacngenomen/ bat fp boen
toebec öabbc gebonben
nicutocacchrocemcmen met
bifputen onbec malftanbecen/niet gemeen^ bctJbcnbe
met bet toccclt baec obec fp ^efonben toacen ; en Dat
fp tuffebi^n bepbc sijnbe oetcapneect banbe écne toecc^
fie tot be aubece / enbc met befe
fefte queflie toebec toe
op ben leflen namibbagb ^nbe toeccKc / fulcjc bat be
Eeben ban be @ecgabec(ngb meefl toebccom bectcoc^
licn toacetif/enbe batnien bp De felbc niet en ftonbe
tinecen / ' ble'at^icntie De toclchc nu al b?le ofte biec-
mael bccfogt toa^/ bat fp genöotfaccrit toaccn te p?o«
tefleccri ban
onwaerhcyc tegjjen^ be <i5ecotiltriitteec'
ben ban De ^tenben/be toelcKe baec De oo?faecheban
bet af breken ban De ronfetentien ba&ben toiilen hen·
tojbbcil·/ Dat'f^ boojbètccfpectbanbei^cccenijace
Committenten fooDanige manieren ban pjpt^bucf η
niet lattgec fibnbe bp 30n/en Dat fp toiibcn onfcbUlbig
3bn aen be otibeplen/bctoelche boo; 't beclpop b^nCe
tgt en anbecfint^/ omtcerttDe faethe felfg /fo.iràp mo-
gen tocbailcn ; màccDen^ccrctaci^WeftèHaórpon'·
bcrtulfcben aen be «©rcoiiimittcccbcban
Cè étenben
ban bet bóo?f5. anttooöjöt enbe bectcccftenr {lcti&etibc

obec baec quote in De boojf^ drièmad hoiidcrt dyyfent
gulben toa^gee]ctenbeei;t/ boctocl ïnmoberii'ieF.tec·
men / nocbtan^ foo / Dat bet al fcbeen te bïpben er ne
conbitié
fine ^ua non 5 <011 bp be «©cbepHtëccöwiDacc
op
3!)nbcöcbacn foobariigbe fb^ccciie/ Da^jÜrt ÜJPOibt
ban cöriiüHé toiect bcranöcciin vertrouwcrjitrt^crajt
trt t>la'Ö|ban bCbecfdÖteattcftatiecnDc
ondeneecke.
ning
^ÌE^" gèflélt ; Oit de Gedeputeerden wicrdeti
S3 5 ns^

-ocr page 37-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.

ι8

166^. verfochtdaervaninhaer Verbael te notuleren," endc
' aen haer Ho. Mog. rapport te doen, Den BÖf'ΠΕΐ0εη

gicaetaci^ üecfocftt ban De cojccctifn nocij aenfïont^
rappo?tteDocn/ enDtDcdSebcputeecbcntelaten faz'-
ten toat Daec ban tc bectoacijtcn
toa^/ cnDefjEbbcn
onbertuffcöen Ijct boo?fcD?ebe !a?otell noc|) onbec
tjaec Böcbouben / enbe ben ^ïccetaciiS baec na noci)
luebec gelionieji sijnDr/ met anttooojt bat be «JSecotn-
mitteecbenDetïjaccfooïictcn
gficballen/ enbe nieten
tlBjiflTeïben ofbe ^tenSen De toeiclie bien abonbt pje^
epfefoMOenacnhomen/toubcn oocft baec mebe nemen
tontentement j maec bat be felbe oocft nioc(len I)eb=
ben contentcment obec be beloften bp fijn ©ojfiel.
SÖoojl. acngaenbe be onberteeclsfninglje ban Ijet
ren-
vers ;
enbe noopcnbe Ijet gnfïrumcnt ban quytin-
ghe
'ttoelch fun ©o?(ielycfte 55oo|l. toa^ gljeljouben
«pt te bjengljcn obec be pjetenficn bcbjelclte met be
jongöficbecDjaegen Vuacen gemojtificeectgetoojben/
enbe bo?becjS met becfoech bat tot bien cpnbe bep bol^
genben baegü)^ nocb een^ confccentie mocfite gbeljou'
ben toojben/ öebben be<©ebeputeecben/nuccp^baeci
bigi) 5ijnbe/ ccljtec be ccpfc bien Dagö nocii uptgeficlt/
op baji bectcouiuen bat ban allei boojt^ gljrpccfec'
teect fouDesijn.

bolgenben baegï)!? Öen vijf en twintighften
löaect/ 3ijn be <J5ecommitteccben ban DeiitcnDcn
bjebec bp be <i5ebcputeerbengehomen/ enbe öebben
Öaec obecgebjacöt tbieciitefoiutien/ beeccfiebecbat:
tenbe een niento confent ban be betoulie
drie mael
hondert duyfent
gulben^/metbeanticipatiebanbien/
enbebeanbeceeene brchlaciiigö noopcnbe öaec biffe«
rent ban öe quoten brc ^iabt
Embden oöebjeltcrct
fleli)clibe|baeglj
^tcboo?cn toa^afgefpjoftcn; enal^
öaec mebe nubolbacntoa
|öetSbeHebe<0ebeputeeci
iien ban öaec begccct öabben/ foobecfocfttenfp bat
^ijt^ ©ojfiel. ?[5ooiï.öaec oocR ban fijnctspben ne=
beh^ befe ejctcabitie mocöte contentement gebcn op
Öet
renvers ban huldigingh euDe be bobcn göecoccbe
quytingh : ^aec op be {Ïaeben ban ^tjn S^ojflelijche
©oojl. aöefonimecrt sijnbe : bat laetfie inflrument
ban
quytingh acn|ionDt| gccefumef ct enbe met eenige
cojcecticn
BÖcacccfiecct/ enbe op öft concept ccnbec^
ban J^ulDingljebp öaec gemobecct/ bat öet felbe pct|
fiöcen t'impliccrcnabelnch al^of ben ©ojfi nuaen=
(iontjS be
fiegeecinB öc^ manDtg foobanigö foube moe=
ten befiellcn bat alle b?eembelinat)en enbe uptlaiibt^
fcöe tegenbjoojbiflö in bcbiening sijnDe/ban nu af aen
iJaecbanfouDcnnioetcntoojbenuptgcfioten/ cn bcc=
focöten bat be felbe toat Iilaetba· enbe fcftecöecmocö=
tetoojbcntecnebecgöefielt; ijjaec op bp be(i3ebcpu=
tcecbcn gefcpt jijnbe/ bat öet ficl) fdbcn bccfiont/ bat
nlïeiBettentoecbcn gemaeclit
in futurum, en bat be
Inoojben ban öet
renvers ooeh floegöen op öet toeho^
tnenbe/te bjeeten/ Uiat ^ijn ©ojfiel. ^oojlban foube
moeten boen : bat gebuecenbe befe geöesle onbec-
(lanbelingöe niet anbec^alé ban öet toehoomenbe en
toai^aöejpjoocïten/ conform be conbitien becbat in ber
^tenben^efolutie ban ben
vyfden ^ctob.ec ouben
fïijl
feftien hijjndert drie en feftigh, ÖCbben bC <i5ecora=
tu tteecbe ban be ^tenben becftlaert / bat fp öet oocft
foo becfionben/ en bat 0« foo bp öaec ïagö / maec bat
fpgöeenlafi en öabben om pettoe^ inöet boojfs. con^
tepttelDécanbecen / en i^ baec op bc collatie ban öet
conceptrcnvcrsbanöulbingegöebaen: enbe tot^e-
tufiöcjit ban be^tcnbenbp be<0ebeputeecbenonbec
baecbp gefielt/
dat Sijn Vorftel. Doorl. beiooft hadde
by de hiilding het dobbel van dat inflrument te pnder-
fchryven, met Cjn Zegel te bekrachtigen,ende aen de
Stenden uyc
géven ; en betople be waben ban ^ijn
©Oifiel, J^oojl. begeecben batmen ban bat latt|te
pointcaeeftenbe be
fedufie vande vreemdelinghen in
futurum
foubehUiillcn notitie öouben in 'tbecbael/
)et felbe foo aengöetcochen enbe Coppe baec ban boo?
"00 tfeeï befe claufule concfcneect / aen öaec uptgöegcf
len: ^e45ccommitteecben ban be ^tabt
Embden
{leb&en oticft een tocpnigö baec na aen be «^ebeputeec^
bentecjianbt gefïelteen
Debat tegen^ bie ^toeebecr?
folutie ban be ^tenben noopcnbe ^öaece quote in bie
^riemael hondert duyfent gulben / en becfocöt bat Öet

mcbeinbitBecbael mocöte toojbcngljcinfeceert/ ùe

«©cbcputeccbeii öe&ben in Böebolge ban öet fes en--

twintighite Irtijcitel ban öace ginficuctie ban ^ijn
©ojfiel. 5!ioo2l. enbeffelf^ïiaebcnfeec ernficlijclt Be=
recommanbeert/bat De
hondert vijf en dertigh duyfent
£iijc)cDaelbetg op IjetDup^ tot Lieroort gebjacöt/ooch
boojtacn albaec iti gioeDe betoacinjjc mogen göelaten
too?ben j baec mebe ban aïlc^geabjuflfect/ en in öaec
cefolntie ban ben
een en twintigften USacttj
foo op bat moment ter öanben gehomen/ niet gebon=
bcn;tjnbebatDevi5ebeputcccben öaec langer Itonben
opöouben/ öebben acnllont^ be 25obe nut ccn miffibe
aen öaec ΐ|ο.|13οα. neben^ be tluee boojfs- Cefolutien
afgclbnben/ cn be rcpfe obec
Delfzijl na Groeningen
bien mojgöcn nocö boojtgefct/ ban ^gnBojfitlijcfte
5i>oojl. met beele cibijlcejcpjeflien en betupgingbeban
bancltbaecbept gebimittcect/en booi be felbe oocft boo?
(©ecommittccrben ban be
Stenden en ban bc ^taDt
Embden, met alle Demonflratie ban cere enbclccft=
Öcpt/tot aen öet ^cbip Belept/en 5i)n ben
eerflen pjil
baec aen bolgmbe toeberin ben Iganeaengbrftomen/
en ötbben becboïaen^ rapport bp öaer .iiKofl. göe?
baen.

5&en vierden ?llpjili| Bbeöoojt öct tappo2t banbe
i^ecren ban ©mtncrcn / enbe anbcre Ijacc i^o.
.iliog. (©ebfpntcecben ntben^ eenige S^ecrcn <0rcom=
niittcerben upt ben tiaebt ban
Staete enbe affiimptie
ban De ïieecen ban
Haren, enbe (<Ercforicc ti3cnfcacl
banBeverningh, acötfrbolBcng ber frlbcr iiefolutic
ban Den
negen-en-cwintighiten .Ïl5actij lefl IcbcU
gcbifïtefct en De gecvamineect öebDcnbc De .ïBiffiUc ban
be laetflgöenoembe i^ccren ^ebeputcerben ööefcöjc?
ben tot
Embden bert vijf en twintighften bcc i,Éaenet
jUSaert/ al^ mebe feccftece Sefolutien banbe
Sten-
den
ber boo2f3. «©jacffcöap aöcnomcn in öace l^crga;
becinge tot
Embden, ben vijftienden ouDe/ enbe ben
vijf en twintighften nieutoe fttji/ taefenbe een ban
beSep-lagenncben^ bc boojfj Uàiffibe obecflÖefon=
ben / berfoecftcnbe onbec anbecen be felbe
Stenden,
bat öaec ï|o. |©og. bpöunaenben©o?fibanOoft-
Vriellandc bcloofbc driemaei hondert duyfent OÌuIs
ben^/ of hondert en twintigh duyfent Kijcjcbaelbcc^

Öun gelicben te Ccebiteren/ enbe tot betalingöe ban

ben tweeden termijn bec Lichtenfteynfche ^CÖUibt
t'abanceren/ met belofte be felbe fomme liiebcron»
tc betalen op foobanigöe termó'nen ban
drie gjacen/
al^ in öare boojigeöefoïutien ban ben
vijfden oube/
of ben
vijftienden <0ctobec duyfent fes hondert drie-
en't feftigh
begccpen toaren/ t'elcften^ nutten ^n^
trefl ban bien tegen^
vijf per cento, pjefenterenbc
beBÖfmelteStenden baec beneben^ Dcufevenden ter-
mijn Dcc
betoufïe frtult bie Defen ^taet tc pjetenbei
cenöeeft/ bicebecgöementioneectin öaerï^o..!iEioB.
öefolutie ban Den
achtften Jfe&iuarij duyfent fes hon-
dert feven en vijftigh
,aliS mebe boat ban boojigöe tct=
mijnennocöcefiecenmocöt/ tebolboen/ om ten fine
al#boo?engeemplopeecttetoo;ben/ toaccop i^goet-
BÖebonben bat göefcöjeben foube toecbenaenbe0be=
melte
Stenden ban Ooft - Viieflandt, bat öaec igo.
f©og. bebOO?f5.
driemaei hondert duyfent gulben^ OHs
bec be boo?f;.aöep3efenteecbeConbitfen foubenboen
fucnecen/ mibt^ batfp baec toe ten fpoebigölicn öer=
toaect^ fonbcn
eeniformeelinftrumentvan Verbande
ende Obligatie,
enbg bat fp aece^btfouben öouben be
fommeban
hondert en'.Vecrtigh duyfent ({^ulbcn^
tee goebec ceechentngöc obec ben boojfcö?eben fc-
venden termijn eijbe Öet kort ban boiuigÖC termy-
nen ;
betoelcfie fp aen Öaec i|o. Mog. fcönlbigö toa^
ren/bat boo?t^ oocft göefeöieben foube toerbcn aen ben
toelgemelten fêcfce ©ojji/ bat ÖP o?b?e toilbe fiels
len/ ombe bojbere penningöen/ te toeten:
honderc,
't feftigh duyfent
«©ulben^/maecftmbe (met beboo?flf.

hondert veertigh duyfent) driemaei hondert duyfent
<0ulben^ / ban ö<ec te ïaeten afgacn/ om ten fine alp
boojen/. neben^ be <!5elbcrert/ bie öp il|eecc-©oi(i
nocö baec bp foube boegen / geemplopcect te toccben 4
toiccbt ben
Raedt van Staetè becfocÖt/ bébOOjfs·
hoödei-E en't feftigh duyfent <0ulben^booj 6εη»©ηΐ·:
fangec
((D>enecarlDoubl$ch> ten laflc banbe <0ene«

e (te·
vutecc'
Oen tot'
bec tiiec.


-ocr page 38-

v/i/o, calitcpt te Dacn ticaotieceii op antecefi teaöeii vier
tenhondert tn'tjacc / QflDCH oocft bcn öacöt ban
■ ^tacc bctfocljt tDiecOt ÖC üoojfs drie mael honderc
duyfenc ©üiOfn^ op De geflclüé termijnen / ban tijot
tot trjöt te innen / enDeteontfangenniEtbenSìntei
cedbanbien naecaDbenant Dcngcnninofj vijf per-
cento , enDe Dacc in.'t Oe geneQotieecüe Capitalen
taeDecomaftc loflen.

^aec J^oDül) JlBoa. fjEbben ben vijf en twintigften
5ipiilaenbeiitendeno:öefcl)?ebcn / bat fp boljjen^
cappojt ban be i^cecen 5aec (0eOeputeecben jongbji
getocefi in Ooit-Vrieflandc eii ingfjcbolgc ban bec
Stenden Öefollltie ban ben vyfchiendcn ÏBactijou--
Dcn laetlMeben / Dooj ben «@ntfangei: <i3enecae(
Öiec Ijabben boen negotiecen een fammc ban vier en
icftigh duyfenc Öijch^Oaelbec^/ of honderten feftig
duylent <0ul&en om oe fclbe geboeg&t bp foobanigije

honderc veeitigh duyfenc «©ulbcn al^ Öe Stenden
obecbenfevendentccmljnenbebecloop ban eenigtje
boorigbe tecnitjnen/al in jlobembec laetfl-Ieben aen
Saette betalen fc()ulbigl)b)acen / t'famen tee fom-
me ban drie honderc duyfenc (©ulben^ aen ben ©ojfl
ban Ooll-Vrienandc, in-gebolge banbeboojfcöje»
be öefolutie / gcfucncect te toccben ; tgnbe alfoo be
fclbe fionbcn ge-cniplopeect te tuecOen totbetaiinge
ban ben cwecden tecmijn ban be bebjufie Lichcen-
iteynfche fcbulDt / enöe bpgebolge/ omboojmibj
bel ban fooöanigen fucniffëment De DyJerfchanffc te
öoen Ebacucrenbanbie.llföifitie / met betoetcfie bie
jegentDoojbig befet toa^ / enoebatbe tdbtbanben
boojfs tweeden tetmgn niet han IpOen battecpet^
foube becfupmt biecoen ; foo (jaboen gaec i^oogg
J©og. goebt-g[)ebonben be boojfc()?ebe honderc en
feftigh duyfenc «©uiben J&iec acnbe .ïHinifïec^ ban
Ooil-Vrieilandcte boen upt telien onöcceen pjobi=
(ionele quicancie bp (}aet: / tot betioebe ban gaec
üoogD Mog. gepaffeect ; ^aec beteijle bacc nu op
i)et fpoebigfle moeficn toecbenhp-gebaeg^tiebao^^
fcti;ebe honderc en veertigh duyfenc (I3ulben^/ foo
tua^ Daec ccn|icl|ic[i becfoech bat bie boojfs honderc
en veertigh duyfcnt (©ulben^ aenponbt^ aenOe«0e=
raacütigöbe ban be ®oj(l tDccOen uptgetelt / om ges
famentlgcft met be boojfcöjebe hondert en feftigh
duyienc (©ulben^ / enbe t)et gecne bp ben ®oifï baec
bp göeboegljt foube toecocn tee concurrentie ban
honderc vyf en dercighduyfencÖtjcfi^Öaelbec^ijpDe
fielben van ben eerlicn term0n tot Lieroorc ))cc==
boert / enbe foo göcfamentlijf β aen ben l^eec 5©if=
fcöop ban Munfter gcpgefrnteert te ftonnen toerben :
<Snbe IjoctDcI ber beenden boo;fct)jebe i9efolutie
ban ben vyfthienden4!lsattrjlaetft-lebengbcnofgö=
faem berbat foobanigebecfeecheringeenbeberbant
al^ tot tjaer Jfoogl) ffiog. gijerujiljepbt te sijn / bat
cc()tec beojbjebantjaer l^oogf) JllSog. finantie brco
êpflcbatter een Inftrumentvan Obligatie in bef)00?=
Igclte fo;me toierbe uptgebjacbt / enbe bat gaer oocft
ter öanoen tóerben gefïeit een quitantie ober oe göe·
Ijeele fommc bart drie mael hondert duyfent <0Ul·
ben^ / baec bp fp behenben bie boojnoembe pennin>
oen ontfangDen te Rebben enbe baecbanbolbaente
3tìn / baer tegfjcn fjaec üo. «og. tbeberomboo?
tiaec (@ntfangDec ({3enerael tot Oer Scenden be{)oe=
ben/ fouben boen pafferen beDoo;Ipche quitantie ban
bie honderc veertigh duyfent ^uiben^ oOec ben booj?
fcDjeben fe venden tccmtjn / enbe öet Defect ban boo^
cigOe tecmgnrn betaeibt ; bit i^ alfoo berbolgen^ be^
fiooUöcftbetcicfit.

< BantDegI)en De Boifl biacengiec tot Dien epnbe
geftomen / be i^eeren Gerard van Cloofter tot Dor-
Dum ,enbe Rebkum{|obeIinclt/ cnbeBucho Wyar-
da©o?pfIöcBcnöacDt.
ikiïnem. Cet feibcc tijbt quam gier ooth De üeec

WiiJem gebcfïgiieecbe Chef tot be aenPaeHöe ©elbt»
incl)t/ en toierben be J^eren Raefvelt en anberc Jgcr=
cmöaer
©0. JËog. (©ecoramitteerbe tot bejpaten»
ten / bencbeii^écriigeuptbenilaeDt / becfocötom
metljem te twben in conféccmie obetÖ« bfJepDt èti
^pftcitiebaitDeevptüitie.

HSibbcfectoijl babDe Den iacpfccIi)cRe»H9cecBc(I-- 1654,.

bent FriqueC acn Ijaccüo. JBföog.benfcventhicnden__Z.

ingegeben get bolgenbe :

Le foublïgné Confeiller de faMaj.lmpcrisle& JlRuiio»
fon Depucé excraordin, vers Meifieurs les Eftacs tit ban
Generaux fe crouvé obligé de reprefenter a vo»
Seigneuries que fadice Majefté a faic cxaminer Ja rela-
tion de ce qui s'eftpafleenlexecutiondelafencenca
rendile au Confeil Imperiaauliquc au profitde Mon-
fieur Ie Prince de
Lichtenfieyn contre M. Ie Comte
d'Oofi-Frifij
&que 1'onatrouvé queM.IeEvefquc
& Prince de
MunSler avoit non leuiement obfervé
toutes les fgrmalitez, iegicimes, mais encore qu'il avoic
donné defdelais & cermes extraord. aud. S. Cornee
d'Oofl - Frife lequel ayant mal correfpondu de fon
coftë, lefdit S. Evefque n'avoic peumoinsfaire que
de fe fervir dupouvoir&del'authoritéquelaCom-
miflion do fa Majefté & les conftitutions de 1' Empire
lui donnoient pour faciliter 1'execution, dont i) eftoic
chargé en occupant Ie forche uy, qui appartiene au-
dic S. Comte
d'Oofi-Vrife, & qui eft fitué dans Ie
territoir de Γ Empirej fausaucunecontroverfe, &y
laiflanc un nombre des Soldati fuffifanc , pour en
conferver la poflèflion jufquesa tantque Texecution
foit achevée > ou que ledic Seigneur Comte
d' OoSi-
Frife
aie donné audic Seigneur Prince de Lichte»-
fleyn
lesfafleurances & cautions neceiTairet. Sa Ma-
jefté eftant aufli informée que Ie Commandant En-
voyé par Icdit S, Eve/ques s'eft renda Maiftre dudit
fort , fans exercer aucuné violence, ny faire torc
aperfonne du monde, & que depuis ilatoufiours
ufe la mefme moderacion lans fouler les bourgeois
ou les paifans du doifinage, ny exiger autrechoie
d'eux , que Ie payemenc des redev^nces annuelles
qu'ils doivent audic S. Comte
d'Oofl-Frife , fuivant
iWdre que ledic S. Evefque luyadonné, & fuivant
auflj l'intention de fa Majefté qui ne voudroit pas per-
mettre que fous precextc dejufticel'onficdesextor-
fions ou que Γόη craitta mal fes fujefts dudit Comte»
qui en tout cas feroic obligé derecourir afaM^efté
& luydemanderjuftice: mais au regard de Meflieurs
les Eftats j fa Majefté a eftéfortfurprifed'entendre
qu'ils tefmoignent d'eftre mal fatisfaift du proceder
dudit S. Evefque, puifque 1'on a reconnu par led. ex-
ecution que Ie Commandant n'apoint touché leur
territoire ni fait aucuneautreaólionquiles puiiTeof-
fenfer, & que la qualité du fort & Ie nombre des Sol-
dats, que led. Evefque y a faic entrer, neleurpeuc
donner aucun ombrage ny jaloufied'Eftatqueily a
aucun intereft publique, mellé dans c'eft affaire ;
mais qu'ils s'agift fimplement^de l'cxecution d'une
fentence rendüe entre
deux Princes de 1' Empire en
jugemenc contradidtoire par desjugeslegitimes, &
confirmée par des traittez folemnels faits entre les par-
ties : mais comme fa Majefté a toufiours defiré de
conferver une bonne intelligence, entre l'Empire
& Μ. 1' Eftats, elle a bien voulu leur donner encor
cetre nouvelle marqué de fonamitié', en comman-
dant au foubfignédelesafleurerquefiellefgavöit que
l'on eUt paiTé ks 1/mices de Ia Commiifion gu'ellca
donné, elle ne manquera par d'envoyeraufficoftles
ordres neceflaires > affin que 1'excesfucreparée com-
me par effeö elle lesadefia cnvoyez, afiinquedans
Ie fuice de
1'execucion 1'oh nefaflerien, qui ne foit
conforme aux ordonnances de 1' Empire. Le foub-
figné fatisfaidt par Ie prefent memoire au commande-
menc qu'il regen de fa Majefté: a quoy il adjoufté,
qu'ayancappris par le bruit publique, queMeiBeurs
les Eftats traittent d'envoyer un petit corps d'Armée
avec les munitions neceflaires , pour aflicger ledit
fort
de Dejl, non obftant qu'il foit fitué dans l'Empire
(commeilaeftédit) adeflèin, nonfeulement d'en
chaffer les Soldats dudit Seipeur Evefque, maisèn-
còr d'y
laiJT^r Guamifin> il acreu queledevoirdefa
charge I* obligeoit de luppliertres inttamm. V. V. S.S,
de confiderer que d'encrer dans l'Empire
λ
& y ejfieger une fiate eft la mefme choie que dedartr U
guerreal'Uv>iìrt,
duquel ils ö'oDtjamaisrcjettaucun

def·

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-veerthhfleBoeck. 19


-ocr page 39-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

20

10^4·. defplaifir : que toute la Chreftienté trouvera fort
■ eftrangequeMeflìeurslesEftats Generaux attacqucnt

l'Empire d'un cofté peniant que le Turcq l'attacque de
l'autre avec des forcesformidables : quefa Majefté a
cfte obligée de demander du iecours à tous les Prin-
ces Chreftiens & mefme à Meflìeurs les Eftats: que
le
confentement dudit S. Compie ne juftifieroit pas certe
invalion: Mais le rendroic coulpable du
crime de
fa Ma^eflé aupremier chef,
& obligeroit le Fifcal de
l'Empire à le tirer en pourfuitte criminelle : que la
confiderationduvoifinageoude l'amitié ne peut pas
fervir de pretexte à Meilieurs les Eftats pour empef-
cherqu'il ne foie contraine, par les voyes ordinaires,
& pratìiquées de tout temps dans l'Empire, de fatis-
faiie à la ientence & àfa promeiTe. Que l'on a tort de
dire, qu'il eil opprimé par cetteexetution, qui
efh
au contraire
le feul & unique moyen, par lequel il
peut eviter fa derniere luine , par ce que c'eft une
chofe evidente qu'il recevra beaucoup moins de perte
&de dommage, en confentant que l'execution s'a-
cheve reglement comme elle a efté comroencee & fe
privantpourquelque temps d'une partie de fon reve-
nu pour fe decharger peu à peu d'une fi grande debte,
que de lever tout a co up u η fi grand capital à interefts,
ce qui le precipiterà dans l'embaras d'une autre execu-
tionqui ne s'achevera jamais : que ce n'eftpas mer-
veille, que Ics Officiers, que ledit S.Evefquea mis
àiTis]s¥otzde Dyl. ayentrefpondu à ceux dud. Seig-
neur Compte qu'ils n'avoient point d'ordre de rc^e-
voir le
premier terme qu'on leur ofFroit, ny aucun
pouvoir de donner une quitance veritable ; puis que
lepayement fedevoitfaire à
Meppen, en fuicie de ia
tranfad:ion ; que fuppofant mefmes que l'offre du
premier terme eut eité faite
debito loco, tempore é'
modo,
toute la confcquence que l'on pourroit tirer
decerefus, fero'it qu'il faut ten ir le payement pour
fait ( des cc temps la) &ques'ila foufFcrt quelque
intereftdepuiscette offre, par le moyen de l'execu-
tion il eft raifonnable qu'on luy en tienne compte,
cu qu'on l'impute fur le iecond terme ; qu'au pis al-
ler
meSxfüx^X^^Efiatsnefontpasksjuges iegitimesde
ce different, tants'en faut que ce petit inconvenienc
qui fe peut fi facilement reparer par l'ulterieure pro-
cedure, leur donne le droit d'attacquer
l'Empire.
Que l'on aura fujedl de croire que Meffieurs les Eltat s
ne confiderent pas le bien dudit Seigneur Compté ,
& n'agiflènt pas, par le principe d'une veritable ami-
tié en lòn endroit, mais que leur vraydeflein eft, de
feprevaloir, de l'occafion
pour ufurper ce fort fur Ρ em-
pire,
& y laiflTer Guarnifon pour nel'en retirer ja-
inais.

Ce qui fe reconnoit clairement, pir ce que d'un
coftéileftfans doubté," que led. Seigneur Compté,
ne fera jamais eneftat, de reftituerun grand capital,
cftant chargé d'en payer Ics interefts, &qued'autre
cofté, il n'eft pas moins evident, que Meflìeurs les
Eftats n'ont pas befoin d'avolrdesSoldatsdansleforc
deDjl, pour tirer tous le! ans les interefts de lafom-
me qu'il peuvent faire auflì facilement par un fimple
regeveur. Mais il n'eft pas neceiTaire d'employer des
conjmêtures pour decouvrier leur intention « puiique
dtpuis le commenceraent de cette affaire, ils l'ont
declaré par un cfcrit publique qui eftcaufe de tout
le mal entendu, lequel ne confifte pas a procurer que
led. Seigneur Evefque rctire fes Soldats dudit fort,
enquoyil n'yapointde difEculté (corame il a efté
didl cy devant ) mais a empefcher que Meflìeurs les
Eftats n'y mettent Guarnifon avec un deflein de fi
mauvaife& fi dangereufc confequence pour l'Em-
pire.

Que s'il eftoit vray qu'ils ont quelque fujed de
prendrede ombrage de ce que ledit Seigneur Evef-
que a mis des Soldats dans ce forti, parce^u'ileft;
fitué fur les FrontieresdesProvinces de
Frije &de
Groninge, encore qu'ils foient aflèurez qu'il n'a point
d'autre deflein que d'executer la fentence, il eft cer-
tain que led. Seigneur Evefque & les aucres membres
du
cacìzAcWeflfalie auront beaucoup plus de fujeél
d'eftreeo peine» iì cec Eftatmec pout coufiours une

Guarnifon dans ledit Fort, qui eft leur voifinage & ^ ^^^
dans l'Empire. Enfin ce ne fera pas un grand exploit '
"-
dour Meflìeurs les Eftats en la prefente conjundurc
de prendre ce petit pofte, qui ne merite pas le nom
de Fortrefleàleurregard, & ou il y a fi peu de gene
de guerre pour le defendre. Il eft toute fois probable
qu'ils n'en viendroit pas a bout, fans quelque effu-
ìiondefang Chreftien, qui leur fera juftement im-
putée auflì bien que tous les autrcs enconveniente
qui en peuvent refulter.

Mais commela chofe eft encor entiere puis qu'ils
n'ont pas encor pris une derniere refolution, le foub-
figné,qui touche l'intereft publique, a creu qu'il devoit
fupplierV. V. S.S. de nommerdes Deputés avec lef-
quelsilpuifle auflì toft entrer
e» conference pour trou-
ver
les moyens d'ajufter cette affaire avec une com-
mune fatisfadion, fuivant le defir de faMajtfté, li
ce n'eft que V. V. S. S. treuvent a propos d'attendre
leretourdeM.
àtUoyendeBrabecq, qui viendradans
Fort peu de jours inftruit de l'intention dudit S. Evef-
que en ce qui regarde la forme & la fuitte de l'execu-
tion , de forte que l'on pourra en mefme temps coup-
per toutes les racines de ce fafcheux incident. Fait
à la Haye le
dìxfeptiefrie Avrìl milβχ eens fixante qua·
tre.

Signé
7, V. FRI^IUET.

DEnondergefchrevenRaedt, ende extraordina-
ris Gedeputeerde van fijn Keyferlijcke Maje-
fteyt by de Heeren Staten Generaci vint figh
verplichtaenuHeerlijckheden te vertoonen, dat fija
Majefteyt hebbende ghedaen examineren 'trelaes
van 't ghene voorgevallen is by d'executie van de fea-
tentie ghewefen by ' t Keyferlijck Hof-ghericht (tot
voordeel van de Heer Prins van
Lichtenfteyn Kgens
den Heer Grave van Ooiì-Vrieflandt. endedatmen
bevo nden heeft dat den Heere Biffchop éndc Princc
van Munfter niet alleen geobferveert hadtallede wct-
telycke formaliteyten, maer dat hy felfs extraordi-
naire dilayen ende termen aen den meer-ghemeltea
Heer Graeve van
Oofi-Vrieflandt toeghcftaen hadde,
dewelcke defelve van fijnzyde qualijck beantwoordt
hebbende, hadtdenfelven Heer Biffchop niet min-
der konnen doen als figh te dienen van de maght ende
authoriteyt, dewelcke de Commiffien van fijne Ma-
jefteyt , ende conftitutien van 't Rijck aen hem ga-
ven om te faciliteren , d'executie, waer mede hy be-
laft was door het occuperen van de
Dylerfchans, toe-
behoorende den voornoemden Graeve van
Oofi-Vritf-
landt
, en op Rijcks-bodem ^helegen zynde, fonder
eenighe controverfie, ende in 'c felve een fuffifant
ghetal Soldaten leggende, om het befit daerom te be-
houden tot dat d'executie voltrocken zy, of dit den
felven Keer Grave van
Oofi-Vriefandt, aen den voor-
noemden Heer Prins van
Lichtenfieyn dc nodighc
verieeckeringen ende borghcn fai hebben gegeven.
Sijn Majefteyt oock geinformeert zijnde, dat den
Commandeur, dewelcke den meer-gemelten Heer
Biffchopafgefonden hadde, figh meefter van'tfelve
Fort ghemaeckt hadde fonder eenige violentien ghe-
pleeght te hebben, noch eenighe ftroperyen aen de
Borgers, of nabuyrighe Boeren ghedaen te hebben,
nochyetsran haer begeert te hebben als de betalinghe
van de jaerJijekfe inkomften , die fy aen den meer-
ghemelte Heer Grave van
OoSiVrieflandt fchuldigh
zijn, inghevolge vand'ordres by den Heer Biffchop
aen hem gegeven, ende oock volghens d'intentie van
fijn Majefteyt, dewelcke niet foude willen toelaeten
dat onder pretext van Juftitie men eenighe extorfie
pleeghde, ofdatmen de Onderdanen van den voor- ' f
noemden Graef qualijck traöeerde, dewelcke in al-
len ghevalle gehouden foude zijn aen fijne Majefteyt
weder te geven, ende van hem Juftitie verfoecken ;
maer ten aenfien van de Heeren Staten Generaci
heeft fijne Majefteyt feerverwondertgheweeft te ver-
ftaen dat fy haer betoonen mifooeghc te
lijn over de^

prqt'


-ocr page 40-

ìóódt. proceduyren van den voorfchreveiì HeerBiffcyóp,
alfoo door de felve executie befpeurt Èèefc ^at dën
"" Commandeur haer Bodem liiet géraecki: heeft jpóch
eenige andere aitie ghepleeght'téhiebben , aie hiér

eenighe offeiifie foude köhnért. gévenéndedat^é
qualiteyc van:'t Fort , èhde'c getal der Soldaten j-de
welcke dèn· Heer Biflchdp ifi 'c ftlire heëftdÖëó lég-
gen f aen hacKgèen ómbr^gié öócKjàloùfievan Scabt

kan vëroörfaécken , noch dat éénighpiiblijckinte-
ieft in die faeck gemenghcis ; maer dat finjpelijck
ge-exficuteCrt werdt eeneïéntêntié gèwefen tuiTchèn
twee Vorftèn des Rijcks in cóntradiaoiré'Rechts-
plegingen door
"wettelijcke kechiert ,, endc' gecopfir-
meerc door folemnele Traftatèn tuflchèn dé pattyén
gemaeckc; niaer alfoo fijn Màjefteyt aliydc'genegen
is gheweeft om een goede intelligehtie tuflchèn 't
Rijckendelde Héeien Sfàtent'onderhouden'> foo
heeft fy niet Willen nae laten Haer iiocb een liiael défe
nieuwe préuve van fijn viièndtfchap tégevèn, dóór 'c
bevel dat
fy 'aen den ondergefchreven doet ρπ? haer
te verfeeckeren dat indien hy wift dat men deliijni-
ten van de Commiflie die hy gegeven hadt te buytén
hadt ghegaen , fy niet na foude ldtén àenftbtidts de
noodige ordres af te fthdéh óp dat 't exces foudc mó-
gen gerepareert werden "jgèlijck fy de felve eflfefti-
velijckal af-ghelbnden hééft , óp datménin't ver-
volgh van d'executie niéts en foude mögeh dóen als
't geen is ever-een-komende niet Rijcks-ordonnan-
tien. Den ondergefchreven voldoet door de jegen-
woordige memorie aen délaft dié hy van fijn Maje-
fteyt ontfangen heeft ; ende voeghtwydcisdaerby
dat door 't gemeen gerucht verilaen hebbende da,c de
Heeren Staten delibereren over 'taf-fendén van Veh
kleyn Leger , metde noodige Munitién om de
p'el·
lerfchans
te belegeren , niet tegehftaënde't fel vé bp
Rijcks-bodem gelegen zy ('gèlijck hier boven ehé-1
feydt ) voornemens zynde ηίήϋ alleen de Sóìdafenj
van den meer-gemelten Heer BiGTchop daer üyt té ja-
gen , maer felfs in't felve Gui^rnifoen te hóuden^,
hy geoordeelt heeft dat de 'plicht van fijn'Chtìrgé 'Ìiètti
obligeerdeu Heerenfeer ernftèlijck te véribécken té
willen confidèrëren dat ghewapénder handt ih hét
Rijcktetreckénéndé ih't felve een plàetle té béle&é-
ren , evÈö foo veelis ite dén Oör ögh aén 'tRijck
te declareren , van't welck fy noyt éenighé onkhe-
nucht ontfangen hebben : dat ^iègheheeìe Ghrinen-
heyt feer vreémdt vindt datde Heerén Staten 't Rijck
aend'eenè kaht aentaftèn térwyl het den Tiiirck'àqh
d'andêré Zydé löet een óhverWiniielijcke.màcht'at-
tacqueert : dàt fijhe Majeftéyt ghenootfaécftt ife by-
ftandt te vé'rlóeckenvan alle de Princen van de ChH-
ftenheydt j. endé ièlfs van de Héereij Staten^öené-
rael : datdë bêwilli|intè yah den voorfch'revifn tìeer
CravedëfeinVafie'niét foiide jùftificéréh maéir.hëm
fchuldigH ttlàétìkèn viti tëh cèr/lën Cr;W» ΐίί/β Μφ-
y?<iiMbÈgaenté lìéb,bfeh > ίέϋφ fóudè den Fifcàei des
Rijcks òbliigerètì óm hein ih dìmihèèi y/éryòlih tp
trecken , dàt de cönfidéütié van de nabüyrfchap
ende vriefidtfchàp tot geen pretext aen dê Hééréo
Staten kan dtehèn qnii te belatten dat iy, niét^écoh-
ftringéért: werde doofd'órdiharis wégéri i éndev^n
alletydèni in'tRijckgèï)raöiieért ? té voidpéti aén
de ièhtenHC en fijn bélofte. Dat tnen ohgèlijik heeft
te feggëh aït Hy door défé exéctitié geopprithéért zy ,
't welck ter contrarie hetëeriighfte middel is ,, w^
door hy fijni laétfte rüine tan yoórkomen^i^^^
een evidente, faécke is dàt fiy minder yérlies én fcfia,-
de fai lydéìn in't tocrftàén dat de vóltr]éi:feih|h yin
d'exécutié órdëntëlijck ghei^iikdè^, lè^ijcf d^ ieivè
begotìtìen is gh'éwéêft ^ ëBde ^K.^^r eéfajlé^.^ty^^
priverende van een gëdeeRé Van tiii irikötnfti om fig
van tydt .tot tvdt van foo cen groete ,fchuldt,t'ontla-
ftén , àìSóp e'éh'e tóiéïëé'ri fómòvrCh'M
' (ίίίθοώ VWb: ·

hadden de eerfte Termyfa dié men haer aenboodt
t'ontfangen > nocheenighpouvoirom eene oprech-
te quitsintie té ge ven ; alfoo de, betalingh tot Meppen
mocftghefdHieden, en in gevolge van de tranfadtie;
prasfupppnérendè feifs dat d'ienbiedinge van de eer-
fte Tcrmyh was gefchiedt i/ri//e/we .
tempore, mo-
do:.
al dë córifëquentie die mén üyt dat reftis foude
konneritrtecken, is, datmen(iébetalingH'_(^andie
tydt af) rii.oei: hóuden voor-gedaen , ende indien fy
eenigh ïnferëftzedert die aenbiedinge door't middel
van de executie geleden heeft , foo is't redelijckdar
men Hem van't felverceckcningh doe , otdatroen'c
felve,imputeeftiop den tweeden Termyn; Datten
quaed'tften de fieereh Staten geen wettige Rechters
zijn vap dat gefchil ; Soo.veel temindatdat kleyne
ihconvéniént ,v't welck licl)telijck door d'ulterieure
procedüyré^'kap gerëpaieér^ wórden ha^'t recht
geeft óni 't Rijck t'attacquprèni 'Dat men',réden fai
hebben te geloven datde Hëerén Staten'tbefté van
den meer-ghemelten Heer G rave niet en confidere-
ren ^ ende hier endoen yolghéns'tprincipiumvan
één oprechte'vriendtfchap tén aénfien van hem, maer
dat haér waérachtigh dciFein js défe gelegentheyt waer
te nemén om hét voprfchreye Fort van 't Rijck te
ufurperen , ehdeih't felvéGuariilroenleggcn , oni
't felve daei^nóytuyt te fteckén,,.

't Geen kliprlijck befpéürt^ , alfod aen d'eene
zyde niet té wijmleh is dat aen vbórnoemden Hecre
Grave noytf in Staet fa) zijn omeeii foo groot Capi-
tael te rettitueien , zijndébéfwaert met d'intereften
daer van te Betalen ,, end^ gat Yep d'andere zyde niet
min évidenns, dat de Héetejii Staten niet van noden
hebben Spftoen in'X)fyi)^|il»»/fte houden, om alle
jaren d'intereft te trecken _v£Ìn de fprnme die fygca-
vancéërt hebhéri, , 't gé^eTyalleep tojs licht door een
Ontfarifeer'koiirien laten ,φερ. iDoch hef en isnitc
van noden cënige cppje.djtijrén te .ghebrüycken om
haer méè»"Ìtlè;én t'oritdéckén,, &l/op fy zedert het be-

krin -v/on ΑΙΈΓΛ ίοΛηίτ ' ' ίη'ίίΐΑ Ann'm AAM

prpcuTérén tfit ^den tnééf-tonéJ^^é^^^ Biffchop
fijneSóidatéii tréckeuyihétFórtypórfchreyé , waer
ingeéndifficulteyt en wérdt beyoaden ( gélijck hier
vóoreq |efeidtis ) pieér opi tcbeÌeften dàtde Hee-
ren Staten h^er Guaraiipeft liiet daer. in lé^en met
eén fpó qüaedtypprnemen endé foo gevacrlijcke con-
fentiévpor'tRijck., . ,

Dat inidién het wier wasfy.eénighe redMi hadden
ompmbrage te nemép νβο,φί den meer-ghemelden
Heer Biflchòp fijne Sól(latén,in't voorfchréveFort
geleght beéift alfoo 't felye ij gelegen op de Erontie-
rén der Próvincjen
y&n„VrieJlamìt, ende Groninan.
hoeWeJl iy Verfceckert ziji? dat hy g^^'ï^fderdeirein
heeft alideyporfchfevefententie t'executeren> foo
is 't feèckér cìiit. de Heër, Biiïchbp, eudé andere Le-
den yin den
V^eflfalifihen ÏCrey» meer reden fullen
hebben, in mPcyte te zijp j iridien defen Staet al-
tops Gòarnifóén houdt in'tuóprfz,Fort,'t .w^clck in't
Rijck ghegélen, Eyndélijck 't Tal geen groot ex-
ploiiSt zijn voor de Heerén Smen in de tegenwoor-
dige conjunfture det kleync Fort te vermeefteren»
't welck in,figh felfs denaem.met en meriteert van
Fortres , ende alwaerifooweynigh Voicks van Qor-
loghin is pm h?t te defendcren. 'tiscchter. te prefu-
meren <i?t.fy .tiaer van 't felve géf η meefter fullen ma-
ken fonder datter eenigh Cljriften,Bloedt vergoten
wordt > 't gene haer rechtvaeraighljjck.fal opgeleydt
werden., . ghplijck oock, alle andere incqpvenienten
die d^^rsdoor fullenkonnen pntfticn,^-

^ i^^ér alfoo de (iecli nqch,!?? ^p gehei^lis, dewyl
fy laéfi|<é|réfoIutiei]pchnief yaft-gheftek hebben,
fophcéft,aèp oàderge/c^eveq gheacht « als geinfor-
tneéttiijpdè van fijn MajeÖey^ intentie in gene de
gemene i^t^réfti belangt» .^|1eerlickhedeQ te moeten
^ vcr(oeckén .^nighe,.(5fdeputeerden te nomineren ,
' niet déwélcj^ fey ten allereet^en in conferentie fou-
de kpnneo komen jj.om mii^kn uyt te vinden, waer
doordat gtodté wercktotgbemcene vergenoegingh

Vül-

Ιόΐίφ.

ι

cn OOÏREOGH. 'tVier-en-^ìertighfiiBoecL· 1


-ocr page 41-

S A κ E Μ vaft S Τ Τ A E

volgens de begeerte ende wenfchvan fijn IWajcfteyt
mochte by-geleydt worden , ten ware u H.goedt-
gevonden de weder-komft vao den Heere Domdeec-
ken
Braèeck of te wachten > dewelcke in feer wcynig
dagen hier fai zijn, onderrecht wefende van d'iaten-
tien van den Voorfchreven Heer Biflchop in 't ge-
ne de Forme ende geyolgh van d'executie belanght >
foo dat men ter lelver tydtalde Wortelen van een
fafcheus incident fai konnen uytrocycn. Gedaen in
den
Hege den feventhienden April fefihien hondtrt vier
enfefligh.

Geteeckent

J. V. FRI^ET.

.fi ' ..

^e ce&tti tooecom nocljtan^ Daccidooaft JQog.
tiooittjaecen in De eppeDitie / Ocbbeti berbat in 't toU
QcnbefcD?ijbcit aeii Den j^eetSSifTcDop ban Den ne-
gen en twintighften HpiH.

WYhadden wel vertrouwt àit At Lichtenfieyn-
fihe
fchuldt, door alle de,aengcwende bedenc-
kelijcke mianelijcke devoiten endemeerals
biilijckeprefentatienby ons, endeuyt dennaemen
van wegen den Heere Vorft vanOeyï-^?i«y7Wighe-
daen , al voor lange foude zijngeaflbpieert enuytde
wege gelecht j en daer op de
Deylnjcbiufts van de Sol-
datefca van uwe Vórftelijcke Doorluchtig|)eydt ge-
evacueert gheweeft ; maer wy moeten alnier tot ons
Icetwefen ieggen , dat fulcks tegens alle verwachtin-
ge ende contrarie onfe goedé meeninge ende intentie
is uytgevallen , ende dat wy derhal ven genecefllteert
Zijn geworden met de macht van den Stact defer Lan-
den te trachten de voorfi Soldatefca uyt de voorfchre-
ve
Oeyterfchants te doen deflogeren , ende dienvol-
gende alles te prepareren > wat tot foodanighe eynde
vereyfchcwerdt , als di(£r toe ons verplicht vindende
uyt verfcheydene jnftificatoire ende peremptoire re-
denen , ende onder anderen om dat wy ghehoudcn
aijnde den hoogh-gemclten Vorft ende het Landt-
fchap van tegens alle
overUficadeghe

Wi/Λ naer vermogee te protegeren , endefiendede
fel ve als met foo
notoir geopprimeert werden,

in goeden gemoede niet' «n konnen noch en moghen
af-wefen , hem van die oppreffie naer vermogen te
helpen bevryden, konnende van
notoitgeweÙt ende
éeerilycitlijcke opprejjte
niet vry gefproocken werden,
dat den felven Vorft door continuatie van de execu-
tie in fyn Landt , ende ten lafte van fijne Onderda-
nen befwaert blyft , nae deghedaneoblatie van de
gelden ,die alleenlijcke uyt den hoofde van den Vorft
van
Lichtinfleyn verfcheenen ïijnde , konden gevor-
dert werden > zijnde in alle manieren onverantwoor-
delijck dat uwe VorfteJijcke Doorluchtigheyt autho-
rifatie ende laft gheln.ten heeft, om de voorfchreve
verfcheene penningen, te weten den
mfien termij»,
by executie van de Pachters ende Huys-luyden in
Oofl-VrieflandtiÌ te halen , haer onder Militaire be-
dreyginge fommerende binnen een maendt te komen
betalen in de
Deylerfchantfi, ende al-hoe-wel de volle
fomme van die penningen die men alfoo by Militaire
executie invorderde voor de expiratie van de felve
tijdt, onder anderen niede ter felver piaetfe gerech-
telijck is geoftereert geworden, echter de voorfchre-
geauthorifeerde verklaerdt hebben
metgeUfi te wefen
om de voorfchreve aengebodene penningen teaen-
vaerden , veel min om daer op de begonnen execu-
tie te laten varen > ende de volckcren van
éaDeyler-
fchants te doen if-treckcn,
ghelijck eock by alle de
Wereldt niet anders als
vooreeaein/iipportaèlea&ie
aengefien kan werden, dat men het gelde by befweer-
lijcke executie alhier tot verderf van Landt ende Luy-
den wil invorderen j ende verweygert het felve vry-
willighlijck geofFereert werdénde re accepteren j ende
dat men onaengefien foodanige oblatie de executie
blijft continueren , en(dehetgeapprehendeerde, na-
mentlijck de voorfchreve
Oeylerfchants befitten, alfoo
in rechten notoir is
oblatione ptgnm fotvi , dat over
fiilcksaUeoorraeckeniet|)|leen > maer oock alle pre-
textvan executie zijode komen te ceiTeren» de con- 16^4·
tinuatie van de i nlegeringevan de voorfchreve volc-
keren in't Graeffchap van
Oofl-Vrieflandtetide in de
DejhrfchantsinvitoOotnino , isdq notoiifteendei'n-
i'W/ÌX'z;*^·^^^^ opprejjìe
die oy t ofre oyt foiide konnen
werden ondernomen. Wy hebben hier bevoorens
wel ontfsnghen uwe Vórftelijcke Doorluchtigheydts
Mifllve ghefchreven tot
Hegensturgh den acht en twin-
tighite»
Februarij laetft-leden > daer by de felve on-
der anderen verklaerdt, dat de voorfchreve faecke
voor den Keyferlijcken Rijcks-Hofraet wasbetroc-
ken, ende dat de felve oock aldaer wm fuisatnirtom-
smVfoude ghehoorcn, declinerende alfoo de minne-
lijcke conferentie by onsaengeboden ende veifochf,
even , ende in allen fchijnalsof ons de felve faecke
niet en foude concerneren , daer wy nochtans den
voorfchreven eerften termijn in't geheel, endeden
tweeden termijn ten deelen hier te Lande hebben
doen Negotieren , om den Vorft van
Lichtenfieyn
aen fijne betalinge te verhelpen , ende'tGraeflchap
van
Qofi-Vriiflandt van alle executien te bevryden ,
behalven dat defen Staet ten verfcheyden rel^edten
eode infichten by de confervatie ende welvaert van
het felve Graeffchap merckelijckis geintérefleert, foo
ten regarde van voorgaende vcrfchotene groore fom-
menvan penninge alsanderfints. Oock hebben wy
den hoogh-gemelten Heere Vorft van
Oofi Vriefiandt
den negenthievden defer verfocht dat de felve boven
albereydts gedane infinuatie van de betalirge van den
voorfchreveneeiften termijn
Si, Michalis laetft-leden
vervallen, oockaenbiedinge foude willen laten doen
van dat mede den tweeden termijn tegens den
drie
en fminttghflen
defes ouden , of den dtrden May naeft-
komende nieuwe ftijl infgelijcks gereetfalzijnende
TolgCDS accoordt ontfanghen konnen werden, foo
wanneer het meer-gemeltc Landtfchap , fpecialijck
de
Oeylerfchants, van alle Militaire befettinge ende
èxecutie ontheven ende geviyt fai wefen ; doch of de
voorfchreve infinuatie voor den c^ntfanck defes niec
en mochte zijn gefchiedt > fai uwe Vórftelijcke Dooc-
luchtigheydt die voor gedaen gelieven aen te nemen 1
ende lullen wy forge dragen, ende ftaen daer voor in
dat de betalinge van den
eerften ende tweeden termijn
als vooren fai werden gepuclteert, alle 't weicke wy
goedt-gevoiiden hebben u Vórftelijcke Doorluchtig-
heydt midts defen ten overvloet j om alle voldeens
wi Ie > ende t'onfer defcharge voor de gantfche Chri-
ftenheydt te reprefenteren ende te notificeren, met
dat vaft vriendt- Code nabuyrlijcke vertrouwen,
dat de felve om de voor-verhaelde redenen , ende
de voorfchreve foo biilijcke iterative prefentatie»
tot vermydingbe van alle onheylen , verwyderia-
gen ende onghemacken die ftaen te ryfen j eynde-
lijck eenmael bewogen fai worden , prompte ordre
te ftellen en de noodige voorfieninge te doen > ten
eynde dat het meer-genoemde Graeffchap
Ooft-Vrief-
landt
j en fpecialijck de T>eyhrfihants , ten fpoedig-
ften ende ten langhften voor den
thiende» May naeft-
komende nieuwen ftyl , inder goede ende minne
van de meer-genoemde Soldatefca ge.evacueert wer-
de i doch by onverwachte ontftentenifTe van dien »
wille· wy onfchuldig zijn ende blyven van alle voor-
fchreve onheylen , verwyderingenendecwghemac-
ken die daer uyt onvermydelijck Ttaen te volgen, ge-
confidereert wy onfe Militie ais dan aenftoijdtsten
fine «Ij vooren , fullen moeten laten ageren , ende
fullendiegeene de ila/me op haer moeten laden die
daer toe met deboven-verhaelde
onrechtroëtigeproce-
duyren en oppnjjie ootizKlie
hebben gegeven j Waer
mede cyndigeiidc ; Aöum den
negen en twinttghfien
A^t'ùfefthienhùndertvieren fefiigh.

10(54..

«en»

rem/

):ιίηο!)

ban

Ijaec

ï)oogö

Moe-

etn Den

mi'

fcflop
bait
JlBtin-
lUr.

f

dEen Xefle ban Cotttpasnien te seb^ivtiten tenen - pima
benSSiffcüop/ toa^altanogtebooceangcmeecRt j smnem
Den vierden May tofetDc Bffo|tnee« eene naebece i,^®"
ban negen tf paecDc / enoe negen en twlntighfe ™ '
boet / om opaenrcg^ijbinggeban j^jinii Willem te
maccbecen $ gp quant inpecfoon Den elfden jEt^ap
te Dcveotet j ^jt Caropen toaten Dof Π norf) η jet

infic

f


-ocr page 42-

ιΚΛ/l meet almacht Ctmipagnicn om Dc finte cnbecontrei
(je 3®inOt oöefiomm / bclape ccfjtcc DenCollonel
" Kirckpardck oubtflc «iollonel / fullmbc cotti»
inanDewnUe gnfantccpcöECtoaerti te treeften / cn
f)pp?oöi|1c Öefleenc Die Daectoaren na Harden bergh
re Doen inarcficcen. ©e J|fcrc ^|incc ban Tarante
ijSmeöe tóe mojsljen tjan Deventer geaacn om be
ütupterpe ren te tcrrhctt / ciiDe op a[ fulche plael·
feDaec fp nae|l üp Die Ijanbtjijn cnHebocgl)l0cftfi
tuet 39occaQie becficn cnDcanOrcfint^ geaccommp^
DrecthonDentoectien / teloflerrn/ aenbeffitorpen
tot Deventer, Zutphen, Doesburgh cnDe Die firecch
uptlfogenOe fbnDt DP patenten otnme nace Ooft-
merflum te marcfjeccn / eilDc Den thienden .ffiftap al»
Dacc te sgn / op Datfe alDu^ geen Dobbele toeolien
mocbtenDoen / omtueicftc teDencnöpöenoochDie
ban VrieflandtenOe Stadt en Landen in Dieplartfen
toaec fp boen lagen liet becWpben / om Ijaec t' fönec
ttjDt bp Daec ontbieben ι enbe be^ anbccen baegf)^
tnaccöeecbenbanbaec j öpbonbt ficlj onbec anbe.
ten feec beclegenboo? Dien ben J®aBen-mceflfC van
den Honerc gccn ojöjc gijeflelt fjabt om be noobiglje
Jli)agfn^ tot tcanfpoit boo?bci©fficieccn / 2Sagas
gie enbe 3tmmimitie
te berffljaflicn / toessfjaJben
uecforlitbaectoeal^ nocf) be noobige boo;fìcningI)e
te boch / bp pjobific Dabbe alDaee eenige i©agen^
laten pjcflen / om geen ttjbt te üecliefen.

53ja' ?^en ©ombeeehen Brabeeck onbertuflcöen ban
untelo toegen ben ©iffcöop / aljï oocft be Heecen ban Door-
num enbe Wyarda ban ttjegcn ben Bo?(l ban Ooft-
Vrieflandt ïjifc jtjnbe/ toiecben bccfcijtpbe confecen»
tien geljouben / om tepicbentcren be fepteljjcftöept ;
bare tna^ inbec baebt geen fonbeclingó grfcötl/ toant
be Do^li toa^ fcl^uIbigD / cn toilbe betalen / enbe ben
25iffc|3op of Pjiii^ ban Lichtenfteyn itiilbe t'ontfanj
gen ; niacc bit alleen toa^ fiet / bat ben SBifTcöop
toilbe öe ^cpant^ tocbci; fleUcn in Danben ban ben
i biemocljtbanbaermebcbocnnaftjngebal^
ïen. JEafC ben ©o?(lb?ee^Deo|fen|jebpbEn ftepfec
cnbe'tïigch / bp atbfen ban be ^cljant^ obec
gafaenbefen^taet / 'ttoeich inbec baebt een pbele
to?eefctoaf( / toant öpbabbcalcebebp obligatie ρφ
becbonbentot becpanbinge bec^e|)ant^ / enbelip
beboojben meec te bjeefen ben 20iffcöop / bie een
maeljtigb enbeactijf j^abupitoa^ / enbe boo; t)em
bieefelgchec.

Φρ ben S5jief ban ijaet J^o. USog. ben negen en
twintighilen geeft ben SSitTcÜopgeantlooojt
ben vierden lÈap ;

ONfe vriendtlijcke dienften en wat wy meer liefs
(

tooojt V^ende goedts vermogen te vooren , Hoog Mog.

byfondere lieve Vrienden ende Nabuyren.
i^pp U Ho. Mog, fchryvens van den
negen en twintigfien
ittnpfi: April left leden , is door den Brenger defeswelover-
^"BÖ gelevert » uyt wekkers inhoudt wy voor feecker buy-
ten vermoeden en niet fonder wel-bevoeghde be-
vreemdinghe vernemen j hoe dat tegens ons fonder
twyÉFel uyt ongefondeerde onderrechting van eenige
dewelcke in faecken van de Keyferlijcke Commiflie,
wegen den Heer
Hartman, Vorft van en tot Lichten-
iieyn
, op en tegens den Heer Georgh Chrifliaen, Vorft
tot
Qop-Vritflmdt, maer eenzydigzijn geinformeert,
een gantfch ónwederwaerdige opinie werdt op-geno-
men, en dat om foo veel te meer dewy 1 wy ons altijdt
IfebbenbeocerftightommemetuHo. Mog cndege-
famentlijcke Vereenigde Provinciën alle nabuyrighe
vriendtfchap en goede intelligentie te onderhouden,
wy houden oock niet daer voor de wel-gcmclten Vorft
in eeniger manieren te hebben geopprimeert ofte te-
gens rechten befwaert, maer ter contrarie fai naer ry-
peoveiweginghe van verloop der faken , de ware be-
fchapentheydt cn omftandigheyt veel meerblycken,
dat Λ
rigore conmi^onis Ctefaria fy geahfiraheert > ende
dat een minnelijckverdragh voorde op-ghedragepé
Keyferlijcke alder-genadigfte ordre fonder omfichte
is geprefereert, jae dat voor fijn L. de Vorft van Oofi-
Vritjlanit hebben ingcftaen de iinmiflie in-de Heer-
lij«khedenEfent ,Stedefdorp, enWitmunt, op in»

ftandighOoft-Vriefcheaenhoudenafeckeert, enden l66±.
eerftenltermijn aldaer gecolleöeert, geprorogeert, Τ
oock alle faveur en daer nevens gelijckoock medeal-
tijdts gantfch naebuyrlijck vriendtfchap aen fijn L. de
Voift van
Qofl-Vriejlanit hebben betoont, maer als 'c
geene gelijck was verdragen ende met requifitien in dc
befte maniere beveftight nabehooren > niet wierdt
achtervolght, ende dan aen de
Lichtenfieynfche Zyde
waer voor wy ons hebben ge-engageert, hart wierdt
gedrongen op 't cfFcd van dien, dat oock aen de Ooft-
Vrieiïcr zyde na verloop van den gcprorogeerden ter-
mijn , ons geen feeckeren tydtisgefpecificecrtghe-
worden wanneer hygemeynt was
ghehofi te kouden.
maer dat allerhande contrarie ve. moedinge wierdt ge-
geven , foo hebben wy op onnalarigh aenhouden ende
doen aenhouden des
Ζ.ίώίεηβηηβΗ$ Gefanten , niet
anders vermocht als dat geen io't werck teftellen dac
behoorlijck en betameliick is, volgens de alder-gena-
dighfte Commiflie en het daer op-gevolghde verghe-
lijck dato Aurick den wWra September
fiflhienkon-
dtrtdrieenjedigh,
met die daer inne verlyfdeclaufu-
len/'ör^i.cixftwiww/V
\uris tonflituti. Ende alhoe-
wel wy tegens de redenen in u Hoog Mog. fchryvens
daer tegens geallegeert, feer wichtige en pregnante te-
gen redenen hebben > waer uyt de gheheele eerbare
werelt foude kunnen erkenneti dat u Ho. Mo.gantfch
geene redenen hebben omme foodanige
aengeireygde
verre uytfiende ailie.
veel meer tegens fij ne Keyferlijc-
ke Majclteyt, het Rijck ende onfe Geallieerde Croo-
nen en Vorften, midtfgaders tegens ons, als hebben-
de 't minfte interefle daer
by voor te nemen j Soo heb-
ben wy echter voor dit mael de fel ve op fijn
ieüo/> wil-
len laten en alhier bevooren gerefolveert tot u Hoògh
Mog. derwaerts aftefenden onfe gheheymen Raedc
en Domdeecken van , dewebke albcreydts

opdereysia , vaftelijck vertrouwende» ghelijckwy
jegens de alhier acnwefende Ooft-Vrieflche Gefanten
die van
Kniphuy/tn. en DoÌior Rojfelm de op-gemelde
fake tuflichcn haer L. L.de Vorft van
Ooil-Vrìeflanit
en Lkhtenfieyn . ons al-bereydts tot haer ghenoeghen
verklaert en gerefolveert ; dat over fulcksaldaer tot u
Ho. Mog. contentement alle mifverftandt volkomen
fai werden wegh-genomen, gelijck wy dan den opge-
melten onfen Domdeeckeh daer toe ghenoeghfaem
hebben gevolmachtight en geinftrueert , foo als u
Ho, Mog. inder daedt fullen befpeuren dat wy met de
felve in goede naebuyrlijcke vriendtfchap en corrc-
fpondentie te blyven , altydt genegen zijn. Blyven-
de bereydcwillig u Ho. Mog. altyt ae^enaem vricnd-
nsbuyrlijckedienftentebetoonen. Gegeven in onfe
Stadt
Munfleràca vierden May JeBhien hondert vier en
fefligh. _

ChriftofFelBernnart, van Godtsgenades, Bijfchop
totMunfier> Jidminiflrator tot Corvey , Burgh Graef
tot Strombergb j des Heyligen Roomfchen Rycks VorH <
en Heer tot Bonvlo.

Uwer Ho. Mog. dieoftwilligen getrouwen Vriendc
endcNabuyr,

Getceckent

Chrifloffel Bemeart.

Ïtenbe l^eerin bie Willem met gacengor*
be caebt fouben a|!ï|tecen/ toiecbtgegeben be balgen*
be €ommiftie enbe ]SegIemciu ben
twintigbften
Map.

De Heercn Rifperda tot Buirfi en andere hare Begie·
Ho. Mog. Gedeputeerden tot het ftuck van de nitnt
Patenten > hebben ter Vergaderioge ge-exhi-
beert, oock vervolgens doen lefen, feecker concept
van CommiiTìe voorde Heeren hare Ho. Mog. Ge· »n<n't
deputeerden die den
HKXcÏï\aceWiUemvmNefau
met haren goeden Racdt fullen afTifterea opdeaen-
ftaendeex^iüe qa deDeylerichanflè, midtigaders
een c«ncept van reglement raeckende de dagh-gelden
als anders Μ voorfchreve Heeren Gedeputeerden toe
te leggen met den ghevolgeen aenkle ven van dien :
Wier op gedelibcreert ïijnde , ïijndcveorfzcon-

«cpttn

cn OORLOG Η, 'tVier-en-vèmighfieBoeck. ly


-ocr page 43-

SA KEN van S Τ ΑΈ Τ

1Ö(J4(· ccpten ven-commiffic en reglement,, gehouden voor
■I....I II-, gearreileêrt, invoegen, en mani^eri als de fel ve hier
navolgende van wóprde tot woorde daen geinfereert.

De Staten Gcnerael dpr V^er£?nighde Nederlanden
allen den genen diedefen lullenfienoftehporenle-
fen , Saluyt j Doen té vveten , alfoo wy goedt-
ghevonden hebben , dat met de macht van't Landt
phetracht fai. werden, de Biflchoplijcke ïilunfterfche
Troepes te doen deflogeren uyc de
JJeylerfihAm in
Oeii-Vriejlandt, en dat pm verfcheyden juftificatoirq
ende peremptoire redienen onsdaer toe moverende,
ende tot dien eynde derwaerts te fenden een aenfien-
lijck getal van Ruyteren en Soldaten onder'tbeleydt
van den doorluchtigen hoogh-gebooren Vorft ende
Heer , Heer
Willem Fredrkk , Vorft tot Naifauw,
Grave tot Catzencllebogen, Vyanden, Dietz, Spie-
gelbergh , ende Stadthouder van de Provinciën van
Vrieflandt en Stadt en Landen , &c. ende Groot-
meefter vande Artillerie , dervoorfzVereenighde
Nederlanden ; Soo is't, dat wy oock nodighende
dienftigh. hebben geoordeeli; midts defen teverfoec-
ken committeren, de wel Edele geftrengewyfevoor-
fichtigê Heeren
 van H^eren , Grletmatj van

de Bilt} Se^er vap Reehtere» , Heer tot Αΐτηφ ζη Frie·
feveea ; ca Heitdrsek Qackftig^
refpeéÜve Gedeputeer-
den in^nfe Vwgactringe van w^ghfiiï.dq Prpvincien
van Vriώί^ι}dt, Oycr-XÌTcl ». Stadt; en Landen, om
den. weirgepieilicn Heer Prince
WjUemva» Najfame
op de vwr-genppneqq expeditie met raedt en daedt
byte w^fei) enteadfifti^rcn i ςη na,v0orgacnde deli-
ber^ttie, lonÖer rwggé-fpjracck > aengaende de voorfz
expeditie te refolveren 't g^rje dat nagelegentheydten
vereyfch dêr voorvallende faken ten meeilen dienfte,
welftandt, en verfekeringe van tiefen Staet , en tot
bereyckinge van de voorfz ons ooghmerck, bevon-
den fai werden te behooren j Belove voor goedt, vaft
cn van waerden te houden , alle 't gene by de gemel-
de Heeren Gedeputeerden, f famen ofte eenige van
dien, prefent wefende , nopende't gene voorfz is,
gedaen en ge-eftè&ueeit fai werden. Aldus ghedaen
en gearrefteert ter Vergaderinge van de hoogh-ghe-
meite Staten Generaci in den
Uageo^dentvintigh-
ftea
May fifihien hendert vier en fefiigh.

Dr$e Heeren, elck vijfihien guldens is jf
2Vf#Boden, elckiiuwjguldens "
4
Koek, Knecht met een DeYpenGer. 4

Secretaris of Amanuenfis, 5

f8 guld.

Tot uyttuftingh eens vitr hondert guldens voor
dek Heer.,

Tmee Dienaers elck eens twintigh guldens.

Amanuenfis eens twee hondert guldens.

Twee Bodei^ elck dertigh ftuy vers daeghs.

De Koek dèrtigh ftuy vers daeghs.

Sijn Knecht v^m tvtntigl^&uyvcK.

Ende werden de gemelde Heeren van ΗβΜί», ji/-
melo ende Gockinga , verfocht hunne reyfe te ipoedi-
ghen , ende fich ten fine , als indeboven-ftaendc
Commiflïen by den gemelten Heere Prince fViliem
aenitondts te vervoegen , ghelijck oock den Raedt
van Staten verfocht werdt ten behoeve van de voor-
noemde Heeren haer Ho, Mog. Gedeputeerden tc
doen depefcheren ordonnantie ter fomme van
twe
hondert duyfent güidcDs,
daer van haer E. t'fijner tydt
fullen hebben te verfeeckeren , ende werdt de Guar-
de-meuble van haer Ho. Mog.jeordonneert, aen de
felve Heeren bare Ho. Mog. Gedeputeerden fooda-
nige Meublé telaten volgen , als by der handt foude
mogen wefen, en by haer E. gerequireert fullen wei-
Sullende voorts Extra« van defe hare Haogh
Mog, Rpfolutie aen de gemelde Heeren van K«rra
ejiik 4W/0 ghelpnden , ende voorts aen de Heere
Gp£<ii»g<iyerhandtreycktwérden j omteftreckentot
<)er,Oplyei^irichtingc«
ij WyiJei? ycrftaeii midts defen oock te commit-
tcic^éfJiiefiTeaRipperdetotBttirfi' - -Cwwweeen
^fK^gf'
om mede t: fijner tydc des noodt > den ge-
melde Heere Prins
iViliem va» Hejfam en aevcw de

Ili

ΙΙΜ

I

vpornoenatte Heeren van Hari» ^ Almelo, inGociior· I^ö^·,
ga ί φ dCr voorfz expeditie met haren gpeden raedt ■ 1. -
te affiiteren ; Ende werden de oprghemèite Heeren
hue Ho. Mpg. Gedeputeerden tot het ftuck van de
Patenten verfocht het boven-ftaendc reglement te re-
fumeren, en te letten wat veranderingedaerinnein
in cas dat uyt yder Provincie een Gedeputeerden te
Velde foude dienen ge-employeert te werden, foude
behooren te gefchieden en daer van rapport te doen.

^en ItepferIncRen ja^iniflcc Friquec toonDefrjit
mi^ballen in befe .üBemocit.

LE foubfigné Confeiller de fa Majefté Imperiale fljufi
& fon Envoyé extraord. vers Meflieurs les Eftats
ποε»«ιι
Generau^ayantapprisqueMonfieurle Doyende
Braieeck
j m nom & commeDcputé de Monijeur q^t,
fEvefqueScÏitace de Munfter eftoit tombé d'accord
avec MefEeur» les Deputez de V. V. S. S. & ceux
de la Comté
d'Oofl-Frife fur tous les poinits qui re-
gardent la forme & la fuitte de l'execution d'une fen-
tence rendue parie GonfeilImperiaiauliqua au pro-
fit de Monfieur Ie Prince de
Lichfenfiey» contre
Monfieur Ie
Qomté d'Oofl-Vrifi j & deplusque le-
dit S.
Doyen «voït declare qu'Uavoit enfonpouvoir
une Lettre par laquelle ledit
S.Evef^ne donne ordrc
au Commandant du Fort de
Dyl j de fe retirer dudit
Fort avec tous fes Soldats, & de la remettre entre les
mains dudit Seigneur Comté
dOofi - Frife & qu'il
eftoit preft d'envoyer eet ordrc audit Commandant
du Fort de uy par un Courier expres fans demander
aucun autre condition , fi non que V. V. S. S. con-
fentiroient que Ie dit Fort de JDy/lbit rafée & de moy
fuivant l'inftante priere que ledit Seigneur Comté
d'Oofi-Frife leur afaite & comme ilconvientaufli tane
aMelEeurs les Eftats qu'audit Seigneur Enf^wfpour
eviter les Pccafions d'entrer en une dangereulë jalou-
fie & comme ledit foubfigné cft aufll informé que
Meflïeurs les Eft^s continuant dans Ie delTeindefe
rendre Maiftres dudit Fort deDy &d'ylaiflètGuarf
nifonentoutcas , ou que ledit Seigneur
Ì^w le
remette entre les manis dudit Seigneur Comté d'Oofi-
Frife, c'eft pourquoy il fe trou ver oHigé par le devoir
de fa charge de fupplier V. V. S. S. de preodre la peine
de revoir Ie memoire qu'il leur prefenta au nom de
fadite Majeftele 17. d'Avril dernier, & enfuitedc
confiderer.

Que eette refolution eft direflement contrarie aux
affeurances & proteftations folemnelles que V.
V.
S.S. luyontdonnées parefcrit, de vouloir conferver»
une
ienne ^ fincere correfpendtnce avecfaMajeftéfic
toutl'Empire 6c d'adjufter a l'amiable toutesles diffi-
culte* qui pourroientfurvenircomme il yen arriyc
facilement entre les Eftats voifins.

Que fur cetteconfiance Ie foubfigné les pria par le-
dit Memoire de nommer des Commifiaires , avec
lefquels il peut entrer en conference, pour trouyet
lesmoyens d'accommoder ce n»lentenduavec une
commune fatisfaöion, & que V. V. S. S. au prejudi-
ce defdits proteftations ne luy ontdonnéaucunere-
fponce jufques a maìntenant,

Qu'il ne s'agit plus en cette affaiit de rintereft par^
ticulier dudit Seigneur fv^w» de Munfter puifque
Meflieurs les Eftatsontconvenuavec luy furia for-
me de l'cxecution deladite fentence mais que ce ru-
de coup tombera entierement fur tout Ie corps de
l'Empire , duquel ils n'ont re^eu aucun defplaifiry
mais au [contraire toutes fortes des bons offices & de
courtoifie,

Que V. V. S. S. ont entrepris de prendre ledit Fort
de
Dyl & d'y mettre Guajrnifon, fans avoir fait au-
cune plainte ny denonciationt a fa Majefté ny amc
Eftats de l'Empire aiTemblez a ratisbonne.

Que cette nouvelles les furprendra extremement
ficparoiftre plus eftrangeaux yeuxde tout Ie monde»
en
(ette omrence , ca laquelle tous les autres Pnnces 6c
Eftats Chreftiens donnent un fecoursconfiderables
fa Majefté contre PËnnemycommun qui attacquel$
Cltf ifticnté avec des forcci fi redontible».

Qie


-ocr page 44-

Qy^ Meilieurs les Eftats ne peuvent plus juftifier
' τ*' ceree ufurpacion par le pretexte plaufible doncilsonc
' tafché de
ie preva oir a f^avoir qu'ils vouloient prote-

ger Jedit Seigneur Cornee à'Oofl-FrìJe injuftement
opprimé puis que iuy mcfme Ics fupplie avec Cant
d'inftances de corifentir que ledit Fort foit
àemoly
apres que ledit Seigneur Kveique l'aura renus entre
ics maiDS.

Ce que V. V.S.S.ne peuvent honneftcment refu-
fer non feulement par cequ'il leur conile que ledit
Seigneur Comtc
ά'Οοβ-Ïrifi ny fes prodeceircurs
n'ontjamaiseulapenféedcfortifierce polle, quife-
roit encorc tout ouvert, fi
les Trouppes de Monfieur
le Landtgrave de
Heffen , qui l'occuperent pendant
la derniere guerre , n'y euflent fait quelque petits ou-
vragcs qui font prefque couts ruines & abbatus.

Mais encore par ce qu'il pas jufle queMef-
fieurs les Eftats contraignent ledit Seigneur Comte
de prendrc de l'argent a frais pour fortifier ce polle &
le mettreen leursmains, contre fon devoir fcs inte-
refts & fon intention.

QuePenvoit clairement que V. V.S.S.neconfi-
derent rien moins que
le hien dudit Seigneur Comte
qui eft fi efloignéde fe plaindre d'eilre opprimé qu'au
contraire il confeffe qu'il a tout fujet de felouerdu
proceder du Commandant auquel ledit Seigneur
Evcfque confié la garde dudit tort , eitanr certain
& fans contre-dit qu'il n'a pas permis que fes Soldais
ayent fait aucun dommage ou injuftice aux fujets
dudit Seigneur Comte & qu'il n'a exigény tire quoy
que ce foit des recepteurs.

Quetous ceux qui fontinformes de l'Eftat auquel
eft reduift le Pays
àOofi-Frife, connoiflcnt bica auffi
que Mcllìcus les Eftats n'ont pas befoin de niettre
Guarnifon dans leFortde Dylpour tirerlesintercfts
dclafomme qu'ils aurontavancée & qu'ilsen feront
fuffifamment alTeurez parl'entremife d'un fimple re-
ceveur.

Que tout le monde àura fujedl de croire que Mef-
fieurs )es Eftats mettent a un Prixbienbaslabonne
intelligence que fa Majefl:é& l'Empire ©nttoufiours
obfervée en leut endroit, puis qu'ils veulent bien s'en
priver pour fe faifir d'un polle qui ne peut apporter
aucune avantage a c'eft Eftat.

Mais fuppofant qu'il fut dequelqueconfequenceii
ne feroit pas facile de concevoir avec quelle
couleur de
ju^ice
& de ^e»wii7/Meflìeurs les Eitats pourroient
pretcndre de profiter d'une difpute quieftfurvenue
entre deux Princes de l'Empire, en laquelle ils n'ont
aucun interefts ny aucun droitd'y prendre part.

Que s'ilsalleguent que eft par ce qu'ils preftent une
grande fomme d'argent audit Seigneur Comte l'on
refpond , qu'ils feront mieux de leur argent, que de
le donner a cetre condition , qu'en la forme enla-
quelleils ledonnentilsfont
^lus leurs affaires que cel-
les dudit Sr. Comte, & qu'en tout cas cetre avance ne
leur donne pas le droit de conftruire un Fort dans
l'Empire & d'y mettre Guarnifon ; en fecondlicu
V. V, S. S. ont veu la Copie du Traitte que les Parcnts
& amis communes des deux parties ont
fait a. rstisio-
»e
& qui eft: beaucoup plus avantageux pour ledit Sr.
Comte
άΌσβ-Frife, que ceux qu'il a faittantavec
Meffieurs Ics Eftats qu'avec ledic Seigneur Evefque,
&qui defcharge Meffieurs les Eftats du foin de don-
ner cet argent, & de Singerer dans ces affaires ; Et par
cunfequent s'ils n'avoient point d'autre deiTein que
deprocurer le plus grand profit dudit Seigneur Com-
te, ils euiTent confenty, que le Traitté de
ratishonne
fuc execute.

Et fi V. V.S.S. penfent de juftifier leur proceder
fur la confideration du Traitté , par lequel ledit Sr.
Comte leur à engagé ledit Fort, & s'eft objigé de le
fortifier a fes frais, & leur auffi permis d'y mettre
Guarnifon , il eft facile de refpondre.

Que ce Traitté eft eviftemment nul, par ce.que le-
dit Seigneur Comte n'a pas eu le pouyoir de confeti-
tit a ces conditions, qui font tour a fait cqntraires aux
conftitutions de l'Empire , & en particulier a celle
gai defend a tous les Princes & Eftats qui compo-
V. Deel.

fent ce grand corps d'aliener une Forti effe/» extra·^ ΐόόφ.
neum fatentiorera. __

Que ledit Seigneur Comtearefifté Ληλγ mois en*
tiers avant que d'accepter ces conditions , & qu'il a
fupplié plefieurs fois V. V. S. S. & Meffieurs leurs
Commiflaires de nepss exiger de iuy une chofe qu'il
nefoiivoit fatre fans qu'il n'a fignc

le Traitté qu'au temps qu'il a crcuqu'ileftoitreduit
alaneceffité defc fervir de l'argent que Meffieurs ics
Eftats Iuy offroient. t

Que le foubfigné a prefenté un memoire a V,V.S.S, ■
avant qu'elles euiTent prisla derniere refolutiond'af-
fieger ie Fort de Dyl, fans les autres davoirsqu'ila
faics en particulier, avant qu'lleut regeu l'ordre de fa
Majefté.

Que V. V. S. S. font fuffifamment informez que le-
dit Seigneur Comte a fait un Traitté avec ledit Seig.
Evefque & ledit Seigneur Prince de Lichtenftcyn
anterieur a celuy de Meffieurs les Eftats par lequel il
hypotheque tours fes biens audic Seigneur Evefque
faos aucune referve «£(»
claufula parata executionis ér
conflimi pojfefforti,
ce qui rend nul entierement celuy
qu'il a fait apres avec Meffieurs les Eftats.

En fin s'il eftoit permis au foubfigné de mefler fes
fentiments dansles intereftspubiiques, il diroit qu'il
eft bien malheureux en ce qu'aiant pris tant de ίοϊη,βε

tant d'occafions,
non feulement
pourentretenir , mais encore pour augmentercetre
bonne correfpondence entre l'Empire & cet Eftat,
il a le defplaifir.de voir que V. V.S. S. preferent une
pointille, & une vaine & inutile fatisfaftion aune fo-
lide & veritableamitié de fa Majefté & de l'Empire.

C'eftrpourquoy il fupplie encore une fois V.V. S.S.
de confiderer mcurement cette aftaire & les inconve-
nicnts qui en peuvent refulter : & au casque Meffieurs
les Eftats execucent larefolution d'occuper ledit Fort
deDyl
&a'y racttre Guarnifon , il protefteformel-
lementi/ii
maintenant fourlors contre cette iniuRke
& wolente vfurpatton
j avec declaration que l'effujìon
dn feng Chrifiien ,
δε tous les autres malheurs qui en
srriverontleurierontjuftementimputez, proteftant
auffi de
lanuUiié d^Traìttéque ledit Seigneur Com-
te
d'Oofi-Frife a fait avec eux , enee qui touche.les
conditions , qui font contraires aux ordonnancesde
l'Empire ; aux quelJes conditions ledit Seigneur Prin-
ce n'a pu vallablement s'obliger. Fait a la
Haye le
vìngtie/me May mìlfix cens faixante quatre.

Signé J. V. FRI^IUET,

DEn ondergefchreven Raedt van fijne Ke^iërJijc-
ke Majefteyt ende fijn extraordinaris Envoyé
by mijn Heeren de Staten Generael, verno-
men hebbende, dat den Heer Domdeecken
Brabeeck,
in den name endc als Gedeputeerde van mijn Heer
Prince van j was veraccordeert met de Hee-

ren Gedeputeerden van uwe Heerlijckheden ende die
van het Graeffchap van
Oofi- Vrieflandt op alle poin-
iten, die raecken de forme en het gevolge van de exc-
cutie van eene fententie, gegeven by den Keyfcrlijc-
ken Hof-raedt, tot voordeel van mijn Heer den Prin-
ce van , teghens mijn Heere den Grave
van
Ooif'Vrieflandt, ende dat vorders den gemelten
Heer Domdeecken verklaert hadde, dat hy een Brief
in fijn macht hadde , by dewelcke den ghemeltcn
Heer Biffchop ordre geeft aen den Commandant
Van
de Deylerfchans , om fich van 't gemelte Fort met alle
fijn Soldaten te retireren , en de felve te ftellenin
handen van den gemelten Heer Graef van
Oofi-Vrief-
landt,
ende dachy gefeet was om die ordre aen den
voor-genoemden Commandant van de
Deylerfchans
door een exprcflen Courier te fenden, fonder ceni-
ge andere conditie te eyflchen, als dat uwe Heerlijck-
heden confenteren foude dat gemelte
Schans gerafeert
en gedemolieert worde , volgens't inftant verfoeck
dat den Heere Grave van
OoS-Vriellandt aen de felve
gedaen heeft ; £n ghelijck het cock betaemcibo wel
aen mijn Heeren de Staten als aen den gemelten Heer
Biflchop , om de occafien temyden van in een dan-
C gereufe

VII UlCU lUdlUbUll-UA. tll V.C 4U Μ·Β111, J«10

fait tour ce qui luyeftoitpoffible en tai
& mefmesen celle du prefentdifïèrent i

cn ο ο R L ο G Η. ν Vier-m-veertighfleBoeck. 25


-ocr page 45-

. S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ΐόίίψ. gereufe jaloufie te komen ; ende gelijckalsdenghe- |
—™ meltenondergefchrevenoockgeinformeertisjdatde
Hceren Staten continuerende in het deiTeyn om hser
meeftertc tnacckenvan àc gcm Deykrfihavs, en
aidaer in allen gevalle Guarnifoenen te laten , of dat
den ghemeiten Heer Biflchop die ftelle in handen
van den meer-ghemclten Heer Grave van
Oofi-Vrief-
Undt
i Soois'c, dat hy fich verobligeert vindt door
devoir van fijn charge om uwe Heerlijckheden te bid-
den , de moeyte te nemen van fijn memorie te over-
fien, het weick hy haer in naem van fijn Majefteyt ge-
prefenteert heeft den
feventienden h^riX laetft-lcden,
cnde ingevolge te confidereren ;

Dat defe Refoiutie is diredtelijck contrarierende
de folemnele aiTcurantien endeproteftatien dewelcke
uwe Hccrlijdiheden hem by gefchrifte gegeven heb-
ben , van te willen
conferwren eene gotde ende βηΰΐτε
cerrefpondentie met fi]ne Ma]tfteyt ende het gantfche
IRijck,
ende inder minne by te leggen alle de difficul-
teyten dieder mochten opkomen > geiijck dat lichte-
lijck gebeurt tuiTchen de nabuyrige Staten^

Dat dea onderghefchreven op dat vertrouwen de
felve vcrfochtbyhctghemelte memorie > om Com-
miiTarifen te noemen, met dewelcke hy in conferen-
tie mach treden , om de middelen uyt te vinden,
om dat mifverftandt met eene gemeene fatisfaöie te
accommoderen , ende dat uwe Heerlijckheden tot
prejuditie van deghemelte protertatien hem nietee-
nigh antwodrt tot noch toe gegeven hebben.

Dat de faccke niet alleen het particulier intereft van
den Heer Biflchop van JVlunfter is raeckende , de-
wylodeHeercn Staten met hem geconvenieert heb-
ben op de forme van de executie van degemcltefen-
tentie » maer dat defe Landt-flagh gheheelijck op
het gantfche Lichaem vanhetRijck fai vallen, van
het welcke fy egeen de plaifieren hebben ontfangen ,
maer ter contrarie allerhande goede ofEcien ende
courtoifie.

Dat uwe Heerlijckheden ondernomen hebben do
gemelte
Deylerfihans i η te nemen, en aidaer G uarni-
loen te fteiien , fonder cenighe klachten ghedaen te
hebben, oftedenontiatieaen fijn Majefteyt , noch-
te aen dc Staten van het Rijck , vergadert tot
Re.
geasburgh.

Dat defe tydinge haer ten hooghften fai furprenne-
ren en veel vreemder aen de
«ogen vanalle dewereldt
Jcbyne» .
in defe occurentte in dewelcke alle de ande-
re frincen cnde Chriften Staten een confiderabel fe-
coursaen fijn Majefteyt geven
tef^ensden algemeenen
•vyandtitedeChrìBenhéydt
mctfoo redoubrable macht
attaqueert.

Dat de Heeren Staten defe ufurpatic niet meer en
konnen Juftificeren door het plaufibel pretext, waer
van fy ghetracht hebben haer te bedienen , te weten,
dat fy den gemelten Heer Grave van
Oofl- Vrieflandt,
onrechtveerdelijck geopprimeert wilden befcher-
men, dewylehy felfs haer met foo veel inftantiever-
foeckt om te confenteren ,
dat het gemelte Έοπgede-
wolieert worde ,
naer dat den Heer tìiiTchop het felve
in fijn handen gefteltfal hebben.

Het wclck uwe Heerlijckheden met geen eere
konnen weygeren , niet alleenlijck om dat haer be-
wuft is, dat den gemelten Heer G raef van
Οοβ-Vrief-
Undt.
nochtefijne Voor-Oudcrs , noyt de gedach-
ten gehadt hebben om die poft te fortificeren, dewelc-
ke noch gantfch open foude wefen , indien de Troe-
pes van den Heer Landt-Gracf van ^.ejfm , die de
felve gcduyrende den lefteii Oorlogh, occupeerden ,
aidaer niet eenige kleyne wercken hadden gemaeckt,
die bykans alle geruineert ende ter neder gheftort
zijn.

Maer oock door dien het niet rechtveerdigh en is,
dat dc Heeren Staten den ghetnelten Heer Grave
dwingen om geldt op intereft te nemen, om die poft
cc fortificeren, en de felve in haer handen te liellen,
tegens fijn devoir, fijn intereft ende fijn intentie.

Dat men klaerfiet, dat uwe Heerlijckheden niets
min confidereren als het wei-varen van den gemelten
Heer Grjivc , die foo verre van dacr is om üch te be-
klagen van geopprimeert te zijn, dathy tercontrarie 16^4.
bekendt, dat hy alle reden heeft om te pryfen het pro- ,

ι sii !

ί Ρ ^

k:

cederen van den Commandant , acn dewelcke den
gemelten Heer Biflchop de bewaringe van het ghe-
melte Fort toe-vertrout heeft ; zijnde feecker ende
fonder contradiöie , dathy niet toe-gelaten heeft dat
fijn Soldaten eenige fchade ofie injuftie ghedaen heb-
ben aen de Onderdanen van den gemelten Heer Gra-
ve, ende dathy in 'tminfte niet ge-exigeert ofte ge-
trocken heeft van de Ontfangers,

Dat alle die gene , die geinformeert zijn van den
ftaet, in dewelcke het Landt van
Oofi- Vriefandt ge-
bracht it, oock wel weten , dat de Heeren Staten
nietvan nooden hebben Guarnifoen teleggen inde
Deylerfihans, om intcreften te trecken van defomme
dewelcke fy uytgeleydt fullen hebben , ende dat fy
«aer voor fuffifantelijck verfeeckert fullen zijn door
deentremife van eenfimple Onifanger.

Dat alle de wereldt reden fai hebben om te ghelo-
vcn , dat de Heeren Staten op een feer kleyne prys
ftellen de goede intell-igentie die fijne Majefteyt ende
het Rijck altoos in haer regardt geobferveert hebben,
dewyle fy haer daer van wel willen beroven , om een
Poft in te nemen, die geen avantage aen defe Staet
kan by-brengcn.

Macrghenomen , dat de felve van cenighe confe-
quentiewas , het en foude niet licht te begrypen we-
ien ,
ni(Lt\v^icouleur'vanjuflitÌeenàceerhacrhefdtà&
Heeren Staten foude konnen pretenderen , om van
een difpuyte te profiteren, dewelcke ontftaen is tuf-
fchen twee Princen van het Rijck , in dewelcke fy
geen intereft en hebben , noch eenigh recht, om
daer deel in te nemen.

Dat indien fy allegeren , dat hetisom dat fy een
groote fomme geldts leenen aen den gemelten Heer
Grave ; men antwoordt, dat fy beter fullen doen van
kaergeldt te Lewaren > als op die conditie te gevett ; dat
in de forme in de welcke iy het geven , fy meer
haer
eygen faecken doen ,
ali die van den Heer Grave van
Oofi-Vrieflandt, ende dat in allen gevalle defe avance,
haer niet het recht geeft om een Fort in't Rijck te
bouwen, endealdaer Guarnifoenen te leggen j Ten
tweeden , foo hebben uwe Heerlijckheden gefien de
copye van het Tradaet, 't welck degemeene Vrien-
den van beyde* partyen tot
Kegevshurgh ghemaeckt
hebben, ende't welck avantagieufer is voor den ge-
melten Heer Grave van j als diegene
dewelcke hy foo met de Heeren Staten , als met den
meer-gemclten Hoer Bifl(;hop gemaeckt heeft, ende
't welck de Heeren Staten ontlaft van de forghe van
dat geldt te geven , ende in die faecke fich te drin-
gen , endebyghevolge , indien fy geen ander def-
feyn hadden als om het meefte profijt van den gemel-
ten Heer Grave te procureren , fy foude geconfen-
teert hebben , dat het Tradiraet
Regensiurghgt·
executeert werde.

Ende indien uwe Heerlijckheden hacrproceduy-
ren pretenderen te juftificeren , op de confideratie
van het Traöaet, by het welcke den gemelten Heer
Grave aen haer gemelte Fortrefle verbonden heeft,
ende fich verbonden heeft om het felve op fijn koften
te fbrtificeren , cnde haer oock toc-ghelaten heeft
aridaer Guarnifoen te leggen, foo kan men lichtclijck
antwoorden.

Dat het Traöaet klaerlijck »»/is, doordienden
gemelten Heer Grave
de macht niet en heeftghekadt
om tot die conditiën te confenteren , dewelcke t'ee-
nemael contrarie zijn aen de conftitutien van het
Rijck, cnde in 't particulier aen diegene, dewelcke
verbiedt aen alle Princen ende Staten die dat groote
Lichaem compofcren , om eene Fortreflë
inextra-
neumpotentioremtt
aiieneren.

Dat den gemelten Heer Grave tiuee volle,maenden
gerefiftecrt heeft al voorens die conditiën te accepte-
ren , ende dat hy tot verfcheyde malen uwe Heer-
lijckheden ende de Heeren haer Commiflarifen ghe-
beden heeft, om van hem niet te vergen cenefaecke
diehy nieten konde doen
fonder het Rijck te offence-
rea,
en dat by het Traöaet niet ghcteeckcnt heeft,

alg


Lk,..,.....

-ocr page 46-

m

en O O Κ L O G Η. 'tVier-en-veertìéfle Boeck. 17

1664,. alsopden tydt dathy gelooft heeft dat hy door de ne-
ceflìteyt gedwongen was om fich van het geldt te die-
ren , 'twelck hen de Heeren Staten ofFerocrden.

Dat den oMdergefchreven een Memorie aeiiüwe
Heerhjckheden geprefentecrt heeft > al voor dat iy
dclefteRefolutieghenomen hadden om de Deyler-
fchans te belegeren , fonder de andere devoirendie
hy in 't particulier gedaen heeft, eèr dat
hy de ordres
van fijn Majelleyt ontfangenhadde.

Dat uwe Heerlijckheden ghenoeghfaem geinfor-
meerc zijn dat den gemeiten Heer Grave een Tra-
öaet gemaeckc heeft met den meer-ghemelten Heer
Biffchop > ende den ghemelten Heer Prince van
Lichtenfteyn , voor dat van de Heeren Staten ; by
'c welck hy alle fijne Goederen aen den ghemelten
Heer Biflchop hypothequeert > fonder eenige refer-
ve «;»
daufuU paratie execuiionh é'confi 'mti fojfejfo-
rii
, 't welck t'eenemael nul maeckc het gene dathy
daer naer met de Heeren Staten gemaeckt heeft.

Ten lofie» ; Indien het aen den ondergefchreven
toe-gelaten was om fijne fentimenten in de publijcke
intereftentemenghenj hy foude ieggen, dathy wel
ongeluckigh was , dat foo veel moeyte hebbende ge-
nomen , ende gedaen alle hetgene hem moghelijck
was in foo veel occafien, ende felfs in die van het te-
genwoordigh different niet alleen om te onderhou-
den , maer oock om te vermeerderen die goede cor-
refpondentie tuflchen het Rijck ende defen Staetj
hy het onghenucht heeft van te fien dat uwe Heer-
lijckheden
ceno pointille prefereren, ende een ydele
ende onnutte fatisfadlie voor een vafte ende ware
vriendtfchap van fijn Majefteyt ende het Rijck.

Dat is waerom hy uwe Heerlijckheden noch eens
verloeckt rypelijck te confidereren defe faecke ende
deinconvenienten die daer uyt refulteren konntn ende
in gevalledat de Heeren Staten de Rcfolutie execute-
ren om de gcmelte Deylerfchans te occuperen , ende
aldaer Guarnifuenen te leggen ,
(ooprotefleert hy •van
ttu af aen . ende voor als dan, teghens die injiifieende
violente ufurpatie.
met verkiaringe, dat de vergietin-
ge van het Chriften Bloedt, ende alle de andere onge-
lucken die daer uyt komen fullen
, recktvaerdel^kacn
haer geimputeert fullen -worden,
protefterende oóck van
AznuUiteyt van het Tradlaetdac den ghemelten Heer
Grave van
Oofi-Vrieflendt met haer gemaeckt heeft,
voor foo veel als de conditiën aengaet die tegens de
ordonnantiën van het Rijck zijn ; aen welckecpndi-
tienden meer-gemelten Heer Prince fich niet vala-
bel heeft konnen verbinden > &c. Gedaen in den
Haghe den tivintighfien May fifihien hondert vier tn

ίΨΦ........ / - -

. -Geteeckent - ■■ ·

■/ ·■■■ -i' ?. V, Frìqùeir'·'

.i^ocBtan^'öcDc Den ^^ombetscBcn Brabeécfc aen
ben ©ecce SSiffcïjop in Ücc pfé b00?6omitt frtcftcf
accoojbcbaec op Den SSiHcbog gaf De bólgenbe

öacificatie:·'·!!!.·;-·.., A' ··*-^·

ïircooit

tiiffcbin
icnSBif-
Itöov
t>aii
JRuii'
Her til
»E ©ojfl
bai)
^©0(1-

iaiiBt

iiOTimBi
öt Sitfli
ten

Ι'φ
Ι'φΙΙΗ.

Ei gratia nos Chrifiòphorus Bernardus, Epifcopus
Mónafierienfs , Mdmìniftrator Cbrbéjenfisi

:■) n π -.ì·-:·! ;

D

BMi^graVius, Strohiburgenfis, S. Romani Ira-
per. Princeps'·, DomirtUfe in , Teftifïcanjus

& iiotum facimusper prxfentes> quod vifó Sc ëxami-
natotrtì<9:atuÌ
/(sr^ie Comitis i celebrato inter co'nfilik-
rium noftruin & roajoris
EceïtM'Decattum δέΌερα-
catos Principi? Fr/Jis Orièntklii /ÏÜjustcnoreft u't fc^·
quitur.-·!!- · Tf r ; .-t ;:-»(■.·■» .. j^uatav

Nos fubfignati certificamus qiiod' traöatus cönfclb-
fius, ihtér ibocrtinum Epiicoputì'& ^rincibïtn iMe-
naflerienfm 'èc. Dominum Priiltìiéiil' ΐτίβ^ 'ÒHe^ta-
lü > folünonem Êjufdem fiitoró'aé Prìncipi dè LïbïitéH?
fteyn debit® Gonceffiens'j ■'■iylfeöiÏ'fenteritiaé'Wf
cium
imperio j4ùlicum , pl-oriKilg^tàè exècttjoniy^^^
turin orrtriibüsputiótisr&iïVitri diaitraSa^àPr^^^^
«ps Oòft'Fiififfi QÌfti trrgeJÌ^aiiprimam ménrismy
curabif dépbrtàti' Meppénàm" riimmam diiéMoriiè'
oÌluagint» ijuinipie mllium impériàlium ad fàtisfàitió-
netn duorum primorum
termintrum, & quód deputa- i 66m.-

tiprjedidi Domini Epifcopirecipientesiftampecul __»

niam daturi fint bonam & validam Apicham . in for-
ma ut con venietur, &quamprimum pecunia Mep-
pena numerata & acceptata fueritprfedictüs Domi-
nus Epifcopus per certum Curforem mandabit Com-
mandanti Fortalitii Dylériàni utillud altero die inci-
piat evacuare & inde -rètrdhere machinas bellicas &
omnis generis penum tam alimentisquam bello de-
ftinatum , pro ut êcqUafcunque alias res , quas di-
öus Dominus Epifcopus eo ibifit, pro ut & nermif-
fum eritdeftruere omnia opera exteriora fortalitii qu?
ibidem fecit, & quidem omne id
quinque velfex die-
rum fpacio abfoJvetuf , quo prsevio , didtus Com-
mendant remittet ditìum fortalitium in manus prse-i,
diéti Principis Ooft-Frifia;, vèl ejus deputatorum
quibus ipfe & Claves reddet', Eaterius ut didtus forta-
litii locusmaneat in libera difpofitione praedióti Do-
mini Principis, uteofic Utatur, quomodo ipfe con-
venire jiidicabit, infup^r quòadquafdam aliasdiffi-
cultates refultantes ex fupradiöo traöatu, fpeciatim
eam , quae refpicit iriterellii.'i diftas fummse primi
termini à tempore mbr^ Item onera & expénfas
executionis quasdiöuS Dominus Epifcopus fulünuit
tum folutiónem primi termini veterum reftantium
penfionum
quarta , quam Princeps Ooft-Frifise fol-
vere tenttur, ivi fupradidli tradtatus &
%.deindaganda
expreffi in inftrumehto Padis Monafitrienfit, & de
fu per fubfecutie conftitutionis Imperli iif4. con-
ventum eft inter fubfignàtos , quod difti Domini
Deputati proeditìi Principis Ooft-Frifieprocurabunt
obtinuerefufficientem facultatem à fuo Priiicipc ad
traflandum & concludendum fuper diftis pundtis
Meppena, qui ,dum folutio & evacuatio fiuntcona-
buniur amicsbiliter convenire , una Cum Domino
Decano vel tali alio deputato &cafu quo partesnon
poifint convenire , cuiqueparti jus fuum integrum
manebit. Huc ufquefubllàntia.dióli tradtatus, quem
nosprsEÌentesratificamus&promittimuseumcx par-
te rioftra in omnibus fuis pundtis & claufuÌis re ipfi
executioni datum ócefièapm iri , in cujus rèl fidem
Eafce propria manus noftra & figlilo robóravimus,
Dat. Monafterij, ii May idi-f. Signatura;

Chrifi. Eernardut.

■f Τ 7 Y chrifioffelBernordti van Godes genade Bif-
VV fchop van
Munflèr , Adminiftrateur van Cor-
wy, ]Burg.graef,Y^n 5iw«ier£^/!)j.,Pfiflsvan 'c
Heylige Ròomfche Rijck j tìeer tot
BorcutpX^iii^üy-
gen ende itiaecken bckèndt dìpor den tegèpwoordi-
gen, datgefienenge-examineÊrt hebbendé.hetTj^a-
ftact gheriiaeckt'in's
^ià-benh^he i.tuflfchen'.oòfen
o—j-... ende

aaijui. I wti^n^iJ Lujubui io ^ «io ν yigiit ^ ^ ^

Wy OndergcfcHrev^'certi'fiéei'eà, d^t jjei 'TraT
öiaét béflotèri tnflHien din.Ì^Cef $iffchòpVndc Vorft
van Muiifter ;,ietìdÌdch'Heere Vöfft vap dp'ft-Vrief-
landc, beheïfende de betàlìngè vati fe'eckjàe fònOTe
competerëhde den Vofft van Liqhteqll^p , _ uyc
krachté'faijtle fententreip het RijCk-HiifiRaedtge-
proniiiìicitóir ter exëcutie t Tal vlifar^pn.iiialle
poiritciì ende tot bèkrkchtinglie Vanhétvborfcyde
Traiitàé'c tìl.'den Vorlt vaui' QöftrVrieflàtiift teghens
den
-é^^p dertighflen/.'Mx^'dpen bréflghè'njbin-
nen'Me|^^efo_mme vaó: itoèi hondéryi^j[^n,Ìe(h'

twee Ïefiïé termijnen cndé dat' dé^ö^ijfuteej^n
vandeiiyboVfe Heer Biifchbp 'dijeibiiiiàeibntfaògen-
de'Vlgéveti^óude eeiiè goede éndovaliiïj Vitande,
in fül^fóïtfiè als gheaciordiiért fai W.ói^n ï ; ' en foo
haeflrsrliÏieicÖéiöt te MipMfli'g^tplt ςη tevboreóont-
fangtó iaï'.^n^ fàl dén ^òQrf^yden H(ïcjr ,|0irchpp
dop/Αίί ^TOÌi Cpüriel téltóftn aën den ,(iömmaD.
deur Va^à 'dij dés i'ndprfn tlaéghs

tb'evàcqef^^ 'd^cr umayMren
het OdYlbyj^c^ Frovifleü
, foo fot

MòÀtì-TOff p ötaeH'vf^M^ficnende, fcóalf, ende
wac'vbbï 'tódëie dingheri me den voorfeyden Heer
<g a Bif.

Sii.

à


-ocr page 47-

1Af.· '^®®'· gefonden hceft, gelijck als hem oock

__^ fai loc-gclaten. 2.ijn af te breccken alle buyte Wercken

van de Schans die hy daer gemaeckt hecft, onde dien-
volgens fai dat alcemael geabfolveercende volbracht
worden binnen den tijt van
vijfi^ifes dagen , 't welck
voor-gegaen zijnde j fai den voorieydcn Comrnan-
danc helftellen hcc voorfeydc Fort in handen van den
voorfeyden Voift van . of fijner Ge-

deputeerde , aen dewelcke y hy fclfs oock de Sleu-
tels fai weder leveren j ten eyndedat de voorfeyde
Schans fai bly ven eer vryer difpofitie van den voorfcy-
den Heere Vorit , om den felven foo tcgebruycken
als hy felfs fai gocdt-vinden te behooren. Daer en bo-
ven foo veel belanght eenige andere fwarigheden ry-
fende uyt het boven-gheieyde Traöaet , fpecialijck
die, dewelcke fiet op de intereflèn van de gefeyde fom-
me des
eerileu iermijTies à tempore mora, van gelijcken
delaften en onkolten van de executie die den voor-
feyden Heer Biiïchop ghedragen heeft, midtfgaders
de betalinge van den eerften termijn , zijnde de
"vier-
de
van de oude reftante betalinghe die den Vorft van
Ooft-Vrieflandt gehouden is te betalen, oytkracht
van het boven-gefcyde Traftaet ende den §.
trtdagan-
da 1
uytgedruckt in 't inflrumentofacis Monafieritvfis >
endede daer op gevolghde Rijcks-conftruöiein den
jarc
vier m vyftigh i it verdragen tuflchen de onder-
gefchreve, aac de voorfeyde Heeren Gedeputeerden
van den Vorft van Ooft-Vrieflandt voorfz, fullen
procureren om uyt te wercken volkomen macht van
Jiaren Vorft om te traéteren , en te concluderen over
de gefeyde pointen tot Meppen, dewelcke terwylen
de betalinge ende de evacuatieghefchieden , lullen
trachten in vriendtfchap te accorderen te famen met
den Heer Deecken , of eenigh ander Gedeputeer-
den , ende in cas de partyen niet konden accorderen,
foo fai yder partye fijn recht in 't geheel bly ven. Tot
hier toe de iubftantie van het voorfeyde Traöaet
't wclck wy door den tegenwoordigen bekendt maec-
ken , ende beloven dat het felve van onferzyde in
alle fijne pointen ende claufulen metderdaedtfelfs
ter executie ghebracht en ge-eiFedìuecrtfal worden ;
Ten oorkonde hebben wy defen met onfen eyghen
handen Zegel gefterckt. Gegeven tot Munfterden
een en twimighfien May feiihien hondert vier en feHig.

Onderteeckent

α^ίβφΐ Bernardus,

Λΐιΐίΐιϋ ifeulcft^ taicct gefïelt in fianben om tctoetbrn qc*
gc cjca- f>:ammEccr. J©acc na ;èonDaDf) Den vyfentwin-
iHiiitErt. tighftentcnelfuiirEnnaDcJDjebicanc / i^sfljoojöt
l)Ct Cflppojt üan De I^CfCfli Hipperdatot Buirfe, fliDe
onDfCc liaec iSie: .flDofl. «©cDüpiitcctbcn tot Oe faïicn
ban Ooft-yrieflandt, tjebbetibc ingeboIoE εη tot bo{<
Oocninac ban Dcc fclticc rcfoluoe commiffociael ban
ailitrrn / Qebifitccrt ffhctcociflindeactc ban ratifi-
catie ban Cf η ïlcere 35ίΠε{)ορ banMunfter opBrt
pene taoat in ben name rn ban uirgcn Den felben S^if·
fcljoptecernce/ tn De ï^ecce Hfgljefanten ban Den
®o?fi ban Ooft-Vrieflant tcc anbetc Sööein De naefl-
boojJcDene tocecR alljlec foube jijn flcncaotieert taec=
Iicnbe De factoufle Lichtenfteynfche fc[)ulDt-fa&e / en
Öecbaeuatie ban De Deylerfchans nut Den aebolge
en aeriWebcn ban Dien/ en Dacc bene|fen| tee ©cc>
oaDettfigif boo?-flclrfcn fcïtrrenabeteacte bancatfc
fieatie aen bc Qcnielte i^cercii ijaer ]|o. jiQoa. (0eOec
puteétben7 tee öanben gcfielt Doo? Aelbrech't Frenf-
bergh, afgefonben ^ecretati^ ban De boó?noèitiben
i^eccc SBifteDop op De gepjoiéetcecbe eonbentie / Die
fo toel bp be güemelte fêeecen Hfgefanten ban Den
a^ojH ban poft-Vrieflandt, al^ bp boojnoemtic ©eec
Brabeeck , 'ben feftienden bcfe^ fletcftcnt foüDe jijn
flöetottfl / bp fa bc we f)p iteec Brabeeck fjcj) gequiV;
lifïcecct geboiiben babbe / om fonbec eenige pjotePo·
tie ofte cefetbe baec toe te tceben, J©aec op Betìeli=
beteert en in acljtinge genomen öet gerté begemeite
fêeetejt'faoer ©ο. JBog. ©eöeputeetbrt oen Dcge»
méitfe l&fe' Brabeeck, lSifge|knt ban belt Boi»g&· ge^
meUenS^iffcjOopbon Münfterinbe jongflgegóuDe>

11»
I

I

ne conferentie tegemoet geboertBcbben / i^geoói· t66^.
Deelt en becflaen DatDebooigenoEmDeconbentien/ —
tot fecutitept ban Den ©ojpban Ooft-Vrieflandt, en
tot mettbec iilaerljcpt in drie Diflmcte pecioDtn / De.
I)oo?t te toetben geomplieect en ge clucibfert / enbe
fuIcM gefleJt in boegen enDetnonietenaljSljct toni-
rept ban btcn !)ieciiaet;banUioo?Detott)Qoo;bef}aet
geinfetecrt.

WY ondergefchreven certificeren ende verkla- «Eluci-
ren by defen , dat het Traftaet den
vinden
September des voorleden jaers tuflchen den
Heer BiiTchopende Vorft van
Munfler ter eenre, en
den Vorft van
Oofi-Vrieflandt ter andere zyde ghe-
maeckt , rakende devoldoeningevandefommedie
in gevolge van feker fententie van de Keyferl. Rijcks-
Hof-Raedt aen den Vorft van
Lichtenfieyn ftaet te be-
talen in alle fijne pointen en alle artijckelcn ter goe-
der trouwen fai werden ge-executeert , ende dat den
hoog-gemelten Heer Vorft van
Oofl-Vrieflantin^c-
volge van het voorfz, Trailaet op of voor den vierden
]\xm]feSibien hondert vier en fefiigb
nieuwen ftyl, bin-
nen
Meppen fai doen brengen de iomme van t-wee hon·
dert vijf en tachtig duyfint
Rijckfdaelders, foo tot beta-
linge van de twee eerfte termijnen by het Traöaet be-
looft , als over
vijftien duyfejit Rijckfdaelders aen ver-
lopen intereflen , des dat de geauthorifcerde van de
hoogh-gemelten Biflchop de voorfz fomrae ontfan-
gende, daer tegens fullen leveren goede en fufiSfanie
quitantien, waer van Copye aen de Gedeputeerden
van den Vorft van
Qoft-Vrieflant tydelijck fai worden
getoontjal voorde voorfz penningen binnen itff/i/jf/» r.
voornoemt gebracht werdenjop dat haer van de deug-
delijckheydt en fuffifantheyt der voorfz quitantiebe-
hoorlijck blijcken mogen, als onder belofte en verfe-
keringe dat het voorfz capitaci van
tvee hondert vijf en
tachtig duyfent
Rijckfdnelders fonder eenige detraétie
of diverfie,fal werden beleytopeen vaft hypotheeck,
of geemployeert totaenkoop van eenige Heerlijckhe-
den en vafte Goederen, en dat het feite Capitael, of
wel dcvoorfzaengekochte Goederen , totcontente-
mentvan denmeer-hoo^h-gemelten Vorft van 0«^-
behoorlijck ial worden en blyven verbonden
voor alleaental en namaninge, en fpecialijck voor de
pretenfien by den Grave Ri/^fr^f»dienthalven albe-
reydts tegens den hoogh ghemelten Vorft van
Oofi-
Vrieflent
gemoveert werdende, en dat voor de effe tti-
ve nakominge van dien de reftercnde termijnen fullen
zijn en blyven geafFedeert, en fulcks op haer rcfpetìi-
ve verfchijn-daghen niet anders behoeven betaelt te
worden dan midts het gene vcorfz is al voorens ge-ef-
fetìueert, ofanderegenoegfamecautien, totconten-
temenc van den Vorli van
Oofl-Vrieflant geftelt we-
fende j dat voorts de voorfz penningen in dier voegen
tot Λ/?//!?» aen geftelt iijnde , den hoogh-ghemeltcn
Biflchop aenftondts door eenen expreflèn Poft den
Commandant van de Deylerfchans fai ordonneren ,
dat hy des "anderen daeghs, die wefen
ùd den vijfde»
Junij feilhten hondert vier en feUigh nieuwen ftyl, de
vooriz Schans fai beginnen te evacueren, en daer uyt
te voeren de Artillerie , midtfgaders de provifie foo ■

vanleveftsiìniddelcnalsvanOorloghs-behoeften, ca ', '
voorts alle andere faken die den meer-hoogh-gemel-
ten Biflchop daer heeft doen invoeren ,fullcndeoock
hem vry ftaen te demolieren alle de wercken die hy
buyten de voorfz Schans gemaeckt heeft^ en fai al het
felve moeten ge-effèdtueert .en voleyndt werden bin-
nen den tydt van
vijfi of uytterlijck vmfes dajgen,na
verrichtinge van 't welck den Commandant ae voor-
noemde Schans fai inruymen, en overleveren inde
macht van den ho(«-gemelten Vorft van Oi/Jf-Wi/^ "
hut, ofte van fijne ö^dcpMteerden, aen dewelcke hy
oock ten dien nned& Sleutels ter handen ftellen fai»
in dier voegen dat de voorfz jSchans gelaten werde ter
vrye difpofitie van denhoogh ghedachten Vorft: van
OoSi-Vriejltndti om daer met te doen als hy fai vlndea
te behooren ; ende nopende cenile andere difficul-
teyten refulterènde uyt, het voorfz Traflaet, fpecia-
lijck racckcnde den intereft v^n dea voorfchreven

cerftea

.1!

'it
■nl

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 48-

en O O R L O G Η. 'tVier-en-njeerttghfle Boeck. 29

Ii6/U· eerften termijn à tempore Mora , de koften van de

_execurien by den hoog-getnelten Heer Biilchop ge-

daen, ende de betalinge van den eerften termijn van't
vierde paft van de oude inrereffen by den hoogh-ge-
melten Heer Verft van OffiÌ Aì'/V^iiWi/i te betalen , in
krachte van het meer-geroerde Traöaet en den
para-
graphus , de indaganda ,
influercnde in't ÌK^rewe»-
iumpacis tot MuTtiier gefloten , en de Rijcks-conftitu-
tievan den jare
JtSikicn hondert -Jcr envyftig, op de
voorfz
f«ragraphus i de indaganda gevolght, fai tuf-
fchen ons oiidergefch reven , ofte foodanige andere
geauthorifeerdeals onfe relpeitive Heeren Commit-
tenten fouden mogen goedt vinden daertoe teem-
ployeren , binnen
Meppen naerder gehandel: en ghe-
tracht werden, daer over medeeen minnelijcke ver-
ghelijckinge te treffen j 'twelckin gevalle, buyten
vermoeden, niet foude moghen komen te fuccede-
ren, fullen partyen weder-zijdtsdien-aengaende zijn
endeblyvenin haergheheel ; fonder dat nochtans ter
oorfaecke van de voorfchrcve naerder aen te ftellen
onderhandelinge, ofte oock om de vruchteloién uyt-
val van dien , dc voorfchrevegeftipuleerdeevacua-
tie eenighfints verhindert ofte gcretardeert fai mogen
werden 5 Aldus gedaen ende geilooten, &c.

® efott' ίί bnojt floeDt-gctìonticn cn Bcrcfolbccct bat

een aeii {)et baUen-ftaenDe concept ban accoo^Dt / aenflonöt^
»en5Bii> gnbe fonDec Dc ccfumptic bcfc^ ofte toacljten / s&C'
fonben fai toecDen foo aen be liboglj ofmeltcn Üecc
SSiffcfjop ban
Munfter, al| acn Denljoog-göemcl·
ten ®o?(t ban
Ooft-Vrieflandt, nictbecfoetlt/ bat
be felbe cefpcctibeltjch ten albcrfpocbigljlicn / im«
merg
upttEcltjcft op ^atccbagl) tocfiomcnbeDietoes
fcn t'al ben ïcficn bcfec loopenbe macnbt nieutocn
fiijl/ öarc (0rDepHteci;benbcÌ)oo?ltjcIiaeniacl)tigDt
toillcn fEHbeii 8p ofte omtccnt bC
Deylerfchans, in 't
<i2nacticc ban ben i|ecc ^?incc
Willem van Naffau,
altDaec (ifö be Jljcecen «©ebeputeerben ban bàer ï^o.

tnébe fullen bebtnbèn / onime alDaec be boo;-
fcöicbe (Conbentien confo?ni 't boben-flacnbe con=
cept tefluptcn ente teechenen/ metbp-bocgtngöe
aen ben i|eec
25iflc{)Dp ban Munfter cn beft Bojfi
ban
Oóft-Vrièilandt bat be felbe be gljcinelti! l?ee>
ten öacc<l5cbeputeccbcn cefpfctibelijcfttoillenbooj»
(ien met een fpeciael enbe eppie^
pouvoir, oin be
boo^-aetottbe conbentien fooal^bieïepbt/ tcfltip-
ten enbe të teecftenen / enbe bat ten bien fine Ijet ba»
bcn-flaenbe concept en be boo
?f3 cefpeetibe pouvoirsi
tian tooojbe tot Vuoojbe mogben fcaefen baecin m
oelieft / op bat alfoonftjrn^ be teecftCHinge ban be
conbentien be boojf? originele
pouvoirs uptgetDiflelt
3tinbe
/ baec op a«nebecbece ratificatie fp getequi»
ceert / inaetalle
^illico fortbeceeniacbeiiottimecini
ge ge-ecufeert mogfie taecben / oacft met becma:»
ninge aen bert Doog-gtmelten J^eei: ©03fl ban
Ooft-
Vrieflandt
bat be felbe beboo?-gccoecbefommeban
twee hohdert en vyf en taehtighduyfentSijch^baclf
Deep tee bequàttiec plaetfe koilUn geceebtboen gou:·
Den / om na gébane ejcgibitie ban be Coppe be boo;:>
fcbjebe te paffften quitantie / enbe befelbcc fuffifant
bebonben' iönbe / aenflonbt^ / (mmcc uptteclijch
op ben bot)?fcl)?ebcn
vierden gsunij toefiomenbetiieu^
fcpen fitjl binnen
Meppen al^boben / nptgöeflclt te
tuo^ben i enbe ten epnbe be (S^ümacljtigtjbcn ban brn
tjoog-gcmeltcn ©cete 23ί<Τφορ Ijaec fonbec eeniglje
betljinbetingljeofte beliommecingljc tre boo?fcf)?cbe
plaetfe mogen laten binben / bat
mibtS bien boo; be
felbe / boo? foo beel be^ noot mocljte Uicfcn / een
jpaHepoojt met open namen acn ben felben i^eec
a5iffc{)optteffenibeUoo?f5tefcl)?öbEn JtBiffibe/ fai
toecben toe-gefonben: nabemael ben meecc

Öooa-gemÉlten setflcöop bolgen^ drie Diflincte bt^t--
aelbe acftn'bop? ben b<ji»?f5ibKcetati^aehbetoel-
Bemelte©fe«« ftaet ï|o. «aog. «©ebeputeetben ge-
ej;ölt»Éttt7 banftjne jöbeeeen ftoatigöept fai maec^
ften dm 'tSdDen^flainbe getafeccecbe p?ojccttjan na»
bet conVtiitie tn fijnen name te boen flupten enbe
teedittien y bat Ober fultiil ban nu boojtaen ben
ÖooMiijcaacöten iieir Prln» Willem ali <J5enecacl

obec be ®toiipc^ ban bcfen gitaet / om enbe omtccnt i (j 64.

bibDo?f3DeyJerfcbansgecainpeect/ bp aenfcljjöbin: -

ge fai bjojben geojbonneert met alle acten ban dade-
lijckheyt
cn oftènfive feytelijckheyt regljen be felbe
^cljan^ te fupccfebcren / bp piobifle totbeboojfs
lefie ban ötfe loopenbe marnbt nieutoen ftifl / &oen=
be baec ban op be bcquacmfletoijfe enbemaniccen
notificatie acn ben Commanbant alOacc / fonbec
nocljtansS mibbclcctoijle nate laten't gene tot fijne
becfcecftenljcpt albaec / enbe totpjepacattebanBe
bccbere uptboeringeftjnec aen-bebolcn inflcuctie fai
honnen bienen / enbe in ca.i albaec petnanbtofte
eenige met
pouvoir al^bobenbanOenftaog grmela
ten üeei; 2Biffcl)Dp boojfjen / boojofte opbebooi>
fcöjebe laetfie befec loopenbe maeribtftomen te bec»
fcljgnen / al^ ban ooclt becbcc baec inne te continues
cen/enbc niet te min ficl) met fijne bpl)fbbf«be macl)t
ban ben ^faet albaec te Wpbcnontöouben / tot bat
be boo?fc{)?cbe ebacuatie confo?m be booo;fc()jcbe
booj - göecoccbe conbentien effectibefijcft gljebaen
enbe ge-effectueect fai 3ijn / inh3elcftcnca^jjp|ìcl)
boojt^ nae fijne inflcuctie enbe ontfangfien o?bje^
op't felbe ca^ flaenbe/ Bcbbc te reguleren ; maec
ingeballe bupten bermoeben boojofteop benboo?'
fc!)?eben lefien befe^/ albaeroecnc<5emacBtigfjbe
ban ben meer-ljoog-gcmelten J&ecceSaifTcöop moclj*
te Homen te bccfcljtjnen / ofte bat be lleecen albaec
aentoefenbe «iUebcputeecben ban fiacc iSog.
neben^ tjem i^eer ©jin^
Willem van Naflàuw,
mocljten berfiaen Set poubolr ban ben meer-ïioogö-
gemelten ^eerc SPifTcljop tee intentie ban baec i|o.
4liaog. Ijiec booten uptgebjucht/ niet fuffifant te toes
feu / bat f)p i|ccce J^?incc in fulclunca^mctfijne
boo?-genoembe ofte arngebangme pjocebupren te»
gen^ be boojfj ê>cban^ fai üfbben boojt te baren /
gelijclt Ijp ooch fai bebben te boeninca^beboo^fste
epbibectn quitaiitie niet beugöbelbcft en fuffifant
mocbte toecben bcbonben tee intentieenbetotcons
tcntement ban be ileecen <©fbtputeecbcn ban be
boofl-gemelte Igeece Kcijfi ban
Ooft-Vrieflandc.

«öpnbelljefi i^ oocft ter ©ecgaberinge gelefen feec*
her acte öcclöÉatoii; flier nae boigenbe geinfeceect /
baec iftne btflaenbe / bàt fìact #o. JEog. in'ttocï
ftomenbe in ca^ benü&eecöojfï ban
Ooft-VrieQant
boben bermoeben aen fijner sijbe ingcüiccftmocbtc
liomeu te blpben ban bet boojfs ®cactactbanbcn
vierden ^eptembec fefthien hondert drie en feftigh,
enbe be boojfs nocb te maechen nabcc conbcntic te
acconiplifccen / be ebacuatie niet en fullen beletten /
enbe bet felbe gebouben boo? geacceflcect / oocli ge>
o?bonneect / bat bet gebepefcljeect en be gbemelte
©eeccnbace fêo. .Sföog. <©ebeuuteecbcn fai toecben
toe-gefonben / om bDOibccfclbecnabcceconfeccntf
tiegbcfloten enbe gcteecfient toefcnbe/ in
originali
acu öe «©ebepüteecben enbe ©emacbtigbben ban
ben meer Ijoog-gemelten SÖiffcbop ban
Munfter be»
banbigbt enbeober-gelebect te tperben.

E Staten Generaci der Vereenighde Nederlan- «Hun-
den doorgefien , ge-examineertendeoverwo-
gen hebbende het accoordt den
vierden Sec—

D

gen neoDcnuc nci attoorat aen vierden aeptem- jiacr
ber left-ieden binnen
Aurick gemaeckt ende geflooten ï?oobö
tuffchen den Héere Biilchop onde Vorft van Munfler •i®,"!!.
ter eenre, ende den Heere Vorft van Oeüf-Fr/i/7W/; Se ^'''"
ter andere 2yde, rakende de bewufteZ,»i;&/fw%»yt/>e
fchuldc-faken , als mede de nadere conferentie dies-


-ocr page 49-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

;o

1 (ίόφ· fH^nicre het oock foude mogen wcfeni Gege-

_ ven in den Ha^i onder onfen Cachette paraphure en

de Signature van onfen Griffier op den ■vyfentwintig-
fiin
May fefiien bondert vier en fcÌìtgh.

cSnbc be bolipiiüaenbe öacr JKo. Scfolutie
in't Bcïjccl bp cptract autijcntijcq toeoefoiiDE actDO^
ϊιεη/foo acu De li?Eeccn Ijaeri|o. jEBofl. ©cbcputfcci
öcn eilöcDElll^rcc Voift Üan Ooft-Vrieüanüc, al^
nicöE acn öcn tuddcöactjren pjin^ Willem van Naf-
fou rffticctiudtjclt / om tc flrccfttn tot Dccfclbcr
me-
Eicbtinge/ ciide om öaccöacc na pjecifclijcft tc Cfflu-
icccn 5 oaclt ijS jjclipcfi e);tract bcljaiiDioljt acn Df η
nicccgeiiocmDcn offlcfonOcn ^ifcretarii / omljcm i
Date öan te Dienen foo ai^ ÖP te caöc toecöeη fai/ fuU ;
lenöc be DcfpcrcijesS Öici' upi rcfuIiEEenöc/afaefonbf η
toojDen fouoei- rcfumtie.

5©aet uirbc tooglj Dc afgefonben ^crctacisS inbcc
fiaefï πα Munller ; enbc bc ÖcfiDtnt de Groot tuierbt
bpbfnJlcfCcMulertteE ©ecflabccinae pjefïDecenöe
bffcljcpöcu/ enöe aenaefept/ bat tjaec i^o. iïDog. tael
niocljrcn Iijötn Dat ben i^cece ©o?(l ban Ooft- V rief-
laniit ien ccgaroe banbe önhafien üie bcfcn ^taec in
tööen en tDiJle ban fijne BojflelijebE ©oojl. foubc
mogen
inctenberen obec en tee faerhe ban De e);peDi>
tic na De Dyierfchans, Enbc ben "aenlUcben ban Dien/
inrtbenï?ccc Biffchopvan MunHerofjijne gemaci)'
tiaböcn ïi'et negotiecen / en fnltj; flcbjupchen tot een
argument om ben feïben Biflcfaop Daec booi te bifpo=
nei'rn tot !)et Doen ban afjlant ban 5ijnep?etcn(je o=
bei' bi onhofien ban c);eciitie enbr anöcc(int<3,

i^aet Ho. .Eïog Ijabben ombefe faeefte en anber:
(int^/ijet ooglj op öe Confilien tot Regensburgh, en
Df böeii öecüjaect^ gefonben ben Sïgent Hamel Bruy-
oincx ; Die oaec oUec üp ben ISeucb. ban Ments aubi=
fntie iKbbenbe / bepjoceOucenbanljaccï^o. JDog.
lojgtloopigl) iufltficeetbc/ tot tocB|)ȣininae ban alle
fïniilcc nnp?cnicn ; be llieucboifl liabDe geanttDoo?£/
|)emnietboo?gehomcntefpn Ècnigequabe 3|nip2cf=
fien/ bat öp oocft geen anDec en fionbe öebben / al^
bat Dc majiimen ban Ijaec ï^o. JlSog. baec fjeenen
(lifctien oitiyaei· meet Doo? Conjmeceié/ ?{lliantie/
bjientfcljnppcn engoeöe cojcefponbentie miìcljtigi)
etibe aenfifnltjcfi te niaeclten / al^ Doo? Ijftboo^tfet^
ten baiiDe aiimijten ban Ijaer ^eccfeljapppen Doo? be
lUiapciKU i niet tc min/ bat Ijp niet ftonöe begcypen
l)oc Ijaec Igo. JKio. Ijaec be faeclt banbe Dyierfchans,
gelegen op Den ^ijf jcbo jem bupten liet tectitoic ban
bare Igo. jil5og- enbrbp brn l^eec BiiTchop van.Mun-
fter gfjfiucoipocccct upt hracijt ban be aenbevokn
execuiie,, ftónDe aenmatiaen 5 Ijicc tegeii^ gijefept
taozöenDc / Dat anörc allen bjcl te letten fiont/ Dat
Dooj be oWatie Drc penningen be iüepfecl. Commiffie
quam ie
CffTeren / en tjaec Ì|o:Mog.groDteceben
jöaöDen inbien öen ©cere BiiTchop naebolDocningc
banbe Sententie (bie Doo? befc obiatie moede gc[)ou:
Den luo?bcn / effertibegefcbiet te 5ijn ) be befettnigc
banbe Dylerfcharjs boilDe tontinuecen / 'tfclbepO
aitu hoftilitatis op te nemen / ooeti bcvfcöepbeimpo?;
tante ccbcnljnbaen / fulejc nift tc fionnen grboogeni
cnbdjöei'^itioicnöenïijcec BiiTchop inbe befettnige
fon Uiilicn opiniaflrecen / Dattet tcbjeefenflont bat
{jft tot fcptclijchfjept fouDeuptbecflen / en bat Daete
i^o. J!13og. be p?cjnDiticn en nabeelen Diefp Di}o?öefe
bifettingen notoicebjaren lybenöe/niet beïöapenen
fonbep
b?Efifrcn ; tr meec belnijlc Dare toe ten rcBac=
be.bflnbcaiïianiic met De©o?|lban Ooft-Vrieflandc
becomigeertbJaren; lieeftbeïienrb. Bt«plicrect /
öat lip niétlion flen bat ben BiiTchop van Munfter na
boliienlnge ban Defe Sententie / inbebcfettingj)e
foiiDe faeijogren ofte toillen continueren / bocD niet tc
min / ooch geen ccbeneh faglj bat ()aec jQo. be
èifettjnjje met Ijaec boleft fonDe toillen onOetnemen/
il^iiOt; iuct ailecn ban opinie toa^ bat |)et faotoelboo?
Öa'ff ^ö. '.tóo. a!^ ben BiiTchop van Munfter en ooeü
get òfincfc&i· ntjcli / ijei bcfie enbe bienfilaöfic fonbe
iijii D4t bii becfcfjil inbec minne bpgelecftt foube 100?=
bcii/ehöet fclöe oocluiefcn^meec anbjeleüenban't
iï0cn.y'öeetnffouöefien fnöe toenfcDett / en niet

ÏVimci

MiKj; na
iStacitSJi.
teirgl).

anbec^ fionbe oojbeelen al^ bat be bemolieringc ban 1664^:

Ijet jpo?t'teeniaöfli CFpebientfoube stjnom öllcDif=_

fetentie ban toeDerjgben toecl) te nemen en befe qne»
flicnfapteleggen / enbe berhalben bat Ijpbaecobec
aen ben J^eec Bi iTchop foube fcl)?l)bcn om ijet felbe te
ceeommanDeten enbe fmaecftelijcU te macthen ; bc·
geccDe en becfocljt bat be felbe JHainiflec Ijaec J^oogl)
lEiog. bat bcKent maechtrn/en amicatile bplegginae
in ben naem ban fpn fóe«Ebo?fl. <i5en. toilbe ceeom'
nianbcren/enbe in fecieu^ bebenehen geben foube Ijec
gebolal) bat Diec upt te bittoacbten pont bp albica bc
een of be anbec bie miflc tiien alleen na foDanige occa»
fle maec bjacljten/ (Iclj baec onbec foube toillen men=
gen ( benotetenbe cipjeffelijch Sweden ) ew foo öeC
felbe nu niet en gefcljieDe / en Ijaec Igo. Bïog bit jr o?t
metbeJBapenenniaet)tiBljtooibenbe / 'tfelbe met
Ijaer (©uacnifoen bcfet fuuDen toilIen Ijouben/ ofljet
felbe niet l)et cecljtc xaet ofte occafie foube fijn ban
een «©oiloclj bp be cecfie enbc befie gelcgentljept / en
ban een generale bectoarcingljc in't föijcii bpalbicn
pactpe gehoofen toiecDt / gelijeft onbcrmD^cltjcl^
foube gebeuren na bat be intercffe met of tegen b'een
of be anbec al^Dan foube mogen leggen/of ooch befe
^cgan^ toel ban fooDanige impojtantie toa^ 'tgeen
fon IttcucbojfleUjche (©en. fepDe niet te iionntn ficn
batmen baer in foobanigcn gebaer foube toillen loo:·
pen en aftoac^ten / en al De toerelt bebenehen geben
of öaer i^o. jBog. ban mapmen fotibe toillen bcran.
beren/te mahen oach ecnige mentie ban Ijet contract
'tgeen alDaer aengaeube be bctalinge banbe Lichten-
ileynfche fcljult tuficltcn ben l^eec Biilchop, ben
i^eeri^artog ban Wittenbergh en ben i^eec BiiTchop
van Straesburgh toa!§ gemaecht / enbc op berfelbec
berfoech bp fgn.liicutboijlelijche <©enabc meöc toaji
getehent / niepnbe batmen 'tfelbe (ijn effect fouöc
bonnen laten hebben ; maec Öe Jlfêinilier fepDe / bat
'tfelbc bp De ©o?(i ban Ooil- Vricilandt niet en toa^/
ooch niet en honbe too?be geapp?obeect fnnbec betoil^
linge ban öaer .Waog. öat öaer ©o. JUSog. 'tfelbe
Ooch niet en honben betoilligen om bat in t felbe on»
ber alle geconbitioneect toa^ Dat def^eere BiiTchop
van Munfter eenigeduyfent rjjcxdalers aen deVprlt
van Ooft-VrieOandt foude verftrecken
3 ende de Dy-
ierfchans daer voor foo lange in befettinge foude hou-
den, tot dat de penninghea foude fijn gereftituecrC ;
toaer boa? be Bo?fi ban Ooft-Viieilandt de Dyler-
fchane ttoeemael foube homen te becpanben / een^
aen tjaer .fKog. te boocen / enbe Daec na aen ben
BiiTchop bp bit contract' 'tgeene ÖP bona fide en fons
ber Ijaec ^0. .jKog. t'offcnfcren enbe bupten blaem
ban onbanchbaccörpt tegfη Ijacc J^oogö .flBog. niet
en fouDe honnen boen / en toaec boo? ooch t)et gerief
banljarei^o-JlISog. niet alleen niettoa^toecljaenaa
men/maecberjtoaert/tertoijl öaec intercffe niet toe
en lieten Öat be ï|eec Biflchopbit fo?t foube befet
ijonOen. .

«0ni befe belcgeringe enbe ferijgijtocljt fio?t obec te
loopcn/bient gefept : bat een,éDeel|/om Dat De Μ un-
fterfche euDc Ooft-Vrieiïche «©ecommitteecben Ijiec
toaren noci) fieet^ banbelenbe tot accoo?bt / anber:<
beel^ / om be ongetooonf)ept ban ben €>0?ΐ0Β^/αΠε^
{anaöfaem toierbe bp geb?acl)t.i@et getal Der (Crou»
pcutoa^sep?opo?tion.eect naebe geringöept banbe
éic&an^/ feventigh compaguieu te ©oet/ enbe twin-
tighte ^aecbe/ continueerben be eetfie Eglie j toaec
nae noci)tan^ ooch een ttoeebe Êijfic toierbt
maecht / leggenDe in be naefle «Önarnifocn tuffcljen
Rhijn en Eems. 2ïen Den 25iffc{|op honbe men niet
merchen / batl)peenige: notabIe ilTroupen gabt of
aen-nam j men fcD?ceutobenuenban banb?eembc<>
®roupen/ali5 Sweetfche, i'paenfche, en Rijcx-Volc-
keren, bie Ijcm foubcn toehomen / maeCit)ettoa^
niet
J feftigh jnaan ban Warendorp fcljlchten Bp tot
bcrftecchinge banbe ^cgan^ ; epnbelfjch toa^ ^jin^
Willem Den elfden Ma)' tot Ulfen, fj^nbfcen bacQ^
tOtNortleonj ben dertienden tot Delmen, latcnté
gebieben op lijfflcaffe / geen plonbecinge of eenigge
fcgabe te boen ten platten ianbe/noctitan^Oe lantUt'·
Den alUntDalbcn geblucgt en be fiupfcn kbig.


-ocr page 50-

©fit feventienden toa,é tOt Wcfuwe ; (gnbe alfoo

gct gciJffiincÉCt iìaiioii tot Οεη tocljt iangljfactn bp»
quain / ontboot uptdcnacrtefcljanfcn iaat t)pnoa=
Öig!) öaDÖC. ©fU negentienden 1133^ tOt Reinen om=
tCÉiit Ecn niijlc üanöe Dylerfchans, 'gboDjigcn DacfliS
bjaccii Dp ijctti οΙ
)Εϊίοηιεπ twinngh «Εοιυραβηΐίη upt
©jiiflanbtcnöEStadten Landen, maccltcnOECupiii
twaelfhondert JIEJail / aUc ffet βοεί ©olcft / Ικείείι
lof
Deh gEHEcalgcii gaf αεη alle aiïDccc (aicour
pf^ ; ^ctjoppcn / ^pabc rti anöje matccialen ftcceg
Dan Groeningen, Den <6cnecacl ©agenniEcflfCban
Honaerc, enoe Commiffacig tianDc ©ίϋ^ε^ Kien cn
vander Myle Euptenant ©enerael üanDe ?ictiUcclE/
Uiacen nuoocliaengdtutnen.

©en twintighftcn boo?iöc ^cöan^ fiomenöe/ ïict
Doo? Den CoIIonel Itrerfum Οε felüe ojj epfctjen / ücn
CoinmanDaut Ei vervelt fcpDe / Daec toe geen lafï te
Öebbeii / tnacc tDel om De plaet^ ten upttec(icn te De=
fcHDeten ; iaaec op De Den felben Itterfum met
ömColoneIClantIietaεnDe 3©efipf)aclftï)e jpbe /
rnöetoogöfrlf^met vijf Seginientcn aeiioe anö?e
SPDc/OoenDe Den ©öcli Doo? ίηίίύεη om 'ttoatcc af te
tappen, ©en twee en twintighlten quam ÖenïLupt.
ClootiiptöctJFojtbecfoeehen / te mogen pemanDt
fi'Höen acn Den 25i|TcDop / enöe pafpo|t boo? Öc^
CommanDeu?^ ©?on ; Ijct lactfle (iont De ©jing toe/
Ijctcecfienieti De ^attecpetoiert bε|lεεttιoD| vijf-
tien hondert guIbenjS / enbe εεηεα?ρ^ De<!5uatDc
tot dertigh gu idens de Roede, baec tia nocö een
recpe boo? dertien hondert guIDcn^. ©cn (©enerael
.ï®ajoo? Kirckpatrick of fijn^cDotg Kegcmcnt/enDe
OietjanöECüIonelMorjack, Sidny, Ailva, Velin en
anbif/ ijcbbrn beil)olalK"i met tacrehcn enöe ap?o=
cfjercn öe bflcgccinge gcbojDcrt.

©e Sappe tuicrcbefteet boo? twee en twintigh gul-
dens tien Ituyvers De Roede, temaecftcnD2ÌC Boet
lDybtEnbeD?ic®octbifp / Daec aen iactclttnuwee
en dertigh .U^ian / pDec ttoaelf guïöenjS boo? een
nac|)t; baec bicben niet mett aI^twee.flSans?;tr boo?
bja^ gequetfi De Euptenatit ban Den 3l«pt. Coloiiel
Armanvilliers toaec ban öp fiierf

©ei^cecEnban Haren cnDe Gockinga Epnbclijclt
acnljomenöe/ ïjebben De quote^ban Vrieflandt enbe^
Stadten Landen intle vijf un feventigli duyfent guIO.
mebegcfa?acl)t / bobenbeleonfiofien iifeDEfcIbe
bintien tee occafie ban Defe ejcpeùitiir gcDaen {jabüeu/
5l)nbebppjin^ Willemfelfi^ ooch alceeDe beclbec»,
fcöooten.

©en feven en acht en twintighftén. f^ ban tUfbéï?
5ijt^ bpIian5Snie\een fcDoDtacrcÖüOten/ onöcttuiTfn
ÖaDöcn Den Coï. MorjackenDe 3iu|it. €oL Itcetfupi,
ooeB lEaJao? Valender Die tie tóacijt ijabpc/ teeïcci)i
tccentecflincItecbanDe Aproches tiajee linieri
ttocftcn / entoel veertighliïoeDcngcabanceett / pp
'tepnDe banDe hjcltfie fp aen ö'eéji ^pbe een cojp^'DÌ
flacDe/ en aen b'anbec een fr,ap Eoflcmcnt booi nmf=
quetticcg Ijebben laten opinerpen. ifp liet upt bé ba»
tecien Dien mo?gEÌi toebec fiereh opljet jfojt tóaiiön»
neten / en tba^ in't teecclt noti) een vierde teiactcn
maeciten/om Oet felbe öu^ ban allé fianten te iienau»
toen. Sin'i quartiec ban De Col. Itterfum, ÖebBcn be-
taacljt getjaöt (Collonel Clant, en IBiajao? Réc^e^öie
oocItljacetoctchcnceDelöcIi öabben boojtgefet ; De
23aterie albaec öefgclgclt^ geabanceect ; een flucft
itogöcl rafeecDe Den Haajo?
Valender boben ban fpn
©ooft Den l^oet cn ì^ecuque fonbec Ijem ecnigb Ictfcl
te Doen/ öoèïvel ben il|oec feenemael gefcijruct toa^,:
©oen I)ebbeh foo ixicl Dé lilepneal^ De gcoote f&a-
tecie aengebangen te fpeelen i ©en Col üid η y, en bc
Eupt. Col. Arxnevilliers mct Den JEaj'oo? Carew,"
Die öe toacöt BfDaö Dabben / onDecfabeut banbe ftli

Socöe o?n bc^olbawn iotftettocJl tc animcttn /j
yecftmen ijacr niecc al^ ojbtnare^ moeten Béioct'cn
tcgcbcn/eriDbccfuiejc be fappebejieDcn boo? twéé ea
twiritigh guldens tien ftuy vers De ÉtÖeDC/ tC mnêcBêtt
D?ie ©oet Die»,en b?ie ©oet tofit/toeer arn öcbben^êr
OCÖEpt twee en dertigh man pDectÖt twael&fliilDjW^
»002 öe ftacöt j HflEï fijn niftmeeiiel^ tbée maiiflc.^

©plet»

écIjanSÌl
belegert.

w

bteben/niettcgcnfiaenbe fiet fiebige fcDietcny'ttoelcft ι ΰβΑ

Die inbe ^ctianfe ijebben gl)fEontinneett tot aen Den _

bagl)al^taanncecfeö!)cmccniacftop / enfic&fiilte
Ijoubcnplegen fonDfceenfcijentmeecteboeni
iEen
Canonnkc becongr lueht/ Doo; bien Ijp l)et Canon
alteca^toebeEom {jabbcgöelabenV toaec boo?ljct
tócupiaEnb?anti^gljeraccBt / De3p2in^betb)act)tc
öoen noci) vier halve iinrtouUien / om öaec ooeh een
25ateciebantemaechen / cntoa^mennubrlicljDC
De boo
?f5 tDcccften te becb?eebEn enbc te berijooaen.

©cnachtentwintighften ontfingl) De P?inp ftacc
t^O.USog. ccfolutic bcin Den
vijf en twintigften May,
cacehenbe 'tconceptaccoojtobec De Lichtenfteynfcihe
fcl)ult. igp liet teclïont Doo? Den <©cnecaeI|tiajooj
Kirckpatrick De llilitanc ban tuapcncn aenfcagijen
acnbe Commanbant banbc boojfs êiCfiian^/Dic Dare
obec met fgn göeljcel i©uacnifoen gcoote bltj&tfcljop
Ijeeft getoont/al^ sijnbe genoegljfaem op get upttef;'
(tc ! enbcfeecgcincomnioDerrtDoo?öaeci|a.jBog.
^tucften bic tbiee banüe jpne alcetbt^ Dabben Doen
jtbtlgen ; beebolgen^ ftjii fci)ilttDac|)ten tegen^ mal>
Itanoeten gefet / ban De toccclten gingtn met te min
boo
?taenbepDc3i)Den5 Den^ofrirDtee Kniphuyien
ban Aurick,enbe Den «©enecael IBajoo? Bellits, toa·
ten boen Daec götltomen ban toegen Den ieec ©ojfi
banOoft
-Vrielhndten Den <©?ebe ban Oldenborgh
cefpectibeltjeh een compliment afleggen.

©en Commanbeut fo?maIifcccDe jleg en D?epgbe
te fcljieten /om batp?in^ Willem noctjflectl bcEbe
De toecelien becDjeeDen enbe tot pecfectie b?engen; De
liet Ijem feggen bat Den Commanbeuc D^bbe
binnen De te ggebieben enbe gp Daec bupten.

©e luacöt Dabben geftabt ben Colloncl Feiin,aLupt.
Col. Steek
ehèc IKajooj Biffchop. <j0m geit feec bec»
legen sijnDe / IjaObe Vrieilandrnotl)gbefc{lichtachc
dtiyfent guïöfn^. ©en een en dertighlten üiaten De
Μ u nftericbe <0r öcpntf ccben noci) niet aenge homen
eiibe.inöer bact lionücnnict / taant De cefolntletoa^
ban ben vijf en twintigften,nioeft^cerjl fgn totMun-
fter, en banöacc bp bq Schaijs. .©en een cn dcrtigh»
ftcn pafteecbe boo? StapeImoer('tquQrtiec bati
V/iilem j naPeenbeccni ttoeeoiepcl) fepDctcftjn
^fgDefanten ban De aSifTcfiop cn op De toegD toen De
geecen baeci^qog
ja&og. Oàecomm. bejegetit cn ge»
b?acg{)t toéCbenbe / of fp geen Afgefanten vanden-
Biffchop van MunfterljaDDcnbcrnoratn / ficbbacc
op beltcnt. maccUtcn cnbeanttDoo?ben / batfpbie
toaccn / cnbeal^fpbεcbolgen^bεtbecUιiccDcn gc;>
b?acgt / of fp ac η öaec niet Dapben te feggen ! ccpü»
ceecDcn fp / paife met De (©eDcputceebrn ban Oprt-
Vrifflandc Dabben te fp?elten>;.toaec naeie oocH
I Willem Daec,bpliomenöeyi)accinfgelöc);b?aegDöc /
, of fp OP ben toeg secn ittacpfleljaDDen gefien baec Den
HeeccBrabeeckoftcpemanf anbec^bantbegen Den
f ece BiffcViP in poefit3fln/eh Den ©ecc bon Ginc-
kel Dem aeji gunbehent gcmaeclu Di^bbenbe/Dat
Dp
i^eec @;ince biE^gene tua^ -ttie De i€^CDUpe^ taan {)àec
io.Jliaog.commanbeecben / opeiAaetben lip (Iti)!
mebe/enbe UoenBaccbccDeE b?agcnbc / of geen o?ö?e
Dabbe niettieJ@eetei| Daei; #o.^og. <@ecammitc
teaDcn tcconfecftcn / 8i:eigDDefdbejanttooq?t^en
Dat fpmet.&F.i|eecen<0ecommit. ban OoftVrieil&nd
moeflcnfpieecftcn.

3©aiCDpmitDe J^eecen öacc i®o. JlSoa.45c·
committeecDen afgefpioocl^en i^ tot tüiencn te tnacD»
ten/ of fp ónöectuflcöen Dacï 25?fei3en ban creDentie
raocDtenfiomenbettljopnen / Dantebergcef^/ en
Ijebbcnobecfnlcjct'fanun gecefolbeertbaec ί^οΛο.,
o^bie enbe intenti<r tertoijleH ben fitlflant ban toape'
nen Die nacfit ten twaelfupcen c>;piccetDein't tbercfe
te liellen / Debften Daec op bffflbc iöcnerael jnaajoo?
Kirckpatrick Die i»oen effen t» toacDt cube aìp?otcDc#
Dabbi i ;'g«jQjQfn^ bjoegft tciitweeupcen na^tJfo?t
aen b^ Con^nDant gefonDen/: enbe Dem Doen een
feggen bet^nit^ fïcD oiemanbt en liet aenmclDrn/ trat
men toeDewmtfoubefcDiett» eti^fiofiiUttpt plegen /
togec ban btti opent Àojt^ì^ep.^eh Defi aenbangljl^i
gbemaet&t. ^ 3@aec opDenCommanbant bctfocDt
aen Det giiTehojji afte t»flc^if©«beputeMttfn .nae
...... C 4 Weca-

en O O R L O G H. 't^Vier-en-^veerti^hfie Boeck. ^ ι


-ocr page 51-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

31

10(54-. WeendcrenteraoaenfenbcnoffcBjijlJftì/ maerljet

—-i^fjcnigctoepoect.

5&cJ^eecen«l5ecommitteei;befcljjebEn op bolgrii:
5pofri(j Detoijfc/ Dat De ©aronüan Kniphuyfen,lÌofcicDtec
u ban
Ooft Vrienandc, ftaöDE aiCfDe üoo? ttoee b^Bf"
luuten aenöe ücecenBaec J|0..fl®03. <i5ct»eputeeEDen bt'
ί 11' c a e - ftent Qettiaccftt / Dat Bp la|i eiiöe ojDje fjaDbe ban ben
B"· ban Ooft-Vrieflandt om De conffcentien bp te

toooncn/ becbat <n Dccfelbec cefoliitie ban Den vijf en
twintigften
meDe Dec boojleDen .liBaenDt/ Die met De
i|eccen<!5cOepMt|ecDenbanDenl|eece
Biflchop al»
Daec fouDen too^u geljouDcn / en Dat ïjp op De aen^
feompebanDeoèmelOeJ^eecen
Munfterfche ©eDcs
puteecöen efjfceet fouDen f|jn Defclbe confecentien
öjaec te nemen ; ©anDe homfle Dec seDacIjte ecen
Munfterfche «©eOeputeecDen toa^ aen Ijaec tot Doen
toe J gene De niinpe notificatie gebaen / alleen Dat
Öaec giffec abont ontrent feben upcen enDe alfa toip=
nigö tijDt^ boo? De ejcpicatie banOe betonde pildant/
Bp gebal op ben toegb tuffcOen Daec en
Wener bt)c=
genoe
vier a vijf pecfoonen fjttenöe te ©aecDe/ gelept
Dooj een anptec upt fjet quactiec banbe Jfeete f)?in=
cc ban
Tarante, enöe na öat Defelbe auptec öaec aen
De boojfj pecfoonen IjaDDe behent gemaetht /öeeft ÖP
oocftaenljaec ( !gee«n <i5eeommitteecDen ) inpje^
fentie ban De felbe pecfoonen gtfept/Dat Die gene/ Die
I)P gelepDe / baec qualificeecoen tc fpn ©cDepiiteec=
Den ban Den
Biflchop , en Dceft baec na öe eerfif Dec
mcecgeDacIjte pecfoonen / fonDecDem acnDe <Be'
cóminitteecDen ban Daec i^o. .flUoa. faöbjeffecen/of
oorti öet minde teeehen ban getoooneltjcltc cibilitept
te toonen/ becfjaelt/ Dat fp ftiec toacen gefonöen ban
Den Ifeece
Biflchop öaec JBSeedcc/ omaltjiec te fjan»
beien met De i^eecen (©eDeputeecDen ban Den ©o?d
ban
Ooft-Vrieflandt, en Dat fp Defelbe tot Dien cpnDe
fouDe tcacgten te btnDen/ toaec op geanttooojt jijnDe
batbectcoutoenDeDatfpoocK m ladljaDDen omee»
nige faecRen te bfcfpjeRen met De ïleecen alfiiec aen»
tof fenDe «©ebeputeecDen ban Daec fa. ÜSog.fo öeeft
ben opgemelDc pecfoon nocDmaelé gecepcteect/ Dat
gacen lafl toa^ te negotiëren met De ?(fgefanten ban
De©ó?d ban
Ooft-Vrieflandc, boegenDe nocl) Daec
Dp/Dat bp alDien Ijaec ©o. .ïföog. OSeDeputcecbe tiaec
pet^ÖaDDenboo?teD?agen / fp {jet felbe fóuüenaen=
Ijooccn ; enoe na Dat De J^eccen <l5eDepnteccöen Daec
opljabDengeccpllceei:t Dat tot'tgené fp malftanbe»
cenljabDentefeggen / bequamec occalïe enbegele»
gentbeptlionbebiaetgenomcn toojben / al^ineen
pnblöciie toegIj ; ftjn foo toebccsiiDert gefcDeiben.
«Bnbenabemaelnocljmaelaen pjin^
WiUem nocö
«e»epu' aenbe]^eecenil5ecamniitteecbe Dien abont pet^ na^
teetöc Deci bartbe gemelbe ©écccn fjaec gBequalificeetbe
ban otn <i5eDcpnteecDenbartbeÌ|eec Biflchop toa^ b00?gefi04
wffcfioi". grt Dat Den töbt bp öaec Jjaog. tot be bóojfj
Aontie t Pfflant gepjefigeett / op mibbecnacgt foube öomén
«ttfötn. te e]cptcecen/ foo öaböen fp noobigl) geacljt Daec obec
te commmiirtcin met een i|iec#p«g7bm te belibe»
cecenenbete cefélbrten totìtomiientOeboo?f5 dil»
dant togbec^ bienbegibaen ofte gelateti te tob^ben /
enbe f^n alle met Den ΰίίίΐ^ gtU)eè(l bab eèn eénpa·
ciglj
fentiment/ bàtbi p;ibldngatiêDdtibebóo|f5 dil'
dant toa^ tegen^ Oi?n DupbeI0cite tenittc enbe ibbout
banbe
cefolutie / enbe Dat bienbolgetibe ben Heece
5P?ince onbeboegöt bia^ eettlgfjé caffatié ban
ï|odiIi=
tept Iatt(iec toe te daen/ enbe teCÏontcdcie géijouDen/
cn £)p Defelbe cefolutie
rjcpjeffeiijcft gelad om tegen^
be boojfj ^eljanfe boo?t te baccn / ' ertbe Dat bao?na=
menilijch om De ttoée naboigenbe cebentn
ì

Eerftelijcli, om Dat noci) aen be i^êec ^?in^/nocB
oocR aenbe <0ebeputectben boo; be ejcpicatie banbe
boo?f5 dildant/ De acnfinmde Dec Jgeecen lüUnflecfe
<0ebeputeecDen bp e;btHtii(tfte «n i^b)ObtiI0cKe n^a^
nieceit ma^ genotifiee«ttQ<b)eed / Mittt bat aen baeC
bienboJgenbe t'eenettiati· ortbelunt' tofl# óf «nifllje
<0eb^utcecbe met· pouvoir ban Dttti|iè0c BiiTchop

('tbEietcKÏ bp DeinKtcgijmielte fìaec ìNo^B

cefolutie r)cp^ffeiScitgec(Qi((ce«tt toim^tbatén aën>

BeBomen.iff!<'-i;:..fniijajiiii'iöf! .-i-iHiiitjiuj

. (Sentweeden, bw boTgBeni Defelbe «efolutic

bobcnöeboojfs notificatie / ooch alboorensS nen De i6<54.

l^eccén (©cbèpiucecbe / bcDoo?Dc grgebcn getoeeftte--

fpn communicatie ban Bet pouvoir ban ben grmribe
Biflchop, opbatfpmctcnbentfffn^ ben gcnielben
ijeec©?in^
Willem ijabbe lionnrn crominrttn tube
naeden of Bctboojfj
pouvoir fuffifantelijch tecin?
temieban jjaec fêo. JIRog. toa? gljcrnrnbcect ofte
niet.

©efclbe <0cbcputeecben ban ben Biflchop, fïenbe
Datfpbpgl)cb?ccli bantcBebben 20?ieben ban Crc^
Dentie ofte abbjefle aen Baec ï|o. Mog.föcecen Φε»
beputcecben ofte aen ben Pjin^
/ i η habii cube onbe*
quaem toacen om in eenigöe onbecBanbclinge te tee»
ben obec be
Lichtenflcyniche fcBultcnbeabacuatie
banbe ^cBanfe / fijn onbrtricljtec factlicnuptBet
«iSuacttec ttebecom bectrocftcn na
Wcendcren.3^en
ilt
^cfcügofcicBtecKniphuyfen üan Aurick fribe/ toa^
met Bun niet te biebcn getoeefi / cn Babbe alfo tocl in
Bare bolinacBt al^ concept φtitanticH becfcljcpbe no=
taHe bcfcctcn gecematqucect/ toaec acn ficft bcfe ne»
gotiatie dcacU
in limine foube gtdooten Brbbcn.^c=>
bert Den eerften, Beeftmcn gcRabigB lacten Canon^
neren/ en Babbe onbec Bet fabcuc ban bicn Den Coli-
b'idny, betoelclté De bolgenbe nacBt be toacBt Babbe/
De % pjoclje^ toebecom geabanceect tot op
negen coca
ben / altoaec nu tocberom een nieutoe ®atterpe ge=
maec
&t toiECt.33ie ban binnen fcöooten tocpnigB/en
Babbcn in't eerde macr upt
vier jUicftcn gcfcBaoten/
om batBaec SSattecien meed fierupnrcrt toscen.

31n't iiSnactiec ban CoUoiiel Itterfum Babbe ColL
Svvartfenburgh bicn nacftt betonci)t geijabtcnbcsijn
SippjocBf^
vier tïoi-btn gcabancccrt/be boo?f3 Coli.
Babbe nu oocft een 25j»gge gilïjrcgfn.

^ebert i^ üp bei}eccen (©ecommitteerben gBcRo^i
men ben J^eece
Hofrichccr,bic Baec gccommuniceert
Beeft coppe ban't
pouvoir Dcc^fgefanten banbe Bif-
fchop, gelöcït oocfi een concept ban g^uitantie te paf>
fecentcn beBocbe banbe i£>o?d ban
Ooft-Vrieflandt
boo? beaentelUngebanbe betonde twee honden vijf
en tachtigh duyfent
©jjcibaelbersS. 35cn gemelben
l|.eece
Hofrichter Beeft fob tod acnbe Igeerc ^jince
Willem van Naflbualéarn De (©cbeputccrbcn / α»
pentlöcft becftlaect/ öat be Bojd ban
Ooft- Vriefland
fobanigenQuicartie niet boo? goet nocft fuffifant en,
foube ftonnen aennemrn / al^ in bctfcBepbe pointcn;
in be
forme ende materie labocecetibe / bcBalben bat'
Bet alleen maec
eentoncepr, en gctn coppe ban een
^uitantietoa^/en bat bienboigcnDebcclttjbt^ foube
toojben gercquiceect boo? enbe aleer Bet boo
?f5 con-
cèptgeaDjudecct3ijnbc / toebecom te cuggè toierbe
gefbnben / omnaebeBoocen geteecfterit cnbegejc^
geit tetoo?ben.

Cf nige upcen Daec nà/ Bcbben be gemelbe <©cbei
puteecben banbe i|eec
Biflchop gegBeben bifleenbe
lectucebanBaccociglncel
pouvoir, t'eencmaelac·
cojbecenbe met be boo
?f5 coppe/men Beeft al^ een ef>
fentieelbefectinBet felbe pouVoir mcemarquc?ct i(
Dat boïgen^ Baec l|o. JBog. cefolutte bati ben
vijf erf
cwiritigften .ïiKap Bet betonde concept ban conbentie'
tuffcBenbip De©o?den in'tboojfjpóuvoii:, Babbeni
begiòociningBeliift gBebiee^ tefgn bàn tooojbetot:
tobojbe / op Dat alfDO neben^be teiieninòe banbe:
böo^fS conbentie Deociginele
pouvoirs getoiffelt jfjni'
De / ban toeberjijbe geen nabec ratificatie en Babbe
beBoebenuptgcbjagBt te irio?ben. ï^aecfnbpbèii
Bebbenbegemelbe
Munfterfche <©èbcpur. conbelijch
becftlaect / bat Bet boo^fs concept ban cònbenciefo
al^BetlagB / bpBacei|eecenrnbe|I9iitdttnieten
Itonbe
too2ben aehgenomen / enbe in fpt'cie / Dat De',
pecióbe f^efteuDe ban't
bèleggeo baftbe biro?f5 twee
hondett vijfen tachtigh duyfent ÖiitjEDacIbetó abufti
belijc&albaec toa^geeictenbeect/ ubi alle Bét toeicbè
Dan htaeclijch bleech bat Den gebacgté i^eee
Bifl^chop
nietgoetgebonbèn B'abbe Bemte boegen nae bein·
tentieban toelgemelDc&dccJIo. .ïBog. cefolutie baw'
Den
vijf cn twintighfteh Dec boojlebe MaenDt. '

ÏHe nacBt ban ben vierden Jany, Babbe ben Coïï.
AilvaDetoacBt
/ jijnbebanbeSappeur^.tweeadrie'
Öwt BeWeb«n/en fes a leve flcquefl.aube tìwjgedòtìt

tufTcBen


-ocr page 52-

tuffriiett fevcnenachtupcmbesonbün öie Ijanbin'
mn DciCrdtnmfleR tecofrcnom
te packmcnteccn /
en φ'π ita rcntoDc debatten uptafìefiotncn «iTepitrpn
Caickerenùe Jluptenant Ciooc.

©fi coiibitim lupben al^ bolgijt ben vìcrden^funp
feftiea hondert vier en fefligh.

j-^Erftelyck ·, Dathetaenwefende Guarnifoen fbo
Pj Officieren als Soldaten, bedienden vandeStafen
Artillerie, ende voorts alle dc gene die fijn Heer
Vbrftel. Genade tot
Munjter verplicht fijn, met vlie-
gende Vacndels, boven ende onder geweer, branden-
de Lonten, Bagagie, fack ende pack, vryaftrecken,
ende den rechten wcgh na
Koesfeitt fonder eenigh be-
letfel ofte ophouden, fullcn mogen marcheren.

Ten tweeden ; Sai uyt de voorfz Schans mogeq ver-
voert worden alle het gene fyn Heer Vorftelijcke Ge-
nade tot
Munfter, na ende binnen de Dilerfchans heeft
laten voeren, als Artillerie, Ammunitie van Oorlogh,
Bou-matcrialen, Provyandt ende
Vyvres, Timmer-
hout , Palliflàden ende Planckcn, voorts alle het ge-
ne fyn Heer Vorftelijcke Genade tot il/»Ky?e;· toebe-
hoort , uytgefondert nochtans alle het gene aen ende
omtrent de voorfz Schans aerdt ende nagel vaft is.

Ten derden ·, Uyt de voorfz Schans en fai niet mo-
gen vervoert worden fodanigh
Canon als gemirqueert
ende geteyckent is met de wapenen van haer Ho. Mo.
gelijck mede daer binnen verbly ven fai alle het geene
daer binnen gevonden is ten tijde alsdefclve Schans
door de Troupes van lyn Heer Vorftelijcke Genade
tot is ingenomen.

Ten vierde»; in manieren als vooren, fai het Guar-
nifoen uyttrecken op Vrydaghden
feven entTvintigh-
ftcn
May ouden &.y\.feftie» hondert vier en fejtigh, en
fullen tot noodigh tranfport vande gemelde Artillerie
Ammunitie van Oorlogh, Provyant, Bagagieende
vorderematerialen, verforghtwordennoodigepon-
ten , Wagens, ende Paerden, om het gene voorfz is,
vry endeonverhindcrt na
Meppen te vervoeren.

Tm vijfden; Indien om de kortheyt des tijdta alle
de voorfz Goederen foo hacft niet foude kennen wor-r
den uyt de voorfz Schans gevoert, ende dat dien vol-
gende den
Commandant daer binnen begeerde te vfir-
blyventot dat het eerfte met hetlcftc daer uyrghe-
bracht fai Zijn,dat in fulckcn gevalle den gemelte
Com-
mandant
oen goede veriekerdc poft binnen de voorfz
Schans fai allìgneren ende aenwyfen, om door Hoog-
gemelte fyn Vorftel. Doorl. met Troupes van haer
lentie baec obec fpcctnltjclt toaeren bebancl^ciibe t
©attopber^ambe gbeincUc igeecen Ijaete l^ooab
lEog. etöfputfecDen oürccfccibeect foubcbjojben
bat bacc <Sb, met cnbe nebenjj ben oebacijten i^cece
pjinrebenooöigljeoibjc^bJilbenfïcllÊn/ ten cpube
bat be boojfctjjcüe
Dyleifchans I)oeeec|)oe Heberin
fiaetüan bcboojlijche btfcnfie aö^biacbt moge too?»
ben / enüc bt betiebtnabc ban bic» / Β&είιβεη niet
commuincatic cnbe ten obctfiaen ban be j^eecen
aSebeputeecbcn banbe ©o^llban
Ooft-Vricflandt,
bolgöensi enise in confoiniité baube acte bp ben oöe·
mcitcn Bojfï
ban Ooft-Vricflandt ten bfljoebcn ba»
! {jacelloogtj JlSoa· obec enbe tee faeche banbc boo?::
fcöicbeDyJerfchansoepafreect / b?ccbcc Bbenientioa
neertinDaccJ^oog&jlöoa. ccfolwticbanbendrieen
twintighften lanuary IcHlebcn/behJelcfie ijacc Cb.
neben^ CjL'ttact ban bcfe iSefoiutte coppelgclt toc>
gi)efonben biierbt om te flcecKentot betfeibec nae»
ticbtingtje : ^e^ fouben !)aec €b. be booinoembe
(^eecen ^ebcputeccben banbe ban
Ooft Vriei>
landt
afb;aegenofalOacc#enning{)entatD(t boen
banbe boojfrüjcbe befiebinglje noobia{) in boojcacc
toaecen/foo niet befelbe aeiifeggfjcn bat bete fcoenc
onfio{ïcnbanb)eal)en{iacc ^oogi) jQog. boo; cnbe
ten üetjoebe banbe raeecaijemelte ©o^fl betfcBooteu
foubenbKi^ben : ©atbipbec^aenbcnmeccgcmeite
i^eece pjince gefept foube b)0}ben bat befelbe in ggcc
bolgge ban öate Jloogö JIEog. cefoiutie ban ben ne-
ghen en twintighften April lefllcben be b00jfc()?cbe
Dylérfchans boo2 bc |©ilitie upt be nacfl g!)flegt)ene
^Ojten ban
Lieroort, Langacker Schans cnbe Bel-
iingwoldef
(>obanigl)b)übebocnbefetten / aiébefels
benae bc iegijentooojbiaöe coniunctuce ban töben
cnbe faecltcn tot be meefie bccfcccficctDept cnbe fc»
citcitfpt bfc boa;fc|)jcbc ^cljanfe foube bebinbente
Dcöoocen / mitfgabci·^ befelbe ^cöan^ boenbctficn
ban bc[)cio?[ijcU Canon / Ammunitie ban «@o?logi)/
enbe anb2c nooQigtje behoeften baec toe gljeccqui-
cecct. ©at flilc 'tgene boojfcöicbe alfoo bcrtitöt
cnbe gDccffcctuectt ooclt alle be bupten biecchcn nae
De
&oorrn Bljc(Iei;Öt ^nbe/fpne ©o?|ielijcfte 5000^8
InrötigöeptaUe Öeceffeccnbe Mcou^e^te ^eectctibe
'tcËoet / mcbeboo?fcö?ebcbJilbebóEntocbec6cfrcii
tetplaetfe baecfe op fpnoab;e toacccnupt ggemac»
cijecct (obetfenbenbe baecbaneen pcttincnte iiific
acn !)aec i^oogg Aog. ) om alba» te betblgben tot
inabcco?b?eban bate ïiooaö lEog. enbe tee felbec
plaetfe
Ijacceretqurpatenten afte toflcljtcn / om ban
bacctoebecteheecennaeljarc bootisBe ©uacnifoEfl
nen / betoelclte boch aenflont^ enbe fonbec bojbecc
cefumptie ban Wen afte toacijtcn gebepcfcljeEct cnbe
afgefonben fouben b)o;bcn / gciijckoccft patenten
gebepefciiecct euQc afaDefonbcn foubcn too;bcn boo;
be Compaenieit banbe ^ecgiant jl^ajoó;
Ploos
ban Amftelommeupt be Bourtaoge taebec nac Baf-
i feit te matcgccen / boo| be Compagnie ban Capi'
tepn
Robbert Sanderfon niebe Hpt be Bourtange nee
Swol, banCapitepnban ZuylenvanNatcwis upt
be
Langacker-bchans nae Deventer , ban Cflpitcpn
Uytterwijck mebe upt be Langacker-fc^ns na Cam-
pen ;
ban Capitepn Wefterbeeck uptXieroorc nac
Stccnwijck tnbe ban Capitepn Tidde van Huinga ,·
raebe upt Lieroorc nae Delfzijl. aSpbet^i^ btcs
flaen bot oet,ibe opgliemclte @ecccn gate ]|oogt)
l@og. ^cbcputcecben te belbe fouben abefciijebcn
tpojben / batba£C4Bb.acnbe j^ecccn d^cbcputccc*
bén banbe 3^ojfl ban
OoftVrieüandt biilben cepje.·
fentecen / Dat f)aecl|oogl) Mog. banbe goebe con»
buite enbe bao
?fïcötiBï)ept ban beu fclbèn ®o|fl fou.
ben bectoacljtcni / bat öp pcft In Béne nabece onbec·
banbelinge met Den üeec SSifTcbop ban Mutifter
foube inlaten / nocfite oocR acn ben feibcn cenigfie
pcnningljelibenianueten /'fonbcc Daécban alboo*
ccn^ nab^ hetiniffc cnbe communicatié te gcben acn
baecigo. jQ^bg. ütEpntelgcKi^ noti) goctgebonben
Dat Bbefcljjeben foube teojben aenbe meergDrmelte
Jgcercn <0cbeput.te bcIDc/bat öaec ì^a.MogMftìbf
bebanchunbooj gate tnoepte enbe bigllantic gcbup^
cenbe!]aeÏ|egéntboo}bige ComtnifTte genomen cnbe

1664,.

©dier

^rgaii.tì

jincif'

«iena

tm't.

iimiiii-
tfcii.

Schans fai allìgneren ende aenwyfe^om door Hoog-
gemelte fyn Vorftel. Do(
Ho. Mog. befet te werden.

Aldus geflooten en gearrefteerj: tuflchen fyn Vorft^
Doorl. den Heer Prins
Willem Frederick van Naifouwj
&c.
Generasi vande Troupes van haer Ho. Mog. aen de
eene zijde, en den' Heer
Nicokus van E/uirw/i Com-
mandeur vande
Dylérfchans aen dc andre zyde, in dato
als boven, in't Leger van haer Ho. MÒ. uyt het Quar-
tier vande Hoochgem. fyne Vorftel. Doorl. tot
Sta-
jpelmoer.
geteeckent "i· · · ''

W.i L L E Μ F R E j) E R. I c κ .Κ Z.U HaJJou,
Nrc. VAN Elvervelt.

DCn negendenJuny OiBoojtiJit tappojt ban
òe ï^eccen
^ipperda tot Bujrfc enbcaaojc Ijace
! ^ fêo. 3®αβ. ©cbcputcecben totte faechen ban
©o|l-©?ieflanöt / nictenbeneben^ ecniac Igecccn
«SerottimittccrDen upt ben Saet ban ^tptc / oiJc»
«amlneect ö^bbcnbe be cefpéctibe fiailTibcn banbc
J&eeccn fjacc l&boaf) .fBos. <©ebepateccbcn te ©etbe
initfgabcc^ ban benUcccc |^?ince
Willem Frederick
Van NaiTauw
i olie, BijefamentlfjcB ió't aica&fc tot
Stapelmoer betl elften enbc vierden btfc^ ccfpertlbe
tacchenbebc
bccoberinaöcbahbeDylerichan«, met
bcnsDcboIggeenbeaenltleben ban bien : ^^accoti
φ goet8[)cbont)cn y Dat aenbett ggemdtenilcece
^ince / foube toojbcn aeccfccibecct bat &arc ©ftoflö
^og.
voiltòm'en cóDtentcmént enbc faiig"factie 0=
P^tfpnegóedfe cohduitc, vigilanti,e, enbc arbeydt,
h Sl'^OiftÖKbe eipebitie eöebiupc&tenbe gefiabt/
Babben Böenöttim j enbe ftiie Jlojlieltjche (S
fceï.

QÖe«

1654.

en ο ο RL ο G Η. νF/>r-en-veertìghfieBoecL 3 3


-ocr page 53-

S A IC E Ν van S Τ A E Τ

34-

tóöA, Betoont / cnbtfeetojjlebefflöe Commiflte footoati»

___neecöcnfnneöouümtianDcfcbace ©o: .ïlÉog: ce·

folut ie boo| foo Deel Ijact afngincfe/fouöE tpeferi upt-
gctoercfit / fouöcftintJoUracften / Datfe otìecfulcj;
oïé öan anifiont^ Ijfi^toaert^ tnilben toeöeclieccti
cinbant)ac£ beccicfjtingljE monDelinQf) cappojt te
boen aeri be BtcaaÖetinaE.

isrjttogt ©ECammanbeurijaööebccfocDtecniaebaoDcn/
iien t om benSöiflTctjop tebettoittigm. Item, DmDepa=
itèi'f^'"' i'ïïabfiUEnioscntocgbneiticn / Bepbetoieriafgljes
' fïagcn. ©e brfafïeDe «©fiiecari batibe
ma--

jjeil^ van den Honaert, 0Π1 hondert vijftigh tnagEH^

tot tcanfpojt ban ïjaec 95agaaie te becfcljaffcn. Igct
«iSuarnifoen ben negende boojmibbaa!) ten elf ups
ten uptgctcocftEn/fieccït hondert feftigh|®anibte <n
rpen cn aeleben maccDeecbc / tachtigh fo fiecftEit al^
nequEtflEn bie oji öe ItiagEn^ lagen/EnbE tDaec ban be
tticcfïE tooren DefcftaDiflt boo? be fplintec^ en fpanec^
banbe paiiffabcn bfe jpet Canon toijbt cn fijbtl tii^bbe
gcfmEten : nocft Eenige biE op bc boojfj toaaen^ pa»
ficn/En öon De genE bie baec lip be tbacftt Ijabaen/toa^
een in allfsi fìeccii obic be drie hondert.iBan, Pjin^
a©f(lfm ijab De Commandant ncben^beilEec^iin^
ban Tarente '^mtbDagijé bp ficl) ten eten / betoelcfii
ficD alfcfintg tnoöefï enö'e beleeft betöonbc/enöe ber=
taonöeTt te ^jn / bat Ijaec i^a JIBog. (ob cén fcljoone
cn Deftige IKilitie toaren{jebbenDc. Itéen öaöör tot
tcönfpojtbaii öunncaSagagie beilecnt hondert vijf-
tigh i®agfn^·, ntaec mibbelectotjle toaren baec oocfi
een goet aental uptf^t Sticht Munfter aeöomcn/bif ^
een gebeelte banbe ohfc toeöec te cugi) fijn gefonben.
be anb?efojSeöcrlaMbtfcaI^ lifönnfïEcfcöEtoagcn^/
tatert een efco^te ban 4.. Compagnien tE poert onber
ï)ct belEpt ban isen i^eec en .msajoo? Ginckd totMep-
pen toe / ineöe
gegEben V enbeoocftbe^/iagtec^
fgnbeecnenCapitepnCalcarEn ïuptEnant Cloot,
op iictinflanDigöbcgeetenbanbeboojfs Coraniani
bant/bie fïcD baec liet aEngelegEn jijn bEn 7. gedimit-
teerc. giefe fijngetoceftalle bi i|ooft-©fficleren
ban|}et<@itacmfoen/enbeberEft gebbenbe maeceen
©aenbel geronimanbecrbe ièolbaten riiet ^ecgcan=
tenuptberfcijepbe^ompa&nfen; binnen be Schans,
taa^ alle^ bobenmaten befolaEt en om becce gefctjoc»
ten / entoaec BlJfenblijbenbepIaEtfEmEer obErigö
al^ljiec enbe baec in gaten onbeebe JBalïen / iJoti
nenbe ciberà booj 'tCanon enbe (Sjartaben niemant
buprctti

©ίίη^ Willem gaf een treffclgctté ööftupgeni^ in
een ^?ief aen Ijaer ||o.
ΛΒεώ- tot loföan alle betfel»
bec fjooge enbe lage ©ffïcieeeii/ bat ftp fIcB ten Ijoogi
(ïen öabÏe te roemen obec betfelbec vigilantie, gewii-
ligheytengehoorfaemheyt) enbefjaec bebónbenban
foobanigen Rcijgtó-eppcbitie/al^ baec )||o|pog.fou»
benftonnentoenftöEn / toaecban fp Bcfamentlijcft;
enbe ilcfi in't öpfonbec/boói foo beel fiacec in befe tp'
pebiticdccàfìc baec toe Dabben flcftabt/ qeiipeaöfaciit
Dabben.

g&ei|eecf?in^Beeftbpcbeco?b?eircfipU totflecÖ»'
tiriaebanbe^pjocöE^'/ eW atibece ttiiecflw ijan bup»
ten/en tot cei^càtie ber tolercfteti bàri 6fnn?ti,
<©nbcctuffcSen nuam be Üeec^ofcicötfc batiöoft.!
Vriéflàiidt bpbe il|cécèhÖqecl|o.|iap)j/#ecóiiihiit=.
teèrbelü, tót
Scàpelraòer V ^ec beltfilt mftêfRenbp bàt
baegfjen^ben ï^eet:'23iirc{)o^aeh benitperjl&flifi ban'
<©ofi-®?iéfiatïbt eribebectjolgljengóocSöfh bcjTelf]^:
<l5emac|)tigl)betot
Wener, toa^gétóért [έεφενε not.
taHiléinfiriuaBe,. tfitbercnöf om tEffbfieirt EÊit fsi»
tBEgocIgue anttotioibf q^ be pjefeiitatìé bl| UH bgnbc'
Söbebaifiberi gBétriélbeii^lecce iSSiffcBop κ
iraentÉlifierben / òW aeti te nemen bHcbncppt ban
cònttftttieiontìijfiln ben
Hage gepitijecteéctyciibe ges
ififeccfctlMfiaec
ìIò/TOcìb. cefölütie^^iijifn vijf pa
rwintigfiften
öEr bóoitébcn Jp flcnt / Rif t i^^Ejgiiigif

dèïtighiiéii Jigap feflicn h yieienléfligh, bp

tocl£;hcbe;ChlacinB6eboo?3CBebenbii«bibatbefeIbe i 66a.
<©ebepijteecben ten boojfs bage J en alfo boo? bÈ ej;·» —
piratie banbe tUDt bec betaufle fUlflarit/acnaenomtn
batibenljaec purictueitjclt te rraïilecen naecbenitt'
Öout toan't boojf; concept ban conbcntie,

©eJ^Eecpmi^ÖecftbppjobifïebenCopit. Cock cap.
gefiElt tot dommanfteur inQe ^ctjan^ / bacc Ijp na»
mael^ bp ijaec go. .iHaog. gecontinueect. manoeut

©en een en twintighften Ijct SegeC ban Stapel- in öe
moeropacbjoocften.

tiec boo? fijn göEfieltbememorien eiibebebopcen "
ban ben Hepfeclgclien JSSinifiec Friqucc. ^00 bacfi
al^ be Dylcrfchans obEC toa^ / toiECbt aoft aebonben
αεη ben ftepféc te fenben ben bolgenbcn 25?ief / baec
ban coppe toiecbt gegeben aen ben ì|eec Friquet om
oocfi te bienen al^ antb)oo;t op Hjn metnocie/öP nam
feet Qnalijclt bat in plaet^ ban te antiuooiben op fijn
memocie / men fcfj?EEf aen Den fóepfec / bie niet fjab^
be Böefcöieben ; enbe in befcn SSjief asn ben ItEpfec/
toa^ niét een Üjoojbtgcmelt ban ben ïgeec Friquet,
enbe toattec in fiont / hoe hoogh fy éftitneerden fyne
interceffien > bat fulflc fpottelgcltbia^/ bjant fp baec
aen in't minfie niet baboen geDefeceect / maec cecl)t
conttiacicBEbacn; enbe bjat bacc in ftont / hoefeer
haer de goede nabuyrfchap met het'Roomfche Rijck,
ende alle de Leden van dien, ter herten gingh ; Dat

fulcitiS nube rECljt rontcarie blcech / alfoo befe ^taet
Öft Kijcii aengceep
in't Weften op een tijbtal^De
©jootenTufckfulcR^belJEin
'tOüiten, toacc obec
alïE ïietir-39o?rtrn en ^tenöcn be^ Ötjcft.é öaec 3©ai
pfiien baöbcn Bcconjungeect.

^at bcfr gantfcfje Söjicf in pïaet^ ban juftificatie,
nicttoa^aljSEcnc infultatie; toant alftfootoal /
biVöe ^i(TcöopftjneconHni(Tie mi^jupcïite / bat
ftóifj;D0J3? ben ^iaef ban Ooft- Vrieilandt nioep too?»
öfM geftlaegbt aen ben ttepfec enbe Ijet iStjcïi / Dat in
allen gebal öaec #0. iBo. ageccben bnptcn öaec tee»
citop?/enbEopDen nptoprmÖtjcIt^ boDEm : fobat
ooclt
öaEC Mog. bupten p;opoo|l/ inbE felbe b?icf
(ielben beel bittae bectotjtinaöen / al^ tegen een U-
iurpateur enbe Vyandt. MaccOegEeC Friquet moefi
bencRen bat befe i^taet omtrent Ooft-Vrieflandt ,
oocii anbje nabupcige àlanben/ in làngObupctse pof<>
fefTietoal ban teeaen Baec intecefle te boen taatöaec
b£|ibocj)tc:falus Pa.tris, bebeBoubenië ban't ©a»
beclanbt i^ be hooghfte Wet, Bet hopghfte recht, on*
bec 'tiaieicli/ met be màcBt béfileét jönbe / alle anbjc
gcfcBjében confiitutien enbe toetten moeten bnpgen:
tuie en pjactifeert bàt iiieti
, 't3|^nocBtan^,öE bene aeopent aen anbje / beocf
cafiE enbe macöt Bebbenbe/ befaelijcK^ te boen/ gBe»
iijc{iin
'tbolBfnbe2laec i^aöebleecftenaenben Bif-
ichopfelf^/biemennuin fofilepneacBtinee fiabbe.,
^ bJil nocBtan^ niet cquleui; enbe fatfoen gBe»
baén toefen/ Enbe baec toe bienbcbefenbiicf/ bie sf^
Itjchalle^/ fijne bebupbinge Babbe pro captu ledori^j
na'ibegciipbaribenaefec. , ,

Doórluchtighfie y Grootmachtighflex Qaver-
winndijckflé Κ Έ TS E R? '

Kèyfiê^cke Màjejìeyt ial :ont!wijffelijck vab

J

Vin

pretext van rechtelijcliie executie, endé daer toe ac" se
J>ruycké,nde\iwclK.eyférlyckeM^ Com?

miffle,' by wegen van fu^rife, màe aïiufk hofii'Ur
' ifjrf tegens den Vorftva» poJt■.VrU'βa«dt 'o^άtQt^v^^
feti yan defen ft^if heëitgdieven te qn^rnemengti
in'i: werck te
ftclJén : Wy hebbeacoc :^och top de
yopffchrevefaecke r iptallp beienclfelijckc modci·
ratie cpde baadden ^ gedifr

féreert u Wc KeyfMyck^ejefitytdiiÏX óver onfc recljtr
vaerdighe end^ wei gh'eïfóndeerde dolcaocien toe tc
tréiigen, hcbbcflde. yan tijdt tot tijdt in vaile hoopq
geilaen, dat defelvé faecke by amicablecompofitie iot
aller2ijt;s redelijcJccppieBteniciUjgheterRiineert end?
Vyc d? wege gejey t fepe werden 3 daer inne ons

tegen-


-ocr page 54-

ι66Λ, teghènwoordigh buyten alle vermoeden gefruftreert
vindende , door de vreemde ende orbegfypelijcke
^ " proceduyren ende handelingen van den hoog-gemel-
ten Heer Biflchop : Soo hebben wy niet langer ken-
nen ftille ftaen uwe Keyferlijcke Majefteytmidtsde-
/enklaerlijckaentewyfen , dat den felven Heer Bif-
fchop fich
, in'c gene voorfz is » geeniints als een
gherechtelijck Executeur , maer als een openbaren
Vyandt ende onrechtvaerdigh (Jfurpaceurgedragen
heeft j met verfoeck dat de felvefoodanigen ordre
ghclieve
te ftellen , endedievoorfieningete doen,
dat alfulcken commiflic , als tot executie van de be-
wufte Lichtenfteynfche fchult, by uwe Keyferl. Ma-
jefteyt op hem foude mogen 2.ijn gedecerneert , van
nu af aen,anderen van meerder moderatie en befchey-
dentheytgedemandeert, en hy oock in 't toekomende
van de laft van alle richtelijckc executien } immers
van die gene, die omtrent de Grenfen van defen Staet
foude moeten te werck geleydt worden, by uwe Key-
ferlijcke Majefteyt ge-excufeert moge werden.

Wy fulien alhier niet ophalen , hoedatden hoog-
gemeltcn Heer BiiTchop in een tijdtdat wyhemby
MifTivebekendtgemaecktbadden, datwy alhier be-
figh waren omby een te verfamelen , ende vervol-
gens aen den Vorft van Off/?· te furneren de
penningen , die de felveaen den Vorftvan
LkhteH-
fteyn te betalen fchuldig was, met verfoeck dat hy over
cenigen tijdtmet fij ne gedreygde executie tegens den
gedachten Vorft van
Òofl-Vmflandt foude willeri fu-
perfedcren, jae felfs na dat hy onsdaer op in foodanige
termen gerefcribeerthadde, dat wyons dicnthalven
t'eenemael geruft hielden, fig heeft laten geluften met
gewapende Mannen te approcheren de Frontieren
van deien Staet,doende de felve marcheren onder het
geficht vanonfeGuarnifoencn , ende niet alleen daer
mede by furprife te occuperen eene FortreiTe van den
hoüg-gcmelten Vorft van
Ooft-Vrhflandt gelegen en
ge-enclaveert tufifchen notable Forten van defen
Ütaet, op al fulcken Poft dat wy daer van met groote
reden , konden ende moeften hebben ombragie en ja.
loufie, maer oock figh aldaer in aller haeft te fortifice-
ren, doende ten dien ƒ»« de plaetfe van binnen en van
buyten met nieuwe Wercken, Kanon, Ammunitie
van Oorlog en Vivfesin abundantie verfien, fodanig
dat daer uyt aen de geheele wereldt openbaer wierde,
dat hy gemeynt was aldaer Poft te vatten, ende die te
blyven behouden > allesfonderonsdaer van te geven
eenige der minfte advertentie, veel min communi-
catie van dc redenen waeromme , en van 't eynde,
waer toefulcks by hem ondernomen wierde, contra-
rie de gerecipieerde prailijcke ende de ordinaris civi-
liteyt in fulcken cas tuflchen de Nagebuyren ghe-
bruyckclijck, tot voorkominge van alle wei-gegronde
fufpicien ende ombragien.

Ende alhoewel wy mits dien wel overvloedige gele-
gentheyt, oock rechtveerdige oorfake hadden om de
voorfz Kryghs-volckeren van daer
ilico te doen deflo-
gerenj te meer alfo de voorfz feytelijckheyt onderno-
men wierde in't Graeffchap van
Óofl- Vriejlant, wefen-
de een Landfchap van over veele jaren herwaerts door
verfcheyde tradiaten en andere yerbintenifle aen defe
Vereenigde Nederlanden fodanig geattacheert,dat het
byna voor een Frontier van defen Staet moetaenge-
fien en gerekent worden ; in dier voegen oock dat het
voorfz Graeffchap aen deeenezyde in alle occurren-
tien by onsisgeprotegeertj en defen Staet aen d'andc-
re zyde van 't ielve Graeffchap, de arbitragie over dif-
ferenten tuflchen den Vorft en de Stenden ontftaen-
de, gcdefereert is geworden j foo hebben wy nochtans
in defen volgende onfeghewoonlijcke moderatie en
langmoedigheyt ( daer op den hoog-gemelten Heere
Biflchop, fo 't fchijnt, gemeent heeft buyten bekom-
meringe te mogen fondigen ) aen 't gene voorfz is, by
ons felven wel willen geven de favorabelfte interpre-
tatie, en dienvolgende alle de voorfz omiflïen ) infor-
nialiteyten en andere confideratien over 't hooft fien-
de,ons gedragen even of fulcks alleenlijck worde on-
dernomen, om den Vorft van
Oofi-Vmjlmt daer door
des tc cfficacieufer te difponeren, en te ncceffiteren,

tot op-brenginge van de penninghen die hy aen den 156^4'

Vorlt van Lichtenfteyn te betalen , fthuldig was, ja ....... .

dat meer is, hebben wy voor foo veel en voor die tydt
uyt vredelieventheytj ons eygen verkregen recht wel
willen ter zyden ilellen, zijnde uwe Keyferl. Maje-
fteyt niet onbewuft, dat hetgemelte Landt, 'twelck
in manieren voorfz by den hoog-gemelten HeerBif-
fchop geinvadecrt wierde,albereyts aen ons veronder-
pantjen gehypotequeert was tot verfekcringe van ver-
fcheyde capitalen,by ons fo acn den Vorft als Stenden
van dien verftreckt , maer wy willen vaftelijck ver-
trouwen dat uwe Keyferl. Majefteyt nevens ons ver-
wacht hadde, dat den hoog-gemelten Biflchop noyt
foude hebben derven refolveren tot dat point van on-
rechtvaerdigbeyt, en in die onvoorfichtigheyt te val-
len, dat hy voor de geheele vverelt foude doen blijcken
en betoonen, dat hy
perfas ληΙ nefas. het geoccupeer-
de wilde behouden, en iijne pretenfe executie bly ven
continueren ,onaengcfien de penningen , totinvor-
deringe van deweicke de felve executie in fchijn ghe-
daen wierde, gerechtelijck en ten vollen wierde geof-
fereert; wat ons aengaet, wy willen geerne bekennen,
het felve te hebben aengefien, en gehouden voor een
enome en molerable den Vorft, ende het

Landtfchap van Oofl-Vriéflandt voornoemt, ende met
eenen oock voor eert onlydelijcke kleynicheyt en ou-
trage defen Staet aengedaen, ende dat wy dienvolgen-
de , om de redenen en confideratien hier boven aen-
geroert, in goeden gemoede niet hebben konnen nog
mogen af-wefen, den hoog-gedachten Vorft en ghe-
me te Lantfchap van fodanige oppreifie na vermogen
te helpen bevryden, ende met eenen oock ons eygen
recht, fecuriteyt en reputatie na behooren te bewaren
en te verdedigen ; edoch om oock daer inne een extra-
ordinarife preu ve van onfe patiëntie te geven, fo heb-
ben wy, al voorens onsgerefolveerde dienthalven fi-
nalijck ter executie te ftellen,den hoog-gemelten Heer
Biflchop de vooriζ fijne gepleeghde onrechtvaerdig-
heyt, door eenegcraifonneerde Miflivevoor oogen
geftelt, enhemin'tbreedeaengewefen , hoeonver-
antwoordelijck het was, dathy uyt het Stift Munfter
vertreckende, authorifatie en laft gelaten hadde, om 't
gene op de voorfz Lichtenfteynfche fchuldt verfchee-
nenwas, by executie van de Pachters en Huyflieden
inOoyi rWi^iiWiaftehalen ; hacronder Militairebe-
dreyginghe fommerende binnen een maendt te ko-
men betalen in de Deylerfchans 5 ende alhoewel de
volle fomme die men alfoo by Militaire executie in-
vorderde , voor de expiratie van den felven tijdt, foo
wel in de voorfz Schans , als ter plaetfe waer de beta-
linge van dien volgens gcmicckt beding moefte ghe-
fchieden, gherechtelijck was geoffereertgeworden,
echter de voorfz fijne geauthorifeerden verklaerdc
hadden niet gelaft te weien, om de voorfz aengebo-
den penningen teaenvaerden , veel min om daer op
de begonnen executie te laten varen, en de Volckeren
van de vooornoemde geoccupeerde Schans te doen
af.trecken, ende dat by alle de wereldt voor eene in-
fupportable aSie aengefien foude worden , dat men
het geldt by befwaerlijcke executie tot verderf van
Landt ende Lieden foude willen invorderen en ver-
wcygeren het felve geldt'vrywillighlijck in't geheel
en ten vollen geofièreert wordende, te accepteren,
omme onaengefien foodanigen complete oblatie het
geoccupeerde en geapprehendecrde, onder fchijn van
fodanige pretenfen executie, te bly ven befitten } heb-
bende den meer-hoog-gemelten Biffi:hop op de voor-
fchreve en meer andere redenen, by de voornoemde
onfe Miflivein 't lange gededuceert j gantfch ernftigh
verfocht, ten eynde hy als noch tot voldoeninge van 't
recht ende gerechtigheyt, mitfgaders tot voorkomin-
ge van onheylen onder betalinge van de voorfcbreve
geofFcreerde penningen, de voorfchre ve Schans fou-
de gelieven te evacueren, voor feeckere korten dagh
by de voorfz MiflSvegcprefcribeert > zijnde oock tot
meerder confufie ende overtuyginghe van den fel vet»
Biflchop, aeti hem oblatie gedaen van noch een ander
termijn , die volghens het voorfz bedingh binnen
weynig dagen mede ftonde te verfchijnen > infgelijcks

aen

en OORLOGH. ^Vter-en-veertighfleBoeck 35


-ocr page 55-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

36

aenhcm voorde voorfz evacuatieop te leggen ende
te betalen ; ende alhoewel wy daer op in verwachtin-
gheftaende , dat fatisfadtoiren aenbiedingegeaccep-
teert, endede voorfchreve evacuatie daer op efFeöi-
ve ghedaen foude worden y onfe Troupes binnen de
Grenlen van defen Staec ghehouden hebben > tot dat
den voorfchreve geprefigeerden dagh overftreecken
isgeweeft , foo hebben wy nochtans daerop van de
zydevanden hoogh-gemelten Biflchop geeneande-
re effedten vernomen , als dat den voorfz daghaibe-
reydts overftreecken , ende dienvolgens onfeTroe-
pesalaenhet marcheren wefende , alhier verfchee-
nen is den Heer Domdeecken
Brabeeck , afgefonden
van den hoog-gedachten Biffchop, die met Gedepu-
teerden uyt den onfen in conferentie komende , daer
toe inftantie gedaen heeft, dat wy de marfch van onfe
Troepes foude willen doen ftille ftaenjen onfe Wape-
nen lurcheren, ter tyde en wylen toe,alles in der min-
ne foude weien afgehandelt,daer toe hy verklacrdc al-
hier met goede laft en difpofitie te wefen verfchee-
nen ; doendenietteminteghelijckblijcken , dathy
niet van mecninge was yets diredtelijck met ons, maer
wel met de Heeren alhier aenwefende Gedeputeerde
van den Verft van te handelen , ende

mits dien na gedane ο u vetture van de poinilenjdie hy
geerne foude fien , dat in de voorfz handelingequame
te influercn , defen Staet verfoeckende de ghemelde
Heeren Ooft-Vriefche Gedeputeerden, tot acceptatie
van de felve pointen te willen helpen difponeren ;
waer toe de gemelte Heeren onfe Gedeputeerden haer
niet alleenlijckvolvaerdiggetooni hebben, te weten ,
voor foo veel de felve pointen waren conform de fen-
tentien van uwe Keyferl. Maj. Rijcks Hof-raet, en het
voor-geroerde accoort van den
'vierden Sep. laeclt-le-
den, daer op gevolght , macr noch daer en boven be-
fpeurt wefende eenige bekommerioge aende zyde van
den Biflchop, als ofwy namaels wel eenige verhinde-
ringe loude mogen trachten te doen tegens de execu-
tie die bet in tyden en wijlen nodig foude mogen we-
fen in 't werck geftelt te werden, tot inv orderinge van
de refterende termijnen by het voorfz accoorc bedon-
gen,hebben de felve onfe Gedepureerden daer opaen-
biedingegedaen, van dat wy den Biflchop dooreen
folemnele belofte ter contrarie onder 't groot Zegel
van den Lande, dienthalven volkomentlijck fouden
geruft ftellen ; en na dat den gemelten Heer Domde-
ken getoont hadde, in "t een en 't ander te nemen con-
tentement en fatisfaftic, fo heeft hy in't ey nde daer by
gevoeght, dat hy noch een ander point foude moeten
voordragen, foo wanneer alle't felve volkomentlijck
foude wcfen geadjufteert, tot ouverture van weick ge-
referveerde point, hy fich in de felve conferentie, hoe
feer de faeck oock waerlijck geprefleert was, niet heeft
willen laten difponeren , maer in de volgende confe-
rentien daer van openinge gedaen wefende, is bevon-
den dat hetfelve was tenderende, ten eynde wy foude
willen af-gücn van een gedeelte van de fekerheyt, die
wy van den Vorft van
Ood-Vrieflant by formele con-
ventie bedongen hadden , voor de penningen by ons
aen den fel ven Vorft,tot betalinge van den eerften ter-
mijn der voorfz fchult cfFedtivelijck verftreckt ; en na
dat hem Heere Domdeken vournoemt, onwederleg-
gelijcke aengewefen was,dat het voorfz point den Bif-
ichop fijn Meeftergeenfints was toucherende, alioo
hem niet anders ftonde te beforgen , dan dat de pen-
ningen den Vorft van
Lichttnfieyn competerende vol-
gens de voorfz fententie en gevolgde accoort aen den
felven wierde voldaen, en dat hem daer tegens van fij-
ne zyde ftont te prefteren en te efièdlueren, dat de ge-
occupeerde Schans ge-evacueert en aen den Vorft van
Oofl-Vrttflant gereftitueert wierde, fonder fich verder
te bemoeyen met faken hem niet concernerende ,
maer die te laten tot direöie en verantwoordingc van
de gene dien fuleks aengaen mochte, foo heeft hy fich
oock eyndelijck laten difponeren , om daer van af te
ftaen, en alles ondqr beneficie van voor-geroerde be-
lofte by ons te doen , ende fchriftclijck uyt te geven,
met de gemelte Heeren Ooft-Vrieflche Gedeputeer-
den te fullen adjufteren, en finalijck fluyten, veribee-
kendc dienvolgende dat wy daer op
ilko ordres foude j

ΐόόφ

willen laten af-gaen, aen de Troupes van defen Staet .....—-

doenmaels voor of omtrent de voorfz Oeylerfchans
geavanceert wefende, tot ftilftant van Wapenen ende
lurceance van allefeytelijckheyt ; maer als daer tegens
mee goede redenen verklaert is , dat fuleks foude ghe-
fchieden , foo haeft als de. voorfz fake met den roeer-
gemelte Heeren Ooft-Vrieflche Gedeputeerden fina-
lijck foude wefen geflooten , en verder of anders nietj
foo heeft hy fuleks voor af niet kennende obcineren ,
voorgevende met de Poft die doenmaels alhier ver-
wacht wierde , noch een nader laft van den Biflchop
fijn Meefter tegemoet te fien, ende dat hy derhalven
voor behielde indien de felve laft fodanig mochte {eg-
gen, dat hy het voorfz verfproocken adjuftement daer
mede niet en konde over een brengen, dat als dan het
verfproken voor niet obligatoir foude moeten werden
gehouden ; welcke
iterative referves j alhoewel onfe
Gedeputeerden met reden gantfch vreemdt waren
voorkomende, foo hebben de felve echter haer daer
tegens riiet geformalifeert, maer voor gocdt opgeno-
men, ende dat dien onvermindert het werck met de
Heeren alhier aenwefende Gedeputeerden van den
Vorft van
Ooft'Vrieflandt foude werden geadjufteert,
in verwachtinge , dat alles ter goeder trouwe wierde
gehandelt, en dat na foo competenten fatisfaélie op
alle het gene den Biflchop tot verfekertheyt van de
betalinghe aen den Vorft van Lichtenfteyn te doen ,
een ighfints hadde gedefidereert, of oock hadde kon-
nenof mogen delidereren , hetonmogelijckfcheen
dat van dele zyde eenige andere ordres konde werden
verwacht, dan die ftrccken foude om het beilnyt der
voorfz handelinge in alle manieren te verhaeftcn, en
hetfelve geenfints aen faecken hem niet concerne-
rende te accrocheren i maer wy hebben met verwon-
deringe aengehoort, dat den voorn. Heer Domdeec-
ken korts daer aen vtrklaert heeft, van den Biflchop
fijn Meefter foodanige ordres te hebben ontfangen s
dat hy, fonder de fel ve diredtelijck te contravenieren»
het verfproken niet konde voltrecken , fuleks dat het
geheeJe werck daer op wederom interrupt gebleven is;
niet tegenftaende oock tuflchen den gemelten Heer
Domdeken en de voor-gedachte Heeren Ooft-Vrie-
fche Gedeputeerden albereydts een concept van ac-
coort was ontworpen , 't welck met eenige correétie
en ampliatie , voornamenclijck ten aenfien van het
point mentionerende van de
quitantie , waer op de
voorfz penningen ftonden te worden ontfangen, en
de cautie oftefecurlteyt veor alle namaningeaen den
Vorft van
Oofi Vrieflant te geven : fo wel by den felven
Heer Domdeecken buyten de receptie van de voorfz
fijne lefte ordres, als by de ghemelte Heeren Ooft-
Vriefche Gedeputeerden fina ijck gefloten ς:η geteec-
kent, mitfgaders daer op de begeerde furceance van
onfe Wapenen
iltco geordonneert foude zijn geweeft.

Wat concepten of reflexienden hoogh-gedachten
Heer BiiTchop, tot foo
irreguliere handeling en proce-
duyren mogen gemo veert hebben, is ons onbekent,
en hebben wy de felve eerder konnen
admireren als be-
grepen,
voornamentlijck fiende, dat omtrent acht da-
gen verlopen lijnde, wederom een afgefonden Secre-
taris van den felven Heer Biflchop alhier verfcheenea
zijnde, met een pretenfe Ratificatie van het voorfz
ontworpeneaccoordt, 't welck den ghemeiten Heer
Domdeecken, op allegatie van de redenen hier bovea
.geroert, geweygerc hadde finalijck te fluyten ende te
teeckenen , fonder dat den felven afgefonden Secre-
taris eenighe Brieven van Credentie ofte van addres,
aen ons heeft medeghebracht, ofte oock anderfints
van fijne quallteyt eenighfinis konnen doceren. Wy
fullen geloven dat uKeyferlijckeMajefteyt, nevens
veele anderen fai blameren onfe creduUteyt daer op
betoont, maer niet te min » foo willen wy oock ver-
trouwen dat uwe Keyferlijcke Majefteyt ende een
yegelijcken daer uyt bant-taftdijck ial belpeuren, hoe
verre wy on» ten aenfien van de interceflievanuwe
Keyferlijcke Majefteyts Minifteralhierrefiderende,
cade uyt finguliereghenegentheyt totonderhoudin-
ge van alle Nabuyrfchap met het Roomfche Rijck

in 't


-ocr page 56-

en O O R L O G Η. 'tVier^en-'veirttghflé Boeck. 3 7

in 't generaci, ende met alle de Leden van dien 't par-
ticulier, felfs tegens alle gebruyckelijcke ordre tnde
forme ingelaten hebben ; ommé alle feytelijckhcden
endeextremlteytcn tegens den hooghgemelden Heer
Sifdof te vet hoeden ; Wy hebben de voorfzpretenfe
Ratificatie overgenomen uyt handen van een Ferfoofi
diü noch
Addres noch Credcntk aen ons wiile te exhi-
beren : Ende alhoewel de ielve in onfe Vergaderinge
voorgelefenzijnde, bevonden wiert dat (hovende
palpable
informaliteyt daer inne bcftaende, dat gheene
Ratificatie kan vallen, daer geengcceeckt-ntaccoort
is Voorgegaen, ) oock daer omtrent noch de befte
trouwe niet en was gepleegt, ten aenfien het voorge-
roerde concept van accoort, daer inne niet ibo als het
alhieringefchriftevervatwasgeweeft, maer metee-
nigeeiTentiele veranderinge endeuytlatinge vaneen
gantfche/iinWi ftondegeinfereert: Soo hebben wy
echter alle het ielve al mede qyt vredelicventheyt over
'thooft fiende, door Gedeputeerden uyt den onfen na-
der met den voorfz afgefonden
Secretaris doen ipreec-
ken, die, na aenwy finge van het geene voorfz, is, noch
een andere pretenfe ade van Ratificatie te voorfchyn
gebracht heeft, waer inne het voorfz concept van ac-
coort van woorde tewoorde geinfereert bevonden
wierde, ende nae dat hem daer op tegemoet was gc-
voert, dat by foq verre den gemelden Heer
voor fijn vertreck, tot het volbtengen ende eyndelijck
fluyten van dien hadde konnen refolveren , alsdan
daer inne noch gemaecktfoude zijn geweert eenighe
correöie ofte ampliacien, ende namentlijck de voor-
geroerde twee, de cene die te geven
^iuitautie, ende
de andere die te prefteren
cautie concei nerende, daer
aen de felve Heer oock doenmaeìs voor zijn

particulier gedefereert hadde, met verklaringe, dat wy
fonder de fel ve corredlien ofte ampliatien de
Vorfivan
Ooflvrieflant,
wekkers Gedeputeerde noch middeler-
wyle van hier vereyft waren, niet foude konnen raden
*t voorfz accoort in te gaen, of te doen onderfchry ven,
foo heeft den gemelde afgefonden
Secretaris oock ver-
klaert,daeropbehoorl.ijckgeinftrueert tezijn, endat
àeτ^Biβchoρ fynMeeiier foude konnen lyden dat de
voorfz gedefireerde corredien en ampliatien daerin
gedaen wierden, in cas wy op de verfekeringe daer van
hy hem gegeven wordende, tot de verfochte
furceantie
van wapenen geliefde te verftaen , tet preuve van dien
aen de gemelde onfe Ged^ut: oock vertoonende de
originele Ade van denB/^^efiwaer by hy tottet doen
van de voorfz verklaringe en tottet geven van alfucke
verfekeringe exprelTelijck wierde geautorifeert.

Wy hebben op't rapport van alle't fel ve aen ons ge-
daen daer inne volkomentlijck gecondefcendeert. en
dienvolgende 't voorfz Accoort nae de meergeroerde
rmarques gecorrigeert endegeamplieertzijnde,met
den voorfz afgefonden
Secretaris doen communiceren,
by dewelcke verklaert wefende,dat hy oordeelde 't fel-
vege-extendeert te zijn conform de goeda meeninge
ende intentie van den
Bijfchop, foo hebben wy de ver-
fochte
furceantie van Wapenen op den vyfe?» tmintig-,
βεη
der voorlede Maent gedecreteert, ende de obfer-
vantie van defelve aen den Heere
Prins Ji^iUêM vau
l^affou i
onfen geftelden Generaci over de Trouppes
voor
enàeomxrer^t ά^ Dy Ierfchans, by exprefle aen-
fchryvinghe geordonneert ende aenbevolen , onder
gedane bevelen, dat den meer hooghgemelden B;)^
fchop'tyoorir gecorrigeerde ende geamplieerde Ac-
coort , door fyne Gemachtighden op ofte voor den
laetften van de felve Maent in 't Leger voor de voorfz
SchantCe met Gedeputeerden 'Van den Vorft vanOoB-
wieflant
tegens de ielve tytaldaer Rìdete befchryven,
foude doen voltrecken, cndefpecialijckdefefve fijne
Gemachtigden daer toe voorfien, met een expres
•voir, om de voorfz geredrefleerde conventiei fooals
die was leggende, te fluyten endete teeckcnen :. ,Ende
dat ten dien jise 't voorfz gecorrigeerde ende geam-
plieerde Accoort in de refpedivc/iwf ffiW van woorde
tewoorde foude wefen ingelyft, op datalfoo nevens
deonderteeckeninge van't felve Accoort, devöörfz
originele éoww/ViuytgewilTelt zijnde, daer op geene
verdere Ratificatie foude wefeH gerequireert, maer
y. Deel.

aUesiUico fondereenigebekommeringege-fxecuteert i^Qa ,

mogen werden , foo als uwe Keyzerlijcke Ma]eflcyt sllc __

, 't felve breeder (al gelieven afa· nemen uytonleRe-
folutie den voorlz
vyf en twintig!^e7i der voorleden
Maent over 'c felve fubjcd, n-Jcr voor(!;aende concert
met den meergcroerden afgefonden
Secretaris gheno-
men, ende voor het arreit van dien, aen hem van
woorde te woorde gecommuniceert, waer uyt uwa
Keyzer/ycke Ma)efteyt oock fpecialijck gelieve tebe-
mercken, dat wy als noch tot meerder geruftheyt van
den hoog gemelden
Bijfchophiààcn doen defpefcheren
eene folemnele Ade , vervattende onfe beloften ende
verfeeckeringe : Datwy, in cas den
Vorft vanOoif-
vriefandt,
boven vermoeden , naemaels aen fyner
zyde, in gebreecke mochte komen te blyven vsn hec
voorlz accoort te voldoen , en dat men dien volgende
in tyden en wylen genootfaekt mochte werden, tot ac-
complifTementvan dien,tegen hem by wegen van exe-
cutie te procederen, foodanige executie niet en foude
verhinderen, beletten of tegen gaen, felfs of door an-
dere, diredelijck ofindircttelijk in eeniger manieren j
maer de uytkomfte heeft geleertj dat onfe al te grootca
geeJertierentheytmAccompiaifence aen de andere Zyde,
meer ende meer opiniatritcyt verweckt ende gecau-
feertheeft,zijndefulcxdatnicmantvan wcghen den
Bijfchop fich ter gefetter tydt ende plaetfe aen onfe Ge-
deputeerden aldaer, of oock aen de welgemelde Heere
Prince
WiUetn -van Najfou onfen geftelden Generael
over de voorfz Troupcs, aengegeven heeft ·· wel is
waer dat op den voorfz laetften der voorleden Maent,
tegens den avont eenige Perfoonen aldaer arriverende,
mondelinge verklaerden, doch geenfints meteenigh
addres aen onfe voorfz Gedeputeerden, of oock aeri
den welgemelden Heere
Frince van Najfou, verfien tè
zijn, gelijck zy-hiyden dan oock haer aen degemelte
onfe Gedeputeerden tot geene conferentien aengebo-
den, veel min aen de felve het gerequireerde
Pouvoirt
met infertie van't ontworpene Accoort vertoont maer
wel uytdruckelijck verklaert hebben, alleenlijck af-
gefonden te zijn, om met Gemachtighden van den
Vorfl van
Ooflvrieflandt te handelen : Waer mede zy
oock vervolgens in conferentie geweeft zijnde, bevon-
den is, dat zy metfoodanigh
Fouvoir, als boven, niet
en waren gemunieert, jae dat oock' by hen - luyden
egeene Copye van ern fuffifante Quitantie, foo als hec
ontworpen Accoort mede brachte, ge-exhibcertwier-_
de, in dier voegen, 'dat al wederom foo falutaire Ac-
coort by den hooghgemelden
Bijfchop vcrwaerlooil,
ende met de voet geftooten is.

Wy willen vertrouwen datu Majefteyt uyt alle't bo-
venftaende fai kunnen belpeuren methoedanigen vre-
delieveöheydt ende condelcendentie by ons in defen
van den beginne aen isgeproeedeert, ende hóe datwy
alles hebben gecontribueert., wat eenigfintsdoenlijck
isgeweefl, omtevermyden de uytterfte nccefliteyt,
die ons invoegen voorfz eyntelijckgeprefl heeft, onfe
Wapenen te gebruycken ora de Biflchoppelijke Volc-
keren uyt de voornoemde Schans te doen deflogeren,
ende hoe datwy felfs daer toealbereyts gedrongen ge-
weeft zijnde, noch alle informaliteyten hebben over
't hooft geflapt, om de begonnen feytelij ckheden, in
't goede ende in der minne te mogen geafiopieert fien,
alles niet fo feer ter contemplatie van de hooghgemelte
Heere BifTchop, als om voor u Keyzerl. Majefteyt en
do geheele Wercit te betoenen, hoe hoogh
Wy efitme-
door uwe KeyzerlijckeMajefteyts al-
hier aenwefende Minifter, uyt den naeme ende van
wegen de felve {in de voorfz faecke aen ons ghedaen,
ende
hoefeer ons de goede Nabttyrfihap ende intelligintse
methet Roomfchekijck ende met alle de Leden van
dien, ter herten gaet : Wy hebben oock dienvolgens
voorheenen ?t geluck gehadc van met de fucceflive Bif-
fchoppen endePrjncefl van Munfter, doorgaensghe-
wecft zijnde gebooren Princetj uyt de notabelfte fiuy-
fen van Duywlant, te leven in goede vriendtfchapendc
correfpondentie ; maer alhoewel wy van defen jegen-
woordigen
Bijfchop foo veel, foo niet meerder dan van
eenige fyne PredeeefTeurs gemeriteert hebben,ten op-
fichte van de
cotnplaijame in de faecke van Bevergaerdet
D ende


-ocr page 57-

XÌÌ4. endc verfcheyde andere notable occurrent'len in zijn

--- regard gepleeghc, foo hebben wy nochtans fcdert ee-

nigen rydt herwaerts befpeurt, dat fijn humeur hem in·
compatibel maeckt,
foo niet by fijne eyghene Onder-
danen , ten minften by alle fijne Nabuyren, welck
humeur-wy echter uyt refpedt tot wKeyferlijcke Maje-
fieyt cnàcvin'iB.oomfcheRijckί
aldickmael in vede
laecken uyt vreedelieventhtydt merckelijckgeviert,
ende veel toegegeven hebben, macr jegenwoordig by
experientie befpeurende, dat foodanigen
comflaijance
by hem in plaetfe van liefde, verweckt hoogkmoct ende
verbolgentheyt : Soo zijn wy gerefolveert fijne verdere
irregulariieytett, die wy willein hoopen dat hier namaels
niet meer iullen voorvallen , met foodanige lijtfaem-
heytniette verdragen, maer ons daer jegens tydelijck
met behoorlijcke nadruck te oppoferen : Ende dewyle
uwe
Kcyzerlycke Majefieyt uyt alle het boven gededu-
ceerde hand-taftelijck fai hebben konxien afnemen,
dathy in'cgeenevoorfzis, misbruyckende decom-
miffie, daer mede het
nKeyz.erlyckeUajeSleythe\ie.h
heeft hem te vereeren j fich niet als een gerechtelijcke
Executeur, maer als een
openbare Vyant ende Ufurfa-
teur
heeft gedragen : Soo bidden wy, dat de felve uwe
Majefteyt goede ordre gelieve te itellcn> ende die voor-
fieningetedoen, dat de vourfz Commiffien in fijne
handen niet langer gecontineert ; maer een andere van
meerder moderatie en beicheydentheydt mogeopge-
draghen worden j aengefien wy jegenwoordigh ten
overvloet befpeurt hebbende fijne intentien foodanige
feytelijckeentre-pryfen van hem ontrent onfe Fron-
tieren niet foude kunnen verdraghen, maer genoot-
faeckt worden aenftonts daertegens met ernlt te kan-
ten: Gelijck wy oock om defelve redenen gantfch
Vriendt ende Nabuyrlijck verfoecken , dat hy voor
het toekomende van de laft van diergelijcke execucien
verfchoont moge werden.

OndertuiTchen bidden wy mede dat uwe Majefieyt
uyt de ware befchapenheydt defer faecke gelieve af te
nemen, in wat voegen wy de intentie van de gedecre-
teerde executie in faveur van den
VorSi •vanLichten-
fleyn
tegens den VorίlvanΌoHvrίeβandtgthyotiCeen
endegefecondeert hebben, jae foo verre, datinghe-
vaile de hooghgemelde
Bijfchop, die de voldoeninge
van de bewuite Sententie, volgens zijn opgelcyde lafl
ende Com miffie mofte vorderen, door de voorgeroer-
de fij ne irreguliere proceduren daer ontrent geene ver-
hindtringe toegebraclit hadden , den hooghgemelden
Vorfi van Lichteiifieyn buyten eenige moeyelijckheyt,
ofte laft van executie, albereydcs fuyver getoucheert
foude hebben , een fomme van
t-weemaelhondert envyf
en tachtig duyfent
Rijcxdaelders, ende het vordere oock
fucceffivelijck fonder gerucht ende wapenen ordente-
lijk ende ten vollen foude hebben geconfcquecrt. Uwe
Keyzerlijcke Majefteyt verieeckerende, dat de Juftitie
by ons in foodanige achtinge wert genomen, dat wy
oock in alle andere faecken, noyt eenighe de minile
verhinderinge fullen toebrengen aen de ordentelijcke
executien van de Sèntentien'by de Rechters van uwe
Ma\eftep, ende van het Rijck competentelijck ghe-
wefen, maer veel eer de felve executien naer ons ver-
mogen fullen favoriferen ende helpen vorderen , daer
op uwe
KeyzerlykeMajefteyt fich volkomentlijck ende
in allen deele magh verlaten, als mede dat ons niet
meerder ter herten gaet, dan de goede Nabuyrfchap
met uwe
Majefteyt ende met het gantfche Jtoomfehe
Rijck,
die wy van onfer zyde oprechtelijck fullen trach-
ten met de felve, ende met alle de Leden van dien te
cultiveren en t'onderhouden. En hebben wyonfen
Agent
Hame/B>uy«icx expreflèlijck gelali ende aenbe-
volen defe Miflive
uweKeyzerÌyie Majefteyt in eygen
handen over te leveren. God Almachtig biddende,&c.
A(Sum den lo.Iunii
feftsen hgadert vier en feftigh.

sa, h- 5ln'tlaet(l banoaober quatti fiicc tpbnigc ban
i)ciÖ?oel3i0Dnafbala«if>?in^ Willem DbEcgdiotnEii.
i>aii ilip fiaöDc in 't 3in te gaen btficljtiBfη De iFcontifcrn
f iinsï ban fijn iSoubcinmiEnt na Weftphalen ; öaet: toe al=
lipilJira,le^gfrefÖiijnDe/ iuilbepjoticcen cenSabel pifioDl;
't toa^ ©iÖDagi) öin 24. Odober mojgcn^ ten acht

38

upcen/öel^jincffTenaeDeitmftBcwbfnsiinbe/ bat τ66±

ÖP in fgnKamer/ cnbe alleen bjcfcnbe/ be pifiool-

gclaben/ toïbeatoftcn/ toepofrinbe/ troeli
öcfietnpeïiiyt/ in bat njit-tirecfien ginglj be Piftool
ïo^/ enöeliplionbtinfooöanigenportuii?/ batbefto=
gel onbet in beitin enbefaobcnbpbcncu^ en 't eoa!)
uptbïoogïj. ï©at öp baei; ban frl)?cef aen ben ïjeec
Prins van Orangie, i^ tc fien lipt l)ct bolgenbe ;

MTnHeer; Hoewel ick uHoogheydt foo noode ^(jn
bedroeve als yemant loude konnen bedencken, SB^ief
nochtans en kan ick de iclve niet verborghen
houden het ongeval dat my gifteren morgen is overge- ban '
komen, foo onvoorfien ende ten hoogften gevaerlijck iPtaufli,
voor my, als droevigh endc beklaeghlijck voor de mij-
ne ; te weten, dat ick in mijn Kamer een Piftool wil-
lende beproeven , 't welck weygerdc af te gaen, het
felve foo haqft niet enhadde omgekeert, om te fien
waer aen het mocht fchorten, of het ging los, en fchoot
my recht in de kinne, foo dattcr al mijn tanden los van
zijn geworden , ende niet kan fpreecken, noch eenige
verftandelijckewoordenuytbrengen 5 des niet tegen-
ilaende hebbe ick noch reden van my te verrroolten,
omdattergeendeelengequetftzijn die my behooren
te doen vreefen , dat de quetfure doodelijck is ; waer
over de Medicyns my nu hoope geven van een raflche
en volkomenegenefinge, die my Godt wil gunnen,
ende u Hoogheyt lange jaren in,volle gefonthuytfpa-
ren. Dit is den.wenfch ,

Ati/n Heer, ·υαη wwe Hoogheyts feer onderdanigen, oot·
moedigen j getrouwen Knecht e?i
 Wilh. Frede-

rick, Pr.-uanNaJfou. Aen fynHoo^eyt mijn Heer det»
Prins "van Orangie.
Te Honielaerdijck.

Leeuwaerden den vijftienden Oiiober feflien hondcrt
vier en feftigh. Oud. ft.

Met fijn eygen Handt.

Ick bidde uwe Hoogheydt op hem fel ven wel tc let-
ten , ende toe te fien dat hen2 diergelijcken ongeluck
van Vuyr-geweer niet en treSe. Dat die fich aen my
fpiegelej ende hier mede zijn profyt doe.

MOn - Seigneur ; §iuoy que j'aye tonte la retenüe
imaginahle de vous affliger ,je ne fuis neantmoiw Jmnrtfi
<vous celer Ie defafire 3 qui m'arriva hier au mat in
par un malheur απβ impreveu, que funeite pour moy ^
deplorablepour les miens. C'efl que voulant faire dans ma
Chambre l'eβay d'un Ïtfulet « fur ce que Ie feu ne voulufi
pas d'abqrdprendre à l'amerce, μ ne l'eujfe pasβ tofi tour-
népqur voir a quoy ilmanquoit, qu'iltiradroiilaumento»
de facon , que touf mesdents en jont esbranlés, que je
nepuisparler au rendre de voix articlée. Avec tout cela j'ay
dequoy me confoler de ce qu'il n'y apoint departies hlejfées i
qui me doivent faire apprehender que la blejfureferoit mor-
telle, teUement que lesMedicins me donnent a c"efi heure
efperance d'unefromte éf fftttereguerifon. Dieum'enface
la gr ace, ^ vous conferve encore longues années en par-
fait e fanté. C'efileveui

Monfieur, de voftre Altefle tres-obeïiTant, tres-
humble, fidelServiteur &Valet
Guill. Fredrick, Pr.
de Naflou,
Aβη Altejfe Monfieur Ie Frince d'Orange,
à Honfelaerdycq,

Propria Manu.

Jefupplie voftre Alteffe de prendregarde àfoy -, que de
my me malheur, neluy arrivet avec des Armesh feu,
queje luy fois ^ ferve de Patron, & qu'elle s'enprofite.

fêoe'tbeksebiciniBefcIjjeef/ tcfienttpt&etboï»
genbe/aen ben H. D.
Romph.

CElfifll Pr;'»i. NaObvius aV-OiSobrismanè, circa
horam oéiavam explofo ex improvifo fclopeto ,
ejeftp globulo maxima maxilte inferioris pars
anteriorcotrepta fuit : globulus ingenti impetu pertu-
fo mento ca parte, qua connexio eft anterioru mufcu-
lor.geneogloiror.ingreirus eft,pars ejus avulfa & cjecta,

una

SAKEN van STAET


-ocr page 58-

■1664,

cn ο ο R L ο G Η. 'i Vtei^-eii^veertighfli BoecL 39

Ì 664^ uhacum ipfis dentibus; fóris mèntum & ipfum labiüro

_J „lobulodivifum&divulfümelft,hincdiviibpariterla-

bio fuperiore, globus ad radicem nafi > parte naris de-
xtri avulfa j egrefliis efl: ; parte maxilte iüperioris fra-
Ìtà&excuflb dente, reliquis omnibus vacillantibus,
pafte icidem maxillx inferioris dextnc fraöa & loco
motà : lingua Ixfanon etl,-immobilistamenprorfus
omni fundh'one privata, ex quo ipfa quoque deglutio
intercepra ei1:,adeo ut liquida nccfolida deglutire queat
affedis in principio gula; per confenfum mufculis ; his
irfignis capitis gravitas aderat, ex commoto impetu
cerebro, ötrupto forte ramo juguiaris internic : uti
colligereeftexipfa . . . .. valida,laus Deo,naturaj
magna pars ejus qua: gravitatiscaufa crac, excreta fuit
hac noée : adeo ut defluxio illa in fauces nofiem fupe-
riorem infomnem reddiderit: virestamcn nihiloim-
becilliores funt, fed exparteadfetìiequasinfigniha-
monhagi à (feiiciter tamen fuppreflàjexhaufla videban-
tur, & cum metus efTet ut virescollabcrentur, &ignis
èxEelluans feviredefeélu omnisalin^enti, inftrumen-
tum ufut'conveniens parari curavimus, quocodem
mane jufculum carnium dintìifimus ; ita ut aliquot co-
chlearia jam intra ventriculumreceptafuerint ; qu®
omnia nobisfpem faciuntfoelicisreilitutionis, quàm
à Deo prjeftolamur fuppliccs.

ase-

f^m-

quct-
flltf,

.4

JOACaiM FRENHEKIUS.

ΤΛΕη vierentTpintìghfienOSiohtt■) 'smorgensom-
Ìtf°nii trent achtuyren , isden hooghgeboren Frins van

tian Γόη l^a/piuwAcn het voorfte en meefte deel van fijn onder-
fte kakebeen, door een kogel, dieuytcenpiftoolon-
verfiens los gacndc uytvlooch, foo getroffen, datfe met
een groote krac ht in en door de kinne, ter plaetfe daer
de Voorfte mufculen van wangc en tonge haer te ftmen
voegen, doorjoech, en daer een ftuck te famen met de
tanden van wcch nam : van buyten is hem de kin en de
lip 5 door den felveri kogel mede gedeelt en van een ge-
ruckt,'die daer na van gelijcken de bovenftelip deelen-
de, onder "aen de neufequam, het rechter belleken
van de felve wech nemende: zijnde een deel van het
bovenfté kakebeen gebroocken, een tant uytgpflagen,
alle de andere waggelende, als cock een deel van de
rechter zijde van het onderfte kakebeen gebroocken
en uyt fijn plaets gedreven; de tonge is niet gequacft,
nochtans en kanfe haer niet roeren noch eenige werc-
kinge doen, waer door het fwelgen hem bénomen is,
fo dat hy nat noch drooch kan intrecken, alfodemuf-
, ., culen die voor aen de keel komen, van byftaen mede
^ cekrenckt zijn; hier en boven was hem het hooft oock
leer fwaer, door de onilelteniiTe der herflènen, die den
flach veroorfaeckt haddc, wiens gewelt oockmiflchien
een tack van de inwendige ftrot-ader gebroocken had-
de , gelijckmen kende befluyten uyt a 't gene dat hy de
nature(God danck)tebaethebbende,met ftërckte uyt
gefpogen en uytgerochgelt beeft, wacr door een groot
deel van de oorfaeck der voorfz fwaerte in 't hooft, de-
fen nacht uytgeworpen is; foó dat hem die fihckinge op
de keel de voorgaénde nacht fijn flaep heeft benotoen :
nochtans en fijn de krachten niet verfwackt j màer al-
leen ten dele verfeert,hoewel die door het overvloedig
bloeden ( dat doch geluckigh is geftelpt ) fchèen geheel
ten eynde te wefen. Nu alfoo daer te vrcefen ftondt,
dat fijn krachten foude vervallen, en het vuyr by ghe-
breck van alle voedtfel felder ontlleeckeh ; foo hebben
wy eeïibequaeminftrumentdoenmaecken, daerwy
hem dienTclven ochtent noch een vleyfch-nat mede in
gaven, foó. datter nu al eenige lepelen nats in de mage
gekomen Zijn. Alle welcke dingen ons hoóp'e gheven
van een goede genefinge, die wy van Gódt met oot-
moedige gebeden verwachten.
Lceuiaaerdendmvyf-
tienden Oöbber ΐίί^., oud. ft.

JoACH. Frencelius.

^Clt achtiendcn fcöjcbftl Dc Medicihs get Üoïstnïie
©tt' - ' ■
^οΐβ Q Edert mynën jonghften, is Godtlofalics in goeden
q» "t- Λ gebleven fonder eenige toevallen, de quetfareii
fure. dragen behjoórlijck en natuyrlijck nae gelegentheyt des

tijdts, het geplettèrde vleefch te fcheydcn ; het fwel-
gen beginthu cenighfintswcderte komen,endekon-
ren nu wat voetfcl met een gemeene Speuyt by bren-
gen; het felvc over dehoochte vande tonghallefints
ingietende. Giftei-en avondt wierde eenigè alteratie
vernomen van koortfe, diegemeenlijcknadeloopder
naturen in 't fcheyden van hetgepletterde, ende in de
aenkomfte van de materie fich openbaert ; doch hebbe
heden morgen fijne Vorftel. Doorl. fonder koortfeea
fonder eenigö alteratie bevonden, na dat fijne hooch-
gcd. Doorl. dcfen nacht tamelïjck wel geruft, geflapen^
en na fijn fchryven, aengenamerdroomengehadt had-
dc : Wy hebben in de eerfte twee dagen en hachten
grooten zegen gchat, dat fich het hooft ioo ontlaft had-
de , foude anders door de fware bcroeringe van de her-
fenen feer gevacrüjcke toevallen gehadt nebben : Wy
verwachten vorders Godes zegen ende byftandt, tot
behoudenis en herftelHnge van fijn Vorftel. Doorl.
waer toe fich, Godtlof, alles wellaetacnfien , fluyi
tende, &c. Ondcrftonc

De&oréf Profefor FrenceLiUS ; DoBtr & Frofefor
Deusing ; Doilor heemstèrhuys ; Dominicus
van Risom, Chirurgijn, LvïTJï, Hof-Ctirurgija

Wort alle visr en twintig uyren dricmael verbonden."

g^cn twintighften outj. (i. fc&?eüfn ïictboïgeHtie t

' I ^ Egenwoordigh is de nacht redclijck ruft geweeil
X fonder vrees voor flaep-fucht welcke wy eergifte-
ren meerder te ghemoet faghen,
doch Kemert de
krachten feer af, nademael wy geen middel vinden om
eenigh voctfei in te brengen, genoechfaem zijnde tot
onderhout van fodanigh Lighaem , en herftellinge vaa
fo fwaren Wonde, te meer dewylc fijno Vorflcl. Doorl.
weygert fo veel te y veren in 't nemen van eenigh voet-
faem gelcy,door de fwackheyt; en het kliftcren tot dien
eynde aengcwent, niet^enocchfaemzijo. De koorts
is gifteren namiddagh omtrent ten i/w uyren daerby
gekomen, doch ten
aehie» geheel verdwenen, te nacht
cc thien uyren wederom,welcke noch duyrt: hoe 't daer
verder mede gaen ial, hebben wy van de tijdt te ver-
wachten. De wonde noch defe morghen verbonden
zijnde, ftaet feer wel,
άαάι ket voedtfel ende krachte»
Begimen af te nemen
j fai u felfa wel bewuft wefen wat-
ter te verwachten ftaet ; ende nademael verfcheyde
ftucken bloeds voor en na met het fpsuyten van de keel
en 'c verhemelte te voorfchijn komen, vreefen wy voor
een verborgen
TLifie op de een of de ander onbewufte
plaets ; Uyt defcn alle kan men feer licht onfe hoope
afmeten, wefhalven gerefolveert hebben onsghena-
dichfte Vorftinne te doen waerfchouwen, oSèryets
noodigh te verrichten waer ; met eenen verfoeckende
dat ghy deeshareHoogheyt, ende die het u noodigh
achten fuk, gelieve deelachtigh te maecken, op dat
foo kondtbaer mach zijn, dat wy onfe plicht hebben
waer genomen, en het uytterfte vermogen aengewent

öie tijWnse fcijieBte tocgljept öé Prlncef- - «j,
fe Douariere van Orangie, terfïoilt bêh tweeden No- obet»
vember
be J^jülfcffc Maria ftaecS&Ottóec/ ÖfCBfftt 'Öl»n»
fcfiapt banljm©«cBootfroa,g>tart<0Eiiera£ï/ tiae
Vrieilandt,
Öie tot Haerlem fuHcnÖe tet pOO?te upt φ
beii/ ontmoete een ünn ©iin^ Willems ogodKeiien j
Wattenfieben, ËunOismDe Ïldt fotl ^o^flelilche^^ee
nabe
toa^ obfrlcbeii Vrydagh bet) laecften Oólobris
abOMöt^ ten feven uyren.

Kort Hifiürifch verhael van de» toefim^t van
fijn
For/tilijcke Primi Wilbeltn Frederick van
ÏTaffatiw, ó'Ct omtrent fijne ■vcrwandhtge e»de
affcheydt. &c, .

NAdien fijn Vorftel,Genade Prince Wilhdm Fre-
_ dericktotNaflbuw,&c. den nieu-

wen ende den viir eatmntighfienQ&oh. ouden
^fepert hendert vier en feftig.lX^ nde Vryda^,den ongc-
luckigëhfchbot bekomen haddc, door ontijdig aiFgaen
^ » vut


-ocr page 59-

,ì66a. van een Pifiool in fijn eygen handt, waer doorniet

_ alleen de fpraecke, maer oock het flicken ofte door-

Jaeten van fpyfen ende drancken wierde verhin-
dert J foo heeft fich ten eynde van den vierden dagh,
ende infonderheyt op den
•vyfderti een koortfe ver-
heft , alleynskens toenemende , ende gheduyrende
naer gclegenthcyt der krachten ten eynde toe, ghe-
lijck dan oock te voorenfomtijdrs, nae'treynighen
van de mondt, immitteren vanvoedfelenlaeffeniflTe
door een fyringen, naer hoeften rachen, ende andere
beweginghen des Lichaems eenige alteratie vande
pulfz. ontftonde , welcke doch haeft wederom het
Lichaem van foodaenighe bewegingh ruftende
t' eenemael verdween ende ceffeerde , door toeval
van voorfeyde koortfen , zijn alleynskens de krach-
ten, gefruftreert fijnde, van behoorlijeke laefl^niiTe
ende verquickinghe , ende aireede te vooren door
groote bloedtftortinghe verfwackt fijnde, meer ende
meer befweecken ; maeckende oock het geene dat
fomtijdts by weynich dropjes (door een Syringhen
immitteert fijnde ) met groote force door ghelaten
wierde, meer commotie des Lichaems, ende ver-
fwackinge der Natuur, door kockhalfen ende hoe-
ften , &c. Als 't felve voordeel was by brenghende
tot voedfel, ofte totattemperatie van koortfige hitte,
ende inwendighe fmachtinge ; foo dat ten eynde van
den
fefien dach, ende voorts den fevenden > imerc-
kelijcke verminderinge van krachten gefpeurt wier-
de; bly vende nochtans de wonden tot den eynde van
den
fevenden dagh in redelijcken toeftandt , wel
dragende, ende goede digeftie vertoonende ; op den
echtfien dagh , ^morghens, de natuur alleynskens
befwijckende , ende de Natuerlijcke warmte ver-
ftervende, vertoonde fich het verderf der wonden,
ende fchicktef fich alles ten eynde : wanneer oock
door de tnalighniteyt, foo inde monde ontftondt, het
geheele bloedt infedtcert wierde > ende de ingewanden
felfs begoften te verfterven. Ende is alfoo fijn Vorfte-
lijcke Genade óp den
achjten dach (fijnde Vrydach den
maelfde Oude , ende den derthiende Odlober Nieuwe
ftijl ) 's^vonts, omtrent een quartier voor
[even uyren,
in den Heérégiruft, vol van geloove, hoope, ende
vafte vertrouwen, tot fijnen Heylandt ende Saligma-
ker
JefumChriftum.

Bet is memorabel, dat niet alleen in 't begin, ende
vervolgens, foo lange het hcrt fclieen noch redelijck by
krachten té fijn, maer oock ten eynde toe, als in tydt
van twee uyren geen pulfz meer konde vernomen wer-
den , de finnen ende het verftantin vigeur ende werc-
kinge feheenen onbeledichtte verblyven: foodatfijn
Vorftelijcke Genade ten uytterften toe metteyckenen
ende fchrift fijne volle kennifle in 't difponeren van ve-
le faecken, ende infonderheyt in die dinghen foo de
aaligheyt fijn toucherende, getoont heeft: ende al-
les òmtrenthem felfs ende fijnghemoct ende ziele wel
befteldt hebbende ; heeft eyndelijck , omtrent een
halfuur voor fijn affcheyden, fchriftlijck met fijn ey-
gen handt gerecommandéert inde gebeeden der Hey-
Ijge Predikanten fijn VorftelijckeGemalinne en Kin-
^ deren, waer roede aenftondt, fijn handt reyckcn-
de aen fijn Vorftelijcke Gemalinne, ende fijn hooft
neygende ter fyden, is fachtjens, als in een fluymerin-
ge, inden Heere geruft.

Hèt Lichaem ter conditure preparerende, hebben
bevonden de
Herfenm heel wel ghefteldt, fonder
eenigb Ictfel in fubftantie ofte coleur. De
vmde naer-
deronderfouckende hebben bevonden, den kogel in-
gegaen te fijn onder de kinnc, een weynich ter rech-
ter fijdp, fijnde de wa*;/Aii?i/èr/flrgehielijckaen ftuc-
ken geflagén ènde verbryfelt, ende alleen aende linc-
ker fijde een iluck vande felve overich , met twee
ofte drie backtanden. Den uytganck vande Ko-
ghel was ghefchiedt aen defelve rechter fijde : iief-
feng de neus : foo dat de
maxilla fiperior j nefiens
eenighe·
t/indeu, meede ten deele gheflarehen , het
■verbemlt ,gbeliroQcken , ende vleys in net aenghe-
ficht op gcfcbpurdt, neffens de
neufe ten. naeften by
tot aen
'trethm ooge voortSi behal»c° dathet vleys
aende krityaei οηύΐ onder defelve, geheelijckwas

46

aen ftucken geflagen ; foo was meede, door 't bry
felen der
botten ende tanden, de tange verwonder,
Zijnde voor aen defelve een ftuckjen afghcflaeghen,
ende een
wonde dwers door defelve gacnde de ban-
den onder de tonghe geheel aen ftuckcn , penetre-
rende onder delelve de verwondinghe
ad Regionem
Faecium ufque
waer door de ro»yie//debewegen-
de geledeert fijnde ten minften
perconftnfum defel-
ve niet ende konden beweeghen tot formeringe van
fpraecke, wordende meede door foodaenelefie vande
tonge ende
m\i(c\i\en circa fauces, de flickinge verhin-
dert.

De longhe wierde bevonden bruyn ende fwart:
want door het afnemen vande natuyrlijcke warmte in-
de
vonde. infonderheyt inde twee laetfte daeghen >
ende alfoo door maligniteyt inde wonde ontftaende
het
bloedt geinfefleert wordende, heeft de Vifcera felfs
mede geinfedteert, ende alfoo tot mortificatie gedif-
poneert.

Het tiert was matigh groot, maer heel flap, fon-
der twijflèl mede door voorfeyde oorfaeck gheener-
veert fijnde ; ondertuflchen blceck van coleur. De
Lever ende Milte, als oock het Gedarmte, waeren
mede als gemortificeert.

d' Andere parthyen en hebben niet vorders mo-
ghen onderloecken, om niet te fchynen meer plaets
te geeven aen onfe curieuf heyt , als doende het
geene de noodtlaeckelijckheyt was vereyflchende.

Dit hebbe in 't korte , pra memoria rei medicinam
attinenti! ,
willenjopftellen 5 ketende breeder ver-
hael van feer Chnflelijcke belydenifle , Geloove
ho^e, ende trooft inChrifto, ende van veel ande-
re Chriftelijcke difcouriTèn, de Saeligheyt ende het
gemeene befte, als mede particuliere dilpofitie van
fijn Vorftelijcke Genades Doorluchtige Huys, raec-

kende 1 aen die geene , welcke foodaenige faecken
naerder fijn concernerende. Leewaerden den
drieden
November Oude , ende den vier -en· trsinftghfte»
Odtober Nieuwe fefthien hondertvier-en-fef·
tigh.

AntoniusDeusingh.

30epniflD tt iioocfn maecftte öet boIsenöeiCrfiai
ment.

ment.

In den name Godes Amen.

IJ^IllemFredrick, by der gratie Godes, Vorft van
* » Naflbu, Grave tot Catzenellenbogen, Vyanden
Diets en Spigelbergh, Heere tot Bielfteyn, Baron tot
Liefvelt, Stadthouder en Capiteyn Generael van
Vrieflandt, Stadt Groeningen, Ommelanden Dren-
the,&c. Tegenwoordigh door een quetfure indiipooft,
ende het bedde houdende, doch verflant ende memò-
rie welgebruyckende, hebbe, overdenckende de fe-
kerheyt des doodts, en de onfeeckerheyt vande uyre
van dien, by defen willen difponeren foo volght: Voor
eerft, foo confirmeren wy by defen onfen keften wille.
Codicil en difpofite Ibodanige Houwelijckfche Voor-
waerden als tuflchen de
Ïrincejfe, Vrowme Mbertina va»
Grange,
Onfe hertsgeliefde Gemalinne en Ons, fijn
opgerecht binnen
Cleef, dato den tweede» May fèβie»
henderttweeeuvrftigh,
die wy wUlcn dat in alle fijne
poindlen naegekomen en geobferveert fullen worden »
ende infonderheyt bet βοΙ>β(μ artijckel van dien, 'pre-
kende vande
Tutele van onfe Hooghftgemelde herts-
geliefde Gemalinne, als Moeder over onfe kinderen',
ende
foo veele noodt, ordonneren datde Voorghe-
roerdc Houwelijckfe Voorwaerden, foóln'tghene-
rael, als particulier, ncfhnsyderpoinaendebefon-
derlingh aengaende het voornoemde artijckel»
naeonfe doot in allesefedt forteren fai, verfoeckende
aen fijne Roomfch Keyferlijcke Majefteyt onfen aller-
genadigften Heere, fampt alle Keur-Vorften en Sten-
den des Roomfche Rijcx, als medede Agnaten van
den Huyfe'van Naflbu , mitfgaders alle hoogeen lage
Ofiicieren endejuftitie, gedachte
Frincejfeonit òÌema-
Unne als Moeder, Tutrice, ende Voogdefle over hare

kiadc-

S A Κ ΕΝ van S Τ A E Τ


-ocr page 60-

cn ο ο R L ο G Η. Vier-en-^eenMe Boeck. 41

kinderen, ende haeregefubllitueerdenoftegekftigh-
den daer inne te mainteneren ende de behulplijcite
handctcbieden. Ordonnerende oock cxpreiTelijckon-
lè Raden > Beaojpten ende alle Officieren , mitfga-
ders allen onfen Onderdanen vande Graeffchsppen
Naflòu j
Diets , ende Spiegelhergh, Baronnien van
Btclflcyn ende LiefvelC, nevens andere by ons in ge-
meenfchap befitcendc Landen, de felveonfehertge-
liefde Gemalinneals Tucrice en Voogdefle over onfe
ende hacre kinderen in alles te obedieren cn te gehoor-
zamen. Verfoeckende medeaendeEd.Mog. Heeren
van den Hove van
Vriflant, ofte den eerften Raedt van
dien, dat haer Ed. Mog. gelieve Hoochgedachte onfe
Gemalinne te authoriferen tot Tïiir/ieende Voogdefle
over onfe en haere Kinderen ende voorfchreve goede-
ren , nae ftyle van rechte. Is mede onfe dicnfl-ige be-
geren aen haere HoogheytilÌf-i^fltfipi
"riere man Orangie, onfe hoochftge-eerde Vrou-Moeder,
lamp: fyne Keur-Voriiel.Doori van Branienburgh,ΧΆ\ύ-
gaders fyne Hoogheyt de HeerePnWi van Orange^ends
dc Heere Prifice van Anhalt. als mede de Ed. Mog.
Heere Staten van de Provinciën van
Vrieflandt, Stadt
endeL·ande7t.GnάGΌreHthe, dat Hooghgedachte Hooge
Standts - perfoonen ende haere Ed. Mog, op het ver-
foeck van onfe Gemalinhe, hun te faem ende elcx in
't befonder, believen in te laten tot Executeurs vande
Houwelijckfe Voorwaerden voorgeroert, endedefen
onfen
Cndkille, met vertrouwen dat niemandt fichdies
fai excuferen, Defen alfoo oniè
CadidUeendc Uytter-
fte wille zijnde , hebben de felve inprefentievande
naegenoemde getuygen verteeckent, in teyckendat
ons den inhoudt van dien wel bekent zy, als fijnde ons
het felve van het begin tot het eynde te vooren gelefenj
hebben daerom oock tot meerder beveftinge van dien
tot getuygen verfoght ende voor onfen bedde doen ko-
men
àfiEà.M,o.tìe&rmEgl>ertvanBaardt i Fredrick
•van Grovfiins, JiouiovanAylm, AUardtvanButum,
AUardt FktervanlongSial, Few van Scheltinga.Gerardt
van
VPMch, refpedtive Staten Generael, Raedt van
State, Gedeputeerden Staten, eerfte Raedt van den
Hove j ende Admiraliteyt, fampt Ontfanger Generael
van
Vriflandt > mitfgaders D. Oominicus Vtenflra Advo-
tact
in den voorfchreve Hove, die 'c felve tot onfer be-
de mede hebben verteeckent.
ABum heeuviaerden. ter
plactfe als boven,fonder de eene van de andere te fehey-
den, ende alfoo in een context, defen
tiuìntìghflen
Oaehris feflien hondert vier enfiftigh,
("was geteeckent)
Willem Fridrich F.zuNaJfou, EgbertvanBaardt i F.
van GroufiinSjD· Aylua A. van Barum,A. v.JongSÌalF.
van Scheltinga G. v. Wairich D- Feenflra,

Extradii uyt de HouweltjcüeVoorwaerde

'Van wijlen β] η ìrflelijcke Genade, éfc. de Hee-
re Prince Willem Fredrick van Najfou Stadthou-
der, d^c.
dato tweeden iW'aj feftien

hondert twec en vyftigh.

ALs het Godt Almachtigh beliefde dat fijn Excel,
eerfl: quame aflijvigh te worden, naeUtende kint
of kinderen, foo wel mannelijck als Vrouwelijck
geflagcs , is verfproocken dat de felve tot haere mon-
dige jaeren toe, onder de Moederlijcke opvoedingeen
di^ofitie fullen bly ven, en wort Hooghgemelde Prin-
cefle mitsdefen tot yeogdefege&ek, ende vriendelijck
ghebeden de moeytevande Vooghdyeaentencmen,
ende te exerceren met foodanige macht, authoriteyt,
ende voordelen als dierghelijck
TuteÌea doorgaens in
Duytflandt onder Vorftclijckc Standts-perfonen wor-
den ghe-exerceert, foo lange als hare Vorftelijckc Ge-
nade in den Weduwen ftant fai verblyven , en dien-
volgens de goederen als
Tutrice en Vooghdeile wel te
admtniftrercn, de kinderen in dc Chriflelijckeen wa-
re Gereformeerde Religie ende vreefe des Heeren te
doen inftrueren, voorts de Sonen in alleRidderlijcke
genereufe exercitien laten optrecken, om by allen ty-
den de loffelijcke exempelen haererglorieufe Voorva-
deren te konnen naevolgen, ende fich mede bequaem
temaeckcQ , Godts Kercke de gemeeneiaecke, en

haer Vaderlandt voor te ilaen , infonderheyt scn

de Geünieerde Provinciën alle ghetrouwichcyc met ---

opftellinge van goet en bloet te betonen.

Defen met fijn originaci gecolailioneert zijnde,
is dacr mede accorderende bevonden huyde den
vegert'
de
September feSÌie» hondert vier enfeJiighlakemiiS^ü
van my Secret,

geteeckenc

Fh. van UeyntHgen.

S^p fcB?rcf oocTt ίε fdbec t^Ö ren bjief am Df ^tntc»
tjan®jirflanïit.

Edele Mogende Heeren.

OF ick wel hadde gehoopt, ende, fich't daer toe
in den beginne liet acnfien, dat Godt my de ge-
nade foude hebben bewefen , my van myneje- aen iie
genwoordigc droevige ongeval te laten reconvalefce- Ataters
ren, ende ten dienite van den Lande ende voorftant
van de myne, noch een tydt langh 'tleven tcgun- jaf/tit,
nen; Soo is echter , dat myne krachten van dach tot
dach meer ende meer afnemende, Ick niet kan weten ,
hoe fijne Goddelijcke Almachtvanmy (algelievenre
difponeren,

Ick heb daer omme niet willen ledich flraen, in al-
len gevalle, voor 't laeftemael, defen aen U Ed. Mog.
te fchryven, omme de felve gedienft ende vriendelijck
te bedancken > voor alle eere , genegentheyt ende
vriendtfchap,'waer mede fy my geduyrende myn leven
hebben gecumuleert, zijnde my noch indefe myne
laetfte uyre niet leder , als dat ick daer over myne er-
kentenis ende danckbaerheyt niet hebbe konnen be-
toonen; en gelijck ick daer teghensaltoos nae myne
uytterfte vermogen hebbe getracht, U Ed.Mog. in
'tgenerael ende in'tbyfonderte dienen, endeber^C
ben geweeft oock myn leven voor de felve op te offe-
ren :. Alioo hebbe ick tot U Ed. Mog, het beftandige
vaile vertrou wen gerichtjde felve fullen in overwegin-
ge vandegetrouwigheyten yver tot het gemene befte,
waer van ick voorvallende occafien , londer eenighe
particuliere infichte, hebbe^wiww gegeven, fich naer
myncaflyvigheyt, mynenherts-geliefde Gemalinne,
in haere over groote droefheyt benevens haere onmon-
dige Kinderen, aennemen; ende harer aller getrou-
wen Vader en Voorftanderzijn : Ickrccommandere
U Ed. Mog. de felve ten dien eynde aldergedienfticht,
ende na dien my
hatepieteyt tegens Weduwen en We-
fen ovérvlocdelijck bekent is ; Soo houde ick my vol-
komentlijck verfeeckert, de felve fullen haere handt
van de myne niet aftrecken , ende in'tbyfonder aen
myn Soontje, continueren hare gunft ende genegent-
heyt, waer van U Ed. Mog. hem aireets de effeits hpb-
ben doen gevoelen, mits hem hebbende verfien mee
de/urvivavcie, In fulcke gewifle toeverficht, fai ick
dit leven met diés te meer geruftheytbefluyten. Ende
daer mede Ed. Mog Heeren , Godt bidden , defelve
voor diergelijckefware ongelucken genadich te bewa-
ren , en hare Regeringe te zegenen.
Leeimacrden den
tipintighfien
Odlober feflien hondert vter enfifligh. On-
der ftoht,
U Ed, Mag. geh$erfamen, getrouwe» en dienfi-
•millichfien Dienaer > ende enderteecke».

VJïLn.V'&iOmcK.Vorflz.uNaJfoH.

BetOpfchriffmas.

De Ed. Μ. Myn Heeren, de Heeren Staten vandp
Porvincie van Vriellandt.

€«1 up? boDjftjntioobt/ gafamfijnBojfirlGe.
roaiin miiïingij/ noförfnambfn jongen Prins, m
fcn acn tre jojigc Princefie, enDc naniaffcftfi'tbait
Örtii/ oplijcfe ban alfe (©mlïanöfrjS / booifc{)?iftof
tfccftftt/ toantöp fp?arit n^tt'fcDftt De qurtfiice.
Crnige «pcrn boo? fijn obreïijoni/bfrfoföt De i^fn; van
Haren iöjiftniau fnöe
§>tatt «©rafracl / VValrich
3ï> 3 Φιη*


-ocr page 61-

S A ϊζ E ίί vali S Τ A E Τ

41

©ntfanört <©fn«ad ϋαη Vrienandt, enbe Vegelyn
fiin i)oftiiccflei; / tot opficljt üan ftjn il&of / enDe Dc
3Do?|ld!jche
Weduwe cnDE Kinderen met lacÖt tC afll^

©Ìinccfic ©oitariece ban Naflbuw, fcö?ecftcrs
fionöc am ör Staten ban
Hoiiandc, om te gcücn fijn
rtcflimcin fuDe <ioinpagnie paecDcn / tip
Hoilandc
l)CtadtiUO?bfUDc/ atn#iinsHendrickCafimirI)acc
^oon/ fuirft^ ü)ia-bt Dao? De Maten ban Vrieflandt
gcfcronöcfct / mare fDnbfC"effect.

liftooclt tCL'fïont acn'tJIofbccfoeeiien appjo?
'Dacie enbe ccaifïcatie banïjet (Ceflament. liEen
twee-
den ,
ban Ijaec ©ooaljbpe / ten derden, bat boojtaen
in alle Citatien enbe €vpIopten ban ben l^obe/ bc
iiacni ban Den jongen i^ojfi
Hendrick Caiimir moctjt
bjojbcn boo? acngefielt. ^Be
twee eerftepoinctm fijn
torgrfiaen/ Ijet
derde (jeböm awcnüopecrt tcc bifpo=
(itie ban bc Staten bec p^obintie, asp bjelcUec abfen=
tie bei}ceccn «©cbepttteeebni baer in {)ebbcnBebifficnl=
tfcrt/ om bat bolgen^ be ^cte ban
Survivance be^
jongen i^eec ^tabtljoubec^ functie eecfi fonbe acn=
gacn luaitnccc tjp
cwintigh jaec oubt toa^.

i©£f>?inceffe bjaé in becaebt om tebecfoecften b'abi
P^obatie ban be5>tatcnban
Vrieflandt, iuant^jin^
Willem teboojöabgeooibeelt/ batÖcmfoobaneap=
pjobatic noobiglj b)a^.

Büacc alfoo alinbietijbtoocïibep?in^gcccnebab=
De geficn / bat men foobane cact^-befiellingb ( bp f"t='
bibance) Ijab gljcgeben aen be
Princefle (naftjneaf=
lijbigOept ) enbe fuïrfi^ boen taiecbt glje-e>;cufcctt ;
^00 beeftet be
Princeire altan^ niet bojben bei;foec=
hen: Spt bjeefe/ bat ftet/ gljetoepgeit toojbenbe/ i
bc geljeele acte enbe opD?acbtfoubeb)anItelBaec / of
ten minfïenbpb'ecnofb'anbecongelcBcntljepbbtfpu; |
tabel maecftcn. Jl^ant inbec baebt bp bccle bjiecbt ffije= i
mompelt/ bat be
Steden, een ïibt/ fonbec confent,
ban b'anbece
drie gieeben fnlcft regaei ( aen bc Staten
ban 't aianbt bctballen) niet honben toegb geben.
?l!lfoo Ijeeft bc giinccffc bctec geacbt/ öet flillelien^
becbp te oacn / enbe öact te bccgenoegben met be pofi

fifne.

Ge-extraheert itjt het derde Boeck der Regifiratien
•van Tefiamenten, Codicillen ende andere pre-
gnante ASten , berujknde ter S ecretarye van
den Hoovevan Vrieβandt.

Ti yf Aria by der gratie Godts, gebooren Princéile
«fff iVjL van Orangk» ais Moeye ende naefte Bloed-
^creTot verwante over den Heere
Hendrick Cafmitt

atiitcii Vorfl: tot Najjau &c. Verkooren Gouverneur ende
Stadthouder van de Provincie van
Vrieflandt , Scadt
ende Londen en Drenth, oudt
feven Jaren, Amilia
ende Wilhelmina Sophia, beyde Princeffen tot Naf-
fau, oudt Λί^ί Jaren ende</Wi Maenden, refpeótive
Kinderen van weghen.denDoorlughtigen Hooghge-
booren Vorft ende Heere j
Wilhelm Frederkh, Vorft
tot Ναβαα , Grave tot Catzenellebogen, Vianden »
Diets ende Spiegelbergh, Heer tot Biellleyn > Baron
tot Liefvelt , Stadthouder ende Capiteyn Generaci
Van
Vrieflandt, Stadt Groeninghen , Ommelanden
ende Drenth ; Generael van de Artillery der Veree-
nighde Nederlanden, Landt-Com mandeur van den
Ridderlijcken Duytfchen Ordre der Baillue binnen
Utrecht , in echte gheprocrecert by de oock
Doorluchtige Hoogh-ghebooren Princefle , Vrouw
Albertina Agnes , Ghebooren Princefle van Oran-
gien &c. Vorftinne totNaflauw, Gravinne tot Cat-
zenelleboghen , Vianden, ende Diets, Vrouwe tot
Bielfteyn, &c. Douariere, geaflifteert met de Hee-
ren
Willem van Haren , Ordinaris Gecommitteerde ter
Vergaderinge van haer Ho. Mog. dê Keeren Staten
Generael der Vereenighde Nederlanden , Grietman
Van der Bildtj &c.
Gerhard van Walrich Ontfanger
Generael van Vrieflandt, ende
^kilifs Ernfi Vegelyn
van Claerbergh, Ridder, Raedt , ende Hof-meefter
van hoogh-gemelte fijn VorftielijckeDoorluchtigheyt
hoogh-loifelijcker memorie, ende Capiteyn in dienfl:

?eati-
tjorf
leert*

der Vereenighde Nederlanden, ëxhibercnd'e de hù- 1664,

welijckfe voorwaerden tuflchen hoogh-gemelte Door- --

luchtige Contoralen, opgherecht binnen Cleve den
tweeden May fefihien h'ondert twee-en-vijftigh ·, Mitfga-
ders de codiciilaire ende laetfte difpolitie van meer-
hoogh-gedachte fijn VorfteliJcke Doorluchtigheyt, in
dato den /ro/ai/^/j/ifsdefer loopende Maendt > in hun
rerpedive qualiteyten Requiranten.

€ O Ν Τ R A. Hoogh-ghetndte, Doorluchtige
en hoogh-gebooren Vrouw,
Albertina Agnes,
gebooren Princejj'e tot Orangien, Vorfiinne tot
NaJJau , Gravinne tot Cat'zenellebogen, Vian-
den, Diets, ende Sf tegelberghen, Vrouwe tot
Bielfieyn, Baronne van Liesuelt, Douariere ^
Moeder ende Voorfianderjfe van hooghgemeltt
hare Kinderen ,gerequireerde verfoeck te doe»,

't TT Of gchoort'tverfoeck van de booghgcmelte
* I J. Princefle requirante, geaflifteert als vooren,
ende 't confent van de meer hooghgedachtc
Vrouw Vorftinne
Douariere gerequireerde, authori-
feert den felven Vrouwe gerequireerde, volgens de ge-
exhibeerde houwelijcks voorwaerden ende codiciilaire
difpofitte hier boven vermeit,
tutricefncnàecuratricem
over meer hoogh-gedachte hare Kinderen originele
Requiranten, ende
fer confequem over hare goederen ,
foo ende waer die oock fouden mogen wefen gelegen ,
omme welck rwif/dende refpedtive wel ende

getrouwelijck teadminifl:reren, meer hoogh-gedachte
Vrouwe gerequireerde den behoorlijcken Eede dacr
toe ftaende in handen van
àe Hsetc Allard Peter van
JongeJlal
Ridder , eerfte ende Prefiderende Raedc
's Hofs van Vrieflandt, &c. heeft gepreileert, ende is
haer Hoogheyt diensvolgens de voornoemde
Tutele
ende refpeaive C«r4;/i/egedecerneert ; Aldusgedaen
ende uyt gegeven onder het Groot-zrgel 's Hofs van
Vrieflandt, huyden den viffen nvintighfien Odtober
fefthien hondert vier en feftigh- Onder den originelen
defes in Francijn gefchreven ftonde, in kennifle van
my Griphier's Hofs van Vrieflandt, ende vertekent
S. V.
doelens met ghewopnlijcke tooghen, benefFens
dien was hangende een groot Zegel in rooden Waf-
fche , met een zijden Orango (leert door getrocken.

Geconfereert tegens de vqorfz Boecke als medé
voor foo veel daer uyt ge-extraheert. Accorde-
rende bevonden huyden
àen iwee eatujintigh-
fietì. Novembery^y^te hondert vier en feftig.

In kennifle van my Graphicr 's Hofs
van Vrieflandt.

S. V. BOELENS.

«Pé ^tabt Sneeck cctft / bàcc na bc nnbcrc/ qnameti
tccfïont na ïjct obctlijben ( op acnmaningeban bjegcn
be |>?incc(Tc
Douariere ) ijflcc conbo[crcn enbe bccfecc=
ftcccn ban be opbjac&te bec
Survivantie, taecftenbe be
Magifl:raets-beftellingen bcC negen Steden, acntjarc
asojllel. iPoojl. ge bacìi / gebupceriïie bc^ #?incni min=
becjacigijept. J^oetocl öe anbcce
acht ^tebeit bjateti
tuat te onbjeeben/ bat
Sneeck ïjaer gabbe gïjcp?cbei
nicctt/mecnenbcmen beïjoojbe örtöelöcMijcït te boen

^n tnat maniere Anno twee en veertigh bC iïact^-
befieWinge in be
negèn^ebcntóa^bntie^tatenbart
Vrieflandt geappjobeert/ geeft öctboïgcnbc:

D

È Staten van Vrieflandt ghehoort ende vÊrftaen
hebbende, door rapport van haer Ed, Mog, Ge-
cornmitteerden in 't minder getai^de Propofitic
by fij π Excell. de Héér StàdthoUder gedaen den
vijf eti
faintighjien hitjiis,
beftaëhde in defen : Dat, d.ewyleal-
omme in
denegen Steden deCer Provincie, namentlijck
Bolnveert. Sneeck, Doccunt, Harlingen, Staveren, Slo-
ten, Worcum, Tljt
ende Hindelopen, goede eendracht
ende vrientfchap ware, cn in de felve Steden de
Magi-
ftraets- beftellingen
aen fijn Excell. als Stadthouder had-

(ieri


-ocr page 62-

t66A. den opgedragen; folgensderefpeaerefoIutien.Aaen

__Ζ ende vertoonde Odroyen ; of haer Ed. Mog. niec

foude verftaen goet, raetfaem ende dienftigh te zijn
tot confervJtie van de fel ve Eendracht j onderlinghe
vrieiidcfchap ende nader verbinceniflè, ende om alle
niilVerftanden, jaloufien ende vordere onluften by alle
wcghen voor te komen, de felve Odroyen raeckcnde
Je opdracht vande Raedls-heflellingen, by de fiegen Sce-
citn ghedaen,teapprobcren, ratificeren» ende voor
onbrekelijck in toekomende tyden te ftellen, omme
ghevolcht, ende als een ffét naeghekomen te moeten
worden , niec alleen inde perfoonvan Syn Excell.als
tegenwoordigh Stadthouder, dan mede nevens Syn
Hooch. Ρτΐϋίΐνίίΐείη,&ο. als welcke airede opgedragen
isdeSurvivauce van het Stadt-houders-jitnptihthbea
na rype deliberatie ende onderlinge communicatie in
de refpcftive Kamers ghehouden, de felve Odtroyen
geafprobeertjgeratificeert > in voegen de felve refpedi-
"velijckzijnluydende, oockde
panam ende vcrbinte-
niflen in de felve geroert,
■vigoreus ende effelt tefuUen
fortmn·,
endede Inghefetcnen ende hare Nakomelin-
gen aen de felve verbonden. Laftende ende bevelende
mitsdien de.Magiftraten ende vordere Ingefetenen
van de felve Steden, haer altoos ende
onvederroepelyck
daerna te reguleren. Verklarende te houden ende te
fullen houden, voor perturbateurs van de ghemeene
rufteende welftant vande Regeeringe der Steden ende
van de Provintic alle die gheene» van wat qualiteyt die
oock foude mogen wefen, welcke hier na haer daer te-
gens foude willen ofte mogen
direSié ofte indireSe ftel-
len, ende de voorfchreve Ódlroyen in eeniger manie-
re contra venieren. Belaflende de Gedeputeerde ende
Raden-Provinciaelommeallefints goede fotge te dra-
gen , dat de voorfchreve Magiftraten haer daer na re-
guleren, ende den jPrnwi-iwr,
Generaeltegens de Gon-
traventeurs fonder eenighe gratie ofte diiFimulatie tè
doen procederen, want W y verttaen fuicks ten dienfte
ende rufte van defe Provincie noodigh te wefen.

Aldus gerefolveert op'tLandt-Hüys binnen Ijeeu-
Tvaerdedeknnegenentwintighfien
Marty fefiienhondert
iipee en veertigh,
onderftont geteeckent voor OoBergoò,
als namentlijck voor Leeuroerder-deel, H, Roordava»
EyJJtnga,. H.<vàft Epema.
FerwcrderadeeljEiow» Dou-
ma.
Weftiiongerdeel, D. ud» Ayha, C.Vermées. Ooft-
dongerdeel,
1. Onuphrtus F. Heer tot Swartfiniurgh,
lulitisvanBeyma.
Collummerlant, S. AÌingavanHU-
'malda, P.van Doma.
Achtcartfpelenj M, GerTolfma>
lan Eyjfes.
Dantumadeel, - - Tietierch-
ileradeel,
F.van Ey^nga, Atentvanliillema. Smallin-
gerlant,
A.'uanÙaerjma·, G. Fockens. Idaerderadeel,
Henning Georg va» Andrie, Rauwarderahem, F. φλ»
Eyfmga.

tVefiergoó,

, Menaldumadeel » TjaUing van Ey^nga, E. Glmflra.
Franekaradeeb AndriesvanWaltingat Α,ΑηΜα. Bar-
radeel,
1. vtm Eyjpnga, H.Wringer. Baerderadeel,i.i»a»
jlylva, Hennaerderadeel, SiccovanGrevtfiins, A.Co-
pius, WonfeTideelfRegnerutBruyn/ma. Wynbritfera-
deelji.
vanBourmannia^ R. Gravius. Hemelumer Ol-
derphert,
lohan van Ayha, A, lacóbiHaerfnuh 't Bildti
P,
van Boshnyfi», B.Geerfina.

:

Sevenivoldert.

\ Uyttingeradeel, R. Andrìngn·, Hejfsl tian Smela,

'i An^f/irden, l.vanCrack, Donialkirfial,

ί HaeskerlantjH. wwBdfri/.Schooterlant,

Lamfterlant, Fred, van Gaefterlant , Hans

vanLycklama, Opfterlant. S Teyens. Ooft-Stelling-
werf.
St^ridLìjcklamavanìIieholt, Auguft. LycÌama
vmNieholt.
Weft-Stellingh-werfj N.Gertrdii

Steden.

Leeuwaerden - - - Bolfwaert, Tmm
^'nfz.mfinaFeykeOennes.
Franeker,
Sneeck,
HanfoMoll , A.IochemsFooChti. Doccum,r.

Gammay Feye 'ijerx. Harlingen, G-Keth, Rinnert 1664,

Öed/ès. Jan Evertfz., Stavoren, H. Piers. Slooren --

Epeus Ooàerzce,lacciloukes, Worcum, Doytje Ro·
byns.
Ylft, S. Rifpens Hindeloopen. Sytje Gaijes.

i^irc te notccf n/ bfjt fiilftuiigf boojbiJ afflar ή

IjetpomctcaftcnDeDcSürvivance arnöcii I^^ecc ^iin^
ban
Grange, gcgfbftij fooOatöc mmim0c lua^ Dat
Ijetaïïecniijcïitoiectsccouficmcrttintte |)rcfoon ban
prin^
Willem, Doen «©jarf ban Nafl'ou.

't^aét negen cn vijftigh, toiftt Dc Survivancc

banfjet^taDtfjoubccfcliapijrgebcu aen pjinsJHen-
drick Cafxmier, al^ boicgt :

De Staeten van Vrieflandt, in behoorlijcke confi-
deratie nemende, dat Godt Almachtigh ghelicfc
heeft fijne Vorftl. Doorl.
mllern Frederick F. z\i
Naflbu , Graeve tot Catzenellebogen, Vyanden;
Diets. &c. Onfentegcnwoordigen Stadthouder te ze-
genen met degheboorte van een eerftgcbooren Prince
Van Naflou, genaemt
Henricus Cafimiert ende genegen
wefende om alle de werelt te betoonen de finguliere
affeftie ende goede memorie,die wy na 't exempel van
onfe voorfaetenbydiergelijcke geicgentheyt, hebben
endeconferveren van degroote mcriten ende lofFclijc-
ke dienften by de Huyfen van
Orrngien ende Nafou,
aen den Staetdefer Landen bewefcn : Oock om fijn
Hooghgemelde Vorftel. Doorl. ende dcflelfs Defcen-
denten te meerder teencourageren ende obligeren toq
betrachtinge van'tgemcene .befte van de Geünieerde
Provinciën in 't Generaci, ende defe onfe Provincie
in 't byfonder : Voorts op vafte hoopen ende vertrou-
wen die wy hebben gefchept, dat defe longe Prince
uyt de Doorl,
Huyknvia Orangieneade Nafou fyne
Doorl. ende hooghgebdorne Voor-Ouderen door
he-
roique
ende Vorftel. deughden fai navòlghen ende in
toekomende een bequaem inftrument worden, om
de ware Gerefoi-meerde Religie ende de diergecochte
privilegiën defer Provintie te kopnen mainteneren,
conferveren ende vermeerderen : hebben met rypc
deliberatie endé uyt hartgrondelijcke affedie goetge-
vonden, dienvolgens gerefolveert, gelijck wy refol ve-
ren mitsdefen, de S^rwW»» van
't Stadthouder-Ampt
defer Provincie.tc confereren êndè óp tc dragen, aen
de hooghgebooffen Heere
Henrisus Càfmter., eerftghe-
booren Paingè ende Soone van meer Hooghgemelde
fijn Vorftelijcke Doorliichtigheyt. Geven dcrhalven
Hooghged, Prioce van Naflpuw., in ende door krachte
van defen onfe rèfolutie, vöJkomeii maght ende laft,
omme nacr het dvérlyderi vaii lijn Heer Vaeder onfen
tegenwoordigenStadthouder (die Gode Almachtigh
in langduerig;e gefontheyt wil bewaren) het voorfchre-
ve Gouvernémcnt ende Stadt-houders-Arnptj met de
cere, Hoogheden , preeminentien ende emolumen-
ten, daer toe bchoofende, aéti te vaerden, ende bekla-
den op alfoodanigen
Eedt, Commijjien ende Injtruliie,
als wy, oftetìnìc Heeren Succeilèuren in Officio in
fuicken gevalle nae gelegentheyt van tyden ende faec-
ken, fullen goedt vinden in te ftellen endé formeren,
doen inftellen ende formeren> daer in Wy ons j ende
onfe Heeren Succeffiiiren reicrverèn de abfolute vry-
héytj macht ende àiithoriteyt j omme als dan ende tot
alle tyden deiëlveinftruftie ende Commiffie te mo-
gen veranderen, fulcx als wy oftè fy, tot behoudenifla
van de
hooghende vfyheden, endé den meeften dienfte
van onfe Lieve Vaderlandt bevinden fullen te behoo-
ren. Ende ofte het gebeurde (dat Godt Almachtighi

fenadelijck verhoede ) dat onfen tcghenwoordighea

tadthouder defer werelt gheraeckte te overlyden tea
tyde van de minderjarigheyc van de Heere Prince van
Naflbüw., onfen gedefigneerden, ende by furvivance
verkoorene Stadthouder. foo willen énde refolvercn
wy, dat in fuicken ghe valle de exercitie v^ het Hw^A-
gemelte Stadi-houder-kmpt fai gehouden -worden i» fiir-^
feantte,
tot dat da Hooghgedachte Prince van Éafouv
tot de ouderdom van twinttgh jaren fai wefen gheko-
men, genietcride ondertuflchen niet te min het traiSe-.
ment daer toe ftaende. .

Aldus ghedacn ende gerefolveert ep'tLantfchaps-
£> 4 Huyi

en OORLOG Η. 'tVier-en-veerüghfeBoeck


-ocr page 63-

44- S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ΐ66χ Huys àen'vyfen foììntighilen February feftiett hondert
„ ■ HCgen tn vijft 'tghionàctiìofìi verteeckent voor Ooflergo,
nameljjclc voor Leeuwarderadeel, Doinve van Walta,
lan Sydfes,
Ferweradeel, B. ναπ Douma, B. van Nyfien.
'WcMongcxdee\,E'vanAylv», . . . Ooitdongerdce!,
G.WìIco.F Heertot Swartfenhergh, N.Doeiiga. Colle-
merlane,
ÌF.van Schelt'mga.G. van Broerfìna, Achtcart-
fpelcn,
Lilius van sMtinga,E.vatt Meiocnjma. Dancu-
mardeel,
S van Ajlva. Hans van Wyckel. fietierxtera-
dcel,
S. Μ van Ajlva·, A.van Hiìlema. SmallingerlanC,
van HaerJmatF. Vockens Eringa Idaerderadcel,^. iVtJfe-
mn.F.lans.
Rauverderahem, F.v. EyJJtnga , W. Rey
Ttalda.

Voor TVefiergoo.

Menaldumadeel, Edz, tot Grovefiins.I. Sckeltinga.
Franekaradeeli A v-Eminga. T.lohannes Hannama. Bar-
radecl,
S.Ab'mga van Humalda.RWringerMexier&dad,
Vouwc Aylva van Loo-EslkeStfkes.Banga.
Hennaerde-
ndcel. F.vanGroveJtins, S.Tzmnmeri. Wonzeradeel,
Tace van Comminga, lacoi lans Merveda. Wjjnbritfera-
dcel,
Duco Manna van Barmania, Boetius Sterna,A.
Hairfma.Bih- IV.van Hare».AWyngaerde?i,

Voor de Sevenwolden.

Utingcradecl, R.Andringa Hejfelvan Sminia, Ang-
werden, l.Bouritius.H.v.Aerjfen. DouialVer/ial. S. van
OJìnga. C.Pecama.
Hafcerlant. Eg&ertvanBaert. I, van
Vier^en^à.iOQX.nX'i.TXK.'D.B.van'àchehinga. P. Reuffert.
Lemlterlant.F.w«Roirii>. Gellius Hylckama, Gaelter-
\3.x\Ulìans van Syclama.T.Heydoma. Oofttriant.ili. Fec-
i(!i'«y.toiiF«,(-fwi.«Ooft-Stellingerwerf.
Auguftinus Ly-
clama a Nyeholt. La:ìius Snuaga.
Weftelligwerfj v, van
Βοοίβηα. Geert Hendricx.

Voor de Steden.

Leeuwaerden. I. Cuylenhurgh.l. G«rt/i^iri.Bofwert,
U.Kuyf. F.F. Pofthumus. Franeker. Petrus Scotenni.
lanWillews. Snecck, C-Hauiois. P.Aitfma,Oocc\im,
W. Urna. Lolcke lanfr. Suyderbaen.
Har]jngen,.Jtfq/ï
van Voorde. Focco Heemjtra, Stavorèn. O». Geldórp.
IpeTierca.'^\oKn. larigh AnHes.H. Maf»minga,WOl-
eum. Reynier DouTfes. Frid. Inthiema.
lift. Reynier
' van TMtn. S. Vin Ri/pens.
Hindelopen. Broer Heres.

iSftiacbi^-bcfifllinaÖ oaf tccfront trtatccie ban
bifcomlTcn. 53c fflUc niet ftonnenbe gljpfcftieDni tot
glt)rnocQ()cn ban alle man/ beelraadi fu&jcctflöcï
turcflacn alteratien.

«öctrfi in't^aec twee en twintigh:. laact ban icl$
tofl öommael^ Dtt" acntcpcltcnins!) gijebacn ;
mate fcDect geftccgen tirbbcnbe öet bolgcnbe ©erbari/
falöctBifcbiifcttfn.

©et'
bad san
ïSactsj
ijfllel·
ïitiBÖ in
'tanie

OP huyden den vier en trointighflen Augufti feftien
hondert t-wee en twintigh,
't Hof door aenfegginge
van de Heer
Harinxma wefende vergadert inde
Cancelerieis by den felven geproponeèrt, datter eeni-
ge ghcruchten liepen van de veranderinghe in de voet
van de Raedts-beftellinge in de Steden by eenige
VoIt
machten voorgenoomen, ftellende voorts in delibera-
tie, wat defen aengaende, diende gedaen, waer op voor
cerftgoetgevondenis, datmen de Heeren
Vlenhurgh,
HiUama,
ende Tongfial foude verftaenjwat de felve be-
kendt, ofte andere inde fake by hem ghedabn was. Na
vertreck, alfó de Heeren difficulteerdenjdienaengaen-
de verklaringe te doen, is evenwel by den Hovegere-
folveert, dat de faecke de Staeten van den Lande foude
vertooncn: Ondertuflchen de Heere
Olenhurgh uyt de
Vergaderingeghefcheyden, is 'cHofcollegialiter op't
Landt-Huysby het minder getal van dewVr Camers,
inde Camer van O^irgegegaen, ende hebben de fake
aldaergtproponeertjbchalven de Heeren
HiUamaeinde
longftal,
die gcweygert hebben, omme beneftèns de
an dere Heeren aldaer mede te gaen ; Voort na gedane
Propofitie aldaer, is het Hof weder op de Cancelerye

vergadert, ende heeft de Propofitie ende Miffi ve hier i

na volgende gearrefteert, fonder dat de felvc Heeren -_

mUama ende longfal duet over hebber, v^illen befoin-
gneren en prefent zijn, ende was de Miflive en Propo-
fitie van woort tot wöorde luydende in voegen hier na
volgende :

HOogh ende welgeiooren Grave, genadige Heer·, Wy
hebben vernomen, dat by eenige perfooqen ghe-
concipieert foude fyn een
vieime forme ende veet
van den Raedt-BeReÜingke
in de negen Steden defer
Landtfchappen te docne, ende dat met
oireptie ende
verleydinge van verfcheyde goede luydcnjals oock fon-
der behoorlijcke communicatie, overroepinghe , van
dienfulcx toekomt, welcke niewicheytfoolichtelijck
meer fwarighceden foude konnen medp brengen , be-
fonder in defe conjondture van tijt allefins diené voor-
gekomen te werden, hebben wy noodigh bevonden,
tegenwoordighU. Gen. niet alleen te fchicken Copie
van'tgheenewcsby ons daer van vertoonde is aen de
Heeren Staten defer Landtfchappen althans noch ver-
gadert,maer vcrfoccken dienftelijck ten eyndo U.Gen.
believe nae het exempel van U.Gen- Heeren Broeder
den Hoogh en Welgebooren Heer Gracf
Willem va*
Najfou,
onfen voorigen genadigen Heere Stadthou-
der HooghlofiÏlijcker gedachtenifle, 't oude gebruyck
dien aengaende voorts ende voorts te hanthaven, ende
dufdanigeNovateurs met alle ernft af te wyfen , im-
mers de goede handt daer aen te houden, dat by vor-
dere obftinatie teghcns defelve verfien rnoghen wor-
den, fulcks en aJs de rufte en dienft van ' tLandt ver-
eyflchen moghe, daer toe ons nefièns alle dienftigege-
biedenifleaen U.Gen. verlaten.
. Hoogh ende Welgebooren Grave genadigen Hee-
re, bidden den Almogenden UGen. inlanghfaligege-
fontheytcnde voorfpoet tot s'Lands dienft te fpaeren,
uyt
Leeuwnerden den vier en twintighfie Augufti fefiie»
hondert tv>ee en twlntich
. Leger ftonde U. Gen. dienft-
willige Vrienden de Raden'sHofs van Vrieflandt, en
was verteeckent S. CwWew met eenige ftreken. 3D(jIc{jt
boojt^ be Copiie ban be Propofitie.

Aen mijn Heeren, mijn Heeren de Staten •υαα
Wefi-Vrieflant tegenwoordig op den Lanfdage
•vergadert.

E Dele Mog. Hooghgeleerde, feer Voorfienighe
Heeren ,· Ons is voorghekomen dat door beleydt
van eenighe onlanghs voorghenomen is feer fe- ^
cretelijck te praitiferen
een nieu^ce voet van Raedt-be-
fteUtnghe
in de »ρς·ί» Steden defer Landtfchappevoor-r
taen te doen, ende ten dien eynde reedts in de Kamer
van de Steden feeckereRefolutie ghefabriceert , fon-
der voorgaende behoorlijcke overroepinghe , cura
munciatieende'laftvan dien, fulcks toekomt,veéi weys
niger met onfe kenniflè, ende in'tminfteUE. M.
confent ende authotifatie,we]ckenieuwigheyt foo dan
veel minder fwarigheden, infonderhcyt by defe tegen-
woordige periculeufe conjundture van tyden, foude
konnen cauferen, hebben wy eedts ende plichtshal-
halven niet willen laten U E.M. hier van te vertoonen
ende by deièn te gemoet te voercn,dat niet tegenftaen-
de voor defen tot meermalen wel verfchillen en que-
ftien tufiTchen
La?tdea endeÌii</i»ontrefenzijn,noch-
tans fonder daer op in 'tminfte aenfchou te nemen by
ons fulcks gebefoingneert is, datwy van partydigheyc
met recht niet.hebben konnen befchuldight wordcn>
endedatdaerommc defe haeftige veranderinge ons te
onrechte befwaert, als of wy in'cregarde van de te-
genwoordige mifverftandenhiernaemaels andersfou-
den doen als wy eedtshalven fchuldichzijn, ende toe
dienftevandei/fi/iw in'c particulier, ende den Staedt
defesLandtsin'tgheneraei noodigh oordcelen; daer
benevens ftaet te confidereren dat
Magiftraets-hejttl-
linge
is na rechten een afte ofte ροίηΛ van Sonveraï-
niteyt·,
ende daeromme by niemant als by de Staeten
dtfis Latidts
, (. by de welcke teghenwoordigh de
Hoogheydt beruft} pfce den gheenen welcke by wel-

ghedachtfj


-ocr page 64-

t 66a, gedachte Staeten fulcx fpecialyck aenbevolen wortj ge-
„ daen kan worden : iulcx dat de Steden elcx in 'c partcu-
]ier,ofteoockfamentlyck gheconfidereert , niet ver-
mochcenjfonder fpeciael confent vande andere Leden,
ecnigc veranderinge in forme van de Regeringhe voor
te wenden : Behalven dat fulcx nu oock by onderkruy-
pinge onde fonder overroepinge van foodanige als wel
behoorde op vei fcheyde plaetfen voorghenomen is :
Stact oock wel aen te mercken van wat fchadelycken
gevolge het zy, endewat inconvenienten er. jalou-
lien tuflchcn de Leden van onfe Collegie onderlinghe
ende tot nadeel van het gemeene beft ontftaen fullen,
datmen fai uytkippen weynigh perfoonen, ende den
felvenalleene vertrouwen de Regeringhe der Steden,
ende ofte niet daer door in een welbeftelde Republyc-
que fai worden opgherecht een
Oligargia ofte Heer-
fchappye van weynighen j die door ambitie foo verre
konnen getranfporteert worden , dat fy haer met fim-
ple
Raedi-tefieHinge niet fullen laten genoegen , maer
haer macht ende authoriteyt misbruyckende wydere
nieuwigheden fullen moghen voornemen tot nadeel
endeoppredie, als andere Leden des Landts, men wil
de ongerymtheyt, foo uyt defen nieuwe voet fai kon-
nen ontilaenials dat eenige
EitÌieurea haer felven fou-
de mogen kïefen : Isdaeromme ons dienftighe ver-
foeck, ten eynde U E.Mog.believe defe fake naer haer
gewichte, rypelyck te examineren, voorts foodanighe
refolutie daer op nemen , als tot maintenu van des
Lants Hoogheyt ende rufte bevonden fai worden te
behooren,als oock ons van U E. Mog, goede meningh
te verftendigen. Ghedaen binnen
Leeuwaerden in de
Cancelrye den
vJer en twintighfien Augufti feflien hon-
den mee en fwintigh.
Lager ftont U E. dienft willighe
de Raden s'Hofs van
Vrieflandt, ende verteeckent B.
Hoppers, met eenige trecken.

En dertighlit» Augufti feflien hondert t-wee en
fwintfgh
is het Hof door aenfegginghe van het
minder getal der Staeten van
Vritjlandt weder in
de Cancelrie vergadert ende heeft de Heere
longflal
weynigh tydts daer na verleden de Heere Harinxma
givraechtjtot wat eynde de welgedachte Heeren 'tHof
by den anderen hadden verfocht te komen; waer opby
meereemelte Heer
Harinxme wierde geantwoort, dat
Syn E. fulcx door verfoeck ende ordré van de Ed. Mo.
Staten hadde laten gcfchieden, 't welcke de Heer
long-
ίΐβΐ
verftaende.heeft a!s doen daer op verklaert,by hem
in de fake beneöèns de andere Heeren niet te konnen
befoingneren,vermits het in de materie van de
Raedt-
tefiellinge
foudezyn , endeisdatr nauytde Raet-Ka-
mer gefcheyden, voorts alfoo weynich daer na by den
eerften Deurwaerderaengedientwerde, dat de meer-
phedachte Heeren van het minder ghetal door haer Ei
Bode verfochten der Vergaderingeendeby een kom-
■fte van de Heeren van den Hove, heeft het Hof dien-
volgende haer vervoeght in de Kamer van
Ooftergoo,
ende aldaer gevonden deE. Heeren Staten van Oojter-
go, WeftergotTiàt SeveKWolden,
benefFensdeE.Heeren
Gedeputeerden Staten vande refpeftive Leden ver-
hack,ten welcke tyde by meerged, Heeren van 't min-
der getal door haer E. Bode nochmaels verfocht worde
de prefentie van de Heeren Gecommitteerden tot het
minder getal van weghen de Stéden , als mede haer E.
Gedeputeerden 5 Ift nochtans dat foo wel de welgemel-
te Heeren van het minder getal als haer E. Gedeputeer-
den niet gecompareért
7.yn jdan wierde dier tijts by den
Bode mondeling gerelateert,dat de Heeren Gedeputer-
den van de
Steden verftonden, dat het een fake was die
de Landen raeckte · gelyck fulcx mede verklaerden de
Heeren Gecommitteerden van het minder ghetal van
wegen de
Steden, verhalende daer beneffens oock, de-
v. yje de Gedeputeerden fulcx verftonden, ende def-
halven niet en compareerden, dat fy mede daeromme
niet cn kondén, noch gedachten te conipareren. Waer
haby
àcnGr\]tmiiri Douaevan^ylva uyt dennaeme
ende wegen de meergedachte Heeren van 'c
minder ge-
tal
by monde in 't lange werde verhaelt, 't geene by de
Ed. Mog. Heeren Staten op voórige Propofitie waere
gedaen by de refpedlive Kamers van
OJteTgo,Wef(erge,

D

caàs Stvenaolden. ter prefentie van de mede Gecom-
mitteerden van het minder getal van wegen de Steden j ———
enin wat voegen eyndelyck by de Heeren Staten de re-
folutie hier navolgende was genomen, daeraf hy oock
uyt den name als vooren ove-gelevert heeft foo aen de
E. Heeren Gedeputeerden als Raden Provinciael, co-
pia Authenticq,aenfeggende daer bencfFeus wel ernfte-
lyck ende iterati velyck den welghedachte Heeren Ge-
deputeerden Staten., fampt de Heeren van den Hove
de uyterlycke meninghe van de Heeren Staten tezijn,
dat het inhouden van de felve refolutie gheeffeÖueerc
worde.fonderdeminfteinbreuke te gedogen; Waer
op by de Heeren
Harinxma van wegen den Hove is ge-
antwoordt, den E.Mog. Heeren Staten ten hoogften te
bedancken van weghen de goede forge ende voorfich-
tigheyt by haer Ed.Mo. in defe gelegentheyt van tyde
tot rufte ende welvaeren van onlen lieven Vaderlandc
betoont en gedaen,en dat Hof haer na inhouden van de
felve refolutieibuden reguleren, en in geen ghebrekc
ïyn van het inhouden van dien te efFefluercn. Van ge-
lycken hebben de Heeren Gedeputeerden verklaart de
wille ende laft van de Heeren Staten te fullen nako-
men; waer na alfoo meerged. Heere Gedeputeerden
Staten famt Heeren van den
Hove haer affcheyt van de
Heeren van hctmindergetalhebbengenoraen, is het
Hof weder op de Cancelrie vergadert, en heeft goec
gevonden 't gene verhaelt, aldus by gefchrifte geftelt te
worden, mitigadersde Refolutieluydendealsvolcht;
De Staten van
Vrieflant rypelijck gheexamineert heb-
bende de Propofitie by de Heeren Raden Provinciael
foomondelinghals fchriftelyck ghedaen ende overge-
geven,ende begerende allefins voor te komen de fchade
ende onheylen die uyt de
fiparatie endefcheydinge in de
regeringe tegens de oude forme ende voet gcattenteert
ende voorgenomen foude mogen volgen, tot üibvcrfie
ende ondergang van den Staet felve, ordonneren ende
bevelen by defen wel exprcflelyckj ende ten ernftigito
den voorfchreven Raden op hun eedt ende plicht »
voortaen t'famentlyck by de beftellinghe van dc Magi-
ftraten jaerlijcks in de Steden met de Heeren Stadt-
houder te doen, in voegen ende in manieren tot noch
toe ghepleecht ende gebruyckelijck is geweeft, fonder
dien aen. gaende ecnighe particuliere veranderinghs
ofte inbrcucke van yemanr tot prejuditie ven des
Landts Hoogheyt te gedogen, en immers teghensde
Autheurs van defe nieuwigheden ende alle andere con-
traventcurs fonder conniventie te procederen ende
doen procederen, foo tot maintenu van de publique
authoritwtendc vordere rufte van ons Vaderlandt be-
hooren ial; Belaften ende ordonneren wel exprefle-
lyck hen Gedeputeerden infgelijcks op hun eedt ende
plicht daér aen oock de handt te houden, ende dés
noodt, om fulcks te effwftueren alleaffiftentieende
hulpedevoorfchreve Heeren van den Rade Provin-
ciael te bewyien, alles behoudens nochtans de welghe-
meldc Heeren Staeten hunne Hoogheyt 5 ende ten
eynde hier inne niet verfuy mt worde, fai defe refolutie
foo wel de Heeren Gedeputeerden, als Raden Provin-
vintiael toegefonden worden. Aldus gedaen ende ge-
refolveertbyde Heeren Staten voorfchreve op'tLànt-
fchaps-huys binnen
Leeu-wserde» den negm en tiuintig.
ffe»
Augufti fefiien hmdert twee en tmintigh. Onder de
Principale ftont voor O^ergot getekent W. Houverd»^
V. Wèckama. Piet er Attes. Voor Wefiergo Dontimm ven
Hottingai Saeckto Kingma. Voor
de Seveimelden, Mer^
tinusFockens. SydsvanOfinga.wooràc
Steden. Lager
ftondt 1 accordeert met de principale > in kenoiflè vaa
my
A.Aitx.etnai met eenige trecken.

©olaljbenocBfrfttc (Öffcöjlft iip 't mintifr^^
b^n Vuesm be ben «Eb. i^eaen Staeten
ban ben Eanoe geinfinueevt / fnbebena]$;tffïecboa}
ftact <C. SiSobe tccjjanbf η ^Pdt/ om bp DoojgoenDe
Rcfolittic te bocBcn/lupbeaT^bolcöt :

D E Volmachten der Vrteflmt Staets-ghe-

wyfc op den tegenwoofdigen Landts-daghe ver-
gadert, geficn 'tGefchrifte der Raden Provinci-
ael by den Lande verkooren, aengaende der Steden
Raets-iififUingeaityoitoacbtenvande platte Lenden

fry

cn O O R L O G Η. V Vicr-en-ijeemghfe Boeck. 45


-ocr page 65-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

lóód, biforme van klachten, tegens de Steden overgegeven,

__ verilaen,dat de Staten van den Lande met de Raets- be-

^r5fei/e»,endiergeHjcke difpofitien hun niet
hebben te bemocyenjten miniten foo lange en ter rijde
die vati den Lande de beftellinghe der
Grietluyden y en
andere Officieren,de difpoficie der Steden van gelyken
fullen hebben onderworpen, te meer door dien de
felvc beftellinge van Lants· Officieren by de t'fament-
lycke Gedeputeerden van den Landen en Steden pJach
te gefchien,oock in die tijdt als de Landen in de
Raets·
htSieUmge
der Steden niets hadden te feggen. Dien on-
verkort en onder proteftatie
de non frtsjudkanda, feg-
gen dat de Raden Provinciaei 'izedert de tegenwoor-
dige Regeringe,geen anderlaft, commillie,ofauthori-
teyt hebban gehadt,ofaIs noch hebben, dande bedie-
ningevan criminele en civile juilitie, fonder haermet
de regeringecenichCnste mogen bemoeyen, behou-
dens aiieen dacfy de
Raets-befielUnge der Steden ( ex-
cm^iLeeüvaerdeneaFraneker) foude moghendoen,
hen entertijttoeby de Steden daer inne anders foude
2ijn gedifponeert,vermogen derRadeniuftrudie by de
t'famentlycke Staten vanden Landen en Steden gearre-
ftcert,ende by hen tot dcfen aengcnomen ende belwo-
ren,ende volgens dat hun
Voimachten der Steden geheel
vreemt voor komt der Raden beklachte vooren ghe-
roert,mïtfgaderï de maniere van fchry ven daer inghe-
bruyckt j en noch veel vreemder, dat de Volmachten
van
Oofiergo ende Wefiergo op de voorghedragene
klachten,foo fpoedende en als op ftaende voet, fonder
der Steden tegenbericht,eens te verfoecken of verftan-
den te hebben, dejudicature ofte difpofitie daer over
als in hun fake,tegcns alle rccht ende redenen,hun heb-
ben aengenomen ; Syn derhalven de Volmachten der
Steden genootfaeckt tegens het onformelyck doen der
voorfz. twee
Goën te protefteren, gelijck fy doen mitf-
defen van
nuUitepenfchadelyekheyt, nopende alle t'ge-
ne by hun airede dien aengaende voorgenomen, gere-
fol veert ende gedaen is,endewyders voorgenomen,ge-
refolveert,ende gedaen fai worden, met vetklaringe dat
fy hun niet befwaert fullen vinden,ter plaetfe daer fulcx
behooren fai, redenen en rekenfchap te geven van het
geene by hun met kenniflè van faken,gehoudene ruch-
Iprake, ende laft van hunne Principalen defen aengaen-
de met fundament ende goede redenen ghedaen ende
gehandelt is, ende wyders indien noot, ghedaen ende
voorgenomen fai worden. Verfoeckende dat defen de
Volmachten van het minder getal van
Oofier^o Wèflerg»
ende Sevempolden, door twee Notariflen mach werden
ceinfinueerr ende daer van gerelateertjom henteftrec-
ken daer ende foo het behooren fai. Aldus gedaen bin-
iren
Leeuvaerden op't Lantfchap· huys den dertigMen
AugnRifefiie» hondert faee entiuintigh. Onderftont
geteeckent
Gerrit Volckerz. Dirck claeji. Onder copia
Wier uy t defe ghefchreven is, ftonde accordeert met de
principale defes. Inkennifle van ons onderggfchrevcn
Notariflen publycq,
ìal^eeuwaerdenùtka dertighSìen
Augufti fefiitn hondert twee en twintigh. Geteeckent M.
MverherdiCom. GiUius,
met ee'nige trecken.
. Volgende noch hoe dat het Hof den
een en dertigfte»
A\iga&ififiie*hmdert twee en tmntigh
wederom nae
voorgaendeaenfegginge is vergadert, ende als doen de
HecrHarifixma 't gebefoigneerde des daeghs te voorcn j
gefchiet Iw monde in 't lange voorgefteltj voorts daer |
naer den Griffier gheordonneert, omfoodeRefoIutie |
by de Heercn Staten van den Landen gcnomen,als me- i
de fekere gefchrifte by de Heeren van 't tninder ghetal '
van weghen de Stenden aen de welgedachte Heeren
1
Staten vanden Landen overgefonden,de weicke goet- '
ehevonden hebben het felvc de Griffier door haer E.
Bode te laten toekomen, voor te doen lefen,'rwelck ge-
fchiet zynde, heeft de Heere
Hillama, de Heer Hafinx·
w4afgevraecht,ofdeHeerHar;»xww van het minder

fetalipecialyck gelafticht waer,omme de t 'faraentljke
Jeeren 'tgene voorhaelt voor te dragen, is by de Heer
HertTixpia daer op geantwoort, daer toe niet gelafticht
tezyn > danverftondeomfulcxtedoen ghehoudente
2yn,voIgènsdelaetfteRefolutie genomen by de Hee-
ren Staten van
Ooftergo, Weftergo ende Sevetmolden, in
. de Kamer van
Οβίτςο hen benevens de andere £. Hee-
ren in laft ghegeven; en wierdc als doen voorts op de
verhaeldeikelolutiebydeHeerHenwjfCTa verfocht de
advyfen van de andere E. Heeren ; Wefvolgens de
Heer
jindrée voor advys heeft gegeven ende verklaert
hun te fullen reguleren na inhouden van de Refolutie
byde Ed. Mog. Heeren Staten van den Landen geno-
metii de Heer yow^/ij/verklaerdejdewyle de fake was
van grooten gcwichte,ende aen wedcizyden refolutien
aen deE.Heeren overgefonden,te verfoecken Copyen
van dienjomme iulcxgefchier, defclve nader te exami-
neren,en voorts iij η verklaringe by gefchrifte te ftellen>
brengen, ende hun na fijn CommilTie ende Inftrudtie
te fullen reguleren; de Heer
Doyem vcrlslaerde als noch
gelyck als dacghs te voorcn ghefchiet van hem te fullen
reguleren na inhout van voorgaende Refolutie} dc
Heertitf»i/fwSe»i/i verklaerdeinfgclijcx hem na'tin-
houden van de Refolutie te fullen reguleren j de Heer
Saeckma verklaerde mede gehouden te zyn om hem na
't inhouden van de Refolutie te moeten reguleren ; dc
Heer Χ,χίιί'/ΛΜΛ verklaerde mede hem gehouden te zyn
het inhout van de Refolutie naer te komen ; de Heer
longemà verklaerde als boven ; de Heer Uannia ver-
klaerde infgelijcx hem gehouden te zijn na het inhou-
den van de Refolutie te moeten reguleren; de Heer
Hillama verklaerde dat ten aenhooren van hem , beyde
Refolutien by den Griffier waren voorgclcfen, ende te
moghcn lyden, dat daer af Aöe by de voorn. Griffier-
wórde geraaeckt,verhalende voorts hem te fullen regu-
leren na fijn Commiflie ende Inftrudlie, ende volgens
de felve recht endejuftitie,benevens de andere Heeren
van den Hoveadminiftrerende; de Heer
Vlenburgh
verklaerde fchriftelijck foo volcht: Gehoorthet voor-
lefen den laetften Augufti leftledcn door den Heer
Griffier gedaen,vcrklare ick my tc refereren tot de Or-
donnantie ende Inftrudie daer na wy ons in 'tbedienen
van juftitie moeten reguleren, ende voorts tot onfe
Commiffie- Ende alfoo wy benevens de Heer Stadt-
houder volgens dc ielve inftruóbie de Magiftraten ful-
len mogen kiefen na voorgaende te nemene informa-
tie,hem ende ter tijdt by de Steden hier inne anders fai
worden gedifponeert, de weicke de Heer Stadthouder
^ voor het gemeene befte met dc Krijgf-Overften ende
; krijghfvolck tegenwoordigh te velde is, maeckte ick
' ondergefchrevc fwarigheyt hier inne yets nader te doen
i voordat de Volmachten der Steden gehoort, defe fake
I in volle Vergaderinge fai zijn geventileert, te meer,foo
I de voorfz. informatie olfnoch in lange tijdt niet fai
! worden genomen ; Aöum den vierden September
\ feftie» hondert tvee en tmntigh y^nàz waren vertekent
i üleniurgh^mtt eenige trecken. De Heer Harinxma
verklaerde infgelijcks hem na de refolutic,ende het in-
houden van dien te fullen reguleren.

Den vierden September feftie» hondert tviee en tvtn-
i/^ifc heeft de Heer/βκ^β/naeder verklaringhe ghe-
daen, verhalende,de wyle de beyde refolutien van de E.
Heeren Staten van den Landen ende Steden tegens el-
kanderen ftreden,ende over fulcx een lake te wefen van
grooten gewichtc, daeromme in defelve niet behoorde
ghedaen te worden fonder advys van fijn Gen. als het
hooft van defe Collegie,de weicke Cjn E. verftonde dat
byMiffive het advys van fijn Gen. behoorde verfocht
te worden, ofte anderfints dat dc ikccke uytgheftelt
mochte worden tot de komfte van de Heer Stadthou-
der,alfoo de fake alfulcken uytftel wel kondc lyden ; de
Heer
HiUama verklaerde fijn E. e.cn Saterdagh verleden
fij η meeningehaddc verklaert , ende verftonde daer
mede te behooren volftaen ,edoch foomen op de faecke
felfs ende refolutie foude begecren te befoigneren » was
bereyt om als dan daer op fijn meninge ende nader ver-
klaringe in te brengen j waer na alfoo by de HeerHi»-
rinxma verfocht werde ten eyndc de ac&xVlenburghy
Hellama ende geliefden te vertrecken, is fulcx

by de welghedachte Heeren ghefchiet, ende hebben
voorts de Heeren na eenige deliberatie goet gevonden,
àzH^renUlenburghiWUamaQnàt: longftal, gerefol-
veert ende geadvifeert, emme aen de refpedive negen
Steden defen aengaende te fchry ven, ende daer bene-
vens Cppie vande refolutie by de Staten van den Lan-
de genoinen over te fenden, tCH eynde defelve deik^

ken>


-ocr page 66-

i66tL. ken, foo veel mogelijck in hem was, wederomme· daer
^ ' toe te dirigeren,dat de verhaeldeSteden tot voorgaende
"""""" rufte ende eenigheyt mochten werden gebracht. En is
by den Heer
Ulenburgh natnacls noch een fchriftelyck
advysingebracht.foo volcht:
lek ondergefchreve bcgee-
re vauganjchcr herten alle eenigheyt met myne Collegen te
houden, danvinde geheel ongeraden Mijjiven te laten uyt·
gaen aetide Magifiraten ende
Gejwoorene der Gemeenten
van de Steden, ten minflen fonder mede raedt van den
Stadthouder,
als de-welcke Heer Stadthouder de kiefinghe
der Magifiraten mede is vertrout, te meer, foo de fettinghe
derfelver
MagiSiraten als noch in langhen tijdt niet fai
ghrfchieden, -wil alfoo onfchuldigh z.yn van alle inconve-
nienten, die door fchryven aen de Steden, fonder commu-
nicatie als vooren, fuUen moghen ontftaen, ende ipas ver-
tekent
R. Ulenburgh. Aldus ghedaen ende voltrocken
uyt de Minute den vierden September
fcftien hondert
twee en twintich.
In kennijfe van my als daer hyprefent
gevieefi x,ynde, rpasverteeckentü.irio^^eis, met eeni-
ghe trecken.

Den 7iegenden Novemberfefiien hondert twee en tinin·
tigh
is by den Heer Harmxma wederom geproponeert
de Refoiutie by de Heeren Staten van den Lande,acn-
gaende het poinft van
'Raedts-beBellinge ghenomen,
volghens dien oock verfocht advyfen van de Heeren
wat dien aengaende wyders foude werden gedaen , ten
welcken tyde het mcerendeel van des Heeren advyfen
2.ijn ghevailen, dat de felve als noch verfochten van
de Heeren
Ulenburgh j Hillama ende longhfial, dat
haer E. refpedive fich mede wilden conform maecken
benevens de andere E. Heeren, om eenpaerlijck ende
eendrachtelijck nae ouder ghewoonte in defe faecke
te befoigneren, ofte anderfints cathegorique antwoor-
den van welgedachte Heeren, wat haer E. meeninghe
belangende het felve poindt was, waer op de Heer
longSial heeft gheadvileert ende verklaert, dat fijn E.
voor foo veel in hem was.de eendracht ende goede cor-
refpondentie met fijn E. Mede-Broederen begeerde
ende geneycht was te onderhouden, dan verftonde dat
defe faecke ter prefentie van fijn Gen. als nu uyt het
Landt zijnde, behoorde verhandelt te worden j De
Heer
Hillama verklaerde infgelijcks de eendracht met
ïle Heeren fijn E. Mede-Broederen geneycht te zyn te
onderhouden,dan verftonde fijn Gen. prefentie als het
Hooft van defe Collegie weiende, van nooden te zijn ;
De t^zwUlenburgh verklaerde als noch, gelyck by fijn
E. voor defen gelchiet, allefintsgeneychttezijn , om
in alle eendrachtigheyt benevens de andere E: Heeren
te willen befoigneren, danachte mede fijn Gen. pre-
fentie in defe fake ten hooghften van noode te wefen;
endealfoo geen nader verklaringheby de voorgaende
drie Heeren werdegedaen, niet tegenftaende de Heer
Harinxma benevens de andere Heeren, wel inftanter
fuicks wederom verfochten,foo heeft de Heer
Harinx-
ma uyt den mem vsn de
andere E. Heeren t'fament-
lijck verfocht, ten eynde de welgedachte drie Heeren
eens geliefden reces te nemen in de vertreck-kamer,
omme met de andere E, Heeren dewyle haer E. wey-
gerden meerder verklaringe te doen nader te dehbere-
ren, hebben de E. voorgaende drie Heeren fulcx onno-
dichgeachttezijn, vermits by haer Ed. eenmaeldien-
aengaende verklaringe ware gefchiet ; waer na de Heer
Harinxma wederom advyfen ter prefentie van de meer-
gedachte drie Heeren van de andere Heeren heeft ver-
focht , watmen dan wyders in de fake foude laten ghe-
fchieden,en zijn de advyfen van de E.Heeren eenpaer-
lijck daer op gevolcht, dat de Heeren hebben ghecom-
mitteert de Heeren
Lijcklima, Saackma, van den Sande
endelongema,
om opde beginfelen.progres ende eyn-
de van defe verhaelde nieuwigheden fich te informe-
ren, ende tot dien eynde,foo uyt de refpeöive Steden
als op andere plaetfen, te doen verfchryven alfulcke
perfoonen als tot dienfte van de te nemene informatie
noodigh bevonden foude worden, haer informatie te
doen ftellen bygefchrifte, ende daer af den Hove rap-
port te doen. omme fulcx ghefchiet, voorts, &c. Ten
welcken tyde, en als de advyfen by de andere Heeren
van den Hove werden gedaen,hebben de Heeren
XJlen-
iurgh
ende Hillama fich gcexcufeert, om dien aengaen-
de wyder ofte meerder verk'laringhe te doen, en zyn 166^

volgens dien oock datelijckuyt de Vergaderinghe van__

de Heeren ghefcheyden, niet teghenftaende de andere
E.Heeren wel inftantclijck haer E. advys dien aen-
gaende mede veriochten, ofte een min ften haer E, pre-
fentie : En foo veel belsnghtde
E. Hcere longf al ,
verklaerde voor fijn mede Icheyden benevens de
twee andere Heeren, 't welcke daer op mede volghdcj
fijn advys mede als vooren dien aengaende te hebben
ghegeven ende daer by te perfifteren; Eyndelijck heb-
ben de andere E. Heeren gerefolveert dat de Heeren
Doyem ende Andre'edch geliefden te vervoeghen acn
Syn Gen .ende van het gcbefoigneerde foo op huyden
gevallen, met Syn Gen. te communiceren. Adum als
boven, onderftont my prefent, ende getekentS.
Hop-
pers,
met eenighe trecken.

DEn fefiienden December feftien hondert twee en
twintigh
heeft de Heere Stadthouder na voor-
gaende verfoeck by den Griffier uyt den naeme
ende volgens refoiutie van den Hove ghedaen hem in
den Rade vervoeget en laten vinden , ende als doen in
prefentie van den Hoogh ende Welgheboren Heer
Stadthouder,beneffens de iamentlijcke Heeren vanden
Rade voor eerft geprocedeert tot overleveringe aen de
Griffier van het gebeioigneerde op het poinft van
nieuwen voet vanRaedts-beflellingehy de Heeren
klema> Saeckma, van den Sande,ende Jongema refpeöive
Raden in den voorfz Hove, ende daer toe gheordon.
neerdeCommiilarien gefchiet, ende by gefchrifte ge-
ftellet,de welcke by den verhaeldcn Griffier gheopent
zynde, is by den felven volgende oock gheproccdeert
tot het lefen en verhalen van 't gheene in de verhaelde
befoigne by gefchrifte waren gheftelt en aengetekent,
gelijck mede by den welgedachten Griffier is ghedaen
van het gebefoigneerde by de Heeren
Hanniaen Lyc-
klema
volgens hunne Commiffie, aengaende het diffe-
rent in de Stadt Workum gevallen inigelijcks by ghe-
fchrifte geftelt,ende voor het meerendeel ter prefentie
als vooren voorgelefen, en is het vordere gereferveert
tegens anderen daeghs.

Den feventienden December Anno voorfz. is by de
Griffier vervolger het vordere lefen derghenomeneln-
formatien,cnde na verrichtinge van fulcx is voorts ge-
procedeert, ende by de Heere
Harinxma verfocht ad-
vyfen van de Heeren op verhaelde ghenomen infor-
matien, en is dien aengaende by de Heere benef-
fens het meerendeel der andere E. Heeren geadvifeert
ende goet gevonden, dat by den Hove ten (poedigften
by provifie foude werden gefchreven aen de refpetìive
Scedcn,en daer by van de felve verfocht, om na ouder
gewoonte dubbelde overfchryvinghe aen de Heeren
van den Hove over te fenden, verftonden mede dat
men dien-aengaende geen onheyl hadde te verwach-
ten , als feeckerlijck en genoeghfaem daer af bericht
zynde ; De Heeren
Jongffal verklaerde dat men dc
refpedive Magiftraten foude verftaen op het inhouden
van de genomene informatien, fonder nochtans aen
de lelve openinge te doen van de namen der perfoonen
die volgens de befoigne waren geproduccert endever-
ftanden. En daeromme de faecke gecontinueert tegens
den
achthienden December na de noen, ten welcken
tydealeerde Heer
Saeckma fijn advys hadde konnen
verklaren, wierdeby fijn Genade voorgeftclt,of het
niet goet foude zyn, om vordere ergerniiTe voor te ko-
men , dat men eenighe andere perlfoonen mede foude
verftaen en doen examineren, ten eynde men geen
blafphemie in toekomende dien-aengaende hadde te
verwachten, van niet alfoo gcbefolgneert, ofte refoiu-
tie genomen te hebben eenighfints tot nadeel ofte bc-
fwareniffe van de voorfz personen ftreckende, en die
in voorgaende informatien mochten zyn befwaert,
oock om voor te komen het affront, dat het Hof Ibude
uytftaen ofte hebben te verwachten , foo wanneer dc
Steden weygerden overfchrijvinge acn den Hove te la-
ten gefchieden, waer op de Heer
Harinxma volgens het
goet-vinden van fijn Genade endede andere Heeren,
wederom heeft verfocht advyfen van de Heeren. En is
als doen by de Heeren
Andree en 't meerendeel van

dc

en ο ο R" L ο G Η. V Vter-en-veernghfle Boeck. 47


-ocr page 67-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

48

1664 deHeerengcadvifeercen vcrflanden, datCjnE.benef-

■- fens de andere Heeren alfnoch goec vonden overfchry-

viiige aen de refpeitive Steden te doen , en datmen
dien aen gacr.de geen affront haddete verwachten, de-
wyle de refptd:ive Steden ofte hec merendeel van dien
daer toeg-'neycht waren, ende fulcx in'tminfte niet
foude weygercn,maer geerne ende goetwilligh daer toe
komen, als ftreckende om voor te komen meerder on-
heylcn,die
Dllcfints ḍnen cn behooren voorgekomen
te worden.Dü Heer
longftalvcrflonde op liet vuorftel-
len van Sijn Gen. niet te konnen adviferen, ten wacre
dat Sijn E. op de fake ten principale mede foude moe-
ten advyferen, ende heeft overfulcx gheadvifeert als
volcht: dat de Steden recht hadden om het recht van de
l^aetf-heftclimge te brengen aen die gene het haer foude
believen, ende foo veele belangt de genomene Infor-
matien, vcrklaerde de fel ve in veel poindten gebrecke-
lijcktczijn, konde oock niet veritaen wie volgens de
fclve, als klager, beklaeghde en Rechter foude konnen
werden geilek,Dc Heer
Billama verklaerde niet geraet-
faem te lijn de overfchry vinge aen de refpevftive Steden
te latengefchieden , omdacrdoor geen affronttely-
dcn,dan datmen de fake daer by behoorde te iaten bly-
ven, verflaende vordersdatmen de Magiftraten , ofte
parthyen,degenomereliii-ormatien rakende, Copye
van dien mede behoorden te laten toekomen, omre-
denjdewyleSjn E.verftonde devcrhaelde Informatien
foodanigh niet te wefen,dat de felve behoorden fecreet
te blyvcn, alhoewel men gewoon is fulcx in andere te
plegen , dan defe daer mede geen gemeenfchap te heb-
ben ; de Heer
ülenhurgh verilonde infghelijcx de ope-
iiinge van de genomene Informatien te behooren ghe-
ichieojten minden aen eenige van de ghequalificeerde
van de reipedli ve
Steden,er\à<i datmen oock uyt de Ste-
den
eenige van dien aen gaende het point van Raets he-
/?ί///·»ΐζ·? behoorde te verfchryven. Bclanghende het
fchryven aen de refpedi ve Steden om daer by na oude
gewoonte te verfoeckcn overfeyndinge van denamen
van uy tgefteldc perfoonen , vint fulcx als voor alfnoch
niet geractfacm , vermits de Steden alrecde deshalven
genoechfaem beroert waren ; -Sijn Gen. vintgoet dat-
men partyen de genomene Informatien of Copye van
dien communicee/t, cn indien men wil de namen van
de Comparanten diegheproduceert 2,ijn verfwyghen,
'tfclvekanmon laten gefchieden ; wat aenlangtdeaen-
fchryvinge, vint fylx mede niet gheradenjom redenenj
dewyle men in fulcx doende, dc fake ftlfs niet alleen in
queftieftelltt, macr in meerder verwarringhe foude
brengen, dog even verre de Heeren gelieft te fchryven,
mach fulcx lydcn,dcsnochtansonder protcilatie dat fijn
Gen. wilonkhuldigh zynvande onheylen die in toe-
komende daer door eenichfmts mochten ghecaufeert
worden; als mede dat de Name van Sijne Gen. in de
miflïvenniet werdegebruyckt ; doch is naderhantby
de Heeren van den Hove ende Sijn Gen. gerefolveert
ende geadvifeert, datmen aen de refpedive Steden acn-
fchryvingefuude laten gefchieden invoeghen en als de
Copye
ven dien hier bygaende is meldende: Ernft Cafi-
mir Grave toe Naffbu é^c. Fefle Eerfame, lieve Befondere)
wy hebben ovi goede confiderathn raetfaem bevonden > dat
de nominatie van de perfoonen tot de nieuwe Raets-ieftel-
linge ;■« de refpeSive Steden voer aenkomende jaer, werde
gefurcheert ende upghefieh tot den
18. lamary naeftko·
iuende, U.L. ordonnerendefich daer fia te reguleren, en ons
tot U. L.ver/atende, hevelen ipyUL. in de hoede des Al-
7iiogenden.Gegevenhinnenheeimaerdenden
Decemb.

VL·. goede Vriendent deRaden'sHofs van Vnef-
laTidt,ende-was vertekent
Ernii Cafimir^ Graef zuNaf-
/011,
ende B. Hoppers, elcxmet eenige treckett.

Den 10. Januïirij fijn de E. Heeren van den
Hove door laft van dc Heeren
Hannxma, by feeckere
s'Hüfs Bode aen dcrefpeótive Heeren gedaen , weder-
om vergadert,ende is by de welgedachte Heer voorge-
itelt,dewylegecnvervolgh van middelen van accom-
modatie volgens left genomene Refokitie en gefchie-
de,vermits iulcx by Sijn Gen. weynigh dagen voor de-
fen ware afgeilagen ende niet goet gevonden, wat men
nu dan wyders in de faecke hadde te verrichten , ende
daer op verfocht hebbende der prefente Heeren advy-
fen, is volgens dieby de Heere ^fidr^e.etide het me-
rendeel van de Heeren gheadvyfeert, dat haer E. goet .
fouden vinden dat als noch de refpctìive Steden aen-
fchry vinge werde gedaen,ende daer by verfocht dc over
fendinghe volgens den ouden voet van
Raets befiel-
linge,fLn
dat ten fpoedigften, niet tegenftaende voorige
gedane aenfchry vinge, en volgens welcke ware ghere-
lolveert en te kennen gegcven,dat de οverfendinge van
dien foude bly ven gheiurcheert teghens den
achtienden
January naeftkomende ; doch voor en al eerde brie-
ven mochten werden afgevaerdight, dat Syn Gen.door
eenighe daer toe te committerene Heeren uyt den
Rade mochte werden verfochtj om Syn Gen. name in
deverhaeldeMiflivemede te laten ghebruycken > cn
even verre Sijn Gen. fulcx niet mochte gelieven, ofte
niet goet vinden, datmen als dan de af-fendinge van de
Miflive niet foude laten blyven, maer ten fpo^ghiien
de felve vervorderen. De Heer
Jong/lal veiftonde de-
wyle de faecke tegen den
achtiende lanuarij ware uyt-
geftelt j datmen de felve volgens dien foolanghe foude
continueren tot de gefielde ende verhaelde tijt, omme
meerder inconvenienten voor te koomen. Den Heet:
Ή Ulama abfent zyndc,is by de Heere Vlenhurgb het ad-
vys van de Heere
longhfial gheavoieert ende mede in
voegen verhaelt voor goet gevonden. Waer na de Hoe-
ren
Harinxma, liamita cn Andrée by den Hove zijn
gecommittccrtjomme't geene boven verhaeltacn Sijn
Gen. te verfoecken, het welcke by de welghedachte
Heeren volghens hunne Commiffien alfoo verrichtet
zijnde, hebben de meninge van Sijn Gen. op het ver-
haelde verfoeck de andere Heeren gerapportcert, hoe
datSijnGen.inhetgebruyckenvan fijn name fwarig-
heyt als noch maeckte, gelijck voor defen by Sijn Gen,
ghefchietjwant Sijn Gen. verftonde daer door der Ste-
den fake te prejudiceren, immers te decideren.

ί

ί < <
Sii"

ii'i!

■ il!

Den feftieride Januarij lóij. zijn de Heeren we-
deromme na voorgaende acnkondinge doorzie
celis
Goverts
mede Bode van defen Hove , als daer toe van
de Heere
Harinxma fpecialijck gelailicht vergadert, en
wierde ais doeu by de welghedachte Heere
Harinxma
gheproponeert ende verhaelt, hoe dat het middel van
accommodatie by voorgaende relblutie genomen t'ee-
nemael by Sijn Gen. ware afgeilagen, watroen nu wy-
ders in de faecke hadde te laten gefchieden. En daer op
verfoeckende der Heeren advyfen en goede meninge,
is by de Heere ^Wr/i gheadvifeert dat 5ijn E. als noch
gantfch vriendelijck fouden verfoecken van dedrie re-
fpedtive E. Heeren van de Steden, dat haci E, fich me-
de by de andere E. Heeren wilden gelieven te adjunge-
rcn^omme benciFens de felve, foo in defe als andere fa-
ken te befoigneren, als de ghelegentheyt van dien ende
tyde, foude moghen mede brengen^ het welcke ad vys,
ende vriendelijck,by de andere E. Heeien mede alfo is
ghefchiet, dan dc Heere
fomgftal verftonde mede wel
geneycht te zijn omtne allefints met de andere E. Hee-
ren in goede correfpondentie te willen befoigneren,
dan voor fo veel defe fake aengaet,dat de felve was een
queftie van grooter ghewichte tuflchen eenighe Staten
van den Landen,en Steden gemoveert, ende deshalven
niet te verftaen daer inneeenige wydere veiklaringhe>
als voor defcn by Syn E.gefchiet,te konnen doen, ver-
fochte daeromme dat de E. Heeren Sijn E. met eenige
nader verklaringhe niet en gheliefden te befwaren. De
Heere
Hillama abfent zijnde werde by de Heere Olen-
burgh
geadvifeert, dat Syn Gen. over de fake behoorde
verftanden te worden,ende even verre Syn Gen.'tfelvc
mede mochte goet vinden., ware oock geneycht benef-
fens dc andere E. Heeren volgens den ouden voet van.
Raets-beftellinge te befoigneren ; De Heere Harinxma
uyt den name van de andere famentlijcke Heeren ver-
fochte als noch gantfch vriendelijck ten eyndede Hee-
ren ende liig/ïe/geliefden als nochCathe-
gorique verklaringe te doen, dewijl de tijt van nomm'
tie dagelijcx meer en naeer was nakende, en 4erhalven
ten hooghften van nooden te hebben fodanige verkla-
ringhe, ten eynde de andere E· Heeren van dén Hove,
het zy dat de E. Heeren gheliefden te verklaren, ja of
neen, voorts en als dan mochten weten wat fy wy-
ders io de faecke fouden lacten ghefchieden i De

Heere


-ocr page 68-

,ié4. Hecre W/?-' ^P^^^iiif'",

 Siin Edele verfochte dat de andere Edele Heeren ghc-

" liefden hem voor als noch niet te bcfwsren met eenige
naerde ende particulierder verklaringe, ten minflen in
abfeiitievaii Sijn Gen.
cn dc Heer HiUama, oftcmc-
d;: voor den tijdt van den
mhtitndi laniiary naeftko-
jncnde, volgens de refolutiedaer af voormaels geno-
cien, fondereenighe wijdere verldaringhe tekonnen
doen; verhaelende mede waeromme de andere Hseren
als nu fo precife daer in tegensfynE. Perfone,en de twe
Heeren, te weten, dc Heer
VUnhurgli ende Hillama gin-
■cn,daer doch fo geringen tijdt geen prejuditie defa-
„'cn felfs konde geven ; de Heere
VUnburgh verflondc als
noch dat het een faecke was, die de Heeren in 't gelijck
raede, en
daerom behoorde met Sijn Gen. als mede
het Collegie van de Heeren Gedeputeerden verφrooc·
ken te worden, fonder eenighe naerder verklaringhe te
konnen doen ; Dan fy η daer mede de Heeren
Vltnburgb
ende longhfi»! uyt den Raden gefcheyden, ende duanie
icrainen fondtr verlof,
alsmcdc onder het ad viferen van
dc andere Heeren, niet tegenftaende haer E. t'fament-
lijck de twee welgem. Heeren wel
inpanttr en vnende-
lick verfogic haer E. naerder by te bly ven, gelijck voor-
maels mede gedaen en verfocht, welcke maniere van
doen
ende continuatien de E. Heeren hebben verftan-
den haer E. ende de Staten van den Lande ten hoogh-
ftenie raeeken > dienvolgensgerefolveeit,en tenhoog-
ften goedtgevondcn,daer af defe Afte te doen maeken,
daer by wel cxpreiTelijck verhalendehetrefus van naer-
der ofte cathegorique verklaringe te doen voor nul en
alsnietiiedaentezijnen daer voor te houden ; Voorts
fy η de Heeren Siucknie en dm Sa«^ghecommitteert,
om lien te vervoegen aen dc HeercGedeputeerden, en
Tan de fel ve te verfoecken, ten eynde by de welpdagte
Heeren aenfchrij vinge worde gedaen aen den Hopman
Ta> Ltcuwes binnen Dtieum,ende daer by geordonneert,
defelve Heeren CommiiTariien
Harinxma ende Andree
de behulpelijcke hant ende afliftentiete Willen be-
thoonen, als mede de Heerenende
Dtjien ge-
committeeitomtegaen aen Sijn Gen. ende de felve
aen te dienen, dat de verhaelde Heeren CommiiTariien
van mening waren om na
Düccumte verreyien, fonder
cenigh wyder verfoeck of vcrhacl aen Si}n Gen. te
doen,

D En liu/inligPtrtJiriliarifefihieitiondert drie en twintigl·
fyn de Heeren yan den Hovè wederomnic nae
Toorgacnde Aenfegginghc t'famentlijck vergadert
en
is by de Heere Harinxma als doen gheproponeiert, de
Wijle de mifiiven vande refp.SteAn voor een deel aen den
Ho ve waren ghefonden en overghebraght, watraen
voortsin dc faecke foude laten ghcfchicckn , volghens
welcke eendrachtelijckis geadvifeert, datmenfyn Gen.
van 't ovcrfenden der mifiiven door de Griffier ibudc de
wete laten doen, en daer by verfoeken, of het fyn Gen.
foude believen en gelegen zijn, om benéff ens de ande-
re Heeren volgens dc felve in de
Roidt^Beilellitige te be-
ibigneren, 't welek ghefehiet, de Heeren
eedtm die à prm^
dio
wederom vergadert, ten welcken tijde by de E. Mo»
Heeren Gecommitteerden wcrde verfocht aen fyn Ge-
nade ende andere Heeren audientie : 'twelckhaer
E. vergunt zijnde, wcrde als doen by de E. welghedag-
te HeerenGecommitteerden onder andere medegepro-
poaecrtendcverhaelt, 'tgeenehaer Ed.medein lafte
hadden van de E. M. Heeren Staten Generaci, aengaen-
AcdtKaedts-hefiellinge, endeondcfhctYcrhaelin hier
E. propofitie gedaen, mede verfocht, dat de Ed. Hee-
ren van den Ho ve gheliefdcn de
Katts- beJitlUge, ofte het
nemen van informatie in dcrefpcaive Steden teehe-
fchicden, foolanghc te continueren ter tijdt toe haer
E,M defe faecke met de Edele Heeren Staten van de
Sudm fullen hebben gecomniunicee£t;waer op deE;
Heeren van den Hove, na dat de E.Heeren Gecommit-
teerdeneenentijdtlaneh inde vertreckKamer waren
geweeft, hcbbengeadvyfeerïendegoetgevonden,de
E Heeren Gecommitt. met behoorlijcke compliment'
•en voorantwoort te laten toekomen , van haer E.Mo.
«enhooghacntebedancken,
belangende ka« E. als
VDccl,

fcl

mede der E.Mog. Heeren Staten Generaci goede voor- ï ί (ίψ
forge, voor den Staet der Landén gedragen j ende wat
belanghetde vordere befoigne van ce haedisbiprilitigt,
datmen dicnaengaende foometde E Heertnitaeten
vandenLandé, als de Heeren Gedeputeei den , fcutk
communieercn.

DcnfiventntwnùghptnliXmavy Jephiinhtitiiertrlrie th
iwiniigh ,
is fyn Gen. na vccigaende veifocck ,
benevens de Heeren van den Hove wedcrcmmë
vergadert, ende is als doen gheprcpor.eert, naedien dé
Millive voor hetmerendeel aen dei;Hovewirch gefon-
den, of men als nu niet voorts foude prccedercn tot het
éommittcren van de Heeren , om haer te vervoeghen
endegaen nàdcrelpeóliveSteden, erdcinformaiieal-
dacrtc nemen, ende hebben de Heer iii»</rff, benevens
het merendeel der E Heeren geadvyfeertendegecom·»·
mittecitde Heer
Harinxma , inplaéts van de H;.er
Itttgflitl, vermits fynE. hem extufecrde vande Com-
iiiillie, om Hierckelijcke reden niet te konnen exerce-
ren , ende de Heer
Andrei om hem te vervcegcn na Det '
cum. De Heer Ιλβ^λ/foude goetvinden datmen als
nochmetfyn Gen.endede Heeren Gheeommittecrdc
foude believen te bcfoigneren op eenige midoélcn van
accommodatie; de Heer ii/Wem.» vindetals noch, om
redenen, η iet goet te procederen tot deputatie van ee-
nige Heeren, ^ welcke by de Heer
Vtenhurg mede goet
isghevonden ; fyn Genade kan mede om i cdenenniec
vc-rftaen tot de deputatie , verfoeckt derhalven dat
de Heeren fyn Gen. derhalven fai gelieven te excuferen.
Ten welcke tijde, ofte wcynig daer na, is by de E, Hee*

ren Staten van den Lande aen den Hove gefonden, een
Ciiy>,vi vandeRefolutiebyhaer
E. genomen , luydende
als
volgt.

Atjcmie &tàtenvanVritsÌitndttet keer heiiatfeti bevindea^
etnige VclmiKbtet) van Je Steden hj alle Wrgen daer ro» arbi}dtn,
indebunneujtterpedevoir dien ernmtdm cngifondee'diH «<«»-
wen voet, by haer op 'tpuek^an
ΛRaedt-Beilellinghe in Λ
refpeSive Steden dejer Landijéhafpegìinumen , dojr tedringett
endiinefeStebrttigen, niet ttgenSiaende als defelve flrydèn-
de tegins 'i Landti Hoogbeydt ; ende mt gebriiyc\ altios naer
inenfcben memorie is gtebfervetrt, by Rtfoìuìievni bua StHten
op den
neghen en twinghften Auguftus feftien hondért'
twecentwintighi/^iryvftfert
ende flreckende

het felve niet alleene tot difreputaUe van hntine Staten y mac^
ooek^totretardetnent derconfennn. Mebf defecenjiihctiiU vati
tijdenfiiiboiighnoodighiynprtmpteiyck^bedrafgben te borden.
Soois't: dat ty Staten, bier itne viiUendivoorfi'tt), ais noch
injijieretidevoorfcbrevt btinne gbenooHtent Refolàtie, ende iy
defen den'Raden Provinciaelordonnnen ende belaften i emme op

het alderfpoedighfteJonder eenighe dilay met de voirfcbreve Ried
Beftellinghe naer den ouden voet voort te varen, ende de lafl
baerbydevoifcbreVeRefolutiegbe^even, ujt te voeren, natr
teneur van de felve ·, èrdonnérende eic\bnnne Gedeputeerden y
mit/gadersaJleCapiteyiien, Officiiren, Eevtlbtbbers er.de In-
gefetenen, immtdewelgedacbtt Hteren Kaden in't exerceren
van de voorfz haer Cimmi/fe, des Verfocht tj/nde, te ad/iflenn en
dltantubiiedeii.

Aldus ghedaen ihde Gerefolveert iy de Staten vmfctrevt, ip
bet. Landtfibaphtjs binnen
Lceüwaerden, deti achten
twintigften lanuariusfeftien hondeitdrieeri twintigh;!
Onder dtprimipaUftontgbeteeckfnt voor Ooftergoo, F. Ey
finga., A.Rtorda:·
Weftergoo, LeesvanGlinSyla»
Dircx : Voor de
Sevenwolden , T, K, Oenema , M. Tjafrt
TiirASteden, bair mit dencmdenvietcenfohnmaeckendei'
SinrdPytirs, Tiemen Franfen, Wredricb vàn Inti^ema , Vl'
Dircx, H.Hottingt, Endemiblaegér ^ Ùefiismetdeorigi'
naie n»egedant oollatii bevondeo te actordertn. In Ifennijjivk/i

tny A: Aitxjiina^mittenigefireec^eai

<®aic raebei!SbcRaedtBeftelliilgeal0tioenaecMe^'

ben op ben oubcn boet / en fjeUbe ban ooeberhani/■ Bj*
albie«Baecbe
]^eerenÜlenburgh,.Hiiiatha > enIong>
ftaifjaet Babbenbaettcoftenieffertibeiötfi gcfoimaiff
feert/bat be Staren ban't Sant be feibe fbuben gebben
eebepo?teett ban öaec
charge; toant b'i^cec ^tabfuwi»

<6 tm

en OORLOG Vier Vtertighfie BoecL 49


-ocr page 69-

S AKEN van STAET

i66± tööttoaiinoteηί« mi adötfi fP getooibentööp tgöt
^ ban<©|aefHendcrick, <i5?eef/öaecna ©ifoii Wil-
lem, en epnöelijcft öanD« ©iinceffe ©óuaïuce/aUaniii
tiebomen OebbenDebe Raet-Bsiteilinge aenIjaecalleen
tijibatfbdticb.

Staten Bp «en Bomenöe / oaf be ©jtrttcfle Doua-
riereobecgetbolgenbe:

Ed.Mog.Heeren j

©ecfottft \ Lfoo het de Edele Mogende Heeren Gedeputeer-
'"(Γ, iJL de Staten van defe Provincicjop hetverfoeck van
Sar/e hare Hoogheyt Me-vrouwe de Princeffe Doua-
tt aen öc riere van Najouw, heef: belieft u Edele Mogende extra-
^taten. ordlnaristebcfchrijvententegenwoordigen Lantfda-
ge, om te delibereren over den inhoudt van feeckere
Millïve by den Heer
Prince rfilhelm Frtderkk/van Najfou ,
ör. Stadthouder, &c. haer Gemael, hooghloiïel. me-
morie, gefchreven daeghs voor fynen doodt i foo heeft
hare niet konnen ledigh ftaen de voorfchreve

Miflive mits defen te doen overlevercjmet feer gedien-
ftich veribeck, dat het U Edele Moghende goede ghe -
liefte zijn, op alle de poiniten van dien, foo in 't gene-
raci, al in't byionder , voor foo veel mach fpecte-
ren het
mamtenert» van de gegivene Surnivatice , en gedane
verkiefinge van den
Prince haren Soon tot het Stadhou-
der-Ampten Capiteyn Generaelfchap metdenaen'
kleven van dien, over defe Provintie, favorabele refo-
lutie te nemen, ende by ghevolge aen haer ende harens
Huyfe, te continueren de fincere ende oprechte gene-
genthey t, waer van U Edele Mogende van tij dt tot tij c
foo menighvuldige
pretwts hebben gegeven. By welc-
keoccafie hare flw^if^^ianoock niet kan nalaten met
eenen te exhiberen het Tepament, by hooghghem. Heer
Ïrince, hooghlofFelijckermemorie, tenvoorfchreven
dage gemaeo: ende opgherecht, waer van U Ed. Mog.
nevens andere,tot Executeurszijn genomineerOop een
vaft betrouwen, dat-defelve haer fulcx niet onaenghe-
naemfullen laten zijn, ende de goede handt dacr aen
helpen houden,
dathetkheTeftanunt inalleiynedee-
len moge werde geexecuteert, Ende nademael de T«-
teh, de welcke hare Hooghiyt daer by wort opghedraghen
over hooghgemelden Pr/nee haren
Soon Headricl^CaJmir
Verfi tot Naffiaw, ^c,
ende by den Hove alhier is gecon-
fjrmeert, in fich vervat twee flucken, te weten,
de Sda~
tatievànJymPerfionen·, tndeadminipratie^an fine goederen,
ende U Edele Mog. by het eerfte merckelijck zijn ghe-
intcrefleertjtenopfichte, dafhy als boven, isverkoo-
rentot Stadthoucferende Capiteyn Generaci van der
felver Provincie ·, foo verfoeól haer
Üosghijt feergedien-
fligh, datUEd.Mog de goetheyt willen hebben, om-
me uyt het midden van haer
eenige Heeft» te difpidenn en^
dehaertoeteyoeghen, de welcke hare de laft

van de voorfchreve Ïducatit helpen draghen, ende met
raetendedaetaififteren , opdatmeerhooghgemelden
Frittci haren Soon, hem dies te bequamer konne maec-
ken, om het bovenghemelde waerdighe Stadthouder·^
Ampt al vooren, wel waer te nemen ende te bekleden;
U Ed. Mog. lullen daer aen doen een werck van
pieteyt j
ende gelij ck hare
Hongheyt noy t in ghebreecke fai faly ven
van dufdanigen hooghen faveur ten allen tij den danck-
baerlijck te erkennen, alfoo fai dé ièlve trachten, meer
hooghgem^lden Pn«« haren Soon te infpireren de fel-
ve inclinatien en y ver, de welcke fyne Η«>·ί«
VoorrOa-
iertn hooghloiFel. meiporie altoos hebben ghehadt, U
Ed. Mo. ende den Lande dienft te doen, en tot het ge-
meene befte te coqtjcibueren. Λ

. Harefichyoortsgedragendetotdebygaende
flucken, bidde 4aer mede Godt Almachtigh U Edele
Mog.Perfoonen ende Regerïnge met alle vooripoet en
hare hooghwichtigedeliberatien met een ghewenfcht
fucces te kroonen*
Datum Luuwaerdtu den negitidtn No-
V^mberjefiitttbomiirtvierent'fefligb. ' i 'Λ'

j Onderte^ckent 'u ) r O

cKs'i .i ί ·■»'."» Tj", Η "ΡίΓ'Λ

ί I A L Β AR τ IΝ A Ρ- ΛOrengt, Ρ. Oùuantri de Νφΐι

''f .ff i'r" ' -, juiii,
'Mi tt tfoticmDat Saet l^ooeD^t Dfec in 0«en

fili

i'!
IJ.

!5i

ftat(e becfocijtop &etflut6 bccRaet-beftellinghe actt
ijaet ftp
be©olmacf)tEnbec Steden gljebefeceert ; upt
b?eefe bat ftet raocfit toojben gebifficultecct ; enbe göc- "
biffituUeect toajbenbe / foube te mecc efclattcten / bat
I)ct tnbe matgt ban be Stcben p^ibattbelgcli ntn tDaj$/
foöanigöenUoboöen regaelte befecewn fonbectonfcnt
battbe
drie lEebc E6ben;{nfonb£t{)pptaetieen 35?ousS-
pecfoon / tegensS ben L. Fceminje dcRegulisjurls: bont
alfoo i}et£t/fuIc)c|tfirtDpeenbetcpaffecen /enijaec te
contentetcn met be poffeffie
velquafi, en met be ton«t=
bentiebanbe Staten.

l|aec^OOgBeptbe 3^?incefTeDouaricre van Orango

fcöaeef be bolgenbe 55?ief.

Ed. Mog. Heeren;

Ν Ae dien het Godt Almachtigh belieft heeft, nae
fyne alleen \vyfen ende onveranderlijcken wille,
door een feer overwacht en haeftigh accident uyc
defe Werelt tehaelen , ende tot fich te vorderen den
perfoonvanwylendenHeere
fVilhilm Frederkl^y Vorfl
van NtffouWf&cc.Onien Schoon Soone Stadthouder van
uwer Ed. Mog Provintie, Zaligergedachteniffe, heb-
ben wy niet konnen ledig ftaen, ter occafie van foo een
deporabel verlies in 't welck ons Huys , ende wy in 't
particulierfo merckelijck fyn geintereffeerr, door Moe-
derlijckefucht, plicht ende forge gedreven werdende,
uwe Ed. Mog. te konnen recdmmanderen des overle-
dens feer bedroefde Weduwe onfe feer lieve Dochter,
en hare jonge kinderen, de vryhey t nemende uwe Ed.
Mog. te erinneren endeindachtigh temaecken
grme ende folemnele beUften by V Ed. Mag. mitfgaders by de
Heeren Staeten vitn de Provincie vin Stadt tnde Lande , ae»
onsghedatn inden lare fe^hienhmdert twee en vyftigh
, als
wanneer bey de U Edele Mog. voor den hoogh-
ghed. Heere
Vorfl zal. gedachteniiïe, als Stadhouder van
der felver refpedtive Provintien, onfe ghemelte Lieve
Dochter van ons ten Huwelijckverfochten, met vafte
toefegginge, dat uwe Ed. Mog. onfe Lieve Dochter,
van dien tij taf al aennaemen vooreen
Dochter ναη den
Stoet,
ende haer L, tot Vaders wilden wefen, daer vait
ontwijfiFelijck goede Notulen in uwer Edele Mog,
Regifter te vinden fullen zijn; ghelijckdan deHuwe-
lijckfeverfchrijvingen tuifchen onfegemelte Dochter
ende denHoogghedachteHeereVorft, tenoverftaen
van uwer Ed. Mog. refpe£tive Gecommitteerden, als
daer toe by uwe Ed. Mog. fpecialijck ghelaft, ende gc-
autorifecrt, gheflotenby de felve, uytna^me ende van
wegen uwe Ed. Mog. onderteeckent, en met de Zege-
len van der felver refpeitive Provin tien beveftigt, oock
een feer authentijcque bewijs daer van konnen gheven.
Wy vertrpuwen van uwer Edele Mog. ghenereuf-
hey t dat deiël ve ons nu infonderhey t by defe bedroefde
gelegentheyt de volle ende waere efFedten van de voor-
fchreve beloften fullen keten ghevoelen , ghelijCkwy
'anfch dien ftvriendelijck van uwe. Ed.Mog. verfoecr
fen, ende dat de felve ghelieven oniè meerghejtólde
lieve Dochter , ende alle die haerL. aengaen ,'mét
raedt ende daetVaderlijckby, ende voor te ftaen , en
daer door oock wkennen die veelvoudige groote endé
trouwe dienften , die den overleden Vorft haer Lieve
Heeren Man Zal : gedachtenifïè en desfelfs voorfateo
orivermoeyelij ckaen defen Staet, ende wel byfonder^»
Inckaenuwer . Ed, Mog. Provintie ghedaenhebbenj
daer van geene betere getuygen konnen zijn , als uwe
Ed. Mog felve.. : Wy konnen uwe Ed. Mog. vaftelitk
verfeeckeren datoriiè gemelte Dochter fulx altoos mét
alle fchuldigé Eerbiedighey t refpe£t ende deferentie
fai trachten te ineriteren, ende d at wy oock noy tfullen
naelaten, naeronsvermoghen > haerL, daer toe aeh
te maenen,êndeodökforge helpen dragen , dathafeFfc
kinderen wel opghetrocken, endeiri.!de Chriftelijcke
Wan inde Gert^muldi Eel'gie, endevreefe des Heeren
geinftrueertwerden ? ende haëmebtlijck haere eenigè
fonge Soonc, ten eynde beqüaem mach werden Gode$
Kercke ,"deghemeenefaecke , éndelyn Vaderlandt
vóór te ftaeir; enin fonderhey t aen de Geünieerde Pro-
vincien allegetronwighey t met opfettinge van goet eni

dc


-ocr page 70-

gen, Vyanden, Dieta ende Spiegelbergh, &:c.Dou-
ariere van hooghghemelde Heere Stadthouder defer
Provintie, fecunderende des felves hoo^emelde Stad-
houders Miflìve.Ende eyndelijckde Miflive van den
Doorluchtigen hoochgeboren Princeffe
Amelia, Doua-
rierevan
Orange (5c. den fevinthiende defes Maendts
uyt's Graven-Hagfae aen ons »efchreven, alle daer toe
tenderende» datwyonfe relblutie
vandenvyfentwin-
tighflen
February fifHenbmdert negben m uiftigb over
de/wmwüwfevan't Stadthouders-Ampt defer Provin-
tie , ghenoroen op den perfoon van den Doorluchti-
gen hooggébooren
Hrifice BenHcus Cnfimr , ghebooren
Vorft tot Naflou, Grave tot Catz,endIebogen, Vyan-
den , Dietz j ende Spieghelbergh, öcc. wilden maintc-
ren, approberen, ende ratificeeren doordefe onfe na-
dere reiolutie, nadien het God Aknachtighhadde be-
Eeft den Doorl. hooghgheb. onfen Stadthouder fynen
Heer Vader
Prins Wilhelm Frtdiriik_, Vorft vanNaf-
fou j &c. door een feer onverwacht ende haeftighacci-
dentjuytdefcWerek te halen , eninlyn eeuwig Co-
ninckrijckederHeerlijckheytopte eyflchen,·. Voorts
de goede handt daer aen houden » dat het Teftament
van hooggeraelte Vorft
Pfilbilm Frederick^tn alle fyne de-
len mochce worden gheexecuteert : Ende eyndclijck
yyt het midden van onseenigeHeeren wilden commic-
teten j, diehaer Wêogbeft E>ouarierevanN<«^i«, in dc
educatie van My η Heer de Prince haren Soon m.ct
raedt ende daedt mochte adfifteren , teneyndedefeJ-
ve des te bequamer mochte worde ghemaeil, om het
booghwaerdigh Stadhouders Ampt defer Provintie tot
maintineren vande ware Geretormeerde Religie, ende
dc dierghekoghtc privilegiën ende Vryheden deefer
Landengte konnen bedienen, hebben genomincert,gc-
ftemt ende verkoren, nomineren, ftcmmen ende ver-
iüefqn
by deien , in conformlte van onfe Refolatle Van
iaavyf euMjintijhflen Februaryyijffi/>o Honiert ncghen ejt
V}ftigh, to.t Stadhouder ende Capiteyn Generael de-
Ccr Pioviatie, de Doorlucht. hooggebooren Heer Ήβη.
ticits C/ifinir, ghebooren Vorflvan Naffou, Graeve tot
. Catzeoelleboi^en, Vyanden,Dietz,en Spiegelbeiighen,
Heer tot BüfiCTn, Baron tot Lieivelt ^cenige nagelaten
. Sodo vandi;n Doorl. hooghgeb. Heer w/7Ww fredtriclt^
Yij) N<^e«!<;hoQghloffi£Ujcker memorie 1 &c. om tot
den Qudcrd.om vaniw/nfi^ijatengekomen zijnde, eH-
<ie den Eedt alvoorens op de navolghende Inilru(^
ghcdaenhebbende,
het Ceuvertiemt»t,Stedtb*udiM-Amft,

5'

tnie Cefitefnfcbef Gtntriel defer Provihtie metter
daet acn te vaerdcn ende bekleden, met de cere,
-
hoogheden jpraeeminentien, ende tradtementen daer
toe behoorende ; wélcke traàementen hooghgcmelde
Heer Prince Hf«Wfn/C^«B/r, onfen vcrkorene Stadt:-
houderende Capiteyn Generael van nu voortaen, ende
geduyrende fyneminderjarigheytfuccieflivelijck, des
niet te min fai hebben ende genieten j Ordonnerende
de Heeren oniêGedeputeerüen op den name ende tot
profijt van hooghgemelte Heer Prince de gewoonlijcke
Ordonnantiën ende Tradementen tot het hooghghe-
melde Stadthouder»- Ampt behooren, te pafleren ende
laten volgen ; Ordonnerende mede 's Landte Secreta-
ris , dm de Commiffie op hethooghgemelde Stadthou-
ders Ampt in de gewoonlijcke ferma m te ftellen, ende
te depefcheren j Oock benevens deinftruftieby ons
door deièn gearrefteert, van nü af aen hooghghemelde
Heer Prince onfen verkorene Stadthouder, ofte fynen
Doori. hooghgeb. Vrouw Moederte overhandigen» in
»llcs fodaniggeperfedeert en voltrocken, dat daer aen
niet reftcre als «alleen den Eed op de nu overgeleverde
inftruöie te doen fo wanneer hooggemelde onlen Stad-
houder ende Capiteyn Generàel tot den oüderdoei
vanbovenghefchreventwiViitifi jaren fai wefen ghefco-
mcn ; Ceflèrende ondertuffchen alle de dcelen van heÉ
excercitie des voorfchreve Stadt-houders-Ampt
inallesjtotdat de Heer Prince
üenricus Cetfimir, onfe
nu verkorene Stadthouder tot den ouderdom van
twintighjaren fai wefen gekomen. Ende wat de execu-
tie van het Teftament des hooghghemelde verftorven
Stadthouders aengaet ; Ordonneren wy onfe Gedepu-
teerden binnen onfe lurifdidic'tfelvenae behooren
ter executie te ftellen, voor foo veel 't felve defe ende
eenigeandere 's Landts-refolutien niet machcontra-
lieren j Dan bedancken Wy haer Haagbe^tde Princeffe
Douariere van Ni^Teu, voor de aenbicdinghe van dfe op ·
ficht ende educatie van den Jonge Heer Prince : De fel-
ve haer Doorl. Hii^iiyt niet minder vertrouwende) als
onfen verftwrveneötadthouder Prins
Wilhelm Frederick
hooghlofE memorie in 't gheexhibeerde Teftament
heeftgedaen ende toe vertrouwt, metwenfchingeda»
denjonge Heer Prince lyn DoorU en hooggheb. Hee-
ren Voor-Ouderen door
beroiqut en Vorftelijcke deug'
den mach naTolgcn,cn in't toekomende een béquaem
Inftrument worden,om de ware Gereformeerde Reli-

fie,endediergckoghteprivilegiendefer Provmtie te
onnen mainteneren jconferveren en vermeerderen.

InflruBieby de Ed, Mo. Beuren Staten van
Vrieflantopdentegermoord'tgtn LandtS'
daghberaemt^waeropendenaedeDoor»·
luchtigen en Hooghgebooren Heere
Hen-
ricus Cafimir Vorft van NaflrouwjGr^Vi·
totCatzenellebogheny Vyanden^ ^yietsüt
ende Spiegelberghen i Heer tot BUfleyni
Barontet Liefvelt·, ére. tegemvoordigh
geeltgeerde Stadthouder en Capiteyn Ge-
nerael over de voorfchreve Trov 'mtiettot
den ouderdom van twintig jaren g ekomen
zyndCihem in de bedien'mge van de veorfsi /
fynen Staetfalhebbente reguleren,

T7 fel de Stadthouderonsals Staten van den

\χΖ Lande, mitigaderscnfe Gedeputeerden naer be- gnlbttl*

hooreneereti en refpedtercn,ende fich in eeniger- tir.
leye manierenmogen aenmatigen eenigh geiàch over
deSouverainitfeytofte Hoogheydt vandefën LanA-
fchappen, nochte hem aennemen te doen Cenig poind
't welck daer aen dependeert.
a De Stadhoudert ùl mede gehouden fyn de Gerefor-
meerde Religie invoegen die tegénwoordigh in onfen
voorfchreveLtódtfchappe opetiTijck wordt gheleerf,
endein hetghehoudene S^pideNMtimaeitotDmrdrMhu
'heapprobeert , alleen aengaende deLeeredehandt-
ïouaen eade «c wrdedighcn, fonder «xiigh veran-

en ο ο R L ο G enveerftghfleBoeck.

τ6€Λ. àe Bloedt, naer dc loficlijcke Exempelen Tan fyne
. Voorvaderen, tebethoonen.GeiijcfcwyuweEd.Mi^.

' ^ oock bidden teghelooven , dat wyin ons particulier
mede foodanige gunften en weldaden , met alle moge-
lij
ckc dienfte ende vriendtfchap , aen uwer Edele Mo-
gende Staet in het generael, en aen der fever perfonen
ia 't perticulier,onophoudelij ck fullen foekcn en berey t
zijn te verfchuldigen ende te erkennen, God Almach-
tig biddcndej

Edele Mogende Heeren, uwerEd.Mog. delibera-
tien ten beften van der felver Provintie te willen bywo-
nen, ende uwer Ed. Mog. Regeringe met voorfpoet en
gedurig welvaren te Wghenen. In 'sGravenhage defen
ftvtntiinditìTSiOVCmberfijlierihiitiiitrtviertnftftig. Onder-

ftont, Uwer Ed. Mog. Dienftwillige Vriendinne,
verteeckcnt
 Amelie P.D. Orange,

HetOpfcbriftvias:

Edele Mog. Heeren, Dc Heeren Staten vande Pro-
vintie van Vrisilandt.

Vt^acropboiafibebe bec^IacftisDeen Commfpop

Hendrick Cafimir,

De Staten van Vrieflaat, met rype deliberatieghe-
fien, phelelen , en gheexamineert hebbende de
f opfe ketite ΜϋΠνε van fyne Vorftel. Ghenade Prins
©ff f^HMm Pr,rfir:f;^Stadthoudcr ende Capiteyn Generael
deferProvintie hooghlofïel.memorie , aenonsalhier
ter Scede den
twinttghflm Otìober laeftleden ghefchre-
ven ende de Memorie by de Doorl. hooghghcbooren
Vroii
Albertina Agnts, ghebooreo Princeffe van OrangCj
VorftinnetetNaflou , Gravmne tot Catzenellebo-

ί
ί·


-ocr page 71-

SAKEN van STAET

16 deringe daer inne te mogen doen, ofte gedogen by an-
- dere gedaen te worden ; Welverftaende dat de Ktrtken-
Ordingt
hier onder niet won begrepen,
11X*

Oockialde Stadthouder metonfe Gedeputeerden
moeten mainteneren ende defenderen alle des voorfz.
Landtichaps
Tr»&aten, prhiltgiért, vryhtden^ ucbten^ Otdon^
nmtien, leffiljjckeCofiumtn^ Aümtnde
E^/atij» , ende niet
toelaten dat noch den Landtfchappen in't ghenerael,
nocheenigeLidt van dien, noch den I«^e/ii<»f»,
Un, Eygm-Erfden, en allen anderen in 't particulier van
vs^atqualiteyt ofte conditie defelvefoude moghen zijn,
daer in diredelijcken of indiredtelijcken inbreuck
worde gedaen,

IV,

De Stadrfiouder faloock met onfe Gedeputeerden
goede toeficht houden en draghenopde
Buytenlmtfde
ImrtJJinende Stenkl'»]
ftaende tot onfen ghefachende
voorforge, ^

Alle Mtliiaire Ampten ftaende op onfe repertitie ende
betalingen, fullenindiftiinitelijckbyden Stadthouder
en onfe Gedeputeerden beftelt worden na meefte flem-
minge, ende in abfentie van den Stadthouder , by de
Gedeputeerden alleen ; Des worden hier onder niet be-
grepen gelij ck Politycque fo
MUnalrt Ampten, dien wy
fpecialicken t'onfer difpofitie alleen hebben behouden,
en na defen mogen behouden.

VI.

Niette min de voorfchreve Militaire Ampttn in't
Ff/f-li^»rvervallende,fullen(uytghefondert dien wy
onsalrede befonderhebbenghereferveert» ofte noch
vorder te referveren) by den Stadthouder aldaer wel
nrogen vergeven worden > mits dat den IngetirentnvAn
den Lande, den
Uythitmfchen inconferentie gheprsefe-
reertjcnde die Commiffievolghensop den name van
den felven Stadthouder ende onfe Gedeputeerden naer
ouder gewoonte in der fclver
Collegia den ghenoemden
Officiers verlenight worden.

VIL

Sai by den Stadthouder geen Ctmnmdeur in eenighe
Steden, Schaniïe ofte Fortreffen gheftelt moghen wor-
den anders als by ons, ende onfer Gedeputeerden ad-
vys.

VIII.

Voorts fai de Stadthouder fich hebben te richten naer
Ac In^ruSie van onfer Gedeputtirden , VOOr iö Veel de felve
fyn perfoon raeckt, ende voornamentlijck in het ver/eg-
gia van de Guarmfomtn,
precife moeten onderhouden het
drie en twintigflen artyckel van den felven inftruiitie ; Wel
verftaende,dat in abfentie vandenHeere Stadthouder
denRegeringevanden voorichreve Landtfchappefal
flaen by onfe Gedeputeerden alleen,

IX.

Van gelij ken fai de Stadthouder fich hebben te regu-
leren na de/(f/irMiï/V i/a» e«yè ΛλΛ»
Proviadael, voorfoo
veele de felre fyn perfoon mach raecken en vooren ghe-
bruyckelijck isgeweeft,

X.

De Stadthouder fai geen vaile goederen hier te Lande
inoeen aenkopen,

XL

Sai oock de Stadthouder en Capiteyn Generaal vaa
nu voortaen niet mogen doen eenige verfoeck van
n/er-
dracbtefjner Staet hy
y«rWti«nce ,hetiy oockby w;at peribo-
ne, ofte voor wien het felve foude gedaen ofte te wegen
gelecht mogen worden,! volgens de refolutie diesaen-
gaende by ons genomen iJen
Jertienden December fejfiiit'
hnderttwetendirtir,

XII

Iyndilijc\en, Sai den Héere Stadthouder niet moghen
verfoécken om te ghenieteneenighen poniCb', welcke
wy ons
allee» rejirvertn .ofte den felven Hèefe Stadthou-
der bjfyne CommiflleendeInftrudHe nieten hebben
ghcaccordecrt. Sai hem Voortsregulcrenaaerfulcke

. I

l'i

1"
iJ

nader inftruói:ie als by de Staten van 't Landt fai wordm
gearrefteert.

Aldus gedaen en gearrefteert by de Staten van Vrie-
flandtop tLandtfchaps-huys den
twaelfden November
feftietihondertvitrenfefiigb.
Was verteeckent VOOr Ofaer-
goùa voor Leuwarderadeel . . . lanSydfts, Fer-
warderadeel,
B. van Dmma, B. van Nyflen , Weft-
dongerdeel£.S.
van Aylva , Ζ Bubtr. Ooftdonger-
deel, G. W/ce Heer tòtSchwartienburgh ,
Collumerlandt,
F.vanScbeltinM,G.y.Breerfma, Acht-
caripelen, . . . . Dantumadeel,
S. v. Aylva ,
lacebCanttr,
Tietierxteradeel S.M. . . .

Smallingherlandt , A. vanHatfma. , , . Idaer-
deradeel,
Freerek^Ians , Rauwerderahem , F.vMEy-
Jittga, G, Bagihs.

Voor Weftergo.

Menaldumadeel, Edx..m Grcveftins 2

Franequeradeel . .. Un Amarne. Barradeel ,
De.
van Walta, Ai, Jdfmga. Baerderadeel, I>M»wf Aylva
van Lee fG. Adius,
Hennaerderadeel , Aff. van Grove-
flins, S,T%ommeri,
Wonferadeel , Tacomn Cammingay
lacei lans Merverda.
Wymbritzeradeel. . , . Heme-
lumeroldephert,
larichvan Grenefiins , ÏeppeSistrtsdejm-
ge
T, Bildt, fP. v. Haren , tbepdorm Ketb.

Voor de Zevenwolden.

Uttingeradeel E. Andringa, Heffelt vm Smima. Aeng-
wirden, . . .
H. v.Herffe» , DemaWellais S.v,
Offinga,
D. Feenftra. Haskerlandt , Eghrt van Baert ,
^erck^AnniSt
Lemfterlant , Fredr.van Retrda , va»
Echten.

Gaefterlandt . , , . . ,

Opfterlant......

Ooft-Stellingwerf. . . ...
Weft-Scellingwerf......

Voor de Steden.

/

Iceuwarden, R,S.Gaikema, C. Χλ»», BolfWert, F.
F. PeflbHmns, Τ. van iw/iei.Franeker, Htnritus Scba-
tanus d Sterringa, Ïetrtis Rudelpbi.
Sneecfc , A. Gorp ,
Melcbier ïlelltndoern.
Doccum , G. StinSlra. Harlin-
ghen
Tbeedurus Stanfius, Scbelte lurians Fmtey». Stavoorn,
On.Geldarp , Htere Oibes. Sloten, C.Bruynfma, Dirck
Wybes,
Worcum, lelie Pieters Brumnga, Frid.vmln-
tbiema.
lift, EvertEvertSy Ffjbe ItaànesAdm», Hiad^'^
lopen, JmPiners,

De Staten van Vrieflandt op huyden den twaelfden
Novemberfeftieabenden vier en fejiigh by ghelegent-
heyt van het arrefteren der Commiffie en inftruc-
tie voor den Doorl. en Hooghgeb. Heer
Benriem €αβ-
mirghebooren Vorftzu Naiibu, Heerezu Catzenelle-
bogen, Vyanden, Dieft en Spielbergen, Heer tot Bil-
fteyn, Baron tot Li efvelt, toekomende Stadhouder en
Capiteyn Generaci, in nader bedencken ghenomen
hebbende , dat het
Militair TraSement van deaCclven.
Heer Stadthouder als Capiteyn Ghenerael ftaeE
op den Staet van OorJoghe , ende alfoo mede tot
laft ende dilpofitie van de andere Provintien y
hebben goet ghevonden ende gherefolveert by d»-i
fen , dienaengaende aen haer Edele Mog. te referi
vereh de abiolute maght ende vryheyt, om, in cas
by de Generaliteydt daer over eenighe fwarigheydt
in toekomende mochte-worden ghemaeckt , oftedat
het voorichreve Tradament van den Staet van Oor-
logh
mochte worden afghewefen, oock haer Ed. Mog.
'in fulcken ghevalle figh dàer van mede te moghen onS-
iaften; gelijk fy doen mits defen, met: die goede menin-
ge riogtansjdatfY tót|yoorkominghe van iulcx niet iül-
len hae laten mpgelijcke devoiren aen te wenden , vol-
gens refolutie dàer afin het ghetneene Lants Refolutie-

boeck gcregiftreert ftaet. Aldus gedaen en gearrefteert

.........


-ocr page 72-

: opliet Lantfchap-haysdefetifu'rte//'^» Noveraber/yJwn

: ^ . hLiert vierl'fiig, gctckent

Ooftergo,
F, van Scheltema.
Ιλιι SfJfes.
Wolden,

F. van Koordit^

H. Vim Arffen ,

Weftergo,

D. van H'elta.
Pffpfes lonrs De hnge.
Steden,
E. S. Gaiskima.
Petrus Rudfipbi.

gti boat maniec öe i^tebcn DcRaet-beilelling acn be
^^inccfTc Douariere Ijeüücn opgl)Et)|a(jl)en / fontiec
ijEüetouflercjlctciieöaet: tnuermelt / aciftfict boU
gentie:

Geextraheert nyt bet Refolutie'boeck der
Heer en Volmagten van de Steden.

De Volmachten van de Stodcn althans Staetswyre
binnen Leeuwarden inde Steden Caraer vergadert
gefien engeexamineert hebbende, derefolutien
by deMagiftraten en Vroetfchappen der Steden
Bolfweert

Sneeckj, DeaUl», Uarlitigen, Stavoren ^ Sloten, Worcttm ,

J//ïende HitMopen ahenoKicn , bywelcke defelve dc
'Ratt-l/ifiiUinghe vanliarc refpedive Steden byaflyvig-
lieyd
van fyn Vorftelijcke Doorlughtigheydt PriWiü/V-
ZiCT Prirfei-iVi:. Vorlt iot Naffm , &c Stadthouder ende
Capiteyn Generaci overdefe Provincie , &c. hebben
gheconfcreerten ghegeven
aen Prim Hmdrick Cafimir-,
Soone van Hüoghghemelde haer Heer Stadtliouder ,
cnde gheduyrende des felfs minderjarigheyt, aen haer
Hoogneyt
Albntina Agnes , gheboren Princefle van O-
rangien, &c. des felfs hooghghedachtcVrou Moeder j
Soiil: dat wy Staten van de Steden, defelverefoluden
en refpeilive aden van opdrachte hebben geratificeert
ende geapprobeert, ratificeren en approberen de fel-
ve mits defen, ende nemen aen hooghgemelte
Prins Hen-
drick^ Cafimir
ghckooren Stadhouder ende Capiteyn
Generaci overdefe Provincie , endegheduyrende des
felfs minderjarigheydt haer Hoogheyt de PrincelTe
Doh-
«r/erf vanNi/flK, Daer inne mainteneren, in voeghen
fyn Vorftelijcke Doorl. onftei flijckc memorie hetfelfde
heeft ghehadt endeghedaen, ende tegens een yeghe-
lijcken foekende indracht ter contrarie te doen, te gua-
randeren ende befchermen ;
Douh «ademael eenige SttJm in
voorgheraelte haer refolutien van opdrachte hebben
doen influeren/écfjtire i-fyiriV/if, byAvelcke hare.Hoog-
heyt , in'teligeren van de Raets-perfonenfoude moe-
ten innenien hetadvys
vantle drie Heeren Gedeputeerden
3lyt de Steden
, welcke reftrifliie om rerfcheydene preg-
nante redenen ende confideratien voor de fclve feer
nadeligh ende prejudiciabel wort bevonden , foo
worden welgemelde Steden verfocht, haer dienaen-
gaendete conformeren met die van ha-

re Steden, haer Hoogheyt abfolutelijcken hebben ge-
confereert.

Aldus gedaen.gerefolveert en gearrefteert op'tl-ant-
fchaps-huys in de Steden Camer'den
elfdenNov.fefiien-
bond<rtvierenfeftig,vens]l.mtBo\fweClt F, F.Po^bumUS ,
Tarjuhiius van Boeletis,
Sneek, v). Gorp, MeUbicr iiellendoren
Doccum j G.SiiB^tn - - Harlingen, Tbeodmis Stmfns,
Schelio Jariins Feiiteyn,
Stavoren , 0« Gtldorf, iieer Obts,

Sloten , Dirck.H'ydi bes---- Worcum jellePytters

Brunitiga, Frid. van Imbienui, lift Evert Everts, Wybi lobiui-
nes Adami$.
Hindelopen , lanPieters.

^en feventiende®ctemb2iiS0PtieftPl / tofcctoBi'
fiouöcn öebcawbenisitaanPjins
Willem, ctifteBoitss
bacc na op ben G>binaci£i tüb / toierùt aen De ^jouine
^tabdoubccfc ^©ctiutDc / ban tocaen be negen ^tebcn
obecgefonbcnbc gHetDoonlgclie nominatie / enbe bp
t(aec^oooIii"p£0'"faenbeberhicfine& / fonbecbeöiec
uoozoneiticlbc tf ftclcticbp eenlge iSteben boo?0etoent.
Ünbcc baet honbc bcfe opbjaglu niet gcftgfebcn fonbec
tonfcntcn appjabatie ban be Staten. «Snbelnbic
oaethjaiibat cecjjt bctballcn aenbe Staten alsi iSou-
teralni jiKact toat toa(i ί öe ^teben toaten öe ftewfifte

bejeiXanbtj$/ enbe bie isacen afbecigj) ban te (laen 1664.
onbei:DeGriecfluyden,enbebefe begeerben niet bat fiet.
tocDecfoubefiomen onbec't ï^of; baec banbe^tes
ben oootb af beecig biacen. «iSentge in be jSteben bea^
een Inel genegen om bat cecgt oen Iiaec felfïi te nemen /
enbe (©ctcop te berfoecfeen ban be Staten j gfjeljjf& in
'tgiaec
vijf ende dertigh, maecbemeefte Kègljcnten
toaecen boen €ceatucen ban ben i^cece oberleben
^tabtijoubec / enbe men (tabbe in 't gemeen tonipafTie
met gerigupjü om Ijet bjoebigli ongebai» €n be mecfle
bjifitoaS tor ben iongften ^tabtljoubec ; beanbete
toiecben geintimibeew/foo bat elcft toïibe be eerfteiijn/
om be mcellc banB te beftaelen;
& quanto quis obfequio
promtior, &c.

j§ee£ftecaenf]ienlijc& IBianban JStaet/ fienbebat
aen een ^urgemecflet; ban ]^ambo?gf) tsiect geftD^e»
ben
/ Borgemeefter bet Republijcque van Hatnborgh j
nam bat fpottelöcö/ feggljenbe: watRepubjijcqueis
Ham burgh ;
<2en anbet fepbe : toat ig be marqué enbe
efTentiebec {{epublijtquei % moed bettennen bat Ijet
toojS be
libertey t in t ftucb ban be itegecingfi. lau ijS 't
βΙΓοο/ bat bp aibfen een <{£Soub. tot
Hamburg b^oombe
omliet(iioubecneraentte Begeecenbp
Survivanceop
fün ^oon/bat gp ban bien upi 9f ficg mocgte becepben
omfelfiite berOupfen. ,^οο laioecüi enbe pberigj^
3önfe öaec booi Óaec «bectept ; toat jpt / toat gebt gfip/
fepbe [)p
i gtIP Se^ft ilSucbibance op ^ucbibance;enbe
ben ^ucbibantonbequaen/ gDpbefeccectgetaen
be®ion-3l©oebec ; gelöcftinbeiSoningctttSen. Φbec'
toeegt na toeltfi
/ Vrieflant, of Hamburgh, meet libet:»
tept geeft j meet ülepubly W.

g^e ]^eec GelHus Boëtius, gljeieett en tod fpjecc&en t
Ï5?ebifant tot ïeeutoatben /gaf in'tiit^t een bctöacl
ban Ijet
Godtfalich leven, ende geluckfalig fterven ban
ben ^eet ^jintf
Willem. <Ênbe nae bat lip pets ban
benuttigftepbtbanbelaetftetooo^ben bet <6obtfaiigD
(letbenbe fiabbe gefpjoocften / fepbe bojberi :

ICkfalnietallesfegghen watickwel loudekennen, j0ctfiael
maer icbial my intrecken en kort Zijn,mits voorftel- toan
't
lende eenigeweynighe, maer klare ende krachtighc
preuvevandierareen exemplare Godtsdienftigheydt priii^
cnreligieusheyt, daer in fyn Vorft. Doorl. heeft geexel- Ï19((lrm.
leert boven veele andere, gelijcfc de Senne uy tmuy t bo-
ven de Planeten, en de Mane onder de mindere Ster-
ren.

Om in defen dan eenige ordre te houden, foo fai ick
eeril; een weynigh fpreeckenvan'tChriftelijck ende
Godvruchtig leven van zijn Vorft. Doorl. dat my is ge-
bleecken by huys, ende daer na buy ten lants.

Het Chnflelijckende Godtvruchtigh leven van fyn
Vor.Doorl, by huysisklaerenkennelijck.
Ten eerfien, uy t de publijcke of openbare.
Ten
tweeden , uy t de; »rtisutiere of befondcre.
Te»
derden, uyt de/!«wf/ofgeheyme handelingen van
fyn Vorft. Doorl.

Tot heteerfte behoort de confcientieufereligieufe
waerneminge van den publijcken dienft Godsin't huys
G ods, daer aen hem fyn Vorft,Doorl. fo ftriit en plicht
tig heeft gehouden, dat fyn Vor. Doorl. nimmer of im-
mers niet als ieerfelden, enternoot, fichheeftgheab-
fenteert van 'tghehoor des Godtlijcken Woorts en het
gebmyck des H. Avontmael : Wie daer oock foo nu en
dan wicrtgemift, fyn Vorftel.Doorl.alshy in deStadf
was, wiert nimmermeer gemift, gelij ck een yder onder
ons bekent is. Hier valt my in,dat als ick op feeckeren
tijdt, dat fyn Vorftel. Doorluchtigheyt nieuwelijcks in
onfeStadtwasghekomenvan Groeninghen (daerfyn
Vorftel.Doorl. eenigheweecken wasgheweeft, en het
Hooghweerdig Sacrament des Avontmaels in onfe Ge-
meente foude worden gecelebreet, hebbende fyn Vor-
ftel. Doorl. dienftpligtiglij ck verwellekomt, den felven
den aenftaende tijdt der communie bekent maeckte >
en na dat ick fyn Vorft. Doorluchtigheyt tot defelve
adienaghewoonte, genoodighthadde, totantwoori
kreegh.

le^^heUt vetrlidiit Stndugb viir echt d»gbm m Groe.

<i£ 3 O»»-

en OORLOG. Vier en Veertighfle Boeck. ζ 3


-ocr page 73-

SAKEN van ST AET

54

ΐβόψ ningiie» gimdrnmunkmt maerde Aptflelfeyt : fp dickwìhgy

___ datbroodteedt, &c. ΕηύΙί^νί/βιι ,^Ηλι wjr dat «ietk;"-

nm te viel doen aiifeghihove is fwack^·, ende VJJ hebben dat mid-
del tot onfer verfierkifge aUijdt van nooden ,fsl mjf met Gtddtur
toe fcbkken.

Gelijck oock op ^t woort van fyn Vorftel. Door!. de
daetgevolgtis. Voorwacr eeu'lieflijck en loflijck ex-
empel van een befondere en beilcndige C; odsdienflig-
heyt !
Maguates Magtietes, Oveihcden iijn aisZeylftee-
nen, en hare exempelen hebben een verborgen kraght
in figh om de herten der Onderdanen te trecken tot
naevolginge, bet fy ten goeden, ofte ten quaden. Het
isgefechtvanifrael:
De Leyders defesvdcks ijjn Virieyders
Jef.
9, ly. Hoe ishier mede glióbrantmerckt
dzthy Ifraelheeft doenfondighen , alsecn yoorbeclt ende
Voorftander der afgoderye? i.Ks«. ιψ. i6. indefen
opfight feght
Laüamijis : Obfequii qnodamgmus Regis vitia
imitnri.
Het is een ioorie van ghedienltigheyt de fau-
ten van een Heerfcher na te volghen i Suick een foor-
te vanSouverainiteytiiTer in de exempelen der. Groo-
ten over het leven ende de daden des ghemeenen
volcks. Ter contrarie het exempel van religieufc Over-
heden verwackertdcGodtsdieniligheyt der Onderda-
nen. AlsdeReligiegliiiftertmetdeftralenvangroot-
heytenMajefteytjfoo isiy teliefFelijcker indeoogen
der menlchen kinderen.
Oavids rijckc hantreyckinghe
tot den bouw des
Tempels, veroorfaeckte een ongheme-
ne milthertigheyt in fyn
Onderdanen , i. Chran. 19 6.J.
&c. De i^iniviten vernederden haer na het exempel
van haren Koningh ,
'Jon. 3. 6. Aenmerckelijck is
'tgeen de Heerfeydetot Zerubabel de foone Scaltiels :
Ick^falajlclleiials een Zegelriticl^, Hitgg.2.1^. Daermede
te kennen ghevende, niet alleen, dat hy deGodfalighe
Overheden des Volcks in groote weerden heeft, ghe-
lij ckmen fo doet een Zegelrinck aen den rechterhandt,
maer oock dat de Godtvruchtighey t der Meederen een
diepen indruck, prent in de herten en gemoederen der
minderen. Het beroert my in myn inghewanden,
als my te binnen komt, dat wy van nu voortaen hetge-
iloelte van fyn Vorftelijcke Doorluchtigheyt fui en
moeten fien ontledigt van fulcken pligiigh Kerc^angher
en milïen den voorgangh vanfulcken Gods yverighen
Liefhebber van den openbaren Godsdienft.

In den particulieren omgangh, die ick beneffens mijn
waerde Collegen met fyn Vorft. Doorl. opverfcheyde
tydenengelegentheden gehad hebbe, dede fyn Vorft.
Doorl. allerzydtsblijckeneengheheylightendeGodt-
vruchtigh ghemoet. Hy was hem felven altijt gelijck,
dat is, e ven wis, en wij s, en voorfigtigh inde redenen
iyns monds. Het woort iyner lippen maedte hy altijdt
tc fyn een tydigh woort. Hy had een uytnemende
dexteriteyt om yemant by wege van difcours te leydeni
daer henen hy wilde. Een Predicant opende hy althans
dedeureomtefpreeckenvanfulckefaecken, die hem
meert e ygen ende bekent waren. Was een Dienaer des
woortsbyhemindenThuyn, of aen den tafel , of in
fynkamer , hetwourtGodts , deKercke Godtsendede
Dienaren Gods, waren ghemeenlij ck de lloffe van fyn
difcourfen.

Het ifoorts ΟοΛί begreepen inde Schrifture des ou-
den onde des nieuwen Teftaments hadde fyn Vorftel.
Doorl. hem feerfamiliaerghemacckt, datypciWe op fyn
tongc , ah een goaden appel injiivere geteeldefchalen. Geer-
ne fprack hy daer van , ende hoorde desghelijdcs
gheern daer van fpreecken; nu fteldehy voor eenighe
gevallen van de Confcientie, ende verfoght ^aerop be-
rigt uyt het woort Gods: dan vraegde hjj na den rechten
fm van defe en geene plaetfen der Heylige Schriftuyre,
oock werden wel voorftellinge raekende de Chronolo-
gie ofte tijt-reekeningeder Schriftuyrlijcke Hiftorien
te bert gebragt; fomma,de mont van zij η Vorft.Doorl.
rieckte aller wegen na die genade, daer mede fyn herte
ghelaeft was, ende ademde uyt den innighen lucht des
gemoets 5 om door Hsylige conferentien meer en meer
gefticht ende ghefterckt te worden, ende aen te waflen
in genade en kenniiTe.

Sonderlinge nam zijn Vorftel.Doorl. ter herten den

ï:

Hli

Ülf·

welftandt ende het aenwas van Godts Kercke. Hy ϊυ ,·^
londerfogt by kans t'elkens als men des Heeren Avont · - , _
raael foude houden, of, en hoe verre het getal der nieu-
we Ledematen,die haere namen hadden laten aenteyc-
kenenopeenrollevanGodtsgunften Bont Genoten,
hadde toegenomen.

Zijn Vorftelijck Doorluchtigheydt hadde de Diena-
ren des woorts lief, en droeg den felven alle eereen re-
fpeétop Hy vertrock niet uyt de Stadt buytende
Provincie, ofhynam een vriendelijck affcheydtvan
haer, ghelijckoock van alle andere leden desKercken
Raedt, ende deede den felven zijn dienftaenbieden.
Weder t'huysgekomen zijnde, liet mede niet na aen- ~
ftontsbyde verv/elkominge ende eerfteaen fpraecke
te vraghen na haerder aller ghefontheydt en welftandt.
Endegelijckdegeliefde Difcipel lefu wil, datwyniet
alleen fullen liefhebben met denwoorde en met den
tonghe maer oock met der daet en waerheydt i.
lob. j.
18. Aliò heeft oock zijnVorftel.Doorluchtigheyt zijn
dadelicke liefde doen gevoelen verfcheyden Dienaren
des woorts Godts, buytenende binnen onfe Provin-
cie, welckczijn Vorftel.Doorl.totzijneygenlaft, en
op zijn eygen koften, gheduyrende'aijnleven, boven
haere eygene ende ordinaire opkomften , 's j aers feer li-
beralij ck heeft ghefalarifeert j dan hier wil ick de handt
afrucken , dele Wercken fullén fyn'Vorftelijcke
Doorluchtigheyt na volghen, en Godtfelve falle in den
grooten dagh van de vergeldinghe der recht veerdighen
opentlijck roemen.

Ende gelij ck het waerachtig is dat wy met Godt fpre-
kenalswyfynen Hwlighen name aenroepen in her
Gebedt, mededat Godt met ons fpreeckt, als wy zijn
woordtleefenoftehooren, foois waerlijckzijn Vorftl.
Doorl. feer gemeynfaem geweeft met
Zijn Godt, als hy
waseenfaeminfynCabinet. VandenKeyfer
Carolus
Qnintm
wiert gefegt, Quodfxpius cam Deo , quam cum homi-
nibas loqtteretur
, dat hy mecrmael met Godt, als met de
Menfchen fprack j Ende over de aen fpraecke Godts
aen den Vorft
lofr»Surgeftaetop, ofte,maec^t u<rp,Iof.
I.j.feyt Fcrus: -videturineratiouejatuijfe , hyfchijntin
h et gebedt nedergeleght
te hebben i Ende hoe yeverig
dat zijn Vorftelijcke Doorl. in defen geweeft is, getuy-
gen die formulieren van gebeden
, die fyn Vorftelijcke
Doorl, by verfcheyden voorvallen en gelegentheden
tot fyn eygen privaet gebruyck, inet eygener hant heeft
famen gefchreven, ende die onder zij η papieren opge-
ilooten, te vinden zijn.

Gelijck zij η Vorftel. Doorl. geerne met Godt fprack
in 't ghebedt, alfoo hoorde hy geerne dat Godt tot hem
iprack in zij η woort.

Het Woort Godts is den beften Schat der Chrifte-
nen, en befonderlijck 't voornaemfte cieraet van groo-
te Perfonagien een goude Kroon op 't Hooft, een Ket-
tingh van rij cke gefteenten om den Hals, een pretieufe
bagge op den Borft, is niet by den luyfter van het woorc
Godesin't herte of op de tonghe van een Koninck,
ofeenPciBi-e.Siet
Deut, 17.18.19.Ie/· ί·7.8. Z.Cbron.

13.II.

Achtervolgens den inhout defer Spreucken, was fyn
Vorftelijcke Doorl. ghewoon het Woordt Godts of
felfstelefen.ofhemlaten door den eenen en de ande-
ren van lyn dienaren voorlefen. Ende met wat vrucht
en voordeel dat van lij η Vorftelij cke Doorl. gedaen is,
is af te nemen uyt die bedenckelij cke aenteeckeningen,
welckezijn Vorft. Doorl. over de voornaemfte poin-
dten der Godsgheleertheytineygenhandighgefchrif-
te heeft nagelaten .Hier van was veel te fpreecken en te
fchryven, dan eenige weynige ftaeljens fullen den leier .
dienen in plaets van veelen.

Van des Menfchen Ellendigheyten verdorvenheydfc
vindeick doorzijn Vorftl, Doorl. aldus gefchreven.

Alle qu/tedt is uyt «, ende alle Ueyligbeyt ende Godtftligbeydt
is va» Godt den Heere. Als de Heere Ji'jn Geejl van de
vele trec^ , fio iffe doodt. Ais de fonde ghedaen woordt, dan
vteydtfi. Alje ghedaen is , dan fl<*epfe ; maer «aderhandt
iairdtfe ie doodt. Wy moeten defonden bfiueetien, of in dit teven ,
of daer na.

Tot


-ocr page 74-

I

Tot de leere van des Menfchen Vtriopnghi behooren

, defepoiuaen.

s

ί De H'miJ'f >Chrifliis vttr onsberft gtlideti^^ah Wfdatr

f wel 'P dtMÌt'" 3 àie dotn onfc virgbeitin . Die ChrijìUs

■ξ ^ el is hy Jen ryck^ff arm , Ku/jtncl^ sf onder d»ntn .Of η ,

Jìtire te bropen isfrhcheydt. Ick^, mmentl^ct^ Chripus,btn
JiJtiirt inde Scbaipfial, Wie door mj gatt , die fai Leven,
"Jck^ben dewaere Herder ^ende gheeve ηηη leven voor my:
mSchaefen.

Sonderlinghe is fyn Vorftel. Doorl. bekommert ge-
■weetl over het fìuck der rechte en ware Dancklur:
biydt, die \vy Gode onfen Weldocnder en Verlofler
fcbuldich Zijn, gclijck de Lefer kan afnemen uyt de
navolgende Notulen van lijn Vorftel. Doorl.

Als wy eens bedenci(eii de groote genade en barmhertichtydt
GodeS} die hy om bewijfl , hoe kpnnen wy fyn Goddel^ci^e Maye'
fltyt genoegh loven en dascl^in ; 'Wast Getpelyci^ Xfgbent hy
om door Jegenaeds en barmhertigheden lept Cbripi , die hy
om onfent wille in de werelt gefonden heeft,en begaeft' ons
Me daegb met fijnen Ueylighen Geefl, om ons fyn Snone te
leeren kennen , en ons van den felïien door het Jliyligh iüacht-
mael re verfieckfren. Aen ons lichaem i.egent hy ons dat wy
meer gbefondt daege» hebben als onghefonde, overvloei in alles
' meir als wy konnen gbemittigen , ende daerom konnen wy fyn

I, ghenaede tnde barmhertigbiydt niet genoeghfaem bedenc\eit ,

veel min uytfpreecken , die hy ons alle daeghen btwyfl en
^ toe/ebickt , daerom moeten wy hem dienen met waere danck^

baerheydt, ende hctaelen den Heere onfe beloften . Gheeflelyik^
\ gbeftnnet te tij» is het leven : vieefcbeljjcl^^ gbefinnet te ijjH

is de doot. Item : Gheloof tn goede werelden moeien te fat-
men gaen j kennijfe fonder Godt/alicbeydt kan niet helpen
' tot de ijdigheydt
. N/ft het hooren en liefen van Godts

woordt maeckt Xflligb , moer die daer naer wandelen in gbe-
liove en goede wenken JtiUen Xjiligb xyn .

Eyndelijck : Gelyck. de Sonnt ons helpt over Wegh > tn
komen tot du plaetje , daer wy gheern tiae toe wilden ,
en
t fii't een oorfaick. daer van is : Alfoo x.yn onfe goede werc-

) kfn otck,} wy moetenfe doen j en fy fijn ntotjaeckclijck^ tot d,

X/tlicbeydt om onfe danckboerhiydt teghens Godt te bethoo-
4 Ken : Moer fy konnen ons niit faligh maecken , want wywer-

^ den uyt ghenade faligh ende niet uyt de werck'n , want

anders is genaede geen genaede , maer wy moeten de werc
ken doen om ons recbtfebaepen gehove te bithoonen , want
i bet Gbeloove alleen fonder de wercken heeft niet te bidiiyf

J den , Wie feyt , dat hy het Gbeloove beeft , en haet fynen

V Broeder , die is een 'LeugbettOer , ende de waerheydt is in

^^ hem niet , ende daerom is 't geen rechtfcbapen geloove dat fon-

^ der goede wercken iSt

■Λ

: In 't befonder heeft zijn Vorftel. Doorl. aldus gc-

uytet, wat gevoelen hy heeft gehadt:

Van het gehoor des Godlijcken woorts.

Door 'tgehoor is de Menfch tot de val gekomen pen door

^ 'i gehoor moet hy weder falich worden.

%

I Van het Hooghweerdigh Sacrament des Avontmael.

^ H«t Irooi des Heeren ontfanghen wy -van den Predikant,

^ maer bet broot des Heeren 'felfs ontfanghen wy van den H.

^ Gee^ door den Geloove in Jefum Cbrifum.

§ Van de genade en barmherticheyt Godts.

^ Godt en is niet ten deele genadicb , mOerganfch en gaer ende

gbebeelijck 'fegbt een Oudt-Vader,

Van de nuttigheydt der Aenvechtinghe van Godts
Kinderen.

Hoe Saligb is de Aiavechtingbe , welckt veroorfaeckt , dat
eie arme Sondaer of fijn kpien vallen , fijn bert iuyghe ^endt
"effens eendemoedigde bilydeni£t fyner fonden om de barm-
hmicheydt Gides aenboade , want hy"tHcbtight baer in
defen Uven , de wyle tn het felvt Hoope is tot vergevtn·
gbe , en verminderingbe der felvir door ofrtcbu waert

bekeeringie, teneynde de flrajfeniet in bet toekomende leven tóé/f-
moge opgefcbort worden, alwaer geen genade mter te hoeptn __

Ende eyndelijck van den faligen doodt der waere
Geloovigen :

De fterfJagbis beter als den daghdat mengeiorenwort.Dif ,
flerft, bout op vanfondigen tn van plagen te ontfangen,

Uyt defe preuven is af te nemen , hoe fyn Vorikl.
Doorl. het woort Godts heeft gelefen ende aenghe-
hoort, namentlijck niet los enonbedachtelijck,gelijck
veeltyts ghefchiet, maer dat hy ^t felve heeft herkaut
ende door aendachtige overleggingen tot voetiel van
fyn ziele verteert, en eyndelyckiiem felven voorgeftelt
als eenregelmaete van fyn Geloove en wand el, om in
vertrouwen op Godts barmhertigheydt in Clirifto-,te-'
: jhen alleaenvechtinghen des Satans, ja tegen dedoodt
felve altijdtwel toegerullen getrooft tezijn. Dit is
waerlijck S^ffKÌKOT
Prwcifium, een ipiegel'voor alle
groote peilbnagien,

't Geen my buyten Landts is gebleecken aengaende
het Chriflelijck leven van fyn
V orftel. Doorl. beftact
kortelijck hierin: Na dat ick op het yerroeCk van fyn
Vorftelijcke ^ Doorluchtif;heyt ende met goet vinden
van het Claflls van Leeuwaerden, uyt onih Stadt was
vertrocken op den/even en
iwimicbften Aprillaeftleden,
om in den velttocht nae die
Dylerfchans lyn Vorftel.
Doorluchtigheytals Predikant te dienen , quamickden
dertbienden dito by fyn Vorftelycke Doorluchtigheyt tot
Othmarfen. Hy ordonneerde myaenftontsbymyne aen-
komfte, op den volgenden dagli des Heeren, daer op de
Troupes fouden beginnen temaicheren ,deprédicatie
aldaer te doen,om alfo den Tocht,die ternantwas,
in de vreefe Godts ende met aenroepinge van fynen
Heylighen Naem om fijn zegen-rijcke geleydinghe en
byftandt aente vaerden. 't Gefchiede alfoo, depredi-
catiewiert gedaen in den morgenfton t, ten fes uyren,
indeKercke van die Stadt. In depredicatie dronghick
infonderheydt aen op het poinib van
hcyligheyt in leven
en wandel uyt den text i. Pet i : i J, i6. Volghens deil
krijgswet
MoflS : Wannier het Leger uyttreckt tegen uwe
vyanden,fi>o fult gbyuwacbte voor alle iiuaede faecke,Oeut,
2}. 9. In de toe eygeninghe nam ick de vrymoedigheyc,
eer ick my keerde tot de
OiT'eieren, hooghe ofte laege.
om eerft en voorens myn aenfpraecke tot fijn Vorftel.
Doorl. te dirigeren, ende den felvenferieufiijcktere-
i commanderen, dat fijn Vorftel. Doorl. als
Opper-Hoofi
' van de militie, niet alleen foude willen gelieven met een
goetexempel voor te gaen, maer oock doorfijn Autho-
riteyttewercnen verbieden allerleye vloeckenenftve-
i ren, dobbelen en fpeelen, fuypen en fwelgen, en wat
dier-fondenmcghen meer zijn. Watis hieropgevolgt;
Dit: Dat wyfoohaeft onfe voet nieten hadden ghelet
in
Wefl-Thalen, des Biflchops Landt, offijn Vorftl. Doorl.
liet by openbaere Trommel-flagh uytroepen : Dat hem
niemant foude verftouten om
God's M.Na/m· door
vloecken en fweeren te misbruycken, ofte oock om den
Hujfman eenighe overlafite doen op ly/praffe. Ick beken
openhertigh , dat het my Aveldeedeaen myn ziele, als
icK dit hoorde, en ick hielt het als een klaerbewys bey-
de van dat ootmoedjghe
nfpen , dat fyn Voritelycke
Doorl. Gode ende fijn woort, en dat mee-waerdigh
/fpectf dat hy fynen Naeften,jae fyn Vyanden hier in toon-
de optedraeghen.

Dit is het begin van den met nialkanderen gedanen
Tocht. De voortgangh wasin opficht van fyn Vorftel
Doorl. niet min
rehgiew als chantatijf

Ri/ifif«i, door dien fijn Vorftel. Doorl. hem nimmer
abfentecrde van de Sondaghfeof weecklijcke
Vredicatie
in fyn Tente,oF van het ^geliickfe ijii-iiit op het open
Fe/f, foo lange de belegeringe duyrde.

Cbaritaiff, in het openen van een milde hant voor den
nootdruftighen, en het openbaeren vaneen to^he-
negenhfrte aen allen ,beyde Hooge en Laege Officie-
renen gemeene Soldaeten ; Wekker leeven hoe dier-
I baer hetinfynoogenghewecftis,blyckencanuyt'tge-
nehyinfcecker difcours feydetotden Capit. CWcw ende

den

55

en ο OR LO G Vìer en Veertìghfle Boeck.


-ocr page 75-

56

16 ($4 den Lu y tenant CUot BiiTchoplij cke Officiers, na dat het
_ verdragh. over 't overgeven van de Schans was ghefloo-
ten.

lekfeydede Vorft ,hmJebetbhet vnnmijn Sùldaitnaltt
VJitrdigh , als dat ickjiet voor deft piatti door een jlomi rfghe-
wtldigetimiervalfonde hebben wUlen fpillen, wyfiuden ,Joi>jib]i
't niet baddet overgegevenu daer np ghegravtn hebben , ickbebbe
liever dayfent guldens uyt tmjn beurs te verliefen , als een van
tnfn minpe Soldaten.

In'tghemeynhadde oockiyn Vorllelijcke Doorl.
doorzijn ongemene vriendelijckheyt en lieftallige be-
jeeeninghenaen Officieren eri ghemene Soldaten der
felver gemoederen gantfchelij ck ingenomen, ende be-
fatfefoo verre, datickeenighe op den aftocht van de
Schans hebbe horen feggen, daty)
feuden hebben-jjiUen met
defen Prince uyt de werelt hopen,

Ey ndelij ck, gelij ck den aen vanck van defen tocht is
begonnen met het Gebed ende in den voortganck daer
by ghecontinueert, fo is defelve ghe eyndight met een
folemnelen Danckfegginge aen den goeden G odt voor
^nen genootene Genade. Wantghelijckfyn Vorit).
Doorl. my door den Heere Kirc^patnck. Major Generaci
den
fefheiiden luny ontrent de Stadt Goor in Twenif, ghe-
liefdedeweettedoen doen, datickiny foudewillen
bereyden tegen den naefte Sondag om dan ÏOt Oe-onnter,
daerdeTroupesvan malkanderen fouden fcheyden,
een Danckpredicatie te doen, alfo is fulcks den
neghn-
tienden
dito in degroote Kerck aldaer volbracht < en fyn
by die ghelegent leyt, öm onfer aller herten tot het lof
ende de liefde Godts onfes Weldoenders te verwacke-
ren ende te verwarmen, verklaert en toegheeyghent de
woorden van den KoninckL Pfalmifl, Pfalm 3.9.
liet
htyl is des Heereo , uwen x.lgen is ever η Volck , Zeta !

Uyt dit verhaelkan den befcheyden Lefer felve oor-
deelen van de uytnemende Religieusheydt, en Godts-
dienftigheydt, die ghelogeert heeft in den boefem van
fijn Vorftel. Doorl. Hetisgefcght dathet Landtgeluc-
klgis,
ubiRegesPhihfophantnr^ l'hihfophiregnent, daer
de Coninghen Philofopheren ende de Philofophen
regeren. Macr recht wij s is het advys Salomons :
H'elgbe-
ìmkfalightijtgy Landt vjtensKtnitigh
( ofPrince) wnSeine
dtrEdelen is. Fred. IO. 17. Edelkan yemandtghefcght
worden te fyn naden f/ef/cé alleen of na den Gm/ì al-
leen , of ten aenfien van het vleefchen den Geeft bey-
de. Is het Landt eheluckigh wiens Prince Edel is na
den vleefche, ende net lant gheluckiger, wekkers Prin-
ce Edel is na den Geeft, foo is dat Land geluckigft welc-
ke een Prince heeft, die de Eere heeft van het eene, en
de genade van het ander. Voor eenen korten tijdt heeft
ons Vaderlant dit alles gehadt in defen Doorl, Prince al ■
leen ^maer Eylacen ! gehad.

Ende dit fy alfoo gefproken van het Godfalig leven ran
fyn Vorftel.Doorl. IN u lal ick een weynig feggen van fyn
geluckfalig Sterven.

De Kciw^nieginghen nietin Tetnphnn Honoris , den
Temp el der Eere , als
perTemplumVirtatis , door den
Tempel van de Deugt. Ende de fchrift fey t : Dat Ghe-
rechtigheyt en vreede malkanderen kuflèn. Deught en
vreught , en iecWi/cyT hebben eenen onder-

lingen opiicht op malkanderen, ghelyck de aenghefigh- ghe valle, deede'daer by, dat de Heere G^dt was een
ten de Citr«i;fM boven
dengeneden floel. De Geluckfalig- j Abfoluyten ende Souverainen Heerfchapper, doen-
Iieydtis
Ihnum primum ultimum hmiwis , heteerlte de eyndelijck ?/«ƒƒ«(» VjiUemet betbeyrdes Hemels ende dt
ende het laetftegoet van een Chriften Menfch ; De hwoonders der a,rde,ftiUksdat niemandt/yne handt kpiidiaf-
Sprinck^ - ader
van alle goede dinghen , ende oock den : faeu, of tot hemJfggm kan, wat doetgy ? Dan. 4.3 ί. Kn dat
loon ende de Kroon daer van; Het Fondament cnliet nietalleenomdathyHw^erwrfjBa//iH(ii>5Ìi, Pred.y.?.
ebouWjden jl/fii^endcdenOwf^avanonfebegeerten. Maeroock,omdataÌfynwegenenwerckcnfovolmaea

Het eerfte dat een Chriften wenfcht , maer het laetfte
dat hy verwerft. De fnaren van
Davidts harpe gaeti alle
eenftemmighlijck op defen toon:
fftl gheluckfaligh is de
man die den Heere vreefl , die grooten lufi beeft infine ghe-
baoden, Pfalm iiz,
l. Ende wederom : (W ^fo/KC/^/rt/i^i
fyn de optcchte van Wandel , die io de Wet des Hee-
rengaeu
P/ u 9. i. Ende noch eens Welgbeluckfaligb is een
yegbeli;ck. die den Heere vretft , die infine vie^ben wandelt ,

Pf, 128. r. Gelijck een verftandighVcltÓverftefyn Sol-
daten , om hun te encouragieren , rijcke beloonin-

fhen en vereeringhen toefeyt voorden ftrijdt , maer
ic niet uyt en deelt, eer het velt behouden, dc vyant

en fo recht-veerdig zyn, datter niemant de minfte niyt van
cenige onvolmaeöheyt, ο f van ongherechtigheyt hem
kan telaftcleggen, volgens den teneur vanMofis Lof-
fanck , Deut. } 1, ^, 4,
heeft onfm Godtgrooibeyt, Hj is dt
Rotifteen ,wienswerckvolkomen
is , want alle fine Wegbenfin
gbericbte : Godt
is waerbeyt en is gbeen onrecht, rechtveerdigb
en recht is by.
Dathy oockmachtigh was , uyt de duy·
fierniffe het licht voon te bteaghen.
Dat dien , dit hem
lief hebben ,alle dinghen moelien medtwerckeo ten goede ^
dat

is :tothaerderbekeringecneeuwigefaligheyt, en lbo
voorts.

Hier op ftorteden wy een hertgrondig gebed totGod

uyt.

S A Κ E Ν van S Τ A E

Τ

verflagen en den ftrijt met lófgeeyndighris. Alfoo feyt
Jimbro/it<s,üe\t: de K. P. tanfiam 1'raco tnagiii Imperatori! ,.
als een Heraut vaneenen grooten Hcerfcher dege-
luckfaligheyt in't begin ; om ons aentc lockentotde
Godfaligheyd, endebepaeltfe eenlijckende
den Godtfalighen, op dat nieraandt foude ghedencken
te participeren aen àt ghehuklahghiid als naer een dade-
lijckeende volftandice prailijcke der Girf/W/^éiV. Tot
nedi toe is gehoort, dat fyn"Vorltel. Doorl. rijckelijck is-
gtfegent geweeft ten aenfien van het nrpe, Ku falkon-^
nen gehoort worden, hoefaliglijckhyis
verheerlijkt ge-
geworden in het ander.

Den t'firtifBi/f « Oftobris bejegende fyn Vorftel.Doorl.
een feer onverwagt en droevig ongeval, fohygedagte
een piftool (om de preuve daer van te nemen ) te loflenl·
gelyck fyn Vorftel. Doorl, fulcx felve heeft gheopent in
volgenden gefchrifte.

Sy (depiikooi ) woiidegheenviergheven , doenfagUct^Jer
nae,endewouder denjiempel uyttrecken^ ende indie tytging-

filos.

Hiertoe dient oock 'tgheenfyn Vorftel. Doorl. des
daegs hier na heeft ghefclireven in feeckereMiffivc aen
fyn
Hoogbeyt den HcerP^;BJ van Oran^jen inde Franfche
tale:

hl^bidJetiwe Hoogheyt ,teefgbt ophem te nemen y datgbe-
/((ci^ Onghelucken ifff) niet enghejchieden met vuerwaptns y
en dat ick^bemfy en diene tot een exempel , ende dat hy daer mede
fynprofyt doe.

Ende alfoo wert fyn Vorftel.Doorl. fwaerlijck inden
Kin gequetrt.

Soo haeft ick hier van de weete kreegh, begaf ick my
na'tHof , om fyn Vorftel. Doorl. indefefyneonghc-
leghenthey t te befoecken, ende den felven mijn dienft
acntebieiien. Ick vant fyn Vorft. Doorl. in fyn Cabinet
op het ledekant liggende , ende by hem
boere Hoogbeydt
Mevrouw de Prineellè, en verfcheyden Domeftijcken;
gelijck oock de ProfefE
Frmcelius van Franeker , ende
Doüor Hemflerhnys lijiMed.
Van fyn Vorftelijcke Doorl
(komende by den felven op den volghenden Sondagh
indenmorghenftondtde Profeflör
Deujingins van Groe-
«;ft^t«)ghelijckoock Mr. luyijen Schouwen des Vorftcn
Chirurgyn. Ickfagh dies tijdts weynigh gheleghent-
hey t om fyn Vorftel. Doorl. aen te fpreecken , ter oor-
faecke van de Dienften, die de gemelde Doftoren ende
Chirurgyn eenigen tijdt aen fyn Vorftel. DoorLdeeden,
fprackallecnlijcknuendedaneen woordeken om haer
Hoogheydtfyn bedroefde Gemalinne, over dit droe-
vighongheluckfeerperplextzijnde, yetwes tertroo-
ften ende wat moet te geven ; vertrock volgens tot na-
der gelegentheyt.

Op den avont des felven daegs weder gekeert zijnde
kreech fyn V. Doorl. niy foo haeft niet in 't oogh of hy
reyfte my de handt toe,om tc kennen te geven, dat my η
komfte en aenipraecke hem aengenaem was, (gelijck hy
daer na ghedaen heeft, foo dickwils als ick ben tot hem
ingegaen, en vanhem afgefcheyden ) ick beklaegde dit
droevigh ongheval , dat fyn Vorftel. Doorl. hadde aen-
getrorfen. Stelde hem voor de Leere van Godts voor-
lienighey t, ten opficht van de welcke niet ghefchiet by

-ocr page 76-

cn OORLOG J^ier en ^emighfte Boeck. J7

té64. uyt,meteen ootmoedighe belydeniffe onfer fonden,

_J ende vierige begeerte van Godts genade. Oockdat

hem gelieven mochte, als een GoiIp der weten/ehappen,
den Medecijn-Meefters ontrent dit voorval, rijcke-
lij ck uyc den Hemel te begaven met wijsheydt en ver-
ftant,ende demiddelen fuicxte fegenen, datlijnVor-
ftelijcke Doorl. eer niet langé ten dienfte van het Landt
en van de Kercke Godts inhetfelve, gelijck oockten
goede van fyn Doorl. huys, nawcnich gecureerten toe
fyn voonge gelbntheyt herfteit mochte worden,

's Daegs daer aen, den vijftbitnden dito in den morgen-
ftont vernam ick, dat fyn Vcrflelij cke Doorl. in die
nacht weynich of niet gefluymert hadde, fachoock
dat fyn Vorftelijcke Doorl. hem eenighen tijdt befich
hielc met het verteeckenen van een goec getal van Miifi-
ven 5 om die felve aen verfcheyde Perfoonen van Staet
te laten verveerdigen, gebruyae derhalven een korte
aenfpraecke, ende dede defgelij cks een kort gebedt, p-
lij ck oock in den avontftont van den ielven daeh gn:-
fchiecis. Ditgedaenzijnde,vroeghick fyn Vorftelijc-
ke Doorl. of hem nietfoude aengenaemlyn dat de
HeereGodt.omfyne genade enfeggenover de cure
van fyn Vorftel, Doorl. daer aen fooveelen veel gele-
gen was, oock pHblije\elijck^ in alle de iCercken van onfe
ütadt mochte worden aengeroepen, gelijckwynupri-
vaff/^^ hadde begonnen te doen, het welckc fyn Vor-
ftelijcke Doorl. te kennen gaf hem feer aengenaem te
fuUen fyn, mitsfchrij vende:

Oaer is ytt GoJJelgclfS in het Gthiit.

Soo is 't feyde ick hier op, D. V. her gebedt is Van een
wonderwerckende kracht. Defe letteren van uwe Vor-
ftelijcke Doorl. accorderen gantfchelijck methctgeene
fcecker Godtsgeleerde pleeg te feggen :
Eft quxdampre·
cum cmmpttentia,àz.tris
eenfeecker foortevan almacht
in de gebeden jen daeromD. V, moeten wy daer in
aenhouden fonder ophouden. Waer op als fyn Vorftel.
Doorl. wederom hadde gefchreven.

Oavid badt 's daeghs fiveH~meet.

Nam ickgelegentheyc, om uyteenige Pfalmen DaviJtt
fynheeten yver en volftandigheydt in depradtijcfee
des gebedts aen te trecken ende uytte breyden:ver-
fekerende fyn Vorftelijcke Doorluchtigheyt dat ick ,
gelijck mede mijn waerdeO%i» nieten foudenman-
queren, om onfé confcientie hier in te quy ten, maer
dat wy de gemeente, die toch over dit ongeluck van
fijn Vorfteh Doorl. gantfchelijck beroert was jmeton-
ie gebeden feer geerne foude voorgaen, endegelijck-
erhandtby den Heereomfyne genade aenhouden. 't
Welck als fyn Vorftd. Doorl. wederom hadde te ken-
nen gegeven, hem londerlinge wdgevallichtefüllen
ï,!jn, met den handt my toe te reycken, nam ick weder-
om voor dien tij dt mijn afTchey t, wenfchendc fyn Vor-
ilel. Doorl. alle heyl en feggen van den Hemel.

Middeiertijdt wierde fterckelijck byden Throon
des Alderhoochften aengehouden met publijckc ende 1
private gebeden, in vermenginge van hope en ' groote
vreefe over den uytflach derfaecke totaen
dcatwin-
ticbfltn
A>i»,fynde DcnJerJacb,daer op ick in denmor-
genftont in de Antichambre bejegende de Dodtoren
van fyn Vorftel. Doorl. ende eenige Domeftijcken,
den welcke naden teghenwoordigen toeftant van fijn
Vorftel, Doorl. gcvraegtzijnde,verftont ick meteen
innige droeiheyten beroeringe myner ziele, dat het nu
flechterftontalsvoorens, endedatde vreefedehoope
begoftteboventecomen, Ingegaenzijnde, boodtiyn
Vorftel. Doorl.my weder de handt, wekken als ick die
geraea hadde, foo hief ick een difcours aen van de cort-
wijligheytdesMenfchelijckenlevens,uytIobcap. ιψ. i

Wees hier aen dat de H. Man hb iprack van elck en yder
Meniche, hoe hoochoflaegh, hoe geacht of veracht
hy fyn mochte,en toonde dat hyinde beichrijvinghe
des felven datelijck te kennen gaf de broosheydt des
felven, onder de woorden :
Van een vrouwe geboren. Ό, vrtn-

vi', fey de ick, Doorluchtichfte Vorft »i»<»a/w/ictf«, i.

3 .7. hoe foude dan de Menfche, diefy«afcomft
van de vrouwe heeft , niet fya een vat vae fwack
iiejdt i

Ende toch , watfeyt de HMan Wvan dtfiu Mm- 16S^·
fchif
dat is , vm àsT tinVrtttWI is gtbii- mmémmm

r«i?Dit , dathy/iJSCwf van duigen. Ende dat wel té
rechte, want, Doorl, Vorft,de Menfche is kort van
dagben.

Ten cerften , Aenghemerdtiynde in hem felven :
Stct ("fey t de K. Propheet Davidi (
ghy hebt mjm dagen em
bant-breitgeflelu Ff.
99. i.'tGeen de lengte heeft vanccii
handtbreet en is niet lang, maer kort.

Ten tweeden, in opfight van de lecftij t der Vadirin ίή
den Oitde Teflament.

Tenderden , inopfightvan denaltijdtofeepwigle-
vende Godt ; hieropooght wederom de K. Pfalmift >
Vf. 39.6. Sitt, myn lee/tyt is als niet voor ». Alle den »y> i»
B/(tvergheleecken lyndemetdeeeuwigheyt , wat ecu
niii is dan de van «neo Menfche by deeeuwigheyt,
welcke naulijcks^fi is inopfight van al den tij dt; Som-
mige gefchapcn en eyndighedinghen munten ibö ver-
re uyt boven andere, dat die niet fyn by hun: Wat is
een Miw by een
Qlipbant ? Wat is het gheheele lighaem
des atrtrijcks by hetlichaem der Hmuhn ? De natejrr-
kundighe fegghen, dathet maer eenNuin-
dienhet eene fchepfelibo verre overtreft het ander,
hoeoneyndelick is dandediftantietuffchenhet/ràfj^i
ende den
Stbefftr, het eyndighe ende het oneyndige;
Gheiyckeen
dteltjtnder aerde maer een puutjtn iein
opfichtvanhet enhet^i»i«/» a^trijcti

maer eenin opficht vandenH«m«/, foo is een
deel des tijdts maer een ooghenblick by ύ dt» tijdt «
ende al de tijdt maer ecnen ooghenblicxken by de «m-
wj^iijrt, befonderiijckby deeeuwigheyt Het

wefen Godts beftaet in eencn eeuwigen ofte Icl^itn j
ende cn heeft niet te doen met Iti^wei,ofre :
ïckfil wfin,
ende derhalven is de leeftijdt des Menfcnen niet
voor hem, want hoewel de leeftijdt desMenfchenon-
veerdeeltzijnde,
niet is, fo zy echterfijnde onderfchey-
den in den voorledenen, tegenwoordighen en toeko-
menden tijtiniet meer dan
drie Ni»if»,wekke drjegead-
decrtfijndetot
ecmttale Stmme, maecken den leeftijdt
des Menfchen «β«ί ίrwtfe N»»t by God,

Dicpaft ick toe in volghender manieren. ïs, feyde
ick Doorl. Vorft, onfe leeftijtfoo kort, hoeforgvuldig
behoorden wy dan te zij η om die wel te beftedeü?
Aè ίκ
mommoptndetiettrHitasy dettuwigbejthinghta.en
dit M-
gbenblicxkin, Och ! dat uwe Vorftel. Doorl. en dat wy
allewercktenterwyl hetdaghis: De vermaninge5<i/i-
meni is feer beweeghlick:
Alhsiuat vwebandt vindt mt»
doen, doet dat met uwi macht : want daer m is gbeiM
werck_f titch verfinningbe , nochiuetmfchap , nttb wijstefde
in betgra/daer gybeenengaet ,
Prti. 9.10. In den fl>p«l
en is niet ùsrufle, enhoewelder inde Helle geenar-
beyd» is, foo en ifler echter oock
gbten mfl. In den Hel
en is niet als een rechtveerdige
vorgeldinge,en in den He-
mel niet als genadige Wwm'nj», ./1/onswerck dat wy
konnen doen, moet ghewrocht worden in die wejHìgh»
Λ^έί» voor onfe doot. Ochihoegeluckighishy, die
veel werck doet in weynigb dagen !

Ick voeghde nocheyndelijckhier by: Doorluchte
Vorft, het is ons alle van harten leet, datdedierbare
Perfoon van u Vorftel. Doorl, ons ditmael moet ver-
flrecken tot een fpiegel van onfe/ïüiicWiyf, enOodtge-
ve dat wy niet behoeven te feggen van onfe fitrfiijclibefd;
de Godt der Goden, deHèereisohsgetuyge, dat wy
het feer geerne fouden willen anders hebben foo 't hem
den Albeheerfcher foo mocht te ghelieven, dan,Door-
luchtige Vorft, wie kan ons hier yet feecker? beloven :
DenuytQagh fchijnttwijfdachtig.defondendesLanti
zijnveelenfwaer, het mochtwelzijn ('twelck Godìi
ghenadelijck verhoede ) dat hy om de felve rechtveer- *

De Menfcben mn etn Vrouwe geboren is kort van dagen. Ick ; diglijckteb^oecken, (fc6«»yfvanuVorftelij<i:eDöorU'

ùaeendruyvmtros a^befnede: Evenwel foo veel u Vor-
ftelijcke Doorl. aengaet ( hoewel u Vorftelijcke DoorL'
nae aen het herte lev t 't
gemηn Intereft, dat het lm*, ea
YiezFartitulier, dathaer Hw^igir u Vorftelijcke Doorl,
hertgeliefde Gemalinne, ende de jonge ontnondighe
Kinderen van u Vorftel. Doorl. m u leven hebben ) wil
ick echter niet twijfiêlen, of u Vorftel. DoorL fai fieli
de wille ende hctbelieveafyàetCodts promptelijck

e«dpr·


-ocr page 77-

1664

iSÓA onderwerpen, engeIijckuVorfl;eI.Doorl.byallegele-
_ gembcdeii en voorvallen van faecken heeft vaft gheftelt

3e teeré van Godts voorfienigheyt, allo fai Qock uwe
Vórliel. Doorl. voor al in defeghelegentheydt ontrent
hettermijnvM fynleefcijt, hemfelven daeraenvalt
tduden, en fig na den ract Godts ghcduldighlijck ende
voorfichtigUjck fchlcken.

Op defen allen thoondefyn Vorftelijcke Doorl. fyn
hqrtelijcke tpeftemminge ; Waermede myn aenfpraek
lif-breeckende, wierde met het gebedt tot Godt gefloo-
ten.

wefeq,als hy cortelijcxhieropjom met te meerder ge-
niftheytdeiewereldtte verlaten, 2.ijnhuysheeft be~
fcfaidb', fyn Uy tterftewille ghemaedl, en voorts alles be-
ftplt, ''t geen hy ter eerenen tot rulle van
Hart Heeghtj/t
lyri hoogwaerde Gemalinne en van fyn Vorftel. Kinde-
ren verftonde te konnen ilrecken.

Opdehavondtvandenfelven daghwasfyn Vorftel,
Doorl. door defe beficheden niet weynigh vermoeyt,
maeótcdaprom mijnaenfpraecke voor dietijdkort, en
roeghde da er een kort gebedt by.

OndertulTchen namen de krachten van fyn Vorftel.
Doorl. van tij dt tot tij dt af. Den ζ ï welcke was des Vry-
d^hsj kondemen merckelijckfpeurenwat Godt Al-
machtig mee fyn Vprftel. Doorl. in den fin hadde, nam
dcrhajven voor den overighen tij dt, die na Menfchen
oógh en oordeèl kort en koftelijck (bude zijn, tot ver-
fterckinge van fyn Vorftel.Doorl. in fyn ftrijt tegen den
kctften Vyand, de dopt, wel te gebruy eken.

Èerftelijck j wierr een ernftigh gebedt tot Godt ghe-
daén. ïn hpt bidden wierdt ons allen den moet vol tot
overióopenstoe, daervloeyden niet min tranen uyt
onfeoogen jais woorden uytonfe monden. Hetghe-
üieyn interdi: dat het Lant, en het particulier dat den
cenen en den anderen hadde in de Perfoon van zijn Vo»
Doorl. beroerde de ghemoedcren, en brack de herten
d^r Bidders jfoo verre, datfenietals gebroocken gebe-
den konde uytftorten.Met een woorr,wy mengden yicr
fot pm ge()edt, ende baden
teyvirigtr, en fVatir, en ba-
den te fertwrii^»»·.

Na het gebedt my een wey nig vergadert hebbende,
ftrackickiyn Vorftelijcke Doorluchtigheyt aldus aeo :
Doorl. Vorft, hoe gantlfch
woniirbaer heeft de Heer uwe
Gòàtfinvitliadigbidmgtm»tÌlz.en\i} daeruwe Vorftel.
Doorl. hadde moghen in een ooghenblick tijdtsplotfe-
lingb door dit ongeval weggeruckt gheweeft fyn uyt het
leven, fonder oyt een woort te hebben konnen
fprmki»
toi Oodt oitefchrgvtn aen hUnfihen, fynde geen handt-
breedt > maer alleen een
Haertreedt gheweeft tuiTchen u
Vorftel. Doorl. en de Doot, dat u Vorftel. Doorl. noch
te defer uyre inden leven overighis, ende van fyn
Gpdteénengoiedentijdt wordt verleenight, om met
vóllen enrijpenverftande, nictalleen te hebben kon-
nen ordre iijellenovcrfyn huys, maer pock ende boven
iUMÖmfyn vele Godt alsjpen gbnrouwen Schipper te bi,
iiilettmttweldeen.
Wat kan u Vorftel. Doprl. hier uyt
anders befluy ten, als dat de Heere over de Perfoon van
ύ VorfteL Doorluchtigheyt heeft
opgenomengheJacbten
éesvr(i4i-\ WelaenÖoorl. Vorft, doetu profijt hier
mede, en terwijlen u Vorft. Doorl. noch in defen vlee-
icheis,, hy wende alle de yoirena.ea om defeghenade

tóetyeireenichijnttezijnt uyt defer werelt meught
gì en il) yrede en vreughde

'Q^Xynygr, Öoorl. in defe Heylige befichey t behulp-
f^m té Z^P jïbeide iele frn Vorftj, Pporl. eerft voor :

' ti^Bl/epdt^iics i^eiiMien, beende ipdefonden,
endèin '4? ftr,a^en van de lbndC)ende nadien dit poindt
«rjt lp-achniWij9kdient, te beroereii het herte des
l^cnfwcBjQm hem voor fyn Godt ter neder te werpen,
jmdedeQenfideG,9di8 ende het verdienft lefw Chri-
te im^ckelijcker te maecken, foo beelde ick
levendig al»ick kpnde,de groufaemkeyt van de

58

/(iei/,endedevreeflijckhpydt ven de W»//» , hetweleke
als ick op het ghemoet van fyn Vorilelijcke Doorl..
had4e toeghe-eygent, ende fyn Vorftel, Doorl, te ken-
nen gegeven, dat fyn herte door de apprehenfje van de-
fe dingen diepelijck was verwondet, foo begon ick hem
daer op :

Ten tweeden , te openen brieven van genade. Hier
breydeickuytdefpreuckc Chriftilci. j.
iS. Alfcelitf
kiefi Godt de tvirth gebadt,det bjfjHin eimghgebmn Stnegege-
venbteft, ip Jat itti yegelifcii, dit in bim gilMp, niet en ver dir-
vi, puur bet eeu&uigbt Itvin bebbi,
Meickthierfeydick,
Doorl. Vorft,dicingew3nden van Gods barmhertigheyt
over den fondigen en gevallen Menfche. De Alderop-
perfte en heerlij ckfte
Gedt heeft de wrth Uefgtbedt,dit jie
fyn vry willige en onverdiende ghenegentheyt bewefen
aen ons arme vcrloorene en verdoemde Menfchen. Soo
verre,
άίΛίχγ {yaeaiimggihertnSotni heeft gegeven ,
nieteenEngel,maerfynen5si«i ; niet een Sooneuyt
veelt, maer een eenigbin Soone : niet een engbebm/aittnn ,
maer cene recbtveirdigen Soon : en dat niet fyn vrienden,
macTvjaadi». O genade fonder mate ! O liefde fonder
fonder weerga !

Vertrout niet u Vorftel. Doorl. op dit Hijl Godts >
fey t niet uw herte : jeius i s myn Jefijs,hy is gekomen om
mji laHg te maecken van fonden ? ick weetja, en op dat
u Vorft. Doorl. fich te meer hier van mach verfeeckeren
fo gelieve uwe Vorft. Doorl. figh te gedencken, dat hy
niet alicene infynkintsheyt isghedooptin dennaeme
lefuChrifti tot vergevinge der ionden,maer oockdat de
Heere i^we Vorftel. Doorl. na dat hy nu wasghekomen
tot dejaren van difcretie, heeft verligt in de faligmaec-
kende kennüle lefu Chrifti, en in fyn herte aengeftooc-
ken het levendig eeloo ve in Chriftum , wekken oock
deHèerelijflijckneeftgefterckc, fodickwilsalsu Vor-

........... ■ · ■ - y^jjJjgj

„ ^ „ fegeheylig-

de reekenen in fyn handen , ende beteeckende faecke
felve in fyn herte.

Ten derden,-wilick niet twijfFelen,ofte foo de Hiee-
re u Vorftelijcke Doorl. mochte gelieven wederom te
laten opkomen van dit bedde, dat u Vorftel.Doorl.
daer uyt foude opftaen, gelij ck de Koningh Biskias van
fyn Kranckbedde, Godtvruchtigher ende Godsdienfti-
ger als oy t te vooren, 't welck foo het niet en fai gefchie-
den, ende echter u Vorftel. Doorluchtigheyt in hem
;evoek een oprecht voornemen van ware danckbaer-
hey t, fo magh u Vorft. Doorl.fich vel verfekeren,dat de
Heere 'tvoomemen van u V.D. fai houden voor de daet
endede refolutie voor de executie,
laiwt als de vel-
veerdigbeft desgbimoets daer is jemandt aengbeneem mu
'tgeentdat bybnft, niet m 'tgbeent d»t by nieten beeft,
^Cίr.8, IX.

Op welcke poinften,alsfyn Vor.DoorLhadde geuyt-
tetbaerblijkelijcke expreffienvantoeftemminghe,fo0
gafmy den Heere Grietman Herwin bedencken , of
ick niet foude kon nen goetvinden over defe dingen een
fchriftelijckeverklaringevanfy Vorftel.Doorl.te vor-
deren,welck ghefchietzijnde, foofteldefynVorftel.
Doorl. meteenonghemeneveerdigheytophet papier
om daer door de geftalte fyns gemoets aen degheheele-
wereldtuytte beelden, ) defe korte, doch bondige ea
Ichriftmatigebclydeniflè :

Ick^fter/eenopretbtCbrtflen , JieiertHw heibevatt almya
fenden gbedaen teghens Gidtf de Vader , Je Sten, ende dea
Hejligben Gei ft. hkjoeetdiitniyn VirhJJer leeft, dat icijietn
firimnfibouwitiviuidetijdtderbehfte : 't Zoet der Vrouwe fal'
de Slang de Herfenen verpletteren. Het bloedt Jefu Cbripi rej-
nigbt ons van alh $nft fpnden.See Jefus ons vtiirfpraek,is wie kam
tegtnmxjirti

Wilh.Fridricm. ii» Naji».

Defebelijdeniflèisfooi-ijckvanftofiè, datmenfou-r
de konnen een gheheelboeck daer van fchrijyen, maer
ick tracht kort te zij η, ende oordeele het ghenoegh de-
Lefer ^ met den vinger alleenlij ck aen te wijfen, wat-
ter ïn is» Syn VorfterDoorl, redencayelt m den felvea
aldus :

ftcl. Doorluchtigheyt in, ende by het gebruyck \
hoogweerdig Avontmael heeftontfangen degel·

SA Κ EN van STA ET


-ocr page 78-

Dieftcrftiniirwwvan^ionden, ΈζιΛ. gì, 31.χ
* Ctr. y.io.in^i'wfinChriltumΜ.5Τ.ιφ.εηιι.15.En-
de
inde lioope des eeuwighen/«f ««ij Tit. i.i.Rom.8.
24. die ilerft als een apricbt Ctriften. Defe voorftel is^«fl-
damenteel, ghelijckdeaenghemclde Schriftuyrplaecfen
duydeiijckuytwijfen.
Deopnemingeis
experinuutiel j maerick fterve.
Eerftelijck: In berouw yan myn fonden, vanallc
mynfonden, gedaen tegen Godt de Vader, deSoon,
ende den H. Geeft. Hieris een grondighe kenniflè,
eenophertige belydeniflè, ende eenopmerckelijcke
verfwaringe van de fonden van fyn VorÖel. Doorl. ghe-
nomen van het voorwerp, daer teghen de felve bepcn
zijn, namentlijck tegen God de Vader, die Iiem gefcha-
pen, deSoonediehem verloft, cndenH. Geeft die
hemherfchapenhad. Hetfmertedefyn Vorft, Doorl.
in ly η herte, dat hy hadde ghefondight teghen fulck een
genadigen en weldadigen Godt.

Ten tweden : lek {ieri'iiigchvt in Chriftum, wekken
ick erken, dat hy is niet alleen een Verloffer van andere
gcloovighe, maer ick omhelie hem oock als
ttyn Vt rUfftr
in-tbefonder, lob 19.ende ben ten vollen gheruft
op fyn
hhedige offerbande, I Joh. 1.7. en ghetrooft in fyn
ifrachtigtveorbiddingeRom. 8.33 ■ 34"

Tenderden: Ickfterfin àeheipe des eeuwighen le-
vens, want hy die myn Verloflèr,
is weet lek, dszlcfi i
nuickjevt, engbyfuh leven,
feydt ChriftüS loh. 14.. 19.
Ende itkjal hemaitifcboHwen. lob 19. iy. Z6. Siet Pf. X6.
ii.en 17. y. Jaickial hem aenfchouwen met alle Pa-
triachen , de Vaders , ende alle Heylighen , de
Broeders die in het Oude Teftament hebbengheleeft,
en gelooft de eerfteEvangelifche belofte:
Het Zoet der
Vrmwen fai de Slmge dt herftnen verpletteren
, Gen, 3,

Derhalven,was't herte van fijn Vorft. Door. bequaem
te maecken defe fluytreden : Softerf ickdan als een
oprecht Chriften.

Een weynigh hier na, hielt haer Hooghey t MevreuvM
de
frittceffe haer eenen goeden tijdt befich met fyn
Vorftelijcke Doorl, yets voor te lefen uy t het feer voor-
trefFelijck Traftaet , welck den vermaerden Ciar^ei
Dreliitciurr, toitrooftder warergeloovigen, tegen de
verfchrickinghen desdootsin deFranfchetaele heeft
ghefchrevcn. Hier ontrent fij η twee dingen , die ick
metverwonderingehebbeaengcmerckt. Het eeneis
( welcke ick hebbeuyt de mondt vaninre
Htcgbejit) dat
fij η Vorftel, Doorl. kort voor dit ongeval het ghemelde
boeck wel thienmael heeft doorgeleÌTen, als of hem den
Geeft gecuygc had, dathy hem metfterckevertrooftin-
gen tegen de rreefe des doots hadde van noden gehad te
wapenen. Het ander, dat de Hoogghemelde
Prianjfe
hoewel door haer gheftadigh weenenen waecken feer
vermoey t en gefwackt, oefen dienft met een feer rare
hertighey t en heldre ftem me wiert vernomen te doen,
defucht tot de zaligheyt van haer Gemaci fo fterk zijn-
de , dat de felve haer, haer eygen ongelegenthey t kon-
de doen vergeten, ja verachten. O feuan^p werckfaem-
heytdergenade !

Rechtop den middagh liet fij η Vorftel. Doorl. fijn
foete Kinderen voor het bedde komen, ende hebbende
drie Ringen van fijn vingherenafghetrocken , gaf den
eenen , meteen feer koftelij eken Robijn
b»trlingbeyt
fijnhertgheliefde Ghemalinne .■ een anderen aen de
Princeflèvlmf/iefijnoutfte Dochter . nu acht jaeren
out, ende een derden den Jongen Prince
HenrkkjCafmir
fyneneenighcnSoon , nu hebbende ontrent de feven
jaren, in handen. Daerop feegendefe fijn Vorftel.
Doorluchtigheydt, hebbende de rechterhandt op het
hooft van den jongen Prinj cn
PrinceJJe gelegt, endefy-
ne oogen Hemelvaert gerichtet : wees hun oock na ha-
re
Hcogbejt haer Vrou Moeder, buyten twijlftl om haer
te recommanderen, dat fy den felven alle liefde,
eerbiedigbeytehgehoorfaemheyt nafyn aflijvigheydt
fouden betonen. Hier na hief fyn Vorftd. Doorl.
nocheenRindiomhooge, cn wiert verftaen, dat fyn
Vorftelijcke Doorl. daer mede oock fynen jonghften
Dochter, PrincefleSifWa fW/ifÌOTina, juyftop detifcl-
ven dagh j cn ontrent de felve uyre twaclf weecfcen out

>

59

zijnde, begeerde, den wekken fijn Vorftelijcke Door-
luehticheytfoo hacftfy aldaer was gebracht, ontfingh
infijnarmen, en voeghde fijn montaendes Jongen
Princeffen mont ,metfulcken uytdruckingen van fijn
vaderlijcke liefde engenegentheyt, datmy, die het
fagh, en alle die daer tegenwoor dich waren, maer in-
fonderheit den tederhertigen
Vrêu-Meeder, het berte
fcheen te fullen breecken, ende de tranen in menichte
ten oogen uy tbarfteden, ende langs de wangen biggel-
den. Waer op als ick fij η Vorftel, Doorl. aenfprack,
feggende: Datfodanige vaderltjcke hertstochten in
fij η Vorftel, Doorl. geenfints waren ce misprijfen ; dan
dat ick evenwel hoopte en vertrouwde, dat in fij η Vor-
ftelijcke Doorl. de ^«eai/idewaiw^rifou overwinnen, en
datfijn Vorftel, Doorl.fijn hertlieve
Gimalitme eode fijn
HoochgeliefdeiCfVxfcrinfou bevelen in den voorforghe
van die Godt, den wekken fijn Vorftelijcke Door-
lugtigheytnuzijn Eedeleiiele ging opdragen, fooeyfch-
tefijn Vorftel.Doorl. fchrijftuyg, enfchreef :

Het ismyleet, dat ick^geea a/Jcbeyt ίφη nemen-υΛη D. Gel'
liu! en hem bedaiic1(en,
Ambatie {fooniiemdeJtjnVer^il.
Dosrl. bj tijdenf^a Gemaiinne )fai 't dien.

Ick repliceerde daer op, dat fij η Vorftelijcke Do»rL
wilde gelieven mijn geringe en. onderdanige dienft
voor aengenaem te houden, dat mijn genegentheyt
omzijn Vorftelijcke Doorl. te dienen wel groot was,
maer mijn vermoghenkleyn, dat ick fijn Vorftelijcke
Doorl. hertelijck hadde te bedancken voor alle eere en
vrientfchap diefijn Vorftel. Doorl, my hadde foo me-
nigvuldiglijckbewefen, ende wenfchte dat my Godt
gelieven mochte eenlge bequaemheyt te geven, om
fijn Vorftel. Doorl. tothetuyterfte toe ende naerfijn
aflijvigheyt lijn Doorl. Huys eenige dienft te konnen
doen; Waer op fij η Vorftel. Doorl. my wees na haer
Hoogheyt Me-Vrouwe de
Princejje, het welcke ick op-
nam als had fij π Vorftel, Doorl. daer mede te kennen,
gegeven dattet hem fou aengenaem fijn, dat ick met
mijn dienft fijn hertgeliefde
Gemaiinne in het toeko-
mende wilde by blyven, verfekerde derhalven fijn Yor*
ftelijcke Doorl. datickfulcksgeerne fou doen.

Van defetijtafbegoft ick mijn redenen.te funderen
op de bovengemelde belijdeniflevan fijn Vorftelijcke
Doorl. Eerft wees ick aen, dat de kenniflè ende het
waer berouw van fonden, is den eenigen vaften anc-^
kergront des trooftes, daerop fichckk vermoey de
ziele,in waredemoet, mach ter neder fetten, ende
tegen alle aenvechtingen des Satans, ende befchuldin-
gen van fij η eygen fondigegewifle, in Godts genade,
tot vergevinge der fonden geruft zi) η. Hier trock ick
aen de plaetien, By fpr. 28.13. i. Joh. i.p, Ick toon-
de datelck vernedert Sondaer, uyt kracht van defe
Spreucken,mochte iéecker zijn,dathy kleyn zijnde
in fijn eygen oogen, groot is in Godts oogen; alshy
hem felven befchuldicht, dat de Heere hem dan ont-
fchuldicht; alshygedencktaenfiinfonden,dat Godt
dan gedenckt aen lijn barmhertigneden ? kort af, als hy
fij η eygen proces maed ende hem verdoemt, dat dan
d^e Heere hem ontOaet en vryfpreeckt. Ickbeveftigde
dit voorder uyt klare getuygeniflèn der H. Schriftuere,
alsPfalmyi. ip. DaerdeKonincklijckePfalmiftfpre-
ksndc van een gebreken Geeft, defelvenoemt offerbanden.
Gedts
, niet een oflèrhande, maer off^banden, in het ge-
tal van veelen , om dat deie gceftelij cke oficrhande in
de keure Godts weerdigcr is als alle andere uytterlijcke
oficrhande, en oflèrhande
Gods, datisfeeruyaiemende
en Godewelbehagelike oflfèrhanden. Daer by doende :
Een gebroken ende verflagen berte,enffltgf,ó Godt, niet veraeb~
ten
, als of hy gefegt hadde, maer hoochachten en voor
liefaennemen. Syeeren, feyd ick Doorl. Vorft de
Heer, die haer felfvan alle eere ontblooten, hem be-
kennen Almachtich , haer Amechtich, ende
diehm
teren, fai by teren f
I Sun. 2.90. Den gebreken van herten
is bjnaby,T?i.
34.. 19. Namelijckmt» fijn genade, iPet. y,
y, ]^misgefelft en gbefondea imSiÙcke te verbinden,] ei, 6t.
I, z, j. Ia iulck een herte is des Heeren flirmf/, een
aüchen maeraengenamenHemel,yy. ly.gelijckde
Ipringendf Fonteyoen uy twateren iade lage valeye; Al-

foo

cn OORLOG Vier en 'üeertMe Boeck.

J664


-ocr page 79-

foo, leerde ick, dat Godts geùadcafvloeyt tot de ver-
t nederdi zielen. lek toonde oock in dc exempelen van
óeavirliorfn Siili, cnda den ootmoedighen Te/Zinner ,
dat de Boefem Godis voor niemant foo gheopent is ,

ahvOOT denarmtn trideverflageneuvaiigeifit , ettde dit voor

fjnwiort btven, Jtf. 66. Ζ. Hoe gheluckigb , fprack
kkeyndelijck , is uwe Vorftel. Doorl. dat de Heere
- door fyn Geeft hem heeft verlicht , omfyne fonden
te kennen,te bekennen ende bitterlijck over defelve
terouklaghen ; laet de fonde foo veel ende vuyl fyn
alsfy willen, U Vorftel. Doorl, ofFere maerfynen God
deib offerhande , die U Vorftel Doorl. in fyn boe-
fem draeghc, ick fegghe, dat ghebroocken en verdagen

herts, ende btt/»! den Hetriatag6if>amtr ti/n , dan tin φ,
φι ten gbeboortnde ■vctrre dit de klituwin verdtth , Pf.

3a. Jofeph mach beducht yn om met een truyrkleedt
tenaederentotPidi-a,?: ende Nifom;,» met een droevigh
ghelaet tot
Aanbafbasjl^ : idordoebai in de rouwe tot Aha-
Jutrus
; maer als de Heere ons aenfchoudt ineen ne-
drigrougewaet datgheflick: is met een borduyrfel van
tranen, foo wendt hy hem tot ons in barmhertigheydt
cn ftreckt den^aK^»
Scepter van fyn genade tot ons arme
fondaren uyt.

Ten eynde van defe woorden,gaf fyn Vorftel.Doorl.
-een teecken met den eenen handt, den felven eerft ne-
derOaende , ende daer na met den anderen te faemen
vouwende , dathy begeerde een Ghebedt ghedaen te
hebben, ghelijck ter ftont ghefchiet is. Wey nig hier na
fchreef fy η Vorftel. Doorl.

Ofmi/n krachttn we^gain ?

Waerop(nadatdeProfeiror Den/ngiiti een'igh be-
richt hadde gegeven aen fyn Vorftel. Doorluchtigheyt,
ickfeyde,datfyn Vorftel.Doorl. dat welaenmerckte,
dat wy alle fulcx oock met drocfheyt vernamen,dan dat
het ons wederom aende ander fy de lief was teiien,dat
de leader onfes Heere» lef» Cbrifti C\ n Vorftelijcke Doorl.
hadgbegeven nitdt ryekdomfpier heerlickbiydt mei klacht ver-

fterckttt worden door β» Gteflindem inwendigbtn Menfib

Ï.14.. i(). oock foo verre datmen klaerlijckbe-
fpeurde dat of wel Λ
uytwendigbt Menfehi wierdt vtr-

Epb.

m

korven, dat ntcbtansdeinwendigbeVM uyr tot uyrVtrnitut
2, Or. 4. I^. dat fy alle die den Heer verwachten, de
krachtfulleif verniiHwen,
Jef4o. 31.datf/n Vorftelijcke
Doorl. wilde ghenoegt fyn met de genade van die G od,
àie βη kracht infwackpeyt volbrengt , ^ Cor. 11,^. dat
deblijdfchap inden Heere fynGodtnu
finftercktemoe-
fte zij η, Neh,8,11. Eyndelij ck dat fyn Vorftel, Doorl.
nu dat de noot groot , ende gheen ander hulpe ter
handt was , foude ghelieven figh
te verbeughen inden Gidt
fynsHeyls, ende de Heere, Heere tt hele» j fy» fiertki'iijny
Hab. 3.17.18.

Hier op fchreef fyn Vorftel. Dootl. wederom :

Cordiael.

Dit woort gelefen Zijnde, foo wiert fyn Vorftelijcke
Doorl. eenigh
Hertjìerckjngt van de Medecynmeefters
gheprefenteerr, Avelck als het van fyn Vorftel. DoorJ.
wasgerefufeert, foo fprack ick fyn Vorftel. Doorl, aen
in defer manieren : ick en wil niet twijfiëlen of fyn Vor-
ftel. Doorl. heeft zijn gedachte gheveftet op een ander
Cordiael, namentlijck het
woort Gods, den £<t Godts,
het
verbsHt Gods, ende infonderheyt dat dierbaer hertt-
*/<>»tlefuChrifti, dit zijnde rechte geeftelijcke Wijn-
fieffcbtn
en appelen, die bequaem zijn om een amechtighe
Zieieteverfrayen. Hoogel.ï.y. Het woort Gods, en
dvifrooitvlijcke beloften m het felve zijn de Wijn en
melckvanden nieuwen Menfche. Het woordt der
Eetfweeringhe Ezech 33:11: levert
e<« flenke vertrto-
/fi«^»,Heb. 6.17.18. Het verbont Godts daer in God
hem aen ons beeft verlooft om
onft Godt tt nyn , Ier. 31,
33.34. Iseeuwighendeonveranderlijck. Maer boven
alishet
bertebh.-t leiii Chriftihet aldereedelfte Cor-
diaei ; De
Lapis Beica-, het Àqua vita , de CardHUs
Stnidiilui, het Manna of Lignum Aptflohrttm,
daer van
menfoohooghe fpreeckt inden Apotheeck , is niet
hier by. Dit bloedt is een bloec der
verfomingt, Col. i.
20. Eeablóèdtdervtrlofffngeende vryk'i'fi'^'j ir P.et. i
19. Eeii.bloedt der virqmkjnghe voor alle dorfti-
ghe2àe.Ién.leb, d. f j.fó, Een»rw/?W«», dat vcrgoo-
tenìstotvergtvingtderfindea,M^tt.i6.Z%· EeOfcitrm· χ66ά,
éleedttegendenverdervenden EngelyExod. τζ.τ^. Eyndc-
lij ck gelij ck U Vorftel. Doorl. wel beeft aengetecckent,
een bloet der
nyningh», dat ons fuy ver van alle onft fosdeh
ileh.i.y,

j6(Ì4.

do

O hoe fai het herte van uwe Vorftel. Doorl ghefterft
zijn, beφrenght iynde door den Geloove, met dit her-
tenbloedtuwesSaligmaeckerslomzijn Vorftel.Doorl,
defen trooftpphetlevendigftetedoengevoelen, trock
ick aen, ende paft ick toe, die hertfterckende trooft-
fpreuck des Apoftels a Cor.
5·. 11. Gidt heeft dim^
dit geen fonde gekent heeft, fonde voor ons gemaecl(t, opdat
wy fonden worden recbtveerdigheyt Godts in ban.
Meriit
hier, feyde ick Doorlughtigen Vorft, wat een troofte-
lijcken wiffclingh Godt met ons heeft ghemaetì ia
Chrifto. D»
Heere beeft hem , die niet alleen geen fonde
gedaen heeft maer die filfsgeen fonde gekent heeft, ge-
maed fonden, dat is een offerhande voor de fonde, op
dat wy fouden worden niet alleen rechtveerdige, maer
de gerechrigheyt felve, jade gherechtigheyt Godts in
Chrifto. O Volmaeae,· onveranderlijcKe, ende Gode
wel behaeghlij cke gerechtighey t ! volmaeckt is defe ge-
rechtigheyt, wantly is Godts, die in den hoogftcngraet
volmaeckt is, Sy is onveranderlijck, ende gaet derhal-
, ven te boven die gerechtigheytdergevallen Enghelen,
ende die van Adam,welcK was wel heerlijck, maer ver-
anderlijck, ma^r defe Gherechtigheydt, is onver-
anderlijck ; wantfy is Godts, die
niet en verandert, Mal. 3,

Ia, by welckegeeüfcbaduwe van vtranderingt is, lacob,
1. 17, En wort daerom genaemt,
tene etuwigt gerechtig-
1 beytjDm^, 24, SyisoockGirffieiflie/yVi^iwanthetis
I een gherechtigheyt Godtsin Ciri/ïo, van welcke Godt
1 tweemael uyt den Hemel heeft laten hooren defe uyt-
roepinge :
Deft is mijn Soone , mijn geliefde , in den wekken iik
mij» welbehagen hehbt,
Matth. 3.17, En 17 : f. Laet het
herte van U Vorftel. Doorl. ruften op defe Rotzfteen :
Godt is 't die rtchtvmdigb maicki , wit is 't dan dit verdoemt ?
Rom. 8.33.34

Hierwederomhet Gebedt tot Godtfyndeuytghe-
ftort, foo recommandeerde fyn Vorftel. Doorl. haer
Hoogheyt Me-Vrouw de
Primtfft defaecke der Armtot
door defeletteren, die Hy den Heere Ontfanger
rig in handen gaf.

Όβ Armen bitr entt Groeningintotconttntementtthtalem..

Waeropals ickyet hadde gefproocken vandeydel-
heyCdesGeloofsfonderdewerckenuyt GaJ.5. tf.ende
lacob.
2.17. Oock aenghewefen dat het Geloove ten
jongften dage voornamentlijckfal wordengheoordeelc
uytdewfri^/irfir/»e/rfe, nae hetghetuygeniife Chrifti,
Matth. 34.35, Soo fchreef fyn Vorftel. DoorL
wederom:
Geitvi,Hoipt, Liefde.

Ick verftont dat fyn Vorftel. Doorl. hier mede wilde
toeftemmenmljndifcours, dar Geloove, enHoope,
ydel fijn fonder Liefde , fprack derhal ven fyn Vorfte-,
lijke Doorluchtigheyt aldus aen : Doorluchtigen Vorft,
hetismyhertelijcklief, datU Vorftel, Doorl,nadac
hy heeft geuyttet fyn Geloove en hoope op Godt in fya
belijdenifle, oock belieft heeft te laten fien dit klaer ge-
blijckvanfijnliefdetotfijn behoeftighedaeften. Defa
drie fijn de opperfte Hoofden der Chriftenen, Uyt-

gelijckfitdt tt behage. Heb,

muntende is het Gehevt; vant fonder Geloove is't onma-

), 11, i. TreiFelijckisdeHoor·.
pe ende benabeurt met het Geloove. Het
GiUovtit

de Moeder,de Hope de Dochter : HetGelovewijftde
gront,de Hoope werpt het Ancker daerin, Maer Gelo-
ve en Hoope zijn ydel fonder
Liefde, ghelijck de Apoft:»
uytvoerlijckaenwijft i Cor.,3, door her gehele Cap, e»
is tot het ooghwit van U Voritél. Doorl applicabel, dat
de boom des goeden wercks nietAvel engroeytfofe
nieten ontfpruyt uyt de wortel der Liefde, ende foe
voort.

OndertufTchenneygde beyde de natuyrlijcke dagh
tot den avont, en de dagh des levens van zijn Vorftel,
Doorl, tot de nacht des doots^ dan
de netuyrlijcki Sonni ttt
daeldt
niet meet sis de Sennt der Giredtigbtydt ri4S, Je
Avontflirri
aen 't Firmament boodtfchapte dat de
nacht voor
de hant was,maer de morgen fterreéidie in 'c
herte «n jsyn Vorft» D, w« epgegaeOjverfeJtofde hem

van

S AKEN van STA ET


-ocr page 80-

166

en OORLOG. Vier en veertighfe BoecL· 6l

ti, vaneenlaiigeö cnaengenamen^ifonderneveljfon-
ί * dernaoht, foowaerachtigh is'twoort van den Koning
' " ^ David.
Den tfrabten gm bit licht op in de duffltrrnjpt, Pfalm
I ix.A. wancalsickfyn Vorft. Doori. had voorgedragen
dat alle meiifchen hulojfelf in 'tgevoelen van iyn Vorft.
Doorl. fijnde afgefnedenjfyn Vorftel. Doorl.loudewel
doen, eniie voor den tegenwoordigen tij dt hem
fierckfn
indta Heerefyntn Gtdt
, i Sam. 30.(ί. endein hettoeko-
mende met een vafte hoope
ujtfitn na dm Hetre tn waebttn
efden Gidfyns
Ηί^ί Mich.y.y.hoewasdoeniyn Vorllel.
Doorl. te moede ? dat kan de Lefer afnemen uyt deefe
woorde, die fyn Vorftel. Doorl. hier op fchrceF, met fyn
ftervende handt, als foo veele uy tbeeldfelen van een le-
venden hoope:

lekfoickghter» menfcheltjcki Mp' > virwachUmjji* Saligb-
maktr.

Betèr, feyd ick hier op , en kan uwe Vorftel. Doorl.
niet doen, David dèed oock foo :
ick vtrwacbte den Hiere,
mynijele verwMcht , ende ick^ btapeop fyn weert , nyn Vele
wacht deitHeirt, meir dan de Viecbters op de mergbeti, de wag.
ters ep de morgbeay
Pfalm 130. f. 6. Deië Hotpeeitfal
U Vorftelijcke Doorlugtigheyt niet beftbamen,'R.om. y. f.
want daer een yder, die met den Koning
Afa menfche-
lijcke hulpe foeckc ende daer aen hanght, beichaemt
wort, is hy in tegendeel
welgbiluc\faligb, viitns verwagb-
tingbe op den Heere finen Godt is
Pfalm I^-i. f. I>ie Godt is
enfe falighejt , Sela .' Die Gtdf is ons een Gedt vait volk.''
mme falighe}!
, Piàlm i8. αο. ^τ. Η; is ksf^htelijck be-
■aotìden em hulpe jti benamhedin ,
Pfalm 4,^. z. Noch eea
feer vJeyaigh tijdts , ende hy
( uwe Saligmaecker ) die te
kommflaet , faikpwn ende niet venoevtn , Jtìeb.
lo. 57.
Hier op nam ick wederom een keer tot de
beHjdenijT*
van fyn Vorftelij cke Doorlugtigheyt om by defe gele-
gentheytfyn Vorftel. Doorl. in defe fyne vervvachtinge
te verftercken ende te vertrooften met dat
T&ììghgeficb-
if, daer van fyn Vorftel. Doorl. hadde fooopmercke-
lijckgefchreven, ende welck fyn Vorftel. Doorl. fou-
de dadelij ck ghenieten als fyn Saligmaker, die fyn Vor-
ftel. Doorl.metfmerte verwachtede,ghekomenfou-
de zij n. U Vorft. Doorl. feyde j ick vorders, hebbe ee-
nen goeden moet, eer niet lange/rti </iHw« , die over
υ Vorftel. Doorl.
heek gedachten des vredes endeniet des
ijriaets,
U Vorftel. Doorl.^ive bet eyndi, ende de vermagbtin-^
ghe, jer. r I. En wat dan ? wat ? Danfal uwe Vorftel.
Doorl. Éft
«eagbifichte uwes Salighmaeckers , daer in verfa-
d ittge der vrettgbden is
j ingerechti^eyt aenfcheuwin , Pfalm i (i
ii.en 17.15·.
verbeugbt hem tc defer uyre U Vorftel.
Doorl.
met een etmyifprektHjcke inde hierlijtki ^renghde , Daer
u Vorftel. Doorl. alleenlijckinfyn Salighmaecker^ii-
l0iiftendehimnochmetenfiet,O\ hoe groot fai jlanzijn
die genade ea^oüe, àie, mY OT&e\.Ώοοή. f^teege bracht
worden in de epenbaringbe Jeftt Ckrifii !
1 Pet. i. 8 ,
13. als U Vorftel. Doorl. niet langher fai
wandeler»
door gbeloove , mair deer aenfchoUi»e ,
X. Cor. y. 7. waer
in fai yemantgenoeghen ende ghenuchte vinden , foo
niet hier in? 'tfal bovenmaten foetzyn de
Heyligben
aentefchouwenjhoeveeltemeer den KoninghdirHiy-
ligen
! het was den wenfch Auguflini, dat hy had moghen
ÜenRomininfynflettr, Paulumopde» fr^dickftael , enCbrif-
tuminhetvleefcb. Simeon,
als hy metfyn fchemerende
ooghen hadde begluyrt dit licht der werelt, wenfchte
dar defelve op dit ghefichte mochten worden toe-
ghefloten. Wat lal 'tdan, Doorl. Vorft, eenzaligheyt
2.yn Jefum nietvoor een korte tij dt,maer voorn/few,
niet in nedrigheyt,
m%er inüja volhHeerlijckbeyt aen
tefchouwen!

Onder dit difcours naderde vaft de doot, den Ktnii^h
dir verJlbrickjAghen ,
Job 18.14., ende OOCk den Stbrick,
derKoninghert
enPrincen , het Aengheficht van iyn
Vorftelij cke Doorl. betrock, de pols verdween, de
U·? natuyrlijcke warmte wiertuytgeblufcht;maer(merkt
de vrucht en vreucht van het Geloove ende de goe-
de confcientie ) dehoopeeade het vertrouwen van fyn
Vorftel. Doorl, wies aen tot roemens toe. De handt
van fyn Vorftel. Doorl. die nu rede begoft te verfty-
venenmetde verwe des Doodts aengheftrecken te
worden, moefthier nochmaeleen;«aelman zijn van
ketvrologkendherte van fijn Vorftelij cke Poorl.defe

letteren die foo vol van ziel ende leven zij η, fchreefdep
Stervenden en by uae ontzielden Vorft hier opuyc,
Rom.i4..8.

Levem wy,foe leven wy den Hetre : SterOen viy , fet β erven viy
den Hetre , bet ayv/y leven of luy flerven , wy zijn des
Heeren.

Dit feyde ick, is trooftelij ck voor ons te hooren,niaer
hoezalighis'tvoor uw Vorftel. Doorl. dit in fyn hprte
teghevoelen? De Wen» van u Vorftelij cke Doorl. is
geluckighdatfe foo vol opghelaeft wort met dei«fi(;«-,
jadeW^^rder hemelfcnervertrooftingen. De vèettUf
àìXÌein bet dal der fcbaduwe des deêtsdooT den Staf van
éenHerder Ifraels fooleeckerlijcfcgheleyt worden.O«-
gben , die een fien ten eyndc van den ftrijdt.
Oeooreny hoorende het veltghefchrey des Koninghs
Chrifti ;
ickjnfai u niet begbeven, iel- eafeluniet verlaten.

Hier feyde ick vorders, is het taftelijck onderfcheyt
tuiFchen den Godtloofen ende den Rechtveerdi-
ghen,
bet vertrouwen dir Godthofenjal, alsdedootkomt,
uytfyt» Ten te Mytghtruckf worden , job 18. I<f. Daeren-
teghen Λ
rvbtveerdighe betrouwt Jelf in /j» dopdt ,
fp. if. 31.

Hier opterwylwyonsfoudenbegirmen tot het Ge-
bedt te verveerdighen, wiert ick omfiende gewaer my-
nenwaerdenCoUegam
D, Regnerum Hachtingium j ginck
derhalveneen weynighter zijden omdenfelven aen
den Ledecant plaetfe te maecken , welcke nàerder
aenghetreden zijnde , fijn Vorftel. Doorl, niet aen-
fprack, ofte was terftont gehoort ende verftaen, fchrij -
vende fyn Vorftel. Doorl. op fijn ftemme defe (fijne
laetfte) letteren.

't Is myleet dat ick, U, W. niet kan antwoorden > ifkverfoecf^
mijn iien^ aett dt E. Vergadering , recimmanderi baer mijn wi^
en kinderen,

D. Hacbtingtus hebbende dit Schrift van de handt van
fyn Vorftel. Doorl. ontfangen en ghelefen, veriëeC-
'kerëe fyn Vorftel. Doorl. dat hy den inhouc daer van
den Kerckenraet foude bekent maecken , ende daer
van in alle getrouwighey t rapport doen : Hier op ftorte-
de hy een feer hertgrondigh en y verigh gebedt,verma-
nende ten eynde van het/elve iyn Vorftel. Doorl. toe
volftandighenin defenftrydt, en^^etuyghende dat
fyn Vorftel. Doorl. daer by voren^andenen Stedea
hadde gewonnen, nu op het poinft was om den Hemel
in te nemen.

Hieroppoogd ick met den woorde Godts fyn Vor-
ftel. Doorl. tot alle geeftelijckekloeckheyt endapper-
he^ te hertigen en aen te moedigen.

DetijdtvanU Vorftel. Doorl. feyd ick, isvoortaen
kort, endaeromfaldeSathanopuV^orftel.Doorl. fijn
forcen verdubbelen, ende fyn pylen fcherpen,
Strijt^ dan
DooÜ.VoT&eenengoedenflr^tdes Gehofs , grijpt na beteeu-
wigbe leven, tot het welckigby ttckjbereefen vjt,
U Vorftol.
Doorl. houdehem nuaen allen zijden wel gewapent
metdenSii/VfdesGi/u^
, deaHelmdenAligbeyt y ende
het Sweert des Geefles. Heteeuwigh «/»/of wm hanght >
Doorl. Vorft, aen dit ftondeken.
Heutdat gbyheh , eg
dat niemant uwekr«>n> nemt.
Nu moet uw Vorftel.
Doorl. met
Abrahamgeloeveophtopevm belofte, teghe»
ii/i» van reden ende ghevoelen. Wortelt m.met Jacob ^
ende enlaet nier af, eer den is verworven: Sh»,
foo de Heere U Vorft. Doorl. dtode , fonde by niet Hopen t
job 13.15.

Onder deië ende dïerghelijcke redenen greepiyn
Vorftel. Doorl. mijn handt ende voeghde den felveii
den boefem geopent hebbende, aen fyn herte, de Ede-
le fit-plaetfe van fyn volftandig vertrouwen op fyn God.
Het hertevanu Vorftelijcke Doorl^feyd' ickhierop
16 flaeu totter doodt toe , maer tp naerder is U Vor-
ftel. Doorl. het leven endezaliglieonfterflfèlijckheyt.
U Vorftel. Doorl. weet wel als
Elias ten Hemel fou-
varen, dat'erquam
eenvierigiwsgenmetviirige Faerdenf
nochtans en was hyniet befchroomt om op , of in
dat vier te gaen fitten , doordien hywifte dat'ethem
inden Hemel foude brenghen. Defe flaeuten des
herten zynals
vierighe patrden die den wi^m dts Di>it5
doen voortgaen, ende U Vorftel. Doorl. fai oock die
felve öiQt moet bejeghenen ende met couragie ver-

dP wc}?-

-ocr page 81-

SAKENvan STAET

6i

lié^ welckomen, feeckeriyndedatiê hemin korten fdlen
_ brengen van de Menfchert by God, van der aerdenin
den Hemel.

Na delen, en öock tSii laetften, voerd ick fyn Vorftèl.
Doorl. tegemoet·dat aldertrooftelijckftepoindt van de
voorbiddinge Jefu Chriili, daer van
fyn Vorftel. Doorl.
ten eynde
Van fyn belydeHiiTe aldus hieeft ghefchreven :
ΒΜ 'ίφα ins veoffpriiKlijs > ««V ki» ttgtif ms tf it ? icktrock
hieraeii endebyévde ortiftandelijck uytde plaetfen ,
Rom. 54,1 Joh.2.1'. Hebr.7ji4,zy.Hebr.i».a4.
Ende na dat iek hàdde uytvoerlijck aengewefen, dat,, na
deninhout defef getuygeniffenderH.Schriftuyre,de
vöörbiddinghejefu Chriili ende deghcloovighe ghre-
dachteniiTedeffelveris eenonvergelijckelijck middel
omde aenklachten van den-Sathan ende ons fondigh
gheweten te'p-erydélen , lietick een weynigh afvan
fpreecken,twijfièlende , oficknoch vanfijn Vorftel.
Doorl. wel wiert ghehooit enverftaen.
HartHtsgbtjt
Mi Vrmwi JePrifici0
, dié in haer rechterhandt den
koudenen iïervenden rechterhandt van haer hertlief
Gemal ghevateh beklemt hadde, fuleksmerckende ,
ende vernemende dat fijn Vorftel. Doorl. nochgoet
Verftant hadde , vermaende my om myn difcours te
Vervolghen: lek dan voer aldus
Voort: Doorluchtige
Vorft ,
Jtfus uwe viorfpriKik, iijndt, wie k."" fghm u Vor-
ftel. Doorl. aijn? Geen Richter op der aerde fai oyt
eengedaeghden veroordeelen , terwijl den Advocaet
lioch binnen ftaet, en voor hem ipreeckt : Alfoo fai
Godt nimmermeer de fyne verdoemen, nadien Chri-
ftusaltyt ftaet ter rechterbant Godts, om door fyn ver-
dienften doot, daer door hy den uyterften quadrant
penninck heeft betaeltaen Godtsgerechtigheyt, haer
töverantwoorden. Baitoiei wiert niet gehoortvanSa-
lomo haren Soon biddende voor
Adtniah, noch Ιβηαώαη
van iyn Vader Saul voor Davii, maer Cbrifltts wort tlt^t
vàaJen VnJtr verhmt.
Indien Mtfis door het opheiFenfy-
ner handen regeerde deti Oorlogh tuflchen
Ifratl en Λ.
miiieck,Êxód.i7.ii. SooBliasdoor
fyntongegouver^
fleerde de
Lacht, foó dat het regende, en niet en regen-
deals op fyn woort, lac.y. 17. Indien
defchadmuiPi-
ir; dekranckhedencommandeerde. Hand. 5·. ly. hoe
veel krachtiger is devoorbiddinghe lefuChrifti?
cnfoo voort.

Terwylickaldusfprack, wiertklaerlijck ghefiendat
dezaligheenbyGodt befteldeen beftemde fterfuyre
Van fyn Vorftel. Doorl. was gekomen, vermaende der-
halven allen die daer tegenwoordigh waren ( daer onder
veele de Grootfte van dén Lande ) om voor fyn Vorftel.
Doorl. y verigh te bidden, daermen niet langer toe den
felvertmet vrucht kondeipreeckeii;wy bc^endaerop
onfé knyen, en fmeecten de GoddelijckeMajefteyt met
fuchtende herten en oogen vol tranen, om het goede en
de zaligheyt van fyn Vorftd. Doorl, mitfgaders de wel-
ftant van f;^ Vorftel. Doorl. hooghbedroefde
Gtmalium
en hert^Iiefde Kiudtrin, oock dat de Heere in defe nare
,, en iware tyden,daer in men lbo veele teeckenen van fyn
fèchtveerdige toorn befpeurt j ende foo fware óórdelen
iynerhandt, ohslief Vaderlantdreyghenendrucken,
bnfi wilde gelievÈn, oin des bloets CKrifti wille , gena-
dightezyn,elidet»:ffw»fl tnetfynoude
imgun^igk^ris
tnitiirtrthdajji.

Korthiet iiakeerde dezielevah fyn Vorftel. Doorl.
tot Godt, ende voer ten Hemel onder onfe afgebroken
gebeden, ghelijckdè£(»f»/onderA
Vrnmiuv«mMgnmbs
cffiriètide
, fo Ibetelij ck eli fachtelij ck, dat niet de minfte
force in eenig deel des Uchaetne vanfyn Vorftel. Doori.
vènlotneti könd6 worden.

Ende alfo is dèfeh Onrluthtljfin m Htigl^tieiirM Varft in

het twee thv^^fli]ketìij0sOudirdms i tniihetviit «u

t1υimlgbjl·t]3.ersΓyΏ^btιιdtbàmAiφ:blιρs, nadathy wasge-
faooren tot
Atrnbith den fivihdta Ai^fti fijlbUnbendirt
dittbiM
, feer Chriftelijck èilde GodlSig overleden bin^
neri
Ltinwardi» denwii tk tviintigfiih OSÜihriB fiftbhn
</irK'//ri)»yi^/i,òhtrcnttèghen/»wrtuyfenindenavont-
ftont.

Haddé httdengtöoten Gód gelieft (ghelijckgefchiet
isohfrèütde Könmgh Jtfiitni ) tèii minflèn f Jffi/wja-
réh tót de itefbijt vili
fyti Vòrftel. Doörl. op töife

voorbiddingen toe te doen, het hadde ceacndcnck en-
de danckwaerdigheweldaet gcwecft;maernuhet den
Heere anders heeft ghelieft, wat hebben wy te feggen i"
Godtblijftaltijtrechtveerdigh, endedemenfchfchul-
digh:wy m<when tedeferuyre ontlenende klaegh-
woorden der loodtfehe Kercke :
ffffyn wnfenfindn Ρλ-
dir, Oafos btrtennriugt boKt fp , onfmnjisin trturigbtyfvir-
andtrt. De Ifreitii enfisHmfsis «fghevallen ,Ounie nuot>'
fertiM wyfie gbifindight hebben i
IClaeghl. 5·, 3, l<;.l6.
Maer in deièn toont ons noch den Heere groote-
lij cks fyn ghenade , dat hy ons heeft ghegheveneenen
jeughdighen^irMjifrvandefehooghverheven
Stomme ,
eenEdeimoedigenSiwvandefenftrijtbarenVeder, on-
fenjonghen Stadthouder
HendrickCafaityr,àienioctcn
jonghen ÏritueYm foo goeden endegrooten Hoope,
in wekkers aenghefichte het leven ende welènvanlyn
'Heer Veder, en fyn Hooghberoemde Gri« V*ders,iiyt
deilluftxeHuyfenvan Onmge en Nì^ohw , alleonfterf-
lijckerghedachteniiTe , lieflijck fpelen. Mynsherten
wenichis, datGodt van den Hemelden felven wille
niet alleen ftercken meteen langh en voorfpoedigh
leven en ghefonthey t ter eeuwigher zaligheyt, maer dat
hyhem oock rij ckelijck wille verderen enoverfchud-
den met den Geeft der wijsheyt , gelijck
Salemoa: der
vreefe des Heeren , als Ιφα : der ftrij dtbaerheyt, als UJua
derkloeckmoedigheyt, als
David : opdat onderiyn
kloeck, wijs, voorfichtigh en aenghenaem Gouverne-
ment , het Landt mach bloeyen in vrede, en groeyen in
gerechtighey t, en bly ven een Herberge van de Kercke,
een fitplaetfe van Godts eere, ende een Tonneel van al-
lerleyelichaieelijckeendegeeftelijcke zegeningen.
G#-
demt onftr, O Heere.ne 't welbebngen tot η velel^, befcitt ons met
té bey! : ef dat wj oenfcheutuen het goede H<wer uyiverl^oreneti :
«fdatwy ons verbljdenmet dc bljdtjcbap Hwes volckj'.op dat
wynemenmet Merfdeel
,Pf. 106.^. f. Amen, dat fyfn,
/Λ Amen.

itcoone ban ft)n Uben en fiecDen / entte ban tiCiS

fepbe :korts hierna keerde de ziele van fyn Vorftelijcke
Doorl. tot Godt, ende voer ten hemel onder onfe ^ge-
broockegebeden.
g&en pUicenöelfefoetottienebecie»
tieneitua£Ìtenboo8t)(i«ntep7ttfen/ entietoa^te toen*
rcbenbattupailefo» beelgoet ot)eboelen{)a&&en ban
onfe JUàe&e-CD^fftenen / enbentet foelft|)t uptgec
Rijcké Chrifti jïooten / aüe bie i'upfl niet alleftntji met
onsobec eenöomenin eenisSjefojmalltipten / enöe
fomuUecen. ·

iRen Beeft ootb / tot lof ban fpnepoUtgcbebeugg:'
i>en ghecemareueect / batgp toajübennatueceactüf
enac{j|{itfaem/ latenbenoptonbeantbtoojt eenig bjtef
Me {lem toeauam ban be meefte tot be minfle/ enbc
meefi met epggengant/ enbe toaecinbtc&biüjümeec
opengartf gge tanbeut al0 fiebepnfigept )»iect befpcuct.
i^p Quara jong tot 6et iStabtiioubetfcBap fn
Vrieflant,
teglien get b?pben ban bfe ben ^jf η$ί <9enerael fn alle
be#;abintfen begeecben : enbe biaec beut beletteben fon
6fefinaDelnStadtende Landen enbe Drent, altoaec
men anbecjS fn't gemoet t'eenemael tot j^em geftnt toasi
en bat batji
Vrieflant taufeecben gem ftoace ongunft
Üfectei^obe» 'ttndcBgpineteen giooteenbe{)eco((&e
(anggffnnfgfiepten ggeboeggfaemljept obec quam:
<Cnnabet|letf ban gjinjï
Willem van Orange gjjei
raecbte ηοφ ooc& tot fgn intentie in Stadt ende Landen
en Drent, fonbcc affectatie, ^e beranbecingl) en af«
fteecigöept bie 't i^upsi febett tentontteetbe / geeft met
gcootib)gj$&eptenbe mobecetfi;g{)eb?agen / tmmerjS
nopt fic{) baillen p^ebalecen ban be abantagie/ bie gem
btelüeeft bonnen gebeucentotnebeel banbenionggen
^jinis
van Orangen : toienjS inteteP &p altl)bt öeeft ge»
Djefeteect booj fjjnepgen. Hembemlnnenbe eneetenbe
aUtofgpalcebebeaifinbe functienban fnn^oo;Iug^
tfee9oo?-^bei;jf naalfo / batgpficg tio?t9ibaecna
t'eenemael flelbe inbe Inteceffen ban 't iioogge ^nptf /
bOQ;'tgutteig(6 metbi
f^jinceiJAlbertine, toeldtec
mobecatfe isaebt enbe conbuite be felbe $;obf ntUn al*

aeng<ng/fepben be onbe» <l5eflnt«
l^n


-ocr page 82-

en OORLOG Vier ef^Veerù^hfte Boeck. 63

«ettegBentolfpilbe firsbenniet alleen met <giobtj« xóiid.

barmhertigheytbieoHepntlijc6isi/ meetootS metfPN_

rechtvaerdigheyt, bfe niet toelaet bat fonben bie cyndê-
Jij ck
50n / oneyndelyck fouben oöeiltaft toojben. ito»
PiiceectgiecteebetcoQlttlöctie jSpTeutftenenbetemn
op ben l^eecGellium aeoggetoogen / enbebettoecnt
be fiarbe menieten ban fp^etfien bie Luther enbeCai.
vin nebben geb}tφt&t ontrent Godts eeuwige decreten,
predeftinatie, ende verkiefingen
;foobanig|| JÖBbe/
Dat foo toel ben ©oningg ban
Enghekndt aljS bm
l^eec ïtoucbojü ban
Brandenborgh bie lieeft becboben
opbe^toeltebienggen / altfftriibenbetegenfietoubt
Sge&}upt6enbe pjectpt&einbe Ci)?i(ielfit6( iterclie/
engelgc&fealtgantiiootfi algietinbe ^ct&enfeecfoo
beclÖCBaengBecoeM/ enbe tot
Groeningen,bate Go-
mams
leefoebec&obentDierben/aijSon^tgttifltluiCn

buttniemant banbeRemonib-anten, aUJgpacg tot
be
contra-Remonftrantfe i^ctb begttft/ beec eeniti na
geb^cgti enbefieniet/ bat ben liete
Gellius in ailt
befen^iet^entrooftpettiibaei: banbecraaentof ggcn
b;aegt geeft.

^enachiten^anuarpfifgegooTtgetcapponbanbe II

Sieecen Huygens enbe anberegaece
beputeecbentottefalienbanbejee/ gebaceect gebben^
be in faecben tabenbe be aenbiebingge ben iKoningg
ban
GrootBrittanien giet bebooccnsi gebaen / obec get
aengaen enbe opctcgten ban een
Ligae met befen
^taet / tot fuppjefTie ban be
Turckfe i£ïoobtrs3r. 't ^b»
bgiübolggen)» banbe algiec aenliiefenbe <tSecommit<·
teetbenuptbetefpettibcCollegien tee ^bmicalitept/
ii$goet0gebonben bat be ^oninggenban
Vranck*
ryck,
ban Spangien , enbe ben Engelandt, tttOjee»
netoelggecatfonneecbemiffibeaenpbec banbe fdbe
cefpettibelgcft af tefenben/becfocgt /enbe geinbiteett
fouben luecben op'tmmpelbanl}aeci^o.|Sog.te=<
ggen^getboo^jaectetoUleneguiperen / enbe in
Zte
bjengen een aenfiralgcb aental ban ^o}logg<$(gepen/
omme baec mebe fepacateljjcb enbe ptxc onbec ftìn
tp»
ggenbiaggge/ totafbjeucg batibebeo^fcg^beTunc
fche mbn0/ enb£beclo(finggebec ChriitenSkven
bigoceufelücii te agccen. «Snbe ig mebe ten felben
epnbe ggeficg^ebe aen be ü^innifUrja! ban befctt ^taet /
aenbei^obenban
Vranckryck,ban Spangien enbe bon
EngelandtcefpectibelötB cefiöecette/mitla^ / bat
fp Inpben ontcent be gootgftgemelben l^ontngen / enbe
becfelbeccefpettibegoogejgfóinnitlecifbegoebetmemte
ban gare D^g. ontcent 'tgene boojfcgjebe i0i met
gacepactituliecebebopcen ten beften fouben DeU)«n te

McvcuaiUdiKiKl· stuiiuutiisMvir ^pusiwtiiï jiiiiutl·^ fefiin7uir«ii

alliLutherfen, Menniften,Remonftranten,Socinia'.l Ι^»»»"»·:™·

nen, l'ae beel Gereformeerde fulten feggen/ neen^ toant
get toacen menfcgen, 't luel alfoo/ bat feiiec €beo=>
logant een libt ban 't
Dortfe Synode, goocenbe aUegue^
een be oube
Patres, fepbe/ aengcüiienbe (ün baecti Qiid
Patresantiqui? & nos aliquandoerimus Patresj
bO(£ get

geeft gelooft. SuacuiqueDeusfitdiralibido. ^at OOtg
ftmBo^ftelt^cHe <{E$enabe fepbe ggefonbitgt te gebben
tegen ben
Heyiigen Geeft:, bat gabbe bel^eec ©jebi»
(ent begoocen te gebben toat betec gebiftingueect/toant
(ümpelgcbfoobane
fonde ggeftg?ebe(laet/ nietteful;>
bn becggebenb)o?ben/baecnotgtanj$gp Igeec p^e^
bfrantgemabfolbeertbanallefpne fonben / feggenbe
batbe
&iele kortsdaer navoer ten Hemel onbec gaec
9fglieb;oocbenggcbeben j batt0Cfooit6'tce(gt be»
griipe ) bat fp gaec €iebeben afbjaecltén foo ca0 ali» be
$ieleten J^emclb)a!$ ggebacen / al^niet meec ban
nooben (jpnbe boo} be booben te bibben / 't boeltg notgi^
tani een oubeggetooonteijiin be <ffg?ttlelötfteSecc6e/
ta banbe ^ootfcge tyben af/ en altaniü notg inbe ^oot-
fc&e(i»tiicgebjuptlieii)t& /ggel^tii itti baec ban ^
fumuliec elbec)j ggejlelt gebbe. ^otg b)le falfegggen
bat onfe liefbe bccifpeigth iis / alji üjp gelooben
dataUe
iiieiifchen, immersChriftenen fuUenfalighworden;
toant ^oijt to!l fuKc / en bjat <0obt toil bat gefcgiebt j
tóiöelttonfe ©abcc .........

^ngebolgebanfuitc/ijS aenben l^ing ban Enge-
landt
gef(g}eben be bolgenbe 95}ief.

Sire,

SHd""

'eftpas molns *>»«
pasmoinsobU- J^'JSSJj

___________________JentirdefoutragesquelesCir- ban «En·

yi/fM de Barbarie continuent de faire avos fubje&auf-
fy bien qu'a ceux de cetEftat,non obftant les traittes que
Tonavoit faitsaveceux , Etainfi nous nouspourriong
dilpenferd'animervoftreMajeftéau reflèntiment
la vengeance, fi nous n'eflions obligés en efcrivant aux
Roysde Frenctdc d' Effagmau iiijedde l'armement
extraordinaire, quel nous faifonscontreles
Carfairttj
d'enfaire auffipart a Voftre Majefté : noflre Equi-
page confifte en
dixbum bóns aiffeaux de guerre ,
que nous pretendons faire partir au commencement
du mois de
Mars , avec ordre d'agir avec la der-
tjierevigueurSc de demeurer en la Mer
MtJiterrmit
&auxenvirons,jufqu'acequellefoit nettoyéede ces
Efcumeurs , qi*ien ruinent la navigation& lecom-

Betaeti/ tiatfetaMi^goeti team bat alle <3effi)t&eben
meteddcBe belgbenfiigeeni fouDebeen ; miecwe»
toeWinanöite«i5efimBeöin efteSedtenuythetRijcke

ChriftifliffiiOteni

jpBen «wpt tKd ban öe Ware Gereformeerde Reli"-
eiQ, ett&efooalsi tlieopliet iSpnobetot Dordrechttö
ëaftggefleiti maeclnatfji betKfinftiebanem liMiec
40ereft;raeert€g7((ieni Stmtooo^tie: Φβι fjf etn/
{lie lliiöt toat (n öe
feven en dertigh artyculen der Ne-
derlantfchebeiydenis,
tebinbenatBtcc beCatecgtf'
ιιΐη$ί begrepen is. batutemantiiati feggjpeiiMt
|p eentoaEi: <0ecefojmeei:tCM(lentjii/ ofte^mott
Jbie belpbeniji Dan bupte tBete/ofte 0eti;up6eR be »oom<
fiöe itianifcen/ feggen&e fitnpel0t6 / lek
gelove watin
àie bely4eni^ ilaet : ende foo moet meu boen : toant it&
wIoofDtct bat de honderftetoace 4Eiecefio?meecbebte
bütbttftfnlneet/ taenautoelgtjcoptgelefen geeft.
Er-
go,
be Mnbetfie Ware Gereformeerde, flecft ntet waer
gereformeert
aljEebooï'tfalutatremtbbel bantegeloo'
öenblindelingh watindie belydenisftaet. giCÈftefie»

«QtihtanjSbatoteito^te tielpbeniiSban benl^eec^;fnjS
Willem : lek fterf een oprecht Chriften, een bolfio»
mengoebebeipbenisii ntaecmeec ntetfeggenbe al^
tiat / moet baec onbec becftaen toojben / battet een
op-
recht Chriften is
bfe gelooft be ouöe algemepne belpbe#
ntö/üegcepenin't
OudtApoftoiyck algernepnSym-
bolum, 'ttoeicB banbe 3lipo|tcien gBemaecRt enbe
aen oni obecgegebeu W b^ji fiaet tgbt af / en öet toelcB
tup ban been afiecenenbebagelgocretitecen j
cnbe bat 10 ban alle oube tüben genoecQ getoeefi / enbe
gettsarecgacactecban eeniwreti)t CD^iltenenüB}^
tlelgctie beipbenij^.^at oot6 φη ^oojU baec op
geeft gebackt/ geloof tcB bol&omentliit6/ geenf(nt0 op
begefepbe
feven en demjgh actgcBelen.

(©f ban pemant ηοίβ en nocö foo beel Deeft gelefen bc
35pbel/en gegoo?t be@;eDtcatte/bat tö een gcoote togbe
2eeen «t^ceaen / getbomt aen op biepntgge b)oo;>
iien/opbat3ilpo|iolöc6Symbolum , ofgHelgcli fön
«iëenabe fepije
; lek belyde dat ick fterve een
oprecht Chriften j
bat begcppt alleii: €bocBöoo?be
falutaeteclaufule/
gelyckhetinde Bybel begrepen en
indeChriftelijke Kerckgheleert wort.
<0ecefO?»
meetbefeggen;
gelyckhetophet Synode van Dort^ is
vaflgefteit i
maec öat fp^eecften be anbece «iPefintijebtn
tegbemi^etfeecgecfie tjS/ tefeggen/geli)c6get inbe
(Ugl^emepne€g?t(telDCbe i^eccben ban alle tpen i0
baftgcfielt ; biant )»te fai feggen bat be
Patres tot Dort
tneec f nfaillibei toaren / aljï be oube Patres in fo beel oh«
becenalgeitienec Conciliën enbe j^pnobeni immects

tbt

-ocr page 83-

S AlCEN vanST A ET

64

né lemoyen de pouvoir armer par mer pluiflam-
—^ - -, ment que les autres ; leur ruine fera afleurèe des que vos-
tre Majefté St les autres Princes&EftatsderEurope
raurontrefolüe, &nosmarchans pourroilt faireleur
Comrqerceentoutefeureté, fil'oneftbien refblu de
ne plus foufirir les pirateries de deux ou trois villes qui
ne fubfiftent que par 'eet infame meftier. Nous y
' fomm,esentierementréfolus&dene
print raptlhrnoflre
flvttt,
que nous ne les ay ons misahraifint & nous ne
doutons point que cette refolution ne foitd'au-
' tantplusaggreable a V.M.queladiverfion, que nous
feronsibusnoftrepaviUonaideraa faire reuffir les def-
feinsqiiellevoudrafermer dece coftélàcommenous
nous promettons auifique Voft. Maj. y agira avec la
' meime vigueur &qa'elle concourra avec nous a une
mefme intenrion de ruiner ces Corfaires, donnant pour
' eet EiFed ordreaux Officiers de fa flotte de vivreen
bonne intelligence avec ceux de eet Eftat, afinquefous
des pavillons differents chacunenpuifle ren^orterla
iatisfadion, que 1' on doit raifonnablement ellperer de
liglorieux travaux. C'eft dont nous fupplions bien
fort Voftre Majéftè & prionsDieu, Sire 6cc. A la Haye
Ie 8 lanvier itf (ίψ.

Sire.

ONs is bewuft dat U Maj. niet min gevoelij cker is
alswy, endedatiy niet min gehouden is alswy
haer gevoelij ck te betoonenover hetongeiijck't
welck de Corfairen van Barbaren continueren te
doen, fowelaenualsdefenStaetsOnderdaenen, niet
tegenftaende de Tradiaten die men met haergemaeckt
heeft: Ende in dien voeghen foudewyonskonnen
eer onthouden UMaj.totreftentimentenwraekente
Animeren, mdienwy niet verplicht waeren door't.
. fchryven aen de Koninghen van Vranckrgck__ ende
Sf-w^iiaengaende d'Extraordinaris equipagie diewy
doen tegens de
Ci)rfairtn,\J Maj. daer van oock deelach-
- tigh te maecken : onfe equipage beftaet in acbtién goede
Oorloghfchraen,diewy met'tbegin van Maertver-
meynenin Zeetedoengaen,metlailo|nde uytterfte
krachten te agiffèren, ende in ende ontrent de m iddel-
lantfche Zee foo langh te verblijven tot dat defelve ge-
fuyvertfy van die S^chuymers, die den handel ende
Coopvaert van dien ruyneren. Wy verhoopen dat de
andere Chriftenen Coningen wekkers Haevenen ge-
expofeertiynalsin'tgefichtvandie Piraten haermet
denfelven yver daer toe fuUen brengen, ende in dier
voegen, dattet niet feer difficiliklfyn luyden te vernie-
len dewelcke niet fonder fchaemte voor de Chriftenen
cn dérven vertchynen,ende infonderheyt voor die, aen
welcke Godt de macht heeft ghegheven om fterc-
ker ter Zee te konnenarmeren als anderen; haer
onderganck fai feecker fyn , ibo ras u Majefteyt,
ende d' andere Pfincen ende Staten van Euro-
pa 't felve fullen ihebben vaft geftek, ende onfe
Kooplieden fullen haeren handel inaile feeckerheyt
konnen dryven , in dien men wel gherefolveert
isnietmeerdepiraterien van twee ofte drie Steden
telyden, dewelcke alleenigh'door dat infamehandtr
werck fupfiftcren ; wy fyn tot 't felve t* eenemael gere-
folveert , ende om onfe Vloote niet wederom te
roepen, aleer wy de felvé tot reeden fullen ghebracht
hebben, ende wy twijffelen nietófdeferefolutie falu
Maj. des te aenghenaemer wefen , alfoo de ver-
fcheydentheydt die wy maecken fullen onder ons
Pavillon veel fai toebrenghen om de dèfleynen
die fy daer omtrent lal willen formeren te doen.reuf-
ieeren, gelij ck wy ons oock belooVen dat u Maj. daer in
met defelve vigeurfal arbeyden^ ende dat fy met ons
tot een felve ey nde fai loopen om de Corfaire te ruyne-
re,gevende tot dieneyiide laft aen de Officiers van haer
' Vloote om in goede intelligentie te leven met die van.
deiènStaet, op dat yeder onder verichey den Pavilloe-
nenverkryghen de fatisfaftie, die men billijck be-
hoort te verhoopen van foo glorieufe moeyten
Sulcxiftjwacroniwjfu Majefteyc feer vcrfoecke»} en

bidden Godt Sire &c. In denHaegeden8.Ii«iiar|
i66i{,. *

nfnstttieel)/ ban tiatmenboojgaf geenanbectiefrepn
baecme&ete Qebben: alis om
tieRuyter alleen te boen
aggecen tegen De
Corfairen, fontcawe't toelch bleetft /
bat öp epnbelöth gefonben bJlecbt na
Guinea j maec be
rolut(el»a0/ batfebertbe ^onlngljfelfsitn Guinea
baectoeoo}fïicc&eaf/ enbebatj^p bonbe gQet)}upt&t
öebben Bet feite
ftratagema, enbeooift De föne naec
Guinee gefonben ijebben. -

5!n toat po{nt«n bie ban öe Weft-indifche Cemya- gftf s»·
(iniefnbefentpt (ionben/ gebbfnfp ben
een en twin-««tniw·
tighften
^anuatp te f«nnen gegeben/ al0 bat ijaec ban
ben ^tirecteuc <0ene«:ael enbe Sïaben in
Nieu-Neder- ouer o'
landt
ban ben derden 33obeml)eelefll«bengöeftB?eben
totecbt/ DóebatfpgtietcacDt dabben be queflfen aU
baecfltjecefen/ inbecminne 6p teleggBen/ enbebat
tenfelbenepnbeben ^fcetteui: «Senecael
Stuyvefanc
fnpetfoonnaec Baftonbitad bertrotben/ om albaec
tee BecgabetingBe ban be
vier «^eunieecbe Coloni en
ban
Nieu-Engeiant, ttjaet Bet mogB«löt6/ inöet min»·
nt be Engelfche te betoegen tot fucfcantf e ban Bate on-
toetttgBe p?ocebupi;en : altoaet ben bod»fcB?cbe
Smy-
vefantgBebomen
5tinbe/ naecbeele bebatten boo}be
drie (ffolonfen / te toeten Bafton, Nïeu-Plymont, enbê
'Nieu-Hagen, be vierde ( te toeten Hertfort ) in ' t res
gactbanbaecpjocebupcen tegBenjübe Compagnie o^
pentlöcBIn'tongelijchtoiècbe gfieflelt ; toelche laetpe
ebentoel Baec felben Bet oo^beel ban be boo^fcB^ebe
drie
Colonien niet toilbe onbettoerpen / fiifiinerenbe bat be
booifcBiebequefiienopbe ©ftgabetingBe ban Bace
pactiCHliere Colonie/ enbe nietbp be <0eunieecbe/
moede afgebaen toecben / om bat be felbe gBeen macBc
foube Bebben be S^imiten ban Baec patent ban ben
ninoB t>an <engelanbt gBeoptineect/ te acciecen ·, iSoe
Γόη inbe jH^aent ban <&ctobec iaetftleben/naec be boo?'
fcBiebe pacticbliece a^tcgabeiingBe ban
Hertfort, toe«
becom CommitTacifen gefonben / bie na alle bebopcen
tot i;nfle/b;ebe enbe eenigBept aengetoent/ cappojteec^
ben/batbeboo?fcB?ebe Colonie ban
Hertfort, abfo-
lupt becftlaetbe batfe geen
Nieu-Nederianten Benben/
toepgBecenbeben ^itecteuc «tSenerael enbe iKaben
oocB bien tgtel / boo? Baec ^o. iKog. Commiffte / nn
ontrent
veertigh giacen gBeB|upcfit/bat be plaetfen bie
beonfeMieu
-Nederiant noemben/ boo?(0nitoningfl
lÖcEie jjBaieflept aen gaec toacen gBegeben / enbe bien?
boIgBenbe / fcBoon genomen bp on^ gBepofTlbeect / aen
Baec moeden toecben uptgBecupmt/ Boetoel Γ^η^Κο»
ninglgBe naaieftept toel ecpjefTeUcB in 't gegeben
tentp^otedeecbe/ bat bie ban
Hertfort gBeenanbece
$;ineen / Potentaten / ofte Staten / foube mogen be*
lebigBee ·, &it be Compagnie nopt patent ban ben I^o^
eingB ban
Groot Brittannien foube Bonnén toonen/en»
be^fP bienbolgBenbe alled toilben en fouben onbec Bace
^ucifbittie /goetofquaettoilligcebucecen;
Ooftdorp, enbe no(B vii fanbece ^ojpen op 't Lange
Eyiant
gelegen / biefe alcebe boo; be becbemael Babbeit
goeintimeect/ om onbec Bare ^utifbictie te bomen/
mainteneren / en be Eimften ban Baec patent ten epn-
betoeuptbjepben/enbienbolgenbegeBeel
Nicu-Ne-
deriant
be Compagnie af DanbigB te maecben en te in*
babecen/ p^eteicecenbe niet tangec onber Bet gebiet batt
Baec ^0. enbe bicettie ban be Compagnie toil«
ben bipben / enbe fp be felbe alomme fouben ea toilbeti
maintinecen/ enbeb;epgBenbe/ incajibejj Compa*
gniejiiBiniflecii Baec tegBenjJ foobanigBe p;ocebucett
oppofeecbe/ be felbe met bnp? enftoaecbe te fullen ber«
bolgBen / cefuferenbe beele billit&e pjefentatitn tot
tommobement gebaen i enbebaec op aenflont^ toebec
tace pjocebncen bp bec Banbt nemende / foo Beeftmen
ngeBeel
Nieu-Nederiandt een getale bergebetinet;
geBouben / enbe be faetbe fobanigB bebonben / bat fon*
^ec Baec i^oog Hdog. fpoebigBe alTKientie /alleiti foube
beriooren ;ön : be felbe Babbe Daecom Be(toa«.c«c/ttoee

Itttib*


-ocr page 84-

Dan tje meefte agelnteceffeertwci eBecommftteett/
om aen
üe söJöjintöeMieïen / ente m neeöt / aen 8« ε
»0038
Iffiog» / ben öeDjocfoen flaet toaec in Nieu^Ne-
Itiimdt, Doo? foöanige ontoettelörte iiOKüucen )itt>
btcl / w cemonlicecen / enöe ootmoeöi gö te toecfoetBen
ba( Oaec ëoosD H^og. niet en geltefDeu toe te (aten bat
duyfendentoanmcnftöen/ bfeOaec beclatenoe opbe
tieiofre ban maintien bp ben «©tteope aen be 3®efi-g|n-
bifcöe Compagnie becleent / enöe öp pubi jjcqne nooDi-
gfng&e/ met approbatie ban gaec l|oog[)|Bog.gSe'
baen / fiate f amtHen albaec öaböe nebec gefet / toiec*
ben gecupneect / enöe {jaec moeten beöjoeben veemg,
dertigh, twintigh, mttt en meec giacen öaec te Sanoe
te öebüen geleeft/ paec gelegeMifteoen ge(laöliieeet/ m^
be nu foo onrecötbaecbigB becffoten te toecben / gcljjcfi
[laec »0. liaog. upt be boojgaenöe eebenen gUenoegS»
'aem öonben afnemen/ op toat fonoament be «ngöeU
cfle Race ajetenfien focBten bap te maetBenitoaecomi
me
bc ^ppUaitten nu ginbec te !Kanbe / eUej« in min^^
nelücBhept gebbenbe gDefocgt te effenen / eboed fonbec
eenige bjucBt/ geen anbeten uptblucftt fienbe/aW öaec
(nbeacmenbaBöaei; ^ii.|iaog.tebegï}ebcn/ enöebe
feiue aljï Ijace befcBecm-lgeeten aen te ften/ fiiB toebeï-
om genootfaecBt bonben aen öaec ^o. iBog. te abbje?
fecen/ enöe nocömaeiste becfoecBen/ batöec felbec
goeöe getiefte 3P / epnbcIgcB öace oogöm ceni te flaen
op
be p;otebucen boo? be Cngelfcöe ntt jacen langt) in
Nieu-Nederiant gepleecfit / enöe lacen langö aen öaec
^oogjiBo. geBlaecöt/ becfeBecenöebatbefelbefouöe
bebinben batbefeconQueftenboo; ö^ec IgoogI HSog.
aenbe Compagnie foo menig&mael göecctomman»
beect/ foobeetetacenbpbe Compagnie met eicceffibe
onboflen gljepoffibeect / boo? be €ngelfcöe / fienbe bat
öaec ^oogölBeg.öaec obec bec felbec piocebucen
nietenbetooguen/ ban bef«n,StaetfoubeafgDecucfit
)»ecben:toae£boo}be Compagnie niet alleen ban be
boo^belen ban bien / tof ecben becfleecBen / enöe becUi^
fenbeonBoltenop j^aec l^oogö jUSog. cecommanba-
tien foo
bcel i'acen in Nieu-Nederiant geöaen / maec fo
beele duyfenden ^iigefetenen / naecBt enöe iJloot / Bcp^
tenöeenoetammecenöe/ göelgcBboo? befenin
Brafii
boo? be Portugefen, ilfoo nM öi« öooibe CngöelfcBen
opbenbncBgtjefetjönbe/ toebec öiec te Sanbefoaöe
moeten Bomen/ tentoaceöaec üoogöHeog-eUeöet
boo^fcö^ebetüpelicBconfiöececenDe/beBtacötenban
ÖacefcijjepenöeenbebtcongöelgcBte «t^nbecbanen tee
öecten namen /enöe na öaec i^oogö H^og. tog^öepöt
befaecB/öetfp ontcent be ISoningban Engeiantofte
elbecs / foöanig btcigeecbea / bat öaec cöetcoutoe Φα^
becöanen banbefeoncecötbaecöigöe onöecb^ucBingöe
tofecben öcbjööt/ om
't toelcB teoötinecen / beboo?»
noemöe^etointöebbecenenöeöacen l^icecteuc
necaelenbeïSaöen/ alieiboo^öefeni^ gecemonflceect/
boo? öet feetBecfte miöbel < ewbec toicectie ) öaööf gfie^
oo^beelt öet bafiellen ban «en Limy tfcheydinge, eiöiec
in Europa tuffcgcn toeöec3pt0 Natiën te accefiicen/
enöe öaecomme met alle ootmoebigöept öaec Ulo,
becfocöten/ batöetbecfelbecgoebeglelieftesp/ aljt
nocii be faccBe baec öeenen teöicigen/ bat be booifcB?ei
be ïfmötfciiepbtngöe met ben eecften boo? foobanfgöe
öJigen ai^ öaec ^o. üftog. naeöace getooonlöBe togj»?
Öcp£bfcnfltgöfoubenoo?belen/ mocöt toecben eö®"
m jecBt ; enöe betogle bat öet in öe boo^fcöjebe Sjobin»
tic ban Nieu-Nedcriand foöanigö öooj be ongeionben»
Dept bec CngelfeficöUetaenfien/battectoöleöetooo?i
fCÖ?ebe Limytfcheydinghe alöiec itt Europa töiecbe Be?
bojbect / be «Êrtgelfcgeebentoelniet enfouöen fupecfe?
oecen onbcctuffcBin met öace p^ocebute boo
?t te gaen/
maec booi foube frannen geBeucen bat be Compagitie
itcljtec ailesï afgenomen foube 5ön/ eecmenbeUmyt-
fcheydingefionüeacccflecen/ enöe bienbolgöenbe bp
P^obtftemcöe eenigöe mtböelenombiepjocebucente
Wtenmjcöten tojcbenbecaemt We be boo?fiö?ebe
^ngclftöe öaec beffepnen beletten / enbe öaec ^o. iRo.
©nöetiianenirt öaec bebop? öouben; foo toiecbenöe
oQD^fcöKbe ®»toinötöe&&ecenmébe göenootfaecBt te
«cfoscBen/eecflelötB:becfelbecaöb0i*/ oföe Com^
paanieöeboo?fcöjebfpiocel)iuc«»altiaecfeyteiijk fou;»
béöeBBenteöeniitegaenofteniet; enbeingeballeban
1664.

lae/bat befelbemetnooöige affiftentieöaec toemoφt_L

toetöen becfo?göt ; enbe ten tweeden ί bat öaecl^oogö
^ogenbe ten cefpecte ban Öace (@nbecbanen / enöe om
be felbe onöectufltöen inöec be geöoojfaemöept ban be»
fen^taettebeöouöen/ aenbe Compagnie een Ade
onder het Groote Zegel göeliefbete.berleenen/ toaec
bp öaecltioogö IBogenöe be Simijten ban Nieu-Ne-
deriant ggeliefben te pellen naecöeoube calculatie/ te
toeten/ban feven en dertigh graden ende een halfafj
laHgöSbeÖUfletOt een en veertigh graden en een half
toe, enöe boo}t Santtoaect in foo becce αΐ^ί Bomen Bon;
enbeboo?t0 biftincte iBiffibenjf aen alle be paetfett
enöe ^ojpen bie onbec be göeöoojfaemöepbt ban Baec
^oogö l^og. öeDOenbe geflaen / öeec alcebe onbec Bet
gebiebt ban öe Engeifche öaöben begeben / enöe aen Qi^
göeene bie öaec toe boojbe Engeifche toacen göeintf»
meect / ten epnbe be eecfle ficö toebecom onöec öet ge?
Bieöt ban öaecl^oogö H^og. fouben öebBen te Begebenj
enbe öettoeebe onbec öet felbe te bipben/ ofte bat öaec

^OOOÖ iBOg» met de macht van 't Landt, Öe bOOjft^ÖJe»

be iPi^iben^fouöen eiccutecen/ enbe bienbolgöenbe
öaec tot öacegeöoo?faemöeptbtoingen/ öoubenenbe
ftcaffennaecbeöoocen; tenderden, batöaecl^oogö
naog. «enftin l&oningölötBe i&aiefleptban GrooÊ
Brittannien öefe pjoceöucen göelief ben BeBent te maet*
Ben / ten epnbe fpn Hiaieftept in America fobanige oi»
bjegabe/ öatbegöeinbaöeecöe paetfen aenflonbts
mocötentoecbengeceftitwett/ engebucenöeöettcac-»
tecen obec een Limy tfcheydinge banane ufucpatiett
gefuppecfeöeect.

^it toiecöt toelgöepeltinöanöenbanCieiommiti
teecben /
na getooonte / maec fpn Blatöten gebleben tot
batepntlÖCBÖet göeöeel
Nieu-Nederiant enöe Nieu-
Amfterdam
iS Obectoelöigöt bp be Engeifche.

<i5el0cB bie ban öe Weft-indifche Compagnie
albaec öe ftoatBfïe enöeöt «lagöec^e toacen: Mlfoo uànsou"
toacen öe Cngelfe fulcc in Ooft-indien, toijSöalben bp g'"»

be Igeec Downingh ge0abtgö göeöoleett too?öenöc / id snbiftbe
öenachten twintighften January fulCCBpÖie ban be
Ooft-Indifche Compagniegecefuteect/ raecBenöeöe futeect.
iSCÖepen Hopewel enöe öe Lupare, bie men upt Porca
geöouben öab. bat/ foo beel aengingö öet ^cöip
Hopewel, fpbanbe toace tocbjacöt ban öiefaecBe
geen anbece Benniffe of befcöepbt tot notö toe tipt ^n·'
bienöabbenbeBomen/ aljStoatfpöaec ^oogöHSog»
booiöefen öaööen beBent göemaecBt / in boegen bat fp
niet boojöeBomfle ban öe isetouc-s^looteinbe naeft*
Bomenbe Cornee/bequaemfbuöe Bunnen jön/ om
baec op aaec epfcö ban faecBen te Becicöten / αΐ$ί 5tjnöe
getooon mette felbe aUe befcöepöen ban 't göepaffeecbe
in Indien gjaeclötc te ontfangöen i <® m ebentoel boe?
af te feggöen/ öoebanigööie faetBe uptte boo?«
fcö^ebe iongöffgeeKöi&eecbe befcöepben begcepen/toatf
toei toaec/ bat öaec upt fcöeen te blficBen/ bat öet
boo7ftÖ?ebe iStöip niet en toajï göeöepineect göetoeeft
naCouchin, ööelört nocötanibe ©iieben banSu·"
ratte, obec S:anbt göeftö^eben/ toelbupöelgcB fep=>
ben j maec naec Porca, göelegöen omtcent tiiien Cns
gelftöe mplen / beneben Couchin, en fulcc in 't gefitö*
te banbeJ^loot/becceinöe twintigh ^cöeepenban
<0o;lQgöe/ Beöalbert beBlepne^töeepenenöeJ^aec:*
tupgöen / beflaen öebbenöe / bie be onfe ten felben tgbe
boo; Couchin öaböen leggöen / en toaec ban met t toee
^töepen / aljï öe Roode Leeuw en May-Boom, Porc»
meöegöeflotenenbelegöect/ foooocBbe iSebiec batt
Cranganor,toepnigö Boben Couchin göelegen/ mebe
met een iitöip / Terthoien genaemt / neffeni een ba»
tecp aen (tcant opgecetöt/ Befet öaööen / Jönöe ( bat te
notecen i» ) ben Radia ban Porca bie göeene göetoet^/
bie aljj een fubiett ben Couchin, bejgbebanfìjn
nincBenbec po?tugefenalti)ötgöeöouben/ enon^/
foo geöupcenbe be eecfle alji be ttoeebe Belegecingö ban
Couchin, b?p beel fcöabe en ongematB öab aengetaen/
en met ben toelcBenbeonfe/ niet fonbec becliejfban
bolcB / ootB in een öebig gebegöt getoeeft toacen ; <$n
baecom toiect in fe<fBece acte / Bp eeec Dod wmng ge»

Piobuceect / öfe boojgegebeti toiect bp Jacob Huftaert,

f i 3löm(«

en OORLOG. Vkr en veertighfie Boeck. 6 ξ


-ocr page 85-

SA KEN van ST ΑΕΤ

66

Ι66ί Sfilimttacl ftbcc onfe macöt / osetcpctotttte 59«/
^ toel Dupbclöt60efept/ti«töptiiebanöeHoopwel6atii
-- tie fjclet na
Porca te eam / upt oo?factfte öen Radiaof

Porca, tot Granganortae/ te5®atecente SiWlDeöaÖ

benberet/enùatDp&tenbolgijenDe/ naget KCgt Dee
3^olcbecen / niet en foutie bunnen toeflaen / bat fp tn ee^
nieebanbtei^abenenrouÏienbomen in teloopen.

•èöentoel/ om alle beleeft JjeptaenbiejBatie te toos
nen/ alfoo fp boojgaben eenige
ppec tot Porca geboft
teijebben / toiect topbeesJ in bc boo?fte?ebcatte gefept/
bat gp be booifcDiebei^eiiec met een ban onfe ^cfiepen
faube laten aföalen / jae batfiet booifti)?ebc^tt)ip
felfubettoaectsifoube mogen gaen/ Dpalbienfp fiem
quamen obec te geben be $o;tu3ef(ge ^lieben / bie
fp
banGoabooj
b^li «Soubccneucban Couchìn toacen
mebeb?engenbe/ gBeljjcbiJpfiaec/buptenbess / ban
toatec/ b;anbtfiout/en bpbje^ totgaec iltetoHc gabbe
boen boo?fien; ftiecoptoiectbpbebooïfcftiebeistuci
ftengfiefept / bat bie banbe
Hoopwel fouben öebben
0Beamtooo?t/ enUaecbeblaegljt / batmenöaec vyf
bagen/totiiaec grootep?e|itiDitie / baecjjaöbeopgei
Öouben / öaec niet ioc|ïaenbe met Baec ^cöip of «öa^
oupnaPorcategaen / fclfS gBeen?6iiebenaen8aece
^acteucj^albaectemoggenfenben / noeste oocb met
ftaec nae
Suratte te tetoucneten / ter töt toe/ben
^ienecael/ biementoaiSbecttiacDtenbe / baecfoube
toefen aenggebomen / niet tegDenflaenbe ben <(Denerael
bie baee toasi
/ te toeten Huftaert, confent tot 0aec becs
icetb gegebenfiabbe. ©olgenjS befclbe beftfiepben fou^
be ben boojnoembe
Huftaerfgiec op fjjn oogenoege ge^
toont / en fuli getepliceect ftebben / bat
8p fatö / bat Dp
boo;/ enitiplaetfe banbe cibilitept/ bietipgaecj^abbe
getoont/ baec met toatec enb;anbtboo?ftenbe / ott^
bec aenbiebinge ban Ijaec ^epec ban
Porca te boen af^
laaien / ban gaec met een anttooon in fojma ban
Pro-
teiiatic
betegent toiecbt : batfp relfêalbecepbt^i gab>
ben toegbefiaen / batmen een plaetfe
; te S^atec
enbe te Eanbe b^Ieggect / niet getooott notD gge?
{louben toass boojanbeceteiaetenbiftteren; ontben^
nenbebojbec$ibat{)p fjaecmetgetoelt baecfoubeDeb^
ben opgegouDen / tee contrarie bat fip gaec ben eecfien
bag ban ijaec aenbom(te beclof om toebec te bectcecben
Öabbe gegebe/maet bat fp felfsi eictufen en bilapen gab»
ben gefogt/gaec ban bit / ban bat manguetenbe j bat
SP gaet alleen tot baec epgen boo?beclbeeg0 te boocen
gabbe gecaben/
te toacgten tot be bomfie ban ben boo?e
fcgjebe
tweeden «©enecacl / te toeten van Goews, om
tefien of ben
Radia ban Porca bjebe met onjSfonbe
toillenmaecben/baec gcooteappacentie toe toa^ / en
bat gpgaec ban niet foube beletten na
Porca te geen ;
maecbetoülerpbaec na niet en toilbentoatfiten/ bat
fp bonben boen bat fp toilben / p^otejlecenbe bat fp felf^
DOjfaeb ban gace fcfjabe toacen/ aljS cefufecenbe be pje^
fentatie biemen ftaec toajï boenbe. liec optoiecbt
bpfo^me
banDupUjck bp gaec ggefept / bat in be
booifcljiebe
Replijck becfegepbe fcibole / p?etenfien/en
becfoepelücbe leugljenen toacen gj^eb^atgt : bat toel
toaectoafü / batbenboojnoembenHuAaertbe boo^
fcgjebe aenbiebinge gabbe gbebaen ban be Ipepec met
een banbe ^cgepen banbe iSebeclantfcge €ompag«
nie te boen analen / en bat fp fuUic ootb fouben gebben
ggeattepteect / tentoaceben }^ic^mmicaelbaeggs(
baec natoaiigebomen/ en gefept gabbe / batbiep;e>

ièntatie toebec toaüünggetcocben. ^pt toelcbe acten
lan ^^otefiatie en tontca ^^jotefiatie ban / foo be felbe
beuggbelt)cb5t)n / eeniggec maten iiïbliitbenbe toat
banbe tocb^acgt banbe faecbeijS / en bat be ^ebeclant^
fcge Compagnie ten boo?fcg?ebe tflbe
Couchin en Por-
ca
fo^melgcben belegge» enbebejlotengebbenbe/ met
intentie om bcfelbe 't fp met getoelt / t fp bp capitula.
tfetebecmeefiecen / geltjcbalsesmetGouchinggebaen
toajei / cntoaec op
Porca ficg mebeggeactommobeect
ïfeeft} goetoel/ gelycbgiec nafaltoecbenggefeptbaec
na toebec te cugge getceben / naec get bolcbecen cecgt/
foo al0 get gupbensSbaegsJ giec in
Europa toojt gepjac^
tifeect / feec toel becmotgt geeft 'tboo?ftg?ebe fcgip
ban baec afte toüfen/ enbe batïin ηοφ obec«

Qcootetibiliteptencouctoifie banbe booinoembe Hu-
ftaert
i^ggetoeeft/ batgp foobenigge aenbiebingge/ ,
alsS ggefept ijï / geeft ggebaen / infonbecgeptbaec/
boo? gaec bectcetb ban
Suratte , ban be gecbatte
belegecingban
Couchin enbe ben <®o?logg / bie be
Jgebeclantfcge Compagnie tegen^ bat lE^titb en onbec^·
goocigeplaetfen toasiboecenbe / ten bollen bebenbt
toaiS/en toaecom fp gaec nog te min obec be boo?fcg?e«
be af topfinge te bebiagen gabben.

€nbe goetoel inbe boo}ftg?ebe papieren / bp be
||eecDowninghal!iboo?en obecgelebect/ epgentlfitb
niet
banbe Lupaert, maec alleen banbe Hoopwel,
toiectgefp;ootben/ gtbben ebentoel/ boben 't ggeene/
in 'tceguacbe ban be
Lupaert, toasi ggebebuteect/ niet
toillenonbeclaten / mebe letommunitcccn / 'tggene
biefaecbecaecbenbe / febectbe boojftgjebegegoubett
conferentie/ bpbjieben obeclantontfangen/naecbec
becflaen gabben. 't3I^a!$banfultb0/bat/ toaniteei:
nabebecobecingg
banChouchin onfemacgt opbe
Cufle ban
Maiabarboo?nemen!$ toa$ / om rebenen
giec boocen becgaelt
/ Porca meoe met ggetoelt aen te
talten / en'ttoelcbboo? get becfoetben^an be bjeebe
boo? ben
Radia ban bie plaetii gelluptofboo;ggebO'
men toiert/in boegen batbe boo}ftg?ebe matgt ficD
baec op na Cananorguam tetoenben / fooijS/mitjS
bejïfelfiïeecfelenoftecaggetreben/ febectbp ben
fcU
ben van Goews en bijs felfii bcijggicaet gecefolbeect/na
be becobecingg ban
Cananor, geljjcb get febect bemag»
tigtijS/ geminfgeltitic bpte bomen/en totggegoo?'
faemgept te brengen j (CotbientpRbeijSaenbc
Engel-
fche,
gaec cefibentie en fattocpe / baec gebbenbe / gge»
inf inueect/ bat gaec/ boo? be aenbomtle ban onfe magc
ban baec fouben gebben te retireren / met aenhiebin*
gge notgtan^ / gare mibbelen in een ban onfe j^tgepen
obec te nemen / enbe'ttoeltbfp lieben gebben gge;;
liebentebectoecpen/ te toeten/ bieggeene/bie/ ban
gaec tot
Couchin cefibecenbe / onbec ben^jefibent
ban
Suratte foiteecben / en ban be toelcbe nu befe blagg^»
tenftgeenenbooMebemen / baecbeanbece / bie on?
bec ben p?ifibent ban
Bengaie begoo;ben / gaec gabbeit
laten gefeggen/ enaenbe cebengebefeceect; <!£nna^
bemael boo?t na get obecgaen ban
Couchin, upt bje»
fe ban onfe toapenen / meefl allesi upt
Porcalanttoaect
intoa^geblucgt/ altoaec beSebecantiecsigacemtb'
belenen ggeleggentgebengabben becfeetbect / foo i
$li
baecboo?becoo?faecbt/ bat beEnghelfchebaec fon»
bec l^epec gebben gtfeten/in boeggen bat / inbien be
Lupaert baec al toace aengetoeeft/ ecgtec lebig ban baec
foube gebben motten bectcecben / en baec ettboben toet
liegt baec boo; foo beel tgt becfupmt/ bat gaec cepfe
na
Europa, booi'tbecloop ban'tfaifoen, niet foube
gebben bunnen boltcecben : foo en gelgtb bit allessi in
biec boegen bpbeboo?fcg?ebeb?ieben toiect becgaelt /
metbecbecetoefeggingebatbenuptfletg ban faecben
inIunioaU(boeneec9bomenbetelanbe / fouben obec
fcg^iiben / om boo; fpoebige abbectentie tegen^ be Cn^
gelfcge p;ote(ten getoapent te bunnen 3gn} «©nbcctuf:
ftgenmeenben batter geen dof of matecieontbjeecben
foube / om foo upt get boo?rcg;ebeftg}gben!Ei / alj$
baec neffenji ontfangen befcgepben / alle in autgentüc:=>
Que coppen te toebecleggen be argumenten / bp ben ge:>
melun^eec
Downinghin bebooifcgiebe conferentie
)ong(tbpgeb;ecgt / aiüinementlgtb / bat
Porca een
ïant foube 5ön/niet onbec
Couchin , maec neffeng
Couchin, bepbe onbec ben Sammory η fo?tecenbe:®at
bê|3ebeclantfcge Compagnie met ben
Sammoryn
inbjeebe jgnbe / nietbecmocgt geeft beboo^fcgjeue
;Scgepen «pt
Porca te gouben/ban/fcgoon genomen
Porca al onbec Couchin begoojbe / batfulibjï alleett
foube toefen onbec ben Coningg en't isgcb/ en niet on?
becbejStabt ban
Couchin , batbe ^ebeclanbtfcge
Compagnie ben <0o;logg alleen geboect gabbe te
genjf be
PortugeTen, booi foo beel bie epgenaerji oanbe
^tabttoacen/enniet teggenjübenConing of
'tRijk,
bat / ggtHomen begemelte Compagnie al mebe in
(2^o;log g teagenjü ben l^oningg ban
Couchin, enbe bp
gebolge m^e teggeniS
Porca, toacen gctoee|l/bat met
ofbooi bebelegecingg ban
Couchin, be felbe ggeett

fimji


-ocr page 86-

fiiitö&£bofaiittoaiaenlie<!iin!iBeIfcBeiie Commeccfe
odPorcas alsffoobeelttiöIenöaccDanöaengÖelegöen/
tef)clettfii/tooo?naraemi0t6niet/ öetoölefPöaecöÖe'
fctcn löaecen / en een factopce gabtvn; S^antboo?
eccft/ tuiert Boel e):p?efrelöc&ont6em/ batCouchinen
Porca onüec ben Sammorynonbetöoocigö fouDentejei
feu/tee contraete/bat Couchinaltjjtiteen foubecatn
jttjchtDajSoljehJeep/ en iurWbictie mebe obec Porca
neiiabt / en oeercerccect [jabbe/ en fonbec bat ben Sam-
moryn opt eenifjfj ijct ttiinfle gfiefacD f«Ö «f olJec Cou-
chin ofotiec Porca aengljematitljt öabbe / jijnbe fn
tegfjenbeelben Radia ban Porca ban alle oubetgöen
beroöHsBeertoiielDeelt/ allebe ©epec/ öp of omrent
Porcaballenbe/ ofuptfiet
■S.anötbaec aenflfietiiatDt
Ujo?benbe / na Couchin te boen boeten / om albaec ofte»
tooöen / aen be po?tugi)efen eOelebett / en boo? be fe be
berboerttebiecben/ enbetoaec ban ben ContntBban
Couchin alö ban fün tollen engecegtigljebectbiaif trec;
benoem i^etfoubebieli^unnen 3|jn/ bateenfggetacen
})ecb)aert!i biat tn bjat^t baec f η b)aj$ gefcgfet / beroof
faecfit boo? ben <®o?logö / ble top mette Pomigefen, en
be felbe met ben Sammoryn l[)ebt)en geboert / toaec boo?
fp oumaefjttgö fijn getoecfl recftt te maintineten /
ble ooc6 alle Commectleop Couchin ten pjlnclpalew
Met of Ijaer benomen Babbe/ fooberre bat fpfelfjS
onücrmogljenji fijn g{je.ivee|lnH beele jaren aen ben
flnberen cnecnlgöfcöipmet IBepecboo? Portegaelin
Couchin af te labcnj maecbaten beet tee faeefje niet:
gclucft gljefept i.d / toaren ble ban Porca berplitljt fjaec
Peper toe Couchin te bjenglien: bie^tabt nuaenottj^
obergegaen jjjnbe / Qabbentop baer boo? bat recljt bec>
ftregen/ om ble ban Porcabaettoeteljoubcn/ enfons
i)erbatfpeenlgBebemtnfle©epetin
Porca berittortii
ten te ber&open ofte lebeten/ en'ttoelcöboo?
Porca
ggeen ülepnefubjectle/ en bob? onji een groot cecDt
toaiS; batbooifoobeel aljSbe i^eberlanbtfcDe Coiti»
tiagnlebelangOt/ be felbe ben «i^ojlogD niet alleen
beggeboertteggenjiÌbe ^ojtuggefenofbe ^tabt ban
Couchin, maerfulticmebe moeten boen teggenjü ben
Conlntben 'tutgtg/alfoobenfelben/ ali^bpbepo^
iugöefen ggedelt / bcc felber 5ö&e bleef Bouben / enbe be
^ebeclamftge Compagnie alle mogBeiijclie e^?euc&
focljt aen te boen/ toaecboo? fpoocggBenootfaetgtlji
sBebjeeil/ metgaecmatBtbooi
Couchin fiomenbe/
eerjl en albooten beji felfjï gefojtlflceert l^of aen te
ta-
(ten / en met ggetoelt te becmeefteren ; alUiaec ben gge?
bacgten Conine^ ooeb felfsi om 't leben 10 geraec&t / en
in toleniEiplaetis bp be j^eberlanbtfcBe Compagnie ee-
nen
Moetadaviie i geftelt / na bat ben felben Bet geBele
ïlijce albooren aen be gBemelte Compagnie gabbe
opgBeb?agen /om upt Bare Banben 't felüe toebec aen of
optenemenenteomfangen/ gBeltjcbben boo;noem«
be
Moetadaviie febet mebe obetieben jjjnbe / bp be op-
eBemelte Compagnie toeber een anbec/ blebenae^
baer toe toaiS/ mette felbe naemban
Moetadaviie tot
l^onlnt^ gBellelt i0 : foo berre toaiï Bet baer ban baen/
bat be felbe Conwagnle ober Bet ïtjjcBban
Couchin
niet te feggen/of op Porca niet te pjetenberen foube Beb»
6en;Eoipfobatben
Radia allebpantfcBaptegBenssbe
meergemelte Compagnie Babt gBepleecBt / en ter ooi-
faethe ban 't toeltlie ben felbe aen ben boo?noembe
Ra-
dia
mebe alle mogelötöe afö?eut[i göefocBt te boen / foo
guam baec boo? tn gBeene be minfle confibecatfe/ of
en Boeberce ben IftonincB of't iSgtË ban
Couchin obec
Porca te feggljenoftegBebiebenBabt/ gBepofeectbat
ben
Radia ban Porca t'cenemaelopfgn felben Babbe
sBeflaen / of niemant onberbanigB toa^ gB^bieell / foo
toaube Compagnie boo? be boo?ftB;ebe gBepleecBbe
DpantfcBapgBeretBtigBgBetoeed:/ Bern ben ®o?logB
aen te boen/ beBalbenbatBetoo?beelbaetoberde En-
gelfche gccnflntjï en competeerbe.

^crBaluen / om ben gBefepbe Radia mebe tot ceben
enaeBoo?racmBeptteb?engBen/ fooBeeftbe boo?gBe«
ïcecbe Compagnie be ^tabt/ alöfoebfgBtonbecof
op
Couchin gelegen / te gBelöcö mebe öefet en belegBect
ööeBabt/ en/ tetitoarebefelbeBaet Babbegeaccomi
jnobeett / Boetoel naberBanbt baec toebec uptgBe^
fPiongBen/ foube na be becotecingB Uan
Couchin

bégantfcBe tttacBtopBaec BaWgBeStegBettBebUett/,...
eBeltìi&aljSnocBtebectoacBtenBeeftj cn batIssbete-
ben bat belieberlanbtfe Compagnie / gfiibiipcenbebe '
boojfjbelegecingB/berdaen Beeft be €ngelftBeenal·
ie anbece JSatien baer upt te Bouben / en toaer in be fet<
be Baec / aljü gBefept is» / nae Bet ©oltbecen teCBt Beeft
geb?agen ; batmen topber^ boo? gaf / bat fp baec gefe*
ten toacen en een factorpe Babben/ ban Baec in 't min»
(Ie niet Betpen nocB patrocinecen / toant bat een fado-
ryentemantcecBtnotB luriibiitiegaf/ fp fitten baec
aijgi Cooplupben om te Banbelen en negotiecen / en bac
00 langft ali Bet ben
Radia toelgebalt. Couchin
jabben fp infgBelgo; Baec fadorye gBeBabt / maec bat
jabbe niet belet/tooecom men Baec gBetiupcenbe be
belegBecingB/ ban baec niet fouben Bebben mogBen af^
biijfen/ gBeitlc&opbatfonbamentben Lupamonbec
anbecen mebe gebaen / en fonbec bat fp eenigBe be min^^
(Ie lüacBten baec obec Babben becben boe?tb?engBen ;
li^taenbe mebe te notecen bat be CngelftBe/gebupreabe
be eecfie belegertngB ban
Couchin, fflnbe gBetoee(l een
jaec boo? be becoberingB/ met een jScBlp baer binnen
toefenbe/ Baec / t fp met of tegBenji Baec bill / bp Bet
Canon bec ^o?tugefen mebe Babben laten geb?up(Ben/
en biebanbe Compagnie baec mebe bcfcBooten/ be^
Balben alle bebo?beceafft(lentlebiefp aen bie ^atiete^
genjï be Compagnie gebaen Babben / en bat foube men
bp bec felbec Inlatinge in
Porca mebe te ber toacBten ge?
labt Bebben / beBalben bat ben
Radia bp bie oBeUoeiit^
jcpbt niet foube Bebben naegBelaten ficB ban bec felbec
jefcBut / bufcctipt / en anbere ammonltie ban (i^o?log /
totbeifelfimeecbecbefenfieen berfleccHlrge/ tegeni
be Compagnie te bienen.

«©eboo?gecoecbe RlacBte obec'tacnplatben ban be
Obligatie ban ben i^actocB ban lorcl^, Beeft nocB baec mum
nagetcotteect: ben iÖoningB geen gBèfloegBenneitieUi
be in 't (^eu men baec in alBtec Babt gebactt / begecenbe tieop betl
batmen ben |^?ocureuc bie beafficte Babben gBebaen/
foube gBebangBen pellen/ en Bouben tot Bet belieben
sokr.
banbenl^ectogb/ enbe batmen be ^utBeucjibanbat
liibdin ^eelanbt foube epmplalrlötfe (lta(fen/ ja
ben öoningB felfjï fcBjeef een b?ief ban ben
vijfcn
twintighden
#eb?uacp op bat fubject: fultjr aen bc ï^ee-
een ban
Zeelandt geiangBenbe/ Bebbenbe tien vieren
twintighften
|»actp bethlaect/ bat bc felbe ^?oblni
tlefoofeecaljSeenige anbere gBcnegcnenbe fonberling
gep0?teect toaben l^onlngB ban Ciroot
Brittannien,
mttfgabers fijn llBaje(lcpt0lgeec 56?oebet ben l^ac»
tocBbanlorck, en Bet gantfrBe iSoningBlötft i^upi
tebelieben/enbaectoefelfi bcguame ottafte te
fotd
ben/en niet en fouben nalaten te (traffenble geeneblé
malitieufel^tli tot oneeren ofte ongenoegen banfoobas
nlge BoogBe pecfooncn / bie Biec foo feec toacen gijeeftl =■
meert/fouben onbecnemen/ en bat baecom een feec
nautoe cetBercBe toai gebaen obec Bet aenplatben ban
be boo?fcB?ebe abuflbe obligatie of p?eteufie/ bocB niet
anbeci onbecbonben aljïeenepuce ignorantie en on?
nofel belept / b?p ban alle Quabe intentie / en boo?tgBe!>
Bomen ban ttoee acme befolate ;$tBippec!$/bie ten upt;>
tecflen tompaffie meciteecbeni €nbe ttoüffelben be
^eeren ^Staten ban
Zeelant niet / in gBeballe pare i^o.
Iföog. in ben beginne een gBecaifonneerbe iBifflbe aen
be ^oogBgBemelbe i^6ningB en IgartogB Babbcnbelie·
ben te laten afgaen / of be felbe fouben Bebben genomen
contentement en fatisJfattle; oo?belenbe Baec Cbele
bat Bet felbe ali nocg foube bennen toecben gBe<
baen / en gegeben be nooblgBe info?mat(en / bie ongBe-
ttogffeltbe meecBoosfigebatBtei^onlngB en Üiectog/
ali »oo?beeiben aan be ^uffitie fouben betoegBen
boo? aengenaem te Bouben / Bet geene in befen boo? een
Bacbeen fcBecpe tenfuct tegBeni bebetouRe perfoo^
nentoai gBebaen/ en met Baec Cbelle H^ogenbete
gBeooelenbatbaec ggeenmifbaet en toai gecommit^
teect/ gBeenpubiütbedcafrenban toecben gBeofenti
gBeliitb ban bie onnofele en miflrabie Xtvben Baec
beciraen op be p?otettle en uoo?fp?aetBe san be gBeme»
ne öegBecingB / toefenbe ben «©ouberneuc öanja-
mayca In befenbe ongunfte san ble BoogBepecfonagien
alleen toeecblgB/ aii B^bbenbe oan be DoojftB?eDe

Supben

en OORLOG Fùr en Vesrtighfle Boeck. 67


-ocr page 87-

1564

SAKEN van STAET

68

jggenomenen tie
feltiê ontiêc ben naem ban't cceDtt banbe ïi ooaitsetiagte
SgactoQ/ fo atiunDeIij(& becbenbctateni

i^aec Ijo. jBofl. becfocijten be ^eercn ba« Holland,
baecftt nae&ecte Doojffen; tie felbegebbm be(tucben
batt toe fpectecenbe / boen ftellen in Danben ban 'tigof/
tttet {a(l en o;b;e om tegen bte gene bfe algfet aen 't upt«
gebenof eenplac6en ban 'tboo;fc{);ebe bidet fcDuli·
bfgg fouben toetben bebonben / fobanigg te p^ocebecen
enboojben3fibbo£aet^tfcaelteboén p?otebeten/ al^
naecbegelegentgcpt banbe mfjibaet bebonbenfoube
Ibo^bentefiegoocen / oocfiomme'tboejfcg^ebe btUct
Bp publicatie en affirie in aden fieben en ^laetfen befec
#?obintiebaec 'tfelbeaengepiacHttoajügfieboeeft/ en
ootg elbetjS baet Tultic bebonben foube moggen toerben
te begoocen / te boen becciecen in foobanige tecmen/al^
naecbecfaecbengelegentgept / entot benteefie eece
banbe googgemelbcn i^actog / foube bebonben inojben
tebeDooccn»
i^et ]^of geeft baec opgebaenal^bolgt:

De Prefident ende Raden over Holland , Zee-
land en Vriefland, Allen den genen die defen ful-
lenfien ofte hoeren leien , Saluyt.
Dien ttwtten,
Alfe tot onfer kennifle gekomen is, dat eenigen tij d ge-
leflen alhier aengepladt iyn eenighe gedtuekte billetten,
luydendealsvolght:
EenObligatiiefÀSh·, ende jrtunfie
fes hondert fes ennegentigh fbnt fterlingbs, ttnlafte
van pjne K^emnghlijc\t Hoogbep dtn Htrtegbe van lorci^
Hefgb-JJmirael van Engbelandt ende ■Terlandt , te ks'P
tttMiddtlburgb w Zeilar^t
; EndeWy verilaen , dat
het felve eengantfch onbedachte, onbehoorlijcke ,
endedesrefpeöueufe adte is , daer in den naem Van
foo hoogh lUuftre Perfonagie werdt t' onrechte over al
ten toon gheftelt. S O O IS Τ , dat Wy by defen de
felve ade voor foodanigh verklaren, ende op deRol-
ledoor den Procureur Generaci van defen Hovepu-
blijcquelijcken hebben doenlaceren. Interdicerende
welfcherpelijck alle Inghefetenen onder het diftridt
van de Jurifdidtie van defen Hoveghehoorende, van
fulcks ofte dierghclij cke oy t te onderilaen, ofte te doen,
op peyne dat Wy jegens de felve als quaetwillige Inghe-
fetenen fnlcxiiiUen procederen, ende de felve fodanigh
exemplaerlijckdoenflraiFen, alsWynaexigeniie van
faecken in goede juftitie bevinden te behooren. En op
dathiervanniemanteenigeignorantie pretendere, So
laften Wy dat defen op de Roile,en door een vande twe
eerfteDeurwaerders vande PeuyevandenStadthuyfe
alhier afgekondigt, endealommegheaffigeeitwerde ,
daer men fulcx gewoon is te doen. Gedaen inden Ra-
de den
etrβet^ Aprillis fijihitn bmiJert vier in J'fiigb.
InkennilTe vanmy,

Adr. Pots.

^e l|ee( Dowiiing toaiS al ηοφ baet mebe niet gge>
contenteect s maec gOefcgiebe bp 't i^of een nabec pu>
blicatie/ alÌÌi tecftontfal bolgen.

^n3llp?Utoa0 aenbe (©fficieten banbe Coftume
albaecbantnegfien ben Ittoninggaenbebolen /gtjeen
goebecen upt
Zeeland bomenbe/ een lant te laten 6ome
aft aen te laten geben/ tenfpbatfeaen bejUftoninggjl
«Subjecten toebel)oo?ben/ offe ten minften aengaec
QeebbjelTeectjberefaefainiect ggeAcltin ganben ban
oei^eecen ban
Raesfelt enbeanbete Oecelgo.^og·
<{3ebeputeecbentotbefaec6enbanbe^ee/ om aen be
Heec
Downing boo; te gouben/bat {jaet S^o- ^og. met
leettoeefen (jabben bernomen/bat be inghefetenen ban
eenebecüiSeunieecbe f^jobintien alleen
/ inEngeiandt
uptgDehtpt/enbeinben touciSban tcaifieueenbe ne«
gotie / aibaec toiecben gemolefhect ; batialfofuljEbol·
genibenaeutoe betbinteniffe enbeUnic bgnbegflefai
mentii)c&e pjobincten / Qet geüeele licüeem ba η befen
^taettoasicaet^enbe / batfgnC ailegoebe^ eneffi«
tatieufe officien toilbe aentoenben / fultic / en baec 't be<
Hoo^be/ tenepnbebat beboo;fcft;ebe moleftatienten
fpoebigOften mocj^ten teecben afggebaen ; tot tneltfien
epnbemebeit^beleefbetecmen aenbe meecfieoe^e-
melbe honing toiect gefc|^?eben.

^jowùuìk
nn Daec
Bbtr.

(€ot tontentement finael ban ^ngelanbt raecfeenbe i <r<ii
be affictie ban be fameufe billetten/ tot lafi banbe ^sc
toeö ban
Jorck j öebben be Igeeten ban l^ollant epnbe»
löcfe booi't laten emaneren Set bolgenbes

È Prefident ende RadenoverHoUand, Zeeland
T^enVrieflant, Allen den gene die defen fullenfien ύαπ Boi-
X^ ofte hoorenlefen, Saluyt.
Deen ι e weten : Alfoo
totonfekenniffè ghekomen is, dat eenigen tij dt gele-
den , alhier aengeplatì zijn eenighe ghedrudte billietten
luydendealsvolcht :
Een Obligatie tfAilii ende preten/te
van
696 pandt ft erlingb , ttnlafte va» Sj/ne Ktnifighlijckf
Hoogbeyt den Hemghe va» Hmgh-Aimirael van

Engbelandt ende Terlandt , te tot MidJelbnrgh iu Zee»
landt,
ïSc. fonderbyvoeginghe, ofteexprefle vande
oorfaecke, daeruyt de voorfchreve aiftieoftepreten-
fiewas fpruytende , oftewaer inne de felve was be-
ftaende, in allen fchy η ofte het felve was een Obligatie,
adtie ofte pretenfie ter voorfzfomme tot lalle van hoog-
ghemelteHeereHertoghe , daer nochtans den vooriiz
Hove uyt de ftuckcn den felvenHove geexhibeert is ge-
bleecken, dat het met de faecke dienaengaende fodanig
is gelegen, dat op den
feftimden December deslaers _ƒ»-
ftien hondert een en fejligb binnen ofte op de Reede van la-
maicagearriveerczijndelfcniirf irt«^,metden Schepe
jhenaemt
Maertenvan Άφηναη Middelburgh inZe-
andt, wefendefooten reguardevan een groot leek
in fyn voornoemde Schip, als gebreck van Vióhialie
't overlyden van den Koopman , blindtheyt van den
Schipper , ende andere van het Scheeps-volck van
den voornoemden Schepe feerjammerlijck geflrelt i
denfelvenLeendertlanfz , den Gouverneur van'tEy-
landtlamaica voornoemt, ende Commandeur Ge»
neraelvandes Konincxvan Engelandts Forten aldaer
te Lande ende te Water, by Requefte verfocht heeft j
omme tot foulagement inde voorfzfyne noodt eènige
Negros aldaer te moghen verkoopen , ende daer op
verkregen hebbende permiflietotverkoopinge , eerit

van dertigb, ende daer na van meer andere Negros, téa
eynde 't Völck aen wien de Matroofen fchuldig waren
daer door mochten werden klachteloos gheftelt, ende

Pafpoort van den voorfchreven Gouverneur verkregen
hebbende, omterertreckenvande voorfzReede met
fynrefterende Negros, die hemdenfclven Gouver-
neur geweygliert haddedaer te laten verkoopen ofte
over te nemen, om volghens lynverfoeck aldaer te
beneficeren , ende daer op den
acbtienden February
deslaers
feftienbindert twee en feftigb yanàe voorlkRede
t'e-eylgegaen, dan twee daghen daer na, vermits eeni-
ghe ongemacken, wederom gekeert zy nde, dadelij ck is
geabbordeert van eenige Bootfgefellen ofte Matroofen
van hooghftgemelte Heere Koninx Fregat genaemt dm
Diamant, ghecommandeert door Capiteyn ^icbardt
Wbitingh,
en door desfelfsordre , onder pretext van
een Inftrudkie van Syn KoninghHo: voornoemt dat de
voornoemde Gouverneur,na dat hem door gedane vifi-
tatie was gebleecken, dat de voorfz Leendert lanfz niet
een Neger meer hadde verkocht , als hem was gecon-
fenteertgeweeft , endatnochaen 't boort van'tvoorlz .
fyn Schip wasghevonden de fomme
van tweebindert
jeftigb
ende ettelijcke ponden , (waer van twee hm-
dert ende acbtbien
aen hem Heere Gouverneur , be-
neffens vyftigb Negros waren ghebracht ) de welc-
ke beneffens de voorfchreve
twee bendert ende acbtbien
ponden, volghensgedane pryfatie, beliepent'famen
ter
{ommtvanfes hondertenfeun negemigb^onà&n&ex-
lings,daer op tot fyn eyghen fecuriteyt , endeten
befte vande Reeders van den voornoemde Schepe,foo
't felve geit als Negros onder fich heeft behouden, om-
mèaenSynehooghgemelte Koninghlijcke Hoogheyt
te werden betaelt, opfoodanighe ontflaginghe als in
fulcke faecken is gerequireert. SOOIST,datwy in
gevolge ende
tot voldoeninge van de Refolutie ende
ordre vande Edele Groot Móg. Heeren Staten van
Hollandt ende Weft-Vrieflandt, in date den
veertienden
Martii leftleden , de voorfe faecke hebbende ghe-
examineert , bevonden hebben, dat de voornoemde
Ltendert JanJkcHmfiiis, eygentlijckniet enheeftgehadt

een


-ocr page 88-

en OORLOG

een Obligatie, afte ofte pretenfietotlafte van hóogh-
i ghemeldeKoninglilijcke Hoogheyt, maer alleen een
" aÖie op de voorfa penningen·, die noch moefte werden
vervolghc ende ghejullificeert , daerenfoohec be-
hoort, ende dat over fulcx den naem van foo hoog lUu-
ilrfe Perfonagie t'onrechte door de Voorfz billietten of-
te Aden ten toon gefteltis : ende Wy dienvolghende
in conilderatie van dien , de voorfz billietten ende
Adten hebben vèrklaertende ghedecrieert voor onbe-
dacht , onbehoorlijck endê defrefpeöueuxjgelijck Wy
de felve verklaren by defen als foodanigh, ende buy ten
de waerhey t als vooren geextendeert te zijn j en tot een
rvidcntteecken van dien, de felve op de Rolle door
den Procureur Generael van defen Hovepublijckelijck
doen lacereren. Interdicerende wel fcherpelij ic alle In-
ghefetenea onder het diftrift vande lurifdiöie van
.defenHoveghehoorende,vanfulcxofte dierghelijcke
oyt te onderltaen, ofte te doen, op peyne dat Wy je-
■. gens de felve alsquaetwillighe Inghefetenen fulcx liil-
len procederen, ende de felve fodanigh exemplaerlijck
doen ftraftèn,als Wy naer exigentie van faecken in goe-
deluftitie fuUen bevinden tebehooren. Ende opdat
hier van nienfant eenige ignorantie ende pretendere,
Soolaften Wydat deiènop de Rolle van den voorfz
Hove, ende door een van de twee eerfte Deurwaer-
ders vanden Peuye van 't Stadthuys alliier afgekondigt,
ende alommegheaiïigeert w«rdedaer menfulcxgne-
ivoonistedoen, ende vannooden geoordeelt fai wer-
den te ghefchieden.Gedaen inden Raede den vier tn
fUiintighflen Aprilfifiienhondert vier en tfefiigb. In kennif-
fe van my

Àdr,Pots.

cotonine ïDf S anbetiniiaiDÖ^ bfrfelactlje Iié ïgccc Douwnir^
^l^L bp jlSemocteaen|)aec Igo.ieog.tiatgptiaectnnam
- tt|g|fetfi$fattte i maec tiegeecbete toeten toatmen oot^
^hZeeiandt tegen De ρΐίφ'ίβεΐίί»· ^aecop iwlgtie

befe üet ftlatfnge laan Zeeiandt.

«trilla··
rinae ban
e»ienbt
nojunOe
Ivrcltie:

De Staten van den Lande ende Graeflijckheytvan
Zeehndt, by continuatie delibererende op het af-
figeren ende aenplacken vanfeekere billctten abu-
fivelijckgeintituleerteenOi%rtti>,
«Uh oitt f retenfie tot
lafte van Syn Koninghl. Hoogheytden HeereHar-
toghvanlift^., Hoogh Admirael van
Enghelandt ende
Jerlant, verklaren, haer van henen leet te wefen, dat aen
SynKoninghl. Majefteyt van
GiootBrittanmen, en-
de (jpecialiick aen de hoogghedachte Heere Hartogh
Syn Màjefteytseenighfte Broeder, dooreenighe van
hare Onderdanen met het aenplacken vande voorfz
billctten, ibo fenfibelen ofïènfie was gegeven, als bege-
rende dat niet alleen foodanigehooge Perfonagien in
hare Provintie met alle behoorlijcke refpedl fuUen
werden bejegent, maer oockfpecialijck den hooghhed.

cylfte tijden, een bylbnderegenegenthey tende afRiStie
hebben ghehadt en efFedïivelijckgetoont, ghelijcfc dan
de felve daer byonveranderlijck ghedencW te ver-
blyven ,endeoockin dit Ipeciael voorval aen de meer
hooghitoed. Koningh cndeHertogh willen doen er-
langen aUc redelij ke fatisfaftie. Hebben dienvolgende
narypéexaminatie van faecken goe^hevondcn ende
verftaen , ghelijck haer Ed: Mog. goetvinden ende
verftaenby defen datalledeftucken enbeitheden tot
iMe faecke cenighfins gehoorende·, fullen werden ghe-
ftelt in handen van den Baillu van
Middetiurgb , metlaft
ende ordre om naer gheleghentheyt ende bevind van
faeken, tegens de originele houders vande voorfe abufi-
ve Obligatie , aftie ofte pretende , midd^ders die
dcfelve alhier hebben doen aenplacken , te proce-
deren als na behooren, om vervolgens by die van den
Gerechte van op fyneaenklachte , fodanig

te worden gefententieert, als de meriten vande faec-
ke fullen komen tereguireren; authoriferende voorts
deJ-kcren onfe Gecommitteerde Raden omme de
•roorfchreve billctten, by publicatie ea affixtjeiniil-

Vier en Vésriighfie Boeck. öp

Ie de Steden ende Plàetfen vah ons gebiedt te doen de- ifgi
crieren, in ibdanige termen als naer de natuyre vande

j faecke, tót de niefelteéereendefatisfaétiè van SyneKo-

ninghl. Hoogheyt den Heere Hartogh van Ìiritfal mo-
gelijck wefen. Sullende Extradl van defe Rrfolutie
werden ghefonden aen de Heeren Ordinaria Gedepu-
teerden ter Generaliteyt omaldaer totantwoorde vaa
/ hareHo.Mog.jonghfteMiiEve enRefolutie, hetcat
' fubjeft raeckende, te werden ingebracht.

Aldusgedaen terVergaderinge vande Ed. Mog. Hee-
ren Staten van Zeelandt, in'tHof aldaer tot Middel-
burgh den
negen en twintigbften April fe^hien honden vier en
feftigl·.
Onderftont, Ter Ordonnantie van hare Ed.
Mog. ende geteeckent

PieterdkHutbert. i

^ultjc lufect (ieretunbeect (n een Meeft fcg jgUen aeti
tien leonine ban baeget) Daec ^oHSog./ contlu^r^nt»
met befe tooo^tien:

Et commec'efttout ce qui fe peut faire iêlonla con-
ftitutionde 1'Eltatde la Provintie &felon lanature
de 1'afeire mefme nous nous aifeurons que Voftrc Ma-
jefténèdemeurerapas moinsfatisfaite dece qu'elle
fait pour 1'accompliflèment de fes defir» & de I'afiêöi-
onaveclaquelle tout l'Eilat s'employe pour celacom-
me nous efperons auify que Voftre Majeftéy rei^ndra
par des marqués de fa bien veu(illance,& pripnsDieu.

φβη veertienden ban iBaptietblaeïOe be H. Dow-
ningh
dat btt fatijïfattt toa^i.

^n befen töbt seUaegtJt 50nbe otoec be Quarantaine,
bfemenbe j$i{()eepenban befeSanben besoDouben /
toonbe ben l^onfng inclinatie / omfoobeelbeftDepen
banbe
Maesen anbeceplaetfen ban Hoiiandtaenging/
be quacantainete boen teffecenì boet) biiect oóetgebon"
ben nocD een pofi of tlnee te i»ati)ten / om te fien of met
Bet toatmeciSaifoen be (lecfte tot
Amfterdam niet ber^
meecbecbe / en in gebal ban neen / be optioubinge gene*
rainc&teboenceflccen.

^n'tlae|tban9ip}ilb)iect goetgebonben tetom^
mitteren en aen te ftêllen ben pecfoon ban be
i^eec Mic-
hiei van Goch,
omme aljf Stmbaffebeuc o;binai;i ji ban
befen ^taet bp ben iftoning ban €(?oot
Brittannien ge<
emplopeett te toecben. ^e igeecen ^ebeputeecben batt
be i^jobintie
banVriefland (lebbenbe inbe boben^enbe
tontlufiegeconfenteect (be^ bat be boden banbeboojfS
SSmbaffabe egalüt& op ben ^taet ban ^o^logge onbec
be cefpectibe ^jobintien na een pegelgtic quote / foubea
boecben becbeeit en gefucneect.

Sn 't begin ban üBap quatn tgbinol^ bat get tracia"
mentfebect toepnigbagen loebecom Dabt beginnen te
befoignet en/enbe bat op ^itigfbagt) ben laetpentip;il
in'tEagecgupjttoajïgOefioon &etrappo;tban gaere
CommiiTatifen obec't tiute banbeCommercie,'ttuel{i

lOa0 bat de ongelijcken en onwaerdigheden, fgn
iifi.bpbefub}ecten banbe
vereenighde Nederlanden
tot becftijepbencepfenaengebaen/ boo;getinbaberen
banfönïe
(btinlndia,Africaenclbec0 / enbefcöabe/
affconten en ongeipe / bie be ]^ooplieben ban be ^atie
boo; gaec geleben 6abben/be gcootfle obflcuttie manti
banbe buptenlantfcgen ID^inbei / en bat bergalben be
opinie ban gemelbe Commiffacifen teajx / bat be booj»

nocmbeoneeren, onwaerdigheden, grieven, Opget

fpoebig^en ben boningg foube boojgeb^agen toecbett/
enftin iBajeftept ootmoebelgtft becfocdt / met bett
aJbeceecQen eenige pjompte en effitatieufe mibbeten te
toillen bp bec ganbt nemen / omjget ggepaffeerbete
boen cebjelTecen / en biecgi)elgt6e in get toelomenbe te
booifiomen. a^elcb cappon in {iet Hapfi {jeclefen
50ttbe/ijf meteen pacitjgeptban (temmen geiefol·!
been/bat Sttalleenljjtii
mutatismutandis bantoooit
tot )uoo}btben ^oningf) foube boo^g&ebjagen toer"
beri; met bpboeginge / bat fpfönnaaieflept tot
exe-
cutie
ban Set berfbtBte /metèaetgoeten bloetwllden
bpttaen tegen^aUe bie eaéc baec teggen fouben toiUen
oi^ofecenjengebbenbaec opeen conferentie met bie
Igeeren ban get
Hoogerhuys berfocgt / om met gaec op
batffucbtebelibereren.

6la(gten fjj« te fien (n Det boljienb»;

■i: B/

le.baa

ΦΟΒ 01'

matti
«mtiaff*·
ΐκηβ«Μ·
Bchuib


-ocr page 89-

70 SA KEN

»««4- 1. 'De kiachufynvan

IDe Compagnie de wdckeieniDogiil^

• infifterenopeendepredatieen ongelijckenhaerliedcai
f. gedaen federi anno^yï» ΐβ ti^iji ter waerdyc
' vmindtrt achttnvurtigbduyfiim fmdm Sterliucx wegfaens

Tohepen ende goederen haeriiedenai^enomendoor
dc-Nederianders,cn/<ftf»«ii"cAt^<i»jF/«» fmJea aen
fchadeop'credelijckftgereecfcent, w^ftnsharefaSa-
riefidie by dè fdve fqn vesrbrant en bedorven,'t meefte
iegjafchiedtfedertifyne Majefteytsgheluckigereliaura-
tie,

Syklagen oockdatPiwùnwnualiti'feie'iwe'ti^tiaren
door de Nederlanders befetenii ghewecft, endatfoo
jfeerieghensalle recht en reden, dat de Staten felver
geen ty tel daer van pretenderen, maer hebben in onfe
Trediaten de wederleveringen van diengeconfenteert,
en
Biette min, foo houden fyibetfelveby farce : Deon-
koften van
twee fcbepen die in 't voorleden jaer derwaerts
iiyilgefondenomweer tpoffdfie van'tvoorfchreveEy-
lantleaemen j monteren jopiim«i»
twimigb iuyfintfui-
JenStterJiticx.

Defe Compagnie fclaecht oock verftJieyde andere
■ wegjen en middelen,die de Nederlanders in Im/iinprac-
tifcenlrat verWnderii^ van onfe Negocie, fy preten-
. dere eenOarlQchtegensalieplaetfcnjaivraerdeEngel-
fcheniàétoryeQvoordeN^g
^eaenfihEllenjcndflnde-

• ciarerenfy ÓorJoghteghen de Koningen vandie PJaet-
iên j en fenden eenige fchepen pm voor de felve te blij -

venieg ' ' " ----- -------- -------

verhini

maer infchyn teghens de Landeryen
tegens de ί
ngelfchen.
a. Op 't pretext van een accoort gemaeckt met de Ko-
, niqgen van die Landen w^ens die principaelile Wa-
renioo verhinderen fy de Engelfche van alle handel, en
ichieten naer onfe booten die aen Lantgaen, voorghe-
vende dat fy alle de waren hebben opgekocht, hoewel
fiilcxinder daet niet waer is.

$. Als defe kunllen haer failleren, foofaiferen en hou-
den fy foo v^^el de grooteal de kleyne fchepen van de £/>■
jff^i» op een vyandelij ck manier.
4. Sy proclameren haer felvente vi^efen Heerenen

door fyn Majeiteyt en defe Natie.

2.Turchfche Compagnie klaecht

Datde Nederlandersfedert fyne Majefteyts reftaura-
tie, van haerJieden hebbengenomen twee Ichepen, ter
waerdye vanondcrpretext van brieven van reprefalien
rande Koningh vmSfnagititj naer dat den Koningh
alleibodanighe patenten hadde gereckmeert, ende de
vriendtfchapmet fyne Majefteyt geproclameert, dit
Nederlandts Oorlochfchip wasgebouwt, engemant in
. Hollandt.

3. ^e Konincklijcke Compagnie klaecht

Dat de Nederlandershaer devoir hebben gedaen om
hunliedem teverdiyvenvajade Culi vmAj^c», ende
trachten oock om hunlieden te beroven van haren ghe-
heeleniiandel door hetvervdgeii van hare fchepen van
HavetotHayeiOmmemetgeweltteiatemimperenaJ-
Ifi Negotie tuffchen hunlieden en de ΝΙτ^βί.
a. SyhebbendeNfirojgeperfuadeertonï tare Slaven
(Cn Fomen teverdeftnaenen.

3,- SyhebbenonlanghshetFoEtranOifoCiMin^eno-
:inenj enbefetten itfekenoch juiet tegenftaendehet de
JEngelfqhenrechtivaerdighiïoöfcomt.
. 4.. Sy hebben heurlieder goederen en'boctteJlge&ifeert
enaengehoudeai.

Syhebbennaerfyne Majefteyts i7(^tgeifahooten,
■»ls men maer aen Landt naer onfe eygen feftoiyen wil-
deUigaen.

(i. Sy hebben twee protellen aen deEngelfcbcDgisfooQ-
den, haerlieden vefloeckende » datfe'vrüdpn of^ouden

ihethare manuftéturenopdicCuftteverkopen; enfi) 166^
fy fulof rcfufercDj datfe dan violentie fuilengebruyken, —1 ,
en de Enghclfchen als een ooriieck van de Oorlogh dc-
clarcrcn.

4. ©f Portugeichc Coopluydéd\lagén

liiteeijNeerlants Oorlogfejiipgenaemt de S/·//van
Vliffingen, hceftacngetaft en behouden het Brafilifehc
ïxegat dat haerüeden toequam > en waerdigh was htnim
fefiigb Jfiyfitit ftnàm.

Handelaersin Africa vtffr de incora
por at te ν onde KonmcklykeComfagnie klagen

Datfe door de-Nederlanders hebben gheledentea
minften
irithtnitrteniertigh dujfem pnien SttrlinK aen
fchade ,fommige van harelchepen fyn in degront ghe-
fchoten, en in
Se brant ghefteken, en na 't nemen van
eenige fchepen haer yólck om halsghebracht en verge-
ven, fommige oock uytgeftroopt ende aen lant tóaegt
inde Bail>ariiche Landen, vier van de welcke naderhanc
doorGodtsgrootevoorfichtigheytjwederin
EngtlanJe
iyn gekömen, twee van de felve hebben iülcx in Hollant
viva vece en ter prefentie vandieghene de welcke haer
verongelijit hebben, getuyght.

f^or olie welke injurien en Derongelyckingen

HebbenfyJieden noch gene de minile fatisfaftiege-
daen, niettegenftaende alles deuchdelijck is aengewc-
fen, en met eeden beveftight voor de Admiraliteyt, en
ook fatisfe<3ie geeyfcht is door fyne Maj efteyts excraor-
dinarisEnvoye.

Alle welcke fchade geleden by de Ooft-Indifche
Compagnie,

Wegens hare fchepen en goederen, monteert
fommevan - - af 80 00 ponIP

By de Turcxfche Compagnie ----- iiiyoo pont

ÌBydePortugefcheKoopluyden----160000 pont

By de particuliere handelaers op '
deKuilvan j4/r«Ve - . - 330000 pont
Behalve» defchade van Pouleron, de welke volgens een
rechtveerdige reeckedinge beloopt

svande Zuyder Zee,entotverfmadingeichie- meer als

tienfynaén(gebnwckendemeer>ndereonwaërdighe-! Dit rapport is op huyden gedaenaen'tHoogerhuys,
den) itegensoiifeKoriincxVlagge, affronterende daer'twdckenaereenigedebatten

4000000 pont

mettet Lagerhuyst'ee-
netnaelisover penghekomen, en hebben twee rechts-
geleerden naer 't felve gehouden om haerlieden te ver-
foecken, datter yemandt aen fyne Majefteyt foude mo-
gen werden gefonden, om te weten wat tij t dat hy foude
gelieven te appointeren, op de welcke beyde de Huy-
fen hem fouden kunnen komen begroeten, om hen»
bekenttemaeckenhare ootmoedighe Refolutie defen.
aengaeadeghenojnen j maerjuyftalsdeRechtersqua-
men aen de trappen van het Lagerhuys, foo was 't felve
al gefcheyden ofgeadjourmeert tot toekomende Di n^-
dach toe, ΐ welcÊe het Hoogerhuys verilaen hebbende,
heeftfulcxoDckgedaen.

^elleecDouwmnghirepteectic^en achten il^ap
Itiitf ^Toiitngiï ceiamraanDatie tn fabeuc üanöeDeen-
fche Afcicaenfe C(»n])a3t)(e / Dat gaec boo? loanbe«
fèn ^itaiateeeniiact of HftiDec t»iect)eeetia(!H,

®in!ftontngöi(!«cefbanïientwaeifdenj®ai» tei-
beetaecBettïieBonefperanceiliöeBanavonture : Hauts „^„^^
&puisiantsS^neurs. NosbonsamisaJliés&Confoe- rtBjöff
deres VosAnafcaiTadeHrsquipnt demierement Traidé
&condu lapaixn''ontpeuvousceler les inllances i|iai ^Dt μ
nous leur avani .feites en ^yeur desintreffesdansle
deux navireslaÌ«MMÌy>«rae«&:Ie Béawmunh «ftitt»
faifafltì^eeifierdaoslefditsiirticlesdudit traité avec qui gJI,^
<)n.Ieurfift:prpmpte&enEierejuiHi:e, & plus particu- oontntf,
lieEement:quela.deciiìoBdeJeur proces eut condiifion
pari'fintreroife de JSTaftie^i^itre a la H^t,/ans Ie ren-
voyer al? luftice ordioairp oommeil eiloit a lors noftrc
veritab.iefenriiioenE&intentioneeque Nfis Commif-
toes depujs ent explique, jScJedits intereflès
Npui
gyant fespr/efettté de oeaivsaule peu defatisfeiaion qu'ite
oat e» juTguej ; a jcetUewp «Je nosprecedentesaccojoT

maa·

van ST A ET


-ocr page 90-

1ÌÌ4

fiói. mandations, Nousont fort prié de vous en faire encore

_^ laprefente, &devouslarecommanderpar l'entremi-

~ feduChevalier, Dnuaing Noftre Envoye Extraordin.
aupres de vous de qui vouslgauresplusparticuliere-
ment Ie detail de certe aiiàire afin que lefditeinterelTes
ayentlafatisfaiii:ionquelaIufticedeleur caufe requiert
& l'execution de Vos promeiïès fi folennellement faites
dans Ie dernier traitté j de laquellé nous ne doutons pas.
Surquoy nous vous recommandons, Hauts &Puif-
12nts Seigneurs a
Ia Sande protetìion de Dieu. Efcrit
aNoftreCouraWhitehalce la.jourdeMay
1664..
Viftrihn Amj
Signé

Charles R. ·

apt öefe en anöete teecfienctt Dan onsenegentöeplit /
facOmen toci batter een toolt&e baajsi bie ontoeec ti?ep0;
öen / becöaltien tofect öen
derthienden iGap tee ©et»
eabecingge gep^efenteect bat be lübtneen mn be tong^
fte^ollupt<£n0eianbtaenggc6i)men/ meecbec gge^
bolgg Dan quaet fionben boen app^eDenberen/ ettbe bat
men bemectbte bat be l^oopliebcn albeteptjü baec obec
feet bcftommect toaecen/ enbe eenigfie banbefelbe
boo^lloeoen/ ofgetnietbienflicgtoaec/ be ^tj^epen
ban be
Weii&omcnbe/ t'abbecteceti/ om inplaetfe
ban boo? get
Canaei gacenl^oucüS atOtec «^ngelant om
tencmfn: iBaecoptiSgoetoDefaonben/ bat aenfiet
CoHegte tee Sibmlcalftipt in
Zeelandt gefcöjeben fou?
be too^ben / bat 3P ten fpoebf g()flen naec 't opgeen ban
't
Canael bp Engelandts eynde Ofte baCC onttent / tofl#
ten boen jcplen / enbe gaec ontijeuben ttoee toel Bejepli
be giacDten ofte <®aljot0 / met lap om alle iSi0epen /
^ngefeteiien ban beren ^taet toeBei)oocenbe/ uptbe
^Stcaet ofce anbete (auacciecen gectoaectsi Ëomenbe /
ban 't geene boo?fcS;eben tίίί / t'abbertecen en te toaer:'
fcgoutoen / met gace ^Stgepen be €nge(fcge l^abenen
ofte ïteeben niet aen te boen / immer jt baerinne niet in
te (oopen / tot ber{)oebinge ban arreften / enbe bferg&e^
lincile ongematBen.
€toee bagen baer naer / gebben be i^eeren 4E(ebepu:=
««ufp». teetben ban HoUant upt fipetiale la(i ban be i^eeten Ba^
Bit Hc jee te ^jincipalen met betebenen baer toe bienenbe geut#
geert/ ten epnbebattenfpoebtgPenbpbe tefpettibe
Collegien ter ^bmfralitept naer p?opo;tie ban Sunne
onberlingeenbegetooonltictie berbeelinge geequipeert
enbe (n;3ee gDeb;atgt mocgten toecben een ggetal ban
dertigh6loec6e<^o;logli-fcgepen; eenbeclii om baec
vj mebe te fuppleren ftet befect ban be Collegien ter Slb^
^ mitalitept in
Zeelandt enbe in Vrieflandt, in be ^φ»
iill pen ban «©ojloge / gebeftineert nae be H^ibbelantftge
; g ^ee / tot fuppjeffie ban be
Turcxfe aober^ enbe get
' pjotegeren ban öe groote
Viflcherye ofte Haringhbuy-
fen
befer Xanben / enbe anberbeelK om te 6rupfTen in 't
•4 Canael enbe op beSufien ban
Portugael, totfuppjef»
I fiebanbedepredatien, bte olbaet bp be dSpaenfcfie
' I Commiffiebaerber^/ contrarie get (Cractaet ban
Ma-
rine ,
tot lafte ban be ^ngefetenen befer Stanben trafi^
quecenbeopPortugaei, bietben gepleeggt. l^attop;
ber0 00 th tot berbal ban be onbo^en tot be boojnoem^
be te boene ejrtraojbinarijK ^quipagie gerequireert een
petitie
baneenMiiiioen gebaen moctitetoerben.

g&aer op y»fert ben feftiende |Bap geftoojt Set rap®
po?t ban be l^eet
Huygens, en anbete ftaec ϊ|θί JKog:
<0ebeputeerben tot be faechen ban be ^ee/enbe nebenjï
bealgieraenb}^fenbe(0etommitteerbenupt be CoUe^
gien ter 3ibmtralitept tot
Rotterdam,Amfterdam, 6«=
be in 't
Noorderquartier in tottfetentie getoeeft Jönbe /
oocEigebifiteertenbegeeicamineert j^ebbenbe'tguntbe
i^eeren <5ebepMteetben ban be i^?obintie ban
HoUaht
ten boo;fcO?eben bagge upt fpecialelafibanbeDee^
ren gare ^^inctpalen / met be rebenen baec toe bienen«
be/ f)ebbeng(icurgeert/ tenberenbetenepnbebat ten
fpoebioljflcn
Bp De tcfpectibe CoUegien ter aibmitali»
tept nae be p?opo?tie bart Sunne anberlingöeenbe gtje<
QoonigtheberbeeiinoSe/ geequipeettenbein^ege;^
B?atljtmotijtenbjo|ben/ een getal ban dertighSloeci
ae ©ojiogtj-fcgepen / eenubeelji om baec mebe u fup"
pleten fjet befect ban be ©loote jongftftgöefonbennae
beiBibbeianbtftöe Stts/ tot fuppjeffie ban De Turckfe

.t

pi
VJ,

iSoobert! / enbe te p;otegecen be ©ifTerpe ofte Haring
buyfea befer Eanben; enbe anberbeelji om naer
tooontetebrupffen tn't Canael/ enbe boo}nament«
l^cfi opbej^upeban
Portugaei, omme al^inboo^le^
ben ^aer tegen te gaenjaetH^jebatien bte albaer iv be
jSpaenfcfie CommifTte-baetberii / contracie get trac
taet ban iSarine / tot iafie ban be ^ng^efetenen befec
Xanben trafiQuetenbe op l^ojtugael/ bwiben^e»
pleeggti bat topbeciïootb tot berbal ban be onlio^
tot be boo;noeit)be te boene ectrao^bineri!» (f Qufjpagie
gereguireert boo) ben iRaet ban j^tate/ een l^tfebati
een
Mllioen gnlbeniii gebaen mocgtetoo^beni toaec op
gebeliBeceert ^gnbe / ig goetgebonben bat tioben / eni»
buptenbeo7binariiConbopec{iof6rup(Tenbefc£ie{)en
ban «@o;loge alberepttf nae be jR^ibbelantfc^e ^ee geo
fonben / ofte tot beiegDeninge ban be bertoacgte
Ooii-
Indifche
iSetouc-fcgepen gebefiineert / mitfgaberjs bie
boo? Bet Collegio tee ISbmiraÌitept in
Zeel^dt, baec
noti) bpgeboeggt moeten too^ben boo; alle be Collegien
tecfebmiralitet>t/ ten fpotbigdften enbe fonbec ee*
nicSuptftel/ geeouipeertenbein ^ee ggebjacgt fai
toojben/benomb;ebandertigcapitale^cOepen tMn
veertigtot feftigofte feventig jiutben üanon / enbe te
mannen na abbenant ban hondert
vijfesTeventigh to^
drie hondert i^oppen toe/of toel meccbec beftttoot 3öni>
be ; t)t0 toierbt ben opggemelbe :Raebt ban i$tate ber^
focgt tot éSnbrtbie ban beboo?fc(i2ebeCoUegfentec
^bmiraiitept te formeren/ enbe gare Do: |Bog: to(
te (aten 6omen eene i^etitie ban een
Miiiioen guibew;/
om berbolgeniï aen be ggefamentlüc&e ^jobintiett
afggtfonben/ enbe ber felber confentenbaeropbec»
focgttetooiben; alleji met bienberfianbe/ bat bet
boo?fcB?ebe
MUUoen gulbenjï ober alle be boojfcSiebe
Collegien tee ^bmiralitept berbecltfoubetoo;bcn/
naecbenOMbenbeet/ namentlgcKobeebevier Colle»
gien pebee ten feAe part/ enbe Bet Coll;g(e tot
ffeebam
tweefeiiepacten/ (φ toelc&ebo»too(6bei$i>
gn(pagiebecboo?ftB?ebe^cÒepen becbeelt enbe gge»
teguleertfoubetoo}ben; fnllenbe totbienepnbea^nbe
meerggemelbe CoUegie ter SSbmiralitepf eBeftlije»
bentoojben/batbefelberefpectibelitli Bun eenpart

be fonbec eenigBe intermilfie tollben bêbojberenV
ooc6 Bare üoogB n^ogenbe ban tgbt tot töbt abberti;'
een toat bp Benlieben biest aengaenbe beccicBt <nb« oe«
effectneertfoubejgn. <ünbe bit alle0 onberm(n!^erc
enbe beBoubensi be b^pe beliberatfen ban be cefpectibe
l^^bintienopbebooigBecoerbe C]i;tcao?binaelé
titie ban een
MiiUoen gulben!$ tip ben iSaet ban ^tate
te fo^meten / enbe be felbe ®;obfntien toe
te fenben.

^e D^ec aentoefenbe <0ebeputeecbe ban Vrieùandc
Beeft Biec op boen aenteecbenen/ batBpin be f)oben«
ftaenbeContlufie/ al^ baec toe ongBeiapjönbe/ niet
en Babbe gBeconfenteect/ maec alleate laten aen be
b7pe belibeeatie en cefolutiin ban be Igeecen sdne piitt"
cipalen.

dertienden map/ Maeggben be l^eec Dow-
nifigh
obec be tragBe ecpebitie bte be Cngelftge liregett
in be iftobe ban ^ultitie/ bat eenige
tien, eenige&i^en,
eenigBe twintigh SBaren / ftabben acBtet acngeloopen /
fpecialücK bat beetbber
Ford Btec iangB een ^joce^ S^ot»
Babbe göeBabti ben
feventienden bebe Bp Uwberom "'"«β·
eene (generale blacBte/ enbebegeerbefatijSfactie obec
be3|nluce0enbe outcagetSbei iSoningliiS (®nbecba«
nen aengBebaen. 9at fpetialgtb be Sgflen banbe
(icBabenmocBtentoo^benbertoiffelt. 9aernaefepbe:
Toutesfoisproteftantquefa Majeité tres facr& defire
tresfincerement/e«e«'»««Mi»
Jr teutibtMtttrrtffenimtt
acetefièft) elle a toufiouri
efté fort endine & prompte a prefter 1'oreille aux plain-
tes qu'on a envoye d'icy la, & voire ne lesapaslaifle
aux remedes ordinaires, beaucoup moins elnidi^de
les eviter rar les artifices chiquanes, mais au contraire ,
elleeftobligédereprodierencore L.L·. SS. quenoa
obftant tant tant des lettres, de tempsentempsef-
critesparlaMajeftéaElles, &Ìes inftances condnuel-
les faites en fon nom & de là part ρ ar luy ion Miniftre ,
que neant moins depuis Ic retour de ü. Majeftéenfct

Rojr-

en OORLOG. Vùr en vcem^hfte Boeck. 71


-ocr page 91-

SAKENvanSTAET

Compagnieby haerverkreghen recht, mainteneren.
Waer toe dan maer twee s' Landts Oorlochfchepen be-
hoorlick ghemonteertendeghemant, werden ghere-
quireert, fotot Convoyvan de Schepen, foo altans
veerdighnynlegghende, om naer G»i»Mte gaen, al
. tot defènfje van de ghemelte kuft voor een kleyne tij dt,
waeromme wy dan onfe plicht geoordeelt hebben u Ho.
Mog. by defen ootmoedelij ck te verfoecken, defe iaec-
feevanfoo gevaerlijcke confequentiedaer naer te wil-
len dirigheren, dat de verfochtetwee Schepen ten voör-
fchreve'eynde, totmaintenuevande Compagnie wet-
tige endedeughdèlijcke conqueilenende poileffie, al-
•daer mogen werden geconfenteert en toegeftaen, 'cwelk
danfynvertrouwende. . Hiermede

Ho. Mog. Heeren, &c. Amfterdam den drie ea twin-
tighfleii
May fifiiinhendtrt vitr infcfligh ; Onderilont u Ho.
Mog. ootmoedige Dienaers de Bewinthebberen van de
Geodroyeerde Weft-Indifche Compagnie ter Camere
van Amfterdam, geteecken;
David van Barrii ^ Λ.
manui.

i@en goo^tie f η befen tgDt / bat ben €on(ttsg gMafl

il^beteigufpecen dertigh ^tèsati!/ te Weten / twin-
tighban vijftien jStutben/ enbetien Ü^oningtilgthe
^öepen ban
feftien tot tachtigh ^tiicbem <!£nbe
toaten ceebe
vierhondert (©ffen oüelïacBt / e nbe toierbt
beel 25Efcöu|»t öebaiben.

^e ieeren <6et)eputeecbe ban be p^obfncfe ban
Hollandt, f)ef)benben fevenen twintighftentec ©eCa
oebecingfj boojöBcflaööenbatbe lleeten fiate ^ita*
fipalenöabben boen fo?mcren een üjfteban pjetenffen
bec 3|nggefetenen befec Eanben opbfeban
Enghe-
landt,
aeBtetboIgiieniifitt vijftiende angcBel ban fiet
Ccactaet }ongBfftufrt6enben ï^oningfi ban <0coot
2S?fttannfenenbefen iStaet op ben
veertienden ^ep-
tembec ufeubieofben
vierden onben fipibe^jaeciSiêf-
tienhondert twee enfeftigh fleflooten; a®aec Op tö 0Oet-
gftêbonben bat be boo?ftöiebe
Lijfte gBeampUettt met
'tggeene eeniggeanbece ^^jobfncien baer bp fouben

WY hebben meermaels befpeurt, dat als wanneer mogfien toülen bOeggin / bOO? be l^eeten Huygens enbe
de Engelfche Natie eenige defleynen onderhan- ! anbere0atelg0. f®0g.«i5ebeputeetbent0tbe «SngUel-
den waren hebbende, om de Weft-Indifche '
fcftefaccSen/tegeniigelijcfteLijfleBanpjetenften/tot
Compagnie ende andere ingefetenen van defen Staet, ! lafie ban befen ^taet of öe ^ngefêtene banbfenbanbe
te beledigen, fy vante vooren ordinarie waren voort- 5pbeban^ngelanbtopgQetteit/ tegenjï feecBete com-
hrengendc%ucnderi^kfKi»cht,o, om aifohareaftienaliTe petentenbatt)/ baec toeöponbecUngö contettmetbe

aen den dach fouden fij η gekomen, eenighfints te recht- [ i^eecen e^ttaOjbinattiS «SnbOpe Downingh te betamen/
veerdigen:Datditharemaximeis,blijcktalsnuaenha- ; uptgBetotffelt fotóje ttietben / met e)CpieSi BeWngÖ /
re triw/w/e Pmii/Kj-iw, ghepieeght in't vy andlij ck con- £n obetgffte notgtan^ hinc inde te boen/ bat naetbt
quefterenvan'tEylandC/iiiFir^, ende het vermeefte- Ì UptbJiffeljngiie ban bOOjfCfiiebe Lijfte, gfjenebetbete
ren van drie a vier van des Compagnies Schepen, zijn-
de geefFedtueert door dien felven Capiteyn ghenaemt
Homes, weicke in den laereSefiienbindineioinfeftigbin
Martio, op die Kufte aldaer isgheweeft, endeKabo
Verde, uytdennaemvande Koningh van Engheland
heeft opgheeyfcht, met dreygementen aen de onfe van
die plaetfe aldaer te veriaeten, en haer de felve in te ruy-
men, ten langhilen binnen den tij dt van fes maenden ,
ende als wanneer over foodanighe onlydelijcke proce-
duren u Hoogh Mog: als dan aen de ghemeke Koningh
klachtigh waren vallende, foo vertrouwen wy dat it Ho.
Mog. noch weifel gedencken,dat fij η Maj eftey t verklaer
de daer van te wefen ignorant, beloovende dienvolgens
op de t' huyskomfte van den lêlven Hmis, hem hier van
ghevoeligh te fullen tooneri, ende felve exemplaerlijck
tedoenfti-aiïèn. In diervoeghen heeft men U Hoogh
Mog: misleyd ende de Compagnie in flaepghewieght,
om foo trouweloofe defleynen des te bequaemer uyt te
voeren, zjjndeghewiffelijck, dathethier niet ly fai
werden ghelaten, maer dat hun ooghwit verder is ftrec-
kende, naeraentlijck, op de Kuft van Guinea, omme
de Compagnie oock, waertmoghelijcfc , aldaer te de-
poflideren, ende alfoo te benemen het middel dat de
ielveghenoeghfaem alleen doet fubfifteren ende ftaen-
de bly ven, hier mede ift dan Hoogh Mog: Heeren, dat-
fewprdghedreyght, nietfonderpericul van hier van
ontfette werden, tenfy u Ho. Mog. foo
trsuweUofi ende
^jmdl^cke proceduren van foodanighe Geallieerde na-
buyren, tijdelijck teghens gae^ endevervolghens de

7i

t Royaumesjusquesaaujourd'huy' riem n'eneftfuivy que
despariUs^ dtiaf, a l'esgard d'aucuns de fes fu^efts.
Etveuquequiafitouteslespkiatesfontcontreles Com-
pagnies
Oritntaies Ö Occi^ntalts de ces Paysil eftcom-i
mandé de fairefgavpir a L. L. S.S. Priemierement pour
autant <mi bouche la Compagnies
OriemeU, il a pleu a fa
Majeftepourmontrer combien elle fut portéeaunac-
commodement avec Elles, ( quoy qu'a la ruine entiere
des phifieurs de fes bons fubj eite )
de mortifier & rendre
cfteinteparle ly art. du dernier traitté infinixnentbeau-
coupplus qu'onavoirrefervé, cequieftant fautdefa
part, Ellen'anuUementdouteeque ce^qu'en refteroit
n'en Ìèroit bien toft vuide eft terminé Secondement que
> quand les deux dites Compagnies de ces Pays auront
donnéfatisfatìion pour les »»;«rei qu'ilsont faitesilsde-
meureront encore d'avoir beaucoup gaigné & les
fubjefts de mon Meftre beaucoup
qu'ils iié pay e que pour les inj ures particu
pour ce Inirera cfj(/ï)ni aux Anglois en general,

ayantpardetelle, violences d'tempsen temps des cou-
rage Sc ruiné la trafique des Anglois & Ie detourné & ga-
gnéaeuxmefmes. Et qu'ainfiiln'eftpasacraindreou
apprehender que les Anglois fouhaitteroient ou cherce-
roient pour en avoir occafion de plüs de difpute ou difte-
rences de la forte avec eux,mais de 1'autre cofté il eft bien
a apprehender qu'enfe contentant aveclarepayement
fenile de cc que de temps en tems on les a ofté, on donne
troup d'encouragement auxdits Compagnies de fembla-
blesi»y«i-ii al'advenir pour augmenter leur trafique en
trofiesme lieu faintè attend que la trafique de fes fubjeóts,
foitafleurecontrepareilles violences pourPadvenirSc
que pour eet effea des ordres Screiglement convena-
bles en foit prifes & donnés.

g&febanbe Well-Indifche CompagniefelaegööÉtt
KctQnttacieobeE&eCnsclfcge/ ofieteesentie ben
drie
«BtiMnoi. en twintighfte
D« öolsinöe ;

ΚΟΙΦΟΙΠ'

6«"«» Hooge Mogende Hëëren,·
aen. e-T TT γ hebben meermaels befpeurt, dat als wanneer

perdu par
'ieres, non pas
en

ce

upttoiireHngSe ban boo;fc{)iebeLiji
pjetenftebfeboojbate ban'tboojfclgjebe ggemaethte
enbe gefloote Ctattaet gebooten ggetoeeft teaten / batt
be een of beanbece 3pbe / opt ofte opt fullen mógen iast'.
ben fngebjatdt.

i^aet Igo. maog» gcbften ban be Igeetenban Hoorn
enbeGochbetfocBtfiaet abbpsiopbe tooo?benLitem
inceptamprofequi, biebaetop ficbpen beiBlaett alü
bolcijt:

WY onderfchreve geweien Extraordinaris Ambaf-
fadeurs van de Heeren Staten Generaci der Ver-
eenighde Nederlanden aen de Koninghen van
Groot
BrittMnienindcjarenleftitnhMdirtfeflig, fefienbim-
derteen m /tpigbìeadefefiienbssdert met itt fefligb,
ver-
klaren ) dat wy door de woorden (
b« excepte quoi
fcili m , qui fejuSarom faffiS dicuut in duahus nevibus vide-
licet SmavêHtura Ö bon» Efptranfa pMeriint littm ittcap-
tam prefeqtii )
in't vijftimden artijckel van 't tradaeC
tulTchende Heeren CommifTarifenvanfyn Majefteyt
endeonsopdenwi-(/i» September
feflienbimdtrt twntn
fefiigb
ghefloten , ten regarde van de gheinteref-
feerdensindefchepen de
Benaventura ende Bmtt Bfpi-
ranx.a
ingevoeght, niet ande» hebben verftaen, als
dat die pretenfien fouden bly ven geeximeert uyt de Ge-.
neraleabolitie van alle andere voor de laren
fiftitniea-
dtrttihr êtt vijftigb cade f'^iinbondert tiegbi» en vijftigb
refpeiftive voorghevallen , ende het derhalven vry
foudeblyvenaendegheintereflèerdens, hare adicn-te
veryolghen
àhsiiymmttfimiti vm dtwtttm tndtcopuj-

mett

obecDt

I.fltMill'

I

praftanl.

-ocr page 92-

ml

l664· ftuymen vande Vereenighde Nederlandtfche Pro-

____ vintien, foude geraden vinden reghensdie^enetoc

kfte vande Welcke fy fouden v«meynenbacr eenige
tecoiT)porteren,fonder dat door die woorden haer ee-
nige meerder recht is toegeftaen , hec fy ten reguarde
vande faecke felve > het fy :en oplichte vande7wa»/ew
w^V^f^iw/gtevande voornoemdeaélienalsdefelve
voor het fluyten van't Traétaet hebben gehadt; wel is
waer, dat by de Heeren Coninckl. Commiflarifen té
voorernftigh wasaengedrongen, ten eynde vaft foude
worden geftelc, dat die fake door Gommiflarifen van
haer Ho. Mog.enden Heere Extraordinaris Envoye
Dimningh foude moeten worden afgedaco.

Ten oirconde hebben wy defen meconfcnamege-
teeckent ende met onfe Zegels beveftighc, in 'sGra-
• venhage den
dtrtighfien Msyfefiien honden vier en fij-

i/^é was geteeckent. :

il^.S.) S. VAN HOORN. M. VAN GOGH.
?fien Den #fet Goch toiew aefleUen Öefcg!n(icuctie

ingenfcaietcwfn......

JnfiruBie 'vanit Ho. rjHo^. Heeren Staten Gmerad
der Veremighde Nederlanden voorden Heer ende Mr.
Michiel van Goch, endeVeiiponarts der StadtVhf-
fingen> V-eeckenmeefier -vande frovintie van
Zeeland,
gaende als ordinaris Amb. van peghens defen Steef
reJiderevdeaea'tHoffendebldenKoningh van Groot
Brittan nién waer na hy hem fai hebben te reguleren.

DEn voornoemdeOrdinaris Ambaflàdeurfal hem
ten fpoedighften na
Enghelandt begeven, ende
tot dien eynde fich cmbarqueren ίο het Schip
van Oorlogh
tot fijn tranfporr gedcftineert.

Ontrent Loitde» gearriveert wefende, fai hy hem
door den Secretaris
Cmaus informeren op de geftalte-
niife ende occurrentien van't Hof om fynonthaelen
Logeringe na het gebruyck aldaer, ende tot de meefte
eere van den Staet, tedoen beforgen.

Tot gekomen zijnde, fai hy door de gewo-

nelijcke middelen en oiScien zijne Audientie by den
Koningh doen verfoeckcn.

De welcke verkregen hebbende, fai hy na overle-
veringh van zijnen Brief van crcdentie, fyn Majefteyt
voordragen,dat haer Ho.Mog.hem hebben derwaerts
gefonden om als
Ordinans Amhaffadeur aen dat Hojï
terefidercn tot des te beter onderhoudingeen voort-
plantinge van alle goede Vricndt ende Nabuyrfchap,
oock vertroudecorrefpondentie, tuiTchen fijn Maje-
fteyt deffelfs Coninghrijcken ende defen Staet, ten
beften van wederzijts Onderdanen ende Ingefeteaen,
met "by voeginge dat haer Ho. Mog. tot meerder be-
vorderingh van dien, gemeynt en gerefolveerc zyn en
blyven van hare zyde Religieufelijckonde pundtue-
lijck na te komen alle 'tgene by hetjonghft gemneckte
Traöact van confoederatie is belooft, ende fulcx re-
ciproquelijck van die zyde verwachten ; fijne Maje-
fteytdaer nevens toe wenfchende allegeluckheylen
voorlpoet,ende fulcken Zegen in fijne Conincklijcke
Regeringe, dat die in eere ende grootheyt allevoor-
gaende macht te boven gaen.

Daer nae fai hy oock Audientie verfoecken by de
Cottatginuevin Groot Bri trangien, den Hartogh van
Jorck, den Heer
Caneellier, en andere Grooten ende
Minifters van't Rijck, dichy faloordelen vancredyt
' te wefen by den Koningh.Ende na overleveringh van
fyne Brieven van Credyt, recommandatie, ende ad-
dreiTerefpeÜive foodanigh fynepropofitien en com-
plimenten formeren als hy na de .quaiiteyt vande per-
fonagien bevinden fai te behooren.

Sai voor alfoo door generale complimenten alsan-
derÖnts, foccken te capteren en te winnen de benevo-
lencie van fijn Konincklijcke Majefteyt.

Daer toe gebmyckende alle bcweeghlijcke en fma-
kelijcke Mociven, en onder anderen in hoe hooge
achtinge,
efihneen rejpelt haer Ho. Mo. fyn Majefteyt
endefynen ftaetfyn nemende ende houdende, oock
hoe goetwillich ende yverich deièlve doorgaans fyn
geweeften noch zijn, tendienft van fijne Majefteyt
deflelfs Kon|ncklijck Huys endeioacfte|BloeEverwan-

aiifffiic'

tie Udb^
6e i^eei:
^BofiJ.

M Λ

/ 3

ten,tnct verfoeck datfijnè Majefteyt defen Stàéttìn'ife
Ingeietencn van dien by continuatie met fijne Ko-
nincklijcke gunfte, genegenthcyt ende affeiftie gelfe^
ve te vereeren, endedathaer Ho, Mog. fulcx byalla
voorvallende occafien en gelegcnthcdcn, tot bèvor-
deringh van fijn Majeftcytsintereflen nae vermoge Λ
fullen foecken te verfchuldigen.

Verfoeckcnde voorts tnede fijn Majefteyt gedieri-
ftelijck geen geloof te willen geven aen quadeimpref-
fien cn umbwgien die de qualijck geaffedlioneferdc
van haer Ho.
Mog. foude mogen voorwenden tot na-
deel van defenStaet, maer den felven Staet te hbudeh
als fyn
ouatBe endevertronBe vritnden en geallieerdeni
op dewdcke in alle oecurrentien een vaft ende onvcr-
anderlijck fondament kan worden gcmaeft.

Deifgeroelten Ambaliadéur lal geftadich wel letteli
op alle bcquame occafien die Ibuden mogen dieneft
om
fip Majefteyt contrarie ende goede impreflien ία
plaetfe vöngcvenj'tot effèdtìve vaftilelHoge
vande oude vertrouwen Vrientfchapende correfpon-
dentie tuiTchen fijn Majefteyt, deffelfsKoninckrijc-
ken, Domeynen ende Onderdanen, en defen Staet.

Doende daer toe oock dftvoirenbyde Ko»/»g/»m
H&noch^fMjonk.Cancelieri en de welgemelte prin·»
cipaelfte Giooten cn Minifters van't Rijck»

Den voorn, ordinaris AtnbalTadeur lal dc&eckell
ende de
IntereJJen vande particuliere Ingefetenen defci
Landen hem voortgebracht wordende, by de een ca .
de ander gelegentheyt houden voor gherecomman-
deert, en defelve foecken te bevordeien fulcx en dacf
'tbehoort.

Sai oock alle'tgene voorfz is, ende yder point vart
dien, na fijn befte kennis en wetenfchap, gebruycken
alle bedenckelijcke,bewegeHike redenen en motiven»
ten eynden daer op ten beften van den Staet ende de
Ingefetenen van dien, degewcnfte effeften mogen
komen te volgen.

Gclijck hy mede fai foecken t'effeduercn , uyt de
wercKen ende te bevorderen alle 'tgene hem by aen·*
fchrij vinge hier na op de voor te vallen faken fai wor*
denaenbevolen. , ■

Mette A mbaÌTadeurs en Minifters van andere Ko-
ningen, Republijcquen, Ptincen en Potentaten met;
haer Ho, Mog. in V riendtfchap ofneütralireyt ftaen*
de, fdl den voorn. Amb. na gewoonte correfponderen.

Oock fai hy Ambafladeur de hoogheyt en dii_mteyt ρ
defen Staet onwedcrfprekclijck ccinp :tcfende,allent-
halven confervereri, foo in concurrentie met andere
Amb..iTadeu rs als elders.

Houdende den na de Ambafla"

deurs van Coningen en vande Republijck van Fenetie».

Ende fai haer Ho. Mog. t'zijner aenkomtte tot,
Londen 1 datelijck dael-»an adverteren, oock dser nae
ende van tijdt tot tijdt met alle occafien en gelegent-
heden felfs door expreflèn, des nodich wefende,perti·'
nentelijck overfchrevcn 'tgene by hem aldaer ende in
die Quartierenin gevolge van defen fijnen laftende
inftrudlie fai fijn gedaen ende verricht, ende wat hem
daer op bejegent ende wedervaren is.

Ï>ëjecreetfie faecken, die dat fullen vereyflchen, ad-
verterende by cj^er, daer van een fleutel gemaeckt en
hem benevens defen behandightfal worden,addreffö-
rende in fulcken gevalle fijne Brieven aen den
Gr'tffef.
van haer Ho. Mo. volgens der ielver refolutie van den
if» en tw'ntfghfien Julii feflienhondert eenenvyftigh
op de groote Zael van't Hof alhier genomen, daer van
hem mede extradl: fai worden behandight.

Den tijdt van refidentie van den Ambafladeur in
Engclandt, fai duyren i/w Jaren, ende fai daer inne
niet mogen worden gecontinüeert als met cenparic-
heyt van ftemmen van alle Provintien.

Jn gevalle den gemelte Ambafladeur otdinarisde
voorfz Ambafladefoude mogen komen te verlaten,
fai hy gehouden wefen alle de papieren tot dé felve
Ambaflade fpefterende, ónder pertinenten Inventa-
ris aen zijnen Succefleur te laten volgen, ofwclaen_
haer Ho.Mog. nefièns fijn verbael over televeren·

Gelijck hy oock gehouden falfijn de ftuckcn uyt dil
GriiSe van hae r Ho. Mog. die hem onder behoorlijclc
G In·.

en O O R L O G Η» '/ Vter-en-'uèertìghfle BoecL


-ocr page 93-

i Inventaris ende recipiiTe mede gegeven of toegefon-
——— den ibùde mogen worden, om fichdaervap te dienen
in'tuycvperen van defen xijnen laft, t'iijncr weder-
komfte hicrte Lande by incekeninge van den voorfz.
Inventarisen recipiffe behoorlijck
te refiitueren mee
cnde nevens als in 'cvoorgaende articul, ooï inde ge-
melde Griffie gefepooeert tf; worden.

Van jaer toc jaer ghediiyrende den tijde van fyne
voorfz Ambafladeendeemploy, fai hy t'elckens heb-
ben over te leveren de declaratie van fyn te doen vcr-
fchottendienfte van den Lande, ombyden Raedt
van State endede Gcneraliteyts Reken-kamer gcex-
aminecrtendegeliquideerttc worden , volgensende
in conformite vandc ordre, dies iiengaende i» obfer-
vantie wefende- . '
k.>ì .,

Eyndelijck iiebben haerHo. Mog. goetgevonden
dat den meergemelden Ambaffadeur hem predjfefal
hebben te reguleren nae den
inhoude van der ielver
efoiutie van Iden lo. Augufti nifi, op'c ituckl van
gene Preiênten te ontfangen , genomen,

ïDie Uanlïlgiec^ tjaböen ginomen een CnB^I^

i&cbip/ De Haotmaid, bp Dctl (ÌommanDiHt: Tromp
Öecnonieri.
mciêeec Downingh tJEifocljt tefiitutle
öan fulcjc/ alfoo<!gtiöelatkitmetAlgietsDarinflecn
bpanDtfcliap toa^/en foiiöê tot Algiers felf^ 3911 aète.
fiitueettgcWeefi. ®aec(nöeeft öp fatl^actie a^
ficEaen.

©eltecf Downingh nodfifcetbe in't fiegin ban
Junius, bat Ijp o?b?e Ijatit ée» 6eec tefloen na «Ênses
latibt. ülaeabDe te öecnemcii battnen öiec hocö niet
Beceettoa^mEtöeLijileüa»rfbaben / onuegenbE
<£5ngelfE
bEttoiffcitte toojbeM. ©ecmaenbe batfe ten
fpocbigöfien nwcDtebanöcfe jpe bolttochcn b30|:
ötn.Üein toierbt tee Ijanben geftelt be bolgenbe bec^
feïacingcn; al^ eeneeaecftenbeDetoooïbeii / Litem
inccptarn profcqui, 39eanbec
taEthenbe be p3otebup=
ren in Guinée,ellDe
be ^cftepen Charles, Jaques Ellbe
Maria. (Êtibe De öecbe caeehenbe De ^cftcpcn Hoop-
welcnbebcLupartjljet gemunt Ijcbbenbiop Porcat
op be muflban Malabata. ^(te giec nae boigenbe :

ftawSo" ΓΛ'^ Staten Generaci der Vereenigde Nederlanden
λΏοβ- ' X^gehoort hebbende het rapport vande Heeren ha-
naticiitie re Gedeputeerden jonghft ten verfoecke vande
ψ Downingh extraordinaris Envóyê vandeConing

in'eeptlra Van Groot Brittannicn mct hem in conferentie ghe-
proiïqui. weeftzijnde,ende ingenomen hebbende deflelfs in-
terpretatie vande woorden
poterunt litem inceptampro-
yf?«;gcinflueerr in't •vijftiende Artic van een Traöaec
den
veerthienden September feflten hondert tvee en
fiftigh
nieuwe ft. tuiTchen de hoog-gemeke Koningh
ter eenre, ende defen Staet ter andere zy de gemaeckt,
oock gefien, geexamineert en gepondercert hebbende
de verklaringen dienthalven by de gcmelte HeerDoro-
ningh geexhibeert, ende ten verfoecke vande voorge-
melde Heeren haer lio. Mog, Gedeputeerden aende
iëlvecopielijck overgelevert, hebben nae voorgaende
rijpe deliberatie, endeoverweginge vanal 'tgeneby
den genlelten HeerX)o'U)»;»g>5i tot aflruöie van fijn
gefuftineerde in't gene voorfz is bygcbracht, heeft
goetgevonden ende gerefolveert den felven daer op
mitfdefen te verklaren ende te gemoet te voeren, dat
de exceptiel uyt de
ghenersle mortificatie ofte aboUtie
van alle pretenfien over faecken voor de jaren fefiien
hondert vier en vy ftίφ en fefiien hojidert negen ea v'^f-
tigh buyten of in Ooit-lndien refpcöivclijck voor-
gevallen
in't voothiV^ftiende Articul van den opge-
melte Traitaet, geinfereert met de navolgende woor-
den ,
hocexcepto qmd fiilicet quife jaSluram pajfos di·
cmtinduahus navibus •videlicet "Bonaventura ér Bona
efperanca poterint litem inceptam profequi
j geenfints
mede brenght noch diredelijck ofte indiredelijck in-
veì veert eenigh bedingh van dit de faecke raeckende
de pretenfien die eénige Onderdanen vande hooghft
gemelde JConinck foude mogen vermeynen haeruyt
den l^opfdc vande vóornoemde twee Schepen noch te
còmpetefen, door Commiflariièn van haere Hoogh
Mog. ende den Gemeidetì Heere Extraordinaris En-
voye
Dtwningh folitiquelyck foude naoetcn werden

30slu·
mug' na
«SilSf

ilUlBC-

iStcftIa
cing bait

η

afgedaen, (foo als den felven Heere Envofé inde 1664»

voorfz conferentie heeft gelieven teluiliinertn) maer ___

veel eer hec contrarie ; dat namentlijckde voorfz ge-
intereffeerden indien fy fouden mogen te rade werden
de voorfz faecke nader te vervolgen, 'rfcl ve fouden
moeten doen
jurtdice voor den ordinaris competente»
Rechter, in conformite vande Wetten ende coilu-
iTien defer Vereenighde Nederlandtfche Provinciën,
konaende alle het iel ve handttaflelijck werden afge-
nomen foo uyt de vcoorden ielfs. akuyt deretroadta
dienthalven omtircnt het fluyten van't voorfz Tra-
dtaet voorgevftllen.

Ende eerfielijck, wat de woorden felfs belanght
potermi litem inceptam profequi i ofte foo als die órigi»
nelijck inde Franfche Tale fijn gecoucheert geweeit,
pourrontpourfufwe leur proces entamé, is notoir ende e-
vident dat deielve geenfints paflèn op eenige
poUttaue
onderhandelingc, diemen noytmet de naem van lis,
ofce van proces gewoon is uyt tedrucken, maer wel
opjudicicleproceduren daer de woorden
lis, litis co»·
tefiatie, Htispendentif, litis fisitiei proces,
in pro-
ces trecken , begonnen ƒ rwM, ende diergelijck da-
ghelijckfe Tale lijn vande Advocaten, Procureurs
ènde parthyen ; welck verftant in defen op de voorlz
woorden des te baarblijckelijcker moet werden ghe-
paft, om dat alhier mentie gemaeckt werdt de
littin-
cepta,
van een begonnen iproces, eh dat het uyt de
Rollèende het Reigiftér vande Vierfchare van Scbe-
penen van
Amflerdam metontallijcke AÖen bewe-
fen kan worden dat de voorfz geintereffeerden in fa-
veur van de welcke de voorfz exceptie vande zyde
van Engelandt is bedongen , of wei de Heere
Paul
Pindar
Zalig, gedachtenifle oyt wiens hoofde fy-lie-
den haer recht fijn meriterende, waerlijcks dienthal-
ven felfs een proces voor Schepenen van Amüerdam
begonnen, aldaergelitifcontefleert, of ielfs eyfchge-
daen , endefulcks »wjW;iw.y«a/gecontrabeert heeft.
Alle'twelckby fichfelven feer klaer en convincant
zijnde,fo ftaett'examineren en t'overwegen hoe verre
?tfelvekan werden· gedcftrueert of geenerveertdoor
dcgeexhibeerde verklaringevan verfcheyde Heeren
Cómmiflarifen die uyt den name ende van wegen den
Höoghft-gemelden Coningh, de handelinghe over
'tvoorfz Traöaet by 'gewoont ende 'tfelve Traétaec
geteeckent hebberiin date den
negenen tTPÌ«tìghfim
Mey feflien hondert drtt en fefligh , mede brengende
dat fy van geen ander vervolgh der voorfz faecke ken-
niflehebben gehadt,dan'tgene alhier in 'sGravenha-
ge tuiTchen hem Heere i.'swjyi voornoemt ende Ge-
deputeerden van haere Ho. Mog. op eene
politiqm
wijfe begonnen ende noch hangende was, felfs met
byvoeginge dat de voorgheroerde woorden qualijck
ghefuftineert werden appiicabel re wefen op eenigh
proces het welcke begonnen foude wefen voor Schepe-
nen van
Amflerdam. dewyle geduyrende den gant-
fchentijdt vande onderhandeJinge, noyt eenigbge-
wach foude wefen ghemaeckt van foodanigh proces
dat voor Schepenen van
Amflerdam foude fijn begon-
nen ; daer toe hare Ho. Mog. inde voorfchreve ver-
klaringe feer aenmerckens waerdigb achten de naer-
volghende woorden :
^i^d vero ad td attinet quafi
diÏta illa verba de uüa
lite t ^oquereiitur quàe cor firn Jcabi"
nis
Amfl-elodami jam incepta ehtenditur j Nos diéïi
Commiffarii teflamur infuper ^declaramus quod per to-
tum iUud tempus quo dì&us traBatus à nohts agitabatur ,
nuUamquam uUrus ifliusmodi
litis Amflelodemi incepta
mentioinciderit,
Ende of wel voorwaer de faecke ia
diervoegen gelegen zijnde daer uyt een feer krsch-
tigh argument foude konnen werden getrocken om
de voorgeroerde woorden
potermi litem tnceptampro~
y#f»iteghens haere natuyrlijcke beduydinghe eenige
andere mey ninge toe te paflen, foo kan oock in hee
tegendeel niet werden ontkent » dat by foo verre men
in
"Engelandt vande voorfz geentameert proas volko-
mentlijcke kenniffe gehadt heeft, jae dat felfs daer
van door de Heeren extraordinaris Ambafladeurs
van defen Staet inde tvoorgheroerde onderhandelin-
gbewel exprefle mentie fy ghemaeckt geweeft, dat
al£ dan oock geen tcdea van twij fièlingh kan overbly-.

ven,

SAK Ε Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 94-

en ο ο R L ο G Η· 'tVier^ên-veertlghfleBoeck. 75

ven, ofte de voorgheroerde woorden moeten haere
* ^ 'T' natuyrlijcke beduydinghe blyven behouden : Dat het
" " nu waerachtigh is, datmen in
Enghelandt van het
voorfz begonnen proces volkomen kenniffe heeft
gehadt, en behoeft van defer zyde niet beweert te
werden meteenige verkhringen , daer jegens altijdts
cenighe exceptie kan vallen, voornamentiijck als fy
gepaft moeten werden op eene negative , vermits
de memorie des menfchen fwack iynde, haer lich-
ccltjck yets ontgaet, en dat het kan wefen dat fy ge-
ne geheugeniffe over houden van faecken die echter
waerlijck fyn ghepaflèert, maer kan daer van onwe-
defleggelijck confteren uyt authentique Documen-
ten die voor handen zyn : £nde eerltelijck, werdt
bevonden dat fulcksby haere Ho. Mog. denhooghft-
gemeldeConingh van
Groot Brittartien felfs aenge-
Ichreven is geweeft by iVIiUivein date den tTpeee»
trvimighfien Juny fefiien hondertfaeeenjefiigh ende
fulcksnoch geen drie Maenden voot't Iluyten van't
voorfzTradiaet, influerende inde voorfz memorie
aen fyne Majefteytdenaervolgende woorden.
Nous
troyom j devoir adjoufier que ledit Paul Pindar ayant
fu fe refoudre en l'an lóyi. λ faire adjoumer par de-
■vant Ie Efihevins de la VtUe ^Amfierdam les direc-
Beurs de la Cof»p*g«ie des Indes Oriënt aks en Ie Chambre
de la mefme Ville. ér " condurre a ce qu'ils fujjtnt can-
damnes alwipayerla. dite fomme de
quatre vingt cinc
millelivrcs
toumoü tl n'apas continue ces procedures i
&c.

Ten anderen, dat de VQorfz Miffi ve aen zy ne Ma-
jefteytfich doorgaens refereert tot een fchriftelijcke
antwoordt vah den felven date alhier aen de voor-
noemde Heer Envoyé
Downingh ter handen geitelt,
waer inne 'tgene voorfchreve is noch ampelder ende
breeder werc verhack, felfs by byvoeginge van een
auchentijcq extrafl: uyt het Regiiter ofte de Rolie van
Schepen van
Amfierdam voornoemt, coDtinerende
den ey fch ende conclude by den voornoemde Pindar
aldaer
in judicio gedaen ende genomem, ten welcken
eynde inde voorfz antwoordeaen den gemelde Heer
Downingh behandight , influeert de naervolgende
Periode.

Konnende echter niet voorbygsen» fyne Maje-
fleyt alhier in paflant t'informeren, hoe dat het den
voornoemde
Pauliu Pindar, onaenghefien 'tgeene
voorfz is, inde Jaren
feftien kondertvijftigh en fefiien
hondert een en vyfiigh
noch gelieft heeft geiiadt, door
zijnengemachtighdc
lonas Abeels ( wekkers procu-
ratie oock noch voor handen is ) de bewinthebberen
vandc Ooft-lndifche Compagnie ter Kamer van
Am-
//iri/<i7W0ver'tgeene voorfchreve is in rechten te be-
trecken voor Schepenen der felver Stede, en aldaer
te concluderen, dat de gemelte Bewinthebberen ge-
condemneert fouden mogen werden aen de voorn.
Findar te betalen , ende by provifie te namptiferen
de voorfz fomme van
vyfentachtigh duyfent Carolus
guldens by 't voorgeroerde accoort aen de voor-
noemde
V ergens mde Goutart belooft, met den in-
terefle van defelve fomme, 'tfedert dien dagh vande
voorfz accordetotdeeflFeÓuelegenietinge toe , als
by'textraftuythetregifterofcede rolle vande Sche-
penen voorfchreve, breder kan werden afgenomen ,
&c. Maer'tgene in defen van meerder efficacie is ,
fo confteert oock uyt gelijck authentique (chriftelijck
documenten , dat by de Heeren gewefene extraor-
dinarii AmbaiTadeurs van defen Staet inde voorgc-
roerde onderhandelinge, niet alleenlijck te meerma-
len van't voorfz proces mcntie gemaeckt, tnaer felfs
in
terminis ter occafie vande voorgeroerde, nu bedon-
gen exceptie in feeckere conferentie met Commif-
farifen van fyne Majefteyt den
elfden Auguftus des
\oor{z]ztis fefiien hondert tvee en feftigh gehouden ,
daer over wijtluftigh geraifonneert j ende oock ten
fclven dage aen de gemelde Heeren Coninghlijcke
Commiflarifen behandight fy dc navolgende voorflag
by gefchrifte.

FrojeSl.

Bien que dans fc 14. article de ce XraìEti ila eftéconve-
m que toutes lespretenfions des dommages arrtves devant lóód,.

ν'·

ΐ

Panneé 16^4.. A. lófC), refpe£iivementferoi§ntannui- _JL

leeséf omorttsÌ les intereffespourtantdanslesnjaijfeaux
Jabonne Efperance /e Henry Bonaventure, dont
l'un fut prisaux Indes l'amee
j (Ì4 3 ^ l'autre efchova fur
lesceftesde l'lfle de Mauritius, pourroat pourjitivre Ie
proces entame devant Ie Efihevms de la Ville d'AmJter-
dam l'an 16^1. far
Paul Pindar/«yj» Procureurfauve l»
defenfe é· except ion des porties.

Daer op dan oock vervolgens in fubftantie dc
voorfchreve exccptie eyndelijck is beflooten en in't
Traétaet ingelijft , doch niet met foo breeden cir-
cumfcriptie , dewijle de welghemelde Heeren Co-
nincklijcke Commiflarifen inde conferentien ende in
fpecie in dien op den
elfde» Augufti voorfz gehouden,
geallegueert hebben, dat fy met wiften hoe het mee
dit werck ende dc circumilanticn van dien gelegen
was, verklarende nochtans dat fy meenden klaer te
fyn dathetmoil gefchieden voor den competenten
Rechter, gelijck daer van hier nae breeder ïklwer-
den gefproocken. Wyders dat hare Ho. Mog. oock
noyt eenige andere intentie gehadt hebben dan de
voorgeroerde exccptie inde meu inge tc adtpitteren >
kan infgelijcx confteren uyt de lait by defelve over
het voorfz fubjeö: aen dc gemelte Heeren derfelver
Ambaffadeurs gegeven. Zijnde de Voorfz laft vervat
in eene Miffivc by haer Ho.Mog. aen defelve Heeren
AmbaiTadeurs gefchreven in date den
eene» tmintigh-
/«»July fefiien hondert tTsee enfeftigh, continerendc
de navolgende woorden,

WywiUen immers hoofen datmen aldaer geene a&ien
oftepreteufen voor date vande refpellive termijnen van
de jaren
(eltien hondert vier en vijftigh ende fefticn
hondert negen en vijftigh
voorgevallen fai trachten ο·
pen te houden, alhoewel den Heere Downingh tegens de»
voornoemden Heere Raet Penfonaris difcours ghewijfe
ghefeyt heep, dat de bekendepretenfie over de Schepen
Bonne Efperanfa ì»</ì Henry Bonavonture^^/woei?»
merde» geexcipieert : JttdienechterU L, yets· dierghe.
lijcks mocht e voorkomen. fuUe» defelvefcPdaer jeghens
met
Vigeur hebben te oppofiren , foo op 't fondament van
deonredel^heytvan dien, als op de Cathegorique ver-
klaringe van de» Kontngh, maer dtwijle ü L. fonder
vordererugghefpraeckefuUen moeten fiuyte» ofafbreec-
ken, JoofuUe» UL. als het-werck op die exceptie alleen
foude aenkome», noch tot een
temperament konnen in-
willigen dat het degeinterejfeerden inde voorfipretenjien
fai vry blyve» heergetntameert proces te vervolgen voor
Schepenen ven
Amfterdam , behoudens party^n daer-
jegens hare exceptie ende defenfe, ende dat daer van tene
aSe apart gepajfeert worde.

Ende noch inde confi matie vande voorfe Miilive
den
vijfde» September fefiien hondert twee en feftigh
daer op ghevolght, blijckende by de refolutie van
den felven date hier nae van woordc te woorde gein-
fereert.

ExtraEi uyt hetfecreet Regifier der refolutie vanis
Ho. Mog. Heeren Staten Gentrael der
Vereenighde Nederlanden.

Martis den vgfden September feftie» hon-
dert twee en fefiigh.

ONtfangen een Miflive vande Heeren extraor-
dinaris AmbaiTadeurs van defen Staet in Enge-
landt, gefchreven tot Chelfey den
eerften de-
fer loopendc Macndt, ende ghcaddreflèert aen de
Griffier Ruyfch, cndaer nevens twee by laeghen j
houdende onder anderen, dat(y luyden onaenghe-
fien alle mogelljcke devoirco, noch tot geen beuuyc
van hare Negociatie hadden konnen geraecken, en
dat fy-lieden over fulcx gccontinueert hebbende in
hare d evoiren om brieven van credentie t'obtineren,
felfs by inlcveringe van een fchriftelijcke memorie
G a aco


-ocr page 95-

KjÓA. Goningh , defelve recredentialen noch

. nieten hadden konnen obtineren. Waeropge-

delibereercaijnde, hebben hare Ho. Mog. noch-
maelsgheperiifteert, ghelijck gcperfifteert wordt
mitfdefen by harc finale refolutlen van den
neghen-
is
di am- July leftleden, endedejwi/fre aenfchryvin-

fdrijvinit eenen fsvintighfien dejfelven Maendts daer op \

iltrtlri"^'" gf^^'vlght ; ende is dienvolghendegoetghcvonden
ende verftaen, dat de gemelde Heeren Ambaffa-
deursgeauchorifeert ende ghelaft fullen worden > |
gelijck defelve geauthorifeert ende gelaft worden |
mits defen , als noch een uytterfte cffort te doen
om den innehouden vande voorfz refglutien
ende
«enfchrijvinge, fio niet in woorden ende explidte , ten
miitfien infitbfiantie ende implicite uyt te tvercken.
en
fulcks niet konnende obtineren , fonder éenigh
verder dilay, in conformite van defelvc refolutie
op de gevoeghlijckfte wijfe> haer affcheyt tenc-
meo , ende aen h«er_Ho. Mog. van alles rapport te
komen doen, fonder haer aldaer eenighficts weder
op te houden.

Dat nu wydsrs de Heeren gewefene extraordi-
naris Ambaffadcurs van defen Staet even naer de
receptie vande voorfchreve refolutie van den
vijf-
den
September fifiien hondert twee en fefligh , te
weten, op den
veertienden daer aen volgende het
Traöaet geflooten hebbende, van geen ander ver-
ilant fyn geweeft dan dat fy daer mede 'tboven ge-
infereerde aenfchrijvens van den
eenen twintigh-
fien
lulii voornoemt implicite hadden voldaen, en
dat dienvolghende de voorfz geintreffeerde by 't
Traöaet alleenlijck gerefolveert was en vry bleef ,
hare adlete mogheo vervolgen daer fy in confor-
mite vande Wetten ende coftumen van de Veree-
nighdc Nederlandtfche Provintien fouden mogen
te rade werden, fonder dat haer door de voorfz
excepti ve woorden eenigh meerder recht is toege-
ftaen ; 'tfy ten regarde vande faecke felve , 'tfy
ten opGchte vande
manieren van 'tvervolgen der
ghefeyde aöie, als defelve voor het fluytenvan't
voorfz Traftaet hebben gehadt, blijckt niet al-
leen uyt de verklaringeby degemelte Heeren ghe-
wefene extraordinaris AmbaiTadeurs jeghenwoor-
digh op't voorfz gefuftineerden, endegeallegeer-
de vande meergemelde Heere Envoye
Donimmgh
gegeven, maeroock felfs uyt hare Miilïve'sdaegs
naer 'tfluytcn van't voorfz Tradlaet, te weten , op
den
vijfden September oude ofte Hen vyftienden
nieuwe üyl fefien hondert twee enfifìight aen hare
Ho. Mog. gefchreven, alwaer defeive vande meer-
geroerde excepti ve claufule /prekende, gebruycken
de navolgende woorden :

Wy konnen mede niet oordeelen of het conte-
nuvan haereHo. Mog. aenfchrijvens van den
een
en fmintigkften
iuly is daer mede implicite voldaen,
de^wiji de woorden geen prejudicie egghen, maer
wei diredle patrocineren de meyninge van haere
Hoogh Mog. in het voorfz aenfchrijvens vervat ,
&c.

Wat in coucheren vande voorfz exceptie ey-
gentlijck mach gsweeflfyndeinnerlijcke endege-
referveerde meyninge vande welgemelde Heeren
Conihcküjcke Commiflarifen, is hier ende Godt
de Heere jalleenbikent, maer in wat voeghenfy
haer dien aengaendeteghens de welgedachte Hee-
ren haere Hoogh Mog. gewefene Extraordinaris
Ambaflkdeurs uytterlijck verklacrt hebben, dient-
halven is by defelve Heeren ghewefene Extraordi-
naris AmbaiTadeurs particulier ende omftandigh
bericht ghedaen by haere Miilive van den
elfden
Augufly des voorfz laers feftien hondert twee ejt
feftigh j
waer ir,ne dienthaiven influeert het nac-
volgende.

Dewyl wy uyt de memorie ons door ordrevan
den Goninck op den
negenden defes toeghefoa-
den , vermercktcn dtttmen alhier daer op bleeHn-
fjfterendatde pretenfien vande gheinterefleerden
in de Schepen de
Bonne Efperance ende Bonneavon-
turt
foude moeten geeximeert. werden uytte ge-
nerale regel van annullatie der oude pretenfien van i 66/l,
den jare
fefiien hondert neghen en vijftigh refpeftive , ■ . — .
en dat het defelve vry foude ftaen , haere preten-
fien te vervolgen gelijck voor defen,
finder even.
■welvoer Cotnmijfarifen te raordengetrocke»
, verfoch-
ten wy eennaeder conferentie met de Coninck-
lijcke Commiflarifen, die wy op heden hebben
bekoomen, ende met veel redenen defelve tege-
moet gevoertde onredelijckheyt van foodanigh·
pretenfie, en ons daer tegens met vigeur geoppo-
feert, ende naer langh debat die Heeren voorghe-
flagen, datwyom vande faeckaf tewefen, ende
te thoonen dat haere Ho. Mog. finceerlijck ghene-
ghen waeren om dit Traflant tot befluyt te laten
komen, fouden toeftaen dat een aite apart foude
werden gemaeckt, waer door het aen de gheinte-
refleerden vry foude blyven het geentameert pro-
ces voor Schepenen van
Amfterdam te vervolgen , j- ^^^
behoudens parthyen haer exceptie cndefenfie ach- φι ht,
tervolghende de fchrifielijcke Aöe onder N. i. S'C
maer dit wierdt by haer Excellentie in't geheel ver-
worpen, feggende :
dat fy niet w'^en hoe het met "" '
i/iV werc^endedecircumftantien van dien gelegen
was, oock niet ofiy.een proces geentameert had'
den ofte niet, veel min waer,
koantadt haer der-
hahen niet in laten om dat fio te circumfiribereni maer
dat fy in^t generaci ■welmlde in een artikel apart fiel-
ten dattet de
geintereffeerdens inde bewulte Sche-
pen vry foude flaen haer geentameert proces te ver-
volgen achtervolgens de aite by haer gheconcipi-
eert,
ende onder Num.i. hier nevens gaende fonder Dea9ehitr
expreile van waer ende hoe, doch dat fy meenden «tvms mdcr
(volgens haer particulier oordeeL met het welckeÌY 3
gheloofden fyn Majefteyt van een fentiment te
Ziin ) dattet mofi gefchieden vnor den COmpetenten van ivoorde te
Rechter, daerhatr Ho, Mog. altijdtde vryheythad- ^omde.
den om de voornoemde pretendenten volgens de ordre
van't Landt en aller Volckeren recht, terenvoyeren
en dat in gevatte de Schepenen van Amflerdam waeren irt kle'^dc^ce
die competente Rechters , dat den Coningh fich niet
tr»itéili e-
foudeoppoferen > datfyder-spaertsvjieràengherenvoy- ftéconvcnu
eert,
mits dat fy daer van naer ftylevan ons Landt
fouden mogen appelleren daer het gheoorloft was, Oons des "
ende by weygeringhe ofte dilay van juftitie, aen dommag^s
haer Ho. Mog. klachtigh vallen, maer dat den Co-
ninck hebbende voor fyne Onderfaten gefproken,
ende zijnde haer faeckalbereytt getrocken in pro- iSj-, icfpe.
ces, niet kan werden geverght, in een publijck ^i^ement
Traftaet haer dien wegh afte fnyden. „"iké"'^'

i

Ρ

!!-r
li'··

'■ìHi
i ίξίΐί

ir

!1···

il

76

Ende 'of wel op't fondament van't gene voorfz amoriLs iet
is, haer Hoogh Mog. naer 'tfluyten van't voorfz imeieirci
Tradlaecmet goet recht hadden vermogen tede- p»«"ant
dineren ende afte wijfen de iHiwor/e die het den ^"uVieB™,
ghemelde Heere
Dovningh gelieft heeft nochfe- neEfpemnce
dert date van dien over 'tvoorfz fubjeft aen haere &ic
Henry
Vergaderinge te prefenteren, aengefien de voor- bonneavon-
geroerde faecke uyt de generale mortificatie niet roirpouïfti-
verder was geeximeert dan dat het de gheinteref- vre
leur pro-
feerden inde voornoemde twee Schepen vry bleef c" entime·
haerjgentameert proces als boven te moghen ver-
volgen j foo hebben haer Hoogh Mog. echter ten
overvloet, foo uyt civiliteyt als om de ongefon-
deertheyt der voorfchreve aólie , des te k aerder
allenthalven te doen blijcken , de voorfz ghepre-
fenteerde
Memorie gheftelt hebbende in handen
van Commiflarifen uyt den haren , oock door
defelve Commiflarifen in'c bywefen van Gecom-
mitteerden der geoöroyeerde
Oofi-lndifcheC^m-
pagnie defer Landen , met den meerghemelten
Heere
Downinghj terprefentie vaneen der;voor.
fchreve gheinterefleerden , geadfiileert met
drie
diftinéte Advocaten ^ nochmaels conferentie doen
houden '> alwaer de voorfchreve iaecke de
novo
in'c langhe gedebatteert geweeft zijnde byde ge-
melde Heere
DoiPningh wederom, conform'tge-
declareerde van haere Hoogh Mog. van den
tme*
en tvintighfien
lunii voorfchreve ende fisenfaiin'
tighfienAviguüi
daer aen volgende, met de rede- ;

ncn da ft toe dienende > voor affcheyt verklaert is,

dat

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 96-

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-veernghfle BoecL· 77

jèÓJU. dat de felve Hecren CommiiTarifen niet konden

__oordeelen de faeckc vande voorfchreve geinterefleer-

deneenichfinrs gefondeerttezijny jae felfs niet mee
cenige fcbijnvanredenen gepallieerc ce konnen werr
den, mee by voegiiige nocncans dat fay foo verre de
fcWcgcintefeiTeerdenfouden mogen genegen wefen
haere gepretendeerde adie verder te vervolgen > dat
het haer vry ftonde, conform 't voorfchrifc van 't
voorfz. Tradaec, fulcks te doen voor den ordinaris
compecentea Rechcer in conformite vande Wetten
ende coftumen defer Landen. Gelij ck dan oock hare
Ho. Mog. haer ón vermindert ende fonder prejudicie
van't gene by't voorfz Traöaet dienthalven in ma-
niere voorfz gcconditioneerc is, t'allen tijde bereyt
iulien houden > om foo dick ende mcniclimaei het
den meergemelden Heerc Z)fljr»i»g^ j ofeenighMi-
niftervandenHooghftgedachte Coninck fai komen
te difireren, aeudefelve door haere Gedeputeerden
handttaftelijck aen te vi^yfen dat den Staet over de
voorfz faecke, notoirlijck buyten alle reden, jae felfs
fonder cenighe fchijn van rechtmaticheyt, langher
moeyelijck gevallen wort. Aldus gedaen ende gear-
refteertter Vergaderinge vande Hooghgemelte Hee-
ren Staten Generaci in 'sGravenhage den vierden]mY
Jiflien houden vier en fefiigh.

De Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den doorgeficn j geexamineert ende overwo-
PioTcbii- hebbende verfcheyde Memorien by den

r eii in Heere Do-wningh extraordinarii Envoyé van den Co-
<Smicn ninckvan Groot Brittangien fucceflivelijck aen haer
l 'Ïnptiï ^^o· Mog. geprefenteert, houdende klachten tegens
«tuaciE^ de Geoétroyeerde Weft-Indifche Compagnie dfefer
anciuesi Landen, over ende ter faccke dat haere bedienden
ii»arta gewelt fouden hebben verhindert alle trafique aen
j'mna ■ focieteyt vande Conincklijcke Engolfche

Avanturiersopde Kulle van Gunea, ende fpecialijck
aen de Schepen
Charles, Jacques GoàQ Maria, heb-
bennaiiogenomen rapport vande Heeren hare Ge-
deputeerdendie over'tfelve iubjeft met den gemel-
ten Heere extraordinaris Envoyé, terprefentie van
deGecommicteerden der voorfchreve Geoöroyeerae
Weft-Indifche Compagnie in conferentie fijnghe-
weeft, ende na rijpe deliberatie daerop gehouden >
goetgevonden den felven Heere extraordinaris En-
voyé mitsdefen bekent te maecken dat haer Ho. Mog.
genegen zy η, ende gaerne fullen fien, dat niet alleen
over 'tgepafleerde ontrent de voornoemde drie Sche-
pen totredelijck contentement Vande geinterefleer-
den by interventie van fyne Majefteyt, ende van hare
Ho. Mog. of van der felver geauthorifeerden > inder
minne gehandelt, maer oock volgens de aenbledin-
gen door den meergemelten Heere exrraordinaris
Envoyé uyt den naem ende van wegen den hoogbft-
gemeltcn Coninck, ioo by monde inde voorfz con-
ferentien , als by gefchrifte in deflelfs Memorie van
date den
fevonden oude ofte den feventiende» nieuwe
ftijl der voorlede Maendtaen hare Ho. Mog-gedaen>
metdcfelveeengoetenfalutair reglement gemaeckt
moge worden, waerdoor diergelijcke ende alle an-
dere ongemaciten tuflchen beyde de Natiën voor't
toekomende, foo veel doenlijck , werden gepreve-
nieert, verfoeckende dat hy Heere extraordinaris
Envoyé voornoemt'tgene voorfz is, aende hooghil-
gedachte Coninck favorabelijck gelieve te rapporte-
ren, oock met verfeeckeringe dathare Ho. Mog. van
hare zyde de fake daer heenen fullen helpen fchicken*
ten eynde voor het toekomende alledifordres en ver-
onge ijckingen tuflchen beyde de Natiën, door goede
ende falutaire precautien verboet, ende voor 'tgepaf-
fserdecenen ygelijck na reden ende billijckhcyt,con-
tentement gedaen moge werden.

Aldus gedaen endè ghearrefteert den vyfden Juny
fifiien hondert fes en fefiigh.

E Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den doorgefien, geexamineeït ende overwogen
hebbende verfcheyden Memorien by den Heer

D

Dvtpning extraordiearis Envoyé van den Coninck van 1664·.
Groot Br//i<i»7;/>» fucceflivelijck aen hare Ho. Mog.
gheprefenteeri, houdende klachten teghensde Ge-
oétroyeerde Ooft-indifche Compagnie defer Lan- ^Boptn-
den , over, ende ter faecke dat twee diftinÖe Engel- 6e ti'
fcheSchepen, 'ceeaegenaemtde Heo^w/, en'tan- ^'"''f"
dere de
Luypaert, beyde t'zijner rijdt het ghemiinl jueuii»»
gchadt hebbende na Poritf op de
Kn&e wm Malabar , ïlup-
omme van daer afte halen de ladingedle gefcyt wert f^'^'·
aldaer tegens hare aenkomfte gereec gheweett te Zyn \
daer inne door de bedienden ende Oorloch-Schepen
vande voojfz Geoöroyeerde Ooft-Indifche Com-
pagnie defer Landen , fouden zyn verhindert ende
belet geworden ; hebben na ingenomen rapport van
de Heeren hare Gedeputeerden die over 'tfelve fub-
jedt met den ghemelten Heere extraordinaris
Envoyé
ter prefentie vande Gecommitteerden der vooilz
Geoétroyeerde Ooft-Indilche Compagnie in confe-
rentie fijn geweeft, ende na rijpe deliberatie daer op
gehouden, goetgevonden den felven Heere extraor-
dinaris
Envoyé mitsdefen bekent te maeckeh , dat
hare Ho. Mog. genegen zyn ende gaerne fullen fien ,
dat niet alleen .over'tghepafleerde ontrent de voor-
noemde twee Schepen tot redelijck contcatcmenc
vande gheïntereflèerden > by interventie van zyne
Majefteyt ende van hare Ho. Mog. of van der felver
geauthorifeerden, inder minnegehandek, maer oock
volghens de aenbiedinghen door den meergemclteit
Heere extraordinaris
Emieye uyt den nameende van
wegen den hoochftgedachten Coninck, foo by mon-
de inde voorfz conferentien, als byehefchrifte, in
deflelfs Memorie van dateden
fevenden oude, ofte
den
feventiendtn nieuwe ftijl der voorleden Maendt j
aen hare Ho. Mog. ghedaen, met defelve een goet
eedefalutairri^/CTWffwi gemaeckt moge worden, waer
door diergclijcks ende alle andere ongemacken tuf-
fchen*beyde de Natiën voor het toekomende, fo veel
doenlijck, worden geprevenieert 5 Veffoeckende dat
hy Heere extraordinaris Envoyé voornoemt 'tgene
voorfz is, aende hoochftgedachten Coninck favo-
rabelijck gelieve te rapporteren, oock met verfeecke-
ringe dat hare Ho. Mog. van hare Zyde de faecke daer
hpcnen fullen helpen (chicken, ten eynde voor het
toekomende alle difordres ende verónghelijckingen
tuifchen beyde de Natiën door goede ende falutaire
precautien verhoet, ende voor 'tgepafleerde eenen
yegelijck nae reden ende billickheyt contentement
ghedaen moghe worden. Aldus ghedaen ende ghe-
arrefteert den
vüfdeH luny βίΙίεη hondert vier en
fifti&h.

^e i^eecen fiaec Mog. <3ebemteecben tot
be faecfte öan Ëngheiandt, gebben ben twaelfden
junytccBecflaDccmge gecappoitceri / Datöefelbe
nu eenige Daggen am Den anbecen / op 'becfcgrpDe
'efllen / inDegcontgaDùen naegt)enenDeeeIegeHt=>
jegit banbr faec&e ren principalen / caechenbe be
Ibcgeepen
Bonne Efperance enbe Henry Bonnea-
venture
met alle be recroada Daecapt)ao;befengge:>
ballen / enbefulc&^infpecie mebe t'ggeaUegeecbe
ban beal^eecc
Downlngh obet 'tboojfs fubjert/
becbatinbecfcüepbeniBemocien / enDe toel boo;<
namentiych in feeehece ceplique bp t)em ben
dertien-
den
IQep feftien hondert twee en feftich een tjaece
üo. Hl^og. obecgDelebect met be (luchen baec toe
bienenDc / DatmcOebp.Deboo?f5 befoignebantgbt
tot tüDt üiacen befcgepDen alle be üeecen alfiiec aen*
tuefenbe <i?ebeputeecben banbe refpeetibe Sjobin»
tien / DieaochDoomaen^incompetenten ggetale/
gacc Daec bp^babbenïaten binden / bat befetbe i^er·
een gaeie l|a. Jgog. €iebeputeetDen niet gabben
bonnen binbeneenige beminfie cebenen ban tbjgr'
felingeomteenecbecenbe ptcemtoice cebenencnbe
allegatienbeebatin gate Üo. Mog. antteoo;beDea
twee en twintichften 3ÌUn0 be^^aet^jieftien hon-
dert twee
en feftich obtc'tboorfs fubject aenöe ggea
melbel&eec
Downingh gegeben / enbe be naecbcce
conficmatieban bien / ben
fes en twintichften

Φ 3 auftp

Berm»'
Cina ban
Ëeei;
ll$o-Mo
oBer

öOneel-
te latten.


-ocr page 97-

S A Κ ΕλΝ : vilö "S Τ A E Τ

7?

16^4,. CufipDÉ^fcïtjcnSiaer^ öaerop cetioIgBt / mitfBO=
,■ ^ Dcc^inDietìanOfiivicrdenDefccfoepcnùeJllèatnDt;
ÜJaet op BeöfliDccerct jtjnDe / goetacüonDen Dat
bp be boojf; boo^gaenDe anttooo;Den fouDe taccDcn
oepecnPcECt/ cnöc bat Bien cmtjetminbert Oe gcinclte
ÏJcercn öace ^a. .Ilöog. «©eDcputeecDeη berfocbt en
gelali toiecöcn / i)ct fotntniei; ban't boo?f5 öaccliéöeti
oebefoigncftbc te Jjccbattcnbp gcfcÖ?ifte / ombooj
öen l^rece üan Gogh, Parabe iu qualitcpt aljf ^m»
baflTabcuc <©jbHiaci^ ban beftii ^taet op fijn bectreft
naeiEngelandc, aciiben ïtoninch ban (iJiiJot 20jit»
tangientecöanbtn oöefïclt / enbe 3i)neJ«lSajeHept
ϋαεε Doo; bolhomentlticft obecuipgbt
te mogen tDec='
ben / bat baec i^o. .ilBog. bupten alle ceben enbe bil«
lichöiptobec bEöooifsfaecftclangeiMUOcpelöcft ge»
ballen tniecbe» ; cnbe nabemacl rcbtcc Oe faccfte ban
Deboo?f5ttofe ^icljepen aenbe jUbc ban
Engdandt
fclieen opgljenomcn en geb^ipclu te mecben tot een
ïjctcpt om jcgcnsS befen litaet ecnigc onbjunbelötlte
p^occbucenbpiien IjanDt te nemen
ì batotiecfnlcU^
De cStaUieecben ban befen ^taet / bic in fulcften ca^
balgen^ gemaecltte iSractatcn/ becobligeert foubcn
toefen foobanige p^ocebucen te helpen afüoeren / ban
De gelegentöept bec boozfj farche / fommiecltjch glje»
conficmeect / enbe bat ten Dien fme aen be i^eec fHm»
baffabenc Boroel, mitfgabet^ aen Dc öcfjbenten
Hcyns enbe Ie Maire, coppelljcli toegefonbeη fouben
inecbenDebooJoecoecbeanttoooibc ban ben
twee en
twindghften
^unp feftien honderc twee en feftich en
ben
vierden b£fe^/ met be fiuffienbaer toe fpecteten»
De/fll^ mebebejaSiffiben opbeboojfj bagenaenbe
©oogöPgemelbe «Conincli ban <i5?aat 25?ittannien
gcfcUjeben / mitfaabec^oocftbcantmoojbeottccbe
betoufle^cljcpeii /
Hoopwcl, Charles, Luypaert,
Jacques
enbe Maria op Den vijfden bitageatce(ìccct /
enbe be memocien bp ben gcmelten ïleece
Downing
be^ anbecen baegö^ aen liace l^o. J0og. göep?efen=
tem / omDecefpectibeConingenban
Vranckrijck,
Sweden
enbe Denemarcketi, op't fonbament banbe
t)oo|f5 gemaechte ^lliantitn banbe bjate bcfcljapen»
gept Dee booifs faeebe bebooten te infojmecen ! enbe
fiaecejlföajefleptenbeopceiöte enbe coomplatfante
maniere ban pjocebecen / ontcentDe Coninc&ban
Groot Brittangien booigaen^ gebjupclu/ toel te Doen
begtijpen ; Dat meDe ten gfjeldchen epnbe coppe ban
DefelbefluclitentecIianDen gefleltfoube bietbenaen
be i^eecen l^iniflct^ banbe booQbfigemelbe Conin^
gen alljiet cefibecenbe / bat toijbeci aenbe lüamcc
banbe <i5coctcopeetöe
Ooft Indiiche Compagnie tot
Amfterd. gcfcl)?eöen foubebtjojben / bat befelbeaen·
fien^ SSjief^/ ben tibboeact banbe felbe Compagnie
toilben Doen bectoaect^ fìomen / gcmunieett met
alle De fiuclicn tot be faecften banbe boojf; ^cljepen
Bonefperance enbe Bonavonture fpectetenbe.
gcbolge ban fnlcj: i^ ge/ielt öf fé Deduftie.

Hooge Mogende Heeren,

Achtervolgende en in voldoeninge van de Re-
folutie by u Ho. Mog. den
tteaelfdtn defes geno-
ftenSe »· " Ho. Mog. Gedeputeerden toc de

;fec{)tpcM faecken van Engelandc na voorgaende communicatie
SSoniie- metdeaihieraenwefendeBewinthebbersvandeOoft-
fé^ViiBe indifcbeCorapagniedefer Landen gehouden, inge-
^om- fchrifte vervat het fommier van haerluyden gebefolg-
Dontuca neerdeindevoorfzRefolucievanden
twaeÌfile» dcìes
breeder gcmentioneert, ende fulcx aen uwe irlo. Mog.
mitsdefcn voor ooghen te ftellen de redenen ende ar-
gumenten dienende tot aenwijfinghe vande notoire
ongefondeertheyt ; refiderende in het gefuftineerde
van den Heer
Dowmngh j Envoyc Extraordinaris van
den Coninck van
Graot Brittangien, raeckende de
twee Schepen de
Botme Efperance ende de Hewy Bma-
vontur»
3 en 'tgene by ofte aende zyde van Engelandt
üyc dien hoofde wort gepretendeert, ende hebben de
ghemeideuwer Ho. Mog. Gedeputeerden gcenfinti
geraden gevonden haer te verledigen, om pertincnte-
lijck cc inquireren waer uyt iefe queftien en diffbren-
ten eygeiitiijck baer oorfpronck genomen hebbftij «1-
foo fyghemeeiit hebben dat fulcx altans weynïchter tfiÖA^
faecke ibude dienen j alhoewel de Bewinthebberen '
voornoemt ons hebben bericht, ende oock uytver-
fcheydeAtteftatiendiede gertieltc
Heer Downingh ^
felfs nevens fekere Replijcqueop den veertienden
Jefiien hànderttvte enJefligh
aen u Ho. Mo. overgele-
vert en vertoont heeft, dat het voorfz Schip de
Bonne
Efperancetot Goa
in Ooft-Indien zijnde inden lare
jekien hondert drie en t;eertighi is verhuyrt gheweefl:
aen den Portugcefchen Generaci
fine om in dienft vanPortugael eengoet flental van
Portugeefche Soldaten, 'mitigaders der felver Slaven,
voorts Portugeefche Goederen endeKoopmanfchap-
pen in te nemen, ende daer mede na flimau te varen,
om weder van daer nae
Goa te retourneren, beyde
doenmaels Vyandtlijckeplaecfen vande Nederlandt-
fche Ooft-lndifche Compagnie ,· dat het voorfz Schip
daer op ghekomen zijnde inde Stra'et van
Malacca ,
ecnpiaetfe de ghémelte Compagnie toebehoorigh ,
ende de Minifters van dien daer van, mitigaders van
de Goederen van Contrebande daer- inne ghelaeden
contfchappen bekomende, ende fpecialijck mede dat
fy den Capiteyn Generaci
L.oujsCaTveUedeZouJa op
hadden, gemeent hebben na het Volckeren recht be-
voechttezijn , te cyflchen ende te vorderen, over-
leveringh vande fel ve, waer toe, alfoo de Engelfche
geehfints wilde refolveren, in voeghèn dat nae ver-
fcheyde aenmaninghen ende proteftacien daer over '
gevallen, die^vandevoorfz Compagnieeenigelofle
fchootendoende, endede Engeifchedicrop in ernft
antwoordende foodanigh, dateenigeMatrofendaer
over gequetftzyn geworden, 'tgevechtaengegaen,
't voorfz Schip genomen, entot^i^teie opgebracht
Ì£ geweeft.

i

" Ende belangende het Schip de ίίί»Γ>·Β«!Μνί»ί«Γ<τ>
dat het felve in den voorfz lare
feflienhojtdert drie en
veertigh
ontrent het Eylandt Mauritius is geftrandt y
ende by den Schipper ende 't Engelfch Scheeps Volck
t'eenemael geabandonneert, met fchriftelijcke ver-
klaringe dat fy haer leven nietin perijckel wilden ftel-
len om daer van yets te fai veren, ende dat fy dien-
volgende wel mochten lyden, dat het Volck vande
voorfz Nederlandtfche Compagnie haer beft deden
om't voorfz Schip ofte dc ingeladen Goederen van
dien, foo veel doenlijck te bergen , gelijck daer van
oock yets is gefalveert, doch na 't bericht vande Be-
winthebberen voornoemt, van weynigh belangh, foo
als hier na breder fai worden verhaelt.

Van gelijcken fullen de voorfz uwe Ho. Mog. Ge-
deputeerden in defen voor by gten de redenen waer-
omme defe faecke behoorde aengefien ende gehou-
den te worden voor afgedaen en gemortificcert door
de Traöaten in den jare
feflien hondert -vier en v'^tgk
ende fefittn hondert negen tn vijftigb met Engelandt
gemaeckt, alfoo alle defel ve redenen vervat ilaenia
de antwoorde die u Ho. Mog. in den jaere
feflien hoof
dert twee en fifiigh,
dien aengacnde aen den gemelten
HeerΧ>οΐρ»/Λ5ί^hebben gegeven, gedateertden
twee
entvintighflen
luny deflelvigen laers, maer alleen
kortelijck feggen, ghelijck in de voorfz antwoorde
voort breder wort genarreert, dat de faecke geheel
ende al inder minne is afgehandelt ende daer over
een finael Accoordt getroffen, tuflTchen de gemelte
Compagnie ter eenre , mitfgadersy^foi
Pergent enda
David Gouhard,
foo voor hem felven ende ais procu-
ratie hebbende van
Wiütat» Conrten ende andere gein-
terelTcerden in de voorfz differenten , ter andere
zyde, ende dat voor een fomme van
v^en tachtïgb
duyfeat
Carolus guldens, dieoockeflfedliveis betaelti
luydende 't voorfz Accoort, mitfgaders de Aéle van
Borghtocht de Ordonnantie en Qmtancie daer onder
gevoeght, alsvolght,

Λ Lfio differente» entfiaen fijn tttfféen de JE. Bewint-
J;\hebberm vande Nederlandtjche Geoihoyeerde Οοβ-
Indifiit Coptf. ter eenre; mitfgaders de
EyUcoh

Pei'-


-ocr page 98-

ÌÌ<ÌA· Pergens» bift David Goubard , fio voor hemfeheni

__gadeahpfocttratie hthhnde van dt» E. William Cour-

ten j eudtanderegeintereifeerdens inJegemelte dijferen-
ftntoï Londen , ter andere z,ydea ', ter faecke van Jeec-
]i(r Schip geeaemt
l'Efperance, /» den Jave feftieii hon-
gert drie-cn vèertigh worledèn , ontrent de Stadt Ma-
lacca vande Miniflers vande gemelto Compagnie, ■ óm re-
denen daer toe dienende, met fijn ingeladen Goederen aen·

dat de voornoemde Jacob Pergens , ende Goubard
yergaderingevande Seventiene, de gemelte hare pre-
tenfienomeenmael vande filve afte zijn eyndelinge te-
groot hebbende op een Somme van
hondert duyfept

dtns , endedaerepgehoort zyndedeprefentatien 'vande \

gemelte Vergaderinghvan t'ierentighduyfenc guldens, \
na dat hare Ed. de refierende diprende
dertigh duyfent j
guldens, al ende geheel ae» de uytj^raeck vandefi Ver- |
gaderinghgefibmitteert hadden, aende voornoemde "Per- '
gens ende Goubard voor alle de gemelte\hare pretenfien
tnde aenkleveft van dien. egene uytgefonderti cfghere-
ferveert by defen toegheleyt hebben de fomme van
vijf en
lachtigh duyfent^a/i/fwi,
mits voor den ontfangh van
de gemelte penningen, fieüendefiifffante cautie vooraBe
mmoninge, alle Hieelcke bj de gemelte
E. Pergens ende
Qoxxh^xàgehoort-fynde, daer mede contentement genomen
hebben, alles ter goeder trouwen, fonder arch ofte Ufi,
fijn daer van gedaen maecken twee aUeejts luydendeAHe»,
en de wederzüdts tuffchen ghemelte parthyen ghetey ckent
binnen Middelburgh in Zeelandt den
achticnden Septem-
ber
feftien honderc negen cn veercigh, eude'was on-
derteeckent

lacobPci-gcns.
i?avid Goubard.

1. C. Hayman
iacob Rogh,
ï.'Sonilacn Coiirien.
P, D.Caipcntier.

r. van Santen.
Adii»eii3efmc. ,
I.FreilcksAbbekirck.
Herke ΛπΓι Noortlint.

Copie der Borgbtocht,

IciOndergefchrevefiellemy filve Borge in volle For-
fneever devoorfz viifctmchtighduyicntguldens , den
t wintighften September feftien honderc negen cn vcer-
tigh,
ende was enderteeckent

PietcrBoudaen Courten.

Cope der Ordonnantie.

He Trtfiriers gheJieven ie betalen aen den Heer lacob
Pergens,
de Somme van veertien duyfent een hondert
fes en feftigh Ponderi dertien Schellingen, vier groot
vlaems,
ende dat volgens het ContraH ter Vergaderingh
va» de Seventienegemaeckt, in Middelburgh
J Adi tWin-
tighften
September feftien hondert negen en vecrtigh,
Ilias onderteeckent

lacob Hcyman.

Nicolaes vander Merö.
Sommapond, - - -13 -

Onder fiom,

IckOndergefchreve bekenneden Inhout dtfis Ontfan-
ghente hebben in Middelburgh
Adi twintighften iift-
tember feftien hondert negen enivecrtieh, Onder-
teeckent

, lacob Pergens.

Devoorgeroerdewoordevan u Ho.Mog. metde
Itucken daer toe dienende, ende onder andèren me-
oe tvoorfzAccoordtaenden.gemelton HeeriDow-
«'nghm handen geftelt zijndegcweeft, bevinden de
v^rfzu wer Ho. Mog. Gedeputeerden dat het fel vc
Accoordc geenfints by hem ontkent, of in contro-
vcfüc ghctrocken wort, ghelijck 't felve oock inder

daer niet ontkent ,ofte in controverfie gctrockenkan

wordeh,, edoch dat echter by hem gefuftitieert wort _

het felve Àccpordc nul ende invalide towefen> fon-
der daer Ïoe nochtans eenigh
ander fondament t'alle-
gueren, dat'tfelvefoude lijn gemaeckt, cerftelijck
cum non domino ende ten tweeden, meteen Per-
foon dieallànge jaren te vooren banqueroct foude |yn
geweeft. '

Wordende het eerfie door den Heer prnrfingh
voornoemt daer mede riaerder geadftrueert, dat de
yoornòémde
Courten fyn rechttoe beydede vpbrfz
Schepen ciade inghelade Goederen, al in den jaere
fefiien hondmveertigh met confcnt ende toefteramin-
ge
wAn-.SiiEduard Ijidleton, die daer op al voor date
van dien by formeel contrad gheaiEgneert was ghe-
weeft, foudèhebben gecedeertendeovergedacngc-
hadtaenPtfw/wP/w^ar i ende "den ielven
Pindar daer
door eygenaer daer van geworden zijnde, den voor-
noemden
Courten naderhant daer van niet heeft kon-
nen noch mogen difponeren, ende dat oock by ge-
volge met hem foodanich Accoordt niet validelijck
ingegaen heeft konnen worden. Infonderheyt niet
daer den fel ven
Findar meer. als anderhalf jaer voor
date van't tóaecken van dien, door een notariale in-
finuatie kènniffe van zyn gekregen recht aende Com-
pagnie hadde'gedaen.

Ende aihoevrel het voorfz argument "alfoo voorge-
ftelt van gròote kracht ende éfficatie fchijnt te
wefen ,
foo hébben fapchtans;deopghemelte uwer Ho. Mog.
Gedeputeerden klaerlijck befpeurt , dat de faeclje
wel ingefienende in haergrónden geexamineert zijn-
de, het felve t'eenemael liomt te co rrueeren ende tc
verdwijnen.

Zijnde wel waer, datiiaerluyc vande,voorfz ber
fcheyden j by den gemelten Heer
Downingh gepro-
duceertinden
]ittfifiien hondert Pmee enveertigh, pp
den
negeittiendenOecemher tot Londen in Engelandt,
ingegaen ende gemacckt is feecker ampel ende breedc
contraft , tuflchen de voornoemden
Wtllient CourteH
Schlicknacp ter eenre, Sir Èduard jL/<//<?/e» ter andere,
ende den vöornoemden Λ> ΡΛ»/Ρ/βίώ:ίί ter derde zy-
de, daer in ghepermitteert zynde, dat den voorfz
Courten, aen den voorfchreve P/Wer fchuldighwa»
een fomme van
acht entwintigh duyfent acht hondert
pondt fterlinghs, onder afcreck van een fomme van
vier duyfent γοηι fterlinghs, tot voldoeninge vande
welcke voor reeckeninge van den felven
Findar , na
Livorne verfonden waren twee kondert Balen Peper >
den felven
Courten by het felve contrail feyt en ver-
klaert, dat boven de verfeeckeringh die hy terfaecke
vande refterende
een en twintigh duyfent ende acht hon-
dert
pont fterlinghs, door de borghtochte van eenen
Samuel Sommei haddc gegeven tot betuyginge, dat hy
genegen was, hem a le verdere verfeeckeringc we-
gen de voorfz fchult ende de intereffe van dien te ge-
ven, mitfgaders den felven van alle fchaden endein-
tereflè te bevryden, hy met wilie ende toeftaen van
den voornoemden Ι,/Λί/ί». endeneffens den felven
aen den Voornoemden
Findar was gunnende, verhan-
delende ende verkoopende alle foodanighe Schepen
met haer toebehooren, als in het voorfz contratì ftaen
geexpreffeert, ende onder defelve de
Bonne Efperanct
tnàt Henry Bonaventura,
ende dat met alle de Goe-
deren ende Koopmanfchappen in de voorfz Schepeu
geladen voor't vrachten, voordelen, provenuen ende
retouren.

pan hoewel de woorden in de perioden wat breedt
fchijnen te gaen, en mede te brengen een overdracht
van abfoluten eygendom^ fo blijckt nochtans uyt den
gantfchen contenu van'c idiftrument, dat de mey-
ninghe ende intentien vande contraöen niet ander»
noch vorder is gheweeft, als dat het voorfz tranfport
alleen foude dienen tot een Woote verfeeckeringe ,
ende dat niec alleen uyt de woorden die daer even te
vooren gaen, ende niet anders als van eeae
verfeec-
keringe fpreecken , maer voomamentlijck ende uyc
het geene voort daeraenis volghende, aJiwordende
voor eerft expreifelijck gellipuleert, dat de difpoil-
<0 4 tie

en OORL OGH. ^tPier.en^mtMe SoecL ή 9


-ocr page 99-

SAKE Ν van S Τ A E Τ

8o

%66^· retouren of provenuen foude blijven aen

' Courtea (tnd^ Lidletoa i dieoock fouden mogen vol-
llaen > mirs betalende aen den voornoemden
Pindar.
uycderecouren van beyde de voorfz Schepen fooda-;
danigefomme, endedacopalfulcketermijnen > als
hec voorfz contrai brccder uytwijft, te weten, uyt
deretouren vande
Bonne Efferance drieduyftnt pont
fterlinghs , ende uyt de retouren van de
^onneavon-
turetweeduyfendtendemyfhondert
pondc fterlinghs y
te (amen vijf duyfent v'^f hondert pondt fterlinghs ,
ende dat in twee termijnen , ende fonder dàt den
voornoemden
Pindàr eenige adie ofte pretenfie op
het overige foude hebbenjofte datmen gehouden fou-
de fyn aen hem eenige reeckeninghe daer van te doen
ofte geven.

So ende gelijck alles klaerder mede bracht de perio-
de van't voorfzcontraót hier na van woorde te woor-
degeinfereert.

Tot nutlckeneynde noch vorder gheaccordeert is'hy ende
tujfchen Ρ art hy en in de jen, ge/ijci oock den voorfz
Paul
Pmdarj Tfor^eOT, fijne Rxecuteurs^ Adtttinifirateurs
ende gheejjtgneerdens, contraheert, belooft ende accor-
deert aen eTide met de voorfx,
Willem Courten ende Er
duard LiAition Ridder > hare Executeurs ende Admini-
firateurs, ende elck een van hun by defen jeghennuoordi-
ghen, in casde voorfz,
Willem Courten j ende defen
Ridder
Ëduard Lidleton, efyemandt van hun > hare,
efyemandt van hare Erfgenamen, Executeurs, of Ad-
minifireteursvan tydt tottijdtt als de voorfz, refpe&i'
vtlijck ende i»V by fonder, /ùllen ketren uytOofi-Indie»,
ende dé hoven-gheroerde > of fiodanighe andere flaetfen
ende goederen, φιΐοβ ende aen Landt ghebracht fuUen
■toefen tot Londen, of elders. fVaer door de Policien of
'Brievenvanaffeurantien {défelve refpeÌìivelijckconcer-
nerende) komen te expireren , ende nul te ivefen , -wel
ende deughdelijck fuüen betalen, of doen betalen uyt de
goederen en koopmanfihapfe», geladen of te laden, ghe-
Jcheept ende ghekeert 'tn de νοοφί refpeBive Schepen ende
uyt het prevenu va» dien , aen de voorfL· Ridder
Paul
Pindar,
fijne Executeurs, Adminifirateurs ende Geaf·
figneerdens, de refpeSive Somme aettige Engelfihe mun-
te, hiernai» dejèn uytgedmckt, op alfulcke tydenende
in foodaniger voegen ende manieren ; als hier na in defen
viertgemelt, gelimiteert ende geffielt. Teiueten, van
ende uyt de goederen ende koopmanfchappen gheladen ofte
laden, ende keerende in't voorfz Schip , ghenaemt de
Loyalcy van Londen, ende het prevenu van dten, de
SowwiTrtwduyfent ponden , van ende uit de goederen

'm't voorfz. Schip de Bon Efperance, aliàs de goede
Hoope
van Londen, ende pre venu van dien, de Somme
Kd»drieduyfentponden; namentlyck, vijftien hon-
dert ponden
in een Maendt na het retour, arrivement ,
ende lofftnghevan'tfelve Schip, endede refi erende y\\Ì-
ticn honderc ponden , in t-wee Maenden na foodanigh
retour, arrivement, ende lofpnghe deffelvtgen Schips ,
van ende uyt de goederen ende koopmanfchappen gheladen
ofte laden, ende keerende in^t voorfz. Schip, genaemt de

na dieswegen is uytgedruckt, fonder eenigh ielet, meeyt ΐχ5(54(,
ηφ> oppofitie of interruptie vande voorfz Ridder faul
Pindar , Executeurs, Admimftrateurs. ofte Ge-
ajjigneerdens, of van yemandt der felver, ende fonder
eenige Reeckeninge, ofyetvies anders te doen betalen , of
geven dienaengaende aen hem, of aen henluyden, of aen
yemandt vandefelvi^e,

Ten tweeden, dat den voorn. Pindar in geenderley
manieren foude dragen of lijden eenige fchade of ver-
lies door Schipbreuckof anders ce vallen, maerdac
defelve alle fouden worden gedragen ende geleden by
den voornoemden alleen; luydende de woor-

den felfs, alsvolght:

Nietteminfio is vydersgeaceordeert ende verklaert hy
ende tujfchen Partyen in defen, dat de voorfz. Ridder
Peul
Pindar
fijne Executeurs, Adminifirateurs, ofte Geafiig-
neerdens, in geender^ manieren fuUen dragen φο lijden
eenipfchadeofverlies dieder foude mogeu gheheuren door
eenighe fchipbreuck ofte anderfints, over devoorfaver-
haeldefaecken, maer fuUen elle foodamge fchade ende ver-
lief en, by aldiendatter eenige mochten vaUen, gedragen
ende geleden voorden, bvdevoorfii
Willem Courtea >
fijne Executeurs ende Admmfirateurs, (é'Ct

Ten derden, in gevalle den voornoemden Courte*
ende Lidleton op de voorfz geordonneerdeitermij nen
geen betalinge foude komen te doen, dat als dan P/»-
de Goederen wel fai mogen aenvaerden endebe-
neficeren, om de bedongen Somme daer uyt te con-
fequeren, maer gehouden blij ven het overige uyt te
keeren en te betalen aen den voornoemden
Lidleton,
. ofte fo als de woorden dienaengaende nader didtercn «
die hier na volgen.

Zijnde'hy defen noch verder geaccordeert by en tuffche»
Parthyen voornoemt , in ghevalle de voorjh
Willem
Courten
ende Eduard Lidleton Ridder, hier na t'eeni-
ger tijdt in gebreecke fouàe mogen blyven te bet alen fooda-
mge Sommen vanfenningen in defen gementieneert, die
verfchijnen en te betalen fuUen zijn op't arrivement ende
lojfenvanhotdanigeder voorfz. Schef en , contrarie de op-
rechte intentie ende meyninge van defen
]egem»oardigen,
dat als dan op ende na foodanighgebreck van betalingh der
voorfz. Somme vanpennmgen als voerfz. is, het vry ende
geoorloftfalfiaenaen den voorfz. Ridder
Paul Pindar ,
fijne Executeurs , Adminifirateurs , ende Geaffigneer-
devs, van ende uyt de voorfz. Goederen ende Koopman-

ende Koopmanfchappen geladen cf te laden, ende keeren fchappen , gelaten ofte laden, ende keerende in alle ende

Wenry Bonavontura van Londen, ende prevenu van ! teurs ende Adminifirateurs, teeghens of ter faecke van

dien, deSommevan tweeduyfent vijf hondert pon- jj.j--------·-----------^i.j...

den, in eett Maendt na het retour, arrtvement j ende
loJfinghevanUvootfe· Schip, endede refierendeàuyieot
ponden , in tiuee Maenden na foodanigh retour, arri-
vement , ende lofjinghe dejfelvigen Schips, van ende uyt
de Goederen. ^c. Dat als dan ende in fulcken gevalle
van betalinge der voorfz. ref^eBive Sommen > van ende
uyt de goederen en koopmanfihappen,geladen ofte laden,en
keerende in de votrfx. rejpeélive Schepen, in voegen ende
manieren als vooren, het vry ende gheoorloft falfiaen ,
aende voorfz. Ridder Έ.ά\ΐίίά1^ϊά\ηοα fijne Executeurs
ende Adminifirateurs 1 rufielijck ende vreedeli/ck te hou-
den, hebhen ende ghenietentn fijne of henluydpr handen
ende pojfejfie, aüe ende yeghelück de vordert tpde over-
blyvjende Goederen, Waren ende Koopmanfchappen {ho-
ven de gene die aende voorfz. Bidder
Paul als voeren t
moeten hetaelt worden ) geladen ende te laden indi voorfzi
rtfpeSive Schepen. tta btheeve ende ter intmifj els httr

foodanigh Schip ofSchepe» dieder gearriveert en entladen
fuüen viefen , na alfulckefauten van betalinge alsvoorfss.
is, metaUeredelijcke koffen endeongelden uytghegeven
ter faeckevan dien, ende fai de voorfz. Ridder
Paul Pin-
der
fijne Executeurs, Adminifirateurs, ofte Genffigneer·
dens, al het vorder
fuperplus, datby hem of henluyden
faiontfangen ^nde ghenotenzijn, betalende endeuytke-
rende, of doen hetalenendeuytkeeren aen dt voorfz,
άΛ\χ·
ard Lidleton , fijne Executeurs ende Adminifirateurs,
of aen yemant vendefelve, ^c.

Ten vierden , dat hy rghehouden foude fijn van't
gene hyt'elckens foude komen teomfanghen of aea
hem betaelt te worden, aen den voornoemden Cour.
ten.ende Lidletm, tc geven fync;quitantie.ende]de·
charge;

Ofte gelijck het Contraö fprceckt in navolgende,
woorden.;

yegelijcke der voorfa Schepen, ghearriveett ende ghelofi
zyncie , nafoodanighefaute van betalinghe , alsvoore»
aen fich felven of hen filven te voldoen^ fio v>el alfulcke
gelden aljfer achterfiaUigh ende onbetaeltfuüen wejen aen
de voorfz.
Willem Coürten ίπΛ Eduard Lidleton Rid-
der, IVegens of ter faeckevanfoodanigh Schip ofte Sche-
pen
s als mede alle ende yder fiodanighe andere Sommen
van penninghen, alfferverfchenen ende te bet alenfuilen
wefenaende^voorfz. Ridder
Paul Pindar, fijne Execw


-ocr page 100-

■ Zijnde necheeHdrachtelyckgeaccordeertbyeHdetuJfchen
16 64· Ïmbyett in defe» , ghelijck oock de voorjz, Paul Piu-

"-- d'jr, worheni. fpie Erfgename» Executeurs inde Ad-

mimfimteurs 1 vorders contradesrt, behOft ende geac-
(ordeert aen ende met de voornoemde
Willern Courten
ende Eduard Lidlecon Ridder . hàfe Executeurs ende
Adrniniflrateiirs by defeKtegeHvioordigen : Dat hy
Paul
Vïndir Ridder , zyt/e Executeurs, Adminifirateursmde
Gealjigmerden > of yemandt van henlieden , fuUen, en
irnUen v/in tüdt tot tgdt na of henlieder ontfangh.
vanfiadajiig'he Goederen ofteKoofmanfihappen, fomme
cfiefommtn vanpenningen van den voorfchreve
Willem
Courten
etide lictuard Lidleton Ridder ^ hare Execu-
teurs ofte Adminifirateurs, of yemandt vendefelve > in
tmnderinge ende op reecke?itnge vande voorfx, fchult van
vieren twintigh duyfent, acht hondertponden
r,eer'tfelve biUickeneyfeverfocht luordt, maecken ende
geven, ae?i de» voorfi
Willem Courten Eduard
Lidleton
Ridder , hare Executeurs ende Adminifira-
teurs, of yemandt vande felve , des begerende quitantie
of decharge, voor foo veel defehighe fchuldts ■, als hy
Vaul PindiT Ridder, xyns Executeurs ende Adminifira-
teurs, ofte GeaJJìgneerdens, vantydttottydtfuUenont-
fangkm ende hem hetaelt-worden door de voorfx.
Willem
Courten
ende Eduard Lidleton Ridder . hare Execw
teurs ende Adminifirateurs 1 ofteiemandt vande felve,
volgens de -ware intentie ende meyninghe hier vooren •Oet-
klaert, é't.

Ten vijfden, dat wanneer de voorfz volle fchuldt
aCD den voornoemden
Vtndar foude fyn voldaen, hy
alfdanàen den voornoemden C<7ttr/i» ende >

füude moeten overleveren »lle de Obligatien en ver-
fekertheden dien hy dacrvan tot lafte van den voorn.
Courten\n handen haddc, foo oock betalen alle'tgene
uytte policen van affeurantie, of eenige van dien, fou-
de komen over te fchieten, in voegen de woorden
van't voorfz Contraft infgelijcx brecder uyt wyfen,
cndo hier na volgen ;

Ende-itiyders dat hy Paul Plndar Ridder, zijne Exe'
cuteurs ende Adminifirateurs, fuUen ende willen van tyd
Tot tijdt ter begeerte vande voorfg, Willem Courten ,
ende Ridder Eàmxà Lidleton, haer lieder Executeurs
ende Adminifirateurs, ofte yemandt vande fel ve geve»,
men henluydenen yder van hun , eprechte endt deu^de-
lycke Reeckeninge ende Reeckeninghen, van alle fooda·
nigepenfiingen als hy
Paul Pindar Ridder, fyne Execu-
teurs of Admtnifirateurs uyt krachte defes van tijdt tot
tijdt fuUen ontfanghen, op de Policien ende Brieven van
Ajjeurantie hier inne vermeit ; ten eynde dat foo waTt'
neer het blycken fai, dat de voorfz fchult van
vieren
twintigh duyfent acht hondcrt ponden
j metdelnte-
reffe teghens
acht ten hondert in't jaer daer op verval-
len , ende foodanighe koflen en ongeldcn, ais vooren ,
voldaen ende betaelt z,ijn, dat de voorverhaelde Obli-
gatien ende alle andere verfeeckeringen hy de voorfchreve
Willem Courten > ofte yemandt anders ghepajfeert,
voor de voorfx. fchult gerefiitueert worden aen de voorfz.
Willem Courten , ende Ridder Eduard Lidleton ,
hare Executeurs ende Adminifirateurs, om ghecajfeert
en te niet ghedaen te reorden } in laelcken gêvaUe van
vollervoldoe?iinghe en betalinghe vande voolf(. Ridder
Paul Pindar, voor hem, zijne Executeurs ende Admi-
nifirateurs , contraheert aen ende
met den voorfchreven
^ì\ìtmCo\l\ten ende Ridder
Eduard Lidleton. hare
Executeurs ende Adminifirateurs t te fuUen overleveren
de voorfz, Obligatien ende verfeeckertheden als voorfz.
is, als mede tefuUen leveren ende betalen aen de voorfz
Ridder
Eduard Lidleton , s,yne Executeurs of Admi-
nifirateurs , ofte yemandt vande felve . al het vorder
fuperplus vande penninghen ontfanghen op de voorfz
Foliiien, of eenige van dien, of anders de voorfzfchuldt
•üae vier en twintigh duyfent acht hondert ponden,
enalle Interejfen daer op verfchenen, en te verfchijnen
als vooren ; neffens alle kofien en ongelden vande voorfz
Paul Pindar, zyne Executeurs, Adminifirateurs , of
Geafftgneerdens Ì gefchiedendo teroorfaeck vandi voor-
verhaeldefaecken j ahoorm Un velleti vtldaen en betaelt

Tot naeder beveftinge van welcke boven geinfe-
reerde perioden het meer gementioneerde Contraft
van den
negentienden Decemb. fefiien hondert faeeen
veertigh
in't geheel is fpreeckende.

Uyt alle 'twelcke dan dc voorfz uwer Hoogh Mog.
Gedeputeerden geoordeelt hebben daC hanttaftelijck
is afte nemen , dat den voornoemden
Ïindar by hec
voorfz Contraét , noch eygendom , noch poflèlïï
vandü voorfz. Sdhepen en Góederen heeft bekomen i
geen eygendom, om dat hy geen
rifico heeft geloopün,
maar alle de fchadetot lafte VanjCwrtew mofte ko-
mqn,
res enimperit fuo dominò.

Mitfgaders, om dat by fubjena is geweeft het doen
van reeckeninge ende geven van quitantle van't gcné
hy foude komen te ontfanghen^ Item : omdathy
wort belaft met reftitUtie: van't óverige, nefFens de
policien van aflêürantie ende diergclijcke,alle/twelck
geenfints opeen eygenàer appllcapel is,of in hem val-
len kan. Goen poöèffie, om dat
Courte» cùàe Littel~
ton
de difpofitie over dc retouren exprelïèlijck aen
haer hebben gehouden, ende alleen aengenomen hem
daer uyt felft te voldoen, mits dat in gevalle fy daer
van in gebreke bleve, hem wel toegeftacn is de Sche-
pen ende Goederen felfste fullen mogen aéntàften,
en fich felven daer uyt betalen, tot fo verre,als hy daer
volgens het voorfz Contradt uyt deRctouren van ye-
der der voorfz Schepen foude moeten ontfangen,oh-
der belaftinge nochtans, vaohetoverfchietende we*
der uyt te keren.

Boven 'twelcke de meergemelde uwer Ho Mo Ge-
deputeerden noch van remarque geoordeelt hebben,
dat den voornoemden
Courten by 'voorfz Contradt
Ί·ίϊίάϋΏ]·ό.χζ. feftienhondert tvee enveertigh,, foo wel
verklaert den eygendom van't voorfz Schip
deBonne
Efperance,
als van alie vordere te tranfporteren aen
den voornoemden P/W(ir, aen weick Schip nochtans
fooalsfedert gebleecken is, hyfelfsgeen eygendom
ter wereldt heeft gchadt.

Gelijck oock ten dien regtiarde het voorfz Ac-
coort neffins den voornoemden
Fergens, mede is ge-
Tai.t:öi.tmeiDavidGoubard, dewelcke aen den voor-
noemden het voorfz fchip eygentlijck hadde
verhuyrt, mitfgaders decharte partyen daer over ghe-
maecktjgiteeckentjende die voor
vyftien en een halve
Part cygenaer daer van was, ende wat de vordere Re-
ders belanght, bchalvcn dat hy den voornoemden
Fergens tot hetgunt voorfz is, fpecialijck hadden ghe-
machtightjfyn defel ve federt uyt de voorfz
een en tach-
tigh duyfent
guldens, alle mede voldaen ende betae/t,
waer van!de acquitene als noch onder de Compagnie
beruftende zijn.

In voegen, dat mitfdien in allen gevalle geen andre
noch verdere ipcculatien van tranfpólt, of rcël recht,
fouden konnen vallen als op de goederen die wegen
de voorn.
Courten daer inne geladen foude mogen fyn
geweeft.

Wekken aengaende den gemelten Heer Daitufingh
heeft gelieven te allegeren, dat na de Wetten vaa
Engelandt dooreen ümpel felli cranfport of contraft
den eygendom fonder eenige bykomcnde traditie o-
vergact.

Maerbehalvyidat fulcx geenfints foude over een
komen met de bekende regel,
quodtraditionibuinon.
nudis Pa&is rerum dominiti traasfö-antunende
dat meu-
blé goederen by hypotheeq geen gevoigh én hebben ,
dat bu yten des foedanigh recht dc commercie gantfch
endegaer foudedeftrueren.

In gevalle fulcx geen plaets foude konnen hebben
buyten Engelandt, voornamentlijck niet In Ooft-In-
dien,daermen met andere Natten Contradeert, ett
daer foodanigh pretens Engels recbt, mits de continu-
eie traditie ende leverantie van fodanige goederen, als
bevoorens by fimpel contracd in Engdandt albcreytï
aen anderen geeranfportecrt foude konnen wciên,no-
roirlijck fonder de luine vaa de Engelifc Commercie
niet ingevoegt foude konnch woMen, foo oordeclen

boven

cn OORLOG Η. ^tVter^en^-ueemghflêBoeck 8 l

zif«Je, volghens de onrechte mtentie e»di mej/ntHghe van j <j
Jefentegenwaordigcn, (^c. _^


-ocr page 101-

1664» boven dien de meer-gemelte uwer Ho. Mog. Gede-

ώ___ puteerdens dac'c voorfz. gefuftincerde in casfubje£t,

oock notoirUjck komt te corrueren, met of door de
claufulen in het voorfz contraél: van den
']iixefefikien
hondert twee en-veertig
begrepen , waerby klaerlijck
te fien is dc wille van de contrahentcn geweeft te zij n,
dat noch den eygendom , noch de poffeflSe aen den
voornoemden
Ïindar , foude overgaen , maer alles
acn Cuurten bly ven , en fonder dat den voornoem-
den
Pindar dienvolgende yets anders of verders, als
toefeggingh en belofte van bctalinge uyt het provenu
van 't toekomende retour, daer by heeft verkregen.

Zijnde notoir, dat de Contrahenten buy ten hare
intentie niet kan gehouden of verobligeertzijn.

Dat voorts fulcks niet alleen het verftandt fy ghe-
weeft van partyen refpeöive, ten tyde van het maec-
kenvan't voorfz contraft, maer oock naderhant be-
vinden de voorfz uwer Ho. Mo. Gedeputeerden daer
uyt, dat wanneer't voorfz Schip de
Benne Efperance
als vooren Was aengehaelt en geconfifqueert, niet den
voornoemden
findar fich heeft geopenbaertgehadt,
omme met de Ooft-Indifche Compagnie daer over
te liquideren ofte contraheren, maer den voornoem-
den
CoHTten. dewelcke tot dien eynde bekomen heeft
de Brieven van addres en voorfchrijvens, eerft van 't
Parliment of Hoogerhuys, en naderhant van den Ko-
ning van Groot Brittannien, breedergementioneert
in u Ho. Mog. voorfz antwoort van den
fwee en twin-
ti^/ten Juny fifihien hondert twee en feflig.
waer by iij η
hoogll-geaachte Majcfteyt uytdruckelijck verklaert,
dat de voorfz twee Schepen en Goederen , niet den
voornoemden
Vindar, maer den voornoemden Cour-
ten
competeren , recommandcterde tot dien eyn-
lie dat daer over aen den felven
Courten fatisfaótie fou-
d;, mogen werden ghedaen , gelijck mede by Miflive
aen den Heer Refident
Bojhelgekhreven, den fel-
ven expreffelijck wordt ghelaft voornoemde Pirgewij
als het maniement van
Courtens afFairen in Hoüaadt
hebbende, oock hem Perdici daer inne te raden, en
van tydttottydtbehulpighte
Zijn na fijn vermoghen.
Gelijck dan oock bevonden wort, dat d«i voornoem-
den hndar j fich naderhant mede op doende, noyt gc-
fufiineert heeft dat^hy by het voorfz contrad eenigh
rtcht van eygendom hadde verkregen, ofdatdefelve
van
Courten op hem, was over gegaen,ende fulcks dat
de voorfz liquidatie of accoordt met hemghemaeckt
moeit werden, maer ter contrarie verftaen ,dat de ab-
folutedifpofitie aen Cümf» was verbleven, hebben-
de tot dieneynden eerft flilfwijgende, daer naby pu-
blijcke aöen en gefchriften toe geftaen, de hande in-
ge can de Nederlandtfche Compagnie met
Courten,
oock ten felven eynde, alleen arreft gedaen, onder-
handen van de Compagnie , op de
penningen die de
felve by liquidatie of accoordt ( Nöf<i} met den voor-
noemden
Courte» te maken , foude moeten uytkee-
ren , ende dat (
iterum Nata ) niet verder als ter voor-
verhaeldc fomme van
vyf duyfent vyf hondert pondt
Sterlings; mctbevoegïnge, dat die forame aen hem
P/Wtfrfoude moeten werden betaek , voor en al eer
acn den voor noemden
Courten , ofte y mant anders
fijnent wegen, daer van yeiswerdegeteltj luydende
deadlefelfs, alsvolght:

In denname ·υαη Arjonss Abeels , ah procuratie heb-
bende van den Heer
Paulus Pindar, Rtdder der Stadt
Londen, die aiie en tranfport heeft ixti denHeerV^'ü-
lem Courten , Schiltknape van Londen , te arreflerm
under de "Beminthebberen van de Oeft indifche Compa-
gnie , alle 'tgene fylieden by liquidatie of accoordt met
den voorfa
Willem Courten ie maecken, over de fwee
Schepen, VfWigiMfwi^BonneEfperance, ende't
ander
Henry Bonavonture j midtfgaders de Goederen
inde felve Schepen geladen , aenhemrnoetenvytkeeren,
ende dat ter fomme vait
vijf duyfent vijf hondcrt/>wii/i»
Ster/inghs ; ten eynde de fmme aen den Arreftant in de
voorfh qua/ite daer uyt TserJe getelt, voor ende ai eer yets
aen den voorfz.
Courten , ofteymandt anders fijnent we-
gen, daer van taerde getelt, alles volgens het tranfpert
daer van zijnde , endede infinuatie ten dien fine aen de
^mfx, Btwinthebberengedaen door my endergefchrtve :

82

Gedaen defen eerften OBober , anno fefthien hondert
achten veertigh.
WasgeteeckentGoica Daniel Bode.

Welck arreft bevonden wen by Schepenen van
-iiw/fri̫wvanwaerde tezijn verklaerdt , gelijck dc
aiite daer van gedateert den
derthienden November
des felvigen jaers
fefthien hondert acht en veertigh. bree-
der is uytwyfende.

Dat voorts , foo haeft het voorfz accoordt was ghe-
maeckt, hy Λ arreft heeft gedaen, opfoodani-
ge penningen als de Compagnie by liquidatie of ac-
coordt met den voorfz
William Courten ie maecken >
ofteghemaeckt
{funt iterumipfijfimaverba) over dc
voorfz
twee Schepen aen hem uytkeeren moeten J
fpreeckende de Adie daer van aldus :

■Jonas Abeels , als procuratie hebbendevan dcnHeer
Paulus Pindar , Ridder der StadtLonden, dieaiiie van
tranfport heeft van den Heer
Willem Cour Cc η Schtldt'
knape, heeft doen renoveren het arreft , by hem voor de-
feninde voorfz.qualitégedaen ; ende tin Vierfchare van
«fenthiendenWewwiirfefthien hondert achten vec.r-
tigh
heklaeght , onder de Bewinthebberen van de Oofl-
Indifthe Compagnie , op alle'tgeneJy-liedenby liquida-
tie ofte accoordt met den voorjx.
Willem Coüiien , t*
maecken ofte gemaeckt , over de fwee Scheden , genaemt
</fBonneE<perancee»rfe HenryBunavOi·. ure ; nitf
gaders de Goederen daer in geladen , aen hem uytkeeren
moeten, ABum, in Amfterdam defen
achthienden W»-
TiOTÌir fefthien hondert negen en veertigh.
Ende was
geteeckent
Willem Janfz Bode.

Dat hetvoorfchreven arreft ter Vierfcharealdaer,
mede beklaeght zijnde , infghelijcks gedecreteert of
van waerden ghekendt is,
Gelijck hy Copye van't
voorfchreve Accorrdt bekomen hebbende, vervol-
gens het voorfchrevezijn ghedaen arreft , voor den
Gerechte der Stadt ^ tegens de voorfchre-

ve Compagnie gecontendeert heeft, tot betalinghe
ende by provifie , tot namptifTement van de fomme
van
vgf en tachtigh duyfent guldens, by het voorfchre-
ve accoordt belooft, ende dat met de interefTe van
dien, zedert den dagh van accoorde, tot de efFeétue-
legcnietingetoe.

Zijnde defe faecke door den voornoemden Findar
of des felfs Gemachtighde , ter Vierfchaeraldaer ge-
bracht, ende tot veri'cheyden msle doen dienen, als
den
feverithienden ^nàseenendertighilenMay, eeneti
twintighften f«nij , derthienden September , achtften.
November, Mc àes']ii;xsfefthien hondert vyftigh ,
en
noch den
derthienden February des volgejiden jaers
fefthien hondert een en vijftigh, op welcken ey Ich door
de voorfchreven Compagnie , den voornoemden
Pergens voor den voorfchreven Gerechte weder in
guarant is geroepen.

Waer uyt dan de opgemelte uwer Ho. Mog. Gede-
puteerden meynen te volghen , dat met den voor-
noemden
Courten, niet alleen wel ende te rechtis ge-
handelt , maer dat felfs met niemant anders validelijck
gehandelt foude konnen worden.

Ende dat fulcks oock de oorfaecke is, waerom den
voorfchreven
Ïindar noyt eenighe de minfte inter-
diöiie, belet of proteftatie, op ofte tegens het voor-
fchreve accoort heeft ghedaen , maer alleen teghens
het demanueren van de penningen, die daer by fou-
den werden uytgelooft.

Ja dat hy felfs na date van dienjen na dat hem Copyc
daer van was ter handen ^heftelt , 't felve niet alleen
niet gequeruleert, maer ter contrarie
tn judicia geap-
probeert heeft, eyfTchende betalinghe van de volle
fomme daer in vervat, haer hy te vooren felfs niet
meer als een fo mme van
vyf duyfent ende vyf ho?tdtrt
pondt Sterlinghs hadde gepretendeerc , ghelijck hec
voorfz contraft van den
μκ fefthien hondert twee en
veertighhzm
oock geen vorderetoefegginge was ge-
vende , de iniinuatien daer den voornoemden Heer
Downingh fich op beroept, zijn by de meer-gemclte
uwer Ho.
Mog. Gedeputeerden niet bevonden eo-
nigfints te leggen tot voordeel van den voornoemden
Pindar, maer ter contrarie tet des felfs merckelijcke
nadeel ende prejuditie,

Wor-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 102-

en ο ο R L ο G Η. ν Vier-en-veertighfie BoscL 8^

,ί ji i Wordende by de eerfte in date den vijf en twinti^h'
ffg„ j^^y feUhie» hendert acht en veertigh
infghciijcks
" " niet verder gefeydc , als dat men geen penningen an-
ders j noch verder fai hebben uyt te keeren > dan
acnden fel ven
Finder , met proteftatie dat inge valle
men contrarie foude komen te doen , de Compagnie
fulcks geen betalinghe fuude verftrccken, maer dat
men andcrmael aen hem
Pindar ghehoudcB iouden
zijn te betalen.

£nde de tweede van date den elfden November
fefthien kondert negen en veertigh j ficn niet alleen refe,
rerende tot de eerfte , midtigaders oock tot de arre-
! ften j waer van hier vooren is ghefproocken > fonder

dat eenigh het minile woordt daer in vervat is, 't welck
nae eenige interdiólie , van met Co»^Tewniettehan-
·: delen, isfmaeckende.

Maer al mede niet anders noch verder fpreecken,
dan dat men geen penningen foude hebben te dema-
nueren , alfoo de Compagnie fulcksgeenbetalingh
foude komen te verftrecken, maer ghehouden zijn,
't
ielve andermael te doen.

Indien nu den Adminiftrateur over den Boedel
van den voornoemden
Ftndar , ofte yemandt anders
uyt fijnen Hoofden , fouden mogen meynen de
voorichreve betalinghe aen den voornoemden CoKr-
ifwqualijckghedaentezijn , ofte dat fijn recht tot de
voorfchreve penninghen beter foude wefen als dat
van den voornoemden Ptfr^wij dien-aengaende blijft
hemnaedenatuyre van de faeck, midtfgaders oock
volgens het
vijf en fwinttghfie artijckel van 't jonghft
Tradaet , den wcgh van Juftitie open, om'tfelve
ibodanigh te vervolgen , als hyte raden worden fai,
fonder dat het felve in fulcken gevalle den Staet ee-
nighfints komt te gheraecken , zijnde alleenlijck een
aüie ofte queftie tuflchen particulieren ; Want voor
foo veelden Staet hier door foude mogen wefen gein-
terelTeertoftegberaeckt , is door't voorfchreve Ac-
coordt, met de voorfchreve Compagnie als't meer-
maels in defen verhaeldt , validelijck ghemaecktge-
perimeert.

Moetende dien-volgende de voorfchreve gelden
werden geconfidereert, in allen fchijn offe noch in
handen of onder de Compagnie waren beruftende,
om daer op gedifputeert te worden, foo verre yeder
fai verftaen daer toe gerechtight te wefen.

Wat nu wijders belanght het voor-geroerde tweede
argument , raeckende het falliflement van den voor-
noemden Ce«r<f», ende't welck het voorichreve Ac-
coordt mede foude vernietigen, het felve is by meer-
gemelte ujver Ho. Mog. Gedeputeerden geourdeelt,
te wefen van immer foo weynigh kracht of validiteyt
als het eerfte.

Want buyten dat niet en wordt bewefen dat den
voornoemden
Courten voor dato van het Accoordt
foude wefen gefailleert, ofte voor iniolvent verklaert
Zijn.

Maer alleen gefeyt dat naderhandt een aöe fou-
de zijn uyt-ghekomen , volgens dewelcke hy bevon-
den foude werden infoi vent geweeft te zij η al van den
]sxt fefihien hoTidert drie en veertigh ii , en dat nae de
Wetten van
Engelandt , fchoon foodanige ade eerft
naderhandt wordt uyt-gebracht , echter geretraheert
foude moeten worden tot den dagh of tijdt van de in-
folventie.

Soo foude in allen ghevallen foodanigh recht niet
verder als binnen
Engelandt konnen plaets hebben,
, en geenfints een vreemde buyten Ew^f/eiii/i woonen-

de obligeren , die naet foodanigen perfpon , voor 't
< verleenen van foodanigen aite of verklaringe , ter

t goeder trouwe foude hebben gehandelt of geaccor-
deert.

Te min in cas fubjedl, dewyle volgens het bericht
van de Bewinthebberen voornoemt , felft nae den
voorfzjare
fefihie» hmdert drieenveertighdtayoot-
noemden Courten nochnotableconcra«9:atien, ende
dat felfs met het Parlement, wegen een confiderab!e
ptrtye Salpeter heeft aengegaen. Schepen naer Ooft-
Indien uytgheiuft , en fijn vordere handel ghedre-
vcn.

Waer by noch concurreert, dat gelijck hier vooren | ^^^

mede is gefeyt,denKoning van Groot Brittannien by_

des ielfs voürverhselde Brieven in den jare fefthnn
hondert/even en veertigh güichïtyea
, den voornoem-
den Cerne» heeft ghehouden voor een perfoon , aen
dewelcke ter fake voorfz fatisfaöie konde en behoor-
de te werden gedaen, aen welcke Brieven, ende den
Staet en Compagnie, immers voor foo veel belanght
den perfoon met dewelcke te handelen fionde , ghc-
ruftelijck konden en vermochten te defereren.

Ten anderen, werdt bevonden, dat den voornoem ·
den
Pindaria gceniftc van de voorfz aÖen van in fi-
nuatien
of proteftatien voor 'tarrefteren ende prodU'
ceren tot Arofterdam gedaen en gehouden , oyt eeni-
ge de minfte mentie van eecig falliflement van Cusr-
rfwgemaeckt, of daer op eeniger wyfe ge-excipicert
heeft, invoegen dat oock futcks nu geenfints kan
wer-
den ghedaen by de geen e die uyt fijnen hoofde komt
ageren, of fijn perfoon daer in reprefenteert.

Adaer ter contrarie dat hy foo als bier boven is aen-
gewefen , abfolutelijck verftaen heeft gheh«dt, dat
met den voornoemden validelijck konde wer-

den gehandelt, oock 't gemacckte Accoordtgeappro-
beert, 't welck geoordeelt wordt alle bedcnckelijck-
heyt in defen t'eenemacl wech te nemen.

Hier vooren is verhaelt, dat aen het Schip de Bon·
neE/ferance, den voornoemden Comm geeneygen-
dom ter wcreldt heeft gehadt, ende dat de Reders ofte
Eygenaers van dien zijn voldaen en betaelt.

£n watdeHesrjiBowtfwsiww belanght, dien-aen-
gaende ftaet niet te indageren, of het felve hem heeft
gecompeteert of niet, als zijnde door de handt Godes
geflagen en gebleven.

Dan betreffende in-geladen Goederen,en eerft van
die van de
Bonne EJperance j is door die van de Ooft-
Indifche Compagnie defer Landen aen de voorfchre-
ve uwer Ho. Mog. Gedeputeerden vertoont geweeft,
defaiture van't gene voor rekeninge van den voor-
noemden C<?»r/ew daer in geladen isgeweefts zijnde
fop als in den beginnen gefeyt is, het voorfz Schip aen
de Portugefen verhuyrt, of by de felve beyracht ge-
weeft,

Ende foude den felven Courten , volgens faiiure,
niet anders noch verder daer in gehadt hebben, als dc
waerde van
fevenhondertachtenfefiigi^ont fterlinghs.

Aengaende de Goederen van de Bonavonture, is
mede vertoont, dat't gene daer van door de gemette
Compagnie is gebergt niec boven de
elf of tTpae^duy*·
yêwfgulden is importerende , waer van als dan noch
foude moeten afgaen behoorlijck bergh-loon cn an-
dere omgelden daer op gevallen-

En hier over is 't, dat als nu een eyfch van over de
houdert en ponden fterlinghs , ofby de feven·
thienmael hmdert dnyfent g\x\dsa
importerende vvordt
gemaeckt.

IXn hoe onréchtveerdig, fullen u Ho.Mog. uyt het
gunt hier vooren is gededuceert handt-taftelijck ghe-
lievenaf te nemen.

Want geprefupponeert dat het voorfz accoord mee
den voornoemdenPirgiwinqualitevoorfz , welen
wcttelijck is gemaeckt, ghelijck het felve met geen
fchijn van redenen kan werden gecontroverteert, foo
vervalt notoirlijck defegantfche aiftie en pretenfe.

Zijnde aengewefen dat de argumenten diemen hier
tegens heeft by-gebracht, niet ter wefelt en opereren.

Gelijck mede het geallegeerde, dat door het voorfz
tranfport, of contraét, den eyghendom aen
Findar
foude wefen over-gegaen, t'eenemacl abufijf is.

Brengende de woorden van het contrai klaerlijck
het contrarie mede, dat namentlijck den eygendom >
de poffeffie, het bewint, en 't beftier aen
Courten fou-
den blyven.

Dathy op het arrivemcnt van de Schepen tot ide-
ili» ofte eldcn, de Retouren foude aenvaerden , dc
felve bencficiercn, cn daeir üyt acn
Finder betelen de
fommen , ende dat op teroiynen hier vooren ver-
haelt.

Voorts moeten loepen en dragen alleperijckelen
en ichaden van Schipbreuckc en andcrfints.

Dat

. Ì


-ocr page 103-

1 óédt. Wetten van Engelandt, fchoon de fel ve al

_foodanig lagen als wordt voor-gegeven, gelijck fulcks

om redenen boven verhaeldt, en dat daer door alle
Commercie met die Natie föude werden af-ghefne-
den , geen apparentie ter wereldc heeft, oock ver-
fcheyde van haer.eygenRechtfgeleerden't contrarie
allegeren, echtertothetcasfubjeö^geenfirrtsfoude
weien applicabel.

Om dat by bet voorfz contraft duydelijck isge.
conditioneert, dat alles aen 't bewint en beilier van
den voornoemden
Cour/e» foudc blyven> diemidts
dien alleen de macht en quallteyt heeft ghehadt, om
met de Compagnie te konnen handelen.

Dat fulcks in diervoeghen by den voornoemden
Pi»i/ar oock altij d ts is verftacn ge weeft.

Die dien-volgende geen andere forge heeft gehadt,
oock niet verder gevigileert , dan dat de penninghen
die by accoordt met
Courten te maecken of gemaeckt,
fouden werden uytgelooft, nieten fouden werden ge-
diverteert of gedemanueert.

Dan fchoon hy daer in tot fijn ooghmerck niet en
is geraeckt, oordeelen de voorfz uwe Ho. Mog. Ge-
deputeerden nochtans dat de voorfz penningen , hoe-
wel aen den voornoemden
Ftrgens uytgekeert, niet
moet werden aenghefien dan ofdefelveals noch in
handen
Vaft de Compagnie waren beruftende , om
daer op byyder een die daer op eenigh recht meent te
hebben , te worden geprocèdeert voor den compe-
tenten Rechter.

i)8ti»t 3 ©ili ï^eec StmöaflabfHi: Gogh ftcbbcHbc bccfocftt
f^nnaOccljecIiIatinBiotbo^iitctnge aanfQnccepte/
i^öen vijfthienden bp ijaec ©O, JSBoff. gorDt-gctìon:
öcn enöc berfiacn / Dat fp ijem autljotifeccDeti om
tot hollen en lafltn Uan'tl-anùt / tcmogljenein!
jpIopecenengOebjiiiichen cenigc babile εη ccüacene
ptcfooncn tot hontfcöappen in bc citcumjacente
benen en eKjet^ albaec ban naben tnefenDe ; (^cn an:
Deren / ijS ban geMclten goebt-eebonben bat be fc|)a:
be bie op be SBiflefen bte t)p fouDe Komen
te tceclten /
booj foo beel fön tcactenient aensaet / bp be
eie ban Eeelanbt foubetoccben becgoctenbecaelt;
/denderden , bflt öp ban fijne oBÌtolìenenbecfcIjot
foiibe gebben te becfaceten / en bat {)p baec ban boo;
Deï)?Obincieban HollandtenDe Well
-Vrieflandt op
acte ban betfoecU ban ben (iaebt ban Staten bol·
Binube o?b?e ban 'tEanbt / foubeöjerbfηβεΕεηΐ:·
boncfeect; Cen
vierden enbe loetficii/ bat ben meet:
aeinelten j^ec linbaflabeuc tae-aeleröt foube toer.
ben
fes duyfent guldens een^/ tot fijn amrubicment ;
«Sn toiect Den 0aeDt ban Staten becfocgtftembaec
ban acte ban becfoeh op De ^^obincic ban
Holianc en
Weft-
Vrieflandt te bccleenen/ otn bctaelt te toecben
uptbepefl / onbecanbecentotfooDanigeenbiccflei
Ipcfte onhofien op Den ^taet ban €>o?loge ten lafie
ban be felbe l^jobincie gecepactieect (laeiioe. ^

?ïen Den #eec Gogh toirct ooch gelali/ bot {jp acn
ben )$on(ng ban <&?oot ^jittannirn fonbe [jebtien te
repiefentecen / Dat alftoetoel Date j® og. ban be
bebicnbenban beWeft-lndiicheCotnp. Drfec ïan^
ben op De !^u|len ban
Africa, noci) geen abbectrntien
dabben beltomcn/ ecljtec becicgt biiecben/ Dat be
dBngelfciicn geinbaDeett fotiben fjebben I)et dEpianbt
Cabo Verde , en bccmee|iect drie ban De^ct;epen
bec gemette Compagnie / en Dat bacc en boben fjaec
oogtoit noci) becbec foubc flceclten / namentlijcit/ op
De IDtulle ban
Guinea , otn De boo?f5 Compagnie
00C/ biaec 'tmogelljclt/ alDcvec/ te bcpofftbecen ; met
becfoecft/ Dat Den i)oog|l-gcmc!ten Coningb / in ca^
Diefaecbe bebonben mocfjte toeifben tonecachtigte
3ön/ en Dat fijn J®aj. baec ban ftonifcöap ontfangen
ijrbbenbe/ De felbe foDanigen ojbjefoubegeliebente
ftellcn/ ten epnbe Dat fiet boojfj aeplanbt en ipojten/
uiitfgaDei:^ De ^cgepenmet l)aceIabingeentoe-b^
goocen Die be boojfs Compagnie afganbig fouDe mo-
gen tnefen gemaecbt/aen De felbe ofte gate beDienDen
in Die quattiecen / aenllont^ fonben mogiien biecDen
oecijiituccït/oocR aen De felbe oecepaceect De hollen/
fchaben enbe intereffen ^aes obecalbece^Dt^sgele»

84

ben / ofte nocD tf 'ifUcn / tietbtre / bat Dooi t

föne JiKajeftrpt^ ftibjectr η / noci) öaec / nocfi eiötr^ /_

biergel^ckc fepteltjcltljebrn rn actci^ ban ijoflilttcpc
tegen^ beSinOEfetOfnbanDffcn^taet/ meecoljes
plecjjijt en niogm torröen. ©r^foiibemebe becc=
tcoacte fjitc bebaocensS gcbaltcn obcc 't gme bp cenen
Capitcpn Hommes op ofte omtcent OeSiibiec ban
Gambia ecnigen itjt gelcDcn / gtplecgt cnuptgecccfjt
toa^/ met/ cnbe neben^ coppe ban be .ïföifl'ibe obcc 'C
felbe fubjcct bp bare i?o. .Pog. acn be ijoooli-getneli
te tloningl) gejcfjieben ben acht en twintighften
lij fefthien hondert een en feftigh , aIjS OOt&ban be CC»
fcciptie ban fön JlSajeilcpt in Date ben veerthienden
ïiugujliDaccaenüoigcnDe / öacc bp be fdbeonDcn
anDecenlDenboojHocmben Cnpttcpn Hommestoa^
DifabouetcnDe / iniötfaaöcrs! De naOece jtnàiffibe ban
fjaec ®og. ban Den achtbienden ?iugu|li fef-
thien honderc tweèen feftighacni)00gl)|l-gcmclten
ftoningi) niebebic^ ncngaenöc afgcgacn / aen Den
gemelren i|cec ban Go^h bcchantcepcftt toccöcn /
oui flcD baec ban te Dienen fuiclt^ en öacc l)et bcöoQ|=
be / en in fpecie baec mcDe te Doen blpchenljocon»
recljtbaecbigDlijclial^nn/ na foo foltranclen difa-
veu , DaecopmcnficOalljiecbeclatirnen gecH}il)a&=
be Bcftelt / De
(gngeïfcijE jpapcncn in Die (©etBcHen
fclfiyonbecljetbflenstban Drn boo?noemben Capii
tepn Hommes, tcgciV be fubjcctcn ban Dcfen ^tact/
foHDec baec toe ccJiiglje nicuüie oo?facclie gcgeben
te
Ijebbcn/ UiitDrn ge- cmplopcf tt.

50in ^ccc Downingh fcpöe / [)em leet te sfjn/ bat
jpDienicteecöecijab&eontfangeni fonöefjacli/ cii ©cBett
icl)te{ydi/ bict^ctöcnlneOev-icpüt} fprcialijcft niet
iniaginabel te sijn bat ben lUoning!) Defacciseban ilcenic
Bonavonture cnbc Bonne Efperance foubelaten itO: fij" af-
men aeti ecnfoD ifof ban ^uflitie. "^^ist·

©00? fgn becttccft effcftrpt ncracnbe ban ben &eee
ban Gogh, bccniaenöc enöe cicbt/ Dat f)p hjcl fouDe
boen / enüc b?engi)tn met ficD iJe ^jefenten boo? De
«engcïfclje Commilfacilfen/ bie obec 't maecfeen ban
De Alliantie Ijabbengebacerct / op Dat aen De(!in=·
fclje niet ininDer eete gefcijicDe al^ aen be J^ranfciie ;
niaci; Daec in tuiecOt getraineect / en Daec naec om
De bectoijbecingl) ocljcct acfttcc gebleben. <©en ^cec
GochfuilenDcöeböenecn Zeelanöt^ ©o?log fcöip
tot ftjn tcanfpojt / feiaegijbe te bieefcn / Dat men l)ein
om be coiuagie niet foube abmittecen ; biegi Ijet <©o?=·
{oetj-fcl)ip boiei-Dt geo^bonncctt om te liomen boo?
Scbevelingh. ^ectrnban Zeelandt pjoponeeca
Den enbe begeecbcn / Dat öp mocht tt)o?bengetcacs
teert gö.i'ijcii 0«" l^rcc '?ïmbaf!iibcuc Boreel in
Vranckrijck. 23p Die occa|Iep?etenbeerbe oocftbcn
©eecban Renfwoude DefgüelgcR^ boo| ftJn ^oon /
^mbalfaDeucinSpangien ; bcpbe toiect toegcHacn.

©nbeciuflcöen nam De fiefl ooclt toe tot Amfter-
dam; jtjnDe vier hondert feven en veertighjongetboon
in lunio, toant gcmcenlqcft De peP eecfl gjaffeect in
Den i^ecfll. 't3@a^ucooficIi)ch Daec tegen / Datbe
©loot banDc Weft, Middelantfche Zee, Spangnen
enbe Portugael, in Dcftn tt}t onbefcljabigöt in qnam/
geellimeect toeloptwintigh Miliioenen. baeconDcc
geceecftent vijf Miliioenen aen gemunt enDeonges
munt i&iïber ban Cadix ingcfcljcept j ©ocUgefcDics
be geen ijinbcc aen De Haringh-Buyfen.

i©nDectufftöcn toiect l]iec niet becfupmi in 't equia
peren ban bedertigh ^diepen / De felbe meellgccect ff"
toefenbe/ i^ met bearrivuefenbeiiÌfcommitteecDen aiiiKr.
ban De ?ïbmicaHttpten geiiellbetecet op De bccöce=
Imgl) ban Dien.

ÖnDe bjiecbt ben een en twlntighften ^Jimp goft
gebonben / te becfoecfien be i^ectcn ban Brakel cnbc
anbece fjaec Üo. j©og. «©ecommitf efcDe tot De faec^
hen ban be Éee/ om fonbectijtbetlie^metDe(&ca
committeecDen upt De Collegicn tee ?ibmicalitcpt in
befoigne^ te tceDen / enbe t' abbifccen op biat plactfe
De meergenoembe ^cljepen geceet fsijnbe / tiaer fou>
ben Bebben te ontj)ouDen/ 't fp bp De boo?fclj?cbc
Breevertiene, of elbet^ ; 2!tem toat 0?Dje fouDe bie»
nen gelielt te taJojbenombeboojUjcltecantifctiappen
tehonnen beliomen banbeinacijtenbecquipagieder

Engel-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 104-

raebc ttat Opperhoofden obec'ïanlitii ©loote tc
nellen/ enöe tian gijelöcBen toat Inflcuitf e De fcltie rae^

''%frh^jfentrwintigh£len toiêcöenöaflflefteltbeBoI'

®^fr§eHjck,'batbeö9iwöcfc6e|jenbanbecefpe«ftic
Cellföien tecmmiieaUtept ten allee fpoebtaöpenwct
beneecfienüeQuamen toinbt cnüetDeec/ gaec rouüen
IwT''' fieoöetienupt öe See-gaten befec Santien opöeBrc^
mitU» vee itiene, tUflfCÖen Schavelingen enöe SantYoort, om-
meelöaette betgabeten enbeinte toacfjten be
neit We fuece(fibelöt6 boö? be refpetrttae CoUegien bet^
toaectiï fonben tnecben gefonben / om met ben anbecen
teconjungecen·

(€entweeden, obecbeb(io?ft0?ebe mmtt toietbt
alii ©ppetöooft gficflelt om
en chef te commanbeten
te i^eet van Waffenaer Euptenant Sfibmtcael ban
Hollandt enbe Weft-Vrie0andc, enbe onbec be felbe be
ajDmiraelSf
lan Evertfz enbe Egbert Meeufe Cor-
tenaer,
ble cefpeitlbelöcö be ©lagglje boben foube boe--
ccn / be toeliöe alö ©öi-^BbmtcaeliS foube bjo^ben ge»
iemplo'peett ; be
Schouten by Nacht Cornelis Evcrtfe en
Adriaen Schram, mitfcabecSi ben Capltepn Abraham
vander Huift
cefo?tetenbe onbec Bet «ollegfe tee 21b-·
intcalttepr tot
Amflerdam, te becbelen Upget gije»
mélbe
Opper-Hooft j enbe onbec fultlte ^fguabjei alji
Ijp foube bomen 00« teblnbm/ latenbe bebifpofitte
ban be
Schouten by Nacht aen fiet meecgljemclbe Op-
per.Hooft,enbeKrijgsraet,
onbecbe toelcfiemebetei
gacb foube toecben genomen op ben beguaemfte Capii
tepnban'tCollcgictec 9lbmicalitepbt(n
Vrieilandt,
bejü / bat bp becmeecbecinge ban get boo;fcli7ebe gjo^
een
vierde Efquadre foube feonn en toecben gefo^meect.
.mattsibe aöfentfebanbe ©jjsS-Sllbmlcael
deRuyter,
bat ben Schout by Nacht Tromp, be vierde J^lagalje

floben foube boecen / met bpboegtnge ban een Vys-Ad-
mirael
en Schout by Nacht mebe tec btfpofttie ban 0«
meergemelte (@ppec-^ooft.

€en derden, ®eboo?fcD?ebe fcgepenin't boo?f5
bi^ctct en begin ban becfameUng^emaechenbe/ enbe
be cef{erenbe bectoatgtenbe / foube gun bp bagge
ben onbec 5cpl/ enbe iS'nactitiSten anthecbetoaUn't
Qgefirgt/ foonaal^begouben^ SSeemanfcDap foube
bonnen gefcöt^ben/ enbe boo; bebommecfngge ban een
lagcc toal / moetenbe cupmen/tiiet becbec f η ;ee loopen
aiebennoobtbetepffctjenfoube/ oocfttecfiont toebeet
beecen/ foo gaefi alss befelbe foube gljeltomentoeefen
te teffecen / enbe creccecenbe mtbbclectogle gl^edabigg
Sacc opliebbenbe j^tgeepiSbolte fn'tftgeepjib)ecc& en^
be actiën ban #o?loglie / om in alle boo? ballenbe gde::
legentDept bcjS té beguamec gtbonben te toojben / ootb
tn alle octafien j^un ingoetpoftup^enbeecbigggouo
bcnbe.

®en vierden, iEnbe of Boben becmocben motgte ge-
beucen/ batfealfoo ccupffenbe aengliebaen tofecben
baneenige uytheemfchefc0epenban <©o?loge/ fouben
becbac^t toefen toei op gaec{)oebe tejgnj maecnocQ;·
tan^fojcObulbclticb becmgben alle actiën ban hofti^
liceytj confecberenbealleenlfltB fiet cefpect boo? ben
naec oibinacis göebiuptfeban
Zeemanfchap
tuflTcljen «©eallieecben ofte Smtcalen gl)epleet8t toec?
benbe ; cn of bteji niet tegenftaenbe ban be anbece jgbe
eenige Ijoftilitept mocgte toecben ggetenteect ofte gge;<
pleecDt / foube
't felbe niet alleen bf gocufelgcIN befenbe^:
ten / nemaec be aittaguanten felbe öebecBten / becobe»
een / ofte cupnecen toaiS 't boenlgtb /Run baec in qupi
tenbeal!gcerliebenbe jSolbatenenbe ^eeltebemoebei
ftoojbe/ enbe ban befelbe cefpecttbelpcfi toiecbt bec^
toacOt.

®en vijfden, gin geballe Boben becmoeben / eenf g®e
©fficiecen ofte Capitepnen ban i' Jlanbtji ©loote / of
onöccfinijs eeniglje toanbebopcen motijtenSomente
Picocn /fo foube ben meecgemelte ïupt.1ibmic.en(Bi
ne fcncepiS önjgiicaet toefen geautgocifeect / om baec
obCEtccDtenbejuUfttete abmtniflcecen/ totcaffatie,
lae tec doodt toe; tottoeicftenepnbeöen Fifcaelbaii'ii

ΐ

vghfrue»
Ì tita^

Den »6«

inirad

■0BOiint

tttiban
HeiOloor.

85

EanbtjJ ©loote «fect g8eo?bonnecct goet cegact op be
compo;tementen / enbe bebopcen ban eenpegelgcb te
nemen / enbe tegenieii be nalatige / tonfojm ben Articui*
Brief enbe ofbie ban getEant / fonbec eenfge becfctioo»
ningetep^ocebecen.

(Hen fefden, €n op bat get booigemelte Opperhooic
enbe anbece ^fftciecen/be^ te betec contfcgap mocfìten
gebben ban alle get gunt ban biipten foube bonnen be-
iegenen/fouben be Collegien tec Sbmicalitept tot Rot^
terdamenbein Zeelandt cefpettibelflcfe 6efo?gi)enea
onbecOouben pbec
tweeabbp$i ^tf)cpenofte
ten/ ommebe actiën en rquipagie banbeEngelfchc
^atie boo? / enbe om tcent Duyn^, te obfecberen / baec
banljeteene aendontjSi hectoaectji obec foube bomen
enbe ben boojgemelbeni^eec l&ipt.^bmicael / ofte
commanbecenbe tciec /gebupcenbe bejü felfn abfeno
ticteabbectecen / foo gaeffbe
Engelfche ©loote upt
Dayns foube bomen te nemen / enbe Det anbece
p?ompteltitb bolggen om abbectentie te bjenggen aliï
boocen/ fooj^aeflbeboojfcljjebe
£ngeifche©ioote
nige couc0 mocgte bomen te fiellen / fullenbe be anbece
ttoee / (n ca0 be
coucìcì om be Noort mocgte gaen / een
toepnigDbanbenanbcceng&efepaceect / in allee fpoec
3eplen om biecgelgtbe abbectentie te brengen aen ben
Schout by nacht Tromp tUffcBen Hitlantenbe Farhil,
metfoobeelomllanbtgDeben ali$ fp eenigi)fint0fou«
ben gebben bonnen obfecbecen / ten toace be bectoacgt
toOJbenbe Ooft-Indifche Retour-Schepen , ban al"
beceptsSBiec teïanbe gBeatcibeectmocfjten toefen /
(n toeltben gebal fp lieben 0un mebe na get g?oi$ banbe
boo?f; Bloote op be J^uflen befec Sanben fOube beggei>
ben om nabec ojb^e ban 't
Opperhoofr te ontfang^nj
«en fouben be boo?f5
vier «bbijs-gagten noci) vier ans
bece «Eialiootjf of ^oot jS-boten / aljJ namentlpcb/
twee
upt'tColLtec^bmicalitepttot Amfterdam, enbebp
be Collegien tec Slbmicalite pt in 't
Noorder-C^artier
enbe Vneflandt cefpectibelfltb een gl)eljup?t enbe gftci
bifponeect toojben / om bageigtjc tujTcÖen be
Hoofdeu
enbe Vlooten ban befen^taet obec enbe toebec te bacen
enbe tgbinge te brengen ban be toeftant bec
Engelfchen
inDuyns, booifoobeel alffebonbenobfecberen ; ban
toclcbe abbectentie/ fulcjc ali bie bagelpoc aenguamen/
'tgemelöe
Opperhooftof commanbecenbe <©ffictec/bp
alle occafien boo? be
Vis-Pmcken, aen ftaec l^o. iKog.
communicatie fouben geben/ om befelbe tebienen tot
nacecgtinge.

(3ten fevenden, (gnbe foo toanncec get gijemelte Op-
per-Hooft ofte commanbecenbe «©fficiec / abbectentie
mocljte bebomen bat be Engelfche ©loote gab see gge^
nomen enbe toucj$ om be Noort geftelt boo? enoe al eec
be Ooft-Indifche ©loote foube toefen gcaccibeect / fou»
be baer ban aenflont^ oocb communicatie ggeben aett
gaet||o.|Qog>bocg ecgtec fonbec opnaecbeco?b;eof
laU te toacgten / ben naeflen coucss te jcplen / om
ficgteconi'ungecenmct ben boojggemelten Schout by
Nacht Tromp, becm^benbe foo beel moggeljjcb toasf/
becefcontce met bemeecgljemelte Engelfche ©loot in
'tbectoaectii5eplen/ enggeconfungeecttoefenbe/ gun
oocb geb;agen in confojmtte ban 't gunt giecbeboocenjj
op get aenboen ban uytheemfche fcgeepen/actöbei biet
in mandatis toajï gegeben / 't fp ten eenen ofte ten anbe^
een /metalle mogelgcbe boo^ficgtiggept encoucagte
na bat befaecbeboojballen foube.

(Cenacliften, <ÊbOCg/be Ooft-IndifchcRetour-fche-'
pen boo} 't upt 3eplen ban be Engelfche ©loote geaccif
beect 3tinbe/ en aljï baec ban abbectentie gebaen toiect/
foube ben meecgemelte ^eecïupt.Ubmicael ofte tomi
manbecenbe<©fritiecbe felbeniet aenftomsibolggen/
maec baec ban notificatie ggebenbe aen gaec ^eogg
jiaogenbe becfelbec cefcciptfe enbeo^b^e oftoat^ten;
enbeopbatfulcbjcalsfbantebeecbiggec foube bonnen
ggefcgieben / foube booitjï naec [accibement bec boo?»
fcgjebe Ooft-Indifche jScgeepen op't emplop banbe
boo^fcg^ebe ©loote / nabec belibecatfe bonnen toojbett
aenge|telt.

(Cennegenden, «^nbeof&aptenbefenellenpettoejS
motgte boo^bomen baec banbefe Inftruc^e niet en
«inutoneecbe / enbe 't boojgemelte Opper-Hooft booi
^ ga»

en OORLOG VierenVeertìghpe Boeck

Engelfchen, ent» toatenlie βαί Deel Scftepen fp in
' T- Zee / fiiDe toacc fp ö« egemum (jaiiDen / ali


-ocr page 105-

S AK,E 'il^ y3nS T A1E T

86

nalfi^t jï?t)efplOMt tc!ïp?tp£n; bftret^
bilt iW8?ft«n.

be ,i|ijpft' <@ffi(i?cen op ^'Eantiisi ^ qtie / ii'aiTbsceti^
iiaefll)jii;t!f!E(iaen / bat beni^eiE ibaj» "^^eiiaer|rμρί.
SUbmicaeliban iìiPUflin cu 3B«eb?ieflfiqt / tTiltfgabecjS

be Vijs-AdmiraJen JolianEvertfz,enEgbert Meeuflèn
CortenaerjgebMPKnbeberetegnitoppjpige^i

laan W.airenaerÌtHRt.?(>bi»Ìrael, ftiirbpOifcflM

Sfiiimtca^ lan ee.CRc,fiem cncfliiHïfPHtiii&eO'-

i

if

ban be lUbmÌcalttepttPt Harlingen,intHSi!j£jjtie/i)at
fiPÖ/iéc|?)?l!ajaiïa,ewoeï»tÖ«Pt / cn!?eopi& g0cl?gent=
Öept/ pinbeA?]J?t}lie vyf fcljepenbani&pilpfleitijee
te
fiienger» / i^i^eciiat f)et βμη a|l?etil0ta n)angueerbea?n
De maiflt /,pàm?ntli)cft / be finulpe bc^ <i>o?|o80ji;bat
fiet^ilJiMeE hwi b^t be gupfcr» b^Rbe pjpijinf|e,ij9n

Vrieilandt «tlbe -§f3dt en<Je Lapcjen fuffifaijt MfeO

ontba^cafiK cqujPiagÉebec bPO?fcl)?e)i.e noinöjeban
^tfiepfntebpen/.niaecbatfp beeaufpaofe gfiebaen
cnbebefffj^eninjet! gfieftiatfit /
 ι

t jjbt flöeötent {)ebb?nbe / geene mibbefen ί» Babb?n om

te fionnén (ietalen enbeUcentieiren/gel^^be anb^ce
Collegient^c Ibmicalttept boasen bpen^ / iftefBenbe
SaeciKpo bpbebppjfcfijsbe eeuwagif! teepinfeien/
ten teace l)9?c be toejgöetnflteiiliobftitiiw

tenb«fe!be.c;e4icbe:cre«

gesnq be te bfl?tïc bAPJaÌe me?EbPR#0 m i fPUKpt bP

bc®wb(mie.tuiir\^neüaijdc gibi^a^/feubeii^Stadt
eq(Je Lalden; in fjetimilHpen gulbinii.tWiBtebiiigSen /

fowìtftfiprtien wfiiiecn: b«ecpp.isigeic?fcci6«ct/ itót
obeE.ftetie oqYtrapiwoprdeHjckeQala-

tienbe tot gcoott; onbtenU: en birceputatte banb^n i«t;9et

ben enAeftii.ffifn.tf^ ljoj)0öfl;etii»ecen WifflpfeDt;/, en'
be.bCibflj«ffB?ebeiiictinfe «jCMfftt/

-_ nietiii.fouöetoerwflö^ft / .fOMiJiösniftlWn JïefpiM^^

ijoecen epöipfqi^ece» fu|(jc.fl|0:ti
ben Eanöe bctìonùcn foute toojDeutWPiijten.jjiinflp
batiJaecjfijne,nietöejS;K.iii#?;iJ?c pin.p^fflHÖi^öP^
Jtoiuöen öeapj5Rfs?st/jfa»ï?? toppe.iiantefe, Ιρίΐίμόιίςεη

aile«iigimgfnagi?eEt .te^ttiqïïidn / oiftiU ΐρο?0βη4η,0βη-
ί!?η ,|jfltta)l{«itQmmaniwcmì!e 40ff(ci6ce}i / ötftinpo? ùsn
©eei^tìpt-^tintttaslofte iommantieïcnlw/^iffictiece i
ttt.DenlScöflSïWPtliêtofiKnfouiiejbiiyöep. '

iBöenöejjoDifèiSlJe.ariörfiiieitömofwelti»
t. ?fiiimiwsl beeöaptFeHilit cnlw wfpeititi^iCcile' i
ÌPP.i<eciMliwiri»l(tept ^iMögfanlieiitow / .oniiöci
«oofti^^iietttt.stt ^CapïrsRnen. ban rijHnneceffPite
iaflea«iii)tltiiwcen/i!ti«(; p?iwe /.emme

JphanEvertfz. He töjfiöe iatJOÌ) fOUÌK
δen^ijίί-3{&mteaïl;%bert;MeςμftepItςnaeΓtJe,eQrίle

iangheppe ppfteccpmioanUfl^ec /

bPlfltt«ilifi?P fiiStttìieuc iniiicfliffeUBfftifIfic.Uiijprinsi

I

lil

|;n

li!

fiti
li»

il

li

Énjtó^StadtenSqLahdén iti

i<©P?Ip!gÖe inil^rc ;^?pl3tó£iciebo«n
3ce te t)?engcn / cnbe b?tè itiaenbcn te pm

itfW^DdtBootsvolcXjkoftgelt, itipetìpi

jifit^ftt,/te betalejientie iJoiiiPF

3lÌ^,bflÈtpmnié AaAOa^e tiffcwi»;

^il^tviiii G^ghnqm fùftaff^eptbetl.vijfden- ®»18m
^c, ii[nl&atClUeëlbÊ|té 3chevelingebén feventiend^n,

p'èiì negentienden t« bC^iÜltQt" bjanXgnden booj «»

be;Hoop(ttóee mijlen ban s'GraYenfande )aj]a«ec.bàh ®

iëcgf «pjÌ^lxiacfìt tuefenbM^n||ef«gOt/tbàc
■b^iSfelfjS p?b?e JjoagSMiVnieiTiant Mpt JHoilan
bc, Atófgenii biÉ infeaie^lb;aec/ie mpacn pe^pa^^^^
■qptjcci^p^effe lag, uift,.Londen,{i5ge)Ìl}en

Bfefia·
Ïiraifiti
ben «1»
ntncbW'
iftlCV

wn'/f
bp^affi

!P>benrsl^nti;iaei
ÌJe^lgébeiMiJ. __________ ^

iSiÌnbe aÌfp Ìrico^ìtò inLóhden,gekomen,
tpeggefiaen pai:ttCMlùEe aubtentieibp ,ben p^hitig^ nVn
S'i^ppnbtiiteriachtupcen/ aijSbJatinceE$nbénacötiE
bpoj:beni|§öf vanWhicehal fng&elipöt om biiï te liieec
tnwghttdtje g^^n/ ^nbebp fjjn i^àieficpi in^tpiiltic
Cj^tnét teVàùbientie
geabmttteeEt i0 g^etoo?ben / aU
^a^gantfiB mftin^lacfe toefenbe oiitfangcn/ na bat
^cfitecbpIgertjS mehegliègBiben oïijjeé^
gebopnlt)c^etotnp|i!tnentenenbe j^fitfënfjabt toegge»
biacj}UbanöPipj)iftgimelté|©ai((lipt/i^bitfiloectbat
fpne o);eÉliom|(efoó tiepEefpectebanbeRiStaet/ aiii

lipasi/boen?
ittptbe JèiÏ*
jebatbefelbe
tt}3ji§0uNÖebp??föf>nae(le ge^iijiEen/ beEtEoutobc
l^junben en ^pntgeuooteit / aien
toelcften / b) egenjSi ge^
mepnetnteceffen/ iSeligte/ enbeanbeterfnguUeceaf»
f
«cttef((||ht«Ibt;)iecp|fc|it(nbe beEbonben/ metaube^
ce éjcmeffïèn mééE/ pp get €pmpUtT»nt aen nteec
SopgSgebacbfepaKilepttpege^jacgt/pafTetibe; cnbe
alfpp In t;pp?t^E|igetbe teben wegetu! enoe upt bc nacm
i^an
g4ce^p.jPpg· ge;iiaeh / mebé^abbciatcn fnfiue»
i^n bffi ti^ec f^ö befelbe pbben bebiefen/ban |iaEe jpbe
tot b^fic(tte.8t)bè JüfUgifiife òbifcbaptifibenaUeCEat-
tat?nrtiitbfe Croonbppi^efenàcnggègfleu/ enbebp^
(PtìbeElafli bah Bet (icacta?tbati^?i?nbtfi||ap cnbe
Cft||f<ie,bf(¥itf.e/;bfCEflifbe eeEepbbe qöej^abtiiutwee
^cen gelfbejt bp^ bei;felbéc «SjCtEao^inaÉiiS ^mbaf-
fa^Ei^m«tif0n#3i>)Ì£ptteI)ebkng ; ecEfl

j^j]Ìftgeb.Jì]^ai«baècPp teH^i^tfe nemenbeinf»
geJöc]c)ieE^Iae?t/bate?nfpr|e3pbc ómtentbefen/ niet
; en tpube manguecen / ebpcì^ ba t iaBenóótfaecbt b)a$Ì te
fegg«(i bat bp be l^eiMElantfcQe Compagnien / fop ban

geencetpt
fWbl

gen/l

_ . _/toaectcgenjS
tptEemebte bdn&e^beEbEe^
enraemgmael biebp ben €);tEa. €nbope
iten
geroliiciteeEt en beEfotlöt geb)eefi/bae«
>^bat onb?aeg(ijtb b^a^ batUe ^c(t-lnb.

Comp.

tes.

jejptlfto

η

ΐζίρββ^φ
liCful?^/^
0

lec itine
iWiöten/ p|iba«Ìije
fe.(aet6ettin3ijete


-ocr page 106-

iSlüSSS

tetófUenpeffjùecen/ «« aWe anDecettöenöiintiel me-
_. .. ^ ·. ) jjjj n(ct til

(ben

ιτΙΟΕί)
«th.

ί

i

feonöeiDo?ti«n aföÈttJifen;» waer op l)pwn ^
in ane tibiHtépÖt sBinêralgcft fönt^iÉliefcp^t / öe
BlatDten toel becltoatên / macc ( onbcc teöecentie) becl
töUrö eHbemeftcRiKÉl oiigöifonbcect /. patm/n ifcftt
bw Ïlacfitcn làiàS on&ec ben «oopUfbcn / tnfioope
toanparntulfecptnteEclTcriiiaccöp te binïicn/ eni5e öec'
fialben f00 Itclit niètirtOfcribe te toOibeh aimööenomert/
Dat àibéfe oUcleaeHiÖCticn upBet jonsSP CBci^etftte
(?;cattaicttoatén eëcifluieett/ cnUeDaetotn oectoaectp
iiepcuj^öente top?bct?perenbopEeti. Ï®Bt Detfjalbeji
tp iiaec^o.iBdg^ïiictwutot tofecf ïipfpne iSaje^ept
ö^enaieooibanöetraïiiöacnUe/ fleeneanbere meni»'-
0eetifoube»»ci?benBeöontiïtt/ enöetec öefec oödeoentf
Dept öP öem otietSé acmcljten / tööinacn.enöe beftöepi
öenijjeöensi ijetBéöjöföanCapfteptiHömfeaen
Cabo
Verde enöebê a®ep-^ribiftl)e Coitipagnieftftepenal:
baec op-be 3Su(l 3ünii£ geöacn / en btc'actie ontftleet en o»
penaD«legfti:/ rtiiétUétroccH bebewpfcBteosbjcsSbpfijn
iKajefieptbaecté^giPMo^en too?ö£noe!lelt/ metlre
re(iuuttctoanall0g:eìi0e,1ttcbersoebinge banbe rcBabén
baec f)p (jeleben: ÉctHliieriie fün jiBaieftcpt baet af eeen
fonbeclfnge 6emit?te.SètilJen ofte te toefettgetnfojmeect/
bat baeu obcc nact infojmatte genomen/ foube boen nàer
epf£t)enbe gftciegentrjct»tbanfaef6en/ gijelgiiioenbcji
felfssjpbe foobaniöeÏecepfcDtc o?b?esicncifpebltiebaec
toe gerequireect nopt baaten gemanquectt/fgnbe te toen-
fcBen i»p öaec l^oóge iBog. ban a{)cl0t6cn.; topbetii éU
foobp gent / ]^eet Gogh, toiecbe mentfe ggemaetgt ban

ftenbe bebetoUpefiBépert ,Bonne Efperance en Henry
Bonavoüture ,ίίίΐιρ rötf iiaa(e(lept berfocftt bat al{i nu
baec ban niet en tnocgte bierben gl)efp?oot6en/ nentaet.
fulcï tot naecbcïoBeiegBentöepbtuptgUeftelt/ 'ttoelcBe
alfoogj^eftgfeben/ alfóoget laettn benabonbttoferbt/
boef) boo? Jjet afftftepijèfaöieft oocli gljebatete jlSajepcpt
oBeïteft fiembooiteBoubentoaecomfooftoaten «iquf?
pagie fnl^oUanbtluaiüeeneBefielt/baecnaecbe <!Ìmi'
pagie ban dEnggelanbtbie ^aetlgtjc teferbt ggebaen
Dabbe moeten toecben beftoaett; toecftlarenbetoübeciei
bat ganftfinfet sBeneggentoa^totben <©o?logB/ ne<
maec be ©?ebe foo beel mogBeljjcft toflbe bcftouben.
^iec op toefenbe eluclbatie gBebaen / enbe Bp be aimbaf»
fabeuc gefegBt bat be €qutpagfe fn l^eberlanbt iaeclgtjc
iniecbt gBcceguleettnaecbe Conbopenboo^be !^oop'
baecbp ^cBepenbecepfcBt/ bfeBeteene^laectoatUfBi
tee / Bet anbec 5i!aec baat ftoaecbec ballen : ijS baec op bp
fÖnefKaieflept oBefepbt/
Laet ons Vrienden blyven,■
toaecopban<i5obe!ÌÌ3egenBebbenbe getoenfcBt/ i^bpbe
Stmbaffabeuc met be betepfcBte complimenten alFfcBept
eBenomen en alleenlpcBen een becfoetfi baec 6p gBebaen /
tecb)i)ienbocBgBeene mi^intelUgBentie tuffcBen bepbe
Statenbitecbt bebonbenofteoot^becmoebt te Bonnen
toefen/ batbpfijneiBafefleptaenbe <©fficferentet§2ee
foobanigeojbjeiSgBeliefbetelaten toecben oBeöBeben/
toaec boo?in tceftontcetenbanb'cenenb'anbecen alle
bebucBtenonBeplmotBten toecben boo?geBomen/
liitBacnbe ^PbebanBace l^o. H^og. befen aengaenbe
niet en foubc toecben gBemanqueect / 't toelcB bp ^BoogB»
gebacBte JiBajeficpt iS aengenomen om fojge baec boo? te
boen blagen. ι

^enbagBbaecaenbolgenbe bangBelgcBen aubientie
gBeBabtBebbenbebpben l^ectogB
van jorck, fflnbpna
gBel0c6e cebenen geballen / alleeniöcB bat fön öonincB-
lijclie lloogBeptgeltefbetoatBacbecteltaenen ucgBecen
op be aengefielbe «auipagie ban be iStBepen in i^ollant/
r^eBenbc: tectoülenmen gefienBabbebe nabupcenfoo
fto^c te equiperen/ batmenooc&bejitoegBen öBenooti
b?ucettoas$aBetoo?ben be o^binare €qnipagieeenigö«
finti te becftecflien/ botgbat ban öefe mifftame ben

tSH

ftÖMltbeStatenmoe(ietoecbenioegeftB?eben/ofteee- igg/t.
nigeïebenbec felbec/biebaecafcaufamovenstoaten
setoeefl/ toaecopbanbanamtoooibenaepfcBbancci ^
iben toefenbe gBebient / en baec itiet eene gantfcBe toüle
ittita rpnbe opgeBouben/ epnbelBcB met alle beleeftBept
i^ gebimitteect getoo?ben.

! iföaec Beeft ben l^eccCantelfcc ^(bienfelbcnabonbt „
laet aubientie ban geiijtBen Bebüenbe göegBeben ) naec ^
boo^gaenbebetupoBbe Complimetiten becBlacingBe ut^.
: ban genegen^Bept tot be ®7ebe/be re&ett op be aengBe*
' (lelBE iïqufpagic in HoUant alö anbersf toat BoogBec
opgefet / feggehbe : bat albaec te Sanbe bp allen en pe»
gelijtfien enbe fpgtiallj tB bp be to^fBept ban fün lEaje/·
flept / b?eembt-itióe|l toecben opgenomen/ batmenfoe
ftoacen €quipagie Babbe aengBebongBen / baec obet
geen anbec fonbementBonbe toecben bebatBt alleen
geconcipieecbebtcioogB ban i^opliebenaenBet |pac«
lement / en ej^minatie baec obec bp Bet felbe onbecno'
men en fgn Mefeftept obecgebient / bat immeciïgBcen
faecBeban gcoote omb?agBe onbec gBepjetenbeecbe
ÉjiinbenbeBiiojbe te toefen; boenbé boojfit^öBeititBe
ftlacBte obecbebeelbóubigBe offertfienen injucien bp be
(i&ojietta®ejlr3M)IftBe€omï)»aenSiSoning!SfHWeci
tenomcent'tbebiflfbanùecfelòecBanbelinbecefpctti:'
be getoefhn aengebaen / en be toepnigBë 0?b2ej$ bp Baet:
igo. lëo. baec tegen^ geflelt ì jaebat bp bci^^oningB^
ïSefibent geBla'egBt totecbt bat tot nocB toe niet eenfgBe
faétBe bp be felpe boojgeftelt enbe een ben ^taet albaec
igBëpjefenteertyl Babbe Bonnen toecben ten epnbegBc*
U?agBt / allesf tot onlpbelöcBe fcBabe bec boojgBemelbe
i$ubjecten. ^^angelBcBen/ batmennaec'tmaerben
:ban 't jongfie lïcactaet en
't bert cetft banbe €ictraoii
Wnaclsiftmbafrabeucii/'tï^ofalBiec· Babbcn gelaten
Yohbecpemanbtban eenigBetaratter/(|r. allciifcBÖ»
nènbebe(lrecBetttbtmectBeli)C(ië berfikpmng^ei bat
e(Btet be goetBepbt ban ftin
j^aieflepi bcfen alleen tot
ttocB tóeBabbettbec'tf ooft gBeften/
enbe bess felfjige-
negentBcpt totfoebe toeber5üt0 tó?cefponbentie gtcon-
tinueect / BBelfitfrWlbe fontinueten /aennemenbefön
<£b."t3HneOaéctóeootB te toillen tontcibuecen naec
becmogBen/ toelciien alle mette tJecepfcBteceben bp
be ^mbaffabéMc 5!inbe öeanttooojbt/ enbe topecjs
eoe be betoufïe actie —

fltt US!

ao:ftt

enbe becf^oech baec nebenjS al^ boben gBebaen / ijei bp op
gBemelbe<{!]Ctellentie in effect baec op gBef«gBt ton*
fo2mbe3i^ecBIactngBe bien aengaenbe j bpsgneaBa»
jejlept enbe ©onlngBigtfie ^oogBepbt bm ^ewogB
ban ^ojtit Biet boocengBememioneect/ baec bpboe-
qBeobe/ bat bectcoutobe inbien eenigfie foobanige aitic
motBtentoefenoBefcBfebt/ aIjSboocenbecBaeIbt/ be
felbe naec epfcB eh bebinbt ban faetBen foube toecben
t)p 3jjn iBajeftepbt oBeceb^effeect/ al^ naec ceben/
botB bat tnfgelijcbic alle equitept aen be anbece
3pbe be»
Booiben te toecben betcatBtj toaec mebe ban alfoo bit
biftoucsi foo latigB toa^ geballen en gantiï laet in ben a«
bont gctoo}ben / met beBoo^lBcIt compliment ban gBe«
bienflfgBept ban 30n €ict;
3ijn affcBept genomen Beeft.

^enbenl^oningB iiSoocbbantoegBen Baec IgoogB,
|^og:naecbecopBetfubimbanbe<£quipag{e en en« L
becfintjï tot toegBnemingB ban alle ombiage gBefcB?e» SfiliS"
ben ben
feven en twintighften giunp/ 't toelcB ben Sims
Baffabeuc Beeft obecgegeben/ en baec ban ben
vierden
^ulp gecefccibeect be£i iSoningii anttooo^t : bat alttjbt
ftaetBabgemaecBtban goebe b^ienbtfcBap en tojcef*
ponbentie banbe i^eecen Staten <(Seneceel/ en al^ ηοφ
baéc blpbenbe / met meeninge in goebe bjuntfcBap mee
be felbe te leben / botB bat niet gabbe gebacBt op eenige
e):tcao;bfnaci!$€qutpegieal0bpbefelbe toiect aenges·
tlelt / bat befert «ietanbecö ali bjeemt Bebent&en gBe»
benBanj bet toel toaec toajSi bat eenige j^tBepen baec
' toiecben toegBecnft / botB oBeen anbece aid o;binaci^/
enbenaeSaeclgcBicgetooonteteeftojtecen/ enbe bat

baecom/fienbef)pbej9ai!nereneictcao7binaci0(iSqui-
pagie toiect aengefielt / mébe toelin bebencBen Bab ge?
nomen om nocB.èenigetoepnige Bet o^binace gBetal bp
te boegen / fonbéc notHtanjS eenigB bebentBen te Bebben
op Bopilftept of pets fuloc : becbecs mebe bat toel toaec
^ a toa^

en OORIìOG Vier enVeerùghfieBoech 87


-ocr page 107-

i

S AKEN,van STA ET

88

ma«ί tiat baec te Eanbe eenige ggecutj^un ben
nomen mtfnoegentoteoun eD^oojt lóégptì^ ftt)^^
en off^nfien tv oen geUtien / mi mt ^iie, :
fitacBtenaen't|^acUinentt)a&Denà|)^en / entiieQiid.
'tfelbe^avUment een fijn il^aiefUpi'Wn tóedHé» ;
bjatbt/ bocDtiacbàec otoec jjeencelién ti^oO}iiëti
te .
tooiden glientmien ^ iêtaten öf» óotH (ulF fóïianfS
g()eepp}e{)en£)eei;t / Dat op ftiUb fublètt èeitigé (jcttadj^ r
: bÌna«jÌ<teauipagte;foube epnenten / om^epaBiiéce;
baec Doo? ombjage te gebén / l»aec óp (ie SSntbeffa^^
beuc met teben alj$ tiotg^t / om ben tétteuc bàn mtfTltiis
aiieiantieciï fgn&e g^itcaggt tontemetiiétit te Ootn /
l^eeft googgjïge&atgte föne

i)?t&laeci

toib^öeÉba0g8en«WêBöeooc6
Upben/baecopbptffi üim&afTabétH; bei^taciitgpfj?
gebaen/bat tip Baec geenfint^ baè^ den liofett

getteiiffelt/ en ootb aen bt fpbe toatitiefélbe nu nocf) opt
eenigg manquement ban opcetbtegoebebjURtftljàp
cntoicefponbentUfou toefen / ofineenigêi; manUcétt
befen (onttatle toicben göetoont : toaec mèbe ban béïi
becj} octafie fi^nbe genomen om ftine boö; te b^?
gen/entecepetetenbeqnieban C^tftpnHiOTes ajitt
Cabo Verdegt^ieeggt / met get η «men ban Atlèti
enobertoelblggen ban f o;ten opb? ^tijibah ^fdiu^
geeft baec op gdieft te feggen alü t'àn^un tgben / bal
obec bte gelegentgept htet en toa^i geinfoimeect / maec
fukitjibucbenbebebonbra/ nieten foube onbeilleteH
Hegooaliitb reb?ej> baec obec te boen / jclfjï met
banbenboo?noemben
Homes na£pft|gent)ebfnt ba.4
faecAen/ boeg bat beningout banga» ^ogglilóg.
ifit(Tibe iDflbe ei^amïnecen/ en binnen
idnè a vier dagen
baec op antb>oo}t te laten toefiomen / ecgtecniét gontte
latenbp befen te becUacen/ batnfet (ebelgtb ttontie
oojbelen bat fijn iSgcy-^ngefetenen bejS félfi fubjëcten
baggeUtbsÌ inen ontcent get bebjijf ban garen ganbel
be Suft albeecgedabtggigcb boo; be l^ebecldnt.<>
ie3I^e^'3Inb(ftge Compagnie toecbeii gyetitrbe^ü
enbe befcgabigt / enbe bat baec tegenjS ^een «r^bje ofjic?
bitieobec ftlacgten bien aettgfleitiieggebeen / wü
lojbengeobtineect/ toaectnmebe &eD(ó?b^te1»o;«
l}enboo?fien:l»eic&en aUena batap^SImbaffabeuc
met ceben op bat fub/ect paffenbe beantb)oo?t
baecobecgetcacgtcontentementte boen/ repliteecbié
fDttjU^aiellept batimmecjS tuflitiemoe(ib)ecbenggei

li.; ι

opi
fiöi

üaen / enbe felfü^ e)cpebitie ijefteU / en boo}t0 adeiï na
j^oocen ontcent get b?pebeb;öf banCommectiegece^
guleect : 'ttoelti^ be ^mbaffabeuc niet geeft goetg^bon^
ben tegen te fp^eetten/ nemaectebecllacenbat gaec
3|o. jlBog. tot alle goebe ojbje en eicpebitie ban iu^ftie
genegen j^nbe/giecpntcent niet en fouben man^uectin/

I boo?fcö?ebetöi
n/gel{^«nbec

tople get gantfcg in ben abont loiect ( gebimitteèct fgn
IlSaieftept mebe cepetecenbe bat binnen
drie a vier ba^
gengelticfite boocens^becgaelt gabbe / anttooojtopbe
ontfangen iBiffÏbe foube laten toegomen.
. (€ecb}ülen ban bie boo^becgaelbe
drie a vier baggen
fön illaieftept ggenomentot antb)oo?tban gaèc
lHo iBog.jiBifTibe enbe bebuctie ban cebenenbp ben

gebaen bp becfcgeptKH tieecen batt tcebit teni^obe óbec
begantfcge ggeleggentgept bangetfubject/ baecobec
gecucgten ban mifcontentement ftgeen onbec get
bolcg te ioopen / en oocg bp eeni^e ban be üüegecitigge
opggenomentecgelegentgeptte mogenbienen tot bec
felbecinfojmatien/ enbe booKiK baec enbe foo'^be^
gixo^de / ali^tnebenietgebbenbebnbecleten bebecepüe

bebe!$ i(^onineg0amiBoo;tie tei: intentie
: iiseg.mocgte toetben / op get^eene

belöcöenbe fabocabelöcö geeïpebteect/ geit_____

anbecenbe^eecCantvlieic obecbat f^iett f^bè^e^
biftteecten gantftge gelegentgeptoberalleS naeailöcö
enhiaecliKggebebuteect banfpn totantb)oo;t
omfangen / bat fön n^ai. geneggen fönbe tott<t onö«-
goutentontinuatie^banbiebe /,
maehb^iifMgëipdmt» óttai

ι-4·

m

aAtukbe{^tlAiid#ft toe'te
#ébatg(ePafei&F^gem gai
bé tetotttmuRitiecert/bat gptiaéi;
béclaten/ ttiàetiiat befe foobatii
öènbécgaeltïdgtbat iÖt tot '

cingé/alsibpèiÉpetierttiÉ
beti ^nggefeteiienbah^t uiig
gelgcjcbitect bebOiibeH i ettbetl
ben obec gét fübléct
bécaUejüfoiipóiitiÈaUü^ui

^ itcafioneett botóbep be iStatèn bangantfcg ftgabci'
fütgen gebótge / gi^lgtg al0 tiu bJieÏben gefien ontt^t
j» aenggefielbe «Ê^Uipagie bie hiet anb^i$ gonbe
'ben tot g^oté omojage : bat böó? foo beel gem aett»
gitig mop feògett/bat befe omb^ag^en ongoflen baé^
öoo?ggeotfa(ïób«« ban tocbecs^btjö^el gabben Bert»
nen becmgt Wojben / boeg baec bp bioeggenbe bdt fgnjï
oo^béei be ]^eet:eii;^taten niet en toacen genootfaetH't
oftèénbegoefbeop eenigge pacticmieteblatgten baii
^oöplieben enbe bie baec banbepebbecen get pàc^'
lemebt toeggebjacgt / entoebecemban't^paclemetit
aehben iftoningg / bienae ggeloòonlgcbe toiifgepbc
befelbein bebent&en alieenlüig naec begoocen gabbe
genoomen foitbanigen ^qutpagie aen te feilen en baec:
boo? toebecfgtji ©oltfiin ongecujigÈptte b?enggen /

jniatefieptbaaicigefcgiet/maecalieefilgtg get ojbina»
XÌ0 tot o?binaci£i bienft ban Conbop en eenige toepnige
fcBepenbaec bp / totmeecbecbecfeetfiectgepbttegetf^
eenigenieubje iloobersi ban ©tfcaifcge aliS anberg/
..... ' ■ wbeïgalbegeenmow:

minge ban «ile ongelegentgeptbrfctben becfien / boeg
bat bejï iöoningif anttooo?be eecflbaeggsi te geben/ fui?
b^ebec foube uptteüfen/ biaecntébenaeenigebecbecé
ccbenen en cetommanbatien tenbecenbe al$i boojfj ge^
baen / op bat fu&icft fpnbe gefcgepben / en tot be actie
ban Capitepn
Homes op Capo Verde gefiomen / bact
obec bp be 3lmbaiffabeuc ten gbogpen jgnbe geboJecrt /
en tot ceb;eji 3gnbegeinf(1teect met be cebenen baec toe
bienenbe / becBiaecbe fijn <iiccellentie al notg bat niet
b>t(ï bat eenige fobanige lafi aen
Homes foube fün ge«
geben/ootg obec be geallegeecbe feptelgtbgept of attte
niet en biace geinfb^meect/enfultic biecbenbe fiebonbe/
bupten tbigffel fgn iBaiefiept be becepfcgte o?b;e foube
(tellen / becfeecgecenbe bo?becj$ mpn ^eecen be Staten '
ban be^ l^ingjS/al0oocg fijne tntlinatietottontf^
nuatie ban bjebe enbe goebe to;cefponbentie: abec biel'
ie goebe genegentgept banbe ^mbaffabeuc biegen^
laec Jgoog lÉog. bebanöt toefenbe ban fgn oEicceltent.
0gefcgepben.

<©e bccbece J|eecen/bie obec Wt gantfcge fubject ban
be SCmbaffabeur fgn ggefpjootgen geb)o;ben / gebben
alle becSlacinge en fonbecltngge ggetupgenifTe ban be
felbec genegentgept tat b;ebe gegeben / fig bectoonbect
goubenbebatbe gecucgten banmid intelligentie bu^s
becce toacen geloopen en becfp?ept / niet ttogffelenbe of
foiibe met get (lellen ban goebe o^b^e obecbeei^ebitie
ban 3Iufittie allcji met ggeboegg'Jcbgept gonnen
toecben bpgelept / beloobenbe baec toe met fobanige be?
tulpje tnUlen contcituccen al^ ban be feibe foube gon^
nenbiecbenbectnacgt*

Φρ ben tweeden flulp / fjÌS.Henrick Berniet^e^ ertmir
«cetaris ban ^taet / bp be StmbafTabeuc ge^en / nimf. |
becfilacenbena afüelept compliment/ban f0n|SBajei «eta"»"'».
9ept te gefonben/met anttooo^be op gace lo. j^o.
miflPlbe ban ben
vier en twintigilen ^unp befejs gjaecji
met bemonbelingge bebuttie baec beneben^ tee O'
bêclebeciiige bandje felbebpbe31lmba|Tabeuc gebaen /

ttoelrft

belaetfteeenfpja? i66x
bfitöatt»^

'talbarttii
toel nid
nfitenftfltti
tttoeftggsbiitr^
^,ii6taten cege/J
egiiHngé ai^üottt
i>btthlaegöejö«fe
[Wieben fbngêttiit


-ocr page 108-

^Éilcöttl^ if-floilDW fo^^^^

«UviStfltÊe ban

toantìeeifuJbKCtiiiraeieffltósfli^

Pbë.n lie/emaöeöa?»/ ^

10 at to^et / .toiWf i?y:|couto?n ίβί iJPoatiet to^^^^

ofig alOiUïc fouD.e8pn)en/ geluf IftiftilJeo ,W»nen ^
nien&SflHen tènbfenftne/ alianbecii.„lïP?&)acwirfou»
he öictcei&Êii i,

mSèecM^iwu

wêmms^

^M^ieflhtiefieit/öw

Den tótpMaèp /..e^ bèctifiufe? SeJtì W
quiete öooi'teic^ben /. öcfetó
raeMöÉÏtoilfeeöp

iQ^WfÖubé'gp^^^^ Idaec op ban figD fooien m-f

i»'i(öci:et)jc(T«cert / relfjsmêtlïéaffebankniJ^nsiini.
öcn Homes, tnbien bebonDentoecbefuÌCitébegooterf.
a®aec9paèn ben booinoemben ^e^c^^^ce^cifftjp
redpróque (ortipltméhc toegettó 5àe.t1|i).|Bi>(j.0ioaen/
' itó/batfjabbebéct^

^Sflfölcfiy/êa^^^

b^ οα ti^iTi tithüaffabcuc foübe )m«i:;bèn ttècjUgtjif^^ £
infifli c^nbe niet je ntin pp
mWcbecberrefetticinsécn tonUnt^^entbait
iBog. getnclb^ ^eet geliëfe.

tiefeMrjeööa'jiftjn jÈsajc^ipt èert^BaàÌie.gBilaftJfiiei;
i®o.ii|aö. 2IIitiba|TaD£UE aente milöili / batriiêetgë^
mdben igé£cDovvn^ieecfÌba;gsSbìèbèi: nabe^^tae^
bec .30β«ίήίβ8ί»' ||eoètlii)ì3cn fouiié ' tóojiwn iifgi6ei<r
foööÉh / op^itoei^Öiuèett fó en
mèöeMmp^^b^^^ace i^bogb |»Qg· tontcmèment foube
00 " '.....
fl^etitoecbengfìe^abtggliicft «n^gebàen/>
foec^/ bat betoglèmèn ber^t bm Ì^ictcaoj^lnàsf^
EnvoyéDowtìingii,eec(Ì&aegS!S tóeteÉftm naeti^öHaMt
meenoetiebectm6en/ en ne«bei:miébenbaet:«blt>bttu
(n^cuctfe o^jefiont teontfange/baecomatflibefenéA» t
ien'tbéRiiftljte/ cegact gunfteigcfrmotgttonbi^nrge
nomm. αηυ.·:. .w: -<1$«·, ti.-'rmtó si'imì KU-rtùite

...letit ^ ~
inetn οαι

te s-,
iifcsm

il*"' ^^^
i^a bc,

üUQfnDK;
»50? Sii» .

flmmeibe
M^gfiiÏtit'
cranc? «nbe
ipoVêr<ie>hanb
«COU'

^aecopbatbteteeecén Hebben ögtKeben
ren/ batntetitebecfaeenal!$bateUebefeQne|{f{»iinti>ι
gefcgtUen/bietuflicgen bep be ^ιαειΰ ^neefetcnràtòé^
een / tnocfite toecben upt be toegen^tebiettit entneg
nomen, ^ai:foobeelgaee<iSb<<ee%lttgö/beei;t(i^fbQ
beet foube contrlbuecen aljï cenf gfintsi ban<be felbi 6ot}
biccbenbetbiattit i niaei; mat^ngttqjgj^et inni^èii
ban toiber3ötj$ ®(ootenbaecciip f>p be ilmBaffabèue'
fonberlihge uptrcben ban bebucBtê ftni(tcetent(mtt«0
al!$ anbeci$ tosfenbe gefnflfieect/ fet>b«n b(e i^ietitt/ bac
tod bttn aengaenbe géén fojttteli^ openf nge en fiéttbeiitiif
b»mott)ten (ebOcn/inaec Dat«c||»i:ficg:roobecti(tüH
bJflben abantecen / bat^ntet toeipmeibe^Ióöt batt bt^
5Püe foube Konnmtbecbcn ingel)ai4]at7
;j&tootei>gent(tit&oftefonbecUngi(>e][;t^ao}bifn(ilf0!iii)ji<o
fenbe/ be0 felf^emplopbecepteiÏtigenaiigfaimf^eèn
becacco^beect te st)n/ en oocft rtteMeàgéf&it al^ü^lti^ *
ficDt en cebenea^at bp be nabuecen mceojiainarïii <éi·
^ufpagietoa^gebaen/ en ebentoel
geenig0 onacmat^ baetbooj foube >b9(9beng^etifïfet!t/;
roaec eiie0 met g;oebè ojDie &onbe toccbe bobieéeoif)Yéi)if
oEn toataenginaJ^etgepioponeecbetoegen GimWé^·
de,bewciJteinfo?matie baec oöec JÖnbe behomin'/i·"
odt& bectcoubé Det becepfedte ixb?e0 tta cébeneti eh te«
, belötSöieptJbtibéttaecben tff^c tgt gebaen. j^tfi Τ4·4

ΙήίΒ heEifthoiiitiaa yan de Vüöoc j inii bécittei^iitom
Cabo yejdfijj<®ii€apitepn-Hömeï, en berbétcàiitlftìi
gejübooibefdbeaenbe&uflbanWcitabe
fcgeS^cft-^nbifcge Compagnie toegeb?ett)c/ l^ben
lïoninQftet bpfteiDiieceubientfiibe todtàe^ii^^^óee^
opJbenfeftiiiii^eSWPiïpfttóe^önbeBebacrt/mBt'b^i''
foei(SaliiJ^ft&|befenobeKgeef)(i»^benv'.4)ccft fjmjBigì-'
batgiü. j^alefiept^eU;^! te. anttboo^ben MtiooteMie
SijnMoflt/batipgentlfjtb geen 3©Iootni.^biiie'/>trtaeit ^
aUeeiji eenigü toepntge fcöepen /.bir«i>tin(iftijt ert ooS"»* '
gebat Jünei^Atiutren grooteen ejctcaojbfnàciÌS^iit»
pagfetKib^iteengéüfic/ toaggenootraetfitgebóeefiie^
laten toeeigen en gaen / om te nmiset eéme^'
l^abuecen met fobanigetoegeciifte:|@Icipt aljir boo^fept^
m^cBtenbooMl^ben/todtbe boo?f$ft^pen otti
boiiU/ al^iHiiitet enbonbe binnen gbube/maer tre» Ha*-
ce^cc J^ot ttiel iianbe;becfe£fier«n bat een gacr fnbjeC'
ten baec boojdeenefcfiabe en foubéloërben gebantt^ rt^i
«gbbiilqatibelaneenbe tbajSi be;bebtie6tingeobecftofi>;i
(lce*enietóe>teii^ee·/, b?f; fuItfeF aJlfiJEionbe toêïbeti

pen ban tie.«Sng^Ifcge ^u^ lieten bigbenen gouben /-
bat &eielbeiber€ngödft8e;®tBepea niet al te;^
iItiamen.i:.<inbeJiiitÌbec0^angDenbe tgeen^éfe^c
toiett ban 'titineraen ban Gapo Verde j e« be «({jepea
boojbenfeibenop be ^u(ibanAfi:i{^te ta»feRe|ienoi<··
men/ baeciafgcsne^enoeg^feem iofoimatie of ftennife
ijf/r^begoi^O^ebecdte imièdept bat te ft^nec tgbt '
tia^bint ban (aeflien. / get foubeia^»

téngéf^{uèbeit/.eelpt& boo? befeniua^ becbtaectr^otj^
bat baec bpliab ttiboegen /bataiftgoon toaer biasi'tge»»
ne-boojbefeti; tofecbt gf)efet()t/>;bat imebe be^ feifif
(^nbecbaneniC^enban Natgti^^bbe boo;t 't nemen
banbeele#(Be|Mn/ boo;be Jieberiantftge^e(i-^n='
bifibe^onipegnfe aibaecop be ^ufi banAfridgge*
pleegfu:v! baéiftop ban mebe fWbe^^Atoete» toojben φ er.
<0p aUe'ttoelAe^be ^mbafTabem; banbeberepftgfïe
tontcjii;ebeit#itteiegtbfent/ tnbe€ng|^lfcge&lacg'
ten#eti;a^)neggte
;nemett / geeft (ine SBafeflept
berbecggeUebètttefegggen/ batimmecjï niet εη&οη
tsojben ioebei: gMp;oot{ien/:battioo7gemeIbeCom«
pagifie t0ntin»el0tB albaecop beltu^ tcet fcgepen/
enbe be «SngelfcBe nabigatie beel twrbatfcn en betiiinbe»
^ 3 tinaDe

■ .ÏÜ


-ocr page 109-

99,'. ν . .......

cinàètoiitttoceUibiacÌit / toaetotócöant'föMctöiJt
. fouöe ötenen te toeiwn eHefpJootten / eilelöc» «W Ικίΐ
felfjïBeftöint Dowamghnaet jftoUanDtgaenüe / ötct.
ol>»aliiantKi0fouDe tnecbengtjelali / enna bien eist
nugelötfrató tajo?i)efenbpöeiemba(raöe«t toae gein.
fifteew / opfHoj®aje|ieptssfc|ji(fteli
>clie anttornjDe
öetceiTinbe beratffioe öpöaec üa-ilSag. oueïöitfuö*
ieefijne Siaaieftipt toegefonöen / Dat gftemeitie ant»
toooioei/ aistmtnetii üic noötge mocht tooHrengei
oo}bee(t/ foutje tnoitien toecbaect) gl)t· aadaecmebebani
na eeiUgc toecbece cebenen met öoogöHgijebacöte jTOa»
fefteptgeftabt otecen tee faechebanöe
gcaffecenbePcft
iiiHoUandt,
enbeberitfit bpben Simbapfabeuc ölen
aengaénbe gebaen /. alji oocb becfiael ban onggemataen
ontrent getbeb)üfban be Commercie boo; bebeco;bi
neecbe quarantaine baec opbe iSebiece getaufeectenbe
ontfangen / toefegQ ban betfacijtinge bec gemelbe o?b;e
toatifün làaiejleptboenmaelsi bjeBDenf^iigi^i^insof"
Pönein'töooft/ onpaffelgthjijnbe / beleEfbeljjtbgöe'
öimttteei!tis»getoo?ben.
ifn« ^en üeei: Downing ^nam loebec al giec in 't laefte
banluiiiu. ]gp;b?actit mebeeenbiicfbanbenlËioniMg
ban ben
drie en twinüghften ; jgttbein effect een
«fftebentiael op Bern ; boojts nocomaltgö becfoetb
om fetiSfattie/in toelben gebal ftp fepDe bat btfenStaet

XÌ64.

i

ί

aumoinsceconteatcpient , de n'avoir rien«laifle qui
pourroic eitre eflàyéde noftre part pour .temiiner les
chofes. ai'amiablc. Et.ferons dechargés devant Dieu
& les hommes de tous les Inconveniencs qui en pouxront
iuivre. / , ί

iSebectbeiiKbetfiomli ban ben l^cctDowninghali
llieic toacent in effect tiiet ali
Reditìen, iadmfim{n itn-

raluurtbtrii. ;

aptliet bolgettbe üi te fien toat öP ben fefden «ugufp
Babbe göep?oponee«/ en toat Bern be
neghenden toiect
geanttoaojt.

«iittainott -r-^ E Staten Generaci der Vereenighde Nederlanden
■p fSn
if I J doorgefien geexamineert ende overwogen hebben-
•^'^dehccmemoriael byden HeereDtwmagextraor-
'^inarisEnvoye van den Koning van
Gtm Brittmoim ,
den ftfdinàsks aen Haer Ho. Mog. geprefenteert ,
houdende onder anderen dat fijn Majefteyt ordreghe-

ftelt hebbende om te extmineren de klachten hier be-
vorens iterativelijck ghedaen, raeckende'tgepafleer-.
deopdeKuftvanGwwd, daer in na ingenomen Infor-
matie vanwedenyden fodanigh foude difponeren als i η
goede luftitie > ende naer reden bevonden fai werden
te behooren: edoch in cas haer Ho. Mog. niet af wach-
tende'tgeene dacr inne by fyn Majefteyt fai werden ge-
daen, haer toevlucht fouden willen nemen tot de wape-
nen j j dat fyn Maj eftey t in iitlcfcen gevalle fich ghenoot-
faecte fai vinden gewelt tegensgewelt te oppoferenj heb-
ben goet gevonden dengemeltenHeereEnvoye Deto-
ningho^ devoorfchrevedes. felfsmemorie, naer voor-
gaende rijpe deliberatie ende proteftatie van oprechte
genegentheyt om met fijne Majefteyt in alle vertroude
vruntfchap en confidentie te bly ven leven mits defen tot
antwoorde toe te voegen :

Dat haer Ho. Mog. geenegeruftheyt terWereltkon-
nen vinden, inde generaliteyt van woorden uytvoorge-
roerde Memoriael voorgheftelt, dat namentlijck fyn
Majefteyt , naer dat deielvevan wederzydenwelgein-
formeertfalzijn, daerbntrentfalprocederennaerlufti-
tie ende reden jnademael in cas fubjedt by de Onder-
danen van lij ne Maj eftey tgepleertzynde j eenedireö
hoftiliteytjjae niet min alsopenbaerOorlogh infeeker
gheweltvande Werelt, aengenomenwefendeteghem
den Staet door tebefchieten, forceren, ende Vyandt-
lij ck innemen van Forten en Sterften op 't vafte Landt,
door toedoen van een formele Vlooteten Oorlog uyt-
gheruft, ende verfien met Krijghsknechten ende ande-
re behoefte om te lande ende te water Hoftilitey t te ple-
jhen,, injti^ders eene onverantwoordelijcke feyte-
ijckheyttegeosde Onderdanen ende Ingefctencndefer

Vereenighde Nederlandtfche Provinticn , door het
nemen van hare Schepen ende het roóvén vin iiacre ,
goederen , foote w^eralstelande , niet anders a^iö -
Oorlogen ghewoon istegefchieden, metvervólginge
Tan de fel ve vy antfchap van het eene quartier op de Kufl:
van Africa tot het ander j alle fijnde faecke die noch
met eenighenfchijn van reden ghejuftificeert , noch
oock eenighfints geignoreert j of ontkent konnenwer-
denjdat haer Ho.Mog. derhalven van deluftitic cn rech-
vaerdighey t van fijne Majeft. daèr op niet anders konnen
verwa:chten dan voor eerftenvoor aleenevaftecnfeec-
keretelofte van de vooffz genomen Forten enfchepen
te fullen doen reftitueren, mitsgaders oock door de hant-
dadigen te fullen doen repareren defchadenby defen
Staet j ende de goede Inghefetenen van dien daer door
gheleden» foo als naer aller volckeren recht j Cnde ia
ghevolghe van hetjonghft ghemaeckte Traiftaet be-
hoort te gefchieden, ende dat vervolgens oockt'iyner
tijtde eflciilive reftitutie en voldoeninghe daer op moge
komen te volgen.

Dathaer Ho.Mog.nuter contrarie op de ernftighe
doleancien ende klare informatiendoor haer Minifter
aen den HooghgemcltenKoninghghegeven, niet al-
leenlij ckfodanighe verwachte toefegginghebyprovifie
noch met hebben bekomen, maerdatdefelveinplaetfe
van dien , vernemen dat noch meerdere macht uyc
Enghelandt naer de voorfchreve gheweften afgheibndeii
wert, die haer Ho. Mog. met reden beducht fijn dat aen
defen Staet, ende de goede Ingefetenen van dien , noch
wel meerder ende fwaerder ongemacken fouden mogeii
trachten toe te brengen, ende des te meer, alfo volgens
de rapporten aen haer Ho. Mog. gedaen, door oculaire
ghetuygen vande voorfchreve ghepleeghde hoftilitey-
ten, de plegers vande felvehaer hebbenlaten verluy-
dentotvervolginghevan haer defleyn , gheftreckt tc
fullen worden van fodanigh ghetal van fchepen.als tegen-
woordighin £fïji/i»»rftomteMennadeKuftvan J/rieuf
foudewerdengeequipeert j fonder dathaer Ho. Mog.
oockfelfs daer teghei^ tot noch toe, nietteghenftaendc
de iterative verfoecken, en de voorfchreve remonftran-
tien by.haren Minifteraenfyn Majcfteytgedaen, eenige
de minftegemftheytofte verfeeckeringheis ghegeven·
ende dien volghende oockvandezyde vanEngelandC
tot noch toe in dien deele niets gecontribueert van 'C gc-
neinfodanigheghelegentheytvan fyneMajefteyt, tot
verhoedinge en voorkominge van alle verdere fey telick-
heytendehoftiliteyt met reden wert verwacht ende
teghemoet gefien.

(©nbectuffcgen toajïttteQ Biet bebommect ober Bet „tf 3»
toeccfi ban be
Weft-Indifche Compagnie j men Babbe wrcte
ftlaec betogiJ laanbe getoelbabigBeben bp be Enghel-
fchenonbec Capitepn Homes gBepieegBt/ op betulle
ban
Africa enbe Guinea, foo in'tobetballen banbe^
CompagnieifcBepen enbe ^o?tceffe gBenaemt
Cabo
Verde,
maecbatbefelbenocBanbeteagg^efften/ foa
met bemacBtigBenban
Tocorari, βΙ$ί Bet befcBfeten
ban becfcBepbe bejü Compagnie? j>0}ten / enbe t^n
toegB nemen ban nocB eenigebe0 Compagnie^ fcDepen
op be boo?fcBjebe Öufïen gBelegBen / Baböen φ^
pleegBt. ®ie banbe ^Sbmicaliteptcnbaec op betflacn/
oo;beelben/ bat robanige enbe biecgelücBe biolentien niet
en Ëonbe too^ben gBeleben / maec bat be felbe animeu*
feljjcb enmet bigeuc moeten toerben tegBenjï gBe»
gaenenbe gBefiupt / fooombeconfeQuentte bfe baec
inne (tacfr ten cegarbe ban anbete berte afgelegen quar^
tierenen iKfittingBenai^anberfintj». ^an om Baec
toat berber te ejctenberen op be mibbelen bie tegentoooj*
bigB fouben beBooren te toojbenaenbe BanbtgBene?
men / ombe 3®eff-ginbifcBe
Compagnie cbiein beco
fcBepbenoccafien / (ootoelbanbenjetaetBabbegeme*
citeert gBeBabt) toeberom op beboo^noembe ISnften
ban
Africa enbe Guinea te Berftellen in be pofFelften
baeruptbe felbe foo oncecBtbeerbeljjcbbpbe «JingBel»
ftBen gBeftelt gBetoo}ben/ alji Bet berbere bat nocB befa·
ten / te confecberen ; «Sn gBeconfibereert Bet onbecmo»
gen banbeboojfcB?ebe
Compagnie,enbebatfobanigee
tonfiberabélen enbe ine^imabelen coRQucfl niet

eti

S AKENvanSTAET

ίΐ


-ocr page 110-

X. fitt tifentie geabantiottneect/ meec aen ben ^taet met al?
le macfit entie nrtHDelen te toetben öeBouüen en eheconj
-— fecuecct/ foo ten aenlïen ban öe ceputatie ban ben ^taet
alü om Den oiooren ganbel enbe negotie / bie met meet;
6eiöc6eboo}belen opbeboojftgjebe auactfecen toUcbt
cteueben / bat becgalben bp fojme ban (entngl^e aen be
fiooinoembÈ Compagnie / enbe ombe on&ofien ban
bfenintpbenenbetoplenbangaei; te bonnen bietben
Qhecepeteect / ofelbeciEt ggecefcontceect op ^aec Üoogg
pag. o}bje bp be cefpectibe ^Toliegien tecSIbmicali^
tept/boo7 eecfi enbe ten minden foube bonnen toecben (n
equfpagiegebjacDt/ en op Bet albetfpoebigöffe boenlüft
öetbeetDigöt/en nabe boo?f5 Cufleban Africynbe
Guinea gïjefonben be nomb?e ban waelf öloetBe ^tSes
pen enbe Zeegatten ban ΦΟί loge / op ben göebjoonlöt»
len boet enbe cepactitie onbec be Colleoien göeö?upc&ei
Igcfi / ofte fo bce( meecbecaental ban fcgepen enbe boltb
βΐίί ben noot foube ftomen te toicepfltljen.

tnelcHc twaelf fcgepen fes fouben toefen gUemoHi
teectmet
veertighiiutiienCanon/ en gemant l»o;ben
met
hoüderr vijftigh usattofen en vijftig ^oibatenj€n
beteflecenbefes gemonteectmet tweeendertighavier
cndeitighffucften
/enbetc mannen met honderttwin-
tigh
inatcofen en veertïgh j$olbaten/en alle gebictuatl-
leect boo? ben tjjbt ban
rwaelf maenben.

(!£n baet obec geflelt een of meet bequame en ejcpacte
töppec-^oofüen/berfien met fobanige ginficuttlen al?
Biet na bebonben foube too^bcn te begoocen.

ΦΑη/ be itBecomitteecbenjï fepben tot Baec befcgacge
8tec netoeniS mebe / bat fo conftbecaöele «Sduipagte / en
bie fo (tofielpcEi foube ballen en lange bomen te bnpten /
&P be tefpettine Collegte tee aSbmtcelitept niet en foube
bonnen boeeben ecngeuangen / beel min gecontinucect /
fonbecbaectoe gefubfibieecttetoo^benmeteene petitie
obet be tefpectibe 3^?obincien ban
fcsmaei honden duy-
fent
guibenjj / enbe ceel fucniffement ben bien j lp ont::
(tenteniffe ban bielcbe fo tonfiberabele CQUipagie foube
fiomenec|)tecteblpben.

Φβ €(ebeputeecbe ban getColIegietec SEbmicalitepi;
inVricflantbolgüeniSfpeciale laflbanbe ^eecenfpne
Committenten / becblaecben fitD tot be tegenlnoo^bige
€gutpagienflebei^uflban
Africa enbe Guinea niette
bonnen inlaten/boo; enbe al eec be ^jobincie ban
Vries-
lant,
be teeltbe be fubfiblen tot be ertcao^binarin CQui=>
pagie acn't felbe Collegie tenmecenbeel fucneetbe/
baec in becWf llicfit foube gebben/ 30nbf öet felbe Colles
gie onmatgtigB pet$i upt Daec loopenbe mibbelen / baec
toe te bonnen tomribuecen-

©ecmits toelfte aenteheningebe CJetommltteerbens!
bebutOtenbe / bat be boo?fcB?ebe
nvaclf ftèepen öoe ηοοί
big Ijet oocb toatf/toel niet ten bollen moeite taecben ge^
fucneect: foo betfocgten bat met alle boenlijcbeinbuc;
tien be
^JObincien van Vrieflant enbe Stadtende Lan-
de
motBten betoogen tnojben om get boo^noembe Col·
iegie boo? b;ut{)bacig tonfent / ootb be^uaem te maben
tot Cgnipagie ban gaec contingent.

<2n be togle befe «gquipagie be Weft-Indifdie Com-
pagnie
feifiifoo 0oogf)löcb toaö taecbenbe/ bat bie
taan be Compagnie felfsi ootb motsten too^ben ggebif^
poneett enbe geljouben / om Ijanbt obec öect leggljenbe /
baecbp / beljalben Bace
vier ïftoopbaecbp fcDepen/
nocg te üjiiien boegen
twee beguame fcftepenban «©oj-
loge.

®c«eecenbanHoiiandtöe6bett 0aet tonfent ingSe-
6?atljt ben
feilen 1iugutïpconfo?mbitabb0!S.
^eBewinthebbcren tooo?ge(Ielt30nbe eenige bjagen/
Bebt)engeamb)oo}bealsÌboIcDt :

GEfien en geexamineert by de Bewinthebberen van
de Geodroyeerde
fVtft - ïndifcU Compagnie der
Vereenighde Nederlanden, de poinften waer op
het hare Ed. Mog. de Heeren Gedeputeerde uyt de ré-
ipedtive Collegienter Admiraliteydt, heeft ghelieft
deantwoorde ende confideratien van de voornoemde
Compagnie te vorderen, ende daer inne regaf de geno-
men hebbende op de waerachtighe befchapcftheyt der
faeck, violentiederEnghelfchenin ^/-«Mghepleeght,
deintcBtie die defelvemet hareprocedurenVoorheb-
ben) endcdema^ttotuytwerckineevaodeièlvealre-
de door haer uytgèfonden, ende teghenwoordigh op de - -
Reviere van Uttdntgweàt legghende > hebben de felve
tot informatie van haere Ed.Mog. diftinótclijck op ydcr
poinót, reverentlijck de confideratien van haer
JViog.weerdighgeoordeelt.

?

Dat om de Indien de Compagnie van

ίΚΓΚΪ machtkh ««.,ν^ίί»,®.

forooken te de- na de Kuft foudc fenden.

finieren ende arrefteren voor eennoo.dtfakelijck fon-
dament , eerft ge-examineert dient de intentie wacr toe
foodanigheforces foude werden ghebruyckt; ende tea
tweede j de contra forces die inde teghen parthye füUen
werden gherefcontreert ^ ende daerom aen dc eeme zy dc
dient gelet op de intentie vande Compagnie daer hee-
i)en ftreckehde » dat hare Schepen met koftelij cke Car-
^oenen behoeften ende Amunitie van Oorloghc voor
de Kuft van
Africa nae Guitua ghedeftineert, in aUfc
fecuriteytaldaer mochte werden ghebracht, ende met
eenengherepareert foodaenighe violentien als deEn-
gelfcheNatie fonder recht ofte reden op de Kuft van
Afiican^c G«/»i<igedeftinecrt, inallefecuriteydtaldaer
mochte werden gebracht, ende met eenqn gherepareert
fodanighe violentien als de Enghelfche Natiën fonder
recht ofte reden op de Kuft van
Africa heeft by der hanc
genomen ; ende verder > dat hare eiFetìen ende recouren
van daer weder in alle feeckerhey t alhier mochte komen
te arriveren ; ende aen de andere 2.ij de, dat de Engelfche
Natie op de Kuft van Gwiew fyngliekomen
metdtriim
fchepen, ende teghenwoordigh in Imgtlaat noch twatlf
zJertim
andere derwaerts gedeftineert, mede gereet leg-
gen, uyt welck confideratien de voornoemde Compa-
gnie hare
m/urts nemende felfs in S taet zij nde ten eyndc
alsvoorennade Kuft van
Africa {oüdtmendenftpitnA
acbtiin
bequame fchepen, behoorlij ck gemonteert ende
ghemant, vertrouwende datfe daer mede capabel foude
wefen om de ouCrages derEngelfchen te vindiceren, en-
de hare Landen en fchepen voor vordere onheylente
befchermen,

Sulcx niet zijnde J wat affi- Nademaelhet
ftentievandcn.Staetrequire-i|f^-i,^4|-^
ren? dat de Compa-

gnie tot het bovenftaende onmachtigh is, ende daeron»
haer retours tot den Staet, als befcherm Heeren van ha-
re getrouwe Onderdanen is nemende,ende evenwel hec
geenein haer macht is, fonder befwaemiiTe van den
Staet, geeme wü employeren, gelijck op het derde po-
inftisgepofeert, foo foude dienvolgende de Compa-

9'

en OORLOG Vier eoVeertighftt Boeck

fnie aen den Staet met alle ootmoedighey t verfoecken,
at haer ten eynde als
vóoren, aiïïftentie mocht werden
gedaen van
twatlfa. viniiea kloecke fchepen van Oorlo-
ge,behoorlijckgemantendeghemonteert, endefpeci-
alijck, dat het ordinarisgetal van Soldaten op de felve te
ftellen, extraordinarisverhooght ende tot
vijftigh man
op y der fchip gearreflEcrt mochte werden, welcke fche-
pen oock voor
vijftim maenden dienen te werden gevic-
tnalieert; ajlesop foodanigheadvyfenals de Weft-Irt-
difche Compagnie tot noch toe heeft konneh beko-
men; ftellende verder de verhooginghe van de voor-
noemde affiftentie ter difcretie van den Staet, indien de
felve fodanige adviièn mocht bekomen dat de voor-
noemde macht niet gheproportioncert na de macht der
Engelfchenwierdenbevondeö.

Scheepeo
CoOTpag-

3'

Wat Schepen de Compa- De

Kuft fai fenden, „j^ ,t^hcnwoor-

gnienaerde
der felver monture cade
raaiininge

dighnae de Cuft
yin Afritef bene-

ve»s


-ocr page 111-

SAKEN

■ "~ΐϊί64 vémdeinichtvan?tLaatibudefèndeö>f^

 rat^alRK-d ι. ■ , .-,,/, Γ !!·:: ■■•-f- ■

EtM.
jö Eïéri.
fo Eters,
fo Eters.

fttìekeh

k6 flutfeéö
Ì8 fftuckeft
ai ftucke'n

'tSmtGeéridiiifiet
Deaulr/wtoiiet? ^
De ijhccamet -
Oe Prins met - -

Welcke gevoecht by de macht van Landt van tviae//à
veertknOqrloch
fchepfen 'tghetal endeïnicht fullen
bereyckéö die deCompagnie felfs in ftatè fcyndè onihaer
felfstékoriheà öïdhteöèren, tèfi eyndeilB vèörèBiïoóde
gebruy<ac#nV ■

DéfdK^en vin Ift wàt tijdt dé fèfifètìcn Van
ί dèCóiüpagnie vSig jaüen

maentaiWMgé- zijn^ om haer by de fehepen

deftmeeic na vràrt dèh StàeC te tbÌr^ttÌ
Kuft jr hebbèn ' ' ".i .

dleaitotnochtoegöwschtóphfet Còrtvòy> ^tl^fi laèft
by ί0ΓΐΐίέΫ8η60πο«ρϊ(ΐ00ί·1ι4έί Ed.Mòg:#às yàftge-
ftelty. ende
kohüen diénVòlgéhdèiridtó tiiili: ^Oèir-
iiV^dàglìetiy endeiieiiuyttèiftehiiWiWeècKetTi f ëène-
maelvéifiétiéftde veeïm^ïijn jftaé behodrénjom ha-
re feys te voidérén j en met dè fchfepen van dén Staci: te
conjtinge/èn. Welckebocktìièf MgerdiéiltéSVèrden
uytgéitelt, ötü dat de macht der Enge fchéh iègeriwöor-
digopdeRiVièrè van
UhJm gereetleyt:, eh3édieren
bovèö -E
faiföen van 't laer orii achterom te^àen, foude
be^èmefttëVérlöopen.

if

Defdfoenenöp ψ^ί^ dé bèqüaéitiflè tijden,
SlSStCn'ie raifoetienzijnbmmöde

ien?

elide omtreftt Oiïifiir

é^yndight, cnde voorts de reft van het laer vdór goèt,
aengenaem,ende fonder eéftighe incommoditevtwiert
bevonden , fonderdatnochtansdentijdtende het fai-
foen,.'twèlckdenquadentijdtgenoemtwerdr, om ee-
nig^ëxploidlen behoeft gevreeft te werden, nademael
zee fonder peryckel t' allen tijden navigabel ende ge-
bruyckelijckis.

DeKuiivan ii/C.
'ijck

6.

Wacaffiftentievan verver-

G«,«.<^IseenKu1t als ài^e^VsLànts fchc-
bequaem om de pen op de Rult fullen Konnen
puturriUn van den bekottien ?
Lande te voeden j

9 χ

maer en geeft foo veéle vruchten ofte monti-koilcfa niet,
datdaermedede fchepen van'cLaiid volkomen foude
tonnen werden verve richt; foodatopdé
vèrotrfcbingt
geen flaet kan werdert ghemaedt ; allfeen kantóen aldaer
water edde branthöudt tot cóntèntément Kekoraehj en-
de inde wederom reys aen
Cié β Lepis , Ifle dtPririript endè
Amuben
, oock S. Tbmic, foo veele vervetfchinge gehaclt
Werden als men van nooden heeft.

m

5©enachften ifiuflutlp fsütec
macljSbooitgcbjacfttfeeclicce USemórfebpben ïjeete
Downingh acn fjaec ïgoog^og. gep?efenteect / becfoes
ibenbe te moacn toeten toaiineec pet ijaee l^oin^ogv fou-
be mógengelicbenlijrt'fe ttÜflTÈtig'bé'
Lijiïevanweder-
zijdtspretenfien,
cnfè-SéHrteMigSétMbéìiàt
Öjai't/pöooi^mflnöelfngeitenfemitien'A'rfplfeitrtffe-
un^tiafttgPfti)?iftcn/ tetracijten obec, b^becbete
Blatgtën npl ben naem enbe boo; o;b}e bah oe ponttigD

Dcfdbe

">ISBP
feat/tot

,^ΜηΒβί»
iebè uptf

,ν-.....«.......-,—r-,-^™JtBèb0nbm

battìbòibenboòinocmbc Sïgirit be.H^iïé ötó nöcö
ban,i»eö«iBacc^ö. ÌBog. 5dnfi(l«'rtw!uticto£ib£ti/
te mjWc bctoöl ùoo? beft eftemilbe l^fee'ïe Powimg öaec
toé atbòio? éèn geru^men tjjt aenfoeb gcbaeti ■ eti op
bàt baec boo? to alle mantecett niqsütet)fgc6cti batihén
bteVijMbeA bait brféc 3!)ben ttfet en ttia^ >» msra.

^m tdat benbecbecenfnDoubt bahbe booiftHiebe
ì^éniòciétielattsgbe / bat betotifecemiebaecbpaeni·
eboben toan befec 3Pbe / sfieamplertect / en Doé eet {)oe
ebecbebo^bertfoubetoojben / fuUenbe aUentfiaiben
E)Ëbo;t)ectenbe g{)cbi0ileen toecbenten epnbe tiefaec»
hen fo nopenbe be tioo?rtg}ebe gebane Slatfjtén/alsi no«
penbe Bet boó?eementioneerbe
reglement, ten fpctbiga
HenmocAtebierbenefsBeBanbcit. ^an alfoo febect
Betionsfte becctetfeban benigcere
Downinghj jjeca
JiDepDe feethere feonbtftöappEn inofiehomen toaten
ban fiegoftiUtfpten bptie €ngBelf(gcg|]eplcegBtaen
Cabo Verde, enflbetJÌ OpbC CujlebatiGìLiinèaj fpo

rtict fiet ttiegijtientit) ban 5Fö?tèn / àlsi merftet öen '
tenénbeberöliecen'ban fctjtpeh/ batbbèc(i)U);at
Igeéc
Downitig ntebe tei fìanticn foiiben teetoèn giefl0

be contfchappen ende be-edighdê verklariiigheDïctlt*

Jalbentei <©?tffie,ban ijateJ^o-IBog. beciifien^e/
ertal boö?befcn Doo?bel|eer SCmbaffabeucb
^nGogh
aen be Ëoiltng obergtlebcrt / itii't bccfoeIN ban réfìitu·
tie3(rêparatieenbe ordretotbctBoebinge n^nbiergSec
iet toe&oriicnbe/ten epttbefip locete
Dow-
^ „ jaecbpjn heboo?ftfi?ebe tonfc'rentié ban
l»egénben©Onlneü
mede cathegoriguelijck ntotfite
betblacèn} bacr obec natt befe 3pten
inDò^nantcntliitfì
en met etnfi gefnfi|leéct fottbe toetbcn.

(CerfiontbaecnaBabbe '
bebentgemaet&t / bat be

totl
'inei
Itfi
Itt.

intngBoib^e géfïeUpi

ftenüe om te ejcartitnéten be filatötenBiet beboetens i"»».
ttccattbelijcKgebaen^ raetbcnbeBetgepafTeecbeopbe ηΓ -
Sufte bein
Guinea, baec inne naec ingenomen info^
tïi&itimtoatt&iebecjpberi /fbbainig foube biTponeren al$e
fngoebeitHtftiebeHobben f0UbebDo?ben tebcgòbren;
<Slioi3l) (η taj} óaec Éo. IlSbg. niet af toatgtenbe 'tgeei>
ne baec inne bj> fiitt H^aiejlept foube toojben gebaen/
pöfeÉ foebIpt|)t foüöe toilleh · ntmen tot be
Wapenen ,
bat fijn liöajiRept fitö in fulifien geballe ' " '

(Cenanberen bebéËiatijtentee faeitliebat biebahbe
€ngÖelfilie
Ooft-Indiiche Compagnie op nttUhJjS
booibte ballile (©coctropeetbe ©ofl-fJnbifiBeComi'
pagnie befec Eanben / belet foube fijn getoeefl te ùafi''
querenen t)ègotieken op
Porca, mét berfc^ecfe bat baec
obec aen bie bàti bÈ booiftS(?iebc «StigPfcDe <©ofl-. _
^nbifcge ^Tompagnie ceparatie eiibe fatij^fattie
motfitegBebaenenbe ggegeben too^ben : i&p'teecfle
,Ut
i& be Jgeec Downing na boojgaenbe p?ote|iatie
Igrtjpptë^téQeiiehèiijtljeptorti niétftiniteajeftept
In
SiebmcouQè b?ùritft^ enbé cotmbéntie teblpben

tiseóèbbèöt·

g^ne ggéruffBépttec lnerele

tioinlHbè generaliteytvanwodrdfn Öp fiera
ÌttVìjàtHa^tittgt& φηε jiiajie(iept/ naebac
Jtjilwttèt^ÖWriwèlig^^^^^ jgn/

tfaeiTdrtftstlit (5übe,tóöïeij^cennaïu^^^ enbecebtn i
mbìsei^t'in taìli Wtbp be€)nberbanen ban ftjn
iSàjé gepleeöt3ilnbee
(nédiiiridtehoftiliteyt, jaeniet

min

van STA E>T

eehflbittftemettttetriffin'/ aij^itt'etjè'

t^irti iron^ie ftotmnt. wértfep tiopjis
oii>in àArtnòifsi Méniinraöat β,
ÏÊj#tiSÖÓÓ? Wft^ent öeHeydèag
flÖènbetié®taetaenöÈ?l)ienttoöii/ "
3i|lï>émettie booifciiiétoc Lyftétìan ;

toàfj» / httt ftètlroéiB / fiat w wt WiT'
' ' " ban tiepicti
eUeS

te^BènH eBeliiifec L· . ,
ftfteti / ftfoìJanfactì ftSgfi foiftfe ge
fbubegoèttifi^tKn/èübe bat m tiaec o|

P/fòiuèettaflien / tno?0i6 Bj'engcrt ;!
itrit toi^iién um bagg ofe tot
toitÌélinigi! foubc Detamen. ^aec op,


-ocr page 112-

OORLOG rie^ eh

93

e

ttE ttìewlt / aettfföenemw toeitó!»

' AtaCt/botìrtl^eichieteni foìrdirMi , ente DpanWlj^
ilinemertWfoitmmOe^ter^^^

btnw toeöijert toeitwn fo?mdea agiooteKw
teegheraft / αφΒ Becfrén met at^Mftrtethtitt «ntìe

aXre fiàoeftni / om tdart&e enöetetoatÉt boto
te plegen ,-'tnttfgaötrif tftte onverantwooidelhcfce
feyteiijcidieyttigöenji be#nl?etöimenenö« gingtlffecei
hmtrefft öfemtóöe igeHetlanbrn too? üet i^en
van hare fdttpeVr
cnDe |jet ròpven;ban0art oortepen
foo
te wafiTkÊte Jande^ n(« atiöctsialji fneeg Ooiïogh

sssease

5ijnbefairtK«WenocBmcteini05f£DontiflnièW«ghe^
jullificeert,;nti® flofft cintgïïfïntS g^ignoreert^^ö

ontkent ^Qtinentocn/tiace^oosJJiiaoc.^^^^

ban be ittfötfe ent« tccijtbiecbiBöepöt öan fiJne SBjji^
pept/ nt«anb«t06onben toetbjacBten ban booirtlnt

cnbeboojr jrtMnc. vafteendefceckere b^ftèn Uan.ÖC

boojftfeebe genomen Jpojtenenbeftfiepen tefull^n trten
reilitueren, ittftfgaDecsi oocft öooï ftéöantöabige te ΟιΙ»
Jen boen
cepace'cen be fc^abe bp defen Staet enbe öe toe»
be Silngefeterenbaec öoo? geleben/foo ali! «aallefe toowe»·

ten ccctjt/enbe tngöebolaöe banijetionööftgemaecftte

Traaaec, DeBooïbe te geitjieben ( «nbe bat bettiolgens!
ootft t' fönec töïit be effccttbi teflitutte enbe bolbfeninge
baccopmo^tifiomentebólgen. ' ,

®at fiate ©0. iKog. nu tee conttarfe op be ecnUigBe
boleantleenbeblace tnfo?matfeboo? fiate nainiftettf
een be fioogfillgemelbe i^oningfi gfiegeben / ntet alleen^
löcfe foobanigfie bectoacDte toeftggtngfie bp pjoWfie
«otfi niet fiaboen tefiomeh / tnaec bat be feite In plaet»
fe ban Wen / tiernamen/ Dat tvocfi
meerder macht uyt
Engelandt
naebéboo?fcö?ebe <i5et9ellen afgfiefonben
totert/biefiaec ^o.j®o0.mef rebenöebttföttoaten/
bat aen befen ^taebtenüebe goelJeSInBfief"^?®^
Wen / nótfitoelmeecbetenbi f^oaetbet
oiigemacken
foube mogen tcatfiten toe te öjengén j enbe beji te meet /
alfoo bolgensl be cappoitenaen fiaec^o.' j^og;ge]^
boo; otulalce getlt{>geR ban be boo}fcfi;ebe gfiejitetfibe
fi olWlitepten / be plegecjï ban bi félbe fiaet tsTb^latén
beriupben totbecbolgingebanfiaecöetTepn/ geftetiSt
te (lillen toetben ban fobanig getal ban ftfiepen aW te^
gentoooibf gfi tn <Sngelant/om tegaen nae be Kwfl ban
Africa, foHöe toetben geegutpeert / foobec bat fiaec ^o.
HSog. oocË fVlf^ baet tegend tot notfi toe / nfet tegfien-
daenbebe ttecattbe becfoecBenenbebc booifcftjebete-
nionftrantlebp fiere H^tnlftecaenfön naaiefteptgfie-
baen / eenigfie be mtn^e geruflfiept oftberfeet&erlngfie
toasf gfiegeben / en bienbolgfienbe oocöban be 5pöeöan
Engeiant tot notfi toe ban bfe jpbe f nWen beele/tnetji ge®
contribueert ban 't geene in fobanigegelegentfiept ban
föne |Eaief{epttotberfioeWttgeenboe?&omtngfieban
alle berbere feptelgcihfiepbt enbeDo^lftept / met ceben
toiert bertoatfit en te gemO£^gerύn.

(@p 't tweede potntban be opgemtlbe jll@emor(erae>
6enbe be filagte ober bte ban be eQff-Snb.4romp· befet
lanben / tefien't alrebe te boo?ge9«lbe ber tcfit.
g&ei^eetDowningh Beeft betsolgeni gfietomfatu;
wK ^^ ' fpecialöcB ben
vijfden g&cceml>ec / öe ftftult
^ttsp. banbe betinpbeclngfie tetoerpenopbefen iStaetboo;
*ίρΤή een fcfiecp memorie; jijnbenotfitónii niet ali een tepe<·
mait. tlcteban'tboojgaenbei botfi alfoo berffaen toiecbt/
bat fip baer banoocg fiabbe commutücatte gfiebaenaen
beupifieemf$e^fni(ter$talfiier/ (t; goetg^bonben/
batbegfieinelbe |Memor(etoppelüc& gfiefonbett (isube
tooiibenaettbcnheerban Beuningen, enraojbinerlif
IBinKlec banbefen jStaettn Vranckrijck, met la^en»
be o;b;eom bcnBooingfi enbe fpe SQaicpept^ JBinf^
(ierj$ ΐφΐ be eetroatta fiem booj fön bertretü ban
Dier tttcbe gegeben / enbe boojtsi upt fgne tpgen lienniP
fe fiantta|lel0& aen te btpfen be ongfiefonbeectfiep&t of»
te afmiibe affirmatie ban Iie faerben enbe tirntm«
ftamienbaerinnebermelt/ enbeben i^ngfiteccon«
traru tc boen blijchen / fioe öat ben
Koningh van Groot
fotttaimien enbeföne jsaaje^eptsi ^ubjetten/ befen
«taet enbe be goebe Ingcfetenen banïlen / met Upant^

I

li
!

Ddtfl

igtfteattaroaed enopenBarü fi^i|tiUtepbt^befiegin«
nen te te}egenm / eerp i a.fgelégöcn ofielépiften / boo?.
tnemenban Landen, StedeiijEortenendeSchepen,
enbe berbialgettjïm^be fii^én Europa boo»'tdenlieen/
nemenénbë ojib^ngfien toànatle ftfie^enfiiei-te llan»
beffiupi$ biefioorenbe/dUtberbataenbespbe tonEnge.
lant Ëontberben gfieallegfièert ofte opt bóójgfiegfie»
bentoaji/ bat'tfebertfiet lUif^h ban 'tjonge gfie?
maecbte Ctactaet / 't toéitfa allé botvgaenpe btfféremen
enactien mo?tif(ceetbe/ oTregHl^érbéopteeneinwniö
banfiare fefiipenboo}b« Ingfiefetenenbefec Sanben
feptelgcfi tnai aengetap / degpiiefit / gfienomeit ofte
gerupneer^ beel mineenige Cauben / €plaitt»n / ^tn»
ten / ofte^teben gfieotcupeert ofte bermeeflert ; <gnöe
atfioetoclfian Hoogfi |I^g.ter0et&eberboo}fcfi?ebe
bpanbtlöclie aggcefjien ban
Eogelant ober langen tgbt
naer't bolclierenretfitbeboegfitgfietoeeptoaren/ om
tot ret^tmatige enbe nooWge befencie ban be iRngfiefe»
tenen enbe^i@nberbabenbefer Bereenigfibe j@eberlant<'
ftfie fjobincten / mftigaberi tot «eparatie ban be gfie»
lebenlfcfiaöen / enbe offenfien ber Cngfielftfien / toebec*
omme&pretoj/ïe/ allemogfielöt&e afbjeutb teboen/
boo7nanteiit{0C6/l>at ben i^oningfi ban
GrootBrittw-
nienaenfiaet; iioogfi |^og.en bejl felffi jQiÉtttilterin
Engeiandt,opena0t&6abbegöeliebetttebet)&l«ren<nbé
te bemunieren / bat fyne ltla)ep(pt felfjj 0}b}e gegeben
fiabbe tot let incojpoteten ban
Nieu-Nederi^nt, enbe
totfiettoegfinemenban
Cabo Corps (fooalü befelbe
nu oocii gfielücbe berblaringfie gabbe gfielteben te boen
ten aenfien ban 't
aenflaen, nemen enbe Opbreogca bec
booïfcfijebe fcfiepen binnen
Europa) fgnbeBoftileat?
tienonbernomenopjSteben/ Eanbenenbe êiaetfen/
baer ben l|oogfi|tgfiemeUe IKoningfi ujlet inieeoletb
gfieenrecfitter toerelt op toajS fiebbenbe/ maerjelfst
baer Ober nopt eenigfie pjetenfietegfienj» befen ^taet
toaj» gfiemobeert / nocfite / foo bertroutot Inier^t/ im«
metsten regarteban
Nieu-Nederlent, felfseenigfie
tip ben l^oo^Rgemelten Coningfi bantoerben geima»
gineert/befialben bat oortt foobanigfie gfieimagineerbe
actieenbe pjetenfie/ el0 biefenbc oubec ban ban ben
^are
, feftfen hondert vier en vijftigh, booj fiet iomfift
gemaetlte
mattaei / foube toefen gemojtificeert / fiaec
iioogfi |Kog.etfiter tot uotfi toe ( infioopebaneénb^e'
btgfieuptbomfle) fli(gfie|laen/ enbe fiaer l^an alle of«
fenfibeattientegfienSbenConing ban
GrootBrittan-
nieneitbetifelfisi^ti/etten fiabbenontfioubea/ opbat
allentfialben/ beieite&laerberbe rec^tba^Wgfiepbtban
fiaer Iioogfi lEog. faecto in befen btgtben mocfite-
be i^ ban béfe fiare l^o.jjl^g. refolutie ootb coppe gefon-
ibenaenben^er SCm&afTabeurba»
Gogenbebe iSeft*
Ibenten Helns enbe
U JVlaire, mttfgabwi boo; ben
'SlgentbeHeydebecfianbtceptbt toecben aen be Sieee
φΐίφί d'Eilrades imOaflTabeur t)ctreo)binaci« bati

den eulieDeanemarcken,

refijectibenaricfitingen.

^ntoat manieren ben tlm6a(r.Gogoberl^gant<'
fcfie toeccB met ben Kroning berbalifeerbe / i0 te fien upt
fietbolgeube:

- - ■ ' " eis

nijffie ^f^tialenbanbat iSütb (baeronbec ootfiben
fieec^raiicelier/
niet tegtenfiaenbe bei felffiinbifpofi»
tie)bifitegege))en/ ennutfbiengetracfitbe gfielegentf
fieptban b^betiban Marqué ofte cepfefTaillei (We»
menf^bebatfiMibeitfSngfieconfetueert enbe ooth be»
ceptjtafgefegelt/botfi ecfiter niet uptgegeten/ ali toiHjli
otergfief^ebeom fiemteraubientie fpne iHaie^
]tei«beer bantemogfienbienen/ enbe fiet berepfcfite
ofl^ietoett{)}engen)fieeftb}elbecnoraen/ bat iaegfie<>
melbe cepjeffaUleiin a^tatie gfietoeefi enbe al notfi
toaren/bocfibermepnbttigemelbe lieecnietuptgfiege<
benfoubentoo^entotbatmenin gabaren <@ojlogfie
foubeflön gfiebomen/ efieiÖAbatmercii ( foo fepbe )
niet anberi bp befe tübt ftcfi tiet aenfien / expoftuieiÏnde
gantfcfi fiert tegeni be J^etKrlanbtfcfie £ette / batfiiec
toebeoctafie bpfien toaigfiegfieben/ 'ttoelcfoelinn
ooTbeelben niet te tonnen tooien afgfie6eert/ ofte beer
peti tegeni toetben gebaen/al? alle
befe melfieurrafe ge»

lefliMf

oeitad
ttanne .
Beer «BB
tiet oüct
wtttie
iienfncH·


'4

-ocr page 113-

S A Κ ,E Ν vati STA E T

1664. leeentöept met Betoosö b^n bet filtìjec fteciioB liittoeféti
tebehlaggm/ fiJnUeOeftoamderctienote tèfcn
b^epgd&ett (®o?toa{) becblaert tèiocfen at t'anbccctt φρ
öen toipBftetfngfic ofte bectcagöén toaji ^lujiitfe op öe
}!(atgte b|i Défel^atii; fii'tJDabedanc aOeOaeit / enbe
hwjUetibeptoote enbc ftoace équipagten eeiïji albacc
ali! tot biauabe begonnen s repetcmibe t'eltben!^ be
ftoace fijjabe Die bp bé <éhgeiffl)en al omme / ienbe bp-
fonberiijthewiti
OoftenbeWcitJindien, ifttocelegiiclei
gemDeDenenbeopbecftgep^eh.tpùentDarenaengeDacn
0Öetoo?^cri ¥ toaec obeit wpi eentgljc wpatetieofte
fatiicifiictfe banbe feibe gabbe bonnen biecbeit gOéobtt^
neetti ^e *9(lmbafrabeuc Beeft tocl op alleft befen
banfortbamentele contra «ben gljebrent/ alji t'an;
beren tijben / faefelfsi
adnaufeam ; «!l>oti) fjon aenbfe
ï^eeren / fliöoetoeltot ben li^oilogfje ( iitifttctófoabe^

tup3öbèn)flant.öntet Qicncgenv ingeenbêröanbe toöfe

tomentement bier ben gl)ebam/ al^fjjnbefoo becreop-
eetogöen enbe (ngfjenomen / ïiatbcrlilaerben alSniet
te bonnen oo?beeten / ofte ften bat eentgf) tnibbel ban
flccommobcmentbooiDanben toasJ j tenieet / bebJöl
öefeftoate boften ban <!2qutp.igcsibaeE te Eàttbeàen?
ODefteK/
enatiEi baer toebanbeì^eDcrlanbetì! g^bbjon"
gen(foorcpben) geftfftiet/ bangijelötbenbiibieïeprcBte
bergoebiiiigee moeten fólteren/ enbe ban btiojtsï éenDaft
reglement op de Commërcié gpèfojnieert / "bàèC iObeï
menbeftoaetltjcb /^àljirttebii ìjpfonberjiiitfe Ïbfc ben
Ooiten
WeMndÌfcH.é ]&atìbBÌ ( btemertbocö bècdont
aenbe aSngelfcfte 3pbe m bte gtjetoepen/ nlet'fo gebtooni
gen alji boo? oefen te moeten ö?pben) tot actoo?t fou toe»
tentegljétaben ; fnboegljenbat öpbfe
%etert bi»?f3
't toectb (immersi fo 't ftljccn) ftcij if et aenfien atö befpe=
raet / boo| bè continuatie ban B?ebc te biècben gbe|ielt/
bupten énbeöaibcii al noe!) bat mepnben /be eecc:banbe
Spatie alianti toasi a^cengagerct/ tottoilcbecj$itiani==
tien't gàntfcge boltb ( fó fepbe ) toetbt bebonben geinclf^
neeet om
goet en bioet baèr bp te toiUen opfetten / toelcs
Sccsimoet'e'n T)?omptitübebeïh(aecbcnal0 nti bienbe
te moeten tóecben gfiebiupcbt / om be I3ebetlanbei;si tot
ceben te bjengcn. Φρ 'toijeen bóo?f5 toect bjel göêtcatBt
bp alle mibbel contentement te boen / boeg ftfjeeii bat
baermebe oji béfelbe ( immetsSbp befe t0t ) nietöien ban
toetbengetoonnen.

®ec occaffe buf öanige tefcontce ban ceben Bp be Sfim^
baffabeur toàiEi ontmoet om alle ontfettingge enbe bec«
topberingebaftgöèmoebecen ( foobeel mogöelötb ) in
tetcecbén / enbeomalommebanfpnbebopc omtrent
befen ficft te atquiteren / Beeft
bp fijne iEajeflcpt / alj
oocbbpfpnöoningöujcbelüoogfiept op bes felfStee^
berhomfleaubientieboenberfoecben / bieQémop ben
fefthienentegftcns vierupcen beS abonbtjS fjisBeapi
pointeert getoojben / enbe bpUern toaetg0enoraen tde^
fenbe/ iiSalbaergepafTeectget geenegier nae bolgbt:
llamentlücii/ nacgljetooonlijclie tompUmentaenmn
j©aie|ieptöpiiemtcegcb|acDt/ Öeböenbe octafie β6ε=>
nomen
uptbefpe'ëg ofte aenfpiàecliebie bpben <<B?aef
ban
Manchefter aen be Lord Major, Aldermansjeni
be berbere i(|eeccn ban Londen op Guyid-Hal becga^
bert / in pjefentie ban een groote confluentie bolcBi ge»
baen / enbeöp belmbaffabeuc toefenbe göeremaci
queert/ bat in gemette
publijkeaenfprake , be 35ebéCi
lantfcOeSatieelbaec tuiert benaemtmetbentfitelban

94

8ooaBftC«b. IBaieflept αΐίί füne ccbenint<cruii«)etenbe
fonbeêbat be felbe fteéftteten ten epnbe lopen /, eïjefegt ;

Idi-eü fai niet verhalea .dècereniomejle.w'fiorden, yaii ·
Hi^^iteyt, meamach ópciufdaiiighe"^ ofte
achtnémén,, ,οίτε cenigbfiiits ficü daèr ae^
llóótepV. daer wèrtveerghe^echtvari d'egieH yaud'an^
der Nederla^t , aiì oock wei hier^,ónder hep

voi^VMide RegeringeèndéyandeHeeren'Régentep^
dattóe^'al ghéiioptfaeckt'wertte laieü.'paiïeren , lek
epiwerde^l mede nietgìièfp^ert, daerom moetmeh hier
óp fopAwgeenactìtoeià^iÌJtetOpflèe
ftecöBêcepUcwrt / bat immerö öefut,i>ab,bci|ooii
e8i»péeetlbgee felfss ftfet entoiert becMcBt/ofïe inbefiS,
felffnlum: mdtbt toerben tQeggéb;attit/#f«t:boo; pu«
blpbèimónenBaec <0Èbépu
gDefte.f<ÈnbeöebbenbeT)em tecbÉféE óïCaiite bec^
ùstg gBeà;tènbeertopbetinb» ènber'tcòuoebjietitfcgap
biétiipilleri bepbe Satien ban foo laugïie eeutoên taai
getoecp/én fo rtau onbecftoube/ en metTWelUibige effec-
ten'/bat Sem leet toaji ben töi fllö nu/fo ongcluiBiö te fien
enbiiiiuceh/ batnietiilieenbjoojbcn banbertogberin!
géitpffcSèi» b)ebec3öbtSi. H^atien tuerbert öBeUoojt /
m^éc'oote felfji babèli tuerben geb?epgt/tot aller bjomen
leètb)#ri7 bie baer ober fuc^ten / baeÏ in bé goebe <0obc
gelfeüetfebetfién; '

©iÊMpöeeftfötiÉ iKajeHepta! toebefcomaliS in bet
baerbi^ept gljcanttooojt / ( ccftter met een minneiötbe
tóntinahtlé) bat altgtsf obec befe ongïielegeweept (fpje»
benbe-banbeberbiyberingBeban bel^atiec) tioa^Ì be«
bucBt gfjebieeft/ gelötfi tot meermaei?fotibeiblaecbe )■
boo2 befen aen ben lïmbaifabeuröabbe gSifegtt/ Hai
epnbeiötbmet bertrag^en enbe nptlleUing{jè ber af»
öanbelingfie berbetoufle bifferenten / beicfaecbe bo»
menmoefiegöelöcbaliintfgBe&omentoaiS/ enbe bati,
men olsiban b? onöHelegentRept banbien / befbJaec»
löcb foube boiinen öieecen ;. feggenbe böibitjSt^lsimet;
een tócfertbe continantie i
Ko'rnt het oock de NedeHanT^j
dé'rsnu welgelegen in Zee'tê kómen niethare fcheepeU:

il··

Ui
1
i

li.

) tebb'e glereêt ghèk
hareichépén achterom deNoort te lopen met ditfay-
foeri ?
be afimbafïabeui; fiiéc op gefegt alg ter 3Öbén aftre^
bcnbe/b'atonberceberentie / nietenbonbemertbenof
begrijpen/bat eeniggitnetttgDfubiectbòaStoaerom befe
Quellagié onbec bepbe Natiën moet toecbe gefien / notg>'
té OQb tot biiat epnbe be felbe bonbe bienen/bpfouberlgcft
onbec oube bertroube ©jienben enbe «©ealliierben / ge»
lijcb aljï fpne iBaieflept ben ^taet bec1@ereenigbe
beclanben baecboo?8eeft göclieftgijeöabttetjouben/
enbébatbaerom alnocB be bjegg ban ceben en cebelgtb;:
gept beDoo?be te toecben ingegaen / tot bjebecsijbtjii ton«
tentement.

«DeïSoningijbecblaecbepcop j bat nopt pet js atti
ber£Ì biegens bêS felfj^ fubjetten gabbe laten epffcgcn tot
fatijüfattie alëbat cebelncbtoaiü / maec bat al$i ntt
een b?p anbecen epfcB tot êen accommobement ban fpne
3pe foube moetett toecbenggebaen / tecbJtjlebetifelfsi^
futijectenopbn^ftoace onboHenban €quipagtesib)ai>
ren göebjacöt als» gupben te fien toaji / bjaec ober ton^
tentement toifenbé gftebaen / enbe becbec een beDooja
Ijjcb
Reglement op bet tieb?ijf ban be (Ccaffötb baefen»
be gBeflelt / foube ben recfttentosgfisfin om tot beboo»
cigöe goebe tojrefponbentfe te bonnen bomen. Slöaec
opbpben3Bmbaffabeucb)eberombecbecsi 3Önbe gge»
feggt ! bat Bet arcefiecen / nemen ban fcljepen / gelgtfi'
men ban be «ngBelfcöe 30be fjabbe aengebangBen/boo?

ili;:

iiiife

infultinghand , injurieus neabeürs fjp ^OOggftgebaCbte
llBiiieftcpt / ober bcfe ongeyDOonljjcbe
epithetes enbe be?
tiamingebec Beberlantfclje iSatietenonïetftte toege»
ftf)?eben7 bat filler fjaec?|o. jiiaog.möne ï^eecenenbe
iBe.flcr.ii tiiet DebiemblngBe totl toerben obecgfieno

jelïept fijhft,ienöe/ enbe'baecom foobanigge epithe-
tes
(ali böö?fci!?ebe ) nopt en jjebben oemeriteectj enbe te
nieer / tóaiiiKecBoogBltgBeb.fjaet: l^o-HSon. bomen
confibereïen / bat befen gBefdJiebt bp fpeciale Commifi
fie ban f)« 59arlcmfnt / boo?cen publitb ^eer aen
eenpuülüibeDccöaberingBe / ter pjefentiéenbe intes
öBcntoooibigïjept ban^t gBemeenêbolcb 5 Beeft baetop'

tnni / bie anöccfirttii aitijbtsi alötec bp be öegecingBe / ; be cctBte p?oceburcn baec toe bienenbe / niet en Sonbe
ben naeiiii)aobènoeb?agenvqn
goede vertroude Vrien- toerbenopgBenomen ; toe^Balben fijne USajefiept bp
den , üeaiii&rden ende Geconfoedëreerden,gelijch ' BembecfotBttoiert befen geUefDenagöebJoonl0c6ebtf=»
aliünofli in'HiliantTe enbe nàti 3Ddrbonbt met fgn wa^'ccetie ten fine boo^ftgjeben/ te boen opBouben / enbe

be gBenomen fcBepen in ijaec b?pBept (lellen / om alfoo
boo^t^ tot Bet aengefielbe accommobement met bjucBt-
baceBoopé te bonnen pjocebecen^ toaec opfìjne jm^a^'
jefteptbefcBtiuberenoptcecbenbe/fepbe:bat Uoo; al$s
nocBbaec toe niet en bonbe tceben/upt ceben aUiboo;
befen aen tiémbecBlaert. ï®e?tmbafrabeuc Biefttocl
becbeciigefiPWwittenbegefegDt/ bat immersi opbe-
- —■ .......few

-ocr page 114-

•bcïoWjiillouöecÏnspAeoftefiPöeJ öaettmeteen» :

rtaetlJfcteiJ^Eieggfiin/

'atèmftbiiföantó?nlian0«>P«»ftn ΪΜίϊίΙ^ t® totert toeriKH
l)oojt06él)9tw ; n0?(aBmomen «tent

^iie M^ftre de C91 empnies *)Λη J

Tlétmutatismutapdis ||{ΟΑΐΙ)ρΐ;0ίΙΒ0βηβ?ΐ5!Ρ10ίΙΐίη7. fpe-i
iialöcft4üer,besjfelfs pniJcrtwttjenflRiocDtKpEee^
ftetflan&öiaec ban öepinöeec&ZjlWfe&eri iJmftaf^ö^uc;
pniiei; anbecÊ eejjin /fnUject / öetitwn

fniiefccF^it^i)a&öe.homirnft«n, (fejeft&ö)!5e,all>?p
ibnijcritngöcaiiim^us) i»atiiöf;CjJiiii)et
fooöoqalie aisï
ten ban Söf

toaji öebonbeiiöctöeen tó jüoöreiiïiio bfcfelaitCey ; gcm
ijaSös ööefeot
t ii^mnt® à f ; kt MfS? jn^ÜOOiS? '
nomenöatibetegmen/ lótögf^fegniie.iïMiiptfeii Jöan
be (gccé bani£,iaatie / SWe»:

jrefiujiöinbe betöeciS / -jttat. j^af P^bRflipti en bPïm^nöc ie
tóten ülpjOBh/; snact

«ή fòie 5b(iöjffj|?cÏen / ^UÖ pnlu!

öé ^ójiMpe te tossen

be 0C9ote fijaatigijjbbt baifbitj^^rfft ie söpjïïoet. flöe-
fiöect eni)eMf(Oigi)#f!iy (ro. tfiniijtiif^iife. iian^efeifte
felfj^/ hjc w tó»?tjt)aglt.0e|ö«iÊe/gOliej't4ant-

ficljte Ijapat^ire^tioejt Abie ftapf cfilfKUefiten op Bet
3Santht6(j c. ftigii^ianabow te bwöalen j

poes Bet ewnbelpaetöet fejlb^ tnptBtf êiii^öif^^^
oocöalkitcöeEöcgfsi/bpi^laciabcfiatsinróa
cpnbe ban be faecben inofien top^ben jjBflien / : Jss
® at<e JaaSjEeiöt tamient Iwbjöf iit ^JSiflBtie

foonenbeF£Eisrt,ail^l«.toBiPt/ 0|)elö£6«lgip.ebe b^

pepattintieinfo^eiffcfeicoBenpineo/, batt ïebp aai te
Bopccn/enbcbcti)ùtfleli.n0CiPtroMEbecipt;afó,aHbit;
Balf up? ; a£nbe nabf en bemect 6te albaec mebc nfet^bic?
BecSfaonbentoerbenbercicBt/ticppaenomenituentÌe/
joo ijccft epnbtlösft «act éÌJeceiKiteecbe ticpmmanöatie
WitócfitoepijaBban faeiHen / metbebecepfcBtediej
fipt A fuftawpp
, wfePPcftÉbiFt-Augwiius, ija6C;^fl:;j©00tJaii&fin
Wten^n^m^ aasHibPHABipbe retrdaöenétiaïtUaiiftni·
tp A Wftanfi ö aengrp«pen&e:tìfrtppiKi

W^biS bppiijïiin Saficr/ Bafefe laètën, upioaen een
feebentieben ^nselfenHginrèiitieer.
^iftbifcfte ۏrtipa0nie:|itet '
iBabteeBéfohiràttteetp
;te^ftaaaÉcenlietÖii' ^
toefimiecehiiietii^i
6éc4Eapit«pn Bóri^iëh'j':
bmalbaéttéöaiitJÉfen7 "
Babbejiielït/Bemafnei
©oltJi/betedDétfaotie,-,-,,,,,,,

'IBuflrban Africa

pen van Qroeninghén. ' ^BeïKÏITCBmtofét* Itt τ<£η-

ieti 0coot4!Earoaroétt te fenDeffMttffMiteiiin db c^

denDöIphyni Martha>· BÖëniöfë, iKajtary^'i 'Cfiar-
Jesj .Hopewel,'Afrkaeii'iéièttìi^V-Fai^^

.5attertelt6t»anttoimteB»aft. "so^i a»"

©anöeteöOiÖênlitëfïi itìcèptamprpfequi?:;f^

0Befp?boc6ert. e fotì fltfötiÈftbê
.tóasifróbüiilfec/ batmifflfrftftrtl^^^^^
. «nbeE^imoié^icëfiieft iiêttató

SSÏn^^^^SrnnlS®!® 'i

en O OR t O G. ner^'à 'éèriM^Boeck, , ας ,,

^ feabeniieben ^ngrtferiilgiwèiiïi^v;^^ ïtfö4

"àwyn

feil Bài e^tjSkVn,
iWftipÖttïé'l
-((feaBupeirtètr

'i 3s ά qi> π '-"iir-jin i^b fi.aojj, y. 4 ■ noï^idw

ÏCtulneett
acn ©otn»

.derle^RgeVéi'hetgi-éöeHöWaeft-Wr;^^

i !p\E StatcttGéöeraèl dei- Wrééióijïlè NéatóÌik^éh,
li/dQorgh^fièn ________

; luersSefimhimdtrt tvjie ιηββ
melderJioni^h .ende défeii Sétetg^etìóìfe^^
. nàe voorgaende ddiberaao goerghevq^ëff fe-
melde JJeer'DoïüsiegJ mitfdeieiï"të döëS ^è'teri 5 "dat
.haeroHoriA^og: io.<le voöri^vè
t^wer^It^hevoiidèn hehben'^rwelck h^r ^n
doeninrwijiFeltredien-dfrevidèntie vaH' <ïèn''l€i^Ëpn
„fin dej; voorfehrèveHvooi;den j eftdè van de Mrgùitì^^én
: by hèt voorfchrevè Gefchrifte "^ftidëri ^ffjffi^y'daèr
£oe in^t bréde gedéduceërc Κ Ende op^dat flè yoc^cft'ré-
ve ikeike dieinfich felvenMaer ënde taflilijcfc'is ï ^
prolMteyt vari Ichryven ende wèderfcKi^^V-ï^eé'ee-
nichfìntÉgeTenvèlòppeerc én duyftër gHèfaiaecto' ^ër^e,
foofullenhaer Ho:.Mog: opdlede-FrS/i^e^^fe'.^gü^
inentenlhyjdevoorfcErevemeniorié in 'i lànglie gèdë-
iduceqrtj.dlleenlijckféggen, datteri aérifiéiiyan ïfe.bc-
;duydi4ge.def woorden, ■ reghènwoordi|;Ìiiri coriijdèra-
tiie komt iHïaer.varihet wóórd/»i ooriproncKèlijc^

gederiveertwefen,. en wat by de oudé ofte inpiewe
^r(Wmi»>iri;dàér uyt mo^ we;rden geinferéërt;

■wertdóotdc woordeniifte frecës ëaianie'fÏièt
welckalle erieenyegelijcfcd eh;deLaty^hé e^h Fi^dii-

fcheTfllefamiüaerajn, bekendis, nieèey^éhtlijckö
pj/jtijwconfereijtie, maerop/wAViWi prodedürèn ghe-
. ?aft te moeten werden, volgens het bekende gebruyck,
. iet, welcK. alléénoriitrentde uytleghgingBé dér wóór-
iJeniàcdnfideratiekòmtv ende voort alle fubtiïé iUa-
tien vobrby üaende, bock alle debatten, van Ìeytéri év.i-
terende,:mitigaders dhiér vopren gére^teeit, hou-
dende denïimehoude vaii hetVoorfigefchrifté van. den
viirdfo luny leftleden, willen haer Ho: Mog: op de Ìub-
Iteiitie van de voorfe memorie voornaméntlij ck ghere-
marqueert hebben, dat uy t alle het gepoiëerde ende ge-

aE
fori·

van
geconclii-

>i«ca£t Pi igptfift / p^itift^Knbf be eBefierie Goudt- deert kan werden, dan alleenlijck dat den méér hobgft-
Jr- ' tp¥,t?:beBe5lI»HÉcn beiaffiefl-^tlöf- , gcmdden Komng van
Gruet-Srittmniin emileËjck cn-

biefl^^^ £ WluPe; Mn, aUe de iterativelijck ioude hebben betoont geenfinifs te wil-

len toeftaen, dat de faecke van deeeiritereffeérdenin

debewuftetwwScheepefide Bmne Ïfftrme ende H<«rji

Sin-

lemeerde van den ghemelden Heer Dnuoinih niets
riderlingheconfideratie ghéinfereert ofte gecon


-ocr page 115-

SAKEN van STA ET

1664 «ι·» by het voorfchréte Traftaet foude werden

^ . ' Vewefen^npeyaft ghpin^eét naë ende «aefa dtewl/ιώ^^^

pieiaen de ScbipH^tm Amflir-
5ifi»,,ebde,darderogde^e|

M^efteytgCpmijjIilÓir^^^ denierfttn Ajigufty-Ou-.
deoftè dèn I nieuw®^^
tafipig^ apnde Héer^f^i^xfiaoriiiRariSiAinbiOàd^
' . yandeie^jStaêtghedaen^/yandat haerliederltieenin-
:,wasj
dzt het gt'tiitamtertf mets njoefte werden
, voor den, Gcpjpetenten Rechter 5 dàer haer
,i4( ivÌoghende,^ti|d^de vryheydt . hadden om de -
voornoemde pretendenten) volghensde prdre van't
fidt finclp aller vokkeren recht, te renyjjyeren ^

ve;

ende de laecke verwefen hebben nae de f ilityqut confc-
'rèötiehhier voorën gheVoert. Edoch in ghevallede

fhémelde Heeren Eiiglièlfche CòmmiffariiFén bydè
ïeeiehExtraordiAmbafladeursvaii defen Staet , dè~
Vöorfchreve verkkerde begeerte van haren Koniegh
hadden konnen uytwercken,fo hadden de felve oock
, 'in 't Traftaet ihoeten doen influeren andere woorden ,
dan die geene die by haer ghebruyót waren ten dj de dat
haer particulier óórdeel felfs was, dat hetge-entameer-
.de Proces moeftè werden vervolchtvoor den Compe-
tenten Rechter ién lidcxnietgefchietzynde, maer de
.djé Heeirèn Extraordin: Axhbafladeurs van dden Staet


^ijajclteyt; end^ of wel fulcx ii^derdaetmochte
waera^fitjgh wefei} j dacedit?r daer door de perémptói-
. J^énde jOvert(?yghendpr!a^Ufnenten in'tyoorlchreve
naef'Ödogh Mogen^S gm^flfte van;den vw^
leilleden ^fjsrvat, geeiifint^iföiide ,

fera&d^r^erthety<j^it-jjdtsghebeurt,
ftTÌdgjngj:mfrchep.K0n4nghen,, ende

Stajie^ï^^enigepofitientojcJiet uytterftgomóhient toe
welHeCtiglBnwederajdeprgedebatte^
véndè elk van dé Contrahenten by fyneppinfe^
ren tot brekens toe,dogh dat niettemin op het alderlaet-
— ' •'twelk

■iiii.1

TüsOTï ;

3,

. ^ ,4.,,, jiippfitjiwde^beduy^gevantiewoor
dfij^ d^rjn\ede fe^t diftereptiale poinib in 't ghemaeóte
. Ti^apt nedergeliek i_s.Dat in.de voorgeëxpréfleer-;
ilpwbejrdehOverwelkefsb^

Ö/f^yW^r contrDyerfieJli^eftghélieventemoverén., felfs'
. d(jördqH(eeren Engéjifibe Gòmmiffarifen mecgheen
.'andere mefiinge origenel. ter neder
geilek zij η, dan
' mj?t:lbdaiii^ealsaendeppghemelde woorden by haer
. Hó.MogttW't "^orfZitgéfchrifte van
àén viirdtn lu-
My toegepaft wi^rt s : is by het felve ghefchrifte

hahdtafte j'yqïcaengewefeii i ende beftaet de kracht van-
, de
.VQprnaemfte be^sreden daer toe gheemployeert
hierin,dachetblijéti, dat de welgem. HeerenErighelfe
CommiflariiTenop den
eerften Aügufty oude ofte den '

nieuwe ftyl dés laers fifthienhendirt twte tn feftigh ,
jils wanneer by henlieden de voorfz woorden teghen
woordighin queftie.fchrifteljjck inde Franfchetale
voorghefteltzyn ) vangeeii anderverilantzyngeweeft
immens na haer particulier oordeel, (ghelijck by den
gemeldenHeerextraord.Envoye felfs werdtbekendt)
dan dat hetge-ehtainéert proces möefte werden ver-
volcht voor den Competenten Rechter, ende dat het
nietmogelijckis,nochtein eenighghefontbegrip kan
. vallen, dat die gheene die haer opentlijck verklaerden
van dat oordeel to- wefen, door de woorden
prtttsti»··
ï««» konden verftaen oftedenoteren de conferentien
die alhier over de voorfchreve faecke tulTcfaen-de Gom*-
miffarifen van haer Ho. Mog. ende hem Heer Extraor-
dinaris Envoy e voornoemt waren gehouden, ofte eeni-
.ge andere politique wegh van afdoeninge der ièlverfae-
ke hoedanig die oock geimagineert foude konnen wer-
den, Ende ofwel den hooghftgemelden Koninghna-
derhandt fooaende Heeren Extraordinais Ambaifa-
deurs van defen Staet, als aen de ghemelde Heeren fyn
MajefteytsCommiflarifen metallen bedenckelijcken
crnft verklaertmochte hebben dat hyvan ander ver-
ftantwas, enfuicxdatfyn Majefteyts intentie met het
-voorfz part i culier oordeel van de gemelde Heeren fyne
Maj. Comniiflariffen geenfints over een en quam, dat
echter daer door den eygentlijckenfyn van de voorghe-
ilcldewoorden
pourroiispiftrjuivrtUurpnctsmtame, niet
en konde werden verandert ofte te wege gebragt, dat de
felve woorden die op den voorfz
itrfltn Augufty daer be-
voorens nietalleen nae hare genuine beduydii^e, maer
oockfelfsnae de meninge van de Engelfche Commiff.
de faecke yerwefennaer den Competenten Rechter,
naderbaailt van andere kracht foude ghevvorden zijn.

dat het ge-entameeit Proces foude werden vervolg
voor den Competenten Rechter gelgck in confellio is ,
ende dat vervolgens méde het felve Tradaet ende fulcx
öockinfpecie demeergeroerdewoorden by lyneMa-
jéfteytfoowelalsby defen Staet zynde gheratificeert
fookörinenhaer Ho.Mog.niet begrypendat vanallc
hétgèene voor de voorfchreve teeckeninge ende ratifi-
catie van het felve Traöaet mach wefen ghepafleert ,
Ttegenwoordighyets'meertepaflekomt, immers niet
óm te konnen te weghe brenghen dat die felve woorden
die op den ee»·/?»» Augiifty voornoemt, niet anders te
fe^en warendandat de geintereflèerdenin de voor-
fchreve fcheepen haer begonnen Proces foude mogen
vervolghen voor den ordinaris Competenten Rechter^
als nu fouden beduydeii dat den ghemelden Heer
ExtraordinarisEnvoyeDownïB^i de felve faecke foude
vervolghen voor haer Ho, Mog., ende dat die tuffchen
Commiffarifen vande felve ende den ghedachten

woOrdén op den voorlz tirft$n Augufty beteeckent had-
den. Alle't welcke haer Ho.Mog.fooklaerendecon-
vaihcant oordelen , datfy niet konnen fien dien àen-

want ofwel den gemelden Heer Extraord.Envoye de
Voorfz faecke in twijHèlinge tracht te brengen door de
allegatié van eenighe pa0agien uy t twee diilindle MiCS-
ven vande gliemelte Heeren Extraordinaris Ambafla-
deurs van defen Staet, te weten , uytdie vandeneer-
/ii» September des jaersyi/fwniwi/ert
tmienfefiighi ende
uyt die van den
vyfthimdm daer aen volghende ,
foo bevinden nochtans haer Hoogh Mog, de voor-
fchreve paffagien of niet wel begrepen te zijn, of niet
wel geappliceert te werden. Ende wat belangt de eerfte,
getrocken uyt de voorfchreveMiilïve van den
terftt Sep-
tember voornoemt , waer by den gemelten Heere Ex-
traordinaris En voye allegueert door de gemelte Hee-
ren Extraordinaris Amb^adeurs ghefchreveo te wefen
hetnaervolgende i

Dtfuis «eftre dereieredaZ'^da mois paffe nms avom fiertti-
ment tafcbidtnottS infirmtrs'il ntferoit faspofjible d'induire
fa Majtpe dl ijttiter Ie tmtpirmunt cy devant mentmni «
l'efgmrd diS prttmfitm dts intiriffes dans lts ntvires
bonae EJpiranct , Ü btinne Awinturt
, β nm le tmt de
mot a mtt peur li mcins eu fnbjlance ; maïs a noflre grande
regritiSi.

Soo bevinden haer Ho. Mog. by in fpediie vande o-
riginele Milïïve, datai 't gene voorfchreve ftaetdaer
inne vanwoordete woordeinflueert , uytghefondert
dat in plaetfe van de woorden de
guitir Ie timpera·
«KiKf, ofte foo die by den gherrielten Heere Dav/amgb
in't Engellch verhaelt werden
AeUaviêut y temptra-
TOifli, aldaer bevonden werdteven het contrarievaa
diente wefen,
d'ateorder U timptrammt, ofte foo die
aldaer in het Nederduytfch gevonden werden het tmt'
ptrmunt in ti willigen, in voeghen dat het foo verre vaa
daer is, dat de voorfchreve periode eenighfilits foude
pratrocinerende jeghenwoordighe fuftenue van dea
gemelten Heere
Dmningb, dat de felve ter contrarie
het gduftineerde van haer Ho. Mog. ende de ivaerheyc
diemen Jegenwöordigh tracht teverduyfteren, meer

■ -·■ ende'

HeérEnV(^epolitiquelijck Ibudemoeten werdenaf-
'aen.
ipeti

endé fulcx even het contrarie van het geene de felve

iVOTe _

^edaen, fonder by haer Ho. Mog. aen den ordinaris
itenten Rechter te moghen werden verwefen.

Gomt


ϋβϋύΜ

-ocr page 116-

cn OORLOGH ^tFier^en-vemighfie BoecL 97

ende meer klaer maeckc : Want nademael de gctnelte
Hccrcn cxcraordinaris AmbaiTadeurs aldaer fchrij-
ven dat fy ghecracht hebben tc penetreren of den
hooghftgedai-hten Koningh niet i'oude fijn te difpo-
iicren om het bew ulte temperament in te willigen , fo
voight daer uyt dat den iiD endede ware beduydinge
van'tfel^e tempsiament moefte welen ter intentie
van hare Ho. Mog; ende dewijle den meer-hooghft-
gedachten Koninoh doenmaeJs daer toegcenfintsen
heeft gelieven te vc-rlVaen, fooblijckt mede dat fijne
Majefteyt het felve
teiTiperament niet anders op en
nam, dan
alsaf-wyckende van fyne intentie ende be-
geerte die daer hecncnginghdatdevoorlzfaeckeby
haer Ho. Mog. felfs, ende niet by den Competcnten
Rechter ioiide gctermineert worden.

Dan alfoo des niet (egenftaende het voorfz tempe-
rament naderhandt in fubftantie in het te maecken
Tradtaet is geinflueert jgeiijck als by infpeélie van het
vijftiende Artijckel van dien kan blijcken,fo volgt daer
uyc door
eene goede confcquentic, dat noch eynde-
lijck op 'tfluyten de begeerte ende de laft van haer Ho.
Mog. defen aengaende in fubftantie is geobtineert en-
de voldaen > even ghelijck de Hcere
Dowxwg het con-
trarie by eene goede confcquentic daer uyt foude kon-
nen infereren, in gevalle de woorden medebrachten
dat de gemelte Heeren extraordinafis Ambafladeurs
getraclit hadden den Koningh teinduceren i/e^wiir/e
WBperament , ofte om het felve uyt tc laten, want
als dan foude met goedt fondament konnenghefufti-
neert werden j dar het temperament moefte wefen ter
intentie van den Koningh die het niet hadde willen
quiteren of uyt laten , cndc dewijle het oock efFedtive-
]ijck in'tTraaaet was geinflueert, dat derhalven de
Koning fyne intentie metter daet geobtineert hadde :
Doch dewyle de voorfz Miflive van den «^i»Sep-
tember
feflie?t hendert twee en fefligh j door ofte van we-
ghen den Staet aen den ghemelten HeereDoirn/w^ir
niet ter handen gheftelt is, foo willen haerHoogh
Mog. vertrouwen dat hem eene vitieufe copie toege-
komen fai zijn, ende dat daer door ofanderfintsby
inadvertentie't voorfz abuys fai wefen ghecommmit-
tecrt.

Even van foo weynigh operatie vinden haer Hoogh
Mog. de gheallcgcerde piillage uyt de voorfz Miffive
van den
•vijftienden September voornoemt, want be-
langende de eerile van de felve alwaer den gemelten
Heere
Dmvningh pofecrt door de gemelte Heeren ex-
traordinaris Ambafiadeurs van defen Staet gefchre-
ven te wefen.
 avoient refimétous lesarticles di~

fliniiemevt & hs trouvoient accorder eH chaqueparticu-
lier , β non en a-luy des deuxnavires dont ilrefloit encore
lamejmedijjiculté.

Daer uyt inferercnde dat men na de eygen bekente-
nifle van de gemelte Heeren AmbaiTadeurs, aen de
7,yde van Engelant niet en heeft gccedeert ofte toege-
geven , foo bevinden haer Ho. Mog. dat het concept
ende de opgeftelde Artijckelen, daer van de gemclce
Heeren AmbaiTadeurs aldaer mentie maken, ende die
fyfeggen diftinftelickgerefumeert te hebben, docn-
maels noch niet waren behelfendeTiet voorfz tempe-
rament ofte d'exceptie die jegenwoordigh
in'fvyf·
tiende
Artijckel van 't Traöaec influeert, iulcx dat het
oock in def daet waerachtigh is > dat tot die tijt toe van
de zydc van Engeland de intentie van defen Staet niet
en
WBs ingèwillicht,gelijck oock dienvolgens het Tra-
<5taet noch nieten was geflooten, maer'tgene in de-
fen dccifoir is , voight in dé felve JVliffive korts daer
aen, namentlijck, dat naer date van dien de gemelte
Heeren extraordinaris Ambafladeurs met de Heeren
Konincklijcke CommiiTarifen, eyndclijck waren ver-
dragen dat in het
vijftiende Artijckel by een parenthe-
fe achter dc woorden
fihi competenteputaut foude wer-
den gevoecht het temperament ofte declaufuley&wix-
'^pio i &c, Wacr uyt dan evident is, dat in 't voorfz
iinad vcrdragh yets minder ter intentie van de Engel-
fchen, ende yets meerder ter intentie van defen Staet
begrepen is, dan 't gene tot die tijd toe by den hoogft-
gcdachten Koningh was begeert ende toe geftaen ge-
wecft. Beha! ven dat de gemelte Heeren AmbaiTadeurs
V. Deel.

Ά

in de voorfz geallegeerde periode nietfimpelijcken
feggen, dat > aengaende de voorfz
twee Schepen noch
bleef de felve difBcultey t; maer die diiBcultey t expref-
felijck uytdrucken, en daer toe verhalen de ime na-
volgende pointen. Eerftelijck, dat de Heeren Ko-
ningl. CommiiTarifen bleven infifteren, dat de pretcn-
fie van de geintereffeerden in de voorfz
twee Schepen,
moefte blijven ghe-eximeert uyt de generale abolitie
in 't
vyftiesde Artijckel geprojedteert j Ende ten tTPee-
dea J dat fulcks in 't Artijckel ielve behoorde te werden
geinfereert, dat is niet in eene afte apart, gelijckde
gemelte Heeren Ambafladeurs voor het uytterftegc-
laft waren. Nu bekennen haer Ho. Mog. gaerne, dac
byhare Ambafladeurs in'C voorfz finaeladjuftemenc
foo veel is naer ghegeven, dat de Heeren Engelfche
CommiiTarifen foo wel het laetfte, zijnde maer eene
formaliteyt, alsheteerfte, zijndeeflentieel in efFedle
geobtineert hebben ; doch met die modificatie alleen-
lijckj die begrepen is in de woorden/>(?/??·«»ƒ A/fw/»-
ceptam profequi; welcke woorden oock dienvolgende
naer de fuftenue van de Heer
Downing niet en konnen
uytgelecht worden, dewyle als fulcx foude gefchieden
als dan doenmaels niets eyndelijck verdragen, maer al-
leen van defer zijde alles abfolutelijck naer ghegeven
foude zijn , 'twelck al-hoewel notoirlijck niet en is
gefchiet, dewijle nochtans ten aenfien van de voorfz
twee pointen echter foo verre, als voorfz is,de intentie
van de Heeren Engelfchen was ingewillicht ,foo heb-
ben de gemelte Heeren extraordinaris Ambafladeurs
met goedt recht in de voorfz Mifllve oock laten in-
flueren een verfoeck dat haer Ho. Mog. haer dic refo-
luytheyt niet qualijck en gheiiefdenaftenemen, in
diervoegen, dat oock dienvolgende uyt die periode
wefende de tweede by den gemelten Heere
Dotuningb
geciteertj t'fyner intentie niets met fondament gein-
fereert kan worden 5 Gelijck mede niet uyt de derde,
want nademael de ghemelte Heeren extraordinaris
Ambafladeurs by de vooriz hare Mifliveal-voorens
uytdruckelijck verklaerc hebbende , dat fy door de
woorden over wekkers verllant als nu controverfie
werdt gemoveert, haer Ho. Mog. aenfchrijvens van
den
een entwintighflen luly implicite üytgewcrckt had-
den, dat is, datde geintereffeerden in de voorfz twee
Schepen hare aöie willende vervolgen , fulcx fouden
moeten doen voor den ordinarie competenten Rech-
ter , immediatelijck daer aen voegen,
in aUeughevelle
hV^ft het haer Ho. Mog. vry
die faecke alfchaon voor haer
vervoecht werdende, daer inne te düen ende te laten het
guntfifuUen oordeelen recht en btUick te zijn.
So kan aen
de felve laetfte woorden geen anderen lin, fonder vlo-
lentie ende notoire contradiàrie toeghepafl: worden ,
dandefe,
ts viQtcnii»aÜen gevalle, offchoon die faecke
vaermaels tégens de meyninge van 't voorfx-ghecontrave-
nieerdei voor haer Ho. Mog. quame vervolcbt te wor-
den
j ghiilijck oock efFedivelij ck is gefchiedt ende als-
noch gedaen werdt j ) dac
infukken ces haer Ho. Mog.
vry hlyft die af teflam > ofna de^ufiitie te renvoyereu *
foo 't haer goetdunckc, fonder dat dt Engelfche , vtr-
mtts de difpoftie van het TraBaet < uyt oorfaecke vandieti
eenige onvriendelyckheyt tegen haer Ho. Meg. fulleu ver-
mogen te plegen.

166^.

' Wcihalven dan oock haer Ho. Mog. des te meer
verwondert zyη, uyt de fucceflivc Memorien en an-
dere Stucken by den gemelden Heere Dow»»»^ óver
gelevert, te vernemen datfyne tegenwoordige fufte-
nue foo verre gaet, dat de voorfz Uecke nochte by de
competente juftitie hier te Lande, nochte oock by
hare Ho. Mog. felve foude ftaen te termineren > maer
by de hooge machten een wederzyden gefamentlijck,
dat is, door haere Minifters ende Commiflsirifen ,
*c welck geduuΓςπde deondérhandelingefelfsnoyten
is ge-eyicht, maer wel ter contrarie foo by fyae Ma-
jefteyt als by de Heeren fyne Minifters ende Commif-
farifen iterativelijck verklaerc, datharen eyfchfo ver-
re η iet cn gingh, doch
datfijne Majefleyt diefaeckefou-
de late» aen dtjuflitie ende iequiteyt van haer Ho. Mog.
felve j die hj vertrouwde daer inne te fuüc» doen wat recht
is,
felfs met by voeginge datfyne Majefteyt niet en kon-
de bevroeden waerom hoer Ho. Mog, liever jitipreten-

3!

ftm


-ocr page 117-

16641 · β^" Schepenm van Atnfierdam vilde laten oerdeelen 1

__a!i felfs hst vojinis flr'ycken, deipylfüne Majefieyt haer

niet effchte dat fy aijolutel'^ck defe luyden feuden -vol-
doen , ma$r dat fy haer recht Jouden villen laten ervaren,
ende hare fret
enfien ongefoTtdeert vindende, die fio irei
felvc als Schepen konden afwijfen :
Oock mcc uycdiuc-
kelijckcverklaringe,
dat fyne Ma]ejleyt niet en preten-
deer de dat die faecke door Cmmijfarifen jouden verden ge-
(Xamineert.
Gelijck hy Heerc Envoyé Dffw?;/»^^ alle
'tfelve iii/i/iwaiiTÌMldlgelievenifte nemen, uycde
Miilive van de geinelte Heeren AmbaiTadeurs van de-
fen Stiet j van den Augufti
feflhienhondert twee
en feffigh
daer van hem voor delen copie ter handen
geilek is, mitfgiders oock uyt die van den ei^i^/e»-
den der felver Maendt, waer uyt dien fine cxcrad hier
naer volght geinfereerr.

ExtraB uyt fieckere Mijftve van de Heeren ex-
traordinarii AmbaJJadeurs va» den Staet der
Veretnighde Nederlanden haer Ho. Mag. toege-
jenden, onder addres aen der felver Griffier, uyt
W^-Mmfierf den
achtften Augufiioudtflyl
iefthien honderttwee en feftig.

Myn Heer;

I ϊ,

I

ϊΐΙ=!

Ι
I

I

98

IN den laetftenvanώηelfdendeferhebbenwyden
coeftandt van onfe Negotiatieomftandelijckver-
haelt', xedert hebben wy met allen y ver ende necr-
ftigheyt de overige difficulteyten, nopende het open-
houden van de pretenfiendcrgeintereffcerdensinde
tivee Schepen de Bonue Efperance cnde Benne Avonture
getracht te furmonteren , enda tc wege te brenghen,
dat, ofte de pretenfien neffens anderen voor de be-
wufte termijnen gcbooren, mochten blijven geannul-
leert, ofte ten miniten geaccepteert het temperament
van wegens haer Hoogh Mog. voorgeftelt, ende de-
wijl wy bevonden fulcksbyde KoninckhjckeCom-
miflarifcn ondoenlijck te zijn, hebben wy nochmaeis
aen den Koninghop Woenfdagh totHamptoncourt,
en den Canceiier op giileren in fijn huys ons geaddref-
feert, ende aldaer met alle bedenckelijcke redenen de
rechtmatigheyt van haer Ho. Mog. gefuftineerde aen-
gewefen, ioo uyt de ongefondeertheydt van de pre-
tenfien , als lijnde door tranladie ende nader ïratta-
ten albereyt.s gemortificeert > als mede op de ronde
verkUringe van fijne Majefteytfelvef, ende van den
Heere Canceiier, te weten, dat op nieuws van hare
zyde foude werden voort gebracht, met verfoeck dat
doch eenJoo na gebracht Traftaetom pretenfien van
particulieren, die hare Ho. Mog. ongefondeert oor-
deelen , ende evenwel aen de pretendenten geen recht
weygerden, niet mocht ongefloten gelaten worden,
doch alles te vergeefs, alfoo i'yne Majefteyt ieyde, dat
by weynig onderftheyt fagh of men die pretenfie t'ee-
nemael annulleerde, ofte vooj- Schepenen van Am-
fterdam renvoyeerde, alfoo daer van door de lanck-
heyt van de train niet te hoopen was, maer niet kon-
de toeilaen dat die pretenfien dooreen Tradtaetwier-

ϊ
I

ifi

tf ;

I'·

Ρ

βΐ!<
j;

vertroHwde daer inne te fullt
oock wclverieeckerttezijn, dat foodanigen inclina-
tie by die Regeeringe was, dat oock dit difpuyt niet
veel voor haer Ho. Mog. maer feer veel voor hem im-
pcrtecrde, als hebbende die foo rechtvaerdigh was,
no foo lange doen vervolgen i ende derhalven, be-
houdens fijn eerj nietkondenaer laten tecontinue-
ren, voegende de Heer Canceiier daer by j
dat hy niet
kende bevroeden 'uiaerotnhaerB.o. Mog. liever die preten-
fien door Schepenen van Amfterdamtoildenhtenoordee-
len, als felfs het vonnis firacken , dewylfgne Majefieyt
van haer niet eyfchte dat fy abfolutelyck defe luyden fou-
den voldoen . maer dat β haer recht Jouden viillen laten

ervare» τ eade haer pretenfien ongefondeert vindende 1 die
foo wel felve di Schepenen konden afwijfen,
waer op by
ons is gefeght, dat defe faecke van feer groote nadruck
was ten rcguarde van den Scacc, als waer door een

open deur foude werden gelaten, om altijt in ftaet van
verwyderinge te blijven,
konnende oock haer Ho. Mog, ,
volgens denflijlvanons Lajidt, geen Rechters zijn,
En-
de Wat aengingh het oordeel van haer Ho, Mog, over
de rechtmatigheyt van dicfaeck, dat fulcxalbereyts
was gelchiet ίο in de atitwoort aen den Heer
Dtnvningh
gegeven, als in deMiilivediewy aen fijne Majefteyt
feive hadden behandight, ende derhalven het gevoe-
len van fijne Majefteyt contrarierende, dat van haer
Ho. Mog. niets goets van defe faeck was te vei wach-
ten ;
Ende dat fyne Majefeyt om Brieven vanjieprejfa-
lien moeyelyck Joude -worden gevallen, gelyck
wy onder-
recht waren dat dagelycx gef^iede Λ waer op , jòobyfyne
Majefieyt als by den Heere Canceiier isgej'eght j geen de
minjte inclinatie teJuUen fyn
om die te verleenen, voegen-
de de Heer Canceiier daer by j dat ingevalle daer toe
inclinatie mocht zijn, die door het voorgcflagen tem-
perament niet wert weghgenomen, als konnende het
verleenen van foodanige Brieven, fo wel op hetquaed
recht ofte door dilayen van de ordinaris Rechter als
anderfints, werden gefondeert, met meer andere ex-
preflïen, fiende dan niet verder te komen, &c.

Gelijck oock alle't felve over een komt met fchrlf-
telijcke antwoorde van fyne Majefteyt aen de gemel-
de Heeren extraordinaris AmbifiTadeurs, onder de
hant van den Secretaris Morice, op den
dertigfien]\i\y
oude, ofte den negenden Augufti nieuwe ftij 1 des voorfi
jaers toe gekomen, alwaer gefeght wert,
que lesinterej-
'^fes dans les deux Navires auroient bienratfoHdefeplain-
dre fi fa Ma]efié bien loin de continuer aprotcger fesJ'u-
jeéls contribuoit ellt mefme Ie plus a leur perte, leur fer-
mant Ie pas > par fon fait, en un traiilé public, alapour-
fuite legitime de leur droit lors qit'ils efioit en beau chem»
pour Pobtenir de la juflice de MeJ[ieurs lesEfiats.
Ende
oock by den
gcmslde Heete Dewningh. lelfsin fijne
Memorie van den laetften Augufti des voorfz jaers
fefiien hondert t-wee e» feflig, in 't lange ende breede be-
kent wert dat by fijne Majefteyt al voor date'van diea
wasgeconfenteert, ende dac de faecke van de geinte-
reflèerden in de voorfz/Tufi Schepen niet foude wer-
den getermineertdoorCommiflTarifen , endedatfulcx
oock haer Ho.Mog.nieten wierdegeverght, jafelfs
niet dat de voorfz faecke foude werden gebracht op de
Lyften van wederzijds pretenfien, in 't voorfz
v'^f-
thiende
Artijckel van'tTraöaet breeder ghementio-
neert, daer nochtans foodanigen wegh ten minften fo
aennemelijck ende advantageux was voor haer Hoogh
Mog. als de voorfz tegenwoordige fuftenue van det»·
meergemelde Heere
Dowmngh.

S A Κ E Ν van S Τ -A E Τ

in diervoegen,dat al 't gene als nu met eeoige fchijn
van redenen in difpute foude konnen werden getroc-
ken, eygentlijck hier inne foude beftaen , ofnament-
lijck de
voorden,foferunt litem inceptataprofe^ui,oH bien
pourront pourfuivre leur proces entamé,
te verftaen zij a
van het proces by de voorfz geintcreflecrden felfs be-
gonnen voorden competenten Reghter, gelijck haer
Ho. Mog meynen feer klaerlijck te hebben aengewe-

fen van ja, dan of de felve woorden oock foude kon-
nen werden getrogken, tot 't gene vande zyde van En,
lelant voor'rfluyten van't Traélaet teneyndeern-

telijck is begeert, namentlijck,dat haer Ho. Mog.felf»
die faecke fouden termineren cn daer in bet vonnis
ftrijckenjende en kan geenfintsgeitnagineertworden,
dat de gemelde Heeren AmballÈdeurs die om redenen
in de voorfz hare Mifliive van
den achtievden Augufti
ge- expreffeert, die begeerte van fijn Maj. niet hebben
konnen inwilligen, eenige de minfte gedachten fou-
den hebben gehad,xjm door de voorgeroerde woorden
van 't Traétact de teghenwgordige fuftenue van den
gemelden
Heere Dommingh^ ende fulcx veel meerder
dp ge-eyfcht wierde te accorderen, gelijck oock felfs
niet met eenighe waerfchijnelijckheydt kan werden
voorgegeven, dat de Heeren Koninckl. CommiiTari-
fen eenige de minfte ghedachten fouden hebben ghe-
hadt, om door de voorfz woorden, de opgeroeide te-


-ocr page 118-

en ο ο RL Ο G Η. V Vier-en-vèemghpe Boecki p^

ì/ÌÓa' den moetén gepaft worden , ghelijck faicrbovenen
IZZZ. voor deicn klaer ijck aengewefen is van neen; immers
Èn in allen gei^alle geenfints tot de mcergeroerde te-
genwoordige fuftenuc van den gemelde Heere Dew-
foüden konnen werden getrocken. Wyders, heb-
ben haer Ho. Mog. in de voorfz Memorie van den
cemelden Heer
Dowmngh mee aengcnacmheydt be-
fpeurt, dat de fel ve tegenwoordig mede toc ftaet en in-
genue bekent, dat geduurende de voorgeroerde on-
derhandelinge wel uytdfuckelijck en iterativelijek ge-
fproken zy van het Proces voor Schepenen van Am-
Iterdam ge-entameert, en dat mits defen geene verde-
re preuven fullen van nooden wefen, dat debat van de
claufule influerende indebewufteverklaringe vande
Heeren Engelfche CommiiTarifen, daer by fulcx uyt-
druckelijck wierde ontkent.

En hoewel haer Ho. Mog. intentie defen aengaen-
de, boven 't geene hier vooren en in 't voorfz voor-
gaendc gefchrifte van den
vierden luny leftleden ftaet
ge-exprefleert, oock noeh met meer andere krachtige
bewijs-redenen foude konnen werden geaftrueert ^ fo
achten defelvc echter onnodig dienthalven yets naders
hier by te voegen > te meer ί alfoo haer Ho. Mog. nae
opereufe examinatie van al'tgeeneaengaendedete

§enwoordige pretenfien over de voorgeroerde t'wee
chepen ten principalen overgelcvert ofvoorgeftelt
is, en in fpecie mede in de Replycquen van den ge-
molde Heer . over'tfelvefubjea ter Verga-
deringe van haer Ho. Mog. ingedient, en refpcftive·
lijck gedateert den
dertieaàenhùy oudeofdeni/wtf»
tw'mtighfien nieuwe ftyl, en den dertighfien Augufty
oude ofte den
negenden September nieuwe ftijl des
voorfz jaers
fefihiejt houden twee en fefiigh, niet konde
oordcelen de felve pretenfien eenichfints gefondeert
te zijn, ja felf niet meteenige fchijn van redenen gc-
pallieert te konnen worden, foo als de gemelde Heer
Oowaing breeder en fpecifiquelijck fai hebben konnen
afnemen uyt haer Ho. Mog. voorige antwoorden van
den
twee en twintighSIen luny, tnfesen-twintighften
Augufti dei voorfz jaers fefthien hondert twee en fefligL·
mitfgaders uythctgeraifonneert rapport van Gedepu-
teerden van hare Ho. Mog. in date deny^wwi^/Wf»
iuny leftleden, daer van hier benevensaenheman-
dcrnuel ten overvloedt dubbelt ter handen gheftelt
wert, verfoeckende dat hy het fel ve gelieve op ce ne-
men,gelijck haer Ho. Mog, het fel ve fijn employeren-
de tot rcfolutie van de voorfz fijne Replycquen , en
daer uyt te befpeuren dat al't geene van confidératie
in de fel VG fijne Replygquen is vervat, door de fonda-
mentele allegatien en argumenten by 't voorfz rap-
port in 'c breede aengetogen en gededuceert, t'eene-
mael komr te vervallen en t'evanefceren, 't weick haer
Ho. Mog. oock t'allen tijde bereyt fullen wefen, on-
vermindert en fonder prejuditie van 't geene dienthal-
ven by't voorfz Traitaec in maniere voorfz is gecon-
ditioneert, hem Heere extraordinarisEnvoyé voor-
noemt , ende foo dick, en menichmael fy fulcx fai ko-
men te defidereren, door hare Gedeputeerden hand-
tafteiijck aen te wijfen.

Aldus gedaen ende gearreflieert, ter Vergaderinge
van de hooghgemelde Heeren Staten Generaci, in
's Graven-hage, den
■v'^hienden September fïfihieH
hondert
vier en fefligh.

^n (@cto&ec boieci) ooeQ sibonDen toat bolQt :

lixtraÌl· up het Regifier der Refolttjkn van de Ho.
Mog.
Heeren Staten GeneraelderVtrem'tghde
Nederlanden.

Jovij den negenden OSlobcr 1^64.

%\Λ

- &ÖME Τ ® bet rapport van de Heeren ·ζ;ΛβΟ«»ί;·ί·»

^ ipoo jö 1 ende anderen haer Ho. Mog. Gedeputeerden tot
r'^M faecken van Engelant, hebbende in gevolge en

tni ban vanderfelverRefolutieCommifforiaei

'«Seii fto- o^tc den Augufti leftleden , ge-

■ }«n3ö, exarnineert en overwogen feecker antwoort van den

Koningh van Groot Brit fànnie», op verfcheyde Me- i (J^a)
morialen by den Heer Ambaffadeur
Gocb, aen fijn
Majefteyt van tij t tot tijt geprefenteert over diverfche
faken, fynde de voorfz antwoorde tot bylage gevoecht
gewceft, nevens feeckere Miflive van den gemeltcn
Heer Ambalïadeur van
Goghvmden feBhienden άκι
bcvoorens, en hctfc den gemelte Heer van Onttmren »
uyt den naem en van wegen de gemelte Heeren haer
Ho. Mog. Gedeputeerden ter Vergaderingege-exhi-
beert, oock gedaen leefen feecker Gefchrift behelfen-
dc verfcheyden faecken, die de gemelde Heeren haer
Ho. Mog. Gedeputeerden van advyfe waren, dat den
hooghftgcmelden Koningh op de voorgeroerde dei^
felfs antwoorde tor nader onderrechtinge foude be-
hooren te werden te gemoet gevoert, iri voegen ende
manieren als het voorfz Gefchrifte hier na volgende
van woorde tot woorde voJght geinfereert.

De Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den ,doorgefien, ge examineert ende overwo-
gen hebbende, deninhoudevanfekerefchrif*
telijcke antwoorde by den Koning van Groot Brittan'-
nien . ghegeven op verfcheyde poinélen aen de felve
voorgedragen doorhareii Ordinaris Aöibafladeur aen
'tHof van fyn Majefteyt, behelfende de voorfz ant-
woorde in fubftantie de poïnten ende Artyckelen hiei.
naer volgende ;

In den eerfien. uyt wat redenen en inlichten hoogfi:-
ged. fijne Majefteyt fich verobligeert gevonden heeft,
om te
equiperen ende toe te ruften een confiderabel
;betal Oorlogh-fchcpen. ende waerom hy oock niet
leeft konnen afwyien de felve Oorlogh-fchepcn efi
fedlivelijck fn Zee te brengen.

Ten <iii«/ifΜ, datdenhooghftgedachteKöning fe·»
dertfynegeiucltigeheïfteliinge, noyt foohaeftgead-
verteerc foude iyngeweeft van eenige particuliere fa-
ken, waer door de Onderdanen endelngefetèneii van
defe Geünieerde Provinciën waren ghegraveert, of
foude fyne Majefteyt ordre geftelt hebben ora de fol-
ve te
redreferen op defpoedigfie wegh, en fonder dcfelve
fubjedt te makende fbrm^teytencndelongeursvan
de ordinaris juftitie, ende dat ter contrarie op
klachten van fyn Minifter alhier in den Hage Uoyt ee-
nigh redres foude fyn gedaen, maer in alles foodanigc
dilayen gebruyckt,dac het te houden foude wefen voor
een
openhaer refus wnjuiHtie j ghelijck dan oock fyne
Majefteyts Parlement op't gefchrey van de gantfche
Natie, de felve fyne Maj. met ernft foude hebben ge-
prefleert, een extraordinarii remedie tegebruycken^
om aen fyne fubjeöen te doen repareren de monich'·
vuldige ende dagelijckië injurien,die de felve foude ly-
den van de Ingefetenen en Onderdanen deferVeree-
nigde Nederlantfche Provinciën door depredatien ter
Zee, foo wel in anderepiaetfen als in ge-

pleegt werdende, waer in ook eenige omltandigheden
fouden wefen van
òieprefumùeia. tvti'iÌarenvenhare
Domtnim,
en 't befitten der Commercie tegens 't regt
der Volckeren, dat alle Princen en Potentaten fo wel
als Ληε Majefteyt, daer by foude wefen geintereflêerti

Ten derden, dat den hooghftgemelde Koning geae
Commiflieenheeftgegevengehadtaen Capiteyn
Hol-
mes om Cape Verde
otte eenige andere Plaetteft, de Ne-
derlanders toebehoorende, in te nemen» ofte eenige
atìen van hoftilitey t te plegen aen yeman t van de On-
derdanen van de Geünieerde Provinciën, dan alleen-·
lijck die noodigh mochten wefen om fyne Onderda-
nen ende hare handelingeindiequartierentedefen-
deren, doch dat fyne Majefteyt dagelijcks het arrive-
mens van den voorfz
Holmes was verwachtende, ab
wanneer de felve op behoorlljcke onderfoeckinge,
in
ύ het gene den voorfeydenHs/wM moge hebben ghe-
daen, foude determineren wat recht is, dat oock dc
Schepen jonghfl: uyt Engelandt na de voorfz Quartie-
ren ghefonden, waren
Coepvaerdpvaerders, en noch
macht noch wille hadden om de Onderenen ende In-
gefenen defer Landen te befchadigen.

Ten vierden, dat den DireHeur QéneratVm dienft
van de Weft-Indifche Compagnie dcfer Landen op
de Noort-kuftevan.,<5fr;'«voor^*£éi»</j'r|ff»iide
3 * natu-


-ocr page 119-

S^A Κ E Ν van. S Τ A E T^

lOO

ι66λ<. naturellen van'c Landt, en namentlijckden.Koning
'
j' van Eautyn, foude hebben bewogen om het Fort Cor-

manty» af ce loepen, oock hem ten dien eyndegeaffi-
fteerc ende voorfien mec een goede quantiteyt Mus-
quetten, 13us-poeder, ende ander gereetfchap.

Ten vijfden, dat Capiteyn Baeriwijck met fijn onder-
hebbende Schip, door de
tviee Nederlandtfche Sche-
pen op de kufte van G«/»i<i beletfoudewefen, fijne
trafique aldaer te drijven, ende dat oock fijn Boot
met vijf mm hem voor eenighentijdtfouden wefen
onthouden; VerFoeckende fijne Majefteyt dat haer
Ho. iMog. over'tgeene dit en hetnaeft-voorgaende
poinc ftaet vervat, hare deteftatie willen openbaren,
en d'exemplare juftitie willen doen adminiftreren
over de geene dc welckeaen 't een ende 'c ander fchul-
dighzijn.

Ten feβeft. dat alhoewel den hooghftgemelde Co-
ningh, noopende de faecken van de
Gereformeerde
Rercien in de Valeyen van Piedmont, niet ten vollen
geinformeert was, foo aengaende haer conditie, als
raeckende den gront van de jonghfte perfecutie, fij-
ne Majefteyt echter aen fijn Minifter tot Parijs ordre
gegeven hadt den Coningh van Vranckrijcktever-
foecken, dat defelve fijneMediatie tot weghnemin-
ge van de overige dilFerenten fouden willen contri-
bueren , niet twijfFelende of den hoòghftgemelden
Coningh foude fulcks op het aenhouden aan lijn Am-
baffadeur komen te doen.

Ten fevenden ende laetften, dat fij π Majefteyt ver-
mits de befmettelijcke fieckte, alhier in eenige van de
Geünieerde Provinciën graiTerendè , tot verhoedln-
ge van gelijckeongelegentheyt voorfijneeygenclub-
jeden, gcnootfaeckt was gheweeft hetbewuftegfoe-
rael verhodt van Commercie in fijne Landen te doen
emaneren, ende dien volgende daer inne voor als noch
geene veranderinge konde maecken, met byvoegin-
ge van een hertelijcke toewenfchinge, ten eynde het
Godt believe moge defe Landen met den eerften van
de voorfzbefoeckingete verloflèn.

Hebben, naer voorgaende rijpe deliberatie goet ge-
vonden , den meer hooghftgemelden Coning op alle
poinften voorfz ende op een yder van de fel ve vriend^
nabuyrlijck uyt een oprecht en vredclievendhert te
gemoedt te voeren. ,

Op 't voorfz eerfie point, dat van haer Ho. Mog. by
der fel ver Miffive
ia dito dsn vier en t■Iί>intighβeι$
tiy
leftleden, tot weghneminge van alle bedenckelijc-
ke ombragie, ende tot voorkomingh van animoficey-
ten, die in de gemoederen van wederzijts Ingefetc-
nen en Onderdanen begonden te rijfen, en ommc alfo
by gevolge van die tijd af, fo veel doenlijck,den wegh
t€ banen om beyde de Staten van de laften van alle ex-
traord. cquipagie te ontheffen, ende wel voornament-
lijck tot verhoedinge van alle finiftrerencontres die
in foodanige conftitutie der gemoederen, uyt de ont-
nioetinge van wederzijds Vlooten foude konnen rij-
fen ende refultcren, fijn Majefteyt inaile vertrouwe-
lijckheyt gaerne gecommuniceert hebben gehadt haer
genomen refolutie om de
navale magt van defen Staet,
die doenmaels in pofture was om Zee te kiefen, te
houden voor de wal, fonder defelve om de
Noort of el-
ders te laten in Zee fteecken, met vordere openherti-
ge verklaringe van haer innetlijcke intentie ende con-
ftante meeninge om met dc navale macht egene van
de Naburen, en in fpecie met de fubjedlen van fijn
Majefteyt direftelijck ofte indireöelijck te bejege-
nen j Daer op alhoewel haer Ho, Mog. het geluck niet
gehad hebben van door fij ne Majefteyt met gelijcke re-
folutie en verklaringe te wefen geruft geftelt, foo wil-
len de felve echter vertrouwen dat fij ne Majefteyt daer
uyt ende uyt het geene daer op in de praftijcke effedi-
velijck is gevolght, volkomentlijck fai hebben konnen
af-nemen, dat van defe zijde met goede forghvuldig-
heyc alles wortgecontribueert ende by gebracht, wat
tot confervatie van de vrede ende vrientfchap, ja fclfs
tot verhoedinge van alle onbedachte cn onverwachte
toevallen, die de felve foude konnen troubleren, ee-
nichfints kan worden gedeödereert, daer in haer Ho.
Mog, oockgemeent fijn onveranderlijck ce continue-
ren ende tevolherden, gelijck de felve oockmeenen
noch daer-en-boven met ter daet te hebben doen blijc-
ken, noyt eenige. de alderminfte intentie ghehadt te
hebben om met de voorfz navale macht eenige de Na-
buren te|befchadigen, door dien een gros van inde
twintig Oorlogh-fchepen, die toe efcorte van de jongft
ingekomene Ooft-Indifche Recour-fchepen ghedient
hadde, nae het vertrecken vari'temploy niet byde
voorfz macht gevoecht, maer binnen de Havenen op
ghefonden ende afgedanckt hebben, totbetuyginge
van hoedanigegenegentheyt haer Ho. Mog. oock on-
langhs wederom nieuwe preuven ghegeven hebben,
door een confidente ende openhertige communicatie
ende verklaringe, ghedaen by fchriftelijcke Afte in
date
àtanegeu entipintighfimàctνQoihàen Maendt j
van de intrinfique redenen endehetoóghmerck van
defen Staet in'taf-fenden van eenige Oorlogh-fche-
pen na de kufte van
Guinea, ende van den laft aen den
Commandant over defelve gegeven , ten aenfien van
de fubjeflen van fijne Majefteyt, ende de Schepen
van de Engelfche Natie , die hy infijnereyfefoude
mogen ontmoeten ofte bejegenen.

«

ìi

Op 't voorfz tweede point, dat haer Ho. Mog, gants
fmertelijck te vooren gekomen is, dat fijne Majefteyt
fich niet anders en vindt geinformeert dan als of haer
Hoogh Mog. foo weynigh hadden gedefcreert aen de
vriendtfchap ende intercellien van de felve, dat op alle
de klachten federt fijne Majefteytsgeluckigeherftel-
linge, door den Heer
Downing uyt fijnen name alhier
gedaen, noy t eenigh redres foude zij η gevolght, macr
dat in alles foodanige dilayen foude weien gebruyckt,
dat die aengefien moeften werden voor een
openbaer
refus van Jufiitie
. daer het in tegendeel van dien waer-
achtigh is, dat niet een eenige klachce van de zijde van
fijne Majefteyt aen haer Ho. Mog. met de verificatien
daer toe dienende, te vooren gekomen is, niet alleen
van faecken waer inne fijn Majefteytsfubjeften door
die van defen Staet notoirlijck waren verongelijckt »
maerjfelfs niet van faecken die met fondament voor
difputabel konden werden gehouden, of haer Hoogh
Mog. hebben jdaer op aen de geintereflèerden conten-
tement doen erlanghen, ofimmers daer over fatisfa-
«Soire refolutie aen den gemelte Heer UiWwBrg doeu
ter handen ftellen, en ten eynde fulcks hooghftged.
fijn Majefteyt handt-taftelijck moge worden aengewe-
fen, foo willen haer Ho. Mog. voor eerft ende voor af
fijn Majefteytindachtighgemaeckthebben, dat in de-
fen te diftingueren llaet tuffchen faecken die voor
't lluyten van 't jonghfte TraÖaet, in date den
vierde»
September o. ü.fifiien hondert twee en fefljgh zijn ghe-
paireert,en faken die na date van het felve Tradtaet fijn
voorgevallen, dat haer Ho. Mog. onnodigh achten al-
hier opereufelijck aen te wyfen,met hoedanigen recht-
matigheyt by de felve is geprocedeert, ten aenfien van
de faken van de voorfz nature, dewyle daer omtrcnc
tegenwoordigh by het vattende Artijckel van't voorfz
Tradaet is beraemt ende vaftgheftelt de ordre ende
forme, waer na de geene der voorfz faken die by 't fel-
ve Tradaet niet generalijck gemortificeert of particu-
lierlijck gereguleert werden > het fy by mlnnelijck ac-
commodement, 't zy by arbitrale uytfpraecke finalijck
ftaen te werden getermineert ende uyt de wege geleyt;
Daer na haer Ho.Mog. haer punétuelijck ende exadie-
lijck fullen gedragen. Maer wat belangt de ingebrach-
te klachten over faecken ria date van 't voorfz Traöaet
gepaffeert ende voorgevallen, daer het nu eygentlijck
op aen komt, dat haer Ho. Mog. na refumptie van dc
retrottSa, bevinden de klachten by den gemelte Heer
Downing over foodanige faecken tot noch toe in ghe-
bracht met exhibitie van eenige pfeuvcn, of wel daer
van haer Ho. Mog. felfs buyten foodanige preuven, dc
vereyfte kennifle hebben konnen bekomen, voorna-
mentlijck te beftaen in de navolgende pointen.

Eerffeiyei;, dat die van de Geoftroyeerde Oofl-lndi'
fche Compagnie defer Landen, twee Engellche Schepen,
't eene genaemt de
HoopweLendc 't ander de Luypaert>
fucceffivelijck verhindert fouden hebben ghehadt in
Forca op de Kuft van Maüabar ia te loopen , ende
vaa daer af te halen de ladinge die gefeght wordt voor

bare

lóàji,·


-ocr page 120-

τ (iój, liaer aldacr gereet gewecft te zijn j Ende alhoewel het
* 'Γ· geplecghdc omtrent beyde de ghefeyde faecken met
' veele
redenen fro é" coatra werdcgejuftifieert en gede-
battecrt, in dier voegen, dat inge valle niet gheprcfu-
meert kan werden, daer omtrent yets met intentie van
de fubjcden van fijne Majefteyt te verongelijcken ge-
fchicdt te wefen, dat echter haer Ho. Mog. aen geno-
men hebben beyde de voorfz faecken foodanigh te
helpen in fchicken, dat aen de geioterefleerden in de
voorfz
t-wet Schepen vergoct werden de fchaden, die
men bevinden lal by defelvefaecke voorfz te wefen
geleden , daer van al op den
vijfdett ]\xny en vyf en
tmntighpn
September beyde Icltleden, brceder ver-
klaringen aen den gemelten Heer
Dovmng in ghe-
fchrifte ter handen geftek zijn.

Ten tTPiedeu. dat die van dc Geodroyeerde Wèfi-
IndifcheCompagnieàekrLi.niàca, op diverfchetijden
i/wdiftinsftc EngelfcheSchepen, 'teenegenaemti/e
Charles, 't ander de Jacques, ende hctàcràc de Ma
ria, die het t'fyner tijdt refpeétivelijckgemuntfou-
denlwbbengchadtnaCeifCö^j Comanni, endeeeni-
ge andere Havenen op de kufte van
Guinea, belet fou-
den hebben de voorfz Plaetfen ende Havenen aen te
doen, ende alhoewel dacrtoe by die vandc gemelte
Wcil-Indifche Compagnie oock feer notable reden
geallegeertzijn, waer uyt in allen gevalle mede klaer-
iijck af te nemen is, dat fy geene intentie gehadt heb-
ben de fubjeilen van fijn Majefteyt te verongelijcken,
maer alleenlijclt haer recht tegcns de felve te gebruyc-
ken, dat echter haer Ho. Mog.al medein'treguard
van alle de voornoemde</n>Schepen, aengenoraeo
hebben de geintereffeerdenindenfelvcnCedoem/CT·-
gpedmge van de fchaden, die fy door'cvoorfzgedane
belet mogen hebben geleden, daer van infgelijcx al op
den
vyfden]any en vijfentwinti^e» September bey-
de leftledenlchrifcelijcke verklaringen aen meergem.
Heer
Downingh uyt gegeven zijn j in diervoegen dat
ten aenfien van al e de voorn,
vijf Schepen by haer
Ho-lMog. completelijck ende in allen deelen toe ge-
bracht , ende ghegeven is de
fatisfailie die door den
meergem. Heer I)iii>»/»g uyt den naem ende van we-
gen fijn Majefteyt dienaengaende is verfochc ende be-
geert geworden. Ende voor foo veel aengaet de klach-
ten van fijn Majefteytalsvooren toe gebrachte van dat
onder de verongelijckingen aen die van de
Natie door de Ingeietenen van defe Landen wederva-
ren , eenige fouden zijn, in de welcke door verklarin-
ge
omtrentprefittte Domitiien-ende verbodt van Com-
mercie teghens 't recht der Volckeren , alle Princen
Ibudc zijngheinterefïeert, daer ontrent konnen haer
Ho. Mog. niet anders feggen, fo lang niet geparticula-
rifeert wert, dan dat fy geenfints genegen zijn de In-
gefetenen defer Landen te protegeren in eenigcwr-
oagelifciinge.die by de felve tegen de Engelfe Natie four
de zijn gepleeght, gelijck uyt 't voorverhaelde blijc-
ken kan, cniveelminineenigeongegrondeerdepre·
tenllen van
DominiemverbodtvanCommercieic^ttis
het recht der Volckeren, En alfoo haer Ho. Mog. uyt
het geen haer dienaengaende nader door fijne Maj. al-
hier aenwefende Minifter voorgekomen is, defe klag-
ten moeten relatyfmaeckentotdeverhinderingeaen
de hier boven geroerde Engelfche Schepen voor
Ïorca.
en op de kufte van Ga/«Mgedaen, en tot doleancien
den
veerthienden Augufty leftleden by Memorie aen
haer Ho.Mog. in gebracht, tegens feker Gefchrifte van
den
Direiieur Generati Valckenhurg, daer in gevoerc, fo
konnen haer Ho. Mog. niet twijffèlen of hooghftged.
fijn Maj. fai fich omtrent defe circumftqntie abondan-
telijck vernoecht vinden, te weten, op'tfwemetde
refolutien en verklaringen van den Tjyï/ewjuny ende
v^fen twintigfien September vooren geroert, ende op
't
andere met de geraifonneerde antwoorde dienaen-
gaende by haer Ho. Mog. den acièi/??» defer loopcnde
maend gearrefteert, ende vervolgens aen meergemel-
te Majerteyts Minifter alhier ter handt geftelt.

Ten derden, dat by, ende van wegen fyne Majefteyt
tnede is gedoleert over het aenplacken van feecker
Bil-
let
van wrkoopiage, waer by de eere ende reputatie van

den Heer Hertogh van Jorc/fewierde te nagegaan, cn

ï-ii

I
Ì

V

'4.

of wel 'tvoorfzB;//i/ in diervoegen by inadvertentie en j ^βΛ,ι
fonder eenige moeyte was gheftelc, en dat voorna-

mentljjck die geene aeo de welcke het voorfz Billet
uyt
MiddeWurgh toegefonden was geweeft, met ver-
foeck om het felve in haer refpeöive woon-plaerfen te
willen affigeren of doen afEgeren, daer inne buyten
een igh
opfet ten quade hadde geprocedeert, dat echter
haer Ho. Mog. by de rcfpeöivfc Provinciën van Hol-
landt ende2fi/<i»<ipfoodanigeofBcien bebbenaenge-
went, dat de Hecren Staten van de felve Provinciën
tegens alle de voorfz perfoonen met fodanigen vigeur
hebben doen procederen, dat den meetgemelteji Hee-
re
Devmivg uyt den naem en van wegen fijn Majefteyt
door fchriftelijcke Memorien, betuycht heeft daer
inne een
conderemus welgevallen te nemen, en fich met
dea uytval van de voorfz procedurenvolkomentlijdc
voldaen ende vergenoecht te houden.

Ten vierden, dat door den gemelte Heer Envoyé
Downingh uyt den naem ende van wegen fyne Maje-
fteyt is gercclameert feecker Engels Schip genaemt de
Hatttmaidj eerft genomen geweeft by die van Algiers i
en naderhandt by eenige Oorlogh-fchepen van defen
Staec, onder 't Commandemenc van den Schout by
Nacht
Tromp j uyt de handen van die van Algiert
voorfz ontweldicht, en al- hoewel 'c voornoemde En-
gels Schip niet alleen meer
àw eensoitweemaelvier
en t-BDintigh uyrsn,
maer felfs al een gheruymen tijdt
in handen van die van was ghcwceft , en^t

fuicks by andere in gelijcke gelegentheyt mogelijck
wel fouden worden gefuftineert het voorfz Schip te
wefen
y^n goeden prinfen, alj genomen op die geene
die haer Ho. Mog. om goede reden, gheordonneert
hadden alomme met Wapénentc werden aengetaft,
gelijck oock in allen gevalle redelijck was dat de gein-
tereiTeerden in't voornoemde
Schip de Hantfnaidü-
vooren quamen aenbieden behoorlijck berg-loon voor
devrymaeckinge ende verloflìoge v«n het felve Schip
uyt handen van de Barbaren, dat echter haer HoOgn
Mog. al het felve over't hooft fiende, deverfochte
ordre, tot reftitutie van het meqrgemelte Schip ghe-
geven hebben.

Ende cn weten haer Ho. Mog. niet haer eenighe
verdere klachten van confideratien, over faken fcdcrt
hetjongft gemaeckte Tradtaet voorgevallen, byoftc
van wegen fijne Majefteyt voor gekomen te zijn, dan
die geene die in de voorfz antwoorde van fyn Maje-
fteyt als boven ftaet vermeit, ende daer van bier onder
by order particulierlijck ikl worden gefproocken, in
diervoegen de hooghftgem fijne Majefteyt hier uyc
ten vol^ fai konnen afnemen, hocabufifzijndein-
formatien aen de felve gegeven, van dat
op alle klachten
uyt fynen name van tijdt tot tijdt aen haer He'. Mog.ghe-
daen, noyt eentg redresjoude gtvolght:
Dewyle even
het contrarie van dien nu by fpecifique enumeratie
aengewefen is : Daer uyt dan oock met eenen fonder-
linge ftaet te noteren, dat, na date van't voorfz Tra-
öaet 't weick alle voorgaende aöien aflTopieert ofte re-
guleert , noyt een eenig Schip door Ingefetenen defer
Landen van fyn Majefteyt ofte van deffelfs fubjcilcn,
feytelick is aengetaft, bcfchadigt, genomen ofgerai-
neert, ja dat fu ex door de Minifter van fyn Majefteyt ■·
noyt is voor gegeven, veel min dat by haer Ho, Mog.
ofte de Ingeietenen defer Vereenigde Nederlandtfche
Provinciën eenige Lenden, Eylanden, Forten ofte
Plaetfen, van fyn Majeft, geincorporeert oftegeoccu-
peert foude zijn, gelijckalle het felve bydcfubjedlca
van fyn Majefteyt tegens defen Staet en de Ingefete-
nen van dien, is ondernomen en metter daet in 't werck
geftelt,fonder dat daer van tot noch toe eenige reftitu-
tie, veelmin, reparatie ende fatisfadie, ofwel fuflB.
fante belofte daer toe dienende, geconfcqueert heeft
konnen worden: Onaengeöen van defe zijde niet al-
leen foo fatisfoirlijckisghedifponeertgeworden, op
alle de klachten uyt den name en van wegen fijn Maj.
als vooren aen haer Ho. Mog. gedaen, maer dat noch
daer en boven op de interceffen by fijn Maj. by de or^
dinaris juftitie hiertë Lande foodanlgenordregeftelc
is,dat aen de fubjcden van fyn Majeft. niet alleen goe-
de eo onpartydige juftitie isgheadoiiniftreerti maef
9 3

en OORLOG Η. V Vter-en-'veertìghfle Boeck. 1 ο l


¥

-ocr page 121-

S Α κ Ε Ν van S Τ Α Ε Τ

ι οχ

dat oock Jn haerefaeckenfeIfsmet/>ö/?/iejfiiWvande
. eygen Onderfaten defer Geünieerde Provinciën voor
alle andere zijn ge expedicert geworden, fop alsde
voorfz haer Ho. Mog. AmbalTadeur het felve nader
en fpecifiquclijck fijn Majeftcyt fai aenwijfenuytde
Lijfte van faecken de fubjedlen van fijn Majefteyt
concernerende by den
Hogen Radeeaàc den Hove va»
Hollanit
zederc fijn Majefteytsgeluckigcherftellinge
getermineert, ja dat het foo verre van daer is, dat haer
Ho. Mog· ende de Staten
van de refpedlive Provin-
ciën, oyc ofte oyt aen fijn Majefteyt foudehebben
geweygert dat recht is, dat ter contrarie de icive haer
by alle öccurrentie ge-evertueert hebben om aen fijn
Majefteyt te geven ende te evertueren preuven ende
teeckenen van afFedrie ende compiaifance, daer over
de felve fijne Majefteyt na fijn aenghebooren gene-
reusheyt oock tat vcrfcheyden malen fijn danckbaer
gemoet door recognoiflante Brieven ende ghelijcke
mondelinge officien van fijn Minifter alhier heeft ge-
lieven te betoenen : Uyt alle de welcke dan lichteiijck
te eftimeren zijnde, hoe feer haer Ho. Mog. haer ge-
graveert ende
gefurpreneert hebben gevonden, door
de mifidrn van die geene die het Parlement in En-
gelandt hebben weten te abuferen, ende door abufi-
veberichtingeteinduceren, om aen hooghftgedachte
fijne Majefteyt tot lafte van haer Ho. Mog. ende In-
gefeten dcfer Landen in te brengen ,
foofiherpe klach-
ten
en exorbitanU fretenfienvanveelmiüioenenfondea
fieerlmcx,
met dcmotiftratie van eenheetenyver om
daer op alles tot extièmiteyten te poufferen j Dien-
voigens oock geenfints te verwonderenjnoch aen haer
Ho. Mog. te imputeren is, dat fy in de onfeeckerheyt
in de welcke hier door de continuatie van de Vrede

Infonderheyt haer öngeruftheyt over de voorfz ani-
liiofiteyten van 't
Varlement i dooradvyfen van refolu-
tie tot
extraordinaris toeruflingenterZeeinEngelanit>
en door voorboden van haerdefleynen tegensdecon-
queftenvanhaerHo.Mog.
in Africa, dienaderhant
iijn ge-efclateert, foo feer zijnde befwaert geworden
dat fo de iàken acn haer Ho. Mog. fich voor deden re-
den van voorfichtigheyt eene matige extraordinarife
equipagie van een maifpenfable neceffiteyt kqnden
doen achten , tot dat de faken in termen van beter ver-
trouwen foude fijn geraeckt, waer toe haer Ho, Mog.
als vooren gefeyt is, door het inhouden van haer Vloo-
te door het afdanckcn van foo een notabel getal Oor-
logh-fchepen, ende door al het geene van haer vorder
dependerende, geene aenleydinge gegeven hebben.

Ende voor foo veel haer Ho. Mog. in de voorge-
roerde amwoorde van fijn Majefteyt wijders bevin-
den eene pofitive ende aflertiveverklaringe dat noyt
van defer zijde eenige klachte over onordentlijcke
aftien ofte onrechtvaerdige proceduren van fijne fub-
jeöen aen de felve foude toe gekomen,ofte foude daer
op oock aenftonts fonder eenige formaliteyten of om-
weghen het vereyfte redres na behooren wefen ghe-
volgt : So konnen haer Ho. Mog. niet voor by gacn al-
hier eenige notabele exempelen aen te roeren, waer
in de felve tot haer leetwefen voor defen Staet en voor
de goede Ingefetenen van dien, 'cvereyfte redres en
verfochte fatisfa£lie niet hebben konnen erlangen.

Zijnde in den eerfien fulcx, dat aen fijne Majefteyt
foo door ferieufe Brieven als door de Minifters van
defen Staet, ernftig ende iterativelijck gedoleert is ge-
worden , over ende ter faecke dat Capiteyn
Holmes
mét fijn byhebbende macht onder de banniere van
fijn Majefteyt, defen Staet,ende de Geoöroyeerde
Weft-Indifche Compagnie in defelvevyandtlijckaf
genomen heeft het Eyiant
Boavifia, ende 't Fort S.jin-
dries ,
ghelcgenopde Reviere^Gewi/Vij fonder dat
daer op
emigQ reflitutie, veù tam redres ende repara-
tie
heeft konnen geconfequeert worden, boven ende
behalven de vyandtltjcke proceduren by den felven
Capiteyn
Holmes onlanghs in de voorfz Geweften
weder bp nieuws gepleecht, daer van hier nabreeder
f»I wórden gefproocken.

1604

ί

I

Ρ

Γί
II

Ten andere», dat haer Ho. Mog. aen fijn Majefteyt
infgelijcx mede door Brieven en anderfints ferieufe-
lijck ghedoleert hebben, over, en ter faecke dat fijn
fubjeöien in dievan defen Staet, on-

aenghefien feeckere provifionele Limyt-fcheydinge
tuflchen henlieden gemaeckt, en met openbare ver-
breeckinge van
à^ ieiycw'jthztrpoffejjiefeytelickhei-
ie» verdreven
, ende de Coloniers van defen Staet een
merckelijcke
Landt-fireecke met verfcheyde plaetfen
afgenomen, fonder dat daer op oyt eenige de minfte
antwoorde, veel min het gerequireerde
redres heeft
konnen geobtineert worden.

Ten derden . dat fcecker Schip GwfƒE»wogeπaemt,
toe behoorende' de Geoftroyeerde Weft - indifche
Compagnie defer Landen in de Haven van
Ïleymoutb-
in ghekomen zijnde, aidaer opdeinftantien van de
Minifters van
Oenemarckfn doenmaels in Engelandt
refiderende, aen gehouden is; Ende of wel den Ko-
ningh van
Denemareken nae dat fulcx aen fijne Maje-
fteyt behoorlijck is gereprelenteettgeweeft de voorfz
adlie van des felfsjRf//</i»i heeft gedifavoueert, ende
foo veel in hem was gheordonneert, dat het voorfz
Schip fonder eenige verdere moeyenifle foude wor-
den
gedimitteert, dat echter onaenghefien alle moge-
lijcke devoiren daer toe by den hoogftgedachten Co-
ningh van
Groot Brittannien , ende voorts alomrae
daer't behoort, van weghen defen Staet nengewent^
felfs de
relaxatie van 't voorfz Schip, noyt hetft kon-
nen geobtineert worden.

Ten vierden, dat op de inftantien van den Agent
van
Meltha, de Coopvaerdy-fchepen defer Landen ,
dife op de Reviere van Londen reysvaerdigh lagen, ai-
daer eenigen tijt in arreft ende beflag gehouden heeft,
zijnde, alhoewel met de palpabelfte onrecht vaerdig-
heyt van de werelt ( foo als by fij η Majefteytfelfs, foo
haeft de felve daer van ten rechten geinformeert is ge-
Weeft, na fijn aengebooren rechtvaerdigheyt mede-
is verftaen ) echter noyt eenige
vergoedinge van no-
table fchade daer door geleden aen de geinterefleerden
isgedaen.

Ten vyfden, dat feeckerOorlogh-fchip vandefea
Staét gecom mandeert by Capiteyn
Block, tot 'i Grave-
zande door de Officieren van het Coftuym huys ai-
daer, in arreft is genomen, het Schip funderlinghe
mishandelt, ende den Capiteyn felfsindeordinaris
gevanckeniiTe geworpen,op 't fondament datCapiteyn
Bancker refTorterende onder'tColIegie ter Admiralf-
teyt
in Zeelandt, ghenotaenhadd$feeckerEngeli"che
chaloupe .'toebehoorende die vain de Dovane van Reye,
en fulcx by maniere van retorfie, fonder dat nochtans
van de zijde van
Engelant aen haer Ho. Mog. eenige
de minfte kennifle was ghegeven van 't nemen der
voorfz
Chaloupe, veel min daer over reftitutie ende re-
paratie verfocht, verre van daer dat die foude wefen
geweygert, alle 't welck nochtans notoirlijck hadde
moeten voor gaen. eer ende bevoorens foodanige pro-
ceduren van
retorfie op een van haer Ho. Mog. eygen
Oorlogh-fchepen, en fulcx op den
Staet felfs > met ee-
nighen fchijn van reden konden werden in'twerck
geftelt} Ende of wel de voorfz Engelfche
Chaloupe, die
by de voornoemde Capiteyn Btfwcife?' vooreen
Pertw
geefche Csmmi^e-vaerder
aenghetaft ende opgebracht
was, aenftonts na ghedane cxaminatie van haer aélen
en befcheyden, niet alleen wederom is ontflagen en-
de in haer vryheyt herftelt, maer oock noch daer-en-
boven aen degeintcreOèerdenmetbetalingevaneen
goede fomme gelts, vergoedingegedaen van de fchade
die fy pretendeerden door't voorfz gecommitteerde
abuys te hebben geleden, dat echter de Staet noyt ee-
nige reparatie ofte vergoedinge heeft konnen obtine-
ren van 't ongelijck ende de fchade door de voorfz
proceduren van de fubjeéten endeOfficieren van fijn
Majefteyt in'treguard van't voorfz Oorlogh-fchip,
ende aen de perfoon van de voornoemde Capiteyn
Block geleden ende gefupporteert.

Dat boven dien noch veele andere fchaden ende
ongemacken de goede Ingefetenen dcfer Vereenighde
Nederlandtfche Provinciën door de fubjeften van
fijn Majefteyt fcdcrt des felfs gheluckigc herilelJÌBge

ΓΟΟ-

Ι 664.


I

-ocr page 122-

\β6ΐ, toegebracht zij π, waer vaπnoyteenIghredi■esoƒtere-

2_J paratie geconfequeerc heeft konnen worden , die het

telaughfoudc2,ijn> endo oockonnodigh geacht wert
alhier te enutnereren : behalven dat noch een feer
groot getal van Schepen met hare ingeladen goederen
door de Onderdanen van fijn Majcfteyt op of onder
pretext van de PortugefcheCommiifie-vaerders geno-
men > in de Havenen van fijn M^efteyt opgebracht,
cndealdaergediftraheett of gediflipeert zijn, fonder
dit de eygenaers van dc felve daer van de verfochte re-
fiitutie, veel min de vereyfte réparatien van de fchadeii
daer door geleden in' 't geheel of ten deele hebben kon-
nen obtineren. Allewelcke left - genoemde faecken
alhier niet ge-enumereert ofte aengeroert zijn, met die
meninge om
daer over als noch van ïyn Majefteyteé-
nigheremedien tot redres ende fatisfaitie teverfoecT
ken, maer alleenlijck om daer door aen de felve fyne
Majtfteyt fpecifiquelijck aen te wyfen dat defen Staèt
en de goedeingefetenen van dien, al veele en confide-
rable verongelijckingen ende ichadcn van fyn Maj'e-
fteyts iubjeden met gedult verdragen en geleden heb-
ben , fonder daer over oyt of oyt eenige reparatie ofté
vergoedinge te hebben ontfangen, waer van nochtans
haer Ho. Mog. een goedtgedeelte aen deVrcdeendé
vriendtfchap tufiTchen beyde de Natiën welabfolute-
lijck hebben willen op-offeren, fonder dat zy gemeent
iijn oyt of oyt daer ever verder by eenige wegen, re-
dres ende reparatie te verfoecken ende te vervolgen,
fullende in 't regard van de anderen, infonderhey t feti'
aenfien van die geene waer inne voornamentlijck ver-
feert het intereft van particulieren als dienthalven niet
abfolutelijckkonnende difponeren, haer gedragen nae
het voorfchrift van 't
vyftiende artyckel van 't voorft
Tradaet, fonder daer over fyn Majefteyt ielfs direfte-
lijck verder moeyelijck te vallen.

Maer wat belanght het jonghHégepaflèerde op de
Kufte van Africa, dat namentlijck aldaer noch onlangs
doordeSubjeöen van fynMajefteytvyandlijckerwy-
fe, zijngeoccupeertdeFortenopCrtfoi^rrfeendehec
Έοη Tdcorari op de Kufte van Guinea, beydcdefen
Stact, ende de gemelte Weft-Indifche Conópagtile on-
der de authoriteyt van haer Ho. Mog, toebehöorende,
oock genomen ofte geruineert de Schepen genaemc
Neptunus, deBril, de Viskorf, Walcheren enàe diCro-
coàili ende meer andere diergelijckeadtiengepleegt,
fonder dat haer Ho, Mog. totnoch toe van iyn Maje-
fteyt eeoe pofitive ende feeckere belofte tot reftitutie,
veel min tot reparatie van alle het felve hebben konnen
trecken, dien aengaende, als wefende van gantfch an-
dere natuyre, ende oock zijnde de particuliere mate-
rie van bet volgende
derde point, fullen haer Ho Mog.
de vrymoedigheydt nemen, om fyn Majefteyt noch-
maels te gemoedt te voeren, dat de felve egeene geruft-
heyt ter werelt konnen vinden in
écgeneraliteyt van de
noordeuhy
devoorfzKoninghlijckeantwoordedient-
halven voorgefteldt, naedemael in cas fubjeélbyde
Onderdanen van fijne Majefteyt gepleegt endedirede
hoftiliteyt, jae niet minder als eenen openbaren Oor-
j logh in ieeckere Geweft van de Werelt aengenomen
regens den Staet defer Landen, door het bochtige».
forceren , ende vyandelyck innemen van Forten ende
Sterckten op het vaftc Landt, door toedoen van ecne
formele Vlote ten Oorhghuytgerufi, ende verfien met
JCrijghsmacht ende andere behoeften, om te Lande
ende te Water hoftiliteyt te plegen, mitfgaders eene
cMverantwoordelijcke feytelijtkheyt tegens de Onderda-
nen endelngefetenen van defen Staet, door het ne-
men van hare Schepen, ende het roven van hare goe-
deren foo te Water als te Lande, niet anders als in
apen-
bare Oorlogen
gewoon is te gefchieden, met vervolgin-
Re van de lèlve vyandfchap van het eene Quartier op de
Kuft van Africa tot hetander 5 alszijndeiaecken, die
noch met fchyn van reden
gejufiificeert i noch oock ee-
nighfints
geignoreert ofte ontkent konnen worden j
weshalven haer Ho. Mog. vandejuftitie enderecht-
vaerdigheydt van fyne Majefteyt daer op niet anders
Konnen verwachten, dan voor eerft ende voor al eene
valte ende feeckere belofte van de voornoemde geno-
men Forten, Schepen ende Goederen te fuUen doen

reftitueren, initfgadersoock doordehandtdadigente

fullen doen repareren defchade by defen Staet, ende _Τ

de goede Ingeletenen van dien ,■ daer door geleden,
foo als naer alle VoJckeren recht, ende in gevolge van
hctjoDgftgemaeckteTraöaet behoort te gefchieden j
ende dat vervolgens oock t'fijner tyd de eficdlive refti-
tutie ende voldoeninge daer op ial komen tc volgen,
hoedaoige pojïtiveverilariage ende aifilute verfeeeké-
ringe
h^er Ho. Mog. oordelen met des te meerder fon-
dament in deiên van fyn Majefteyt te verfoecken, om
dat in den voorfz jaere
fedten hondert ten enf^ìghtàs
het arrivément van de tydinge dat den fclven Capiteyn
Holmes de voorgeroerde feytelijckheden op de iCufte
van Africa gepleeghthadde, daer van réchtvaerdighe
klachten aen' fyn Majefteyt toegebracht zijnde, jende
de ièlve fijn Majefteyt daer op medegelijcke óf avari-
tagieufèr verklaringe als tegenwoordigh gedaén heb-
bende, jae fclfs by fchriftelijcke Memorie vari den
vOorgem'elden Heere
Dowtngh in dato den echtSien
Augufti ouden flyl des felven jaérs fefiienhóiidert een
enfefligh
indennaem van fyn Majefteyt veffeeckerin-
ge gegeven wefende, dat by fo verre bevonden 'fflochte
worden, dat den voorfz ofte yemandt van fijn
byhebbende volck, met woorden of werckeh de lnge-
fetenen defer Landen hadde beledight, of haer in hun-
ne
Trafitte.eenigh tmpefchement toegebracht, defelve
op haer wederkomftc daer over by fijn Majefteyt nae
behooren foude worden geftrafc, de opgemelde yer-
klaringh echter foo veel niet en heeft geopereert, dac
haer Ho. Mog. naederhandt de fimpele reftitutie van 't
voorfz Fort
St. Andries en andere afgenomen plaet-
fen, veel minde vereyfte
reparatie en exemflaireflrt^e
hebben konnen confequeren, niet teghenftaende de
meergenoemde Capiteyn
Holmes ha 't perpetreren van
't voorfz fait in Engelandt gearriveert zijnde, voor alle
excufe niet anders heeft weten ï'alieguer«ö, dan dat
die van'tyoorf? Fort nae dè Koninghlijcke Vlagghc
foude gefchotén hebben, 't welck als ai waer ibude üjtif
notoirlijck foude wefen conform de pradtiqueby alle
Natiën geobferveert en in 't werck geftelt, wordende
omtrent Schepen die fonder ftrycken, en't betoònen
van haer gewoonlijcke civiliteyten haer Kafteelen ofte
Forten trachten te pafTeren, behalven dat haer Hoogh
Mog. op de ernftige doleaiitien en klare inforraatien
doorhaer Ambafladeuraen den hooghgemelten Co-
ningh gegeven, niet alleenlijck foodanige verwachte
toefegginge by provifie noch niet hebben bekomen 4
maer dat defelve in plaetfe van dien vernemen, dat
federt noch meer macht uytEngelant na de voorfzGe-
weften afgefonden is. en van tyd tot tyd afgefonden
wort, die haer Ho. Mog. met reden bedachtzijn, dat
aen defqn Staet en goede Ingefetenen van dien noch
grooter en fwaerder ongemacken foude mogen trach-
ten toe te brengen, ende des te meer, alfoo volgens de
rapporten aen haer Ho. Mog. gedaen, door oculaire
getuygen van de voorfz gepleeghde hoftilit?yten, de
plegers van de felve haer hebben laten verluyden tot
volvoeringe vati haer deflèinengefterckt ofte gevolgt
te fullen werden van foodanigh getal van Schepen als
al in Auguftoleftledenuyt Engeland nae de Kuft van
Africa fyn vertrocken, fonder dat haer Ho. Mog. oock
felfs daer tegens tot noch toe, niet tegenftaende de ite-
rative verfoecken ende remonftrantien by haren Am-
baiïadeur aen fyn Majefteyt gedaen, eenige de minftei
geruftheytofverfeeckeringe is gegeven, ende dien-
volgende oock van de zyde van Engelandt tot noch toe'
in dien deele niet gecontribueert, van 'tgeen in foo-
danige gelegentheyt van fyn Majefteyt tot verhoeding
en voorkominge van alle vordere feytelijckheden en
hoftiliteyten met reden wort verwacht ende te gcmoec
gefien.

Op'tvoorfz vierde point, Dat haer Ho, Móg.ïa
gevolge van haer voorige refolutiein date den adtien-
Λβ des voorleden Maentgefondeertop't bericht van
de Bewinthebberen der gemelte Geodtroyeerde Weft-.
Indifche Compagnie, raeckende 't gheene in regard
van 't gefeyde Fort
Cormantyn foude mogen fyn gepaf-
feert, daer van al voor-heenen Copyeaen £jn Afaje-
fteyt ter handen geftelt is, nochmaele oprcchtelijck
a 4. endcf

en ο ο RL Ο G Η. V Vier-en-^veertigh^e Boeck. t Ö3


-ocr page 123-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

104

{664·· endcfinceerlijck verklaren moeten, gelijck de felve
, oprechtelijck ende fmcecrJijck verklaeren by defen,
geenfints te konnen ghelooven dat de Nederlantfche
Natie hier toe foudanige, aélie foude hebben uytgcla-
ten j temeer, nacdienfedertdie tijd dat fulcksi'oude
wefcn voorgevallen foo inEngelandt alshicrte Lan-
de, uyt dicGewcften verfcheyden Schepen Zijn ge-
arriveert fonder dat yemant metdefelve over-geko-
men , daer van in 't alderminfte yets heeft verno-
men, doch by foo verre de hooghgenieLdeConingh
dicnaengaende ecnige andere preuven in handen fou-
de mogen hebben (dewijle tot noch toe door fijn Ma-
jefteyt ofte deffelfs IVIinifter, hier tenfelveneynde
egeenezijn overgelevert ) foo fullen haer Ho.Mog.
de felve féer gacrne oritfangen, ende in gevalle haer
t'eenigen tijde tegens alle verwachtingen mochte blijc-
ken hetvoorfzgepofeerde, van fijnMajefteytdewaer-
heid conform te wefen ', dat hier Ho. Mog. in fulcken
casfullen betoonen niet te willen gedogen, of· met
goede oogen aen tefien dat dèingefetenendefer Lan-
den de Subjeéten van fijne Majefteyt foude veronge-
lijcken, maer ter contrarie fijn IWajefteyt ^er over
te fullen doen geven behoorlijcke fatisfadie j als zijnde
t'eenemael gemeent ende gerefolvecrt met de felve te
onderhouden, ende meer ende meer te cultiveren alle
goede oprechte vriend - naebuyrfchap , ende ver-
trouwde corrcfpondentie , in corformite van het
jonghfteTraitaet met fijne Majefteyt gemaeckt ende
geflooten.

Op'tvoorfzt»j/)^point, Dat haer Ho. Mog. con-
form dien inhoudc van een andere refolutie mede van
à^naihtUnden der voorlede maent, in cas den meer
hooghi^gemelden Coningh yetwcs in handen foude
mogén hebben tot bewijs van 't geene den Capiteyn
ParfmM ende fijn onderhebbende Schip, door twee
Nederlandtfche Schepen opde Kuil van Guinea fou-
de zfjn bejegent, 'tfelve mede gacrne fullen ontfan-
ben, ppdatmendewaerheyd van dien te beter moge
naefpeuren , ende elckander daer op bejegenen foo
als nae reden ende billickheyd bevonden lal worden te
behuoren. ,

Op 'c voorfchreve fèÌÌe point, concernerende de
Gereformeerde Kercken in de Valeyen vm Ïiemont > heb-
ben haer Ho. Mog. gaern? vernomen dat het fijn Ma-
jefteyt belieft heeft dien acngaende met hare goede
meninge ende intentie ten beften van de
arme Relt-
^ions Ferwante» >
in die Quartieren te correfponderen,
endenKoningh vanVranckrijck door fijnen Ambaf-
fadeur aldaer te laten verfoecken, gelijck door den
Ambafladeur Bow/ van wegen defen Staetalbereydts
is gefchict, dat hy fijne Mediatie daer toe wille con-
tribueren , verhoopende haer Ho. Mog.' ende ver-
wachtende, dat denfelven Coningh fulcx niet alleen
cnfal aen-nemen te doen, maer dat oock daer op de
gedefidereerde effedlen ten fpoedigften tot vertroo-
ftinge van
àe-vooxL· arme endegeperfecuteerde ménfchen
volgen fullen.

Op 't fevende ende laetfte point, is het haer Hoogh
Mog. fonderlingh aengenaem geweeft, te verftaen,
dat fijn Majefteyt met compaffie was bewoghen over
de Steden ende plaetfen die het Godt de Heere Al-
machtigh plieft heeft in defe Vereenighde Nederlan-
den door
anpefiilentiale SieÌle te befoecken, verhopen-
de dat het fijne Goddelijcke Majefteyts goedertierene
gelieftc wefen fai de beginfelen van fijne genade, fe-
dert eenige weecken herwaerts in 't verminderen van
de voorfchreve Sieckte binnen defe Landen betoont,
voortaen te continueren , ende te vermeerderen,
op dat daer door de onderlinge Navigatie , Com-
mercie ende Corrcfpondentie niet alleen voortaen
foo als voor defen buyten bekorfimeringe mogheCjn
vryen ende onverhinderden loop hebben, maer oock
meer ende meer gecultiveert ende voort - gheplant
werden.

Ende fullen haer Ho. Mog. middelerwylen van fijne
Majefteyts gewoonlijcke equiteyt ende goedertierent-
heid te gemoet fien, dat de felve volgens het ver-
foeck daer toe by haer Ho.Mog. als voordefca ghe-
dacn, hQt^enereelFirèoilt van Commerden voor dea

lii
i

A

P|

, «
I

ü}dtvin drie Maenden > met alleSghepen, Goederen
ende Koopmanfchappén, uyt defe Geünieerde Pro-
vinciën in fijn Rijckengedacnemaneren, alsflrydig
tegens alle goede vricndfchap ende correijjondentie,
mitfgaders oock tegens alle voorgaende gebruyïk fai
revoceren ende intrecken, ten minften foo verre,
dat delngefetenen deiêr Landen met haere Schepen
ende Goederen, die door
behoorlijcke ^tUj^aftev va»
kare Overheden rWc MagiSiraten fullen konnen be-
wyfen, te komen van plaetfen die met geene Pcftilen-
tiale Siecktebefmet zijn, jn Engeland als voor defen,
fonder eenige verhinderinge, ende alle de andere on-
der beneficie van de ordinaris quarantaine.

Ende nademael hooghftgemelde fijne Majefteyt foo
uyt't geene hier boven in het lange epdebreedeftaet
gededuceert, als uyt de fucceffive refolutien , ant-
woorden ende verklaringen aen fijne
Minifier alhier
van tijd tot tijd in gefchrifte ter handen gefteldt ,
baerblyck'elijck fai konnen befpeuren dat haer Hoogh
Mog, van hare zyde alles contribueren endebybren-
ghen wat tot continuatie ende verfterckingen van
Frieudtjchap ende Ailiancie tuffchen fijne Majefiejt
ende defen Staet van haer eenighfints foude konnen
werden gedcfidereert, foo willen haer Ho. Aiag. oock
vertrouwen,
àa.tii]nMajefleyt daer uyt nae waerheyt
een vaft beiluyt fai maecken dat haere
Ho. Mog. inner-
lijcke genegentheyt daer toegantfch ernftighisftrec-
kende, dat de Vrede ende goede intelligentie tuflchen
beyde de Natiën altijdts magh continueren , ende
meer ende meer toe nemen , foo als haer
Ho.Mog,
in 'oprechten gemoede mitfdefen betuygen niet an- ^
dersteoordeelenoftebegrypen, dan dat alle
wteref·
fi» va» Staet e»deRe/;gie
haer daer toe konnen ende
behooren te noodigen ende te permoveren, ende ge-
lijck haer Ho. Mog, oock de felve genegentheydt in
fijn Majefteyt met fonderlinghe vreughde befpeurc
hebben, foo uyt de moderateantwoorde die'tfijfie
Majeffeyt belieft heeft in itf^ leftleden, te geven op
de
oh-natuyrlycke klachten van f^n Farlemettt, als uyC
de gereitereerde verkJaringe by fijne
Ma'efleyt ghe-
daen .jn de voorgeroerde antwoorde aen den Ambaf-
fadeur van defen Staet inAugufto laeftleden behan-
dijht ( weshalven haer
Ho. Mog. om oock, als een
effedl van de felve genegentheydt van
ü\nMajefleyt
verfoecken ende verwachten, dat het deilelfsgoede
geliefte moge wefen, op de welgegronde doleantien
van defer zyde ghedaen , ende hier boven breder ge-
expreflcert, over faecken federt het jongft gemacckte
Traöaet, ende wel voornaementlijck in defen loo-
pende Jare voorgevallen, van fijne zyde mede te ge-
ven
gelijck contentment, ende alfuhke fatisfaiiie als
hare Ho. Mog. van haer zyde op alle de doliantien by
ofte van weghen
üiac MajeHeyt aen haer Ho.Mog,
över ghelijckc faecken voortgebracht, in maniere
voorfe gegeven hebben , in dier voegen, en door
een prompt adjuftement met fijn
Majefleyts Minifler
alhier daer op te volgen aUe entfielteaiiendeTPoetrouwe
in de gemoederen van wederzyts Ingefetenen en On-
derdanen gediflïpecrt, ende in plaetfc van diende ge-
requireerde
liefde ende confidentie nae behooren her-
fte tzijndc, de Vrede door de alliantie tuflchen de fel-
ve opgerecht ende bevefticht, daer door geiiabileeic
ende indiflblubel gemaeckt moge worden, daer toe
hitrHo.Mog. uyt gront des herten belooven het hare
in reden ende billickheyt, nae uyterfte vermogen te
fullen contribueren.

Aldus gedaen ende gearrefteert ter Vergaderinge
van de hooghgemelte Heeren Staten Generael, in
'sGravenhage
àea negenden OSloher JeSlienkendertee»
enfefiigh,

Waeropgedelibereertzijnde, hebben haer Htogh
Mog,
haer het vooriz ingeftelde tot onderrichtinghe
als vooren wel laten geval en ende dienvolgende 't fel-
ve gehouden voor gearrefteert, oock mitsdien goedt
gevonden ende verftaen^ dat daer van een
autentijey
kxemplaer
de meergemelde Heere Ambafladeur van
Gogh
toegefonden fai worden, met laft en ordre dat
by den inhoud van dien den meer-hooghftgemelden

Co·


I

-ocr page 124-

en ο ο R L O QH. r^ ■tVterr e.n - ^eenighfle Boeck. IO 5

./C/C, Goningh met allen ernft ende.naedruckfjympnde
1004*· fai hebben in te fchèrpen, ende ^eivpjgeiisoock

--- 't voorfz ingeftelde by geichrifre over te leVerei? :',Dat

wyders nieds daér vm dqor den Agent àciìèyd^ Co^
pye verhantreycRt Tal worden aén deri Heer 'DoÌBning
cstraordinaris Ënvoyé van den meer-hpògftgenielderi
Coningh, me: verfocck opi de goede intentie van haer
Ho. Mog. daerinne vervat by fijne MajéfteyCpChdé
voorts daer fulcx van góede operstie foudje konncn
weien, ten beften te fcconderen , gelijck' mede daer
van door den voorfz Agent Copye ter handèn gefteldt
fai werden aen den Heere Grave (/"JS/r^i/w, extraor-
dinarii AmbaiTadeur van den Coning.h van.Vranck
rijck, micfgader's aen de Heerc
AifelHoom ehde cha
rifius van wegen de Coningeri van Zweden ende Dene·
marcken
refpe£l:ivelijckaihi,crrcfìderende, niet ver-
focck dat de fel ve daer uyt dé oprechte ende fincere in-
tentie van
haer Ho. Mog. tot onderhoudinge van alle
goede correfpondentie met den hooghftgeméjten Coj
ningh van Groot Brittannien, ende tot preciïe pbfer-
vantie van de Tradtaten met fyn Majefteytgemaeckt
aen haer refpedtive Heeren ende Meefters tén beften
willen doenbégrypen, fullende mpdè dàer vati Copyé
aurentijcq gefonden werden àén de Heer Atiibaiïk-
òcmBoreeL mitfgadersaende RefidentenHerwende
Le Maire, ommefichd^er van refpedtivelijck ten fine
voorfz te dienen fulcx ende daér 't behoortcri voorts
omteftreckentotharenarlchtige.

D

©cneenendertighfteh©rtobCC bolgijttt Ìlffcrthes
bolBciiDe tucDeclrosinSE öa» 't QcfnfiiiicccDe, Joan öeti

ïtonmoljlian Groot Brittannien, Dat
ten lönirracl foubm gccoiuraUrnirfct (jcbiicn ï)ct
(Sractact/ boojjjetaffcnDnitiatl.^rftfyennaetGui.
nea, enbe De làlÌacnDen CòinmanDantobcc DcfeiVie
flcflcucn. ... ,

E Staten Generaci der VereènighdeNfederlkn^
den ; hebbende uyt vriendt-nabuyrlijcke af-
feàie j ende met een vredelievend gemoetaen
denConingh van Gróót Brittannien by fchriftelijcke
Adte van date den
negen »» tmntighfien September left-
leden, gecommuniccert de bewegende oorfafecké die
haer heeft doen refolveren tot het affenden vari//(^
Oorlogh-fchepen uyt defe Landen nac dcKuftvan
Guinea, mitfgaders oock de laft ende Inftruftie bj
haer Ho. Mog. gearreftcert voor diegene diede voDrì
fchreve ί/ia Oorlogh-fchepen ilaet te commanderen i
hadden niet anders verwacht dan dat den hooghftge-
melden Coning 't voorfz Officie voor feer aengenaem
opgenomen,ende oock by rcciprocatie hàer Ho. Mog.
mee gclijtke confidentie ten aenfien van fynMaje-
ileyt navale macht albereyts nae de VoorfzGejveften
uytgefonden ende noch derwaertsgedeftineert i beje-
gent foude hebben, Ende zijn derhalveri feer gefur-
preneert geweeft, als haer door fchry vens variTiaren
ordinaris Ambafladeür aen het Höf van fijne Maje-
fteyt tydinge, toegekomen is j dat dè felve fynè Maje-
fleyt fich ter contrarie, nac de voorgeróerdèontfafi·:
ghen communicatie te" onvrede getoóritheeft, 'pver
den innehoudevan de voorfz Afte, ende partìpulier-
ìijck over crtde ter faecke datdeordre aen de ypOrfz
Commandant gegeven van dat hy de Sut^c£t;én van
fijne Majefteyt gheenfints falhèbbtn te bcfchadigcn,
ofte haer ίη hunne Traffijcque te beletten ofte tein-
commoderen, gelimiteert was mét de naevolgliende
woorden, te weten :
voor fao wel endefoo lange defilve
geene fchade ofte ottgelyck aen de ft» Staet ofte de góede la-
gefetenen van defelve j hebben toegebracht ofte komen
toe te brengen.
Jae dat meer is , dat fijnp Majefteyt
gefuftineert foude hebben fulcx te imphceren eene
contraventie
van het veertiende artyckel van het Trac-
tactjonghft metfyne Majefteyt opgerecht , ende heb-
ben haer Ho. Mog, derhalven niet konnen ofte willen
afwefen, tot weghnemïnge van foodanigen impreflie,
booghftgedachte fyne Majefteyt mitfdefen te gemoet
te voeren, dat haer Ho. Mog. noyt anders gepordeelt
hebben, of het ware geoorloftgéwelt metgewéjfte
repouflercn, ende konnen opck ijiet anders vertróu-
wen, ofte· de gehele werelt, en fpecialijck.medcfyn Kjtfi,,
Majefteyt felfs moet dien.achgacnde, en met haer Ho.
~
Mog., wefen van cèti èn.dé'het felv? fentiment, dewyle ^
ίυΐςχ is;de.wet.van.de natiire, iiiet àlleenlijck de rede-
iijckeMcrilbhen,. macr ÒPòk illePnvernuftige Die^
ren iiigcfchapen, .dat byjgevpige van diedri haer Hoogh
Mog, befpeurt hebbende de . goede Ingéfetènen van
defe Landen, jae den.Staet'felfs in de Gewtften Van
Africa j/pecialijck op dèr^Kuite Van Guinea', te wer-
den berooft 5 géplondert, etde by alle bedènckelij cke
manieren vyandtlijcker.wijfe'geirifefteerÉ, door de '
voorfz ingefchapen wet der nature geleyd.jiijii tot J-e-
folutie vaii tegenweer ; ende om 't voorfz. g&weld
met inacht als vooiien te repelleren, waer,ontrem haer
Ho. Mog. riaer iterative vruchteipofe ve'rfoecken tot
redres ende reparatie aen fijne Majelfeyt gedaen, ende
inforiderbeyt. voor haerbpgen";gcfièh hebbende, dat
de plegers van de vporgerperde yiolenciéff onder het
geklanck van haer Ho. Mog. ernflige doleantieii over
het gepafliéerde in AugUfto lÈft - leden , nóch eene
nieiiwé ihàcht>iaer de vöoriz. Geweften àieefonden
hebben ,■ fonder dàt haér Ho. Mog. cenige de minfte
verfcecketinge hebben.konnen obtineren » van daf de
begonijenhoftiliteyten daer door.niet iiillen werden
gccontinueertr; ende verbeerdertlii,ae fa'eC,Vëchtende
de pràtìijcke aller ■volckeren bèvocghc foude wefen,
het ontfangen ongelijck.ip 'alle 'fijne Majitfteyts Sub-
jeden'fp.ndéf bnderfcheyt te Verhafén, tèn ware het
νοοήζ veériie»de Artijkel van 'C Tradlaet mède brach-
te dat alhoévyel. door yemafit V.ah de particuliérc Sub-
jèiteri:yàn d'éen or^'d'àdder zydèyets tcgcris het felve
Trainaci mòchte veerden' gèdaen ofte géattcntéert >
daer. dooi-echter de vriendtfchap etide de Vrede tuf-
ichen beydéde Natiën, inkt éh fai wefenVérbroòckèn,
rnaer dat alÌeeq die geetiédiffdeconcravèntiebcKàen
ixebb'én, in h^ernartiCulfet daer voor àenfpfecÈkeli^

ende; ftr^baêr fulleri zijn.i ende nieriiant anders met
reciproque beloft van degépleeghde contraVentie by
wegen yan luftitie binnen feëckeren tyd iiaer de gélè-
gentheyt'ende dediftantiè -Van 'deplàetfetìgècompaC-
féert, te doen redrcfferen "ende reparéren: Sop héb-

'als van éctfe '^particuliere còntfaventie'' medé bfèh'g'éh,
echter "tot noch toe niet arideïs dan voor fret ïeyï van
.eenige particuliere Subjéften yan fijne Majefteyt den-
gefien éiicie opgenoriien, als hebbende volkomen ge-
loof wiUendefereren, aén de iterative verklirihgé by
lijne Majefteyt gedaen ^ yaij dat de felve aen Capiteyn
Holmesjàoyi eénige laft gegeven hadde om Forten ofte
Schepen van defen Staet, ofte van de GeoÖroyeerdc
Weft-lndifche Compagnie defer Landen te attacque-
ren ofte te veroveren, ende haer dienvplgèhde oock
binnen de palen van't voorfz fWriie»AArtijckcl ge-
houden j fonder, haer te bedienen van dat recht, het
welck baeranderfints door foodanige feytelijckheden
ende openbare hoftiliteyten foude wefen gebooren ,'
maer dat haer Ho. Mog. yemant wie het oock.foude
mogen.wefeh, ende voornamcntlijck foodanige
die
by hare Overheden waren gedifavoueert, op alfuicke
feytelijckheden attrapperen , ende oock mogeiijck
wel eenige Schepen ofte Goederen van dèfenStaét j
ofte. van.
de. goede logefeténen van dien geroòft, in
haer gewelt bevindende, genootfaeckt foude Wefen
de
felye mei een vriendlijcke groet te paffëren, ende haer
de wil ende de macht over fè laten, om aen defen
Staet
ende de goede Ingefeteneii yan dien, noch meerdere
ende fwaerdere onghemacken endé onheylcn toe'
ttf
brengen, is eene faecke die hae/ Ho. Mog. niet kon-
nen bégrypen dat op eenige folide gronden, ja gedach-
ten van fijne Majefteyt foude konnen vallen, ende by.
eenige illatie getrocken wérden uyt een artijckel van
hetTrai3;a9t, 't welckiriilifckèh cas, wel alèonno-
felendiéacnhetgepleeghde^nietfchuldiglizijD, voor
een tyd vry fpreeckt, maer het verhaelende deftraffe
verwyft op die geene, die fich door fyn cyghenf^t,
daer aen fchuldighgemaeckt heeft, da«rby haer Ho.
Mog. hua oprechtigheyt ende waerheyt konnen ver-

kl»-


•1

-ocr page 125-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

to6

klaren, dat gelijcke laft naer het oude gebruyck van

__ defen Staec, altijds gegeven is, cnde noch dagelijcx

gegeven wort, niet alleealijck aen alle Commandeurs
over Vloten van Staet> maer oock ièlfs aen alleCa-
piceyncn dfe eenige particuliere Convoyen aehbevoo-
len werden 5 ónde dat ten aeniìen vlo ajle dc Geal-
lieerden en Vrienden van defen Staet, fonder onder-
fcheyt, té weten : dat dé fèlye Commandeürs ofte
Capiteyóen de Subjè£téii van geinelte Geallieerden
ofte Vrienden, niet fullën hébben te jnfefteren, voor
fobVèel ehde foo lange defelv? defen Staet, ofte de
goédle Ingezetenen van diep, niet hebben befchadight,
befchadigen, ofte fulcx pogén te doen, gelijck dan
oock fijne Majeiteyt in de voorfz
A£te fai hebben be-
fpéurt dat de voorgeroerde claufule niet pattiCulier-
iijck óp 'fiine Subje(ftên, maer generalijck oock die
van alle de Geallieerden van defeii Staet wertgepaft,
fulcx, dat felfstenaenfien cnde uytoorfaeckevande
voorfz gcpleeghde feytelijckheden nietjanders is ge-
difponeert., als het geene oock buyten dien, naehet
vooj-fziordinaris gebruyck foudegediφoaeert zijn ge-
wceft.

Ende willen haer Ho. Mog. geenfintï twyfFelen,
by foo verre f^ne
Majefieyt ende deiTelfs Subjeélen in
defen mochten wefen te beledigen, of foude de felve
fyne
Majefleyt, blyvende in die termen , waer inne
haer Ho. Mog. haer tegenwoojdigh gehouden heb-
ben : oordeelen daer door den lof van de hooghfte
moderatie te meriteren, endegeenfins voor een Con-
traventeur van
)\^twoóxL· veertiende Articul aengefien
tekonnen werden, 'c Welck haer Ho, Mog. fich des
te vafter inbeelden, om dat haer noch in verfcher
memotien. is, hoe dat door een van deCapïteynen
van dofen St^et, met nseme
Jan Banckert y by on-
kunde aéngctaft ende genomen geweeft zijnde een
EngelfcheChaloupe, daèropaenftonts, nietdefelve
C^pì^eyΏ.Ίβ'ά»ckert, maerJeecker ander Schip van
Qorloge van defen Staer, gecommandeertby eenen
Capitey η
Blotk . die nocli by, noch omtrent het voor·
ichréve feyt geweeft was, door Officieren van fyne
ilia
/f^^iiaengetaft , tot Gravefanèle aengehbùden,
hec Schip feer mishandelt, en denCapiteyn felfsin
de ordinarie Gevangenifle geworpen is, fonder dat
daer over oyt ofte oyt van i^ne
Majefityt eenigh dif-
6d veu ί vee min daer van eenigh redres geconfequeert
beeft konnen werden : Soo als het gepaflèerde daer
omtrent uyt den name van haer Ho. Mog. aen fijne
JUajefieyt breeder voor de oogen gcftelt is, by feecker
ander Gefchrifte van date den
negenden defer lopende
maenr, ende derhal ven by foo verre fijne
Majefieyt
eenighfins in bedencken foude konnen werden ghe-
bracht, dat het geene voorfz is, met de gronden van
billickheydt, ende met de ware meeninge van 't meer-
^tïozïAtveertiende Articul niet en foude können be-
ilaen : Zoo konnen haer Ho. Mog. niet begrypen,
boe het mogelijck zy, dat de felve fyne Mej^eyt ten
tyde van 't voorfz gepaflèerde by retorfie over de aftie
van Capiteyn
Banckert niet heeft konnen geperfua-
deert werden, fulcx was een manifefte overtredinge
van alle Rechten, oöck felfs by Tradaten tuflchen
beyde de Natiën geconfirmeert, met de eygen woor-
den die in 't voorfchreve
veertiende Articul zijn in-
fluerende , ende mitfdien weygerigh heeft konnen
bly ven , deverfochte reparatie ende fatisfadtie te or-
donneren,

Ende naedemael fyne Majeffeyt foo daer uyt, als
ferieufe reflex ie maeckende op veel andere gepaflèer-
de faecken, die het te lange foude vallen alhier te re-
capituleren, ontwyiïèlijcS feer wel fai bevroeden dat
de faecken doorgaens met een ander ooghe ingefien
worden, by die geene die de felve mede gaen, dan
by diegene die de felve tegen loopen: Zooverfoec-
ken haer Ho. Mog. fyne
/Hajeileyt het voorfchreve
haer gerefolveerde wat naerder ende met particulierder
opmerckinghe te willen pondcreren, ende voorna-
mentlijck het felve eens te Willen infien metfoodani-
genooge als of het ongelijck niet by defen Staet, maer
aen fy ne zyde was geleden : Ende houden haer Hoog
Mog. haer verfeeckert dat fulcx gcfchicdende , fijne

Majefleyt ràex. alleen haer Ho. Mog. niet fai bekhui-
digen van eenigh exces in defen, ofte van eenige con-
^
traventien teghens het Traftaet, maer ter contrarie
haer over hunne finguliere moderatie in defen betoon:
ten hoogften roemen en pryfen.

Ende naedemael onlanghs in Engeland wederom
nieuwe advyfen in gekomen zijn, foo van de voorfz
gepaflèerde feytelijckheden , als mede van de conti-
nuatie van de felve j endenamentlijck, oock van de
vyandlij cke occupatie van 't Fort Caia
Cors : Zoo wil-
len haer Ho. Mog. vertrouwen, dat fijne Majefteyc
geen verdere ignorantie dien aengacndé fai gelieven te
pretenderen, maereenmael eyndelijck fonder verder
uytftel, de verfochte reftitutie van de genomen For-
ten , Schepen ende Goederen , mitfgaders de ver-
eyfchte reparatie van defchaden daer door geleden»
genereufelijck ende rechtvaerdighlijck toe - legghen,
ende ordonneren: Aldus gedaen ende gearrefteert ter
Vergaderinge van de hooghgemelde Heeren Staten
Generaci in
'iGtv/cahigcàeneenendertighften Olio-
berfefiten konden vier evjefl'tgh.
Was geparapheert,
I. V. Reygersiergh, Vt. Onderilondt, ter Ordonnan-
tie van de felve. Geteeckent,

N. R υ γ s c h.

(gn epnöfKjcft bcfe uabolgmöe ï^föttrtic/ mgefielt
totonijettjcljtinse Dan Den brn ïtoninglj uan Groot
Brittannien op becftDepöcn pointm bccbat in fefcltfce
?llnttooo?Dc ban ixjfoen fon? il5air(ìtptQcaeUfnaen
Den ^Hmbaflabeuc ban tjci@o. USog. Jleeccn Staten
<t5nietael Der ©ececniflïjDe JieDecIanDcn·

De Staten Gencyael der Vereenighde Nederlan-
den ; doorgefien, ge-examineert ende over-
wogen hebbende den innehoude van feeckere
[A]
Schr^telycke Antwoorde by denKoaingh van Groet
Brittanni en gegeven oj> verfiheydt Ïoinilen ae» de felve
voorgedragen
door haren ordinaris Ambafladeur aen
't Hof van fij ne Majefteyt, behelfende de voorfz ant-
woorde in fubftantie de pointen ende articulen hier
nae volgende :

In den eerfien:li yt wat reden ende infichten hoogft-
gedachte fijne Majefteyt fich'verobligeert gevonden
heeft om te equiperen ende toe te ruften een confide-
rabel getal van Oorlogh-fchepen, ende waeromme hy
oock niet heeft konnen afwefen de felve Oorlog fche-
pen efFe<aiveliJck in Zeetefenden.

Ten anderen : Dat den hooghftgedachten Koningh
federt fijnegeluckigeherftellingenoyt foohaeftgead-
verteert foude zijn geweeft van eenige particuliere fa-
ken waer door de Onderdanen endeIngefetenen van
defe Geünieerde Provinciën waren gegraveert, of
foude fijn Majefteyt ordre gefteld hebben om de felve
teredreflèren opdefpoedighftc wegh, en fonder die
fubjeö te maecken de formaliteyten ende longueurs
van de ordinaris luftitie; ende dat ter contrarie op al
de klachten van fijn alhier in den H^^e noyt

eenigh redres foude zijn gedaen, maer in alles fooda-
nigedilayengebruyckt, dat het te houden foude we-
fen voor een openbaer refuys van luftitie ; gelijck dan
oock fijne Majefteyts Parlement op het gefchrey van
degantfcheNatie, de felve fijne Majefteyt met ernft
foude hebben gepreflèert, een extraordinaris reme-
die te gebruycken om aen fyn Subjeden te doen repa-
reren de menighvuldige ende dagelijckfche itjurien
die de felve fouden lyden van de Ingezetenen ende
Onderdanen defer Vereenighde Nederlandfche Pro-
vinciën door de prtedatien ter Zee, foo wel in andere
plaetfen als in de Oofl:-Indien gepleeght werdende *
waer in oock eenighe omftandigheden foude wefen
van die prefumptie in 't verklaren van haer Domi-
nien ende het befitten der Commercie tegens 't recht
der Volckeren » dat alle Princen ende Potentaten
foo wel als fyne Majefteyt daer by fouden wefen gein-
tereflèert.

I

Attilio
tie COC
onliEti *

ticötliu

0))tlC[

fciiïH

yofntiiii

tniSin

Dfrntt

(10.

fV,

Ten derden : Dat den hoogftgemelte Koning geen
Commiflie heeft gegheven aen Capiteyn
Holmes ,
orarne CaboFerdeotts eenige
andere plaetfen der Ne-
derlanders toebehoorendein te nemen, ofte eenighe

aCtca


-ocr page 126-

^ y. aften van hoililiteyt te plegen aen yemint van de Oa-
derdanen van de Geünieerde Provinciën, dan alleen-
- lijck die noodigh mochten weien om fyne Onderda-
nen ende harehsndeiinge in die quartieren tedefende-
rcn , docb dat fyne Majefteyt dagelijcks het arrive-
ment van den voornoemden
Holme! was verwachten-
de}
als wanneer de fel ve op behoorlijcke onderfoec-
kinge, in alle 'c geene den voorfeyden Hülmes mochte
hebben gedaen , foude determineren wat recht is ;
Dat oock de Schepen jonghft uyt Engelandt nae de
voorfz quartieren ghefonden , waren Koopvaerdy-
vaerders-i ende noch macht noch wille hadden om de
Onderdanen ende Inghezetenen defer Landen te be-
fchadigen.

Ten vierden j dat den Diredteur Generaci in dienft
van de Weft-Indifche Compagnie defer Landen, op
deNoort-Kufte van
Africa sootfefiigh Bendysgouts,
de Nalurellen van 't Landt, ende namentlijck den
Koningh van
Fautij»i foude hebben bewoghen om
het Fort Cdwwwi^'w af teloopen, oock hem ten dien
eyndegeadfifteercendeverfien met een goede quan-
titeyt Mufquetten, Bus-poeder, ende ander ghc-
reedfchap.

Tmvyfden, dat Capiteyn Bartvijck met fyn on-
derheiibend Schip door twee Nederlandtfche Sche-
pen op deKufte van
Guinea belet foude wefen fjjne
Traffijcque aldaer te dry ven, ende dat oock fyn Boot
met "vyf man hem voor eetyge tijd foude wefen ont-
houden, verfoeckende fijne Majefteyt dat haer Ho.
Mog. over 't geene in dit ende 't naeft-voorgaende
pointftaet vervat, hare deteftatie willen openbaren,
ende exemplaire iuftitie doen adminiftreren over
die geene, dewelcke aen 'teen ende 't ander fchul-
dighzijn.

Ten feBen : Dat alhoewel den hooghftgedachten
Koningh noopende de faecken van de Gereformeerde
Kercken in de Valleyen van
PieJmond, niet ten vol-
len geinformeert was, foo aengaende hare conditie
alsraeckende den gront van de.jonghfte prefecutie,>
fijne Majefteyt echter aen fijne Minifter tot Parijs or-
dregegeven hadde den Koningh van Vranckrijck te
verfoecken, dat de fel ve fijne mcdiatie tot
weghiHC-
raingevan de overigediflèrentenfoude willen contrir
bueren, niettwyffelende of den hoogftgemelten Ko-
ning foude fulcx op't aenhouden van fyneMajefteyts
AmbafTadcur komen te doen.

Ten feuendm ende laetftcn ; Dat fijne Majefteyt
vermits de befmettelijcke fieckte alhier ineenigevan
de Geünieerde Provinden graflerende, tot vcrhoe-
dinge van gelijcke ongelegentheyt voor fyne eyghen
Subjedlen., genootfaeckt was geweeft het bewufte ge-
neraci verbod van Commercie in fyneLanden te doen
emaneren,endedjen volgendedaerinnc vooralsnoch
geene veranderinge konde maken, met byvoeginge
van cene hertelijke toewenfehinge ten eyndehetGodt
de Heere believen moge defe Landen met den eerftcn
van de voorfz befocckinge te verloflcn.

Hebben nae voorgaendè rype deliberatie goet ge-
vonden den meer hoogftgemelten Koningh op alle de
voorfz poinólen ende op yeder van de felvc vriendt-
naebuyrlijck ,uyteen oprecht ende vredelievent hcrte
te gemoet te voeren. r·- ;;;jiu··

Op *l voorfz «r/ie point, dat hier Ho.Mog;!by
der fel ver
{Si] Miffive mdate den vier mivmti^fien
Jun'y lefi leden,
tot weghneróinge van alle bedencke4
hjckc otobrage ende tot voorkominge van animoiitey-
ten die in de gemoederen van wederzijts Ingefctenen
en Onderdanen begonden te rijfen, en omniealfòo
by gevolge van die tydt af foo veel doenlijck, dê «>eg
te banen om beyde de Staten van de laften van alle
estraordinaris equipagien teonthéflfen , en wel voor-
namentlijck tot verhoedinge vatt alle finifti'e rencon^
tres die in (bodinige conftitutie der gemoederen uyt
deontmoetinge van wederzyts Vlooten fouden kon-
nen komen te refulteren, fijne Majefteyt in allever-
troiiwelijckheyt gaerne gecommuniceertgehad heb-
ben hare genomen Refolutie om de navale macht van
delen Staet, die doenmaeli.in pofture was om.Zee
te kiefen, te houden voor dc Wal, fonder tio fclve

om deNoort of elders te laten in Zee fteecken ; met lÀK^
verdere openhertige verklaringe van hareinnerlijcké
intentie, endeconftantemeyninge otn metdevoor- *
fchreve navale macht egeene van de Naegebuyren j
cndeinfpecie niet de Subjedten van fijne Majefteyt
diredtelijck of indireitelijck te beledigen ί Daer op
alhoewel haer Ho. Mog. het geluck niet gehadt heb-
ben van door fyne Majefteyt met gelijcke Refolutie
ende verklaeringe by refcriptie te wefen gheruft
geftelr, foo willen de felve echter vertrouwen dat fyn
Majeft. daer uyt en uyt 't geene daer op in de praöijc-
que efièiaivelijck isgevolght, volkomentlijck fai heb-
ben konnen aftiemen dat van defer zyde met goede
zorghvuldigheyt alles wert gecontribucert ende by-
gebracht wat tot confervatie van vrede ende vriendt-
fchap, jae felfs tot verhoedinge van alle onbedachte
ende verwachte toevallen die de felve fouden konnea
troubleren , eenighfints kart werden gedefidereert j
daer inne haer Ho. Mog. oockgemeynt zijnonveran-
derlijck te continueren ende te volharden ,· gelijck
de felve oock mey nen noch daer en boven metter daec
te hebben doen blfcken noyt eeniglie de alderminfte
intentie gehadt te hebben om met de voorfchreve na-
vale macht een ige van de Naegebuyren te befchadi.
gen j door dien zy een gros van in de
t9it)tigh%otde
Oorlogh-fchepen die tot efcorte van de jongtt inghe-
komen Ooft-Indifche Retour Schepen gedient had-
den , nae het voltrecken van 't felve employ, niet by
de voorfz navale macht gevoecht, maer binnen de Ha-
venen opgefonden endeafgedanckthebben; Tot be-
tuyginge vanhoedanigegcnegentheyt haer Ho. Mog.
oock onlanghs wederom nieuwe preuven gcgheven
hebben, door eene confidente ende openhertige com-
municatie ende verklaringe gedaen by £C]
fikrifte-
lijcke AHe in date den negen en twintighpen der voorUden
maent
van de intrifijcque redenen endc'tooghmerck
van defen Staet in 'c af lenden van cenige Oorlog, fche-
pen nae de Kufte van
Guinea , ende van de laft aen
de Commandant over de felve gegeven, ten aenfien
van dc Subjeften van fyne Majefteyt ende de Sche-
pen vaa de Engelfche Natie die hy in fynefcyfc foude
mogen ontmoeten ofte bejegenen.

Op 't voorfz twetde poina, dat haer Hoogh Mog,
gantfch fmertelijck te vooren gekomen is, dat fyne
Majefteyt fich niet anders en vind geinformeert ^ dan
als of haer Ho. Mog. foo weynigh hadden gedefereert
aen de vriendtfchap ende interceffien van dc felve,
dat op alle de klachten federt fyne Majefteyts geluc-
kigeherftelünge door den Heere Uflw»/»^^ uytfynen
name alhier gedaen , noyt eenigh redres foude zijii
gevolght, maer dat in alles foodanige diJayen foude
wefen gebruyckt dat die aengefien moften werdén
voor een openbaerrefuys van luftitie, daer het in te-
gendeel van dien waerachtigh is dat niet een eénighe
klachte van de zyde van fyne Majefteyt aen hare Höi
Mog. met dc verificatien daer toe dienende i te voo-
ren gekomen is, niet alleen van faecken waer irine
fyne Majefteyts Subjèàeh doòr die van defen Staet
notoirlijck-waren yerongelijckt j maer felfs niet van
faecken die inet fondament voor difputabel kóndeii
werden gehouden, of haer Ho. Mog. hebben daèt
opaeq degdntereiTeerden contentcment doéüérlan*
gen , of imttersdaer over fatisfaöoire RefoÌutiert
aen den
gcmtiteaHseieDmningh doen ter handen
ftellen J finde ten eynde Aikx hooghftgemeltc fyné
Majefteyt hand-tallelijck moge werden aengcwefeni
foo willen haer Ho. Mbg. voor eerft ende voour af fyne
Majefteyt indachtig gemaeckt hebben, dat in defen té
diftingUeren ftaet tuflchcti faecken die voor 'tfluytert
van't jonghfteTradaet in date den τ/ί/Λ» Septemi
ber
 feitenhondert tviteenfifiigk zijn ghe»

paflèerf, en faecken die nàe date van 't felve Tra&et
zijn voorgevallen ·, Dat haer Ho. Mög. önnodigh
achten alhier öpereufelijck aen te wyfen met hoédïni-
gen rechtmaiigheytby defelvc isgeprocedeert ten aen-
fien van de faken van de voorfz eerfte nature, dewylè
daer omtrept tegehwoordigh by 't -v^tiénde Articul
van 't voorfz Traftaet is beraenu.en vaftgefteltdeor*
dre en forme waer njwr die eeene
der voorfz, feeckert

dit

cn O O RL O G Η. 'tVier^en-^eertighfleBoecl t07


-ocr page 127-

S A Κ E Ν vaiti J^ Τ A E Τ

io8

%66ili. die by'c ftìlveTraitaet niet generalijckgemortificeert)

_^ of partieulierlijck geregukert worden, 'G2.y bymin-

^ nelijckacGomtnodemenc, 'tzy by aibitraleuytfpracc-
ke finalijck ftaen te werden geterminetìrt en uytden
wege geleyd, daer nac haer Ho. Mog. haer pundtue-
lijcken exadelijck fullen gedragen ; maer wat belangt
de ingebrachte klachten over faecken na date van het
vooriiTraftaetgepaflecrt en voorgevallen , daer het
nu eygentlijck op aen komt, Dat haer Ho. Mog. nae
refumptie van de retroaöa , bevinden de klachten by
den gemelden Heere
Dtmmingh over foodanige fae^ken
tor noch toe ingebracht, met exhibitie vaneenighe
preuven, of wel daer van haer Ho. Mog. felfs buyten
fodanige preuven de vereyfchtekennifléhebbenkon-
nen , voornamenclijck tebeftaen in de nae volgende
poindten.

Eerflelyck, dat die van de Geoftroyeerde Ooft-In-
difche Compagnie defer Landen twee Engelfe Sche-
pen , 't eene genaemt de
Hoopoel, ende 't andere de
Luyfatrt j fucceflivelijck verhindert fouden hebben
gehad in
ΐοηβ op de Kufte van Malabar in te loopen,
cnde yandaeraf te halen de ladinge diegezecht werdt
voor haer aldaer gereed geweeft te zijn; ende alhoe-
wel 't gepleeghde omtrent beyde de voorfz faecken
met veele redenen
pro ^contra werdt gejuilificeert
cndegedebatteen, in der voegen in allen gevalle niet
geprefumeert kan werden daer omtrent yets met in-
tentie om de Subjeften van fyn Majefteytte veronge-
lijeken gefchiedt te wefen , dat echter haer Hoogh
Mog. aengenomen hebben beyde voorfchreve faec-
ken foodanigh te helpen infchicken dat aen dcgein-
terefleerden in de voorfchreve isjip Schepen vergoed
werden de fchaden die men bevinden fai by de felve
uyt faecke voorfchreve te wefen gelegen, [D]
Jaer
•van· al op den -vijfden luny ende vyf en tniintigh^en
September. beyde laefi leden > breeder •uerkleringen aen
Jen gemeden Heere
Dpwningh in gefchrifte ter han-
den gefielt zijn· ,

Ten tweeden. dat die van de GeoiStroyeerde Wcft-
Indifche Compagnie· defer Landen op diverfche ty-
den dfie diflindle Engelfcjie Schepen 'teenëgenaemt
àeCkarteSi 'tandere de^fli^aw, en dederde deMa-
mi/die hec t'fijner tijd· rcrpeitivelijck gemunt ibu-
den hebben gehadt
x\3£ CaheCors ^ Comani, ende ce-
nigeandeire Havenen op de Kufte
^λπ Guineaji belet
fouden,hebben de voorfz Plaetfèn ende Havenen aen
te doen , isnde alhoewel daer toe by. die Van de ge-
melle weft^ndifche·. Compagnie oock feernotable
ledenen geallegueert zijn;, waer uyt in allen gevalle
mcdeklaeriijck af ttnemenis datzy gheene intentie
gehadt hebben de Subjedcn van iijne Majeftéyt te
verpiigelijcken, macr alleenüjck haer recht tegens de
ieive.togcbruycken, dat,echter haer Ho. Mog. al me-
de in'tregjird van alle <le voornoemde Schepen
aengenomen hebben: de geintereflèerden in de felve
ie. doen hebben vergoedinge van de Ichaden die zy door
het vòorìthreve gedane belet mogen hebben geleden,
injgel^tx <?/ op den vyfden ^Juny ende vyf
eutwiniighffen September beyde leÜleden, fihriftelycke
verklat^n^tt aen deumeergemelten
Hier Downingh uyt
gegeven zij» :
in diervoegen, dat tenàenfien van alle
deyoórnoerade 15/"Schepen by haer Ho.Mogvcom-
plctëlijipt' endc in allen, deele toegebracht ieo gegeven
isde^tlsifailie dicdoor.den meergemelten tieerDew-
»/»gi6. iiyt.den name ende van wegen fijne Majefteyt
dien acngiende is verfocht pnde begeert geworden.

Ende yppr foo veel aengaét de klachten fijne Ma-
jefteyt àlaboven toegebracht ,, van dat önder de ver-
ongqlijckingen aen die yap deEngelfphcNatie door
de Ingezetenen van defe Landen wedervaren , eenige
Jfqud^ Zijn , in de weicke door v?rklaringe. Omtrent
pra^nfe.Öqminien., ende verbodt van Commercie
tegens.fieÏKëcht dcr VoIckercn, alle Princen.foude
zijn .geimefÉlïeert 5 daer omtrent konnen haer Ho.
Mog. met anders feggen ,
foo langh niet gepdrticula-
riieerc.wor^, dan dat zy geenfints genegén zijn de
IngezetMcn. defer Landen te protegeren , in .eenige
yerongelijckingen dieby defelvetegeiìs.deEngClfche
Natie fouden zijn geplecght > gelijck.uyt het voor-
vfirhaelde-blycken kiöj' ende veel min ift eenige on- i.fiöA.

gronde pretenfien van Dominie ende vfefbodt van _^

Commercie tegens het Recht der Volckeren ; Ende
alfoo haer Ho. Mog. uyt het geen haer dien aengaende
verder door fyne Majefteyts alhier aenwefende Mi-
nifter voorgekomen is, defe klachten moeten relatif
maecken tot de verhinderinge aen de hier bovenge-
melde Engelfche Schepen voor
Porca , ende op de
Kuftvatì'G«;"»i<igedaen, ende tot de doleantien den
veertiende» Augufti leftleden by memorie aen haer
Ho. Mog. ingebracht teghens ieecker gefchrifte van
den Diredeur Generaci
Vdlckenburgh daeringeroert :
boo konnen haer Ho. Mog. niet twyfFelen of hoogft-
gedachte fyne Majefteyt faJ fich oock omtrent defe
circumftantie abundantelijck vernoeght vinden «
op't eene tjjet de Refolutien ende verklaringen van
dmvyfden Junii ende vyfentwintighSÏen September
vooren geroert, ende op 'c ander met de [F]
gerai-
fonneerde antvioorde dien aengaende by haer Ho, Mog. den
achtsten defer hopende maentgearreSleert,
ende vervol-
gens aen meergemelte fyne
Majeiieyts Minifier alhier
ter handen geftelt.

Ten derden : Dat by ende van wegen fyne Maje-
fteyt
mede is gedoleert over het aenplacken van feecker
Billet van verkoopinge, waer by de eere ende repu-
tatie van den Heer Hertogh
van Jorck wierde te nae
gegaen ; ende of wel 't voorfz Billet in dier voegen by
inadvertentie, ende fon4er eenige malitie was glie-
ftelt, ende dat voornamentlijck die gheene aen dc
weicke het voorfchreve Billet
w'fi Middelburgh toege-
fonden was geweeft, met verfoeck orii het felve in
hare reftiedtive Woonplaetfen te willen affigeren ofte
doen affigeren , daer inne buyten eenigh opfet ten
quade hadden geprocedeert ^ dat echter haer Hoogh
Mog. by de reipedfive Provintien vin Hollandt
IZeelandt, foodanige OfHcien hebbén aengewendt
I dat de Heeren Staten van de felve Provinciën te-
I gens alle de voorfchreve Perfoonen met foodanigen
jyigueur hebben doen procederen, dàt den meergc-
1 meltcn Heerï>(ra>»i>g;5? uytden nahie ende van we-
Ighen fyne
Majefteyt by [G] fihriftelycke Memorie
betuyght heeft daér ime een fonderlingh tpelgevallente
ìiemenì, eààt fich inet den uytval van de voorfz Pro-
ceduren, volkomcütlijck völdaen endevergenoeght
te houden.

Ten vierden : Dat door den gemelten Heer Envoyé
DoêniHgh uyt deiilnatne ende van wegen fijne Maje-
fteyt is gereclameért feecker Engelfch Schip genaemt
de Handtneyt} eerii genomen geweeft zijnde by die
vm Algiers, ende naederhandt by eenighe Oòrlogh-
fchepen van defen Staet onder het Gommandement

1 den Schout by Nacht ÏVow^ uyt handën van die
I Algters voorfz^titweldicht ; Eni

van<

van Algters voorfz^titweldicht ; Éndè alhoewel het
voornoenide Engelfch Schip niet alleen meer dan
eens ofte tweemaci
vierentwintigh uyren , maer felfs
al dea geruymen tijdt in banden van jii^/w was ghe-
weeft, cnde dat fulcx by anderen in gelijcke gelegent-
heyc .mogelijck wel foude werden gefuftineort het
vborfchreVe Schip te wefen van goeden Prinfe, ali
geMoman-opdiegecne die haer Ho. Mog, om goede
redenen,. geotdonneert Hadden nlomme met dc Wa.
penen te werden aengetaft, gelijck oock in allen ghe-
valle re'dfelijikwae j' dat de geinterefleerden in't voor-
noemde Schip alvóórèn quamen aen-
biéden bchoorlijck bergh - loon vool· de vrymaeckin-
ghe ende verloifinge van'het fèlve Schip uyt handen
van de Barbaren ,' ΓΗ] ;pi,if
échter hair ^Ho. Mog,
aile^tfebee over het hèoft 'fiénde , dettllmdtf ^de ver·
fichte reititutie ·ύαη *t meergeroerde Schip .gegheveh
hebben, r ' :] ·.·■ ':·■ · r·· ■ -- . 1;

Ende en weten haer Ho. Mog. niet haer eenighe
verdere: klachten van confideratie over faecken fe-
dert hetjongftgemaeckce Traöaet voorgevallen , by
ofte van wegen fyne Majefteyt voorgekonien cezljn,
dan diié geene, die indevóorfz Antwoorde van fyne
Majefteyt, als boven ftaen vermeit, cnde daer van
hier onder by ordte particulierJijck fel werden gefpro-
ken, indier voegen dat hoogftgemeltefyne Majefteyt
hier uyt ten vollen ül koiinen afnemen hoe abufyf

zija


-ocr page 128-

en O O R L O G Η. / Vier-'en-%!eertighfe Boeck. i 09

ken in termen van beter vertrouwen fouden zijn ge- iSÖ^^

bracht, waer toe haer Ho. gclijck vooren gefeydt is, _;

door het inhouden van hare Vloore, door het afdanc-
ken van foo een notabel getal Oorlogh-fchepen ,ende
doör al het geene van haer verder dcpu-ndeerde, geer-
ne aenleydinge gegeven hebben;

Ende voor foo veel haer Ho. Mog. in devoorge-
roerde antwoorde van fijn Majefteyt wydersbevinderi
eenepofitive endeaiTertive verklaringe, dat iioytvart .
defer zyde een ige klachte over onordentelijcke alieni
of onnchtvaerdige proceduren van fyne Subjedien ,
aen de felve foude wcfen toegekomen, of foude daer
op oock aenflx)nts fonder eenige formaliteyten ofré
omwegen het vereyfchte redres nae bchooren wefen
gevolgt, foo konnen haer Ho. Mog. niét voorby gaen
alhier eenige notabele exempelen aen te roeren, waer
innedefelve tòt haer Jeetweien voor defen Staet ende
voor dc goede Ingezetenen van dien, het vereyfchte
redres, ende de verfochce fatisfaitie niet hebben kon-
nen erlangen.

Zijnde in den eerften fulcx, dat aen fyne Majefteyt
foodoor ferieufe Brieven als door de Miniftfers van
defen Staet, ernftelijck ende itérativelijckgedoleerc
is geworden over ende ter faecke dat Capiteyn
Holmes
met fijne byhebbcnde macht onder de Biiniere van
fijne Majefteyt, defen Staet endé de Geoöroyeerde
Weft-Indifche Compagnie in de felve vyandlijck af-
genomen heeft het Eyland
Βοανϊβα, ende het Forc
St. Andiies, gelegen op dü Reviere dt Gambia j fonder
datdaeropeenige reftitutie, veel min redres ende re-
paratie heeft konnen geconfcqueert worden 5 boven
ende behalven dc vordere vyandlijcke Proceduren by
den ielven Capiteyn
Holmes onlangs in de voorfz Ge-
weften weder opnituwsgeplcegt, daer van hier nae
brcderfal werden gefproken.

Ten anderen ; Dat haer Ho. Mog. aen fijne Maje-
fteyt inigelijcx mede door Brieven ende anderfints
ferieufelijck ghedoleert hcbbjn over ende ter faecke,
dat fijne Subjeftcn in Nitu-Nederlandc die van defen
Staet j onaengefien fecckere provifionele Limyc-
fcheydinge tuflchen henlieden gemaeckt, ende mer
openbare verbreeckinge van de felve, uyt hare pof-
feffien feyteüjck hebben verdreven , ende de Colp-
niers van defen Staet een merckelijcke Landtftreecke
met verichcyden plaetfen afgenomen , fonder dat
daer op oyt eenige de minfte Antwoorde, veel min
het gerequireerdc redres heeft konnen geobcincerC
worden.

Ten derden'. Dat feecker Schip Graef Ennò ghe-
naemt, toebehoorende de Geodroyeerde Weft-In-
difche Compagnie defer Landen in de Haven van
Fleymouth ingekomen zijnde > aldaer op de inftanticn
van de Minifter van Denemarckcn doenmaeJs in En-
geland refiderende aengehouden is j ende of Wel den
Coningh van Denemarckeh nac dat fulck» aen fij-
ne Majefteyt behoorlijck is gereprefenteert ghe-
weeft de vóorfz aöic van deflèlfs Refident heeft gedif-
advoüeert , ende foo veel in hem was geordonneert:
dat het vpórfz Schip fonder eenige verdere
moeyeniilb
foude werden gedimitteert, dat echter, onaengefien
alle mogelijcke devoiren daer toe by den hooghftge-
<lachten Koninghvan Groot Brittannien, ende voorts
alomme daer 't behoort, van wegen defen Staet aenge-
went, felfs de relaxatie van 't voofnoemde Schip noyt
heeft konnen geobtineert worden.

Tenvürde», Datopdcinftantienvandc Agenten
van
Maltha de Koopvaerdy- fchepen defer l-andcn did
op de Reviere van Londen reysvierdlgh lagen ^ als
daer in eenigen tijdt in arreft ende beflagh gehouden
geweeft zijnde, alhoewel met de palpabelffe onrechc-
vaerdigheydt vao deWerelt (fooals by fijne Maje-
fteyt felfs, ibo baefl: de felve cker van te rechte gein-
formeert is geweeft, na fijn aengebooren rechtvaer-
digheyd, medeisverftaen ) echter noyt eenige ver-
goedinge van de notable fchade daer door geleden,
acr de geinterefïeerden is gedaen.

1664, zijn de informatien aen de fel ve gegeven van dat op

__Z. alle klachten uyt fynen name van tijd toe tijd aen haer

Ho. Mog. gedaen, Doyc eenigh redres foude zijn ge-
volght, dewyle even het contrarie van dien, nu by
Ibecifijcque enumerarle aengevi^efen is : Daeruytdan
oock mee eenen fonderlinge ftaet te noteren : dat,
nae date van 't voorfchrcve Tradaet, 't weick alle
voogaende aétien aflbpieert of reguleert, noyt een ee-
nigh Schip door Ingezetenen deièr Landen van fijne
Majerteytofvandeflelfs^ubjedcn fcytelijck isaengc-
I
taftjbeichadigt, genomen of geruineert, ja datfulcx 1
door de iVliniftér van fijne, Majefteyt felfs, noyt is '
voorgegeven, veel min dat by haer Ho. Mog. ofre de
Ingezetenen defer Vereenighdj Nederlandtfche Pro-
vinciën , eenige Landen , Eylanden , Forten ofte
Plaetfen van fijne Majeftcyt geincorporeettofregeoc-
cupeert foude zijn, gelijck alle het felve by de Subjec-
ten van fyne Majefteyt tegen defen Staet, ende de goe-
de Ingefetenen van dien > is ondernomen ende metter
daedt in 'c werck gefteld, fonder dat daer van tot noch
toe eenige reftitutie, veel min reparatie ende fatis-
faftie, ofte wel fuffifante belofte daer toe dienende,
geconitqueert heeft konnen werden ; onaengefien
van deferzydeniet alleen foo fatisfadloirlijck is ghe-
difponeert geworden op alle de klachten uyt den name
ende van weghen fijne Majefteyt als vooren aen haer
Ho. Mog. gedaen, maer dat noch daer en boven op
de interceffien van fijne Majefteyt by deordinarisju-
ftitie hier te Lande foodanigen ordre gefteld is, dat
aen de Subjeóten van fijne Majefteyt niet alleen goéde
ende onpartydige luftirie is geadminiftreert, tnaer
dat oock hare faecken felfs met poftpofitie van de ey-
gen Onderzaten defer Geünieerde Provinciën voor
alle anderen, zijn ge-expedieert geworden , foo al»
de voorfchreve hare Ho. Mog. Ambaflkdeur het felve
naerder ende fpecifiquelijck fyne Majefteyt fai aen-
wy/èn uyt de [ I ]
Lijffe» van faecken de Suijeffew
<vaH Jyne Majefteyt concernerende by den Hoogen Rade
ende denHove -vanHellandt federt fyne MajèUeyts ge-
luckige HerfleUinge getermineert i
Jae dat het foo verre
van daer is, dat haer Ho, Mog. ende dc Staten van
de refpedive Provinciën oyt ofte oyt aen fijne Ma-
jefteyt yets fouden hebben geweyghert dat recht is :
Dat ter contrarie de felve haer by fllieoccurentien ge-
evertueert hebben om aen fijne Majefteyt tegheven
ende te betoonen preuven ende teeckenen van af-
feöie, ende complaifance, daer over de felve fijne
Majefteyt nae fijne aengebooren genereusheyt oock
tot verfcheydc malen, fijn danckbaergemoedt door
recognoilTante Brieven ende gelijcke mondelinghe
Officien van fijn Minifter alhier heeft gelieven te be-
toonen.

Uyr alle't welcke dan lichtelijck te eftimeren zijn-
de , hoe feer hare Ho. Mog. haergegraveert ende ge-
furpreneert hebben gevonden door de artificien van
de geene die het Parlement in Engeland hebben we-
ten te abuferen, ende door abufive berichtingen te
indueeren om aen hoogftgedachte fijn Majefteyt tot
lafte van haer Ho. Mo". ende de Ingezetenen defer
Landen in te brengen foo icherpe klachten ende excir-
bitante praetenfien van veel millioenen ponden Sfer-
lincx , met demonftratie van een heeten yver öm
daer op alles tot extremiteyten te pouiïèren ; Dien vol-
gende oock geenfints te verwonderen, noch aen haer
Hoogh Mog te imputeren is, dat zy in de onfeeckcr-
heyd in dc welcke hier door de continuatie van de
Vrede tuflchen de twee Natiën fcbecn geftelt tc wer-
den, eenigeextraofdinarisequipage, om in allen ge-
valle op haer hoede te zijn, hebben by de handt gbe-
nomen} inzonderheydt haer ongeruftheydt over de
voorfeydeanimofiteyt van het Parlement door advy-
fen van RefoJutie tot extraordinarife toeruftingc ter
Zee in Engeland, ende door voorboden van haer def-
feincn tegens dc Conqueften van haer Ho. Mog. in
Africa, die naderhant zijn ge-efclateert,foo feer zijnde
wfwaert geworden , dat foo de faecken aen haer Ho.
Mog. fich voordeden redenen van voorfichtigheyd,
wne tnatige extraordinarii equipage van een indifpen-
UDlcflcceiTiteytkonden
^oenachten, tot datdefacc-
V, Deel,

Ten vyfdett j Dat feecker Oorlogh-fchjp van de-
fen Staet gecommandeert by Capiteyn
Bjock tot

Coftnpshuyi
aldaer 4

1 'fGravefendt deor dc Officieren van 'c
■ Ü

-ocr page 129-

ι IO S A κ E Ν van S Τ A E Τ.

166J^. aldaer > in arrefie is genomen, het Schip fonderlinge

__ mishandelt, ende den Capiteyn felfs in de ordinaris

gevanckenifle gewoipen, op 'e fondament dat Capi-
teyn
Bancker relTorterende ondcr het Collegie ter Ad-
miraliteyt
in Zeehndt ■, genomen hadde feeckere En-
gelfche
Chaloufe toebehoorende die vande Deuane -vsn
Rye ,
ende fuicks by maniere van retorfie, fonder
dat nochtans van de
zyde van Engelant aen haer Ho.
JVIog eenige de minfte kenniiT; was gegeven van het
• nemen der vooriz,
Chaloiipe, veel min daer over refti-
tutie ende reparatie verlbcht, verre van daer dat die
foude wefen geweygert, alle 't vvelcke nochtans no-
toyrlick hadde moeten voorgaen eer ende bevoorens
fodanige ptoceduren van retorfie op een van haer Ha.
Mog. eygen Ooiloch fchepen,ende iulcx op den Staet
felfs, met eenige fchyn van reden konden werden in
't werckgeftelr; endeofvsreldevoorfz. EngelfcheC^^-
loupe, die by de voornoemde Capiteyn Bancker voor
een Portugeefch Commiflïevaerder aengetaft ende op
gebracht was, aenftondtsnagedaeneexaminatie van
haere aden ende befcheyden, niet alleen wederom is
ontflagen ende in hare vryheyt herftelt, maer oock
noch daeren boven aen dsgeincereffeerden met bcta-
linge vande eengoedefommegelts , vergoedingege-
daen van fchade, die fy pretendeerden door 'c voorfz.
gecommitteerden abuyste hebben geleden; Dat echter
3en Staet noyt eenige reparatie ofte vergoedinge heefc
konnen obtineren van het ongelijck ende de fchade
door de voorfzProceduren van deSubjedlen ende Of-
ficieren van fijne Majefteyt in het reguard van het
voorfchreve Oorlogh Schip, en aen de Perfoon vande
voornoemde Capiteyn ΰ/οί^ geleden ende gefuppor-
teert.

Dat boven dien noch veele andere fchaden ende
ongemacken degoede Ingefetenen deferVereenighde
Nederlantfche Provinciën door de Subjedten van fy-
ne Majefleyc federt des felfs geluckigc herftelinge toe-
gebracht zijn , waer van noyt eenigh redres of repera-
tie geconiequeei t heeft koiinen werden,die het te lang
foude zijn, ende oock onnodigh geacht wert alhier te
enumeieren, behalven dar noch een feer groot getal
vanSchepen met hare ingeladen goederen door deOn-
derdanen van fyne Majefteyt op of onder prxtext van
Portugefche Commiffievaerders genomen, inde Ha-
venen van fyne Majefteyt opgebracht j enaldaergedi-
flrraheert ofgediiïipeert zijn , fonder dat de Eygenaers
vande fclve daer van de verfochte reftitutie , veel min
de vefey fchte reparatie van de fchaden daer door gele-
den, in 'c geheel ofte ten deele hebben konnen obci-
aeren.

Alle weicke laetftgenoemdefaeckenalhiernietge-
numereert ofaengeroert&ijn, met diemeyningeom
daer over als noch van fyneMajefteyt eenige remedien
tot redres ende fatisfaitie te verfoecken, maer alleen-
lijck om daer door aen de fclve fyne Majeft:eyt fpeci-
fijcquelijckaen te wyièn, dat defen Staet ende de goe-
de Ingefetenen van dien, al veele ende feer codfidera-
ble verongelijckingen ende fchaden van de Subjeöen
van fyne Majefteyt met gedulcit verdragen , ende gele-
den hebben fonder daer over oyt of oyt eenige repara-
tie ofte vergoedinge tehebben ontfangen; waer van
nochtans haerHo. Mog, een goet gedeelte aen de vrede
ende vriendtfchap tuflchen beyde de Natiën wel abfo- '
lutelijck hebben willen op offeren, fonder dat fy ghe-
meynt fyn oyt ofoyt daer over verderby eenige we-
gen , redres en reparatie te verfoecken ende te vervol-
gen; Sullendein 't reguard van de anderen, infon-
derheyt ten acnfien van die geene waer innevoorna-
mentlijck vérfeert het intereft van particulieren, als
dienthalven niet abfolutelijck konnende difponeren,
haer gedragen naer het Vodrfchrift van 't
vyfìiende ar-
tijckel van 't voörfz Traöaet , fonder daer over fyne
Majefteyt felfs direélelijck verder tnoeyelijck te val-
len. ,

Maer wat belangt het jongft gepaflcerdeop deKufte
van
Africa, dat namentüjclc aldaer noch onlangs door
de SübjecSen van fyne Majefteytvyandtlijckerwyfe
fy geoccupeert de Forten op
Caèo VerdeendehFon
Taeerary
öp de Kufte van Guinea, bej?de defen Scaec

ende de ghemelte Weft-Indifche Compagnie, on-
der de auchoritcyt van haer Ho. Mog. toebehoorende, ——:
oock genomen of geruineert de Schepen genaemc
Neftunus, de Bril, deVifch Korf, Witlcheren ^ad^de
CrocodiL
ende meerandere dierghelijckeadtienghe-
pleeght, fonder dat haer Hoogh Mog. tot noch
toe van fyne Majefteyt eene pofitive ende ieeckere ;
belofte tot reftitutie veel min tot reparatie van alle het |
fel ve htbben konnen trecken dienaengaendeals we- ■
fende van gantfch andere nature, ende oock fynde
de particuliere materie van het volgende derde poinö:,
fui en haer Hoogh Mogende de vrymoedigheyt ne-
men om fyne Majefteyt nochmaels te ghemoette
voeren, dat de felve egeene geruftheyt ter Wereldc
konnen vinden in de generaliteyt van woorden by
de voorfchreve Koninghlijcke antwoorde dienthal-
ven voorghefteldt, naedemael in cas fubjedl byde
Onderdanen van fijne Majefteyt gepleecht iseendi-
reéle hoftiliteyt, jae niet minder als een openbaren ·
Oorlogh' in feecker geweft van de Werelc, aengeno-
men tegens den Staet defer Landen , door't befchie-
ten, forceren, en vyantlijck innemen van Forten ;
ende Sterdten op het vafte Landt, door toedc»en van
cene formele Vloote ten Oorlogh uytgeruft , ende ;
verfien met Krijghsknechten ende andere behoeften ί
om te Lande ende te Water hoftiliteyt te plegen, mitf- f
gaders eene onverantwoordelijcke feytelijckheyt te- ί
ghens de Onderdanen ende Inghefctenen van defen i
Staet, door 't nemen van hare Schepen ende het mo-
ven van hare goederen foo te Water als te Lande, J
niet anders als in openbare Oorloghen ghewoon is f
te ghefchieden , met vervolginghe van de fclve :
vyandtfchap van het eene quartier op de Kuft van f
^fr/ca tot het ander j alle fynde faecken, die noch met Ì;
eenigen fchijn van reden gejuftificeert, noch oock ξ
eenighfints geignoreert of ontkent konnen worden ; |
Weshalven haer Ho. Moe. van dejuftitie ende recht- '
vaerdigheyt van fynMajefleyt daer op niet anders kon- |
nen verwachten, dan voor eerft ende voor al een vafte |
ende feeckere belofte van de voorfchreve genomen f
Forten, Schepen ende Goederen te fullen doen refti- f
tueren, mitfgaders oock door de hantdadigen te fullen
doen repareren de fchaden by defen Staet en de goede
Ingefetenen van dien, daer door geleden, foo als naer
aller Volckeren rechtende ingevolge van her jonghft
gemaeckte Traibaet behoort te gefchieden, endedac |
vervolghens oock t'fyner tijdt de eiFedlive reftitutie |
ende voldoeninge daer op ial komen te volgen ; Hoe- |
danige pofitive verklaringe en abfolute verleeckeringc |
haer Ho, Mog. oordeelen met des te meerder fonda- |
ment in defen van fyne Majefteyt te mogen vcrfoec-
ken, omdatindenvoorfzjarey^iVn/iffii^erferaiw/i- |
fiigh m het arrivement vande tydingedatdenfclvcii f
Capiteyn Hu/ww de voorgeroerdefeytelijckhedenop 'i
de Kuften van
Africa gepleecht hadde, daer van recht- i
vaerdige[K]^i^ie ae»JfyneMa],toegebracht z. jWe.e» de I
fehe ffueMaj daer op medegelycke ofadvantagieufer ver- 1

klaringe als tegemvoordigh gedatn hebbende, jae felfs by |

fihriftelücke Memorie vandenvoorgem. Heere Dowatng I
in date den 8. Angntli oud, fi. des fehen jaers i66i in den
name van fijne Maj. verfeecl^eringe gegeven wefen-
de j dat by foo verre bevonden mochte werden dac
den voornoemden
Holmes of yemant van fyn by heb-
bende Volck, met woorden of wercken dc Ingefete-
nen defer Landen hadde beledigt, oft haer in hunne
Trafficque eenigh empefchement toegebracht,defelve
op hare wederkomfteji daer over by fijne Maj. na be-
hooren fouden werden geftraft, de opgemelte verkla-
ringe echter fo veel niet én heeft geopercert, dat hare
Ho. Mog. naderhandt d^ fimple reftitutie van't voor-
noemde Fort
Ut. Attdries > en andere afgenomen PJaet-
fen, veel min de vereyfte reparatie en exemplaire
ftraflè, hebben konnen confcqueren ; niet teghen-
ftaende den meergenoemde Capiteyn
Molmfs na het
perpetreren van 't voorfchreve feyt in Engel^ndtge-
arriveert zijnde, voor alleexcufe, [L]
niet andèrsheeft
V/eten te aUegueren dan dat die van 't voornoemde Forp
naer de Koninghlycke Vlagge fouden ghefchooten
heb-
he» I
'twelik als alwaer mochte zijn , notoyrlijck

foude


-ocr page 130-

ioude wefen de praftijcqué by alle Natiën geobfer-
veerc, ende in 'c werck gefteldc wordende omtrent
Schepen die fonder ftrijcken, ende 'c betoenen van
de gewoonlijcke civiliceyten,hare Kafteelen, ofte For-
ten trachten te paflereD; behalven dat haer Ho. Mo. nu
tercontrarie op de crnftige doleantien ende klarein-
formatien door haren Ambaffadeur aen den boogft-
gemelten Koningh gegeven, niet alleenlijck fooda-
nighe verwachte toefegginge by provifie noch niet
hebben bekomen, maer dat de felve in plaetfe van
dien vernemen, datfedert noch meerder macht uyt
Engelandc nae de voorfe Geweften afgefonden is,
ende oock van tijd tot tijd noch afgefonden wordt,
die haer Ho. Mog. met reden beducht zijn , dat aen
defen Staet ende de goede Ingefetcnen van dien, noch
wel meerder ende fwaerder ongemacken foude mogen
trachten toe te brengen ; Ende des te meer, alfoo
volgens de rapporten aen haer Ho. Mog, gedaen door
oculaire getuygen van de voorfz gepleeghde hoftili-
teyten, de pleghers van de felve haer hebben laten
verluyden tot volvoerlnge van haer deflèin gellerckt
ofte gevolght te fullen werden van foodanigh getal van
Schepen, als in Augufto laetft - leden uyt Engelandt
nae de Kufte van Africa zijn vertrocken , fonder
dat haer Ho. Mog. oock felfs daer tegens tot noch toe ,
niet tegenftaende de iterative verfoecken ende re-
monftrantien by haeren AmbaiTadeur aen öjne Ma-
jefteyt gedaen , eenighe de minile geruftheydt ofte
verfeeckeringe is gegheven, ende dien volgende oock
van de zyde van Engelandt tot noch toe in dien deele
niets gecontribueerc van het gheene in foodanighe
gelegentheydt van fijne Majefteyt tot verhoedinghe
ende voorkominge van alle verdere feytelijckheidt
endehoftiliteyt met reden wert verwacht ende tege-
moet gefien.

Op het voorfchreve vierde Poindt ; Dat haer Ho.
Mog. in gevolge van hare voorige Refolutie in date
den
achtiendeu der voorlede Maent, gefondeert op
het bericht van de Bewinthcbberen dergemelte Ge-
oftroyeerde Weft-indifche Compagnie , raeckende
het geene in'treguard van 't voornoemde Fort
Cor·
mantyn
foude mogen zijn gepaffeert, daer van al voor-
heenen Copye aen fijne Majefteyt ter handen ghe-
ileld is , nochmaels oprechcelijck ende finceerlijck
verklaren moeten , gelijck de felve oprechtelijck
cn finceerlijck verklaren by defen, geenfins te konnen
geloven dat de Nederlandfche Natie haer tot fooda-
nigen aftie foude hebben uytgelaten, te meer nae-
dien federt de tijd dat fulcx foude wefen voorgevallen ,
foo in Engeland als hier te Lande, uyt die Geweften
verfcheyde Schepen zijn gearriveerC, fonder dat ycr-
mant met de felve overgekomen, daer van in'talder-
minfte yets heeft vernomen, doeh by foo verre den
hoogftgemelten Koningh dien aengaende , eenighe
andere preuven in handen foude mogen hebben (de-
wyle tot noch toe door fijne Majefteyts ofte deflelfs
Minifter alhier, ten fel ven eyn de egeetoe zijn over-
gelevert) foo fullen haer Ho. Mog. de felve feer geer-
neontfangenj Ende ingevalle haer t'aenigen tijde te-
gens alle verwachtinge, mochte blijcken het voorfz
gepofeerde van fijne Majefteyt, de waerheid conform

„ - ■>

. . . woorden ende verklaringen aen fijn Minifter alhier,

te wefen, dat haer Ho, Mog. infuicken cas fullen be- ; van tyd tot tyd in gefchrifte ter handen geftelt, baer-
tdonen niet te willen gedogen ofte met goede oogen
j blyckeüjck fai konnen befpeuren dat haer Ho, Mog,
aenfien, dat de Ingezetenen defer Landen, de Sub- | van hare zyde, alles contribueren ende by-brengen
jeiten van fijne Majefteyt fouden verongelijken, maer
1 wat tot continuatie ende verfterckingevande vrient-
ter contrarie fijne Majefteyt daer over te fullen doen
i fchap ende alliancie tuflTchen fyne Majefteyt ende

geven behoorlijcke fatisfiiitiè, als zijnde t'eenemael
gemeyoc ende gerefolveert, met de felve te onderhou-
den , ende meer ende meer te cultiveren alle goede
oprechte vriendt-nabuyrfchap en vertrouwde corre-
fpondentie, inconformité van het jongfte Traótaet
met fijne Majefteyt gemaeckt ende gefloten.

Op 't voorfz vyfde poinél ,■ Daer haer Ho. Mog.
conform den innehoude van een andere Refolutie
raede van den
achiienden der voorlede maent, in cas
den meer-hooghftgemelten Koningh yetwes in han-
«n foude mogen hebben, tot bewijs van't geene den
yapiteyn
Bartwück ende fijn ondcrhebbend Schip
door twee Nederlandtfche Schepen op de
Kufte van

Guima foude zijn bejegent, 'tfelve medegaerne ful-
len ontfangen, op dat men dc waerheyt van dien te
beter moge nae/peuren , ende eickanderen daer op
bejegenen foo als nae reden ende billickheyd bevon-
den (al worden te behooren.

Op 't voorfz feBe Poinil ; concernerende dé G ere-
formeerde Kercken in de Valleyen van
Fïedmont,
hebben haer Ho. Mog, gaerne vernomen, dat hec fijne
Majefteyt belieft heeft dies aengaende met hare goede
meninge ende intentie ten belten vande ArmeReli-
gions-Vcrwanten in die quartieren te correipondercn,
endeden Koningh van Vranckrijck door fijnen Am-
baiTadeur aldaer te laten veribecken, gelijck door den
AmbaiTadeur Serff/ van wegen defen Staet albereyts
is gefchiedt, dat hy fijne Mediatie daer toe wille con-
tribueren , verhoopende haer Ho. Mog. ende ver-
wachtende dat den felven Koningh fulcx niet alleen en
fa! aennemen te doen, maer dat oock daer op de ghe-
defidereerdeeffèdlen ten fpoedighften tot vertrooilin-
ge van de voorfz Armen ende gcperfecuteerde men-
fchen volgen fullen.

Op 't fevende ende laetfte Poindl ; Is het haer Hoog
Mog. fonderlingh aengenaem gheweeft te verflaen >
dat fijne Majefteyt metcompaffie was bewogen over
de Steden endePlaetfen die het Godt de Heere Al-
machtigh belieft heeft in defe Vereenighde Nederlan-
den doordePeftilentiale fieckte tebefoecken , ver-
hoopende dat het fijne Goddelijcke Majefteyts goc-
dertierenegeliefce te wefen fai de beginfelen van fijne
genade federt cenige weecken herwaerts in 't vermin-
deren van de voorlchreve fieckte binnen defe Landen
betoont, voortaen te continueren ende te vermeerde-
ren , op dat daer door de onderlinge Navigatie, Com-
mercie ende correfpondentie niet alleen vooriaen ioo
als voor defen buyten bekommeringe moghen fijn
vryen ende onverhinderden loop hebben, maer oock
meer ende meer gecultiveert ende voort-geplant
werden.

Ende fullen haer Ho. Mog. middelerwyie van fijne
Majefteyts gewoonlijckeequiteyt ende gocdertierent-
heidt tegemoctfien,datdefelve, volgens't verfoeck
daer toe by haer Ho. Mog. al voor defen gedaen, hec
generaci veibodt van Commercie , voorden tijd van
drie maenden, met alle Schepen , Goederen ende
Koopmanfchappen , uyt defe Geünieerde Provinciën
in fijne Rijcken gedaen emaneren, als ftrydigh tegens
alle goede vriendtfchap ende correfpondentie, mitf-
gaders oock tegens alle voorgaendegebruyck, fai re-
voceren ende intrecken, ten minften foo verre dat
de Ingezetenen defer Landen met hare Schepen ende
Goederen , die door behoorlijcke Atteftatien van hare
Overheden ende Magiftraten fullen konnen bewyien,
te komen van plaetfen die met gheene Peftilentialc
fieckte befroet zijn in Engeland als voor dpfen, fonder
ecnige verhinderinge, ende alle de andere onder be-
neficie van de ordinaris quarantaine , geadmittcert
mogen werdén.

166^4,.

cn OORLOGH. 'tFier-en-veemghfieBoecL· lil

Ende nademael hoogftgemelte fijne Majefteyt foo
uyt het geene hier boven m 't lange ende breede ftaet
gededuceert, als uyt de fuccefiiive Refolutien, Ant-

defen Staet van haer eenighfints foude konnen wer-
den gedefidereert j foo willen haer Ho. Mog. oock
betrouwen dat fyne Majefteyt daer uyt nae waerheyt»
een vaftbefluyc fai maken dat haer Ho. Mog· inner-
lijckegenegentheit daer toe gantfch ernftigh ie ftrec-
kende, dat de vrede ende goede intelligentie tuflchen
bey de de Natiën altydts magh continueren , ende
meer ende meer toe nemen 5 foo aJs haer Ho. Mog,
in oprechten gemoede mits defen betuygen niet an-
ders te oordeelen ofte te begry pen dan dat alle interef-
fen van Staet ende van Religie haer daer toe konnen
ende behooren te nodigen
ende te permoveren 5 ge-
lijck haer Ho. Mog. oock defelvegenegentheydtin
Κ X fyne


-ocr page 131-

iiS S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

tóój^. fyne Majcfteyt met fonderlinghe vreughde befpeurt

_ hebben , foouyt de moderate sntwoordc, die het fijne

Majefteyt belieft heeft in Mey left leden te gheven
op de ΟΠ nabiiyrlijcke klachte van fijn Parlement, als
uyt dc gcreitircerdc verklaringe by fijne Majefteyt ge-
daen indevoorgeroerdeAntwoorde aen denAnibaf-
fadeiir van dcfen b'taet in Augufto leftleden behandigt ;
weshalven haerHo. Mog.danonck, alseeneffeit van
defelve genegentheyt van fijne Majefteyt verfoecken
ende verwachten, dathetdeflèlfs goede geliefte moge
wefen op de welgegronde doleancien van defer zyde
gedaen, ende hier boven breder gc-exprelTeertover
faecken l'edert het
jonghft-gemaeckte Traftaet, ende
wel voornamentlijck in defen loopenden Jare voor-
gevallen, van fijnezyde mede te g;evcn gelijck conten-
temenr, ende alfulcke fatisfaöie als haer Hoogh Mog.
van hare zyde op alle doleancien by ofte van wegen
fijne Mnjefteyt aen haer Ho, Mog. over gelijckefaken
voorgebracht, in maniere vooriz gegeven hebben;
ten eyndc in diervoegen , eude door een prompt ad-
juftement met fyne Majefteyts Minifter alhier, daer
op te volgen, ende ontftelteniiTè ende wantrouwe in
de gemoederen van wederzeycs ingezetenen ende On-
derdanen gediffipeert, ende in plaetfe van dien, de
gerequireerde liefde ende confidentie naer behooren
herfteltzijnde, de Vrede endeAlliancie tuiTchen de
felve opgerecht ende beveftight, dacr door geftabi-
lieort ende indiiTolubel gcmaeckt moge werden ; daer
toe haer Ho. Mog. uyt grondt des herten beloven het
hare in reden ende billickheyt nac uyterfte vermogen
tc fullen contribueren.

Aldus gedaen ende gcarrefteert ter Vergidcringe
van de hooghgemelte Hceren Staten Generaci in
'sGravec-hflge den
negenden Odioberdesjaers fefikn
hondert vier enfefiigh.
Was geparapheerc H.Gockinga,
Ut. Oflderftondt, Ter Ordonnantie van de felve.
Getceckent
N. Ruyfch.

SchrifteUjck Antiveordt by den Koningh van Groot
Briitannitn, gt^even op verfcheyden Toinilen,
aen fijne Majefieyt voorgedragen door den Heer
Ambajfadeur
vanGogh.

[A] I^En AmbaiTadeur van dc Geünieerde Pro-

J__9 vincien, hebbende foo particulierlijck op-

geftelt de Antwoorden die hy van ons in
verfcheydcfijne Audicntien op fijne particuliere be-
geerte Jieeft bekomen, mot dewelcke al fchoon ons
dunckt dat wy wel mocht acquiefceren, nochtans, fe-
dert hem goed gedacht heeft by fyne Memorie te ver-
foecken een antwoordt ingefchrifte, zijn wyfcer wel
genegen omme hem hier inne te voldoen, opdat de
Staten Generaci moghen fien de finceriteyt van onie
proceduyren ontrent de felve.

Concernerende de preparatien ende provifien van
fchepen van Oorloge, is het notoirlijckbekent, dat
wy inden beginne van dit jaer, hebben ordregeghe-
ven tot het verfien van een minder guarde van fchepen
voor de Zomer als in eenigh jaer voor dat fayfoen fe-
deri onfer geluckigeherftellinge, vertrouwende ons
fel ven te weien in foo goeden verftant met alle onie
Nabuyren, dat wy ons van defelaftwel mochten ont-
laden. Wanneer ons Parlement op het gefchrey van
de gantfche Natie met eenigen ernft ons preilcerde
te nemen, een extraordinare wegh omme aen ons volk
te doen repareren de menighvuldigecndedagelijck-
fche injurien die zy lijden van de Onderdanen der Ge-
ünieerde Provinciën door de depredatien ter Zee,
foo wel in andere plaetfen als in de Ooft-Indien? in het
weickecenige omftandigheden waren van die pj-eium-
tie, in 'c verklaren van hare Dpniinien, ende'befitten
der Commercie tegens 'c recht der volckeren, gclijck
alle Princcn alfoo wel als ons, daer aen geieghen i?,
hebben wy ons Parlement niet anders geantwoort,
dandatwyniec entwijffelen of onfe goede Geallieer^r
den de Staten van de Geünieerde Provinciën de weJCf
ke in der waerhey t de geleden injurien met geen rede-
nen (dachtons) konden werdengeimputeert, fou-
denjuftitie hebben gedaen doen : welcken volgende
hebben wygewjltonfen Minifter aldaer refiderende,
te ordonneren omme de felve te reprefentcren , ende
daer over te klagen, vour welcke temperantie ende
moderatie ( als wanneer miiTchien een andere refolu»
tie confiderende de natuy re van de provocatie volgens
'tverfoeck van ons Parlement aengenamer foudezijn
geweeft ) verwachteden wy den danck van onfe goe-
de Naburen, wanneer zy ter contrarie van deie by
ons gegeven antwoort foo haeftgeen advys ontfangen
hebben , of in een feer extraordinaris manier ordre
gegeven hebben, tot de tegenwoordige uytruftinge
van een feer groot getal van Oorlogh-fchepen, fon-
der eenige andere vifible oorfaeck, dan omme de we-
relt manifeft te maeken, hoe weynigh zy ons, en ons
Parlement betrouwen op alle 't welcke gelijck wy ge-
acht fouden zijn gheworaen feer weynigh reguard te
hebben gehadt op onfen eer ende intereft , indien
wy niet cn hadden gepreparcert een confiderable Vloot
tot onfer defenfie, ( den laft en koften van de welcke
wy feer geerne hadden willen voorkomen) dewelcke
alternaci zijnde gereed, foo fchynt het een feer vreem-
de propofitie te zijn, dat dafelve als noch in de Have-
nen foude werden gehouden, ende het ial aen hare
Aólien ofte comportementen blycken dat hare In-
ftruótien niet en luyden om onfe Nabuyren ende
Vrunden eenige injuric aen te doen , maerom ons
felven, onfe Dominien. ende onfe Onderdanen te
defenderen tegens de injurien die van onie Vyanden
fouden mogen aengedaen worden, noch en konnen
wy inder waerheyt niet geloven, ofte ons felven ima-
gineren , dat de Geünieerde Provinciën ( van de
welcke wy wel hebben verdient, ende met dewelcke
wy zijn bereydt omme te onderhouden een vafte
vrundfchap, waer toe veele andere confideratienbe-
halven die grootevan deProteftantfcheReligie, ons
beyde behoorden te difponeren ) ons op ons redelijck
verfoejk luftitie te doen, fullen weygeren, ofte dat
7.y de vrede van haer Landt aJtijdts willen op-ofïèrca
aen het fuppoft van de mishandelinge van particuliere
perfoonen ofte van cene particuliere Compagnie, die
wy doorexperientie bevinden meer te confidereren
haereygen profijt en intereft, dan decere ende be-
houdenifle van't Gouvernement waer onder zy le-
ven , het weicke de Staten Generaci wel willen over-
wegen ende confideferen.

Gelijck a's wy met groote openhertigheidt ende
tot een eeuwighduerende uytdruckinge van onièaf-
fetìie ende liefde hebben geilooten het laetfte Trac-
taet met dc Geünieerde Provinciën , waer door veele
feermemorabledifcourtofien ende injurien ftcn ons
felven, ens VoJck, cndi particulierlijck dat van
Boina waren gefteld in vergetenheidt ; Zoo hebben wy
oock aen onfe zyde feer cJEaüelïjck ycder Artijckel
geobferveert, endeen zijn van eenige particuliere fa-
ken { waer door dc Onderdanen van de Geünieerde
Provinciën gegraveert waren ) noyt foo haeft gead-
verteert gewepft, ofte wy hebben ordre gegeven, em
de felve te redrefferen, op de fpocdighfte wegh fonder
de felve te brengen tot dieformaliteytcn, welcke in
de Koven van luftitie fijn gebruyckelljck. Maer dacr
tegen moeten wy met bedroeftheidc fpggeti, dat op alle
dcklachten door onfen Minifter in den H^e gedaen»
waer in het belangh van de làecke feer notoir ende
οvertuygent, ende de rechttnatigheyt feer klaer blijc-
kelijck is geweeft, noyt eenigh redres én
is gedaen,
ende in alles foodanige dilayen gebruyckt, dat het»
gelijck oock 'c belangh van de faedre, ^de by gevplg®
van dien, is een openbaren r^fuys van luftitie, bec
wcjcke ons dagelijcx v^ onfe Onderdanen groote,
klachten is toebrcngepdc, wes alles niet t^enibcndq
wy tot op defen dagh noyt eenige Brieven van. Repje-;
falien
op dc Onderdanen van de Geünieerde Pri^vin-j
cien hebben verleent.

Raeckewde Gapiwyn Holmes, hebben wy den Am-
balTadeur met groote finceriteyt verfeeckert, dathy
geencCommiffie en heeft gehadt pnjmp
Cah Ver de t
ofte een ighe andeie Plaetfen , <Jen Nederlanders

acH-

IÖ64.


-ocr page 132-

T/i^J. aengchoorende, in te nemen, ofte eenige adle van
^ holfiliteyc te plegen aen yemant van de Onderdanen

--derGcunieerde Provinciën, die niet envaSi als om

cnfe Ou Jet darten titJe hare handelinge in die quartiereu te
deftnderen.
en konnen wy niet anders verwachten,
dan dac defe onfe fincere declaratie meerder geloof by
onfc Geallieerden fai gevonden hebben alseenige in-
forniatien endeexaminatien van Bootsgezellen ende
Zcc-lieden , die felden weten wat zy informeren;
Wy verwachten dagelijcx het arrivement van den
voornoemden Capiteyn alhier, als wanneer

wy op behoorlijcke onderfoeckinge in al 't gheene hy
heeft gedaen, fullen determineren wat recht is. De
Schepen tegenwoordigh gedefigneert nae die quartie-
ren>iijn Schepen van Koopraanfchap, en hebben noch
macht noch wiijom de onderdanen van de Geünieerde
Provinciën te befchadigen ; maer wy zijn van her-
ten bedroeft,dat wy verftaen niet uytgemeene geno-
ten otte lofle difcourfen van hooren leggen j maer uyt
de pregnante evidentie, ende volle informatie van
onfen Gouverneur van OTisYonCormantine, dat om-
trent in 'tlaetfte van Januarii leftleden:
Oe Comman-
deurs op de Scheden , toebehoorende de Nederlandtfche
WeB Indifche Compagnie ^ naer memghvuldige aenval·
ien op onje Koepvaerdy fchepen ittdieZeetty eTtde gedane
reÌirioÌlie ende verbodt. dat de fehe jouden mogen h/m-
delen,
den Koningh van F^emsgeinciteert endege-
huyrt hebben gehad , omme op dat ons Cafteel van
Cerne»//»? aen te vallen, 'tfelve in te nemen, ende
haer in handen te (lellen , voor de waerde van
feftigh
Bendys, waervan by de voornoemde Nederlandfche
Commandeurs d'een helft gereed betacldt is, infee-
lijcks onder defe conditie, dat de voornoemde In-
geboornen voor hacr felven fouden ghenieten den
beuyt, van dat ons voorfz Cafteel, om in ghevolge
van welck infaem Contrad 'tfelve des te beter te kon-
nen uytvoeren , hebben de Nederlandtfche Com-
mandeurs den voorfz Koningh van
Fàutine vosrfien
met een goedequantiteyt mufquetten, bus-poeder,
ende gereedtfchap , waer van onfen Commandeur
{Godt zy gelooft) kennifle bekomen hebbende,heeft
de felve verraft, het welcke miflchien een van de ho-
ftile aöien is, waer van in defe Memorie mentie wert
gemaeckt, buyten 't welck wy van eenighe andere
geen kenniffe zijn hebbende.

Twee Oorlogh-fchepen , toebehoorende de Ne-
derlandtfche Compagnie komende van de
JUiita tot
CaiO Corfo, om ter gezetter tyd defe entreprinfe te at-
tenteren, quam aldaer den Koningh van
Fantine op
den
vyfde» dagh van Februarii leftleden met vyf hon-
dert
man, in hoope van ons Cafteel te fullen vermec-
fteren, maer vindende fich felven oncdeckt ende ge-
dwongen met eenigh verlies te retireren, avanceer-
de hy wederom den volgenden dagh met een Corpus
van
drie duyfent man, ende continueerde een fcherp
gevecht met onfe Soldaten voor den tydt van
vier
uyren, nae 't welcke hy met groot verlies werd af-
geflagen , ende heeft federt met fchaemte en leet-
wefen de breucke van fijne ontrouwe t'onswaerts
bekent, ende de Motiven ende 'c Contraft voorii,
verklaert : De Nederlandfche Schepen jagende ten
felven tyde een kleyn Schip toebehoorende onfe
Koopluyden onder commando van Capiteyn
Sart-
•wjck,
in onfè Haven vani»«^if«gianckerdcn byhec
felve, beletteden alle de cwodi aen fijn boort te ko-
men, eiide ontnamen hem fijnbootmet
φ^/man, die
zy niet en wilden los laten voor dat zy bevonden dat
haer andere entreprinfe was mifluckt.

Wy en konnen in gheenen deelen twijffelen of de
Staten der Geünieerde Provinciën fullen hare detefta-
tieover dittrowloofedeiTein openbaren ende exem-
plairc Juftitie doen doen aen de perfoonen die daer
acn fchuldigh zijn , 't welcke wy verwachten ende
Verfoecken, dat in plaetfe van Schepen van Oorloge
aftefenden, tot juftificatie van defe onverantwoor-
delijcke ende fchandeleufe Proceduren , het welck
tweenquacteyndefoudegedyen, ende foude metter
tijde oorfaeckzijn van een Oorlogh tuflchen beydede
Natiën, (het welcke wy traghcen voor te komen)

hare wijsheyd fai begrypen , ende derfclver Weft- ί(}6φί
Indifche Compagnie vermanen datzy haer nae delen
> .
vooralfüicke oütrafien willen wachten , ende dat Zy
onder deri mantel van Koopluyden niet en preiume-
ren te uiurperen, de prerogativen van Princen, ende
aen fich te trecken a fulcke Dominien, die zy ghe,
lijck als ofze inderdaed in poiTeffie daer van waren ,
haer niet en iouden onderftaen de Negotie ende Com -
mercie met haere Nabuyren te beletten, ten fy
zy
contrarie hare prefumtie alle Chriften Princen daer
toe moeften opmaken.

Concernerende de Gereformeerde Kercken in di
Valleyen van
Ftedmont j teghcns de wekke wy fe-
dert onfe geluckige herftclliuge , met cene contri-
butie onfe compaflïe ende chariteyt hebben ge-ex-
prefleert, gelijckalswyoock altijd fullen bereydwe-
fen den geaffligeerden Staet van eenige Proteftantfche
Kercken naer ons vermogen te fou'ageren ende tebe-
fchermen, ten vollen niet geinformeert zijnde van
hare conditie ofte den gront van haer laetfte lijden, ea
weten wy niéts meer te doen, dan den Aller-Chrifte-
lijkften Koning te verfoeken dat hy fijne mediatie daer
toe wille contribueren : Het welck wy niet en twljffer
len, of fai het felve op 't verfoeck van onfen Ambaflà-
deur in onfen name, ende ingevolge van onfeordre
komen te doen.

Wyzijn tenhooghften bedroeft over die pleetfeti
dewelcke in de Dominien van de Geünieerde Pro-
vinciën voor tegenwoordigh door de plage zijn gein-
fedteert, ende zijn Godt hertelijck biddende , hy
woude defe fijne befoeckingefpoedelijck van haer af-
wenden , voor een groot gedeelte ondertutTchen mee
de felve lijdende, door de fufpenfe van de Trafficque
ende Commercie die foo merckelijck is voor het ge-
meyne befte van beyde de Natiën. Doch men foude
van ons niet konnen verwachten, of begheren, daé
wy negligent fouden wefen ofte declineren de voor-
zorge voor óns Volck, die men de felve fchuldigh
is, met het aenwenden van alle mogelijcke midde-
len , omme de felve van die contagie te preferverea »
het welcke niet en kan werden gheaaen londer fooda-
nige reftrinöien als die voor tegenwoordigh zijn »
tot groot verlies ende fchaden, voor beyde de Na-
tien, van het welcke wy hoopen datGod«goedheye
in korten een eynde fai maecken, door de volkomea
herftellinghe van correfpondentie , gelijck de felve
isgheweeft, ende door het verleenen van een volko-
men gefontheyd, foo wel in dicplaetfen dienuzijn
ontfteecken j als die in van hare Nabuyren de welcke
niet dan als in een graet met de felve zijn lijden-
dende, fchoon datfe onder de felve calamiteyt niet ea
refideren.

Hebbende nu voldaen het verfoeck van den Am-"
balTadeur met 't geven van defe particuliere «ntwoorde
in gefchrlfte op fijne Memorie, ende op al 't geen hy
ons heeft voorgeftelt, en twijffelen wy niet, of hy
fai de felve getrpuwelijck overfenden acn onfegoede
Vrienden ende Geallieerden, de Geünieerde Provin-
ciën , ende wy verfoecken hem Ambafladeur voor-
noemt , haer te willen verfeeckeren, dat wy foo
vaftelijck zijn gerefolveert te mainteneren een vaft·
liefde ende vriendfchap met defèlve, dac geen Oor-
logh met de hulpe van Godt tuffchen ons enkanuyt-
berften, ten zy de felve afwycken van alle regalen vaa
luftitie, ende datfe gedogen dat hare Onderdanen in-
volveren in eenen Oorlogh tot ftavingh van hetonge-
lijck, dat zy tcghens alle recht hare Nabuyren aen-
doen, waer toe wy vertrouwen dat fy heer noyt fullen
laten induceren, maer dat haere wijsheid foodanigh
ongeval ( waer van niemant hef eynde kan voorfien )
fai verhoeden.

Getekeot
Charles Rex.

Oeorβη Majtiieps btvtl gettfckent

WiLL; Μβκίςϊ.
« ï Af^.

en O O R L O G Η. ^tVier^en-njeerttghfle Boeck. ί 13


-ocr page 133-

S A Κ E Ν van STA E Τ

114

Μ'φνί van de Ho. Mog, Heertn Staten Generaci

—-- der Vereenighde Nederlanden , aen den Koningh

van Groot Brittannien, gejchreven den vier en
iwintighften lunü feftien hondert vier en feftig,
vaeckende het honden van ■wederz.yts i^hotén atn
de Wal.

SIRE;

willen nifittwijflfclen of uwe Majefteyt fel
W uyt rapport vande Heer Doivmng deflèlfs Mi-
nifter, onlangs van hierderwaertsverreyft,
ten vollen vernomen hebben onfe fincere ende ern-
ftige intentie totonderhoudinge van alle goede vriend-
fchap ende intelligentie met uwe Majefteyt, mitfgaders
tot exadle obfervantie van de Alliantie jongft met de
fclve opgerecht ; wy hebben uyt de ghemelte Heere
Dovmingh voor deiïelfs vertreckvan hierin dejongfte
confererentie by hem met Gedeputeerden uyt den
onfen gehouden, oock gaerne verftaen de verfeecke-
ringebyhem uyt den name en van wegen nwe Maje-
fteyt aen ons gegeven van dat fonder eenigen grondt
waren, de loopende geruchten alhier gehooit ende
gedebiteert wordende als of uwe Majefteyt gefint ende
gerefolveert foude wefen yets feytelijcks by furprife
tegens defen Staet, ofte de Ingefetenen van dien te
ondernemen, 't zy op ofte tegens de Koopvaerdy-
fchepen , die alsdoen uyt de Levant door het Canael
binnen defe Landen verwacht wierden, 'tzy op ofte
tegens de Retour - fchepen van onfe Geodtroyeerde
Ooft-Indifche Compagnie, die omtrent defen tijt uy t
die Geweften alhier te gemoet gefien werden, 't zy op
de arme -Viffchers defer Landen of anderfmts, met
verklaringe dat uwe Majefteyt ghenegen ende gere-
folveert was, met ons in der minne afte handelen de
pretenfien van wederzijts Subjedten óver befchadicht-
heden' ende verongelijckingen federt het jonghft ge-
maeckte Tradlaet opgekomen ; ende voorts alle voor-
gaendenaedeninnehoude van't felve Ttadïaet te la-
ten reguleren. Ende gdijck wy ons foo opde vdorfz
gegeven yerfekeringe als infonderheyt op de genegent-
heytendeaffediie by uwe Majefteyt felfs onlinghs al-
hier tot
ons betoont, vplkomentlijck geruft houden ,
foo hebben wy mede by dfefedubieufe conftitutie van
faken, en geconfiderëert dé gerugten die
wy vernemen
oock aldaer van onfeintentiengefpargeertte worden,
VQornamentlijck ten opfichté van de equipage van een
machtigh getal van Oorlogh^fchepen onlangs, als voor
defen* mèermaelS by óns gerefolveert eiidegebrdon-
netìrt toc protedlie van onfe goede Ingezetenen in ver-
fcheyde Geweften trafEquerende van onféil plicht,
geacht uwe Majefteyt door den Edelen, Erentveften,
önfeti Lieven , Getrouweri-it^ij»
Gech, als onfen Or-
dinaris AftibalTadeur aen 't Hof van uWe'Majefteyt,
reciproqirelijck te verfeeckeren, gelijck wy defelve
oock' finceerlijck ende opreéhtelijck verfeeckeren by
defen dat de.voorfz Equipage · by óns ίοί geenöh ande-
ren eyndé aèngeftelc is', 'dan tot deferifie van defen
Staet ende van de goede Ingezetenen van dien, ende
dat wy geenfints daer méde 'ofte met cenighe andere
machtyets feytelijcks tegchSdè Schepen of de Subjec-
ten ivan uwe Majefteyt , nOch bock op hare Goederen
uyt de Ooft-zee, vande Welt j ofte van eenige andere
quartierén verwacht werdeildcjdirectelijlc of indiredle-
lijck ondernemen lullen r daer op uwe Maj. endealles
deflelfsOndcVdanen
hiicr volkomentlijck mogen ver-
laten i Endedéwijle de ervarentheid voor defen meer-
malen hetft geleert dat by foodanige tijden ende ge-
legentheden in de weicke degemoederèn vain de In-
gezetenen ende Onderzaten van twee Nabuerige Sta-
ten, tegens den anderen in jaloufie ende ombrage
gebrachtzijn, by ontmoetinge van eenigeconfidera-
ble machten van de eene; én van deandere, feer lich-
telijck buyten , jae tegens de ordre vanderefpedtive
fuperieuren, tuffchende felve eenige finiftre rencon-
tre komt voor te vallen, die de Natiën tegens haeren
danck
ende wille ih feytelijckheidt ende Oorlpge in-
Vülveerc, foo hebben wyoock totnaederbecuygingc

vanonfehertelijckegenegentheyt om metuweilie/V- 1664

fieyt alle goede intelligentie ende confidentie te con--

tinueren, ende om lelfs foodanige ontmoetingen met
het bylopende hazard van finiftre toevallen , foo veel
in ons is, te vermyden, van onier zyde foodanigen
ordregefteld ende die voorfieninge gedaen, dat foo
wanneer de Schepen van Oorloge alhier onder Equi-
page zijnde of eenigh gedeelte van de fel ve in ftate ge-
bracht fai wefen om te konnen Zee kiefen, de voorfz
Schepen alsdan haer tot verhoedinge van alle foodani-
ge rencontres fullen blyven onthouden voor ende by
de Kuften van defen Staet, fonder omdeNoort ofte
om de Weft 'tZce waerts in te loopen, ten ware eeni-
ge andere navale macht haer in Zee begevende, de
zorge die wy ons verpliïht vinden te dragen voorde
behoudenifle van verfcheyden onfer goede Ingezete-
ne^ende hare middelenjegenwoordigh in Zee flotte-
reiroe » ende voornamentlijck van de voorgeroerde
Ooft-Indifche Retour-fchepen, ende de onweerbare
Viflchers defer Landen, ons daer toe quame te necef-
fitere ; Waer op het ons feer aengenaem foude wefen
oock by refcriptie met gelijcke verklaringe en verfeec-
keringe van uwe
MajeBeyt tot verhoedinge van alle fo-
danige ontmoetingen ende finiftre toevallen als bo-
ven , geruft gefteldt te mogen worden : Ende fullen
wy middelerwylen mede den gemelden Keere
Oow-
n'mgh, volgens deflèlfs laetfte aficheyd, alhier weder-
om te gemoet fien , met foodanige ordres ende in-
ftruftien van uwe
Majefieyt, dat door een prompt ad-
juftement over 't gcpaffeerde, ende een fakicair re-
glement voor 't toekomende alle vordere apprehen-
fien ende ombragien t'eenemael geremovcert, ende
de gemoederen van wederzijts fubjedten niet alleen in
rufte, maer oock in volkomene vertrouwelijckheyd
gebracht mogen werden, Ende gelijck wy van onfer
zyde daer toe onfe volvaerdigheyd betoont hebben
door de refpedtive antwoorden , de gemelde Heere
Dovìnìngh voor deflèlfs vertreck van hier, fchriftelijck
ter handen gefteld op de klachten by hem daer bevo-
rens uyt den name ende van wegen uwe Majefteyt aen
onsgedaen, over belet van traffijcq die aen eenige van
\ivje Majefieyts Subjedten op fommigeplaetfen in Ooft
ende Weft-Indien foude wefen toegebracht, foo ful-
len wy oock in eene faecke van meerder belangh ende
importantie, namentlijck in *t regard van defeyte-
W^cké'^va&eviïi Caio Verde, ende 't nemen of rui-
neren van eenige Schepen,onfe Geodtroyeerde Weft-
Indifche Compagnie ende andere Ingezetenen van
defen Staet toebehoorende (welckenaengaendeden
voornoemden onfen Ambafladeur Ordinaris > onfe
rechtvaerdige doleancien breder voortbrenghen fai)
van uwe Majefteyrs wydtberoemde equiteyt ende
rechtvaerdighcyt verwachten prompte ende reële re-
ftitutie, reparatie, endefatisfadtie, onsverfeeckerC
houdende dat uwe Majefteyt nevens ons feer lichte-
lij ck ial konnen begi^-pen, dat foodanige ende di'erge-
lijcke attentaten fonder fpoedigh redres dé 'Natiën on-
vermydelijck in verdere feytelijckheden fullen moe-
ten inwickelen ; 't welck wy geenfints twyiFelen of
fai uwe
Majefieyt by alle manieren willen p.revenieren
ende verhoeden ; Wy fullen dan op 't geene vooriz
is , ,uwe
Majefteyts vredelievende verklaringe ende
refcriptie rhet verlangen te gemoet fien; ende önder·
tuflchen öodt Almachtigh' bidden, &c. den
vier en
twihrighfienluny fefiien hondert vier en fefiigk.

SchtiftelijckeABevan de Ho· Mog. Heeren Staten
Generati der vereenighde Nederlanden, indatt
den
negen en t wintigften September feftien hon-
dert vier en feftign,
houdende de intrinficqae
redenen ende het ooghmerck van defen Staet, in
'i. afsicnden van eenige Óorlog-fchefen na de Kufi
van Guinea, ί :

[C] ΤΛΕ Staten Gen erael der VereenigdeNeder-
landen, met dejongfte Brieven uyt Enge-
Jant ingekomen doer haren Ambaiïadetir

aldaer^


-ocr page 134-

ì664>· aldaer, advys ontfangen hebbende dat den Koningh

_2, van Groot den Hertogh ww j^eK/t, ende

' fyne MajefteytshoogeMinifters, eenigh onbenoegen
betoont hadden over ende ter faecke van de extraor-
dinarïs eqaipagie alhier aengeftelt wordende van Sche-
pen gedeitinecrc nade kufte vanGwwfej Hebben na
voorgaende deliberatie goede gevonden , den hoogft-
gadacbten Koningh , tot weghneminge van alle fi-
niftre imprelfie, mits defen vriend-nabuyriglijck be-
kent te maeckenj de reden ende oorfaecke die haer
Ho. Mog. tot het doen van de voorfz extraordinaris
cquipi^ie heeft bewoghen, Daer inne beftaende dat
haer Ho. Mog, tot haer leedtwefen befpeurt hebben-
de) dat eenige Natiën, ende daer onder mede eeni-
ge fubjeilen van fijne Majefteyt, onaengheiïen des
felfs difadveu, en iterative verklaringen van daer toe
geenfints laft of commiilie gegeven te hebben > haer fe-
dert eenigen tijdt herwaerts niet ontfien en hebben de
goede Ingefetenen van defen Staet, ende fpecialijck
die van de Geoftfoyeerde Weft-lndifche Compagnie
defer Landen, in de Geweften van
Africa > ende fpe-
cialijck op de voorfe kufte van
Gu/wa ce beledigen,
ende haer van hare Schepen ende Goederen te bero-
ven , ja felfs den Staet defer Landen vyandtlijck aen
te taften , met het weghnemen van Forten ende
Sterckten, van haren fchuldigen plicht geacht hebben,
den Staet ende de goede Ingefetenen vandcfelvein
de voorgeroerde Geweften fo veel in haer was, te be-
fchermen, en voor diergelijcke ongemacken in 't toe-
komende ten beften te verfeeckeren, hebbende ten
dien fine gheordonneert dat uyt defe Landen na de
voorfz Geweften fai werden gefonden de numbre van
thien Oorlogh-fChepen > te meer, alfoo die van de ge-
melde Geodlroyeerde Weft-lndifche Compagnie,
wederom ftaen derwaerts te fenden een goedt Carga-
foen geladen in
vier bequame Coopvaerdy-fchepen ,
die het geenfints ghcraden was ionder eenige eicorte
mede te exponeren de periculen en ongemacken die
anderen van gelijcke conditiën waren over gekomen
door die geene, die alhoewel fy in de voorfz Geweften
noch machtsgenoeg hadden, om de voorfz wVr Sche-
pen aldaer komende te arriveren fonder eenigh geley
de, mede foo wel als de voorgaende wegh te nemen ,
echter oock daer-en-boven noch onlangs een nieuw
renfort derwaerts ghefonden hadden : Ende op dat
hooghftgedachte fijne Majefteyt volkomentlijck moge
verièeckert wefen van haer Ho. iVIog. innerlijcke in-
tentie in defen, mitfgaders van hare oprechte en ern-
ftige genegentheydc, tot confervarie van Vrede ende
alle goede intelligentie met fijne Majefteyt, fo hebben
haer Ho. Mog. met de felve fijne Majefteyt mits defen
wel willen verfeeckeren, dat haer Ho. Mog. albereyts
gerefolve^rt hebben , dat die geene die over de voorfz
thten Oorlog ichepen hetCommandementaenbevo-
len is;
Ingevalle hy op de voorfz kufie of elders in fyne
reyfe fonde moghen vinden ofìe ontmoeten eenige Schepen
ofte (UbjeSen vanf^teMajefieyt , ofte van eenige andere
Geallieerden van dejen Staet, hy defelve geenjintsfai heb-
ben te befchadigem bfie in hunnetrafijcque aldaer te be-
letten ofte te tjscommoderen t mor foo veel ende foo lange
de felve geene fchade ofte on^elyck aeÀ defen Staet, ofte
de goede Ingefetenen van deJelvt hebben toe gebracht ofie
komen toe te brengen ■■
Daer op fijne Majeileyt fichge-
ruftelijck ende volkqmentlijck mach verlaten ; Endè
nademacl hare Hö. Mog. van fijne Majeftcyts>vijdt-
'beroetpde ju'ftitie ende befcheydenheyt fijn verwach-
tende, dat hopghftgemelce fijne Majefteyts des felfs
fubjcÖën in hareòtiréchtmatige qccupatien en vyant-
lijcke procedurén, buyten fijn laft ende adveu onder-
nomen endè in 't werck geftelt, niet en fai gelieven te
ftyven ofte te,patrpcineren,ende dat de felve oock aen
de Commandeurspver fijne Viooten, albereyts na de
voorfz Geweften ghefonden ofte noch derwaerts te
fenden, rnède .gelijcke ordreende inftrudtie fai gelie-
ven te geven j .8.00 houden hafer Ho. Mog. haer vplko-
mentlijck verfeeckert , dat door 't affehden vatf de
voorfi Schepen egeene de alderminfte iiniftre ren-
contre tuffchen beyde de Natiën ftaet te vreefen. Der-
Wvendat fijne Majefteyt alle bekommernifle dien-
aengaende t'eenemael kan doen verdwijnen door eene 1
6.6;^·

fpoedige, genereufe, ende rechtvaerdige refolutie,--

waer by haer Ho. Mog. geruft geftelt ende verfeec-
kert mogen werden van de kofteloofe ende fchadeloo-
ie reftitutie der Forten, ende Schepen by fijnefub-
jeften defen Staet ende de gemelte Weft-lndifche
Compagnie defer Landen als vooren vyandtlijck af
genomen "t Welck haer Ho. Mog. van fijne Maje-
fteyt nochmaelsop'talderièrieuftegantich vriend-na-
buerlijckfijnverfoeckende. Aldusgedaenendegcar-
refteert in de Vergaderinge van de hooghftgemelte
Heeren Staten Generaci, den
neghe»entwintighflen
September fefihien hondert vier en jefligh. Was gepa-
rapheert
Johan van Schrieck, vt. Onderftondt ter Or-
donnantie van de fel ve, geteeckent

N.Ruyfch.

Antwoordt van de Ho. Mog. Heeren Staten Gewff-
rael der Vercenighde Nederlanden aen dm Heer
DovJmngh , extraordinaris Envoyé van den
YLon'mck van
Groot Brittannien, ghegeven
den
vijfden Jimij feftWen hondert vier cit
fcftigh,
daer by blijckt dat haer Ho. Mog.ge-
prefenteert hebben aen degheintereffeerden in dt
Schepen
de Hoopwel ende Luypaert, door die
van de Οοβ-lndifche Compagnie defer Landen
te fullen doen vergoeden, de fchaden die men be^
vinden [oude by de felve te wcfengeleden.

[D] l^E Staten Generaci der VereenigdeNeder-
\ 3 landen, door gefien, ge-examineert, endei
overwogen hebbende verfcheyde Memo-
rien by den Heer
Downing extraordinaris Envoyé van
den Koning van
Groet Brittannien. fuccefli vclijck aea
haer Ho. Mog. geprefenteert, houdende klachten te-
ghens de Geoaroyeerde Ooft-Indifche Compagnie
defer Landen, over, ende ter faecke dat
twee diftinde
EngelfcheSchepen, 'teenegenaemtdeHijo^nje/, en-
de 't andere dé
Luypaert. beyde.t'fijner tijt het gemuat
gehadt hebbende na Porca
, code kufte van Malaban
omme vandaer af te halen de adinge die gefeyt werdc
aldaer tegens hareaenkomftegereetgheweefttezijn»
daer inne door de Bedienden ende Oorlogh-fchepen
van de voorfz Geodroyeerde Ooft-Indifche Com-
pagnie defer Landen fouden fijn verhindertendebe-
let geworden, hebben, na ingenomen rappoit van de
Heeren hare Gedeputeerden, die over 't felve fubjcdt
met den gemelten Heer extraordinarii Envoyé, ter
prefentie van Gecommitteerden
der voorfzGeoöro-
yeerde Ooft-Indifche Compagnie, in conferentiea
fijngcweeft, ende na rype deliberatie daer opgehou-
den , goedt gevonden den fel ven Heer estraordinari»
Envoyé rnits defen bekent te maecken, dat haer Ho;
Mog. genegen zijn, endegaernefullenfieh, dat niet
alleenlijck over hctgepailêerde pntrentde
voorn./peif
Schepen tot redelijckcontentcment vandegeinterefr
feerden, by interventie van fijn Majefteyt, ende vat»
haer HP. Mpg. ófte randericlvergeauthorifeerden j
in der minne gebandelt, maer oock volgens de aenbie-
dingen door den meergeroelten Heere extraordinaris
Envoyé, uyt den name ende van wegen den hooghft-
gedachten Koninck, foo bf nnonde in de voorf?. Con-
ferentien als by ghefchrifte in des felfs Memorie van
date
den fivénden oude ftyJ der voorlede maendt aea
haer Ho. Mog. gedaen, met de felve een goet ende fa-
lutair Reglement gemaeckt moge werden, waer door
diergelijcke, ende alie andere ongemacken tuilchen
beyde de Natiën voor het toekomende, fo veeIrfpeQ·:
lijck werden geprevenieert, verfoeckende dathy Hee-
j-e extraordinaris Envoyé voornoemt, 't geene voorfz
js aen dén hppghftgedachten Koningh fevorabelijck
gelieve te rapjiarteren, oock met verfeeckeringe, dat
haer Ho. Mòg. van hare zijde de fake daer heenen ful-
len helpen fchick^n, ten eynde voorat toekomende
alle difprdrés ende yerongelijckingen, tuffchen beyde
dé Nati,en,door goede en falutaire prscautien verboet,
ende voor 'tgepaireefde eenen yegelijck nacr réden
ft 4 . «nde

cn OORLOGH. 'tVier^en-veerügh^eBoecl il$


-ocr page 135-

1

Itó S A κ E Ν van S Τ A E Τ

1 δ^φ. ende billickheyt contentement gedaen moge werden.

............ Aldus gedaen ende gearrélleei-t ter Vergaderinge van

de hooghgemeltc Staten Generaci, indenHageden
"jgfJen 1 un y feflhien hondert vier e» fefiigb. Was gepa-
rapheert
J. de Merode 'ut- Ondcrftondt ter Ordonnan-
tie van de icl ve, Getecckeot

Jf. RUrSCH.

Antivoordt vm de Ho. Mog. Heeren Staten Generaci
dar Vereenigde Nederlanden, aen den Heer
Dow-
ningh
extraordinaris Envoyé van den Koningh
van Groot
Brittannien , ghegheven den vijf en
twintighften
September fcfthien hondert vier
en feftigh,
daer by , c^c. als op de antivoorde van
Jen
vijfden Junij·

[D] "pX E Staten Generael der Vereenighde Ne-
i y derlanden , andermael ghe-examineert
ende overwoghen hebbende, de klachten
door den Heere extraordinaris Envoyé van

den Koning van Groot Brittannien, fuccefTtvelijck aen
haer Ho. Mog. gedaen, en ghefeitereeitby desfelfs
Memorie den
dettighflen der voorleden maendt over
't felve fubjeift ter Generaliteyt in gedient, op cndeje-
ghens de Geoélroyeerde Ooft-Indifche Compi^nie
defer Landen , over ende ter faecke dat
t-wee diftinéle
Engelfche Schepen, *t eene genaemt
de ΗβορτοβΙende
't andere
de Luypaert, beyde t'fyner tijt gemunt gehad
hebbende naer
Porca op de kufte van MaUhar j omme
van daer afte halen deladinge die gefeydtvvcrtaldacr
tegeas hire aenkomfte gereet ghe weeft te zfja , daer
inne door bedienden ende Oorlogh-fchepen van de
roorfz Geodroyeerde Ooft-Indifche Compagnie de-
fer Landen ibuden wefen verhindert ende belet ge-
worden ; Hebben naer rijpe deliberatie goedt gevon-
den , den gemelten Heere extraordinaris Envoyé mits
defen bekent te maken, dat alhoewel haer Ho. Mog.
federt'tarrivement van de Retour-fchcpenjongft uyt
Indisn binnen defe Landen in ghekomen, door die
van de gemcltcGeoaroyeerde Ooft-Indifche Com-
pagnie foodanigh nader geicformeert 2,ijn, dat hetge-
pleeghde ontrent de voorfz Schepen is conform
de maxime by de Engelfchen felfs, foo in de voorfz
geweften a!s elders, voor defen vaft gheftelt, ende te
meermalen metter daedt ter executie geleydt, behal-
ven dat in 't reguard van de voorfz
tiuee Schepen by
ofte van wegen de voornoemde Ooft-Indifche Com-
pagnie defer Landen , noch feer confiderable ende in
alle manieren fatisfadoireaenbiedingen fijn gedaen,
echter de felve hare Ho. Mog. omme aen den Coning
vaq
Groot Brittannien overvloedighlijck te doen blijc-
ken, dat fy geenfints genegen fijn de Onderfaten ende
Ingefetenen van defe Vereenighde Nederlandtfche
Provinciën tcghens fijne Majefteytsfubjeden tepa-
trocineren ende te ftyven, niet alleen in faken waer
inrie fy de voorfz fijne Majefteyts fubjedlen notoir-
lijck moghen hebben verongelijckt, maer oock felfs
niet in defen de faecke in allen gevalle voor difputabel
moet werden gehouden, onaengefienfoodanige na-
der ontfangen mformatien wel hebben willen verblij-
ven by haerantwoorde, over't felve fubjeit aen hem
Heere extraordinaris Envoyé voornoemt den vij^i»
luny leftleden gegeven, ende tot nader uytbreydinge
van de felve, verklaren, gelijck haer Ho. Mog. ver-
klaren by defen, datfy genegen fijn de voorfz faecke
foodanigh tc helpen in fchicken , dat over 't voorfö
gepaifeerde ontrent de voornoemde
ttoee Schepen, by
interventie van fyne MajefteytenvanhaerHo. Mog.
ofte van der felvergeauthorifeerden, eeneminnelijc-
kc vergelijckinge getroffen moge wérden tot redelijck
contentement van de geintereflëerden, endefulcks
met vergoedinge van de fchaden diemenbyonder-
foeck ende na exaöe genomen informatie bevinden
fai by de felve geintereifeerden te welen geleden, uyt
GOrfaecke dat de voorfz twee Schepen het acces tot
font, als boven foude fyn gheweygert ende belet',

Ende nademael tot confervatie van Vrede en vriend- i

fchap tuffchen beyde de Natiën ten hooghften noodt-_^

faeckelijck is, dat een goedt ende falutairreglement
beraemc werde, waer door diergelijcke ende alle an-
dere
ODgemacken tuffchen beyde de Natiën, alomme
voor het toekomende ten beften geprevenieert werde,
daer toé oock by den gemelten Heer
Oowmngh eeni-
ge aenleydinge is gegeven by voorgaende Memorie
van den yiwB</e» May laetftleden, cnde eenige ftoiFe
gefuppeditcert, neffens feeckere fyne nadere Memo-
rie van den
v'^f en twintighflen der voorleden , ofte
den
vierden defer loopende maendt, foo fullen haer
Ho. Mog. haer oock bereyt houden,om daer over door
Gedeputeerden ujt het midden van den haren met
den gemelten Heer extraordinaris Envoyé onder Go-
des ghenadigen zegen, ten fpoedighften een finael
adjuftement te treffen. Aldus ghedaen endegearre-
fteert ter Vergaderinge van de hooghftgemelte Sta-
ten Generaci in 's Graven-hage den
vijf en tviutighfien
September fefihien hondert vier en feftigh. Wasgepa-
rapheert
N. Kann j vt. Onderftondt ter Ordonnan-
tie van de felve

Geteeckent

N. RUTSCH.

Antwoordt van de State» Generael aen den Heer
Ooy}nm^i.extraoràinarisEnvoyé van den Ko"
ningh van
Groot' Brittannien, gegeven den vijf-
den fcfthien hondert vier en feftigh,
daer
by blijckt dat haer Ho. Mog.gefrefenteert hebben
de geintereβeerden in de Schepen
de Charles, Jac-
ques
ende Maria, door die van de Wefi-Indifchs
Compagnie te doen defdommageren.

[E] E Staten Generael der Vereenighde Neder-
I J landen, doorgefien, ge-examineertendc
overwogen hebbende verfcheyden Memo-
rien by den Heer
Do-antngh extraordinaris Envoyé
van den Koning van
Groot Brittannien, fucceilivelijck
aen haer Ho. Mog.geprefenteert, houdende klachten
tegens de Geodtroyeerde Weft-Indifche Compagnie
defer Landen, over cnde ter faecke dat hare Bedien-
den met geweldt fouden hebben verhindert alle traf-
fijcque aen die van deSocieteytvandeConingl.En-
geKche Avanturiers op de kufte van
Guinea, ende fpe·
cialijck aen de Schepen j
Jacques ende Maria»

hebben nae ingenomen rapport van de Heeren hare
Gedeputeerden, die over het felve fubjedl met den
gemelten Heer extraordinaris Envoyé, terprefentie
van Gecommitteerden der voorfz Geoétroyeerde
Weft-Indifche Compagnie in conferentie fyn ghe-
weeft, ende na rype deliberatie daer op ghehou den ,
goedt gevonden den felven Heer extraord. Enroyé
mits defen bekent te maken j dat haer Ho. Mog. gene-
gen zijn , ende gaerne fullen fien, dat nietalleenlijclc
over het gepaflèerde ontrent de voorn,
drie Schepen >
tot redelijck contentement van de geintereflëerden,
by interventie van fyne Majefteyt, ende van haer Ho.
Mog. of van der felvergeauthorifeerden in der minne
gehandelt, maer oock volgens de aenbiedinge door
den'meergemelten Heere extraordinaris Envoyé, uyt
den name ende van wegen den hooghftgemelten Co-
ningh, foo by monde in de voorfz Conferentien, als
by gefchrifte in des felfs Memorie van date den feveu.
den oude ftijl der voorleden maend aen haer Ho. Mog.
gedaen, met de felve een goer en falutair Reglement
gemaeckt moge werden, waer door diergelijcke ende
alle andere ongemacken, tuifchen beydé de Natiën
voor het toekomende, ίο veel doenlijck, werden ge-
prevenieert: Verfoeckende,dat hy Heer extraord. En-
voyé voornoemt, het geene voorfz is aen den boogft-
gedachten Coningh favorabelijck gelieve tc rapporte-
ren , oock met verfecckeringe , dat haer Ho; Mog.
van hare zijde de faecke daer heenen fullen helpen
fchicken, ten eynde voor het toekomende alle difor-
dres ende verongelijckingen , tuflchcn beyde de Na-
tien door goede cnde falutaireprecautien verhoedt,

cnde


-ocr page 136-

Γ'

cndc vöor het gepaffeerdeeenenyegelijcken na reden
cnde billickheyt contencement ghedaen moge wer-
^ den ■ Aldus gedaen endc gearrefteerc ter Vergaderin-
ge van de hooghghemelte Staten Generaci in den
Hage, den
•vijfden]\x'ci'^ feflhieiikondertDierenfefii^.
Wasgeparapheert 1. de Merode . Onderilondc ter Or-
donnantie van de
ielve,

Gcteeckent

N. RUrsCH.

Annvoordt -van de Staten Generaci, aen den Heer
Downingh extraordinarii Envoyé -van den Ko-
Groot Brittannien, gegeven den vijf
en twintighften ie/'fiwi'erfcfthienhondertvier
enfeftigh,
daer by bleekt dat baer Ho. Mog.gbe-
frejenteert hebben de gheintereffe^den in
Je Sche-
pen
Charles, Jacques eWe Maria, door die-van
de Wefi-Indijche Corfipagnie defer Landen
te doen
dejdommageren.

r% E Staten Generaci der Vereenighde Neder-
landen , nochmacl ghe-examineerc ende
overwogen hebbende de klachten door den
Heer
D(m«mgh extraordJnaris Envoyé van den Ko-
ningh van
Groot Brittannien fucceffivelijck aen haer
Ho. Μ og. gedaen, op endc tcgcns de Geoaroyeerde
Weft-Indifche Compagnie deier Landen j over ende
ter faecke dat
drie diftinöe Engelfche Schepen, 'c eer,e
gcnaemt
de Charles, 't andere de lacques > ende het der-
de de
Maria, die het t'fyner tijdt refpeftivelijck ge·
munt Ibude hebben gehad na
Caio Cors, Comain, ende
eenige andere Havenen op de Kufte van
Guinea, door
de Bedienden ende Oorlogh-fchepen van de voorfz
Geodroyeerde Weil-Indifche Compagnie defer
Landen, Ibuden wefen verhindert ende belet gewor-
den de voorfz Havenen en Plaetfen aen te doen, heb-
ben na rype deliberatie goet gevonden j den geraeken
Heer Extraordinaris Envoyé mits defen bekent te ma-
ken , dat al-hoewel haer Ho. Mog. door die van de
ge-
mete
Geodlroyeerde Well-lndifche Compagnie per-
tinentelijck aen gewefen is, dac het gepleegde ontrent
de voorfz Schepen, is conform by de maxime by de
Engelfchefelver foo in de voorfz Gevreften als elders ,
voor dcfen vaft geleydt, onde te meermalen metter
daedt ter executie geleyt, echter de felve haer Hoogh
Mog. omme acn den Koningh van
Groot Brittamie»
overvloedelijck te docnblijckeo, datfygeenfinrsge-
negen zijn de Onderfaten ende Ingefetenen van defe
Vereenighde Nederlandtfche Provinciën tegens fijnQ
Majefteyts fubjedlen te patrocineren ende te ftyven,
niet alleen in faeckcn waer inne fy de voorfz fij nc Ma-
jefteyts fubjeiten notoirlijck mogen hebben veronge-
lijckt, maer oock felft niet in defen daer de faecke in
allen gevalle voor difputabel moet werden gehouden ,
wel hebben willen verblijven by hare antwoorde, over
't felve fabjedl aen hem Heer extraordinaris Envoyé
voornoemt den m'^Je» luny leftleden gegeven, ende
tot nader uytbreydinge van de felve verklaren, gelijck
hare Ho. Mog. verklaren by defen, dat fy genegen fijn
de voorfz faeckc foodanigh te helpen in fctïi(;i;en, dat
over
het voortzghcpaflecrde ontrent de voomgemd?
Schepen, by interventic van fijne Majefteyt ende.van
bare Ho. Mog. ofte van der felver geauthorifeerderi,
cene minnelijcke vergelijckinge getroffen moge wor-
den tot riedelijck contentemönt van degdintereflèer-
den, ende fulcx met yergoedin^c vandefchadendie
men by onderfq.i?s;k ende
na cxaitc genomen infor-
matie bevipden falbyde.felvegelntcrciTeerden.tewe-
fen geleden, uyt oorfaecke dat dè voorfz Schépen het
acces tot dé vööiflz plaetfe
ale bavcn, ioiide zijb ghe-
weygert ende belet , éode: nadfmae] tOCCOftf^rvatie
van de vrede ende vriendfchap tuflchen beyde de Na-
tien ten hopghften noodtfacckelijck is, dat een goedt
endt falütgir reglement beraémt wèr^> waer doór
gaende Memorie van den
Jevtndtn May oude ft'ijUeft-
leden , ende eenige ftoffe gefuppediteert, neffens feec-
kere fijne nadere Memorie van den
vijf en twintigSien
der verlede Maent,enden vierde defer lopende Maenc,
foo fullen haer Ho.Mog. haer oock bereyt houden om
daer over door Gedeputeerden uyt het midden van de
hare, met den gemelden Heer extraordinaris Envoyé
onder Godes genadigen zegen, ten fpoedighftcn een
final adjuftementte treffen. Aldus ghedaen ende gear-
refteert ter Vergideringhe van de hooghgemelte Sta-
ten Generaci, in 'sGravenhage den
v'^en twintighflen
^e^icrahetfeflienhotidertvierenfefligh.
Was gepara-
pheert C.
Katm. vt. onderftonc ter Ordonnantie van dc
felve,
geKcckemN.Rnyfch.

J664·

Antwoordt vande Staten Generael aen den Heer e
extraordinarii Envoyé
Douwning, gbegeven
den
achtften OSiobcr felHen hondert vier en
feftighj^er by blijckt dat haer Ho Mog, niet
genegen Xjiin die van deWefi-Indifcbe Cempa-
gnie defer Landen te protegeren in eenige onge·^
grondeptetenfien van Dominien enek van Com-
mercie op de Kufle mtexclufie vanalli andcri
Natiën.

[ F ] r^ E Staten Generael der Vereenighde Neder-
|_^landen, doorghefien,geexamineort, ende
overwogen hebbende dc klachten by den
Heere
Downing extraordinaris Envoyé van den Ko-
ningh van
Grooi Brittannte», by feeckere fijne Memo-
rie inidato den
veertienden Augufti leftleden aen haer
Ho. Mog. gedaen, over endc ter iaecke van feeckere
Remonttrantie ofte
pvoteA door Johaa ya/cieniargi!,
Direélcur Generael van wegen haer Ho.Mog. ende dé
Geodtroyeerde Weft - Indifche Compagnie defer
Landen, opde Kufte van in Junio des voorle-

diergeüjéke en alle andere ongemackentuffcheh bey- nu voorgegeven wert door den voornoemden

de de Natiën alomme voor het toekomende ίςι^ beften 1 Dire^eur generael VaUkinbiirgh\, by het voorfchieve

ghe^

den Jaersy^/e» i/r/> geinfinueert acn

Francois Selwyn·, Agent wegens deRoyale Compagnie
vandeEngellche Avanturiers in
Cor?mmtyf>, waexby
den gem'elten Heere Envoyé
Downing iüftineertdat
den voornoemden
Vakkenburgh voor de gcmcl-
te Weft-fndifche Compagnie defer Landen, foudé-
pretenderen de gantfche Kuile van Cïe/»M, ghenàemt,
foo hy feyt,de
Goudt-Kuiï, eiidede aenhorige plaetfcj
mitfgaders alle Commercie op de felve, metexclufie
van alle andere Nacien , en purticulierlijck van de E»-
geÌ/ciìe, Sweden, ende Deenen ; hebben na rijpe delibe-
ratie,onde na leilure van de yoorfchrevé Remonftran-
tie ofteproteft, door den gemelten Heer
Donming na-
derhandt aen haer Ho. Mog. geexhibeert nevens feec-
kere fijn naerdei· Memorie in dato den
tTomtighften
Augufti oude Itijl daer aen volgende, oock haeralvoo-
rens hebbende laten dienen vande antwoorde door
den voornoemden Engelfchen Agent Stlw'^n, op
'tvoorfchreve proteft den
veertiende^Jmij voornoemt
gegeven, en aen den voornoemden Direàeur Gene-
rael Wi^ew^er^A gedaen infinueren, goefghevonden
den gemelten Heer Envoyé
Downing op de voorfz»
fijne gedane klachten mits deièn tot antwoorde toe te
voegen, dat haer Ho. Mog.
nieC fonder bevreemdinge
voorgekomen is, datmen van de zyde van Engelandc
als nu naer het verloop van jaer en dagh eenige dolean-
tien in brenght over een fimpel gefchrifte, naer dat be-
kent ende openbaer geworden is, dat de fubjedlen van
fijne Majefteyt niet metgefchrifcenalleen, felfsallae-
ge voor dato van het voorgeroerde proteft, maer oock
naderhant met openbare ghewelt ehde hoftileaöien
aen haer zyde (voor foo veel men uyt de beginfelen
van hare compdrtementen van het eynde , ende het
ooghperck van
defêlVe im prefumeeren) hebben
triachteii ei epdìuerenjiSttde oock foo
veel in Juer was^
metter daèdt ter executie gelekt,
e ven dat fel ve'twelc-

en O O R L O G Η 'tVier-én^'veérüghfle BoecL 11 ή

geprevenïeert werden, daer toe oock by defea gemelde j

Heer Downhigh eenige aenleydinge is gegevea by voor- _^

gaende Memorie vaii den jevmdtn May oude ftiiUeft-


-ocr page 137-

iiS S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ghefchriftegetìreténdeerttewefen · alhoewelhaer Ho.

__ Mog. na examinatie van hec voorfchreve overgelever-
de proteft, bevinden dat by de conclufie van dien daer
toe felfs nier en wordt ghecontendeert ofte eenighe in-
finuatie ghedaen, van dar de Engelfche Natie dc voor-
fchreve gheheelc Kufte foude hebben in te ruymcn>
ende alle TrafRck op defel ve te abandonneren, gelijck
het contrarie van dien al in den Jare
feflien honden een
ènfenigh
door defubjeaen van fijne Majefteyt is ghe-
fchiedt, namentlijck als op den
tionelfden Martij des
felvenjaers
drié kloecke Oorlogh Schepen ende ìtoìì
Fregatten voerende de Vlagae van fijne Majefteyt, ge-
komen zijnde voor
Cabo Verde op de Kufte van Africa,
den Capiteyn Holmes commanderende de voorfchreve
Vloote, gefonden heeft
drie Perfoncn van conditie aen
Uendrkk Wiilemfi. cop, Commijs van de Geodtroy-
cerde Weft-indifche Compagnie defer Landen iigh
doenmael aldaer bevindende, weicke voorfchreve per-
fonen uyt den name, ende door laft van den gemelten
Capiteyn ende Commandeur
Holmesden voornoem-
den Commijs
Cop aenghefeyt hebben, dat hy Holmes
voornoemt, exprefleordre haddevandenhooch-ghe-
dachten Koningh van
Groot Brittanmen om aen allen,
ende een yeder van wat Natie die oock mochten we-
ien , bckendt te maecken, dat het recht om te varen
ende te traffiqueren op dc Kufte van
Africa i van Caio
P'erde
af tot Caho de ionne Efperartce toe, coinpeteerde
aen fijn Majefteyt alleen, met (eclufie van alle andere
Natiën, infinuerende dienvolgende de voornoemde
Commijs
Cop, dat hy de faeckcn daer na foude hebben
tefchickcn, dat binnen κ^/ofte y^w» maenden ten
langhften de voorfz. Kufte by de Nederlanders mach-
te wefen ontruymt, gelijck allehetfelveaenhoogbft-
gedaghte fijne Majefteyt aenftonts na ontfangen adver-
tentie hier te Lande foobyMifti ve in dato den Λί^/ίβ
tìcintighpen]\x\\\ des voorfchreven Jaers als door mon-
de van del ■leeren Extraordinaris Ambafladeurs van
defen Staet doenmaels in Engelandt wefende, in 't lan-
ge endebreede is gereprefenteert, macr ghelijck die
van de gemelte Gcodbroyeerdr Weft-Indifche Com-
pagnie defer Landen haer door de voorfz. infinuatie
van den gemelten Capiteyn
Holmes, alhoewel defelvc
t'eenema^lendecompletelijck, jae felver in ftercker
termen was vervattende even het felve 't welck den ge-
melten Heer Extraordinaris En voyé teghenwoardigh
den voornoemden Diredleur Generael
Vakkenburgh

ghelieft te laft te leggen

en veel min metter daedtuytghelaeten hebben om de

riMB

geenfints bevo^t gevonden,
It uytghelaeten hebben om de
Engelfchen in de voorfz, Geweften vyantlijck aen te

taftiénj hare Forten in te nemen, hare Schepen te vero-
veren , ende voorts allerhande hoftileatìicnteghens
haer in 't werck te ftellen,oock onaengefien den felven
Capiteyn Ho/wfi noch daer en boven het Fort
S.Aa.
<i?r/« ende andere Plaetfen op de Riviere àe Gambia,
defen Staet ende die van de felve Geodroyeerde Weft-
Indifche Compagnie defer Landen vyantlijck afgeno-
men hadden, hebbendealleenlijck het voorfz. ghepaf-
feerde aen haer Ho. Mog. ende door middel van de-
fel ve aen den hooch-gemelten Koningh ghereprefen'
teert, met verfoeck vandifadveu ende behoorlijcke
voorfieninghej ten cynde foodanige denuntiatieende
infinuatie metgheennadruck ende feytelijck gevolgh
mochte werden bekrachtight, ghelijck dan oock fij ne
Majefteyt de goetheyt gehad, ende de rechtvaerdigheyt
gebruyckt heeft van de voorfz. aftie in efFedte te difad-
voueren, endeby Miffive van dato den
veertiende» Au-
gufti oude ftijl, uytdruckelijck te beloven, dat byde
lelve fodanigen ordre geftelt, ende die voorfieninghe
gedaen foude werden, ten eynde de voorfz. faecke niet
en quame te hebben eenigh gevolgh, ^t wclck aen de
ghemelte Weft-Indifche Compagnie defer Landen
cenigh nadeel foude toebrengen, fonder dat nochtans
daer op de reftitutie van het voorfz. afghenomen Fort
S, Andries is ghevolghc, onaengefien de iterative min-
nelijcke ende niet te min ferieufe verfoecken
ende in-
terpellatien daer toe aen fij ne Majefteyt ghedaen ende
'£ werck geftelt, foo konnen haer Ho.Mog. oock geen-
fints verwachten, dat die vande voorfchreve. Royale
Compagnie, door de voorfchreve remonftrantie ende

proteftatie van den meergemelte Direcüeur Generael
Valckenburgh, die het wederzijts gefuftineerde over
het privatif recht tot de voorfchreve Kufte, ende toe
alle Navigatie ende Commercie op de felve is ren-
voyerende aen de kennifle ende determinatie van we-
derzijts Heeren Superieuren, ende geenfints tot hec
totael deflogement van de Engelfche in die Geweften
is contenderende, in eenigher manieren foude willen
employeren, tot verfchoninge van de adlen van hofti-
liteyt, by haer op de Forten ende Schepen van defen
Staet, ende vande voorfz. Geoótroyeerde Weft-Indi-
fche Compagnie gepleecht, daer van hem Heere Ex-
traordinaris Envoyé particuliere aenwyfinge is gedaen,
by voorgaendc Refolutie ende antwoorde in dato den
negenden Augufti loflieden, met de verificatien daer
toe dienende, hem ten felven eynde foo nevens, als
oock nae dato de voorfchreve antwoorde ter handen
gheftelt, waeromme dan oock haer Ho. Mog. niet
konnen verwachten dat hooghftgedachte fijne Maje-
fteyt deghemelde fijne Subjctìen, in de voorfz. hare
onrechtvaerdighe occupatien fai willen ftyven ofte
patrocineren, maer ter contrarie aen haer Ho. Mog.
ende de befchadighde Ingefetenen van defen Staet,
fonder verder uytftel, doen hebben de reftitutie, re-
paratie ende fatisfadie van fijne Majefteyt foo direfte-
iijck, als door addres aen den ghemelten Heer Extra-
ordinaris Envoyé
Downing nu foo dick ende menigh-

mael verfocht, temeer, als hooghft - gedachte fijne
Majefteyt uyt voorgaendc hare Ho. Mog. antwoor-
den van datis refpedlive den
vyfden Junij leftleden.

ende vijf en tviintighilen der voorleden maendt fai ghe-
lieven te confidereren ende af te nemen hoe verre haer
Ho. Mog. geeflogeert zijn van alle ghedachten om dc
Subjeften van Sijne Majefteyt van de gantfche Kufte
van Guinea, ende van alle traff"icque op de felve te
willen verdry ven ende pri veren , ende voor foo veel
den gemelten Heer Extraordinaris Envoyé mede ge-
lieft te allegeren, dat in de voorfchreve Remonftran-
tie ofte proteftatie van de gemelte Diredteur Generael
Valckenburgh, fouden influeren eenige incivile termen
chocquerende de voorgeroerde </r/> Natiën, te weten,
de
Engelfche», Sveden ende Deentn , foo verfoecken
haer Ho.Mog. dat den felven Heere Extraordinaris En-
voyé figh ghelieve te laten dienen van de voorfz. ant-
woorde by den voorgeroerden Agent Selsyn, op de
voorfz. Remonftrantie ende proteftatie aen den meer-
gemelten Direfteur Generael
Valckenburgh ghegeven,
ende houden haer Ho. Mog. haer verfecclcert dat fijne
Majefteyt de felve antwoorde examinerende, figh vol-
komentlijckovertuycht fai vinden, dat haer Ho.Mog.
veel meerder ftoffe ende reden foude hebben om over
de ingredienten.van de felve antwoorde, foo ten aen-
fien van de materie, als ten aenfien vande aenftoote-
lijcke ende infoiente termen daer inne ghvbruyckt, te
doleren, ende r^aratie te verfoecken, dan die vande
voorfz. Royale Compagnie ghehadt hebben, om over
de voorfz. remonftrantie ende proteftatie van den
meergemelten Diredleur Generael
Valckenburgh aen
fijne Majefteyt ende door middel van de felve aen haer
Ho. Mog. klachtigh te vallen ; Aldus gedaen ende ge-
arrefteert ter Vergaderinge vande hooch-gemelte Sta-
ten Generael in den Hage den
achtflen Odtober/i^iro
hondert vier en feiiigh. Was geparapheert H. Gockingsj
Onderftont ter Ordonnantie van de felve, gheteeckeni
N. Rnyfch.

Memorie van den Heere Extraordinaris Envo-
ycDowning, daerbyblijckt, datfijnE.figh
volkomentlijckvoldaen ende vernocght ge-
houden heeft met de Procedueren tegnens fc-
kere Perfoonen geintenteert over bet am-
placken van feecker Biljet.

[G ] Τ E fiulfiffi^ Enveyi extreord. ie faMajeSt
- i ,i tres-iacriedelagrandeBretagHe,é-c,eftatUimr
iourdhuy avtrty de itnnt main tt qui efidi pint

trdaa*

1%


-ocr page 138-

riiÓA. orimnè par U Cour d Hoümde. potir repàrer & mettre a
_ couvert l'hmtneur du Royfan Maijire. a l'efg^rddu grand
" g^rQ„t&iudignité defuispeucommisenversluy, far les
papiers
qu'oa avoit affiches en (es pais cantre fon Alteβe
Royale, fio Frere tmique, é" fue ladtte Cour a ampHfiée
la proclamation depuis ^eupubliée en cetteplace touchant
ladtte affaire , é' commandé juePaffichemeuti^publica-
tiou d'icelle Joit non Jeulement faide tcy, mais au0 ea
toHtes les autres Villes d'Hollande , ou ceslibelles infames
vnt eflé afficbés ^ particuherement a Dordrecht, Amfter-
dam & Rotterdam, d'avantage qu^outre Ie chafliment'
desja faste au Procureur de la Haye, elle a auffiorionnée
Proces cantre ceux qui l'avoient ajfkhés a Dordrecht t Am-
fier dam é" Rott erdarn.

Ledit Envoyé extraordinaire declare au nom ^par or-
drc du Roy fin Matfire i que la fatisfailion fufdite efl
aireahle a fa Ma]efle', pour autant qui touche la Province
d'HoUande, atteniavt que ladite Proclamation ainfi em-
plifiée foitpubliée ; Et require qu'ilplaifea leurs Seigneu-
ries de donner ordre que la SentencepronoHcee cantre le-
dit Procureur de la Haye foit remife, ér qu'on ne procédé
plus contre ceux qui ontpubliés lefdits papiers a Dordrecht,
Atnfierdam, ^ Rotterdam, ou en aucun autrepart d'Hol-
lande.

De furplus ledit Envoyé extraordinaire, en fuitte de
fes ordres. demanie f(avoir, ce qu'on a fait en Zelande
lontre ceux qui ont efie l'Autkeurs dejdits Liitüès, ^
qui ne lespuhlieroyent feulement la, mais les ont auffi En-
•voye's en la Province d'HoUande, φ· par einfibienplus
toulpables que ceux d'Hoüande ', FaiiialaHayece ly d'A·
wil IÌÓ4. S, Angl, Signé

G. Do wning.

£G] Γ E foubflgné Envoyé. extraordinaire de fa Ma·
J i jeftè tres ficrée de laGrandeBretagne^

ayant examiné les pieces qui luy ont eflélivré
hier par l'Agent de Heyde > touchant ce qu'on a fait enZe-
lande pour hs Libelles infames depuis peu afficez contre fin
Altere Royale Ie Due de
Jorq, ié" les ayant confiderò é"
compare avec fes ordres ^ inflruSiions touchant eet affaire,
declare que ee qui a efiè fait efl fatisfaBoireauRoyfon
Maifire, defirant en fin jtom que les Sentemes prononcèes
contre les Autheurs defdits LibeUes lèr (ontre Ie Procureur
qui les affichoient en Zelande foyent revot^uèes : FaiEt a la
Hayece ifMay\6Gif.fiil.vet, Signe'

G, Do wning.

DEn Onderghefchreven extraordinaris Envoyé
van fijn Alder - Heylighfte Majefteyc van
Groot
Brittannien > &c zijnde van daegh van
goeder handt bericht, wat vorders by het Hof van
Hollandt is gheiaft 1 om te repareren d'eere van den
Koningh fijn Mcefter> ten acnfien van 't groot af-
front ende onwaerdigheyc onlanghs tegens hem be-
gaen doorfeeckere Bil letten, die men in defe Landen
hadt gheaffigeert teghens fijn Coninckiijcke Hoog-
heyt, fijn eenige Broeder , ende dat het voorfz Hof
alhier de onlanghs gepubliceerde Proclamatie, raec-
kende't voorfz wcrck heeft verbreydt, endegelafl:>
dat d'afExie ende publicatie van't.felve niet Sleen-
lijck hier gedacn werde, maeroock in alle de andere
Steden van Hollandt j alwaer die infame Billetten
fijn aengeplackt ghewccft , infonderheydt tot
Dor-
drecht , Amfierdam,
ende Rotterdam ; Hoewel niet
tegenftaende de ftraffe aireede gedaen aen den Pro-
cureur van
àznlìaegh, foo heeft fy oock gekft te pro^
cederen tegensdie het felvc tot
Dordreght j Amfierdtm
ende aen-geplackt hadden.

Den voornoemden extraordinaris Esw^ffverklaert
in de naem, ende door lail van den Coningh fijn
Meeller dat de hoven-gemelde làtisfadìie fijn Maje-
fteyt aengenaem is , voor foo veel de Provincie van
Hollafidt aengaet, afwaghtende dat de voorfz Pro-
clamatie alfoo werde ghepubliceertj Ende verfoeckt
dat hacr Hoogh Mog. ghelieven te belaften , dat de
geproDuncieetde
Sententie tegens den voorfchreven
Procureur van den Hage werde gheremitteert, en-
de dat men niet vorder procedere teghens die de fel-
ve Papieren tot
Dordreght3 Amfierdam, ende Rot~
■ terdam,
of in eenige andere Plaets van Hollandt ful-
Icn gepubliceert hebben.

Den Ondergefchreven extraordinaris Envoyé ver-
ibeckt wijders te weten , wjt men in
Zeelandt ghe-
dacn heeft tegens die d'Autheurs fyn gewceit van de
voorfchreve Libellen, ende die de fclve riet alleen
aldaer fouden hebben ghepubliceert, maer hebbea
de felve' oock ghefonden in de Provincie van Hol-
landt , ende dienvolghende fchuldiger als die van
Hollandt.

Ghedaen in den Hage den v'^fthienden April fefite»
hondett vier en feSiigh.
Üt, Ang.

Geteeckent

G. Do wni ng,

DEn Onderghefchreven extraordinaris Envoyé
van lijn Alder-heylighfteMajefteytvan Grooc
Brittannien j &c. ghe-examineert hebbende de
ftuckcD, die hem gifteren door den
Agent de Heyde
over ghelevert zijn , noopcnde 't geen men in Zte~
landt
aengaende de onlanghsgeafBgeerde infame Li-
bellen tegens fijn KoninghlijckeHoogheytden Her-
togh van
forck gedaen hecfc endedeftlvegeconfide-
reert, ende met fijn laft ende Inftrudien raeckendc
die faeck overwogen hebbende, verklaertdat'tgee-
ne gedaen is den Koningh fijn Meefter voldaen heefr^
uyt deflelfs naem wenfchende dat de ghcpronuncieer-
de
Sententten tegens d'Autheuren van de voornoem-
de Libellen, ende teghens den Procureur die de fel-
ve hebben aen gheplackt in Zeelandt, werden ghe-
revoceert.

Gedaen in den liigc^άeaw.er40nl·Λa.yfeβh^e»h6n·>
dert vier en fefiigh. St. Ret.

Geteeckent

G. Do wning.

Refolutk van de Raden ter Admiraliteyt tot Am»
fier dam , daer by hUjckt dat het Schip ghe-
naemt
dc Handmeid, ftlfs fonder betalinghé
van eenigh bergh-loon aen de Éjgenaersisghert-^
fiituem.

Extraft uyt dc^ Notulen van de Befoignes
van 't Collegie ter Admiraliteyt, reL
derende binnen Amfterdam,

Dmgfdagb den\i]iùàmàcxijuly 166^.

[Η] TS gelefen de hier nevensgaende geannexeerde
X Requefteenbygeleydcftucken, overgeleyc
by
Hendrick ende Cerei Gerard , raiti^ders
Robbert i/jf/r. Kooplieden hier ter Stede, reclaman-i
ten van het Schip de Hd«i/wii</j als laft ende procu-
ratie hebbende van de £ygenaers ende Inladers ia
Engelandt woonachtigh > zijnde het felve door dea
Schout by Nacht ÏVow/», de voorledene Winter uys
handen vande AlgierfcheRooversgelibereert, ende
alhier ter Stede pp gefonden > oock een ghedeelte van
de ladinge door den Vendu«Mecfter
Deh op ordre
van defen Rade > publijcquelijck aen de meeftbie-
dende verkocht j om van bederfbewaert te worden»
ten behoeve van de geene die daer aen gherechtight
fouden mogen wefen, verfocckende de voorfchreve
Reclamanten om redenen by haer in de voornoem-
de Requefte ge-enarreert j dat het voorfchreve Schip
ende Goederen, aen hun wederom gcreftitucert mo-
ge worden j waer opgedelibercert , endeinachcinge
ghenomen wefende het gerapporteerde van de Hee^
ren Gedeputeerden defes Collegie, laecft wederge-
kecic uyt 's Graven-hage > noopcnde de intentie s

tnde

en OORLOGH 'tVier-en'-'veertighfie BoecL 11 ρ


-ocr page 139-

SAKE Ν van -S Τ A E Τ

Μό

ΐδίΪΑ. incliòatiè van de Ho. Mög. Heeren Scàtcn Ge-
> - neraei, omtrent degelegcntheydtvaDhetvoorfchre-
ve Schip ende ingcladene Goederen, alle in Enge-
landt te huys bchoorende, als breeder te fien by de
voorfchreve ftucken de Requeite annex, endedaer
op gehocjrc zijnde de confiaeratien van de Heer Ad-
vocaet
Ïijcael dcfes Collegy, is otn goedc redenen ,
ende vertrouwen van diergclijcke bejcgeninghe ten
oplichte van de Ingefetenen dcfer Landen , in fooda-
nige occafiein Engelandt te fullen ontfangen , goedt
gevonden , ende gerelolveert, het vüorfe Schip eude
ingeladene Goederen of hetprovenu van dien , voor
foo veel de felve verkocht fijn buytm forme van pro-
ces , aen de voorfi reckmantie ten behoeve van de
Eygenaers ende Gcintcreffeerden > (onder betalinge
Vdn eenigh bergh-loon te reflitueren, mits betalen-
de alleen de onkoften in het op-bren'jen , bewaecken,
ende bewaren, als andcrlints gevallen, tot taxatie, ende
moderatie van dcfen Rude in cas van difficulteyt, daer
naer den Ven;iu-Meeiter;dcfes Collegy, ende allen
anderen dien het aengaen mach , hen fullen hebben
te regu'eren, ende fai Èxtradt van defe Refolütie wor-
den over geionden aen de hooghgemelte Heeren Sta-
ten Generaci om de felve te konnen dienen , fuicks
ende daer hare Ho. Mog, fullen bevinden te behoo-
ren, Was geparapheert C.
't Hoe», Onderilont, naer
Collatie bevonden te accoirderen,

Geteeckent

H.deWtldt.

■ . -. λ: ■

L tj0, vttn fakm aett de Inge fttenen van de Kontnck-
rijcktnEtìgchnàx.,
Schotlandt ende Yerlandt bj
den Hoogm Raede t^fed^rt Jumj
fefthien hondcrC

(έΆιφgetermmèeTtendeafgedaen. ; · -»

■ ■· -

[I] T^E faecke tü^iiiheniVillemLauwer voorhcm
JLy feiven, ende aJs laft ende procuratie heb-
bende van
Thomas Lauwer bcydc woonende
in
Engelandt, eerft Impetrant in cas van anticipatie
ende naergeappellccrden.

Contrfl.

De nacile Vrienden endë Erfgenamen eé
tan 's Moederszijde
V3n Nko/aès Lauwer Appellan-
ten , de voorfchreve Appellanten al te famen zijn-
de gheweeit Ingefetencti defer Landen , ghewoont
hebbende
lot Zirtckz^ee 3,in's Graven^hage , ende
elders.

Geprofiuncieert den' vyfthienden]anyfeflhhn hov
dert Jefligh,
ende vcrltacn voorden Geappelleerdens
die by de felve Sententie een fcerconfiderable en im-
portanteerfFenis, foo in onroerende àls roeretide goe-
deren geconfiftecrt hebbendé, foo
in HeUandt ia
Zetlandt
gelegen is,geadjucecrt, ende d'Appellanten
gecondemneert in dei boete van de lequeltc Civile
ende van appel, mitigadcrs ia de koAc van de Pro-
ceflc.l·; iv;: ·,

• iiWilletn Spang j Bedienaer des Goddelijcken Woorts
tot
Middtlburgh in Zeelanit . als cmjunéia Perjona
aen ghenomen hebbende de Vooghdye vandc Kini-
dercn van
v/ïfieniFatritkSntge ■, in fijn leven FaiSoor
vamde Schotfche Natie ter Veere y vervanghende
Joris Stttge Oom Paternel van de vqorfchreve Kin-
deren woonende in
Schotlandt Imp^stranc in cas
d'àppeUi I .rjft ■„ 'fUjüj· ■ . ^

■ ■ 1 · ■ r;·· ' ■■

jïj^ii.'jijiMiijrn : ,, ■· Contra· : " i- :,. .. .
■ •. ^(i^'c .. · ---rji.i 1

De Gurateurs overiden Boedel mn ThomasLmif-
-woonende binnen de voorfchreve ^pidtVeere ,
aijnde ghewecft Ingeietenen van de Stade van der
Veefe .. ende't recht van andefe Crediteuren van den
Boedel 'van den iclven
Limifden , alje mede in defe
Lenden woonende > waer genomen,hebbende> Ge-

Geprönuncieert ótTin)^enf»'mtigkfiea]\inyfefiiea lögA
hondert fefligh,
endedaer by tenieteghedaen'c νυη-
nifle van den Gerechte der bcadt
Veere ^ ende de koften

ienfeert.

lecke tuflchcn Willem Hotewart, Fïconte de Staf-

gecompe
£en fai

fort Impetrant in cas de appel, contra
tiius Gedaeghde in 't felve cas.

Ghepronuncieert den tineeen twintighfien Decem-
ber feflhien hondertfèfitgh
j is verftaen vour Gedaegh-
de den voorfz Impetrant door üjn bediende, voor den
■Reghrer hebbende verklaert of doen verklaren, de
fchuldt van den voorfz j"'»"'^deughdelijck ende op-
recht te
Zijn, ende dat hy oock behoordebetaeltte
werden, doch mits de meublcGoedeiendervoorlz
Staffort gemaeckt, ende daer uyt hy de voorfz beta-
linge foude hebben moeten doen, hem door andere
waeren t'oorbruyck ghemaeckt , fuftineerden fijne
voorfz bedienden dat hy met de voori'z batalinge niet
behoorde te werden gegraveert.

Gyfiert Ockcrifz oudt Ëurgcrmeefter totZiridzee
voor hem feiven, ende als vervangende lohau Ockertjn^
Bailliuw der felverStede, enàelacobCromftrjenonùx.
Schepen aldaer, zijnde geweeft Erfgenamen
flato van 's Moeders Zyde van Nicolaes Lauwer Ge-
gij feldens ende Excipientcn ,· ConuàU^illcmLsuwer
foo voor hem fdven , als procuratie hebbende van
Sir
ThomasLauTfer^oontïi\it:ioiLouden, Impetrane
endege-excipieerden.

Geprönuncieert den'feven en twintighflen']zT\\i'xn\
fefihien hondert een en fcfitgh >
ende zyn il'Excipicnten-
geordonneert, on vermindert haer geproponeerde ex-
ceptie t'antwoordcD,

lames Bunce, als Erfgenacm van laynes Bunce fyn
Vader ende Executeur van des felfs Teftament, im-
petrant van Mandament van reformatie , contra P/tf-
ter Baudaen Courten Gedaeghden.

Geprönuncieert den njter en Februarij

feflhien hondert een en feSiigh «ende den Impetrant ver-
klaert by 't vonniffe van
Middelburgh in queftie niet
befwaèrt,
cum {άηαύ" exper.fis.

Wiüiatn Lauwer, foo hy procedeert Impetrant van
Gyielingeende Ge-excipieerden, contra
lacohCro^-
flrym
voor hem /elven ende vervangende de naefte
Vrienden ende Erfgenamen
ab inteftato , van 's Moe-
ders zyde
Vin Nicolaes LauverGegyieXdens ende Ex-.
cipienten.

Geprönuncieert den feflhiendenMmtfeSÏhienhon'
dert een en feSligh ,
ende de exceptie gherejeàrcert,
voorts de Gegij feldens ghecondemneert in de koftea
van de gijiielinge , ende
twee derde-parten van de
koften van den proceiTe, ende is daer by tot voor-
ëeeJ van de voorfchreve Impetrànten verftaen , dac
de Goederen by
Nicolats Lauwer aeo geilagen , warea
vry van
fidei commis, endedatdecoftuymen vanZi-
Tickz.ee de Ingefetenen ordonnerende, een derde-part
haerder Goederen te moeten laten aen de naefte Erf-
genamen
ab intestato, alleen difponerende over roe-
rende Goederen, ende die binnen de Stad Zirick'zee
gelegen waren. 1

Willem Gamer Impetrant, in cas van reformatie»
contra
Pieter BoUe 1 woonende tot VliJJinghea j ende
Adriaen lolijt v/oonende tot Aitddelhrghj Gedaegh-
dens, ; i' t

Ghepronuncieert den vierden Junìj/e^hien hondert
een en feftigh t is te
niette ghedaen de Sententie van
den Raede Provinciael i ende de Gedaeghdens elck
in folidum gecondemneert aen den Impetrant te ver-
goeden, &c. :!

lan Danielfa Capiteyn van den Schepe genacmt de»
Eduard, en lan van Londe»
Impetrant Tan Mande-
ment
in cas de appel, mitfgaderȓerif
Klercki
en ^λ» , principale geinterelïeerdens

haer volgende voor-baer intereft contra Capiteyn;
Lambert Bartelfi, ghccommandeert hebbende 't Fre-
gat de Zeeujen Leeuw ; Everhard Gyfilmge Burgernaee-
ller tot
Vltffingen-, ende Conforten, Reeders van dea
voorfziSchepe j mitfgaders Bewinthebbercn van de
Geodroyeerde Weft.Indifche Compagnie met de
felve gevoeght > Gedaeghdens. .

Gipror


-ocr page 140-

en OORLOG V 'ur en Vesrüghfle Boeck. I Zl

../i GeDronundeert den aéthndtu February feftienbtis-
" dnt ,i^enleflighcndcdaethytemette scd^cn,
'tvon-

niiTe van den Gerechte van in queftie, ende

delmpetrantenhareeyfch, endeconduiie tereerfter
inilanciegedaen ende genomen gheadjudiceert, ende
2.vn de Impetranten daer by geic^udiceert
twee m ventig
cneeniialvekillen Suycker, diede voorfchreve 3«"
VaniJfa. fuftineerde vry te hebben bedongen, foo wan-
neerhv uyt
Lhhnm naer Βηκ'Ι ( voor reeckeninghe van
cenige Portugyfen ) zijnde gefeylt, ende van
Erax.iJ we-
derom komende gheladen met veele kiften Suycker
voor Portugyfen aldaer verkocht j ende naer
Lisienin
ehcdeftineert, doordevoorfc Lambirdt Bmelfi.. in Zee
was aengedaen, cn fidi overgegeven hadde, en hebben
de voori chreve Impetranten by accoort voor de voorfz
kiften Suyckergenoten, fuyver ontrent</«ƒƒ««(
guldens.

RoWtrt j<«i/if>»SchotsKoopman, ter Veer in Zee-
lant Impetrant van gyftlinge, contrade Heer Jeiaa
Kien Gedeputeerden ter Vergaderinge van de Ho. Mo.
ffceren Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den, gegyfelde.

Gepronuncieert den eirften Aprilfeflim hsnien twn en
ftfligi ende den gcgyfelden gecondemneert gyielinge te
houdentertijtende wijlen, &c.

SfflienhtiJenJriee» feft'gb Getrge Caytuw , hem feg-
ghende by den prerogativen
Hove van Enghelandt
gheftelttezijntot adminiilratie overde ongeadmini-
itreerde goederen van W/Wem in fyn leven woo-

nenóetotLüMdin, requirantende geexcipieerde, con-
tra
Jaccb Vergens Bewinthcbber van de Weft-Indifche
Compagnie tot 3 gherequireerde endeexci-

pient.

'Gepronundeertden twulfden May ftflienbsndert drU
infepigb,ende
daer by de gepreponeerde exceptiegead-
mitteert, alfoo den excipient de voorfz
Ρ ergens een Bur-

gervanAmfterdamtereerfterfnftantievoorden Ho-
gen Rade InHoIlant (ordinaria alken Rechters infee-
ke van appel pofleifòiren ende Zee-iaecken ) ten peri-
toire hadden geconvenieert.

hbm Koapi;nan tot Galloway in Trimt, Gedaeg-
den in cas van anticipatie en appellant, contra
Lieven
jFkiij^ Λ Mwf Geappelleerde.

Geinterloqueert den een en twiniigbflen November
fifiienhuderr drie enfeftigH ende daer by ander ieeckere
Mithen afgedaen, de daufule vto inhibitie den Appel-
lahtVerleent.

" StfUenhoniertvrerÈnfefiigh Meefler JindrieSvan Swaeiif-

tÀ^^iAàvocaeulsM ende procuratie hebbende ran
M<»-^ri><rrf'Oró^-,aIiGroot-Moedèrvan's Moedersiy-
de éndfe Vooghctóllé van C/f^i/r Impetrant," om-
mi de ornémenten van den Proceffeabnte nemen,
confra
Tbumas Chffcher, mitfgaders de verdereEr&ena-
men van Irtfii αί/ιίΓΐ?Γ Gedaeghdens.
Ge|)rónundeert den
v^den ApriJyiy?/<»Ww vitrea

fefligb,eaiyn djc· GeÖaègdensgheCondemneért d'òfne-
rt eiiten Van de Pioceffe aen te ne ra en, niet tegenilaën-
dé ÌM«r//'0)-(ie;=Móeder van de voorfz jinna C/,/cAfr'tfe-

Vmctsdefert hadde
lat^'foopert.ende de voorfz
Margareta d Ornej daer inne
ni<ST bekent *as geweeft.

-[Piéter. Goitbals Góopman tót'Amiierdam Impe-
trmtj contrar ende Cbm-Us Getardts, als aft
^e/jwc^tichebbendèvan
Richard Fmb Gedaegh-;

- è^pronimcièert deh «« » dertìghàià MeyfiHenh^
^i^htenfepigbi tndk^ den Iihperrant' Verklaert niet
i^tcondemnatie in :de boetèn ende kb-'

V··'·'^ .'..OTjJib ïi 1'' J!- · ' .'■.■.

^ den Hove νm B&Uam,
« .. Zetlmtyen ftrieflant af^edaen, federt de
-jh^rfleitìtige^anaKarddetwedetn^

en Trlanf,

[■I3. jTkEWeduwaenErfgenamen vìXiUfias Br*éei
n-^Is-^^ri:. Cbopman tot Ur/m^i» in E^ghe-
V Deel.

landt, naderhandtgewoont hebbende ter Vtere, Impe-
trant in rau adie, &c. contra
Ctrnelis de Grane Gedaegh-
de.

Is op den «n en iwintigbflen December feflie» hindert ten
en fefiigb
Sententie gepronuncieert tot voordeel van den
Impetrant.

IfabelUïenften EyCTcherfTeinrau adlie , contra Ïieter
Steetibuyfen
ende Evert vm Dupen Verweerders.

In Septemherfefiitnbandtrt tiueierifejligb , Provifionele
Sententie ghepronuntieert op den
viir en twmtighfien
O&oherfiftienhcndertdrieenfifligbyis
daerinne Senten-
tie ten principale ghegeven, beyde tot voordeel vandc
EyiTcherffe; waerby de voorfchreve Vcrweerdersfijh
gecondemneert, als Borge gebleven zijnde voor eenen
Jdam Mafcn Engelsman, gewoont hebbende tot TLochdliy
aendenEffcherfferste moeten voldoen'tgunt defel-
veMafin in denjaere Jefiienhmdtrtfevenenvifftigb had-
de ontfangen over een erfiènilTe ghevallen inden Jare
fe^ienbondert vijf en veertigb , daer naer de Eflcherflè
eerftein den Jare
fepienbmdert fifligb begon te verne-
men.

leban Meuren Coopman tot G/afitu,EylTcher in cas van
indemniteyt, contra iyic^Ci^^w Coopman tot
Jmfter-
d«m
Verweerder.

Waer inne eerft d'exceptie by den Verweerder ghe-
proponeert is gherejetìeert, endein Junio
frftienbon-
derfvier enfefiigb
definitive condemnatie ghegaen tot
lafte van den verweerder; De faecke is eerft in het begin
vzndenjarefeflienhindert vieretifefligb ofteinhot laet'-
ile van December
feJlienhnnJert drieën fefiigb begon-
nen.

GuilUaume van de Voert Coopman tot ^mflerdam , als
procuratie hebbende van
H'iUim Ryder Coopman tot
licAflinEngelantgedaeghdeinrelief d'appel, contra.
Laurentio Metti mede wonende tot AmfterJam , als fpeci-
alelaft ende procuratie hebbende vaö
Stepban» Amnny
Coopman tot Antwerpen.

Is de felve faecke afghedaen den een en twintigften T)e-
cemberfeflienhondertdrieinfeftigh
totvoprdeelvande Impetrant relief d'appcl, endeby
den gedaegdeen fuccunabentalsgheoordeelthebbende
daer by te wefen niet befwaert, naer voorgaende advijs
van Rechts- geleerden geacquiefeert.

Dit fyn faecken diemen heeft konnen naefpucrcn djit
by den Hove op de voorfchreve tyden afghedaen 2,ijn,
enwerdender noch dickwils by uyttinge van advJjfen
afgedaen, diemen foo niet en kan opfoecken, en wert
niet gelooft datter twee Eneelfche faecken fuHen kon-
nen aenghewefen werden die in ftaete van wyfen 2,ijn>
ende gefolliciteert werden.

Miffive van de Staten Generaci, aen dé Köi
ninghvan Groot
Brsttannieriy waerby
blijckt dat haer Ho, Mog. al in den jare
fiflienhmdert een en fefliglb aen fijn Ma-
jefteytgeklaegt hebben over de feytdijc-
ke proceduren doenmaels by Capkeyn
Homesio^ de Kufte van Africa geplèegc.

SlitE.

[K] τ EsDiredleursdela Compagnie des Indes Oc-
JL' cidentales eft ablie en ces Provinces fous noftre
adveu & privilege » nous ont repreienté que Ie
iijour de Mars dernier trois grands Vaifleaux &deux
Fregates, portans Ie pavillon d'Angleterre, ayant moii-
illél'anchreàlaRadede Cabo Verde, furia coftéd'A-
frique Ie Sieur Hums, commandant cette Fiottie,
auroitEnvoyé troisperfonnesde conditionsa Henry
Willems Cop j Gommis en ces quartieri là pour là mef-
itie Compirne, léquel fe trouvoit a lors a la mefme Rà-
de dans un VaiflèauMarchand, &luy auroit fait dire
' qu'ilavoitordrè expres de voflre Majeftéde faire en-
' tendreatouteslbrtesdeperfonnes; dequelqueNatiofi
qu'ellesfuflènt, que Ie droit de Navigerfur Ia cofté
d'Afrique , de puis Cabo Verde jufques au Cap
de Benne Efperanee, Scd'v «afigtier, appartenoita
% voftre


-ocr page 141-

l66if. voftreMajeftéfeule, arexclufiondetouslesautresj&

__ainfyque Ie Gommis auroita diipofer les affaires , en

ibrte que dans cinq,fix, ou fepc mois ou plus il eull a def
logef , &a abandonner cene corte , que mefmel'un
des trois Envoyésauroit dit au Commis,que cependant
ilsferoyent un Voyage furia Riviere de Gambia , &
qu'en effedt, ces cinq Navires ayant pris cette route, fe
ieroient faifis de 1'iile de Boa Vilta,aurrement nommée
riilcauxChiens, fituéeatroislieüésau deflousde celle
de S. André, & plus bas de quelques autres places poffe-
dées par Ia Compag. ou ils ont fait un fort, par le moyen
duquel ils embarailènt & etnpefchent la Navigation de
cette riviere,en fuite de la declaration duCommandeur
delaFlottCjfaiteàunVailTeauMarchandFrancoiSjqu'il
nelapermettroitaquique ce foit , tantqu'il lepour-
roit empefcher. Nous ne faifons point de difficulté,Sire
de faire Ie redt dece qui s'y eli paiTé tout du long, parce
que nous ne doutons point, quevoftre Maj erte ne foit
pas moins furprife,que nous fommes«lkinués d'un pro-
cede lì irregu ier, & fi contraire au droicft des gens. Les
habitants de ces Provinces font enpoilèflìonpaiiiblc ,
depuisla premiere fondation de la Compagnie, de plu-
fieurs placesfur la colle d'Afrique, dontils ont conquis
une partie fur les ennemis ouverts&declare de cetEftat;
& vosfujets, Sire, les y viennent troubler,6cpretendent
lesencha(rer,pourfe mettreenlapoireflìoin,fans aucun
droidny tiltre; Nous ne craignons point de dire, que
nous ne pou vons pas nous perliiaderjque ce foit l'inten-
tiondevollreMajefté, depermettreafesfujcts, bien
loin de leur commander d'en ufer de la forte avec ceux,
qui ont l'avantage, non feulenient d'avoir vefcu dans u-
ne alliance fort ertroite avec Γ A ngleterre depuis la naif-
iance deRepublique, maisauffid'avoirdesaufleuran-
ces toutes particulieres del'amitié &de l'affedtionde
. voftre Majefténous ne pouvons pas nous imaginer, que
voitreMajeflé, fe porteauneciofequin'apointd'ex-
emple j & qui eft direétement contraire au droifl: efta-
bly chj confentement de tous les peuples.Ceft pourquoy
nous croyons luy pouvoir porter nos plaintes,& luy de-
mander reparation d'un attentar de cette nature , faid
par quelques uns de fes fuj ets, contre la raiiòn & la j ufti-
ce, lapriantdevouloir coniiderer, que nous parlons
pour la coniervation d'un droit, qui nous eil acquis & a
nosfujets, a tres bontiltre,&pour]apo(lèlIìòndeplu-
fieursplace^quinenous peut pas eibe diφutèe , non
plusquelalibertèduCommerce, que[nousavonsdesja
iiir certe cotte la, & que Dieu, la nature & le droit des
gens nouspermettent d'eftablir par tout ailleurs, ou
nous le pourrons faire, fansvoiler lemefmedroiftfur
lequelsnous nousfondons. Etainfynous ne doutons
point, que voftre Maj erte ne nous rende la lurtice, que
nous luy demandons, &qu'elle ne faffe des defenfes
tres expreiles & tres-rigoureufes afes fuj ets, de quelqu e
condition ou qualité qu'ils puiffent eftrc,de troubler les
nortresen leur Navigation & Commerce, &encore
moins en la poflèffion paifible du droit qu'ils ont pre-
fentementen celle du Commerce & de la Navigation
fur la cofté d'Afrique, dont ilsjouiffent depùisplufieurs
annécs ; Nos Ambafladeurs extraordiaares, qui font
prelèntement aupres de voftre Maj erte, ont ordre ex-
près d'en fàire initance,&nous l'en prions treaffediuen-
fement, nous aflcurans que la lufti ce de noftre priere ne
fera pasfans efficace aupres d'un Roy , quinevoudroit
regner que par elle , & dans cette aifeurance nous con-
tinuonsnos voeux, ce qu'ilplaifeaDieu.

SIRE-,

• ■ !

AFfermij· la Couronne & le fceptre de voftre Maje-
rtè, &]uy faire goufter les fruidts de la lurtice, &
delapietèfur laquellefon throne doit eftre fendè
pour elle & pour làporterite a jamais , ala Hayeen
Hollande le ζ8 luiUct 1661. eftoit paraphe N. I.
Alulert , vt. plus bas de voftre Majertè les bien
huriiblesServiteurs , lesEftatsGenerauxdes Provin-
ces Unies des Pais Bas , par Ordonnancc d'iceux.
Signe . iiKj ■· . , ■ ■ ;.

N. Rurscit. Γ : ■ ' α,:j

1 IZ

SIRE,

DEBewinthebberenvande Wert-Indifche Com- ""
pagnie in defe Provintien met onfe toertemming
en Privilegie opgeregt, hebben ons vertoont hoe
dat den 12. Maert laeitleden, drie Groote Scheepen en
twee Fregatten voerende d'Engelfche Vlagge, haer an-
ker aen Caie Ktrrfi op de Cuft van Africa gheworpcn
hebbende, foude den
Heer Uums Commandeur van dc
voorfchreve Vloote drie Perfoonen van Conditie
ghefonden hebben aen
HendrUk^Willmfe CtpsCom-
misaldaerweghensde voornoemde Compagnie, de-
welcke figh doenmaels bevond op de felve reede
in een Coopvaerder , ende foude hem hebben doen
aenfeggen dat hy exprefle laft van Syne Majerteyt had
aen allerhande Peribonen te doen verrtaen , van wac
Natiedefelve fouden itiogenfyn,dat'trechtvanNa-
vigatie ende om te handelen op de Cuft van Africa van
Cah Vtrdi of I tot aen de Caep de Btntii ifperance toe al-
leenlijck aen U Majefteyt toequam , met exclufie
van aUe andere, ende alfoo dat de Commis defaec-
kenfoudehebbente difponeren in diervoeghen, dat
hy
hinnea-uyf, jh cfte /«wnMaenden , ofte meer
vandaer foude hebben te verhuyfen , ende de voor-
fchreve Cuft te verlaten; dat felfs eenvandedrie af-
gefondene aen den Commis foudeghefeyd hebben,
datfy onderwyl eenreys fouden doen op de Rivier
de
Gambia , ende dat die vyf fcheepen ineffed: den
voorfchreve wegh nemende haer fouden meerter
ghemaeckt hebben van't Eylandt Boavirta , anders
genaemt't Honden Eyland, gelegen drie mylen on-
der dat van St.
Andrits en beneden eenige andpre Plaet-
fen de Compagnie toebehoorende, alwaer fy een Fort
gebout hebben door 'twelcke fy ambaraiferen en belet-
ten de navigatie vande voorfz Rivier,in gevolge vandc.
verklaringe vanden Com mandeur vande Vlote gedaea
aen een Franfche Coopvaerder, dat hy 't felvc aennier
mantterWereltfouden Permitteren ,iblanghy heC
foudekonneniieletten. Wy makengheenfwarigheyC
SIR E, 't relaes in 't breede te doen van al 'tgene voor-
gevallen is ,a]fowy niettwijffelen ,oftUMajefteytfd
niet minder gefurprenneert lynals wy verwondert Ijn
over foodane irreguliere Proceduyren , ende ioo
feerteghenshet reghtder Volckeren.

De Inwoondersvandeefc Provintien fyn inVree-
dighe Poilèffie gheweeft feedertde eerfte op kom-
fte van de Compagnie van yerfcheyden Plaetfen
op de Cufte van Africa gheleghen , van de
welcke fy een ghcdeelte op de openbaerc ende,
ghedeclarcerde Vyanden van den Staet hebbea
rerlffeeghen ; ende U L. Onderdaenen , S i
r κ ,
komen haer in 't befit Troublceren , ende Pre-
tendeeren de onfe daer uyt te verjaeghen , oia
haer in Poffeflie te ftellen , fonder eenjgh reght
nogh Titul. Wy yreefen niet te fegghen , dat
wy ons jiiet konnen ferfuadeeren , dattet
fy de
mceninghe van U Majefteydt aen baer Onder-^
daenen te Permitteeren , feer verre van de fel-
ve te commandeeren foodaenigh te handelen
die gheene , de welcke niet a leen 't voordeel
hebben vaa in een feer naeuwe, Verbinteniffemet
Engelandt gheleeft te hebben reedert de opkom-
rte van de Republijcque , maer oqck de Partij-,
culiere verfeeckeringhen ende Protertatien vaa acj
Vriendtfchap ende gheneghentheyt van U Maje-.
fteyt i wy konnen ons niet inbeelden dat U Ma-
jerteyt fai willen treeden tot een fa^ke , welcke,,
gheen weergae heeft , ende de welcke direde-;
lyck rtryd teghens 't reght met het Confent van
alle Volckeren opghereght ; 'T is daerom dat wy
oordeelen aen hem onfe klaghten te^moghen ke-
ten toekomen , ende Reparatie"te'vc^ecken van^
een attentaet van foodaene natuyr , begaen door
eenighe fyner Onderdanen teghens de reeden en ger
reghtigheyd 5, Haer verfoeckende te willen Coiifide-
reren dat wy Iprëeken voor de coilfervatie van een.règC
'twelk wy en onfeQnderdanen tot icergoedeTitd ven-/;
kregea hebben,en voor'cbeflt vaav^cheydeplactlen,

daC

SA KEN van STAET


-ocr page 142-

en OORLOG Vier en Vèsrtighfle Boeck. J

1 tif^l- dit oasnwcenkaAghedifputeprtwerden, gelijcà

' ^ de vJTheyt) vwde, Comnierpe , die^ wy alr^dp op
die Gulle hebbes,·» ende 'tgheneGodt, dei^fapjyr,.
ende-'t recht- derc Vpjcfceren onS;toeftaen, Qif^ al;
daer 'tons irioghelijck fai fyn t'eftabilieren., fonder
liet voorichiieYe, te violeren^ waerop wy ons, fon-
deren; Endeai((ip.twijfièlén wy nietof υ Majefteyt
falons'laêtélx tpgkomen deluftitie, die wy van hier
verfoeckeiXj cnd? datfy een feer expres ende ftreiig
Verbot fai laeteii u'y tgaen teeghens haere Onderdanen,
van wat conditie of Qualitey t defelve foude mogen w^
fen, vao de opfe-i^t te Troubleren in haer Navigatie
ende Commercie;, ende noch minder indevreédip
Pofleiiievaji'trecht 'twekk fyjeghenwoordigh heb-
ben in di,é vande Commercie , ende Navigatie op
dé Ciift van Africa , waer van de felve feedert veele
laeren 't genot hebben ghetròcken j Onfc Extraor-
dinaris Amba0adeurs, de weicke figh jeghenwoor-
digh by U Majefteyt bevinden :, hebben expreiTe
laS daer. over. inftantien aen te wenden , endewy.
bidden haer om 't ièlvc feer afFectueufelijck j piis
veriecckerende. dat de lüftlde van ons verfoeck
niet fonder efficacie fai fyn by een Coningìi., die
niet dan door haer foude will^ regeren, en in die ver-
féekeringe continueren wy oflfe Gebeden aen Godt op
dat het hem foude moge gelieven

sire.,

De Croon-endefceptervan U Majefteytt'affermif-
feren, ende haer doen fmaeken de Vruchten van
deluftitie, en vande Godtvruchtigheyt, waer op
haerCroon behoort gefondeert te fyn voor haer en voor
haer nafaté in eeuwigheyt. Gedaeninden Hage in Hol-
lantdenzS.IuIy
i66i. wasgeparapheert B. I. Mulenvt.
Onderftont U Maj eftey ts Ootmoedighe Dienaeren de
Staten Generlei der Vereenigde Nederlantfe Provin-
den, door Ordonnantie van defelve geteeckent ■

N-.RuYscü,

Memorie van dfen Heer, extraordiiiaris En-
voyé j waö; hy verfeeckert
dat opde l^ufte van jifaka , volgens
d'ordre. van den Koningh fyn Mee-
fter geea&yielijcfeli^yi kan gefchiet zy η,
met belofte vao redres ende ftraiFe foo
't andere morite weftn.

[K] J E foubfigué Envoyé Exiraordinaire de fa Ma-
j efté de la Grande Bretaigne, &c. trouvant que
des bruiifts font: journellemnet publiés pour aliener
les efprits & affeöions du peuple de ce Pais, du Roy fon
Maiftre ( defquel il feidt tan a'Eflat ) foubs pretex tes &
fondementsmaufibl^ , comme s'ilavoit desdeflêins
d'incommoder & ruiner leur trafiqpe ξc commerce,^cc
Et pour ce qui touche l'affaire dè Capo Verde,dor^t on a
tantparlé,&dontonatirétantdccpnfequences &con-
clufions,lcditEnvoyc extraordinaire.faia igavoir a leurs
6ei"neuries, que ces navires ^nglpifes, qui ^ont fur ces
cofteslà ontdes ordresprecifes ,
nonfmlemtnt iinijiiirt
fsinS de Mal , mt donner d'empcfibemept aax fubJeSs d'.
ftì! Cf : OH i'aucnH atttris dis αηψ ^ Mei dtt Bty fttt
Maiflrt
, au contrairt ie tenìr toaie hntit (fmffindincé a-
veceux Cf dele trnittfr evtc touttt forte d'omniet eivi-
iitt , C) y» caicun d'eus s'a comporti autrimtnt de ioucte
tu dt faià , qn'ii n'a pomS d'ordre , Ö qu'il fera el·»-
piè Λ fon retour
, puis que h IRoy fon Maitre eft tropee·
nireitx de ■vtntloir par des injuflices ou vhltnceS, avààcer
Ie traficq tf fts fuhjtüs
, mais que Ie Roy fon Mai-
'ftre eft bien Marry , que leurc Seigneuries ont fi
toft pris 1'ajarme., &le font donnè tant de trou-
ble foubs de difcoijrs ^ paroles d'un Capitaine de
'Mer, & queonpouvoit y adjoufter.tant de credit
contre un Roy d'Angleterre , ayant de 1'avo^bien

{>reuvé , ou pour Icmoins qu'il avoit efté alle^^éque
edithommcavoitmonftrè^ordreduRoy,&famajéfté

Refgrlptie van den Kpjainck yjiJJ^ „
Brittannien op haer Ho. Mog,. Μιίίρν^
van den
acht enfwintighfien lulffeflien·^
hondert een en
waer by
fyrie'Majefteyt improb^^
dé op de Kuft van

[K] yy-Auts & Puiflants Seigneurs, Noü bons amis,
J3T allieificConfoederez, voftre lettre'düu'Siütl-
let,& ce que Vós Ambairadcuiisestöï,ördlii6ii;
resnousont eijfuitte reprefentèdu procédé idu'Capi-
taine Homes, a qui nous avions donné Ie eomibaftdé-
nient dc quelques VaiTeaux employés aui Cöffeè
que, nousOiilimrad'avoir unfoin tres particuli^ de
nous informer de ce qui s'eft paffe en toutö '«itt^^tìrc j
&de mettre ordreacequ'ellen'aye poiht'de-iüiiodui
puiflèfaire tortala Compagnie desindes OCGÌdehtài
eftablie; en ces Provinces/ous voftre adveujSc-pnvilegfei
nousfaifonstrop de cas de vöftr&amitié, ]^u?dvóir'ili
intentió dek bleffer dans ce rencontre, éi nousfómtnès
trop religieux obfervateurs du 'drói<a: des gétts böürlë
violérjamais C'eft pourquoy nous vods prioÈs^öföi-
re que hoftre deffein eft de vivfèen bonne intelllgeiice
avec vous, & qu'il ne fe paflera rien.fousiiö^e' 'tóVéli
qui puiffe demenrir 1' alliance^ que rious aVtój avec Vó^
fti-e Republicque, ainfi prions Hau'ts öc Puifleftts Sig-
neurs,nos bons amis AUjés & confosderéZjqu^ii vòìiS att
en lafainte & digue gardejfaiaaLondreis cei4;dfAöüft
ï66i. voftre bieia bon amy Signeé.

Charles Rex.

tres-facré^^conjure tr^s-intoipnient leurs, ^cis
par 1' ejqpèrienpiï jamais intérrótópu de Γ^πίΜ..

Β

lyn Majeiteyt van Ofoot bnttannietì, bevindende
dat daeghèiicks geruchten werden vèiBirèy'f-emde
verftandenen,genegentheden van 't Valck.vàotìE Ne-
derl^den vafl d^n Cpning fyn Meelteï te vetvretoden
('dewelckehyfeer eftiméert) onder tlàùlJÌÌè'PrMex-
tenendéfondamentenjgelijckofhyvoorhMfliièrTra-
ficq ende Commercie te ruineren ende t'incp'njmode»·
r^n &c, Ende belangende
Caie Verde, m^r van,men foo
veel gheiproocken heeft , en waei'uytmën föo Veel
coiiféquentien ende condufien ghètróckiea 'he^ft,
dp?t depyoprfz. Extraordinaris
Envoje, w;eeten aen haer
Heeriijckh^d/datd'Èngelfefchepenjdewélkcöm^^
die Cuften fyn, precife ordres hebben niét ■ alleen Van
geen quaet te doen, ofte eenige hindering foctebfen-
ghenaen d'onderdaenen van defe LandM, of^e.v^
eenig^e andere Vrienden ende GeaUieerde» vaii' dén
Koning fyn Meefter , maer ter cpti^arie alle
gqede Corrèfpondentie met haer te 0nderii0|i^den ,
ende'haer te handelen met alle Vriend^ha^;'cin-
dé b.^eftheydt; ende indien yemandt van dè'ÌéJve
fiphanflersmóndelingh, ofteinderdaetmöclité gKé-
draegen hebben, dat het is fonder ordre,piid^ ds^t hy op
Λη wederkomfte gheftraft worden, alfop'^eó
itqningh fyn Meefter te gheneruéx is om dopr
pngherephtigheden ende Violentie fyo handelffl-
de Öndërdaenen tewillenvoortfetten : maerdat,iiéh
Koningh fyn Meefter feer gherouwt heeft dat haer
HeerUjckhedpn foo ras fyn gealarmeert gewééft, en
haer foo feer ghetroubleert hebben over dè woorden
ende difcourffen van een Zee Capitain, eridé datmen
aen de felve foo veel gheloofs koft ghevèri te-
ghens een Koiiingh van Enghelandt , alvporea
hy felve ter deeghen bewcefen hadt , ófte dat hy
ten minden ghèallegueert hadt dat den Vöorfchrë-
veo mao cemgjie lafl: van den Kooingh hadt ghe-
St ). tPopt,


-ocr page 143-

ï'i^·

veifeeckerthaer
noytg^nterrom-
pèeF<|é'é3$mentic van 3è Vrieiitfchap vaa
fyiié. Voor-

de gemene fntereften van de
mérSéj'Nibuyrfchajpén^^ liefkàn fyn, of

'tgàea de'giienegentheaen vaneen Volck lùet een an-
der foiide Kótìnen véfbinijen, dar fy hiet'foö lighte-
lijckhaei'ghàoofkoniìén onderhouden of ghevenaen
dinghetij d'virelckeniet dtónenalsom de quaet willi-
gen té "^atiBceiren. Gcdaetì ih dèa He^iidèn 8. Au-

H0<%hetide Mogende Hèeren, Ónfegoede Vrien-
dea,:Geallieerden j(ende Geconfedereorden U
•l„firiefvan deri
tubi tn tviintigb^in lùlyj ende't
geen il'ÉicÈfàordinaris Ambaïïadeurs oris yervolghens
gereprefenteert hebben\ raekende de proceduyxen van
4enCapitainHomis, aenwien wy het Commande-
menc hadden gegeven van eenige fchepen die wy ghe-
bruyckthebbenop de .Kuilen van
Africa, fai ons ver-
plichten om ons feer perticulierlijck 't informereii van
'tgeeneiiinüe gehele faecken voorgevallen is, omor-
dre te ftelien dat fy geen ghevolch mochte hebben, de-
welckefchadefoudekonnen toebrengen acn de Weft-
Indifche Compagnie met u L. confent ende Privilegie
ia defe Provinciën opgerecht ; Wy eftimeren te veel
tf L. Vriendtfchap oifl gedachten te hebben gehadt de
felve in defe voorval te krencken, ende wy obferveren
al te religieufelijck het recht der volckeren, om de felve
oyttcvioleren. Daerombiddenwy uL.tewillen ge-
looveo datcaïs voornemen isin aUegoedeJmrelIigentie
niet u L, te leven,en datter niets met onfe toe ftemming
voorvallen fai, 'tgheende AHiancie die wy rhet u^L.
Republicque gemaeckt hebben foude te
cqrt doen.
Paer .op bidden wyGodtHooghende Mogende Hee-
ren onfe goede Vrienden ende G^lieeide > dathy u;L.
hebben in fyn heylige ende waerde bewaeringh ; gege-
ven tot Londen den. 14.. Augufty i(ii^..uwen welgoc-
dcnVrieat Geteeckent

Charles Rex.

Verklaringe dat die van't Fort Sint Andries
ftaer de Conine Uijcke Vlagghe fikdeghe-
fihoten hebben Anno
feftienhondert twee
en feftigh,
aen de Ambaffaàeurs van de
Staten Generaelbehandigt, om daer mede
. iejuflificeren'tinnmenvan't Fort
Sint
Andries

Tousles, Capitainesdcsnaviresdefa Ma-
, jefté de la Grande Bretagne, lesfafteurs
y eftants auily prefents, ont attefté Scfig-
né leur atteftation chacun de fa main pro-
pre Ie 8 Maïs 1

l>e quand on envoyoitune des petites fregat-
V f tes de fa dite Maj eftè, pour monter dans la ri-
viere de Gambia, & fe pourvoir de ce qui leur
eftoitneceifaire : Ie Commandant duFortS.Andréfur
l'Ifle fit tirer fon Canon fur lad ite fregate, aiìn qu'elle fe
foufmitafes Commandements, comme fi toutela ri-
viere leur appartenoit en proprieté, par un aflFrontin-
fupportable fait a fadit Maiefté.

Deplus queceuxdudit Fort ont donné Confeilaux
iiatifs,leurinfpiransuneaverfioncontre nous comme
finousy venions pour leur oller Ia pofleilion de leurs
lerres, & faire de femblablct outrages.

ALledefcheeps Capitaine[vaniyn Maj. van Groot
Brittannien, de fkctoors aldaer oock teghenwoor-
digh fynde hebben geattefteert ende getckent haer
atteftatie yeder met haer eygenhant den 8. maert
1661.

Dat als men fond een varide kleyne fregatten van fyn
Maj : voorfclireve om te Reviere de Gambia op te dim-
men, ende haer te voorfien van 't geen fy noodigh had-
den: dea Commandeur van't Fort YsnSt.4.ndriesop

tm

il:

m

S Τ A ET

heii ËylanÏ deed fyn Canon loffe op't voornoemde Fre-
gat , óm het felve onder fyn^ Commandement te bre^iw.
gen, evenalsOfhaerdegeheele Rivier in eyghendom'
toe quam, door een ònlij delij ck affront begaen teghens
SijnMajefteyt. ''■ - , '' ■ «

• . Wij ders dat die van 't voorfchreve Fort de Inboome
geraden hadden , de felve eenhaetinfpreeckendetè-'
gensons,alsofwy daer^qiiamen om haer teftootenuyt'
't belet van haer Landen,' ende andere Ibod^ne outra-
gien te plegen. ■ : .

i©at falnt«tt fcggeni ®itaUejSlieBoo?t>eaiienottB
te 3ön om te ttetugfen/Dat tie iStaet baa^ geagg^effeert/

«Engelftljebe ïBolfDan yEfopusafleerben : Et in bene

iiummatosfingebantcaufas iraruriij enöe becl Isacetl

ban opinie / men öei)oo?öe öe faeifie ban Bona Efperan-
ce enDe Bonavontura ( toaec op be tooo?tien Litem in-^
ceptam fagen )ice gebben gercbimeect met eenlg llbeca«
ütept / enmenfoubemeteen tonnegoutsbeel Rebben
gcbaen j {loehjel Dp alle becftanWge alfif et/ bifttofiii ge»
fuflinèect en gefegt totect/bat be Cngelfcge actie ggeen
twee ftuy vers toeccttoas/ enbatmenfe met geen twee
fluy vers foube bJiUen affioopen; maec bie twee iluyvers
fpn tóel tot een monftreufe fomme ban millioenen gei
felommcn; betwlben battet feec opgeblafen öeeft ^et in^
toenbigU bupz banoneenfgöept noopenbeöetemplop
ban ben ïgeec ^jtns van Orangie.

^ecobeepeninbe Middeiantfche Zee, becoojfaeci
ten in befen tiibt bed glacgten/ biesÌ aen be J^oning ban
©?ftn(6ïöi6totect0efcD?eben :

ss;((f

ban Md
'tana

tsciiui
eintvv
taerpraï
betnllM
lantrm

SIRE.

Τ EsCorfairesde Barbarie ont porte leurs pirateries
a un tel point d'iniblence,que la Mer Mediterranée
n'eftant prefque plus navigable, noüs nous trouvós obli-
ges de faire un Equipage extraordinaire de
ΛλΑλ/Ά bons
vaiflèaux de Guerre, pour la feureté de Ia navigatioa &
dii commerce^noilre intention eft non feulemét detirer
ia'raifon des exces & des violences, que ces gens ont fai-
tes aux viflèaux appartenants a des habitants de ces Pro-
vinces depuis Ie Traittéde PaixqueTonavoitikitavcc
eux, mais aufly de les mettre en un Eilat, ou il leur
ferz
impofliblc d' en faire a Γ avenis. Pour ceteflëdl nous a-
vonsreiolu d'entre tenir wn bon nombre de navirespen-
dant quelques années en la Mer Mediterranée & prodie
dela5 &a'autantquepourfaire fubfiftercesnaviresen
ces quartiers efloij^és, & pour leur fburnirdetemps
entemps les rafraüchilTements neceflaires, ils feront

?euteftréobligés de fe fervir des ports & havres que
"olireMajeftéa fur ces coiles là, Nous Ia fupplions
tm inflmmmt d'ordonner aux Gouverneurs & Vos
Lieutenants en ces places de permettre a ceux qui com-
manderontnos vaiflèaux l'entrée & fortie, & de leur
laiiTerlalibertéd'yfejoumer, pouryprendre leurs re-
fraifchements neceffaires,& particulierement queVoft.
Majeftéfouffre qu'ilfefaflede la partde eet Eftat un
Ma^afinaT««/in,devivres&demunitions, &que Ie·,
Officiers de nos vaiffeaüx les defchargent, ferrent, raf-'
fraifchiflènt & rechargent toutes les fois qu'ils en auront
befoin, fansqu'ils foyent inquietés pour cela par les
Gommis de ίΓΛίίί/ίΓΛ/Βί, ouqu'on leurfaflèpayer les
droits J'mtrit & deftrtie, tant par ce que ce ne font pas de
marchandifes, dont eet Ellat veuille faire fon profit, que
par ce que nous pretendons emplwer ces munitions
contre les Ennemis communs de Ia Chrellienté& coa-
tre des pirates,que V. M. a intereft de perdre,aufly bien
que nollreintention eild'ennettoyer Ia mer, en forte
qu'il η enJoh flus parli a l'avtmr^ous ferions bien inflan-
ce aufly a ce qu'il plufta Voilre Maj. d' armer un nom-
bre devaifleaux & de galeres,proportionné a celuy, que
nous ferons partir des que la faifon Ie pouvra permettre ,
mais nous confiderons, que V. M. n'a pas moins de iele
pour Ie bien commü de la Clireftienté que ceux d'entre
fcsglorieuxPrejleceflcvirs qui ons bien voulu en perfon-

SAKEN van^

tööfltf^ü^gfyn aUertiè^ ighfte Màj.' veifeecfo
icfedóor de noytgs^j


-ocr page 144-

en OORLOG

//i ne faire la guerre aux i«fidiihs, & nous fcavons d'dUcurs
^ * qu'elle faitpuiffament armer , pour faire agir con-
ó-eeuxavecd'autant plus de vigeur, qu'en eet aage
fleuriflànt, & parmy tant de benediòHons, que Ie
Ciel verfe fur la perfonne & fur Ie regne de Voftre Ma-
ieftéelle ne peut concevoir quede grandes penfées ,
nyrien cntreprendre, quine foiedignéd'unprenüer
Roy Chreftieni C'cft pourquoynous nous conten-
terons defeconder , fous nollrepavillon , lesgrands
defleins , que Voftre Maj. voudra former ibus Ie
fienj & talcherons dedivertir fi bien les forces de ces
pirates , que ceux qui commanderont voftre flotte
n'auront pas beaucoup de peine a executer ce qu'ils
voudrontentreprendre contrelesflottes oucontre les
places des Corfaires. Nous ne doutons poinö que
Dieu ne beniffe une oeuvre fi fainte, & qu'il ne couron-
ne de toutes fortes de bonsfiiccés les generaux 4efleins,
comme nous Ie prions,

SIR E, &c. A la Haye Ie 8 lanvicr 166^.
sire.

ceffen hier naemaels meer te konnen doen. Tot
dien eynde hebben wy gherefolveert een goet aen-
tal Scheepen gheduyrende eenighe laeren indeMid-
delantfche Zee enae daer omtrent te onderhouden,
ende alfoo tot onderhoudt van de felve Scheepen in
die afghèleghen quartieren , ende om haer van tijd
tot tijd te fourneren de noodighe ververfinghen ,
de felve moghelijck ghenootiaeckt fullen konnen
fyn haer vande Haevenen te dienen , de welcke u
Majefteyt op die Cuften heeft
i foo verfoecken wy
haer feer inftantelijck aen alle de Gouverneurs en-
de Commandeurs in de voorfchreve Plaetfen t'or-
donneren dat de felve aen d' Opper-Hoofden van
onfé Scheepen Permitteren den vryen inkomft ende
uytvaert, ende voornamentlijck dat U Majefteyt ly-
de datmen van weeghen den Staet tot Toulon een
Magafyn bouwe tot Onderhout van vivres, en Am-
munitien van Oorloghe , ende dat dOflScierenvan
onfe Scheepen de felve ontladen, opfluyten, ver-
verfdien, ende weder in laden , yeder malen iy de-
felve van nooden fitllen hebben , fonder dat haer
daer van eenigh onderfoeck foude ghedaen werden
door de Commyfen van de
Traitir Foraine , of dat
men haer doe betalen het recht van in ende uytva-
renfootenaenfien dat het gheen Coopmanfchappen
fyn , waer van deefen Staet haer Profyt wil trecken,
als ten aenfien dat wy Pretenderen de voorfchreve
Munitiën te ghebruycken teghens de ghemeeneVy-
anden van de Chriftenheyt , ende teghens Zeero-
vers, de welcke U Majefteyts intereft is te verliefen
foo wel als onfe intentie is de Zee van de felve tefuy-
veren , op datmer hier naemaels niet meer van
hoore φΓeecken. Wy fouden oock wel infifteren
ten eynde t' u Majefteyt moght ghelieven een ge-
tal Scheepen ende galeyen t' equiperen , 't welck
gheproportioneert foude fyn aen 't ghetal , dat wy
fullen laeten uytvaeren foo ras t' iaifoen fulcx El
konnen toelaeten , maer wy confidereren dat U
Majefteyt gheen minder yver heeft voor'tghemeen
welvaren van Chriftenheyt als die onder lyne GIo-
neufe Voorfaetcn , de welcke felfs Perfonelijckden

Vier en Veerüghfte Boeck. I 2 j

Oorlogh wel hebben willen voeren teghens de
ongheloovighe j ende wy verftaen van terfyden ,
dat
Cy ftercfc doet armeren , om teghens de fel- '
ve met foo veel te meer kracht te agiffeeren ,
dat U Majefteyt in deefen florifanten Ouderdom,
ende onder foo veel Zeegheninghen die den He-
niel op haer Perfoon ende Regeringhe neerftortc
niet dan groote ghedachtcn kan voortbrengen noch
yets t'ondernemen 't gheen den eerften Coningh
van de Chriftenheyt niet waerdigh fy : Daerom
ift dat wy oijs fuUen contenteeren onder ons Pa-
villon te fecondeeren de groote deflèyncn , de
welcke U Maj. onder defynefal willen in 't werck
ftellen , ende fullen tr^hten de force van die
Zeerovers foodaenigh te diverteeren dat die , de
welcke U Vloote fullen commandeeren niet veel
gheweldts fullen hebben te ghebruycken om t'exe-
cuteeren 'tgheenefy fuUen willen ondernemen te-
ghens de Vlooten ofPlaetfen van die Roovers : wy
wijfïèlenniet of Godt fai een foo Heyligh werck
Zeeghenen ende kroonen met alle goede fuccef-
fen die Generaele deffeynen , ghelijck wy hem
bidden. Sire Actum inden Haeghc den
8. lanua-
ry. idtfi]..

De Corfairen van Barbarien hebben haer Zee-
Rooveryen tot een foodaenighen Trap van
infokntien ghebraght , dat de Middellant-
fche Zee onbruyckbaer gheworden fynde , wy
ons verplicht vinde een Kxtraordinaris Equipagie
van
adtiitn goede Oorlogh-fchepen aen te ftellen
tot feeckerheyc van de Navigatie , ende Commer-
cie i Onfemenigh is niet alleen de reeden te tree-

ken van d'exceflën ende violentien door dieluyden λι · »... ...i-r u .. , κ

Khepleeghtaen Scheepen de onderdanen deferPro- befOibje tOt Algiers Ottt fiit UptblpDet» toatlW»

KnTS^^ federt hetTradaet vanVre- i»ti-fcDcpenengclbttotaf<omnoebanbeCB^^^
L^met h?er opghereght , maer oock om de felve f^ï^iJf
tot eenStaet te\en|.en om noyt foodanighe ex. ! S^if^

^e^ftêcteucibantielEebftiifiBen Banbel ììetfos'
ten oat& / bat aen be Conful^ een iaecltjtic (Ccattcment
mocBttoojbenöBegetien / eöclijc&lipije €n0Delffiie
gefcgfebe/ in plaetjS uan bc Confulaet^rtgayss cecgten;
'ctDcicb/ gaecfelfjS caecbenbe / i(tDtt»a$omtoe0e>=
ftaentetoo;ben.

(Coctben enbe HSocen y aec ^laben op <èf)Ugatfeti
notgonbetaeUsiinbegabben iatenpaffecen / Igem /
eljjmebebe Douane, bagelgtbisireec mocpctijtbufelen
ombetaifngBe banBaecpenntngben / toelcte&pntct
6onbe bolboen booj nianquement ban ccebf t enbe gelb.
^00 Bet bat be Cceüf teucjK / foo ban (©bligatten
ban^labenaliï ban gBeleenbegelbe/ BemgBebient
tottoeceertngBealjü noobigBtoad/ metmalbanbecett
aengefpannen Babben om par force betaelt te 3ön / ofte
©em / 't toeltb be Douane n(et batlbe tonfenteten / tnbe
€iebangen(0 te fmgten / ofte een oproec in be ^tab te
maben/ en eenf ge ban ben iSaebt om te Djettgen j toaec
obec omelie oniuften te beletten / üp begantfcBeDoua-
ne gecefolbeect ij$/alle bej^cBfppecjiialbaec gele(l3t)n-
be/enBaecbjagtotttfangenBebüenbe / Igembe
ifclfc
banbeontfangeneb^agt tot betalingBeban fobanigBe
fcBulben/ albaec te laten / en l^em gecommanbeect be
feloe ^tBf pper 0 ofte £{cbei;«i te afTtgnecen op Baet
Itlog.iwaecobeifeecbefteaect ii$gel»ee(i omfuKj; te
öoen / en t' eenemael gerefufeect/ fienbe Bet een feet: on»
gBefonbeecbe faecbe b)aj$ / (Icjibenbe tegBensS alle cebee
iBcliBeptenceputatiebanBaecigo. ll^og. Bebbenano
becmael Bet felbe geretommanbeect. ^00 bont fig al»
baec in Barbaryen en bpEteben fonbec biftcetie/benoot»
faet6t en tegeni^ fijn gemoet ggebtoongBen/ om foobaes
ntgBe impattunitept tegBensSBaeclgoogB HSogenbe
te ggetjupt&en; j^ecfocBte betBalben fooDaentgBe
^ffignatien ten becfoetbe ban be StBippec0 / bp
Baec iloogB HSogBenbe motgten bolbaen
ïatt»
ben.

lanuacfo alceebegerucBten ^gnbebanbieem»
be toecbingBe/ goet ggebonbcn te becfoet&en ben
iSaetban éStaeten/ bat Baec aenbe ^efpettibe
<0oubecReucji en Commanbeucif ban be fcontiec
plaetfen ban befett iStaet/ isilben aenftgj^bett en
ojbonnecen/ batfe een toaeclenbe oogBe foube fttb»
ben te Bouben en teggen te gaen / ten epnbe bat / contra:'
ciebej^latcaten ban BetXanbt/ egeeneboecbingBen
ban stilgBsiboUb tenbienlie ban uptgeemfcBe
tentate» Biec tellanöe/ en toiecbe onbernomen ofte


-ocr page 145-

1664. ïjan Zeeiandtaösjffcetijen opfietputlt

^ öec eiuipagiete0öenbe (^utc6etiti«ndne entwmtig-
ftenalfoo / öat tteflöcnii bic ©joïjintteninbeboo?''
neemöe eiuipagie ban achtien<©o?l08|) #fi)epen/
mftrgabecjibebecbeeUngEiebeecbenaeebeen / foube
toecbengetonfenteect/ onbec eicp^efTe tonbtttenocg^
tanüi / endeanders niet,Öat be bopiftDjebe jaiOOtt niet
rnmi»». enfpubemogijen toetbengSebjupifet tot Jet boen ban
Wi&eentaDe Convoyen , maceaW een©loote toanbegsi
StemSi «WMien iStaet/ ombe TurckfcheSïobttiS allee toe*
i»i«t((&e géflijtelQecbolggen / ooc6|^ace]^abenm«nbe ;i&ap(n
®«· te Befetten / naeüat öe «Sppetfjoofben oageUgemDept
ban faetben foube oo;beeUn bat eaec be meeUe enbe Qi*
boegtflijcbfte af&jeuc^ foube bonnen toecben toegi)c>
tijatgt. ^atbienbolggenbebe onbollen totbe boo?^
ficg}ébe €Qu{pagiegeceQuiceect/ .fouben moeten tnec«
ben gebonben / upt be caffè banj^et gj^emeene l^nbt /
énbe baec toe na o;b2e ban De Jïtcgeirfnge gepetitioneeit
be bóOjgeflagènfesmael hondert duyfentguldens, Of fO
beel meec aljS baec toe bebonben foube toecben noobtg^
te toefen. €nbe tobberd ccflocie genomen jjjnbe op be
cemonfltantiebanbemmiwliteptalbaec / obecftet
gcoot becloop ban tiace mibbclen / meeftbecoo}faet6t
booi be nonbetaiingeban be g()eb;ag6en confenten tot
be faehen ban be ^ee/ aen gaec I^o. HSo. obecgegebett/
baec bpfp bechlacentot gcenebemin|ïec)ttcao?Don»
nacisï oiqulpagie macfttigij te toefen / ten fp baec
toe be nooDigöe penningen toerben becftftaft / enbe Uet
boojfiöjebe acfitectoefen bolbasη : ^ji mebe bp alle be
5llebeng{)eoo?beelt be boo?f5 cemon^cantie toel gDe^
fonbeert te toefen / enbeboo?tjSgoetg6ebonbenen bec^
(laen/ om getbo^bere berloopbanbe^inanttenban
be boo7ftg?ebe atbmicalitept / foo beel mogelilt6 / boo?
te Ëomen / batbe felbej^aectot be gep?o)ecteecbe
pagie nocg in 't ge^el/noc{) ten beele/foube becmoggen
in te laten / onbec bmt p^etert ofte beloften get 00b fou^
bemoggen toefen / ten toaecebe boo}ft&7ebe fesmaei
hondert duyfent gulben^ niet alleene toacen geconfen=
mctenbetnbacengelbeglgefbunteect/maec ooc6 be
l)oo}f5 aclitecflallen ofte een groot ggebeelte ban bfen /
ipbebefectueufe ^jobfntfen effectibelgib betaelt :
3@ojbenbe be ï^eecen ojbinaciti «(Bebeputeecben ter
4EienecaUtept (tp befen ggelafi / aen gare i^o. |Igog« be
toelgl^efonbeectgept enbe cetgtmatiggept ban befe
ïSefoiutf e / met cebenen baec toe bienenbe / ecn^elptg
tecepïefentecen/enbe tebecfoctëenbatbe boo^fclijebe
befettaenfe ^jobtntienlip fevfeufeb^feben motgten
toecben becfocQt enbeaengemaent üacegebjagenton^
fenten eenmael te toillen pjeflecen.oEn toefenbe toöbecii
gelet toat tot meecbecbjucDt cnnab^utgban befegge«
p^ojetteecbe €guf pagie ontcent anbece koningen enbe
potentaten bpbe b?pe Commercie enbe^abigatie /
fonberüngeop be Hgibbelantfcfic jee / ctieinteceffeect /
foube fionnen toecben onbccnomenj^ie ooetgöebonben
batbe!0oningenbanVranckrijckenEngeiant,mitfgai
beciï ben lÌlonfngl^ ban Spaignen, niet alleen boo;; toeli=
gecaifonneerbe miffiben foube toecben berfogt en gein»
blteect / om op Oet ejcempel ban befen iStaet mebe eene
bigouceufe «Squlpagie tegenji be (Cucc&ftgefiobec0 te
toillen boen/maec bat boo? al begoo^be te toecben geaci^
{lepbt bat tuffcgen be (joogflgemelte koningen enbe be>
fen Staet ofte eenige ban be felbe/ofte toel tuffcften En-
geiandtenbe befe ïSepubljjcque/alleenboo?bentgbt
ban eenige iacen een bonbigg €cactaettoiecbe opge^
cicjgt / baecbp benanbecenin goebetecmünen foube
toecben belooft en toeggefegfit / om gBefamenbecBant
8U)octoelonbecbibecfcge]|oo^enengefepaceecbe]PlOi>
»n/ be boQ}f5 iSobecjï allectoegenst te becbolgen/ gace
^abenfn en ® aepen te befetten / enbe booitji toaec Bet
ttioggeUicg te cupneren en upt be ^ee te gelpen /liinbec
êenige €cattaten ban Vrede ofte Trcvesmetbe felbe
aen
te gacn/ofte baec ober te Oanbelen al j! gefamentlgli
Éti met gemeen (onfent/ betoQle bie Barbaren geen gcoo-
tecabbantage enboetfsUn gabbenboo; Bace cobetp*
w / alji bat iban be een ban be anbec bat^ be C6?i(lenen
potentaten tn^t^a^V feparatelijckquamen teverdra^

gen, enbe alfoo ben anbeceninbecómmeccfeennabf*
gatte fotgten
te p?ebalecen.

τ6

i|n'tlaeflbanbie:Jiaaenttoiectnot8totAigicrsfeec «J
-beciaogBt na be ftompe uan ©gö-Slbmicaei be J
Ruyter met be penninggen tot beclofftnglj b^an be
^laben / enbe pjefenten. ^eCommanbeuc Tromp
met fön «Êfquabie becobetbe in befe jUBaenbt om»
,tcent Malaga ttoee (SuctftftöeütobetsS / ïjeteen glje^
tiwnteect met achtienflucften twee JSaffen / enbehon-
dertachten feftigh foo (CuttfecnaljS IKoOCCn fnacht
«giiden iSlaben jbe anbec met tien fltutfeen 1 enbe vyf
S&alten / hondert en twintig foo (Cuctöen alS jPoocen
enbe fcventien Cfóiflen ^labenmctvyfiïencgabenj
beiSlabenDeeftinbipfieptgficftelt: Φε (Cutfhenop
be^tgepenbecbeelt. (Ctoee anbece iSobet^ ontscpi»
bent.

iiaetlienbebeboojgfiemelbtiSoberpen/ toiect ben
rwinti^ftenf eb?uacp gftecefolbeettenbe goetgebon=
,bcn/bat tot fupp?effie en bempingöe ban bien een fujft=.
fant gcoss ban ©ojlog fcfiepen booj be cefpettibe Colle»
gien/ tee mniicalttept tebefo?gcnenbeboo?eeniotje
jarenfucceffibelöc& te onbecBonbcn / metten eecfim
boenli)c{{ / enbe fultjc icggeniü 't boo?iaec in ite gebjagt
foube toerben/ommcbpberbeeltngBe in berfcfiepben
efgttabionjS/ oftegBeconjungeect naecgftelegDentöept
ennebciepfcBbanfaecbenonbec eenigfie tociecbacene
(t^pp^cDoofben Commanbeuc^Ì enbe Capitepnen bp
beCellegienrefpectibelötöbaec toebantjjttottpbt te
nomineren/ geemplopeect te toecben / boo? enbe binnen
Detnautoban Gibraiterin be KSibbelantfcge ^ee /
tecplaetfcbaec benmeeflenbienflbooa'tEaiibt enbe
benotabelfte afb?eot6aen be'boo;f5 ütoberjS ggebaen
foube bonnen toecben.

Cnbebatben felbenenbe toteen begintoon eerfi
iofgöecuflcnbcbooi Prima Maertnae|ïftomenbe/upti
-gBcfonben foube toecbe om benanbecentotCabitc te
centontcen enbe bectoeben achtien ;$cgepen ban Φο?-
ioge ggemonteect / gemant enbe te ber beien ald bolgt :
ISamentliicït/ bp getCollegie tectSbmicalitept tot
Rotterdam een fCltip met veertigh (iuifien en hondert
vyfenfeventigh'Koppen / een met fes en dertig pHC»
Êen enbe hondert vyftigh ittoppen / enbe een met
vieren dertigh (luCfieu enbe honden veertigh SBoppeU;
^pget Cotlegietec SCbmiralitcpt tot Amfterdam
een met fes en feftigh (lucben enbe drie hondert iftop»
pen/een mei fes en vyftigh fiut&en enbe twee hondert
vyftigh JÖOppen/ een met veertig (iucöen en hondert
vijf en feventig koppen, en drie met dertigh (iutben en#
be hondert en dertigh ïftoppen ; ^Djie bp 'tColle*
gietec tilbmlralicept in ZceiandtgOsmonteect enbe
gfiemant ali bie ban'tCollegie tot Rotterdam
getCollegie tecKbmicalitept in't^oo?becguartiec
een mer vier en veertigh flucfiencnbe hondert tachtig
l^pen/ enbe ttoee met fesen dertigh ftuc&en enbe
hondert vyftigh Soppen i enbeb|ie biecgelijcfiefcBef
pen bp 'i Collcgie tee 3ïbmitalitept in Vrieflandt, upt=>
b^enaenbete famengetggetalban beboojftBjebeach-
tien fcBepen/alle gebictuailleect omme ben tjjt ban vyf-
tien maenben bupten ^upnjS te bienen / en nabecgant
bp toefenbinge ban anbece op ontboben / enbe afgetoif<»
feit te toecben / fuUfi^al^bemeecgecoerbe Collegfen
onbectotllen met onbet Unge communicatie tee intentie
banDacejgo.lHog. ggeboegBlgc&fioojbelen fouben.
ίδηΐ enbe ban 't boo?fc8?ebe ggetal twaelf ^Stgepen ef-
fettibelöc6 inbjie Cfguab^onsïbecbeelt/agecenbinc
nengetnautobanbe j$teaet ban Gibraiter ofte inbe
Jllgibbclantfcde ^ee langs! enbe btoer jJ fonbee limitati
ofteöepalingöe / mit#6lpbenbebuptenbeArchipeia-
go tee plaetfe baec be<0jweeBoof&en naec be abbi»
fentebeftomenban bejsbpantssbecblj^f enbenaecggeo
legentgept caetfaem fouben binben / toelcgen aen·
gaenbe be felbe om beiS te betec t' obfecsecen be 02b;e (n
'tbciipfTenbecepfcbtenbegBebjuptiielgcii/ αΐΐί mebe
op Betf^oonmaecnen bec fcBeepen/ opleggBen ban
bibaejS enbe't gunt meec baec ban bepenbeect bp be
cefpectibe Collegien tee Slbmicalitept bolgeniS feec&et
concept baectoe bp be felue eenpaecigBlgcb te fo^meceit
nabecgBeinficueect te fullen toecben. CbocB fouben
bp Pjobiffe be bib;ej$ ban B» boo^fcBjebe €fguab^
aen Xanbt gelept / enbe opgeflagen too;ben tot Touioa

f09

SA KEN van STAET


-ocr page 146-

uanDÊlKonttt0Döin®?arii6ïÖt6 / énUeomtetnooùt
^n Deftù^ftéh Kfiegolpin te ffùlttt^ tot! Den / feec

toeect/ tot

DetÉflêWnöe fejsfceepen 0eemplot>eettroBöet»töcrten
lUffcBen tieCàep Vincent ettüeöêt «auto bat) Gibral-
TértJooifcöjeDc i <δηθί öat Deb(ü?esi Daec tOEUeftoowh®
tictotCadixin Andaioufien opööelepot/ mUfgaoeciS
flocfibe felucfcBepenalöaecöijS nooötjöntie/ aehtie
oconD gefet enöe fcöóon eemaecfit föuöin too^öen. €en
toclcUen epnöe öp öe aöemelte ColUaien '«f aömtraif «
teptccfpcctibelöcft baeconQecöe boo?fcö?eDe fcflepen
i)ef)oo?t>cnop&eeenen beatiDec plaetfett j^et nooDigQ
tcebtt / enfoo öeel mogijilflcB / eentge toeficftt geojöon'
iicectfoubctoecbsn: g^esfouöe toartbel)oo?fcö?ebete
bome «Eguipagie öp 0ace igoosö HSogenbenotftcai
tf e enbe {scnniffe gegeben toojoen aen be i^ottingen Dan
VranckrijcfcinöcSpaigne, met öecfoetBbat öefeltie
aen De (©outìecneucsitìanbe booifcBjetìe plaetfenre»
fpectiueliicb / mttfgabecjS oocb een anbete Comman»
bccenbefrt eentge jSteben aen be jee gijelegen/ enbe fpe»
tifliijcfe mebe oen be Vice Roys ofte <i5autoetneuci op
lie<2pianöeninbe naibDelanDtftfjejee/ g0eltefbente
ojbonnecen tooo? be gijemelte fcfjepen te becgunnen
eccesi tn öacc gattenen / met pecmiffte om Date bH)?e!S
enbc DeDoeftcn fonbec betalinge ban toUen ofte eenfgge
Wecgelijctelallen/ b??enbeonbecötnöcctaen jtanbt
tcioffen/enbetoebecomfcBeep teöomen öaeien/enbe
boojti öaet tot al
't gnnt noobigl) foube mogfien toefen
ten cefpecte ban ftaec emplop tegeniS öen gïjemenen bp?
anbtbebeBulpfame öanbtxe bteben: iSullenbe oOtö
notiftcatieenbeuecfoecfttoetbEn gfiebaenaenbe Hac?
togD ban Fiorencen, be JSepuölüffte ban Genua, enbe
ben<0cootmee(iecban Maltha; <!Enbe foube beboo?»
fcBïebe CgtUpagfe alfoo acngebangen 5önbe op 't bec»
toogöbanöeboo^göemelte CoUegtentec Hbmttalf»
tept bp gaetbinben ban gaec ^oog |13ogenbebecmin^
bectofbecmeecbect toecben/ fülcïaljSbegelegentBept
enbe beconftftuifebanfaec6efnbeboo?fcBiebe g^etoe-
ftenfoubefeonncnlpbenoftemogenbecepflïBen ·, ebotö
natiemael foo conrtbecaöle «Squipagie enbe onbecfioui
bfnge ban foo beei capitale fctjepi»/ bóben enbe beöal·
ben foo bscl atibere bte geccgutceect enbe geemplopeect
moeten toet&cn tot fiebenUngge ban anbece guartf ecen
baec be tcafijcQue befer Éanben tee SSee toa0 ballcnbe /
upt be o
?b?e!ï enbe e):tcao?binatt}ï ioopenbe mib»
beien bec meergemelteColiegientei: 3lbmicaliteptnfet
endanbentoecbeggebonbenj Sfiii goetggebonben tot
becbalban btenboo: eecdmttSbefen baflte ftellen/
enbefpecfalgcet'at^ctecen/ betontfnuatfe banbeeje^
traojb(nacf!$ Ioopenbe mibbelen/fulticenbeMboéggén
aljiS
be felbe tegenlubojbigB geQeben tofecben / ttiitfga^
ìKts bat ae« be ^jobinrten ηοφ befeaueui 5flnbe / jn
'trnpbecenban Baceconfentenefec fieboremstotfiib'
ftbie ban be faecben ban be ^ee ggebja^en / geftgjebe
foube toecben / bat be felbe al noc{) ten fpoebi^en baei:
toeeffectibelgcëbpgace toogBH^benbe ggebtfpo^
Meert/ öacebefecten toüben fupbecen; bantoataeni
gincö Bet uptftö?öben ban een petitie obet aUebe
bintientec fommeban fesmael hondertduyfent gui-
ben0 / om ten epnbe boo?fclj?ebe geemplopeect te toet»
ben/ Ì0fuifjebpbe ©iobintien gBebecUneert:
toierben tot p?omptec ewtutie ban Bet getii boojft0?ei
beflactbe tocigöemelbe CoUegientec SlbittfcaUtept
mlfbcfen gBeautotlfeect om booi befe cepfe teboen een
negotiatieban vijfcntwintighduyfent galbenst boo;
p^cftBtp/ 'ttocitft be felbe CoUegièn ten fine booj-
fcB?eben foube inZeefijengBen/ mitibebooifcBjebe
tenegotfecenfomme toebetemmefooBaeftboenlfltfi/
^tbeboo?fcfi?cbe cïtraojbinaclö mibbelenafgielofl
toccbenbe al0 nae tjcBoocen ; €pnbelötfi ijS gecefolbeect
oat notijniael fn fecieufe tectnen aen be ©jobfncien ban
L*" foube toecbén/batbefelbe alnocfi ten
ipoebigften ftaec met be anbece J^obintien toilbe con^
toimtcenop'tatceflerenbatjbenfeutoegetontfpleecbe

de ban Bet ^laccaet op ben opBef bec boo;ftB2ebe
Conbopenenbe JUtenten ben derden 49ttobecrcftien-
hondert drie en vijftigh geemaneect.

^aec&eubeBet aengaen baneennaecbecbecbfnte^
nis met Vnmckrijck, Spaignen ende Enghclaùdti
abifeecben bie ban be famentlpcbe 3ibmiceUtepten ben
festhicndenFebniary, batfpfulcfar f^OUben bienfligb
binben/ enbe bat tot bien epnbe een begin gBemaecbt
foube bonnen too^ben boo? contcibutie ban twaelf gec^«
guleecbefcBepenban <©o?logebanpbet iSontngötÖce Àann»
ofte ^taet / boo? ben tpbt ban drie ofte vier jaren / fon^ lusi»
bec eentge bibecfie ofte inteccuptte om be felbe te boen g*' ^
binnenbipbenentonfumecen. ^es foube naecbec» tocH
loop ban beeecde vijftien maenbennaec be conbentie
onbedingegBecontecteert bonnen too;ben op be beri^geiam
minbecinge ban be boo?fcB?ebe contributie / fulrtisi ais «
na gBelegBentBepbtban be fucceffen enbe conflitutie
bec faetgen goet enbe btenftigB gBebonben too;ben foue
be.

^onbecbatben tgbtgebuecenbebe felbe tot eenigge
b^ebeBanbelinge geabmitteect / beel min aengBefotBt
fouben mogen too^ben

^otBbtentgbtbecdceetften enbe gace faccfeenlt^rp
ten poftnpc ban becommecingBe ten opficBte ban
be «aeallieecben gBebjacBt toefenbe / en fp lupben fiaec
abbjefferenbeaen b'eenof b' anbec bec <i3eallieecbenap
BaecootmoebigBbecfoec&omboojflagen ban b^ebete
boen/fouben mogen too}bettgBeBoo}t/naecboojgaen«
beabbectentie aenbe cefpectibe 4Seallteecbenboo?be
aengBefocBtetegBeben/ tenepnbfbe fVibe oo^Bace
beÜmacBten tot b en epnbe / Defi nobig oòjìieìènn/
bewfenbert.

^ejJbat beBalben anbece pecticulaciteptentptfe;>
cuciteptbec <6eeUfeecbenenp?ompte pjefiatiébanbe
te mailen cónbitièn/ bp geene bec feibec eeni^ b jee mee
be boo;fcB}ebe 2Sacbacen foube toojbeh geflooten / ei0
met i^ipulatie ban vry fchip, viy goet, boo; alle be «tPce
allieecben / enbi bat oe felbe al t tarnen baec in foubett
toecben gecompieBenbeect/ ten eenige baec ban gefe^
tlubeectfouben toilientoefen/ intoeltfien eBebailebe
boo?f5 Ligue foube ftomen te ceflecenenbe <5eallteec-
ben cefpettibeUlcB (ibettcpt Bebben naec gUelegentBept
en goetbinben te bifponecen.

^taenbe toelcEie alliantie ofte Ligue be (i^ppecBodf»
ben ban be «efguabjonjet bp be cefpectibe Coningen oft«
iStatente befOigBerteltbonbecffin cygenVlaggeenbe
gefepareèrt ban be anbecen ficupifenbe/ aenbeboien fon·
be δοηήέη toojben / onbeclingBe te Bouben goebe cojcec
fponbeutie/ enbemalBattbecen cefcontcecenbenaebe»
BOtijlBifae céfpèct ten toebec5dben met malbanbecen te
becaménbe becbeelingBebanbebiftcicten/ ombeste
meecbec bienji te boen / fonbee Bet geBeele giojs bp een
te kiicfemetén ofte Landttochten te boen / ten toace ban '
begBefamèntlgtfi <0eellieecben baec toe naebecoib}e
ntocBtettbeBomen.

^tem/béfïBepenbec 4SeaIIÌeecben {nbidinctelgtfi
aUeittogBeiec&iiebojbecingBe enbe protectie te boen/
foobeelmetBuno}b|e obeceengeb;acBt fonbe6onneii
toO}ben / fonbee Baec met Bet tonoopecen aan eenigBe
&oopoaicbpftBepenbuptenBacegeo?bonneecbebi(Ïcic#
ten te onbectomben / ofte oot6 eenigBe cojcefponbentie
ofteBanbelingBenboo^be felbe ofte anbece j^atienop
eentge ^cbaciftBe^teben / tegeboogen / baec ban in
alte bÈ figcben enbe j$taten bec eeallieecbe publicatie
gebaenfoubégonnentooibenomeenpbectotnacigtin'
getibienen.

^téfkt/ foubegBeftfpuIeect fionnen toojben batbp
albien eenige €oopbaecbpftBepen bec 45eaUieerben bf
eenigBe Turckfche ofBarbarifche Rovers gBenomen
f
boo? eenige ban be Bcupflenbe ftBepen Becnomen toiec^
ben / Bet feloe met be mee|le feecbecBepbt foube toecben
geb;atBttec gebefiineecbe^aetfe/ enbe naec taujcatie
Danbetoaecbpe san f^ip enbe labinge/ fuUicaliften

ntaetSen/"tiaet töi ^^

. . j^ejjfeiyenhondértvijfenvijfüg, fljsoocbopampl^^^


-ocr page 147-

ιιδ SAKENvanSTAET

o\jêt(lflenbanbe€i?nful ban ϊιίε Sbatte baec Jetfel^be
onöêtfjeüooiöemet affumtie ban tuoee ofte b?te öec
geguallftcectUe ISoopifeöen ( fulocalS eetooesölöCBJle
fouDefeonnengcfcöte&in) aenöecpg&enaecjSgBeKfti'

tueett/mitsil)etaïentiewniiegendepart Sanbe fioojfs

natt'üe. ■ ■ '

ï©otB een fcBfp t)an «©ojloge gBenomen enbe toe&ec
grttöeteett toectientié / bat 0et felbe aen öe <epgöenaec^
foube
bJOjöen gljeEifftiueett / mibtS bat aen be betobe^
raetiS toteenp?efn<ebetaeltfoubentoo?bendric maen»
ben folttf tee cencujeentie ban
't beloop bet folbienboojt
BeöeelefcBeepüboltfe/ bolgijensibemDnfletcoüenbaet
bantep^obuceKrt.

(Snbe om alle guefifen tioopenbe Qet becbeelen ban
^^jintenbeo? te Bomen / bat be felbe foube bolggen ben
attuelen ©ecobecaect / enbe te ccciiteg^cfìelt toojben /
tecplaetfebaecDieuptgebareni^/ om ijecbeelttebio?:^
ben naet oiöje / Bp foobanigö €fguaDie / fonbet
bateenigeftgepenbanbeanoere «iSeallfcerbe baecon^
ttent fiomenbe oftelnefenbe / eenigfie pjctenfie baet op
fouöe mogen maccfien. 3

l&enfesentwmtighfl;enfiÊboo?tgi)eb?acBteen Con»
(eptban Inftruaieeljefo?mEect bpbe J^cecen alftiec
aentoefenbe
<iSECommttteecöen uptöecefpettibeColi
legien tec^llimicalttcpt ban be Opperhoofden, Com-
mandeurs cnöc Capiteynèn refojtecen onbec be gemeU
beCollegfentet ^omtraHtept gebettineetttot bebep-
linge ban be Middekntfche Zee, en tot fuppicffie ban
be TurckfcheRoövers albaec gtafeeenbej ®aec op
oebeltöeceect jönöe/ öebbenDare to. |Eog.'t Boo?=
(φΙΕΟε Concept fiaec toel laten geoaUen/ enbe bfen&oU
eenbe be eoojfc{)?eije Inftrudiie geljouijen ooo? geattes
)iee«/ inöoegfjenenbé manierealibefeloefiiefnaei
bolgenbet^getnfeceetÏt,

Inflra£iievande Ho.Mog, Heer en Staten
Generael der Vereenighde Nederlanden
voor de OpperΗοο^άοη^ Commandeurs en-
de Capiteynen, reforterende onder de re-
fpeBive Collegien ter Jdmiraliteyt,gedes-
tineerttot bevéylinge vande Middelantfe
Zee en Jupprej^ie van de Rovers aldaer
graderende.

Ε^φψ^ι Sullen de voorhoetndé Opper-tìoofden,
Commandeurs ende Capiüeynen , hare onder
hebbendefchepénreipeaivelijck gereedt zijnde,
provianderen voor den tijt van T'ji/t/fn maenden, voor
weickcn tijt defelve aldaerfullen worden ghecontinu-
ecrt ende onderhouden, ten ware door het een ofte an-
der Collegie ter Admiraliteyt om redenen mogte wor-
den goetgevonden eenige van dien eerder t'huys te ont-
bieden, in wekken gevalle alvoorens de felve met ande-
re fchepen fullen moeten worden geremplaceert»

2.. De voorfifchepen alfo gereet zijnde, fullen de re-
fpeftive Collegien ter Admiraliteyt 'malkanderen heb-
ben te adverteren wanneer die voor Zee fullen zeylrede
leggen, om met de eerften goede wint te konnen uy tlo-
pen, en den anderen in Zee ontrent de hoofden , ili
doenlij k, te refcontreren, en alfo gefamendijk te Zeylen
nae
Cddix iu AnàdujUn ; ende indien eenige Ichepen den
anderen in Zee niet en fouden mogen aentreffenjfullen
hebben voort te zeylen nae ΟΛ» voor geroert,ende den
anderen aldaer eenighe daghen in te wachten j Edoch
niet alle tijdelijk opkomendejfullende Oppcr-hoofden
met hare byhebbendefchepenvan Cadix vertreckende,
aldaer ordrelaten aen den Conful vanhaer HorMog:
ten eynde de nakomende fchepen foude mogen weten,
alwaer de Vloote te vinden,. om haer alfo mede onder
de Vlagge te begeven.

3. En iijllen over de felve Vloote als Opper-Hoofden
worden erkent den Vys-Admirael
Micbïil AJniunfx.d,
; liuyur
ende ^λβ Ceraehfi Mtppii, ende onder den eerften
als Vys-Admirael den CommandeurG/Viii»
Je W/tjende
als Schout by Nacht den Capiteyn
mimvan ér Sem,

tieüooi

OltSOOf»
Dtn DUn;

l)»0ieoc
ban gate

«o.jUao.

naebc
roibDe»
lancrcBr
Set,

ende onder den anderenals Vys-Admirael den Schow ΐξξ^
by Nacht Art endeden Capiteyn Haxwantiis ^ ''

Schoutby Nacht,dewelckeincas van conjunótie ende
Krygs-Raet na hare refpedlive qualiteyten fullen rangh
ende feffie hebben. Ende fullen de voornoemde Opper-
Hoofden by onderlinge en continuele correlpondentie
op het verdelen en employ der fchepen in de refpc£tive
diftridien, metadvys vandenKrijgs-Ract, door dea
gemelden Vys-Admirael de Rufur te beroepen , difpo-
neren 5 fulcx als ten meeften dienfte van den Lande om
deie Inftruöie te executeren nae Soldaet en Zeeman-
fchapraetfaemft bevindeji fullen, ende fai geduyrende
de combinatie den meergemelden Vys-Admirael
dt
Ruptr als Opper-Hüóft werden erkent.

4,. De gefeyde fchepen fullen worden gcemployeert
tot beveylinge van de
Hdiddeiumft Zee teghens alle rove-
ryen die gepleeght worden tegens de goede Ingefetenen
deièrLanden, enfpedalijcktotfuppreflievande Bar-
barifebi Rovers ^ het fy in Zee voor ofte binnen haer have-
nen ofte inwy eken, alomme daer de felve ghevonden,
achterhaeltofte gheattrappeert fullen worden, ionder
eenige limitarle van plaets, als van
Cah S. Vinttnt tot de
Ey lan den van Xaoten
enCephahtiiea, toe, fulcx als by de
gemelde Opper-Hoofden den Krijgs-Raet ten meeften
dienfte van den Lande vorderlij ck gecordeelt ende be-
vonden fai worden.

5". Alfoakruylïendein'tvoorfchrevediftridl, iiillen
de Opper-Hoofden en Commandeursalle mogelijcke
hulpengunft bewyfenaen defchippers metharefche-
pen hier te Lande t'huys behoorende, diefe in Zee ofte
op eenige Reden mochten refcontreren, "t fy met haer
eenftuckweeghstedoengeleyden, tegens alle ongele-
gentheyt te befchermen, en hare expeditie te bevorde-
ren, fo veel eenigfmts fonder haren Μ te contravenie-
ren ofte hare delïèpen in meerder occafiente verhin-
deren , gevoeglij ck fai konnen gefchieden,

6. Ende om het felve des te beter te efFedueren, ful-
len de voornoemde Opperhoofden ende Comman-
deurs met alle courtoifie ende vriendtfchap bejegenen
de Commandeurs ende Caprteynenvan de Oorlogh
fchepen ofte Galeyen, van alle Coningen, Princen,
Potentaten ofte Republijcken met defen Staedtin Al-
lianceofte Neutrahteyt zijnde, foo veel behoudens
het refpeiit ende hooghey t voor de felve fai konnen ghe-
fchieden , de welcke fy by al voorvallende occafien
behoorlijck in achtinge fullen nemen, fonderyetste
ghedoghen dat tot kleynigheyt foude mogen ftrecken,
't welck behoudende fullen met fodanige uytheemfche
Commandeurs vermogen te correlponderen, oock
c»a·
junàum ageren, 't gunt tot executie van defe Inftruótie
foude konnen voorvallen; Doch behalven dat veel-
voudige by-een-komften ofte langhwyligh verblijf by
den anderen vermyden, om alle moèy elij ckheden en-
de onluften daer uytrefulterendevoorte komen cade
te verhoeden.

7. Ende op datdevoorfchrevefchepen deste bequa-
mer end e wel bezeylt moghen zijn, fullen de felve met
verckenenende roeten fchoon ghehouden worden,
endefoo dickwilide Opperhoofden ende Krijgs-Ra-
denfulcks fullen goetvinden fchoon ghemaed, hetfy
met aen de gront te fetten ofte kielhalen, fulcx als na de
gelegenthey t van de diftridten daer fy hun onthouden j
ghevoeghlijckfal konnen ghefchieden; daer toe foo
weynightijdts employerendealsmoghelyckfalwefen,
daerop.deOpperhoofdennaeu regardtfuUen nemen,
ende precyfe reeckeninge eyflchen van het employ
destndtsder Capiteynendiebyhun tot fulcken eynde
afgeionden fullen worden, de felve t'elckens inftrue-
rendevan't guntnaehaere kennis totfpoedighe ver-
rechtinge vanharefaeckennood^his. Om'twelckmet
des te minder verhinderinge te konnen doen, fy lie-
den hare byhebbende fd iepen met behoeften voor
eeniger tij dt van diftrid veranderende fullen doen vol-

fen,endeternaefterplaetfe binnen zeylen, om altoos

y der hant te wefen.

8. De voornoemde Opperhoofden ende Krijgs-^
Raetfullenophetjaghen, vervolghen ende attacque-
rea yan den vyandt noodigc ordre ftellea, ende eenige

Prifts


-ocr page 148-

r

en OORLOG. Vier en 'Ueerüghfte Boeck. 119

brinfcn van de Turexfiht bevers verovert werdende, den
' Capitcyn die de felve verovert, vooruyt laten ghe-

--- nieten de en de baadt-gbeweer ^ mitlgaders de

tlunitrwiivooT fvn volck in foodanigh fchip bevon-
den wordende, aoende de Ttirckmoiic Aisrendaer op

Oijnde, tegheas Chriflintn, foo daertoeghelegentheyt
foude mogen prefenteren, wiflelen, endede Renile-
die hun met voòrbedaghte moetwil daer toe hebben
begeven, behouden om op de Galeyenvoor Slaven
teghebruycken, endedeontfchuldige ofte
pemttrtnJt
verfchoonen, metvryftellen der CbriflenSlavtti,doA
gheen ghelegentheydt prefenterende tot foodanighe
verwiflélinge, de voorichreve veroverde
Turckenofte
Mtrm ter bequamer plaetfe tot Slaven verkoopen, ende
het «wnw van dien nevens behoorlijcke reeckeninghe
doen brengen, ofte in goede Wiffelbrieven remitteren
aen 't Collegie ter Admiralitey t daer den aÖeulen Ver-
overaerfalwefenuytghevaeren· voor't welcke oock
het fchip te rechte gheftelt fai worden, ende fai de helft
van't/iriwi/idervoorfchreve T«rciï» worden geeniplo-
yeert tot verloflïnge
der Chrifttn Slavm , doch de we-
derhelft verdeelt over dc OiBcieren ende het Scheeps-
volck, die tot de veroveringhe ghecontribueertcnde
binnen een Kanon-fchoot prefent ghe weeft fullen heb-
ben, mits hun welhebbende gecomporteerc op deghe-
tuygenisvanden
CcmmaiiJeur van het Tifqueire, by't
welcke de veroveringhe fai wefen ghedaen ofte andere
geloofwacrdige ende fuffifante bewijfen, fonder verder
tegaen, ofte dat opeenigheabfente fchepen regardt
fai worden genomen. Des fullen alle papieren byeen
van de fchepcn gevonden wordende, in handen van
eender Opperhoofden onder wekkers
Efquaire dsn
Veroveraerisbefcheyden, wordenghebracht, omtot
fyner tij taen't Collegie daer de Pr»»^ te recht gheftelt
ίύ moeten worden, over te fenden eenige Stucl^otderen
inwefende op het inventariferen en bewaren van dien,
noodigc ordre geftelt te worden.

y. Eenige Capiteynen , Officieren, Matrofen of
Soldatenjhaerin refcontre met den Vyantofanderfints
qualijck comporterende, in iaecken daer van den
particulieren Scheeps-Krijgs Ract de ftrafic niet en
competeert, fullen te rechte geftelt worden voorden
generalenKrijgs-Raedtjdewelckein criminele iaecken
beftaen fai uy t de gemelde Opperhoofden den Vys· Adi
miraels,Schouten by Nacht, mitsgaders de verdere Ca-
piteynen, ten minften/iwiwinghetale byden anderen
weiende,de welcke alle ftrafibn fiillen mogen exerceren
na gelegentheyt van faecken en krijgs gebruyck
toUaf-
frtii
, j ae tic rfMlit toe ; Ende oock alle pketfen in die ge-
legentheyt komende te vaceren , by pluraliteydt van
flemme vergeven, uytgefondert de
Capinjnfibafpin, de
welcke provifionelijck bekleet fullen worden door den
luftenant pfteScbifftrsdiCT gheen Luytmants en Zijn,
foo de felve bequaem bevonden worden, of ander-
fmts door een van de
Lujtenants op een van de fche-
pen onder hetfelve Collegie reforterende ; Gelijck
doorgaens in fodanigheoccafiende Officieren van de
felve fchepen daer op eenig Ampt mochte vaceren, be-
quaem zynde, voor andere geprefereertfullen wordenj
ten fy op de Vlooten wor&n ghevondeneenigeCepi-
uymnefuhnptnentenrefnmes , refortcrendc ondcf die
CoUegien, op wekkers fchip een plaetfe vacant wor-
den fai, de welcke in fulcken gheval op ipeciale ailens
van de felveCollegien door hun te exhibccren voor an-
dere geprefereert fullen woorden.

10. Of het gebeurde dat eenige der Boeft.Officitnn
van dit Efquadi e geduyrende de rcyfe quame te overly-
den , faldennaeften daer aenvolghende inde vacante
plaetfe fiiccedeeren, en de Vacerende plaetfe daer aen
gefuppleert worden door den
Kri/gs-RtuJtuyt derefte-
rcnde Capiteynen by pluraliteyt van ftemmen, en alfo
Winneerdeftemmenm diergelijckeofte andere gele-
gentheyt mochten komen te fteeckenjfal het advijs van
't
Opferbtifi worden gevolgt.

11. Geduyrende defeVoyage fullen gene der voor-
fchreveHi»/t
Officnn cfCapittynm buy ten fpeciaje ordre
endenootfaeckelijckheyt,'tfyom water te halenof
andcrfmtscrgenïinlopen,ofleggen,op eenighc Re-
den , Havenen , Bayen ofte Plaeyen, maer gheftadigh
Zee houden, om de pafleerende Koopvaerdyfchepen - m·^"'
alle mogelij ckeveriêeckeringe ende afbreuck aen de
Turckfche Rovers te doen , oockbuyten hooghdrin-
gcndenoodtbuyten harefchepen niet vernachten of -
lichtvaerdigh in andere fchepen overtegaen, of mal-
kanderen in zee wefende te vergaften, noch onnodige
ttrfchmm te doen, maer ter contrarie haren dienft forg-
vuldiglij ck betrachten, s'Landts kruydt en alle fchceps
behoeften wel mcfiiageren , oppenevan daerovern»
exigentie van Iaecken gheftraft te wordendoorden
Krygs-Ratt.

iz. Eyndelijck fil van alle 't ghene dagelij ex pafleert
by de Op/tr-
botfdin ende Cemmaadturs, ghehouden wor-
den pertinentie notie cndeRegifters van alle refolutiea
in Kr^gj-Rangenomen wordende, om van tij d tot tijd
als eenige oceafie prefenteert loumaels gcwijfc de fub-
ftantie van alle verrichtingen aen de Hooghghemclde
Heeren Staten Generaci ende de refpedive CoUegica
ter Admiralitey t daer onder fy reforteren, overgefon-
den te worden, ende daer nevens oock de vèranderin-
ge die onder't fcheeps Volck mochte vooigevallen we-
fen, daertoedatfe deCapiteynen precifelijckfidlen
houden om daer op in't doen van dc betalinge aen hare
Vrouwen regard genomen te worden. Endeofyetwes
mochte voorvallen , daer van deielnflrudtie niet
ca
fpreeckt , fullen de voorgemelde Opper-Hoofden
met ad vij 5 van den generalen Kri/gt' Raa daer in difpo-
neren ende handelen, foo als fy na gedane reyfcfuflea
menen tekonnen verantwoorden. Ende fullen de
voorgemelde CoUegien ter Admiralitey t tot beter exe-
cutie van devoorftaende articulenop 'tvi(ftualieren >
fchoonmaeckenenverwiflelen dervoorfz, fchepcn als
foodaniger ordre ftellen, als de felve naer exigentie van
faecken ten meeftendienftc van den Lande bevinden
fullen te behooren.

Aldus geformeert by dc aenwefendcGecommittecr-
den uyt de CoUegien ter Admiraliteyt tot
Rftterdum ,
Amfttrdam , »"» 't iJeerder^artier
en in Vritfiandt, In 'sGra-
venhagedcn«»iniwi«i/5/?in February
ftjlittibimdtrtvier
tn/tfligb,

a©elbet(iaenbe bat be lJoo?f£!j?ebe (©ppecfioofben mriT^*^
metsS'EantJitsi ©loote oRchomentocfcnbcinbeMid-g^»'^'
delantfche
'Ztt / ben CoitmUffati«i Mortaigne foubcit
gebben obec te nemen ; enbe alii ban betbolgenji te ;epi
lenbflo? Algiers,cnbe banbeRegetingcalbaetfatW:»
factie enbe vepacat(e te becfoetbenbanbe fcgeben be
^noefetenen ban bcfen jStaet tee^ienjf enbecontcarfe
Ì)etionefi0tjcmaet&te (Ctattaet. 3Bt)becj$ii$gecefoI«
beect / bat ben boe^ftg^eben ComntifTacf^ Mortaigne
nebec foube loojben ggelaft / PTetüfeiecEi upt te boeren
getgeen gembprdne ^inftcunte aenbebolen ia>a»t
<!Ebotg/batbcttt0bt ban drie ineetBenbie ben felben

ban Algiers, foube too;ben betfiojt/eeltitbbefelbe
bet6o?tU)iect mitjsbefcn op acht ofte thien baejjen j
enbeincaj$beonb(i:f)enbeUng{)e geen fuccejs foube
langen/ bat al.(i ban ben a^p^-^bmicael de Ruy-
terop benlafi/ bfe Dpbanben boo?fcg;ebeCommif«
factiS Mortaigne upt 6catl)te ban fiaec jpog. ^n^·
ftructfe foube fiomen te ontfangen / metbe$i%anbtSi
fcgepen foube ageren tonfojm ben la(l enbe be^nftruc*
tfe iiier boben gefnfereert/ contfnuerenbe be boo?noem«
beCommtfTacijee niettemin beonderhandeiingc ϋμ
goebe gt)elegent0et>t onber beneficie ban boapenen con^
fo?mföne3nfttutttc. ^esï foube ten fpoebfggfteti
op Cadix, MaUaga enbe Alicanta aen ben boojnoembe
CommffTfltii ggefcïlTeben U)o;ben / bat be ®loote
ban ben^taetin't begin ban be aenfiaenbe maent batt
Maertgereebt foube 5^nommet ben eerften goeben
btinbtbanfiiectebectcecfien. <{£nbebatbe felbe J9(00'
tealbaergl^accibeertjünbe/ gpopj^etftgip ban be
©ijsi-3ibmicael de Ruyter, fjube ftebben ober te geen/
omben(a(ienbeo?b}C!$ban Oace
Ijjclinaecteeomen enbeteeffectueixn. (iEnbetoiecben
be l^eetcnban HoUandtmitiSbefenbetfocErt tot Men
epniK tu kontanten gHeo^bomteect tot Mrïofin»

m


-ocr page 149-

öe €cimmlffati!i tee Ban&ert oifielt/ enöèUóóitiïseeirti
plDpiÉCi le toöïöenalïina öegöóten:
^enachtftènjroaptóiicijtaen öêtt ©ö^-mmtÉflÉl

ReDbenbe fcHtp eftUe fteéepg-tiolïfi foiiöè' DsöUen In
teöipbenfortwc tóineetBee' o^eban

Beec Hó. ilKog. eööéfgtte Coitimifffêttfae gittfltirtffe
etKcte gfjeben aertiie-©0Si-mniii«riariCoraelif2,
Meppei, om itt toefq?m<« Banifieti / rtéfténiSbe anöèi
te beis 31βη0ΐ0φο?1ο8β fcBcpen ggebefitóicct'nabe
Middeiantfche ^ei/ gibtìpiettìJe be afifeHtfë'baw 0êm

deRüytërttagmn; .....

<1^ beeéhflaéi®êe0ebaêriötRe<0t /teiiti WiiRap
üptgeftbïettetieen battiH/ bajl eft iScifii^batfi tcgén Den
achtienden^tWp.

^etj^icrbooigemclbe nêmén banbe ttocèAl^erfche
fφί^>enbofc^?Trömί> i iàtìfeetbe tot Aigiefsbéd aiterai
tii/toaerü(»? b0l0én^«etficn{nee ban be Dòuane ertïic
«0emeemi / fepöêft ttfel fes^^a fevenhondert fo CurtRcn/
J^orenatii JHenêgaben wécloomi ttjatett/ betfotetèn
reftitutie booj ben ConfiUy met pjeferitàiiéban allet)e=
ganefautsn en m(tfla0e<rt tétoUltnl);>IeeùÌtt/ enalIcjS
toeberopeeingùcbebtìét fleliett/ ct»0« acióöjt rttetbe
Engelfché te nfet boeii.

^n n^ap wacen büe ban Algiers nòti) fn tamelgch
fiumeur/alnstt) toacttcenbéo)) Oétacnttonten ban onfe
fcftepen met gelbt tot bettotflelingfié bet iSlabett/ en be
beloofbe tijefenten j boggf eibert bec{ bSn ottjS bpijébiegt
bolfft / bte fp b?epg{)ben te becBòópény om bateenjs φ
bingö biaüi bat Tron^ be €urcBfen eft jiÊocell Bp fiem
genomen / {)abtie in ^pangiëttbeigofi»

jiBet Engeland toarertgfteb?öfien/ ttatteetbÉn bert
«fngelfcn «onfuleneêtì{ö0c€Hβe!fei3oopI.ftecήuai·
^0ί{^: €cr(liiabbcn Oemcnbe CoopifettenittbeBan-
gert ban b? Douane gè?acf)t / mct fiet enen gepöten/ bc
sKacce met fleen laten tticBen / met buplfgpèpb en (iees
«en ban be jongens gétoo?pcn / bf el
iti onmaeftt / met
fïagen toéöet opgeficegen/ fobat m genedtfaetfit toajS
een out hey lig Man, betoeltfiefpalbaet een Maribood

Catirtit
ban Dtr
ΦηΓΒ&·

éHém

Ënpennaetebrtippeny Qembibbenbebat)gpboo2 Qcm
Beitele te fp?eetlten / enbc upt bfe onttatupjlöfee (ïabec=
npe tebetloffen/ 'ttoelthbenbooinoembe Maribood
gftebaen ftabbe / enbeop fpberfoecö gftecelateertijSi
^00 öecft öp ban ben twintighften 3lp?(l tot ben
veertienden JlKap/ mctbeKooplieöen fnbe Bangert
In tloee bettingen geflootengliefeten/ enbeanber^ nfet
aljeieenlnepnfgt) b^oobt enbi b)ater$i baeggjfi
te eeten
efieferegOen/ batbpalbién ben ï|!oUanbtf(l)e Conful
!Dem nfet een toepnfgD gfjeabfffleert gabbe/ bangon»
igecfoube moeten bergain O^bben; ecgtec toeren be
<Sngelfcl)ebnbeti)ettómmaribo van Sr.iohnLawfon
tot bfbetftpé repfen toebclrem aen lanbt ggeïiümen / en
om b?eebe gfjebeben / alsS óf fp ©obt om reggen baben /
boeg tot notg toe / altgbt met ^uaet anttooon nee gaec
lioo?t moeten ficeten; EpnbtiijcBbeificègen / batfjaet
<a:onfuluptbe Bangcrtraetllte/enbeop ben veertien-
den usap toebet in fijn öupjs toiÉct gfiebjatgt / altoaet
f)P ban negen a tien (Cuccgen betoaétt bafert / tot be tgt
toe alsi fp bolgfienss gare Beloften / een fcgfp ggenaemt
deFonteyn fip gaet genómcn/ tnet alle get boltfi toebet
baet gcbjacgt / enbe boo? be Caper bie boot geftgooten
toad drieduyfentfiutRen ban atgten betaelt fouben
gebben/aij ban fouben gaer Conful laten gaén/'t toelB
fp belooft gabben te geben/ én ben vijftienden lisa» f»n
ban baet bertrotgert.

aille get bo0?ftacnbe(ftg?eef ben Conful vander Burg)
gabbe gp bageiiKic inebe te bertoatgten / bp aibfén gaet
ïBog. baet niet in böcfifaöert / òrti dtobÉ ftgetìitt
baet ga toe te ρjeffert / botg fot ftocB tpe toaiS allcfi géel
toel/enbe toast bp be «cgerf ncfe tnbe «©émeenté vaft Al ·
giers notg toel geffen/ en tofettbajjéitjtjÉ B^ «©rij&tcrt én
Élèpnen niét βΐίβ om ben ^i^ollatibei; gétoénfcgt enbe ge^
toepen/feggciibei Mètdiëw^Udh Wj vrede mtócken
iofybegerëh.

©p-SïtimftóiiaeRüyter 't feöeicttKftg uptge^

©cBub-
tecBBi-
aDini-
taiu

Xlefn)^.

ST AET

imbin vieren twintighlten; 'ï^

bc^pe van Cadixvbont baetbtn sööö^lbtwfciaii,^ ^
Meppel,bimi§tBOeti»p l^löt vao Nes^tneteàic
(gftoabje/ jïjttbe Capitipnen Haeck j Swait j jaaven
Més, ComeUs Gerritìfe, Pomp BBbe Goyeit't Hoenyie»
ftìWrtben be atONt gelaten ftöepen af «etoatDtwy en
ban eaet fafi fn 'ttóetcft te.fl5Hen;· = : q r

^nfeventiendéii^tW^toai de Rujiteroïroewoe
BOTIAiiGàntè, ftonnenbegeen praaaquaöelionmnBn
beinfectlebfitot'Amfterdamtoaji/ tegtramtetienii
toeenootbetsftoatec. .

®en ittlsiÏc Lawfon öabbe fη befen t^bt We van Ai-
giersben ©oilogBaengtjefept/ toebet5öbtStoaSoo?=
faecfii baettoeoêsebêff. (ïïuffcöen befen iStaet eobe
bïe ban Algiers fcftsen^ttDatbetec telleen j maetal»
lefintii üleetö fides punica,toant fp nabec&ant tDibetom
met be (SngelfcDe actojbeetben enbc tegenbefen ^taet
6ja?c6en.

5©ei)etommeïli)t6eöele0enteeptbefestt0bi!S7 toert
fn 't bolgenbe feet net en omfitötigïJ betifanbelt/ engji
fielt ben vijf en twintighllen ^unp.

vergadert,"óm uwe Hoe» Mogende te dienen van advys
over het gene geduerende defe conftitutie van tij den en
faecken foude konnen werden ghedaen en voorgheno-
men, tot verhoedinge van alle gevreefde onheylen , en
befcherminge vande Ingefetenen defer Landen,bylbn-
derlijck tot protedlie van de rijk-geladen Retour-féhe-
pen, nu alle dagen uyc Öoft-Indien verwacht werdèn-
de,vorder
waerendehoedanigh, omdateyndetebe-
reycken, foudendienen te werden gheemployeertdc
rffTfi^Afchepenvan Oorloge extraordinaeriijckgeequi-
peert, ende nu voor een goet ghediselte ghereet ziij nde,
oordeelen eenparighlij ck dat den grootften ende merc-
fcelijckften afbreuck , die den Stact jegenWOördigh kan
lijden, foudeKijnbyaldiende gemelte Retour-fche-
pen, ( dat Godt verhoede) op 't onvoorfienfte wierden

.......... ..................... aengetaften wechgenomen: EndatfulcXnamenfche-

nOemen/óm°bet)eenentebaiicnV"en'a(^êcn^ 1 üjckeapparentie Üchtelijckkangefchieden, ingheval

jemeltê'fchepen, vuyl geworden engeharafleertdoor
foo verren Reyfe en op foodanigen voorvalniet verdagt
zijnde,
oock volgheladen,onbeK;eylteiimetweynigh
gefondt
volck voorfien, foudea werden gheaggreflèert
van eengoedtghetal Oorlogh fchepen tot dien eynde
Gxpreflelijck tocgheruft met meeöighte van volck,
komende verfch uyt haer Havens, en wel wetende wat
Hooghte en Cours de voorfchreve Retour-fchepen
ordinarie fyn ghewoonte houden, Waermededande
Irigeiètenen defer .Landen foudewefen aenghebracht
foo grooten en genoeghiaem irreparàbelen verliei,ende
aen de andere zyde de quafet willige aenleydinghe ende
middelen foude hebben om verderen overlaft te derven
en konnen attenteren , alsgeftij ft met
foo confiderabe-
len fchat, waer van in eeuwighey t geen reparatie foude
wefcn te verwachten : Hetiswel waer dat tot rencontre
en der felver Convoy fijn in Zee gefonden een goet ge-
tal Oorlog-fchepert, die met de vOorfz, Retour-fchepen,
te famengevougt zijnde, een merckelijcke macht kon-
nen uytmaecken, döeh die fyn geenfints fufEfant o'm te
reflfteren het gewelf Van fchepen die in
Eagelaitt nu aire-
de zijn, of binnen feer corten tij dt ghereet konnen we-
fen en uytloopen, ende dat foo fuWtelij ck dattcr geen
tijdt of middel foudewefen om eenighfintsdaer jegens
té voorfien.

Uwe Hoogh Mog. hebben genoecbfaem verftaea dc
ongemeene toeruftinge ter Zee die in
Engelandtop't
y vtìrighfte wert gedaen en voortgefet, waer door defen
Staet rechtveerdige reden is ghegheven mede op haer
hoede te wefen, én in pofture om niet plotfelick te wer-
den overvallen en met den flach gewaerfchout, gelijck
de droevige experieritie in de verleden Oorlogh met de
fêlve Natie, niet lang geleden, foo finertelijck heeft
isej

het is óock wel geremarqueert dat de enorme
prötefltieii, tot lafte van defen Staet, enbyfonderlij ck
déOöft-IndifcheCompagnie, diedeEngetfchenficH

niet

i'3o S A KEN van

SeiJérChriflenSlavènri&CienlJérbelcttùW^


-ocr page 150-

nfttfchamen voort te brengen, het rechte en ordma-
risteyckenfynvan cenighquaet defleynomde We-
relt te
preoccuperen, en hare onrechtmatige procedii-
ren, ten m inlten met eenigh pretext van luftitie, te be-

wie foude gheraden vinden verder preuveafte
wachten naer het vyantlij ck aentaften, ruineeren ende

meefteren van de Forten ende fchepen op ende on-
--------- ^^

verj

trentCabo Virdt, alwaer de Weft-Indifche Compagnie
defer Landen haren handel drijft fonder yemandt
temolefteren, en evenwel trouwleollijckis overval-
len, onderwylendatmen befichtismet UweHoogh
Mog. in't minnelij cke , foo 't fchynt, te traceren.
Daerbynoch komt den hoogen moet en pracht van de
fel ve Natie die alle andere, ende byfonder defen Staet,
verachten, meynen alle voordelen van de Zee haer al-
leen toe te komen, en derhalven met geen goede oogen
kennen aenfien dat de Ingefetenen defer Landen, door
mefnaghe ende induftrie, ha£r in dc Commercie vej-
kloecken, voornamentlij ck de rij cke retouren Jaerlijcx
uyt de Indien komende.

Zijndevoortsbyhaer Gecommitteerden aendagte-
lij ck overwogen, de redenen hier naer volgende, waer
uyt men foude konnen afnemen, dat by de Engelfchen
nietfoudewefeeengeformeertdeilëyn om tegen defe
Staet en fpecialijcken de Ooll-Indilche Retourfche-
pen ecnige vyandlijckheytteondernemen, bevinden
fy defelve redenen alleenlijk van cenige waerfchynlijk-
heyd en ipecieufe apparentie te zij n,doch geenii nts van
fuiken evidenten gewigte dat daer om behoorde te wer-
den naegelaten of uytgeilcit eenige voorlieninghe, die
totverfeeckeringhe van de behouden overkomlle der
voorfchreve Retour-fchepen kan ftrecken, voorna-
mentlij ckdaerm en de middelen, daer toe dienende,
gereet en by de handt heeft,en daer foo grooten en irre-
parabelen perijckelen kan refiderenindeminftetijdt
die met deliberen wert verlooren.

De eerfte Reden is ghenomen van de fachtmoedighe
Antwoorde ,waermededen Koning heeft bej egent de
impetueufe Propofitie van het Parlement.

Detwetde Reden, dat geene geldt middelen fyn ge-
petitioneert.

Endede dirdt, van dat het Parlement gefcheyden en
nieteerdergheadjourneert is wederom te vergaderen
voor Novembernaeftkomendc.

Op 't eerfte ftaet te confideren, datmcn fich met fi m-
pelewoorden nieten behoort te laten amuferen in
faecken van foodanigen importantie, perij ckel en ge-
volch, voornamentlij ck als maer voornemen is fyn
eygen te befchermcn ende gheen oiFenfie aen yemandt
te geven, gelij ck oock het Intereffe van defen Staet niet
mede en brengt, ende by aldien men op woorden fou
den moeten ftaet maeckeji, fo fuUen U Ho. Mog. noch
welindachtighzijn dehooge taleenfcherpe termini,
die den Enghelfchen Envoye
Dmning, weghens iynen
Koninck, gevoertheeft.

1. Datgeengeltmiddclcnfyngepetitioneert,maer
het Parlement ghefcheyden, is mede een flechte
afleurantie om foo veel daer op te hafarderen j want de
koften, die in 't eerfte moeten werden gedaen, fyn de
minfte, en konnen lichtelijck werden ghevondenj
infonderheyt nu den Koninck goet credit heeft, en be-
halven degeldtmiddelenby het Parlement alreetsef-
feftivelijckgefui-neert, de StadtWiiietoreenachter-
rugge, die wel plachte goede Sommen, byformevan
leeninghete avanceren, en daer na op hunne quote te
refcontreren. ^ a·-

3. Endekanoock,desnootzïjnde, hetParkment
binnen weynigh daghen wederom vergaderen, waer
op dan de Koningh, ten vollen Verfeeckert van de ghe-
neraele drift van lyn Onderdanen, ftaet kan maedcen
datfy óvervloedelijckfullen confenteren in gek midde-
len, geno^liTaemomte dragen de fchulden en laften
die foodanigen Equipagie, fo plaufibelijck aenghevan-
gen, mede brenght, ja, ghelijck de ervarentheyt leert,
des te meer-om dat den Koninckheeft gefchenen traeg
cnvOorficljtighindenaenvanck, ende welclcehyfiph
foude hebben laten overdrijjgen. jr. ■ ·

4. DaerenbovendatdefchepenvanSm;r«f, uytdc 1Ì64,
liiionfea elders uyt het Weften, de Canael ghepaf-
ièert2,ijnde,nietenlyngemolefteert, geeft wel eenige
hoopedatdaerop nietenis toeghelecht; maer wie lal
fich konnen verleeckercn dat fulcx isghefchiet door de
equiceyten generofiteyt van den Conincken niet door
andere beletlèlen en accidenten, die vele en verfchey-
den konnen werde bedacht? Want het kan feer wel we-
fen, dat ghemelteVloote eerder is voorghekomen dan
de felve was verwacht ; datmen oock op een iprong niet
en heeft konnen klaer vinden foodanighen machc
om met feeckere hoope van groot fucces aen te taften >
een Vlootebeftaendeuytfoo merckelijcken getalfwa-
reen welghemonteerde fchepen, komende ingoede
ordre, fuffifant ende gerefolveertom fichwel te de-
fenderen, daer oock den Vys-Admiraeli/f E«^termec
een goede macht Oorlogh fchepen niet verre was van
dieCuften, met apparentie dat hy laften ordre hadde
om op degemelte Vlootete Kruyflèn,endedefelve te-
gena Ie ghewelt te protegeren; foo dat dien aenflagh,
de Enghelfchen niette eenemael naer wenfchgheluc-
kende, alle haer defleynen fouden hebben geeyenteert,
endegebroockengheweeft, defea Staet ende andere
Landen op het hooghfte gealarmeert, en alle uy tterfte
middelen opgefet, ende geweltaengewentgeworden ,
omdecommercierende Schepen te bevryden, ende
Ooft-Indifche Retourfchepen voor diergelijke aenflar
gen te verfeeckeren.

5·. Ende dat defe bedenckingen niet zij η conjectu-
ren, alleen ghefondeert op inbeeldinghen ofte fwaer-
hoofdigheyt, betoonen klaerlij ck de proceduren ghe-
pleechtaenOiff Fm/f j endede Schepen daer ontrent
handelende, met het gene dies aengaende, na luyt van
de bekomen Advyien ; vorder is getenteert fonder op
eenige generofiteyt acht te nemen, of aen^egginge van
Oorlogh te laten voorgaen, liijndealle'tfelveeen Ba-
kenklaergenoegh fchynende om diergelijcke Klippen
tevermyden. ·

6. Sonder datmen behouve te wachten na een twee-'
de Exempel, wekkers CMerientie voorleer gheldc
( 'twelck God genadighlijck verhoede) met fich loude
flepen, genoughfaem de ruy ne van de ingeiëtenen de-t
fer Landen , enfpecialijckdeOoft-Indifthe Compa-
gnie, fo een voorneem deraet en hooftfteunfel van den
Staet.

Allewelcke Redenen rijpelijck geexamineert, ea
metelcanderen gecompareert zijnde, loofpudeü fy,
Gecommitteerdèn van advyfe wefen, datdefchepea
cniyflTende totrefcontreen Convoy der voorfchreve
Retour-fchepen, behoorden te Werden verfterd: me^
de Oorlachichqpenvande bewufte Extraordinare E-
quipagie by provifie, voor foo veele gereet zijn,om t'fa-
men te formeren een Vloote en gros fuffifant om niet te
vrefen ali e gheweldt daer mede men yets tot nadeel vaii
den Staet en de voorfz Óoft-Indifche Rctour-fchi^en
foude willen attenteren, waer door fai werden geefec-
tueert dat, of de Engelfche fullen werde afgefcliricktjcn
fich ilille houden, of wel haer fel ven hafarderen in con
gevecht ί daer uyt fy weyigh voordeel, maer welgroote
ichade fijude hebben,te verwachten.

Hier tegens komt in bedencken deumüragiediede
Engelfchejföuden mogen nemen, en houden vooreen
bravadpyÏy- aldien foó'conliderabelé Vloote Oor-
loch-fchej^irich op ha^r eygen Kuften foude kpmen

vertooneh, ende alfo oorfacckegéven dat denKqliing

vm Bngdmit fich foude gh(pbhgeert achtcnppcen
ipecieufenTytul, totbefcherminge van fyn Lapden,
mede epij Vloote in Zee te fenden ,, de weicke ontrent
deonfeion^nde, door. ;eenigë öccafieii"dÏé lichte-
lijck voprvallen, mifverftant, confüfie enghevëcht
foude verooiïaecken, en dienvolgens eentotde ruptu-
re, ftrijdende tegens dc Interiflcn en Maximen bjr de-
fen Staet akijdgepraftifeert, waer door dan de Οώΐΐί-
eerde pretextfouden nemen óm defenStaette houden
voor Auti.eur vaade eerfte pffëncie enagteffie,en der-

de fcHul,^ jjii w|n.En of derh»lyen niet beteren ware,de

.....' · · ' .....................Yi^^Qj.

en OORLOG Vier en Veertighfle BoecL l 3I


-ocr page 151-

SA KEN van ST ΑΕΤ

52·

I

1664. Vloot by den Staet Extraordinaris geequipeert buyten
■I , I..·. de Zee gaten gereet te houden , om foo haeft men fon-
de vcrfeeckeringhe hebben dat de Enghelfehe Vloote
tot hetgevreefdedelTeynhadde Zee genomen terftont
defelve van achteren tevolghen, op haer voornemen
te letten endeincas vannood aen te taften , waerdoor
dan de vooriz Engelfche Vloote fich foude vinden ghe-
cngageert ende bellooten tuflchen de ghemeltc Vloote
die haer van defe Landen foude volgen , en de gheene
die onderden Schout by Nacht Trini/ijegenwoordigh
om de Noord is kruy (Tende.

JVfeerdefwackheytvanallede ghemelte fpeculatien
fai klaerlijck blycken, fo wanneer men daer tegens ver-
gelyckt en confidereert:

Datnictenkan werden verilaen cenighe de minfte
reden van umbragie gegeven te werden door hetkruy£-
fenvan dè Vloot omtrent de Kuilen van H/>/enr ,endie
voorts om de Noord , alfobyalledewerelt niet anders
kan werden opgenomen,of Ailcxgefchiet fimpelijkom
te ontmoeten de verwagt werdende Ooil-indifchc Re-
tour fcheepen ,
aen weiekers behmdm artivtrnmt defin Staet
Ji ■aielis-gtltgin , tn is geen weemJe/aic^ datmen biemmsrt is,eti
alhmiddèlen ttenwent emfo vetlfecuriteyt (ds migelyc\ is , toe tt
brengen een fo rijcki" retnur.

Ende moet alle fuipiciè van umbragie van felfs ver-
vallen, als men bedenót dat niet kan werden geimagi-
neerteenigh voornemen , aenilagh ofté voordeel te
kennen werden geformeert ofte gefogt op fo barre Ku-
ilen ver aigelegen , endéby niemant gefrequenteert,
daer oock geen andere fcheepen zyn te ontmoeten ofte
verwachten. Soo datdan maer overblijft een pretext
van umbragie fonder eenigh fondament, dienende al-
leen om andere deifeynen te bedeeken,welGlcepretex-
ten noy ten konnenontbreecken aen yemandt die de
felvefoeéi, dewyle de felveireden van pretext te maec-
ken biijft,io wanneer doch een Vloot iìgop<Ìie Kuften
onthoud', en geen onderfcheyt Ibude worden gemaedt
of die Vloot bellaet uyt meerder ofminderghetal van
fchépêri".·' ■ ; "> ■ --vi-M·'·.

Dt redenaengaende de affiftentie ende:guarantie te
verwachten van de Naburen ende Geallieerden , kan
geenfints'geagt werden yah importantie Otn derhalven
foo veel φ reiiqueren Want in geval db felve het recht
en billicilihwt, als mede de fincere ondörhóudinge der
ghellootenTraftatenfich latenter herten gacn , ful-
lèn fy'om.verfcheyden taftelicke redenen (te langhe
om in 'tbrede Ïe verhalen)kraer genoeg konhen decer-
ncrenwïe'dè AgrefleursÏyii-, en wie alleenlyck foedt
hetfyne te bèfchermen, en f^I d icnvolgende niètnoö-
dighxyiiYMtdieitydetevi^ièn, dochbyaldien, ge-
lijck hetteeéftgebcurC i hetintcrcffe ende redenen van
Staet.'alleeh'in de wee^ch àie komen , fodfalmen figh
voörëeiffbehelpen tnèt'djlàyen, om bndertuflchen te
fien hóedtiföedKfalaflbqpèfl, endcaen welckezyde
liet méeftèHOórdeel iste doeh , 't welck méeftaltijd is
aend^TiydèiVanden Övér,winnaier, endefoudenghe-
riiêifè Geallieerde, fulcx ih'clep fin hebbende, meedè
wéHbtferife vinden genoégfame pretexten om Hptbe-
dohgheii fécöurs
aen defin; 'Staet te ttitml^en. Op de b^
lofte.endehulpe vanVriemden enis nict'te fteunen ,
éndcfbudc 'ecnerbarmfeliclce toéftant wefennoch
meeftvöóf deffc Laridéii',' Haf-é Naburen hÜpcte moe-

àHffffi^tódc minftci^fdehien-VanOiKi^ "

fc]yt^ fülifeii'vefniy43ft''i ^^lêlre Ìaei" medfe' moet >

nen mcefter werden, flaen ende verdry ven, waer door .

haren ghcwonen hooghmoet licht occafie ial vinden,_

en querellen foeken, waer voor fy anderfints fig wel iulr
len wachten by aldien fy fien dat onfe Vloot de hare ce-
nighfmtsgelyck is, enfufHfantom onder Godeszegen
de vidtorie te difputeren.

Oock is feer aenmerckelijck het voordeel datmeeft
alleNatien, ende infonderheyt de Engelfche, hebben,
boven defenStaet,, beftaende hierin , datfy altydt
keure hebben om de ofiènfie te beginnen foo wanneer
het haer goetdund , alswel verfeeckert zyndedatde
intereflen, maximen ende gewoonte van deiènStacc
fulcx niet toe enlatcn, endè dat, fchooniy verre min-
der in getal waren, geen pery ckel loopen van oy t eeril:
gheatcacqueert te werden , daer ter contrarie de onfe
fulcxghelbdigh hebben te vreefen ; die derhalven al-
tij dt moeten op haer hoede zyn . wd behoorden de
liercfcfte te wefen, ten minften van ghelyke maghe
omalfoalIe Agrefleiirstedoenaffchricken , en dit en
geen anderjfal het enige middel wefen om geen rup tu-
re te vreefen; wantdeRetour-fchepen binnenzynde,
endedehoopevan foo grooten buyt ontvloghen, fai
niemant luft hebben fiirya^err Λ c®«r, fonder mercke-
lijcke voordeel te beginnen een Oorlogh daer toe foo
groote koften fouden noodigzijn, endenaalle appa-
rentiemeerfchade, enfchande, dan eere en voordeel
te verwachten.

Elide by aldien, 't welck Godt verhoede, de gemel-
de Ooft Indifche Retour.-fchepen eens mochten ver-
vallen in handen van foo behoeftige ende graghe roof-
vogels , is het wel waerfchy nlick datraen van defe Bij de
het· uyttcriie foude willen opfetten, endede reftitutic
enreparatàe daervanmecallede machtvan.den Staet
eénparichlijekvervolghen, endedaerby blyvenperfi-
fteren ? Is alle de werelü niet maer alte veel bekendt de
cbnftitutie van defen Staet Pt'iamenghevoeght uytfoa
veel Leden ende Hoofden'^ hebbende verfeheyden in-
tereflèn, maximen ende fpeculatienfcijnde alleen-
lij ck leer weynige geinterefléert in dea welftant van de
Commercie ter Zee,τ ende noch minder het welvaren;
vani dé Ooft - Indifche:. Compagnie, derhalven is
I wel te beduchten, darmen foodanigh ongheluck voor-
vallende, de geheelefaecke als geene. reparatie te ver-
wachten zijnde, dan foude willen ende moeten accom-
moderen, werdende het verlies ende fchade ghelatert
aen gemelte Compagnie ; als konnende fulck beft mif-
len, ende wederom, ibomenfeyt, genoechfaem ver-
winnen met het uytftellenvan eenjaérlixe repartitie»
aen de Participanten ; menlietoock alle daghen dat de;
Ingefetenen defer Landen eenige fchade, hoe onrecht»
matigh die oock fy, geleden hebbende en haer goedt in,
vreemder handen wefende, genegen ende gewoon zijn^
terftontfulcx te fchicken voor verloren, gheen verder.·
arbeydcoftekofteatedoen, omgelijckmenfeyt, het
■gOedenae hetquade te werpen. .

Nugepofeertzijndedat alle raetflagen ende intentie,
daei^henenwerdenghedirigheert, beyde;pm ruptui-e
met ÏngeUot tevermydeni, en mede om dcOoft-Indiiè;
Compagnie by-het hare te befchermen; komteynde-
ling in bedencken, door wat wegen enaniddelen feec-
kerlijcxt en bequaemftedit oogmercfcfcan; werdeni be-
richt, -heti^ met des Lants; Vloot te houden op dor
Küften-defer Landen omtrent
delrevttrtieni alvooren
is verhaelt,ofte welde felve te doen conjungeren met de
fchöpe^ö onder Trew/ikiuyirende? i

■- Wïtei opwor eerft moeowerden geconfidereeit, dat!
den eerften voorflagh gheampleiteert wordendei^
dfeniaiftrvan't Landt werdt verdeelt endeghefcheurt,
ernie daér-door verooriae£b dat het geene dfaemen ghé-!
vw!^ÏZijïide,-naemeiifchÈlijckeappar.etttden;|^ ghcen>
pteryckeliheeft, doch.vaH den anderen ghefepareert
her
eeiiëofhetanidere,jaiwel.heteen.voorenMrïndernaj.'
féfePltólitel^tik·· k^n -werdea 'overvalliiHf •Vermeefteitü
eiïdtfghfirt^bört, Tofld?r. elckaniïercri tetonnen nffi^'
ftéiteli.:''iDitÌ8Maerby aeervarentheydcvanalléEeni*;
^S^eiiy êwde νοΘι: ydöiieénTöo wel te be^ ypeil·^ 'dsst hct>
oiHiiMcli^ïs ^op teihalehdevexempelen.daëi H^ al^^
Hiftorien vol zijn, endeföttde hecin (fegiievalvooin

de El}-


-ocr page 152-

cnOORLOGH. 't Vter-en~veerfighpe Boeck. 133

1664,. deEngelfchelichtzijneen Vlootteruynercn, fonder
____ voor de andere feer te vrcefen, alfoo men fulcx voor-
vallende, (datGode verhoede) vi'el foude mogen twijf-
felen of het dan oock raetfaen foude wefen deeene
Vloot, vermits hare fwackheyt geflagen zijnde, de an-
der mede niet fuffifant genoegh, tegens een viöorieufe
endelterckertehafardcren, endebyquaden uytflach,
alles te brengen tot een onvermydelicKe ruyne..

Maer kan gefegt werden , de Vloot voor het Landt
leggende, hetfc ordre door verfchcyden Advys-boots,
op de deiTeynen der Engelfchen te paffen, na de Noort
uytloopende, terftont te volgen, en foo de felve yet
quaets voornemen, met groot voordcel tuffchen bey-
Vloren te beflayten.

Waer op wederom dient, dat fulcx wel niet en is
abfoluyt onmoghelijck, maer evenwel aendeandere
zijde foo veele verhinderingen , fwarigheden en toe-
vallen onderworpen, dat alles, als boven gemelt, nae
wenich en als naer een voorichrift geluckende, wel te
recht voor miraeckel mocht werden gehouden,als men
overdenckt.

Dat de Advys-barcken en Loots-boots de Enghel-
fche Vloot obferverende by de Engelfchen door fnel
vaertuyg, datfy in οvervioct hebben, llchtelick fouden
Jionnen werden ondcrfchept, opgehouden ende ge-
nomen, waer door onfe Vloot geen feeckeretydinge
hebbende, niet foude derven in Zeegaen, maer op
raerderadvys blyven leggen wachten, ondertuffchen
dat de Engelfche Vloot louden voortgaen , ter plaetfe
konnen wefen, ende haren aenflach fonder vreefeef-
feöueren.

Doch de felve Advys-Jachtenhetalontkomendé ,
fouden door hart weder, opkomende ftilten, con-
trarie winden, lichtelick konnen werdenopghehou-
den ; eyndelick do tydinge aenkomende en onfc Vloot
daer op uytloopende, foude die mede door contrarie
winden by Somer tijdt , oock in vcrichcyde Ghe-
weften. feer verfchéydclick wayende , foo langhe
konnen werden gcretardeert dat de Engelfche Vloot
licht meteen andere windt haren cours zeylende, haer
voornemen foude hebben verricht, endeonfetelaet
komen,ofte miffchien (als gefepareert ende niet fteick
genocch zijnde) tot hiereygen ruyne.

Behalven dat in foo ruymen vaerwaterde Vlooten
malkanderen licht konnen mi ifen, ofte op het onge-
legenfte ontmoeten, waer dóór weder de Engelfe, een
van beyde bejegende ende het evident voordeel fien-
de,geanimeert fouden zijn yets vyandtlicx t' onderne-
men tot groot perijckel vandconfe, hetfyrocnflaet
ofte moet ontwijcken;cn waer na foude des Larts Vloot
fich reguleren, by aldien de Engelfche Vloot, niet in
gros, maer met weynighSchepen teffensd'fen voor
d'ander naer, komt uyt te lopen, om miffchien fich
te conjungeren opfeeckerRendevousby haergoette
vinden; jae felfs by de Vloot onder Trew/», alfoo fy
geen perijckel te vreefen hebben van geattacqueert te
werden, ende foo langhfy niet ftcrck genocch zijn,
licht konnen voorwenden dat fy alleen laft hebben, om
te komen fien dat op haer Kuilen niet onbehoorlicx
werde voorgenomen.

Echter foude dit alles noch konnen werden over-
iien ende op een goede uytkomfte vertrouwt, indien
niet ware de iwarigheyt dat de gheprojeöeerde
dertigh
Schepen al te famen nietghereedtzijnom intijdtsop
eie Rendevous plaetstewefenaldaereenconfiderabel
Corpus te formeren, ende alfoo in ftaet te zijn om
het Toorfzeynde te konnen efft'öutren 5 maerdewy-
1
e totfoodanigen Equipagie vele wort vereyfcht, ende
de Schepen by vericheyden Collegien in verfcheyden
plaetfen gheëquipeert, uytdiveriche Zee-gaten moe-
ten uytloopen, foo kan het door manqucment van het
een ofte ander, ja oock contrarie windt, lage ftromen
ende andere menichvuldige occurrenten en inevitable
beletfelen, feer licht gebeuren , dat het volle contin-
gent, van yedergerequireert en vei wacht, nietfpoc-
dich genoech voorhanden Is, ende dat ondertuflchen
de tijt verloopende, deoccafie om vrucht te doen fai
wefen voor by gegaen , wanneer dan d'andere Schepen
fils niet fterck genoeg vruchteloos fullen blyven l^en,
V. Deel,

tot over-groote vergeefze koften,ofanderfints genoot- i
faecktzijn fich te wjrpen in 't uyccrfte perijckel. __

Alle welcke zwarigheden niet en zijn te vrezen by ""
aldien de Schepen van des Lants extraordinaris Equi-
page, voor foo veel die fucceflivelijck gereed zijn, wer-
den geordonneert terftond te loopen na de Noord (al-
waer tegenwoordigh tle meefte perlculen te vrcfetv
ende af te weeren
Zijn ) om met de Vloot onder den
Schout by Nacht rrony)geconjungeertzijnde j tefor-
meren een confiderabel gros, fuffifant om onder Godcs
hulpe, allegcdreygde overvallen ende geweld te kon-,
nen wtderftaen, ende de verwacht wordende Ooft-
Indifche Retour-fchcpen
in falve te brengen in de re-
fpeétive Zeegaten ende Havenen daer de felve zijn
gedeftineert , ende dan fulcx verricht zijnde ('twelck
kan gefchieden binnen feer korten t^d .) te welen ter
difpofitie van den Staet om dienft te doen daierdea
nood fai vereyfchen, niet twijffdende of door dat
middel, fullen alle «eniockfelen eodeoccafien om een
rupture te beginnen, werden geprcvenieerc endeaf-
gefnedefi, immers den Staet tijd gegeven orn deop-
gerefen 'difïerenren en pretcntien,op de een ofte de an-
der wyze te vereffenen ende neder te leggen.

Allé defe redencii ernftelijck wefendc ge-exami-
ncert, overwogen ende gedebattcert, hebben haer
Gecommitteerden bewogen de lelveU Ho. Mog. ge-
dieniielijck te reprefehteren, foo tot hare ontlallingc
als mede van de Heerén hare Committenten , om té
wefen gedechargeert, by aldien ( 't geene Godt gena-
delijck gelieve afte \fréfadcn) eenigh ongheval mocht
overkomen, biddende Godt Almachtigh dat hem ge-
lieve wel ende geluckelijck te doen uytvallen, 'tgcene
by U Ho. Mog. in defe ende diergelijke occurrentienj
tot dienft ende welftant van het Vaderland , fai wer-
den gerefolveert.

Aldus gedam, é-t.

iSiifTcOEitbfpbi/ faï (lellen öatecnigD Befcöil tun^ «sefafb
tufTcïjni Df<©nicralitept enltó öct gcjafli) ban Drn
^m JDiince ban ©caaie in öc plaetfen Die ÖP onDcc öe S ,(„„
(©cnecalitipt ïjaDöe rtsofn. m Vinuj

g5cndertighften5(utìDhJitcttir®erBaticring0ban sn«ftit
ftaecï^o. JSÖ03. noeömarl^ boojtaebjac&t 'tfluntije
j^cewniÖeöeputeerDenban öcpjobincien ban Hol- raiitcpt-
land en0£"Wcft-Vrie{landtbqo?ÌeÌienSatetiJasil) acn
fjaec 1^0. .ϊβοα. boo?ncö?a3en Ijaböen/ namentlijch/
öat bet School-reglement ben derden Mey feltien
hondert vyfen vyftig , niitfgaUtt^'t Echt-reglemcnc
Den achtienden Martii feftien hondert fes en vyftigh,
bp baftfêD.Hiog. ge-emaneert obtcDe^eDenrnbe
ten platten ïanDe in De föciilijcftDföen enüe «©ojpen /
fïaenbe onbec ϋε d^enecalitept / niet op ben naeui ban
ilare niaei: op ben noem enbebonbiesOfn

ftjn l^oogiicpt ben l^eeci 33|ince ban «©cangie toaren
ge-emancertobecbe^eöen/ ïanben/ J^eetlijchijei
ben/ cnbe55ojpcn ban bcnfelbenl^eew^?ineeoele=
gcnin25?alianb onbcc be gefioojfaeniöeptbanberen
^taet; 't<i5ccfiegebaen onbec ben ©jooten Segel
enbe Signature ban be öooge ©oogbenban ben mecc=
netnelten^eeiePjincc in benljagcbenachtften enbe
25eclpn ben achtienden lulii ieftien hondert vyf en
vyftigh, enbe't anbec tot^ari)^ cnbe in benjijag^e
ben vier en twintigften enbC een en dertigflen J ulii
feftien hondert fesen vijftigh, fjoubenbe onberanbe^
ten ïiepbe be boojfs lefïe ïieglemeuten / ooeït befe naes
bolgenbe rlaufule/ tiamelijeö: Behoudende aen ons
t'alien tyde de intcrprctaticj vermeerderinge ende ver-
minderinge van defe Reglementen t'onfer difcretie
ende goed vinden, foo als wy naer gclegentheyd van
tyden ende faken fullen bevinden tebehooren. J^aef
op gebelibereer 15ijube/(^ goet gebonben enbf becffaen/
batbepbe be boo^ftgjebe (Reglementen op bennaeni
ban öafccïlo. «Sog. ge-cmaneect gefonbrn fouben
totKben aen beiefpectibe ^tebcn/Paetfencnbe€>f»
firieten / immebiatelijcit cefüjtecenbe onbec be <Bmc*
calitept / enbe fptdalrjtft mctie acn be ^tcben / ^laet®
fen/etibei^fftcieren ban be i&tab enbe Si^ecromtteban
20i?eba / ^tabt ban^teenbergen / i^eeclflehlmit ban
Princelanc, ^tabt »i5?abe/ ïanö enbf 25aconnie ban
Jö Cuyck,


-ocr page 153-

Cuyck, Htanbe enbe 25actjnitie ban Cranendonck,

-- ^tabtcnbc ï^icrlijcMjfpt ban Eyndhoven, mitffla--

^tabt cnöe i^cErlijcitljfptban Willemftadt, mrt
ij;bic om bcfelbe Reglementen al noci) acnfiont^ op
òhi nacm ban ijncc ί^α. JEog. alleen ende privative
te
bom piiblicecen/ tee plitetfc baet men geUiaon t^ piibU^
catic te boen : ll^pbcr^ oorii acn btn jgoocljacuielbe
i^ecce i^iince ban Grange gijefcgjcben / Dat in De bao?=
fcijjebe Reglementen op Den naem ban fijne ï^oogljcpt
flebjclTfcEt cnöe gecmanccct bccfcl)ci>l)m pointcn
een infïuercnbe / enbc mfonbecJjepDt incbe De claufule
Öiecbobmbcrmfït/ bctodclte maec alleen fpecteetben
totbrbifpofitiebanDeSouverain, rnDenictban tenicö
Vafal, bat Deröalöni öl' i^ifte giincc alle 'tfdbetoilbe
boen ceDicfTei-én enbc rrparcccn ria beljoojcn/eiibe figlj
boojt^ in toEliomcnbe ontj^ouDen bhn bieiggelijcUe
_ meer te Doen.

©en ©y^-?ïbmicatl De Ruyter epnötlijtfeöen
toor^I' negentienden giunijgchcntenboo? Algiers, Di^anDi;
Biirji. een baegö^ inaeclite fuitfesS bfftent Doo? een Miffibc
aen De Douane; ten tpnDe aen Ijem De brlioojlijcltc becs
toclltlioniingeaenboo^tfoubmOofn/ 't toelcft nieten
i^gljcfcljict/ nocljtc bfn Conful Andries vander Burch
gelaten/ om nift[)eni te honnen fpjeec&en/ onaen=
BlKiifnÖpalic bebopc Dooj fcl)?pben^ aen bie ban De
Douane gcbbeuacngljcüjcut / b'bjficfte meDe btbbcn
gclai'pgect (0|iagict^ aen boo^bt te fenben ; omme on^
bcc Dat fabeuc in fc cucitcpt Ijaec If 0..t©03.CccDtntiale
aenlanDtobectelebcten/ enDeber felbcc enDe
inficuctie
te cjrecutecen; Ijeeft ficft aifoo Den CoinmilTa'

n^MortaigncbCtgcfclfdjaptmetJonckerReynoutvan

Coe verden, becmit^öeonpalTcIijcftÖfPt ban ben jrif=
caelVyancn,ban hjrlchefiecftteöP boo? Algiers gljr^
(ïojben enbe Dacc aen 3iautbrgcaüeni^/ op een #afi
p02tc banDc Douane binnen Algiers begeben/ enbc ben
drie en twintighften bito in De ccclic aubientie na De
bcr(oo?üjcIic complimenten i^ Doo? Den Comniifraii^
grpjoponeectbetoinelii'gbDcï gebangm enDereDcm=
tiebfcChriften Slaven booj ben ffrflen inltoop/ bol=
sen^Dejongfigemafcfitebiebe/ enbe Dat €ommi|Ta=
cifen niocljtfnüJo?iifnBcnoerat om banbe becbere Γα=
ften te tcactecen/'ttuciche niet en i^ geaccojDeect/niaer
begeecDen Die ban De Douane de Ruyiers niepninge te
becfiacn/ optuatboet bebjebefonDebebfliigDtbJoj^
ben eer enbe bebootensS ban
'tlofleD Dcc ^laben gcl)an=
belttoiccbe; 'tVuelclt hem oojfaecRegcgebcn Beeft een
memorie besS anDcten Dacgi)^ Den vier en twintighften
in te lebcccn / Dfluclcfte in De Douane groote ont|lelte=
niffe caufeerbe / foo bic liipben in grenDcclrp manieren
vry Schip, vry Goet, nccl) refìitutie toilDcn toeftaen 5
toaer op beele Debatten bleieu/ enbc HootgcUiicöte ban
befaecheboojDcnboo?f5. (Conimiffari^ acn benj^^e^
fibcnt ban be Douane ijS boojge(ìelt/ en bat Defelöe toel
Écn rijpe Deliberatie me riteer be / i^ cpnDclijch gljc rcfol·
beert öct anttooojt tot sS'anbcrcn Daeglj^ upt te (iellen.
?E>cn vijfen twintighften i^ De ComniifTati^ tacDcr
ter aubientie getoecfi/baet De faecltc met nocö mecrOer
IiebigljepttoicrbrgeDebatteert/ fonöer naöcccanclui
iiie te nemen/ Dan Dat Den acht en twintighften bacr
ar η bolgenbe Den Breden R
aet Daer ober op be Caflaba
UcrgaDercn fouDc/ 'ttorlcR cflFectibflijch i^ gefcljiet / al^
tuacrgbcprrfifierrt i^/l)ct?trtijcftelban vry Schip,vry
Goet, niet toe te fïarn/ macrbcvifuebec^oliantfcljc
(Coopbacrbccé te brgccren/ met eonbitieban alle
bjrembe goebecen enbe bolcfterni (toelrlie fp contre^
bande noemen) pjij^tcmareficn/ mitsJbctarlcnDcDe
biacljtcn acn Dc fcljipper^/gelijch fplupben p?ctenDeer=
ben/ (tuJt liraeftt ban be jongljfi gcniaeclite b?cDc)met
cecbt ge bacn teljcbbcn / enbe bacr in te mogïjen contif
iiucrcn.€ip Defe frljjifttlijcHebechlaringe banbe Doua-
ne geeft bc ComniilTari^ geceplicccrt / Dat beijoubcn^
öct fdbcr rcfpect in 't fe Ibe ®ractaet in 't geringfU ban
contrebande geen mentie en toa^ gemaecht/ infilierent
beopberefiitutiebcr goeberentegeti^get eerfteWrtt
cui ban 'tifelbe (Cractatt gljenoomen; enbe op bat
ftp Bun in Defe gare onrecljtmatiglje fufïenue be^ te
ftracljtigec mocBten obertuygen / fonben Bacr &et ori-
ginele Tradtaet ban ©?ebe in De Atabifche tale gefcöiei
toen/alle toelclteDiliacntien Bet oi^BtDit ban Baer^o.

Ή

Màog nodjtansSnirtBfij&enTtomien Doen bcrcpcften/ ίΛζι
mact i^ gein get iartfie anttooojt banbe Douane toe=
gehoomen/ infiouDenDt Dat fplicDen tnetljetaftcgept
banbcnjFifcaclVyanengaDDfn brlooft Den tijbt ban
fc^maenDenDacracn/ gccneban cnfc^fgepcnte bi=
fiteren/ inacralfooin Dcti bcfìcmbcn tijt nicmant ban
toegen gacr ^0· Itóog. en toa^ bcrfrljeiien / gaDDrn fp=
luiiöen get (iTeactaetalsS geb?olten gcgouDen/Dcn fcgult
bacr ban Defen ^taet toefcBJPbcnbe/ conclnDcrenbe
DatinDimDen©ij^-?llbmicacÌDe ©jcDe niet en toilbc
maecftrnop gnrine booiftellen/ fplupDcnDcn.Conftrt
niet aen boojtfouDcn laten gacn/ eer cnDebeboorm^
men gaer begcbangcne (€;urrftfnenDci©oo?en/toelc&
acht en twintigh ingctal oponfc^cgcpcn toaercij/ bes
galben nncg negen, toelcïtc particulieren totbcgoojDcn/
acn lanDt fouben fcnDcn; toacrobcr nictcomuumica=
tic ban Den ©ü^ ^Dmirael Meppei, rnDebengniera=
lcnliiraasS'ïïaftBebbenge»efolbectt om alleongcpicn
ban bfu Conful enbe fcgaDen bauöcn ^tact boojte
ftoomcn/ be feven en dertigh iCurcftCU cnDc .ïil^oocfn
ben dertighfte bito aeïj EanDt te fenben/ ncbeniJ ecncn
cibilcn b?iefaen be Douane, berfoccl«nbe bat fpiupDrn
boo?bcfeconrtoine ncbeniS Den ConiuirnDe fijne jFa=
milie / ecuige ^fgippet^ enbc gemeenc gebangcncn in
bjpgept toilDen acn boojt fcuDen/ toaer op nictg i^gljc»
bolgt/ Dan ben Coniui en fijne jfamilie; toacrboo?
c^obtlof/ boojgehonieu ?ijn alfiilclse ongeplcn en af=
frontrn/al^ Den «Êngeife Conful 't jeDcrt {)« afbjeltm
ban b'l^ccr Lawfon, jijn bfjegcnt met fijn per joon
fmabdijcltin een ficen fiaire tc Dom treeften / cnöe
Doen nocg in fictcncn ggrUangm agcgouDcn ; foo
gacfl Dc Conful acn boojt i^gijcfsomcn/ gebben ren
acnbangg ggeniarcftt nict Ijet loffcn Bet Chriftene
Slaven, macr Defe loffingge gebbcn met communicas
tie ban Den ïirijggriiaeDt allc^ afggebjolieu / enDf
bic ban Algiers lipt öcn naem cnDc ban tocggcngaec
C?o.|BDg.Den€>ojïo0gop Den vierden g|ulijfcgjifte=
lijcHbcrHiafrt/ in bpfo^me ban^tpologiEggejufiifi»
ccert. anDcren baegg^/ jijnbe ben vijfde Defcc
SijntoeDer naAiicanten'tjeplggcgacn/ om gaer èo.
gare ncgotiatie behent te maccïtm.
^^cDifpuptenggeballen ober be abuiifïïe ban ben
i^CCr Bevt-rningh tot gct Treforierichap, Jijntefien
op 't 3iact fefticn hondert vier en vyftigh, Vrlcflandt
enbe Over-Yifel 5ijn Dacc mccfi tegen ggctocffï. ^n
bcfe tijbt rpnDelijcft gebbcn De fclbe i>jobinticn figjö
berhlaert tot fijne gcrufigcpt.

De Heeren Gedeputeerden van de Provlntie vaa ertir·
Vrieflundt, hebben ter Vergadcringhe voorgc- .
dragen, dat fy op den
ashtienden Deccnibcr,
fefiieitho^ertviermv'MighàoQT exprefle laft vande
Heeren hare Principafen hebben gedaen fecckere Pro-
pofitie, ten eynde den Heer van
Bevtrniagh tot deii.
eedt en funöie van het Treforierichap Generaci, be-i
voorens op hem geconfereert, niet en foude werden
geadraitteert, voor ende aleer fijn E. aen haer Ho.Mo'.
foude hebben rapport ghedaen, en contentemcnt ghe»·
geven noopendehetghepaflfeerde in Engelandt, ende
ipecialijck rakende de aöe van
fedufie van iijn Hoog»·
heyt den Heer Prince van
Orange ; op wclcke Pro-
pofitie des volgenden dacghs » wefende
Atnnfgen-
December feSlieu hondert vieren "vyfiigh ghe»
volght is een formele Rcfolutie van haer Ho. Mog.
Ende als de meefle Provintien op den
t-aintighflen·
December feflien hondert fes en "vyftigh hadden goet-
ghevondenden gemelten Heer van
Bevernivgh totbtt
voorfchreve Treforiers-Ampt te admitteren, ende dog
die Heeren Gedeputeerden van de Provintie vaj?
Vrieflandt noch wederom daer regens hadden laten aen-
teeckenen, gelijck breeder in dc notulen van haer Ho.
Mog.geextendeertwas, naerdat deHoochgem, Hee,
ren haten Principalen 'tghcne vooren verhaelt, by
naeder deliberatie gerefumeert ende In confideratie ge
nomen hebbende de goede dienften van den welghe-
melte Heer Treforier acn den Staet der Vereenighde
Nederlanden, en acn dc Provintien in'tparticulier
bewefen , haer de voorfchreve Nominatie ende
Eleitie wel hadden Ueten ghevallen, na bet exempel

van

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 154-

en ο ο R L ο G Η. \tVier-en-veertighfleBoeck. t^ 5

van de andere Provinticn, hebbende daer en boven
ooclc goet ghevonden dat de voorfchreve Propofitie
ende aentecckeninghe, voor foo veci den perfoon
van den meergeme ten Heer van
Bevemingh, onde
de bedieninghe van't voorfchreve Treforier-Aropt
concerneren ende aengacn uyt'de gedacht e Regiffersful-
lenmrdengelicht ende geroyeert,
niet twyffèJende, ofte
den gemclcen Keer van
Bevcrningh fai daer door meer
ende meer inde vooriz. fijne beuieninghe geencoura-
ucert werden.

De Heeren Gedeputeerden van de Provintien van
Ovef-^Jfelhebben méde uyt fpeciale laft ende ordre van
de Heeren haere Principalen gheproponeerc ende
ter Vergaderinghe van haerHo. Mog. faekendt ghe-
maeckt, dat haer Èd. Mog, vermits de ghefweefde
verfchillen in der felver Provintie voorghevailen ten
tyde als hacr Ho. Mog. by het overlyden van den
Heer Treforier Generaci
Brajfer hadden ghedelibe-
reerc over de beftellinghe vande voorfchreve funöie,
ende defelve hadden geconfereert op den perfoon van
den
liter van Beverningh gheen behoorlijckreguatd
en was glienomen , om daer ov^r oock in den haeren
te delibereren, ende dat ondertuflchen den gemelten
Heer w»
Bevsrningh tot de fundtie van 't voorfchreve
Treforier- Am t fullende worden geintroduceert op den
twntighflen December feSiien hondert fes en vijftigh by
hacr daer teglien was doen
aenteeckenen in de notulen
van hacr Ed. Mog. 'czedert bericht zijnde, dat de
Heeren Gedeputeerden van de andere Provintien haer
die Nominatie ende Eleóiie wel hadden laten gheval-
Itn , ende oock gheconfiderecrt hebbende de
goede
dienfien van den welgemelten Heer Treforier aen den
btaec der Vereenighde Nederlanden nu foo veelc ja-
ren bewefen , goet hadden ghevonden haer te latten >
à^x.(y d\c vooùc\\xeveaenteeckeninghe uyt de Regifte-
ren ofte Notulen van haer Ho. Mog. foude
doen roye-
ren,
ende voorts verklaren, dat den perfoon vanden
Heer
van Beverningh tot bedieninghe van de voor-
rchrevefunitiehaerfeeraenghenaem is, ende dat fy
die ele£lie van den tijde af als deièlveis ghedaen ge-
worden , advoiieren ende approberen ; waeropgbe-
delibereert zijnde, hebben haer Ho- Mog.de Heeren
Gedeputeerde van de ghemelte
twee Provintien voor
deghedaneopeningebedanckt} Ende is dienvolgens
goetgevonden ende verftaen, dat het voorfchreve ghe-
iiotuleerde ende de ghedane aenteeckeninghen van de
gemekeïTOff Provintien uyt de voorfchreve Kegifters
van haer Ho. Mog. Refolutie fullen werden
gheltcht
endegheroyeen,
ghclijck de felve ghfcroyeert waeren
mus deien.

gDfnOojtoaftiilirooiijuiJcoilfbccIaccfrt tegfii^ Die

bnn Algiers, ÜJtCÏÖCIlilOOjdeRuyter (jIjcDaeU Öcnct

bigljc Conüoiicn Uoo| Öe «ioopbaci-bii^cöfpfii. J^p
flinot) na Vaienti» Olii bccfcli Vuatci: ομ prattiea; 'ttudft
Drn ©icf lop jì3aiq«jsi DrS.Romano ijatt tecfiont nwt
Vieclciüilttfrt/ïJEn^ij^-'ïlimiicad ctiijcanlifreteBaP
iiot)igcnb£ èiiDe lufl tcactccrnOc : ooch

baci· na Dc ©loot quain beftrijtiaEn / fnbé totDfc toet
outbadt iuiecDt ban
öê Ruytcr.

J^EEc Pergens ban hjcgfjcn Dc 2i5ftuintl)eW>ECiï bet
Weft-Indifche Cnnipoanie EfjjjffentEctbe Dm een
en tvvintighften 3ÊuUj/
batnudne DaBcnBfïeömboo;
bc^tabt
Amfterdam toa^ g{)rïtonien b^ Compag.
^cjjip de EendraghCjhoomenbem b£ tljbt banden
bJffdtrngfjepItbanbeCulie ban Guinea,
ïuaic op
bat^djippiC Ivia^
eenen Andiies Comelifz. Vereho-
len,
tfgenbJoo?bial) in pftfoon aUjitc inbr» Hgghe,
tipt bjdditcg
be-£ebig|)bf br rftlacingc I)kc amifi/ iiac t
31|D..lilùos.gdiefbÉte ftcn mrt ijofbanifllie arten ban
bpanbtfdjap cnbe oprnbace giifVoelt / öe «engdfrijfu
inctcen^Ioot^Ijepm/ üjaec onbcir ttocc bein brn
tioningljyfnbcgffonnnanbfert booj ««mCapitcpn
Holmes, tw j?ojtEH cn ^adféu «j be liufti toon
Africa» bpbefrnir€QnipaaniecH^beniutemenb« mt?
ött bc aiitbojitcpt ban öafc go. |©oa - meniigbte ios
ccn met ccputatie cnbescoot boo^d Twfittn/Babiifn
arnnctaft/
mbt «η«αί ban befdbeboej 'tbertreffe ben
bit^cfjip de Eendracht bcrmecflcrt/ oorft bibfcfcfte

■ -

ρ '

ftl·
Cti^S.

llincBt

' obtr bc
; Cii3ii|e
^nSfct-
<ia.

fto(idi)dtc^cr)cpEngenDrain/ met bafìc refolutie om i66a,

paccbanbiegijdjedc^oubt-ïlufic nibe beconfiöcca^___

udjicrltciten biealDaircaniïanbtüjarfn/ cnbe bed
tonnen güü'.s bcb^qcgcn (5önbc foo {io(ìtIijdicn2iu=
bjedrn Uanfoogrootcn confiDccatie boojbticn ^iaft
cnbcbearompagniE) albaEc ban allE^te btpofliDtcEH
gdijdi oodi te öcbudjtEn (iont bat öet fdbc IjaEc toari-i
lijEftfouöc ïtomen tEgfjEliiEften/ tEn toarc liaEti^o.
.fliog. bolgcn^ bacEmaEljtcnbe booglje toyfötpt/ tct

CEfpEEtbaiibfn^taEtEnEonfECbciingE ban öEngtoo»
tEniHttiEfi ban ijaregljEtcoubae<0nbEcbaninailiirr/
bEncffcn^ goEt snbE bloEÖt ban foo niEEniac 5ÌElEn/foo
PoiitüEhe al^ J,iaiIitaiCE/ Οίε noEft albaEC toaECEn/Enbe
befEtoe congiieilcn ten iipttrcflEnboIaen^öaccfEhuli
bigepïicöt/inbcbiEufi bcc CompagniE^ fonben foEC
ftEn te tnaintinecEn pnbc
eeu bEjoo^ïijeb fitom:^ af=
toacötEn
baec inpiomptElijcÊ eu fonbEC EEnigöEn tijbt
bccfiipm/ gdiEfbEn teboojfun uiEtfoobanigE bEjinlp-
mibbdEn aljS bcfdbc baEc toe Ijcfï
euDe noobiglj fouben
ooibEdtn/EubEbiEfp 23ibJinbii)El)tiECfnbp bEfEntoa·»
CEHbECfOECllEnbr.

OP huyden den negentienden Junij feftien hondert
•uieren'tfeBigh»

aiifoi-

_ , compareerde voor ons Willem matie
Goes, Raedtinden Hove van Hollandt, Zee- ^"""f,,.
landt ende Vrieflandt, QuàsmUemvanAlfhen. Se-" ■
cretaris in den fel ven Hove,
Andries Cornelifss.. Vertho'
len,
oudt αώί entifintigh jaren, Schipper van 'c Schip
De Eendracht, in dienlt van de Geoöroyeerde Weft-
Indifche Compagnie ter Kamer van Amfterdam, ru
foo van de Kuil van
Gwwm hier te Lande gearriveert,
ende heeft onder eede hem huyden afgenomen, ver-
klaert ter requifitie van de Bewindthebbers der felver
Compagnie, wjer ende waerachtigh te zijn, dathy
ghetuygemet fijn voorfchreve Sch^
àea.achtBenOa-
cember des voorleden laers, uyt Texel uytghelopen
zijnde, den
vyfitende Janujrij fefiien hofidert vier en
'tfeftigh Vérde
is gearriveert, ende den der-

tighllen hmin\ van daer weder t'zeyl ghegacn nae het
ctfieeldelMim.m Guinfax code oxnctenc fes mylen
buyten 't Eylandi zyode, hceü hy, Depoiknt ghefien
Jri£ Schepen koomende iiy,c deReviere van Gumhiai,
dewelcke zeewaerts van heni wiiercn, ende zijn foo
langhsovergheloopen, tot dit hy geijootfaeckt was te
wenden, ende nacr
Cabo Verde wecbr te zeylenom
haer te ontgaen ; alwaer hy Depofant tegensden avont ■
onder 't Eylandt ten ancker quam , ende alfoodc En-
gelfchedienavondt de Ree van 'tEylandt niet konden
bezeylen , foo hebben fy 't Eylandt met haer
drie»
befet, waer op hy Depofant dea nachts tuflchen
't Landt ende hun is doorgezeyli , en fijne reyfe na de
Kuft van
Guinea, vervordert » alwa.er hy den tiende».
Maert voor het Cafteel del Mina is acngekomen , ende
den
fefiiendtn ofte achtienden Apr^ daer aen leggende
vo^ot Commanitdrie mylen boven tCafteel del Mina..
hy Depofant fchryvens outfangen heeft vanden Gene-
raci
Valckeniurgh, hy de welcko hem wierde bekent ge-
maecktditteri^Engelfe Schepen
voovAxem, iijnde
omtrent
vijfiiea ofte fiiiie» mylen beweften't voor-
fchreve Caltecl haer waren onthoudende, ende dat hy
dieshalven op ende onder het Cafteclfoudckoomenj
dat hy Depoiknt oock Inconformité van 't felve aen-
fchryvens hem derwaerts heeft begeven, ende dat hy
aldaeri/rwofte wVr dagen gelegen hebbende, verftaen
gefien ende ghefproocken heeft, met Iwatten van
Bow
trou
aldaer met Canoet aensekotxient tydlngh brengen-
de dat de Engelichc vyandtlijck, met gewelt endeitor-
menderhandt den ee»
tn twiutighHe^ April fi^i'en hon"
dert vitrenfefiich
hadden inghenomen het Fqrt Tacce-,
rari,
ende dat defelve Engelfche het volck daer in zijn-
de, ghevangen hebben ghenomen) encl^haer meefter,
gemaeckt van alles dat daer in was; ende dat den o^nV
ert ti»iMtighfiea der felver macndE» de Engelfche m^t
elf Schepen beeft ghefien, daer onder twe groote Ko-
ninghs bchepen, die des Konings Vlagge lieten wayen,
waerover Admirael was een en
Roéiert Hohui, de-,
welckc in den Jaere
{φίβηι hondert et» enf^igh > de
Dienaers vande Weft-Indifche Compagnie aen Crfitf
Verde uyt den naem van fijn KeninckJijckc Majefteyt

Μ 1 van


-ocr page 155-

16d4· van Engelandt heef: doen infinueren, dat fy binnen fis
—— maenden naer dato van dien, alle Forten ende Plaetfen
op de Kufte van jifricai ten behoeve van de felve fijne
Majefteyt fouden hebben te ruymen en veriaeten , ne-
mende met gheweldt op dien ielven tijdt'tFort
S.An-
dries,
'tweicke de Weft-Indifche Compagnie in de
Reviere van
Cambia poflìdeerde, zijnde den voorfz"
ÌLohheH Holmes den perfoon, die in Februarij Icftleden
devoorfz. Compagniehaer Fort op het Eylandt
Goe·
rêe
acn Cabo Verde heeft afghenomen ; verklaert hy
Depofant voorts, dat onder de
C/)?fEngelfche Sche-
pen, hier vooren vermeit, zijngheweeft
drie Nèder-
landtfche Schepen ghenomen vande voorfe. Weft-In-
difche Compagnie, als den
Briel endc Cfocodil van
Amfterdam, ende het Schip Pf&ZcfeiWnuyt
Zeelartdt,
van h«t nemen van de welcke twee eerfte Schepen, te
voeren wel kenniiTe op
Oei Mina- was gheweeft, maer
dat fy doen ter tijdt, namentlijck op
dendrie evfmin·
April, als de Engelfche aldacr quamen, eerft
gefien ende vernomen hebben, dat fy oock hetvoorfz.
Schip
Walcheren hadden vermeeftert, met bet welcke
fy oock fccr braveerden, endc de Spiegel verfcheyden
reyfen naer het landt toe wenden,ende dat het doen ter
f ijdt onder de Engelfche Vloot als Schout by Nacht, de
Wimpel vande befaen roey afwaeydè, ende dat hy
Depofant uyt de ghevangens,dewelcke met het vooriz.
Schip
Walcheren ghenomen zijn , ende mtt hem uyt
Guinea herwaertsaen zijn overgevoert, verftaen heeft,
dat het felve Schip genomen is voor ji^ené ende Abbe-
néi fooals'taldaer met fijn volle ladingeaenquam, dat
mede tegens den avont de Engelfche een
Chaloup met
volck na het Landt hebben ghefonden met feeckeren
Brief, maer dat fy met de felve wederom zijn ghefon-
den , fonder aen Lant te mogen komen, ende dat des
anderen daegs een Chaloüp van des Compagnies Sche-
pen, ghenaemt de aen de Engelfche Chaloupis
gcfonden om den Brief te halen, dewelcke fy te ken-
nen gaven, datfe waren ghekomen om van
Cabo Corfi
haermeefter te maken, foohy Depofant van denOp-
per-Commijs,
Wilrée ghenaemt, ende oock van andere
Officiers ende Commyfen mondelingh heeft verftaen,
dat mede op de volghende nacht de Engelfche met
elf
Chaloupenendei/Wigroote Boots zijn ghekomen om
de Compagnies Schepen
vier in 't ghetal, daer onder
'tCafteef£)i/A/j»eleggende, afteloopen, maer datfe
ontrent de brandinghe komende, ende fiendedat de
onfe wel op haer hoede waren , te rugge zijn ghekeert,
ende dat op den
vier en tviintighften der felver maendt
fy aen den Heer Generaci
Valckenbnrgh φ^ίύαχ^ν^η
hebben, dat hy de ghevangen Nederlanders (wefende
meeflendeel volck van 'tSchip
Walcheren ende van des
Compagnies Fort
Taccorari) foude afhalen, uyt welcke
fy doen verftaen hebben de circumftantie van 't nemen
van het felve Schip
Walcheren, ende van welcke Ghe-
vongens hy Depofant mede verftaen heeft, dat de En ·
gclfche voorgaven, dat de gheheele Kuft van
j4frica
haertoequam, uytgiftevanden Koningh van Tortu-
gael,
enae dat fy noch in 't korte haer Standaert meen-
den te planten op het Cafteel
Del Mina. als mede dat fy

Ι

■Jl

villi

noch inschepen verwachten, om haer meefter te ma-
1Π de geheele Kuft, endedatopdenleften April
de
drie Engelfche Schepen met den Brander,de welcke

voor Del Mina, waren ghebleven, zijn vertrocken nae
Cabo Corffb, daer de anderen voorheen waren ghezeylt;
Dathy Depofant gcGen ende gehoort heeft dat de En-
telfchen feer furieufelijck op
Cabo Corjfo hebben ge-
ichooten,naergiiEngeweli/«yyèWf fchooten met grof
Canon op dien dagh hebben gedaen, endc dat teghens
den avondt alle de Engelfche Schepen voor
Cabo Corjfo
ïcn ancker zijn gekomen, ende is hy Depofant door
ordre vande Ghencrael ende den Raedt, desavondts
omtrent
thien uyren van de Kuft Del Mina vertroc-
kon, om na
Hederlandt te gaen, ende onderwegen
Axer» fijn water in te nemen, endc de Brief vande Ge-
neraci aldacr te verwachten, alwaer hy Depofant v'f
dagen ghelegen hebbende, hy vernomen heeft
tme
Engelfche Schepen, zij nde buy ten de voorfz, Sche-
pen, wekkfi verfch fcheneo aen te komen, van welcke
een, het nahem DepofantondertuOchea ecnige fcbo-
tendede, teneyndehy wachten eodc ftrycken foude, 1661
maer dathy Depofant hem ontzeylt is nae tweeermael —
en een halfjagcns, ende niet weder konnende opko-
men , isghenootfacckc geweeft, na het Vaderlandt te
zeylen,foo als hy Depo^nt de louf van den Engclfman
hadde gekregen : Ende is hy Depofnnt alfoo in den tijt
van
thien weecken alhier in 't Vaderlandt ghearriveert.
In oyrkonden der waerheyt dit onderteeckent, ende
het Cachet vanden voorfz. Hove hier opgeftelt. Ende
was onderteeckent

Willem Goes. W. van Al^hen.

25p öafc ï^o.|]^o5.toin:iit goc^cljonötn tjcfe 1 ttc^
flatie te fenDcn acn Den ïf ter üan Gogh ojDinari.é ·?ϊπι=
bafraDmcbanöcfm^tactafnDcïiownB üaii (i5coDt
Brittannien,ommctefïcechcn tot bf^fclfiS nacicï)tin=
ge/ mctïafienojDjetiatöp aen fijne |li)ajcfïeptei'n?
(lelrjrftfoubetiolcben enbe ejcpoliuleccn obcc Defcptcs
ïijchbeöen bp fjjn Subjecten tegfjcn^ ür €)ubfcbanen
ban Defen ^tact in De boojfcljjebè getoeficn gφlΓccl)t/
met toerfoeclt ban tieiioojlijcft ïebje^ eiiDe reparatir/
ooeft fictcte ojbje totbftöoibinge ban bieigeïijcUe boojt
toeftoinenbe ; topbcr^ ijS ben ^tmbaffabcnc gije^
ïafl fïgl) aceucatelijclt te infojmemi/ oocït booj ben
^ecretari^Cuneusenbcanbercn/ te boen infojniaen
op be perfecte gcoote/ niontnve enbe nianninge ban be
^cljepen bie alDacc jepïceebelagen/ enbe bctbcc noelj
onbrc equipage fonbe tnogeïi toefen / oin nare be boo?=
ftijjebe getoclïen gljefonben te Ipccben / ev'p?imcL-eubc
ban^ctjiptot^cljip nut Ijoe beeïe (iiicften öTanon/
enbe ban tuatealibje: 'Jtem niet Docbcel lÏiatcoftn
enbe ^olbaten pbetr gljeinonteert enbe göemant toa^/
initfèabec^optoienf liofien bie iuiaben göeeqiiiprfit
enbe iiptgefqnben/ oocft boo?i^ {joe beele en Doebanigc
^cöcpen banben^taetalljecept^baccbpluarcn/ of
nocö bpgcboegïjt foitben bjojben / cnöe baec ban
aen öaece ten fpaeöigöfitn ftcnni
|TeteöC='

ben.

Slnalle befe tijbt lagö ben ï^eecbaitWaflènaer in i'Jtunu
Goereede, ten beele om be (lojmen enbe tonttatie
toinbt/ oeeït op ftoope ban aceomniobeinent / of't \\\-
i)onöcnbanbe*ilingelfci]e©Ioate. Wbjegcn bcfócec
Gogh aHeniogiiriijiiie bebop? bebe ; maec ben vijf en
twintighften gniij feftjeef üP öetoepnigDappacentic
ban be €ngelfcöe ©loote te fiillen binnen Dlpben.
3©ant aisJ Doen ben ©jaef ban Sandwich te Eanbe
toogftnaDuyns, om albati· te cnibacqueL-en enbebecs
boJgijensbanbiiecEee
te nemen/ fiaenbe alboec in
©npn^ te biniien be twaeif ^cöepcn / bic inbe i^oopc
op De debiet Ijabben ggelegen/ met noci) vijf nieeöe

öcctoaert^gaeiiiie/ eiiDeberber^ drie a viel: npt Portf-
mout
bie nlbaectaacengeceebt gö«»aecltt/ tìefjalben
noel) ecnige ^cijepen bie in
Duyns öcrept^ eeuigDe ba»
gen gabben gelegen / ïtieubenbe benombjc ban alle be
boojfcöjebe ^c()epen begroot opeen getal ban ontccnt

vijf en twintigh.

Men ftonae licfit afnemen ftoe Ijrt toecclt alöacr
toiectgemecnt/ Dctoijl men Dagelijc]c meci' en incec ges
tal ban Schepen toa^ tofcnjlcnbe/ in meening&e ban
bectoaert^ geenen te fcniien
tien $toopbaetbp-baec=
bec^ albaec op be iiebiere toegerufï gebonben/ gemon*
teert met
vier en twintigh a dertigh (iuchen / bie tael
geen groot «Cargefoeniiabben/ maer gefcgöt toierben
bubbelt gemant te
;tjn ban SSoat^-borcR / en Dan bojs
öer^ met ^oïbaten; toaer bp Dan noch fouöen toerben
toegeboegljt
twee ïtoningijiS eojlogö^tbepen/ban
montucce enbe manningc al^ nart br repfclj ban fafteii
men fitjecn pct^ groot^ boo? te ijfbben albaec op De
ü^ufi ban
Guinea, Detoijl menfp?acft banijetfojmci
ren baM een ganfcljen ^taet enbe politie albaec/ foo te
ï©atec fll^ teïanDe/ enbe (nfonDecftept met ijetbe»
fiellenbaneen^ïDmiraWtept 01 becbec groot boo^nei
mpn ban ïwinbei ban il»laben tot becfojgö ente Dienft
ban be quacötcf η ban
America, gdrtcft Bcfeg{)t iuiect
bat bn Oc ^paaifegc ban De engeifcliebereiitfanbe
5ijngöecoittcaeteectinnomb?e ban vierduyfent^fe
ben/ bie bpt>e€ngrife|geacnIamaicafonbcntberimt
göelebcït/ enliiiÏiTiebao?noemie^piienftöe albaec

efgci

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.


-ocr page 156-

en Ό ο R L ο G Η. Vter-enlvserMe Β oeck, t j 7

i66^· afaiïjaritfnöcaot ÏJH bafte3tanb£ al^ clber^,/· bacr
--— nooDjflljgföjacDt.

jlicn fp^acft oocït baojgacn.i fccc bjicDt ban Ijct
boDitffiten iJiï" Dominiutn Maris,{)erfirilittgcban ÙC
groöte Viflcherye, tot Iiui|ïec Da» DiE ^tact aibf lUf 1=

11.

Alle die géien e die hem in'clefen van Godts woorc, --

het doen van 'tGebedt, rnec lacchenj klappen» ofte an-
dere ongelatigheyt, onbehoorlijck j ofte ontuchcigh
aenftelt, die ial terftont voor de maft gcftelt, ende vsn


Danf)ft©oIcii in€narianrfoa öooflijal^ iargOtoicct
flcaniinrcrtcn gambe aemaccftf.
^UM . £ot noci) palTcfïbe niet / aï^batmi^fqnabjfoni
ï)im fimi ÖrD'tCOmnianbemrntban Abraham vander Huilt figi)
6ttl?nlff (jicïtopbeBreeverciene,
Sijnbc bcfctjabigljt ÖöOJ l)Ct

op ^gn . . ^ . · '

53'te

iittB'

iti?

33ifff/

inhiüte

ίπιΦο?·

loos tee

£eì.

Ijtriicnc.

boo"3ftI)jebc Dnöci1)cïibcnbr Jtcljip in iCejcfl Dc boo?=
fcl)icbc ïMoote t'efncnmci lua^S gfbefïitncect enbe ont=
bloot ban ^pperljoDft/ tothli pnacljtinge enbEbifcci
fprct ban Den ê)taer/ öcbiifη goctgcbonben aen 't €ol·
ïfgicirL-'^öiniïaïitfïittot Rotterdam te fcljjpbm bat
l)an· lü. actificn^ 2ö,>iEfe/ foebanigcn mb?e biiben |tei:
icn/ ten epnDe be i^eer ban
WaiFcnaer ainytcnant itbs
tniraci/ niitigabcr^ be.33i)sJ1btnicai-l
ügbert iWecuffe
Corcenaer ccrpECtibeÌycii nift ijaec onbecöeöbenbe
^cljcpcn fonbci· ceniglj bctbec uiittiel nmÌìtcnZce
Itirfen/ enbe liacc by be boojfröjebe ©loote ίε bec^
borgen.

©efaecïten tee S'eefoo Ijoogïjlopenbe enbe gaebe
öifcipïine ban nooben ^ijnbe / luiect gaetgebonben ben

Artijckels-bricf ban't Jjaei'leftien honderc feven en
twintigh
te reb^jcfTcten/ nietalïcenin öentateïie/ mace
oorii niüe fojinr : JDant altanjS men bja^ fonbec
pitfjni enbe "itbiuirarl «eenetacl/ jebect ben ^accc

vijfcigh.

Artijckels Briefende InitruBk, roerende den Oor-
logheter Zee,'waer naer allen ende eaten yegbe-
Ujcky 'tz^y Admirael, Vijs- 4dmirael, Cafttej-
nen, Lujtenanten, Edeüuyden, Schippers, Offi-
ciers, Soldaten, ende gemeene Matrofen ter Zee
dienende, hen te reguleren hebben, op de Jtraffen
penen, boeten ende corretVun daer inne begrepen.

De Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den , Allen den geenen die defen fullen fien ofce
hoorerilefen, Saluyt.
Doen te •weten, Alfoo Wy,
totonderhoudinge van goede Regerin^e, ordre, ende
Krijgs-difciplinein'tbeltydt van den Oorloge te Wa-
ter tot wcderflandt der Algemeene Vyandcn, Zee-
Rooversendc Piraten^ende tot bcfcherminge der Ge-
ünieerde Nederlantfche Provintien, midtfgaders der
felver goede Ingefctcnen, Negotianten, ende Traffijc-
quantcn ter Zee, goet ende raedtfacm ghevonden heb-
bec defe navolgende Articulen te ordonneren ende
fiatueren.
SOO IST-, Dat Wy laften ende bevelen,
wel exprefielijck allen Admiralen, Capiteynen, Luy-
tenanten, Officieren, Soldaten, ende gemeene Boots-
gefcllen, die hen in Onfen dienft ende onder de Colle-
gien ter Admiraliteyt, te Water fullen begeven, dat
fy alle defelve Ordonnantiën ende Artijckelen fullen
befweeren, ftridelijck te fullen onderhouden, op de
pene, brcucken, ende corredtien daer innc begre-
pen. ^

Eerflel'^ck, fai den Admirael, Vijs-Admiralen, ende
Capiceyn, Luytenant, ofte de geene die 'tcommande-
ment hebben fai, alle morghen ende avondt Gode de
Heere op fijn Schip ofte Schepen doen aenroepen,
ende fai daer toe een yeder ter beftemder tijde figh ge-
reedt houden , op de boete van vier ftuyvers voor de
eerfte reyfe, dc tweede dobbel, ende de derde reyfe
mht daghen inde Bocyen, te waeter ende te broodt
fitten.

artiacüoDcn ïiDcrtflU ban öct Parlement tot Ijet contci
bncrrti / cnDc fcijccn öat Bijclijclttnen fjet UoojfciBEbEii
Dominiuro alöaci· in Bntrannifghe Icee fufiineeröc/

na te komen 'c geene hen van w^en de felve fai w^erdcrt
belaft ende bevoolen , ende altijdt bereyt en willigh te
zij η, op alle Tochten en Wachten, Entrepry fen en
anders, hoedanig die foude mogen wefen, fonder daer
in nalatigh tezijn, ofte uytden'dienft te mv^gen fchey-
den,om wat oorfaecke dat het zy, fonder behoorlijcké
Pafpoorte, ende dit alles op pene van geftraft te worden
aen 1 ij fende goet, naereyich vandc mifdaedt, fonder
genade, gelijckdatbrceUerindefe naevolgende Arti-
culen verklaert ftaet.

V.

Item, niemandt en fai hem oock vervorderen detl
Geweldigen Provooft,fijne Dienaers,ofte andere Pro-
vooften op yeder Schip ghefteltj eenighfints te refifte-
ren, ofte in 't exploiöeren haers Ampts te wederftacn»
flaen, ofte dreygen, maer den felven in t'cxploiiiieren
van fijnAmpt, desnooc, endeverfochtzijnde, by
te ftaen, ende mitfdaders te helpen vangen ende ftraf-
fen, op pene van den lyve.

V I.

Alle Luytenanten,Schippers,Stuyrluyden, Officiers
ende Bootfgefellenj fullen onderdanigh wefen den Ad-
mirael, Vijs-Admirael, ende haren Capiteyn op eeo
yeder Schip daer op fy aengenomen ende op gheor-
donneert fullen zijn, fonder den felven te mogen ver-
laten, ofte daer af te fcheyden, ionder verlof van haren
Capiteyn,op verbeurte van den lyve.i

Niemantenfalhem vervorderen fijnen Capiteyn,
ofte fijne Gecommitteerde, eenigh gewelt, ofte over-
lafttedoen, met dreygementen ofte andcrfints , op
verbeurte van den lyve.

V I I I.i

Ende fullen alle Capiteynen, Officiers, ende alle an-
dere Matrofen haer in dienft begevende, ghehoudcn
wefen den Lande te dienen foo langbe het de Gecom-
mitteerde Raden ter Admiraliteyt gelieven faL fonder
de felve haren dienft te fullen moghen verlaten, voor
ende aleer haer by de Raden voornoemt behoorlijck
Pafpoort vergunt fai werden, op verbeurte van den
lyve.

I X.

Sullen medede Gecommitteerde Raden ter Admi-
miraliteyt (de Schepen in Zee ofte aen Landt iijnde)
vermogen eenige van het voick af te dancken,van'tcen
op 't ander Schip, in 'c geheel ofte ten deelen te ftellen,
iulcx fyluyden goet, ende voor den Lande dicnftigh
fullen vinden, fonder dat yemant hem daer jeghens ftl
mogen oppoferen, ofte in weygeringe blyven, op ver-
beurte van hare gagien, ende daer cn boven axbitralijdi
aen den lyve geftraft te worden.

Ende fulleii van nu voortaende Maent-gelden ende
keft-penningen, foo van de Capiteynen als vande Ma-
trofen, die eerft in dienft genomen worden, eerftin-
gaen vier daghan te voeren dat.fy te zeyl gaen, al is
't fchoon dat fy meer daghen na de moofteringhe tea
Landt quamen te leggen, ende foo fy binnen twee da-
gen na de Monfteringe quamen t'zeyl te gaen, fullen
evenwel vier dagen aen den Heer goet hctben,

.m ? Soa

fcheilingh verbeuren voor den Provooft.

I I I.

üOCilamDcflCiUffien ban AfricarnbeÜECDcr^/ aïbacc j Niemandt en fa! den Naem des Heeren ydelijek in
tOtÖCtffIbCfonbClliUi'fCH3CitUcmioncft:t:ili)afCÖO« ' den mone nemen, ofdaer by zweeren , op pene vaa

aen den Mait, van fijn quarcier-volcks gclaerlt- tc wer-
den , ende daer enbüvén te verbeuren/wfftuy vers
voor den Armen, ende
fes iluyvers voorden Provooil.

IV.

Sullen allen ende eenen yegelijcken byfonder ghe-
houden wefen, Ons, mitfgaders alle andere die tot

liait bjcbf C/fïont oiri in iCcjccï in tc ïooprn om te

ίατη. ìgacci?a..E5og.fnÌthijba'nEnienbc/ cn bat i de Regeringhe van de Admrraiiteyt zijn ghecommit-
Dooj
'tinlÖoprnbanDebao?f5. CammanDcnc met fijn tcert,getrouweiijck te dienen ende t'obedìeren,en alles


-ocr page 157-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

li 64.

v?erpeil, ofte vervreemden, op peene vsngheftraft te
worden fonder genade, na den eyfch van faccken.

XVIII.

De Timmerluyden, die figh op de Schepen van
Oorloghe in dienft begeven, Tullenghehoudenzijn
defelve te timmeren, calfateren , endedicht te hou-
den, ende alles aen defelve te repareren, 'tghene
dat in haer vermoghen lal zijn, op pene foo door
haer nalatigheyt , den felven conighe fchaedc ofte
verderf over quaeme, ofte hier acn Landt yet aen
de felve ghetimmert moefle werden 't ghene fy in
Zee hadden konnen doen, dat alle het felve aen hare
foldie fai werden gckorr, endedaeren boven arbitra-
lijcken gecorrigeert ; Ende fullen mede foo wanneer

Officieren, Bootfgefellen ofte Soldaeten, uyt oor-
faeckc van de Vidualie cnde mont-koftcn, yemandt
fullen eenighenoverlaft doen, op verbeurte van acht i
dagen te water ende broot inde Boyen gefettet te wor-
j
den, maer indien yemandt met defelve mont-koften, !
hem filven niet cn ibude willen laten ghenocgen, fai
het felve te kennen geven den Admirael, Vijs-Admi-
rael, ofte Luytenanten, omme daer inne verfien te
werden naer b.'hoorea.

XIV.

Soo yemandt acn't Landt gaet fonder confent, of
wiensquartierhccnieten isgeweeft, fai aen boort ko-
mende, a!s daer gefchaft is, niet vermogen eenige fpyfe
ofte dranck te cyflchen, ende fai daer en boven eenen
gulden verbeuren , de cene helft tot bate van den Ar-
men , ende dc andere helft tot profijt vanden Pro-
vooit, ofte oock anders gheftraft worden tot difcretie
van den Capiteyn ; Macr foo wie na befetter wacht

i '

II

fchaft fai worden by dcnCapitcyns van een yegelitk . de Schepen aen Landt getimmert werden, ghehouden
Schip, op alfulcke maniere alfmen op de Schepen ' zijn daer aen nefiens'sLandcs Timmerluyden tear-
van Oorloge ge woonlick is tc doen , fonder dat eenige beyden op pene als vooren_.

XIX.

Alle de Boflchieters onde Mars-klimmers, fullen
ghehouden wefen haer quartier te waecken
cndc te
Roer te gaen , in de Boot te vallen, het
cOrdeel, de
fchote,endedehalfenwaer te nemen endeteregercn>
op pene van driemael vande Ree tc vallen.

XX.

Item, Soo wanneer de Quartier-Mecfter roept, va!,
; val, om in de Boot te vallen, foo wie dan in gebreecke
i is, falmen
•vetrtien dagen in dc Boeyen te water en te
, broot fetten , ende daer cn boven
fis ftuyvers voor
' den Provooft verbeuren.

XXL

Niemant fai hem vervorderen, na dat de WachE
opgeflagen ertde befet is, eenige vreemde fpraeckc tc
fpreecken, noch houden, noch vuyr-teeckcn te doen,
noch cenigh gerucht ofte allarm te matcken, ten ware
datter van de vyanden eenigh onraet vernomen wer-

tcyn exprciïélijtk te hebben , fai boven arbitralecor-
rotìie,
veertien dagen in de yfers fitten, ende wie fon-
der 's avonts aen boort te kecren , den geheelen nacht
acn Lant blijft, ikl metter daet gekielt werden.
XV.

Item, een ycgelijck fai verantwoorden fijn Oflfitie,
cnde onderwint, te weten, de Schippers endeStuyr-
luyden voor't geene haerluy her Schip aengaet, de Bus-
fchieters voor't Gefchut, Kruyt ende Loot, endcfoo
voorts yeder in 't zyne; ende foo
'c gebeurde, dat door
haer verfuym cnde quaetwilligheyt eenighe fchadege-
viele, ofte eenige goederen vermift, ofteonnuttelijck
wierden verdaen , fullen gehouden zijn 't felve te ver-
beteren ende betaelen, tot taxatie van den Raedt, ende
fai over fulcks een ycdcr, den welcken den opficht ofre
bewaripghc van eenighe Scheeps-behoeften bevolen
zijn, gehouden wefende,t'huyskomende, acn fijnen
Capiteyn behoorelijcken flaetover te leveren, van alle
'cgeenehy ontfangen heeft, waer'tfelveghebleven,
cndc wat daer noch vanoverich is, op pene, dat aen
niemandt van de felve, eenige betalinghe van foldie,
in 'c geheel ofte ten deel fai werden ghedaen, voor dat
defelve ilaet, by hem aen den Capiteyn behandight,
ende by den Capitêyn aen den Raedt overghelevert,
ende van alles behoorelijck verantwoort fai zijn; cndc
ten
eyndc de fcheeps· behoeften met meerder ordre
mochten werden ghebiuyckt, foo fullen gcenige Offi-
cieren ofte andere, tenigs behoeften mogen aentaften
om tc verbruyckcn, dan met voorweten ende expres
confent vanden Capiteyn, op pene als in defen Arty-
kei vermeit.

XVL

Geen Officiers, BuiTchicters, Bootfgefellcn ofte an-
dere , en fullen haer vervorderen eenigh Bufpoedcr,
Kogels ende andere Ammunitie van Oorloge te ver-
verftceck«n, verkoopen , ofte aen Landt te brenghen,
het zy in Tonnen, Hoornen, Kleederen, nochte an-
dctfints , op pene van gheftraft te worden mette
koorde. .

XVH

Niemandt cn fai hem vervorderen, wie hy Zy,eeni-
ghe Inftrumenten, denBuffchieters, ofte Timmer-
luyden, ofte
anderen aengacnde, te verleggen, ver.

Scheep komt, ibnder foo lange verlof van den Capi- de, op pene van den lyve.

XXIL

Item, Niemant fai hem vervorderen op te blyven
nae dat de wachte opgeflagen is, maer tcrftont te gaen
daer hy gelogcert is, op verbeurte vaa te fitten in de
Boeyen
vier dagen tc water en te brooc.

ΧΧ1Π.

Item, Dat hem niemant en vervordere eenige muy-
teryeteflichten, ofte t'famen-rottingen temaecken
aen Landt ofte binnen Scheeps-boort, 'tzy om wac
oorfaecke het felve foude mogen wefen , op pene van
aen aen lijf ende leven geftraft te worden naexigentie
van de faecke ; ende in ghevalle yemandt van fodanige
v.rgaderingeofte t'famen-rottinghe quamete verne-
men, ofte by yemandt daer van aengeiproken wicrde,
omme mede te ftemmen, defelve fai ghehouden zijn
fulcks datclijck den Capiteyn , ofte den Raedt tc ver-
wittigen , op pene van aen den lyve geftraft te worden;
endeingevalleyemant vande felve i'famen-rottinghe
zijnde, 't felve quame te ontdecken, ende de beleyders
van dien te noemen, fai niet aHeen vry van de ftraffe
zij n, maer daer en boven tot een vergcldinge genieten
vijf en tjpintfgh guldens, ende wie buyten de felve t' fa-
men-rottinge zijnde, fulcx fai komen te ontdecken,
fai daer voor tot een vereeringe ghenieten
vijftigh
guldens, cndc daer cn boven geavanceert werden
rot het cerfte Ampt, daer toe hy bequaem iàl
zij α.

XXIV.

Item, Niemandtfal hem vervorderen eenige Brie-
ven te ontfangen ofte uyt tc geven, ofte af te fenden,
dan in prcfentie van de Capiteyn diefe eerft vifiteren
fai, de weicke het felve den Admirael ofte Vijs-Admi-
rael fai moeten aengeven, ^ ^ene van dc Galge.

DeQuartier-Meefters met haer Quartier-volcks,ful-
len gehouden wefen, ibo wel by dage als byoachte bo-
ven te zijn, ende de wacht tc houden, op verbeurte
van gekielt te worden.

XXVL

Item, Dc Quartier-Meefters fullen ghehouden we-
fen bóven te komen als men het volck fehaft, om
yeder fijn fpyfe te draghen, ende acht te nemen, dar-
ter aiet verloorcn cn gaet, cnde de Vi<aaliediìEdaer

ov«r

138

IÓ<3 4,

X I,

Soo yemant eedt gheclaen, gcltopdehandtontfan-
gen hebbende, ofte hem laet acnteyckenen, verliepe
fonder Pafport > die fai aen den lyve gheftrafc worden,
cnde naer gefcbreven als een Schelm.

XII.

Item j Soo wie hem laet acnteyckenen by twee ofte
meer Schepen ofte Capitcynen, fai gekiclhaek > ende
met de Boot voor Schelm aen Landtgheiettec wer-
den.

Xlll.

Item, Alle die geenedie in (oldieaengenomcn fui-
len worrien, fuüen hebben boven haere gagien, be-
hoorlijckemont-koftendedranck, diehenluyden ge-

-ocr page 158-

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-^eerti^fleBoeck, 139

/r / over fchÏÈt, fiillen fy wederom nemen en beftellcn die
in de Bottclerie, cnfulJeDaiec eer beneden gaen voor
het
volck gegeten heeft > op verbeurte van ^riereyfen
van de Ree te vallen.

XXVII.

Item, Nicmandt en lal vervorderen ran fyn Wacht
te gacn voor dattcr een ander in fijn phetfefal ghel{0-
mcn zijn» op pene van
drie reylen onder den Kiel
doorgetrocken te worden, ende gelei.rft te worden
van alle liet Schipfvolck.

XXVIII.

Item, Soo.wie op fijn Wacht ilapendebevonden
wort, fai drie reyfen gekiclt worden , ende geleerft van
alle het fchis-volck·

XXIX.

Soo yemandt het Cyfflet of fijn quartier verfliep,
die ial voor dc eerfte reyle ter difcrecie van den Capi-
teyn en Officieren geftraft, voor de tweede reyfe van
alle het fcheeps-volck geleerft, ende voor de derde rey-
fe onder de Kiel door-getrocken worden.

XXX.

Item, Soo wanneer den Trommel geflagen wordt
om 'i zeyl te gacn, foo fai hem een ycder te fchepe
begeven, om de fchepen uyt dc Haven op het ftroom
te helpen, op verbeurte, (oo wie als dan in gebreccke
van dien bevonden wordt, (fonder dacr toe om mere-
kelijckc reden van fijnen Capiteyn verlof te hebben )
driemael van ds Reede te vallen, ende daer en bo-
ven elcke reyfe te verbeuren i/r/ifchellingengrooren,
de twee derde-parten tot profytc van den Armen , het
ander derde-part voor den Frovoofl: , den wekken
belïft wort daer van goede notitie te houden, om de
felve boeten op elckcbetalingeafghetrocken te wor-
den.

XXXI.

Item, Soo wanneer dattcr in de Havens ofte op de
ftroomen,eenigh fchips-volck werck fai te doen wefen,
als om Vidualie te laden ende andere nootelijck faec-
ken, foo fuUen de geene die dacr toe geordonnecrt
fullen wefen, 't felve hebben nac te komen, op pene
dat die geene die daer inne in gebrcecke fullen bevon-
den worden > driemael van de Ree vallen, en daer en
boven elcke teyfe verbeuren twee fchellingen grooten,
daer van de twee derde-parten tot profyte van den Ar-
men , endehecanderederde-partvoordenProvooft,
den welcken wert beiaft daer van goede notitie te hou-
den, omme de felve boeten op elcke betalinge afge-
kort te mogen worden,

XXXII.

Item, Een yeghelijck fai ghehouden wefen in tijdts
fchepe te gaen (o wanneer de fchepen af-zeylen, op
verbeurte foo wie de felve fchepen laet af zeylen fon-
der te fcheep te komen, van driemael onder de Kiel
door-gehaelt te worden ; Ende foo wie aen Landt bly-
ven ftaen, fulcx dat de fchepen fonder haer komen in
Zee te loopen , fullen met de koorde fonder eenige
genade worden geftarft, ten ware door noodt fulcis
waregefchiet: En fullen tot dien eynde de Capiteynen
gehouden wefen den Geweldigen Provooft, mette
eerfte fchepen die inkomen, daer van te adverteren,
ten eynde de felve mogen geapprehendeert en geftraft
worden, als vooren verhaelt.

XXXIII.

Item, Soo wanneer de Boot vaert met eenigh volck
om eenige Provyande te halen, ofte anderfints daerfe
foude mogen gefonden worden , enfal hem niemant
als dan daer van vervorderen aen 't Landt ofte ander-
fints te blyven, maer fai gehouden zijn, in 't weder-
komen metten Boot weder tefcheepetekomen, op
verbeurte van acht dagen te fitten in de Boeyen te wa-
ter ende te broode; ende foo hy daer over nacht aen
blijft, fai drie reyfen van de Ree vallen, ende geleerft
worden van alle het fchips-volck.

XXXIV.

Item, Soo wanneer yemandt van fijnenOverften
aen 't Landt, ofte aen eenige fchepen gefonden wordt,
en fai niet langher uyt blyven dan hem bevoelen en
wortj ten ware hy belet waer van weer en wint, op ver-
beurte van
drie reyfen van de Ree te vallen, ende ge" j 664,.
leerft te worden van een quartiers-volcks. __

XXXV.

Nicmandt en fa! hem vervorderen den Huyfman ,
Borger ofte eenige andere gewelt te doen, ofte ilaen ,
ofte van hare goederen te bcrooven, op verbeurte van
den iyve.

XXXVL

Item, de Capiteynen , bare Officieren , Boots-
volck ende Soldaten, en fullen geene queftietegens
malkanderen nemen, op pene van geftiaft te worden
nier gelegentheyt van de faecke, ende ter difcretie
van den Admirael. Ende alfoo uyt dronckenfcbap de
meefteonheylenontrtaen, foo wert een yeder, 'tzy
Officieren ofte andere, bydefen welexpreflelijcken
verboden fich droncken binnen den Scheepe te laten
vinden, op pene dat dc Officieren die haer met dronc-
ken drincken fullen komen te verloopen, voor de eer-
fte reyfe
wertkn dagen, ende de Matroofen acht àfigcn
in de Boeyen fullen worden gefteldt , ende voor de
tweede
reyfe daer over geftraft lullen werden , tot dif-
cretie van-den Admirael ofte Capiteyn , daer onder
foodanige dronckenfcbap fai werden gcpleeght.

XXXVII.

Oock om alle occafie van queftie door dobbelen
ende fpeelen tc verhinderen , falniemandt fich vervor-
deren eenige Dobbel-ftcencn, Kaertfpeelen, ende
dierghelijcke Infttumentcn van cuyiTcherye binnen
Scheeps-boort te brengen, op arbitrale corredtie.

XXXVill.

Item, foo yemandt eenen anderen vervordert te
flacn in evelenmoede,metter vuyft,ftocken,oftc koor-
den , fai drie reyfen van de Ree vallen, en geleerft
worden van een quarticr-volcks.

XXXIX.

Soo yemandt binnen Scheeps-boort eenigh Mes
trocke met eenen evelen moede , fonder nochtans
fmerte te doen , fai met een Mes deur de hendt aen de
Maft gefteecken worden, ende daer aenbly\^nto£
dat hy 't felve deurtreckt.

XL.

Item , foo yemant den anderen vanfyn medege-
fellen quetfte, 't fy te fcheep ofte aen Landt, fai drie-
mael gekielt worden, en betalen de onkoften met het
Meefter-geldt,

XLI.

Item , foo yemandt binnen Scheep - boort, naer
ende over vreede vecht, fai verbeuren fyn hant,daer
mede hy den vreede gebroocken heeft.

XLII.

Item, foo yemandt eenen anderen dootftaecke of-
te floege, fai den levende metten dooderugge tegen
rugge gebonden, ende foo te famen over boort ghe-
worpen worden; ende foo het aen Landt gefchiede,
fai met het fweert geftraft werden datter de doodt naer
volgen fai,

XLIII.

Niemandt en ùl hem vervorderen noch onderwin-
den binnen boort met eenige Kaerflen, oftedierge-
lijcke Licht te gaen, of loopen, dan den geenen die
by den Capiteyn dser toe geordonnecrt fai wefen, op
verbeurte van arbitraUjc^ gerarrigeert te worden.

Omme te beter te voorfiene totten periculevan
vuyr ende brandt , die op den Schepe ghcfchicdea
mochte, foo en vermach niemandt binne Scheeps-
boort eenich vuyr te maecken, ende verbiedt men
allen Bootfluyden, ende allen anderen, dat hem nie-
mandt en vervorderen te hebben noch te brengen op
de Schepen eenighe Bulten ofte Sacken gevult met
Hoy ofte Kaf, noch infgclijcks Kiften, Harnas, Ton-
nen , ten ware by expreffe confent van den Capiteyn,
op verbeurte van een maent folts.

XLV.

Oock en fai niemandt hem vervorderen erghen»
Toeback te drincken, ofte byavondt met Licht ofte
Lonten in het Cabelruym te gaen, oppeynevanby
den Krijghf-raedt daer over gheftraft te worden nac

Μ 4- behoQ.


-ocr page 159-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

14.0

1behooren, maer fai het Toeback drincken moeten ge-

--- fchieden tuflchen de groote ende Fockemaft, ofte

daer het fai worden geordonneerc, op pene als voe-
ren.

XLVI.

Soo wie in 'tScheeps-werck, ofte by Oorloghe
binnen denTichepe gequecft ofte gefchooten werde,die
falgemeeftert worden tot 't gemeene Landts-kolle, en
hy fai boven dien evenwel iyn volle foldye ontfangen :
Endeof'tgcbeurde dat yemant daer door eenigc leden
quamete verliefen
)Ofte aen esnige van dien verminckt
teblyven, fai daer over na gelegentheyt ende groote
van dien werden beloont.

XLVII.

Alle de gene die s'Heeren befoldinge ontfanghe, fai
in tyde van noot met dq wapenen daer op hy is geftelt,
voort moeten komen» en lich met alle diligentie on-
der fyn quartier in defeniie moeten ftellen, oppeyne
van Lijfftraffe ; Ende fo yemant niet vechten en wilde
als het van noode wefen fai, die fullen geftraft worden
metter doodt, fonder genade.

XLViü.

Niemandt en fai hem onderwinden eenigh gefchut
tefchieten, te hanteeren, noch inde Kruyc kamer te
komen, dan alleenlijck denConftapel, endealfulc-
ke Bus-fchieters als hen totheurluyderhulpe gegeven
fuileri üijnj op pene van driemael onder de Kiel ge-
trocken te worden, ende verbeurte van een Maendt
foids.

XLIX.

Dc Kocks fullen gehouden wefen het Vet en Smout
van den Vleeflche komen de,foo verre het eettelijck is,
te bewaren, om Pottagie te koocken, ende het vuyl
te cmployeren tot onderhoudinghe van Scheepe fon-
der daer af yet to heu rl uyder profy te te moghen achter-
houden , op pene van arbitralijck gecorrigeert te wor-
den.

L.

Niemandt en fa! het Bier onnuttelijckftorten ofte
cenige Viétualie overhoort werpen , aen 't Lant bren-
gen, ofte verkoopen, op pene van geftraft te worden
aen den ly ve.

LI.

Niemant en vervordere hem eenige koft ofdranck,
den Gevanghenen in de yferslittende, te geven, op
verbeurte van een Maendts folds, endedaer en bo-
ven te fitten te water ende te broode
acht daghen
langh.

LIL

Oock fai hem niemandt vervwderen op teftaen
van den Back daer hy aen gerecht is, om acn een an-
der Back tc gaen eeten, noch eenige koft nemen, ofte
wech fteecken , op pene van geftraft te werden fon-
der genade, ter difcretie van den Capiteyn, ende fyne
Raden.

LUI.

Item, niemandt en fai vervorderen eenighe koft
otte dranck uyt de Bottelerye met geweldt te halen,
ofte raet ofte daet daer toe te geven, op verbeurte van
drie reyfen gekielt, ende van alle fcheeps-volck ghe.
leerft te werden.

LIV.

Den Botteliers van de Scheepcn en fullen geen lege
fuftagie hebben, kleyn noch groot, tot heurluyder
profyte, maer fullen de fel ve gehouden zijn te bewa-
ren rot behoef van den- gcenen die de Viitualie be-
forgen, op verbeurte van arbitralijck geftraft te wor-
den.

LV.

Item , niemandt en fai hem vervorderen, 't zy
Edel, ofte On-Edel, groot ofte kleyn , eenige Vrou-
we perfoonent'Scheep te brengen, op verbeurte van
daer over naer ghelegnentheyt van faecken geftraft te
worden.

LVL

Item, foo wie de een den anderen eenigh geldt
ofte goet ontfteelt, fai 't fel ve vier dobbel wederomrae
geven, ende voor de eerfte reyfe arbitralijck daer en
boven worden gheftraftj Indien hy andermael weder

bevonden wort, fai boven de voorfzreflitutie gekielt
worden, en met
hondert Qagen gelaerft, en voor de der-
de reyfe fai aen den hals g^^f^^^t worden,fonder genade,

Infghelijcken en fai hem niemandt vervorderen
eenige vreemde Schepen , komende oftegaende van
ofte na de plaetfen, welcke met defe Landen gcallieert,
ofte immers geene vyantfchapen plegen,teinvaderen,
befchadigen ofte krencken, in wac manieren dattet
foudc mogen weien, ten ware met exprefTe confent
van den Admirael ofte Commandeur, oppeyne van
geftraft te worden aen den lyve.

LVIII.

Niemandt fai hem vervorderen aen Landt te gaen ,
'tzy Capiteyn of anderen, op Vyanden gronden om
beuyt of Prifonnierste halen, fonder confent en per-
miflie van den Admirael ofte fyne Commandeur.
LIX,

Item, dat hem niemandt en vervordere de Sche-
pen inkomende, daer af te gaen, fonder verlof van den
Capiteyn , ofte in fyne abfentievanfyn Gecommit-
teerde , op verbeurte van te fitten in de Boeyen
acht
dagen te water ende te broode.

LX.

Of 'tghcbeurde datter eenighe Schepen van den
Vyandc, ofte andere beuyten over quamen, ende ge-
nomen wierde, foo en fai hem niemandt vervorderen
eenige Kiften , Koffers ende Packen open te breec-
ken , noch oock eenigefecrete Brieven te vifiteren,
dan fullen de fel ve brenghen in banden van den Admi-
rael van de Vloote,ofte in fijn ab lentie, aen den Vijs-
Admirael of Commandeur, om voorts by den felven
terftont verfeeckert, en getrouwelijck, ionder eenig-
öntsdiete verminderen,over gefonden te worden aen
de GecommitreerdeRaden van deAdmiralitcyt in die
quartiere, ende ter plaetfen daer de felveuycgevaren
zijn, ommeby de felve verklaerdt te werden op de
deuchdelijckheyt ofte ondeugdelijckheyt van dien: Eti
foo eenigh Capiteyn ofteCapiteynenby den Admi-
rael gelaft zijnde ergens te trecken tot bewaringe van
eenige Kiften, ofte anderfints, eenigebeuyttn ver-
kregen , fullen de felve van gelijckcn moeten overfen-
den, fonder eenige endere Admiralen, ofte Vijs-Ad-
miraels, in cenige Vloote aen te fpreecken, ende dit
alles oppeyne van de Galge.

LXL

Van gelijcken en fai niemandt hem vervorderen in
eenige Schepen, het zy Koopvaerders, ofte andere,
over le gaen, fonder expreiïe ordonnantie van fijn
Capiteyn, ende daer toe van den felven geordon-
neert tezijn, noch aen fulcke Schepen eenich ge welt
te doen van fmyten , flaen , quetfen, ofte qualijck
tradieren, ofte yet daer uyt te nemen, op verbeurte
van gheftraft te worden naer gelegentheyt fyner mif-
daet,

LXil.

Of 'toock ghebcurde, datter eenighe Prifonniers
ofte Gevangenen ghekreghen wierden , niemandt en
fai hem vervorderen de felve te veröeecken noch he-
melen, maer fonder eenigh verdragh voorden Ad-
mirael, ofte Commandeur brengen, omopalksge-
examineert te werden,nac gelegentheyt van defaecke:
Ende fullen egeene gevangen Perfoonen geranfon-
neert mogen werden, danbykenniflevanOns, ofte
de Gecommitteerde Raden van de Admiraliteyt, op
pene vande Galge.

LXIIL

Niemandt fai fich vervorderen eenigh Geweer te
vcrfetten, verkoopen, ofte vervreemden, op pene
van te verbeuren boven de waerde van dien, tot pro-
fijt van 't Landt,een Maendt folds voor de eerfte reyfe,
en voor de tweede reyfe aen't Landt gefet te wurden
fonder Paipoort. .

LXIV.

Dat oock niemandt hem fai vervorderen met Ghe-
weer aen 't Landt tc gaen, fonder confent van den
Capiteyn, ofte ia fijn afwcfen vandenLuytenant,
op peyne van de eerfte reyfe van de Ree te vallen,
ende voor de tweede reyfe boven het vallen van de

Ree,


-ocr page 160-

en ο ο R L ο G Η. ν Vkr^m-veertighfle BoecL 141

τ/ί/ÌA Ree, noch verbeuren een maentfolts ten profyte van
" '^· het Lande.

■--LXV.

Alle Bootsgefellcn, Soldaten j ofte andere die hen
in dienfte van den Lande te water fullen willen beghe-
ven, die in 't lefen ende belweeren van defe Articu-
len niet prefentenzijngcwceft, ende naoiaels noch
hen inifchryven lacen, ende den Heeren-geltonfan-
gen, die en fullen niet minder aen defe voorfeyde Ar-
ticulen met eede verplicht ende verbonden blyven,
dan
of fy in het fwecren van defen jegenwoordigh wa-
ren geweeft.

LXVI.

Niemandc fai vermogen te Scheepe cenigen Tou-
back ofte Brandewijn te brengen omme die te verkoo-
pen> op verbeurte van de ielve ende daer en boven
nae gelegentheyt geftraft te werden, ende fai op foo-
danige fchulden geen reguard genomen werden, f ap-
püceren een vierde part ten profyte van den Provooft,
ende refte voor 't Landt.

Ende alle andere behoorlijck ende ghewoonelijcke
Articulen, hier vooren niet geroett noch geftelt, en
nochtans in Oorloge te Water gebruyckelijck, ende
in ouden tydengeobferveertzijnde, fullengeordon-
neert, vermeert, en bier bygevoegt mogen werden
naer gelegentheyt fich fai mogen voordragen. Welc-
ke Ordonnantiën ende Articulen alfoo volkomen te
cbferveren en nate volgen , foo vele als dieeenen ye-
gelijcken refpediveaengaen, fullen alIeCapiteynen,
Luytenanten, Edelluydcn, Schippers, Officieren',
Soldaten ende Bootfgefellen,ende allen anderen kleyn
en groot die fich in dienfte te Water begeven, hen
verbinden die wel en trouwelijck te onderhouden,
ende daer op den behoorlijcken eedt doen in han-
den vande Gecommitteerde Raden van de Admi-
ralitcyt ofte andere die daer toe gecommitteert fullen
■werden.

Aldus ghedaen ende gearrefteert ter Vergaderinge
van de hooghgemelte Staten Generael, IndenHage
den
-vierden Augufti feflien hondert vter enfefiigh-iW^
geparapheert, lahan vanReede totIlevfa>oude\Onder-
ftondt, Ter Ordonnantie van de felve, Geteeckent
N.Ruyfch. Zjjnde op 't Ipatium gedruckt het Cachet
vanhaer Ho. Mog. op een rooden Ouwel, overdeckt
met een Papieren ruyte.

EEDT.

Tivlooven endeJweeren de Ho. Mog. Heeren Staten
Generael der Vereenighde Nederlande», die by de
Vnie ettde handthoudinghe vaudeTpaereChriRelijckGhe-
reformeerde Religie fullen blyven, ghehoww ende ghe·
trouw te wcfen, Denfelvenwoomelyckendigetrouwe-
imk te dienen. De Coütgienvande Admiraliteyt > ende
de» particuliere Admiraels. Vys-Admiraels i Capitey-
nen, ende andere Hoofden over onsgeflelt, ofte noch te
feilen, in hare beveelen te refpeSeren ende gehoorjamen
naer behooren. Ende voorts ons te reguleren uaer de Ar-
ittulen endeOrdmnantienoponfendienfigemaeckt, ende
Toch temaecken,
Soo waerlijck helpe ons GodtAlmach-
tigh.

Aldus gearrefteert in s'Graven-Hage, op den wer-
Λ» Augufti
fefien hondert-vier enfefigh. Wasgepa-
Mpheert,
lohan van Reede van Reajipoude, vt. Onder-
ftont ter Ordonnantie van de hooghgemelte Heeren
otaten Generael,

Geteeckent

N. Ruyfch.

Zijnde op 't fpatium gedruckt het Cachet van haer
Ho. Mog. op een rooden Ouwel, overdeckt met een
Papieren ruyte.

^lfoa <6oCit De I^eec tie^jobincie ban Hollandt
Offe Contee feec befoflt met be befinettelöcfie flccftte 5
φ bp öafi; <SD.<©MIS08. Om achtten ?llUBU|liBiCe=
folbecct bet tjolflcnöe Reglement,

ExtraEl· uyt JeRefolntsen -vande Heeren Staten van 15<5^,

Hollandt ende Wef-Vriefandt genomen in ban —_

Ed. Groot Mog. Vergaderinge, opFrydaghden
achften augufli feftien honaert vier en ft-ftigh,

T^E Heer Penfionaris FiJ^f/heeft ter Vergaderinge
gerapporteert, deconfideratien ende'tadvijs van
de Heeren haer Ed. Groot Mog. Gecommitteerden .,
hebbende in gevolge ende tot voldoeninge van der fel-
ver Refolutie Commiflariael
in dite dea drie en tTPin-
tighften
der ivoorlede Maendt, naer ingenomen prie-
advijs van experteDodtoren ende Chirurgijns, met
ferieufe applicatie overleydt ende overwogen, of niet
eenige, en hoedanige middelen ende prseciuticn hier
te Lande met apparente vrucht, onder Godes zegen,
gebruyckt, ende in't werck gheftelt fouden konnen
worden, tot verminderinge, immers tot fteuytinghe
van de communicatie en voortfettinghe van de Peili-
lentiale fieckte, in voegen en manieren als het voorfz
Prseadvijs en Advijsrefpeftive hier navolgbcnde van
woorde te woorde ftaen geinfereert.

Ghefien by de Ghecommitteerde Prpfeflbren ende
Dofloren Medicine, de Refolutie van de Ed. Grooc
Mog. Heeren Staten van Hollandt ende Weft-Vrie-
flandt, ghenomen den
drie en twintighfen defer Maent
lulius, ende de aenfchryvinche v»n booghghemelte
Heeren Staten, om te konnen uytvinden eenighc
middelen, ende foo veel doeolijck te fteuytep de
voortfettinghe vande jeghenwoordighe Peftilentiale
fieckte ; of oock nieteenighe, ende hoedanighe prae-
cautien hier te Lande met apparente vrucht ghe-
bruyckt, en in 't werck gheftelt fouden konnen wer-
den , tot verminderinghe ende fteuytinghe van de
communicatie ende voortfettinghe yan de voorfchre-
ve fieckte.

Soo hebben onderdanighlijck, inghevolghe en tot
voldoeninghe vande gemelte Refolutie, overwoghea
en overleyt hebbende, 't gupt ter materie dienende is,
(onder 't wel nemen van haer Ed. Gr. Mog.) goetghe-
vonden de felve te gemoet te voeren.

Dat de jeghenwoordigh graflerende Pefte in defe
Provincie van Hollandten Weft-Vrieflandt nletghe-
fprooten is uyt eygen infediie van de Lucht, maer dat
de felve van buyten door contagie, bier te Lande is in-
gebracht, en foo voorts vermenichvuldight en voort-
gcfet door al te familiareconverfatie van degefonden
met de Siecken, als mede door continuatie van ande-
re oorfaecken, de weicke de felve hebben konnen fo-
veren, ende vermeerderen i als ftilftaendeenftinc-
kende Water, roeringen van Gronden, &c.

Dat ten opfichte vande Chriftelijckeliefde, con-
fervatie ende behoudenis van'tMenfelijckgeflachte,
en 't welvaren van de Republijcque, de contagie foo
veel doenlijck behoort te werden gefteuyt, ende den
voortgangh van de felve beleth ; Souden over fulcx
( onder correflie) voor eerft hoochnoodich en dieo-
ftigh aehten, dat foo veel pradticabel is, deSiecken
met deneerften, met beter ende ftriöerordre, van
de ghefonden fouden werden ghefepareert, endede
daghelijcxfche onvoorfichtighe converfatie ghe-evL-
teert.

Namentlijck, dat de Arme Menfchen, met d^ Pe-
ftilentiale fieckte befecht wordende, op het fpoedigfte
inde publijcquePefthuyfen fouden dienen gebracht te
werden.

Dal in 't toekomende door publijcqueauthoriteyt
van de Hooge O vcrigheyt, in'dpn. beginne van de Pe-
fte , ofte noch, ontrent en buyten de Steden de welckc
voor als noch vry of weynigh met befmettinge befocht
zijn, voor iPerfoonen van rqidelijjckeconditie, eeni-
ge
Berache» ofte Hutten fouden konnen werden ghe-
maeckt, in de weicke de geinfeii;eerdqp, foo. haeft
't felve openbacrwerdt, roede fpoedigh fouden kon-
nen werden ghebracht ende vandegheibnden geftpa-
reert, ende aldaer bediept ende bewaert 't haren eygen
kollen, nochtans met defe conditie, ende reftrinilie
by aldiendeChefondfi inde geinfcfteerde Huyfen,
in ) ende by woonende, de voorfch^eve feperatie ende

traaf-


-ocr page 161-

S A IC E Ν van S Τ A E Τ

141

16(54· tranfportfouden komen te refufercn, dat in foodanigen
— geva hare Huyfen, volgens de ordre op de Pefte te ar-
refteren , fouden moeten geilooten werden, ende zy-
luyden haer na de fel ve ordre reguleren.

Soudeoock wenfchelijcker ende feer falutairgcodr-
deelt werden , datdegelbnden konden werden geper-
fuadeertom haer voor eenigcweynige dagen, uyc hare
geinfedeerde Huyfen elders tetraniporteren , opdat
ondertuiTchen de voorfz Huyfen ende Meublen door
Jpecifijc^ parfum, by ons in de refpeüive Steden onfer
refidèntie, door naeder onderfoeck tot het ghemeen
voordeel te experimenteren, fouden kounen werden
gedisinfedteerc endegezuyvere.

Dat oock de Rijcken haere geinfedteerde fiecken
buyten de Steden , of in feparace ende afgheilooten
plaetfen binnen hare Huyfen fouden moeten tranfpor-
teren , ende haer vordcrs nae de vcwrfz, ordre ghe-
dragen.

Dat foo veel doenlijck ververfchinge van Wateren,
zuyveringe van Straten, ende weghneminge van vuy-
Jigheyd op publijcke plaetfen foudedienentewerden
geprocuicerc, ende allecorruptien ende puciefaftien
ge weert, ende in het
byioader Zeep-/ap, ofdicrge-
lijcke vuyle materien.

Datniemant van dePeftbefmet zijnde, noch die
in eenige Huyfen woonen , dewelcke met de Pefte be-
fmet zijn, ofte geweeft zijn, ofte die in de fel ve voor
SchrobftersofteBewaerfters dienen ofteconverferen,
noch oock die gheene die haerordinaris generen met
her cureren van de vooriz fieckte, ofte de Medica-
menten aen de Patienten, met de gemelde fieckte be-
fmetzijnde, appliceren, fullen mogen frequenteren
de publijcke plaetfen, Marcktcn,Kerckencnde Winc-
kelen, noch oock onder de Gemeente converferen,
binnen den tijd van
fes weken nae hare genefinge ende
nagelaten confervatie, maer ondertufl'chen ende mid-
delertijd alleen in 't byzondergaen daer het van noden
fai zijn, binnen 'sdaeghs Zonnefchyn , meteenro/i/f
iïock ofte ander teken.

Dat niemant, in de befmette Huyfen zijnde, de
felve frequenterende ende van de AelmoeiTen levende,
binnen de voorfz tijd hemfalmogenbeghevenin de
Vergaderinge, ofte aen de Huyfen van de Diaconen
ofte Armen-bezorgers ofte elders, daer eenige preu-
ven ofte AelmoeiTen werden uytgedeelt, maer fullen
haren noodt door yemant van hare Vrienden, Ge-
buyren ofte andere, niet befmet zijnde, moeten te
kennen geven.

Dat van de geinfedeerde Huyfen in de welcke geen
iiJeeringe wert gedaen, de Deuren ende Venfteren,
in de benedenrte ftagie aen de ffraet ofte op andere
Lieden Erven refponderende, geflooten fullen moe-
ten bly ven den tijd
^m veertien dagen nac dat yemant
aldaer gentfen ofte geitorven fai zijn, londer de voorfz
Deuren des dacgs te openen, dan om nootfaeckelijck
uyt ende in te gaen, doch dat de felve Huyfen om ver-
verfchinge van lucht te fcheppen, aen degemeeneftra-
ten geupent fulJen mogen werden des nachts van
tien
uy ren tot des morgens ten drie uyren.. En dat niemant
van het Huysgefin , met de Pette geinfedeert, ver-
mogen fai op de floepen ofte voor de deure te fitten
ofte te flraen, binnen den voorfz tijd nae dat j^emant
aldaer geftorven ial Zijn ; dat oock de geinfedeerde
Huyfen getecckent fullen moeten werden met een Ρ,
of eenigh ander teecken.

Dat in debcfmetce Huyfen àacx ïiymïVmckel-Nee·
rinf^edoet, geen iJeeringh't zy publyck ofte in 't hey-
melijck fai mogen wordcngedaen binnen den tydvan
•vier weecken, ende daer men Fettewaerie, Telterie,
WoUe
oÏk Bont hmteeit, dat aldaer geen Neeringefal
mogen gedaen werden, ende de voorfz Huyfen geflo-
ten fullen moeten bly ven den tijd van
fes weeckeni dat-
fe oock hare Koopmanfchappen voor hare deuren niet
fullen vermogen voor te lettea , nochte oocjc op de
Mariten ofte Straten te veylen > nochte aotJt eenige
Goederen ofteWarcn uyc eenige Peft-buyfeoofte vat»
buyten de Steden, uyt foo^nige Huyien inkomende
te verfcoopen, noch eenige Klederen, Deeckenï,Bcd-
dens, &c. op de Araten te hangen om te verluchtoa,>

ten ware des nachts op de voorfz. uyren, ende dat bo-
ven uytdeVenfter.

Dat men geenderhande Huysraet, Klederen Ltjt'
nen
ofte Wollen, uyt eenige geinfedeerde Huyfen ko-
mende , binnen den voorfz tijdt van
fes weeckenjin de
Bancken va» Leeningc fai mogen brenghen ofte doen
brengen, om beleent te worden, ten fy de felve be-
voorens behoorlijck verlucht, ghereynightengeper-
fumeert fullen zijn.

Dat de Huyfen daer yemandt van de Pefte overleden
is, noch ten deele, noch voor het geheel weder fullen
moghen werden verhuyrt ofte by yemant anders be-
woont, als die ten dage van de ketft ftervende in de
felve woonende,dan nae daty^i weecken fullen zijn ge-
pafleertjen dat de felve naer den voorfz. tijdt,alvoorens
oock wel gereynight, geparfumeert, gewaflchen en
fchoon gemaeckt fullen zijn.

Dat men het ftroo uyt de voorfchreve Huyfen op de
ftraten noch in 't Water geen fins fai mogen werpen,
maer in de felve Huyfen aen kleynebondelkens ver-
branden , ofte buyten de Steden brengen ende aldaer
voorts verbranden.

Dat de Gebuyren by de ftevvende niet fullen mo-
gen werden verfocht, noch oock aldaer verfchynen ,
noch de Dooden uyt de Huyfen halenjmaerdgt 't felve
fai moeten gefchieden door Perfoonen daer toe fpecia-
lijck geordonneert.

Dat binnen ofte op de Kiften van de overledenen,
geene Roofénhoedeltens,Bloemen oftecieraet fai mo-
gen werden geleyt, maer de felve Kiften alleenlijdi
met foodanige fwarte Kleeden bedeckt, als daer toe
ordinare fullen werden gebruyckr.

Dat de Doot-kiften mee Peck ofteanderfints water-
dicht fullen moeten worden gemaeckt, fulcx dat daer
geene materie doordringen kan.

Dat de Doot-gravers geene Graffteden inde Kerc-
ken fullen mogen openen, voor dat de Predicatie ge-
eyndight ende 't Volck uyt de Kerck fai zijn,nochte de
graf-fteden open laten leggen geduyrende de Predica-
tie , maer dat de felve datelij ck fluyten, ende nae be-
hoorenbedecken.

Dat op de BegraeiFeniiTen, foo in de Kerckhoven
als Kercken, niemandc fai mogen komen, als alleen-
lijck de naefte Bloetvrienden ; maer dat het gemeene
Volck,en in 't byfonder Vrouwen en kinderen van dc
felve geweert fullen werden.

Dat niemant opde BegraefFeniffe in de Huyfen van
de Oveiledene fai mogen compareten , noch aldaer
eenighen dranck fchencken , noch oock dc felve
Huyfen met Lakenen ofte Bayen mogen behangen,
ende met geen Rouwmantels ter begraefFenifle ko-
men.

Dat de doode Lichamen,niet eerder als na ■nw i»
t-wintigh uyren inde Kiften fullen mogen gheflooten,
toegemaeckt ofte begraven worden,en niet langer dan
twe dagen boven de Aerde werden gehouden.

Dat de dooden in de jiublijcquePefthuyfen geftor-
ven zijnde , buyten de Stede diep bebooren begraven
te worden, om het pericul het weick uyt deputre-
fadie foude konnen werden veroorfaeckt, te voorko-
men.

Dat binnen de geinfedeerde Huyfen geen Hottdetf
ofte
 fullen mogen werden gehouden, maer de

iel ve aenftontswecb gedaen, ofte dootgeflagen moe-
ten worden.

Dat omme de Lucht in 't generaci te corrigeren >
eenige groote Vuyren dickwilsfoudendienentewer-
denaengcftcecken,als van
Veck tonnen^Bus-poher.i^c.
voornamentlick aen die plaetfen daer de infedie meeft
graflëert, als oock ontrent de Kerqkhoven, niew-ge-
graven Grachten, &c. Ipecialijck ontrent die hoecken,
van de Steden, daer de Wint haren cours over de ftl-
ve neemt.

Dat mede inde befmette huyfen fouden konnen
werden gebruyckt eenige parfumen
vmSulphur,Salpti
ter i BAmfieev^Jeneverhout
. ende Befyden van 't felve
B^tekeker, als mede van goede Wij» infon-!

derheyt met Geuts-bhmen> tftjm-u^, ScortUum.q!dier-
gelijcke geprepweerc infgelijcx mecgeftoote
Kruitaa-

' gelen

1%


-ocr page 162-

en O o R L O G Η. V Vter-en-'veertighfle BoecL 143

j6S4>gelenofiiCafieel c^i. In Schotelen gedaen, endeop feeckerfte van alle de voorgeflagen remedien, cnde i^édi

Τ'λ/ϊ-mor i/iivi'σί»ίρΓ·θΓη rf» pwnnnri»i-pn . en ήί/^τσρ·^ fint /ÀltfA ^n^ir

dat het felve oock in Steden daer de infeöie groot is,
met matigen ommeflach, mocyelijckhey t cnde koften
foude konnen werden gepraftifeert, by aldien eenigh
middel ofte recept konde werden uytgevonden, om
de Huyfen > Meublen, Klcederen ende Koopman-
fchappen die befmet oftefufpeÖ:zijn, in'tkorten te
difinfe&eren ende te fuyveren ende dat daer en boveade
infedtie, fo wel door Meublen , Kleederen en Koop -
manfchappen, sis door geinfefteerde Perfoonen werc
voortgefct. Soo mcynen gedachte Gecommitteerde
Lecden, da^ fonderlingu aenmerckelijck in't meer-
gefeyde Advijs, 'tgeen vermaent werc van experi-
menten te doen tot uytvindinge van
eenicbparfuym ten
voorfz ey nde efficacieux, ende dat dienthalven aen de
voorfz Profefforcn en Medicijnsaenfchryvingedienc
te werden ghedaen, om fonder dilay ende met de
meefte exaflitude doenlijck daer omtrent alleneerftig-
heytende vlijt aen te wenden, cnde haer ondervindin-
ge omftandelick ende pun<auelijck aen deVergaderin-
ge van U Ed. Groot Mog. ofte by fcheydinge van de
felve, aen de Heeren Gecommitteerden Raeden, be-
kent te maecken, om door haer Ed. Mog. direélie,
'tgeen nuttelijck ghevonden fai zijn tot gemeenebe
ften aen de Magi^raten inde Stecien , genotificeer

ceert

te werden, om Γη pratijcq te werden gebracht.

Ende aengefien devoergeroerdefeparatiedoorAx-
Ipgement vende geinfeHeerde ende fu/pefle Verfomen,
met de minfte incommodi.teyten kan werden gepradti-
fcert, in de Steden, daer de conCagiewcynich Huy-
fen ende Perfoonen, heeft befmet, dat dies het ten
beften van de felve Stenden, ende om tot een preu-
ve in defen te ftrecken, feer dienftigh foude zijn,
dat in foodanige Steden met falutaireprecijsheyt, de
voerfchreve
fefaratie ende deslogment acnftonts wiert
efiFeiitiyelijck in het werck geftelt, ende de Magiftra-
ten gerecommandeert, om door Caritable fecour-
' nghc daer de noüt lulcxisvereyf-
reve feparatie draechlijck, ende

een Teil roet vuyr gefec om te evaporeren, en dierge-
lijcke, deweicke door men icht uldige experientie ieer
bcquaem endedienftigh bevonden zijn.

Dat het gebruyck van alle Vruchten j endeFreuy-
tage die fpoedige putrefiiitie fubjeit zijn, geweert fou-
de mogen werden, als
Vruymen.Comcammers.Fompoenen,
Meloenen, drc.
groente ofte iof van Wortelen, Ra-
fen j é'(·

Waer mede vertrouwende haer Ed. Groot Mog.
begeerteen intentie te hebben voldaen, fullenonsop
alle 't gunt voorfz is, verders refereren, tot der fel ver
wijs oordeel j ende gewoone difcretie.

Aldus geadvifeert in 'sGraven-Hage > ende by ons
endergeichreve onderteeckent den laetftenjulyy^/f».
banàtTtvier enfefiig^ .Ende was getecckcnc.

Wilhelm vanJer Straten.

Prancifius de Ie Boe Silwns.Meà Profeiïbr.

Johatmtfvan Hor», Anat.&Chir.Profeffor,

Theodorus VaUeitcÌHS.

Guillielmus Pifo,

Hteronimus de Clerc^.

1 de Vrre.

Ïheodorns M«ton.

De Gecommitteerde Leden, in gevolge van U
Ed. Groot Mog. Refolutie van den
drie en twn-
ί^ξ/ϊί» des voorleden Maenis,in befoigne ge weeft heb-
bende met de Profcflbren van de Facultey t der Medi-
cynen uyt de Academie van Leyden, ende verfcheyde
voorname Medicijnsuytde naeft gelegen Steden , tot
dien eynden befchreven over middelen ende reme-
dien, die onder Godts zegen, met hoopevan goet
fucccs fouden konnen werden uytgevonden > ende by
der handt ghenomen, tot dempinge endefteuyiinge
van de contagieufe lieckte binnen defe Provincie ;
Hebben terVergaderingeeverghebracht het hier voor ! fen ende
;einfercert Advys, by meer geroerde Profeflbren en J fchende, de

foo veel doenlijck is, willigher te maecken, ende
van het fucces van dien aen defe Vergaderinghe,
ofte de Heeren Gecommitteerde Raeden kenniflè
te gheveo , om tot een heylfaem voorbeeldt te die-
nen.

Eyndelijck aengemerckt volgeris het eenparigh ge-
voelen van alle de Medicijnsin defen gehoort, de te-
genwoordige befmettinge noch door corruptie in de
lucht, noen door eenigh genot van bedurven voetfel,
maer alleen doorgepeftifereerden vanbuyten ingeko-
men,is ontftaen,cn van hant tot hant voortgefet,en dat
verfcheyde voorheenen hier te Lande geregneert heb-
bendé Peften,geen andere oorfpronck hebbcp gehadt,
fuicks dat het felve pernitieuxquaetnaerwaerfehyn-
iijckheyt, onder Godts zegen , in fijn beginfelen,
met weynich precijsheyt in het verhinderen vande frc-
quentatie van gefonden met befmettenibude hebben
konnen werden gcflut, ende infyn oorfpronck geop-
prlmeert, dat dies voor het toekomende η alle Steden
en Plaetfen in defe Provincie,op't exempel van ande-
re Landen,en welgepoliceerde Steden,accurate ordres
dienen te werden geftelt by Keuren enOrdonnantien,
om in het begin vande contagio,<»//«
hanteeringemet tt*
/mette Lnyden.
en handelinge van geinfeÖiecrde Meu-
blen, en
beiuooninpvanJufptdt Huyfen te beletten, als
oock op het admitteren van Koopmanfchappen, van
pioaerlijkgeinfeÌieerdeLendeHenfleden.'vmbM^Knàtii
Landen inkomende, met falutaire cautelea voorGen.

Waer op gedelibereert «ijnde, is goetgevonden en
verftaen, dat de voorfz Advyfen door den Ordinaris
Drucker van haer Ed. Gr. Mog, gedruckt, en vervol-
gens aen aWe de Steden defer Provincie by Miffive toe-
gcfonden fullen worden, met recommandatie om ye-
der in den haren de middelen en praecautien daer inne
gementioneert, fo doenlijck, ende de conftitutie der
voorfz Steden toelaet, ten voorfz eynde te prufiticrea
ende in hcc werck te Hellen, &c.

Accordeert mette voorfz Refolutien.

Herht, van Beamont

gei
Ml

ledicijns ingeftelt ende onderteyckent ; Ende voor
haer con fideratien daer by gevoecht, dat het van wey-
nigh efFedt kan zijn in de Steden en Plaetfen, door de
contagieufe fiecktc befmet, foodanige ofte dlergelijc-
ke ordres als by de voorfchre ve Profeiïbr ende Medi-
cijns werden voorgeflagen, tot fteuytioge van de con·
tagie, by Keuren cnde Ordonnantiën te doen emul-
geren , ten zy te gelijck de nodige voorfieninga werdc
gedaen, om de felve ordres door naeu we toeficht, om-
trent de Huyfen, Perfonen, Meublen ende andere
faecken, over de welcke die fich ftrecken, precifelijck
te doen obferveren ; Ende alfoo fuLcks, infonderhey t
in grootc Steden, en by tyden van uytverfpreyde be-
fmettinge, door de ordinaris Officiers ende Dienaers
vande Juftitie alleen niet kan gefchieden, datderhal-
ven dient in particuliere achtinge genomen te werden,
dat de Magiftraten vanda Steden naer proportie vande
grootheyt van de felve, ende de verlpreytheydt van
dc befmcttinge, ende de natuyr van foodanige ordres
die over private Huyfen, Perfoonen endegoederen
giende, en de natuyrlijckevryheyt omtrent de hant-
teeringe, ende 't gebruyck van de felve voor een tijdt
verbiedende, ofte inbindende exade opmerckingen
vereyfTchen, door genoeghfaem getal van bcquame
Perfoonen op de executie van de felve Keuren ende
Ordonnantiën behooren te doen vigileren, ende dat
om daer omtrent eenige Opper ende Subalterne voor-
lorge ende infpedtie inde Steden te doen, reflexie fou-
de konnen werden gemaeckt op 't gebruyck,Jin andere
Landen aengecomen, van Commiflkrifcn uyt de Ma-
giftraten ofte andere, tot fteuytinge van de contagieu-
fe fieckte te deputeren, als infghelijcx om ten dien
eynde
de Bayrtofffycimeejfers aen te iiellen, metfo-
danige authoriteyt, als na gelegentheyt van faecken fai
wefen vereyfeht.

Verders, alfoo het geene in't voorfz Advijs influ-
eert van
àcjìparatie der geinfeileerde Perfoonen van de
Cefonden, ende het deflogeren van de geinfeöeer-
oen ende fufpeöen van infeilie uyt haer Huyfen voor
een tijdt, werdt gheacht verre het krachtigh&cndc

-ocr page 163-

1

S A Κ Έ Ν van ^ S Τ Α Ε Τ

144

16^4· J®ft cccïlt i^fllefC gefcpt: MiHtat omnis amms é·

-- habetfuacaflra 'cupido, tCtortfil cpgfntlijcit/ ftlDf ili

ta^ bau rapt ÊHöc aftoclDt. 33ε öegcciiigb in Hollanibt
nam Ijct frtc boooö op/ öat iu Deefcn tijDt upt öei »iiD=
öm üanbeu
Hage met geiuelt toiecöt upt Date ÏHU'^

-t

morBöet

^ntlrtfi BcDjongrn/ nitié opcctriuaacntcgaenqljiDtviDÌiaèn
gefctjiet rtn jotige^ocljtcclian iiouojable jpainilic rnöe rijcR
iirn'^i?' gorDemi/ Doo? een/ toieri^ ©aDtc (ïgl) feev Ijat) ge=
Sen (ignaicfct inbrn 33nptfc{)cn<©o?Iogl) onDfcDe^toCi
i^agc. Dm/ EnDe nainael^ al^ i|ooft üanDe.ïl5iIitietoanDe
ataiibt a3?aüin toon ìlfflin / gljclnchigl) cnbe Öappec
niiliteccnör/fijnlebcnhaDbrrloojcnj naïatcnbcf)ono=
cablE rtiiböclcn at η bcfcn fijn ^oon ; bie bP Öoo? Kug-
bcliicltcoptogljtfntìerbarn Ijebbrnöe / mi befpicate
fo^tupnonbcrgingij. genorglj gcbleethen batfp
Dan{)cingrfiiü2ecniöEgciifgentI)cpt ftfblienbe/ al tc
booren eenigc bjaftfcftoutoing öab gtljabt/ feïf in "Lte-
landiboojtcnfcljiptc fullni tìjecbm lucgi) gljtüocct/
tnacrftpbecb'ctinbcn
Hage bm feventicnden Maerc,
t'fabont? trn half tiene, fnibrnbe fccctopcrfoonin
fcljippft^ hieförcfii ani Ijacc atogcnifnt/ be bcuc gljeo»
pent
3ijnöc/ toonbcffnb|icf tc moftrn gcöen ambe
fïuffróiita in cpgriici; pccfoon : fp lua^ airccbc fjalf
omMecbt/f?;aifcfrbcnt boo? öart; €aincniii; / öogl)
tentüKcbeniaclöecfocBtteiüilifiilJoo? hoornen/ ont-
Dingli bf öjiefaenbebcuc/ enbe nifteenbjonglj Öe gfjcs
uiaecftte fcftipper ari)ter/enbe
t cboof Daec tc i: öe uit upt/
altuaec tp booj ben^öalantmet tluee anbcre/ iuircbt
OffTffpt op een oüetbechte ïuagen/ tei" jijDni be bruc be^
f
telt ; l)p ging fitten bp Ijacr met ern ban fijn bienarrjS/
eni aubec bp be boecnian/ boenbe öe boerman boojtrijs
Den/ gelijeli oorittbjccanbfcefiiftenoppaecbfn/ aUe
geVuapcntmftrapicr/geiacbcpilioolen ; nemenbcljoii·
pa
|S öoo? be Nieuftraetjuooj bp 'c Haerlemmer Veer,
Uoo^t lang^ be iDiinreffe giacÌ)t/obcc be balïijiig bogjbp
'ti^un^gcnaemt vander Noot, obet be nicuiue2[aeii/
1)00?
VoorburghjbOOjbp Leyden, bOOj Alphen, enbt
qnamcn tai tbjec'upcen naer be mibbagfj tot
Cuylen-
burgh.
?eiüanben tijbt bat fp op be iuàgni quain/
cnbeölboo?Dpbetoeghniaeclue eeniglj niifbacr obrc
'tgetoelbt/ öoglj bit fröieii uecminbect al^ fp baec
quam/ ftljtlnrnbe ïjp ö aeubetoogtn te Debben tot com=
paflle/ öaec boojfiellenbe bat öp anbtrl een brriooreii/
ja boot .mnn : fp ijeeft baeiom/ enbe om Ijem te
faïbcceh/ geconfenteert in een anbei;fonipIaifance/
't bjcltiifp namarl^ Ijeeft ge öefabüoucecr.

59c tpbingj) inùcu Hage ftoinenbe ben twintigften
Vuirtt certi ban Vuegen be l^etcen ban Hollandr,bafr na
üanïiicgenljafciUo..i®og. gefclijeeben aenben "©jabe
ban
Cuylenburgh infcccfcljerpctecnieii/ftctnormcu^
öe een
afgry flelijck onde enorm feyt, brgecrbfo bat !)p
tetflont in beifeechcrtng tuilöe nemen/ be perfoonban
bfnlrapteur,cn obrrIcbci;en in Banbrn ban feitec liaets'-
ïjeec enbe ben jfifeael
Stryen, bie 't i^of ban Hollandc
baer ïjab gefonben/ enbe be ^juffcomu te peilen in bol=
ftoomenbjpöept.

59e (Öjaef antkuoojOen ben twee en twintighften,
batbe faecïtcn Ijcni anbersS iuaeren bOD?geb?aci)t aI^
befribc 4l®i)Tibeu lupben / figö ccfcrerenbe tot een ©ec^
baci / baec upt bleeclibatfpliaecljabbenaengegcben
afö
getrouwde jonge 3iieben : fp geen ©uber^ öcbben^
be / enbe bat Ijan; bjienben öaccüJilbenguVuelgcIten
ttgen Ijan; fin. ©ie baer ober / felf ban toegen -t gof
luierben gefonben/ bebonben 't alfoo / nocötansi toiec;
bftbpben^tact Ijooglj opgljenoomcn om be confe^
quentic/ toant eben op bie toijfe fonbemen fionnen
pemant banbcn ^taet cnlcbeeren niibbcn upt ben
Haghe, in'tocnficn baubc ^ouberaine öegeeringö.
ïDie^ l)ct ï^of ban
Hollandt eecfi firiben duyfent ïïijc);:
baelbec^ op ben
Rapteur, enbe op pbec banbe Com=

irtirentweehondertiiijc):baelber^/ öoo? be geenc bie
onbeHmaecbenbatfp in tjanbenbanbe^uflitiegfjci
caeeRtcn/ baer naer toiecbet becbubbelt / ooch
gcbiebenbe ijaec niet tc ijupfen of te öerftergen jjp ont=
quanientnotI)tan^/beI)alben een/bie'tnamad^ ftjn
lebcnltofie·

.Ttïenfufpecteccbeoocfefccc bat be ©?aifban Cuy-
burghljaböccoiuiibeect inbecbafieban ben Rapteur
enbe fijne Complicen / bcrljalben fcfeeben aenbc

iCüaef ben fes en twintighften B^aett/ bat f)p alfnocl)
ben
Rapteur enbe fijne Compltccn foube l)cbbcn te ^
boenappjtljcnörrrn / mftbccfeecheiingl) batbp fautc
ban bienfn nift fouben ruftcn booj rnbe aïecc fpacn
fijn pn'foon/mitrgabfrg acnbc^taDtcnbe ©jacffrliap

Cuylenhorgh bOO? ffll e Telai tane exempel voordeghe-
heele werelt t'effedt van hare rechtvaerdigeiiidignatie
fuuden hebben doen gcv celen.

JöatbeicecFannius rappo?tccrbe/ i^ te ficn upt
Det bolgenbe gerjcDibcert ben
dertigfte .■

Edele Groot Mog. Hetren.

IN gevolge cnde tot voldoeninghe van U Ed. Groot
Mog. Rcfolutie ende laft vanden
acht en. tttm'
t!ghfien
defes , hebbe kkCorneïis Fa»nius ^ Raedt
ordinarie inden Hove, by gefchrifte vervat d'ingre-
dienten van mijn rapport ten felvqn daghe aen
U Ed. Gr. Mog. ghedaen acngaendc de iaetke van
den Rapteur ende't genegotieerde , dienthalven by
den Heere
Goes, ende my als gecommitteerde vanden
Prefident ende Raden yanden felvenHove, ontrent
den Grave van
Cuylentorgh ende anderiints,ftreckende
tot befwaernifll· vanden gemelten Heer Graeve, met
de redenen ende argumenten aen defelve voorge-
houden, tot aenwyfinge dat haer Ed. Gr. Mog. in
fijne
conduite ontrent de faecke vanden voorfz.Rapteur ge-
houden j geenfints fouden nemen konnen contente-
ment, foo als defelve ingredienten ende redenen hier
na volgen.

Pointe» tot laficvanthn Grave van Cuylenborg,
inile faecke 'van't raj>tgecormnitteen byj^obm
Dietlerkk de
Mortaigne, Rapteur inde pr-
foonvan N. N.
gerapieerde, den feventicn-
den
Martij, fcfticn hcndcrt vier en 't feitigh.

1.

Da t hy op 't arrivement van lan van Ruytenhurgh,
binnen de voornoemde Stadt zijnde gheweeft-
Woenfdaeghs oamiddaeghs den
negenden Meert
ouden , ende den
negentienden nituvitn llijl, fefiien
koudertvieren'tfefligh^
gcaccompagneert meteenighe
Ruyters vande Hccren Gedeputeerde Staten van
Utrecht, na dat hy Heere Graeve uyt defelve hadde
verflaen de violentie ende hetgheweldt, daermede
't voorfz. Rapt was gefchiet, π iet aenftonts ordre heeft
gheftelt om den perfoon van den
Rapteur ende fijne
Complicen te verfeeckeren, fonder dat den felvén
Grave kan verfchoonen dat den voornoemden
Ruytex-
hurgh
was een particulier perfoon fonder Charaöer,
terwijl devoorfz. Ruyters hem eenighfints ftreckten
vooreen Charailer, immers konden dienen tot een
krachtigh bewijs dat de faecke in der daedc was ghelö-
gen foo hy verhaelde, terwijl de Hooge Regeringe niet
gewoon is aen een particulier, Soldatcfque, fonder ge-
wichtige redenen,mede te geven.

Des te min terwijl ghemelte Grave bekent foo veel
aen 't feggen vsmde voornoemde
Ruytenturg te hebben
gedefereert, dat hy dien felveodagh ordre feyt gege-
ven tc hebben om den
Rapteur ende de Gerapieerde
vuiden anderen te doen fepareren^
li-

Dat hy de voorfz. prctenfe ghegeveo ordre niet
heeft in 't werclr doen ftellen, immersdat de fèlveniet
effeöivelijck in 'twerck is geftelt volgens Verbael van -
de Dfoft tot Cuylenhorgh ghehouden, op Donder-
dagh morgen.

1 I I.

Dat hy HeerGrave des donderdaeghs'smorgens tei»
acht uy ren ghehoort hebbende het verfocck
van Nico·
/^«jCoetlïcr vande Heere Prins van Turante, mitfga-
ders uyc defelve verftaen hebbende d'atrociteyt van
hetcrimenj als noch geen ordre heeft geftelt om den
jerfoen van den
Rapteur te verfeeckeren, maer in te-
gendeel op defelve oogenblick hem in fijn Hof heeft
geCencndegefproocken, ende in liberteyt van hem
ghedimitteert, alteenlijck aen hem weygercnde toe

te


-ocr page 164-

166^.

1661 te ftaen, dàt hy inhecfêlfdehuysmet Je gctópiéèrdct
*_1' Julfiou ifaochteblijven,
 w λη,·»,· ,

.. r.·. :-.!:ìjv,5.- . --s.^na,·; «vcuh

- . :·-ί' ι-γ,. ί^υν.:. !.. , ■■■■y-. -.nìUìu'j·:

-è- l'rojjifis» }

Dat hy Heere Grave naìden ohtfangh vande opeóè'
Patenten vandenStaet, 't WeIckisgeweeftdes Donv
derdaghs tnorghens ontrent thien uyren zijnde den
{■miHtighBm Marty fefthien· hbndert vier en fiBigh als
noch geenedevoiren heeft gedaen, ofte goer gevon-
den om ce laten doen om den voornoemden
RapUur
te apprehenderen, het welck nochtans met de minftö
moeyte hadde kunnen werden ge-eiFadtueert, als·· men
maer eens naer hem in fijnOrdinaris Logeaiéntinidé
gouden Le۟we;tot
Kuylenburg hsdde gelieven le.ver-
nemen , dàerde felve is geweeit cot ontrent de middag
van denVporfz /w/eijrg^iw Marty; '·■-' ·· ν-ti^rsrR noi

ν:·' vd ■ yi.:·,.

Dat hy Heèrei Grave in plaetfe van aen de voor-
noemde Patenten fuicks hy fchuldigh was,te;dfifere··.
ren j heeft naer date van den óntfangh van de felve la-
ten exerceren jurisdidie, over de Pupille van'defen
Staet ofte van den Hove, ende de felve des voorfz,
Dondcrdaghs avonts, ten huyfe daer fy uyt de voor-
fchreve goude Lecu w was ghebracht, heeft doen hoo-
ren op interrogatorien of het oock waerom Was 't gee.n
in de voorfchrevc patente wierde ghefeydt , dat fy
teghens haer wille ende danck met gheweldt was ver-
voert.

Tot een evident argument) eerftelijck j dat mende
voorfz Patenten, dacr aen men had behooren te'de-
fereren, feer weynigh oftc niet met allen heeft gere-
fpedteert. <

Ten tixseedmi dat men tegens de wil ende begeerte
van den Staet de gerapieerde pupille onder pretext
van hare vrye wille, die fy om vetfcheyde redenen
niec en hadde ende fuicks onder eenighfchijn getracht
heeft
tol KuyUniurgh te houden , endeby den Rapteur
te doen blijven. · „ <

Ten derden, dat, hy HeereiCrave doen ter tijdt
moet hebben geweten dat den Rapteur als doen noch-
binnen Kuylenburgh was ten minften waer hy was,
door dien het niet noodighnochtede pijne waerdigh
foude fijn gheweeft de gerapieerdeJuflFrouwefooda-
nige verklaringhe af te vorderen , lbo den Rapteur
wegh gheweeft ware, alle drie ftreckende tegens d'in-
tentie ende begeerte, ende oock tot groote vilipendie
van den Staet.

VI.

Dat hy Heere Grave de voorfchreve gerapieerde
Juffrouwe op den
een en faintighfien Maert niet en
heeft geconfenteert, o/ergeleverttewerdenaenden
Fifcael
Strfen den fwintighSìenMmyfeÌthienhondert
•vier eufe/ljghby
denHóve om de felve afte eyifchen,
expreflèlijckafgefonden, met Brieven van den felven
Hoye acn den voornoemden Grave, daer inne de vio-
lentie van het voorfz rapt in 't lange ende breede vol-
gens d'informatien was gededuceert, felfs geaccom-
pagncert fijn met Brieven van hare Ed. Groot Mog.
mede ten felven eynde aen hem Heere Grave gefchre-
ven, als onder conditie dat fuicks met haren vryen
wille ende fonder force foudé moeten ghefehieden ^
daer nochtans hy Heere Grave hadde behooren te
confidereren , dat de felvc wefende een Pupille geen
confent nochte wille en hadde , maer notoirljjck
ftondt onder d'opficht ende 't ghefagh van den voorfz
Hove.

Mede tot een evident teycken dat hy Heere Gra-
ve als doen teghens de begeerte van den Staet ende
van den voorfchreven Hove , de voorfchreve luf-
frou w heeft getracht by den Rapteurie houden, ., .

Als mede dat hy Heere Grave op d'aenkomfte van
den Heere Fifcael binnen
Kaylexèurgb zijnde ghe-
weelt , den
em en twintighflen Maert voornoemt
moet geweten hebben, den Rapteur binnen Kuy-
V. Deel. '

enOORL

iehbufgh was > ten minften waer hy was , vermits
den iRapteur wegh zijnde , geen redenen kónden
werden bedacht emme de voorfchreve luffrouw aen
den gemeiten Fifcael ende Voocht, de Heere Raets-
heerj-Jlicfen .mede aldaer ghekomen , te weyge-
ren.-! afc ,,/j, ...

.T!ÜÖV ob I.:- .·

. VII.

jb' II,.·ν ; : , : ■ . .

Dac nae de aenkomfte van de voorfchreve Fifcael
ende den. ontfangh van de Brieven van haer Ed. Gr.
Mog:.ende'tfchrijven van den voorfchreygn Hove,
als noch by hem Heere Grave geene de minftedc-
voiren ende middelen van 't fluyten yan Poorten,
Huyfpfo.eckjnge > Trom-Qagh ende Publicatie oftc
andere fijn aen ghewent / om den Perfoon van den
vborndièiniiieA
Rafteur te bekomen, niet tegenftaen-
de om rp^dehen voorfchreve feer apparent is , dathy
Heere.'Gravë inioet hebben gheweten, ten minften
hadde, behódren te dencken dat den vooitii^ Rafttur

nochbiri'nen iCuyicnburgh was;'.

i i

VIII

Dattet. doen fepareren-van de voornoemde luf-
frouw meeris geichicdt,
pro forma als om in der daedt
de conjiindlié tuflchen hacr ende de voorfchreve
Rap-
teur tehehntea.

„ Eerβeίìjci, om dit de laft tot de feparatie werdtgé-
feydt af ghcgeveri te zijn des lÌ''benfdàghs D3eT'àc mid-
dagh den
negenthienien Maert , naer de aenkomfte
van la'n van Ruytenburgfï voorneemt, eneerftdes
anderen daeghs morghens bekent te zijn in't werck
jheftelt, ende dat men fuicks den Rapteur noch een
leele nacht heeft laten winnen , die in foodane gele-
gentheyt van grootenefFedtekanzijn.

Ten tweede» > om dat men de lufFrouwe van de
Herberge de goude Leouw daer fy met den Ki^iiar
had gelögeert, niet en heeft ghcbracht in eenHuys
dat van de fel ve goude Leeuw vreemd ende ge-eiloi-
gneert wàs, maer eerft » namentlijck des
Donder-
daeghs
den twintighflen Meert ontrent de middagh ,
in een Huys van
tviee Nichten van de Waerdinne in
de voorfchrevc goude Leeuw, ftaendeachter ende
dicht by de Herberghe van de felve goude Leeuw ,
ende van daer noch dien felven dagh in den avondt
in 't Huys van de Schepen Hiev^n^fr , zijnde een
Soon van de Waerdinne in de voorfchreve Leeuw ,
daer den ΙΪΛ/ιίί»»· foo wel als in de voorfchreve Leeuw
by de voornoemde luffrouw konde acces hebben, ge-
lijck hy Qock, Donderdaeghs avonts voornoemt al-
daer by haer is geweeft.

IX.

Dat hy Heere Grave na de aenkomfte van de Hee-
ren Goef ende
Fanniuf Commiflarifen van den felven
Hove, tot Kuylenburgh zijnde geweeft Maendagh
naer de middagh den
vier en tvintighiten Marty voor-
noemt, ende na der felver gedane verfoeck ende in-
ftantie, ten eynde by hem Heere Grave fonder di-
lay alle moge ijcke devoiren mochten werden aen-
gewent , om den Perfoon van den voornoemden
Rapteur ende fijne verdere Complicen te bekomen,
niet tegenftaende fy-Iuyden hem Heere Grave krach-
telijck voor ooghen ftelden het mifnoegen van den
Staet, in gevalle de voornoemde
Repteur quame te
ontvluchten , niec tegenftaende met het gantfch fe-
rieuï verfoeck van haer Ed. Groot Mog. van den
drie « tipìntìghflev Marty op den felven Maendagh
aen hem Heere Grave behandight » houdende onder
anderen dat in ghevalle den voornoemden
Repteur
eenichfints mochte komen te efchaperen , ofte dat
de felve .naer den ontfangh van haer Ed. Groot Mog.
voorfchreve opene afte van patente buyten verwach-
ten fouden moghen wefen rê-evadeert, fijn L. ver-
dacht wjlde wefen dat haer Ed. Groo: Mog. alle het
felve om de fwarigheydt ende ichrickelijckc confe-
qucnt;Ì9 foodanigh op nenien fouden dat de felve niet
J© ' fouden

ft 'Vier-ïtï-'veernghfle BoecL· 14 5


-ocr page 165-

S ΕγΝ van A>E Το

14^

m

1664^ fouden konnen ftille flaen, haer dadelijck rcfletiti-'

____ ment daer over te betuyghen, ende quovii modo ten

aenfiea van fijn L. te doen experimenteren , con-
form welcke Miffive hare Hoogh Móg. mede eene
gelijck luydende Brief
viutatis ««/-Jiirfi gèfcKreven
hebben nochte oock dien felven nacht nae de felve
Adaendagh ende een groot gedeelte van de voormid-
dagh van Dijnfdagh heeft'laten elaberen eerder eenige
deminfiedeligentie tot het bekomen van de voorfz
perloonen is gedaen geweell, ende dat die niet eerder
is geadhibeert, als nae de tweede propofitie van de fel-
ve Heeren Commiflàrifen ende een fcherpe accufatic
endeklachte daer over by de felve jeghens ende over
hemHeereGravegedaen. ~

Na dat de perfoon van den felvenRapteur des nachts
te vooren foo men verneemt nu was geaufugieert'weg-
gebracht door de Poorte van het Hot van hem Heefe
Grave ende geconduifeert tot buyten de Stadt van
Kuylenborgh door
Chavaltrje, zij nde een Domeftycq
Edelman van den felven Grave, mitfgaders door an-
dere Hceren fijne goede Vrunden op fyn Hof loge-
rende. j

Dat hjf Heere Grave, volgens fyn eygen bekente-
niiTe, juyftontrentdiefelvetyd namentlijck Woenf-
daghs morgens vroegh den voornoemden
Chavakrie
tepaerdhèeftweghgeionden nae zijn Heer Oom den
Grave van
Waldeck,

Zijnde alle notoire teyckenen dat hy Heere Grave
aen 'tverfoeck ende begeerte, felfs comminatie van
deienStaet niet en heeft gedefereert, ende 't voorfz
Rapt heeft gefavorifeert.

Sonder dat de felve daer inne kan verfchoonen dat
de gerapieerde luifrouw federt haer verblyf binnen
Kuylenfaurgh verfcheyde Aften ende Brieven foude
hebben geteeckent, tot bewys van haer toeRaen ende
confent , of dat by den voornoemden Pifcael ende
Vooght foo krachtighlijck niet foude zijn geinfifteert
geweeft, om den voorfohreven Rapteur ende fijne
Complicen, mitigaders de voornoemde luifrouw te
hebben. '^*'·'

Regard genomen, dat den grooren ernft van den
Staet ten felven eynde hem Heere Grave ten vollen
konde conftcree uyt de voorfz Patente ende Brieven,
ende dat het teyckenen van een minderjarige daer te-
gens niet en konde komen noch hadde behooren te
werden in confideratie. Jae is de confequentie van
't voorfz Feyt foo veel te grooter om dat men fiet dat
eenluffrouwe foo violentelijckgerapieert echter kan
werden gedifponeert om Aden te paÏTeren in fchyn
of'er geen violentie ware gebruyckt geweeft.

Behalven fuod koe ipfum velie muliertm ab infidiis ne-
^uijjimi hominis, qui meditatus eft rapinarti, induElum
*β. L unica C, de raptu virgimta ^c.

van den Hove des voornoemde Heere Grave klaer-
Jijck voorgefteldt, code voorgehouden oock aenge-
Wefen dat haer Ed. Gr. Mog- om redenen hier vooren
verhaelt in fijne conduite omtrent de faecke van den
voornoemden Rapteur geenfints fouden konnen ne-
men contentement.

Was geteeckent,

Corn. FattMtus.

©oer ομί^ nfbolflöt Dcfe ïïcfoïutie UantofQÖcti

Hollandt.

Woovfdagh den tweeden ^pril feHien hondert
, vierenfefiigh.

S ter Vergaderinge in deliberatie geleydt het advys
van den Prefident ende andere Raeden van den
Hove, in gevolge ende tot-voldoeninge van haer

Ed. Grj Mogt refolutio inedito den achf^eii twirrtigBett t(Si5i
der voorfz Maent overleydt ende overwogen helden- » '
de wat aengaendehetbewufte Rapt by den Rapteur "
gecommitrcertaendeperijbon vande Gerapieerde en
't genegotieerde dien aengaende foo omtrent den
Grave vàn Kuylenburgh .als, anderfints, mitfgadcrs
tot verhoiedinge van diergclijcke voor 't toekomende,
ten'aeùficn van ghemelte Heere
Gj-^w, niicfgaders'
deStadt.ende 'tGraeffchap Kuylenburgh Toude die-
nen gerefolveert ende ge-effedueert te werden , van
weIck voorfchreve Advys. al op den
«ggenea twietigh·
ffèn der
voorlede Maendt, naer dat daer van al voo-
rens'by monde aen ί Gecommitteerden van haer Ed.
Gróót. Mog. openinge was gedaen, Copyen aendc
refpedive Leden ,tfrr;hand^.gefteldt
Zijn., jende is
dfiör benei/ens gelefen .fecckere Miffive by He Hee-
ren Staren
vzn Gelder/audt .icn haer.Èd.Grppt Mog.
jefchreven uyt
Nim'wege» den achtienden der voor-
ede Maendt ,
βϋο loci,. mitfgaders noch twee di-
ftinde Milliven by de hooghgemelte Heetcn Sta-
ten van de felve
pTOvincip aén hare Ho. Mog. gead-
drefl'ëert in datis refpedive ,
Λ^η achtienden ende
negentienden der felver Maendt , alle 't voorfchreve
fubjed 'raeckende j;. Waer op gedelibereert ende
fpecialijck in achtinge genomen wefende dat
d'atro-
citeyt
Van 't voorfchreve Delid foo groot ende en-
orm is dat defelve niet en vermach , oock fonder
vervaérlijcke confequentie niet en kanblyven onge-
vindiceert, is 'tniet in den perfoon van denPerpe-
trant, ten minften in, ende ontrent die geene, die
als fauteurs van het voorfz exccrabel Feyt fich heb-
ben ghctoont ende gedragen gehadt, oock geconfi-
deréert , dat de gemelte Heer Grave van Kuylen-
borgh (onaengefien hy ii een be-edicht Vaiai van
haer Ed, Groot Mog. felfs notable partyen in , ende
omtrent het Graeffchap van Kuylenburgh gelegen ,
van de felve te Leen houdende, volgens de Brieven
van verly ende inveftiture in dato den
dertienden
Odober des jaers feSlien hondert fes ea veert 'tgh ,
huyden alhier ter vergaderinge voorgelefen , den
voorfchreven Rapteur ende fyne Complicen , mee
de voorfchreve Pupille nietalleen heeft gerecipieert
binnen defelve Stade j nemaer oock verfcheyde da-
gen aldaer geleden ende gedoocht , fonder dat hy
Heere Grave op d'eerfte ende tweede kennifle van
het voornoemde
Crimtn, hem door Jokan van Ruy-
tevhorgh >
ende Nicolaes Koetzier van den Heere
Prince van
Tarante , den negentiende» ende twin-
tighfien
der voorleden maent fucceilivelijck geghe-
ven, jae felfs naer den ontfangh van de open Aden
ofte Patenten van dcfen Staet
ad omnes Popuhs den
voornoemden
fa>mti^hpen der voorleden Maendc
aen den meergemelcen Heere Grave 's morghens
omtrent ten
thien uyren behandight , mitfgaders
nae dc aenkomfte van den Advocaet Fifcael Mee-
fter
Willem van Stryen , als Commii&ris van den

noemden Rapteur eo de fyne Complicen , mitiga-
ders de voorfchreve
Gerapieerde machtigh te wer-
den r<>ock niet naer den ontfangh van hacre Ed.
Groot Mog. refpedive MifiSven van den tjeiit-
tigSÏen ende drie en twintiMe» der voorlede maent,
ende de aenkomfte van de Heeren Gwx, ende Cer-
nelis Fannius, beyde Raden ordinaris in den voor-
noemden Hove , ende ten voorfchreven eynde by
den felven Hove aen den voorfchreven Heere Gra-
ve expreflèlijck afgefonden , jae niet voor haer
tweede Audiëntie nae dat den voorfchreven Rap-
teur met eenigho van fyne Complicen des nachts
te vooren nu was ge-evadeert, eenighe devoiren
heeft aen-ghewendt > "tzy met fluyten van Poor-
ten, huys-foeckinge , doen van publicatie, trom-
mel-flagh ofteanderfints, omme den voornoemden
Rapteur ende fyne Complicen te bekomen , ende
over fulcx den meergemelten Heere Grave niet
en is excufabel van fupine negligentïe,
é" latiffi-
ma culp*
Is nae voorgaende rype deliberatie ende
communicatie clck in den fynen daer over gehouden,

ver-

meer - gemelten Hove met ampie Brieven aen den
Sijnde by de Heeren Commiflarifen voornoemt i felven Heere Grave afgefonden , emme den voor-


I

-ocr page 166-

verftaen , ende gherefolveert j dac tot reparatie
vati 't gijene voorlchreve is , ende tot vefhoedinge
van diergelijtkc excellcn voor toekomende, da Poor-
ten van de voorfchreve StaQ
Kuyhnburgh afgehangen,
ende de
Val-hrugghen aldaer valt ghemaeckt , of in
plaets van dien Iteene
Bruggen ofte "Dammen door de
Grachten gheleydt, ende daer by nochrwtfif breflen
in de inuyren ofce wallen ghemaeckt fullenwprdt;n,
omme daer door een onverhindert acces binnen de
felve Stadt t'allen tijden te moghen hebben ende be-
houden. Dat mede den meerghemelten Grave by
fchriftelijcke aite fai hebben te beloven ende over
te geven, geen
wygeleydt binnen de felve Stadt van
nu voortaen meer te fullen accorderen aen capitale
Ttd'miuanten, malicieufe Banqueroettiers > ende dier-
ghelijcke haer uyt eenighe der Geünieerde Provin-
ciën derwaerts begevende, maer in teghendeel van
dieu foo wel die gene der voorfchreve
^iuaed doen-
ders.
die albereyts aldaer fouden moghen wefenge-
refugieert, als die geene die naer date van de voor-
fchreve te paflèren ade haer noch binnen de voor-
fchreve Stadt fouden moghen komen te begeven ,
op d'eerfte aenmaninge van de Staten derfelver Pro-
vincie , van haer irloven van iuftitie ofte van de
Magiftraten der Steden van dien, tefullen doen ap-
prehenderen ende over geven , om binnen de gerael-
te Provincie ende Steden na meriten van faecken ge-
ftraft te worden, als naer behooren.

Dat wyders den raeergemelten Heere Grave den
Drofl ende Stadthouder van de voorfchreve Stadt
ende'tGraeffchap
Kuylenhurgh voornoemt , als aen
'tgene voorfchreve is, raedeallenthalvenfchuldigh
2ijr.de , aenftonts van fijn voorfchreve Droft ende
Stadthouderfchap fai hebben te deporteren , ende
voorts den felven de voorfchreve Stadt ende 't Graef-
fchap t'ontfegghen , fonder hen, daer innc ofte tot
de voorfchreve funöie wederom t'admitteren ,
ende dat tot beter executie van't geene voorfchreve
is , den Luytenant Collonel
Steelandt met alle die
militie te voet, jeghenwoordigh de Stadt vanK«y-
knburgh van buyten beilooten houdende , ghelaft
moge werden fich met de fclvc militie binnen de
voorichre Stadt te begeven , ende t'onthouden tot
naerder ordre.

Ende dat alle't geene voorfchreve is van weghen
haer Ed. Groot Mog. ter Generaliteyt fai werden in
gebracht, met gantfch ferieus verfoeck, ten eynde
d'andere Bondtgenooten daer in haer Ed. Groot
Mog. nae behooren ghelieven t'affifteren, ende met
d'authoriteyt van haer Hoogh Mog. in de befte forme
t'appuyeren.

Dat voorts boven de Brieven aen alle Koningen,
Princen ende Potentaten over 't voorfchreve feyt
af ghefonden, oock fpecialijck aen den Heere Gra-
ve van
Waldeck, om van den meergemelten Heere
Grave van
Kuylenhurgh > naer de welcke men pre-
fumeert dat den voorichrevenKa^ie»*· met fijne vor-
dere Complicen fai wefen geaufugieert in confor-
lïiiteyt van de voorfchreve openePatenten, met am-
peldcr verhaei van 't begane feyt by Miffive ver-
focht fai worden, dat hy den voorfchreven
Rapeur
ende fijne Complicen onder fijne Troupes ofte daer
omtrent gevonden werdende, in verfeeckeringc ge-
lieven te nemen, ende vervolghens herwaerts over
tefenden, om naer merite van hare begane mifdaet
andere ten exempele gcflraft te worden.

Ende ten eynde foo den voorfchreven Rapteur als
de voorfchreve pupille werde af gefneden, allehoope
omme oyt ofte oyt met den anderen te leven, dat
derhalven den gemelten Prefident ende Raden van
den voorfchreven Ho ve by aenfchrij vinge fai werden
Eclaft, uyt den naem ende van wegen haer Ed. Groot
Mog. de voorfchreve pupille aen tefcggen, dat men
niet en ,vertrouwt dat fy eenige de minile gedachten
heeft tot Jiet houden van eenighe correfpondentie
met den voorfchreven Rapteur, om in tijden ende
TR^jlen roet den felven noch te trouwen, met ronde

Ji

verklaringe , dat 't voorfchreve Hof 't felve nin:i-
mermeer foude konncn acn fien ofte ghedoogen ,
maer haer ende de voorfqbieveharen Rapteur echter
alomme vervolgen, ende die bekomen hebbende naer
verdieniien doen firaffen , dat men haer oock in
iuicken cas
'met een ftuyver van haere Goederen tot
haer onderhoudt foude hten volghen >
maer in dien
deele fich punöuclijck reguleren
naet'ijefde Artijc-
kel van den keure van
Zeelandt, teghens de Vrouws-
Perfuonen met haereRapteurs trouwende, ge-ema-
neert. '

Ende dat tot dien eynde de Staten van Zeelandt,
mitfgaders d'andere lubalüerne Hoven ende Colle-
gien van hare Hoogh Mog. onder de welcke de voor-
fchreve pupille Goederen heeft leggende by haer Ed,
Groot Mog. ende by haer Ho. Mog. refpeöivelijck
verfocht ende gelaft mogen werden, haerinfgelijcks
in eventum naer'tvoorfz Artijckel preciie te regule-
ren ende te gedragen.

Ende dat voorts door de Heeren Backer ende an-
dere hsre Edi Groot Mog. Gedeputeerden, by voor-
gaende Refolutie in date den
acht tn fwintighfieu Sep-
tember des voorleden Jaers, ende de nadere 1'urroga-
tie den
acht en faintighHen der voorleden Maendc
daer op" ghevolght over ghelijck fubjcil gecommit-
tcert, overleydt ende ovetwoghen, mitfgaders haer
Ed. Groot Mog. van advyfe gedient fai worden, of
niet den innthoudc van de vooifchrevekeure weii-
tis mutandis op defe Provincie gheappliceert', ende
in ecne confticucie ofce ediit van haer Ed, Groot
Mog. geconverteert fai dienen te worden.

Dat voorts mede aen de hooghghemelte Heeren
Staten van
Gelderlandt, op de voorgeroerde haer Ed.
Gr. Mog. Miiïïve de fubftantie van 't geene voor-
fchreve is, voor refcriptie fai worden te ghemoedt ge-
voert , met byvoegingc van de pointen waer op dc
bovenftaende refolutie is gefondeert, mitfgaders vaa
de Brieven van verly , ende inveftiture hier boven
geroert, ende met verfoeck dat haer Ed Groot Mog.
mede ghedient mogen werden van de Brieven, uyc
krachte van de welcke by hooghgemelte Heeren Sta-
ten van Gi/i/fr&ai/igeallegeertwordt, dathetGraef-
fchap van
Kuylenhurgh van haer Ed. Mog. te leen ge-
houden foude worden.

©en vijfden Hlgiil tcc J^ecgabeciiiöi ban Hollant
gelcfcn fehcce JMifiibf üaiibc ©ccwn Staten ban Gel-
derlant, gefcljietien ani hafc JlSoa. upt Nimwe-
gen beu vieren twintighften öfC bOOjlcDe fBacntOUbC
filjl/ baci· ï)p aen öacc iHo. Ji®Dg.m&cbenritmflf«
fielt toierbt/ of't niet bienfiiaö foube sijnbateenti
ge upt bec felüec mibbcn op'tfpaebi'aöfienaec Kuy-
lenhurgh tuiccbcngeconimittfat/ om/ neffenjS^fi
cotnmitteecben ban be fjoogösmKitc Ifenren
ten ban Gelderlandt, ijp ftacc €b, jnaog.albeïeptê
gbenomineect oni mcbe beckuaect^tegaen/ be faccs
ï« caecUenbe öe gijepjctenbeecbe ghetoonbe toanbe^
boicen ban ben <©jabcbanKuylenburgh, in't boen
app?ef)enbecen enbc naet'sGraven-hage obec tc fen«:
ben ban ben l^ecfoon ban ben Rapteur, in be ηα»
tuïen ban be boojleben bagïjen bjeebcc gDccoett/
t'efaminecen / baec obec te concectecen/ enbc bc
gheboecBIijcfiltc mibbelen cnbe c)cpcbienten upt tc
bnibcn/ toaer mebe begttefenconlntlcnbpgljelepöt
ofte bp onbetöODpte ontfientfni^ öooj niibbeleii
cecötm^ bate. 't beöoojt af gljcbacn fonben {ιοη^
nen tuo?ben/ fonbec bat Öaec i^ooaö .iaoa· fonben
gcUebcn te geboogen/ bat pcttoc^ fepteltjcU^ inpjes
)ubicie ban bc Üoogjjept bet boojfcljjebe p^obincie
tegijcné ben gemelten l^eecc <l2>?abe ban Kuylen-
hurgh , ofte bcflelf^ ^abt / enbe «iSjaeffc&ap/
Öem ongöejöoojt / toecbe ondernomen / maec
bat bc milltaicc maetit tot app^Iji^fte ban ben
boojnocmben Rapteur enbc fijne Complicen bep·
toaert^gefonbcn/ tocbetom op'tfpofbiflìi/lcinijacc
bootige <!3uacnifocnen mortjten
Henen/ alfoo men

i bet·

en O O R L O G Η 'tVier-en-^emighfie Boeck. 147

106-4.


-ocr page 167-

'■■Sai

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

Ι4δ

lööA. toflonöt bat ben Telöfn Rapteur fnöe fijne €om«

___ plicen in / enìic ontccnt Cuyienborgh, uict meccail·

üfcftoaftcn: IBacc op akjoslibfccrrt 5ijnDe/ goEt=
gljEtjonöm enbc üfcfiarrt/ Bar ktan tofaöcn öafc
020. «©joct moa· tct (i^cnfcalitriii b'onbfbaecijtljrpt
ban t'boojfcö?füe üoojfïel met alien ecn|iöl)fcfp?c5
frntccct/ fnbe gfciifint^ in foobaniglie booigljrflagfn
59rpatatic brVoiiligöt/ niacc nirtallc üigcut; op bc
pjomptefiiDccfële f);ccutie üan UooigacnbeljaccCb.
<è?oot .ïBag. llcfdutic / in Dato bm tweeden befct
ïoopcnbc.IXiacnbtgljrintlftefrt/ fouDeü)o?bm / cnbe
foo Ijacc èoogl) .lliog, langljci- foubc mogen npt^
jicïlcn/ bact op'tbafafcttlipIjaei;€b.<15joot.ï©og.
inbc
üoo2fcI)?cUc ïïcfolutie gljebani/ te ürcWaten ;
Hatafêban boücnrnöe bfljaltìen'tgijebccrctercbe bp
bffcllae öefoUitie bm ?l!bUocaetfifcaeI/ «ibe i>ja=
cucenc (Scncrael banöe 2Lcenl)oüegi)cojbonneect cnbe
Bijclafï foubc taJO?bcn/ gljelijeliljem
in enmeventum.
ban nuaf acngbeojbonneectenbegbeïafitoiert mit^
öcfcn/ openbe jegljm^ ben gemeltcn i|cccc<!5?abe/
al^ tDefcnbe een ©afalüan ïfare «ÖD-^Joat J©og.
foobacnige
crimineele Citatie banbeu boojtcfljeben
Eccnljobe te bri-foeeften / enbe boojt^ albaec/ foo
jcgljen^ beffelf^ perfoon/ aï^ ten aenfien banöe
ïïfcijten/ (©acbften/ gjiicifbictien/ enbe i|ecrltjci«:
Ijebrn bp Ijf m ban Ijaei: 4;b. φ?οοΐ l©og. te atecn
gïjfljauben / bjnrbcnbc alfnlcficn epfcbenbe conrin=
fie te boen enbe te nemen/ al^ na mecite ban faec-
hen brbonbai foubc ü3o;bentcbföoo?cn/ be^ bJicct
bie banbc boojfcljiebc Itccuöobe mittÏicfcn gaiitfel)
fciicufelijeh becmaent / baa in met ccnfi cnbe
pbec / iclf^ met pofipofïtie ban alle anbecc facehcn/
booi foo beel fnlcïtiJ nobigl) fonbe bjefcn ' te p?occ=
breèn.

gUc i)ffren djccommitteccbe tee ©ecgabccingl)
ban Ijacc .iBog. ban bjegöen
Geideriandt, beben
öcn
elfden Apnl befe naccbcc iJ>?opofitic in fabeuc
ban
Cuk-nborgh.

Hoogh Mo. Heer en,

De Hecren Staten des Furftendoms Gelre,
ende des Graeffchaps Zutphen, hebben met
ovcrgroute verwonderinghe onlanghs verftaen
de ftoute daedt ende het enorme forfait, door Johan
Diederick van Mortaigne, met de violente Rapt aen-
de Peribon van N. N. gerapieerde begaen , hoe fecr
haerËd. Mog. foodanigen horriblen flurk deterteren,
hebben U Ho. Mog. uyc d rfelver Brieven konnen
afnemen, waer by hüerEd. Mog. iiyt eenen behoOr-
lijcken yvertotde JuftitieUHo. Mog. felfs verfocht
hebben , om alle mogelijcke vigoreulè middelen aen
te wenden, teneynde den gemelten Rapteur, ende
diegheenedie haeraendevoorfchreve Rapteur mede
plichtigh hebben ghemaeckt, geapprehcndeert ende
in handen vande Juftiiie ghebracht mochten worden,
haer Ed. Mog. hebben ons fpecialijck gelaft U Ho.
Mog. te verieeckeren dat haer Ed. Mog.degheroerde
execrable daedt alfnoch , met de hooghftc indignatie
Zijndetefterende, ende naer dien haer Ed. Mog. uyt
onfe Brieven lijn bericht dat d'Ed. Mog. Heeren Sta-
ten van Hollandt ende Weft- Vrieflandt, by der fel-
ver Provinciale flemme vanden
tweeden àcics, htbben
believen te verflraen, d<!t U Ho. Mog. tot ftraflè van-
de fu pine negligenrie ende
latijpma culfa, waer aen
de Heer Graeve van Culenborgh endedeiTelfs Drof-
faertfoudefchuldighzijn, de Stadt Culenborgh van
hacre Poorten ende opcreckende Bruggen berooven,
twee breflen inde Stadts muyren doen maecken , den
fieere Graeve cene adte tot afftandt van het atAlum
doen teyckenen, ende den Droffàcrt met caflàtie
fijner beJieninghe punieren fouden, hebben haerËd.
Mog. nadefeontfangene advertentie, dienftighende
noodigh gheacht, ons te laften, om aen U Ho. Mog.
tevertoonen, dat de Stadt ende het Graeflchiap Cuy-
lenborgh is een Leen dat vanden Furft van Gel-
re, als nu de Provintie van Gelderlandt, 'czedert

den Jaere tviaelf kondentachtìghìs gereléveert» ende
dat den Heer van Cuylenburgh,
Anno dertien hon- _
dert negen en dertigh
j Cuylenborgh voor den Furft;
van Gelre heeft ghemaeckt tot een open huys, om
die voor fijn Furftelijcke Genade ende fijnen iuy-
den te openen teghens alle de gheenen die leven,
niemanc uytghcfondert, ende dat dienvólgens haer
Ed. Mog. zijn
direili Domini, weshalven haer Ed,
Mog. met recht ende goede redenen fuftioeren, dat
de voorfchreve Stadt door niemandt in weerwil i
ende tot prejuditie van haer Ed. Mog. gedeteriorecrt
ende ontveilfoude konnen worden. ' j

Het is feer notabel Ho. Mog, Heeren ^ dat felfs
de Heeren van Cuylenborgh, de maght niet heb-
ben ghehadt om haer eyghen huys dat verbrandt
was voort ter neder te werpen, maër zelfs Heer
Huybert van Cuylenborgh, inden Jare
veertien
hondert vijftien,
expres coniènt vanden Furft van
Gelre, tot afbreecken fijnes huys moeten Verfocc-
ken, dat fijn Furftelijcke Genade oock gheaccordeert
ende toegeftaen heeft.

Indien nu Ho. Mog. Heeren, de Graeven van
Cuylenborgh (elfs de moght niet en hebben ghe-
hadt om haer huys af te breecken, fullen U Ho.
Mog. ontwijiFelijck mede ghevoelen, dat foodani-
ghe demolirle van Muyren, Bruggèn ende Poorten
der Stadt Cuylenborgh tot prejuditie ende in weer-
wil vande Hcoren Staten van Gelderlandt niet foude
konnen worden ondernomen.

Ende alhoewel meermaels voorvalt, dat Rijcken
ende Landen die vande Psus, Keyfer, of ander
Potentaet te Leen gaen, door d'ecn of d'ander
Koningh of Prins met dt Wacpcnen ghcoccupecrc
ende verdiftrueert worden, fonder dat den Leen-
heer fulcks kan beletten, ghelievcn U Ho. Mog.
te confidereren, datter groot onderfcheyt is tuCTchen
'tgheen mette Wapenen, j«re ghefchiedt, ende
't gheene tuflchen loo naeuwe ende ghetrouwe Bondt-
ghenooten, als de Geünieerde Provintien behoort te
gefchieden.

Onfe Heeren Principaelen verwachten dan van
U Ho. Mog. hooghe Wijsheyt ende Juftitie, niet
anders, of U Ho. Mog. fullen naer dit onfangene
bericht, inde voor aengetogene demolitie geenfints
confenteren.

De Heere Graeve van Cuylenborgh, wiens Va-
derende Voorfaeten van oude tyden inde Leden van-
de Vergaderinghe vande Ed. Mog. Heeren Staeten
van Gelderlandt gheweeft, ende inde felve Provin-
tien met verfcheyde Heerlijckheden ende andere goe-
deren , feer confiderabel ge-erft zijn, heeft aen haer
Ed. Mo^. doen vertoonen dat fijn Excellentie, ende
deflèlfs DrolTaert haer onfchuldigh houden aende ne-
giigentie ende
latifftma culfa, die defelve wert geim-
pureert, haer pre enterende ter Judicatuere van com-
petente ende onpartydighe Rechters, haer Ed. Mog.
confidererende, datmen niemandt onverhoort magh
condemneren, ende dat de rechtmatigheyt vaneene
anderfints weighewefene Sententie verandert in eene
onrechtmatigheyt, foo defelve
ìnKnÙeindiiiacauJa,
ende fonder verhoor van parthyen wert gheweien j
hebben ons ghelaft U Ho. Mog. in ferieufe bedenc-
kinghe te geven, of de billickheyt niet vereyft dac
welgemelte Graeve ende deflelfs bedienden in haere
behoorlijcke defentie werden gehoort.

Het HofProvinciael van Gelderlandt hebhen voor
langhe jaren Richters over de Heere Grave van Cuy-
lenburgh gheweeft, ende is d'exceptie van incompe-
tentie by de Heer Floris, Graeve van Cuylenborgh
inde proceducre teghens Vrouwe Philippe Idonea»
Gravinnevan Manderfcheyt ende Cuylenborgh, ghe-
objeéteerc inden Jaete
v'^ienhonderttrvee en tachtigby
gerejeöeercende d'aengevangeneproceduere moéten
vervolght worden.

Indien men den Heere Grive van Kuyienburgovcr
negligentie ofte anders foude believen aldaer tcdoen
aenklagen, men foude onpartydige ende fonder aen-
fien van Perfoonen fpoedige juftitie hebben te ver-
wachten, en fouden de Heeren Raden van Gelderlant

geene


-ocr page 168-

eeenc difficulteyt maecken andere Rechts-geleerden
jöü/j·· Β ^^ nibayrige Provinciën of Hoven van juftitie
t'aflumeren , by welcke Reghters felfs het Proces dat
over hetreiTortendefuperioriteyt van het Graeffchap
Kuylenburgh, tuflchen den Momber van Gelderlant
ende d'Heere Grave al nu volfchrcven is geweeft ende

riedediceert fai worden.

Om dele en andere redenen verfoecken d'Ed. Mog.
Heccn Staten vin Gelderland vriendelijck, dat u Ho.
Mog· die voorfieninge fullen gelieven te doen,dataen
dc Stadt Kuylenburg geenefeytelijckheden gepleegt,
d'Heere Grave van Kuylenburgh ende deflelfs Drof-
fart te recht verhoort, ende het Krijgs-volck in, ende
om Kuylenburg leggende, wederom na hare Guarni-
foenen af gevoert werden moge door inlogeringc, van
weick krijghs-volck d'armo, onfchuldige, endeon-
nofele Ingefetenen van het Graeffchap Kuylenburgh
geheelijck geruineert ende bedorven werden
, unius
ob mxavi é-furtif raptor is iniqui.

Ende op dat in toekomende diergelijcke fwarighe-
den die dickwils door het mainteneren van az.t\a ende
fchuyl-plaetfen van mifdadigers komen t'ontftaen, fo
veel
mogelijck mochten werden geprevenieert, fou-
den de Heeren Staten van Gelderlandt mede van ge-
voelen zijn , dat u Ho. Mog. daer tegensbehoorlijcke
ordre ende reglemept mocht worden beraerot, waer
by men foude konnep vaft ftellen dat niet alleen de re-
fpcdive Provinciën, maer oock alle particuliere Hee-
ren onder het reflbrt van deienStaetgehoorende, dat
moedwillige Quaet-doenders, Dood-ilagers, Banque-
roettiers ende andere capitale Delinquanten, op het
eerfte verfoeck van de Regenten der Plactfen daer van
diegcaufugieertfijnfulleudoenapprehenderen, ofte
. naer de Plaetlen daer de deliöen gefchiedt fijn, laten
volgen.

Geproponeert ter Vergaderinge van haer Hoogh
Mog. by de Gedeputeerden van hooghgemelde Pro-
vincie, op den
elfde» April fefihien hondert vier en
fifligh.

IS ter yergaderinge ghelefen feeckere nadere afte
van den Grave van
Kuylenburgh. raeckendehet
verleenen ofte
weygeren van i'fyge/i^i/eaen capi-
tale Delinquanten fich aldaer komende rcfugieren ,
fulcks als de felve in eenige claufulen by den alhier
aenwefende gematighde van den voorn.Grave» tot
meerder contentement van hare Ho. Mog. endede
refpeöive Provinciën is gedrefleert, onder belofte van
de felve alfoo gedrefleert onder handt ende zegel van
den meergemelden Grave
informa uyt te fullen bren-
gen , in voegen ende manieren als de felve gedreffèer-
de aóte alhier^van woorde te woorde ilaet geinfereert.

WY Henrkk Walraet, Grave van Waldeck , Tyr-
mont ende Kuylenburg >
Baron van Torna. Tal.
lant, Wittem
ende Weerde > &c. Doen kond :
Dat aifoo wy bevmdcn van outs hier binnen onfe
Stadt ende Graeffchap
Kuylenhurgh geobferveert te
zijn, dat als wanneer cenigePerfoonen inde nabuy-
rige Provinciën ende omleggende Plactfen gedelin-
queert hadden , dat de felve veeltijds haer
refagium
ende toevlucht ghcnomen hebben , tot otjfe voorfz,
Stadt ende Graeffchap, ende dat wy al-nu ghewaer
worden, dat onder pretext van dien, capitale Delin-
'f quanten,, welcke rigoreufe ftrafFe fijnmeriterendc,
(omtijdis daer onder hebben geichuylt, gelijck men
onlangs gefpeiirt heeft in den Perfoon van
Joha» Di-
derick'van Mortaigne .
waer over eenige onminne by
si d'Ed. Groot Mog. Heeren Staten van Hollandt ende
§ Weft-Vrieflandt tegens ons was op genomen; So is 't,
I dat wy niet anders voor hebbende, dan handthavin-
■i ge van oprechte juftitie ende obfervantie van goede
I policie , in gevolgh van onfe voergaende intentie
I hebben gherefolveert ende over gegeven , ghelijck

g wy refolveren ende overgegeven bydefen, geenvry
gekyde
te iullen accorderen , ofte verleenen aen
jj captale Delinquanten i Banqueroettiers ende dierge-
I lycke uyt de Gcnnicerde Provinciën, ofte 'c ghe-
biedt van hare Ho. Mog. in onfe Stadt ende Graef-
fchap komende, maer in tegendeel aile Delinquan- — ■
ten, die naer dato defes uyt de f<J!ve Provinciën ofte
uyt hare Hoogh Mog. ghebiedt, haer binnen onfe
voorfchreve Stadt ofte Graeffchap af mochten komen
te begeven op d'eerfte aenmaninge van hare Hoogh
Mog· ofte eenige Heeren Staten van de hooghgemel-
te Geünieerde Provinciën, van hare Hoven van Ju-
ftitie, ofte van de MagiftratenderSteden van dien»
te fullen doen apprehenderen ende over gegeven oni
binnen de gemelte Provinciën, Steden ende Piaet-
fen daer fy vandaengeaufugiemzijn, naermcriten
van faecken gheftraft te worden, als naer Reghten.
T'oirkonde defen geteeckent, ende met ons Graef-
felijck Pitfier beveftight.- Ad:üm Nimweghen den
dertighflen Marty feflhien hondert vier en fefiigb. Was
gheteeckent
Henriek Walraedt Grave van Waldeck ,
B.C. hebbende op'tfpatium ghedruckt, het Cachet:
van den walgemelten Heer Grave in Rooden Lackc.
Ondérftondc

lek ondergefchreven Volmachtiger Van fijn Excel«
lencie den Heere Grave van
Kuylenburgh > bclove
eerftdaeghs een formele .ende behoorlijckeadte, ge-
lijck de bovengeichrevene, te fullen uyt wercken ^
ende aen hare Hoogh Mog. overgegeven.

Adtum Hage den negendenMs.yfeflienho?idertvier
enfejig.

Getecckent

Foyert.

%

Waei: op gadelibereert zijnde, hebben hare Ho.
Mog.verklaert, gelijck de felve verklaren mits defeti
conrentement te fullen nemen, foo wanneer de bo-
venftaende ade in voegen als voorea gédreflèèrt » fai
werden uyt gebracht.

Bac(i alé men bccfionDt bdt bert Ranteur toa^
Bé-ebaDeectban Kuylenburgh, toierDtafiefcfijebeti
aen alle j^aOnpciae ©jincen/ oocftüc^teDenBre-

imburgh, Lub " ^ '

men, Hamburgh, Lubeck, met becfoech Otti Sent
enöe föne Complicen te banflenenöet'oberfebcceni
©e goeliÉ ^tabt Bremen i)ab Ijet onoclucït.

©fen derden ^tpjil tcflen ben abonbcquamentot
Bremen vier bjeembe ©ecfoonen. «Snbc alfo 't ffilac*
caetijcmbefciijijbcnbc/ enbe be oefielbc twee duy-
fent flijcfi^Daeibecé op fön3ttifalbaecbpbe J©acöC
enbe ^olbaten mebe befientbja^/ toierbenaenoe-
Öouben: Twee ban fijne Complicen caechtcn met
belienbtgtiept taegti: gab onbec toege nocbeett
^ienaec aen afjenomen: bie bleef: i|pb}|Ibetcc|£
toatonthennen / raaec op tiabec eiannnatiebefeena
be öac SP ben Rapteur töa^ : ©ie^ öeni be ©eeceit
aSucgecmeeflec^ lieten fetteninbetêebangeniige»
naerat ben Oofter-dwinger. ^itlcR^ aenbe^eeceti
ban üollanbt fcfBÖbenbe : me baec op fchicBteti
ben aiuptenantGecftdorp, enbe 't ®ofben®cut-
toaecbec Verbeeck met vijfthicn a feflhien foo&ot
baten al^ ^ienaec^ bari be Sluflitir.

en O O R L O G Η. Wter-èn-veerttghfte BàecL· 149

©nbettuffcBen tìl^ söfmeenlöcB / ontfionfit tot
Bremen een gcöote compaffie onbec benghcmec=>
ntn man. üp becfocfit een pjibiBaiit enbe j®ie=i
becfln onbiPC p?erert ban (ïecRtei %m enbe booibe
felbe becöQcIbe alle^ toat öp radcbt tot fijn becbees
binglj i €nbe fijn ©abec toa| gtjetocefi Heffifche
3®elbt-<©becfïe / bie booj be Proteftantfche faecRe
Ijet feben ftab becloocen. i^abbe te booten oocB
boa»
geCöarge gfiefjabt onbec De 5>toeebifcöt/ bicbacc=.
om boo? bt# «onirtflö^ Hainiflec Steiniger booj
Bern (lercfi inteccebcecbm. $00 bat be iBagi*
flcaet tot Bremen ijojfaecfie öaöben om pecpïep te
50η. b'islptBomfi al^ in 't bolgljenbe ©ecbaer
teficni^.

Μ 3

FER.


-ocr page 169-

i

S A Κ E Ν van. S Τ A E Τ

ι5ο

i664>. VERBAEL , gehouden hy Cornelis Geeft-
, . dorp, Lit, -van de Cempagnie Guarde νακ haer Ed^ Gr.

Mag. de StateniilinHollant enWefi-yrieflant, Cor-
nelis vandcr Beecke,
eerfie Deurwaerder, e» Johan

Broeckman mede Deune. van den Hóve van HoUant,

AChtervoIgheude de Tpcciale ordre van de Ed.
Mog. Heeren Gecommitteerde Raden van de
Ed. Gr. Mog. Heeren Staten van Holland ende
Weft-Vriefland, fijn
Cornebsvnn Geefidorp
nant van de Compagnie Guardes van de welgemelde
Ed. Gr. Mog. Heeren Staten , mitfpders
Cernelis
vattder Beecke
ecrfte Deurwaerder, enck lohon Broeck-
mans
mede Deurwaerder van den Hove van Hollandt
uyc den Heg? naer de Sfadt Bz-m?» gereyft, enHetot
haerder aililtentie mede genomen een Sergeant met
twaelf Soldaten van de voorfz Guarde , raitfgaders
•vier Dienaers van de juftitie,

Tuflchen étn fevenden achtfie» k^ïWfeSihien
hondert vier en feitigh ,
's nachts met drie Wagens uy t
den
Haegb vertrocken > ende utfupra des morgens ten
half
negen uyren tot Haerlem gekomen, doen aenftonts
van
Haerlem mee een S'chuyt afgevaren na Amfterdam,
ende aldaergearriveert ten elfayKH.

Tot Amsterdam komende, fijn aldaer aen de Poort
de Militie op gehouden fulcks daer toe aen de Majoor
ende Hooft-wacht hebben moeten acn geven ende
confent verfocht. Van
Amfierdam met een Schip ten
tieee uyren. af gevaeren na Swarte fluis, ende aldaer
gearriveert den
negende» April vooriz, 's morgens ten
vier uyren.

Doen datelijck weder van Swarte-fluysiÏge.yzïza,
ende tot
Swolgekomen ten thien uyren.

Van Swol ten half fwaelfnyrta met drie Wagens af
gereden, ende'savonts tmfesü'jXQniQtHardenbergh
gekomen, fijn weder tenyïvewuyren van Hari/isierg
af gereden, en tuflchen de vooriz
negenden en tienden
April 's nachts ten half een uyren gekomen tot Nieu-
huyfin.

Tot Nieuhuyfen wat gegeten en geruft hebbende,fijn
op den voorfz
ìjìi/W?»April'smorgenstenyïxuyren
van daer weder af gereden, ende ten
e/fuytea tot Lin-
gekomen.

Ten een uyren van iw^ew met w'er Wagens weder
afgereden, ende fijn ten w'er uyren gekomen tot Η
λ-
feluynen, hebben verftaen van ieker Ferioon genaemt
Gerrit Bic/tfr/»^ Wagen-meefter aldaer,dat A&nRapteur
met noch drie andere Perfonen t'fijnen Huyfe waren
komen logeren
àm dertighfien Maerc's morgens om-
trent ten
ihten uyren, ende aldaer gebleven waren tot
Donderdaegs den
derden April daer aen volgende, dat
fymet Roers ende Piftolen wel gewapent waren, ende
omtrent haer Bedden hadden leggen, oock geduyren-
de fijn verblijf verfcheyde malen ghefien hadde den
voorfz
Rapteur feer befig hadde geweeft, met Brieven
te doorfien ende tefchrijvendiehy aen fijn Dienaers
hadde gegeven, om te beftellen, fonder dat hywifte
waer heenen, ende mede dat hy verftaen hadde den
voorfx
Rapteur tcyooren op den negen en twintighlie»
Meert gekomen was tot Lingem, ende aldaer in feecke-
re Herberge een nacht hadde geflapen, ende des an-
deren daeghs tot zynent was gekomen.

Op den voorfz thienden April 's namiddaeghs ten
nj/uyren van
Hafeluynenzfghcttàen, ende fijnten
ihieu uyren 's avonts tot Luynen gekomen.

Doen aenftonts van Luynen weder afgereden, en
gekomen tot
Clopenburgh in der nacht tnlTchen den
thienden ende elfden April, ten t-wee uyren tot doppen·
burgh
wat gegeten ende geruft hebbende, fijn wy op
den
elfden April voorfz's morgens ten ren van
daer weder af gereden, ende geko men tot
Wilthuyfen
ten negen uyren.

Van mithuyfen af ghereden den e^i» April voorfz
ten r/'i» uyren met/ew» Wagens, ( alfoo niet meer
ais
drie Perfoonen opeicke Wagen wilden voeren) en
gekomen tot
Delmerhorfi ten half drien namiddag.

Ende fijn van Bclmerhorfi a.ca&oiits weder af ghere-
dcn met Wier Wagens, en binnen Brira^w gearriveert
den
elfde» Aprii, des avonts ten vijfayica.

Sijndë onder wegen buytenDi/wir^iriiaen de lefte
Wagen gekomen feker Perfoon, fcggendetefijneen
Burger van BriTOf», de welcke feyde :
Mannenghybe-
hoeft U fio niet te haeBen > ghy fult daer tijdsgenoegh ko·^
men ende hem fio niet van daer krijgen, ghy fult daer noch
■meifes dagen bleven,eer ghy hem daernoch brengtide Bre-
mers iDilden ivelomtweeduyfent R^xdaeldersjyhemniet
gevangen hadden,
endat de STSedengeJchreven haddenjy
hem nietfouden laten volgen.
Binnen Briwe» gekomen
zijnde, hebben ons aenftonts bekent gemaeckt by den
Heer Prefident Burgermeefter aldaer, en aen fijn fidi
behandigtden Brief van de Ed. Gr. Mog. Heeren Ge-
committ.Raden, heeft hy daer op geantwoort
's ande-
ren daegs ten
acht uyren den Raedt te fullen doen ver-
gaderen , en aen ons haer refolutie te laten toe komen.

Ende fijn wy gaen logeren op 't goedvinden van den
Heer Prefident Burgemeefter, ten Huyfe van ....
Waert in de witte Swaen.

Op den tvaelfden April voorfz omtrent de kloeke
negen uyren voor middagjis in 't Logement by ons ge-
komen
yehan ClapmeyerjSecretaris van de Cancellerye
aldaer aen ons over leverende een reys-fack,verzegelt,
leggende:
Daer inne te niefen de Brieven en Papieren van
den Rapteur, en d'ander Ïerfoon met hemgeapprehendeert
develcke aen onsfoude-worden over ge levert, maerdat de
Heeren ^urgemeefiers ende Raden verfichte» alles inflilte
machtegedaenworden :
Daer op by ons geantwoord is ,
dat wy mede -wel tuilden 'ifelve inft Ut e mecht gefchieden.
enfulcx machte gedaen worden, 's avonts laet of's morgens
vroeg,
wiert by den voorn. Secretarisgefeyt, Neenghy
moet hoe eer hoe liever gaen. Je η Rapteur is al in de Hooft"
■sfacht ghebracht 1 om daer aenu over gelevert te-morden:
Daer op van ons gegaen zijnde is korts daer na weder
op gekomen , leggende dat <ώ
Heerèn va» den Raet fier
beducht waren hoe wy den voorfz, Raptehr in alle fekerheyt
fouden wegb krygeni alfo veelefijner toegedane alhier in de
Stadt en op de -wegen -maren -macht houdende , en daer over
met den Lt. Geefldorp-wel wildeJpreken,
dienvolgende is
den felven Lt.
Geeefidorp met gemelde Secretaris Clap·
meyer
na het Raet-huys gegaen ,en aldaer zijnde, is by
hem gekomen den
Sindicus Wachmans hem bekent ma-
kende , uyt den naem van den Raet,
àìthaer Ed.feep
bekommert waren in defi fake, alfo onderwegen veele Sme-
den lagen op onspajfende, en dat haer Ed. noch dien morgen
•mas gerapporteert Jat op de Wefer lagen wel dertig Sweetfe
Soldaten , die alle Schepen uyt de Stad komende vtfiteerde >
en niet eenen lietenpajferen ongevipeeert,dat haer Ed, wel
wilden wy met den voorfz Rapteur al-wegwaren, want aen
haer verfcheyde recemmandatien fio door monde als by aen-
fchrijvens waren gekomen om den Rapteur daer te houden ,
ja felfs door den S-weetfin Refident aldaer zynde, ernftigh
verfocht ivierden hem Rapteur niet over te leveren, en be-
ducht ende waren in korten anderen noch mochten komen ,
daer deor hem niet fouden konnen lat en gaen :
Waer op by
den voorfz Lt.
Geefidorp geantwoort weiende, hy daer
in mede feer beducht was ende of niet geraden foude
zijn hy eer met de felve af te gaen , alle het felve aen dc
Heeren fijne Committenten over tefchrijven, omme
daer op haer Ed.Mog.nader ordre te verwachten: wier-
de daer op by den voorn. ^»<//V»xgefeydt :
Wf konnen
daer niet in feggen ofte raet geven, meer oordeelen dat het
beft is,ghy datelijck en hoe eer hoe liever met hem door gaet,
van hier ; Want foude eerlangh -mei andere recommandatie
konnen komen, dat de Heeren Burgermeefteren ende Raedt
hem niet fouden konnen laten volgen , enfoghy hem te va-
ter wegh wilt voeren ^ ick verfikere u, ghy hem niet fult i»
HoUant brengen ^ alfoo het aen de eene zijde van de Wefer
meefi aüe Sweetsis. Waer op bydeveorfaLt.Geeftdorp
wierdt gefeyt : Mijn Heer, watfullen -oy dan doen? wy fu»
hier vreemt. bidden de Heeren Burgermeefteren ende Ra-
den ons gelieven raet tegeven.wat wyfutien doen, ende den
verfekeriien wegh aen wyfen om deur te ger aecken,
Is daer
op den voorfz
Syndicus weder naer binnen gegaen, en
uyt komende tegens de voorfz Geeftdorpgefeyt :
daer
ftjn maer drie -wegen dien ghy paferen kont : de een te wa-
ter , die fi wel befet is, dat ghy daer niet fult door geraken ;
Ten tweeden den wegh dien ghy gekomen zijt over Delmer-
horft ende Wiltshuyfm, die mede heelonveyl en periculeus
fai zijn. mits Wdtshvyfen Sweets is. tnde de derde van

kin


-ocr page 170-

etl ο ο R L O G. ^P'ier.en-^eemghfieBoeck 15 ί

hier op Brincham, Vecht ende Kloppenburgh, Jaer
ghy de minfie fencuhn Juh hebien te veripachten. ende
fovden u raden dien tegaen···, maer gky rnofimy niet mel-
den > ofte feggen ay, etnige raden daer ingegeven haddeni
cock aen memant mee mepiinge opevbflren : oock begeer en
Borgeyneefieren ende Raed niet dat 'den Rapteur ecnige
kleynigheyt ofte wederO/aerdigheytgedaen werde.
En het
fel ve verfcheyde mael by hem gercpetcerc zijnde,is ge-
ichcyden 5 En onderlinge in communicatie gelcydt
zijnde wat wcgh wy nemen fouden, is goed gevonden
te reyfen den wegh by den HcerijWii»xaengewcfen,
en korts daer aen is weder in ons Logement gekomen
den voorn. Secretaris
clapmeyeti feggende dat de Hee-
ren Burgemeeftercn begeerden den voorn,
Rapteur
geen wederwaerdigheyt
of kleynigheyt foudc werden aen-
gedaen, in haer Stadtoftede Vryheid van dien. Daer
op by den Deurwaerder
vander Beeck gezeyd is , dat
hem Rapteur alleen aen de handt foudefluytenj heeft
de Secretaris dadel ij ck weder gezeydt ;
neen : hem mofl
geen kleynigheyt vanfluyten of anderfins -wedervaren : de
Heeren begeeren niet het hier in de Stedt ofte de Vryheydt
gefchiedenfah maer ah ghy daer buyten zyt, doet danfio
het u gevalt, ivant hebben hem tot noch toe eerleek laten
traceren, gelijck oock begeeren gedatn te vierden, fio lange
ghy in hare JitrifdiBie jult zyn.
Is daer op gefcheyden,
cn ontrent halfeen uyr weder komende, heeft aen de
voorfz Lt.
Geefidorpovergeievcn een Brief aen de Ed.
Gr. Mog. Heeren Staten van Holland, is hy Secretaris
by ons ten eeten gebleven, ende verfcheyde malen on-
der anderen weder verhaelt, dat de Heeren Borgemec-
fleren ende Raden niet fouden begeeren dat hem Rap-
teur
eeftige kleynigheyt ofte wederiuaerdigheyt{oudegke-
fchteden in hare Stad ofte Vryheyt van dien, en dat over
fulcx haer Ed. de voorfz. Rapteur als een voornMem Cavai'
lier oock met een Karojfe van den Tooren uyt de gevangenis
hadden laten brenge» m de Nieufladover de Weefer aen de
Hoofiwacht : daer tpy hem fouden vinden ende onsgelevert
'worden > maer dat buyten de Stad en Vr 'yheyt van dien uy
met hem mochten maken fulcx als wy hegeerden :
ende by
ons vier Wagens om af te ryden tegens de kloeke dr ie
uyrenbefcheyden, en gekomen Zijnde aen dc voorfz
Hooft-wacht, hebben ons aldaer ten felven tyde mede
laten vinden, in 't huys daer onfe Soldaten en Dienaers
waren gelogeert geweeft, ftaende dicht by de voorfz
Hooftwacht, wierde de voorfz Lt.
GteSÌdorp gehaelt
ende verfocht alleen eens by de Majoor in de Hooft-
wacht te komen, ende gebracht zijnde daer den voorn i
Majoor met verfcheyde Officieren by den voornoem-
den Rapteurwas, heeft aldaer den felven Majoor in
prefentie als voorenluyd opgefeydt:
hier isdenRap-
teur , maer -my verft aen niet dat hem eenige omeaerdigheyt
doorvuyleperfoonen ofteonderfntsfoudeTsedervaren, ofte
'!i>yfeude?i'tfili^revengeren:
kloppende met fijn hant
op fij η borft. Daer op by den voorn.
Geeftdorp wierde
geantwoort, 'tfclve uyt den naem van de Heeren Bor-
gemeefteren mede was belaft,
ende 'tfelve oock molte
ende -wilde nakomen :
Is daer op weder gegaen nae fijn
volck ende Aififtenten, ende daer mede ghekomen
zijnde aen de Hooftwacht j is den felven
hnyz.GeeSi-
dorp
ingelaten, maer fijne Soldaten met flaen ende flo-
ten op de borft als anderfmts forflelijck daer buyten
gehouden. Den voornoemden
Geeffdorf binneó zijn-
de , heeft den Rapteur aen de Majoor verfocht fijn ge-
voegh te mogen doen j is door den felven Majoor en
eenige fijner Soldaten met een groot gedruys uyt de
Houftwacht gebracht,in't naeftgelegen huys endeden
voornoemden Majoor daer alleen weder uytkomende,
heeft hy aen dengemelden Lt.
Geeftdorpgeftyi: Wel
ick hebbe hem ugelevert, waerom betvaert ghy hem niet Ì
Daer op den voornoemden Luyt. Geefidorpityàe : hoe
foude ick hem bewaren, ghy hebt hem noih niet aen v^ge-
levert , nacht e begeert dat yemant van my» volck binnen
foudikomen', Wipituvolckhebben myntSoldatenfeeron-
fatfienelijck te rugge gehouden , ende buyten gcflooten s
is doen aenftonts door den Majoor den voornoemden
Rapteur gehaelt uyt het voórnoemde Huys , ende
weder in de Hóóft· wacht gebracht, daer den voor-
noemden Luytenant met fijne Soldaten nae
toe is gegaen, ende den vóornoemden Rapteur daer

Uytgel^eltj ende aen de-Wagen gebracht met fijne ιβόίί
Soldaten omringht zijndej is den voornoemden Rap- ,
teur op de Wagen getreden, ende gcvolght werdende
door den
Deutwierdei wnderÌBeecie 1 is aenftonts aen
de ander zyde over't hooft van de Soldaten van den
voorfz Luytenant
Geefldorp (die aldaer ftòndcn, ende
dicht aen de Wagen gedrongen^^wierden ) gefpron-
genj endeeerdefelve haer konden omkeeren , door
de Borgers ende militaire Perfooncn , die. daer in
grooten getale waren, wedcrhouden : ende
is hy Rap-
teur wegh geloopen in feecker Huys daer den voor-
noemden Luytenant
Geefldorp tnst fijne Soldaten foo
kort is gevolght, dat een van fijne Soldaten hem al
weder aen'tïyfhadde, doch wierde door de Borgers
( daer onder mede was de
Tfiert in de witte Svaen, daer
wy gelogeett waren geweeft) ende de militaire Perfo-
nen, daer van eenige bloot geweer in de hant hadden *
mitfgaders door de man ende vrouw van den huyfe
meteenbeefemindehandt, daer mede zydreyghdetl
te flaen, met gewelt daer weder af gertickt, ende mei:
ftooten ende flaen forcelijckgcpouffbcrt, gclijck medö
den voornoemden Lt.
GeeÌfdorp ende fijn volck met
flaen en ftooten uyt den huyfe gedreven, ende aldaer
zijn eenige van fyne foldaten hare hoeden van't hooft
geflagenjenquytgeracckti oock zijn verfcheyde fijne
foldaten mede feer geflagen en geftoten uyt den voorfz
huyfe, roependegeduyrigh den man van den huyfe ;
Wilt gky my hier kracht en gewelt in mijn huys doen ? ende
in't generaci :
ghy Hoüantfche hoìtden. dat dy de donder
βαβ ί voert uyt ten huys tvatheht gky hier tsdoeni
zijn
voorts vervolgt van menfchen ract bloore degens, by-
len ende ander geweer, de Sergeant wiert in't retire-
ren nac de Hooftwacht van achteren met eenbloote
degen over 't hooft geflagen : welcke van een ander
foldaet gefien werde, heeft de voorfz perfoon met fijn
Roer een flagh gegeven, dat hy onder de voet is ghe-
raeckt, en hebben van daer alle ons nae de Hooftwachc
gegeven, om ons van verder onheyl en perijckel te
Gd-
veren , alfoo door verfcheyde al wierde geroepen i
Smijtdott, flaet doot de Rolhntfe honden 3 fullennyons
noch ^ualyck komen te traderen : ^at hebben %y hier té
doen Ì
fonder dat den voorfz Majoor en OflScier van de
Hooftwacht noch eenige van de foldaten eens van de
Corpsguarde tot onfe befcherminge of aiifiitentiezijn
gekomen,niet jegcnftaendeal 'tfelve in een ftraet voor
de Hooftwacht, ja in haer prefentie is gefchiet.

Waer uyt doen kiaerlijck konde mercken, ende
mede uyt voorgaende bejegeninge
«Ihetfilvegepreme-
diteert-werckmoftcmefen·,
Ende in de vooriz Hooft-
wacht zijnde, hebben gefien dat verfcheyde Soldaten
van ons waren befeert, ende bloedende: endeisge-
duyrende alle defelveconfufienoyt by yemant van on-
fe foldaten eenige dreygemeiiten om te fchieten of ge-
weer te trecken, veel min gefchooten of geweer ghe-
trocken : want fouden in dien gevalle oocit licht alle
om hals geraeckt hebben j ende wy eenige tijd in de
Hooftwacht geweeft zijnde, tot dat 't meette gepeupel
wat geretireert, is deti voornoemden Lt.
Geefldorp, en
den peurwaerder
vender Beecke, weder gegaen na dO
voorfz Prefident Borgemeefter en den felven op 't
Stadthuys gcifonden hebbende, aen fijn Ed. folemne-
Hjck vcrhaelt 't voorfz gepaffeerde : daer op fijn Ed.
gefeyt heeft, dat by den Kaedtordrc was gegeven dc
Poorten van Nieuftadt tefluyten, ende aldaer huys-
foeckinge te doen, dat hy meende hem wel weder fou-
de vinden. Want hy η iet wegh konde ζ ij n.

Opden dertienden April voorfz des namiddaeghsde
kloek vier uyrcn, is door een Stadts Bode de
LtGeefl-
dorp
verfocht aen 't Raed-huys by Borgemeefteren en
Raden, aldaer vergadert, te komen j ende in de felve
Vergaderinge ghekomen zijnde, heeft de Prefidenc
Borgerpeefter gefeght : Dat ophaerordreeensenan-
dermael wasafgekondight op lijf en levens ftrafFenie-
mantden Rapteur foude hebben te huyfen of te loge-
ren , oock tot noch toe de Poorten hadde gehouden ge-
flooten, en inder Nieuftadt huys-foeckinge eJomme
daer eenige prefumptie was hadden laten doen : maer
den Rapteur niet was gevonden, alhoewel vafteijck
vertroudep hydeer noch in deStadt Was, endatalle
,ΐ) 4 «levoi-


-ocr page 171-

SA KEN van S Τ A E Τ"

152

devoiren ioude werden aengewent, om hem weder
«—— te bekomen. Dat haer Ed, leet was ons fulcken over-
laft en gewelt van 't gemeenc volck was overgekomen,
ende indien wy eenige van de faandtdadige wiften aen
te wijTen haer daer over fouden informeren , ende
die felve ftrafFen na behooren, Daer op by dea voorfz
Luytenant
Geeiidorp geantwoorc is : hy gehoopt hadde
dat de Officieren van deHooftwacht met haer Volck
fttweickers prefentie alle het voorfe gewelt was ghe·
fchlcd hem ten minften tot affiltentic ende befcher-
mingc foude gekomen hebben, ende wel gewenfcht
hadde ons toegelaten wasgeweefthem Rapceur aen de
hand telateti fluyten ; Is daer op
by den voorfz Bor-
gemecftergefeght; indiende
Hooft wacht yets tegens
de Gemeente, daer die in fulcken grooten getale wa-
ren , hadde begonnen te doen : dat'et gepeupel alles
wel foude om den hals gebracht hebben,

Ende van daer gefcheyden wefende, is aenftonts uyt
fijn Logement weder by de Heeren Burgemeeftcren
ende Raden verfocht ; ende aldaer zijnde, is in den
Raedt nevens hem gekomen feecker Soldaet, ende
by de Heeren Borgemeefteren gefeght aen hem Luyt,
Geepderp: dat haer Ed door den fel ven Soldaet die
buytea de Stadt Bremen aende Wefer op fauveguarde
lagh, foo aenftonts wasgerapporteerC, dathy met een
Swcetfch Luytenant gefproockeo ende van hem ver-
ftaen hadde, dat de Sweden alle paffen hadden befet
ende niet een Schip Heten pafleren, fonder wel naeu
te vifiteren , ende tot Wikhujfen met hondert man la-
gen , op ons paflènde, foo dat niet mogelijck was er-
gens door te komen.

Op den April vooriz 's morgens ten acht

uyren hebben wy aen de Heeren Bdrgemcefteren
verfocht demiflie om te mogen vertrecken ; is by fijn
Ed. geantwoort : dat de Heeren van den Raed doende
waren om informatie van alles te nemen., ende daer
inededien daghwddoor fouden brengen, eode den
Raedt volghenden dagh daer op fouden vergaderen,
ende dan naerder fouden refolverea ende 't Iel ve ons
iaten toekomen.

Ten voorfz dage ontrent de kloeke tien uyren heeft
den Deurwaerder
Broecianans, binnen Bremen gefpro-
feen met fckeren Huysman, woonachtig
totWilthuyfen,
van wekken verftaen heeft, dat op den elfden dcfer
tekens denavont eenige Sweedfche volckercn daer in
't Landt waren gekomen,

Opàta-sjftìejidenàtidT 's morgens wierd ons door
een van onfe foldaten ende Dienaers verklaert, dat
daeghs te vooren omtrent ten vijf uyren de Poorten
van de Nieuw-ftadt weder fijn gefloten geworden,
ende dat zy doen onder de Gemeente hebben hooren
roepen:
dat is al weer om de HoUandtfihe Soldaten, die
honden ifiaytxe deot, die Duyvels.

Ten voorfz dage 's morgens ten negen uyren Zijn de
Luytenant
Geeildorp ,· ende de Deurwaerder 'vander
Beecke
. gewceft op het Raedchuys , ende aen den
Prefident Borgemeefter bekent gémaeckt de voorfz
ontftelteniffe endequade bqegeninge van degemeen-
te, cndemiflte verfocht om te moghen vertrecken,
ende den gevangen knecht ons mochce werden mede
gegeven, op dat daer door de gemeente in liikc foude
geraecken, endewy uyt de perijckelen, daer wy me-
de gedreyght wierden, komen j Is by de gemelte Pre-
fident Burgemeefter geantwoort fijn Ed. het den Raed
foude voorhouden ende bekent maecken, ende dan
'tgoed vinden van den Raedt aen ons Logement iaten
veeten.

'i Middaghs heeft den Heere Prefident Borgemee-
fter den Lt.
Geefid«r^ by hem ontboden, ende aen-
gefeydt de Heeren van den Raedt hadden toegeftaen
hy met fijn volck mochtc vertrecken, ende den voorfz
gevangen Knecht fouden mede nemen : Daer toe aen-
ftonts hebben gereed ghemaeckt» ende fijn op den
feBitnie» April 's morgenj heel vroegh van Bremen
v£rtrodtca. Ten oirkonde van dien, By ons ghe-
tccckent «

COSAT. vMt^GEESTDORP.

Vander BEECKE.

J. BROECKMAli.

gDc^oHatenbieBemtefaoDcragebansicn enÖeSft

Proemiumto£quam/I)£l)&cn'tnopttoiKcucpfTc&en of_7

j)?ftmöecen.

ban Bremen beürti aUcmeflelgche οπ»
tccfocchiiise/ om ïjem üjfbect'attcaptjffccn: ntacc
Dcoiinfi enbe'traebcliiöcn ban öe25o;öecpe toa^ te
groot ©erfcöcpbe / foo 25o?0ec^ ^olbatcn / öe-
ticljt ban ijem gegoïpm enbe bec£)o?scn te Ijfböen/ '
SÖ'nmetiianniffemfnt m öfpojtatie ban Bate Cöncs
gc^ gelïcaft

«©Eïtjcft ban oocft bi gcmtlbé Geeftdorp > Vo£bec
|)icc feoincnbe / tolcrt ban be ïiicögfcaebt gebfgcaöeett
mbegcöepojtefrt. ©cfgri ic); ccn öitmcEficc bietoE
Cùlenborgh bfn Rapteur gabbe gegeben cacbt enbe
bacbt om t'ontïiomen.
ï^y felf Ijecft (ïc& onöcr Swe-
den
brgeben,

ban Culenborgh troeft ficijbcfefalite fece
tet öattin : toogb/ gnioc^jfacm upt mi^moebig^
Bept/ nae
Hongarien bp fijn(0om ben «Öjaefban
Waldeck, Miïcbenbc eenIjoogeCöacgc in 'taiegec
ban öeniliepfcc tegen ben ffiuceh : albaaec Ijpfioji^
baec nae fiierf / gijeen üünberen naeïatenbe ;
<i5oebecen quaraen aen öcboojfs a5?acf ban
Waldeck
fijn ©om : bie toepnig baec na bjebec alfoo feec raeclb
ten in be gunfï ber feeeren ban J^oJlanbt / ftjn ^eef
toa^getoeeliinongnnfi.

Cegen^ öen Rapteur naemaeï^ Sententie gfies
belt 6p contumatic enbe abfentie : bat ftp geïiregcö
bjojbenbe foubetocrbcnontijooft/ enbe lijn ©ooft op
eeni^innegefleït.

<i:fnban|tjn59ienaer^ tuiccbt geiiangen/ enbebe
©occman gegeeffelt en gebannen.

<©e31n|ïifiratie be^ *©jaben ban Waldeck te firn
Uptöetbolgenbe.

BRIEF

Fan den Heer Graef van Culenborgh aen
haer Ho.^JÜog. in dat oden
negendm
^pril Nieiiwn-ββΙ 1004.

Ho. Mog. Heireni

ONtfangen hebbende door den brenger defes de
Brieven van u Ho. Mo. waer in geflooten is Ex-
trafl: uyt de Refolutien van de Heeren Staten
van
HollandendeWé^-Vrieflandt by haer Ed. Gr. Mog.
den
fmeedea April defes jaers fefiie» l:iendert vier en fefiig
genomen, ende in de vergaderinge van U Ho. Mog.
den
vierden dcflelven Maents in gebracht. Hebbe niet
willen onderlaten defen te dienen om U Ho. Mog» ten
hooghftente bedancken voor het faveur mydienaen-
gaende gefchiet, aJs hebbende daer door bekomen eea
middel öm naerder openinge te mogen doen van de
warebefchapenheyd van de conduite, dewelcke ick
Nabuyriger wyfe, verfocht zijnde van haer Ed. Grooc
Mog. de Heeren Staten van Hollandt, omtrent de
faecke van
denIt*pteur gebruyckt hebbe, ende met
foodanige circumfpedtie daer in gehandel t, ten eynde
om
N. N. gerapieerde, in vrijheyt ende den voorlz
Rapteur in hechtenis te doen ftellen. Mitfgaders om
te doen de meniglivuldige Aften van devoir daer toa
aenge went, dewelcke foodanigh fijn dat men vertrout
dat u Ho. Mog. oprechte kenniffe van faecken beko-
men hebbende, contentement ilillen gelieven te ne-
men by 't gepaflèerde omtrent de voorfz fake, dew/elc-
ke genomen wert als of ick het Rapt van den Rapteur
by yder een gedeftineert opentlijck gefavorifeert ende
den Rapteur met verweygeringe van luftitie, wetent-
lijck opgehouden hadde tcgens de opene Patenten van
de Heeren Staten van Hollandt met die van u Hoogh
Mog.gefecundeert, daèr nochtans alle't gunt daer
by
verfocht is, is ge-effë<5ueert ; So dat t'onrecht uy tge-
ftroytwert, dat ick daer aen niet'genoegiaem gedefe-
reert hebbe,en aen mijn devoirgemanqueert, ter oor-
faecke dat op de eerfte geruchten ende kenniflc van *t
voorfz Crimen, door
lohan van Ruyteviorg en Nico/at!
Koetfier van den Prins van dea negevden tuUende»

euden


-ocr page 172-

e η ο ο RX Ο G. 'tVier^en-^veemghfle Boeck.

D E D UoC Τ I

ΐ664ί· oUf^®" deb negentienden ca faintighfien nieuwen-

*__^ ftijl des voorleden maents Marcii fucceffivelijck gege-

ven, denRapceur ende fijne Complicen niet hebbe
doen apprehenderen, vermits noch d'een noch d'an-
der yetwcs bybracht, tot bevvys van de geallegeerde
violentie ende daer en boven haer niet als klagers fiel-
den, fonder hoedantgc klachten endebewys geenar-
reft perfoneel gedecerueert konde werden, als wel
gefchiedt nae den oncfangh van de Brieven
ad emnes
geaddreflèert, den iapisi/^y^ra deflelven maents
vüorm'ddaghmy ter hant gekomen, ended'aenkom-
fte van den Advocaet Fifcael
Mt. Willem vanStryen
Commiffiris van den Hove Provjnciael van Holland
des daegs daer aen zijnde Vrydagh gefchiet, roitsdat na
de receptie van de Patenten voorfz den Heer Schol-
tus van Culenborgh gelaft de gemelde Rapteur te ne-
men in verfeeckeringe, ende gerelateert wefénde dat
hy en fyn Dienaers waren vertrocken, wy die ordre ge-
geven hebben om hem te foecken in ende buyten de
ütadt ende tot dien fine gewapent volck te alTumcren,
om hem dootoflevendigh te leveren, gelijck mede na
denonrfangh van denaerdereBficvcn vandeni/r/>i»
twintighSlen deflelven maents ende aenkomfte van de
HccitnWtllemGoes cnàt CorneliusFannius bcyde Ra-
den van den voorfz Hove een Ade van Publicatie
acnftonts opgcftclt ende des morgeus daer aen volgen-
de, zijnde geweeft dingfdaeghs, gedacn is, fonder dat
tot mijnen naedeel geduyt kan worden, dat naeder-
hant bevonden is, dat de voorfz Rapteur en fijn Com-
plicen des nachts tebevoorens wasge-evadeert 5 door
dien fulcx is gefchiet buyten mijn kennilTe, jae tegens
mijne uytdruckelijcke wille ende intentie daer toe al-
leen geftreckt hebbende om den Rapteur ende fijne
Complicen vaft teftellen ende over te leveren aen de
Heeren CommilTarifen van den Hove van Hollandt,
gelijck ick oock voor defen , om alle de werelt te tno-
nen mijn goeden yver tot voorttant van de luftitie
omtrent een jaergeleden gedaen, en tweeperfoonen
( waer van d'een
Emanuel Cario» en d'ander Nico/aes
Felliuger
genaemt ) by de Heeren van de Magiftracr
der Stadt Amfterdam en Leyden refpedlive gerecla·
meert zijnde, laten volgen hebbe, welcke Aden voor
geen teykenen van
fiipina negligentia (^latijjiria culpa,
qua dolo aquiparatur
kunnen dienen , of wel de Hee-
ren Prefident ende Raden van Hollandt 't fel ve alfoo
hebben willen nemen, ende haer Ed. Gr. Mog. de
Heeren Staten van Hollant op foodanigh Rapport een
fchetpe Refolutietegensmy, mijn Officier, Stad ende
Landt van Ce/iBéwrgè hebben gelieven te nemen niet
anders of mijne Stadt voor een azyl en fcbuylplaetfe
van Schelmen endegeweldigers was dienende , ende
datdaerom door'taf-hangen van Poorten , 't afwer-
pen van een gedeelte der Muy ren , een vryen toeganck
daeringemaecktbehoordeteworden, mitfgaders dat
my afgenomen moefte werden het Recht van vry ge-
ley, mijne Voorzaten van onherdenckelijcke Jaren
buyten Contradidiie van yemant gecompeteart heb-
bende , jac dat de geenige die op foodanige Afte in
tnijn gebiedt gekomen zijn fonder forme van Rech-
ten daetuytgehaelt foudémogen worden, als mede
dat ick gehouden foudc zijn mijnen DroiTard van fy-
nen dienft te deporteren,in mijne Stadt en Graeffchap
t'ontfetten, voor en al-cer my gebleecken , dat de
felve op 't arrivement van den voorfz Rapteur met de
gefeyde lufFrouw ende doorgaens daer nae, hem in
allesfchuldigh gemaeckt heeft, 'twelck mijnerach-
tens, ftryt tegens alle redelijckheyt ends Rechten : ge-
lijck alles breder blyckt uyt de Dedudie der Heeren
Gecommitteerden van de Provincie van
Gelderlandt,
om ter Vergaderingc van U Ho. Mog. over te leveren
ter handen doen ftellen , bekleet met verfcheyde no-
table Documenten , die ick feer gedienftelijckver-
foecke dat afgelefen cn ge-examineert mogen worden
tot mijne nodige en rechtmatige defenfie: Waer op
ick my beroepe, en wenfch u Ho. Mog. &c.

Ho. Mog. Heeren j getekent

Henrick Walraet,
Grove ven Waldeik.
aimoegen ien jo. Mem, en dm 9; Af ril 16Ö4.

t5

E,

Dienende tot ^αβφοαΐίβ vandecondintewekkez.yn
Excellentie dtn Hoogb-geboóren Heere
Henrick
Walraedt, Grave van Waldeck , Picrmont
ende Culenburgh, geiriz/eii
heeft'omrent de
faecke -van
Rapteur, 'i federt dat den/el-
ven fikere
Gerapieerde, up ^sGravenhage ver-
voert tot'Cuknhorgh gebracht heeft, gefchiet den
achtften ouden, en^wachtienden Martii nieu-
iven fiijl
feflien hondeit vier en feftigh.'- Waer
over de He. Ed. Mo^, Heeren Staten van Hol-
lant hebben gelieven te doleren ter Fergaderinge
van haer Ho. Mog. de Heeren Staten Generael
vati de Geünieerde Provimien, ende in te brengen
eenfcherpe Refolutie totnaedeelvan dengemelten
Heere Grave, mitfgaders dijj'elfs Drojfard, Stad
ende Lande van Cvlenhótgh.

t Π'■ ■'•ΊίΜ'

Μ klaerlijck aen tewjifen, dat fyne Excellentie
den Heere
Grave van Culenborgh in de fake van
den
Rapteur niet anders heeft gedaen, dan een
goedt Juflicier nae Landt-rechten behoort, ende een
Naebuyrig Heer tot hanthavinge van deJuftitie des
gerequireert zijnde gewoon is te doen.

Soo dient gepr^mitteert, dat den perfoon van den
Rap'eur ende't gunt by hen in '6. Gravenhage
àcn fi-
venden
ouden, en nieuwen ftyl feilien

hondert vier en feftigh> wefende maendag, was gepleegt
omtrent het fchaecken van de Gerapieerde, den Heere
Grave onbekent geweeft,
(àtnnegendenouàen , en
den
negentienden nieuwen-ftyl feiiien hondert vier en
feSiigh
wefende woenfdaeghs ) ten tyde als hy voor
Cuylenburgh gearri veert is.

Dat derhalven den felven in de Stadt niet heeft der-
ven komen fonder fich den
achtienden dijnfdagh alvoo-
rens door fyn dienaeraen tegeven,ende bekent te ma-
ken, dat hy met een aen hem by trouw be-
loften verbonden, uyt Hollant.was ontweken.

Dat fulcx niet aengenomen wefende op fyn bloot
feggen , den DroiTard van Cuyienborgh, door laft van
fyn Excellentie is afgegaen , om te vernemen of't fel-
ve was gefchiet met haer confent. !

Dat de.J ufFrou w verklaerde, ja, vo!gens rapport van
den voorfz Droflaerd, daer op haer toegeltaen is te
mogen komen in de Stadt.

Dat de jonge Lieden haer daer mede nietgenoegh-
faem houdende verfeeckert, desanderen daeghsden
negenden Maert ouden en den negentienden nieuwen
ftyl Woenfdaeghs Requeft hebben doen prefenteren
om te hebben vry geleyde.

Dat den Heere Grave fwarigheyt makende, daer op
te difponeren voor ende aleer men was verfeeckert,
van 't conient van de voorfz
JujfreuiiP, heeft gefonden
den Scholtus ende Secretaris van Cuylenburgh om
fulrx te vernemen, de welcke gerapporteerc hebben ,
dat de
"Juffrounu in 't gedaen verfoeck confenteerde en
ten dien fine het Requeft ondertekent hadde.

Dat des niet tegenftaende den Heere Grave de ver-
fochte Ade van vrygeley niet gegeven heeft, maer
alleen toegefien dat d^e voorfz jonge Lieden aldaer fou-
den mogen verblyven tot naeder ordre,

Dat ten felven dage aengekomen wefende Johan
vanRuytenburgh,
voorgevende, dat de gefeyde Juf-
frouw mttgcwck
en tegens haer danck door den Rap-
teur ende iyne Dienaers uyt Hollant was vervoert,met
verfoL'ck om haer te mogen fpreken,
dcHeerc Grave
dien avont ordre gegeven heeft, dat defe Juffrouw vaa
den Rapteur foude worden gefepareert.

Dat ingevolghe van dien des anderen daeghsden
tienden ende fwmtighften Aiaert, Donderdaeghs, de
gemelde
Juffrouw is Mleydt eerftelijck ten Huyfe van
lanneken Otten, ende daer nae tot Comelis Hoeveneer,
Schepen der Stadt Cuyienborgh, met laft om haer
perfoon wel te bewaren, ende den Rapteur geen acces
tot haer te geven.

Dat

O'

-ocr page 173-

S j^^ì e. η vàri Τ A E Ti

154'

η

1664. ' Dat-ten felvcn dagc toi CuyJenburgh aengckotncn

-- zijnde cerft denDienaer van den Pritice van Tarante

Ntcalaes genaenit,uyt<len raem van deVrinden van de
JuiFrouW i ende daer naomtrenti/f»uyren een Cou-
rier me: tw.eeopene Patenten van haer Ed. Gr. Mog.
de
Heeren Sraten ende van den Hove van Hollanc,fijn
Excellentie na overlefingh van de felve datelijck door
denScholtusden voorn. Rapteur heeft doen foecken
in de Herberge, alwaer de Waerdinnè haer Dochters
en Meyteenparigh aen de voorn. Scholtus feyden, dac
hy Rapteur met ly ne Dienaers al was vertrocken.

Waer ^op den Officier van Cuylenborgh ten fclven
dage ten
feve» uyreri 's ayonts, de felve lufïrouw, ten
overltaèn van den Rechteir ende Schepenen heeft doen
afvragen, of ly tegenshaer wil vervoert was, waer
op geantwoort dat z,y met haer goede wil ge-enleveert
ende mede gegaen is, waer,- van Copy e aen haer Ho.
Mog, overgefonden is.

'sAndérendaegs 'iijnde dè Keeren RaedsheerBj/xfw
ende dèn Fifcael van Hóllandt Mr.
Willem -van Stryen,
met Brieven van de Ed, Mog. Heeren Staten en 'tHof
van Hollandc gekomen > waer de tocftant van de fake
fooalsdiegefeydtwortin 's Gravenhage gepaflèert te
fijnbreedeverhaelc, foo heeft den Heere Grave den
voornoemden Rapteur, in iyn Herberghe wederom
doen foecken door den Scholtus. ι

En voorts in conformité van 't verfoeck by de Brief
by de Staten van Hollant in dato den
twintighflen Mar-
ti y?;7ii/0«, naebuyrlijck gedaen, deluiïrouw in vry-
heyt gefteltjcnde macht gegeven heeft om mee de felve
Heeren nae
Hóllandt te mogen gaen.

Ende de voorfz Heeren de gefeydelufFrouwdoen-
maels noch niet konnende difponeren om mede te
gaen, is de felve tenhuyfe van de Schepen Howiweir
gebleven, en foo naeuw bewaert, dat niemant vreerat
acces by haer gehad heeft.

Dat daer en tuffchen den Rapteur, hen geabufeert
hebbende, fonder fich op ftraet te laten fien, twee van
fyne Dienaers
Roelof Go^eynende Andrks Gou/artgC'
naemt, den twaelfde?i Maert oude en den twee en twin·
iighflen ràtnwea
flijl Saterdaeghs met vier paerden fijn
verbleven by
Teunis Stemenst woonende in 't Veerhuys
buyten de Stadt, doch fonder kennis van fyn Excel.

Dat de felve des volgenden dacghs ter inftantie van
de welgemelde Hollandfche Heeren, waer onder is ge-
weeft den Advocaet Fifcael Sirj-f» ) tot Kuylenborgh
in hechtenis geftclt zijn.

Dat de felve Heeren Staten van Hollandt, daer me-
de niet tevreden zijnde, maer Brieven hebben afge-
fonden, ende verfocht dat de meergemelde lufïrouiv
willig of onwilligh aen de CommiiTarifen van den Ho-
ve of hare Vrienden overgelevert foude werden.

Dat daer op de Heere Grave niet alleen de meerge-
melde lufFrou den Maert ouden endeden
'uierentwintighflen nieuwenftyl Maendaeghs aen de
Vrienden ter handen gcftelt,maer oock de twee gevan-
genen laten volgen heeft, onder een
Alle de non fraju-
dkando
by d'Heer Ad vocaet Fifcael voorn : getekent.

Ende voorts nae den ontfangh van dien ende die van
haer Ho. Mog. de Heeren Staten Generael daer op ge-
volght in dato den
vier entwintighSlen Marti de Keere
Grave ordre heeft gegeven om op te itellen een Atìe
waer by alle Ingefetenen der Stad ende Graeffchap Cu-
lenborg ftraffelijck verbooden den Rapteur ende fyne
Complicen te huyfen of tehooven oppcenevanA^-
fent guld .boven de arbitrale corredtie als gefchiet ende
gepubliceert is den fclven en daegs daer aen volgende.

Dat of wel men verhoopt hadde , dat de Hee-
ren Staten van Hollandt daer in contentement foude
hebben gelieven te nemen, nochtans buyten alle ver-
wachten is't gebeurt dat haer Ed. Gr, Mog. hebben af-
ghefonden een Miflive den ouden ende den

fes enttsintigBen Maert nieuwen ftyl Woenfdaeghs,
waer by verfochten de apprehenfie en overleveringe
van de genoemde Rapteur ende fyne Complicen, of
dat anderfints haer Ed. Mog niet fullen ruilen voor en
al eer aen den perfoon van den Heere
Greve, Stadt en
Graeffchap Kuylenborgh door een efclatant exempel
voor aldewereltheceflèft van haer opgenomen indi-
ghatié te^doen gevoelen , fonder haer daér .van door
eehige excufe, exceptie ofte verfchooninge tc laténdi-,
^
verteren i maer foo een extecrabcl Feyp,''indien het
niet inden perfoon van den Perpetrant:}· ten tninften<
in diegeenige die fich door fyne vcrJceérde-onduité.
dàer van als Faiiteur ende complice geftek heeft, tot
een eeuwige Memorie voor de Poftériteydy iulcx fieu:
geftraft ende gewroocken. 'M:: .f! ;1f. ; J ■:■

Dat den Heere Grave 't felve verfoeck niet konnen-;
de naekomen , ter oorfaeckc dat den Rapteur na dat
hy federc <l$n
twintiglien Maert als wanneer den Scol-
tus hem gèfocht ende niet gevonden heeft, heyme-
lijck hadde gelatiteert voor dato huytenikènniile of
toedoen van den Heere Grax'tf was gevlucht is te raede
geworden fich den
feventienden Maert oude en den fe-
ven enfipintighftcn
nieuwen ft. donderdaegs te beghe-
Ven na Nimwegen om aen de Heeren Staten- van
Gel-
derlandtùàiST op een Landt-dagh vergadert zijnde,
omftandelijck bekent te maecken wat omtrent de fake
van den Rapteur, geduyrende zijn verbiyfaldaer was
gepaflëert 't volgens 't verhael daer van gemaeckt,waer
van het dubbelt overgelevert,met vcrfoek dat haer Ed.
Mog. gelieven die voorfieninge te doen, dat foodanige
comminatie afgeweert mogen werden.

Dat de Herren Staten van Gelderlandt nae genomen
advys van het Hof Provinciael, aldaer hebben goedt
gevonden af te fenden Brieven acn haer Ho, Mog.
mitfgiders aen de Heeren Staten van Hollant,ten eyn-
de dat haer Ed. Mog. worden afgemaent om fodanige
fwarecomminatie te laten vaeren , ten opficht van de
gemelde Heere GriJM., deffelfs Stadt ende Graeffchap
Kuylenborgh,alfoo't felve een Leen is van 't Vorften-
domGelre, ende dat over't Territoir van dien Pro-
ces ongeuyttet is hangende;

Doch te vergeefs, alfooop 'tinftantelijckaenhou-
den van de Heeren Staten van Hollandt ( foeckendo
daer over reffentiment tegens den Heere Grave
quovis
modo
tetoonen) den fe^ienden Maert ouden en dea
fisentwintighfien nieuw. ft. ter Vergaderingc van haer
Ho, Mog. goedt gevonden was Patenten voor eenige
Compagnien te voet entepaert te laten depefcheren
na de Stadt ende Graeffchap Cuylenborg daer defelve
tot irreparable fchaden van de ingefetenen van dien als
noch fijn gelogeert, niet tegenftaende dat de Heeren
Gecommitteerde Raden van Gelderlandt verfochten
den
tmntigflen Maert ouden en den dertigBpi nicu. ft.
Zondaghdat alles mec ordentelijcke middelen van lu-
ftitie by geleyt ende geilecht foude mogen worden.

Ende Saette confidereren de fake foo gelegen fijndc
als boven ende breder by het overgeleyde Verhael ver-
haeidt is, dat daeruytblyckt haer circurnfpeft, dac
den Heere Grave geprocedeert heeft,om de
Gerapieer-
de
van den Rapteur te doen fepareren, onaengefiea
dat zy meermaels, jae oock gerichtelijck verklaerde
heeft, met haer confent vertrocken, ende acn hem
door belofte van trouw ge-enleveert te Zijn fonder
eenigh misnoegen by haer aenkomfte en verblyf tot
Culenburgh daer over te toonen, ten eynde om haer
in haer vrijheydt te ftellen, ende te leveren in handen
van here Vrunden t'fynertijd.

Mitfgaders dat de hoogh-gemelde Heere Grave
op de eerfte Miflive van de Heeren Staten en het Hef
van Hollandt i
door Brieven van haer Ho. Mog. ge-
fecondcerc
ia άΐΛο Aen tienden en elfden onàen enden
twintighfien en een entvintigfien nieuw. ft. des maents
Marti den Rapteur alomme door fijnen Scholtus doen
foecken heeft, ende op de
Pweede Miflive van de felve
hooge Collegien,gedateertden
dertiendencn veertien-
den
ouden en den drie en vier en twintighBen niew, ft.
deilèlven maents alle ingefetenen van fyn Stadt end?
Graeffchap
Kuylenburg op poene van 1000 gul, en ver»
derecorreftie arbitraci den Rapteur en fyne Compli-
cen te logeren en cc verfteken, verboden heeft. .|

Ende dienvolgens dat by het rapport vandeHeeréb
CommiiTarifen toe
Cnyleniurgh geweeft zijnde , de
Heere
Grave van Kuylenborgh te onrechte tc lafte ghc-
leydc worden de naevolgende Pointen, te weten :

I, Dat de Heere Grave op 'c arrivement van loha»
van Rnyttniurgh
binnen de voorfz Stadt geweeft dei

Woeni-


-ocr page 174-

ti<(Ja. Woenfdaeghïfiaemiddaeghs, geaccompagneert mee
'
' eenige Ruyters, voor gevende dat het wegh voeren
" " van de Gerapieerde met gewelt gefchied tcz'jn> niet
aenftonts ordre heeft geftck, om den Rapteur ende
fyne Complicen te doen verfekeren.

Aengemerckt dat lohan van Ruytenhorg geen bewys
van de gepretendeerde violentie by gebracht, en dat
de prefumptie uyt fyn bloote woorden ontftaen, wier-
de gedilueett door de contrarie verklaringe van de Juf-
frouw , dewelckeby Rcqueftc ten felven dage overge-
levert, verklaert hadde, met haer vryen wil uyt den
Hagezs zijn vertrocken , ende daer en boven weygerig
was de voorfz
Rnytenburgh, verfoeckende haer te fpre-
ken,tewoart te ftaen, volgens een fchrifcclijcke Aöe
vap haer hand hem toegefonden, ende Atteftatievan
den Notaris Gow^ewi, fonder hoedanige prefumptie
ende daer op gevolghde aenklachte den Heere
Grave,
buyten wiens Jurifdiótie het feyt was geperpetreert,
niet wel treden en tonden tot apprehenfie van een
perfoon , wiens conditie en comportement hem on-
bekestwas: aiföode Landt-rechten van Gelderland ,
ordonnerende,
dat de misdadigers fonder vervolgh-tìan
RechternHogen gevangen-worden,
ipreeclfen van ofen-
iare misdaden,
waer vo jr de gefeyde ontfchaeckinge
by den Rapteur geplecgt niet klaerder was blyckende,
fchoongenoomen dat de voorfz Kwj/iwiwrg^eenighe
Ruyters by hem was hebbende, dewyle 'tgezelfchap
van Ruyters van defe Staet in defe Provincie niemant
Rccht geeft.

Π.

Dat de Hcere Grave d'ordre tot de feparatic niet in
het werck heeft doen ftellen, immers niet effedtive in
'c werck geftelt is, als op des donderdaegs 'smorgens.

Aengemerckt dat vaft geftelt wefende dat lohan van
Ruytenhorgh
eerft tot Kuylenburg acngekomen is des
Woenfdaeghsnaerdemiddagh , ende datter tyd ver-
eyft wierde, om overdeflèlfsverfoeck tedelibereren
de Heere Grave met geen fatzoen geimputeert kan
worden , dat de voorfz ordre niet eerg^even, ofge-
cfFeflueert is, maer veel eer te verwonderen over de
groote voorforge,dewyle op het aengeven van een par-
ticulier Perfoon, de Heere Grave tot confcrvatie van
deeervande Juffrouw heeft gelieven te dragen, als
haer Vrunden tot Cuylenborgh gekomen zijnde, ver-
klaerd ende daer voor fijn Excel, bedanckt hebben.

III.

Dat den Heere Grave des Donderdaeghs 'smorgens
ten acht uyrcn gchoort hebbende 'tverfoeck van eenen
NicoÌaes, Koetzier van den Heere Prince van Tarante,
ende verftaen hebbende de Atrociteyt van 't
Crimen
Raptus
alsnoch geen ordre geftelt heeft,om den voorfz
Rapteur te verfeeckeren, maer alleen aen de iel ve op
'tHof komende heeft geweygcrt acces, ende verbo-
den in een huy.·! met de JufFrouwe te verbly ven.

Aengemarckt de voorfz NicoÌaes foo weynigh bewys
als
Ruytenburgh van de geallegeerde violentie in het
vervoeren van de Gerapieerde gepleeght, by bf achte,
fonder hoedanigh bewys de voorfz Heere Grave de
hant op den Rapteur niet Haen konde,door dien 't for-
faiö bewefen, of gerichtelijck aenklachte gedaen moet
worden, eer dat een Officier is gehouden te treden tot
apprehenfie van een perfoon, die van het een of ander
Crimen beruchtis, veelmin een Heer in wiens ge-
bied een vreemt perfoon, na voorgaende aengevinge,
gekomen is.

IV.

Dat den Hcere Grave na den ontfang van de opene
Patenten van den Staet, 't welck is geweeft des don-
derdaeghs 'smorgens ten tien uyren, zijnde den
fwin-
tigilen
Marti, alsnoch geen devoir gedaen heeft of goet
gevonden te laten doen» om den voorfz Rapteur te
laten apprehenderen, 't welck met de minfte moeyte
foude hebben konnen ge-efTedueert worden, indien
gefonden was na de Herberge van
Acgoude Leeuw , al-
waer den Rapteur tot des donderdaeghs 's middaeghs
toe geweeft is.

Aengemerckt dat in der daedt waer is dat de Heere
Grave naer ontfangh van defe opene Aöe of Patenten
geaddreflèert
adomnes Popuhs, mitfgaders de aenkom-
fte van den AdvocaetFifcael Wr^w; a!e CommifTaris 16

van 'tHof vanHollant, aenftontslaftgegevenhecfc _

aendenScholtusvanKuylenborgh omme den Rap-
teur in fyn Herberge tefoecken ende te nemen in
verfecckeringe, waer op door de Waerdinne geant-
woort is: dat den Rapteur met fyn Knecht veitrocken
waren , gelijckoock de Heere Grave meermaels nae-
derhandt flriételijck belaft heeft den Rapteur in ende
buyten de Stadt re foecken ende by alle middelen ende
weghen hem te apprehenderen, met laftomfichté
verfien met goéde luyden, welgcwapent, endeincas
van refiftentie, dat hy den felven Rapteur doodt of le-
vendigh foude geven, waer mede den Heere Grave
vermeynde te mogen volftaen, foo lange niet vorder
totftuyrvan dejuftitie van hem verfocht wierde, als
niet gefchiet, volgens verklaringe van den Scholtus ,
attefterende, dat hy alle 't gunt de Heeren Commif-
farifen van hem verfocht hebben aenftonts nagekomen
heeft, dewelcke als een vcreedt perfoon in 't ftuck van
fyn OiEcie volkomen geloof meriteert.

Dat den Heere Grave in plaets van aen de voorn.
Patenten foodanigh hy fchuldigh was te dcfereren,
beeft naer dato van den ontfangh van dien laten exer-
ceren lurifdiöie over de Pupille van denHovevan
Holhndtj mits dat desdonderdaegsavontstenhuyfe
daer zy gebracht was , heeft doen verhooren pp fekere
intergatorien , of oock was 'tgunt in de voorfz Patente
wierde gefeyt, mementlijck dar zy tegens haer wil en
danck met gewelt was wegh gevoert.

Aengemerckt dat het foo verre daer van daen is dat
het verhooren van de
Gerapieerde weghens de forme
van her gelibelleerde Rapt gefchiet isdoorkleynach-
tingevan deauthoriteyt van haer Ho. Mog ende vati
de Staten van Hollandt, dat 't felve is gedaen om defe
hoogc Collegien van deien Staet te informeren wac
eygentlijck van de faccke was, ende wat do vervoerde
jonghe Dochter daer van was gevoelende, op wiens
verfoeck byRequefte gedaen, de Heere
Grave hem
Rapteur permiilie om met haerindeStadtvan Kuy-
lenborgh te mogen komen, gegeven hadde, gelijck by
de refponfiven daer over aen de hooge Collegien den
t-waelfdenMmìonàca en àenfweeentwinti^ennìc-
wen ftyl afgefonden , bekent gemaeckt, ende over
fulcx niet anders by haer Ho. Mog. ende de Staten van
Hollandt op genomen is, uytwyïende de Brieven van
den
dertienéen en veertienden Marti ouden en den drie
en vier en twintighHen nieuwen ftyl refpedtive, alhoe-
wel daer by eenigh misnoegen getoont, dat om den
Rapteur en fyne Coniplicen te bekomen geen meer-
der devoiren aengewentzijn waer mede de drie illa-
tien in 't Rapport uyt fonderling verkeert prefuppooft
gemaeckt, komen te corrueren.

VI.

Dat den HeerGrave niet heeft geconfenteert dat de
voorfzjuftrouw aen den Advocaet Fifcael
Stryen by
den Hove van Hollandt om de felve afte eyffchen ex-
preffelijck afgefonden , gelevert foude worden, als
onder conditie, dat fulcx met hare vryen wille ende
fonder force foude moeten gefchieden, daer nochtans
fyn Excelentie hadde behooren teconfidereren , dat
de felve wefende een Pupille geen confent noch wille
en hadden, maer notoire ftont onder de opficht ende
gezach van den HoVe.

Aengemerckt dat het verblyf van de Gerapieerde
nas deaenkomfte van den voornoemden Fifcael niet
foo feer is gcfchiedt door ordre van den Heer
Grave,
als wel door't goet vinden van den Heere Raedtsheer
Rixen haer Oom ende Momboir, dewelcke merc-
kende dat zy ongenegen was met hem nae HsZ'eW/ te
g»en, vrywllligh in het aenhooren van verfcheyde per-
foonen verklaert, dat hy fynNichte voornoemt te-
gens haer danck niet wilde wegh voeren, maergere-
folveert haer in bewaerder hant tot Kuyienborgh te
laten verbly ven tot de overkomfte van haerMoeye
ende andere naedere Vrunden, die over fouden ko-
komen , om haer te difponcren, waer mede
de twee
illatien uyt 'tfelve verblyf by 't rapport aen getogen als
in
Frafuppofto non vero gefondeert komen te celïeren.

Dat.

cn OORDOG. 'tVier^en-'veernghfleBoecL· 155


-ocr page 175-

S A Κ E Ν van S TìA E Τ

VII.

Dat nae deaenkomfte van den voornoemden Fif-
cael ende den ontfangh van de Brieven van haer Ed.
Gr. Mog. en 'c fchryvens van den voorfz Hove by de
Hecre Gravt als noch geen devoir endc middelen van
*t fluycen van Poorten, huys-foeckinge, trommel-
flach, publicatie of andere, zijn aangewent, om den
«tf/i/far te bekomen, niet tegenftaende dat feerappa-
rentis, dat fijn Excellentie moet hebben gheweten >
ten minften hadden behooren te dencken dat de voor-
noemden Rapteur noch binnen
Cuyknhorg was.

Aengemerckt dat den Heere Grave aenftonts nae de
aenkomfte van den gemelten Fifcael ende Receptie
van de Brieven den voorfz fynen Scholtus ontboden,
ende den felven gelaft hadde den Rapteur eerft in fyn
iJerberge ende daer nae op alle andere plaetfen in en
buyten de Stadt te foecken, met dcfen toedoen, dat
incasvanRefiftentiSjhygewapentVolckgebruycken ; Rapteur ende twee van fyne Complicen des nachts te
ende hemlevendigh of doot leveren foude, volgens
i vooren heymclijck uydt de Stadt waren ontweecken,
brede atteftatien van den Scholtus boven aengetogen , dcwelcke nochtans fulcx is gefchiet buyten kenniflej ja

tegens wille van fyn Excell. als hier uyt evident dat de
fleutelen van de Poorten > waer door den Rapteur is

verfoeck by de Heeren Commiffkrifen van Hollandt
doenmaels niet is gefchiet, nemaer by nader Brieven
van haer Ho. Mog. van den
veertienden Maert ouden,
en den vier en twiHtighfien nieuwen ftyl, waer op de
Publicatie by klockflagh den
vyftienden ouden, en den
•Dyfentmintighflennieuyftniiy^ is gefchiet vermogens
d'Ade daer van zijnde.

Vin.

Dat het doen fepareren van de Gerapieerde meer is
gedaen/jru/eywiz als inder daet omdeconjunétietuf-
ichen haer en den voornoemden Rapteur te beletten.

Aengemerckt dat de feparatie is gedaen voor den
ontfang van de opcne Patenten over-gelevert des don-
derdaeghs 's morgens ten
tien uyren , met foodanighe
voorzorge, dat emme de luffrouw niet by dendagh
tc brengen over de ftraet de felve is gebracht in ftilheyt
in een Huys gelegen achter haer Herbergh den
Gouden
Leeuw
, ende daer nae des avonts toe Schepen Hoeven
tuer
verre van daer woonende , wiens Dochters ge-
duyrigh by haer geweeft zijn, ioo dat niemant vreemts
by haer gekoomen is, ende den Rapteur hebbende ge-
focht haer te fpreken alleen, des donderdaeghs avonts
aengefeydt is te moeten vertrecken alsgefchiet, van
hoedanige goede zorge den Raedts heer K/wi»,Vooght
van de voorfz
Jtiffrou , goede kennifle hebbende,
heeft fyn Excellentie, mitfgaders den voorfz
Hoeve-
xaer
foo mondelingh als gefchriftelijck bedanckt voor
het fatfoenelijck onthaci aldacr door fyn Nicht ontfan-
gen, waer mede alle bedencken dien aengaende wegh
genomen wort.

IX.

Dat den Heer Grave nae de overkomfte van de
Heeren
Goes cndeFanniusj Commiflatifen van den
Hove van Hollandt, tot Cuylenborgh zijnde geweeft
Maendagh naermiddagh den
een en twintighBen Marti
en nae der felver gedane verfoeck ende inftantie ten
eyndc by fyn Excellentie fonder dilay alle mogelijcke
devoiren mochten worden aengewent, om den Rap-
teur ende fijne verdere Complicen te bekomen, niet
tegenftaende het gantfch ferieus (chryvens van haer
Ed. Gr.Mog, van den
tn^. Martiοτρ den felven tijd hem
behandight, doenmaels oock noch den geheeien nacht
daer aen, ende een groot gedeelte van de voormiddag
des dingidags heefc laten elaberen eerder eenige de-
ligentie tot het bekomen vin de voorfz perfoonen is
gedaen , als na de tweede propofitie ende klachte daer
overby de felvé tegens den Heer Grave gedaen.

Aengemerckt de fake foodanigh gelegen is, dat de
Heere Grave hebbende des daeghs te bevoorens aen de
Vrienden ter handen geflslt de Gerapieerde, ende aen
den Advocaet Fifcael laten volgen de twee Dienaers
van den Rapteur in'tVeerhuys met vier Paerden ge-
apprehendeert, onder belofte van te fullen uytbrengen
KXiABede nonprejudicandoj mitfgaders voort ordre
gevende aen fynen Schokus van de voorfz Rapteur» in
ende buyten de Stadt Cuylenborgh, ende in cas van

waer mede den Hecre Grave konde volftaen,totter tyd
toe dat hy verfocht wierde verder te gaen
cum Judex

nonteneatur officiumfuum impartiri nifirogatus\\Q&d».ai% { ontkomen van de Portier fijn afgevordert doorfeker

Edelman la Chavaleriegtmcmii onder pretext van in
de drift te willen gaen wandelen als andere Hovelin-
gen doen,endc dat de geenige, dewelcke den Rapteur
wegh geholpen hebben, fulcx wel wetende, voor al ge-
recommandeert hebben, dat men de Poorten wat facht
ofte ftil foude toetrecken, dat men 't op 't Hof niet en
foude gewacr worden of hooren op hoedanige wyfe
alle Heeren door domeftycke perfoonen, met de mis-
dadigeis uyt een verkeerde barmhertigheyt of anders
colluderende foude konnen worden geabufcert, jae
oock andere geabufeert zijn, foo volght dat met geen
fchyn van redenen gefuftineertkan worden,dat d'Heer
Grave is verdacht van
fupine negUgentie ende lat'iffima
endc dat fijn Excell. fichdaer door fchuldigh ge-
maecktheeft, aendeftraffe, dewelcke nae Regenten
tegens de Fauteurs ende Recepteurs van foodanige fa-
meufeDelinquantenisgeftatueert, ende dat vervol-
gens haer Ed. Gr.Mog. redenen fouden hebben de
Stadt van Cuylenborgh te ontnemen, of ten minften
prefererende gratie voor rigeur, haer te laten conten-
teren met de Poorten en Muyren van de felve Stad te
vellen ende raferen, de ophalende Bruggen vaft te ma-
ken of anders met fteenen te vervullen om een onver-
hindert acces binnen de Stad t'allentyden tehtbben,
en de fake ter Generalitey t fodanig worde gederigeert,
dat den Heer Grave overgeve geen vrygeley meer te
geven aen eenighe Capitale Delinquantcn, malicieufe
Bancqueroutiers ende diergelijcke, mitfgaders dat fyn
Excel: denDroflird van Cuylenborgh van fynDroft:
ende Stadthouderfchap deportere ende 't Graeffchap
ontzegge,als oock alle de gene die in 't verbergen van
den Rapteur eenigfints fchuldigh zijn, als de Heeren
Prefident ende Raden van 't
HofFrovinciaelvanHol-
landt by feker advys aen de Staten den ap. Maert over-
gelevert , hebben verftaen, en de Heeren Staten van
Hollant ten deele hebben gelieven te volgen , by haer
Ed. Gr. Mog. rcfolutie ter Generaiiteyt in gebracht.

Aengemerckt dat het notoire Adten van diligentie
zijnj foo veel aengaet de Perfoon van
àcgerapieerde.

Dat de Heer Grave eer dat men wift wie of van wat
conditie de
lujfrou was, op de Requefte by haer gepre-
fenteerc ten fine van w^^e/iy niet heeft gedifponeert
fonder al voorens door de
Scholtus en Secretaris van Cu-
/fwior^ te hebben doen afvragen , of het haer hanten
wille was, ende gereclameertzijnde ja, het verfoeck
niet heeft toegeftaen, maer alleen aengefien dat fy bin;·
nen
Culenburgh verbleven.

Dat op de loopendc geruchten ,van dat de luffr. roet
gewclt was vervoert,aenftonts ordre is gegeven, de fel-
ve van den
Rapteur te fepareren,en fulx eer dat de brie-
ven van
hHofva» Hollant, waer by den toeftant van 't
gepleegdeRapt omftandeHjkverhaelt,waren gekomen.

Dat de lui&ou eerft is gebracht ineen Huys achter

hare

156

regenweer of doot of levendig te brengen, vermeynt

^ , ge--'"^'

negen was te doen j dar tot handthavinge van de lufti-
tie ende obfêrvatie van goede Policyen konde dienen,
gelijck fijn Excellenciedaer vanopenbaerJijck betuygc
heeft by de Brieven aen haer Ho, Mog. mitfgaders aen
haer Ed. Gr. Mog. de Heeren Staten ende de Heereri
Raden van 't
Hef van Holland gsichxcvea , immers tot:
der tyd toe dat yetwes vorder verfocht wort, 't welck
gefchiet zijnde by de naerdere Brieven van haer Hoog
Mog. in dato den
-vier· en twintighne» Marti, ioo heefc
de IHeer Grave in conformité van den voorflagh, daer
by gefchiedt > aenftonts ordre gegeven om de Adle van
publicatie te doen op ftellen, ende de felve des anderen
dacgs 'smorgens ter behoorlijcke plaetfe laten af-leieti'i
waer en tufiTchen of wel naerderhant bevonden dat den

daer mede genoegfaem getoont tc hebben, dathyhec
feyt van den Rapteur ten hoogften'dfetefteerde, én fféi-' --

-ocr page 176-

en ο ο R L ο G Η. V Vier-e^-veemghfle Eoeck. 15 7

\66di '^®'·® ï^srberge gelegen, om niet by dage dc ftraten te
moeten pafleren.

■----IV.

Dat desDonderdaeghs avonts de felve isgelogeert
tenhuyfevan CöTOf//i Hi7fW)Mir·. Schepen der Stadt
Culenbog verre van hacr «rfte Herberge gelegen.

Datdefclve aldacr fatfoenlijck onthaelt ende getrac-
teert isj dat de Vrunden hem daer over foo mondeling
akfchrifcelijck hebben bedanckt.

Dat de felve foo naeu is bewaert, dat zy den Rapteur
niet heeft konnen alleen fpreken of volgen, als zy aen
verfcheyde Perfoonen verklaert heeft genegen fijnde
te willen doen.

VII.

Dat %y ongenegen viiefunde met haer Vrinden nae
Hollant te gaen eerft met fachtighey t en daer na gerich-
telijck is toe gehouden om alle commotie voor te ko-
men.

VIII.

Dat de felve daer door is gefleldt in volkomen vrij-
heytende verbleven tot dat zy van haer Moeye en an-
dere Vrienden afgehaeltis 'twelck voor genoegfaem
devoir opgenomen moet worden j fchoongenomen
de gemeldc luffrou door indudie ofte anders contrarie
verklaringegedaen hadde ofte noch mochre komen te
doen :
quit non eSi ver/pmtlt compulfam in urbe qua cU ·
ram dignitatem.fe habere fratendebat cum potuerit jus
fublkum invocare ér adire abqueta Fotefiate Praditum
j»/ utique vim eampgtiprohihuijjet.

En fo veel aengaet de Procedure tegen den Rapteur
dewelcke haer uyt 's Gravenhage vervoert heeft.

I.

Dat den Heere Grave op de bloote geruchten van
de geweldige ontvoeringe dc Gerapieerde van hem
heeft doen fepareren.

II.

Dat de felve Heere Grave aen den Rapteur het Ac-
ces tot de voorfz Juffrouw niet tegenftaendc die daer
tegens gedane Proteilatie heeft qntfeyt.

III.

Dat den Heere Grave nae den ontfangh van de ope-
ne Brieven van haer Ed.Gr.Mog. de Hecren Staten
van Hollandt met de Brieven van haer Ko. Mog. gc-
fecundeert de voornoemde Raptiur in fijn Herberge
door den Scholtus heeft doen foecken, met laft om fijn
perfoon te nemen in apprehenfie.

IV.

Dat daer op geantwoort zijnde dat den Rapteur en
fijne Dienaers waren vprtrocken , den Heere Grave
»en den voorfz Scholtus laft gegeven heeft, dat hy den
felven in ende buyten de Stadt Cuylenburgh ibude
foecken, ende in cas van refiftentie gewapent volck
mede'te nemen, om hem levende of doot te bekomen,
fonder dat hetlaeft van fijn Excellentie door de cerile
Hecren Commiflarifen is verfocht.

V.

Dat den Heere Grave twee van de Dienaers van den
Raptear in het Veerhuys aengehaelt wefende, aen de
Advocaet Fifcael van Holland, onder een A£te
de non
prajudicando
overgelevert heeft, onaengefien dat by
informatie gebleedcen, dat defe Dienaers onlanghs in
dienft van den Rapteur gekomen waren , en niet fcec-
ker was dat zy perfede kenniflc van het dcflein van
den Rapteur gehad hebben.

"·■·■■ VI. J'i

Dat de felve Heere Grave na de receptie van de na-
<lere Brieven van de voorgemelde-hoogc GoHegien
van defe Stadt, in conformité'van ihet verfobck daer
bygedaen, heeft laten doen puWicatic ende'illé-fijne
Ingezetenen verboden déhUaptèur te logeren of te
verbergen, op pffi'ne van
duyfent gulden, ende verdere
corrcüiearbitrairè. j vh" · -ua.-M

. vil -^li'-.'V sb : .,»·β3»=ίΛ

'·■ Dat de Hefere Grave by ^ fijne ireiponfive aen haer
Ho.Mog.mitfgaders aen deHcejrenStatCA ea't Hof
» V. Deel.

/

van Hollandt afgefonden, het forfait van den Rapteur 1664..

ten hoogften mede heeft gedetefteert, _Ζ

VIII.

Dat de Heere Grave alles heeft doen eflfeftueren,
wat by Brieven ende door de Heeren Commiflarifen
uyt Hollant aen hem afgefonden, van tijd tot tijd tot
ftuyr van deluftitienabuyrlijcker wijfe verfocht is,
fonder eenige diflïmulatie ofte conniventie te gebruy-
ken, als fyn Excellentie by Graeffelijckc Parole in
plaets van Eede voor defen geprefcnteet heeft, cndc
alfnoch prefenteert te verklaren.

Doorwelcke endeandere Adten van devoir wegh-
genomen worden, alle teeckenen waer uyt de Heeren
Commiflirifen foecken te colligeren dat de hoogh-
gemelde Heere Grave aen 't verfoeck ende begheettc
van defen Staet ontrent de fake van den Rtpteur «de
de Gerapieerde geduyrende haer verblijf tot Culen-
borgh nietgenoegh gedefereert cndc 't gelibellccrde
Rwt by hem begaen gefavorifeert heeft.

Sondcr dat tot naedccl van den Heere Grave kan
ftrecken dat nae de aenkomfte van de voorfz Hec-
ren Commiflarifen den Rapteur tot Kuylenborgh ge-
weeil ende ge- evadeert is , om dat
't ielve is gefchiet by
nacht buyten weten J ja in weerwil van fijn Excellen-
tieals boven aengewefen , endedacrom niet kan aen-
gefien worden voor het gunt by andere perfoonen,
uytcompaflie ofte anderfints omtrent het verileeckcn
ende verbergen van den Ripttur is ondernomen, om
dat na de coufttime,van defe en andere nabuyrige Pro-
vintien de Officieren niet konnen verdacht of befpro-
ken worden wegens omiffie in het ftuck van haerfundtie
begaen,ten zy dat do felve konnen worden overtuyght,
yetwes tegen Lants-rechtcn uyt arglift, bedrog of beet-
iuchtgepleeght te hebben
cum Megifiratus alias princi-
paliter convenire, ^ in per tem formalem, ut prahici la·
quuHter, capi nonpoffit.

Veel min den Heer van een vryeplaets, in wiens

febiedt eenige mifdadigere ontvlucht zijn , als dewclc-
e nabuyrlijckcr wyfe verfocht zij nde om misdadigers
te nemen in vcrfekcringc,ende over te fenden kan vol-
ftaen metfoodanigeaöcn van devoir, als hy vermeent
tot voorftant vandejuftitie en voldoeninge vao't ce-
dane verfoeck te dienen, dewyle dengerequireer<fcn
Heer niet befproocken of bofprongen kan worden,
ten zy den felven de mifdadigers weygert te ftraffèn of
om geftraft te worden over te fenden.

Niet doende dar den Heere Grave ten aenfien van
eenige notable Percelen in't Graeffchap Kuylenborg
gelegen een Vafalis van deProvintie van Hollandt 9
vermits uyt de Brieven, dewelcke aen haer Ho. Mog.
mitfgaders aen de Heeren Staten ende Hove Provin-
ciael van Hollandt fijn gefcbrcven oogenfchynlijck
blijcktjdat de Heere Grave het forfait van denRapteur
met haer ten uytterften verfoeyt ende alles wat van
hem verfocht is om dc voorfz Rapteur en fijne Com-
plicen in handen te bekomen gcdaen heeft, waer cn
boven van een Vafal niet werde vereyft nae Leen-
rechten , didterende dat ter faecke van vctweyghkerde
Juftitie den Leenman alleen convenibel is
quilufii,
dam Dominifacere noluerit.

Ende daer omtrent defefaeckc ^ by den Heere Gra-
ve weynigh weecken te bevoorens uyt Duy tflindt naer
Culenborghafgefackt zijnde, door onkundighcyt van
de Regeringe van defen Staet yets geomitteert mochte
welen, 't welck de Heeren Staten van Hollant voor
een kleynachtinge van haer authoriteyt gelieven te ne-
men , tegensd'intentie van de hooghghmeldc Heeie
Grave, dewelcke fich van alle natbedenckcn dien-
aengaende met hoogc woorden prefenteert te verex-
cuferen. Soo verhoopt men nochtans, dat haer Ho.
Mog.alles overwogen hebbende, foo verre niet Tul-
len treden als d'indignatie endseruytontftsnefcber-
pe Refolutie van haer Ed. Groot Mog. is gaende, of
dat boven dcexcefli ve fchade dewelcke de Ingezete-
nen des G/aefichsps Culenborgh door de luquartic-
ringh van vcele Compagnien geleden hebben, en als
noch komen te lijden, de Poonen of Muyren der Stad
Kuylenburgh ter neder gevcltfullenwerdcni tòt een
droevig fchoufpel voorde poftcriteyt dewelke de Stad
φ ^ 'gedc-


-ocr page 177-

l66±. gedeformeert ende'c Gnéfrchnp van Kuylenborgge-

__ ruinecrc falficn om hccforfait van cen ios.gefel, de

welcke daer toe met fijne Complicen retrait genomen
heeft om wacr te maken de oude Speuke
Hepodi :
Sape luit Pofulus fwms 'Rapterts iniqui·

't Weick sJs al te rigoreus ende in defe Provinciën
een exempel buyteu exempel zijnde, men vertroutby
haerHo, Mog. de Staten Generaci
nietge-effeöueert
niaer in tegendeel alle mogeiijcke middelen fullen aan-
wenden > om de Heeren Staten van Hollandt van haer
hart voornemen te verfetten,ende met de Heeren Ge-
committeerden van Gelderiant te komen in conferen-
tie, α m de differeiiten tegens den Heere Grave opge-
nomen j by accom modatie af te doen.

€>ni öcgeïijcfiöf iit ber faïte fai iclt Sire bp frtten «n

Sententie,, gegeven op het intmntment -van Brieven
vanVarélon, geimpetreertnodende de ontfcbakin-
ge van een jonge Dochter.
Vorders inhoudende dat den Officier, inivierfijurif-
ditlie dat het deliB geperpetreert is, fjmneyjch
om te hebben Adjudicatie Civile
is mtfeydt. In
date dcniy Jtdii vijf tien hondert vyftien.

IN der fake hangende voor den Hove van HoUant,
tuiTcheii Gerrit vm Racphoril, Harman lavfz, "jacob
•vnnrier Baan, la7i Cornelijk., Klacs Bowwenjz^tn Sy-
mon Κίαοβ.
Impetranrcn , van iekereBrieven van re-
millie van date de Maendt vaniunii
vijfiien hondcrt
t-waeif,
ter een re ; en Pieter Je Grebber en Ivjfrou Alyt
■va» Tetrndejy» Hnysvrouwe.
Heer WUlem-ve» Boshuy,
Jen 1 Bai/liuvj van Rhyniand, de Procureur Generael
en
Mr. Gerrit van Mye , B^illiurD van iVaJfeBaer^ Gedaeg-
dens,fer andere ryde ; de vooriz Impetranten propo-
nerende en feggende, hoe dat op den p^«/i»daghin
ScptemhtTvyfiienhondertnegen devoorfz Gerrit ven
HaaphorSl·,
uyc groote liefde en affcóHe die hy hadde tot
de Dochter van Pieter
de Grebter, genaemt lujfrouv
Catkariva ,
vergefelichapt met de voorfz vier andere
impetranten, hem vervordert heeftgehadt te komen
op een Wagen , des morgens vroegh van Katwyck tot
ontrent het Huys
van Paephorfl, daer hy wifte dat de
voorfz
Pieter de Grebher tazi fijn Huysvrou en Doch-
ter ryden fouden met een Waghen om teKerckete
gaen ,ende Hoogh-Mifìretehooren in de Kercke van
Waflenaer > en hebben hen vervordert aldaerP/>/fri/i
Grebber,fìjn Huysvroüween Dochter te verwachten,
m et bpgefette lagen by hen hebbende tweegefpannen
Bogen met gefchutte daèr op, en me: Pylen en andere
Wapenen, foo verre dat fy Impetranten vernemende
haerluyder komfte,hebben aen de Wagen van de voor-
noemde Pieter gciprorigenjroepende flaet en fchietjen
de voorfz
Juffrou Catharina, die een jonge Maegt was
van i/eri/V» jaren krachtèlijck engeweldelijck van die
Wagen uytde/choot van haren Vader genomen, en
hier tegens haren danck en wille en oock van Vader en
Moeder fornelijckeii geworpen, op haerluyder Wa-
gen , en niet tegenfìaende dar 7.y haer Vader en Moe-
der roipende , met kracht en gewelt haer gebracht tot
Sa^lfen, aldacr de vooriz SymonKlaefiìMes wel weten-
de , opgewacht heeft met een Schuy tje, en heeft d'Ira -
petianten met die Dochter cerftonr over 'twater gefet,
en hebbende alioo de voorfz Impetranten die Dochter
terftont^evoertengeleyt in deProchie van
Leymity.
dcM, alther fy wel te vrederi fijnde, hadde in haren ey-
gen eii vryen wille, op den felven avont, in prefentie
van veclè Luyden van die cure met den voorfz
Gerr/t
fpraeck gehouden i en hem binnen korte dagen daer
naiibOCK by haren vryen wiUeenconienC getrdut, en
eti Jiebben alfùo te ramen endeiighdelijck geleeft
en by een gebleven, föo tbt Utrecht > Guiénburgh, en
elders, in nare affairen, den tyd van
vier of vyfmacn ·
den, binnen wekken tyt de voorfz Procureur Gene-
raci ter denunciatie en klachte van den voorfzP;«w
de Grebbe^ en fijn Huysvrouwc,van den voorfe Hove >
op eü, tegens den voerfz Hove, op en tegens de voorfz

Β

e|

158

Impetranten verkregen heeft gehad, eerft een MancJe- lÓlJi I
ment Crimine] op poene van banne en confifcatievan — '
goederen , en na noch een ander
aerde en vierde j waer
of de voorfz fmpetr. geadverteertzijnde, zijn fugityf
geworden, foo dat de voorfz Dochter was by haer Ou-
ders gereyft om die peys van haer en haren Man te ma-
ken , en vordere Proceduren te beletten : maer aldaer
fijnde heeft by toedoen van haer Ouders, de voorfz
Procedurengeapprobeertgehad, en heeft devoorfz
Procureur Generael by diverfe diflàulten foo verre ge-
procedeert gehad, als dat op den
eerβe>ί Martio vyftien
hondert negen
na fchry ven van defen Hove, de voorfz
Impetranten gebannen zijngeweeft, uyc dc Landen
vanHollantjZeelanten Vrieflant,&c. tot eeuwigen
dage op hare goederen verklaert verbeurt engeconfif-
queert tegen onfen genadigen Heere. Ter caufe van
welcke banne fy hen geabfenteert hadden uyt die voor-
fchreve Landen nietteminomeenighe hare affairen
hadde hem tot diverfche Honden gevonden gehad bin-
nen de voorfz Landen , op hare avontuyren, en onder
anderen de voorfz Gew'i yerftaen hebbende dat fyn
Moeder feer kranck was, is gefeten op een Paert, heb-
bende een geladen en gefpannen boogh, en alfoo ge-
reden binnen ie^i/i», aldaer hy fijn luff'rou Moeder
doot vant, en dat hoorende trad daer Zy begraven was
en gelefen hebbende fijn devotie, is wedergereden uyc
de Landen, fonder, yemant te mifdoen. Oock mede
foo hadde de voorfz GimV uyf defperatie van dathy
zij η lufïrou niet hebben mochte, diverfe dreygemen-
ten gedaen gehad, by fchry ven, foo anderfints fonder
nochtans yet vorder te misdoen, na 't welck de voorfz
Dochter overdacht hebbende, datfe de voorfz Gwii
haren Man , uyt haer eygen wille en vry confent ghe-
trout hadde, en dattet haer Man blyvenmofte, was
wederom over veel Maenden by hem gekomen, en
hadden met malkanderen vriendelijck geleeft. En om
peys met fijnder Huysvrou wen Ouders teverkrygen,
en voor hem en fijne voorfz Complicen, remiflic en
gratie van onfen G, H. te verkrijgen hadde hy de felve
Ouders doen biddcn,door de paffien onfes lieven Hee-
re , hem de voorfz mifdaet te willen vergeven, prefen-
terende tot dien eynde alle behoorlïjcke ootmoet en
beterniiTe te doen, hem mogelijck lijnde, enalfoode
voorfz Ouders daer toe niet wilden verftaen, waren de
voofz Impetranten klachtigh geweeft aen onfen G, H.
en hadden verkregen de voorfz Brieven van Remiflïe,
daer by den voorfz Ban weder-roepen en te niette ge-
daen was, en hen geremitteert, vergeven en quyc ge-
fchouwen, de voorfz Schaeck, kracht en gewelt meC
al datter uyt fpruyt, en nae ge volgt is, mitfgaders alle
boeten en breucken corporei en crimineel, en voorts
gereftitueert tot hare goede fame en natne, en rot dia
voorfz Landen van Hollandt, Zeelandt en Vrieflaut,
fatisfadie als vooren gedaen,den voorizP/'e/er
de Greb'
heren
fijn Huys vrouwe, of dat niet gefchiec en ware
alleenlijck behoudelijck datzy 'toock
teghens fyner
Genaden beteren fouden. Civilijck nae gelegentheydt
van de mifdaet en waerde van hwe goederen, tcrorr
donnantie, taxie en arbitrage van den voorfz Hove,
die de kenniOè van dien gecommitteert wert, met een
claufule dat devoorfz Impetranten binnen
ieyden,
niet fouden mogen gaen, keeren nocb converferen tot
der tijd toe dat de voorfz, Brieven van Remiflïe geinte-
fineert fouden zijn, en dat zy volkomen fouden hebi
ben al 't gene dat by den voorfz Hove dies aengaende
geordonneert engearbitreertfoudezijn, op de veri
beurte van't beneficie van haerlieder gratie. Welcke
Brieven van Remiifie de voorfz Impetranten gepre-
fenteert hebben gehad, defen Hove en geobtineert
Mandament, daer by de voorfz Gedaeghdensgedagh-
vaert zij η ge weell,tot fekeren dage j ten wekken dage
de vobrfzimpetranten concludeerden ten fine dat de
voorfz brieven van remiffie geinterineert fouden fijn j
na haer forme en inhoude,mAkendeeyfch van koilen.

Tegen welcken ey fch de vootizPieter de Qrebber en
fijn Huysvrou antwoorde enfcyde: dat wel te prefur
meren was dat de voorfz
Raefhorii geen liefde noch
afièiüe tot haerlieder Dochter gehad en heeft, wanthy
die aöytfijn dagen jnqndeUng gefprok^n h«dde,n i^sttp

.7 min»

S A κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 178-

en geweldt gedaen te hebben : maer ontkenden dat
haerlieder Dochter, gebracht wefende tot
Leymuyden,
wel te vredcn was, in der manieren alfood'lmpetran-
ten dat voorftellende zijn , immers ter contrarie ;
wantzyaldaer zijnde ) heeft de voorfz met

haeralfoogaleeftj dathyhaer teraerde geworpen en
met'er daet verkracht, gevioleert engefchent
heeft, fo dat zy wert roepende kracht en geweicjen om
dat men 't niet hooren foude, hebben die andere Im-
petranten oock geroepen, gekreten en gefongen :
Sey-
denvoorts,
dat dc voorfzKrfe/^ior/alfooftuyrlijcken
met haer Dochter geleeft en ibo onderhouden heeft,
binnen de eerfte
vier of -pjf/maenden, dat zy noch
troeft noch genuchte met hem gehad heeft,maer heeft
haer foo veel met rigeur en bedwangh gebracht, dat zy
met haer heeft moeten trecken tor Utrecht in de Buyr-
kerck, aidaer zy heeft moeten feggen al dat hy wilde
gefeyt hebben , en alfo met haer geleeft voor en na dat
zy niet een doeck op haer hooft en hadde, noch een
dagelijcx Kleet aen haer lijf, foo dat zy haer open fien ·
de, was weder gekomen na Hollani tot haer Vader en
JVIoedershuys, die haer vriendelijqk ontfingen. Sey-
den voorts dat de Impetr. en byfonder de voorfz
Raep-
horH
tot diverfche ilonden, in contemptien en ver-
fmaetheyt van de luftitie, en in fpyt v^n haer Gedaeg-
den geweeft zijn, nae den Ban, loo tot
Leyden, foo tot
Waffenaer, en ontrent de lurifdiEiieruan Rhyrilant, drey-
gende hare dienaers : immers heeft de
voorÏïRaepior/i
federt dat hy geb»nnen was, gegaen cn geilaen binnen
■Leyden en gelogeert ten huyfe van eenen Priefter, ry-
dende binnen der Stede op 'c Ys j cn dat erger is heeft
<dickwils by ontyde en by dage geconverfeert en gefre-
quentcert gehad,over de deure vanden voorfz Gedaeg-
den, ten huyfe van eenen genuemc
Scherzetti, als rechts
hier ben lek, hier ila ick, wat wilt ghy daer toe doen ;
zeyden voorts dat zy ontkennen dat haer Dochter van
den voorfz
Raephoril· vertogen was om te verwinnen
voor hem en d'andere gratie en peys, en om de Proce-
duyren van den Procureur Generael te beletten : maer
rer contrarie was van hem vertogen om die groote on-
fluynaigheyten leetdat hy haerbctoonende was,en om
die Proceduyren te helpen brengen ten eynde, ve/foe-
kende aen hare Ouders dickwiis en menigwerven, dat
2y de fake wilden vervolgen met luftitie, nemende tot
haren voordeelé,de confeflïe van den voorfz
Raephorfi,
bekennende dat hy boven den Ban met een gefpannen
Boge binnen
Leyden gekomen, maer ontkennende dat
hy van daer getogen is als hy fyn devotie gedaen hadde
op fyn Moeders Graf, want ter contrarie hy aldaerof
daer ontrent
h\esf v/titTvintig weken ofte meerjry.den*
de en komende tot
Leyden en heeft met de andere Irn-
petranten 't geheel quirtier van
Waffenaer in vreefe ge-
houden, dreygendedagdijcx de Dienaers vande voorfz
Gedaegden. Seydt voorts dat haerlieder Dochter wel
begeerde by haér Otiders te bly ven : maer alfo fy jong
was foo was zy gefeduceert entoegemaeckt, by, eenige
tripper,door infortiiatie van den voorfz
Raepho,rfl, dat
zy achter gegaen is,en was alioo gevVorpen op een Wa-
gen en by hem gebracht,feyden voorts dat zy goede re-
denen en oorfaecke gehad haddealfulcken leelijck feyt
■" op 'sHeeren ftrate gedaen, niet te willen vergeven, en
te meer dat d'impetranten en oock de felfde
Raephorfi
niet verdient en hadde aen den Gedaegden, dat men
hen gratie doen foudcn, overmits de groote fpijt die fy
henluyden boven 't principael feyt gedaen hebben,ko-
mende en gaende dagelijcx voorby henluyden deure,
fchryvende brieven daer by de voorfz Raf/'ée^hei)
heeft doen verftaiui, dat hy'tfèyt -ioude vergeven ea
hem in grafie aen nemen of hy foude Vader en Moe-
der doot flaen, cn dreygcndehenliedcr Dienaers, gc-
lijck vooren gefeyt is ; en concludeerden mitfdicn^at
de voorfz Brieven van Remiflic ùs fub ea obreftyf,^&x·
klaert foude fijn negeen en van oawaerdenjcn datoyer
de I rapetrant Recht én luftitie gedaen fpude werden,
aenroepende daer toe de ProcureurGencrael, makende j
cyfch van koften. Den Procureur Generael,mede Ge-
daeg4e,cn hom voegende mét (Ic vtwrfzP/f/f r dt 9rtl>i ]
dat de felve verklaert fouden zijn te wefen, niet interi-
nabel j maerdat de voorfz Impetranten gecondem-
neert fouden zijn verbcuit te hebben haren lyvenen
gerecht te worden met den fwacrde,en alle hare goede-
ren verklaertgeconfifqueert totprofijte vanonfenG.
Heere, en ofdie voorfz Brieven van RemilTieeenig-
fintsbevonden wordeinterinabel, 'twelckneen, dat
de voorfz Impetranten gecondemneerc fullen zijn die
gefeyde exceflen onfenG, Heere te beteren, civilijc-
ken en profijtelijcken. Endelijck dat zy fullen en ko-
men voor den voorfz Hove in linne klederen, bloots
hoofts, bervoets, biddende den
Voorfz Hove in den
name van onfen G. Heere, om vergiffenis ; en voorts
fonderen op 't Autaer van Sinte Yvo in de C«pelle al-
hier op 't Kof drie eeuwige Miflen, en noch geven fe-
kere Glafen, waerdigtot tien ponden grooten Vlaems
toe, in de groote Zale van den voorfz Hove, en pro-
fijtelijck metter fomme van
tweeduyfent Philipsguld.
of andere tot arbitrage van den voorlz Hove.

cn ο ο R L O G Η. ν Vier^tn-'veertighfie BoecL \ 5 9

i(ì6d, min",'namen toe haren voordeel de confeiTje van Ira- ifir en fijne Huysvrouwejcòncluderendeinfgelijcx tot 1664,.
^ petranten, dacrbyzy bekennende vüorfzforlTe,kracht ySi enoiiri/>i/e vandeyoorfz BrievenvanRemiflie,en

I

Tegens welcke antwoorde de voorfz Impetranten
repliceerden en feyden, dat
fy perfifteerden by haeren
eyfchen conclufie aidaer gedaen en genomen, ont-
kennende die feyten hun prejudicabel wefende. En de
voorfz Gedaegde, voor haerduplyckein/gelijcx per-
fiflerende by hare antwoorde en conclufie aidaer geno-
men , met meer redenen en middelen by eicks van dc
voorfi partyen daer toe geallegeert, waerop zygeor-
donneert waren te fchryven by feyten contrarie, heeft
oock de voorfz
Baillum va» Waffenaer ge-excipieert te-
gens den eyfch van de Impetr. feegende : dat de Heere
van Waffenaer, als te leen houdende van onfen G. H.
deHeerlijckheytvani^iï^ew. methooge, middeJe
en iage Jurifdiöien in poflèifie is, omme die criminele
aidaer delinquerende,by hem ofte fyne Beillum te doen
inftitueren ofte haren deüóten te remittereniCriminele
faken incivil te muteren nae fijne gelicfte, en alfoo 'c
voorfz feyt by d'Impetr. geperpetreert is binnen de lu-
rifdiilie van Waffenaer, foo zijn zy hem fubjedge-
wordepj omme aidaer gecorrigeert te worden en te ly-
den Sententie als mannen over hen wyfcn fouden. Hec
welck fy al te famen verf wegen hebben, in hare remif-
fie, en indien zy 't felve te kennen gegeven hadden en
foude onfe G. H. hem dieniet verleent hebben, Want
onfen G. H. niet en meent by die Remiffie te nemen
't Recht van fijn VaffaJIen en hare lurifdidlie, byfyn
Voorfaten en hem den felven verleent. Én

concludeerde infgelijcx dat de voorfz Brieven van re-
miffie
tàs fith^noìreptyf, verklaert ibuden zijnjnegeen
en van onwaerden en dat de Impetr, gerenvoyeert foui
den fij η voor
Bailtuvi en Mannen van Waffenaer, om ai-
daer oVer henlieden luftitie gedaen te werden, alfoo
'ibehooren foude, en of die iriwi» va» remise eenig.
fints interinabel beyoodeo worden, 'twelk neen^dat dc
boeten en breucken toegewefen fouden zijn,de voorn,
Heere van Waffenaet makende eyfch van koften,

Tegens welke exceptie degicfeyde Impetr. antwoor-
den en feyden .· dat hen van geenen noode en was, in 'c
interineren van de ghemeldeBrieven vaa remiffie»
onfe G. H. te kennen te geven, van de lurifdidie van
den
Heere vanWaffenaer en fyne Vafallen, want onfen
G. H. in poffeflie is,remi(fien te geven, alle ooderfaten
van fijne G. Landen, cn fonderlinge van
HoUant, Zee-
Ìant
en Vrieflant, niet tegenftaende dat de felve onder-
zaten fijn van fijne Gen .Vafallen jen isalfulcx bydefen
Hove in gelijcke fake geintcrineert, een Remiffie van
Ïieter van Jlfhen verkregen van een nedcrflag by hem
gepeφetreert binnen de luriidiöic van den Heere van
Bredenrede, niet tegenflaende dat de Heer van Brtden-
rede
daer tegen excipieerde ,als hier gedaen wert,eerft
voort aengaende de civile weringe dat hem 'tfel ve niec
aen en gaet, en ftellen daer of, de Heere
vmWaffinaer
tegen den Procureur Generael, en concludeerde mits
dien dat r^eAerende d'exccptie dc gemelde Brieven
vanRemiuie ^einterineerc foódenzijn, mits doende
de civile beceringe aen den gene die 'tHof ordonneren
fai. En de Procureur Generael voor intireftvgn onfen
G.H.feydci i^at tmfe G. R als fouvcrain Heere en

<0 1 ■ Pïinfs


-ocr page 179-

Princc van defe Landen, hebbende Regalia alleen,

- geeft remiffien en abfoJutien van delidten en byfonder

van enorme deliéten als dit is, en is daer of in pofleflie,
«n is in't fel ve dickwils »» /W/We
contraiiSiono geappro-
beert geweeft, feggende foo veel meer, dat indien de
Heere van
Wafenaer naerftigh hadde geweeft corredlie
en luftitie over de Impetrantcn te doen, foude 't iel ve
wel hebben mogen doen, alfoo veel tijts binnen de Ju-
lifdidtie van WaiTenaer onthouden hadde. Maer col-
luderende, en meenende te beletten die Juftitie, ver-
vordert hem nu uytindidtie van eenige, defe onrede-
lijckheydt teeyflchen en alfoo te willen ufurperen de
Hoogheyt van onfen G. H. en concluderende mitfdien
dat den voornoemden Bailliuw foo hy^ procedeert,ont-
feyt fai zijn fijne condufie,maerfal die fake alhier bly-
ven en gedecideert worden, en die amende civile ko-
men tot profyte van onfen G. H,

Tegens welcke replycke dc voorfz Bailliuw duplice-
iende en feyde > dat aengaende d ie fake van
Pieter van
yilphen
was res inter alios aHa en perfifteerde voort by
fijne antwoorde en conclufie aldaer ghenomen ,· ont-
kennende in 't generael alle die feyten hem prej udicia-
bel wefende, met meer andere middelen en redenen
by elcks van de voorfz parthyen daer toe geallegeert :
Waer op fy infgelijcx geordonneert waren te fchry ven
by feyten contrarie. En waren de voorfz Impetranten
geflaeckt van der gevangeniflè op looffeniiTe die fy ge-
daen hebben, tot vermaninge van den Hove weder
inne te komen op de verbeurte van hunlieder remlffie.
En hebben achtervolgende den voorfz appointemente
gegeven tulTchen Impetranten ter eenre zyde
Pieter de
ier 1 en fyne Ruysvrouwe j en de Procureur Generael Ge-
daeghden ter andere, de felve parthyen gedient van
Schrifturen geaccordeerten gedient van refponfiven,
cn is aen bey de zyden in der faecke enquefte gedaen ,
gerenuncieert van produdlie, gedient van reprochien
en falvatien en geconcludecrt in rechte, en verfocht
ben recht daer op gedaen te werden. En ftaende den
gameiden Appoindlemente, gegeven tuffchen de Im-
petranten en de Procureur Generael ter eenre ; en de
Bailliuw van WaiTenaer Gedaeghde ter andere zyde:
hebben de Impetranten gedient van Schrifturen. En
alfoo den
Procureur Generael van de BatUiuw van Wajfe-
itaer
nae veel dilaycn by hem daer toe gehadt, ver-
klaerde dat zy;iiet meer enwiftente doen ; Soo was
hy verfteecken van Schrifturen, van de Impetranten
gehouden voor geaccordeert en bekent, en de voorfz
Bailliuw verfteken van refponfiven en verklaert, dat de
Impetranten hare ftucken overlegghen fouden, om
recht daer op gedaen te werden alfoo 't behooren fou-
de,'twelck alfoo gedaen it geweeft, en heeft deghe-
noemde Procureur Generael oock fyn Debath met de
conclufie ondcrgeleydt. Na alle 't welck de voorfz
Gerr'tt van Rae^nrfi principael Impetrant, hem niet
genoegh betrouwende op de gefey de Brieven van Re-
miffie, heeft anderwerven met breder fpecificatie van
onfen G.H. ter groote bede van de
Hertoge wanVea·
dome, Ambajfadeur van Vranckryck. alhier in den Hage
wefende, verkregen gehad vorder RemiflJe en Par-
don in date der Maent van Junio leftleden, die hy den
voorfz Hove geprefenteert heeft, om alfoo met min-
der difficulteytte geraecken tot interinement van de
voorfzcerfte Brieven van Remiilie.

't Voorfz Hof met rype deliberatie van Rade door-
gefien en overwogen hebbende alle 't gecne dat tot de-
ler materie dienende was, in den name en van wegen
óesPrineevanSpanpet/i Ertzhertoge van Oeflenrijck >
Grave van HaUant, Zeelant en Vrieflant
, éfC- rejefteert
de exceptie by den voorfz
BaiBiuii>vaitWa£enaer, foo
hy procedeert gepioponeert cn condemneert den fel-
ven
Bailliuw van WajUënaerAn de koften by den voorii
Impetranten in defe inftantie ghedaen, ter taxatie en
moderatie van den gemelden Hove, en doende voorts
ten principalen en gehad regard, fonderlinge op de ge-
noemde Brieven van Pardon, en belofte van onfe G. '
H. by den voorfz
Raephorfi geimpetreert, initfgàders
op de antwoorde by
den Bailltuw van'Rhyniandt dm
Deurvaerder
in 't doen van't exploit gegeven» -heeft dc ■
voprfi Brieven vaoReroiffiegeintcrpouecit
cb gein»

i6o

terineert, mits defen nae hare forme en inhoude, be-
houdens dat de voorfz
Gerrit van Raiphorfi, Jacob van
der Batn, Klaes Bowwenfr.
en sy>»on Klaefa gehouden
worden, toekomende Maendagh eerft komende, voor
de Noen voor den voorfz Hove elcks van hen in linne
klederen, bloots hoofts, met een barnendekaerfe van
een pont Was in haer hant, en te bidden den voorfz
Hove in den name van onfen G. H. om ver^ffenifTe ,
en dat gedaen zijnde voort te brengen in de Capelle al-
hier op't Hof , voordat HeyligwaerdigeSacrament;
en fullen infgelijcx gehouden wefen, hen te vinden op
Sondagh daer nae volgende binnen der Stede Leyden j
te gaen ten tien uyren voor de Noen in Sinte Pieters
Kerck, in linne klederen, bloots hoofts met een bran-
dende kaerfe als boven, in haei handen, en te biddeii
dùvooiCz Pieter de Greééer en fijne Huysvrouwe in-
dien't hem gelieft daer byte wefen of anders in hare
Name den Commandeur van de felve Kercke, in pre-
fentie van alle die daer by fullen wefen, om vergiffe-
nilTe, en dar gedaen te brengen die voorfz kcerfe voor
den Heyligen waerdigen Sacramentaldaer,enfal voort
den voorfz gehouden werden te betalen aen

handen van de Kerckmeefters VAnWajfenaer, binnen
een maent, die forame van
kondert Philips guldens,die
binnen een half jaer daer na by henge-cmployeert ful-
len worden tot een Glas, met het Wapen van onfen
G. H. binnen de Kerckc van
Wafenaer,Μ^λχ 't voorfz
feyt gefchiet is, daer inne gefchreven fai ftaen defe na-
volgende woorden:
Oit Glas ts alhier doen matchen uyt
coTidtmnatie van den Hove va» HoUandt, hy Gerrit va»
Raepherft, in beteringe van de Vrouwe-fihaeck hy hem ge-
daen',
en foo wanneer 't Glas minder kofte dande
voorfz fomme, fai by de Kerckmeefters aldaer binnen
een Maent daernage-employeert werden tot renten
omme't voorfz glas ten eeuwigen dage daer mede te
onderhouden ; cn fai noch gehouden wefen te betalen
onfen G.H. voor civile beteringe binnen een Maent
eerft komende, te weten de
νοοήζGerrit vanRae^'
horH,
de fomme van hondert Philips gulden, èn van de
voorizdrie andere Impetranten deiomm^vmvyftigb
Philips gulden, en dat in handen van den Rentmeefter
van deexploiften ,die daer of gehouden wert Reecke-
ninge, bewijs en reliqua te doen. Van alle 't welcke te
voldoen in die manieren voorfz dc voorn: Impetran-
ten gehouden fullen wefenjgoede verfekertheyt te ftel-
len aleer fy uytden
Bage fcheyden fullen; en impo-
neert 'tfelve Hfl/mits defen den voorn:
Pieter de Greb-
herenfijn HuysvrouTpe, den BaiUiuw van Wafenaer, den
BailliuTP van R^nlandt, den Procureur Generael,
en alle
andere J uilidcren, Officieren, Dienaren en Onderfa-
tenonsG.H. een ef«ip/£Ìi en fwygen, hen-

luyden, cn elcks van ben, beveelcnde dat fy dc voorn;
wVr Impetranten, hier tegen woord igh, ajlenden in-
houde van dien doen en laten ruftelijck en vredejijck
genieten engehruycken, fonder hen ecnigh beletfel, hin-
der ofte moeyenifle daer inne tedoen ter contraile,en
condemneert den felven
Gerrit van Raephorfl in do
koften, by den voorn:
Pieter de Grehher en fijne Huys-
vrouwe in defe inftantie gedaen, ter taxatie en mode-
ratie van den voorn : Hove, compenferende de koften
by henluyden tegen de andere Impetranten gedaen,
om redenen den voorfz Hove daer toe porrende. En .
MooHarmanlanfrenlanComelifi. by haren Procu-
reur ontboden fijnde » om te komen en Sententie te
hooren, niet gecompareert fijn, en den Hove, van
haeroverlyden niet deughdelij eken gcbleecken is, fuL-
Jen de voorfz Gedacghden , indien't hen belieft, de
felve mogen anderwerf doen roepen, om te compare-
ren in Perfoon en Sententie te hooren op de verbeurte
van haer Remiffic, of indien fy inlevende lijve niet
fijn jde Weduwe en Erfgenamen van de voorn:
Har-
man
en Jan omme tegens de felye te procederen a|s na
Rechten behooren fai.
ASum den vijftienden lulg
vijftien hondert vijftien.

^ntoatnianiew Vonnofeïe örtsfl^ öetacltïe
tejicnuiit^ftöoïafnöc: ι

Δ Ltoo RvelofGoldefiede, oud omtrent de tmntighji-^
rCH, EcbogrtightotQ/A»^)iri[i& /,jegenwoòrdigh
·· ' gevao;;

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 180-

cn ο ο κ L ο G Η. ν Vier-en-veenighfie BoecL 161

.g, gevangen van den Hove van Hollandt, voor den fel-
* ven Hove buyten pijne en banden van yzeren bekent
heeft j dat hy hem op den
fevenitn der voorlede maenc
Macrt, door beftellingh vaneen Maeckelaer tot Am-
fterdam aen den Rapieur hebbende verhuyrt, endeop
Dingidagh 'e morgens daeraen van A mfterdam alhier
in den Hage zijnde gekomen > op ordre van den voor-
noemden Rapceur is gaen logeren In de Herberge Be-
zuyden het Bofch alhier j daer de
Groene ■wandelingh
uyt hanght > dat Vrydacghs daeraen aldaer mede is ge-
komen de voorn: Rapteur met noch twee andere per-
Ibonen, daer van de eene genaemt wierde
Vollenhove >
ende de andere Spinel·, dat hy gevangen alleen gebruykt
isgeweeft om op de paerden te paflen, zijnde des
avonts aldaer mede gekomen eenen genaemt Ïeyt.

Dat des naemiddaghs 's avondts den Rapteur hem
gevangen by hem roepende, jegens hem gevangen ge-
feght beeft ;
Wy fullenyemant uyt den Hage gaen halen,
ghy moet ons getnu-welyck iy iieea i
'twelck hy gevan-
gen aen genomen heeft te doen ; dat foo als hy n»e den
Hage foudegaen, den Rapteur aen hem gevangen een
Piftool heeft gegheven, feggende dat hy daer mede
moeftc afweren j die hem Rapteur 't fel ve wilden be-
letten jende daer op foudefchieten, als hy hemfulcx
foude commanderen ; ende dat hy de Deure van het
Huys ) daer zy de Perfoon fouden uythalen, foo als de
felve daer buyten/oude zijn j foude moeten toe-trec-
ken ende toe houden.

Dat de Knecht van den Rapteur genaemt Veyt haer
door het Voorhout heefi: gebracht omtrent de Huy fin-
ge , daer uyt N: N: is gerapieert, dat den Rapteur
hem gevangen aldaer gekomen zijnde ontrent de huy-
fmge, daer de luffrouw is uyt gchaelt, hem belaften -
de aldaer te bly ven j en af te weren die hem Rapteur
daer inne wilde beletten) en dat hy gevangen de luf-
frou uyt den huyfegeftootcn ofte getrocken lijnde, de
deure van hetfelve huys, volgens de voorverhaelde
laft,toegetrocken ende eenigen tijd doch nietlanghe
toegehouden heeft; latende defelve los foo als den
Rapteur met de luffiou omtrent de Wagen was, als
wanneer hy gevangen met den voornoemden Rapteur
ende andere Complicen te gelijck naedeRij-paerden
zij η geloopen, fonder dat hy het Piftool oyt van onder
fijnRockje, daer hy hethadde, van daen heeft ghe-
trocken.

Dat hy gevangen de luffÏOu foo als zy tegeni haer
danck op de Wagen wierde gedragen, tot verfcheyde
malen heeft hooren roepen enfchreuwen, fonder ey-
gentlijck te weten, wat zy geroepen heeft ; dat foo dra
als de luffrou op de Wagen was, de Voerman meteen
feergrootefnelbeyt is voort-gereden , fittende i^/Zra-
hove binnen in de Wagen by de lufFrou, en eenen an-
deren
Goafereen Wael, die dtn Rapteur op dien fel-
ven dagh in fijn dienft hadde genomen, voor in de Wa-
gen by de Voerman, ende dat den Rapteur,
Spittel.
Feyt,
ende hy gevangen terftont nae de Ry-paerden,
ftaende daer dicht by een klcyn ftraetje, zijnde geloo-
pen, daer op zijn getreen, dat den Rapteur en 5/wW/
fomtytsvoorenfomtijtsterzyden de Wagen hebben
gereden, ende hy gevangen en
Feyt achter de Wagen,
hebbende hy gevangen boven het Piftool noch een
Carabyn aen deSadel van fijn Paertgehadt.

Datdejuffrouondertuflchen feer riep enfchreeu-
de,dat den Rapteur in plaets van
Vollenhove op de Wa-
;en Zijndegaen fitten, hy de felve als doen niet meer
leeft hooren fchreeuwen, maer wel dat de felve ge-
zuchten gejammert heeft.

Dat zy aen de Herberge aen den hoogen Rhyndijck
by Alphen, daer het Wapen van Utrecht uythangt,
zijndegekomen ,de Juffrou van de Wagen,en met de
Waerdinne in Huys is gegaen ; dat zy aldaer eert wey-
nighzijndegeweeft, enden Rapteur, foo als hjr by
haer wilde gaen, de deure toe vindende, gelaft heeft,
dat men die foude openen, ofdathy daer door foude
Ichieten.

Als wanneer de Jui&ou weder uyt die Huyfinghe is
gekomen, en al fuchtende op een Rol-wagentje men-
de aldaer op den hoogen Dijck ofte Sant-padt, heb-
bende twee Paerden, d'cenvoord'anderegefpanncn,

is geklommen, fittende achter haer op het voorfz Rol- j ββ^

wagentje de voornoemde Vollenhove, ende dat het fel- ___

ve Wagentje terftont voort rijdende,dan hy gevangen,
dan de voornoemde Wael daer achter aen fijngeloo-
pen, om het felve op te houden dat het niet om en
quam te vallen, tot zy eyndelijck op de Vaert by Uy-
trecht zijn gekomen, alwaer
Zy met het vragen tje ende
depaerden fijn gegaen in de Pont, ende aen deover-
zydegekomen zijnde metdejuffrou, de voornoemde
Rapteur,
Vollenhove en Feytziin overgetreden in een
kleyn Schuytje, waer mede zy gezeylc zijn nee Kuy-
lenborgh ; en nae dai zy ondertuflchen daer inne een
weynigh hadden gegeten, mtt het felve aengeleydc
hebben, ende opgetreden zijn aen het Veer-huys by
Kuylenburg, zijnde
Spinelende de Wael met de paer-
den te Lande derwaerts mede gekomen , dat hy om-
trent eenuyre aldaer zijnde,
Spinel onderentuflchen
in de Stadt
is geweeft, ende dat aldoen dc Juffer, de
voornoemde
Rapteur ende Vollenhove, met haer drien
met een Koetswagen in de Stadt fijn gereden, ende dat
Sp'melen Feyt daer op terftont te voet zijn gevolght,
werdendehy Gevangen en de ifiri/ totbewaringe van
de Paerden gelatcnin het Veerhuys, tot dat zy aldaer
geapprehendeert, ende op deVooφcorte vandefen
Hove gebracht ; Alle 'twelcke
Zijnde faecken van feer
quaden en gevaerlijcken gevolge, die in een Land van
luftitie niet
en konnen vyerden geleden , maer ande-
ren ten
exempel ten hooghften ftraef baer zijn j

ZooiPti dat'tvoorfz Hof met rijpe deliberatie van
Raden doorgefien en overwogen hebbende alle 't ge-
ne ter materie dienende is: docndeRcchc inden na-
me ende van wegen de hooge Ovcrigheyt en GracfFe-
lijckheydt van Hollandt, Zeelandten VricYlandt,den
voorfz Gevangen gecondemneert heeft , ende con-
demneert hem mits defen, gebracht te werden daer
men gewoon is Criminele Senten tie te doen, ende al-
daer met de koorde geftraft te werden, datter de doot
nae volght ; ende verklaerdt alle fijoe Goederen ten
jrofijte van de hooge Overigheyt ende Graeffblijck-
leyt van Hollant geconfifqueert. Aftum by de Hee-
renendeMeefters, Prefident,
Frederick

van Dorp. Heere van Maesdam; Aelbrecht Nierop ^
Adriaen
Pììotj Heere van Bennebroeck ; Willem Goes,
PieterOciers, CornelisFannius,
ende lohan van den
Hofiaert.
Raedtsluyden voor den Hove van Hollant,
ende gepronuncieert den
dertienden Mey fefiien hondert
vier en jefligh.

'p irniijl

Sloot

inbt

^Rititif-

iaii&lrfie

SJte.

€5111 iöcbatcïiotum tot öe .ïBib&fïantfcSce; be
©ij^-^CbmirafïMcppelfcfticefüan Ken vierden ^n-
guflihctboisnibeilouinael. JIKgnmcfiiingf) i^niet
te bccftalrn aliejS toat alöacc aepaffccct / raaer alleen
te fiellcn ejcmipci^ fcuijfe / in toat maniere men alDaec
pjoccbeecbe traenAlgiers; c«i#btaDttot©paiitöft>=
benbe be marttiflfie aenocenfenbe jöonacejien bon

Vranckrijck, Spangien, Italien, Portugael, ja Enge-
landt cnbebéfenStaet: 5ii/feBl)icfi/ jjjnbe niattcew
^tab : ijebbedbe jjeen |)ulp ban ben <i5?ooten iCuccfi/
jianocljteïanbetoarrt^ be^ïrabier^ ( in'tgemeenbp
b'onfe genaemt LaribuiTen,een ongebonbentaolclt) tot
bpant ötbbenbe ; imec tegen Ban toetben afaenomen/
bjat fc§abe ïtonbe boen / en toat macftt fionbe fjebben
en geb?UpcBen Bet fitjcft ban Engelant,SchotIant ende
Yerlandt, al^ gft toilbf Sacil op bie taJijfe.

DenyJ/JiwIulii metgoet weder de wintN.N. W.
aengaende, fagen regen de middaghcen Schip N. W,
verre van ons,daer wy aenftontsjacht op maeckten,en
by komende, was een groot Engelfch Schip van Lon-
den uytgevaren, komende van Alicanten, de wil nae
Medina hebbende: feyde, goede tijdingh, endealles
goets uyt Engelandt hadden ; cnick, dat wy van Al-
giers quamen > cn met haer den Oorlog aenge vangen >
na dat wy onfen Conful van daer aen boord hadden go-
kregen· Van herafcheydende, hebben Krijgs-raedt
gehouden, en goet gevonden, alfoo
drie Schepen vaa
mijnEfquadrc ten cynde haervidluaille vanbroodt,
olie, water, ende andere nootwendigheden niet wel
waren voorfien, na Majorca te licentieren, om eenige
behoeften te bekomen, ende dan haer op 't fpoedigfte
© 5 weder


-ocr page 181-

lóó^t. wederom by de Vlagge foude begeven. Den veertien'
__den
dito is den Vys-Admirael deRuyter, Comman-
deur
de Wilt i en Capitcyn Hendrick Adriaenfi,, om-
trent de Caep
St. Martin by ons gekomen, feggende,
geen Ρί-Λ^ίβ hadden konnen krygen, cn derhalven
van Alicanten was vertrocken , ende verftaende dat
die van Valentia my met mijne byliebbendeScliepen ,
foo favorabel hadden ontfangen, oock vriendelijck
getradteert ende bejegent, is hy des avonts derwaerts
geieyk. Den
negentienden dito 'savonts is de Vys-Ad-
mititïdeRuyter met fijn Efquadre omtrent de Caep
St. Martyn by ons gekomen, ende fonder de Opper-
hoofden te vergaderen of vorder refolutie te nemen
voortgezeylt, en wy hem volgende, zijn denei»ew
/B)/«ii£/?i»ditoindeBaey van Alicanten gearriveert,
alwaer de Opperhoofden ende Krijgsraed te famen ge-
roepen, heefeden Vys-Admirael gefeyd hoe dat hy een
Brief van de refpeftive Collegien ter Admiraliteyc van
Amfterdam in dato den
fes entwintighSìenl\i\\ìhzdàQ
ontfangen, menticmacckende van de toeftant van de
EngelfcheNatie, met waerfchouwinge wel te fullen
vigileren en haer niette veel betrouwen, ende fpeciael
op de defleinen van den Engelfchen Vijs-Admirael
Lawfoa wel te fullen letten, met fijn Eiquadre tot Ca-
dix leggende om fchoon te maecken j 't welck by de
Opperhoofden aengemerckt is, volgens de ordre en
't aenfchryvens van 't gemelde Collegie,by den Krijgs-
«edt goet gevonden met ons Gros geconjungeertnae
Mallaga tezeylen , ende de Koopvaerders zeyl-rede
leggende onder de befchermingh te nemen, ende al-
daernaeder ordre van haer Ho. Mog. te mogen vin-
den, omonsnaeconilitutie des tijtstotnaerichtinge
te konnen dienen ; 'savonts zijn wy volgens den in-
houdt van defe refolutie, de gereed zijnde Koopvaer-
ders onder oniebefcherminge nemende, 'tzeyl ghe-
gaen ; den
fwee en tviintighflen dito hebben de Capi-
teynen van 's Landts Vloote van mijn Efquadre ons
verfpreyt tot meerder beveyling van de Middelantfche
Zee tegens de Barbarifche Rovers. Den
-vier en twin-
twintighjien
dito fagen v/y vier Schepen, opwelcke
jachtgemaeckt hebbende, zijn Zynaer ons toegeko-
men ; het
eeriie een Engelfch Schip, bettipeedeeen
Haraborger, ende de andere twee van Hoorn, weicke
ens veel Brieven medebrachte, foo uyt Hollandt als
van Cadix gefonden, waer in wy befpeurden diverfche
confideratie wegens den toeftandt van de Engelfche,
verftaende de groote en boven-ordinaris Equipage van
onfenStaet, waer van wy met groot verlangen , nae-
der feeckerheydt by u Ho. Mog. fullen. in 't gemoet
iien. Den
vyfe» tiuintighiienen fes en tmntighfien fijn
wy door contrarie wint, ende oock door 't flecht zey-
Jen der Koopvaerdy-fchepen weynigh geavanceert;
den
feven en t-mintighften kreghen wy een Ooflelijcke
wint, maer veranderlijck 'smiddagsftil, ende 'savonts
de wint contrarie als vooren. Maendagh den
achten
wintcontrary als vooren met weynigh
avance, fagen de Vijs-Admirael
de Ruyter met fijn Ef-
quadre voor ons uyt W. N. W. naedemael onderwy-
len een vreemt Schip in 't geficht gekregen najagende,
zijn wy van malkanderen geraeckt, cn hebben ons
door de geduerende contrarie
wint Dijnfdagh, Woenf
dagh caàe Donderdagh,
tuffchen de Barbarifche ende
ChriftenKuftenkruyflende onthouden. Vrydag den
eerfien Auguftizijn nae middernacht by Caep de Mol
by den Vijs-Admirael de Ruyter ten Ancker gekomen.
Maendagh den
vierden onfe Schepen van water wel
voorficn, zijn met ons Gros voor de Stadt gezeylt, op
hoope aldaer eenige Brieven te ontfangen, welck niet
gefchiedende,heeft de
Ruyter de volle Krijgf-raet doen
vcrgaderen,by welcke als vooren refolutie op Saterdag
den
tweeden defer genomen, is goet gevonden met ons
Gros nae Cadix tezeylen, alle gereede Koopvaerdy-
fchepen tot foo verre te conduiferen.. ' ,

jfetijfeiir OElefftntftcpt ban öc tcoentoiojbiae 5>cöffpsS-
macDt laatöt bau ùe ^Hömicaliteptcn bfcfoifit sijnöc / bu

AMet'" öunflefïeit Öcn feften Husulïi :

©atöpie cefpEctibeConegieiitef^bmttaHtetitbc
^φφεη cgfo^trcttiùe onbec &eboii;noemt)e3^[oote/

1 62

ί

albeccptsi opört «cfïQfojbonncfrïieiïcnDibou^optie lög
Brevertiene, CIIÖC barC tiae beo? Goerée acfonilcn/
möcöieDaei; &ρ«οφ bErtoacfitïuirtDni/ allctaacm
QebictiiaillefctoEbjeefi boo| ben tijD ban drieB3aEn=
ben / enbebatbaccinBecnisÖ Örtnunlie bffcctfouöe
tüOiöen scbonbtn.

5&an foDÖaccï^o.M^Dfl. foubm fldffben Qocbtte
binben bat be boojf? ^clirpfn boo? lanflcc tijDt foiibcn
tnortfti tofcben gfbtctuaiilcfci / foo nioelien bccbacljt
Sijnopbefiantemibbeien bacc upt be boo?f5 Cfbirtua=
ïtecinge enbe ftet langer in bienfl ijonben ban bc boojfj
©loote foube itonnen luojbe» Jjecballcn / cube bac
baec toe ni tijbt^ mocljte toerben tipt - gefcöjrbtn cene
ttoeeöeeictcaojbinaci^Petttie ober be tcfpfctibe JDjo^
binden gepiopojtioneect nae ben tpbt bat be boojfs
©loote / iangec ai^ be boo?f5 drie .faàaenben in birn|i
foube tt)o;bengeI)ouben enbe geconttnueett ; bpout=
fientenifle ban 'ttoelcfte beboo?f5 ^cijepcn pbecten
epnbe fijne 33ict«aiïle ?!jnbe / fouben ftoinen in tc bal=
len/ aï^ bp be Collegien tee Wbmiralitept tot bet felbcc
continuatie geen niibbelen in boojcaebt sijnbe.

Ulengaenbe be SUbbpsS - g[acï)ten ofte «Dalioot^/ bie
ban becefpertibe Collegien tecSïbmimlitept berfocDt
toacen/ omalbaernietaf enbeaen te jtplen begeoj=
bonneecben ftonbtfcgappen te brengen / {jQbbeu be
Collegien tre ^llbmicaïitept tot Rotterdam, Amfter-
dam enbe inZeelandt p3ec tküce/ enbe {jctCoïIfgie
tee ?ibmicaiitept in 't Noorder - Quartier een ban
befobanige Hlböpj) Siacljten ofte Φβΐιοοί^ in adlueei
employbpbeboo?f3©Ioote/ luerbenbe niet gctiDijf=
feit of een gelijch (©aïioot berfojgljt bpbe3lbmiia=
iitept in Vrieilandt, foube eft(ibacöï)^ bp be ©ïootc
jijn/ foofjetalbecipbtsS baec bp niet cn foube mogen
5ijn geltonien.

.iàopenbe ijet becicBt bp öaec .ïlSog, gebeficeert
töat ^ciiepcn beljooeenbe tot beg 31 anbt^ ©loote ban
be Colïegien tee libuiicalitept tot Rotterdam, jn Zee-
landt enbein'tNoorder-quartier, enÖe in Vrieilandt,
bobenenbebefialbcnbethien^cijepcu banöet Colfes
gietecSllbmiralttept tot Amfterdam op öet nu geo?»
bonneecbe öenbebou^ boo? Goerée jijnbc / öabbe Ijet
College tee Sïbmicaïitept tot Rotterdam tegentooojbig
albaecdrie^eïjfpen/ al^ bat ban be3i>p^Hlbniicacl
Cortenaer, enbe bie baU be Capïtcpnen Marinus de
Clercq enbe Jacob Oudart, leggeube l^ft ^cljip de
Eendracht, geboect too?benbe bp bc i^ecu van Waflè-
naer üoo? ^ce gececbt onuipt te loopcn ; ftctCoilegic
tee ?{bmicatitcptin Zedandtljabbebp beboojnoenibc
©ïoote twee ^cïjepcn / aljS bie banbeCapitepnen
Banckert enbc ComelisEvertfz de Jonge, tucrbcUbe
ade beboiren aengetornt om bc anbere ijaec drie ^ejjei
pen/ aï^biebanbe©jj^-^bmicaeï lanEvertfz, ben
CommanbeucCornelisEverifz, enbe benCapitepn
Geleyn Piqué OOCfi bp be BlOOtC te fcnbeu ; Ö^t ^Ol·
legie tee ?libmicalitcpt in 't Noorder- quartier ïjabbe tea
genta)oo?bigf) op 't ïïenbebou^ drie fcljepen / IjebbcnDc
ftct vierde aibctepbt^ mcbe upt getoecH / bocö booj
Batttoeec ontrampeneectjtjnbc/ geneeclïïteect gpe?
bieefi toebec binnen te loopcn j toaec op aenfïont^ bp
Ijet boo?noembc Coiiegie o?b?t toa^ gegöeben tot flet
: equiperen ban een anber fcï)lp ban gtootec cljaitec/iot
ceniplaeement ban 't boojgenoembe feöip/ 'ttocïeft
I bectcouttoiectalbecepöt]^ in bofte cquipagie te jijn/
uptgefonbert bat bacc acn toaccn befieiercnbe cento
ί fìueUen/ fcïjietcnbeachtienpontijjcc/ betoelcRebifis
nmeenbagì) α ttoce foube beetoaect^ gcfonbentDcci
ben j toelclte bchomen jijnbe/ foo gabbe ben Capitcpn
D?b?eomficö met bitfc^ip mcbe met ben eerfien ba
ijuamen tuint op'tïSenbcbouiS te bc^cbeu} Ijrt Col'
fejjie tcc^bmiraliteptin Vrieflandt Ijabbetegentoooj*
bigfttweefcijqjcnin bejettingh albetept^gcmonficre
enbe jipi-cebe/ om met beeerfic goebctoinbt ZteU
nemen/ gcnaemtSevenwolden enbe be Princes Al-
bertina, bacc Capitrpnen op toacen Stellingwerf ent»
Brunfvelt, jijnbc ccn derde fei)ip genacmt Weftergp
onbecljanben/ bacrtoe anebebopreniuiecbenaengr*
tocntummebeinSee op hetöenbebou^gcfonbenii
toojbfnj 50nbebefcdrief[®cpen gi-cguipeert «pt Oe
confenteii enbe jpenningen ban be fijobincie ben

Vrief.

S A κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 182-

en OORLOG. 'tVier-en-veerüghfieBoeck.

Vrieflant ; ï^cbbenbc be ijeeren Staten üan ^tabt cn
aanbal göflicft Qefjabt te rcfoiuecen bp ïjarcfonfent
batJiacepfHiiingen niet ani be itbmicalitcptin Vries-
landc, maer ten Cainptoiceüan bm Ontfanger Gene-
raci Doublet tbuDc ìDfcben Bcfiirncctt / aI?Ijafc§o.

.ïliog. onifianbeljjchiDa^bfficntacinacclu/ 'ttodcft
ban ootfi oo^facch tua^ Dat bc twee anbecc^cljfpcn
üan Ijacc contingentbuiitcncqnipafllEblcüfnleggen/
boel) bp Ijet «CoHcgie ftonben befojcljt tuojben,

©an tc öoubcn een mecclielucft getal 2ec-jjolbatcn
ofte
Mariniers, üoo? befcn ineec göcfeooeUen / al=
tan^ baec ban een cirp^effe befoignc söcniaecht/
aL!$boIgi)t:

IS gehoort 't rapport van tle Heere haer Ho.Mo.Ge-
deputeerden, in gevolge cn tot voldoeninge van der
fclver Refolutie Comtniflbriael, in dato den 4.defer
lopende Maent met eenige Heeren Gecommitteerden
uyt den
Raedt van State, mitfgaders met de Hetren
alhier aenwefende Gecommitteerden uyt de Colle-
gien ter Admiraliteyt in conferentie geweeft zijnde,
op de voorflagen hier bevoeren by den Raedt van Sta-
ten gedaen , om den Staet by alle gelegentheyt van een
confideiabelaental Boots-volck van fuffifante quantiteyt,
van Canon en goede kloccke Schepen van Oorlogh te
verfien, mitfgaders over de voet, forme, maniereen
vordere particularitcyten , waer op en waer nae de
voorfz
drie poinSien tenmeeften dienfteen voordeele
van den Staet effodive gepradtifeert, ende in train ge-
bracht foude konnen worden.

Ende wat aen gaet het eerfle point, namentlijck het
coHtinueel onderhouden van een confiderabel aental van
Boots-volck 1
dat dienthalvennaeghefienzyndedere-
troadta, voor defen op diegelegentheydtghevallen,
ende namentlijck het advys van den gemelden
Rade
van State
in dato den derden May fifihien hondert ne^en
DeMiffivevan den Rade ter Admiraliteyt
tot .Ï^MfierdaM van den
dertighSten Odtober daer aen
volgende gefchreven, behelfende verfcheyden conli-
deratien en difficulteytcn daer over gemoveert, ende
by de Gedeputeerden uytderefpedtive Admiralitey-
ten refiderende in
HoUandt, op den acht en twintigh-
fien
November des felvigen Jaers geoordeelt te zijn re-
levant , mitfgaders feecker advys van haer Ho. Mog.
Gecommitteerden ende van den Raet van Staten, ge-
rapporteert den
negenthienden Marty feiihien hondert
feSiigh,
en op den twee en twintighfieti daer aen volgen-
de door hare Ho. Mog. gecommuniceert aen de re-
ipeftive Collegien van de Admiraliteyt, enderype-
lijck in befoigneghepondereert zijnde de difcrepante
confideratien ter eenre en ter andere zijde geallegeert,
eenpaerlijck voor het fortabelfte ende expedicnlte
geoordeelt, dat de faecke daer heenen foude komen en
behooren gcdirigeert te worden, ten eynde daer toe
geafFeiSeert wierden
drie duyfint man uyt de Com-
pagnien voet-knechten albereyts indienftzijnde,en
dat de felve noch aen genomen wierden
drie duyfent cn
negen hondert, ghefamentlijck en met den anderente
rengeren onder de
feSiigh Compagnien van vyftig kop-
pen tegenwoordiggeformeert zijnde, in dier voegen ,
dat yder Compagnie foude gecompofpert zij η uyt
hon-
dert en vijftig
koppen, met de Officieren en 't geheeie
gros te
hüoopea op fes duyfint negen hondert minnen ·,
Dat het ghetal van Compagnie daer toe gerequireerc,
foude konnen werden gedifpicicert uyt de Militie by
den Staet van Oorloge gerepartieert op de Provincie
van
HoUandt 1 Zeelaudt ende Vrieflandt refpeöive,

Ende dat de andere ii/e»· Provinciën daer teghen na
proportie met eenige
Landt-Militie op hare r^arti-
tien foude dienen te werden verhooght j Dat de Com-
pagnien in voeghen voorfz te formeren, fouden ba-
ftaen alleen uyt
Mufquettiers, ende ghelogeert inde
Guarnifoenen van
HoUandt iZeelaHdt, eiide Vrieflant,
mitfgaders in eenige Steden en Plaetfen onder 't ref··
fort van de Generalitey t naeft op de Zee gelegen, als
Berghen op den Zoom, Wittemfladty Sluys, LiUecnài
Liefkens-hoeck
j Dat de voorfz fis duyfent en negen hon-
dert
mannen fouden behooren vcrobligeert te wefen
dienft te domi ter Zee ende te Lande, in dc Guarni-
foenen ente Velde, ende ter Zee foo in qualiteyt van
kS^a.
Matrofin als Soldaten indiftinöelijck. __^

■ 16^4·

i itinrl

? niK?.

Dat omme te bekomen Lieden tot den Scheeps-
dienft bequaem, de Capiteynen daer toefouden mo-
gen dienen te werden gehouden , dat ly lieden egee-
ne foude mogen aen nemen dc welcke niet en waren
ghekomcn tot den ouderdom van
twintigh Jaeren,
ende geene die excedecrden den ouderdom van Tjf/^
i/gì» Jaren.

Dat fy Capiteynen boven dien niemant dan beva-
ren mannen ten minften om fulcx te lecren, bequaem>
iouden vermogen aen te nemen, ende in alle manie-
ren verplicht houden om Scheeps-werck te doen.

Dat rot dien eynde de Capiteynen niemant en fou-
den vermogen in dienft te nemen, dan de welcke al
vooren haer fouden hebben gefifteert voor een van de
refpedtive Collegien van de Admiraliteyt, ende vandc
felve geobtineert een
BiUet van adtniifie ofcequalifica-
tie van in dienft van de Staetaen genomen te konnen
worden , blijvende ter difpoficic ende keure van de
Capiteynen, uyt den geenen de welcke in dier voe-
gen gequalificeert ende gehabiliteert fonde zijn, aen
te nemen, die fy fouden oordeelen voor anderen ge-
prefereert te moghen worden. Dat het meer-gefeyde
voick gebracht zijnde op des Lands Schepen van Oor-
logh , ten lafte van 't
Collegie van de Admiraliteyt,
onder welcke diftriöen het employ foude vallen, ge-
nieten fouden de dagelijckfekoft, ende het Maendt-
geldc totGuldens ter loopcndc Maent; In wek-
ken gevalle by den
Raet van Staten ior^tioMàe moe-
ien
gedragen worden, dat de Provincie op den Staet
van Oorlogh in 't dragen van de laftcn fullen worden
gelijck geftclt ende ge-egalifeert, ten ware de Provin-
cie konden gedifponeert worden om 't voorfz aental
van voick gheduyrighlijck tot haren lafte te houden »
ende de refpedive Collegien ter Admiraliteyt alleen
hafupplemmt tot oxàimtis Scheeps-gagie, geduyren-
de het cm ploy te water, te laten betalen.

Ende ten eynde de rcfpedive Collegien ter Admi-
raliteyt tot allen tijden haer fouden konnen dienen ,
fulcks vereyfcht wordende van de meer-gefeyde Sol-
daten , dat de felve fouden behooren te worden geau-
thorifeert, om na voorgaendegegcvenekenniflèaen
de Heeren Staten van de Provincie refpedtive, ofte de
Heeren der felver Gecommitteerde Raden ende Ge-
deputeerde Staten, in weickers diftiidt de Compagnien
fouden mogen bevonden worden Guarnifoen te hou-
den, mitfgaders metkenniflè vandc Heeren Burger-
meefteren ende Regeerders van de Steden daer inne de
felve logeerden , foodanigen aental van Soldaten te
lichten, om op des Landts Oorlogh-fchepenge-em-
ployeert te worden, als de gemelde Collegien ter Ad-
miraliteyt fouden mcynengerequirccrt te zijn; Ende
wat aengaet de Compagnien logerende in de Guarni-
foenen van de Generaliteyt, dat ten reguardc van dien,
der felver ordre, pundtuelijck foude móeten werden
ghevolght efa gheobferveert, ten ware een ander ende
fortabelder ordre, dienthal ven foude konnen werden
uyt gevondert ende geintroduceert.

Dat boven dien den voorflagh by het boven-gemel-
te advys van den Raet van Staten in dato den
ΛγΛ»
May
fifihien hondert negen en vijftigh, raeckende de
Gilden in de Steden, &c. in pradtijck foude dienen ge-
bracht te werden , immers ten refpedte van de Sc/;/j>-
pers ende Schuyte-voerders op foodanige fortable regle-
menten,ende conditiën , als by de Miffivc van de Ra-
den ter Admiraliteyt van ./ίίτ^ί^ώτ» is voor gheftelt >
namentlijck dat de Provinciën de welcke eenige Zee-
Steden ofte trafiquerende Steden in den haeren heb-
ben , daer toe fouden behooren verfocht te worden
ende gedifponeert, dat inde voorfz Steden fodanigcn
ordre worde geftclt,
dat alleen aen de Schippers met Veer-
fihepenofteVeerfchuytenvarende .die,

Jindc wat bclanght de tiuee andere pointen, dat dien
aengaende geen difcrepante confideratien gemoveert
wordende, geperfifteert foude worden by vöorgaende
advyfen van den Raet van Staten, endedé Collegien
van de Admiraliteyt in verfcheyde tijden, cade fuc-
ceffivelijck gegeven.

θ


-ocr page 183-

1661,. ^e confenten tot öe aö^rtitioneecDe fes (bonnen

-- (6out^ boo?öeïl3efl-5ïnDi|cbc «Compagnie lanafaem

hl fiomenDc / DeìDiotuncirn fulchö Dm vijfthienden
?llU3U|ii toeOec recficiijctt acn grfcöjcijeii. ^I^infUe
acn
Gelderlandt, enDe Scadt en Landen om ÖaEC quos
tfg tot ött millioenboo2Deeictcao?Djnaci^cijHipaaie
alweöe geconfcnteert/ ten Cotnptoicebanöen^nts
fangec (©mccael Doublet tefourneieu.

®en fetoen Dage toietüt goeDt göeöonDcn aenDcn
locete ©jirtfe Willem Frederick üan Baflau / ^taDt=
ÖouOfc/ tiebbenOe in qualitrptal^<i5cnerariiHDEÉ>;*

SfDitKboojDc DylerfchanfegecammanDefCt/tccfaec=
e tioojfs mit^iDefen toe te leggen Dcfommeüan thien
duyfenc <iBulDcn^ ctn^ / fnüe aen Dc^ felf^ ^tccetati^
Piecer van Heyringen Uoo? De nicnicöüulöige Dcpc»
fctje^geDnpcfnbeDeev'peDitiegeDaen/ De fommetian
drie honderc vijfthien (©ulOen^ ; ^tcn Deïïecce ©jince
ban Tirante fijnDf geemplopeect getoeefl al^ (©eneraeï
Uan De Cavallcrye De fpmine ban fes duyfent
Denss ; «lEnDe aen De Collonel Kirck Patrick, BcbbenDe
brhieeDt De funrtie ban4®ìajoo?a3tneraeIban'tatcs
Oec De fommeban vijfthien hondeft<i5uIDen^; initfgas
ftet^ aen Pieter Koois bjaec genomen BeböenDe l)ct of=
ficie ban Qairtier-meeiter Generaci Df fontine ban
vier hondcrc (öuIDen^; ^ullenbe ban alle'tgljeme
boojfs i^ ten bfijaebealSjboojenojDonnantiecefpceti^
belijcftüJOjDenseDepffcöeert; »l2nöe toatbclangOeDe
gooftfnDcanöaeniinüet;(©fficict;en ban Dc.Tl5ilitic/
niitfgaDcr^ afleu anDcccn in Den nucrgcfciciDen eii:peDi=
tie ge-eniploprect sijnDegcbJcefi / Dc toelche op Den
|)taet ban i^ojlogl) niet ljacccerpectiuefmictien&e=
Uent jlonüen/ cnDe Dctoeïche ingeuolge enDe totbe=
tcacIjtingE ban Der felbrc Dicnfle luacen ge-cmplopeect
geVueeft/ i^ goet gebonDtnDatalieDefeibcöaecfouDe
hebben te contentccen met fooDanige ®raetementen
boben De DagFj-gelDe byi Det^fficictenbanDetcainte
gbenietcn/ aijJ met DrbJPlcftcDefelbeopDecefpectibe
f»?übincie» by Den gefciiDen ^tart ban <0o?log bebon=
fen toiecDen gcceparncett tejijn/ fonder ccnigeex-
traordinaris recognitie aen De felbe toe te boegen;
hjiecbt aen DeijtatenbanDercfpectibefiobincienbp
J© iffïbe op 't ff cieufie geceeommanDeert / Dat De felbe
tmIDen betalen De bolle €cactementen ban De opge»
raelDe ï^oofï enDe anDece <0flFicieren foo al^ Die op Oen
boo2fel)?'eben ^taetban€>02 oge/ ten tijDe ban ben
€>o"?loge tot ïafle Dcc booifcö?ebc |)|obincienuptge=
tcoclten/ öaDöcngciiaen.

3finan- ?llengaenDe De faeeite Dcc fïnantien ban fijn ï^oog^

teffirii" Ö^li^ banOrangc, gafDepjiiKciTe

re »»n f'i" OSjoot-JiBoeDcc Dcn vijfthienden 3ïugu(ii
bicDctam ()et bolgeiiDe :

Bie.

Ho, Mog. Heeren;

He T bedroeft ons ten hooghflen , dat wy als
Vooghdeflc van de Princc van
Orange onfen
SoonsSoone, niet tegenilaende fo vceici ende
menichvuldige ordres by fijne Majefteyt van
Sfangten,
gegeven tot voldoeninge ende làtisfaàie van'tgeene
de fel ve aen den Prince fchuldigh is, in gevolge van de
Traftaten dien aengaende met de felve fijne Majefteyt
geflooten, fo tot
Munfter als naderhandt in den Hage 1
. cnde fpecialijck dat de Gravlnne van iy#»g/<»foudc
werden gecontenteert endc voldacn, over hetgeen
lijne Majefteyt aen den Prince fchuldigh is, wegende
voornoemde Traöaten, ende dat ter faecke van dien
des Princen Goederen niet en fouden werden gemo-
lefteert, mitfgaders de vafte bsloften en toefeggingen
die van tijdt tot tijdt wegen fijne Maefteyt aen U Ho.
Mog. en verfcheyden Heeren Gedeputeerden van U
Ho, Mog. Vergaderinge Zyn ghedaen, vandatbefich
waren, en forge fouden dragen, dat den Prince van die
ichult van
Ifengien by provifiefoude werden ontlaft,
ende belet dat des felfs Goederen daer over niet en fou-
den werden geinquieteert, wederom ghenootfaeckt
werden
V Ho. Mog te klagen, dat in plaetfe van ce-
li igh aBfe<$ uyt alle de voornoemde ordres, beloften,
ende toefeggjngea ce vanemen» dc voornoemde Gra-
vinne van
Ifengien is trachtende haer metterdaedt te lÊöi,
ftellen in de pofleffie van de vrye Heerlijckheytende -
Baronnie van
Herflah onder pretext van eenefcha-
delijcke gecomploteerde verkoopinge van een judi->
ciele executie by de gemelte Gravinne, met onge-
hoorde precipitantie ende collufie tot haren behoeve
by decreet van 't
Leen-Hof laten in koopen voor ίβ-
ventìgh duyfent
Patacons, daer de iel ve Barcone meer
als viermael foo veelwaerdighis, endedatwy inge-
breecke fouden fijn gebleven om de felve Heerlijck-
heyt binnen 's Jaers te vindiceren, als U Hoogh Mog.
naerder fullen ghelieven te fien uyt de nevensgaende
Copie van de procuratie by haer tot dien eynde ver-
leent, ende oock in'twerckgelechtindato den/w«
en tivintighflen J uly feflhie» hondert vter enfefiigh. W y
willen daer omme hoopen, cnde vaftelijck vertrouwen
dat U Ho. Mog. dcfe faecke fullen ter herten nemen,
en niet gedogen dat den hooghgemelde Prince fooda-
nigen ongelijck fai wedervaren, en door foo bedriegh-
lij cke wegen van fijne Goederen ontfct, ende dat noch
totfo civylen prijs, ende voor minder als een vierde-
part van de waerde ; Maer dat U Ho. Mog. in hare
goede genegentheydt ende yver fullen continueren ,
ende foodanige voorfieningedoen, foo by den Heera
Marquis de
Caracena, als by den Amiajfadew
•vanSpangitn.
medejegenwoordightotBr»^/wefco-
de, ofte by foodanige andere wegen, als U Ho. Mog.
tot confervatie van des Princen Goederen bequaemft
fullen oordeelcn, dat in ghcvolge van U Ho. Mog.
fchrijven van den
fwintighflen November/ίΛ^/ί» ho»·
dertdrie tnfeütgh,
ende degegevene ordres van fijne
Majefteyt van
S^angie», mitlgaders de vafte toefeg-
ginge daer op gcvolght, de eftèöen mogen volgen,
daer op wy ons hebben verlaten , etide vertrouwen als
noch, dat U Ho. Mog. niet fullen gedogen, datfoo
folemnele beloften aen U Ho. Mog, gedaen in manie-
ren voorfchre ve, fouden werden geludificeert, ende
dat dienvolgende by provifie den Prince onfen Soons
Soon werdeontlafl van de fchult van de Gravinne van
Ifingient mitfgiders fyne Goederen en fpecialijckde
voornoemde Baronnie van
HerftaL daer van bevryt y
en dat voorts tot bet vorder accompliiTement, en vol-
doeninge van de Traótatcn effcaivelijck mach wer-
den getreden,

■Μ

1

Qeteeckcnt

AMELIE Ρ. dOraHgie,

COPIE,

NOus Margatïtte Ifabelle de Merode Comtefle
de Ifengien, gJ-<frMiddclbQurg, Vi-Comtef-
fe d'Iprej, ^
de Ledreghem, Bareme du St.
Empire, de
Frentz & Croifilles , Dame des Villes de
Lannoy, Wertenne, Chaftelineau, Houplines, Wul-
nordinghe, Haveskercke, Merckegemje^c.Sgavoir
faifons ,
que comne ainfy fotti qu'au demier de Mars
i66z. Neus gyons tranfigéaveclesCmisdu Steur Wut»
rrf'Orange, deüement autborijè de toutes les difficultes é'
fretenfions qu'avions * charge dudit Sr. Frinc», &qu'ea·
tre aultres y ait efiéfiifule' (Raccordi, qu'a l'effeSdê
tauvmpiiffement dt feyements conveaus audit CeatraS t
& pour les cdt arivant de quelque defaut 1 nous foy
rions avamt teus retenir laTerre^BarovuiedeiiciBial
en eonformité & dupieddtfachéptpêrnousenfeitfauvi
qu'endeens l'an apres que neus aurïons decUré devoaloir
retenirieelleTerrty ledit Seig. Princepouroitlaredemief
Ó" repremdre evec lesfraix, enltvex,ptttmilafomme de
leptante millep^tsgons , avec les Interes , ^ qu'a-faut*
des pajevtens cenvenas êudit Contras > nousayonsparde-
vant
Je Neteir» Vincent de Bamy ^ certains tefmoiiu
declariper étftepejfi ennoflreterreé'
ii^e ώChaftelx-
neau
Ie tnifenu Juillet 1^63. qu^a faute dejdits paye·
mens ntut vouUens retenir β nous, camme mus retenioia
lesTerres, Seigntaries é" eppartenojtces dudit Herihl t
en iout leur ctmprehenJemtnt au pieddefachapparMUt
en * la Sou-vtreitn Ccur feudale di
Brabant, é'qff
Icelluy fait naus en aytns fait faire deux Infauationsptr
ie ηοβτ* van Dungen, h fixtefme dnditJJuiUet li^ï·

taltt

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 184-

f^t a fAdvocat vander Borght dit a Caftro , Con-
tOt)4·· ^jjigf φ· Advocat dudit Seigneur Frince à'Orzngs, ér
" ~ Surivtendewt de fes affaires au Pais de par de fa , qu'au
Procureur
Zittert > fervent en cette qualiié ledit Sei-
gneur Prince, nmme il coniie far ì'aH paffe, ce mefme
jour j toutefois-, ledit Seigneur Prmce, ou quel'

ijue »« de Ja part nousyfaiil rembourfer laditefomme de
i'eptante mille Patagons avec l'intereH encouru ft efl ily
aue pourjouir plainement du droili ^proprieté inconte-
dable ?»' «««i efcheu enUditteTerreé'Baronniede
Hcrftal j ér appendances, avom eSiabli & cotnmis, cor» ·
me. nous efiabhjfons ér commettons par cette Ie Sr, Pierre
ladventurier Baiüieu de mflre ditte Ville.
^Ghafteli-
neau >
pour en nofire nom & de noHrepart comparoirpar
devant leLoy dud.
Herftal > & de prendre Ie ferment des
Officiers qu'it troavera convenir de continuer ou de-pojfeder
ceux qu'iljttgir» a propas de depojfeder > ér *rt eiiablir des
eutres en leur place, de faire rendrecompterenceigneér
reltquapar les reteveursd'icellêipedes revenus detoutela
ierre, faifir les Tihres, papiers > ér Documens, camme
fiujfy de arreiler lesfruits&autres revenus érgenera-
lement de faire torn aSs competents a plein ér ahfolut pro·
prtete' mefme dhbliger les refu/ant par voye de Jufiicei
iuy donnant a eet effed plein ér entier pauvoir ér futhori-
te de faire tout ce qu'd trouvera a convenir ^ biemjuele
tas
requil mandement flus fpecial ^ promettant de tenir pour
bon, ferme ér Stable, ce quepar mfire dit Bailly jera ainfi
faili éi" S^i'*· Tefmoing de quoy nous, fque les put es ér <»
icelles fait eppefer Ie Cachet denos armes a Bruxelles le il,
de "Juillet
1664. ainfy foubfignéW ComteiTe de Middel-
bourgh
ér fur le CoBeyeBoitlmpreJfefon/eelt &plus
Bas, par Copie Extraide hors fon Originellejcm
Woot
de Triche
Notair admis par le SouverainConfeil de Bi&·
bmiacerequts,

ï^ao: 1^0· JSog. ïjebbio öen achtiendcn iJaec op ge;
ccfolüeert / öatotjecDeboojfsfaecBcin freieuff tccmen
acfcïjjEütti fouDe toeröen acn De aemelbe i|ecccn j®ac=
qui^ Di Caracena niöe ?Ctntia|TaOruc ban ^pangie/en
tienboïacH^ Dc gfcetiuiceeïDe concepten ban 25j(ebcn
ingcficlt/ oni altjicr tecJ&fcsaöecingeBöelefensönDe
geatccflccct te toecDcn. ^uHenDe copie ban De te \
cïM'
ben 25?ieben oocït gljcfonDen toecDen aen öei|eccen 1
Huygens cnbe attDecc Ijace J^o. Iföog «©cDeputeerOni ;
ieientooojbig tot Bruflel jijnDe/ niet becfoecft öat fjacc
«è. bp Den genielten Igcice Marquis tn ?ïinbatTabcuc /
oocli bJijDeti^ baer 't ban nooben siVtcn fine boojfs alle
flocDe officien enbe officaricufe Dcboicen toillen aen=
iucnbfn/ odijclt oofït De feIbe2SiiebencoppfIijchgr=
fonben jijn aen ben i^eec HinbaffabEuc ban Reede
®»rti)ii' ban Reniwoude, om te licccften tot Deflelf^ naci;cicl)=
tingi / enbe topbei;^ fufq; ctibe baec 't bei)oo?t,

Itn iti
get.
lantit.

lin Zeelandc Jabt Dc ^jitlé iu Dc Vaflalle^teben
be Magiiiraets-verkienngh , iipt feecfiec gfictal ban
gljcnomineecbe. ?iltöb toaffec ontüfl. 3Dc Princèi;
icDouariere, flï^ Ijoogc ©oogïjbtfTc / ftonbctbcpaci
tpcn cnbe facticn niet te pa^maeeftcn. gB>e^teDfn
toaccen bol ban cijche enbc glirqualificeetbe, €Ich
tojlöe in be |feagiflcaft5fln. ©e gcpjctcciferbccan^ i
fecïbm aïtöbt ecnige infojmalitepten ; €nDe eïcït
niecube Dc cecDen aen fijn jijDetcjjebbcn: ^anbia^
b'een/ ban toaiö D'anDcc boben. ©ie be|ï toifl te
fiatteccn nibe te huppen/ toïerbtmecflboojtgetroci
hen. ©m be kuyperye enbe oncH|lboo?tcftomfn/
boiiDt Ijactl^oogfteptbeJ^jmreffegocDt/ echfeecftec
Reglement t'introDucecfn. b'€ecnc party bccfocljtet :
be ^cccen Staten appiobeerben 't : mact; D'anbecc
ftpöcn Ijet foube b'onciifi becineccöecen : oppofects
ben haec. ?ïcn be faccfee.manqgeccbe nietal^beeps
tcabitie ban 't oaroy op Ijet
iaegïehient. J|oe Öait
in ben iccc.tóacDt^enfiönaeifbjiecDtgetaicefttban
bc bobenUggöenbe partpe toiVecre, i0 tè firn uyc
{)acc25jicfacn De Staten:.

Εα,·Δ^. Htfra^.,..,·^ àoiaal i -ny·, '

P huyàffiti in ons Cóllégis'iaptwrt wèfeiidégtië'.
daen , van 't
ringe van ù

\n 1
ï O;)';

O

Jefen ende oveiwogen Zijnde fecckere Refoliitievan jéó^f
den Heer Raedt Penfionaris van 't Landt denfiven
en tmntighHen May feflhien hondert vier en fefligh glie-
nomen j ende i η 'c Boeck van de notulen geinlereerc »
concernerende't fubjed): van'c»;e»B>
Reglement defer
Stede i hebben wy u Ed. Mog. daer over by defen
willen getuygen, dat wy geen genoegen konnen rie-
men in de conduite van den Heere
Raedt Penfonaris
daer ontrent, ende de inclinatie by fijo Ed; in die
faecke getoont, als die voot defen by een iidt van de-
fen Staet iterativelijck ende op diverfchedaghen gc-
requireert wefende omvrage, over de excraditie vati
den
OHroye op 'c voorfchrevc reglement verleent i
doen ; Sulcks niet en heeft gelieft dan na de Verga-
deringe van u Ed. Mog. foo verre ghefcheyden was,
dat het lidt van
Tholen konde vertrecken , macr nii
weghens defe Stadt ongerequirecrc ende niet ten pro-
poofte defe faeck ghelieft heeft voor te brenghen , te
vooren gecaufeerc hebbende dat ghenoechlaem allé
andere iaecken behoorden voor af re worden ghe cx-
pedieertj ende nu poftponerende 't gheheel fubjedt
daer op u Ed. Mog. Vergaderinge wasgeconvoceert»
en infonderheydt mede d'equipagientotontmoetin-
ge van de
Ooé-lndifche Retour fchepen, enhoeweiirt
de voorgaende VergaderingevanuÈd.Mog.tuiTchen
't lidt defer Stede ende den Heer Raedt Penfionaris
controvers was, of aen't voorfchreve
Reglement ye:3
anders reftcerde dan de extraditie van de Brieven van
Odlroye, dan of't lidt van T6o«/«»nochhaddctead-
viisren , ende ghenoeghfaem op 'c fcheyden van de
felve Vergaderingh by den Heer Raedt Penfionar.is
daer over omvrage wordende ghedaen, by de Hec-
ren van
Middelburgh die de faecke met de Heereri
haere Principalen hadden overwoghen > aireede ver-
flaen was ? dat de
extraditie, als alleen refterende j fou-
de worden ghedaen ende de andere Leden hier op
noch niet en hebben geadvifcert, nü met fijn Ed. par-
ticuliere authoriteyt by hem ghedediceert is 't lelve
difièrenc contrarie 't advys van twee Leden dàt dé
Heeren van
Thoolen noch te adviferen fouden heb-
ben ; Ende om me hier niet te lange te vallen in 't erin-
neren van alle de vordere perioden ende woorden
d'inclinatie van den Heer Kacdt
Penfionaris te kJaer
uyt wijfende, foo konnenwy ons oock niet genoegh
verwonderen , dat den Heer
Raedt Penfionaris
lieft heeft by fijne conciiific ons te ftellen een onge-
hoorde wet, ip deRegeeringevanonfeStadt, buy-
ten het ghcadvifeerde nochtans van alle de Leden χ
waeromme wy in de beginne defesgoedtghevondea
hebben, die Refolutié niet anders aen te fien énde
te confidereren dan voor een
Refolutie van dea Heer
Raedt Penfionaris.
Wyders hebben wy u Ed. Mog.
willen bekent maecken» ghelijck; wy de felve bekenc
maecken by defen, dat wy gehoort hebbende 't voor-
fchreve rapport van onfe Gedeputeerden, daer ftert
niet en yerftaen te defereren , ende naedemael dö
StSidt Middelburgh ende Goes haer opdatprefuppooit
ghevoecht hebben by 't gheadvifeerdc van de andere
Leden, dat wy mitfdien de voorfchreve Refolutie
how
den als niet genomen. ^

Waer mede

Edele, &c. ^n Veere den acht en twintighfien Juny
fefthien hondert vier en feftigh, onder u Ed. Mog. goeda
Vrienden Burgermeefleren, Schepens en Raden der
Stede
Veere, ende ter Ordonnantie van de felye,

Geteeckent

He FOÌi

ALfoo wyondergefchreven Raets-perfoonén der
Stede vender
Veerf i tot ons groot leedtwe-
fen X io ervaringh komen, dat eenighe Refo-
lutien op 't bewufte iubjeà: van hetfooghenocnidd
meuw Reglement j waer by'^dp helft van de nominatie
van Bürgemeefteren enSdiepenen foude werdén gea-
bandönneert, tegens den klaren text van 't Privilegie^
ofteipöroy, by den Heer Pxïns
Willem van Ofah^ìett j

^ weghens dea Gtaeve

.... rz r . ..... ....

en OORLOG. 'tVier-en-^veértighflcBoeck. 165


-ocr page 185-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

i66

van Zeelancit , aen de Regenten in der tijdt zijnde
■, ... , Poorteren ende Ingefetenen defer Stede ende der-
felver Succeffeurs ende Nacrkomelinghen, goeder-
tierentlijck verleent , ende de praiaijckc ende ob-
lervantie daer op ghevolghc , t'federt den Jare
vijf-
ihien hondert feventigh ^ fonder eenige interruptie ,
fpodanigh voor defen nieten fijn bevonden ge-exten-
deert, en uyt gegeven te zij η, als de faecken ende re-
fpeélive advyfen daeropgeuyttet haer hebben toege-
dragen j en de importantie van dien wel hadde vereyftj
So hebben wy nodig en dienftig geagc, tot voorkomin-
ge van diergelijcke abuyfen ende onderneetninge, en
cot naerrichtinge van eenyder, endediegeene, die
haer in 't geene voorfz is, achten gheintereffeert te
wcfen, hier mede te verklaren ende te certificeren,
d^t waer ende waerachtigh is , dat op heden > zynde
Woenfdagh den
fevetuhiendett July feflhien hondert
wier m fefiigh by den Heer Burgermeefter M.Aer-
teriffen, n^r dat fijn Ed. de,savonts te vooren een on-
verwachte weete op den Eedt aen alle de Prefenten
Raden hadde laren doen, om op het bovengenoem-
de pretenfe
Reglement te delibereren , tot onfe ende
andere Heeren groate verwonderinge, wederom in
propofitie ghtbracht heeft, of de Heeren Commifla-
lifen, die ter nacfter Vergaderinge van de Staten van
Zeelandt fullen worden gecommitteert, niet en be-
hoorden ghelaft ende geauthorifeert te werden, om
te bevorderen de extraditie van het voor defcn ver-
focht Oftroy , op 't bovengefchrcve foo ghenoem-
de Reglement, ende dat de advyfen ende opinien
van de refpcdtiveaenwefende Heeren Raden ( d'Hee-
ren Raets-heer
Kryen . Cuyningame ende Renmi ab-
fenC wefénde) op de voorfchreve propofitie fooda-
nigh fijn ghcvallen, als hier naer ghe-expreflÏert is.
Ende namentlijck , dat den Heer Balliuwe mede
Raedt 2,ijnde, in fubftantie verfclaert heeft, in alle
manieren wel ende oprechtelijck ghenegen te zijn,
om hare Hoogheyts intentie in defen te feconderen,
ende dat fijn Ed. tot dieneyndcoockfijne.Viienden
roet ernft aen ghefoght ende ghefproockcn hadde,
met verdere byvoeginge, niemant, wie hy oock fy,
te willen ofte oyt te fullën cederen, in fijne refpeöi-
ve differentie voor en tot den dienftvan fijn Hoog-
heyc den Heer Prics vanOrangicn, fijnen ghenadi-
gen Heer, doch dat fijn Ed. eghter oordeelde, dat
in eene faecke van foodanigen importantie ende nae-
fleep, met meerder circumfpedlic ende difcretie be-
hoore te werden gheprocedeerr, daer over al vooren
geroepen, ende beboorlijck gheconvoceert, alle de
abfente Heeren medé Raden, in gevolge vin de be-
/cendé refolutie op
àenfeve7teniivwtighflcnMey]e&.·
ieden, by de Ed. Mog. Heeren Staten van Zeelandt,
met goede kennifle van faecken, genomen, teneyn-
de alfoo met eenige feeckerc apparentie vaniucces,
eeneghewenfleuytkomfte, waer'tmogelijck, kon-
de werden erlanglitj Datd'Heeren Burgermeefteren
Maertenfi, en Muninx als voor defen op gelijcke de-
liberatie tóeflemmelijck hebbende geadvifeert, daer
by als nogh hebbende geperfifteett, fonder haer daer
omtrent met eenige confiderable redenen uyt te la-
ten , waer mede d'Heeren
Nathouf , Huyhrechts>
van Graes ende Boreel abfolutelijcJc haer hebben ge-
confirmeert. Dat de Heeren Burgermeefteren
Cloeck.
Groen , òcNeef, Kolve,Kempe,
de Raets-heer de
MauTfgnsuh > ende de Rtken-meefler , mitf-

gaders d'Heer Vieter van Tteygershergh van opinie fijn
geweéft , om verfcheyde importante redenen by de
felve geallegeert, dat aen de boven-verhaejdereiblu-
tie vaii de Ed, Mog. Heeren Staten van
Zeelandt, met
eenparigheyt van alle de Leden opfeer goedegron-
den gearrefteert, het behoorlijck ende nóodigrfefpedt
behoorde te werden ghedràgen , ende dieivölgende
alle de abfente Heeren' ipede Raden tegfeo den com-
petciiiten tijdt gedaghvacrt, als part ende deel hebben-
de ende ten hooghftengeintcrèffeert, in fóo eenege-
wighte deliberatie, de Heer Raets-'heer àt Màu'r
rigneglt, ende d' Heer Reecken - meefter dé i
ende den Heer P/ffW va» Bf^^iw^ir^ dien όίπει'πΐϊη-
dert vaö nu'yoor als dan veirklarefldeï dàt'fiàètEd.

m
li

i

m

■ÜM

tot verkortinge van de liberteyt in 't fluck vaa de I664,,
voorfchreve nominatie by de gemelteloiFelijdte Pri- -—X'
vilegien aen de Regenten defer Steden, ende haer
Sücceflèurs, mitfgaders de goede Poorteren ende In-
gefetenen
van dien voor defen verleent, cn onder be-
neficie van de welcke defe Stadt met ende neflènsdc
andere Graeffelijcke Steden tot een
integrant Lidc
van de Sonveraine Regeeringe van
Zeelandt is gead-
mitteert, noyt en fullen ofte konnen confenteren,
als oordeelende , dat daer door den dlenft van den
hoogh - ghedachten Heerc Prince van
Oravgien ten
hooghften foude werden benadeelt, de rufte van de
goede Stadt geconturbeert, endede refpeöivc Raets-
luyden in hare vrye ende gherechtigheden ende der
felvér nafaten, Ingefetenen ende Poorteren in hare
Geodtroyeerde voordeden onvcrantwoordelijck be-
fchadight. De Heeren
Karremcm , Strafici qvl van de
Wyle
, met den gemelten Burgermeefter Maertens.
haer voegende alleenlijck op prefuppooft, ende on-
der conditie, dat op de voorfchreve faecken in pro-
pofitie gebraght, albereyts een Refolutie by d'Hee-
ren Staten op de advijfen van vier Leden genomen,
foude leggen, ghelijck aen de felve gtrelateertwas;
Dc Heeren
Somer en Thyjfm in efFedtotuytftelad-
vyferende , ende dan Wierben Raets-man cerfte-
lijck wel mede verldarende ende oordeelende , dat
alle de abfente Heeren Raden by de voorfchreve de-
liberatie dienden prefent te zijn , dogh naderhandt op
de refumptie van ftemmen , hem conformerende
met het advys van de Burgermeofter
Huybrechtfin.
Ende certificeren wy ondergefchreven Kaets-perloo-
nen vorders niet te hebben verftaen, ofte ghehooit,
dat op de voorfchreve faecken ende advyfen, eeni-
ge conclufie by den bovenghemelten H^er Burger··
meefler genomen is, ghelijck wy oock niet en kon-
nen oordcelen, dat volgens de opinien hier voorens
ghenaentioneerc, ende de ordre van de Regeeringe
eene andere heeft konnen geformeert worden, dan
de meergenoemde Refolutie van den
fevenentwia-
tighflen
Mey leilleden medé brenght, verklaerend®
by'onftentenifle van dien, ende in ghevalle buyten
vermoeden, naderhandt in de notulen tegens de ad-
vyfen vsn foo veel
tietten Raets memen. fooopdc
forme als ren principale geopinieert hebbende, eeni-
ge andere conclufien foude moghen bevonden wer-
den, daer teghens welexpreflelijckmitsdeCèntepro-
tefteren , met verdere verklaringe, dat wy tot redres
ende reparatie van dien, foodanigcwettelijckemid-
delen fullen gebruycken, als oaer de wel bekende or-
dre van de Regeeringe by ons betamelijck ende nood-
faeckeJijck fullen werden geoordeelt. · -

■ ' ■ ''il * * - :

Adum binnen der Veere den fivevthietiJe» July
JeSihien hondert vier én fefiigh.

■ ; 1;·
vir ii

Γ

Wasgetecwkentj

Domjnicus Cloeck > Corn. Creejt, ■Pietér de Neef ,
II: Mauregnavlt > G-Coht, Adriaén Cempén't
Jacoh
de Haes. r^iwjy 1 .;

■'-:ί·ίΤ·?!3 'r

3©at b£ <©rconimittrf£be fiaföeri aiti ΐε msam?
firact ban öfc Veere öcbbitt B&EfcöjfWnV Jjeeftfiet
Uolgtnbc: 1

i;:f; :·};ΐ·:;·

ver-

EDELE, &'c.

: ( ■

ΘΙ NSj is wel ter handt ge.komen uweEd.'Miffivé
den
adt »» fmintighifm^'àekT loopcnde
V3\feendt, raeclcende'het ghepafleerde van het
k)poó. genoemde Reglement öp u £d. nacm van de Ed,
Móg. Héerc» Staten Van Zeelapdt verfocht ; Doch
alfoo wy hebben bevonden dat den inneholide van
dien foo senftootelijck was tegens het rcfpeü van de
hooghgemelte Hperen Staten, tegeiisilleorder, ja?
eerfte beginfelcn ygn.^, Regeeringe j oock ijeghens
gliefchajj/:iihéy.t van dèfitclfp 'fejft ί foo
hibbóii AVj' qb gèòblig€eit,ghcvbiiaéb υ Edlby defe
Öriiè'ïéfaiptie
nn al/es Gtttìaaicl^ck te infórhieren,


-ocr page 186-

vcrfoeckende dat het felve niet aen eenighc , msier
aen het gehecle Collegie van de
Vroetfchap derStadc
~ Feere mich. worden gecon)rouniceerr> ende naer.de
waetheyt ende meriten van de.faecken weloverwo-
gen.
Voor al foo moeten wypremitteren dat het ver-
krijgen , in-trccken, en veranderen van
Ï.rivUegien
moet worden, verfochc ende ghegeyen b.y den.Prmce
van den Lande, ende dat daerom u Ud. feer wel heb-
ben gedaen haer in defen aen de.meer-hooghft-ghe-
melte Staten van
Zeelandt t'addreflèren. Dan de-
wyle die voor een fondamentelè ordre ende wetten
hare Regeeringe hebben van over geene faecken van
betaftingeni al fijn die fomtijds van gheringc imporr
tantie j veel min over hare hooge gherechtJgheden
ende edelfte deelen van dien , te difponeren ende
die ?en andere over te geven, als m&iconfomntezA'
vyfenj immers met ghemeene bewilleginge van alle
de leden, die hare fouveraine Vergaderinge compo-
neren. Sulcks dat
u Ed haer voor eerft feer laten abu ·
feren, dat ten refpede van het voornoemde Regle-
ment met
meerheyt van Hemmen foude worden ge-
concludeert , of wel dat een van de leden op foo im-
portanten faecke niet gheadvifeert, maer de exami-
natie van dien en de
retrealia naer tefien, daertoe
appiicabel , verfocht ende geurgeert hebben, foude
kennen worden voor-by gegaen cn als nietghereec-
kent. Geen minder abuys is het u Ed. te willen doen
ghelooven, dat, al-hoewel de Heeren van
Thoolen
haer advys op 'c welbehagen geuytet hebbende bin-
nen den tijdt daer toe geftatueert in getrocken, even-
wel foude moeten worden gehouden als peremptoir-
lijck te hebben geadvifeert,, daer het ter contrarie,
felfs aen de geene, die maer de cerile beginftlen van
de Regeeringe hebben begroet , klaer ende evident
is, dat in foodanigen geval eenlidtghehouden worde
in fijn geheel, even als of hecfelveniethaddegeopi-
neert, en dienvolghens de conclufie als niet gbeno-
men , om het point van deliberatie wederom ghe-
ventileert wordende, daer op naer ordre op nieuws
te worden ghefomméert ; Doch in plaets, dat aen
defe foo notoire en onverbreeckelijcke ordre foude
wefen gedefcfleert, foo is ter contrarie gebeurt dat
de Heer Burgermeefter
Maertens en Penlionaris Se-
Tooskerquen
en van der Meulen op de cerile Ve rgade-
rir'ge daer aen, gehouden
ο·ρ den fes en twintigbften ,
acht en twhitighflen
ende nege7% en tmntighHen April
killeden , uyt u Ed. nacm hebben verfocht ende
gcu'geert opdecxtraditie ( foo die Heeren dat noem-
den ) van het
Oliroy by haer verfocht; Wacr opde
Heere Raedt Penfionaris in ghevolge van de bpven-
verhaelde ordre , de Heeren: van
Thoolen j niet op
den laetften dagh ende als de Vergaderinge ilonde op
het fcheyden , maer op alle drie de Seifien , hctft
verfocht haer fentiment ende advys ten principalen
te willen verklaren. dan hebben het felve iterativc-
lijck ghe-excufeert, als daer toe noch ongelaft en al-
leen extraordinaris op
fwee importante pointen be-
fchreven xijnde , verioeckendc naerder te moghen
worden geinilrueert , van de faecke ten principale,
en gedient van de voorgaende Refolutiedaeropflaen-
de , fuftincrende dat haer
fulcks in een faecke van die
importantie, ende daer
ten refpeöive van het Gr/jf/·
lycke recht binnen de Stadt van der Vsere, ende ipe-
ciaiijck racckeride aldaer oock de
ieStellmge van'de
Magiftrature , foo opereufe en ferieufe dcliberatien
op voorgaende pointen van befchrijvinge waren ge-
vallen , en met verfcheyde finale refolutien ge-eyn-
dight : Daer hebben defe redenen op de ghemelde
Heeren niet konnen ghewiniien , liiaer hebben ter
contrarie al blijven aen houden op defeghenocmde
extraditie ^ felfs met weygeringe van op de importan-
te faecke .doéntnieis ter V^ergadéringe ventilerende ,
te adviferen ; Daer over daü. cenighe Leden ten
beften niet geilicht zijnde,
en haer ongenoegen daer
over toonende, de minnelijckfte bejegeningen van
haer daer'over niét en hebben ontfanghen ; En om
evenwel de gemelte Heeren in alles te voldoen, foo
is op het iactile de refpeétive Leden ghevraeght, of
hare meyninge foude wefen en ordre van Regeerin-
ge konnen lijden, dat niet tegenftaende de Heeren
van
Thoolen niet hadden geadvifeert, evenwel fina-
lijck foude wordengeconcludeert. 't Weick de Hee-
ren van
MiJdelburgh over nemende, is haer advys by
alle de andere Leden jeghens des anderen daeghs af
gewaght, nemende de Heeren van
Zirickzee het
ielve over
ad referendum, en protefterende de Hee-
ren van
Tholen dat in hare prejudicie en jegens de no-
toire ordre van 't Landt, foodanigen ombragegeur-
geert ende gedaen worde: Waer op de Heeren van
Midielburgh des anderen daeghs op de refumptie ter
intentie van de getaelte Heeren geadvifeert hebben-
de , is by geene van de prefente Leden ghevolght,
en dat notabel is, foo was felf dien morgen, foo als
wy fijn beright, in u Ed. Collegie rapport gedaen,
en by verfcheyde Leden van het felve haer ongenoe-
ghen over de conduite en voorftel van de ghemelte
Heeren hare Gedeputeerde gétoont, waer door als-
doen eerft ruchtbaer wierde , dat het verfoeck van
dit ghenaemde
Reglement , met geen eenparigheydt
van alle de Leden van de
Vroetfchap was beilooten ,
ghelijck het felve wel voor ghegaen en de Leden wijs
gemaeckt was. Dele faecke alfoo in die
termints zijn-
de gebleven tot weder by-een-komfte van de Hee-
ren Ütaten, fooishetwaer, dat de Η eere Raedt Pen-
fionaris niet cn heeft ghecontinueert met de Leden
te vragen, of men ongeacht de Heeren van
Thoolen
niet en hadde geadvifeert, echterfinalijckfoudccon-
cluderen. Maer heeft, met poftpofitie vandenoo-
dighile faecken, gelijck odieufelijck wordt voor ge-
geven , de gemelde Heeren nochmaels gefommeert
te willen adviferen , om dat mcnnietghewoonenis
en men oock foude ilrijden teghens alle ghebruyck
ende beleeftheydt dat met een deliberatie , om een
lidt te overftemmen ofte voor-by te gaen, foude re-
fumeren , fonder dat felve alvoorens daer op noch
eens te fonderen; En wy verwonderen ons, inghe-
valle in defen foude wefen gepecceert, ofteyetsghe-
omitteert, dat de Heeren u Ed. Gedeputeerden, die
doenmaels tot
fes in ghetalle in de Vergaderinge pre-
fenc waren , dat niet en hebben jgeremaiqueert, of
in gevalle fy de felve niet cn hadden begeertghcop-
pert te hebben , fy fouden dat in het begin van de
propofitie hebben konnen te kennen geven, maer
foo verre is het van daer, dat ter contrarie de Hee-
ren Raets heer
Kkn ende Burgermeefter C/oscifchij-
nen verlanght te hebben , om aen mijn Heeren dc
Staten hare klachten te doen, hoe fy ende meer an-
dere van haer mede-Raden in haer reght
^Uintegre-
rende Leden
van de Vroetfchap , ende de Stadt van der
Véere in bare vryheydt ende Privilegiën worde ver-
kort; Daer tegens den
Hq^t Burgermeeiler Maertenfn
als daer mede prefent zijnde niet anders en heeft ghe-
fecht,
als dat hy aennam des anderen daeghs eenAiïe
uyt te hrenghen, dat alles hy de Heeren va» derVeere
met eenparigheyt van Slemmensnasgherefolveert ·,
Daer
op dan de Heeren van
Middelburgh ende Gocs > re-
fledlerende , feyde de felve
Aóte te fuUen af wach-
ten 5 Dan hoorende u Ed. Gedeputeerde felfs advife-
ren , dat fy die faecke van het
Reglement naerdtr in
den haren by refumptieioudenoverwegen, föoheb-
ben de welgemelde
twee Leden haer daer mede ghe-
voe?ht, en is voorts uyt alle de advyfcn dillinile-
lijck^in de notulen aen geteeckent een wettige con-
clufie genomen , cn met de refumptie daer op ghe-
volght bekrachtight, fonder dat een eenigh lidt daer
in yets het minfte heeft gheremarqueert, felfs oock
niet de, Heeren van der
Veere . blijvende oocJk de
Heer Burgermeefter
Maertenfa in ghebreecke dè be-
loofde aöe uyt
te brengen, gelijck hec oock niet wel
moghelijck en was een eenparigheydt te bewijfcn >
daer de Regeeringhe notoirlijck van het contrarie
confteerde ; Hoe dat nu
u £d, konnen (eggen, Jet
dit een Réfolutie if van den Heer Raedt Penfonaris, en
konnen wy niet begrijpen } Veel min dat by.par-
ticuliere authoriteyt
een decifie foude hebben ghe-
daen , i aaèmentlijck dat de Heeren vander Thoelen
noch foude moghen adviferen , want die vryheydt
competeerde taci uyt haer eygen felven , Γρο lange

I664>

IÖ64.

cn OO-RLOGH Vier-en-vemtghfie Boeck. \ 67


-ocr page 187-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

i6S

ΐόίφ. de faecke niet finalijck was af gheloopen , maer de

_ Heeren vandcr Veer e de faecke in den haeren met

den ghevolge endc aenkleven van dien naerder met
den anderen fouden orerweghen, ghelijck de con-
clufie breeder uyt wijft ; Wy vinden dicrgelijcken
Tale in de Regeeringc niet, en konncn niet andeis
oordeelen of daer leght onder verborghen een hey-
melijcke rcproches , tot lafte van de refpeitive Le-
den , alsof fy het begrijp of de authorireyt niet en
hadden om den Hecre Raedt Penfionaris, die alle
propofitien ende conclufien neemt en doetweghens
het ghemeene Landt, te vermaencn ende te houden
tot ^ne fchuldige plicht, endenaerkominge,van fijn
ecdt ende inftrudlie daer toe gheraaeckt. De onge-
hoorde Wet die in de Regeennghe van u Ed. Stadt
foude wefen ghcftelt, en konnen wy naer examina-
tie mede niet uyt vinden; Want dat myn Heeren
Staten ordonneren, dat op de refuraptie van de faec-
ke , alle de prefente Leden van de
Vroetfchep wette-
lijck foude worden ghcdaghvaert , cn de abiente te-
ghens fccckeren te prefigcren dagh befcbreven, dat
brenght de importantie endc natuyre van foo een
deliberatte mede, Oock was het eenen van de grie-
ven en befwaerniffen by den Heer Raets heer
Kien
gheproponeert, cn kan oock by niemant worden te-
ghen ghefproocken , die oprecht ende open wil gaen
cn de l^rivilegien en Vryheden niet by iürprifeende
heymdijck beleydt, komen te kreucken ; Hoe kan
dit by u £d. Achtbaerheyt de naem hebben van een
ongehotrde Wet? Daer wy in'tfeecker bericht zijn,
dat de felve de ghewoonte hebben , als 'er maer een
nominatie van een vacante plaetfe in hacre M^i.
llrature te doen is, daer toe een competenten tijdt
van
veerthiftt daghen wordt gheftelt, en alle de Le-
den die daer in hebben te ftemmen , daer op ghc-
daghvaert; Wordt in eene particuliere adlie vanso-
minatie foo veel aen den anderen ghedefereert, hoe
ODgelijck meerder behoorde en moet fulcks worden
gheobferveert , foo wanneer men handeiep wil van
de generale
tiominatie voor de helft te vernietighen,
ende daer door ghenoeghfaem
ìnutil te maecken,
«n alfoo dat loffelijcke Privilegie in den Jacre
nitjf-
thien hondert neghen en fevevtigh
foo ernftige lup-
plicatien ende verfoeckcn van u Ed. Voorfaten ver-
krcghen, in dien deele af te gaen, daer dooruEd.
nochtans ghe-equipeert zijn ghcworden met de an-
dere GraefFelijcke Steden, om onder beneficie van
die liberteyt met haer de ibuveraine Regeeringede-
fer Provinciën te compoferen, en felfa het
Oireitum
Ominium
over alle, en daer orider foo notable Vaf
falen tcfexerceren : Alle de Steden foo in
Heüandt
ali in Zeelandt, hebben van tijdt tot tijdt foo van
de Graeven als de jeghenwoordighe Regeeringhe
meer en meer liberteyt en voorrechten , felfs met
uytreyckinghe van groote fommen van Penninghen
onereufelijck verkreghen ; Wy en konnen derhal-
ven niet bevroeden hoe dat uwe Ed.ghenoechfaem
het eenighfte exempel y;illen wefen, van het gcenc
in defen deele foo lolFelijck is verkreghen, en nu
tnegentigh Jaeren achter den anderen ghepraÖifeert
voor de helft te willen abandonneren ; In voortijds
hebben u Ed. Voorfaten niet ontfien een befwaert
ende laftigh Contradl aen te gaen, omeenigepoin-
ten van
vryheydt als ven het maecken van haere ey-
ghen
Stitets-hooden en anderfmts te bedinghen , dat
in geenen deele met de nuttigheydtenfecckerheydt
van een vryc ende libre nominatie is te verghelijc-
ken ; Uwe Ed. moeten oock confidereren , dat fy
van de Privilegiën en Voor-rechten van de Stadt,
geen
Eygenaers . maer alleene Gebruyckers zijn, en
die eifoo ongefchendt aen hare Nafaten behooren
over tc laten, als fy de ielve van hare Voorfaten,
ende dat uyt de gunlliga handen van hooger enon-
fterffelijcker memorie Prins
Willem als Stadthou-
der defer Provinciën hebben ghekreghen ; En al» "er
«I eenige noodt van veranderinge foude weien nio-
ghen, dat wy in defen niet en konnen begrijpen,
foo behoorde dat eerft rypelijck te worden gbedcli-
bereert daer over ghcroepen alle de Leden daer by

gheinterelTeert , en malkanderen tot een eenparig-
heydt geinduceert fonder het welcke noch in de Sta-
ten , veel min in de Steden, eenighe veranderinge
van Privilegiën en een recht daer een yder fijn part
en portie in heeft, en kan ghefchieden. Wy fijn
daerom te meer verwondert gheweelt van ter zij-
den te hooren, dat defen crief nu een geheele
Maendt naer de ghenomene Refolutie en fcheydiH-
ghe van de Heeren Staten onder uwe Ed. naem aen
ons gheaddrefleert, in der lelves Collegie niet fterc-
ker zijnde als
veerthien Perfoonen, foo ilechtsghe-
concipieert, is voort ghebracht, ende fonder exa-
minatie van faecken ghearrefleert, tegheus noch
de oppofitie van
drie van de felve , ende fulcks al-
leen by i/f Perfoonen gheadvoüeert, ende daer on-
der noch ghereeckent een Schepen , geen
Vroet-
fihap
zijnde , die allcnthalven daer onder niet 'had-
den behooren te preteriereniii;V» van hare Mede-Ra-
den , boven de plaetfe jeghenwoordigh vacant ;
Wy hebben ons fonderlinghgeobligeert gevonden,
als Executeurs van de Refolutien van de Heeren Sta-
ten van
Zeelandt, en dat wy verbonden zijn toe te
fien, dat geen prejudicie noch indrachte teghens de
ghereghtigheydt en hoogheyt van de Provincie en
wordt ghedaen, oock te belorghen de mcefle rufle
in de Steden , al het gheene voorfchreveis uwe Ed,
omitandigh te reprefenteren, en te vermaenen tot
precyfe naerkomingh.e van de wel-ghefondeerde Re-
folutie van de Heeren Staten van Zee/Wi van den
fiven en tro'mtighllm der voorleden Maendt , fon-
der uwe Ed. daer van eenichfints te difpenieren,
ende fouden wy wel gheobligeert wefen uwe Ed. tot
een meerders , raeckcnde het reght van de
Graeffe-
lijckheyt
binnen de Stadt Veere ^ aen te manen ; iJaa
dewyle fulcks tot hier toe noch wordt geconniveert,
foo moet daer uyt immers geen occafie ghenomen
worden, om in plaets dat de Graeflijckheydt het
haere foude aen fich nemen , noch van een ander
ghedeelte van dien fouden ontfet ende ghepriveert
worden , ghelijck notoirlijck door het
•vernietighen
van de helft van uwe Ed. nominatie foude ghefchie-
den ; Wy referveren aen de Heeren Staten van
Zet'
landt
hier over foodanighen vorderen difpofitie, als
mede op den inhoude van de MiiBve onder uwe
Ed. naem aen ons ghefchreven met den ghevolge
van dien, als haer Ed. Mog. naer hare hooge wijs-
heydt fullen bevinden te behooren. Ende wat bs-.
langht de conduite van den Heer Raedt Penfionaris,
daer over eenighe van uwe Ed. geen ghenoegen en
fcheppen , heeft fijn Ed. ons verklaert hem fulcks
leedt te wefen , en niet anders te trachten als fijn
Eedt ende Inflruöie naer fijn befte wetenfchap te
betrachten , ende fich oock niet t'ontfien voor de
hoogheyt ende ghereghtigheydt van de Provincie
ghetrouwelijck ea onbefchroomt te vigileren , als
zijnde hem het felve particulierlijck by fijne In-
ftruftie aen bevoolen ; En moeten wy oock be-
tuyghen dat fijn beleydt ende conduite , in defe
faecke van den beginne aen tot noch toe met fija
devoir ende ordre vanRegeerioget'eenemaelisoveï
een ghekomen , en by ons met aengenaemheydt Ì9
gefien geworden, fonder dat wy yemant vaa de Le-
den van de Vergaderinge yets ter contrarie hfbben
hooren remarqueren.

1%

Waer mede

1 ,'t.
y.'· f '
■iu·:.,- ■·

In Middelburgh den dertigk^ Juiiy fefihin
1
kneégrt vkiUBfiffijrb. ,, ,

R A £> Λ nr, , ({i

■ ' c
ί:>:.ί..

■1 li . 4 .


i

-ocr page 188-

i6ë4

en OORLOG. Vier en Veerrìghfle BoecL 169

^éTrtnce^e vernemende ioppofitie van den
BaiïïtuisOiheejthemghefchrevende vol'
gende Brief-

Edele &c»

WYkonnen onsiiiec ghenoegh verwonderen van
dat U Ed: nietreghenftaende alrijdtgheeneby
de felve nu ende voor defen jegens den intreil en
de dienft van den Prince onfen Soons Soone is onder-
nomen ende gepleeght : ende 't geene wy U Edele daer
over door eenighe Heeren uy t den Rade van den Prin-
ce hebben doen aenfegghenopdentwii» luly kille-
den, van dat %vy noch gheen contentement en konden
nemen in de redenen by U Edelealfdoentotexcufc
'iealle^eertjweghen de defordres voor ghevallen op
denafAf/ïiwMyleftieden: maerU Edele oockdaerby
laten bevelen dat U Edele iigh niet en foude hebben te
Hellen tegen het nieuwe Reglement of Ampliatievan
Privilegie by die van der Fieri veribcht ; Alibo wy ons
welverleeckert hielden dac 't felve ganfch dienftigh
foude iyn voor de rufte ende welvaren van de Stadt,
als
mede voor den dienil van den Prince onfen Soons
Soone maer dat U Edele 't felve foude hebben helpen
bevorderen, teneyndehet mocht werden gheintrodu-
ceert, ende dat wy anders foudenghenootfaeckwefen
eenander refolutiete nemen, Waeropby U Edele
yafte toefegginghe ende belofte was ghedaen , van
onfeordredaerinte fullen naer komen, datU Edele
recht ter contrarie hebt ghedaen, ende felfs, als dat
pint weder met U Edele goedvinden wierd inden
Raedt voort ghebracht Ü Edele ende d' Heer
Umregnmlt U Edele Broeder, met alle der felver
■Vrunden recht daer teghen hebben gheadvifeert, ende
totvericheyde tijdenmetveele dre)^ghementen ende
fey tehjckheden bej egent, de ghene die daer voor waren
advijfeerende, ghelijck wy mede vernemen dat U
Edele noch gheitadigh is machinerende teghen den
dienft, gerechtigheden, ende preeminentievanden
Prince onfen Soons Soone, endewy oockuythety^i/f
pointvanbefchryvinge welkonnen afnemen datU
Edele door fyn Broeder mede is werckende, ten eynde
fooprejudicialenPointin regardvanden Princemog-
te werden uytgefchreve j Ende alfoo wyals voogh-
«lefle van den Prince onlèn Soons Soone alle 't felve
nietlangher konnen in fien noch onghemerck laten

fafleren j Soo hebben wy voor den dienft van den
'rincenoodighghevonden, U Edele by defen aen re
fchnjven ende te ordonneren dat U Edele van de be-
dieninghevan Sijn Charge ial hebben llille teftaen,
ter tijd enwijleUEdelefigdienaengaende fel hebben
gheexpurgheert, endeby ons daer op anders ialwefen
ghediiponeert j Onderftondt Hiermede &c. on-
dertccckent U Edele &c. Honfelaerdijck den y Sep-
tember 16^4.,

Amdit i'Qrangit,

«pMseniietoöfeT

Aende Ed·. Mo: Heeren Staten van ZeelanP

VErtoont met behoorlijcke reverentie J. Gafptr
dc Marigtimh
, Bailliuw van de Stadt, Maripiifaet
ende refort van der F««, U Edele Mogheride on-
öerdanighen dienaer; hoe dat hy iupplt. de voorichreve
charge nu ly jaren achter den anderen hebbende be-
dient , altoos twee faecken heeft voor coghen ghe-
nadtj Eerft U Edele Moghende als compolerende de
SouverainsRegheringhe defer Provincie behoorlijck
te refpedteren, en 't recht van fij η Hooghey t den Heere
Prince van Grange als
Marqujs van de voorn. Stadt wel
te bewaren, achtervolghens delofïelijckevoetftappen
vandes SuppleantsGroot-Vader, Vader ende Broeder
relpcÊtivc, die de voorlz charge fucceffivelij ck hebben
bedientj Ende al hoewel den iuppleant daer door geen
minder approbatie van fyne adüe alsde voorfe iyne

•m

Hoogghedachte Princeiïè hem i
5Sept. 1^64. copydyck hier annex heeft believen te
lalltelegghen , daer in onder anderen wel wortaenge-
roert van fekere defordres, die op den 7 luny laeftleden
fouden wefen voorgevàUenjdie den Supplt. mer geloof-
weerdigheatteftatienkan bétonen dat door hem niet
en fyn veroorlaeckt, maer voornamentlijck ende ge-
noegfaem alleen mentie gemaeckt van iekere reglement
dat by eenige regenten van der Vteri foude wefen verfogc
waer tegens hy Supplt, en fij ne vriendenflch foude heb-
ben geoppofeert, ook veele dreygementen en fey telick-
heden gebruyckt tegens die ghene die daer voor hebbeil
gheadvifeert ; Voor fo veel'teerfteacngaèt is waer dar
de Supplt. 't vooriz reglement om verfcheyderefpedten
niet heeft konnen approberen ende hy oockgeoordeelt
dat hem vry Hond over een faek van die importantie
lyn
fentiment vryelijck te declareren om redenen hier nae
brederte deduceren, dan belanghende het
twetde, is fos
verre van daer dat den Suppliant jeghens andere voor
het reglemendtadviferende dreygementen ende feyt-
lijckhcden foude hebben gtbrüycKt, dat die ter con-
trarie hem e η fyn vrienden doorgaens ende by alle öc-
cafienfyhbejeghentj Gelijck daer op defe ordre van
haer Hoogheyt tot lafte vanden Supplt. mede is uytge-
werckt; Oock fo is den Supplt. niet preiènt geweeft ,foo
wanneer dit pretenfc reglement by den Heer BürgCrm ;
Meirtens cerlHn't Collegie vandeWet ende Rade toe
der Fferi is voortgebracht, dan alleen op! den May
iì64.?Soo wanneergemelte Burgemeefter van fyn com-
miffie uyt den Hagh wederghekeert fy nde van fyn vs^eder
varen ende verrichtinge ontrent haer Hoogheyt gerap-
porteert heeft, fynde doenmaelsop t'voorn. ^bje<3:
jeen fonderlinge difcourfen gevallen, dog de voorn, fa-
ce wederomme voorkomende, nadat den Supplt.te
vören daer over fodanige faeck hadde ontfanghen als in
de miflive van haer Hoogheyt ftaet uyt gedrukt,heeft hy
in confideratie van U Ed, Mo. refolutie van den Z'j May
16 6φ gheadvifeert tot üytftel, totdat niet alleen alle
de Raden haer in de Stad bevindende maer oockdaer
buyten fynde bymiiïïvefo importantie faecke ende
deliberatie fouden worden gedaghvaerd. Dat isEd;
Mog. Heeren alle '
l gene by den Supplt. in defen isge-
daeii fich beroepende op de kennis van alle die
ghene , die by die onderfcheydenaftienaen ende Pre-
fent fyn geweeftjwat nu des Suppliants V/ ienden hebbeii
gedaen , is hem niet te impuleren noch oocfc de faecke;
in haer felfs eenighfints te improberen j daer is gheem
Land inde werdd , daermen altoos meeriiact ende
eftime heeft ghemaeckt voorde Privilegiën ende ghc-
rechtigheden vande Steden tefpreeckenaJsin deefe
Landen j men heeft het oock altoos vooreen onder-
druckiiKCendeufurpatiegehouden, als mententyde
vande Graven fulcx door dreygementen ofanderfinds
heeft trac]iten te beletten , ende het is een vande oorfa-
ken gheweeft waer door de wapenen voor devryheyd
fynaengenomen,dewelckenuonderde hoOgwyfe Re-
geringe van u E. Mo. geftabilieert fynde,heeft den Sup-
plt.niet anders koimen denken of het ftont een yder vry
over het veranderen en verminderen van'tgrootPrivilc-»

gevoelenfondereenigebefchromingetedeclarefétì.En
wat belangt het point van befchry vinghe, ^engftChde het
; drefleren vah een ander foorte van Reglementen j die u
Ed. Mog. hebben ghewild dat de Heeren Van νίφπ^ίία
ende Fifri fouden overbrengen ,fulIenuEd. Mog.haer
ongetwyfièly ck ten alderhoogften verwonderen dat den
Sup{)lt. fulcx word geimputeert j daer hy nodi part noth
deel in kan hebben, dat hy op den eedt by hem aenden
lande gedaen,verklaertdaervangheendeminfteroor-·
kenniffe geljad te hebben ; Den Supplt. en feytdit niet
ψ om


-ocr page 189-

166± om in twijfFcI te treckeu of de Heeren gecomm. Raden
_ daerin wel of qualij ck gbedaen hebben , maer alleen
~ tot verwonderens, datmen het doen van
Co aenfienlijke
Collegicjdat alleen aen u E Mog.gewoon is rekenfchap
te ghevenvan hare aótien denSuppl. telafté wil
legghen. Dan den' Suppliant dit alles noch verder
infiende. Heltin UEdeleMog. Hooghwys oordeel
of hy fchuldigh is figh in deie fo becommerlycke faecke
te verantwoorden , daerhy (onder reverentie) nieten
heeft geverfeert in het recht , dat fynHeerenMeefter
als
Marjuis van der Vere eygentlyck is competerende ,
maer ineen vryheyt aende Stadtuytden Hoofde
van U Ed. Mo, als Souverainen van dele Provincie ge-
geven , en dienvo!gende,dat alicene tuflchen u E. Mog
en de voorn. Stad te demefleren is. Ende heeft den
Suppliant altoos by degene, die grondige kenniflè dra-
ge van u E. Mo. regeering hooren feggen, dat de leden
vandeMagiftrature van de Steden Vliflinghen ende
Fi«infulckefaecken ende andere hoghe Poinótenin
U Ed. Mog. Souveraine Vergaderingh gheventileert
wordende, gheen relatie hebben tot haren
Partimliireu
Heer en Marquis ,
macr immediatelijck dependeercn
vanuEd.Mog.HogheRegeringhe, fonderfubjeft te
fyn cenighe Particuliere ordre ofte lafl van den lelveu
dienaengaende te ontfangen.

lyo

Weshalvenhy Suppliant oock niet anders als tot
U Ed. Mog. fyn toevlucht kan nemen, om doorhaer
geoordeek te worden, die fulcx alicene ende Privative
toekomt , niet weygherigh fynde in cas hy m allen
defen yetsfoude hebben moghen gedaenofceghefufti-
neert dat onbehoorlij ck of tegens fyn fchuldigen PHght
of dienft van u Ed. Mog. is , daer over hare indignatie
ende lentiment te lyden i maerfoo 't oock ter contrarie
is, dathyindefe deliberatieneen vryeflemme vol-
ghenshetdiitamen'vanfyn ghemoed nevens andere
Leden vande Vroedfchap heeft mogen toebrengen, en
alleen gheverfeert heeft in een faecke die U Ed. Mog.
PrivatiVelyck concerneert , foo verfoeckt den Sup-
pliant UEd. Mog.Proteöie ,tdie fy ghewoón lyn
aende ghenngfte vanhare Onderdanen te geven , jae
als UEd.
Mog. voor defen by iterative Refolutien
hadden goedgevonden, dat de Steden van Vliflingen
en Kère hare reglementen volghensfeecker advp van
de Heeren Gecommitteerde Raden fouden hebben o-
ver te brengen, foo hebben defelve aende voorn, twee
Steden oock haerguarant belooft vanhaertefullen of
houden alle moeyelij ckheden, die haer deswegen van
haren Heer en Marquis ibude wedervaren ; Den Suppl.
allegeert ditniet, om daermede hetoverbrenghenvan
de ghevorderde reglementen , foo veel in hem is te
approberenoPtimproberen, maer alleen daer uyt te
argumenteren, dat, in gevalle U E. Mo. de Regenten
fouden guaranderen die een reglement van eleöie
vande Magillraturen fouden overbrenghen , hoeveel
te meer dan die ghene die alleen contenderen tot con-

kent

gebruyck van dien t'federt anno 15:74. tot noch toe
ghcoblerveert , fonder dat de Heeren Princen van
Orange, onfterifelijckermemorie onder hare wyfe re-
gheringhe , die oyt of oyt t'fyin 'tgheheelofte ten
deele hebbenghetragtte vernietigen, endealfoo den
SuppHantniettwylïèitof U Edele Mog. fynghewoon
haerielven infulcke grootefaecken gelijckte blyven,
fooverwaghthytemeer , ende verfoeckt hetgantich
demoedelijck , dat UEd. Mog. noyt willen toelaten,
dat hy fo onverdient in lyn eere en goeden naem foude
worden gheledeert, maer dat de felve die goedthey t
fullen hebben aen denSuppl. hare Protedie te verlenen
en dienvolgens by hare aenfienlycke brieven van inter-
ceiïie hare Hoogheyt Mevrouwe PùncQÌieDotiariere
van Orange te verfoecken, den Suppl. van opgheleyde
ordre en lafl; te willen ontheffen : en fyne fundie laten
bedienen als voor defen , en dat hy onderwylen inde
exercitie van dien mag blyven continueren tot dat daer
op de verwagte refcriptie fai wefen ingekomenj'twelck
van u E Mog.gewonejuflitie en equiteyt verwagt,cn ial
den Suppl. den Almogenden bidden. En was on

Enwasonderte-
G. De Markcnault.

' g&efelbef£ö?eben öaec op aeitSaec^oisiiepUjelioli
l^oorlucht: Hoochg·. 'Princefiel

WY hebben ons noyt konnen inbeelden , dat ii
Hoogheyt, haer foude hebben aengematicht one
in onfe functie, die wy als gecommitteerde Raden
van Zeelandt de eere hebben van te bekleeden, in dier
voegen te cenfureren, als wy by lecture van feecker
Miffive vanden vijfden deferloopende Maendtaende
Heere Bailliu vander Veeregefchreven, metgroote
verwonderinge hebben gefien, waerinne oock eenc
van onfe Medebroeders met Naemen wordt geexpref-
fëerten hy neflfëns ons befwaert, dat wy feecker point
vanbefchryvinge, datu Hoogheyt noemt het fefdein
ordre ende prejudiciabel te wefen aen fyn Hoogheyt
de Heere Prince Pupille van Orangie, aende refpective
Leeden defer Provintie hebben geaddreffeert : Maer
noch meer verwondert het ons, dat Vwe Hoogheyt
voorder gaende heeft konnen goetvinden, om het gee-
neby onsin defen wel ende te rechters gedaen, alhoe
wel niet naer de fmnelyckheydtvan VweHoogheydt,
het ielve een ander te imputeeren ende te lalle te
legghen, en namentlyck den Heere Bailliu vander
Veere voornoemt, die daer in noch part noch deel en
heeft, of daer van eenigede minile voorkenniiTe ghe-
hadt; het bedroeft ons uyt dit ftaelqentefien ende afte
nemen, wat wy van u Hoogheyt fouden hebben te ver-
wachten, in cas de felveover onfe Perfoonen haddete
difponeren, en achten ons dienvolgende geluckig daer
over aen andere refponfabel te wefen, om welcke oor-
faecke wy ons oock niet en konnen inlaten, onfe adtien
ontrent Vwe Hoogheyt te juftiflccren, gelyck wy an-
derfins feer krachtig fouden konnen doen, en aenwyfen
watovergroten ondienilfelfs aenden Hooghgemelten
Heere Prinee door hetpouiTeren van het alToo ghe-
noemde Reglement binnen de Stadt Veere wordt
aengedaen, en hoe wy eedts ende ampts halven niet
hebben konnen leedich ftaen,fiende datmen onfe Hee-
ren ende Meellers het haere foo wilden vervreemden,
haer daer van ten minfien te waerfchouwen , datwy
oock achtervolgende de loffelycke Exempeien vanon^
feVoorfaeten om geender hande Refpecten fuUenna»
laten : En wy vertrouwen oock foo vee van Vwe Hoog-
heyts wydberoemde Equiteyt endebefcheydenheyt,
dat als de felve wel ende te rechte van defe geheele faec-
ke waere geinformeert, of, Vwe Hoogheyt foudé met
ons fentiment geheel moeten concurreren ende veel
eer haere Indignatie wenden tegens diegeene, die door
haere ongefondeerde raetgevinge Vwe Hoogheyt
foo verre in defen willen engageren, dat de felve nu tc
doen fai hebben met de Heeren Staten defer Provintie
foo teeren point van haere gerechtighéyt, ende devry-

fcrvatie vande vrye Nomitintie , ende 'twettelijck ! heyt van een integrentlith van haere Souveranieverga-

deringetedefmelleren, danwy willen onfe hope daer
henen flellen , dat uwe Hoogheyt het felve voorfigh-
telijck fai willen voorkoomen , ende alles naerder
overlegghende, de ordre daer mede de Heer Bailliuw
yander Veere jeghenwoordigh door uwe Hoogheyt
is befwaert , om vande bedieninghe van fyne Charge
flil ie ftaen in tetrecken ; op welck vertrouwen
wy oock hebben goetghevonden, den felven aen te
fchry ven, daer in te willen continueren , op dat on-
trent feeckeren manflagh defen voorleden Nacht bin·
nen der Ver» ghepleeght, de juflitJe niet en foude
te kort blyven , behalven dat de calangie van
de ghemeene middelen , ende het adminiftreren
van de lurifdidtie in het reflbrt van der Veere al-
waer mede eenbekommerlyck accident foude we-
fen voorghevallen , nieten fai konnen ilil ilaenen
uwe Hoogheyt ongètwyffelt feer wel
bekendt
is , dat het eenc ende het andere uyt den
hoofde van de hooghghemelde Heeren Staeten
worden bedient; Ghelijck uwe hooghheydt onsme-
de ten goede ghelieve te nemen, dat wy defelve
reprefeateren, dat de Heeren OfEderen foo binnen

Vli6

s aken van STA E Τ


-ocr page 190-

en O Ó R L O G. Vkren 'Ueertighfte Boeck. I 7 ί

Vliilìngen als Veere behalven defe notoire depen-
dentieaendegraeflijckheydvanZii/Wt, oocktenre-
fpecte dat de felve mede fyn geadmitteertin de Felitii
ende Regeringe van de gemelde tvi^ee Steden, als inte-
van de Provincie, het felve oock uyt die
Hoofde alleen hebben, ende dienvolgende in dien de-
le aen niemant anders verplicht of gehouden fynreec-
kenfchap te geven als aen de Hoge regheringhe alhier,
daerom is het ons feer onverwacht voorghekomen,
dat uwe Hoog heyt haer heeft laeten perfuaderen, om
den Heer Officier van der iWi in dier voegen («^ί&ίβί
dl glertcljtigheydt van dtft Ïrüvimie, enom Verfcheyde
rcfpeaen tegens den dienft van den Heere Prince Pu-
pille te ghelaiten, daer van wy nu uyt de voornoem-
de Miflive van Uwe Hoogheyt in'tfeeckerwoorden
bericht, het gheencwyte vooren maer vanterfyde
afhadden yerihien. Dan wy vertrouwen, dat Uwe
Hooghey t alles naerder bcdenckende, den ghemelden
Officier, met dicrgelijcke niet meer en fai willen be-
f\raren, en verwachten oock foo vele van fyne ghetrou-
heytende conduite: wantdeiè getuyghenifl'e fynwy
liem fchuldigh te geven, dat hy met het bewaeren
van het recht van fynen particulieren Heere ende
Marquis, gheen ingreep heeft willen doen in de vry-
heyd van de twee Steden, ofgherechtigheyd van defe
Provincie, maer dat het recht van d'een end'andere
mach bly ven ongekrenckt, ende met foo danighe har-
monie met den anderen geadminiilrecrt, als voor de-
fen, en dc nature der faecke evidcntelijck komt te re-
quireren, op dat aen d' ecne fyde d'esuberante ghene.
gentheyt ende affecte j die alhier by de Regeringhe tot
den Heere Prince Pupille word gedraegen, meer ende
meer mach worden bevertight, ende aen de andere
fyde
indien jongen Heere te meer liefde ende trouwe
verweckt om de vryheden ende geregtigheden van den
Lande, Steden, ende leedcn van dien te fy ner tij d voor
te ftaen ende te defenderen,op dat aen de felve fo waer-
dige ende coftelij ck panden met des te meer confiden-
tie mogen worden toevertrouwet. Daer toe wy Gpdcs
Segen afbidden, oock onfe particuliere ghenegpntheyt
ende dienften aen Uwe Hoogheydtgantfchvoorboo-
digh prefenteren, mitfgaders tot alle het gheene U-
we Hooghcyt vorder lief en aengeriaem foude moghen
wefen.

Waermede.

DoorL llooghgeb, Trinceffe,

Suilen wy Uwe Hoogheyt met toewenfinge van al-'
leFurftelijckeWelitand bevelen in de Protectiei
desallerhoogften. Gegeven ih't Hof van Zee-'
land tot Middelburg den
acbjlm Septeinber St[ïitnhimdtrt
nitr taviirligb.

UHoogheyts
T^mpviilligt goede Vrundent ; ; ■

T>eGecommitteeràeRadenvan^taten van
Zeelmt.

Tir Ordonnatttii van de Jelve

P.hubert,

t^en V Hof Trovtnciaelhadden de Gecom-
mitteerde Raeden air ede te voorgefchre-
'V en de volgende Brkf.

Ed. Mo. Heeren ;

KEnniiTe hebbende bekomen van fekere miflive by
u Ed. V ermogentheden den
tw «> twintighfim de-
ferMaendt aen den Heer Bailliuw van der Vere
Ihcfchreve», ^nde den inhouden van dien by ons

rypelyckwefendegheexamineertj hebben wy wel be- 1664.
vonden, dat UE, vermog.geì^egentheyttoonen,om
_
met den felven over faeken van lynAmpten dendienfl:
van de JuiHtie betreffende, teipreeken , dogvoorna-
mentlyckovert'tgenedeny. luny jongftledenfoo op
den Stadhuyfe , als naderhant op feekere maeltyd
ter Feri foude wefen ghefchiet ; endeghelyck dit dry
diftindeen onderfcheydenelaecke iyn , loo vertrou-
wen wy, datUEd.vermo. defelve wat nader infien-
de met ons fuUen oordelen , datdiein'tReguard van
den gem.Bailliuw ook in dryderhande RefpeSen moe-
ten worden gheconfidereert ; En voor foo veel dan het
eiryji aengaet, daer hy iste confidereeren als Offider ,
foo weten wy wel , dat de Heeren Staten van Ζ«/ΛβΛ
by het üiiyJi Arti cui van de Inftrudie UEd. vermo:
de authoriteyt hebben ghelaten , enkenniflète nee-
menvan het geene de Officieren roeren mach,acn-
gaende haren dienit ende Officie , enoockvandeadi-
en en conculBen die fy in haer Oiïicie mochten hebben
bedreven, en dienvolgende ibo wanneer daer over tot
fynen lafte eenige klachten aen UEd. vermo. fouden
wefen gedaen, en de felve genegen fynde met hem daer
over te fpreecken, foo en foude wynjet alleeneden
voornoemde Bailliuw niet willen verhoeden de Juftiti»
tiedaerinteobedieren, maer felfs, alshy dien aea-
gaende fonder redenen
iu Mera bleeft ofte niet be-
hoorlij eken berichte, daertoe aenmanen , foo wan-
neer daer ontrent oock wierde voldaenhet Articul
vande vöorfz Inftrudtie, mede brengende : lo Wanneer
eenige klachten gedaen werden over eenige Officieren
buyten den fynde, dat haer de felve fullen werden
toegefondeningefchrifte, ende fyjeghenfeeckere da-
gen ontboden, om haer daer op te komen verantwoor-
den , ofte fchry ven de waerheyt vande faeke,om voorts
daer in te vooriïen na behooren ; 'T welck wy niet en
verneemgn dat by UEd. vermo. in defen foude wefen
naergekomen.

Voor foo veel het twiedt belangt, raeckende het gene
op den 7. luny jongftl. op 't Stadhuys ter
V»re is ghepaf-
Jéert, daer heeft den voornoemden Bailliuw niet an-
ders geoccupeert, dan in qualiteytals Raets-Maavan-
de voornoemde Stad , ende flemme hebbende inde
policie aldaer , om te dier tyd te doen denominatie
van den vaqiiant Burgemeeiler ende RaedFchap ; wat
kenniffe UEd. vermo. nu daer van dcfidererente
hebben, ende konnen wy niet wel begp'gen , als
wefende faecken . diewy ( onder reverentie, ) niet en
fien, dat tot U vermo. funole eenighfints koomen te
fpecteren maerin cas omtrent foodaaighe of dier-
gélycke A<3:icti ,van Policie en Regeringe eenige dif-
ordres of ongenughte onder de Regenten komen voor
teloopen , ende dat d'een of d'ander daer over re-
den foiidènhébben van té klagen,' die fyn haerghe-
houden ré addrefleren aen ons ; die dan defelve ten be-
llen ende tot de meeile Rufte traghten te compo-
neer eü, óf ie hoogh endebooven onfe Inllrudlie
gaen de , tebrenghenter deliberatie en difpofitie van
de Heeren Staten van Zeeland, die altoos tenhoog-
ilen jaloursfyngheweeft , datyemandt anders figli
met diergelij cke faecken fouden hebben gemelleerd,
"enalfoodoordie weghdehand inhaere Regheringhe
gefteeken. Wy
hebben derhalven niet wel konnen
afwefen,maer onsAmpts-halven gheobligeert ghe-
' vonden , om den voornoemdèn Bailliuw in die qua-
liteyt àlis Raeten flemme hebbende in de Regeringe te
gelallen, dat hy foude hebben te declineren U Ed.
vermo.yàn het voorfz ghepafleerde op den Stadhuy-
fe, eenighe kenniiTe j .veel min Reeckenfchap tc
gheven ; ghelijck wy oock alle andere , diede felve
qualiteyt binnen der
Vert of elders in defe Provin-
cie fyn hebbende , haetflilcx vanUtd. vermo. of
yemand'anders buytencJePrpyincie gheverght wer-
dende, infeelijx fouden rtipeten.injungeren. Aeng^n-
het derde
'fiendé op hetgéene ώ feekere maeltyd fcmde
wefen voor gevallen , aldafetheefiden voorn. Bdliluw
geen andere qualiteyt konnen hebben als tc wefén een
genoodegail, otn nevens fyn andere mede Regenten
een vrolycke Maeltyd πίςί den anderen te houden ì dàn
■ ..t ght-


-ocr page 191-

ιηι SA KEN van ST AE Τ

166^

ghelyckhet fomwyien wel ghebeurt , dat in plaetiè
• van dien ongenugten en difïerentien ryfen, fo hooreli
wy van ter iyden, dat fulcxaldaerfoude Wêfen Voorge-
vallen , die dan veelfints na den incerefteode Opinie
vandemenfchen , meerder als het fomw'ylen in dei:
daet waerachtigis, werden uytgemeten. Soo die evén-
wel foohoogh fynghelopen, datde juftitie daervan
foude moeten kenniffe nemen ,fo foude fulcx moeten
gefchieden voor de geene, die daer toe competent is,
te weten voor die van de Wet der Stad Vm, hebbende
overdeBorgers endeInghefetenen aldaertereerfter
inftantie hetbereght
inaüe CivilefMe^e» , als mede in
criminele, daer in wyfendebyarrell ^ foonueenighe
Adtie
t'fy in t'eene of in t* ander cas teghens den voorn,
Bailliuw , of yemand anders van dat ghefelfchap, fynde
al te faemen Regenten,foude moeten werden geinten-
teert,fUlx foude nergens anders, als voorde voorn.Wet
vander Vere konnen gefchieden, als hebbende door ha-
re Refp. fimdie niet verloren de Privilegiën en prero-
gativcjdie alle andere onderdanen eningefetenen defer
Provintie komen tejouiflereniEn wat de Heere Staten
van Zeelant haer aen 't Reght van de eerfte inftantie en
het wyfcn by arreft in criminele faken, alfmen het een
en het ander onder diverfche pretexten heeftwillen
Juxeren,hebben laten gelegen fyn,is u E. verm. niet on-
bekent. Een Bailliu om dat hy een publij eken befchul-
diger, en een Rechter is, is daerom niet exempt, om
voor het Collegie, daeraen fy hooren, fo wel in civile
als criminele faken gecaufeert te worden ;hare functien
worden by haer onbequaemheyt by andere gefuppleert
en waergenomen, ofte fo lange opengelaten , in haren
Borgerlij eken en civilen ommegang ftaen fy fo wel «c-
tive als Ρα/βνι, gelijck met, en nevens hare mede Borge-
ren, Wy weten wel, dat een Regc-Bancke, of een ge
deelte van dien door partyfchap en eygen intereflè van
de Leden, die delèlve compoferen,onbequa§m fouden
konnen wefen om Juftititie te adminiftreren,maer fulx
bekend,en daer over geklaegt fynde,foude by den Prin-
ce vande lande het defefl: van dien moeten werden ge-
fuppleert , onfemeyningeisniet, om fo extremen re-
medie tothetjegenwoordigequaet-teapplicere, 'twel-
ke wel onder fogtwerdende , wellightfogeririg falbe-
vónden werde,dat het niet weerdig is, fo veel daer over
te moveren, veelmin om u E. verm. daermede te occu-
peren,die wy vrundlijck verfoeken,alles Ibdanig te wil-
len confiderercn, als wy van haer bekende Wysheyt en
befcheydentheyt met reden moeten verwagten.
W acrmede &c.

EJeh Mug, In Middelburg den ay luly i6(Ì4··

RAI) E Ν.

l^ecm Staten ban Zeelant (labbe do& fn j^ep^
tembec gefielt be bolgentie pointeti ban

li;

^n'teenececomnuinticnntietier^avatleban'tliof
f. Ψοϊηίβη.

Η Et is u E. en aJle leden defer Proyintie bekent wat
hóoggaende difputen en altercatien niet allen t'lê-
dert eenighe jaren herwaerts maer al vande eerlle
begitfelën vande IbFelykeRegeringe defer lande over
het,iXukvmdefupretheJufiitie en andere delen van Sou-
vëfainiteyt by de Prdviiidé van
HMmit en mft-Vrhfiant
mit^idcirs die vandenPwProvinciael tegens defè Pro-
vincip fyn gemoye.ert geweeft,wat Peremptoire en wel
gedelibereerde re niedieAby deHeeren State yanZeèl.
al in dien tij d en in liet eerft aenbreken vande
Liberteyt
defer landen fondprling by de affweringe vanden Kon.
van Sfoigven by de li^ïgenÖmen, otn iulfce eÜèntiele
pdinceii van haer oppergefagh, die daer door in haren
bp,e.fpinw^en\yed?rgi:k©ert , haer felventó vindice-
re», jènuyt die difayaqt^ieufegheme^^ met de
I^aii4éh vari Hollatid én Weft-Vriefland te degageren,
ènop '.laàer eygen bodem aen haer Ed: onderdanen te
dóenadmiiiii :

reren j *^elck haer Ed; Mo; niet tegen-
ftaende de hevige oppofitié, vande Heeren Staten van
Holland daer tegensaerigeWent, oockis gefaccedeert.

gelijck daervan alsnog de loffelijke vruchten dagelijcx
worden genoten, uy t ^henomen dat de felve t'elckens, ,
al hoewel metgrootedifficulteytfyngediverteert ghe- '
worden hare refolutie, ten refpeöe vande
Supreme lufti^
f/ί ter executie te legghen; Hebbende de hooghgem.
Provincie van Hol and haer altoos ten hooghften laten
gelegen wefen om de luftitievan drie Landfchappen
van
HcSant,Zeelant en Wefl~Vrieflmtgecomhinectt en op
haren bodem te houden, om de merckelijcke redenen
van eereen profijt die daer in evidentelijck voor haer
Refideren, daer toe dan gebruy ckende het credit ende
particuliere inclinatie van de Heeren Stadhouders bo-
ven verfcheyden befendingejminnelijke aenfpraeken,
intreck&nvan refolutie, ende cafleren van diverfche
Procedurentegensde gerechtigheden en Privilegiën
van defe Provinden en leden van diengenomen, en in
het werck geftelt. Waer op dat verfcheyden folemne-
Ie verdragenen concordaten fynde opgericht, alles
daer door foodanigh fcheen gereguleert te fyn, dat ge-
ne difputen ofmoeyelijckheden meer fouden konnen
voor vallen, dog de Heeren'Staten van Holland ende
Weft-Vrieiland, haer t'elckens wederom in ketende
om op defe Provincie meer en meer te empieteren, en
het Hof Provinciael om aen de bevelen van de Heeren
Staten van Zeeland weynig te defereren ^ Soo heeft by
na yeder laerfyn nieuwe ongenuchte en difpute mede
gebracht,daer onder geen van de minfte is geweeft (om
menigvuldige ander om cortsheyt wille hier voor by te
gaen)

Dat men aen defe Provincie den voorrang en feffie
voor de heerlijckheydt van
ffefl-Vrieflunt heefcgedifpu-
teert, in fulckervoeghen dat de Provincie van Zee-
land daer in willende noch konnende toe gheven, de
Heeren Staten van Holland ende Weft-Vrieflandt
gerefolveert hebben aen den keften, Heer Stadhouder
Hooghloff: Mem : tegens alle oudt gebruy ck, en fepa-
ratecommiffiete geven ende haer felven daer in den
eygendom van de Stadt van den Briel ende Landt
van Voorne toe te eygenen. Dan het is hier niet by
gheblevcn , maer de hooghgemelde Heeren Staten
van HollantenfPeft-VrhflaHt vorder gaende, hebben by
hare bekende refoultie van den ii Augufty liyö'. o-
pentlijk beginnen te fuftineren dat de Heere Staten vm
Zeelant ioodajiige autoriteyt en Legiflativen macht in
Zeeufchefaecken ontrent de Hoven van luftitieniet
en competeerde, als de Heeren Staten van
Hiliandt en
Wejl-Vriefiant in Hollandfche en Weft-Vrieflche iaec-
ken toe quam,en met der daed exerceerden, ftellende
alfo deProvmcie van
Zelant uy t hare egualitey t en eVen-
gelijckheyt met de Provincie
van Hallaat éh Wejl-Vrw
flant, en ten reguarde van de felve in een merkelijkein-
ferioriteyten fubjectie nae dat het Hof Provinciael
door fekere een/ydige deductie daer toe eenige maen-
den te vooren de aenleydinge en den eerften voet had-
den gegeven, gelijk dan het gemelde Hof by de minfte
occafie en difcrepantietuffchen de twe Provinciën op-
rifende, fchynt veerdig en berey t te wefen om de Pro-
vincie van
Zeelant te aggraveren en aen de Heeren Sta-
ten van
Hoilant en fPefi- VrieJIant niet alleen eetiige argu-
menten te fuppediteren, maerfelfsiJe verfienfte om-
brages te verwecken tegens de finceriteytdaer mede
de
Heeren Staten van Zeelant, en die gene die uyt liaren
hoofdeinde luftitie oyc ofte oyt fyngheemployeert
geweeft,hebben geprocedeert,daer toe houdende apar-
te enfecrete Vergaderingen, mee feclufie van de Zteif
/ciiRaden,enhaerniet ontfiende op eenberichtva»
ter fyden haer fo verre in te laten ,gel jj ck u Ed. konnen
fien uyt hare miffive van den April defesjaers aèn
- de Heeren Staten van Wlant en Wtft-Vntflm gefchre-
ven, hier nevens gaende: daer by niet aJlee« wederom
op de bane wortgebragt eh gecontroveheért het point
van'tfuprime gefagh bovengheroert φ Heeren Stateli
van
Ztelandt in faecken van de lüfthie notoirlijck
, CQippeterendejmaertaften ookhecPrpviflpneelaccijirt
aen, fo folemnelijk tuflen de bey de Pro vinden, in^én
j are
feftienbptidertfeven op gerecht, fuftinerende dat defe·
Provincie in het getal van Raden en Tour beurten ten
refpecte van den
Vrefident ende andere Officié»

va»


-ocr page 192-

van het hof daer by te veelfoude weiengeadvantageert.

Daer onder indcr daet niet anders verborgen leggen-
' dealsdeiwif^fVaneenPrefidentceftellen j.dienu
aendefc Provintieftaet te komen , haerteontfetten,
maer dat de Provintie van Hollant en Weft - Vrieflant
daervannu44 Jarenheeftghejouifeert, daertoeghe-
bruyckende iber odieufe motiven
, al of de regeeringhe
tranquillireyt, domeinen, ende Ingefetenen van Hol-
land
j a het goedt en bloedt van de felve by een Zeeufch
Prefidenten drie Raden , mitfgaders een Zeeufch
Griffier, die daer op eenen tij t te famen konnen wefen
fouden komen gelij ck als te Pericliteren, Prefuppone'
rende datfe daer toe met den andre foude konne Collu-
deren en bequame occafie capteren,met andre harde en
onvriendelijckeexpreflïénmeer, die wy verfoekenwel
te willen remarqueren , ende defe hare ongefondeerde
argumenten en onghehoorde umbragesteghens haer
met meerder ichijη te willen retorqueren en hare oor-
delen na haer eygene feniimentenendienvolgendeo-
verwegen
luHollant redene mogte hebben te apprehen-
àcien eea Zecus Prefident ende JrieRedtn met een van
de andere Officieren daer bygerekent,hoeveel te meer
dat het voor defe Provintie,ii
t£den,en leden van dien,
mitsgaders de gemeneingefetenen foudewefen te refor-
mideren
cenHùUaiitfePrefdent en agt raden die altoos riiym
een Coilegie en fo merckelijcke Pluraliteyt konnen uyt
maecken , oock onder Pretext van het Onlangs geeri-
geerde Leen-Hof dagelijcx appart by een vergaderen,
ghcadvifeert met de cerile Miniller van de Provintie
van Hollandtj die haer altoos vande innerlijckefenti-
menten en inclinatie van die Provincie kan imbueren
die nu oock foo veel jaeren achter den anderen haer foo
eenfy
dig tegens defe Provintie hebben gecomporteert,
ende hare ordres endebeveelen gheenfints gherefpec-
tcert, ende ter contrarie alle obediëntie aende Provin-
tie van Hollant gheprefleeft, fynde mede te verwon-
deren, dat het ghemelde Hof in haren voorfz,. brief
van den 19 April fulcken ghevaer in een Zeeuiche Pre-
fident en ί/»·/»
Kadenea haer>foohetfchijntniethebben
konnen wederhouden , fonder de Heeren Staten van
Hollandt fulcx te reprefenteren ende haer te raden van
de twee Perfonen , die alhier tot fupplctie vande twee
vacante piaetfen , in het Hof fouden worden ver-
koren niet te admitteren, dat fy weynig tijts te vooren,
by hare milfive vanden 23 Febniary daer bevoorens de
Heere Staten defer Provincie verfoeken de twe voorfz
vacante Piaetfen van de Heeren
Hago BUck^ende Mar-
tinus
Fitte willen voorfien , met twee andere vrome
verftandige en bequame mannenjdaer byvoegendcjdat
dejuftitie daer aengrooten dienft foude gefchieden.

Wy addreiTere ook hier nevens aen U E. een miilive
van 'tghemelte HofProvinciaei van deii Ζ i May defes
jaers daer in U Edele met verwonderinghe Tullen kon1
nen fien , dat de felve met dequaliteyr van Raden
over Zeelandt niet langer fchynen gedient te fyn, oock
haer felven die inde fubfcriptie van haer ghenoemde
miffive ontreckende, met haer te ondertekenefljPrefi-
dcnten
Uolientft Rarftn, fonder van Ζ«/««, te vermanen
daer noghtins hare voorn, miffive een antwoordt was
op een refolutie by de Heeren Staren defer Provincie
aen haer geaddrellfeert, en niemandt de qmlitcyt hadi
de daer pp te antwoorden, als die haer Ed.Mog. eed en
commilfie agnofceren i welcke kleenagtinge hooggem.
Heeren Staten nóch noit is wedervare en op het fonda-
mentvan de gemoveerde controveriie over het fupre?
megefaghdatdefc Provintieinde faecken vanjuftitie
competeert, footreckenfy oock in difputedc validir
teytvande Previlegicn diede Heeren Staetenvan
Zeeland op den 3 Nov. 1663. aen die vander Goes
en andere ftemmende Steden hebben verleent, feggen-
de haer daer na te fuUen reguleren,alle 'cwelcke de Hee-
ren Staten van Hollant
enWeft-.Vrieflaad by hare mif-
five vanden lulyjoogftled. alsby onderlinge corre-
fpondentie infgelycxkomentofulüneren,alhoeweUo
beleefder
terminis die de Heeren van 't Hof nogtans he-
ter fouden hebben betaemr,daerbyionder anderen oock
empieete rende den voorflaghvan,'tgeiji· hofj om gene
raden uyt defe Provincie in het voorn. Hof te admitte -
ren,voor dat over alles nader met d^n sod^e foude we·^ J ίé4

Γ

fen geiproken, daer toe verfoekende dat haergelegheht- ......

hey c mogte worden gegeven tot conferentie, Naer dat
in diervoegen alles overhoop en buytenfyngheheelis
gèbragt,en dat de hooggem. Hcere Staten
van Hollant ttn
H'eft' Vriejlant
wel weten, dat deHcerenStaten deièr pro,-,
vincie haer noyt over het fupreem gelag,dat haer in fake;
vanjuftitie notoirlick competeertin eenige conferentfQ
hebbe willen inlaten,en oock in andere faken mpt geen
redenen ter werelt en kan werden ghevergt, als na dai
alles in fyn vorigen Staet foude wefen herftel ten belof-
te gedaen vande onderlingeTraftaten die tuflen de tiat
Provine, over de faken van luftitie intercederen geen-
fints te luxeren en voor al ingetrocken de voorn. Preju^
diciabelerefolutie vanden 11. Auguft.
i6$6 behalvea
dat UE.nietonbekentenis hoe tot noch toe over foo
veel andere Poindten le vergeefs 't gewenfchte contcn-
tement istegemoetgefien.

Na dat daer over fo dick en menigtnael \ïras geconfe*·
reertfoo dat de ledevi daer in vcrdrietigh werdende al in
't midden van 'tvoorleden Jaer 1661, hebben verklaert
dat fy eed ende amptshalven verplicht iftonden fulx niet
langer aen te fien nogte te verdragenidaer op dan de be-
kende refolutie op denaiSeptemb. deffelvenjaers
gevolgt, daer van d'executie door de bewufle befending
van Holland, en de goede toefegginge (kcrbyged^a
flecht is gediverteert geworden, fonder op eenig poinj:
de verhoopte fatisfaöie te bekomen) maer ter contrarie
defe Provincie nogh meertebeleedigen met den Heer
Datiiel Ockerfe» buy ten alle recht ende billighey t uyt lyne
fundie, als raed ter Admiraliteyt in 't noorder Quattier
en nu noch vorder door fulcke aenftootlicke brieven te
chocqueren,ongetwyfiëlt door de vcrdraeghfaemheydt
van deHeeren Staten vanZeeland,daertoe aengemo^-
digt fynde,fulx dat wy dit alles na merite overweghendp
achten hoognodig te wefen, dat alle de voorgaeftde re-
folutien de lake van juftitie rakende behoorden te woe-
den nagefien, rypelyck geexamineeert, en daer van aeij
haer E. Mo. geduyreodc d'aenflaende vergaderinge 'tfy
mondehng of fchriftel.Rapportghedaen, om het ijbjvc
gehoort, daer op fodanig te refolveren , dat daef dp<?r
eenmael een peremptoire afkomfte van allo die droevi-
ge en langduyrige ^fputen mag worden gh,etns\eclt[;, dp
Hoogheyt en geregtigheyt vanden l^dc »4»
Zulsmt uyt
alle beknjbbelinghgereddet endefelve onghefchendgt
^en de Profperitoy t getranfmitteei;t ji al? die in haer vol-
len glans vande voorfatenis overgenionfieni Ìbnderljij-
ge in defen tij t daer een yder, ende fp?cialen de Heeren
Staten
f^o liellmt ep Wtfi- Vritflattt fop forgvuldk fyn, φ
mogeUjik is,naerfich te trecken fonder fomwylen d'ii^-
de Poileffien en herkomen of oock de weerdig^eyt yap
d.egemeene aen te fien, gelij ck het flv.ck^w
muli^vfut dtgebtdm y oor een. ende veele exeippelen d^e"·
iienkan.

(C'antjec c6cemman^i(fiU»i((ti b?V;affalei$tiìKo

ΦΠΕΟΡ IWÏ^Dae? vrye Raeds befteliea.

SefdeToina.

HEt f^l Ü Ei wch ^ dachtighvvefea, hoe d^t doo^
de
dtpl'or^ ende cntjidigb, 4<xit vanden Heerp
ΡΓΪηςε vmOnmm ^ic de Fun^en die hy ai»
Stadthou4er en^cw' Edele deefer Provintie of felfe
of door mderci^hier hadcle gqexercecrt ende bekiceiitj
Wederoin in de boj;fen),vwd,e GraepUJckheyt wcifcn,-
de ghevallenj tJacx pver yereolghens by φ Heeren
Staten vwt^ecsl^dt de nooc^heordrejüghefteltineÉ
den Heere h ί^ημ en GecQmmitteerdeijuyt deReeq*
kei^ameihairEd^reifpeaive ConipülHen, die ïiy uj^
den hoofde van de eerfte Edele in de Vergaderinge van
Staten en in afl^w oi^fjerfcheydene CoUegien hadden
op te feggen, eftcje aen de refpefitlve Steden te defer?5-
^^en de macht e^ide prerogative, om haer Ed. Magiftra"
.juerennaerieefkeje daer toe over te brenghen Regle-
ipnenten te creër^ > ende dàer mede het Défi^cjit
byaflyvigheyiitYaii den Stadthouder vooigheyaUpn,
t^fuppleren, het welcke oock acoftonts binnen dp
Ρ ? Stp'

en OORLOG Fìer en Veeriighfle Boéck. I y y


-ocr page 193-

174 S AKEN van ST A ET

Steden VUffinghm cndc Veert Toude fyn ghefchiedt
gheweeft, tenwaere inden Perlbon vancienhoogh-
ghedachte HeerePrince in'tverkiefen vande Migi-
itraturen aldaer hadde gheconcurreert rweederley
qualiteyten , d'eeneaisStadthouderdefer Provincie,
d'andereals Marquis cndc Heere vande voornoem-
de Steden, fulcxdathennootlaeckelijckwas, omdaer
ontrent met alle behoorlijcke voorfienigheyt te pro-
cederen, dat gheexamineertfoude worden , watreghc
de Graefïèlijckheyt daer ontrent competeerde , om
niet te worden ghepriveerc , van't gheene dathaer
éyghenwas, alsmede wat recht den Marquis ende

ghentlijck toequam , om daer in mede niet te wor-
den veronghelij ckt, welcke in diervoeghen op den 25
Aprilis 1^51. byde Heeren Staeten van Zeelandt
goedtghevonden iynde ende het felve de Heeren Ge-
committeerde Raedenaenbevolen ; Soo hebben die
naer rijpe examinatie van faeckeneene welgheraifon-
neerde Deduilic en advis ingeftelt daer by pertinente-
lij ck worde gediilingueert ende aenghewefen wat recht
de hooghghqmelde GraefFelijckheyt , als mede de
Marquis ende Heere binnen de voornoemde Steden
toebehoorden , ende hst felve vervolghens de re-
ipedive leeden by Poinden van befchryvinghe we-
fende toeghefonden , Ende die vanden Raede van
de hooghghemelde Heere Prince foo mondelingh als
fchriftelick daer op ghehoordt , ende alles rype-
lijck in verfchéyde Vergaderinghen overwooghen ,
iseyhdélijck opcfen lyNovember 1651. naer lang-
wylighe deliberatien goetghevonden , hetvoorfchre-
ve advis te amplederen , ende te converteren in
een Staetfche refolutie, ende ofwel de voornoemde
twéé Steden gheobligeert waeren dien conform ,
haer Edele reglementen over ts brenghen ; Soo fyn
de lèi ve daer van nochtans ghebleven in ghebreecke
verklarende niette minde refolutie vande Heeren
Staeten wel te willen refpedteeren , doghde Heeren
Staeten vjn Zeelandt daer medegheen contentement
kennende nemen, hebben de twe voornoemde Steden
daer bp naerder ghetbmmeerc ende goedghevonden,
dat een peremproiren tijt foude worden gélielt,binnen
de welcke de felve ghehouden fouden worde haer Edele
Reglementen conform het voornoemde gheraifon-
neerde advis over te brenghen, ende weghens het gee-
ne by ghebreecke van dien albereyts inprejuditievan
'tGraefïelijck Recht was ghefchiet, behoorlijckfatis-
faftie teghe ven , de hooghghemelde Staeten ons on-
derwylen authoriferende om de voorfchreve regle-
menten overghebraght wordende , in conformite
van het gherefolveerde , der felver aente nemen ,
ende in den naem van haer Edele Moghende flna-
lijck te arrefteren ; doch daer op alfnoch hetgewenfch-
te fucceeniet ghcvolght fynde ende dat het Graef-
felijck recht binnen de voornoemde twee Stedenal-
foo is blyven' fluéhieren , ende dat het felve niet
behoorlijcken worde behartight ; Soo hebben on-
ghetwijfïblteenighc daerop devryheytghenoomen,
ominplaets vande Graefièlyckheydt , het haer toe
tebrenghen , hctweyn'ghe, dat de felve aldaer noch
genoot haer in 't gheheel of ten deele af te nemen,
gelij ck door hét alfoo genoemde reglement op de naem
van de Heeren vande Magiftraet vander Veere verfogt
foudè fyn gefchiet, vermits de nominatie vande Burge-
meeftersen Schepenen die wegens de GraefFehjclcheyt
aldaer is geordonneert en uyt haren hoofde 'tfederthet
Jaer 1^74.. fonder interruptie ghepraftifeerc, voorde
helft ende genoegfaem in 't geÏeeifoude fyn vernietigt
geweelljcn fó fenfiblen pointvan Privilegie en vryheyr
overgegeven ing^yallenèt fuccesdaer opware gevolgt
prefenceren, gelyck in eenige regeringe geconilitueerti
als die in onfe landen is lichtelij ck kan voorvallen, en de
Heeren Princen van Orange hooglMemorieingevalle
die daer op hadden willen toeleggen , geenghe egent-
heytfoudehebbengemanqueert, omhaerdaervan te
prevaleren , dan het moer tochaer onltcrlïelijckelof
worden ghefecht, dar als haer fulcx is voorghekoomen
veel eerder hebben geantwoort, dat de qualiteyt daer
mede fy waren bekleedt, niet mede en braght, omdc
Privilegiën ende vry heden naer haer te trecken ,
maer die te defenderen, Soo hebben wy ons met veel
meerandre redenen geobligeert bevonden om volgens

felijckheyt teforghen, ende U Edele nevens de andere
leeden van dele Provintie de fchadelijcke consequen-
tie van defeonderneminge foo aengaende de materie
a s forme te vertoonen, met verfoeck haer Edele ghe-
dachtete willen laetengaen, op middelen vanexpe-
dienten, waer door diergelijckevQOr het toekomende
foude konnen worden gheftuyr ende de Heeren van do
jMagiftraet van de Steden Vlillingen ende Veere, naer
dar fy nodi maels in den ilaende Vergaderinghe, fullen
wefen ghefommeert, om haer Edele refpedive Regle-
menten over te brenghen, ende fulcx buyten vermoe-
den als noch dilay erende ghebracht tot paritie van haer
EdeleMog. enibodickwilsgereitereerderefolutie, als
mede tot het geven van behoorlijck contentement we-
gens d'indrachten daer teghens ghedaen, enfyoock
vervolghens nevens de beyde Officieren aldaerghe-
brachtindendiredireende immediaten Eedt van de-
fe Provincie , Vermits fy boven de plichten die
fy fchuldigh fyn aen hacren
lA»rq«i! ende Heere,
noch veel naeuwer aen de hooge Regeringe alhier ver-
bonden, als fynde geworden integrerende ledematen
van de felve, ende geilelt in een
evenghelijckhey dt met
die geene die foo geruymen
tijdt voor haerde qualiteyt
ende prerogative hebben ghehadr, en nu met de felve
alle adten van Souverainiteyt komen te pleghen en felfs
met haer den Eedt,hulde, ende manfchap van haeren
eygen
Harquis ende Heer ende meenighte andere vaf-
falen, en gequalificeerde Officiers ontfanghen, behal-
ven de notable Iurifdidlie,diefy van deGraeiïelijckheyt
ten platte Lande in Walchre tot haere merckelijcke
luyfter en voordeel in haer Edele dillindte relTorten ko-
men te oefïènen, die voor defe by den Rentmefter van
Beweiien Scheld ter ludicature van Burghemeefters
ende Schepenen van Middelburgh pleegh geexerceert
te worden.

asnaaentie be fa&e ban ben ^alliu^]) bccbcc (0
Qepaifeett befieHi f)ci bolgcnbe .Sommier,

Sümmaria van't gene by ordre ende eenparigh
goet vinden van de Heeren Gecommitteerde Ra-
den door monde van den Raedt Penlionaris van't
Lant de Ed. Mo. Heeren Staten van Zeelant op den 11.
September ιίίφ. by ledture van Remonftrantie van de
Heer Bailliuw van der Veere, en feeckere miffi ve van
Hooghg, de vrouwe Princeflë Douairiere d' Orangie is
geprefenteert.

DenRaet fiende 't abufifpreiiipooll en gront waerop
haer Hoogh. ordre tot Lafte van de Balliuw wasgefon-
deert, heeft goet gevonden de felve daer van by miffive
te difabulèren.

Ende daer op te verfoecken 't intrecken van de voorfz
ordre.

Dat den Bailliuw by provifiefoude continueren in
fyne functie.

Eerft, om datter fnachts voor het overleveren van de
voorfz, ordre een manflach was begaen, ten eynde, hy
daeromtrent in't bevorderen van de luftitie ioudc
continueren.

Ten anderen, dat den Bailliuw de lurifdidlie van het
relbrt van der Veere en de calarge van de gemene mid-
delen uyt den Hoofde van de Graeffel. bedient^ en by
niemant daer in kan werden geturb. veel min gefufpen-
deert als by ordre en goet vinde van de Heeren Staten.

Hoeghevoeghlijck den Raedt inden Brief van hare
Hoog.in hare fundiie en vryheyc van dienis gecouceeri.

Dat

166^

Heere vermooghens fyn brieven van Inveftiture ey- , onfenEedtendelnitrudievoorhetrechtvandegraef-


ιι$β4

-ocr page 194-

Dat hare Hoogheyt willende het doen van den Raedt
reilëntercn, en geen ghclegentheyt vindende't fel ve te
doen jeghcni hare perioonen, fulcx in het Λverck ftelt te-
eens een peribon,die nug part nog deel heeft gehad over
defe deliberatie over het lelfdepoint van befehry vinge,
noch daer van eenige de minile voorkenniile gehadt.
Van wat natuyre de pointen van befehry vinge lijn.
Dat den
Raed geen particulier verfoeck of voorfchrift
van eenige van de Leeden mach op volgen,maer daer on-
trent ichuldighzijnte doen'tgheenefy oordeelenten
dienfte van den Lande te behooren.

Veel min dat dc felve defwegen foude werden gefen-
fureert en over gehaelt van de gene aie eygentlijckgeen
Relatie heeft tot de Regeringe.

Ende noch veel min dat 't arreileren van eenige poinc-
ten ycraant uytlyn Ampt.
en functie foude AVorden ghe-
ilooten, of daer vangefulpendeert.

Hoe de hooge Regeringhe van de Proyintie door defe
Pfoceduien ten hoogften is geledeert,

Datdievan den Raedevan SijneHoogh. hebbende
prefumtie, tögaen delibereren over depoinctenvande
be.'chry vinge, eer die alhier fyn geveiitileertgeweeft.

De Regenten van een Stadt, die als een integrerent
Lit van de Souveraine Regerinee over de voorfz pointpn
lüuden delibereren, in verdeeltheydt en piifverftant te
brengen.

En de Regenten in een andere Stadt door die yiolen-
tie exempel te ir.tij-nideren, en alfo genoegfaem de yrye
deliberatie van beyde, fo veel in haer is, te benemen,

Sy hoopen niet, dat fy yman,t fai zijn geweeft, die met
Eedeaen 't Lant verplicht is.
Van wat quadeconfequeiitie defe procedurenfyn.
Hoe den Balliuw fulcken ordre kan ontfatigen en pare-
ren moet, fo oock de andere Reghenten die mede by den
Heer Marquis verkooren en geftelt werden.

Ende hoebekomnierlijck het felve foudewefen voor
andere Lecden,dic alleen van de Graeffelijckheyt depen-
deren.

De procedeuren buyten exempel ten tijde van de wijfe
Regeeringhevande Heeren Princenvan Orangiennoit
voorgevallen.

Hebbende de Regenten van de Steden Vliffingen en
Veere haer gelaten Vijheyt.

Deraoderatiecnbelcheydentheyt van de hooge j^er-
fonagien.

De Regeringe defer Lapidea in haer nature van pei fua-
fic.

Daer door de Regenten werden geboogen, maer niet
by furcegetroCken.

E xempclen van yryraoedigh. en cordaethcyt niet alleen
by de vier voorfittentle Leeden, maer oock van de Stee··
denVliiringenenVeeretegensdefuftinuenendepreten-
fien van Hocghgemelte Heeren Princen. i endepudelimittw.van diêti,dehileer ■MfliywiVuytkragtc

Ende alhoewel ly haer daer aenten hooghften lieten van fyn Brieven van Inveiliéutìe, .competerendè fyn on-
glielegen fyn, ende difputen met fonderlingeenift wier- der die Heeren, van den Raèdeoverde verföchteintér-
oen gedreven, ) Celfc eenige bedenckingeo gévallen, ende hebben glie-

Sot) is nochtans niemant van de Regenten in de Stee- .oordeelt, dat fulc^ beft by;^nipelaenfchrvii3gi?aen'|iaer
dendaerovervanSijn Amptoftebedieningcgefct,oftc Hoogheyt foude behooren té gcfchledén,
vandeexercitievan diengefuijiendeert. Confideratien op den perfooti yan den Heer Ba/Z/eu; erï

Het gepaflèerde over de adrajÜ'ie van de Heer Ualde- vrienden en dienften by naer aen den Landefondef eeni-
'tU· ge reproches, gedaen. '

Recht van de propofitie in de Stadt en gecommitteer- Hoe defe droevige conftitutie wn tijt fondcrlipge aen-
den Raden. raedt om te moyeiiercn, dat de Reghenten de handen

Collatie van deRaets Heer Plaetfe in den Hoogen raet. van de goede correlpondentie en ghetrouwigheyj; in dq)
Hoedickmaelsby JWj^rf./iwj'^igeurgecrtjdatde Cora- anderen flaen. ■ < ">
ά .

miflievande Rent- Meefterbewefter Schelt foude wer- Dat fulke harde procedurenme.t anders als qüaetblöet
den gheamplieert met de lurisdictie van de reforf en aen kopnen fetten ende verfchey de goede familicn <nde ghe^
Vliil meen en Veere toegebracht, qualificcerde Reghenten haer daer by geinjtereflèert vin-

De deliberatien en poinctenvan uytfcliryvingeomde den.
Officiers,bedienende de GraefFeUjckheyts reforten onder
Eed te brengen.

Hetdlfpuyttuflchen Prins Ma?<r/ij ende de Stadt Guw
overde Heerlijckheytvan
BorfiU Cordaetheydt van Re-
ghenten van
MM.iburgbknm ï6)6 ontrent de IJeer
rrins HnHrjck teghen dc Menees yan de Heer de

en OORLOG. Vier en veertighfte Boeck.

>75

nc«rden, dat die qualitey t een gevolg was van het Mar-
quifaet van der tWi.

Hoe het recht van de Graeffelijckhcyc endedïn Heer
Marjuii binnen de .Steden Viijpn^ta en /ttre is gheexami-
neert geworden,

Knde daer uyt gevlo?yt,dat de twee voorn. Steden ha-
re Regelementen fouden over brengen, naer veelc dcli-
beratien daer over gehouden.

Dat de Stadt Veei e verklaert tefullcn naerkomen,niits
werdende by de Staten tegen alle moeyelijkljeytgegua-
randeert : 't welck haer is toegellaen.

Alle wclcke fuftenüen, deliberatien en refolutien voor
deHoogh. envryheytvanhet Landtfynombefchroonip
en fonder vreefe gehouden, fonder dat men oyt van eeni-
gedifgratieheeftgehoort, dieeenighRegent, fynghe-
moedt daer in gequeten, ende Heeren Prjiicen van 0,m ->
>«felfs vrynioedigl)lijck aenghefproocken hebbende,
defweghen is overgHekomen, Veel min yan fyn Ainpt
oftebedieningeberooft, ofdaervanghcfufpendeerc.

Ende alle defe exempelen geequipareert met het glie-
ne den Heer
Satliuw van der Vene ten reipeile van het al-
foo genoemde reglement heeft gefuilineert is noch inge-
wic Ite, noch in gonfequentie met de feive op yerrc naer
niet tcvergelijcken,

Doenmael wordt hy in diervoegen, als bekent is, ber
jegent, j ^

Hoe de vryhey t door défe proceduyren komt te ly den,
en den wegh tot meerdere gebaent, foo de Staten fwy-
gen,

Hoe onder de Graven fulke proceduyren fyn aengefien
geworden.

En alfmen heeft begonnen de Penfionarifen van Pro-
vintien en van Steden op de mont te flaen, hoe defe Lan-
den te meerder tot bekommeringh van Iiaer vryhey t fyn
ghepoufeert geworden.

In Poolen, daer de Regeringc door de Koninghs dignir
teyt wordt af gebeelt, hoejalours ende beforgt van hare
vryheyt fyn.

Hoe derepublijcke van Άοριηιη dieis quytghewor^
den.

Sulcx dat de Heeren van den Rade' niet twiiFelen of
de Heeren Staten van Zeelandt fulleuhecfelve ^Cfliillér-
hooghfte ter haiten nemen. , . ^ V

Ende haer oock gevoeligh toonen over de klcyiiighéyt
de Heeren van den Rade a engedaen.

Ende voorts lettende op de reraontlraniie Van den Hecj:
Sallm-cj.

Dat haer E^· Mo.,niet en fuljjïri toelaten, dat hy 'ayt de
exercitie van de criminelen lurifdiiùc ten platten Lande,
ende calange van de gemeene middelen, de Pfpvliij^é al-
leen toekomen fai worden gciènióveert. \ . · .'
Ende voor fo veel aengaei de lüftitie bjnneh dfe Stadt,

1(564

,6(4·

Dat dan metter tijd fyn wcërflagh geeft i ch defe Pro-
vintiennerghcns meer ,als door het uytweφen van per-
foonen uyt naere Ampten en fiinftien in troubelen ende
oneenighey t kan worden ghchouden, en buyten allo aeijr
fien en refpeft gebracht. -τ ì.·

Pacroniine>

©otöWbit aHfjSöflwna mfnnelfits öp ^atrten af
oeöaen en geaf comrnpt«m tot ipeDfWPt? petwioen.

AwKjir.

Sijn Hoogheyt Laeft.overleden fynde, hoe den Heer
«^atelijck uytde plaetfe van de Edelen is gefet,
J>iHooveldevoo£hden vandeHeer Princc pupille fufli-

-ocr page 195-

176 S AKEN van ST A ET

t66^ ®e]^eecen <©£beput«cticti banbc ^?obintieban

_ïgOUailtÖeÖbenDennegencienden 3iU8U(li hoo?3Cb?ai

Often / öat De OEöele <©coot HSog. ïgeetcn jêtaten öa«
©iindpalen/ ijaUDcn gcionfememintien ecnpartgcn
opöefeiiberiJacljtinGctian't <©?offiet-ffclt tiartaUcc=
(wnbe 3® önen cn BDijn-afijnen/ f η alle öe <©cun!ectöe
^jolifneten / t)olgt]«n!Ï De Concepte ojtiomtantfe baec
nebenjS geetfjtbeett
i met Dien Oetflianöeüat f)et Prove-
nu
üan'tfeiüe mibbel / fouben toecùenenbe blyttetroei
affecteecttotbenaenbouw banfoobecl ^töepen öan
(©ojloöDiaerlücjc/ alibaetupt foubefionnentoerben
becballen j a©aecopflebelfbececrt3ijnbe/ fsSooetgfje;
tonben bat be boo^rtO^ebe Conteptc (£>2bonnantie Co-
pielycö gljêfonben foube toerbenaenbe
fesanbecc
tjintten / met fectcujii becfoecb / bat be felbe op f)ct goet
enbe loffeiiJch «empel ban bctoelgemclte p^oblntfe
tian
Hoilant, ittet alieen mebe in ben boo7r5 cenparigen
Wiiefenberpacfttinge ban {jet booiffftiebc <0?offteci
eelt/nemaec ooch in be affectatie ban {jet ^^obenu ban
0etfelbemibbe[ ten fine ali booten/ toflben confentei
een/ en baec ban metten ecrflen alDiec tee betgaöcrlngc
opentnge laten boen.

Ordonnantie^waer nae in alle de Geünieerde
Provinciën eenpaerlyck gehevenenver-
pacht falwerden, vo or een gheheeijaer,
Ingaendeden het gro£ier-gelt, van al-
lerhande Wynen ende fVyn-ajijnen

E Er ftlyck.·, Van alle foorte van Wijnen, hoedaenigh
die foude mogen wefen, hetfyRijnfe, Franiche,
Spaenfche, Malvefeyen, Ghebrandeviiijnen, ende
WijnAzijnen die van buyten indeGeunieerdeProvin-
ciën ghebracht, ende aldaer fullen geloft worden, ful-
lendeeerfteinbrenghersbetalen aenden Pachterofte
Colledtcurvandefenlmpoftvanyder Oxhooft France
Wijn,ofte Wijn-Azijn, iïuint/^Aftuyvers, vanRijn-
fche, Spaenfche, Malvefeyen, ofteoock ghebrande
Wijnen, vanyder Oxhooft^m^ifìuyvers, het Ox-
hooft gerecckenttegenwirijéftoopenjAmilelredamfe
maete,endevanalleinindere, ofte meerderevaetten
naeradvenant,

a. EndeomallefraudenindefenImpQftte voorko-
men , en fai niemant vermoghen, eenige Wijnen, die
met Scheepen, Schuyten, Waghens, ofte karren van
buyten in defe Geünieerde Provinciën ghebracht vier-
den, te lOiTen of aen'tLaht te fetten, voor enalèerde
quantitey c en de qualitcy t van de fel ve Wijnen^oprech-
telijckaen den Pachter of fynen Colledteur fijnaenge-
geven, ende henlieden vàn de iëlye ghelevcrt eenbe-
hoorlijck Los cedulle met nominatie van defchimers
ofte voerluyden diefe geladen hebben, en wacperfoon
ofte perfoonen, de wijnen fullen infla6n,om die te ver-
antwoorden , ende ' t recht daer van als vooren te betae-
len ; Sullen tot meerder vèfhoèdiilge ya!ii fraude, de fel-
vewijnennietgeloftenopghbflagen moghen worden,
dan binnen de befloten Steden ter plaetfe daer publij c-
que Comptoirenzijn , ende fai voortsden Pachterof-
te fynen Gecommitteerden, vermoghen prefent te
wefén by'tloffen vande voorfchreve wijnen, om te
vifiterenof de aengegeven wijnen met de gheleverde
Los Cudülle fijn accorderende, fonder dat hem ye-
imandtin't onderfoecken., nxecwoorden ofte wercken
fai mqgeri;:efilleren of beletten, alles endéyderpoindb
van dien pp.verbucrte wn denietaenghegevCne Wij- i
nen, ende boven dien opeen boete vangul-
dens t?y dc C jntraventeur te betalen,a.ok voorts op arbi-
trale c<?iT^ùe, na ghelegentheyt en exigentie νω faec-

3. 'rEndofal't vooric^eveGrolIÏer gek moeien be-
taelt worden, na de quantiteydt ende qualiteyt van die
inlacdinghe, foo wel van de Schippers ende Bootf-
mansvoerragiej als van de Wijnen van andere Coop-
luyden, ende fullen de Schippers over Zee komende,
ofte de Rivieren afkomende, moeten doen blij eken by
hare cognoflementen, Tol-cedullen , Paflepoorten,
ende andere bcfcheyden, watquantiteyt ende qualiteyt

van Wijnen, fy ter plaetfe daer vandacnfyghekomen
fyn,ingeladen hebben.

4. Ende naedemael de Wij nen in't vervoeren ee-
nige leckagie fubjed zijn, foofalgeneralijk voor lecka-
gieghecort moghen worden, den tienden Penninck;
Edoch by foo verre, 't eenighen tijde, 'tfy door langhe
reyfen, 't fy door ftormen op der Zee, ofte door eenige
andere ongelegentheden de leckagie merckelijck meer-
der foude moghen worden bevonden, foo fai in fulcken
gevalle, diegeene, die de voorfe Impoft moet betalen,
vryftaen, devaeten doorghefworen Wijn-roeyerste
doen peylen, en mits betaelen de rechte quantiteyt van
de Wijnen die door de voorfz pey Unge bevonden wert,
daer mede volftaen mogen ; wel verftaende, dat in dien
gevalle,egeene cortinge van de tiende penninck als bo-
ven plaetlè hebben fai,

5. WelckGroilìer-gekbetaeltfa!moeten worden,
by het aengeven, ofte op flaen van de voorfchreve Wij-
nen , ten ware yemandt meer als
honden Oxhoofden op
eentijdt teiFensopflogh, in wekken ghevalle, hy fai
mogen volftaen defen Impoft betalende </nimaendcn
nadeloffinge, mits ftellen de cautie tot contentement
van den Pachter.

6. De Coopluyden, hare Faftoors en allen ande-
ren , die den voorfchreve Impoft moeten betalen, ful-
len afflach ofte reftitutie ghenieten van alle de Wijnen
dieiyluyden binnen dentijdt Vintwte Jaren naer den
Inflach ofte loffinge buyten de Geünieerde Provinciën
fullen verfenden, of doen verfenden, midts't felve
doende blij eken by Ade van de Convoymeefters, als
mede dathet rechtvan de Convoyenende Licenten
voort uytgaen betaelt is ; en fai den Pachter tot voortko-
minge van alle confufie, ende onordentlijckheytghe-
houdenfyn pertinent boecfc te houden foo van alle de
Wijnen die by de Wijn-Koopersingheilaghen, als
mede van alle die gheene, diewederomme buyten de
Geünieerde Provinciën verfonden fullen worden, ende
fai fo wel voor de voorfchreve reftitutie als voor de voor- ,
fchreve pachtpenningen gehouden fyn fuffifanteBorgen
te ftellen, des ial tot meerder verfeeckerthey dt, en vol-
komen gheruftheydt van diegheene die de voorfchreve
Impoft betalen, het gemeene Landt mede in fubfidum
voorde voorfchreve reftitutie verobligheert ende ver-
bonden bly ven, in fulcker voeghen, dat in cas van ver-
iendinge als vooren, de betaelde penningen van "tghe-
meneLandtgerepeteert, oockby'tfelve betaeltfuUen
moeten werdenló wanneer den Pachter en fyne Borgen
naerbehoorlijckeexecufie, bevonden fullen wefen in-
folventte zijn-

Den Pachter fai m handen van de Commiffariffe den
behoorlijekenEedtdoen, dat hy noch niemandtvan
fynen wegen, niet anders dan de volle gherechtigheydc
van defen Impoft fai genieten, ende dat hy nog niemant
vanfynentweghen, met yemanden falcompoferenof
conniveren, in eeniger manieren, op pene
vand«ffiitt
Karolus guldens, boven de pene in 't placcaet en ghene-
rale Ordonnantie begrepen, 'tfelvefoowel tegendea
Pachter ofte Colledleur te executeren, als tegen den ge-
nen , die met hem , ofte yemant van fynent wegen cora-
pofitie, of uy tkoop aengaet,

^e SJeeren tagebeputeerben ban be ^^óbintfe ban
ï^ollanten3©c(i-©iie(Iant/ öcbDenootUtec ©eega?
betinge ben
twee en twintigften SJugufti bectoont feec»
ber placcaet ban be l^eecen Staten ban ^eelant / ben
veertienden befejï gecmaneect / Ijoubenbeonbïcanbei
ten bat tjaec €b. jlBo. becmitsi be tontagteufe enbe bt»
fmetteljjche fiette/in eenige fleben ban
Hoiiant en Welt
Vrieflant
nu eenige tijt at jjtcc ben anb?e/ gecontinueett
fonbec bat be felbe at ηοφ quam af te nemen /beel mirt
te ceifecen /goet gebonben gabben t'intectibecen enbe te
becbieben / bat ban boen boojtaen gene ^tlEiepen/
;§tBuptenof anbec baecupcB/t' fp iebitö ofte ^t
boopmanfcgapofte eenigerIganbe toacen gelebenso^
menbe upt be i^teben ban
Haerlem, Leyden ende AW'
fterdaminbeboojnoembe ©?obincienban Hollajidt,
ofteooes uptbe ^Stabt ban Uytrechtin ben
fiitiJie gftelegljen/ Baec fouben becbo?becen öinnen
öe sDemelte ^jobfntie te fiomen/ beel min eenfeöe öan

paet

lieJ


-ocr page 196-

en OORLOG. VìerenVsertìghfleBoeck 177

bietenbebat onfelfóoopbaecberii gafteltitHeglieiaben
ftBepentoacen/ 'ttoelcö bcjSSp-Stbmicaelbenvyf
en twintighften befec naecöec bebé cefolbeten om
be boo^ftöjebe ©loot tot booj
't naeuto ban Gibraiter
bOO?bp TangerenbebOOJf rorboo^cadk infalvote
onbopecen / alfoo oojbeelben boo? bee^ tnbt fjet ^nbt
geen betec bienft te bonnen boen /alfoo gpeftabig op be
holten moflen toagten/om te toeten toarineec'^Ëant^
Bloot foube moeten becfp;epben / enbe gaecaenbe?
bolen la|t foo tot
Tunis al^ Tripoli te mogen upttoect^^
benj toant foo lange get ooge op&et boen bet €ngelf(Dé
moefien gouben/ foo mogtiten niet bette ^ttaettoaett
(n jeplen om ofte Bate ^0. JH^og. Bem eenigBe naetbec
0|b?e gBeliefben toe te fenbe. ^en
fes en twintigften
(tjnmet be ganftB^ toel boo? CabirgBeactis'
beect ! altoaec ben
feven en twintighften toebec cefoi»
beecbenomben
acht en twintighften toebec JSttaet!»
toaetjiÌ in te 5eplen/(ne bat aen(lont!$ beficB toacen met
toatecteBalen/ enbeftBepen/ foobeelboenlötbtoaji/
fcBoon te ma&en / tot ontcent
Maliaga, enbe boo?t naec
Alicanten, om te fien (ifbc Capiteprtien Brakel enbe
ban
Meeuwen metbe Smimefche baecbetS fionben
aentteffen/ om bie ban mebe een(Iuc6 toeegjï tegBe^
lepben/ enbe boo? alle obetlafl bet iRobetsi te bebjpbett.
De Ruyter betflaettbebatbieban Zalegen Hollands
ftBeepben fou genomen Bcbben/ toaec ban be goebeten
getonfffqueett en Bet boltb tot (laben betBotBt toaten;
bo^beciï (lont Bet met Eanbtsi- J^loot Beel toej / Beb»
benbe gefont boltb/fultjc a!^ bat Baec niet mangueetbe
aljSPrattica om'iilEanbtii-J&loot fcBoonte maften en
'tboltBbethecfiBen.

©enltuptenantSCbmtcael aBaffenaec/fcBjecf ban gcefarf-
ben
acht en twintighften 2llugu|lpop veertien Oabem
banGoeree, bat Dien mo?gBen een ^eeufcftenjgoecf
ftecboo^be 3@loottoa!$gebomenban
Groeniant, bie
Bembecfeetftecbebattecaldrie (aoflinbifcBe iSetouc?
^tBeepenbpben iStBoutbpnatBt
Tromp toaecen/
fo ais bp
Hitland BpBewpafiftetbe/ enbe foo alsf Bp
( l|eec ban
Waflenaer ) beficB toai te fcBiöben / quas
menbe «etoutfcBepen/ folnbeMaesenbe
Zeeiandc
t'Bupjï Boo;ben / B^m in 't gefïtBr·

^iebanbe SSbmitalitepbttoebec becfotBtombe-
citBtbanbe JSiootnae
Guinea, Bebben benacht en
twintigften
Detblaett / bat onbec bettoatBtingBe enbe
ba^ p^efuppoofl / bat bp be cefpectibe |^;oDintten niet
alleen foube tooibengBetonfenteecttnbe DetfotBtefes"
maei hondert duyfent guibenS öaec toe ÉWtaojbinaice
gBepetitioneett/ maetootbbe penntngBen banbien
p;omteli)tb en ceelijtb in baten gBelben fouben toojben
opgeb^acBt enbe ggefoutneect/be cefpectibe Collegien
ben anbecen baflelgtb Babben belooft foobanigen oibie
le (tellen / bat be fcBepen ban pfbetjet contingent onfepL·
baecUjtb
tegBenbenvijftienden ^eptembiftf toebo^
menbe op Bet cenbebou^ in
Texel fouben 3tin:€en toa>
ce beboo
?ffBiebefeshondertduyfent gulbenji totfub-
fibietoan be equipagie gBebefuneect/ niet tpelgtfi
motBtentoo?bengBefoutneettenbeopgeb?atBt/toeIc-
ben geballe be <Eiecommtfteetben$! Baec genoobtfaetiit
bonben te feggen bat Boe nobig ben booggang ban befe
equipage ootbtoa^/ be felbe/ baec boo; niet alleen feec
foube toojbenbecatBtett/ maec oocbtoelt'eemmael
bomen acBtec te blpben.

(@mnubeboo7f5 J^looteban Eanbt ^olbaten te
betfien/ enBaecigo. iBog. bequametgt te gebenbati
baec toe be nobige o?b?e| te fiellen/ toiecben becfogt ten
beBoebebflnbetweefiBepenban'tcefl"o2ttan'tColle·
gietec SCbmicalitept tot
Rotterdam patente te boen beü
peftBecen; eecfteiflb boo?t 't ftBip ban (ffapftepn
Mari-
nusdeCiercq,
genaerat PrinsMauritsbenombjeban
vijf en twinugh;§Dlbaten/boben enbe beBalbeiiWe ge^·
ne baecep fegentooojbig 3tinbe!€nbe boo; 't ftBip ban
Capitepn
Corftiaen Elders, g^enaemt Gorcum, be '
nombjeban veertig ;SolbateD.

(CenbeBoebebanbevier fcBepenban't CoUegietef
SUbmtcatttept tot
Amfterdam al!» boo? bat ban Capi»
tepn
Hugo van Nie-Hof ggenaemt der Goes, rijftigh
;5olbattnjboo? bat ban «ffapitepn Verichuyr,genaemt
' Edam, veertigh folbatett >enbe booi ba t ban Capitepn

. .ίιίΑ {iaec<!itifleJ!®o8.^tebenoftepa«fenacntci)cien/ti|>
-1 pe„ej,antcbecbeucenfeftigponDen©laeiiisiboo?pt)et
4-—" kcfiip/ ^iliuptofanüÊcbamupaö/ wntraiieiie»
pattate ofnbeombat
getfelbe
tcafceUjch fouDetoecDcn oeexefuteett/oftefiolienDaef
<gD. iiaos· oll^ öocc «©jfittecen om öaep op naeuto ce?
nacbt cc ticntcn / en b)el fpettaliitli tn get f nbomen enbe
paffagicn ban (Icomen ban 't
Spuy ende Slaeck curieu»
feinc& te cïamf neten ban toat plaetfenöe jStfteepen/
jècliuptcn/ enbeanbere baettupöiien quamen/ om
bte ban be uaojftfijebe gcinfettcecbe ^teben te cuggDe
te been iteeren/ tmmet^ albaecteboen toacttenben
tpt ban veertigh bag^en / fonbec ïjaec te fiertio?beren
serber in te iopen / op pene aisi bocen j aOBaec op gebeli^
DeteectjijnDe/ iiigoebtgljebonben te fth^poen eenbe
inecctoelgOcmelbelgeecen ;§tatenban
Zeeland, bat
gaec Ho. iBo. fjet boojfs pattaec gantüt oiemt en on^
Dertoatlit toaii boojgöcljomen / («fonöec0epbt De gfle^
nccale tntecbtftie Dan Commectie/ Wetjacei^oogB
HSogenbe alttjbtii bp alle uptgeemfe !^oningen gabbeit
tegen gefpjootfien/ enoot&Wefaengaenbereb?esigöei
obttnecct / bat bit nu göcftfitebenöe tufff fjen be Eeben
ban be Snie/i^et in anbece Eanben boo? een ftftabeltjtli
ercmpcl cn uan ccoote cönfcguentie foube bienei beOaU
tien bat öet toasi (Injbenbe tegeniS beeftfiepDene tebenen
cnmotitten bieftaec igcr. jlBog.inbiDecft()e0acel)?ie5
öcn acnjöe fioogHaemelbe iSonlngcn gefcfjieoen / gab»
be gcallegueect / ootb monbelinge boo? Dare mainiflerji
Oocn boojbjagen / en bacc en boben ooth tfjofgpecenbe
be
Dube öerttoutobi gocbe b?unbtftBap enbe cojcefpon»
, bentie ^ ^at fjaec iBog. noti) giftecen op tiet \itt>
> foctft ban be ^cecen «©ebcputeecben Dan be #jobfntie
ban
Uytrecht onbcc anbeten Dabben g0eftB«ben
aen beo fêeece 3®arquisi be
Caracena, met toejenbinge
ban een oÈictcatt upt det lüegiflec bec obeclebenen bin»
' ncnbebooiftB?eöe ^tabt
Uytrecht enbe bebjpgepbt
Dan bien / met be aengelegene «aecetgten ( nebeni^ beti
teftgjyUenb;{efoat&te boegen) baecuptpectinente;
1 tith bieetg goe abufise be getutbtcn in be iSebecianben
Ban ben €on. aan
Spangien, foo öeel toacen gfieejcteni
beect / batmen baec upt foube gonnen oo?faet6e nemen
tegensi be pccfonen / öoopmanft&appen ofte 3®aren /
bie ban baec l6aei: el&ec0 motijten tcanfpo?tecen be in:"
terbittien albaet te Hanbe gebaen/ in't b^ecli te leggen;
metbecfoetii/ batgp^eece usacgui^ niet alleen ten
ccgacbebanbeboo?f5^tabt
Uytrecht, nemaerootS
Dan alle anbece ^ebenbefer Eanbenenb'^ngefete-
nen ban bien bie met beDoo^lpt&e 3i!tte(iatten ban gace
IBagificatenfouben 6onnen betopfen/ toepniggofte
mét gene ^efiilentiale fiecte Befmet te toefen / be boojs
ftl);coe3|ntecbietic toilbe boen intcetben/ batgaec
€b. iBo. becgalDen om be babenbecgaelbe tebenen en
anöece ftfiabelijt&e confequentienmeet/ fiet booif5
^iattact ggeliefoen te geccoepen en in te ttet&en / ootfi
ben boo?tgant6 Dan be ejcetutie ban bien effcttibe te be«
letten: <@e%ece <5gebeputeetbenbanbep?obintie
ban
Zeeland Ocöbcn in be boo?f5 contlufie niet gBecons
fenteert/ maec tet contcatie gecefecbeect /baec tegens
fobanf ge aenteebeninge te laten boen aljü gaec €belc te
rabetosïbcnfouben.
^e©ÖiS-9llbm(caeldeRuyterff0|iefbanbenfeven
Pupttt. en twintighften U!ugu(tt ban Cadix,bat gp ben negen-
tienden
ban Maiiaga onöec 5Φΐ toasi gftegaen / «ebenji
bc Capitcpnen
Adriaen van Reede, lan van Amile!,
lan dc Liefde ende Willem Block, met tien toelggela;
ben
Holiandfche Coopbaecbpfcöepen/om bie boo? ofte
boo? Oet naeuto Dan
Gibraiter teionbopeten /alfoo be
<!Enol)cifer)£ ©lootöcnboocigijenbacfi/onbeceetbei
lept danöen
©ijiS- 3fibmicael Lawfop, jaan boo? Maiia-
g» toajs 't jepl^ïgacn / bKl boo
?aBebenbe om omtcent
Aigierste gaen BturnVin / bog be felbe ftaec coecii jupbt-
acnftciienbefjolange
biciionbenbenogen/ gaföem een
quaetbcbenthen / banbatfe iS'natÌjtii Wel motötett firn
i»eft te beftomen / om alfoo be göemelte Capitepnen
enbe bpijcbbenbe €oopbaccbet0 ontcent
Tangerofte
ï)oo? Cadix een boo?becl afte fien enbe te affcontecen /
te meec / om bat be gfjemelte €ng0elftöeSeen bjeebe
3©e(ie bjinbtijabbenom oo|iaente stplen/ ootfetoel

-ocr page 197-

1664.

SAKEN van STAET

1664- GarbrantBoes, genaemtÌieHerder, vecrtigh jSO^
-Daten.

(iSen bef)oebe ban be twee Γφφεη ban 't Collegi e tee
^ODmicaUtept tn
Seeknd aiji nm bat ban Capitcpn

Gelijn Picque, genaemt Dordrecht, vyftig Solöatert;
enboojbatöan Capitcpn Adriaen de Hare, genacmt
't
Wapen van Seeland, veertigli ^OlHaten.

iCenbcljocbebaa bctwee^cftepen ban 'tCoUcgfe
t0c21lbmicaut£pttn
Weft-VrieflandenDe BetNoor-
xlerquartier,
α{$ί boo? bat bao Capftcpn Bronfer gUes
nacmtbcdrieHeldenDavids,vyfrighi§Olbaten i ίΠ
bao? bilt ban Capttcpn
Jan Haifhoom, g{)eneemt de
Jon^e Prins, veertig ^olDaten.

aptbjengyenbe te famen boo? be boben gBenoembe
tien fcl]èpcn / be noitibjc ban vierhondert vyf en twin-
tig
iantfoIbaten.^nljcbbenbedBecommfttectbensiaen
genomen pbecbpbecfelbcr Collegtentotlafieen tnet
beftulp ban bej©eii-31nbifc{)c€ompaonte te fullen be>
fp?aengtnoigfamcfcljeepiS-riipmte boojbebtctualie/
ble met alle / naecabbenantbenti)tbantwaeifmaeni
ben / in 'jsatantsi ©ojlogfcljepen bcquaraelijtfe fouben
lionnentoerbengctlout.

Igebbmbe toiibeciüDare gebagten laten gaenopbc-
guameenDegöefïpiimentfetbe petfoonen/ enbte in
becfclKpbe occafien goebe pjeubenban ,;§olbaten en
^eemanfcljap tiabben gegebcn / omobetbefe3^Ioote
olö U^oof(©fficieceit te €ommanbecen j €nbe anbes
cenbacctnnebpiOnbecUngft betfpjcchen atcommos
batte Ijrbbcnbe tegemoetgekomen / tlocgljenbooja!^
«ffommanbeiitobcïbefe ©loote
Cnnttcpnlohan van
Campcn, Ctl onbet gem alö tweede Hooft Officier ben
Capttepn MarinusdeClerck, alif derdeÏ^OOftOffltiE*
ien Capite pn
Pietcr Bronfer, en alsS vierde üooft-
fftiec ben CapttepnGeiijn Picque^ooi toeltfiel^ooft
<0(fi€iecen be tefpettibe te fo?meten(efguab?onsS foubc
too?ben gecammanbeett/ blpbenbc bp Combfnatfe ftet
«®enecnel Commanöo bp ben booinocraben Capitepn
IohanvanCampenal0 Commanbeur.

Cpnbelücö aengaenbe 8et fo?meccn ban be gitiflcuc-
tfc boo? benboojfs Commanbeucenbecbece ï^ooft-
(©ffkiecen / toiett ùm fonbecUnge cebenen en Confibe^
ratte taetfaem geoo?beelt bat baec met totect gefupetes
bcêït / tot alle be fcljépen tot befe ©loote gebcftineert tn
Texel op öette o?öonneccn ïïenbeboujStegljentfbcn
vijftienden ;SicptembJtsifoubeii aengtitomen Jijn.

g&envijfden .^cptëmbectsi tcc ©ergabecingfj ban
Igaec ^οααίι IBod. boongOcb^acTit / Iietbccfoetii ban
be «eceh «dJebcput eecben ban be ntte ban
Zee -
land,
tenbeccnbe baec fjicnen / ten cpnbe gaet ïiiopgf)
HSoti.foubengiieUebente fcOJijben aenben ïïoningl)
ban
Vranckrijcktotbebojberinge ban exemptte ban
be
quarantaine booi bc giijgljcfetenen ban be felbe
btnrten/ enbebe ^cöepen cnbe gocbecen baec ban
baenfnbatïSoniniBrötaftomcnbe/ aljïmetbe Con;
tagteufe «Stecbtentctbefmet tocfenbe/ enbebaetnci
bcns gDecememocictt bat ben ^m SUmbaffabeuc Bc-
reelbpfpnén 23itefbanbentwceentwintighilen
guflö lactHIeben / onbic anbeten abbectcerbe / bat fiet
Parlement albaecin beboen boojleben toeecfi upt-
göegebenoabbeeen amjt/toaccbp becbobentotecbt
tot
prima «Detembccnaefifiomenbe/ alle Commeccfe
enbe i^anbel foo tee ^eeal$it£3:anbebob; alle ^φ-
/ Ciiebecencnbe ^aopmanfcljappen/ ntet upt^
gOefotibect / bfe Itomen fouben upt be ^^obfntten ban
Hollandende Zeeland, opbecbeucteenbc Conftfca-
tie ban goebecen cnbe ^tfiepen/ enbefiraffeobecbe
jScöippeciSenbe ï^anbelaecjibie Bet felbe fouben but-
benattentecen; ©azbcciS bat alle ütupbenenbe ffiet-
fonenupt
Holland ofte tipt Zeeland liomenbe/ naec
Vranckrij ck Τ 5p te toatec ofte Eanbe in Bet BoogBge-
Htelbe ïïöc&ntctenfonben gOeabmftteect toojbcn/
fllü naec göeBouben
Quarantaine, 't fp inbe iSpaenfe
ISebeclanben albaec paffctenbe/ ofte tee plKtfeenbe
^teben in
Vranckrij ck baec toe te ojbonnecen ; enbe
fukjc alleai becmitji men tot
Parijs boojfj abbpfen fjabi
öe bat be Contagieufe fietiue inbe ©eceentgbe j^ebec-
liinben bupten maeten feec fouben Bebben toegenomen.
a©a€i:opgBebilieetcect3ijnb«/ iiSgoetgiiebonbenbat

benBontngB Dp H^tjTibein fecfeufetecmenbecfocBt
fouben toe cben Bet boojfj CJenecale becbotö öanCom^
nwccie enbe Banbel tot
prima g^ecembec naefthos
menbe/alss (IciJbigB tegen alle goebe bj(cnbtfiöap enbe
cojcefponbentie tuffcBen foonaeutoe <0B«alUeecbe /
c«be't gebiupcfeban anbecen benabupjbe iSonincftcijc»
6e enbe j^taten/ te bJlllcn cebotece enbe intcetben;
bat mebe be ^ngefetenen ban
Ze^cland enbe Bace ftbe-
p^n enbe 43oebecen niet alleen/ nemaec oocit bie ban al?
lebeanbete ^^obincienenbe ^tebenbefec Eanben/
bie met beBoo^lücite attefiatien ban Bace <@becicBeben
enbe naaaiflcaten cefpectibe Bonnen betopfen / toep-
nig ofte met gene ^efltlentiele ftebte befmet te toefen /
inVranckrijck alci booibefengBeabmitteectmogöen
toerben / enbe be gingefetenen ban foobanigBe ^teben
enbe ^laetfen / bie notoiclücBe boo; «(5obej$ Banbt met
be booifs bjoebige befmettelgcfie fiecBte toacen befogt /
bolflaen met B^' onbecBouben enbe obfecbecen ban b«
boo?fcB?ebe
Quarantaine ; to0becsi isï be igeec 3ilmbafi
fabeucBoreeiaenbebolen/ nebensi tocfenbingBe ban
Copie ban ben b^ief ban be ^eecen Staten banbe
@;obincie ban ^eelanbt / gefcB^eben tot jflSibbelbuce
ben
acht en twintighften bec boo?fcB?ebe maent Sugu»
ftp / geabbjeffeect aen be ïgeccen Baec «Sb. |©o. Ciebe»
puteecben in befc ©ecgabecinge Baec S}o· iBog. goebe
meninge en intentte/met fpne pacticuliece bebopcen en
goebe offtcicn fecacBtelötiie te fet onbercn / en Bem baec
inneteblenen/ onbec anbecen banbe ceboneain ben
boo?f5bjiefuptgeb?utBt.

©olgeniï cappojt ban ben l|cec Caldenbag en anbe»
reBaeclga.jHo. <@ebcputcccbentotBet lÏuih banbe
|9ate«ten/metcnnebenjSeenioöell?fcrcn «©ecommiti ίΐι
teccben upt ben
Raed van Staten in Cofcccmiegebjceil ^
3önbe / om begBeregtiiceecbeiSolbatenopiS'ÈantitsiBiSi
©loote/ gebeftineect na
Guinea, te btfpificcen/mttfgai ωβ
becjï om te obeclcggBen of en toat «©fficiecen men baec
bp foube beBoocen te boegBen ; oocft gBcBoon fgnbc be
monbelingeconfibecatienbanben^geece ^?ince
Wil-
lem Fredrick,
^tabtfloubec / enbe ban ben gBemenen
lEïaet ban Staten
/en Corps tee ©ecgabecinge becfclje^
nen / {£ί goetgebonben bat op be boo^f; ©loote gefonben
fouben tüecben
vier hondertvijf en twintig ^OlbatCtl
uptbe Compagnienten bienjtebcfec Eanbenbpben
gemeenenSiaettebifpiciecen; namentltitb upt twe»
hondeit twee en negentigCompagoie ban-vij ftig ©op-
pen / een man/ maecftenbe te famen
twee hondert twee
en negentig
Soppen J Upt een en dertig gcOöte CotB»
pagnieban tachtigfeoj^en drieman/ macrBenbete
famen
drie en negentig feoppen/upt twee Compagntc
ban
twee hondert Jïoppen vij f man / maetftenbe te fa»
men
tien iöoppen/ upt een Compagnie ban hondert
vijfen dertig
öoppcn / vier mail / upt een Compagnie
ban
hondert vijftien Iftoppen drie man/ upt een Coin<
pagnie ban
hondert en twintigïtoppen vier man / opt
een Compagnie ban hondert en vijftig ïSoppen vier
man / upt een Compagnie ban negentig itoppen drk
man/enbe upt vier Compagnie ban hondert en tien
/
i^oppen drie man/ maetfienbe te famen twaeif man/
en
f nallejS vier hondert vij f en twintig man. fOU'
ben onbec be booïfs (CcoupeiS geboegt toecben twintig
^ecgeanten / mebe bp ben boo^noembe lüaeb te btfpt'
tiecen / bolgeni^ en in conferente ban be cepactitie Bt^i^
na bolgeubeban baoojbe te toooibe geinfcceect.

Rep4rtme van de Lxntsmilitie op ^iLants-Vlote gide(ti'
neen merGamtzonderderefpeÌliveAdmiraUtejté
Van ROTTETDAM.

DOrt
Delft . . ,
Rotterdam
Schiedam . .
Briel ....
Hagc ....

3
3

.. I

, I

30
6

■ w
■ 44

AM

Gorkum . . , . r
Heufden . , . . 5
Creveceur . . . . ?
Geertruydenberg . ...J·
Nimwegen ♦
. . . f
Bommel . » »11«·

44

Oadef vin Sergeant·».


J

-ocr page 198-

r

75

Deventer . 1

r +

Haflèlt . .

. I

Sceenwijck . .

. I

Maeftricht . .

Ravefteyn . .

. 2

Gennep .

• 3

Grave . . .

. f

Voorn , . .

. a

Bofch . . .

Engelen . . .

. 1

Breda mette Forten

., 16

Willemftad , .

• 7

Uytrecht . . .

» 9

Ï04,

75·

179

Dacr onder üffit Sergeante®.

ZEELANT-

Rovers Fort :
Bergen op Zoom
Liefkenshoeck
Lillo . .
Biervliet

TerNeufe . .
Axel . . .
Tholen . .
Ziericzee . .
TerVeere. . .
Vliffingen . ♦
Reenen
Thiel . .
SintAndries .

I
IZ

i
X

I
I
I

I
I

4-
f
I
I
I

Aerdenburg . . 6

Cadfand . . , ?
Sluys » , , ♦ 17

Ooftburg ... 2

Yfendijcke . · · 3

Philippine ... 3

Moeripuy ... 2

Sas van Gent 6

Naffau .... I

Moer/chans . . . i

Huift .... 8

Polder van Namen . . i

Cruys-Schans . . , i

FredrickHendrick . . i

Moermonü . . i

Sneeck
Bolfwaerc .
Dockum .
Harlingen .
Franicker ♦
Leeuwaerden
Alckmaer .
Hoorn

Enckhuyfen ,

Coeverden
Langackerfchans
Bellingwolde ,
Bourtange .
Licroort . .
Emden .
Delfzyl . .
Groningen . .
Staveren . .

90

Daer onder vier Sergeanten.

NOORDER - CLUARTIER.

8

► a
2

6
18

I

26

Dacr onder wier Sergeantee

179

5»o

Sommainalles ----4,25

tfllejimet bfen betfianbebatmenuptbe Compa-
gnim baec een i^ecgeant uptggenomen foube toecben f
een^oiöaetmfnbec gettotfienfoubetoetben/ alfoobe
D00?fc6jebe
twintigh ^ccgeanten onbec hoojfiBjebe
gpetal ban
vier hondert yij f en twintigh jSolbaten Ofte
©oppen toacen ggecompjefienbeect / enbe ftubenbe
nooöige bepeftljetf / bolgenji be o?b?e ban 't ïant booj
öcnboojnoembe JSaebttoetbentefbaecblgt/ aBilÖtö

en OORLOG.

AMSTERDAM.

Ιίϊ-

4-
+

II

I?
ζ
8
7
3

y

3
5
ζ

7

I

Moeurs :
Orfoy .
Rijnberck ·
Wefel . .
Burick . ·
Rees . ·
Emmerick .
Schenckcfchana

Zutphan .
Doesburgh . .
Grol . .
Brevoort
Swol , t
Catnpen

Fier en Vsertighfle Beeck. I 79

ooiilöefeOaet i^oos iKoa.ccfolHtfigSefonbintofecbt, 16Ì4

oen be cefUËCtibe ^;ob(ncten / ornine te ftcecSicn tot bec--

iclDec naticgttngtje / entie m$t b£cfoec6 omme bm
<nSoutien ban bten na {taec beflebcrmoeen/ boo? fo bc»
{egemaenointb/ tenbtcneebanben Êanbetegclpm
fatilitecen. ^esi iniscbt bm Utaèbt ban ;$taten oocti
becrotgtlieterpectibe <6oubccncui:j}enbe Contman^
beucjïaente fcD^pen/ eecflbetoillfgBe/ cnbcbanbe
onggetrouteibe pecfoonente nemen: gclgcbootttben
felben iSaebt becfotgt tetett een competent getal Com»
miffatffenbanbe monfiecingetebifptcfeiien/ enbeom
beboo}fcD?ebe ^olbatefque af te geen j^aelen/ enba
mettommunitatteentojcefponbentiebanbe cefpectto
be CoUegien tee ^bmtcaUtept be felbe op be &cQuacm«
fieenberpoeblgD(temenfece btnnett St[)eepj$t)oo;ttje
bjengen/ enbeloectben meecteelggemelbelSacbtootti
becfocgtte bffpitfeten eenfgge bequame pecfoonen/
ombaeciiiitbpDaei; l^o. iBog. eengf)c!iocenteb]ici;<
ben/ bfealsi Chef obec be boo?fcB?ebe iSolbatefaue / in
tasi ban <£mplopteIenberoubegebbente tommanbe?
een j mitfgabecsÌ tien Suptenantsi ofte ]^acnb;a*
gecjS / b(e mebe (n casi alji boocen/aliS «tTapftepnen obei:
be felbe (Ccouppesi foubenfieBben tetommanbecen/
fnca0ban)uelc6 €mplopbe boojfcS^ebe Cbcf bert
nuafaen geautgocifeett tolectbemtnbei: <@|fitfecen
onbec be felbe Capitepnen te beffellen tipt be boo?fcD?ei·
be ^ecgöeantenenbe anbece beguame mannen ble

'jïtofectben boo^noembe iSaebt ban ^tate ooc&
betrotgt/aUesiteboen enbe contribueren bat tot faci»
Iftatleenbe «üm^tieban be» inDoube ban bcfegace
i^o. |Bog.i:efolutiebebonbenfoube luecbentebeljoa:'
een i e(ibe befec folutle nocg (taenbe 3@ergabec(ng8e
göecefumeectenbe.gcBouben bbo?gjjearcetïeett.
i^eecen aentoefenbei^ebeputeerben ban be ^jobfnciett
ban
Geideriant enöc Over-Yflèi, gebbenln be bos
benfiaenbe €onclufie geconrenteeétop'tbe^iagenbmt
bel^eecen gace pfntipalen. ^e]geecen <6ebepu«
teecbenban VrieflandinljcceccnlbQceboocige aenteec-
ïieningen / gebaen fn faecben raec&enbe be
Wcil-indt-
fche
Compagnie.

!®tebanbe3CbmicaIitept toiecben inbefe töbt bet"
maenttetoillenoplioopenalle Salpeter upt Indien ge^»
bomen: H^aec fp aUegeecben baec tegen be fcgeecf»
Bept ban Daec infiomen bp ben flilitant ban Commec»
tienji^iesibe ©JOBinCien ban Gelderlant, Uytrecht,
Over-Yffeljende Stadt ende Landen, toietbeneengea
maent gaec b'efectente fupbeceninbe ggeb^agencon;»
fenten / tot becbal banbe gebaene eictraojbinaci^ '
pagtentec ^ee/ enbeinfpecfein't jong|t geconfen»
teecbe MUiïoen.

^n befen töt lagö hen Eup tenant Sibmicael WaiTe-
naerin Schoonevelt;
j^en bonbt niet goet gem becbec
uptte laten gden/ om geen occafieoan offenfte tegge»
ben :^tenbebatbe<engelfcBebiefocDien. «,«i.t.

^ntecim/ meccbenbebat nietgoet^tebectoacgtentut^niS
(iont/uptbebjiebenbanben ffieet
Goch,(ss bpSaicneDetttt-
l^o.lHog.goetoebonben aenalte i^jobintien/ uptge^L'^'
nomen
HoUandt.bie cefolupt genoetö toasr/ te fcfijpen/ iSg m
enbe ganji etnliicfite becfoecBen/ bat nu eenmael fc-fBrn-
cienfecefleïiegelieben te nemen / om opbe onfieplen·'""'^
en ftoattggeben / baec mebe befen ^taet toiect geb;epgt
enbe begoo^lticbtec gactente nemen alie
't geene toe
boojtgang ban be aengepelbe cptraoibtnace «Cgui»
pagie ree ^ee / mitfgabec^ tot befenfie ban ben ^taet/
enbe Conguefienban bien foube mogen (icechen/ bat
al boo? befen/ boo?fienbe be boojfcQ^ebe flsacig^
gcben aen gacc <iEb.|làog. en be anbece 3^;obintien l)ab«
ben gefnppebiteect eentge faluteiceboo;flagen/ baec
mebe be felbe/ onbec 4Bobt0 genabtgen^egen/ foube
bonnen bio}ben boo?gefiomen / en in fpecie bet ftgjifte^
iijcËe cappojt ban be ^eecen gaec itQebeputeecben totte
faben oan be ^ee / onbec anbecen cactbenbe
tiet
continuere onderhouden ban een confibecabelaentali·
ban bootfbolcb/enfjaec €b. H^og.metbjieben bait
ben
elfden en acht en twintichilen 3ÏU0Ufft feftlebetl
mitfgabeci ban ben
elfden befei / ganti inffantelgcft
liecfotgtbetl^^felse iiaec opDaec i^jobiatiocl abbi^ /

fO0 ~


-ocr page 199-

I6é4

i8o

SAKEN van STAET

foogaea bociiiütft/ m ijaeclo.msos. ©ecgacücnn-

_ gö{l»(H)enDoeninD?en0Ben.(€enani3ewn/ öatfpöaec
<20. naog. enb' anöEte pjoUintten/ öatJüen 106886:=
fontjÈU (ijecfeEt Concept banDe o?Donnantie / raertenbe
ben eenparfòen opDef en becpatötinoB ban 't
Groffier-
geltvan allerhande Wynen en Wyn-Afynen,
met
Die» becfianlie/ bat Bet ©jobenu ban'tfelbe miöbel
fouDetoo?benen tlpben geaffecteett/ tot ben
aenbou
vanfüoveeic Scheepen
ban (©ojlocDiaetlöcj: al.öDaec
uft fouöe iionncn toojben betoalle/ en baec nebcmf bec
focDt bat Baec IBo. op Betgoet en loffelüch ejcerapel
Dnnbe^iObintteban Hoilandtende Weft Vrieflandt
n(et alleen mebelnbe boojfcBjebe eenpatfgen opBefen
bcrpacBtingB ban Bet boo?ftB?ebe
Groflier-gelt, ne
maetoocft tnbe
afFeaatie ban Bet ^obenu ban Bet
fclbemibbel/ ten fine ais boo?en/ foube toillen con»
fentecen/ en baec ban met ben eecften alBiec (n befe
©ergaebecingöe openfngBe lactenboen. i©aecenlJO-
benbat ooiöBaecCb.iBog. enbe anbece 3|>jobintlen
fecieufelücfe BabbenbecfocBt/ batbefelbe niet alleen
Bun confenttnBaecï^o. iBog. 30ecgaebecin3Befou=
tic toillen bosntnt-?engOenopbe eptcaoibfnaciii petf-
ttcbancen Miilioengulbensi/ uptgefcBieben totber»
bal ban bc beiMufle
dertich ©ojlocB fcBepen onbec Bet
comntanöoban bcn^eec ban
Waflènaer ïuptenant
Stbinirael/ al booj lange fn ^ee gebjatBt/ altf oocft
op becjctcaojülrtatliï petitie ban
fes hondert duyfent
ötilbeniitot berbal banbe eïtcaocbinace €pufpagie/
ocbcfttneettnaecbeliufie
Guinea en Africa, nemaec
poclt batbefelbe en befenpjefanten noot/ fonbec eenlcB
iiptftel ! Baec Quote / foo in Bet boo?fcB?ebe
Miliioen alss
in be booVcB^ebe
fes hondert duyfent gulbênji / ten fpoci
bitBltentenComptoitebanben «©ntfangec «©enecael
Doubletfouben toillen boen fujnccen. €nbe alfoo ban
alle bc baoJfcOiebc itecatibe aenfcBiöbingen en becfoec'
öcn / Bet bol&dmcn affect / tot Baec l^o. iBo. leet toe*
fen/totnocBtoe nieten Babben becnomen/
Jaefelfs
nietdathaerEd. Mog. eenighe Staetfe Vergaderinghe
daerovergeconvoceert hebben gehadc, ghelyckver-
focht hadden(
uptgenottten Zeelandt enOe Utrecht)
foo Babben fp noobicB geacBt be boo?ftB?ebe becfoeiöen
mibtfbefen teceitetecen/ en Baec €b. SKog.notBmaelii
nttbtfbefen b?unt enbe etn|icl8fΒ te bibben / bat be felbc
fooUefaiji BaeciiÌi be toelflant ban Bet algemene Uebc
©abeclant/cnbe toelbaect ban begoebe ^ngefetenen
banblen/ Bnn^jobinciael abbgsi alnocB tenfpoe^
JjicBfieninBaecigo. jüilog. i^ccgabecinge toilbenboen
inbrengen op Bet bobcngeroect tappo?t/caec6cnbeBet
tontinueel onbecBonbcn ban een conftberabcl acntal
Bootsvolck, mibtfoabecs Bun confent in beneenpari»
gen opöef enbe becpacfjtingen ban 't boo?fcB?ebe
Gwf·
fier-gcidt,cnbebea|fectattebanBet pjobenu ban't fel·
bemibbcitotben jaeclijtyfe
aenbou ban fcBcpen ban
(Dojlogc / ais mebe Bun tonfent op be boo?fc{)?ebe
φ
tcaojbinaciS petitie ban een miliioen guibcnsi/enbe
tip beeftcaojbinacijS petitie ban be
fesmael hondert
duyfent
auiDcnjS; «SttbÊ boo^tjS bat Bsec «S. HaaoocB
fobamgenoïbje toilBentlcllenenbieboo^fieninge Doen/
ten epnbe bat Baec contingent / fo in'tboo?f5.
MiUioen
aliSBetanbec/ ten albecfpoebiiBftenin baeren gelbe /
ten Comptoice ban ben <©ntfangec <©enetacl
Doublet
alBierinben ^age gefucneect en opgBcbjacBtmotBtc
toojben: «©elijcB fp ootfifecieufelijcfi becfocBten/ bat
Baec |Bog. tot bec te fpoebigec iiebojbecingBe
ban'tgcen boo?ftB?ebe ijj/ Baec Staetfe 3^ej-gaeDe=
ringen Boe eec Boe Itebec/ fonbec eenicBbcctcetfi/ er--
p^effclOcB toilben conboceten en bp ben anberen boen
Homen. aSDijbecji/ bat bp befe ottafie niet becbo?gcn /
batBetCollegietec Sfibmicalitept in
Zeelant totnocB
tocingebjcbe enbefectieuic toajs gBebleben/ ban
drie
fcBeepen ban (@o?logBe te boegBen bp bejï Eanbts
©loote onbec ben ©jjiS-^bmicael
deRuyter, milite^
ccnbein
beMiddelantfcheZeejmibtfgaebecsS ban een
fcBip toan(©o?l0ge onbec ben ^eec van Waflenaer,
Euptenant Sibinicael / becfoecBenbe bat Baec «eb.
HSog, Bet felbc Collegie ficacBtelncfi toilben animecen/
ombpbe felbe DcBommeclötBetObt/ gBetegentBepbt/
BaecfobanicB^oojbin bicnf) ban't Slanbtteebemie.'

cen/bat üe hoo?ftB?ebe befecten ten fpoeWgfien motBten
toojbe gefuppleect/ficllenbe tot Baec bjpBept om fultr te
boen met becmeecbecinge ban Baec contingent in be '
guipagicgriebefttneectnaecbe iftufleban Africa enbe
Guinea: <®p bat bp onbectoacBtc omffententffe ban
bien/aen Bet gemelle €oliegie inbe ejcttao^binaice^ubi
fibien niet geboet mocBte too^ben / fo beeu alïS Bet boo;
fcB?ebe befett toai tmpo?tecenbe.

g^ethienfcBepenna Africa te fenben / toaren ben ne-
gentienden
geceet / Kfteecbe be ^nfïcuctie boo? be <©ps
pecBoofben temaetBen / baec toe bte ban be ^bmi-
ralitepten toacen befcB?eben ; maec boo? en al eet baec
toetetcebeny begeecben te toeten of-Baecigo-Haog. be
booifcDjebe ©loote toacen confiberecenüe alsf een
©loote ban ben
Staet, om op ben nacm ban ben BoogBi
gem. ^taetteagccen/ of alSeen
VJootevan fecours
boo? bc 3®£(i-3IabifcBe Compagnie / baec ban be bcc»
ballen onBolten intjjbenen tofllenbp goebefucceffen
ban Baec foube Bonnen toecbengecepeteect/omBacc
tn'tfo?mecenbanbe3!n1ltuctie / 'tfpfonbec oftemet
communicatie/ ban be alBiec aentoefenbe «iöecommiti
teecbc 25etoinbtBeübecen ban be üöcfl-^inbifcBe Coms
pagnie te Bunnen cegulecen nae Baec i^oogB Ulog. goet
binben

g3an be <©ecommitteecbc«si auam feet onb«ctoagt te
boocen / bdt bp becfcgepben ^20bintten nocB geen
tonfenten toacen gBeb?egBenin be petitie beiSïiaetsC
ban iStateban be
fesmael hondert duyfent gulbenii/
totbeepuipagiebanbe boojlcBiebc ©loote ban Afri-
ca enbe GnineabecfocBt/ beelinia teb£C')egBeb?acBt
ofgBifucnecctbcpenntngBcn/ öiebaec ι)ρρ?οηιρ£?β
löcfitoaren bettoagBt glietoecfi/ om foo boflelucfte
cquipagie en bie foo lange (oube liomcn te Dwpcen / baec
upt ten becle te Bonnen bctbalktitoi;i?ben/ 'ttoelcB be
; CollegitntecSibmicalitepbt ntctSacpnigöBabbeont?
!Üeltj aenb'eene 3tjbe conftöerccinbc Boe mectBilijiU
; ben ^taet ban't Sanbt enbe bcBojübenifTe ban be
j Weii'indifche Compagnie in Baec becce afgBeleoBen
i poffeffien toajs gelegen aen ben boo?iganoB ban befe foo
1 BoogBnoobigBe cquipagie i enaenbeanbecsöbe/ Boe
beboo?noembe Collegien Bacefaetfien £nb« financiën
foube b?engBen in becloop enbe ionfufie/ foo niet ban
P?omptegBclbtmlbbclcnopBet albecfpoebigBlie gBe^
foulageect enbe bpgBefpiongBen toiecben fpettalötb in
befe tegentooojbioBe coniunttucebantübenenbefaec:
Ben/ baec ben i|anbel enbe Jgcgotle met anbete SlgcBen
enbe Eanbcn gBenoegBfasm toasi flHpaenbe / enbe
baec boo? be Collegien toepnigB of gBeen inBomen toa-
cen Bcpgenbe j ^0 toiecben Baec I^o. H^og. op Bet fpoe«
bigBpe gBcbeben fobanigBe p?ompte o?b?e te ftellen/ena
bebleboo?ficningBete boen bataenbe Collegien tee
^Cbmicalirept mocBtentoccben geanticipeect beboo?»
ff B2ebe
fes hondert duyfent gulbenS / eube fuloc ten bol-
Icn/fonbecbealbccminflebieecfie/Betfp banouBoflen
obec Bet tcanfpo?teren öan be aiant-jSilitie aen boo?bt
I banbe jgtBepenofte anbecfintiï / Boe bie oBenacwt
i foube mogen toecben j alfoo be becfocBttfubflbietcn
nauflentoajS gBenomen / en men baec op baftenfiaet
Babbe gBemaecBtj ?5p ontfientenifTe ban toelcBe p?omi
te becfieninge oan penningBen bc «©ecommitteecbensi
totBace becBacge genootbjurht toiecben te becBlacen/
batbe hoo?fcB?ebegBebefigneecbe thicnfcBepenaenbe
toal foube moeten blpben leggen / Boe gcootelgtic nocB^
tanjÏ ben bienit enbe reputatie banben ^taetbaecaeK
toas gelegen.

®oo?bec!i/bonbcn be «©ecommitteccbenjS Boognobig |®·
boo? te ftellen/ bat met Bet ejepirecen ban befe Ιοορβη^,^»
bc üIQaenbt ^eptembec be 3@lootealtBan!$
onbec ben «mw
]^cec ban Waflènaer in Schoneveit leggBcnbe/ beïft
meepe fcBeepen baec ban ten epnbe Baere bictuallUe &
fouben caecBen:Cnbe foo men ten bienfle ban ben Uan^ n»
be foube mogen caetfaemacBten/ batbe boo?ftB}^be
33loot langer in bienfl toierbe gBeBouben/ bat op be
cebictuaillecingBe ban be felbe ban nuafaetienbeten
fpoebigfïen foube bf enen o?b?e
gclïcltte too?ben/ ofbat
be fcBeepen anbecfintö f cpnbe ban befe ilSaenöt b' c«n
boo? b' anbec na / fouben Bomen in te ballttt.
^n toeltBcn geballe ban berber bittuaiUerfnge be iStf

tm>


-ocr page 200-

DanDenaBeftelt/ ombaec tipt.b^e
Uoojft crtictuaill^tno® bonnen toecballcn / rtoepjo;^
nojtfe uait öe" töt öat men be fcfiepen foube toiUeti Ιβη?
aecitt SSee öouben aljS bacc toe öp öe CoHegien
tet aibf
micaHtcpt / ten Dccle gecaufeettöeo? be tegentoooibise
coniunctute ban tpen / geljjcft öf ec booten gefegfit is /
eein mibbelen (n boojraet 3Önb^ \v:.

^onbetbatinenteflejcfe mocBte nemen op Bet mil-
ijpêagulbeniit'otbe eguipagie bah'befe aOloote bec<

reffiaïfSSSKn?^^

liantenbanecnfge p^obiniten bienotö nfeteenliupi
becopflet boo?fcB?ebe miliioèn gnlbens BabÖettDef
taelt / naubwlfiiic foube honnenwo?bettgeaueten/baec
toe ftaec jgo-HSog. bccfotöt; ^iecben be boo?(lB?«be
®^oi>tncienecnfte@ck aentè biillettmanén/«nbein^
fnetle mebe be ©ioböiden ban Over-ìfiTel, bat be (el?
beeenmaclijaec;canftntin'tiie0?f5 wiUióqn, l?at,men
met Iieb?e«nt!Ìgeyej:eont bp ö^ei ηαφ niet gfiebjagèrt
te 5ijii / fonbec langec ttalni flement tn be ©etsabettni
ge toHbcn inbrengen. f ·

anöecen,tweoB!ï toietbep gBeoomfneettbe vier
SJuptenaiu^ en v}j£J©flcnbi(^)ji / tìfCjbe litouppenio
Guynea, goenbe op beffi ^ltioie/ fOMPen cotnriianbe?
ren/ en toaren SchoonhoveijijRiiychbrouck, Gabnèf
Dyyck, HindwkjPadburg. joh^i ^mijil^lj.Wy-
arda,Adanjvaa4erBlockcn.Kie^,t:»i,.; -v L .h

^^ejEÌ mebé góetgBebon^eti/' .-om be
firìerente meec te entOucagecen«itbe aenpaé,óoée]i:?
pcbittr bec felbec €cectementen ofinaentUjcbe gageji/
uoo; ben tgt batbe felbe é);peb,tt(ebupcenfoubt/; it)ttjü
befente bermeecbecen/ üamenrlgc^^biebanbebo^f^
Luy tenants ntet yijf en twintighfttÜ^en^ / enbe bie
be Vcndrighs met twintigh gu oen^ tee maent. αίη
Jtoiecben be lefpetttbe - l^eecett ban be gemjelte
(0ff(c(ecen becfoeBt / befelbtmet driemaenben tcat^
tementsibpabancete at|Cónimo!3e»n.
ben toelgemelbe ^et ban ^t^ qbtl^becrotBi^Bbi^
Ijicfie ojb?e te fielten bat be meecgefepl)'e<©fffciéten gun
aenflontjS tot be boo}ftB^bee)cpe^itiéto^etbfg Bf elbeti ;
topbec;} i^i bctfiaén nocBmaél^tmtliotiféten ben pet&
foon ban Manen van Hartsbergeh, Bp Bate 1^0. iteog;
benvijfriendenbefeiSaenjjeHeftxot Chefobec bcopge=
gemelbe 'i^^atitjs- millitie/ om be (elbe jH^dUte in casi
banemplop^te, ^nbe te roog^en becbeelen in t^en
Compagnie/ ai!$namentli|cËeeneonbec B^m felbe/
enbe be negen tefiéfenbeonberiioben gBcfpecifffeetbe
<0ffitiecen/ biebefelbe «ifompagnÌènittcaSÌaliÈibijòi
ren aljS Capitepnen foubént gebben te tommanberen /
enbe boo;t is omme be minbec 4gffitieren onbeciiefelbji
Compagniehmebe incaicialtiliopcen/ te be|lel(ènuM:
be i^cgBeantén enbe anbeceJeeuame perfoonen / tue
Bun βΐ£ί ban op 'jSllantji Blootéfoiibebebinbeh/ baec
tocboo?bengBemelbe Chefeen atte Ban autBocifa'tie
in^fo?ma hJtect gebepefcBeect, g&e J^eecaenttefenbe
<5ebcputeecbeban Geldfrlaafcijnfénteecbe inbebói
«enBaenbe refolutie op Bet üeBa0enbanbelieeïcnft«ne
#?incipalcn. " : ,

3&e^cccen<©ebeputeecbcnban Vripflantinjiicfeb
oen fjare boojgaenbe aenteétheningen.

ban Stade ende Landen gebben ben eenèntwin-
tighiien ingljeb?acBt Baec tnnfent in Bet Biec bóo?gBe<=
meilöe Groffier-gjlt : jisttsi bat ©lobenu ban Bet felbe
twibbel cffectibeu)t& enbe fonbeceenigebibecfie toecbe^t
Bljeaffecteect enbeaengBehjentiot aenboiibJ bahfòo
beele fcBcpen ban (©o?logB faetljjtBe/aijï baerupt fou^
oen Bonnen becoaUen/enbe Bet felbe batpobettuéootB
iMeualijcften toiecbe «ecbeelt onbêic be tefijectibe
pofti?'"'^®*^^® 3fibmicaUtepten naeeenpeber^p^Oi

SpljebbenoocRgeewmineettifeetfiec tapponban
ijo.iiiaog. <©ebeputeecben inbato ben elfden
wuouftp fellienhondert vier en felligh , beBelfenbe een
wojflae ommc ben i^taet bp alle gBelegBentBept ban
"" wnfibicabelaentalban55ootfbolcfi te oecfieft/en>
w oaec bp obetbjogen in toat boegen 't felbe beguaemH
V Deel.

en OORLOG Vieren Veertighfie Boeck

fflmm{tttertimalmebetìecf0f8tin/&ataen&e.<it:ciliei
I ' g(ei,tcï3iömicaUteptp?ompte aelt-ttitböelcnliaectoe

mbiB:«ü9itbe^tboifa

ItaerfòMÌ
SCbmftöKi

ìjitttoatftO

__________ ftiBttp^eiti ^

commil^et^nbooi berefiemetBet
lo. ffliog; oEféfaéptiteetbeiiW

• ,aiftobi»eetiigeC5eiO»nftiit.feèitbè»4Tomfp

feraè toïect WtB?eben aew jKbe; toéh'dHiì

èji tvdiiqgftén giietgébpntìeny ti,ai tìoo?taé^^
in €omM<fl^!è|?an Baere fepi. jSKOg. gàenbe'BWnenbf
tebw!ften'siEanbt0/iniïê(ub/ctfptieöaniflirfcI)««feen
aenBai;élb.,3i©Ofl.foubeftoeni ; oi
■Ij ·, f ; y^VE H0.M9G.HEEREK·,.,

• Ootiftòédigei ofte Geti-ouwe, ofte GïhcxJrfieme

T5ìenaeà^jenbe iiSeicttactbanibefeccfoiutie^Befbnbert
een befteSixti legenbJoojbigB (n CommifTiebanfiarè
l^i lia^^vbitnten ofte bupteti ^ 'jsiglant ji om té
flifec6en'totBaeé<Sb4natiiBt(nge. τ ì;

'i{3tnbetitìiìaegB!8i!igfeftB?ebetiaenaHe.Coa<0{en
tee Stbmircilitept/ batfp eenltonbtje allebe fcBepen
banBaeeti refo;tegebefÌitteectnaec Guinea., bjilben
o?bonnèren/fltB<nalletpleiebitboegentotboo?<3oe-
reede^^^i» Xaniüi J^lootË/ icgBcnb)oo?btgB olbaee
ftinbeonbeebebleggebaitbenlÌìeccWairenaèrSiipte-
nant #mitei;U<i?n toierbeti be olBiec aeninefenbe<0e>=
tommitteerbe ^etointBSbberen banbe SQ^efl-^nbi'
fcBe Cumpaonie befee^S:enben becfotBt befatt&en
baec toe te birigecen bat U fïBepen ban befeibe Comi·
pagniemebenaec Guinea roegBetufl/ tenflioebigB^'
(ìen fitöftp, beboo?ftB?ebe ïanbti-ftBcpen toi boo?
Goer^dé BübBen te begebe^^t oocb ben iSïaet ban
'^tateberfotBtb)iectfoobanigenp?ompteo;b;etefleU
len / ten epnbe bejs Sanbtjï· militie mebe g&etttdiheert
naeGuinek tìoojnoemt^ Bóe eec foo liebet/ binnen
ftBeepsib'bò?tbob? Goereede.boo?fcB?ebe/ gBeb?acBt
, mofBtetoojben ; boo? fòobeelbe felbe militie niet fou-
be fibnnén toefen binnen ftBeepjSbooit / eecenbe beboof
censi bf «0'o?logBf£Bepen baec φ fp eefpectibeigtB toa^»
renb'efcBepben/ effettibelötBfoübenfpntiptgeloopen/
ΙοββΕΒβήΐέ liefpectibe Colleöien tee 3CbttìiraUtept
OocB berfotBt toierben/beCùmmiffacifen ben be boo?^
ftBjefae iiatibtii-militié uptgefonben / in alice Baefl na
Baec bé^ SènnifTe enbe giffinge bp te gemoet fenbinge
ban^bde^ofte^oben/ perfettelijt&te infojmeeen^
enbebefelbè Commipcifen aentemanen/ Baec ten
bienfthefoo beei boenlgtfi / te fpoebigen. ^an W be
bobenfléenbeconttafie gBefoimeett bp ben Igiieevan
keniwoude, af^B^bbenbebeboo^leben loeecitegepjee
Obeeet ; Vriedanc pjeflbecenbe / Baec be faet6e ben be
Compagnie niet toillenbe aennemen.

^iebanbe 3ebmicel{te|itbecblaecbenoet!&/bat&p>
Baec In bé toecfotBte cebictnaillecingB ben beii
ïanbtii ©loote onbec ben l^eec van Waflenaer niet en
foube toecben getceben/booi/en al eec be felbe Collegien
baectoetoiecben gBcaPleect met noobigBe gftelbt-
^ mibbelenj

i^Si

öBeccpatt(eèift/ enbe berfeibeciafien tot bcBoojiBrte i66i

cfguaiiteptonbcïberefpEctibe pjobinrten fonbeUOrti_L·

flen toeri>enöB?b?acBt ;,fpbct6laecben ben boojgémels
tepboo^a^banB^t fojmeren ban een g?Oi$ ban%
duyfentfeii-tócgen hondért |©annen/ en Bet tonti?
nueel ónbecB^uben ban bien tot geb?upt6 op be fcBèpén
tee ^ee bp bèfe confunctuceban tüben foitabd enrbicn^
flfgB te toefen if enbe batbleféiji^eootb mettén eerden
BeBoo?beteheffectege(ïetrteb)0?ben; <Sn b^fbienbbl?
gBensbàettoe gBcafl^tteect'mocpten tóOAéhöjftiglï
Compagnie banbe tepatiitieT^ii
ende Viièflanti tot btenfinê'jBÖebiiptiiicert/ Jiïtóftii
baeetegBenjiBaet ^jobirfttt, naep?opo?.tf "
contingent mei éenige anÏétetiofhn op I

teren allftbnftlkiErtbcitt;,iyiWitcpà

gafeM^^Ïfeftó

Ubiti ' ' ......

m^ie
bupcii
etibèbl.

^ont&c,
Bebbehte


-ocr page 201-

224 SAKEN van ST AET

1664, mit>])eUitjï@ae(;opij$gQetgebontient)atgetboo?ft6}C:=

___I. toe/e&efan&enfouöetoerten aenallebe ©jobfncien/

uptgöefonöett Holland enöe Zeeland, met fetieuiS
becfotcb / Dat De feltoe al ηοφ en fη ggeDolgge ban Qace
ï^oogB l©O0· aenfcjjiijtiinge ban Den
negentienden be»
fe^ / ten fpoebigj^flen / ntet alleen Dunne conrenten in
gate ì^oogg H^og. J^ecgabetinge biiloen boen tnbjen^
gen op be uptgefcftjebene eïtcaojbinarii pctitientotte
faetben ban be ^ee / maec oach fobanige plompte 0? <
bie0 (lellen enbe bte boo?fiening{|e boen / ten epnbebat
Öaïe
quotesfnbe öoo^töjeöe petltienfn allee pie ten
€ompioicèbanben ©ntfangjjec
€ienetael Doublet
mocijteninetbengefucneett. '

^eappacentteban <ao?logOaentuafrenbe/ fjlben
fcvinentwindghften ^eptetttbec goetggebonben. te
De(foetfienben«{aetban^tate/ bat gaec (S.toillen
fo}mecen / enbe gaie Ι^β. laten toeSonien / een
ejÉtcaojblhactó petitie tee fomme ban
twée miUioenen

?UlbenSitÖtUeïöalOanben aenbouwöanvierentwin-

gh capitate fcfiepenoan (©óitóge /mitfgaberi tot ben
indoop ^n een mcctbei^cBequantltept ban Canon,
Maften, Zeylen, Anckeré, enbeaUc becbete beBoef»
ten tót boltopingDe bec bóo?fc6?eti^ fcficpen gfiecequii
teect. ®it gflebaen bptiet booi betfotöte miiioen en?
be fesmael hondert duyfent gulben$l/ Ittaet&tefOO bp be
viermillioeJi.

Slen be Staten / enbe mutitis mutandis àeti bi e ban
beSJbmfraliteptin
Zeeland, toierbt tiendertighften
e6ef(D;et)en/ bat/ alfoofp bebucgt Iba'cenbat boo?
iangec cetacbement enbe opgouben algtéc ban bejt
3lant!etfetoi»$i/gebe|l(neectnae
Guinea, Betfelbefe«
cautiiboojbe^ngelftgebel becj^inbect motste bjoï-
ben be
Hoofden te paf eren/ gabben om fulcj; booste

bemSeecvanWaiTenaer ïuptenant 3lbpri(caei / ens
beonbecanbecen gemaenbebolen/ batf)pmetbercf)e>=
Detibanf0nonbecOebbenbe;]0loote fulUnbe eenftutg
toeeatffi bienen tot
efcarte ban be fcgepen / boben na
Guinea ggebefilneect/ fagaedbe feitje gaec onbecbe
Spiagge foube bebfnben ; <£nbe bat be fcDepen cefTojte-
cenbeonbetbe Collegfen tee Sdbrnfcattepttot Roe-

teidam,Amfterdam enÌn'tNoorder-Quaitierj, gaec

gDeojbonneecbe otctuaiUe foubm ijebben ontfan^
ogen / fonbec get albecmfnfte tpbt becfupm/ foube \iif)'
5en te jeplen booj be Hoofden 't Canaeijtn 't toelc&e top
fllfoo goetbinbenbe / op bat boo? be ongereet{)epbt ban
eentgeft{)epenbanbefelbe®loote/ foogoeben faeche
niet gecetacbeeit mocgte too^ben / gtjetonfibereect bat
baecaenbati b>ajïbeboo}tgangebanbe eepebftiena
Guinea, enalfoöaec !go.3lISog. begoebeenloffelgCi
6en pbec ban fìaet «Sbele HSog: tot boojtretttngge bec
boo7f5 fahe ten bollen bekent toa]$/fo gaüben top be fel·
betoel tolllenbecfoecbenbatbefelbe in befenpjeftan»
ten noot by'tCoIlegie ter Admiraliteyt aldaer, enwy-
dersdaer'tvan noodenwas, foodanigegoedeofficiea
wilden aenwenden, ten epnbe bat be ftgepen ban <®0i»
loge ban Dacen ceffone ten albeefpoebigfien gecebtctu=>
ailleectmot&tentoojben/ enbe ηοφ boo^'tupt jepien
Dan be boo^fcg^ebe IKanbt^ Ï^loote ficg na be Slag

immersi enbe ten minflen befelbeaenftont^ motlöten
bolgen/op bat be felbe 3@loote tegen^ alle bpantl^cb at::
tacQueju in 't upt5eplen enbe toebec&ecen boo; be igoof>
ben / te meec bet|lecc6t enbe gegact motjbte mojben.

]^eecen <t5ebeputeecben van Gelderland en Zee-
land Beböenbe in be ginpcuttie getonfenteertop'tfie*
gaglien ban be fieecen gunne ^jintipalen· aen^:
toerenbe]^eecen<I3ebeputeecbe toegenüibe ^}Obintie
ban VricHand, noopcnbe be ^nUcuctie ban ben Eup»
tenant 3Sbmicacl ban Wairenaer,ingeceecben gare bo»
cige aenteetgeninge in be faecbe van Guinea gebaen/ce^
fecbemi&etiunbolgtienjibeb^pe belibeeatien ban be
l^eecengace^;tncipalen.

üptgetb)igbenbe becgaeliütefien toatblptgaee
I^o.j{ISog.Oet>ben aenggetoentom getin&omen bec
Conbopenenbe Sicentente beniffeieren/ fpetialtjc6
boo? be fupbetinglje banbe binncnlantfche Pafpoorte ;
astate in be ^eeren van Zeeland toaren fingulteriinfi'

lierenbet^getbetbobemeninbej^Iootetot Liiioenbe u,,
Sas j ilSen gaf boo? bat bit giaer ji toel een miiiioen fou» ^^
be inbrengen / maec boo; b' op6omenbe <®o?logg enbe
anbetfintsi/ bleef ftetbetbobemen atgter i enbe booiis
be Negotie ftil.

^efe pointen cefulterenbe upt get rapport / flclle op
een tgbt βΐ£ί get ]!tappo;t totcct gebaen.

■i

Tointen van deliberatie àefluerende np het
Rapport by de Heeren haer Ha. Mo. Ge^
committeerden wederge keert uyt Zeiara ^
gedam den
dcrcighften September fcfti«i
hondert vier en ftftigh.

EErHei^ckj, Op'tbefchryven van Gecommitteerden
wtalledeColJegientcr Admiraliteyt ende alle de
Cómmifen generaels, omme £enparigh vaft te ftel-
len de praÖrijque vande bffwufte ampliatie op voor·
gaende Placcaten tot beneficie v^n het middel der Con-
voyeh gearrefteert den
iwmtigbptn Oitobex ft^imhniat
viirmfefiigb.

ΙΓ.

Item op'tarrefteren, publiceren ende pradtiferen
van'tPlaccaettot/«/wr/»ji
dtr BinntUntfcbt fJf'Ì"^*"*

ghQÏOTmzcïtmM'iyftnienhmdertvüftn vijftigh. ωπΜι/

τ τ r 'je du^

lil. tiagiit

. Gp'trevideren, drefleren ende introduceren vanBo.«»
^e^projecteerdenieuwe Lijfte der gemene middelen
wm
in December fijümhmdtrtfifiig ter Vergaderingevan JJJfi·
haerHo.Mog.ingedient. g®'

IV·

-Of in de fel ve eenige exemptievan belaffingfalwor-
dengheftelt, ten opfichte vm de Koopmanichappen
langs de Rivieren inkoinende ofte uytgaeride.

Of dienftig ibude welen het vtrhdimm der koopman*
ichappen gaende of komende naer of van
Sr*hmt ende
Vlaindirm in de refpedtive Viooten ende op den ouden
vqettcherftellen. Endeincasvanjae, opde ordrcte
hóiiden in 't vifiteren en expedieren der Schepen ende
goederen,en op de judicatie in cas van frauden,met den
gevolge en aenfcleven van dien.

VI.

Of niet den Koningh van Sp^gien ghediφo-
neertfoudekonnen worden,tot hetprefteren vande be·
ioofdc egaliiatieder Vlaemiche Havenen met die van
defen Staet, in belafting volgens het Traétaec van Vrc·
deArcijckelï'jίƒ»■»o.

VII.

Op de weeringe van de fluyckeryen tot Bec^wf-
tf-Zetm, ende alle andere plaetfen van dierghelijcken
nature daer de goederen
firaffi fraudaleufelii ck wordeif
ingebracht ofte uy f gevoert, door miibruy ck van dc or-
dinaris beurt ofte veerfchepen, tot een gheheelandei
oogmerck van de recherche of't lichten van
Hnmhmtfi
P<#/i»rfi» geeximeert.

VIII.

Op't weren ende remlerenvan difpenfatie in deö'
ophef der gemene middelen, die gheklacht wort foifl'·
tijtsby 't een of't ander Collegieter Admiralitenin
'tbyfonderteghefchicden, buyten kenniflc vanmer
Ho.Mog.

IX.

Op "t continueren, affchafFen, offegulcren vin de*
ophef der /«/ï-fiWwopdefchepenvan yderreyfedieie
doen, daer in groote inegalitey t en verval wort gevon-
den, geen proportie van de nuttigheydt ende lift wort
geoordeelt als voorgegeven wort.

Op de middelen daer door het Collegie ter Admirt-
litey t in Zeelaat ende alle de andere gheholpen foudeft
fconnenworden, aendcachterftallen derdefectueuffe
Provinciën in de ghedragenconiènteq, volgens dere-
fpedive Staten in den jaereyi/?/"tn Wirt
fifiigb overgele-
Vert, met de vcrmeetìeringe gfte Ycrmindcriiigh t'fc-
dcrtgevall ca

XI. Op


-ocr page 202-

en OORLOG Vieren Veertighfte Boeck 183

XI.

Opdeadmiffievan den Heer Daniels Of^ir/alsRaed
' ter Admiraliteyt in 't CoUegie in Weil-Vrieiland onde
't
Noorder-Quartier, ingevolge van de cómmiflie daer
toe
verleent, en de fucceifive refolutien dienaengaende
genomen. ^^^

Ende eyndelijck, Op'tfendenvan iecoursnae de
Kuft van
Africa ende Guinea, om het intereft van defen
Staet indie geweften te mainteneren en confervercn,
tegcns de geweltdadighey t der Engelfche Natie.

Verbad van het gepaflèerde gedurende de
Coramiflie van de Heeren
Brakel, lohan
de Wit, Boelens, Royer
, en Secretaris de
^■/f, by de Ho: Mo: Heeren Staten Ge-
neraci gecommitteert refèndete reyièn
na
Zeelanhova. met de Heeren Staten van
de felve Provintie in conferentie te ko-
men , ten fine als breder in hare Ho. Mo.
Refolutievan den
negentienden luly β-
flienbmdertfefttgh
, en •vyfeHtwintigflen
lunydefes laers feflienhondert vier ende
feβ^gm
eenige andere daer op gevolgtjis
vermeit,

Diin tienden ^eptcmöcc jijnbe 3® aenfbag boojs
niibDag nacc ge()ouDcnconfci;£nt<emet tic J^ee^
cengaece «25ctieputcecbencng£i)aeit

wppo?t ter ©etoaüerinse / ootfi gepjefteect öeBbenlie
ben gecequfreetbcn €ebt/ 5i)n De ï^cecen Boelens, Ro-
yeren iSeccetatfii dc Wilt, bcftomen gcBUenDe nooöige
«ITreDentfalett en antiete bepcftOeji nae ben mtbbag upt
'i$<tE!;aben-]^age betcepfl/ en bcjj abont^ ontrent feben
upten gefeomen tot Rotterdam.

^cn elfden bitobejJmojgen^otttcent fes upcenmet
ftequaem getpe fη jupbcn tolnt fn't^lacSt toan ben Ca?
pitepB
Coelentroever afoebacen na Dordregt, om ais
baa-
tc binben ben Jgeet de Wit.
<0mrcent ben mibbag accibeecben boo;
Dordregt, en
(mami)e;^eecdeWitaenb?oot / toesiïialben ontrent
vicrfitpt;en t»etbe€ü&een contrade tofnt (abeerben
totinife
Krabbe,altoaetpaecbenboenaenflaen/ enbe
trocgen tot get epnbe toan be Kii,baer mft0 ben bontfKc
cnfiet Jjetloop ban
't getpe ten antfeet quamen.

3&e$inaiötS Barbe tofnt/ 3«Pbten supt-jupttóep
met beel regen/biesihalben geen repfe bonbett bo^bèreii:
Φίπ twaeifden dito beS ttiojgensS ïjet teeet alö bòòi
rcH/enmoejlénölpben leggen/toatStenbe op Betgetpc
en becanberingc ban be totnt.
ilSibbelertbölegerifumeert en geocamineert gebibcn·
bcbe papieren t'öaerbet narlcfitinge biènenbe/ geeft-
ben J^eet-.de Wit aen öanben ban ben #et Boclens,aïs!"
baewoebetfogt en geautBorffeett toefenbe/gep?efféctt'
bciiiïebt-bp Daic iKo. ïüefolutié ban ben tienden
iicfetiKaent{jirieuirectt.

ISetmibtegji be toinbt ett onbequaem toeber tònti>
nuecenbe/fultic bat eehtgc fcftepen ttacBtinbe repfe tc-
boiberen / bjcbcrom te rucï) moeflen feomen enfcöijbc
Icbcn./ fiebDen op get abbösi ban ben Capftepn bfê get
toebirontoerüaer oo?bCilbe/ ööerefolbeertte Wpben
leasen.

nagt!$ baciaöel toeber met ftgbe faoelte en regen.
<©é»<iertienden beji mojgeniï be toint toefl hoojtbjeff
boijjanbigft toeber/ gtngen t'jepl / en ftomen nacmib»
öagiSontïentrdrie upten/ met laeg ttater/ in 't Zyp 'teti
^£eer
1 aHööcr Icggenbe tot ontrentfes uprert bat ftet
water g«toa<rfi'nteasi/eaen boeber ot^ber jepl/en bomen
jnertenboncfeeciRbeKecttenantfier/ be toint toeffei
iöwïnmatdijfftenoelte.

^^natiötjSoocttoebet/enbe be toitiit ttOO?ttoe(l jepls
wnuooitenpaffecrbeSetSchelde, boménbe omtrent
T^eesow ijet^ïetpe te bettoatïjten.
f ««iendcn bess moigenjS ten acht uprcn / paf»
leitwn Tcrgocs,be toint noojttoeft en goet toglwr/quai

•itrci-
tam'

m'·

men be.cÌ mibbagjj boo} 't berloop ban Det getpeDDo^be
Jlaben ban
Armuyden ten ancBer (altoaer begeer van ,
Braeckel,
bpbeanbetclgectenquam) enbe niet bone»
feer boo? bie
van Middelburg,

g&en vijftienden arcibeeecbenbeiï mo?giien0goebt
tgbt in be boojfs JStabt / entcrflontnae üaer 6om(le
tn 't Sogement/Ueten boo? een ban be ;23oben notifica^
tie boen ban gare ftomftcaenbe ^cer ^enfiónatisi
de
Hubert,
enbe berfoetiien tjjbt enbe gcicgentflept om fpn
eb. boo? y emant banbe Oare be oojfafie bcEicm te ntàc^
iten / ten fine om be aubientie te.p^ciircren / tmer toe /
met bpboeging ban eenige ejcciifcn/ toterben eeappoin^
teert naemtbbagö^ 1 op een%.nalDa« tommoWtept
tc berBiefen
5 beröalben ben ^ecfetartò Ijp bc
anbcre ^eercn^ebeputeétbet<Miri;óe ig b!?tf0t&t / be
toclcBc bietibolgéti^ benöigent^tei^l^eer ||>enf(onQCts(
omtrent
vier üpren/aen fönaoBÉmentïsf&enbtnben/
en ban be felbi m« ölle ttbilf tept Benigent fjï / Bebbentw
aengenoit^ènbeaiibientietejpióttïretisn/ jeittreJI^eeren
<tEiccomthittéértriënbaer bati notifjicarïè te eebïstt/ bote
bé^oo?li|càréi[ì)ett téoòeti toËbIrbïiirén/ (etitKitbcter'>
(lont bacr ö^ ótii {otitrabiiftte.te boen enbe be eerên te
bértoeliek liieti / bógD D'et meerbcr gebeelté uptgegaen
Sünbe / iji in beleefbe termen
j^beclf neert en nptjiBefteH:
tot»«o?ecn.

g&en feftienden bf ί mo?gens omtrbnl acht iipren/iii
ben ]^cet Kaet^enfionarisi
de Hubert,fie l^éÈtet» <0es

toelcBeboojbeniSe'ctétiiriii deWild.üincbfn aenbe
trappen oritfatiijén/en bpbéànbetei^éèrenin,be Sale
geiept toefcnbe / ua eeniggè iöiiiplimeminjiër matérie
applitabcl / en een 6o}t bif(ot^t;f$ pb>r be OO;fac,tfiê befec
befcnbinge met ben acnbleben banbierì/òbec en toebec
mitfgaber^Ì aenbiebing banbe ]^eeren «Óetomitiitteere
ben tot bec felber rommobitept en genoegen ( npê|itt|ntf
boo^flaenbe ben baigB ban niojgtjen ) aubientfe ujbo^n
Bebben / neffensi notificatie bat B^c^
fel0c6gBineggenfoubb toefen onbctMenftè ffifééren
<@ecommitteerben/ boo? ienfgè tipt bètt peen
begroeten en bertoelleBomen^^^ ftin boo; ben oBe»
meiten SetretarijSi in boegen àl^boorén toebêcom afé.
gelept.

^acmibbagsi omtrent vier upre na
tifitatie/
fgnfesHeercn <©eiotrth»ittrtititen;!
Kaet i^enfiortatii gefeten in ttoee t

Baer io. po.<QSecommitteerb£h àen't Xòge
men begroeten/bie boo?'aUe be ^eetenifieiiowì
benbencben een be trappen ser,ettpt(;enBnì|b|

biebtngé ban aubientie tegèamo^gBeVt votenij
ttiitfgabersi fotttrtiiere tepeMtie flan Ì g^pàffcerte^^
beti mo?geH met beri jfeèep |^infiouat(!ï de Hubert
en acccptaHe bàli be^éngeljob^nBiibtétitie / oocli toebec
om met biérgéiBtfie cetemortiè

g&en Heer van Braka,feft dép Wbitt bàtt U^rilSie?
ËMiens, aWbàér tbè bati

feert toefettbe/ gèföe^èej^itlienËcdt,, {tBelglIi be.anbere
ééerên <(BeicómmiHêettiéh bóóibeii ()eiibang%iin Bace
€omm.itfè/tei;lKt'g'aberftig(eÌiàtt Baer ]|ό. IIlö. Bàti^'.
bengebaen.^ ji^i .-mw

φβη feventiendenit9.to^iltöïl^É|it tbeatlpjett /
fpn be felbe^ Béère.n/ in.be iSwxitóft bàii giftermgte^
melt/ gBéfétenMdriéCatòsff^h/.Ràét peti-ιΧοάΒβ*
ment &omen pinbén / be toelÏ&éteneben aéti be tra&en
ontfangen / enbe ie belale gtetepbi teièfenbe / Bebbett
ber&laert banbe j^eeren,$tatén'bafi ^eeiant gecom-!
mitteert enbeggélafite toefen Baét afte Balen enbe tee
aubientie te brengen/ toejJBalben/ baer op nae eenigBe
cothplimènten ter materie bie^ef\bê / be Banbt enboo;?
gatïgB genote'enl^ebüenbe / in be €iirolTen 5Dit eetre^
ben / enbê ut |3étgaberittg|ie ba» Baec <eb. jgiog. 3ÜQ
geinttobttcèert / altoaer plaetfe ggettothen Bebbenbe op
oïbinati^floelenïiaettoegereebt30nbe
/ eenweynigh
gefepareertbanbefïafel/ enbe Bet middel banbiett
tegen^ ober bén l^eet iSaebt ^^ennonarfj}/Beeft ben
l^eet van Braeckel, naet be 0 jbinarits falutatie en bet^
bete complimenten feerfutcintteTgcfi enbe bupbelgtïi
gBep2oponeert Bet günt Baer ban Bare IgoogB iQog.

<©2 )·


L

-ocr page 203-

I84 SA KEN van STA ET

lèi4 in mandatisttiais oBfSSeben/ fisD tojjöctji tcfetetcnïie
■ tottjetQuntöoojöacc inoljcficDjifietoasibecbatcttöc
Ùoo?f0n€t).iBie«otecaclcum / cube Bier nabolgeiis
be gefnfecccct mct üeleefOe acnbteùtnge / bat / in casi fp
ijaecomtmitöcfnctiien tenp^fncfpalen/ ofteDeom-'
jtanbiaBcptDecfeitìet/ bp monde ofte tn 't booifcïj?e=
bcgefci]}tfte nietgcnocgijfjcm inocljten gebbctigcric·
pUceect / fp Oecept enbe gijcncoljen laaccn de goebe iiu
lentie ban Ijaec l^o. lEog. in monbclinge aen te (ìcllcn
tonfecentie / nabec te Debucecen. ©aec op ben gcmd s
ten Igeec ïiaebt ©enfianatiiï na eenige boo? afgaenbe
congcatulattencnbebecfalacingQc/ Doe aengijenacm
bcfebefenbingey»a.öaenl)are «Sb. iiaog. enbe ban btc
fclbec gO£Öe genegentgept
fonder eenighe particuliere
ofte generale deliberatie, ofte omvrage op gedane pro-

i)ofitie, ende aenbiédinghe op de faedce ten principa-
en,
geeft geanitoaoibt: namentlött! op betwee eer-
itc, in ojbje be ampliatie op boojgàcnbe placca-
tenbentwintighften ©CtObeC feftien hondert drie en

vyftigh gljeaccefteect/ en Bet concept placcaet in ,ϊΒαρ
öeii ^aeci! feftienhondert vyf en vijftigh (ngeÌJÌ«nt / ίη
fuöftantieljctguntbe ï^eecen Baec^o. iiaog.<©cbei
puteecben in ben
feftien hondert fes en vyftigh
fcöiifrelöcBKcöantientoaigefleit / enbe op Bet laet'
(te/ Jijnbe begepjojectecröe
verdubbelinghe der Lijfte
van de
Convoyentcgcn$S be tegBentooo?Digc loopenDc
lafien en mibtelcn / al? te toeten/Bet gena«mbe
recht
derConvoyen meteen derde verhooginghe, cxempt
op de Rivieren, midtfgaders een derde verhoginge op
de Waren ende Coopmanfchappen den Orifontpafle-
rende,ende hetveyl-geldt, fulfJcal.iiOctgccneöiett/
Ofte lip Baer l^o. jlBog. ïïcfolutie ban ben neghenden
3tPitl feftien hondert feftigh gcpjejcctecct tüasS ϋφ^

ben te toccbcni<©at fiace igo.naog. baec omtccnt Bab?
ben gcrcmatquecttbeefqiiaüfatie ban bê lallen op de
Rivieren,
metbie ban be gee / oo^belenbe 't felbc fpc=
cialiicB ten opficBte ban be Commercie upt t e ^^obin^

eie ben ZeelandtopBrabandende Vlacnderen, be-
fwaeriijcfceendeondienftigh,
al.ö pjetenberenbe ten
tninflettbp be boo?fcB?ebe ejcemptie tc. moeten ber()Ip=
ben / en bp öe boo?fcB?ebe
verdubbelinge niet Deftoaert
te bjerben / bat be toelgcmclte ^jobincic be
weynighe
Commercie,
biefe nocB obectgB Babbe/t'cenemacl fou>
be fiemen te
veriiefen 5 't toeicii Baer «Èb, iKog. bec-
tcouöen niet te toefen ban be intentie ban Baec^oogö
iiaog. nocBte ban be I^eecen bec felbec<i5ecommttteec«
ben om baec toe te laboreren, ©erfilatenbe tot beflupt
bat Baer <!Eb.j!ldoe.op begBebanep^oporitic fouben
öeliüeteren/rcfolberen/ enbebe%ecen «eecommit--
teecbenanttooo?be laten toeBómen. l^jettoeU&e lii>
&e^eeren45ebcputeerben aengemerclttcnbe opgeno?
men toefenbe aljï een acte ban p?e jubitfe / oo?beclbe an»
berfintssBétgBebJupiB te berepfcBenopeen gBcbane
p;opöfitie te belibereren / en in te nemen Bet feniiment
banberefpectibeSlebea / al booten op befaccBeten
principalen te anttooojben/fonberootfifelfsigclefen te
Bebben Bet gunt bp Bet geftB?iftetoa!$gebebuceect en
ebergelebert / tegemoetfienbceenBo?tec]cpebit{e en
flntto00?be/f0nber abmiflïe tot be
aengebodene confe-
rentie ,
toaec toe fp be particuliere rebenen enbe mof
ben / bie in generale termen bp monbe enb? gBefcBitfte
toarengebebuceert/ Babben gereferbeert; gebbenbe
0efametttU)cBe ï^ceren«i5ecommitteerbeni benderei
tatijSdeWiidbctfocBt/ Bet geallegeerbe nabec acn te i i|chêcnbeBetameiötBemibbclen
/ aljSöevifievanre-
b?ingen en te raifonneren; be toelcBe ban / na een bcroii gifters op be Comptoiren ber «ionbopcn/ enbe genecai«
gljeflclbe ttoöffelingB banbe l^eecen<!Becommitteeri ; leberfilatinge ber ^cBippeciS enbe iStupilieben / foe
öen.öbefaeclseopmmcnïic / IjeeftgBeallegeert / bat ; Betinfiomealiuptgaen/mitfgaberiibeconfignatiein
Baccì^o.jjtiìog bp ber felber genomen refolutie en befe | plaetfe ban
cautie teflellcn / geenfintji beftoaerlfltft
befcttbinoBcnietanbersS boo?6abbcnof BetracBten / boo
?eerlijcke KoopiiedenenSchippersbie't3tanöti
aljSbe
confervatievan de Commercie ende het bene- ) recBtgenegeHtoacen te betalen/maer/fuffifantoittte

,üceren der gemeene middelen tot proteftie van de fel- : Beletten bie Bet felbe bOO?Ì)acBteli)rfi foube tofltót
ve geheven wordende, fatten opficBte ban'teecfle/1 fcauberen/bie geen aenlepbinoBe baec toe BeBoojbe te
naj«entli)cB
de verdubbehnghe van de Lijfte, tegeng , too?begelaten/cnbe geenpatrotiuiemeriteetUenj fit>
iietflffcBaffcnbanalle beanbereBiw bpo?gaenbela= Balben bat begBeene bie fiettoelmeenbett in'tberfen»
ften / Boetoel ten opfig te ban be t|)t be lepe in o?b?e toe^ ben ban Baf c goeberen ban b'een ^^obintie oftcïStaW
fenbe / boo;namciKl0Cft / lae alleen in acBtinge gBeno» na b'anber/ boo? beurt fcBepen fonber confïgnatieofte
men beconferbatie ban be Commercie, alsigeoojbeelt b{nncn-lanbfei|)afpoo?tentelitBten/ Befiolpen foube
toojöenbe/niet te Bonnen beilaen met öe continuatie Bonnen too?ben / toeltBgDetaltip be ttafiouetenbe

^tes

banbenofDefban't Veyigeid, fulcicaljS'tgefcBicbe/
enbe beel min al!$ 't bp be boojgBemelbe refolutie toaiJ
gerontipieect / alsi gantfcB niet gBcpiopo?ttoneect toe»
fenbe na ben aert enbe nature ban be Commercie / be
toelclie in 't Beffen ban foobanigBe laftcn moeHen tooi»
ben geobferbeert / gBelüift be erbaceniBtpt fulcr Dab»
begeicert/ enbebpanbereonileggenöe Coningen
ja-
loers wordende van'c welvaren deier Landen, wiertge-
practifeert
ibatnocBtansï beboo3fcB?ebe 3t0(leinbiec
Boegen toasi gcbjejTeett / bat geen CoopmanfcBappen
boben be tegBentooojbigen of gBepjojecteerben op Bef
toierben beftoaert/ maer beel betminbert/baer Bet in^
tercfi ban be Commercie fultrtoaiS bercpfftBenbe /
fuit](bat bienacngaenbegeenbeftoaernt^ gBeallegeert
ofiegeimaginccttlsonbctoojben / enbe bat ecBter ben
boojflagBtoasigcbaenom beintrobuctie maer
provi-
fioneel
te laten gBefcBieben/onber cicacte ofifcrbantien
ban be
grieven aen allen sgbe/ om na ingenomen Ben»
iiifTeenDe abbusi banbe tefpectibe CoUegien teraiba
iniraliteptnaberepfcB banfaecBen geco?rigeert enbe
gebjeffcert te too?bcn / gcljjtB fdfsf oocB tjet boo?noem»
be project nu omtrent
vier ^aren oubt / oocB bp Baer
(£b.jI^og.tngetolIIigttoo|benbe/ al^fbooren inpjace
tpcElteftcUen / een
nabecereveu vanGecommitteer-
den
upt alle be Collegien te« 3ibmlcalitcpt enbe Com»
mifen «©cneraclss foube berepffcBen j bat toel toaec
tonjei / bat't boo?fcB?ebe project beexemptie der
Revieren toaii
boo? bp gBegaen / maer bat fulcir toa»
gefcBiebt boojDacljtelijcB en om rebenen / bat be boo?»
fcBiebe crcmptie maer toa$J ten opficBte ban een
derde
banBetouberecBtbecConbopen/ en alleenltitB boo;
ben t jjb bat Bet fclbe geBeben foube too?ben / fonber gea
meenfcBapte Bcböetimetbe permanente lafien / bie
be Commercie langss be
Revieren aüoosS Babben gfie»
b?agen / en in többan <©o?log beel BoogBer als> bie ban
be
Zee j mibtjS'itoelcBe geen reben tot be dcemptieof»
te bifiinctie toasi gebonben/fenber batmen oocB Bonbe
befererenaen 'tgBealiegeerbeinterefibanbe ^lobin»
tie ban
Zeeland, al.ö Jijnbe be anbcreenbefpecfaltjcft
bie ban
Holland, fOO ten opficBte ban be qualiteyt ende
quantiteyt
ban be Commercie / aljSmebe benaetue»
ren ban be iSebieren / be
Rhyn, Maes, Wael, &c. bed
meer geintereffeert/ecBter batmen bienaengaenbe fou»
beltonnen rebenen toiffelen enbeconbefcenberen totbe
bcfle/betoelcBebeanbcrep^ebalerenbe / fpbe<©ebe»
puteerbcn geerne fouben Booren / en gare Üoog jjlSog»
rapporteren/ fonber bat nocBtanjS baer aen Bet gegeele
toer cB fou beBooren geaccrocBeert te blpbeii.

Cnbenoopenbebettoee anberefaecBen/ Befiaenbe
inbeboojgBemelbe
Ampliatie enbe Bet c0ncept®laci
Caet tot fjcactec fuy veringhe der binnenlantfe Pafoor-
ten ,
ba t baet fn/ geli)cB in be p;opofitie toaiü berBaelt/,
toepnigB of geen nieutoigBept/ immerjS geen beftoaeci
nf^ofonmogclpcbB^ttoa^ / inBererenbeallebere^
benen bp ^ebuctie bermelt / enbe in ben giare
feilhien
hondert fes en vyftigh
baer toe geappliceert / aissgni
be alle be o?b?ejii baer Bp göeflelt
/ ampliate gfjenoegö»
faembegrepen inbe paccatenban bedaren 1597
enbe 1623. oocB be 2in.fïructie boo? be Commifett
«tBenecaeljEi/ enbe Bet gunt baerbuptentoa^ gBefle^
tueertenbegeconcipieert / omtoecBtenemendcim-
bragie van inefgaliteyt in be p?aCtijcBe bCC bOOjfcBjebe
Paccnten / enbe hiecingfic ban fcauben boo? feec rebe*

-ocr page 204-

Γ"

en OORLOG

i§teben foo groot ogenomen foube gonnen luojtien bat
fiaecaennimmermeec sebjec^ foutieb)o?tKngI)eDon<^
■■ iun itontlubecinöemttföten/batDeJMjjleïieliooifcBic-
tie dubbelde Lyfte noobiöö ΐ»βίί tot confctloatfe Uon bi
jieflotie enbe
boo?f5 ^laccaten tot bes Eanbtji-mibbei
Tm / fonüec bat εεηίβΟε beftoaernfffe bobm ben tegften^:
toooibtgenofteoDePioietteecbe
opfief baec innefoube
toojben
eebonbcn / maec tee contrarie / bat fulcj; (itette
totOeneffcieban eetl^teeì^oopUeben; entoa^becfeU
Der gartel0tfie inenfcg bat gaec oEb. iPog. tot be opinie
öan öe anbete ^?obtntien/
geliefben te conbeftenbeten/
tttetaenbiebingedc.

op ben gScmelbe ^eec iSaebt ^enfionarijü
fpicecËenbemetbe l^eerennaefl omtrent gemfitten^
bi / niet anberiS boo? buplötB fieeft gefept / aljÏ bat ïjaec
(Êb. jBog. gepjoponeerbe enbe bp ggeboegfibe rebenen
foubeejcamineren/ enbe ontisü|fel{H6 in bier boeggen
refolberen / bat gare l^oogg HSog. enbe ber feibec fite>
ren <(3etommitteerben!$foube nemen tontentement/
cbotlj bergoopten of be faetbe allefintji niet en ^uamen
upttebalknnaeberfelber intentie/ batbaeromtwbe
ileeren Staten ban be anbere ^jobintien bet felber
confenten tot andere faecken van ghewichte ende itn-
portentienietenfoudeaccfocherén,
get fclbe op ne»
menbeuptbepiopofitie ban ben igeet
van Braeckei,
fpjeetftenbebanbegebane becblaringgebpbe Heercn
ipcbcputeerbetl üan
Gelderland op ben een entwin-
tigflren
^unp laetfileben / enbe be betommeringge ban
get ggebolgg bp anbere ^jobintien/ bebuterenbe baer
teogenjïbe noottnenbiggepbtban beboo;tgangg ber
Confenten / boojnamentigtfi in be felbe gelegentgepbt
beiitjjbt.tf.

^aer op gaer €b. HSog. te ggetttoete geboert bat
bKltoaenva^/ batfulticbpbegenicltelgeeren OEiebc-
puteerbeniÏban
Gelderland in bier boeggen toaj^berc
filaert / en oot6 toegenii be anbete p?obintien bp coniti
nuatieban gaer €b.j|ISog. negattbeop fuU6erebe«
!t)t6e enbe imposante faSen ftont te bebucgten / macr
batbantoegenbe feibegeneraliteptnocg boo?befe<6ei
committeerben in'tgepjoponeerbe / geenpofitibeber*
Iilaringe of notificatie bienaengaenbe toa^ gebaen / en
Dat futcr boo; gaer €b. H^o. boojficgtiggept gep^ebe»
wieert foube Bonnen toojben / en be anbere fi jobintien
geanimeett/te continueren in ber felbetgoetteillicgcpt/
fo teannetr bejS Sant ίΐ- mibbelen te recgt toierben gge^
beneftcieert / gelpcB be felbe fulctc onber berbaacgtinge
ban bien gabbe boen blpcgen/ 3ünbe meerenbeel ber fel-
ber gaer <£b. il^og. boojggegaen / felf^ tot get fecouri^
ban
beWeft-indifche Compagnie naer be iftufleiian
Africa boo? be Igcece «©ebeputeerbensi aan Zeeland foo
ernftig geurgeert / cn nabergant be anbere ©jobintien
ücbifponeer t toefenbe / geretarbeert feifjS boo?
aenteec-
keninge
bp faute ban autorifatie tot confent/ enbe nae^
bcrganbt toeberomingerenbe get rebiciuaiUeren ber
fcgcpen / onber ben l^eere ban
Waffenaer ggefonbeert
bjcfenbe / onggereet toierbe bebonben om confent te
blagen / met recommanbatie/ goetoel niet fpeciaei ban
lalt oer <0ebeptiteerben / bat be felbe enbe bierggeltjcbe
aenftgjöbinge ftrögenbe / nebenJS be <©jbie tot be p?Oi
pofitie / ootB autgorifatii tot confenten/ mocgt too^ben
gegebcn/ ombeü temeer fpoetin faecBenbanfobani?
gen importantie te Bonnen maecfien/'ttoelcB ^/nttm
ogenomen jiinbe/ iiibefaecBebaecBpgeWeben/ enbe
met begooilgcBe ctbilitepten gebimmitteert toefenbe /
fijn met biergcliicbe ceremonien en eicp^eflen ban goebe
gcneoentgepttoeerafgelept/ enbein gaer ïegcment
gcbiacgt.

Ëd. Mog.Heerenì

De Ho. Mog. Heeren Staten Genérael der Vere'é-
nighde Nederlanden gheinformeert wordende
, 1 van Commerciti ende desLants-mid-

aeicn der Convoy en,daer van geheven wof dendejheb-
en naer rijpe deliberatie, en weigenomen advijfenjom
ae een ende de andere teconferveren ende benefipe-
renopdeniw/Bfj^iy^in Oetober des Jaers
ftftienbtndert
''"®v/''«''ghearrefteert ende vervolgens doenpu-

Placcaet van ampliiitie, mitigaders een concept tot
/ttyveritige\ande binnelandfche Palporten byy»iPro-
vintien , ende de Collegien ter Admiraliteyt daer inne
refiderende, gepubliceert en voor goet aenghenomen
endegearrefteertwefende,alleenlijckby U Ed.Mog.
ineenigepoiht-envoor»M«acude iejvieerlyci(_) oockim-
praiticabel geoordeltwordende, nietenwasghedaen
Jubliceren ofte arrefteren, ende om die redenen oock
)y'tCollegieter Admiraliteytin derielver Provintie
refiderende niet enwiertter executie ghellelt, heb-
ben door Miffive ende aenmaninghe aen de Heeren U
Ed. Mog. Gecòmmitteerden ter Admiraliteyt compa-
rerende, foo veel ende ontallij cke devcwren aengewent
om defelve te perfuaderenende dilponceren, fich
in de voorfchreve twee faecken met de andere
fis
Provinciën voor 't gemeene beft te conformerenjWef-
aengaende om kortheyts wille tot Ü Edele Mog. ken-
niflè ofproductie der Notulen ende Copyelij ke Mifli-
ven des ( des noot fy nde ) gherefereert wort ; maer des
niet tegenftaeiide geen veranderinge ofte vervorde-
ringe vernemende, hebben in Martio des Jaers
jeftiin-
bendertfesenvijftigbzen
UEd. Mog, Staetsgewijfe ver-
gadert zijnde,tot dien eynde gedaen een ipeciale befen-
dinge van Gedeputeerdens i;y t cn van wegens der felver
Vergaderinge, doordewelcke feerduydelijck ende
omftandelijck is gededuceert, ende gedemonftrc^rt de
rechtmatigheyt, waeromme U Ed. Mog. de voorfchre-
ve articulen van (»»/?//««>, oockinderfelver Provintie
behooren te doenJjubliceeren en te praöiferen, oock
het voorfchreve Concept van Placcaet nevens andere
te amplederen ende arrefteren,omme vervolgens oock
allomme gepubhceertende ghepraftifeertte konnen
worden, ionder dat door ^len dien yetwes ter intentie
vanhaerHo.Mog.ten principalen is gheeiïeftuecrt,
maer ter contrarie dat de welgemelte Heeren Gecom-
mitterdens met een fchriftelijck antwoort in fiibflantie
niet anders continerende als
txceptimendtdilaym fondei
eenigh fondament naer vqreyfch ende importantie der
faecken fijn afgevaerdigt.

Vieren Vderti^hfie Boeck 185

bliceren, feeckeredm^/juKiVan voorgàendeghenerale
en particuliere Placcaten op den opheve der voorfchre-
ve middelen geemaneert i Èn wyders in May
feftietihm-
dtrtvijftH vijftigh
ghearrefleerc feecker Concept van
Placcaet tot nader ende exader
fujvcringt der ihnelimdt-
fchi Pafftmen i
requirerende onder anderen inef-
feéb en
ctnfgnatie van dis lantsrtckt , in flattft van
ter concurrentie van dien camit te ftellen voor den uyt-
voerofvervoeringhede'r Waren en Koopmanfchap-
pen van d' een ot d' anderj in plaetfe, datfulcx volgens
het Placcaet ter ooifaecke van dien in den Jaere
Mim-
bondertdriimtwintigb
geemaneert, alternativegnevor-
dertkonde worden ende moite ghefchieden, edoch
daernain ervaringhe komende dat het voorfchreve

Daer by gekomen is, dat dè hooghflgemelde Heeren
Staten Generael in December des Jaers
Jifiienhondirt
/tfligb
by eenparigh advijs van Gecommitteeerdcns
uyt alle de Collegien ter Adiniraliteyt naer rijpe deli-
beratie ende examinatié overghenomen, ende acn
alle Próviiitien ghefonden hebbende eehe
ctncipte
lijfie der genoemde Cetivfjeti,
ófté weldergemeenemidde-

m{
voi
ën

len , omme in plaetfe, van ordinaris middel der
Convoyeö
meteeù dir de vtriifginge, mitigaders noch
een derde verbmgingt teriopfichtc van de Waerenende
Koopmanfchappenden
Orifint pafferende't Veylgelc

fulcxalshetwierdt gheheven, ofbyconcepte refolu-
tievaùdén«i^Si«</i» April des voorleden Iaersyf/?»V«-.
bondertfepigbtei VergadèriiigH van haer HooghMoJ
gende was geprojedleeit gheheven te konnen worden ^
ohdèrde prxcautien ende Kmitatien van redres, ver-
minderinge, ende employ der penningen, daerncvens
redient, en de felvebyyi/Provinciën in May den
^hendeh laers
fifiienbmdert eeaen/eftigbingewilligCf
geconfenteertaijnde, UEdeléMog. wederom al-
icene , niet tegenftaendé alle aengewende devoyren en
perfuafiven ontleent van de nuttighey t ende nootwen-
dighéydt, fotenopfichtevanhet piiblijckals particu-
lier , en de eXempefen van andere omleggende Konin-
gen ,Princén ende Potentaten, tot noch toe fijn bly ven
■ 4& ί difficul-


-ocr page 205-

TÓÓd. difficulteren, fenJn rdm ugivm ; waer door de andere
^ Provintien gepermoveert foudenkonnen worden ter
intentie van U E. Mo.te condefcenderen of yets anders
aen te Wyfcn daer door hetghemene beft b'y andere we-
gen beter geholpen, ofte meerder nuttigüey t toeghe-
brachtfoudekonnen worden.

Met welcke alles by haer Ho.Mog. aendachtelij ck o-
verwogen ende 'tgevolgh van dien geconfidereert we-
fende, oordeelen met de j egenwoordighe Regerijaghc
defer Landen niette konnenbeftaen, dat een Lit der
Bontghenoten, in faecken van diergelycke nature, als
voor lynverhaelt , in welcke alle de andere verftaen
ende oordeelen een nootwendigheordre endenuttig-
heyt voor alle de andere Provintien te refideren , tot
beneficie van de Commercie , ende de Inghefetenen
vandien, alleen fo lange ende na foo veele gedane aen
maningen ende devoyrènfoude bly ven difficulteren,
daer toe nietfuflSfant aenfiendc de redenen inde fchrif-
telickantwoorde hiervoorenghemeltaende Heeren
dér felverOecommitteerden in den Jare
fiflienbondirt fes
tnvyftigh
bchandight , ende door defelve overghe-
braght fyndejgheflindeertopeen gheallegeerde ofte
ghepretendeerJe
nieuwigbejt mde lejwairnìffe diegheen
van bey de behOoren tegen gefproocken, veel min ab-
foluyt gerejddeert te worden,by aldien anderfints kon-
nen gliededuceert ende gheaftrueert worden met regt
eUde reden, ja met een ghemene nuttigheyt te beftaen
oock
foo weynigh om datle fouden reftringeren de
quaetwillighe Fwai/ofe/ifi ofte defelve in periculbren-
gen van valfchelijck te fweeren, cndeG'oddelijcke of-
te menfchelijckcftrafFc fübjeft re werden , naerdien
de faecke ten principalen wort vereyfcht tot confer-
vatievan publij eque middelen ende patrominie van
Vroome ende Eerlij cke Coopluy den ; welcke bey de te
bewaren ende te betrachten het Officie ende pligt van
de Magiftraet is, dié anders doende, ende foo het
quaet ghedoghcnde , veeleer, ende meer den Toorn
Godts over Landt ende Steden heeft te beduchten en-
de te verwachtfen ; Behalven dat de voorfchreVegealle-
geerden nieuwigheytofte beiwaerniflewel inghefien
ende geexamineert wefende, bevonden fai worden in
lich felvén re vefvallen, endè niet anders ais den bloo-
tennaeòiofyets vanweyniö;he importantie ofte nae-
druck te behouden, als jTynmeerendeel o^elieel be-
grepenin voorgaendePlaccaten op die materie gheë-
irtaileert, fuicxdat e^ghentlyck meer Èenftuckswyfe
rendvatie tot elucidatiè alsampliatie ghenaenit hadde ^
konnon worden, gèlyck óntwylFelij ckghefchietfoude
hebbiin, foo bedcnckelij ck waere gheweelì, dat
μ het
gCringheftindamentvan de titulioodaenigTiedifficul-
téytby UEd. Mog.ghebouwtibude fyngheworden ,
fynde doek gheen
bifwatrfiiffi in gheenvan bey de te
vinden^ maer wel pointen
vm erdrt tot beter executie
van voori^è Placcaten ende geconfenteerdé liiiddelen,
die bjr/f'j Provintien dienftiggeaght, b,y eeri alleen niet
gedimcdltòert behooren te worden.

Hebbende, noopendc dsghe^mJtBeerJe vtrdUbbelinght
der lijp , alsTOorenverhaélf, noch gheen redenen ter
contiariè ghehoort , die eenighfints fatisfadtoir fyn
gheweeft.

Ende behalven dat vernomen wordende ccageneraci
tììijniigtnhy de Heeron Staten van do iès hooglwc-
mélde'Provintien , in'diervoögcndatde HeerenGe-
deputeerdeiïvan
GeUtrlmìt àkn ■vjfentwmtighfimjuay
léftlcden inbrenghende confent op 't laeft gepètitio-
hecidb millicih , tot verval van de extraordiiiaris .egui-
pagid van wegen déHeeren'der félverPriiiqpàIei},ron-
delj'ékVfcrklaert'hébbén
ytetrheene mdtrtjetiii'fn ter
ZfétefHÌliu tmìdtfteHdìreu^è tetalwghe doen, vtor

indi iilier;inir 'EdeJe Mggi. tp 'di voerfcbreve jtincttn, pitis-

faüU^edattifiudewefeh · "WordendcoockVandeHee-
rén'Gedepüteerden yaij depdere Provintien dierge-
lijctó tale gehoort, als niet Iwftnendebegrypen , dat-
men bëhipprde te venvàer],qòien foo notablé middelen
die door iritrodu<aieeh'd<>j öbfewanüe
vatj^gtidc ordres
biiyttfri/ji'eniandts befwàerniffe die de's"'Landts
hulpè Ènde voorforghe mcriteert ( fóo men oor-
deelt ) ìvel tot ecH
mllliiin Jaerlycks ( behoudens

ι86

God zegenoverCoitimercie)geconfequeertfoudekon-

nen worden.

Hebben hare Ho. Mog.alvoorentot andere delibe- '
ratien te komen, boven alle de bovengemelde devoy-
renUEd.Mog. nuwederommeStaets gewyfe Verga-
dert wefende , door de onderghefchreve haere Gecom-
mitteerden nochmaels goetghevonden te befenden, en,
gantfch ernftighte veribecken, dat de felve om foo
veel geallegeerde redenen nu en hier bevorens de fel-
ve te gemoeteghevoert, ente betoonende pli^van
goede wel geaffeótioneerde en fo hoog geintereffèerde
Bontgenooten tot voorkominge eii vermij dinghe van
meer onluften en ongelegentheden, die ontwyfFelyck
ftrecken fouden tot verhinderinge van des LandsEqui-
pagie foo hier onaentalstot fecours vande Weft-In-
dij&e Compagnie op de Kufte van Africa, mitigaders
de middelen daer toe gerequireert, nu eyndelyck ende
eenmael·ontrent de voorfchreve drie faecken tot de o-
pinevand'andere yii Provintien believen te Condef-
cenderen en fig met de felve conformeren, met vrien-
delycke acnbieding door de voorghemelde Gedepu-
teerdens, by aldien de felve haer by monde ofte in de-
fên niet genoeglaem mochten hebben geexpliceert, de
goede intentie van hare Ho.Mog. naeder in mondelin-
ge conferentie met Gedeputeerden byUEd.Mog. tc
nomineren naer vermogen te deduceren , Verhopen-
de ende vertrouwende dat UEd.Mog. daer door vol-
komentlijcken t'eenemael fullen werden gheperfua-
deertengedifponeert tot het gunt voor defelve ende
andere Bontgenoten ten beften van'tghemeen wort
gerequireert.

ji5«mMiddelburghden yêofntiinrff» September
/eftienhiadert vier m fefligb.

©en achtienden bfto/ ficBIiin 0geti Bifofgnijl SÉBal)/
maec beenenbeb'anöec leöenaenfpjeec&enbcöentöljt.
aepaffeect/bectoacfttenlie ben uptflag bec 6efoien«» 1)?
()e»€b. IIIO0. enj^bbcnbeti toefiatu b«cfi^na«n
l^eec 1^0. H^og. otoecaeftlljeben.

Hooge MogendeHeerenj

Ν

Aer dat wy eenige dagen j eghens den ftorm enda
onwedergeludteert hadden , en door contrarie
windenlynopghehouden gheworden, fo fyn wy
eerftop voorleden Maendagfyndc den
vyftienden deièr
alhiergearriveert, epdenadatopdegewoonlij.ckCu-
rialia vifitenende 't gene daer van dependeertvoldaen
waren volgens hetgebruyck alhier , fo fyn wy op gifle-
ren ter audientiegeadmitteert, opghehaelt, ende we-
der gereconduyfeert aen ons Logement , metalle be-^
leeftheyt ende civiliteyt over al fcj egent, ende met fo-
danigen eerc ten reipefte van U Ho. Mog. als gebruy-
kelyckis: Ende hebben door monde van den Hee-
re Èrakel, onfe propofitie gedaen, behelfende de inten-
tie van U Ho, Mog. met aenbiedinge van nader con-
ferentien die wy alle uyren te ghemoet fien, dewyle de
'Ledenvan defeProvintie hare particuliere deliberatien
daer op fyn houdende , en wort by ons niet ftilgheftaen
defelvcj fooveeldoenlijckisdegoedeintentievan U
Ho. Mog. tedoen begrijpen , ende vorders te labore-
ren , ioo veel in ons is allerweghen U Ho.jMog, ordres
en bevelen ons mede ghegeven ten eiFedle te brengen.
Waer niede,&c.

Middclbargb den mbtiwde» Septemberfeftbienbimderl
vier en fefligh,

®en.n^entiehden 'iimojeeniSiwo? be 3©«aflber<«'·
Ohe; /Bejcaemen geen appoiotement tot be becDoatgte
tonfecentie /bfe not|]tat)j$ baatec jpbenaf tiecfiontien
bat te beeiiKicBt^n
(tonbc/cn bafceebÊttü bat

meeftaUe be Ubengoebe t'ticUnatfe toonbete ronbefmi»
bicep tet im<ntte taan Ijaecio. iBo. 'ttoclii fö feecnw"
eelBtftlfpaüeoccaffmonberboulöen/ tegemoetfieabe
b'uptfeumlie.

©Mtcent öen tttibbagB guam benCanurDetoaitbic

jjaef

liij

SA KEN van STA ET


-ocr page 206-

en OORLOG Vier en Veertighfle Boeck. ïgj

naec boo? tóft üan Den ieet «act ^cnfionatisü upt ben
Membanfjaei: <!EDeIe
|Bti0öentie bcrfoechen eenupc
te bcrhiifen enbe (iellen om nocfi befcn naemibbaBö in
conferctuiete bomen/ toaettoeïianten tptontcent
vier upcen oeappowteert Belibcntie / fiin aen Baet So»
ncntent ocfcmbcn ttoee Caroffen/ om baer mcbe te
bet£feomen/öct toelclicöefti
)ict3i)nïie/ fönDooifo
©iecÉii «©ecommttteecDEnsïneteniiiien i^eecelSaciit
©enfionacisi DeneUen aeti öe tcap ontfanaen
/ inaeicpöt
^ùftegljeniiobcc madianbecea ambe tafelggcfcten
tofeuDe/ met be felbe tot be confecentfe gctreben / enbc
ftcefiben oemelten ï^eece Baet ©enftonattii nacr eenfi
oebooiaf9i>enDeiompUmcntcn/ enbcgebane berlilai
ringe oan be ooebc enbe finccce inclinatie ban 0aec «Sb.
|βο. te conciicrercn in alle
drie be pointen in be cebane
uioüofittc bccbat / cnbe tot be felbe tcconbefcenbecen'/
flcnoecfaem / bc faccfic bafïoeficlt/ in bcrtDacöttnfle bp
alötin bè fctbe oocitjBonbcn toojbcncccufloclielt/ enbe
Dcljolpen in ecnige ödeben enbc becommctinfle / alji te
toeten:

Eerftelijck, <©aiiie.t Verbodemen ban be 3©arcn
enu €oopmanffIjappen upt befe Eanbett gacnbc
nacr
Brabandtofte Vlaenderen, ofte ban baei: ftcmcn»
be/ toebcrom op ben ouben öoet foube too?öcn geintroi
bufeert cnbe ball geflelt / tot toeeringc ban be mcnigtj'
bulbigc
Sluyckerien cnbe Frauden ieaeUtOOOjbigB g{)Ci
fcijicbchhe en bagtijjcjc mcec enmecr tocnemcnbe / boo?
aiietDanbc
kieyn vaertuyg be boo?fc{)eb?c paffagie ftes
quentecinbc.

1. ©at ceni ge pjomptc o?b?e moföte tooïben geflelt
cnbchjcl o(jec)cecuteccttottoecrinc!)cbanbe
enorme
Sluyckerien,
bje gcpleecftt toojbcn fcoo? Bet i€canfpo?i
tecen ban be fine ïlDacen enbe ïftoopmanfcgappen pee
affé ban
Antwerpen, ofteanbCïe ^tebenm Brabant
op Breda,Bergen-op-Zoom cnbebtctgclöcfi/ bie ban
bilfC mette o^binacijï
Veer ofte Beurtfchepen naCE
Hollanr, Zeeiant ofte anbecc qiiacttcccn / toojben ge^
bocct fonbcc ecnige öetalinge ban 's^lanbtjJ gccetStigi
fiept.

3, ©at be Collegicn tcc aibmiralitcpt al te famen
cnflthin fjet Dpfonbcc bacc toe fouben too?beii gfjes
l)?atfit cnbe ofjcijouben/bat gene
difpenfatic vanden
opheföccglicnieeiicmibbclcn bolgfienbcbc nicwtoetc
nrceflcrcn Éö.|ie teötffen/ fouben mogBen boen ofte
laren gcfcftieöcii in't ftjepn ofte gc.oote/ birectelytft ofte
iiiötrectclücli/ maccpetsinootfaccljclüiic befpcurenbc
Ijct felbe t£c ccrftec bpeen-ÏJomfle baec nae communi^
tecenacn be aSetommitteetbeti itpt alle be Collegicn
tei 3llbitiiralitèpt / enbc boo? bc felbe jScbcnen baec toe
Mcncii bc aen B^ece ì|o.aBog. ojn alfometgöemeüe
licnniffe en goetbinben bccianbect / en eenpatiglgfft gci
P}actifcccttch302ben.

4- ©at l)ct l^ioicit tot bc nfcutoe Lijile fn ©cccm»
üicfcftien hondert feftigh tcc ©ctgabccingfj ingBci
bÌEnt / albooccnss in p?a«öraue te flcTlcn/boo? Accoriti
mittcccbcn upt alle be Collcgicn tee ttbrnicalitept met
ntTumprfebanal(ebe Commifcn «PeuctacljS foubcii

p:

bic te hoogh ofte te laegh mocfjtc tocfcn ge(lclt/ gcf o?ci=
acect / cuce geb?cfl"eert «ae icsentooo?bigc tjjbtss gDdei
gfm{)f|)t.

5- ©atinbe boOjftBjebC nieuw te arrefteren Lijfte
bc gocbf ccn langBii be Re vieren uptgebocct toojbcnbe
ofte inl5üracnbc/fóubc too?bcn gccietmcett ban,een
vicr-
degedcelte
ban 'iSEant^ ïiecljt/ ofte fmmcrjS boo? be>
foiicitrc te fourneren columncn ntct Boogpee beftoaett
rooilirn alsi bc fclbe tegentooójbia bcftoaect jjjn / en bat
^'f mtniïcn fo (qng büprénbctotbat ben Honfngtj iDan
Hifparignien fai bif fen gcbifponcctt bolgenii bc flipula »
nc tn't
t€iattabt ban ©itbebc Vkemfche Havenerite
l^cfwaren, en (Sgàcl te ftcllcn met bie ban befen iStact/
ofte bp onificritcniffc ban bien boo?
befetting bcc boo?f5
<Abcncn ban bcfcc 3Pbe ofte anbece mtbbclen be paffa»
Ojcoucïbcfclijegcflootcn.

6 ©atoppjactijcquebanBetectfle actijtficlban
öcbctoufte
àmpliatie, fp?cBenbCban öe vifitatie der
Cpmptoircn foobanige o?b?e fotibe toojben gcpeU / bat

11664.

fulocliuptenbe Commifen <0enecaeljï boienssfunctie ititfi,

Öeti3Sboo?nicmanbt anbets foube gefcBicbeti atöop_L

Commifftebanbe Collegicn tee Stbmlcalitepbtboo;
Petfoonen upt ben Kaebe/ofte pemant anbeirji baec toe
gcQualifitecctjönbe.

7' ©atbcgemobcccbebifficultepten&pSet Coltegfe
tccflbmicalitcptia 3@cfl-3@?iejlant en Bet J^oo;bcc-
<@uaniei: tegen be fcfTte ban be i^ecre
Ockerfe op boo?«
(iclUngc ban bc ïgecrcn jStatcn ban
Zeeland, al een ge?
riipmen tübt bcclccbcn baec toe gBcobtincect Bcbbcnbe
Commiffieban Batei^o.iEog. foube mogen toojben
ixicg genomen / en ben gcmeltcn i^ccce met bcBoo?l^cBe
cefpectgcabmitteei;t,

8. ©atBctCollegiiteeSlbmiraUtcptfn Zeeianctcn
cccflcn boenlticli/ motBte too?bcn becBolpen aeiiUe

achterftallenover gedane extraordinaris Equipagie Öp

bc cefpcctibe ^?obin(tcn geo?bonnec«op confcntencn
bcloofijc fubfibicn aen 't gficmclbe CoHcgien en anöete
notBonbctaeltflaenbe.

i. Eyndelijck, ©atmctallcncrn|lcnpbecocp?c(lem
cnbe gBccrpcbiccct mocBten toccbcn Bet gBeo?bonneeei>
be
iècours voor de Wéft- Indifche'Compagnie nacr de
Kufle van Africa,
gnbc tot betmeecberingc ban 't felbe
gBebciibcccectcnbe gBctcfolbcect foo'tgBebolgBenbe
gelegcntBcpt be):faetBefult)C6Dcoo?beelt fallooojbente
bcrcpffcBen.

^aec op be 4B!cbcputeecben nacc cetipjoque Cibili»
tcptcn tee matccie Bebben gcantbioojt enbe beiblaèct/
bat fp met gcoot aengBenacmBcpbt Boo?ben enbe bee»
(lonben be gocbe inclinatien ban Bace cEbcleiIgogenbe/
met bo?fcceeBoopccnbebcctcoutocn/ bat be felbe abf
folHtel{)c& cnbe onbce bccbiatBtinge ban tebclgtB ton»
tentcmcnt op be boo?gc(tclbe pointen tot be intentie ban
Bare l^oogB iBogcnbe foube obertecbcn / enbe be Igec;:
een bce fclbec «tSctommitteccbcnjü tee «(Eieneealitept ge^
laflen 't fclbe ctlangcnbe / Bace op bc
drie pointen tn be
p?opofiiiebiebat/ metbe anbece l^iobintten tctoni
fo?mecen ; bceblaeenbe niet gcQualificecet te tocfen/om
met Baee
<SbCle iBogenbe pctg pofitivelick ter neder te
Aeiien,
maec bat fp baec ban peet inent enbe omllanbie
bccigt foube boen / enbe om be eebencn obee enbe boebcc
bace toe bicnenbe gcallcgeeet/ be fclbe met Bare partii·
culieccn bcbopten inel eenfligB acnnemcn builbeti tefe»
tonberen.BeettoubDenbe bat Baec dEb: iBo. in be nabc^
cebcfoignej^enbcltbecatieobeebe intcobuctten ene;x»
cutie ban be
vij f cèrile pointen te ballen / ooc& banga»

cBepen

men in Bet cctffe ariicficl gcei;p?cffecet / aljS mcbe bp be
intlanticnop b'cremptie ban be
Revieren met een
vierde, Ofte bc )cgentooo?bigen Ooct onbaebeefpjebelgft
aenboöfenbe / bat be boo
?f5 cfeitìtie jcgentooo?biöB niet
meec alsi een
feite boas beb?agenbe / en bat be gcpjopo»
neeebealtecnatibetcn opficgtebanbe pafTagien obcc
be eebieccn be Commectien ftBabclütft en (telivaeclgtd
bocfenfoube/ elj^tmpliteceiibi; continuatie,banbefe*
gcntDoo?bige laflen cnbe felbc pjibeeenbe ban be benef^
cicnbpo?beeanbceingbceljjfle/mit^ Bet tefferenljan
't ©epl-gcltte bectoacBtcn.

(©o?belenbebatnoopenbebe vierccflcAnbe pointen
tncpnig bifficHltcpten flonben te bebucBten / en baèe op
fecieufclgt^gBceccommanbeeet gebbenbe Bate éjcpebf
tfe/i!$ be fae^ baeé bp beebleben/ en fgnboebètom boo;

©en fes en twintighften bito retommanbéeïbcn in 't
pacticuliec be bebo?becinge ban onfe eicpebitie / en toeCi»,
nemen alle^ op ben goebenboet te flaen.

^abemibbagB begroete ben l^ece ïftaebt pnfiona»
riü / bic berigBt beet / bat Bupben mo?gBen tee aderga*
becinge ban Baèe €bele n^ogcnbe ban be conferentie /
op giff ecen geBouben/eapptöt toatf gebaen / enbe geoj?
bonneectecit eefolutie totanttooojt enbe eicpebtticte
concipieren / om op jpaenbagB gecefumeect enbe
aecefleect tc tDo?ben / J^ectcoubicnbe alltt tot contente^
ment ban Baec ^oogBlISog. tefullen uptbaUen/ Baec
becfeetberenbe bc fclbegaec tcrflonbt baec n«i te fulUn
boentoeiti^en.


-ocr page 207-

ipB SA KEN van STA ET

5 eti twee en twmtigfte bito ijetflonben bupten becs

. toatötfngöe / öatbe Igeermtoan Middeiborgh met
Ba« «ö. in te l)?engen aDbtisS / nofl) niet oeccct en toa»
ten maet allei in gocbe termen fiont oelflcfi öan ter fi»-
ìjenafDetitìittoietÌrcn / bat De regetinsetoan
Vhffin-
gen
ίία op Bet cepioponeerben roet De aiiDece vier ^te^
• öenftabDe gefonfojmeitt/DetDaltoe DefenDenDe De Jget c
Kaet ©enflonacfji/om fpn €b. DeDebOiDecinge bet fa^
6en te cetommanbeten / beet fig eicufccen Doo? inbtf.
pofitte; latenbefeggen / batfjjnCD.DcinamibDagjS
pemant Dan fpne b?tenbcnfouDe üeifoe&cn/en Difponej
«nïiaecbentocpantbecfaSete üectcljten.

paet be mtbbag quam be ï^eece iSaet i^enftonatisi
DanZiericMe Bact binbe aen'tlogeraent upt ben naem
enbanttjegenbe jgeecfiaet^enftonatliS
de Hubert,
naecbegttietfngfie cepetecenDebe eiccufenbantiupDen
mo?gen/8aec öope en eenigftnti betfefteting gebenbe/
bat mo?gen met refpett /«n rottontentement ban Baec
JEog. geexeb. en gebimttteect fouben toojben/beci
foethenbe bjfenbelöh bat fo langöc pattentte toilbe ne^
men/'ttoelt6 fp naec fijn <eb. bebantfit te fiebben boo?
be genomene moepte en bojbere gepieegbe cibHttepten/
elfo aengenomen Rebben.

(^nbectufTcD^n tof ctben ban anbece biegen beritgt /
bat De Igeecen ban
Middelburg notg niet geceet en toa^
ren/maecmo?genrefolbecenfoube / enbebatinbefeU
toe ^tabt en meec anbetc btet|p?obintien geen
laflgel-
den
derfchepentoletbebetaelt ofte immers feettocp>
nfg / en geene name biaecbfg jgnbe / onbet pïetext bat
oocfi bietgelgtfie laftgelben
feec fobetlflth inHolknt en
Vrieflant
gefieben toojben.
g&endrie entwfiitigften'iimoigeniS bcrflaen/batïiet
gepjoponeetbeinbe J3?oetfil)ap Dcr,^iaD
Middelburg
«abec en bjel gee)camineert bjefenbe / De felbe fiacc met
eenparige (temmen/Dog onbet eenige toepnige remar=
qufji/met be anbere böf^teben Ijabbcn gctonfo?meert
cn '(felbe abbp^ befen boo? mtbbag ter 3@ergaberingDe
ban 0aec €b. iBog. foube boen inbrengen.

^aebemibbagg / omtrent bier uprcnQuamaen
fiaerSogement
fesl^eeren<6ecommitteerben;i( nebend
benïjeere Baet ©enfionarii / gBefetentntweeCai
roffen / upt ben naem cn ban toegen be öeeren Staten
ban
Zeeland, naer beelbeleefDee>:p?effien/ foo ten
ïefpectebanöaerïgoog JKog. alji ber felber «©eterni
mitteerbenjS / ercuferenbe fjet retarbement in f)aer Φ
pebitiegïjeballen / enbe bo?betjibpmonbe boo? ben
gemelbe ;^eeriSaet|^enfionarij$ bergaelt igebbenbe ber
fubliantie ban t gerefolbeerbe / leberben 't felbe in ge=
ftiljifte ober nebenji
Lyfte van Lallen inde Vlaemfche
Havenen
gegeben / baertoealDier6o}t{|epbt0tielben
toojtgerefereert.

D

hlJ-l

E Staten van den Lande cnde GraeflFelijkheyt van
Zeelandt, &c. Met aendacht gheexamineert ende
rij pelij ck overwoghen hebbende 't geene in haer
Ed. Mog.Vergaderingheopden
fivmtienden deferloo-
pende maendt September mondelinge isgeproportio-
neert ende naderhand by ghefchrifte overgegeven by
de Wel-Edele, geftrenge, Hooghgeléerde en voorfie-
nighe Heeren Uh»n v»» Briikil Heer van Kermerfteyn,
Metper lm de Wit uyt den oucRaet àctStzàDitdnclt ,Όκ-
ter Tarq Billens , WH. Riyer
, Borghemeeiler der
StadtZiüi/ , refpeiStiveghcdaebin de Vergaderinghe
vande Ho. Mog. Heeren Staten Generael der Veree-
nighdeNederlanden van wegen de Provintien van
Gil-
derlandtHcllaadt, VrieJUndt
, en Cher-Tffel, hebbende
tot adjundt de Heer
David de Wilt Secretaris van de Ad -
miraliteytvan i4>wy?«r<irtOTÌnkrachte ende vermoghens
hare brieven van credencie van de hooghghemelte
Heeren Staten Generael gedateertin 's Gravenhaghe
den
ibietiden defer loopende maend , verklaren dat
deeere vandefe aenftenlijcke befendinghe endevi-
fitc, mitigaders de beleefde groetinghe daer door ont-
fangen, haer ten hooghften lief ende aengenaem is,en
dat naer Ed. Mogende niet enfullen onderlaten om by
alle occafien te betuygen haer ibnderlij eken y ver ende
voorbodighcyt om alles te contribue re dat tot de mee-
fte luyiler, dienft en contentement van haer Ho.Mog.

als compoferende'tgehele lichaem van den Staet foude ι
konnen gedyen , en van hare trouwe en opi-echtighey t _
' I
billiglijk worden gedeiidereert jen voor fo veel aengaet "
de
drie onderfcheydene pointen by het geproponeerde
vande
Welgemelde haerHo.Mo.Gecommitteerde ver-
meit, verklaren de hooggcm. Heeren Staten van Zee-
landt, dat haer niet liever nochte aengenamer is
als
dat de gemeene middelen vande Convoyen en Licen^
ten
behooriijcl^werdengeregtileert ende Van alle ifrfro^, mtYoa
etiiefnyc\iTienhtvtyà, dathetdaetom haer Ed. Mog,
die
het competeert, een forghdragende cioghe over
den gemeenen Staet te laten gaen, Ibnderlij ck ter her-
ten nemende, daertegens door eenighe ftriflr'er en be-
ter ordre, als voor défen te voorfien, ende fouden oock
haer Ed. Mog.deielve,namelijckhetbewufl:e Placcaet
van ampliatie , mitigaders
defuft/eringb van ie binnen·
Undtfchefajfurten deer bet cenfgnertn va»'s Laats mht ia
plaetfe van canne te Hellen, eene geconcipieert in Oc-
tober
feflhieo hcndert drie en vyft'igh, ende het ande-
re in May
fephieubimdirt vyf en-vyftigb , qjoverlanghe
hebben gheampledteert , tenwaere de felve daer
inverfcheyde becommeringen ende bedenckelijck-
heden hadden ghevonden , volghens hetghecne uyC
haren naem iterativelijckaen haer Ed Mog.isgérepre-
fenteert; ende alhoewel de Heeren Staten van Zee-
lant haer daer voor als noch niet en vinden ontheven,
Soo verklaeren haer Ed. Mog. niet te minomdere-
fpedive Provintien in defen noch naeder te gemoet te
treden, en in alles te believen , de voorfchreve beyde
Placcatent'amplederen , latende aen de Gecommit-
teerdensvanderefpedive Admiraliteyt om met den
anderen nader te overleggen hoe de executie van dien,
op de befte ende conven^ellle wy fe
ever al ega/ycl^foU'
de worden in het werckghcfteldt, Onder die condi-
tie nochtans, dat /ms/ö/ime/het bewufte verbode-
men wederom worde geintroduceert als voor defen ,
fyndehaerEd.Mog. te vredendatdienaengaendc een
goetReglementwordegemaedl, omdeSchepen foo
wel buy ten de een als de andere Provintie, fonder on-
derfcheyt door des Admiraliteyts Officierente doen
depefcheren,fonder nochtans de Admiraliteyt in
Zce-
knd deJiidicatufe ever- defranden ,
dieby de Officieren
vandelicenten fullen wordenachterhaelt,eenigfinti
t'iwtriiVn, maerdietelatenalsvanouts, engelijcK al$
fulcx naer alle redenen en billigheyt behoort ; ten an-
deren dat eenmael den peremptoiren ordre mach wor-
dengheftelt,teghens dieenermeen
gbenaugfamtopenbun
fluyckerye , vermits de tenniventie ven de Commifin ten re-
cherche, fpedalyck^tot Bredi»,
die ten refpedte van de
goederen, komende van
Antwerpen , te lande wor-
den gepleegt, met het emaneren van een bondig Plac-
caet, ende de refpedtive Admiraliteyten Commifen
Generaels niet alicene t'authoriferen , om ontrent de
poorten en inkomen van de Stad Brerffl,
Bergen op Zoom
en andere Steden meer, de Millitie van het Lanttot
haer adfiftentie te nemen, maer oock met Ruy ters en
voetknechten de enorme fluyckerien opdeweghfelfe
teatraperen, nadatdegoederenheteerfteComptoir '
van 't Lant foude wefen gepafleert, om de carreluyderi
die haer adfilleeren, allò af te fiiyden de Commoditey t
diefy vinden, om ghekomen fynde binnen de poor-
ten ,Jiare goederen datelijck in het eene ofte het ander
huys en fchuyre te verbergen, daer toe eenige tot Bre»
da voornoemt particulierHj ckfchijnen afghe vaerdight
tezyn , die bereyts door dat middel tot ineftinabel na-
deel van't Lant groote ConqUeften hebben ghedaen.
ΤίβΛΓΛ», datderefpedlive Admiraliteyt inden op-
heve van de ghemeene middelen den anderen gheen
voordeel en foiiden komen af te fien, ' door eenige ««-
niventieofdifpetifatiedair ontrent tegebruyc^f η y maer aen
hetghetoeene land ende aen de anderen den voorfK
ophefgetrouwelijck te prefteren, midgadersdePlac-
catenenordonnptien tegensde fluyckeryenettcon-
traVentien van dien ghemaeft of te maecken, doch in
cas de eene of de ander Admiraliteyt mochte bevinden
dat eenighe Ipecie van Coopmanfchappen wat te
veel ofte weynigh foude wefen befwaert , nadever-
anderinge die dagelijx indeCommercie voorvaM»'^'®

i I 'cfelva


-ocr page 208-

'tfelveby de eerfte ghelegentheyd fuUen te kennen
„even, om by de Regeringen, naer overlegh van faec-
cen, daervanhet noodige redres te procuveren, fon-
der den anderen buyten reden gegraveert te laten. En
nademaelde Heeren Staten van Zeeland befpeuren j
dcnernftenyverdiehaer Hoogh Mogende hebben,
om alle frauden en fluyckeryen van deghemeene mid-
delen meer ende meer te werenjcn dienaengaende alle-
£nrs een egualiteyt te doen obferveren, foo vertrouwen
de iëlve valtelij ck dat haer Hoogli Mog. defe rfnV onder-
fcheydenepointcnt mede fonder cenighe hefitatieful-
len ampleiteren, alfoo de felve naer proportie, immers
foo veel tot het beneficieren van de voorfchreve gemee-
ns middelen fullen contribueren als hefarrefteren van
de Placcaten hier boven gemeldt. Aengaende dev/r-
liitihlin^e van de Lyfle dtr Cmvifen tndc Licente» , verkla-
ren de Edele Moghende Heeren Staten van Zeeland
daer in eyndelijck mede te confenteren, midts die con-
dicie ende anders niet : dat de goederen paflerende de
Rivieren, die bevonden worden byde voorfchreve
Lijftehoogerenmeer befwaert te wefen als voor hee-
nen, lullen worden verhindert, ende ghellelt is die te-
genwoordigh zijn, fonder die met eenige meerder ofte
hoogerbefwaernisaenteflaen, 'tfydan dat fulcx be-
vonden wort ten relpede van de
Zse, een werden of wel
een/f/if part minder te wefen, maer waer het mogelijcfc
noch te verminderen om de Commercie over de Re-
vicrep eenighfints te conferveren, vermits die j eghen-
woordigh meer als oyt pericliteert, om gheheelijckte
worden gediverteert, foo ten refpede van de Have van
Hujnherc^u, daer alles ϊί^ e» wWrt/ï wort uytende in-
ghevoert, als ten acnfien van de Have van
Oofttttde,
alwaerde uytgaende ende inkomende goederen foo
weynighzljnbefwaert, datbillicklijck te vrefen ftaet
datdeCoopluydenfoeckende haer meeile profyt, hare
goederen daer fullen invoeren, ende van daeroock
verfenden, om te ontgaen de merckelij cke
meerder taften
^e alhier in't inkomen ende uytgaen, ende paiTagie
over de Rivieren moeten worden gedragen ; hebbende
oockdeexperientie altoos gheleert, foo wanneer de
Rivieren hoogh fyn befwaert gheweeft, dat die als dan
merckelijckminderinkomenhebben gegeven dan als
dieverlightfyn geworden,meynendehaer EdeleMo-
pide datdacrmedehet/e^^iWi mede fai komen te cef-
fcren,om dat het meer tot
vexatie als profyt fai kemen te
cedyen, ghelijck dan haer Ed. Mog.oockfouden ver-
ftaen, dat die
tmmfaüurtu komende uyt UralantjVlaende·
rtn ttidi Walfche
quartieren, matelij ck fullen worden be-
fwaert,om dieniet gheheelijck van hier ende naer 0«-
/ϊίηΛ te diverteren. Moghende oock willydendatop
't beneficieren van de
manufactnren inde Provinciën
van
Hollandr wel worde gelet dogh fodanigh, dat ande-
re Provinciën die daer op eygentlij ck niet gefet en 2ijn,
daer door om hare Negotie die fy dienaengaende met
andere quartieren hebben, niet en worden ontlët. En
vertrouwen de hooghgemelde Heeren Staten van
Zei-
hnt foo veel van de equiteyt van haer Hoogh Mog. dat
de felve niet minder hare favorable oogheulllen willen
laten gaen over die gheene, die foo feer by de Negotie
over de Revieren g leinterefleert zijn, ghelijck die van
Zeelavdi ende de Mafe, alswelde Oefterfcbe Negetiefoo
merckelijck te favoriferen met die van de Orifentfen Ttl,
geheelijck te ontheffen, gelijck met de introduorie van
àe voorfchreve verdMe/Je Ly/lefd komen te ghefchie-
dcn,ongetH'ijffcltom de felve oorfake ten refpede van
dcgevree/dt iiverfie dof de Engelfe , Tronfi en lIaml>«rgerS)als
hier in Zteltmt de vemiinderinge vande laften op de Ri-
vieren ten relpefte van de
Vhemfe Havens wert geurgeert,
de wclcke ingevalle eenmael volgens 't
vijftiendi artijkel
van Vrede, fodanig ware belaft,ds de Riviere de Schel-
de en andrc Zeegaten in't op en afgaen werden gechar-
pert, fo foude onget wijffèlt de gevreefde ende genoeg-
'^''^^''''"'idelijcke diverfiedaer door werden voor-^
ghekomen; Derhalvenlbo werden haer Hoogh Mo-
ghende ernftelijck verfocht om hare ghedachten op
nieuwsoverdefefaecketewillen laetengaen, ende te
ietten door wat perfuafive of pofitive middelen den Ko-
mngh van Spanjen eenmael rot preftatie van't voor-
noemde ■u^ttendi artijckel fai fconnen werden ghe-
bracht. ___ .

De Heeren Staten van Zeeland hebben by occafie
van defebefoignegheoordeelt, haer Ho. Mog. wel ten
propoolle te reprefenteren,het merckelick gerief en le-
lie, dat de gemeene hooge Regeringhe in haer refpeft
enauthoriteyt, en defe Provincie in haer indifputabel
recht en noytgeturbeerde Pollèifie, wert aenghedaen
doordenon-fli/mi/^tvandeHeerMeefter
Hamel Ockeife
alsRaedterAdmiraliteytin fVefl-VrirflimteHhtt Nmder-
Qnariier
, haer Ed. Mo. eftimeren het felve te wefen een
feer difobligeanten en verre uytfiende maniere van
doen,datmen door eenige difcrepantie tuflèn twee Pro-
vinciën in andere faecken, met defe gene gemeenichap
hebbende, een Provincie fai obligeren in dier voegen
haer eyghen en indifputabel recht door complaifances ,
diemen van haer defidereert in andere faecken, gelij ck
als te redimeren : het is haer Ho. Mog. bekent, met wat
moeyte de faecken van de Admirakteyten in voorty-
den fy gereguleert j en hoe de ièlve gebracht fyn m den
gemenenEedtvande Generaliteytj 't Seder wekken
tijd de Heeren Staten van Zeeland in de admiflle van
drie Raden uyt de andere Provin tien haer opgheleght,
noy t difEcultey t hebben gemaeft ; gelij ckoooc de hare
indedrie Admiraliteytenin Hollandnoytlyn gerecu-
feertjfulke folemnele ordres qok te interrumperen, kan
in defeRepublijckenietalsvanfeerfchadelicke gevolg
en confequentieweiènjHaerEd.Mo.verfoekendcrhal-
ven, dat nare Ho. Mo. haer geledeerde authoriteyt, en
het notoir ongelij ck defe Provincie aengedaen, fonder
uytftel, gelieven te doen repareren: Ende vervolgens
die voorfieninge doen, dat den gemelten
Heet Daniel
Oekerfe
op een behoorlij cke en convenable wijfe in fyne
fundiie werden geinftalleert.

Dehooghgemelte Heeren Sta,ten van Zeeland ver-
foecken mede ernftelijck: dat eenmael de defeótueuiè
Provintien mochten worden gebragt tot
effettive betaììns
ge van bare confenttn tet de Zeefaeckeri
ghedragen , Op dat de
Admiralitey t alhier, die door manquement van dien ,
vervallen in een feer groote achterhey t en
verhif ven

refinantie», daer door eenighfints mochte worden gefu-
bleveert en bequaem gehouden, om den Lande dienft
te doen, gelijcfcfyhaerdaerin, duyrende de voorlede

Oorlogen feer lofeijck heeft geevertueert, gelijck de
Regeringe ende dégeheele Wereltfulcxgenoeghfaem
bekent is : Sij nde oock mi het pretext van nare rekenin-
gcterGeneraliteyts Reeckenkamer over te brengen,
mede weg genomen, vermits de felve tot den jare fe^ieo
hondert vfftig in cluys aldaer tenBurele fyn geprefenteert
en overgebracht.

Recommanderen haer Ed. Mo. dat de^if-
weldadigeenievjantlijclfemdernemingevande ingelfcbe Natii
ep de Kufte vaa,Africa , wel mach werdengeeafprebendeert
, niet
foo feer ten refpede vande Weft-Indifche Compa-
gnie , die anderfints van den Staet feer wel heeft gemc-
riteert, als'wel ten refpede dattet fich lact aenfien als of
die voorfchreve Kufte gedeftitueert wert om aldaer de
fwevende difFerentën
met de wape/ftn te demefiert» > om na
deuytkomfte van dien alles in
Etmpa ende elders tot
voordeel of nadeel van defen Staet te reguleren: Ver-
trouwende haer Ed, Mog. derhalven, dat de Ed.Heei-
ren Staten van Vrieflandtniet minder als de andere
Provinciën defe ghem ene faecke vigoureufelijck fullen
willen hanthaven, ende fodanigh beleyden ende diri-
geren , dat die onder Godes genadigen Zegen, tot eere
ende glorie van de loffèlij ck Regeringe van defe Repu-
blijck mach uytvallen.

en OORLOG. Vieren 'Veertighfle "Boeck. ïSp

Bedanckende dehooghgemelte Heeren Staten vati
Zeelant de welgemelde Heeren haer Ho. Mo. Gecom-
mitteerden voor de moeyte in het uytvoeren van defe
befendinge genomen,met verfoeck, de goede oprechte
intentie van haer Ed. Mo. in defen vervat, ten beften
by
haer Hoogh Mo. te willen feconderen : Die haer Edele
Mo. nochmael van herten toewenfcheneen voorfpoe-
dige en floriffante Regeringe. Aldus gedaen en gearre-

den WM en twintighften September feftienhniert vier


-ocr page 209-

ipo S AKENvanSTAET

I (ί(ί4 >»ί»β>£- Onderftond ter ordonnantie van haer Ed. Mog.
__ Gctccckent

VietcrdiHuylcrt.

©upKti't tocIcBÊ liaec^b. HUog. ferfeHfeijjc&rei
conirbahüeet,tii« / Dijt ben opDcf bàn βΛ laftgek op ίιε
fcöejieti ihöe tefpictibe ^^óbintien/ bp
öace igo. iEog.

bemeec wt quellagie enöctjtbetfte alsipioföt.teiiceCi
fien / fcenetnael afgefcöflf t. \

(Cên anderen i üatgSeDi^tcultEect motQteb)o?bet\
intbêcf9iC6aenBacelooaö3SSOB.get)acn / of nocö
(laenùepeuaén te töo jlien/tot Set (lelUn ban een
Sout-
ketetötSIuys,
alS jjjtiliienotopiljjtB booisljenomen
in p;cjmtitie banbe j^tebetünEeelanbt/ gaécbaec
me&eecnccentie.

<!Etì bàec Bp iwenlie pjefetitatie ban twee Oxiioofden
Franfcliewyn,
aenöei|ec£en «©fiecommftteetDcnce^

naMefléntfiepi baö faec&e.

P^àecw bpbeööemcUe Igeecen <iE5efommitteeci
ItónmètljietaüelijtBetetmenbanöcleeftiicpt / SebbiO
bébanétboo^alTeeei;/ cefpect/ enbebeatiOiemte ten
tefpêite Jttàn ftaei l^o. jöSijg. ontfangen / eööe obernei
mémebê %ójfcijiêbeïiïefólmieente / betfeecs
&ec£nljaet:]|Ì9. |Ìiig.tKttfngoutieba|nbien / mitfga^
becj^üe tUee^ geboeigberaecËen/ aeit gaec fabocabe^
ipcb φ ^ttioüknelQth te (μΐΐεη cappe^tecen / optl^ met

aengeböden prefentatie in regarde van haer Ho. Mog,
bevelen idaer aen de felve na eenige verdere inftantien
eymlijckdifFereerdcn.
«Sn alfogemeltei^eeKntoeöcc
afdiUpiÖebbentie tot aenöec felbec Cacoffen / fpn met
alle eecbiébigljept en bjuntfcfjap ban ben anbeccn Q^f
fcftipbin.

(Cétiiönt baec öp / DcDDen c gijeboegfjt ten fiiipfe
ban beft JSaet i^cnfionacig be
Huybert, en be felbe f η
't pactïtMUec bebontfi t ïjcbbenbe boo? ben goebe pbet /
aengettien't tee intentie ban fiaec lo. HSog. ohtcent be
boojgiieplbe faet&èn/ (netbecroec6/ gaec bp gaet:
iib. Mog. U ercufeten / bat om ben tjjb tc menageten
Óm met geen tppt^bifitesS foube opflowbe / fpn boojsl
öijcplt tia
Ter Veere om ftét ^agt te binben / 't toeltB
fp booi af bettoaetti fisjbbe gefonben en fön beS abantii
t^et É!?noontitfip afn tóojt gekomen.
^tótiatBtiiiiïittprttglfuptengtngcn'tjipl/ betofnt

i^et ^;pntg lioelte.

't gëtpe orttcétlt Ziérckzee ten antbec
b^ntii met i^en bonche^boben
WiUcm-Stad
'
©én vyfeü twinfigliftbn bito bejs mo?g0en!i ontrent
b|ie ujjire gòet bóebêc/en be b)tnt a{0 boccn/gingen'tjcpl
pafTàpenliè oàt tent acht upcen be Kii, en op be mtbbag
be j^tal^ Dordr^ met g^poten arbept boo? 't becloop

inbiïMgensiirtÖi^

C^^bbèna^ii gaec^a.|Bog.befen bpütappon
Obeiij'elebect ób ben
dertigften iSeptemliCt feftienhon-
dért vÏe^ en (eiïig.
0etebent bat» lohari'de Wit, T.van
Boel^iis, W. Royer,"David de Wilt.

infectie ötet té Hanbe / bebe onfe fcgepen allentf
OSlbén.b&titect^t berbtebén. I^aecïgo. libg.batg-
tén^Moriic, begéetben abbiiiï ban be tebmirali-
imi eh of niet alle gingl^efetenenenbeai&nbetbaenen
bMfQbMi i^0t|ien / Satiben enbe paetfen/altoaei;
Öi^goébe^ngefetenenbefetEanbeh/ becmitjibe con^
mteMfë fiecfjt^ / geintecbice^tt b)a$i/ met g à^e fc&epen

ilaétfen^etbpttt te
énbatijlieöttnaput!;?

éri7 liànbèn énbX
BipojbiêMn/tcn

iipcétt bplfbbatiigl|éìKQ(^^^ K^nben élit
lenR^t ^ / fob'ant!

^ ______ . fobantiÉ toetbobt

qpfiaecfi^iSétj 7 tttetcti

iiüMtp'^^^^ ie fijehflen ïhéb?

...........

t'8up!SBeöoo?ben/enbeboo?ba.toban'.tfelbe betbobt
uptgejepltfonöetoefen/ uptte.boojfcBicbeeuactieten . '
Öertoa?rtobec ,fouben mogen fiomen/enbe ootfe geen
bettoaewsi jeplen / omeenigfje b?uc{)tenQfteilanu»
factmen / flet fp Doebanigö bte genaemtmogBienJwe»
fén / ober te brengen / beel min bat fuICF ba·? bjeembe
oftéuptBeemfcBefcBroen.foubc mogljcn göefcBicben /
pp pene ban tonfifcatie bec fctjepen en goebecen / enbe
atbittaletojcectie aen benlgbe/tenlapebanbiegeea
ne bie ' tfelbe tonttatÏÊ fouben onbetnemen / «nbe baec
obicgeconbinceecthjoiben : «nbeombatfulijconbec
anbete pietejctenniet finifierijjt6 en quame te gefcfife-
ben:bat.be^c|)ippec£ibiemettiaei: fcDepenupt befe
Eanben bjflöen faetttec^eri om g^ec insDelaberi goebes
tenieb^enggen tee plaetfe.baetfobanfgBbetbobtniec
en toa^ gebaenofte totettgepjatttfeect/ tee concur-
rentie ban betaiaetbpc ban bien ter arbitragie banbe
CoUegien ter^ilbmiraUtcpt inbie Quartieten / boo?
gaet berirecit cautie fjtellen fouben/ ban Ijare repfe net»
genj$ anbec0 te fullen birijjeren alii ter plaetfe bp gun
be&entgemaecfit / enb^e^opBareingejabengoeberen
becblaertenaengegebentoaren/ filpbenbe incaSban
contrabentie/ nocg baer en boben gerefetbeect be arbi:»
tr^le fïraffe aen ben lijbe j bocö allei» met bie ej:p?e(Tie
enbeümitatie / batfobanigcnbetbobt foube bomen
ti cefferen enbe toerben ingetrocften ten opficfite banbe
googggemelte iftiicgen/ Eanben enbe paetfen intge^
nerael oftebpfpuber/ foofìaeit aen be toelgbemelbe
^oUcgientcc tdbmiralitcpt notopjIöcB foube bljjcben
't booifcB?cbe berOobt albaer afgebaen/enbe be mutue»
lefcljipbaert enbe
CD?refponbcntte ban Cotnmercie
gepermitteert te toefen ; beer inne bp be meer toelge'
mcItpCollegienter Hlbniitalitept metfoobantgöen
bopjficgtigbept enbe citcumfpectie foube bienen te
too?bcn oöebifponcert alji be felue aen fjaer l^o. ÜSog.
fouben todlen enbe bonnen becanttooo?ben; ia foube
oin feecber te gaen / enbe op bat bp {jet eene Collegie of
<iguattter in p?e)ubitie ben Det andere bi^naengaenbe/
niet en toierben gebifpenfeert / bp Baer Jloff, bon^
neti toojben baft gcftelt enbe gepjbonneert / bat fobani»
genbifpenfatie/ t^in'tgeneraelofbpfonbet/ nietew
toiert b^rleent al!$ na boo^aenbe abberteniie aen {laei:
lÉo. jp^og. / enbe baec op bebomen te toefen ber felbec
approbatie/ tenepnbebeerbanoocbte gpijcbnoti*
ficatie toerbe ggebaen aen alle beanbere Collegieti
ter ^>n\iratitept/om te bienen tot bet felbec narigtin*
ge: €botB foube ingetteboene berbobt bienen tetoeci·
bengBeejcp?e|Teett /beiÏtiitben / Xanbetienbe peet*
fen / baêropöetfelbefoubebomentetepectecen/om
bpinabbertentie ofteonbunbt / geenberfpattinaein
bel^egotieop anbete <@ctoefien te cauferen^enbe ootEi
bipinctiegetnaecIittulTcDen beüïgtbcn enbeSlanbm
ofte Paetfen / baec ban oubt!$gec jpetlegggenbanbe
quarantaine Ofte ïict opflaen bec göebeten in be Laza-
retten
in contagieufetpben/ ingebuprige obfcrbantie
getoeefi / ofte oocb bte 'tfelbe nu aen een boeten enbe
I0bel(jcben
töbtbaniechdagen mochten p;actifieten^
toelcier^fEDcpen en Uoopmanfcgtappen Biet teEanbe
ftomenbe gfiebuprenbe fobanigen o?b?<i / op ben felben
boet foubenannen toecben gei ra(|em /om goebe rebei·
tien baer toe te a^pltceren· ^pnbelijce/ bat 0et eenigfté
tt^iibbel om get gbet oogmercb ban gaet l^o.pog. on?
trentbeboo?fcSi2ebefeec&e tebeceptben en boen effect
fo?tecen/foube befïqen inbeeenparigDept banbe cjcecu^
tic boo? alle be ©jobintien/ fonber ortbetfcflept/en οη<<
bec anbereo fpecialgcB be <£b· l^og. I^eeten Stateti,
ban
Zeeland tebifponetentot affiant banbebetragB»
tinge tot fedufie offé ciempiie.ban 'tboojfcfijebe bet»
bob bp anbete %onfnge.n/^incenen^otenteteh/beo?

filifonbetebefertbing^rituytènCommunicatieyanhaer

O. Mog-ppe emplop banbe <©?blnatp|lSini^t!i

fòibe bepóbietï tetoètben / mét bieembe,
^i,^celn!g|)é'gpefaeceit / i^öojimatiftlappeii '

ctjtcBjénmn^ , banben^taet / geftertlitjnetCrcbentialenTnaenlipi'

bingjen/ gelgcftbièbaivZeeiand öabben in Vranck-.

"jSÌjteaitifeect
tSeiigaenbeì

.. igjjénbebe IMoot ban beRuyter bie fecreti oA?é
toa^toeg0efenben om te gaen na
Cabo Verde en Gui· SSï

nea, fCfiieefbi CommljTacijS Mcrtaignebenderden.rt^

«©ctobiis ban op be ïteiieboo?eadix, batb^vier ·^'


-ocr page 210-

en OORLOG. F/Vr^» veertighfe Boeck^ l ρ ï

en twintighften ^eptembec toacen Dan MaUaga öBe?
icplt nae
Cadix, beji anbeten baegis fagfieti tn 't paffes
' rÉiibcn©0si-3iöntfcael Lawion inbe 25apebanGi-
braltermetföneonbeïiiiBaenbe €fiuab?e tenancBec
leaalicn ; btenfelbenbaglj quamen
twee a drie mijlen
bewcflcn
Cadix tegcns! ben nacfit ten ancher / enbe bcsS
anbetcnbaegljSSBntie ben fes en twintighftenditoop
be öcöe/ altoaer onfe ©loot geenpermiffietet fcfjoon
maccfienljjbecgunt/ onaengefienbe nootfaccDclijcl!-
ncpt baec ban bp ben Ì^eccBiJiUbmicael
dcRuter oen
benlgflCtogf)
banMedinaceli enbe Don Antonio Pi-
mentel toosi boen cepjefenteccn/ 't toekhe guoote onge?
leeentDcpt aen 0 iKog. fcöepen beroo?factRte / fo
ten aenfien ban bet felbec jeplagc bie boo? be buplf gfie»
ben meccftelp betöinbect tolect/al^ mebc bat be Uup»
ben bec fcD^P^^i boo? be too;men fcDabe leben.^<en bag
toacen alle be (©fffciecen ban utoc Jgo. iKog.ïBloot ge<=
occupeect t)aei: ban toatec cn eentge anbece pjobifien te
boo^fien/ enbeijigeccfolbeectbc^ianDecenbaegl^^/ in
(©obesinaem/t'sepltegaen.

mw felbectöötseplbeuptbe ©apebe ^paenfcBe
©loot / oBebcflfncect nae be
Weft-Indien, beflaenbe
be fclbeBloot In
feven ïSonlni|C<©allioenen enbe feven-
tien
ïïoopbai tbeciS / foo «Sallioenen alsï jpi egat0/alle
rijcft glKlnbcn / gfiecommanbeeict boo?
Don Emanuel

de Magnoilles.

φε boo?naembe ïgeet Lawfon met fgn onbcröeBöeni
be iSfguab?B tn 'tgeflgte befec 25ape
t>p dito;5paenfcBe
©loot gcboraen / is be felUe onbec Ipe göepaffeect / eec^
ben be iSpaenfcbe ©loot / fonbec (icjitlien / met
negen
ftljooten/ baci: op na befioocen ijS geanttooo?t. €n»
gelfclK ©loqt ban boocen/ eecben mebe ben ^paenfcge
©öö-lbmicael/ bie bangelöcfienanttdoo?be/ en na
befe cecemonf en iS be boo?fc{)?ebe<£ngelfcDe Bloot/be^
Paenbe in
dertien jeplen boo? Rottajonttent ttoee mö=
len ban be ©ape ten anc&ec gebomen.

®e mbmlcael Waflènaer lagfj ben fesden bOOjGoe-
ree
met be ©loote ; men bebe niet als «iSaltotS uptfen^^
ben/en na be numbje en gelegentöept bec €ngelfc!)e te
becnemen / men maecbte noxg albe mgne ban of boo?
getCanaelofteacgtecomDet fetoucste fenbennae
Guinea, maecöettoaseenfêinte/ alfoaenbeRuyter
bten laft toas! gefonben / om na Guinea te gaen.

1W4

Ktatl
Biii'
'•Kimit
It Bloot
'tuiesp

^en negenden ontfiRgeu gaec naog. een iBif^
fiDcban'tCollegietecSlbmicalitept tot
Rotterdam,
0cfcö?ebenalbaecbenachftenbefes/ öoubenbein ef»
fect / bat bes
Lands Vloot onbec ben ïgeec ban Waffe-
nacr
^bmtcael / eenigDen t0b gelegen gabbe in ^ee
boo?
Goere, enbe met feet ftoate (lojmtoinben biaS bes
roogt gdetoeed / toaec booi be fcgepen niet alleen gcoot
gliebaec fouben bonnen l^ben / rnaet onmogel^cb l»as
bat
bewaffer enbe viftaiie fchepen aen Boojt ban be
(tliepenban (0o}logg bonben tismen ; enbe betPtile
onfeec6ecb)aS loanneecbe tninbtfabotabelfoubebo-
men te toaepen enbe befio^mtoinbenopgouben / bat
))aec<e«becgalbengoetgl)ebonben {labben {joecio.
IBofl inlJibentben tegljeben / ofbeboo?noembe 31.
^bmiraelmet allebe fcgepen foo ban (@o?loggals
jTommectie onbec fgne ©laggge befcljepben / niet ten
fpoeblQdcn fonbe begooren te fiomen
binnen gaets tuf?
fcfteGoereeenbeHelIevoct-Siuys, fonbec nocfitanS
bat eenig boltb aen Sanb foube toojben geabmitteect :
a®aec op gljebeli&eceect / ootb in acgtingge genomen

οβίΕί nattientl ϋβ bat eentge pecronen gun De^ Dnflaen:=
Of/ banabböfetoaten /
batBetfaifoenhocfifotoetce
ntetentDaiSbtcloopen/ ofte bat bplaneec continuatie
nan be toeficiflt&e tofnben be toeltBe bes ïantsi »Ioot/
gpebtliüieett na
Guinea, teetfttnbetben boo? be
gopfbfnOetCanaelinteleopen / be felbe éStfiepen
Wil
achter Engeland om fouben fiOnncnlOOpen ί ίϊί
Boctgebonben / batbebooïfceiebe3®i<Tibeioppelöc6
sefoniienfoube tooibenaen alle be^oUegtcn tee 9llbi
W'ïalltcpt : met betfoetS / bat be felbe aendonbtji/ o^
wtnatljtenbe baci) / eenfge<0ebeputeecbtnuptben
nacen toliben {lectoaectji fenben / gettifttueect fo op ftet
noo?fi8j5beeEcflepotnt / ornine
beiScBepên onder
ne viagge
ban ben öBcmeltc %. SibmKael fiifttiepben

te boen bomen binnen <iBaetS boojnoemt / aW op fjet 161S4.

b00?fci)?ebe tweede point / caecbenbe Jjet a.chterom__

boen 5cplen ban besEanbtS ©loot gljcbeflincectna
Guinea j latenbe Bun op öet felbe tweede point eicacte.'
{gcb ais boocen / info?mecen boo; ecbacene Ecelupben
Ijun op 't baetb^atec toelbecflaenbe : 3IBöbecS iS gece»
foloeect / aen be gemette Collegien tee aibmicalitrpt
te
fcliiliben/ bat Baec b)cbecenbctDtnbtfulf)cefnig<'
fints toelatenbe/ in allet pie enbe fonbec eenig bectceh/
bebpbjes boo;be fcgepenban }iarec(ffo}te onbec be
©laggeban benmeec ggefepbe E^SUbmicaelgeBoO"
cenbe / gfieceet gBemaecBt/ omme te ftcecben tot ijalf
ISobembecnaeltbomenbe / lvilbeuptp2effes enbe nae
be felbe 9lagge fenben / alfoo fonbec be felbe bpb;eS be
cefpettibe Sants © oot fo onbec be boo^fcg^ebe ©leg-
ge immebiatelücb gBeBoocenbe / alS naec
Guinea ge«
gebeftineect/ niet en foube bonnen Bacc ccps bojbecen/
fcBoongBenomen / batbetoinbtfaliocabelquame te
biapen : ^uUenbetogbecsoocb aenbe boo}fcBiebe
Collegien gefcB?ebent»o;ben / bat Baec ($.boben be
boo?fcB?ebe
vyvresmoeten (tcetbentot half jgobem^
bec boo^fcBjeben
noch een maend bictualie boo; Bei^^
fcBepen tnilben bec(o;gen / enbe be felbe teggenji alle
onbecbiagBte boomhallen biebeji Xanbts ©loot foube
mogen obecbomen/boo; bien be cepfe langer foube mt'
genbupcenalSmenboojalSnocB te gemoetbanfien/
be boo?f5 fcBep«n ban Bacen ceffo?te tnilben toefenben/,
fonbec nocBtans bat be boojfcBjebe ©loot / na be boo}«
fcB?ebe
tweede vy vres foube Beööen te toacBten / bp alf
bienonbettuffcBenbemint fabocabel mocBu bomen
tetoapen. »n«ti«

Vrieflandnfet teboen B«öli«nbe met beOoft enbe mmeit
Weft indifcheCompagnien/ ais baec in niet flecebe»
cenbe/ ecBtec ombat
B^tnubJiecbt eenfaecb enbe
li^o^logB ban
State, Bebbenben achiien(@tto&ecboo;
befe ma«l alleen / om mobecenbe cebencn / gBetonfen»
teect in be petitie ban be
fes hondertduyfcnt gulbenjt
(bjaec banbe <iEauipagieboo} Baec^ïobintie
quota
foube )»0}ben gBebaen bp be i^eecen iSaben tee ffibmi*
calitepttot
Hariingen) onbec nabolgenbeconbitienen
ceflcictien / te toeten bat fptiaecboo? niet Iniibenpjeo
jubicecen/ altececen/afftaen / ofte becanbecenBace
aenteebeningenenbe p;otefiatienban tjibttot tübtte'
gens en op be faecben ban be
Weft-Indifchc Compag»
nie tee becgabecinge ban Baec lo.jlBo.boo}be Igeecen
<0ecommitteecbenBeecbec&}obintiegebaen / biefp
alle mitsbefen alS nocB infipeecben / appjobeecben en»
becatiftteecben/ ojbonnecenbe Bace<0ecommitteeei'
ben / boonaen baec f nne te continuecen / enbe Bet cegBt
enbe fecieufe intentie ban be ^jobintie te confeebecen
enbe upt te bjutben alS boo; befen/ becmibts fj»
niet begeecben Baec te engageren in be faecben ban be
booifcöjebe
Weft-Indïfchc Compagnie ben iStaet
befec Eanben immebiatelgtb niet raecbenbe / enbe
inaec ban Bace j^jobintie nocBte genot/nocBte p;ofgt/
nocB retoucen/ opt ontfangen ofte als nocB te becbiag»·
ten Babbe : ao^öbecjj ojbonneecben Bace 45Becommit«
teecbentec becgabecingBe ban Baec l@o.|I9og. met
alle fecieufe bebopcen / be faecben baec Benen tebe^
lepben/batinconfo^mite banbebecblacingeupt ben
name ban alle i^jobintien/boo? refolutie ban Baec i^o.
iBog. ben
vyf entwintighftcniSeptembet lefHeben/
aenbeni^eec
EnvoyeDowninggBebaenober Betge?
paffeerbe/ eenminnelücbebergelBtbingBegBetroffett
mocBte biecben / tot rebelgcb contentement ban be ge^
intereffeecben/enbe fulcx met becgoebinge banbe fcBa?
ben biemen bp onbeefoetb enbe nae eicacte genomen in»
formatie / bebinben foube bpbe felbe geinteeeffeeeben
tebiefengelebeit : (i^ocb fouben Baec ^ecommitteec»
ben alle mogelgcbe enbe efficatieufe bebopcen tfeb'
ben aen te toenben / bat alle iieetoötiecinge tuffcBen be
^coonenbe ^ngBefetenen ban
Engeland enbe ban be^·
fen^taet cboo^foofieelenbe becfcBepbeneinteccffeii
ban Μ bupcigBept/ oube (Sractaten enbe SCOiantien/
enbe bep?ofeffie ban een enbe be felbe S^are^ecefb}"
meecbeReiigic onbub^eecbelptb aen malbanberen
becbonben)mocBtbDO?benboo?gebomen/enbebeb;eea
beenbebXentfcBaiP tuffcgen bepbebe iSatienalont'

me


-ocr page 211-

S AKEN van STA ET

mefo?oÖ^uliiel{ji60öetünrertJeect/ öaectoeootfi ftp
Iwnflemeltenli^eec
Downinggoeöe (naefjaceoptnfe)
aenlipbinöe toaii oicöeüen en eenise (ioflfe gljefuppctu
teectUpfjjne iBimocien / öetoclcliefaitiptüpgetooegi
öeaSfglemcntenfainpi obecgdebctbelölicban tocDec
3rjtjip?ctenf<cn / fpöctfiaen/ batin cenminndöthe
tonfecent(e,ni?tb6felbe ì^ictDowningbooj <©eöepu>
teecbenupt Ijetmibbenbahöaec ï^o. naog-aDitffu-
itieect/gecramtneect/ enbeonbec ^obesigOenabtgen
3£g0entcnfpoeb(gi)(len toteen final? abjufieminttJéi
Boo?bin gebjagt u «xietben / op bat elfo tjcpbe be iSatl·
en / en toebeEjgtS-óoften
Weft-Indiiche «ffompagnie
in alle be getogen bantfeloeceU/ gai^Habigatie en
€ommeccicmeti)?ientftljap enöe gec^flggRt Dantes
een mogten. <!ii>nbelöt6 oatoen ijqtb öaèï lo, naög.
inbebentBen/becmiisSbefeontmicn / Wacljtenenbe
ftöaben / ftarenooifp?onc6öabiienupt|)et boenetibe
eanbdingeijanbe
Ooft-Indifche Compagnie / ofbe
ffjtteKgompagnte baec ban niet üeöooit getnbuteert te
iBi^ben ijp öaecJ^o» IBog.om of be
Weft-Indifche
Compagnie. / ofte anbeïsi befen ^taet / met gelbt ofte
<©ojlogij\@töcpentefe£o»öc.fcn tee. fommp ban
twee
miUioenen,
te meet / öetojjle be aftoeringe banbe ge^
ö^epeBbeonDeplcn/enbebeoetoelbabigljebenomtrent
Cabo Verde gepleegt / ntet alleen mébiatelgcb nemaeip
bocR tmmebiatelücli Qtiam te tebenbeten tot bec felbec
'Compagnie notabel pjofjjt/ becfectfeectöcp^ ban ïjace
^gotie enöe meccbelötUe oljecuftljcpt enbe abans
tiement / in meltüen rcguacbe be felbe Compagnie oo&
tninbec laficn ban €qufpagie cn anbecftn^ / booj get
toehomenbe foube Rebben te blagen.

be upt €ngl)elanbt infiomenbe abböfenVan bc
gcoote ^quipagie albaec / abopfeecben bie ban be
Sïbmicalitept alljiec ben
negenden «©ctobzisS/ ott» nog
twaelf (opitale fcöepen toe te maechenna Guinea, om
gecect te 3 jjn tegen ben
twintighften IPobem.bic / baec
webéïfpeiBenbeeentniiliöen. »—;

^at onbettufTcöen bit nieu tonfenrtoiect afgeluagt
Uebeficiecenbe #?obintien biefiaec
quota in'tjong«
(ie iöeconfentectbe
miliioen gulbenè noc0 niet en
gabben opgQe!i?ag[jt / met alle bébent&ilijc&e mib'
tielen mogftten toerbcn bebJogljen Bare pennini
00en / fanbecupifiel ·/ te fucnecen a,en,;be. Colle»
gien tee ibmicalitcpt bie baec opal.üei;ei>t!} gt)eaf«
figneettteacen ν

=^$BlSimebebateenpaetlüt6 geconfenteert toierbe in
ïjeeitcaojbinacisi petitie ban
fesmaelhondert duyfent
gulbenö tot be <!Eqnipagie nae Guinea becfogt/ enbe be
refpecttbe ^jobfntien bangljelüchen Qgepecmobeert
om tjace quote inpromptisbaecoptefurnecen / Ijebi
&enbe be Collegien tee 3tibmicalitept baec op notl^niet
een fïupbei: ontfangen.

^onbec be b)clcbe boojfieningige get be Colle:
gienganftg onmogDeiijcbfoubeballen/ totbefenieu::
bie €quipagie te tceben/ beelminbaec in te continue;
ten / l)oe gcootelüic nocQtan^ gaten pbec tot fetucitept
ban Òet Eanbt met bie ban Daec i^lo. HSog. toccefc
jionbecenbe.

g3e301ootlagiiinbefet0btboo?Goeree, enbe Set
flojmbebagelijc);/ foobatbeftöepen gaecnicutoetot
half ^ecemftec gebetlineecbe bictualie enbe befiouften
niet6anbenobec6cpgen / enbaecombJiect gelaft met
iie Bloot binnen gaetiei te loopen. ^pnbelütfi ben
vyf-
tiendcn
taetfete al labecenöe Wnnen/en fettent tHffcijen
Goeree enbe Q^ack.

^tjnbe bp fjaec |Bog. een jUSifTibe ban be
ten
Borre ban Amcronghen enbe ^eccetaci^ Pieter
vanLodefteyn,
<©!)i£ommitteecben ban 'tCollegie
'tee aiomitaiitept tot
Rotterdam, gl)efcli?ebenin bejS
3tanbt0«giagtbooj
Heilcvoetnuys, ontfangen / tious
öenüe ohbcc anbecen /.bat be
Lootüiedcn bie 'jSïantiS
fcpepen Dabben binnen gfiebjatljt / enbe bolgenjï gate
i^i). jliaoa.o?b?e opbefcgepen öan(0o?IogDe moeffen
too?ben gefionben / aen ben Eupt. Ulbmicael enbe öun
l^eeren Cictommitteetbengabben geboleeertenbete
bennen gegeben / bat bebiple alle be Eootfliebenaen
boo?bti)an beiei Sanbtjs fcliepen moeflen becblpben/be
iniNomenbe en uptgaenbe l^oopijaecbp ΓΦ«Ρ<η niet en
fionben toecben ggebient / becfoetfienbf becgalben bat;i
leopgace Eootsiboteh toébeifoitbén i^osgen gaen /
bclobehbeopbejsàanbt^ fiBeiieO,ftöbf(nte& tefiiiun ■
paffen / bat footoanheêcbJebècetiaétoinbt foube bic»
nênfpl{eben.gaet:foo tübelüc&lnebecoitime aenboojt
ban be fcgepen fóuben begeben / bat bc0 SlantiES Bloot
baec boo? geenftnt^ fótibe l»o?ben g,etacbeect.3@aec op
isigoetgebonben / aehbengBcmelbeHupt. Stbmiracl
te rcg?pben bat βρ eéttige ban be boo^fcg^ebe Eootflie;:
ben / boo? foo beelàìsi fonbêt onggemacB fenbe ongerief
t^anbeboo^fcgzebe stantii Bloot gonbegljeftgieben /
nagareEootjSbotenfduoebermcigentelaeten gacn /
om be inhomenbe enbe uptgaenbeCoopbaecbp ftgepen
tebienen : onbec bie ejcpjeffeconbitienotötanö / bat
be felbe Sootj^lteben tliaet aenftont^ toebecomaen
fioo?btbanbeboo?f£{)iebc ïantg Bloot foube {jebbcn
te begeben / foo gaefl lüoebec en toinbt foube biillen bie»
nen / om be felbe Bloot buptensi gaets te 6onnen p?ef?
fen : «gpbe alfo be boo?f3 Hldiffibe mebe mentie maetb;:
te / batopbe fcgepenban be Capitepn^n
Treflongh
enbeHogenhoeckfeccbeele fietfeentoaten / enbe bat
be felbe fcgepen ban Cgicucgijn^enbeil^ebitamen::
ten (leegt fonben toefen boo^fien: becftaen / aen
't CoHegietectIbmiralitept tot
Amfterdamte fcB?ö=
ben/ bat gaec aenfiontjSbe boo?fcg?ebe fcliepen
met meècbecijfêcbitamcnten tof Ibe boen berfi en.
ber0 ië gerefolbeert/ not(imael$i aen alle be Collegien
teciibmicalitept tefcö?ötien / batfiaec €.al ηοφ
iti gebolge ban gaet ifêog. tefolutie enbe aenftg;i):>
bjÌn^ boben be vy vres boo? be opgcmelte Eant Bloot
tiioeten.be (teerden tot galf j^obember naeft&omenbe/
nocgeenmaendtVidtualie boojbe ftgepen ban garen
teffojte totlben becfo?gcn/ enbe tegen;»' alle onbettoag»
te hooiballen bie be boo?fcg?ebe Bloot foube moggen
o)9ecitomen/beboo?noembe gare ftgepen toefenben/
fonbec notgtaniÌÌ bat be boo}ftg?ebe Bloot nae be boo;:?
Pcgjebe
lefle Maendtvyvres fpube gsBben te toagg'
ten/ bp albien onbertuffcgen bé toihbt favorabel mot|>
te gomentetoaepen ^ be^ foube ben boojnoembe XI
tibmicael alle be Capitepnen onbec fgne Blaggge
gegoprenbe / gebben te betmanen / bat be felbe mebe
allebebopren foubengebbenaen tetoenben fulcienbe
baec'tgegoojbe / tenepnbebat be boo;ftg?ebe
lefle
maent vy vres,
necg boo? get uptloopcn ban bcsi Eantsi
Blqpty toaft boenlgcö/ aen Doo?t ban gunne cefpectibe
ftgepen gebjagt motgte toojben: i$uUenbetoj|ber!$
opeg aen be opgemelte Collegien ggefcgjeben too;ben/
batgaer€.ten fpoebigfiengate l|o. iBog.toilbebe^
ttgun toat bp gunlieben ten cegarbe ban be boo?ftgie«
be
Jcfte maent vyvres alftetcpts toaji betticgt enbe
effectueert ; banalfoobefcgepen (laenbe tetbitectie
bangetCollegie tee SllbmicaUtept in
Vrieflandt,
betmitd be berte afgelegentgept bec plaetfe / niet toel
fpoebiggggenoegg banbaermet beboo
^fcgjebeleile
maent vy vres
foubenöonnen too?benberfo?ggt : ^ji
goetgebonben aen ben gemelten S. Stbmirael te ftg?ij-
ben / bat gp be Capitepnen bet soojftgjebe ftgepen
foube gebben aen te feggen ofte boenfeggen / bat be fel·
be boo? gare goebe befienben/ofte atibeti tn be naeftge*
iegene plaetfen befet Eanben / fobanigge o?b?e toilben
boen fiellenenbe bie boo^fieningeboen / tenepnbebat
be boojfcgjebe
maent vy vres ten fpoebigfien en in allet
pie gun motgten toecbcn toegeftgic&t,

Sptlaflbangaer ]go.iiIgog. beben bic banbe lbi>
miralttept tot
Am/lerdam cefferen ben uptboerbati
alletganbe maften foo toel ban be geene bie ggefcgeept
toaren/aljei baer toe nocg confent bcrfogt mogt toerbe/
botg in bolboeningge ban gaerl^oog jjlSog.fpetU'
latten obet get boen ban btergclücbeberbobt teggen^
benuptboetfian
Touwerckenbeanbete fcgeepji be^
fiouften/opineetbenfp boo? tegentooo?bigg niet ban
(entiment te toefen / bat baer obet in generale termen
offelfü^boo; eeniggefoojten banbien eeniggberbobt
toietbe gebaen/ maer baer op fimpelgcli getontinueert
be pjactique bp gaec in obfctbantfe 3iinbe ; baec in be»
(laenbe / bat geene 3©aten ban
contrabande, baer οπ'
bet beboojgemelte mebe Begrepen toaten/ ten Comp'
tcpie ban be «tTonbop aenggegeben tof ecben / «tt fp bp

ite»


-ocr page 212-

η

en OORLOG. Vieren ifneriighpe Boeck. ipj

rtfflucfteöaertoe&enupiboectoiectietecfocöt/ baec
F ·ΛιηίΛ&εαΙΐεΐΐΌεπφερΐ banfaiCften/enöenaD« ben
K- sVinfilJan'tSanbttequireetDe/ al^bant'elcBensSae'
■mobiccect wiecbt / baerboo? eencontinuele toeboec
banfbbanfge ïöoopmanfcöappen na Defe 3tanbe toiew
n^ectueect/bicbciffiaiö<ecmetbat[inbc/0nniQgclijc6
toaren aenanbetelSatien geWeett te tao?acn
/beei mini
Der mattfcafiel bat ban be felbe niet alSboo? cmfeSan=
ijen^bienr en loiecbe / en fonbe mitït bten booi a(0 t:og
0002 fobanig (if biecgelöt^t becbob / niet alsi een ongde>=
nentfitpt boo? onjs felbcn 5ön te beïbjacfiten/ immersi
foatiiöetapp?e5enbeecöen. _

φηΐ drie en twintign:en tofect ben H.^ibmicacl acni

^tm: acfcöa«wn/ fat ftp aenfieois b?tef!ï metbejSEanbsi
ÏhI pootfoubeöebben^ee teWefen/ fonbec/ cmecni=

* m« o?b|e / fip ït^nb^een^fb' anbec ban bejS 'Santi
fciiepen baat gcDjech ban bfctualie ofte anbecii mogten
fieftöen / bat bte geene bie Ijet meefte öebben / be anDe^
wfoubenafTiffewn/ fuHenöe {jet berbere toecbenna=
nefenbcn; besifoubenabe fcOepenin
Helievoctfluys
«iBïié / niettoecbengetoatöt/ maet 8p 31. mrnicaei
Be <ffapitepnen ban be felbe fcfiepen IjebHen te iaften /
batfe oppenêban caflàtieeniJctJacel^o.iBog. öoo8Ö«'
(Ie
indignane, ff cl) ten alberfpoebigöftenenbe foo ijet
eeitfgfintsi ooenlijcft toajS/met Ijace fcljepen bp be boo?#
fcf)?ibe®tei«f0uöenl)ebbente becboegen ί 3®ööeïff
is oen 't Collegi® ter Sllömfcalitept tot Rotterdam ge-
ftöjebeii/ bat fjaec inbeaen fleniSbjief/ eenige «©es
Deputeetbcnapt
Den gaten/ nabe meecgefepbeEanbS
®io« bJilöen afbeeebigtjen om 8et geene boo?fcI)ieben
t£itel)elpen effectueren / enbebe felbe J^loot malte
blijtupttepieffen / fonbec om eenigetDanbe ooifaften
isdm gocbe totnt te becfupmen/ oocb bp albienfe eenig
grü^ith in be felbe ©loot motöten boojfien / 'tfelbcfo
bc?imogclgt&/tefap|}lecen/ enbetotbien epnbe be
btoiulieoftebeDoeftenbaectoenoobigg / met fiaec
be(b»aect!$ te nemen : togbecsioocg aenaUe be
«tflegien terSlbmicalitept/ mitfgabec^aenben oe«
mclbcnil.$ebmtraelgeftg?ebenbatfeallebe€onbop^
eri tegmb)oo?bfg inbe^eegaten seplbaecbig leggenbe
«m npt te lopen/mitfgabersi bie ingebome foube mog«
ten 5pn/of We in ^ee nocB foube bonnen bJOjben opge^
baen en bejegent / bp eirp^^'e <0aliot0 ofte anbece Mb'
bijii-25argucn baet toe upt te fenben/ toilben ojbonnes
renfttg eenflontüi bpbej$ Hant^ ®loot onbec be
i^IaggDe banbenbooinoembe ^.^bmicaelteber?
botgcn.

w 3n 25etofntl)cbbeten ban be Weft-Indifche Com?
SU' paome/nottficeerbenben
vierentwintighften,batfp
*>■■ ban t0t tot tflt Bacc Igo. jjBog. moepeUcli moeften bal»
len met blagten ober be pjoteDucen banbe «ÊngelfcBcn/
maec bat t' elcbenjs Dare
ondragelijcke violentien
be (Compagnie ban upt b'eene Dan upt b' anbece
plactfc ban befeiSi&taetg conqueflen
inNieuw-Neder-
landbepofftbeecben / ten epnbe Oaec^o. jKog.niet
onbibent foube 3ön be maniere toaec boo? ben ^taet
befcc ïanbcn ban gaec buptenlantftge tonQuefien / en
be^IngOcfetenen ban bien/ ban bel^egotie albaec
bjfccbenomfet enbe op bat gaec ïo fKiog.goebe
gelieftemotljte toefen opb'eenofb'anbecemibbel na
bare boocigfie ()oog[|e topgeptin tübtjS tebentben
boo? 't bielcbe get totale berliejï motste boojgebomen
toojben : <Snbeepnbelöc6 moeflen gaec üo. Ilog. be^
ojocfbelöcötebennengöebe» / batinconfoimiteban
ttnceboocigeremonfirantien/ boleantienenbe tnaecs
fcljoubrtngöen/ be fcfiepen en Bet bolcB boo? ben ^at-
togg ban
lorck upt €ngelent gbcfonben / geaffifteect
met be matBten ban
Nieu Engeland, beïStabt Nieu-
Amfterdam
nMvyftighjacenboo? befeniStaetinböU
iecuftenbeb
?ecDc bcfeten/ op benfevcncntwlntig-
ften3lugu(ipicfHeben/ enbe be ggeöeele Nieu-Ne-
denantfche ^^zobintie te onbecgeb?aiïjt / ingenomen /
tnbe bet tengljclfe gebiebt gefubiftieect / en aenfionrtf
JJ^wnuaemban
Nieu-Iorckgenoemt / een faetbe
we b^fenbEnbeb?oefbe mcnftjen albaec fiabbegftei
maecw/ enbe ben jStaet eentonauefie boen ber ie»
im/ toelc6icappacentiebjonöecl0c6bjaii/ iaeclötjc

V Deel.

duyfenden ban menftgen Bawfeoftbebetoinneh/ be itfti4

fcDeepj$baectelceebebecmeecbecen/ enbebinnenlbocte__

lacen onggeloofSicb foube gebben boen toenemen/
be iSegotie befer Sanben ongeloffpcb boo?tfettebe/ en=>
be biebe Compagnie mültoenen aen getfielofgee
ten bien^ ban ben ,;@ttaet / enbeboo?tfetttnggeban be
ISegotie b^ec ïanben te boü gelept / ^abbe boen ixc
Itefen / en baecom göenootfaecSt nocljtnaiWiebibben/
bat fjaec iKOg. befe
violentien ende feolWliteyten
tegensï ben jStaet enbe be^ CompagnlejBigcootefcge»
ben/ na 0aceg6ececl)tig|)cpi getieföen te cönfïbeceWn /
eubeboo?almebe in acfttinge te nemen bebedrocfye
ende lamentable fetef ftten bec ί ntooonbccen (ftbaet ge?
bUben / op f)oope bat bp geer ü^o. JlEog. nocQ m&beo
len foube lbonnen gebonben tDo?ben om gaec toebecom
teöecficllen. ^

©envyfentwintigften tófitt aen be Collegfcfl tee
^{Ibmiralttrpt eengefcf)?eben / bat na be getnoontgc&e
P?opo?tte onbec gaeclteben gfieobferbeect b]o?benDe /
ten fpoebi gften taJiiben equiperen tnbe in ^ee t?engeti

achtien van de confiderabelfte fCjgepen iMm <®0?Ιβ3|β /

tegcntooo?btgl) bp 't S:anbt bupten emplop toefsnbe/
ooclt boo?t£Ì intonfo?mite ban firn üo. mog. tefoia»
tienenbe oenftö?öbingebanbenfeven
entwintigften
jSeptembec leftebe en ben drie en twintigje beféj^/ alle
<iConboper!ï enbe anbece fcgepen ten (^ojlogfie te^
quaemin gaerliebec biflrt(tentoeo?be |)anbt#ibe /
mitfgaberjj bie albaec ban bupten notgfoubetimèi>
gen bomen tnte ballen / eenfbnbtd enbe fonbec eé«
niggtgbt bccfupm geceetmaecben/ enbe boen bet;»
?cplen nae be!$ Eenbt$ ©loot teggenloooibigf) onbec
öetiommanbement ban ben ^c
van Waffenaer
bso? /ofomtcent Goercdeontboubcnbe. 3®i)bec$t0i
ootb aen be felbe Collegiengefci^eben /
<i0ecommitteecbenall)ieceetfÌbaegD$s (iaettìie te beca
fcgpnen / mebefpecialptblnilbenlafienenbeinficne?
een op alle get geene tot be meefie bebo?beringe ban be
boo?fclj;ebe nieuta) aen te fiellen €guipagie foube mo»
genbienen ; i)e0 foube tot becbalben be «Squipagie
enbe onbecgoubt bec boo?ftg?ete
adithfen fchepen ban
^02i0ge / eljütotbólboeningebanbefolbpeenmont!'
boften bec jilSatcofen/ mitfgabec0 ban allebecbece
onboflente fuppo?tccen op be boo?fcb?ebe SanbtjC
Bloot onbec ben gfiemelten
l^eec van WaiTenaer, al
boben/inemplopsünbe / boo? fobeelbe felbe nae be
eec(igco?bonneerbettibt ban
driemaet)ben/ (n biend
toiectgetontinueect / bpben^abebanj^tategebaen
enbe uptgefclÖ?ebenb>o?ben petitie tee fomnné ban

vijftienhondert duyfent gulbensï.

^oefietfiontin Ooft-Indien, geeftpct bolgöeiibe
i!tappo?t:

Rapptrt door de Gecommitteerde "BtwimhebbtriHVAn
de Oo^· Ιηάί[ώβ Compagnie dtfer Landen » mon-
dehngaenhaer Ho. Mog.ghedaen , endt vervtl-
gens bjgefchrifte êverfelevert > weghcnsdtn toeftant
derfnekftt in Oofi-Indien ,fo ah de felve
op bet vtr-
treckjüMde Retour Vleot^ jonghft in defe Lmdeuaè-
arrivert, volgens de Brieven eu Advjffen van aaer
beklemen 3 ζ,ρ gevpeefi.

Ho. Mog. Heeren,

DEwijledoor'toverlyden van den E.DirckSteur ,

RaedtOrdinarisen voor Commandeur over de ftif^n fi,

voorfzRetour-Vloot metteVlagge in 2«/«»» aen- ®o(i-
gefcomen,deBewinthebbcren
vindcOtft-IndifcheCom ^^feii
pagniedefer Landen beletfijngheweellomnadeor-
drevan hetLant, den voornoemden Commandeur
voor U Ho. Mog. te prefenteren, om Rapport van de
toeftantder
faeckcnin Otfi-lnJimte doen, foo heb-
ben fy lieden niet willen in gebreécke bly ven van haer
zyde te prefteren en te volbrengen'tgene door de vóor-
fchreve toeval nietgedaen heeft konnen worden.

Hetisdanfulcx j datdevoorfchreve Retour-^ioot
in«m»fchepenbeftàende , den Decem-

ber des voorleden laers van JBatavia 'tzeylghegaen ,
ÏJ mitf-


-ocr page 213-

194 S AK^ENvanSTA ET

1 tf 64. miti^ders van twee na fchepen , die den fivtn en min-
^ tigfltti Jmuury defes jaers mede van daer vercrocken
zynjghevolgtwefende , fyn de eerfte fchepen ontrent
hetljeciie van Maert, ende de twee afidereden/ëwoi/en
cnde
negeuden Aprildaeraen, aende Caià Je Bsnne Efpt-
riwrt wel ghearriveert 5 van waer/ia ghenoten behoor-
lijckeververfinge,
den feftienden van de felve maend
gefamentlij ck weder in Zee gefteecken zynde in'daefl:
van Godlof )behQudenhierin'tVaderlandt

gearri veert zyn.

Het Retour daer mede overgebracht, is in verghe-
lijckinge van voorigejaren niet feer groot geweeftjniet
boven de
vyf tn tviintighnuul hindert dujfmt guldens ftyf
in koopsgekoft hebbende.

Van de drie achterghebleven Retourfchepen in't
Jaeft van°tjaeryi^/f«iiBrfei-( emmftfUg van Biififia ver-
üOcken,hadden verhoopt dat als nu eenige tydinge be-
koflien foude hebben^maer dewyle daer van federt nog
'inIndien,nogaen
deCah Je BmneEfpsraNce aiets ter
Werelt is vernomen, wort aen der felver behoudenifle
nut'eenemaelgedefpereertjenwaer by de Compag-
nie'tve-liesvan/tfchip Arnhem daer byghevoeght,
eenfeer gevoelijcifc ichade inde fji/f/^ tonnen gouds
importerende, gehad heeft.

H: „ ■

vertrocken, God lof, wel en be:
arriveert, daer aengebragt hebbende een getal van
drie
dnyftmjevenhondirt acht e»twititighK.oppen ,
daer onder
fiftienhindert en fes foldaCenjwer benderten tingtntig dooden
hadden onderwegen over boortgefet.

Endeomdantetredentotderefpeótive Gouverne-
menten , Refidentien ende Comptoiren die de Com-
pagnieonder de Souverainiteyt van U Ho.Mog, in
Oifl-Inéien is hebbende, en fulcx een aen vang nemende,
van de Oofteife Quartieren, heeft de Compagnie daer!
vooreerit gelegen het confiderable Eyland van
Amboin»
waer onder noch verfcheyde andre Eylanden forteren.
DefeEylanden,en voornamentlijck
Amboina , fyn die
gene die teghenwoordigh de Nagelen uytleveren, dan is
jongftfo foberen gewas aldaergewceft,dat men niet bo-
ven de
ntgen en veertig pont daer van tot Batavia bekomen
heefrjtot een groote verachtering van de Negotie van
I«rf/ew,mitl^ders notable fchade van de generale Com-
jagnie, als wordende een goede quantiteyt daer van tot
looge prijfen in
Indien gedebiteert, en het verdere her-
waerts overgefonden, hier door is dan veroorfaeól, dat
mette voorfchreve Retour-Vloot niet een pontnage-
lengekomenis j dathieiin£«ri>;flmedegheenkleyne
verlegentheyt is ghevende, en ten ware de Compagnie
nc^ een parthye daer van in voorraet van voorige jaren
overgefchootenjgehad hadde, fouden t' eenemaei daer
van deftituycgelêten hebben ; Van 'tgewas van 'tnae-
fte jaer wort mede fobere hope gegeven'twelck fodanig
uytvallende, doste grooterve^eltheytlboinlnrf/enals
hier te Lande baren fai, oock een fwaren flagh voor de
Compagnie wefen,dat fy fogrooten Capitaci,als vande
«a^i/fnjaerlijcxfcomtte procederenjfal moeten miffen,
wekken niet tegenilaende de Compagnie mette fware
lallen van guarnifoenen, mitfgaders forten, ende forti-
ficatiën j die fy tot verfekering van de felve is houdende

«msaM.

^sntia.

befwaertblijfcjondertullènworteraenplantingegedaen
van een groote menigtejonge boomjens, om daer door
metter tij d wat inde ruy mte te komen, maer die moe-
ten haer tijd van wafdom hebben.

Wy hebben inde vyfiig j aren tot voorriêttinge van 't
Chriftendom onder deHeydenen ende Mooren aldaer
met het fenden van
Predicante», Siecl^emrefters ende Schovl-
meeflers
ende andere feer gelaboreert, noch koften noch
moeyten daer toe ontfien , ende evenwel vande pro-
grellèn van dien, vermits traegheyt ende ioberenyver
vande Pfiiüfawtiekonnen wy God betert, ons feer wey-
nig roemen.

•t.

liertegens waren alle (iefchepenpytiiet Vaderland
' ehoiiden in Indien glie-

de Compagniefoude mogen te doen ofte te handelen ,λ

zyn, maer fyn met fobere verrechtinghe weder fn Βλ»^, "

geretoumeeft.

Wegen de inruyminge van VmUron aen de Engelfe»
fchry ven den Generaci en Raden , dat nu volkoment·
lij ck fij π verdragen, defelve hadden daer toe een Aftp
vanden Koningh van Groot Brittannien geproduce.eó:
diefovuyl,bcimult-en beimeertW3s,dat deonfegroQ.
te reden haddenom te twijfFelenof al eene Origenele
Ade wasjdewyl men gewoon isfodanigelnilrumenten

in forgvuldiger bewaringe te houden,en'twelke de oor·^

IndeEylandeu , va»i Biwda , daer de Netenmitfiatet, den,datfy onmachtigzijjide die langer te fupporteren,

eyndelijck tot die reioluti e gekomen zijn.

ende fiB/Z/Vvallen, was alles noch in goeden toeftand
gebleven.

NaNifeGaràfflen de verdere OofterfcheEylanden, 1 door ons geftelt, was tegenwoordigh dieinte
waren eenige Chaioupen gefonden tot nader ontdec- noch vertroutlieyt niet,die totgeruftheyd van de Coip-
Is^ge van defelve, 011} te liea wat daer ten dieofte van pagnie wel foude werden vereyfchc, c^at deentremifc

vande

Tuflchen deConingen^'i» Tarmiff ende TideerbQj^c

...... itic

fake is, dat met over en weder fchry ven, fpreeckeneu
handelen, eenige weecken doo^elopen en ghepaflèert
zyn ; Edog op de verfeekeringé van de Engelfche,ende

het verkenen van eenfchrift daer van, dat een origine-
le Ad:e ende Zegel van denConing was, fo is men eyn-
telijckdaerovereensgheworden , de onfe niet andets
wetende of de Engelfche Ibuden daer op aenftonts der-
waerts aengegaen ayn om polTeflie daer van te nemen,
heeftmen bevonden , datfy vokk nochfchependaer
toe in voorraet hadden, maer dat fy volgens haer voor-
geven,die noch eerft uytEngeland ware verwagtende j
waer uytgeblekenis , dat fy de voorfchreve befmulde
Aöe alleen tot dien eynde hebben geprefenteert, qm
ons daer door reden van weygeringe te geven , en dan

occafietekrygen om daer over teprotefteren,en groote
pretenfie te maken.Dan dewyle na alle apparentie met
haer deiïeyn noch eyntelijck fullen komen voort te va-
ren , h eeft het felve ons gheneceffiteert om de Landen
ende Forten, die wy daer by ende;omtrent gheleghea
hebben,tot voorkominge van alkongelegentheden die
daer uyt foude konnen ontftaen, met Iwaerder guarni-
foenen,tot grote befwaernillè van, deGompagnie,befel
te houden,2.y nde niet weynig beduch t, dat die nabuyr-
fchap. en mits fy daer alles van node fullen hebben, als
een Eyland zynde dat nog waterjnoch yets tot der,men.
fchen onderhout van noden is uytleverende , ons-Vf^l
queftie en onluften fai komen te baren .hoewel vaahjer-
die ordre fucceffivelij kis gegeven, dat de onfe haei Ìji-
len hebben te wachten die Natie eenighe de minfle r^-
den van offènfie te geven j OndertuiTchen heeftmen,
iiüff jaren geleden, ondervonden, dat fy met
tv/eiCche-
pen, daer omtrent leggende, onfe Ingefetenen fo verre
hebben weten te debaucheren, datfyeen parthyefpe-
cerien van de fel ve zij η machtig geworden, welcke In-
ghefetenen daer over hare verdiende ftrafïè hebbeij
moeten gevoelen; diergelij cke onderkruypingen,Lor-
rendrayerien en andere pradlijcquen fyn wy niet wey-
nig bedught, offullenbyhaeraenwefendoorgaensko"
men voor te vallen en in't werck geftelt worden,fo men
haer eenige behoeften weygert.daerom fy haert'elkens
benodigt fullen vinden, en die ons fomtij ds mede niet
veeloverfchieten, fai men ons voorincivil,cruel,ja bar- !
barifch decrieren : Wy hebben dit by deie occafien
niet konnen voor by gaen in 't korte aen te roeren, pm
dat wydefe onluften en vordere onheylen almeijente j
voorfien. God gheven, dat het anders mach komen uyt
te vallen.

InTar-»ateofdeMfl/imEylanden, diein voortijdeA ^
de meefte
Nagelt» plachten uyt te levwn, doch eenige
jaren geleden , ghenoeghiaem geextirpeert zijn, bleef
alles meeft op den ouden voet continueren, uytgefon-
dertdatde Spaengiaertsdie van alle oude tijden daer
gerefideert, en de vermaerde Stad
Gammolammaghchid
hebben,vandaerzijnopgebrocken, enmetallenha-
ren ommeflach na hi^nhHa geweecken,fonder eenige de
minfte teeckepvanpofleflietelaten, enwaeropG^»»-
nialemma door de Inwoonders ftont ghedemanteleert te
worden; watredenen de Spaengiaers daer toe hebben
gefiioveart, blijft onsonbekent,danwertgemeentdat>
dewyle fy lieden niet alleen gheen voordelen daeruyt
waren treckende, maer felfs fware laften te dragen had-


-ocr page 214-

en OORLOG. Vierm veertighfle Boeck. IpJ

Commandeur®βο Fwrylwierdghemeent, dathaerwel

inordre houdenfoude.

Op Marnuli,gelsgen op den hoeck van Or/ffM,hebben
wy mede een befettinge, principali]ck dienende tot in-
liimelingh van de Rysaidaer vallende, maeralfo fulcx
liiet veel fchynt te beichiecen/al de ièlve lichtelij ck ko-
men ingctrocken te worden.

Op Macafer, heeft de Compagnie weder een Comfi'
t&yrgheftabileert, alwaer een tamelijcke Negotie is
vallende, den Coninck en Grooten geven voor, by het
Contradt en Vrede met onsgemaedj te fullen continu-
eren j fo lange
Smn en Maifi aea dm btmtl loopfuUtn btibin,
niet te min, fyn dapper doende methet voltrecken van
de muyr rontfom haer Stad, die
wclfis mjUn diftantie in
denaenvangfal beilaen ; volghenshetghemaeiaeCon-
uaajfyn alle de
Pmagefen daer uyt geiet op drie a vier ge-
ringe Familien nae, en een par^e Hechte Canaille.

Op Ti»;i»-,daer de Compagnie haer befettinge is heb-
bencfe, fyn de falcen meeft in de felve geflaltenifle ghe-
blevenjDe Portugefen bly ven daer noch op vericheyde
)ketfenrefideren,dogfeerarmenfwack, waerom de
ngcfetcnen haer hier en daer met geheele troupen be-
ginnen afte vallen,haer toevlugt tot ons nemende; dat-
ter goud in 't gebergte gevonden word,is al lang kenne-
lijckgeweeft,maerderechteghelegentheyd , en of de
quantiteyd de moeyten en coften fai konnen opwegen,
isnogniec bekent, van'tkoper fchynt meerder feec-
kerheydtewefen.

Den Radia van Ìwe,fchyntin alle manieren devriend-
fchapmetde Compagnie te onderhouden, fyn Land
niet als Rys en Sappenhoud uytleverende, en waerom 't
felve by ons alleen bevaren word.

AlarM/)z«-fl,eenplaetsgelegenop'tEylandBirniiiword
by de Compagnie befoght om de Peper die daer is val-
lende, mitlgaderseenigh^iwtdat daermede van daen
komt, dogh 't jongfte j aer heeft de Compagnie weynig
Peper van daer ge&egen, wat hoog in prijs ghefteygert
zijnde.

Onder de Peper gumiiren,oÌdaer de felve is waflèndejis
wel hetvoornaemfte het grooteEylantvanSwmafM,daer
opde Compagnie verfcheyde handel plaetfen is heb-
bendeivoor eerftjop
lambì,daer wy van allen ouden tij-
den een aenfienlijke Comtoirtotinfamelingvan Peper
gehad hebben en als nog hebben,gelijk daer nu en dan
mede in koOT
vangmt gedaen word j Ten felven eynde
word by de Compagnie mede een Comtoir gehouden,
cp
Palamhang,op het voorfz. Eyland mede gelegen,mitf-
gaders nu en dan mede op
Andrigiri eenige handel ghe-
drevenjDan op de Weft-Kuft van't felve Eyland,heeft
de Compagnie altij d in contradì om de Peper alleen te

:had,gelijk het
volkeren dier
notable prerogati ven ten
voordele van de Cbmpagnieisgeamplieert: als onder
anderen,dat de Compagnie op de voorfi Kuil de nego-
tie alleen fai befetten met uytiluy tinge van alle andere,
geen uytgelbndert,en dat die contrarie doet of anderen
eenigen handel gund,lal werden geftraft : dat de Land-
Heeren,Landen,en Ingefetenen,voortaen fullen ftaen
en voor akoos bly ven,onder protedie van de Compag:
die ook daer tegens aengenomen heeft,haer η a vermo-
gen te befchermenteghens alle hare vyandenterZee,
geene uytgefondert j dogh op de t' huys comité van de
voorfz Afgefanten, heeft de ratificatie nogh voor eerft
daer op niet wel willen volghen, wordende niette min

nenrefolveren, is des feÏFs Rivier met eenige fchepen
befet gebleven, om alle vaertuygen,foo veel mogelij ck,
daer buyten te houden ; Anderfints heeft den
Tinbandtl
m Ïtrnb, Liger, en die quartieren, 't voorleden jaer een

redelijckfuccesgehad.

Doch mits het lichten van 'tComptoir in Atclìo daer
onder Porei mede forteert, isonsvolckdaer inigelijcx '
opgebroken, latende, tot dat den "Redia fig weder komt i tf

m

ΐ>·
jlO'

eitjf'

limo!·

kia.

ìdidìk

te voegen, de Rivier befet,die daer op vaft ghefteld _

heeft, fy η Geiànten van alles t'accomoderen, na Ma-
lacca
afte fenden. ΛΕβΙατ*

Malacca,is een Stad,die de Compagnie'in vöorgaende ta.
tyden de Portugefen heeft afgenomen, ghelegen inde
Straet, waer van de Stad fyn naem voert, die oock het
principaelile gebied daer over heeft ; Ter ooriake van
de guarnifoenen die daer moeten worden ghehouden ,

valt de felve de Compagnie feer laftig, en 't welck oor-
fake is,datmen voorgenomen heeft die vry te verkley-
nen, om met des te minder guarnifoen te konnen wor-

den befet,wordende ftaetgemaeö: dat de onkoflen van
de verkleyninge ontrent
twtebondert dufjent guldens ful-
len komen te koften,dog aen de laften van't guarnifoen
fai als dan ontrent
veertig duyfint guldens jaerüjx worden
verfpaert,iullende evenwel de handel,fo wel als nu,fon-
der verhindemiilè fyn vryen cours konnen houden.
Onder het Gouvernement van
Malacca is mede.depen-
dent den handel op
Tatiagiri en Oudjamfalaa^, dan de fel-
ve is althans van weynig confideratie

Ons volck varende op feekerfcheepjen den Ïxterge-
naemt, heefteen execrabel fchelmiluck aenièecker
Moorfch vaertuyg gepleegt, hebbende
drie a vier en der·
tig
menfchen,daer onder eenige vrouwen,na dar de fel-
ve vry mishandelt haddeq, om 't leven ghebragt, waer
vmtotMalaccavier dermifdadige fyngerabrae<a: ende
wj/'opgehangen.
Om de fmaet en affronten in
Siam geleden,en voorna-
mentlij ck mede ten infigte van fekeren ganfch onghe-
fondeerden eyfch van ®>»r
en tacbiigbdH)ifentguìd.die Cy
wegens fekere aengehaelde lowi^hebben gedaen, is het
Compcoir aldaer op de bekomen ordre vandeGenerael
enRaden in alle fti ligheyt geligt,met intentie evenwel
om de fake hoe eer hoe liever, weder tot een billick ac-
commodement te brengen; hier op fijn twif Afgefanten
van den Koning aenboort van onle fchepen haer voor
de Rivier onthoudende verfchenen , om te vernemen
na de oorfaeck van dien, de welcke in een Brief aen de
Koninggefchreve vervat wefende, fyn de felve eenige
dagen daer na wederom gecomen, verklarende dat de
wederwaerdighedenonsbejegent, buyten kennis en
tot groot leedwefen van de Majefteytgeichietware,met
verfoeck dat daer over geen onluften tuften hem en de
compagnie mo«en ontftaen,en werd voor vaft gehou-
den, (JateerftdaegseenGefandvan daernaJBefdKMfal

^rat»

werden gefonden om alles by te leggen.

Mits Mfe onluften in S/ew voorgeval]
Comptoirin if^ur, een Stad onder'tRijck van S/em ge-

gevallen, heeft het

jehoorende, daer onder ander en den T»n medeisval-
ende, inigelijcx moeten werden geligt; Twee fchepen
heeft den Koningh van daer na
lapan met een aenfien-
lijckcapitael allerhande koopmanfchappen gefonden j
en is te vrefen dat daer in fai bly ven continueren.

In Arracan, isdeCompagniegewoonjaerlïjcxgoede „
partyeEj'i,mitlgadersS/fli/in,ofLijf-eygenen, tene-
gotieren, dan mits de groote toevoer van
Ryi tot Bata-
via,
word den handel daer meeft in S/aw»gecontinu- ·
eert.de welcke van daer na Bawi/Mgevoert, en aldaer
fo
by de Compagnie als by particulieren ghebruyél wor-
den, die haer daerom doorgaens
feer verlegen vinden.

Dewhandel in Tcncmiu die veele j aren herwaerts gans
niet befchooten heeft, iswederwat beginnen te revi-
vilteren, ter oorfaecke van 't welck vaft gefield isjdaer
weder een vafterefidentie te houden; boven de Syde
daer vallende,word nu en dan mede goede partye Gout
daer genegotieert, wordende uyt de Provincie lunem in
China gelegen, daer aenghebracht ; de Ri vier was iëer
hoogopghevloeyt, fo datter verfcheydie dijckenwae-
ren doorgebroocken, en wel drie Provinciën inde bo-
ven landen ondergelopen ,waer door de
iyde aegfl voor't
meerendeel bedorven,en groote verachtering in't ma-
ken fluck^goederen, mitlgaders't ïnkoopen van
Gout en Mufius gecaufeert was.

Den Koning heeft een verbod gedaen,dat gene van
iyne Onderdanen het
Cbriflengclovefiilien vermogen
àen te nemen, en waer op de
Jufuittn uyt dat Rijck ook
fynuytgefet,

ïi a Het


-ocr page 215-

τ 664.

196 SAKENvanSTAET

HetOpperhoofcvandeCompagnieinlapanjdatvol-
, gensdeordrevan'tKeyferlijcke Hofgehoudenisjaer-
] ij ex de oprey fe van
Manga facki na Ie Ju te doen, om nef-
fens eenige gefchencken de reverentie aen de Keyfer.te
bewyfenjhadde die reylê volbragt, en fonder dat daer in
y et remarquabels was voorgevalien;den Key fer was van
ytdi mlrwo geweelt, om fyns Vaders G raft te befoeken
hebbende in cZ/a
tuietlf dagen, dat daer toe was uytghe-
wceüjov^ïdcdertig xonnm 6i«tigefpendeertenaende
Tempels vereert.

Tpt Mangafacki heeft de Compagnie een cargafi^n
lÌgehTAff \&n atbt biiidirtdertig (/«//entguldens,
iepen dè

acDgebTAff \&n atbt biiidirt dertig <<«ƒƒ««» gmaens. De
fchependè
Ttperail en Vclltnhovs meteen cargafoenter
monturcvan
tweihondirttachtigbdufftnt guldensmede
derwaertsgefonden,zijn tot UoHgafackinietverfchene,

wordende uyt eenigefeekereteyckenen de felve voor
vergaen of ghebleven gehouden, waervan indien die
belioudenwaren, feer
ovutàc vjftmiien goutsibude
^ngeprocedeertgheweeft , 'twelckeen ghevoelijcke
ichade voor de Compagnie is 5 De Negotie is daer wel
ai'ghe!oopen,en de
fepimbsndert dnjftnt guldens van daer
weder iö retour gekomen , doch hetichip s" Graw/ew
in iy η reyfe daer van daen
mUaüacca met een cargafoen
ten bedrage van ontrent
tvjte bondtrt vyftig duyfent guldins
door ftorm van fyn gefelfchap afgheraedlzijnde, is ner-
gens te voorfchij η gekomei^ eniulcxmede voorver-
ooren gehouden, dat wederom geen kleyne fchade en
defefchadenhebben dandebetaeldewinftendat

IS

jaer in Japm by na t'eenemael geabforbeert, .fijnde een
feercrapendé ibrgelijckvaerwater, ende waeropde
Compagnie God betert doorgaens veel fchepen komt

Het geene van daer in retour wert gebragt,beii:aet ten
raeerendeelin
Silver en Ceper ; tot den uytvoer van Gout
heeft den Keyfertotnogtoenietwillenverflaen.

Om de fake om de Noon weder te herllellen en 'tvor-
dere oogwit van de Cbmpagnie aldaer te bereycken, is
door den Generael ende Raden weder een aënfienlijke
magtvanyiwwfif»fchepen van Oorlogh
mtitwailfbtn·
dtrt
Soldaten vcrfien, onderden Commandeur Baltha-
/rtriWf,derwaerrsafgefonden ; De vooifz fchepen fyn
in dc
Pifcaderes alle byden anderen gekomen, ende van
daer na Hockfituuu, in CA/»egelegen overgefteken, daer
den Koopman Niif/5 die van'tjaer tcvoorenmet nog
eenige fuppooften daer was overgebleven , aenftonts
aen boort quam , doende een verhael van't geene by
hem tot het bekomen van den vry en handel in dat Rij k
mkfgaders verdelginge van Co.ti/./a of de fy ne wasghe-
daen ende vericht, dat op het eerfte noytref Juyt of ca-
thegorijcq antwoort hadde konnen bekomen, maer al-
tijdcenachter deur was opengehouden ; Doch op het
tweede, d at een goede gheneghentheyt daer toe in haer
hadde befpeurc, ende waer op oock de apparentien die
hacrrotde Vrede tuffchen de
Jarters en Οίί»;β hadden
vertoont, geheel ware verdwenen.

De grooten Chinefen Coopman Savia Oom van de
voornoemde
Coxiuia, die hem na het ο verlyden van fyn
voorfchreve Neef onder den
Taner hadd e willen iüb-
mitteren , was door den Soon van
Cexinia, tot wieni
kenaiire fulcx was gekomen,in de gevanckeniiïè geftelt
alwaer hy hem felven omtleven gebragt hadde,een man
van feer groot vermoghen gheweell fynde , me( wiens
fchatteneenlijckuyt den koophandelgetrockenjCwji
nia alleen den Oorlogh heeft weten te voeren.

De RomfchiGiefleljclfhep dede in 't Rij ck van Ciwegro-
te Progreflën in 'tvoortfetten van
'tCbriflendom: tot Pikin
Hxli^fteuw ende meer andere plaetfen haddenfe veel ker-
ken geiligr.

Om dan weder op de voorfchreve Zeemaght te" ko-
men , heeft de felvc dat ongeluck getroflFen,dat in'tzey-
lenna de
Tartares om met haer te conjungeren,hetoor-
iogfchip't wapen van Seelandopde Klippen geraeft
^nde aenftuckengeftootenis, dog met berginge van
hetvolck.

VoorGK«»<ygekomen2ynde, hebbcnfegetragtdie
Stad met een aiTault te overweldighen, mitigaders een
ftorm daer op gedaen,macr mits den harden tegenftant
weder moeteti afwijckcn,Dan'tgeene tcrSec oaer op 1«

;evolcht,isvanvrybeterfuccesgeweeft. Desvyaads
Leemachtin t«i&»fgrooteende kleynejoncr ™

kenbeftaende, d'onfeontrent Guemiy ontmoetende,"^
fyn met de felve in hevich gevecht geraeft, dog dede
aen vyand blijcken datfe zeeluyden ende foldatenwa-
ren ,endehethun aen geen moet noch couragie en ont-
brack, weerden tot dien ey nde haer dapper in fchieten
met grof Kanon, daerlèwel van waren voorfien,als me-
de met't werpen van vuyrwercken, maer onfe fchepen
onder het chargeren vanMufquets hun te met wat na
by komende, gaven op haer lbo gheweldigh vuyr datfe
geenftand en dorften houden , maer het op een loo-
penfetten, yderomeengoedheenkomenfiende; de
Terfw/ciiarmadehaer daer ontrent mede onthouden-
de , liet den Commandeur
Bort aen de O verfte van dien
afvragen,waerom hy niet gefocht hadde,den vyand van
fyn zyde mede afbreuck te doen, ende wat nu vorder
lyh intentie was,die daer op tot antwoord gaf,dat onder
haer volck een grote verflagentheyd was geweeft, dogl^
verfogt dat onfe Vloot haer naer^i;*»»/)* wilde begeven,
om den vyand die daer nae toe geweken was,te vervol-
gen; waer op de onfe daer nae toegegaen zij nde, des vy-
ands macht weder aengetroiièn en de ielve fodanig aen-
getaft hebben,datfe voort van een fepareerden,en con-
fufelijck de vlucht namen, fonder dat in dit laetfte tref-
fen mede een eenige Tartarife jonk haer by de Vlood
vertoonden, gelij ckfy ons van defe viótorie oock alleen
deeeretoefchrijven, envoorhetfelve grooterecomr
penfen belooft hebben te geven. Nae het eyndigen van
de Zeellach is bevonden dat de
Caxinders de Steden Ay-
meey
en Quemoiy, mitfgaders alle vordere Ey landen, Ka-
ftelenenSteràendaerontrentgelegen, verlaten had-
den , hebbende haer vrouw en kinderen met hare voor-
naemftegoederen in
tweihf/tdertenfiflig&uck jonaken
geladen, endaermededevlugtghenomenfonderdat-
men weet waer nae toe j waer op de Tarcers haer mee-
fter van de voorlz verlaten gemaeét hebbendejalles met
branden en blakengeruineert hebben.
Tbien van des vy-
ahds jonken fynder in de grond en veel reddeloos ghe-
fchooteiï, vier joncken die aen de Tartarfche fy wilden
over komen, fyn in onfe handen vervallen, ende daer
nanochviervaertuygenmet R^VenPai/jf geladen,

VanhetEyJand Goa/ö» hebben de onfe feventn dertig
iluckenyfergefchutgehaelt, daer van acht in Europa
ende de reft m Orón gegoten fyn.

Omdefeoorlogs delTeynenweluyttevoeren, heeft
haer onfe Vloot by een moeten houden,en waer door
haer de occafie benomen is gheweeft om op dekoop-
vaerdyjoncken te paffen, endaeruyteengoedenbuyt
te bekomen.

De Commandeur Bort was na de Bataille na den Tar-
tarifen Viceroy en Velt-Overfte vertroken, by de wel-
ke hy ontboden was ommet haer nader te fpreken, wat
refolutie by haer nu vorder fai
fyn genomen, bleef nog
ònbekent,dog konden niet wel geloven,wat beloften te
vooren oock hebben gedaen, dat de Tartars fiiUen ver-
ftaenmetonsna
Γλ^μ» over te varen, geen zeeluyden
wefcnde, of die de zee gewent fijn,evcnwel maedlen de
onfe ftaet na Tayv/in mette Vloot over te fteken, 't iy dan
met ofwel fonder de Tartrcs,fchynende tot recuperatie
van dien goede apparentie te weien, de onfe fynde ger
laft om te trachten een bequaem rendevous op een van
deEylanden, byde
Cexinders verlaten, tebegrypen,
werdende wyders met groot verlangen verwagt hoe den
Tartar, daerwy het Rijk van nu van fodanigcn
formidablen vyant, die hy noy t machtig foude iyn ge-
weeft te onder te brengen, verloft hebben, hem tegen»
ons aen ftellen ende in het reguard van des
felfs gedane
belofte van recompenfe, gedragenfal ; Het omflag van
onfe macht wort gemeent dat haer den handel iàl doen
toeftaen ; OndertuiTchen hadden den Gouverneur van
Cincbieuw den Commandeur Bort doen begroeten, met
verfoeckwy onfen koophandelhetaenikendejaerbf
hem wilden komen dry ven, heeft oock Perfoonenni
BaMwrtgefonden, omteverlòecken datfynejonckea
daer fouden mogen komen, dat geen quade teyckene*
fcijn.

OpdeKuftcvan Ογ»βλ»Λ/heeft de Compagnie ee·

wee


-ocr page 216-

feerimportantenhandertgenehetjonghftejaer, foo
voor't Vaderland als voor Indien, principalijcken in
■ van daer is ge vordert geweeii, heeft in koops

over de vhrz-u'^ntwintigbtonneagoutskomen te be-
draeen. De plaetfen ende Comptoiren die de Compa-
mi^
daér toe is hebbende, fyn eerfthet Cafteel GtldHi
OOÏ^Udcatti daer den Gouverneur fyn refidentieis
houdende, ende ten anderen Viegx/atnim een Stad die
fy nu
eenige jaren geleden de Portugefen heeft afgeno-i
men,de Comptoiren, die fy daer heeft fyn voor eerft
om de NoortAlrtywfflfniwnjWaer onder noch verfchey-
dc andere minder Comptoiren forteren, alsPa/;ce/,
neebtrm,Omülepatnam, &c. Ende om de Zuyt Ttgenepat^
nrnn
en andere mindere j De Negotie heeft daer alom-
me in voorige goede toeftand blyven continueren.

Onder de Kuil van Cermandil is mede gehoorig den
handel op Po^», daer de Compagnie in%elijcxhaere
Comptoiren als in jlwtf en
Siritmgb is heb bende, welck
Rij ck
nu eenige j aren herwaerts vol troubles door den
inval der bailaertChinefengeweeftMjnde,veroorfae(3:
heeft dat de negotie aldaer meeft heeft moete ftilftaen,
dog begon,als nu weder eenige wackering in te komen

pijn.

t, met kleyne barquen de Ganges af moet werden
gevoert, eenfeerpericuleufê Rivierfynde, heeftde
Compagnie metne^f« barquen door ftorm op de felve
Rivier jonghft verlooren gehad,de quantiteyt van over
de
negenhmdtrt duyfent ponden, fonder welck verlies wy
dit jaer vry grooter quantiteyt mette retourvloot foude
gehad hebben.

Van Brngult wort nu ende dan mede bevaren het
rij ck
Orixa, veel E j'i ende andere Lijfs behoefte uytge-
vende, tot ipij finge van het Eyland Cefien, dat daerom
doorgaens benoodightis.
Het Eyland Ci^r/swisaltanseen vande coftelijckfte
'T'™· panden die d« Compagnie in Indien is hebbende. Het
geene't felve is uytle verende beftaet ten principalen
in
Cantei, voorts OHpbanten, .4r«ci^ende diergelij cKe , de
Steden en Fortreflen die de Compagnie op 't felve is
poilideren fyn
Ctlemhe, Gidt, iSegmbf , Hanar en Jafft-
tiopatnem, die met feer Iware guarnifoenen werden befet
gehouden ; 'tgetalderfclverjongftöverdéfWMii>»ji/<«t
vijfhondtrt Koppen bedragen hebbende, ende waer van
t'elckenseengoet getal tot verfekering van de Caneel
fchillers in het velt moet werden^ebruyd,deKoningfe
nietveelte vertrouwen zijnde, alhoeweiden felven
fich eenige ty t herwaerts vry ftil ende geruft gehouden
heeft,deoniehebbenwedereen Gefantaen hemghe-
fonden, met een eerlij cke fchenckage ; hebben tydin-
gedathyfeerfeeftelijckisgherecipieert: hed Caneel
fchillen hadde weder een onverhinderden voóitgMgh
gehad en een goede quantiteyt inde fchuerea gehaelt.

VandeO/r^Wtin waren de ftallen tot Jaffmapatnam
endeAlamcftrefièlijck voorfien, om de Coopiluyden
die daerom foude komen te gerieven ; Het ^ψ planten
nam oock v.in tij t tot tij t meer ende meer toe.

Opr»fBci»r<ngeiegenopdeVafteKuftover Cejhu^
heeft de Compagnie mede hare refidentie en Negotie,
wordende, daer mede feer veele Ly waten gehandelt,
gelyck het felve oock een
pterl ni^lìerie is hebbende.

OpAiewerisinlgelijcxeen^Mr/fawit, maer die heef
neh tot noch fchuyl gehouden.
^sjongfte Conquefte van de Compagnie op de Por-
«tïm Wgeren,iyn gevallen op deCuft van Ale/»W,alwaerfe de
Portugefen heeft afgenomen de vermaerde Stadtvan
^'-ciWiitemCraogaiierCeilanea CrtneMr,diegantfe Kuft
Λ uytleverde, die nu al by con-

fradten met de Vorften dier Landen gemaedl, als den
SmitmiH en andere aehde Compagnie,met uy tfli^ting
van aJle andere,is verbondej tot nog toe heeft de Com-

i66i

Ctuchin eenStad van een feer groote eiïèndue 2ynde,tqt
een beknopter gelegentheyt te brenge en tot dien eyn-
de de felve tot eendefenfyf Kafteel te reduceren , àn-
derfintsishet eenfeer fchpon vruchtbaerìandcende
waer door alle eetwaren tot een feer eivilen prijs daer
tebekomenxyn.

Naerdeverovering^ vanCenàe«rwaSdemeynÌÀehé Cana-
dieStadtedemantelereneneenComptoir allen mer
te houden, maer ten aenfien van de ttercke iltuatie,eh
dat het de fleutel vande conquefte aen die kant is, miti"-
gaders in voortyden al confiderahle Negotie ghehadt
heeft, is verftaen de felve meteen Guarnifoen van tw«
iWfrt Koppen in befit te houden ; DefeGuamifoé-
nen foo op de Cüjft van
Moidar als voomamentlij[clc óp
Ceyltm ftreckén deCompagnie totongeloffèlijckelailen
en die voor een groot gedeelte mette voordelén, die de
Caneel isgevende doojgaen.

Soohaeftals CWn«eofvermeeftert was i heeft figonfe gote»
macht weder na
Cmcbin en vervolghens haer Temt ghe-
went, om die plaets mede te fubj ugeren ,danheeftden

Dg begon,ais nu weaer eeiiigc watKcriiig iii te üuiueii.
1
d hetRijckvan Be»^<»/»heeftde Compagnie mede

eenfeer importanten handel, endaertoeverfchcyde , ^ _ ^ , ____________

jtiiüal' Comptoiren, als voornamentlij ck tot Ougli, Cefnmaba- 'Radia het Leger aen 't marcheren iyndejfig kpmen on-

jar,Decc!i,Paii(fia, P/ff/» ende foo voorts. Hetgheene derftellen, metbelofte dat hy voor eerft aen dé Com-

by de Compagnie daer wert genegotieert beftaet ten pagnie diegetrouwigheyt foude bewyfen die oy t aendp

mecrendeelÌDifdtendexydiftacligiedertii,voortIjwaten, bewefenhadde jdathy noyt/i/iifofCiWiii/in

Selffef>Su}cker,Mufcus, Rj>,iwerendedierghelijcke; fyn lant foude doen wegen nog uytvoered^n met con-

metten handel ging het daer naerwenfch: En alfoo den ie: "
Salpeter in fattena vallende, die oock aldaer wort gera-
fineert

fcnt van den Koning van Cmchin, en deCompagnie die
hy met eenen verklaert na de wetten van 't Landt het
regt alleen daer van te competeren j dat tot dien eynde
de Compagnie in iyη Lant foude mogen^doen bouwen
een ftene packhuys tot verfekering van hare middelen
en maintenue van haer regt, en voorts geniete alle pre-
ëminentien pn voordelen diede Portugefen ayt gehad
hebben 5 gelij ck ^e 'tfe}ve indier voeghen van woord
tot woord in een formeel contratì is begrepen.

Ende hoewel de Enghelfche wel behoort hadden ïn-
ibnderheyt door.den Koning van
Ctucbinen den voor-
noemde
Radia daer toe aenghemaentzynde^ van daer
te deflogeren, iijn fy luyden niet alleen daer voor eerft
gebleven, en fonder dat wy der felver yertreck niet te-
genftaende daer toe wel bevoelt waren, en niet als een
woort by den Coning van
Ceucbin te koften hàdde , ee-
nigfints hebben aengedtongen, maer fy a foo ved ver-
der gegaen, dat haer fchip de Htepwel voor de tweede-
mael daer voorkomende, hoewel het daer niet te koop
was vindende,gelijk wy ini^elijx noch niet een cori
Pe-
fer daer gekogt hebben, eö fubc van daer onverrichter
fake hadde fnoétén vertrecketì, egter evenwel, na hare
oüde wijfe,met nieiiwe proteften voor den dag fijn ge-
komen,daer nogtans haer geen het minfte belet is aen-
gedaengéweeft, blijkendewyders bybe-edigdeatte-
flatie dat ten tyde haer fchip ae Lufpatt^t te vooren vboi-
Cwcim quamominigelijcx nae Porca te gaen» deEn-
fche noch voor noch na date van dien niet een blid
/iwbyhaer packhuyfen daer hebben gehadt, eh dien
niet teghenftaende heeft men ons doenmaebalmede
met gely cke protêftén bejegent géhadi

Den handel die de Compagnie althans tot Wnfwrfe
heeft, is^eenfintsvan degrootftecohfideratie ,fyndé ϊΒίηβιίί'
de logie en 't Coniptoir aldaer ten principalen geitìgt "^®®·
met die intentie , om^gedüyrende den Oorlogb met
ÏortugMl, en wanneer onfe Vloot voor
Go» haer ont-
hielt,daer van daenalle noodige ververfinge tc mogen
bekomen, dat nukomtte cefferen.

Maer in Suram, mitfraders de Rycken van Jtiduflaa
enGttfitrmeis
den handel wederom van vry groote
importantie j hetprincipaelfte Comptoir wort ghe-
houdenin ̫ratt(,daerden Direfteur fijn refidentie
heeftjwaer onder gehoorigfyn déComptoirenin
Ama-
dabat
en Agra j Met de Negotie aldaer (ou de Compag-
nie het jongfte jaer feer wel geftaen hebben,ingevalle
het ongeluk van'tfchip den
Ώβίρΐιίη niet en was voor^e-
vallen>'cwelk Van SuratttinBiiieviaTjeyleadé voorPuhte
Gale opCeyleh
met iy η volle ladingè van viir ionder t m der-
tig dujfent
guld : ten meereiideel in contanten,door lec-
β 3 »«

en OORLOG Vier en Veertighfte Boeck. 195

pagnie weynig voordelen van die Kurt getrocken, de
fware Garnifoenen de winften alle hebbende geabfor-
beertj Het getal der felver verre over de
duj/fmt koppen
monterende,en waerom,goetgevonden is, 'twerck op


-ocr page 217-

ipB SA KEN van STA ET

mert, alsbydegedencken dermenfchenniet ehisgei ,μ

ichiet, fo dat altemet qualijck raet gheweten hebben de <
felvete bergen,endatw«/iiinofte/w/»n;?realenhetlalt. '
Op ίΛ/ΛΜ heeft deCompagnie haer Cantoir,behalven
dat fyverfcheyde andere havens in des iêlfs Landmedg jj^
bewaert ; den
Soa/ofiMmngiynde den Vorilvandat
Lant, en een magtig Heer, hout de voicken daer om.
trent ineen geduyrigen allarm en fchrick ^héeft tegen-
woordig fyn meefte vermaeck met
v/iegers, en 'c welke
door alle de Grpoten wort nagevolgt ; voor defen was
hy feer met
Hanea en der felver gevegt befig, die nu hier
doorwatgerufthebben. De ghemelten Vorft foude
geernfien, datwy hem weder met een iwwaWi It^ti,
quamen begroeten, om fo het fchynt, fyn aenfien en
refpeiS: omtrent de ghebuyr-Volckeren daer mede wac
te vergroten, alfo hy het dan den naem van image weet
te geven, om haer te beweghen vangelij eken te doen,
' maer den Generaci ende Raden fegge, dat fy haer hou-
den of fy fyn meninge niet en verftonden.

Die van Bantam, daer wy insgelijcx een Cantoir, dog iju.
van weynig ommeflag, hebben, blyven methetaen-
houden onfer Lij f-eygenen tot een feergroot ongemak
enfchadenvanonfelngefetenenvan
Batavia, nogh al
continueren j het minltexJat men haer doet ofte vergt,
ftellenfyhaer aenftons fugitijfna iSrtnfaw, maer om-
trent «wof/^mylen van Bai/imagelegcp zijnde , daerfy
hare protedlie vinden,diredelijck tegens het Traftaet,
dat wy nogfo onlangs met haer gemaeft hebben.

De goede koop is een gewenfchte faecke voor Bn-
γλο/λ, hetplanten van Suycker-Riet neemtfo veelniettoe
als wel wenfchtenjmaer neemt evenwel niet af, het ma-
ken van Τ huynen en het planten van bcmiet! accreiTeérc
noch al van tijd tot tijd, fo dat alle foorte van^rifnteen
maiskrayden, yooïtvrucbten enimngfwajjiri) daerabon-
danttekrygenzijn.

De Nederlantfehe Burgerie vermenighvuldigt wel in ge-
talie maer in rij ckdom en welvaert fchy ntfe eer te de-
clineren, dat fyniemandt alshaer eyghenluyicheydt,
en datfe gheen bequame middelen byderhanc en ne-
men, te wyten.

Achtentwintigh Vndicannn waren altans in I«AV»over
derefpecSivePlaetfen j Landen ende Refidentien van
deCompagnie verfpreyt, doen de felve het EylaNlt
Tortmfanoch. was hebbende, was der felver ghetalghe-
reguleert op twee en dertig ; hebbende boven dien nog
een feer groote menighte
Sieckenircofters ende Sdtolmtt·

fiers,

Zijntegenwoordigtotietawiibefich meteen Prt/w-
mihn toeteftellen; en weten albereydts daer feer goedt
papier te maken; in treyn zijnde, fai het de Compa-
gnie meeralsf^ii£4i/«;yfntguldensjaerlijex komen te
profiteren.

Staenmedeomeen bequame Schel voor dejeucht
op te rechten ; waer toe jonghft een
Reilir hier te Lande
isaengenomen.

Degenerale onkoften van Batavia daer onder de fol··
dyen, equipagie van Schepen en anders gerekent, be.·
dragen in het jongfte jaer
een millioen , mgen hondert drie ut
dertig duyfentgulden·,
waer uy t af te nemen is met wat om-
meflag de Compagnie daer te Lande befwaertis.

De onkoften van Ceylm hebben 't jongfte jaer tot acbt
hondert fes enfeftigb dujfent gulden
gemonteert.
Amhoina , hondertfes ennegentigb duyfmt gulden.
Banda, bonden vier en tacbtigb duyj'ent.
Cormandel, twee bonden twe enfeflig Jiiyftnt.
Malacca , bonder t nigtntigh dnyjent.
En lbo andere Plaetiên als Ternate, Sohr de Calo de im··
ne EJperance
mede naeradvenant : alle welcke laften uyC
de winften van de Negotie weder moeten werden ge->
Vöüden, en goed gemaeckt.
Hier te Lande iijn de laften 't jongfte jaer gevireeft)ft
fevtntigb tonnen gonts,

Omde Negotienin J«i//'<Bnabehoorenwaertcne-'
men, mitfgaders alle de Landen, Plaetfen en ' Comp-
toiren, diedeCompagnffedaerishebbende, enineeii
goed aental beftaen, te bevaren , endede felve van
alle behoeften en nootdruftigheden te voorfien, voorts

jnsatta'
tmu.

vage egen, „ , , _

lerhandeflaghvanifrfwfwerckcn tot Ì^Mwaaengeko- acretourcnvandaerjaerlijcxoycrcebrcngea, enden

I Stacc

te gïiefoncken is, z,ynde niet boven de twie duyfìnt acht
_ Timdert
guldens daer van gefalveertjDèn grooten Sasjmn
wiensTroon door een van fynSoneh,onder voórgeven
idat de Vader overleden was, met gewelt geöccupeert,
en fulcx althans daer in gefeten is, wort ih'tCafteel van
^gra nogh in gevanckenifle gehouden , wetende die
'MoorfenConing te feggen,dat hy nu de rechtveerdige
oordelen van God'almachtig is gevoelende,dat gelij ck
hy met fyn Vader omgefprongen heeft, fyn kinderen,
ais nu met hem doen, en dat de felve gelij cke bej eghe-
ninge weder van de hare Tullenie verwachten hebben,
tot dat fyn geflagte t'eenemael fai komen üyfegeroeyt te
worden, ofte te gronde te gaen.

OndertUiïchen mits de voorfchreve vobrgevalle ver-
andéringh is de compagnie genootfaed: geweeft defen
nieuwen Coning door een aenfienlyck gefantfchap in
lyn nieuwe regheringhe te doen cotnplimeijteren, met
' vèrfoeck dat de preeminentien eh voorreghten die de
Compagnie ontrent haren handel in des felfsrykeft van
fyn Voorvaderen gunftelij ck heeft gheobtineert, door
hem mede fouden mogen worden gheconfirmeert, en
'twelckden felven'toegeftaen, endedaervandenoo-
digey?r»MWi, gelijck die brieven genoemt worden, ge-
geven heeft i De onkóften van dat geiantfchap al verre
in de
ftflig dujftnt guldens belopen hebbende j De Gou-
verneur Generaci isdóo'r den Koning befchoncken,
dat voor een groote eere gehouden wert/chynende dè
Stad van
Dillij, in plaets van Agra, tot fyn Hof houdin-
geverkoren te hebben.

Het wort voor een verwondeiingh opgenomen, dit
ovef'hetdoen vande
Tr«nfcbtn Caper ^ op het Roode
Meer daer Hwiert
Bago Commandeur is gheweeft, ons
gheen meerder moleiUe en onghemack tot nóch toe in
iS»r«t(i is aengedaen.

Volgens de advifen miet de Engel fe fchepen onlangs
van daer bekomen,ibu die Stad door fekeren Rover Si-
vafii genaemtjfeer onverwacht overvallen, ingenomen
en t'eenemael ^eplondert fyn gheweeft, hebbende de
onfe de loge van de Compagine noch met gewelt gede-
fendeert, en haer voor fchade behöet.

Metdefaeckenvande Compagiiie In'tRijck van
tirfim daer defelve m'edc een importante Negotie
heeft, ging het t'eenemael nae wenfchj 't hooft Comp-
toir wort gehoudeh tot
Ganirm, waer onder dat van £ƒ-
yaAenisforterende;/i/feenifcrtbalenfydeisde Compa-
gnie volgens contrait gehouden jaerlijcx van den Ko-
ninghtotfeeckerenprijfe,teontfangen j waerteghens
de felve weder vryheydt van tollen is ghenietende ; dan
vermidsop de felve fyde hier in Europa de vrachten,
rifico, ende anders gerteckent, weynig voordeel ge-
voelt wert , heeft men die qüantiteyt t' elcken foecken
te verminderen, fulcx dat die op de helft ende daer be-
den gekomen is. '

Mtcha en Baβcra heeft de Compagnie voòr defen me-
de bevaren en haren handel aldaergedreveüghehad,
maermidtsde fobere profyten , die daer béhaeld
wierden, heeft die vooreenigen tyd gheftaeét, doch
nuophoopevan beter Voordeel die van Mwin weder
hervat gehad.
OeCalediBotituEfpiranct heek de Compagnie alleen

JBocIjiï
en SBaf·
fora.

«Calia D»

^«(Sf met die intentie in befit ghenomen, omaldaer een
mance, bequame ververfch plaets vooralle gaende ende ko-
mende fchepen te hebben; ditooghmerck is tegen-
woordigh bereyd , zyndealle aerdt-vruchten ende
andere ververünghen daer althans inabundantietfi
bekomen , eenighe andere voordeden hebben haer
aldaer tot noch toe niet opgedaen ; verfcheydeLand^
reyfen tot
betidtrt mylen ende meer lantwaert in fyn by
de onfe ondernomen gheweeft, maerniet terwerelr
uyrgcvonden, meefteendoren fchraelLandzyndej
eri weynig bevoldt.

Het EyJand Mauritius ^ dat wyeenighe jaren ge-
leden, hebben verlaten , wortby ons om redenen
daer toe dienende , wederin pofleflie ghenomen ,
tot welken eynde eenig volck derwaertsafgefonden is.
Uy t het Land van de
Mat taram op het Eylant van la-
, ie
fodanighen overvloet van lip, boven al-

^aurf'

-ocr page 218-

en OORLOG. Pi'erenVeertighfieBoèch I99

StaeC aldaerwederom metvolckenalleanderenood-
lij ckheden van hierjt^elckens te voorfien, heeft de ielve
" altans in dienft en effettive employ
bondirt vurtig Sche-
pen,alle van voick, gefchut, ammunitie van Oorlogh,
proviiien, en verdere behoeften voorfien ; wordende,
buyten des Staet gemaeckt j dat fyjaer uytjaer in, niet
min als
f^int'g dnyfent man,ib Matrofen alsSolda-
ten, in haerfoldye is hebbende;wat vrügten, benefide,
en voordelen den Staet defer Landen daer uyt trekt en
geniet,islichtelijck te apprehenderen.

Qefeventigb, tOchtigbta meer tonnen goutsdiede
equipagien jaerlij cx komen te koften, moeten ghevon-
den worden uy tte retouren die j aerlijcx uyt Indien over
komen,fomtij d
mgentig^omti} a b«»dert,oock wel bmitrt
tn tun
lonnen gouts,'t eenejaer min't andere jaer meer,
nae gelegentheyt van tyden ende iaecken , by verkoop
komende te renderen.

'i Gene dan boven die laften komt over te fchieten j
wort aen de ghemeene participanten uytgedeelt, en
't
wekk al wederom in 't Land b ij ft,of oock wel ten dee-
le tot ontlafting vande Compagnie geemployeert wort.
In voegen dat alle 't geene jaerlij cx minder naer
InJitu
gefondenwort, als van daer herwaerts komt» tot ver-
rij ckinge van 't gemene Landt, ende de Ingheiètenen
van dien is ftreckende ; als by exempel, van 'tghene de
Compagnie uyt inrf/'ceoverbrenght 5 komtjaerlijcxge-
lijckgheCeydt is, titgentigb bondert, hondert mtientinntn
gems
naer gelegenthey tte procederen jende 'tgheene
wederom naer
Indien gefonden wert, beftaende in con-
tanten, koopmanfchappen, provifien, endefcheeps-
behoeften, voort de detcrioratie van de Schepen daer
bygereeckent, wort van
tiwiMigb tot op dtrtigbtmnm
^isijjaerlijcxghecalculeert, invoeghen data! hetver-
derein'tLand blij ftjaerlijcxfoo veel wji//«e«e» impor-
terende, enwaermedehetfelve eSèftive wort ver-
rijckt ; waer by noch jconcurreert dat alle de retouren,
hier verkogt zij nde, wedernae andere Landen moeten
werden getranfporteertj die dan voor eerfthaer recht
nnttytgam, mitfgadexs waegb-gelden tnà& arbtyts-lósnin
moeten betalen. Schepen tot overvoervan dienvaft
noodenhebben, en dierghelijck, behalven noch de
groote correfpondentie en verderen handel die 't felve
domme geeft, enontallijcke andere voordelen daer
neffcns concurrerende. Soo dat feer wel enmetregt
mach werden gefey t dat het géén Compagnie van
Tar-
tiailitrtn
, maer eygentlij ck van Stait is. Den Stm het
principaelvoordeel daer van treckende 7 en waer uyt
af te nemen is dat foodanige Compagnie, waer uyt loo
veel
hndirt dayfint mtnfcbin foo hier te Lande als in Inditn
haerfubfiftentietrecken, endeden Stm foodanighe
voordelen toebrenghtinwefenmach blyven ende ge-
mainteneert worden, en waer toe de Bewinthebberen
van dien UHoogh Mog. gunft ende behulpelijcke
hand met alle fchuldige eerbiedigheytidjn implorercn-
de. Aldus gerapporteert enovergelevert defenM»»»
twintigbfltn Odoberfilimbondirt vin wfiftish, ghetcec-
kent

p. van dàkì.

3In belfbicaifc gelipt jönllÈ/ isi Öi« éerften Novem-
ber
eOit-ODcbonbcn / toe te leooostl àen Abraham van
Wicquefort,
obecDenalbcciptjS öp Bern eieöaötenöe
Söföaen / cnöe nocfj te boen tot ben iaetfien
December
nacfliiomeniie/ boo? Tranflatercn alü! anberiS/ ten
WenflebanbenEanbe eöebaen/ befomme ban
twee
duyfent
guibens! ecni/baeï ban Dem ajbonnantie foube
toojöcnoebepefcöeect.

^e Jgeec aentoefenbe (©ebeputeetbe ban be ^jobln^
ne ban Stad ende Landen, 0eeft fifec opboen aenteec»
«enen / bat fp fn be faobenpaenbe tontlufieïjab öïieion-
femeett op 't begagen ban be Seewn fflne p?f ntipalen /
060 Dat in tocfiomenbe ben éSuppIeant niet anbecSi
louöe too?ijen beloont αΐϋ naec p^opóitte ban ben
atöept / bte tjp foube ijebben gebaen / fonbet bat ceeatb
oDenomen op be Boooöe fomme öem op
ötipbentocgelept,

^ocn ίί ootfi ocDoojt Bet roppo?t ban bie ]®<eten ban

OmmerenenbeanbecêBare ïgoogB Haogenbe ©ebe» \€6£

puteecbentotbefaecfienbanbeZee, metenbenebenji_

eenigBe Igeeten 4£iecommftteecben upt ben Saebt ban sierfk^
^tatefnbefolgnegBetoeefl 5ijRbe/ ottt te letten ofte (χη-
boo; becbetectngBe ban be mtbbèlen ban be <@enecalf
tépt alÌÌ anbecjÌi / niet eene goebe fomme penningen ge^
P^ofiteectenbegBebonbenfoubenbonnen toecben/ be
toelcfie neberii be guote.e ban be tefpectibe |^?obintieii
in bé eictcao^binacijï confenten/ albeceptjsigeb^agenfn
note te blagen / geemplopeect fouben bonnen toeicben/
tot becbal ban belaften bie bpbefetonllftutie ban tpe
enbc faecHen tot befenfie ban
't S^anbt enbe ban be goe»
iieSIngDefetenenbanbien/ foo buptenaliü binnen Eu-
ropa , ^onben gBefuppo^teect
ie moeten biojben /
ItenbebegBemeibe^eecen bp bec felbec cappojt baec
toe boo^ggejlagBen / be intcobuctie ban ben
twititigh-
ften penning
ban alle collaterale fucceiSen. ^tem een
veertighilen penningh b£inallealienatieö , enbe hy-
pothecatien
ban vafte gronden enbe goebeten/mitfga»
ber? Bet p?ofijt ban be
reduótie der intereflèn, ban tot
vier ten hondert in'tiaec / obcc alle tapitalen Biet be»
boocenj^genotieecttot Ia(!efoo banbe «6enecalitept
aljS ban be cefpectibeCollegien «cSCbmicalitept tot fO'
banigen fomme alj$ BetfelbemetBetlaeclüoc aentoaüt
banbien / tegBenb)ao;bigB QHamte montecen;SOaet
op gebelibeceect 3ijnbe
/i^'t boojf; cappojt bp be ^ee^
ten ban bie
l^jobmcie ban Zeeland obecgenomen / en?
betoiettbienonbecminbéttben UoelgBemelten ütaebt
ban<$tete becfocBtBaet l^oogB· IBoff* alnotg toé
te laten bomen Bunabbg^/ cabenbebe quote bp'ttef;»
fo;t ban be dSenetalitept in alle ejettaojbinariffe petitie
en te blagen.

Sin befet{ibtlagên<esafevenen twintighCeningii
^cBepenaen BetOoft-ayndebanWigt j enbe nocft
fes bóo? Portfmòiith.
(!Eenp?obifioneelbei-bobt boo^ben tgbhan twee

allecBanbe touw-werck, fchyfgaren ende hennep. i^^iif^

^eColIegfen banbe Sbmitalitept biaji aengge^ φ^™
fcBjebenùe eeuipagieban notB
achtien capitele teti
Iog;9(Bepen;baec opBebbenbet felbet<@ecommit«
teecbenbenrerdeni^obembec/beftge(telt;^at/otn' "
opnieub)!$uptte binbenBetgBetalban notB
achtien
<i^o?log-^tBepen/bebielcfietn6o}tentptgeteetfou',
ben6onRen3ön/omb'eenebot}enbeb'enbet nu/ ge«
fonbenteb)o}bennae '0llenbi)aioote / of lp bet:*
tcecb ban be felbe / op foobanigB cenbeboujü Biet na té
beramen / fouben b
)o;ben geemplopeert be nabolgenbé
^tBepen. 3(10 eerfteIBcbbp Bet €oUegieteK3tbmf>'
talitept tot
Rotterdam boo? bet felbet contingent Bet
^cBip genaemt
Groot Hoiiandia, ggemonteect met
feftig (i ucBen / enbe gemonteect met twee hoadcrt vyfs
tighftoppemtet Rotterdam >
gBemoweett
met vier en veèrtigh flucbeti / enbe gBemant met hon-
den vyfenfevyntlghboppen.
«et scBip Delft, gBe·»
monteect
tmiifes en dertìgh tlutben / enbe gemant met
hondert veertig boppen.

25p Bet €oUegie tee fCbmitaHtept tot Atnfterdamy
Bet^tBipAmfterdam,gemonteettmetreftigflucben/,
en gemant met
twee honder vyftigBeppen.lïet^tB(p
Coeverden, gemonteect met fes en vyftigflutbetl /
gBemant met
twee· hondeit vyf en twintigfioppen.l9et
^tBip
Tromp, gemonteect met fes en veertig ftucbeni
enbe gemant met
hondert vyf en fevcntig boppen. i^et
éStBipDoesbürgh, gBemontcett enbe gBemant
al0
Booten. i|et ^StBip Haerlem i gBemonteett met veer-
tig
ff ucfien/en gemant methondertvyfen'tfcventigh
boppen. l^et^tBipdeSon, gemonteect«ngfiemanii.
booten.

2Sp B» €ollegie tet SBbmitaUtept fn Zeeland, get
^tB<t> genaemt
Mïddeiburgh, gemonteect met vier
en veertigh
flatben / enbe gBemant met hondert vyf
en fïventigh
boppen. I^et jgfBip Öe Zee-Ridder *
gemonteectmet twee en dertighfiucben/ en gemant
met
hondert dertigh boppen.^et i$iBip Der Göes,
gBemonteect met
dertigh fiucben / enbe gBemant met
hondert dertigh boppen/ ofeett antKc inplaetfe ban
meetbecgcooK^ _


-ocr page 219-

ipB SA KEN van STA ET

ïédA ©Pöet «ffollÉöiettF gUbmiraliteptin't Noorder-

__ Quartier, fjet fc&ip Gelderland, gemontcect met feftigh

ftucften / ed gemant met twee hondert vij ftigh boppen.
$ieti^CÖ{pdOudeEendracht,gemonteect met vijftig
fïuchen/ erttie gernant met twee hondert 6ορρίη. Jget
dScfiip 't Wapen van Hoorn, gemonteect met dertigh
fl;u£Ben/ en gemam met hondert dertigh
6cppen.

36» Bet Coilegie tee SBDmtcalitept in Vrieiland, 6et
^töipgöenaemtooiiergoo, göemonteertmetfesen
vijftigh fiwc&én/ e« gemonteect met twee hondert vijf
en twmtigh
fioppcn. ^et iStWp de Steden,

gemonteect metfesenveerdgitutben/en gemant met
hondertvijfenfeventig hoppen.

^'ael; ttp fietboojnoemtie CoKegfe tee mmiraUtept
inVrieaandomupt teUÌnben bec felbec conttnöBcnt
Dan dtfe^cgepen/ nocDfouben &onnen boeggen een
i5il&(p/)9Jflnneec fp baepioé ban öe 3^?oWnirte ban
Stad
«n Landen, jtpiecben gep2oWlicÉct ban noobf gBe gelbts
mtótìeUn/op ceecïteninge b^n tjaec Ho. confenten
aloiecept^ 0ei9;àggen ofte ηοφ te b^aggen / gebbenbe be
felbe ©iobiijtie nocft o8ene penningöen altooii aen
ïm
Ibelgpemelt» Collrgie tot be boocfgge eQu^age^ gge^
furneectgegabt/ïigtöanooiffletaeiisgebjeeft /batfp
felcbétiissgaeccontingentbaec fnne niet gebben bonnen
pjefferen. 4l>becftilticgace lo.H^og. inbebenrhen
gegeÜen / of iQaei: toe geen nabece bebofcen bp be
boojf^^iobincfe (t^anbecetijben foloffelötj^totbe
faecl^^b^be ^ee ggetöntcibueecgebbenbe) fouben
b(enen aengeb)ent te too^ben.

apt&iengj^enbe al fuIcK be boben ggenomtneerbe
^töepen Set ggecegutceecbe getal banachticn^cge;
pen.

Φβη bitaUeiEionbecfeecbece becbiacgtingge enbe
bafÌ bectcontoen/ batbp be cefpettibe ^jobintten

foube too^ben ingewillight de extraordinaris petitie van
vijftienmael hondert duyfent
gulbentf tOt befenabeCÊ

eqnipagte/ enbe tot becbalban anbeceggebaneenbe
nocfiteboene lafienaen 'jiEanbtiSBIootetec goebec
ceectienfnge tanggn b^cfocbt / mitfgabec^ oot6 be be«
fectueufe i^jobineten ganfcg fecteureUjcfi becfocgt
sa>
üe aenggemaent tot fupbecfnge ban gace <!Eb. HSog.
confenten albeceptiï ggeb;agen. aifoo be Colle;:
gicn tee aibmiralf tept in gacen goeben pber bie fp gab>
ben tot emutfebangace ]|o.^og. foonoobiggeoj^^
Ïijeieiniet betleggen teiatea ^gnbe anbecfintjs te
bebuicgten/ enbemoeftenbe 4Sgecommttteecbenjütot
gace befcgacgOeinnamebangace ]^eecen€ommit«
tenten bp befen gare iBog. ooch becblacen / bat oe
ijoojnoembe «JEiuipagie bp gebjetfe ban
prompt fumif-
fementbanpenningBen/ niet en foube Bonnen gebben
fün boo^tgang ofgetoenftgt fucCe$i / alfo be Collegien
tec^dbmicaliteptbooj boocige eguipagejüenget
wey-
nigh inkomen
bat baec tegen öp befe tijbtjS ggelegenti
Ijept een gecupmen tpt gectoaectjs gebben ggenooten /
albecepbtji
fifgrootefchulden bjacenggecaecöt /enbe
bp becbec opbjingingge ban lafien/ fonbec bat baec te«
oens tofecbe gebacn be begoojltjcfte boo?fieninggc ban
gelt-mibbelen / gace ftnantien geftgapen ftonben in fo-
banigen becloop te gecaec^en/ bat baec na toel fbiaec<
IptiJ foube toefen te cebjeflïren,

^e <{E(etommitteecbenjeibatt get Coilegie tee
micaliteptin
Vriefland, fiennenbe betonfiitutieban
fiaec Coilegfe/ gebben niet bonnen boo^bp toefen ban g
iKog. ( onbec cebecintie ) te moeten beftent maec?
Hen/ bat fonbecconfentbanbe l^eecen Staten ban
Vriefland in beopgemclbe opnieutojï gepetitioneecbe
vijftienhondert duyfent gulbenji/ enbe fwlcF boojgaen^
l^e / 'tboojf; Collegte onmogelg&e foube be boojge^
noembettoee Stgepenggenaemt
Ooftergoo enbebe
Steden, te fulUn bonnen in jee brengen, ©ecgalben
0ace <!gb. iBog. tot gec confent in be boojfj fomme
bt>
n$l;ien.(ibeanbece ^jobincien nabec motgtenteo?ben
e^ngemaent.

^iebanben Haebtban State gabben ben derden
3peB|Uacp be0 booilcben Slaeci feftienhondert drie
enfeftigh
gaecïgo. jKog· teggcmoebtggeboect / gaec
conjitiecatien in 't gene aengaenbe bie (@uact(ecen en-
be ,$t«ben
ban gètceflOjtbanbef^genecalitepbten;^

b.eombe fetoeop eenigge goebe mantccebaec toe te
bzengen/batfp boo? eenigge ertcaoibinacisfenbenaec
feecfteccpiopojitefouben gegoubenjijnte gelpcnton»
tcibuecen tot alle be
extraordinaris petitien, be tocltlie
inonggeteggcne tijbenuptggcftgjcben enbe[Bpbe te»
fpettibep^obincienin bengacen fouben moeten gjje;!
bonben to02ben: €nbegabben febect hernomen upt
gace ^0. jfeog. ïflefolutie ban ben
eerften ^«np
ben/ enbe ban ben eerAen befecmaent; bat be felbe
becfocgteneen fpecfaeibec abbp^opbe quote ofte op
getcontinggentnabe toeltfteget boojftgiebe
reflòrt
ban be Generaliteyt in foobantge c]c(ca0|binacts$pctf;
tien foube bonnen toecben acngcflagen. Sp meenen
baec op bat bie quote banbecictcaojbinatisi contcibu^
tién in'tgenetaei foube moeten gep^opojtioneect h3et=
ben paecben flaet ban be o?binacisi mibbelen / be tociti
beobecget öoo?fcg?cbe
reflòrt gcgebentoiecbcn/ etiöe
bat bie ban met foo beel ggciptbgcpt al!$ get eenigfintü
foubenboenlgtb sgn / foube moeten gecepactieeci luo:,
ben obec be ^uactiecen enbe ^teben banbe <6eneraif>
tept/ enbe op bat funbament bp gaec ;pnbe gge;
maebt een fetieufe cefierie op be boo?f5 orbinoci;» mfbs
beien / foube gaec abbijjS gebjagen /batmen get gefieie
reflbrt banbe <©cnecalitepbtfOTibc moggenaenflacn
meteen romingentban
vier guldens tegensyder hon-
dert
gulbeni / bie tot lafi banbe ggefamentlpcbe ©jo»
bintten ertcao?binatisi fouben toecben uptggefcfijc»
ben ; ^0 bat get boo?fcg?ebe
reflbrt t' eltbensSfouöe
uptb?»ngen enbe fontcibueccn
vier gulbenjSbobenyder
hondert gulbenii / be toeltbe bp be ^eecen j^taten ban
be J&?obtncien / bolgenjS gace quoten / fouben toecben
ggefucneect / ente om bie mibbelcn / ban 't beojfcgje»
betontinggent temoggen uptbinben/ meenben bat
booj eecd foube bonnen too?bcn geemplopeect get
P2of0t ban be reduftie, 't toeiae met be becminbecins
gge
banbejaeriijcxe intereffen obec get Comptopc
ban ben <©ntfangec <©enecael ggepjofiteect / enbe ans
beclïntiftotafloffingeban tapftalen/ moflenggeera»
plopeecttoecben/ enbe bat boojtaen getb02tuenbfen
bp feer onggelegfiene ttìbt / enne alö be ejctcaoibinart^
petitien tot ei;ce ffibe fommen fouben bomen te monte-
ren/ bp gaec fouben moocntoecben omgeflagenopbe
fiequaemie manier/ met foo toepnigg beftoaecenbe
met foo beele gelgtbgept aliEi get eenigfintfoube bosn^^
liitbjgn/ enbe bat gaec ijoogg H^og.tot bienepnlie
ob!ï foube mogen bifpenfecen ban foobanige cefoluticn
baecbp get
boe?f5 pjofptban reduftie totbe aflof»
finggen ban
Capitalen ρ jecife ggeaffecteect / enbe gaer
booitii autgocifecen om be boorfcgjebe e)Ctcao?binptii
mibbelen tee ggeiegenet tpbt in tcap« te bjengen / ente
naebecepfcg ban factben te boen ejcetutecen.

]^eecen in οver-Yflei enbe Gelderland getoeei
3(jnbe/beeben ben
veertienden get bolgenbe cappojt.·

Verbael van het gepaflèerde gheduyrende
de Commiiïïe van de Heercn
lo^n 4e
Wit, Marinus van Cromtnon
ende Nico·
laes Cam
, by de Ho. Mo. Heeren Staten
Generaci der Vereenigde Nederlanden >
Gecommitteert wefende te reyfen aen dc
Heeren Staten van
Over-Tplt en vervol-
gens aen de Heeren Staten van
Gelderlant
en Zutphen, ten fine als by hacr Ho. Mog,
Refolutie van date den
eerflen November
feβienhondert vier en fefligh.

Denderden iSooembec/nabatfpgaicgeWKtt
ggepjepaceert tot becepfe/ enbe CebtggeDaeni^
bolgenjS beaefolutiebanbentweeen twintigh-j?
ilen 3(lugu(tp feftienhondert een en vij ftigh, enbe af' ^
fcgrpt genomen / gebben gaec op cepfe beggeben / ente ^
besnatgts upt ben
Hage bectcotben met getbtnnm^^
Slacht ban be ï^eecen <©ecommitteecben Saben / enoe iaij
obet
Haerlem tot Amfterdam ggeaccibeect toefenije/ nj
fönaibaecom getongcfiwpmig toebec/ etnigentp»"^
opgegouben / ènbe gact begeben gebbenbe in 't ^atöt


-ocr page 220-

en OORLOG Fier en Veeritghfle 'Boeck 2Q I

hai|tie»«ecenbait&e ^timfcaKteptalbaec/fgt) beji

naat0 omtrent half twaeif ban Daec te jepl eeeaen m«
rentucfi^Iiitb^^^in^^^n^^decbeffooctiei: / metinten^
Ueomtot HardenvycktetiebarQuecen j maecontget
(tact toetjec/ ^n Dat be ïteebe alDaei: een lacectDal Wag/
aoetaebontjenlietoec tesepUn naegetfinacte )»atec/
om OP
Zwol te INonncn Komen; iiomen&e boo; get
^Kp/ bcegen De toinDt contcarie/Decgalben cefolbeer
Den Ijacc met De COaloup aen S^anDt telaten fetten tot
Geimuyden, tócctoaectiS fp eet(t affonDen een ©oDe /
omteüecnementbat seUgentgeptalDaectoajïom op

ZwoUe6om«n.

i^nDeitufTtDen gebben ol^efiefof aneect enbe ggecefa;
ittcect (jaec S^afi enDe (jet oljene Dacc ban DepenDeect /
cntie een project gcmaecKt ban potnten D(e te becDan^

Delen ftonDen.

^pn bctDerjS fleattibeert tot Gelmuyden, enDe ban
Dact met open 30aettupg{) Dooreen nieut» gemaet&te
(itetlibnett gehomen omtrent
twee upcen nae De miD»
Dag tot Zwol, cnDealDaecfiaet affapren gcDaenBeB-
benDe / rgn omtrent
vier upcen ban Daec gegaen / enDe
bomenbenotgiüettentialf
bieggaenDetBoshuys tot
\Vyhe ,fjjn Daet baat getatDeett / en betmtts De gtoo=
te DupftecD^Pt / onbieDec en ceaDen / om De QuaDe toe>
pnieteecboojt: gticreeDen Danin Denacgtal^ get
(t^t ban De H^aen begon Doo? te b}eec6en / Dog bonDen
goet een ^ojiillon eicpjeg afte fenDen / om De poo?t tot
Deventer open te gouDe η enDem$teeno?D;eop gaec
ïoaement.

^P bonDen / al|)oeb}eIDiep in De natgt y De pookte bp
DelxtatgtbefetenDe boo;i)aec ggeopent / enDe met
itneneenfgóe 26oDen ban De Staten ban O
ver-Yf-
feimet
flamboub)enf)accintoatgtenDe/ enDeconDui·
fctenDeinDe^ecörtgBe ban De
halve Maen, altoaec
fp bonDen / enbiegaecootli aenbeDeuce ontftngD/
ben ®?iffiecbanDcn3lanDeRoeiinck, feggenDeban
toegen De Staten ggeojDonneect te jp / om gaec Daec
opteb)at[)ten.

as^aecop eenigeceDen enDeb}oo?Den bancib<Utept
flcb3iffeU3önDe / gpöaecbefeentniaet&te/tentoace
De Staten ban Over-Yffelnotificatic ijaDDeg&cfiaDt
banDefefiomfte / Dien Dag fouDenljebbengeftljepDen/
bat De notificatie fjaDDen ontfangenbp Duplicaetop
IBaenbagDbetleDen / DatfpbcctoonDerttoecenbaM
niet ontfangen te {jebben Den p?intipalcn Die nu al acgt
baocnout toa^.

Sp becfocöten te toeten aen toicn Dat fouDe liaec aD»
b^effegebben te Doen / omtc notificeren l^aec {iom^e
entep?otutecenauDientie ; ftpDc Dat fulüï niet noobig
bMi / Dat fp om Die aDD?eflre te ontfangen enDe Det gene
Daec ban DepenbeecDe / toajS gBeojhonneect / met aen?
bfebinggeban allecibiUtept / Diefp met cetip;otatie
Debben bejegent.

3@tiber0/alfoobecmit£iDefrcqucntf)eptbanDe]gee;>
ceniteDcn banDeJ^jobincieDeïgecberge geoftupeect
QOü/ fo logement Doo; ojD^e ban De Staten beflelt
bp taQo?naem(le EieDen ban De StaD alDaec / ben ^eec
deWitjtenÖUPfebanDeDodtorGoudewyn , en De
ffiefiCrotnmon tcn flupfe Byler ^^oiuteoc/ 5pnDe
oeojbinatlsibecgaDec plaetfcnban De<l5eDepmeecDe
Staten bifec l^jobincie / inDe fjjn ban Denopgemelten
«5c<i52iffjctRociinck inbefelbe plaetfeeUïcefpec»
ttbe geconbuifectt gctoojDcn.

®enfeften®obembec betdaenDe / Datbe l^eecen
Staten ban
Over-Yffd toelfouDen toillen fcijepDen
ban Dien boo^miDDag / enDe niet en foaDebp ben anDe?
ten blpben / Dan alleenig op Bet fubjett ban öace Com»
jntme ; Soo fiebben fp nooDigö geacijt öace ^fopofl·
tie ngefcfijiftetebecbaccDigfien/ enbe Daec toe booj
Dag opgepaenDe 3ünDe / ötbben Dte geceet 6on«en fieb»
wn/engemaet6t.

«mtcewt tcnnegen upcen / i0 ben opgemelben <i5rifi
JSh 6aec Bomen binDen in öaec Eogement/
„"ïr^ö^nss ben3p?efiDcnt fiomenbegcoeten : <SnDe
ft. ^®t8Ö«fonDen toasomte becflaen toanneec
»5 UuDientie ftonnenSoraen / ató toan»
ecnige «Secommitteetben Oaec fouben Sornen opi»
Beun en coaDuiferen alsf fiet
SìBooìDì: H^p be felbc tTKt
tfbilitept bejegent gebbenbe/ iif De aubientie gcappoin-
teetttegens elf upcen.

ÌÌ4

3®{)Dec$ / (Dn becfcDepDe %ecen banbe iSegecinge
Saec getoeefl bomen begroeten en faiueecen Daec fp Dif<
coucfenmeDe getoiffelt / enbefelbefobeelmogelpcb f
geimbueect ban gaec Igo. It^og. goebe meeninge.
Sp fgn omtcent ten
elf upcen opgegaelt tee auDientfe
en Dat met ttoee Cacoffen / boo? De i^eecen
Muiert,ban
Aimeioo, Schrieck enDe Royer, XeDen ban Daec i^O»
m^og. BecgaDecing/nebensi De 45?iffiec
Roeimck,altf
fpecialgcÏi toegenjï De Staten
van Over-YiTci Daec toe
<0ecommitteect/ Die ftaec in öaec ïoaement (nament*
Igtb baec De i^eec De Wk boaj$ gefoucieect ) fjjn fiometi
binben j «tEnbe nae een cibile aenfp;aet6e ban bectoiUe*
goming enbe aengenaemgept biegenjS be l^eecen Sta«
ten ban
Over-YflèienDececipjoquetooojbenbanbe*
leeftiieptenbecibilitepten / fobpbecfelbecl^ecc/ aljf
Baec toefenbe g^etoiffeit/fpn geintroDuifeect tee 3tuDi«
ernie in boile ^ecgabecingge ban |aec <£b.|B09.
opbenStaDtöupfe ban
Deventer oibinaciS becgabec
paetfe ban De Staten Desi HanDt^ / footoanneecbea

iCouc tot Deventer ijï.

SpfgngeplaceectggetoojDencecgt tegen obec beti
i@eec3^jeftDentaen(^afei / elchopeen poel met acm*
leunen / enbe na DatfpDetooojDenban tibilitept enb«
gcoeteniffe uptgefpjootfien Dabben toegljenS Baec Jgo.
Ifêog.: Soo BebbenfpDefelbeCreDentiaelobecgBele»
bert/ De toeltfie gclefen jiinbe / ftebben gebaen ecc(I bp
monbeDoojDen^eecDe
Wic, ennaDecftanDt bpgöe*
ftgjifte obergelebect be boigenDc ^jopofitie :

Ed. Mog. Heer en,

UEd. Mog. fullen ontwijffelijck door der felver

Gedeputeerden feer welwefen gelnformeert vau'

het gene in eenige tyd herwaerts,de principaelfta
deliberatien van haer Ho.Mo. hebben geoccupeert ge-
had, namentlijck overden toeflanten mineesdieby
vericheyde vandeEnghelfchen natie isijn aenghewent
geworden, denydighejaloufieoverde welftantende
florifantheyt vandenStaet, endeden zegen die God
Almachtig over de felve ghenadelijck ghelicft uytte
ftorten , fuppediteerc ocrfacck dat eenighe haer·
boofaerdighey t foo verre den toom gheven, dat fy niec
aenfiende wat recht ende billick is, haer in alle manie-
re trachten te evertuerentot fubverfie van dat groo-
te goed , ende den wclftant van dit ons lieve Va-
derland : Godzyghelooftjdat fijngenadigehantfoo
verre over ons word befpeurt uytgeftreckttezijn, daC
alle machïnatien worde bevonden aenghewent buytea
onfen boefem ende lichaem, ende de uni veriìt?ydiòo-
danigh geconftitueert, dat onder de Bondgenoten oo-
genichynelijck word ghefien een onderlinghe liefde »
vriendfchap, eenigheyd, goede correfpondentie en
confidentie,waer in de verfekertheyd van den Staed t*
eenemael is gefbndeertjmet intentie om die te cultive-
ren ende te maintineren, enonverbreeckelijckt' on-
derhouden, fonder daeroyt van afte willen wij eken,
maer ter contrarie,die meer en meer figh openbaren
ende op-doen, totwelftandvanhec ghemeene lieve
Vaderland. Den Staet dan aldus van binnen Zijnde
geconftitueert, ende van buyten overal ghekroont
met een glorieufe Vrede, ende noch byionderlijck
met ftercke ende treflèlyke alliantien, word vertroud ,
datmenallenthalven wel fecuyr mochte 2,yn, fooo-
jenbaerde fig wanneer ende van wien 'tfelve het min-
ifte wierde verwaght een quaedwillighevc by de naeft-
gelegentftenaburen, endenamentlijcfedatinEnghe-
lanavele gemoederen vande Ingeiëtenenfeerontruil
zynde, ende wie weet door watquade paffienende
ingeven gedreven Tijnde, het fodanig hebben weten te
beleyden: dat by het Parlamentaldaer feer fware klag-
tenzyngedaen aendenConingh, daerdoor occafie
jhegeven is gheworden aen haer Ho. Mog. te denc-
cen op de fecurit^ vandenStaet, ende fonder aen
yemant eenighe offenfie te geven, is by haer gerefol-
Teert geworden eengoet aental Schepen extraordinarii
toequigeresi Epde hebben wijders totwcghneming

vu*

166^


-ocr page 221-

224 SAKEN van ST AET

201

ì66a. vanalle bedcnckelijcke ombrale, endetotvoorko-
■ mingh van alle animoiìteyten die inde ghemoederen
van wedemjdsingefetenen begoflete komen^ ende
óm by gevolge foo veel doenlij ck den wegh te baenen,
oih den Staec van alle extraordinaris equipagie te ont-
heffen, den ConinghvanE»^i/«BfWc willen veifeec-
keren datgeene intentie wasom eenighe van de Sub-
jeaen vanSijn Majefteytde minile Ixfietoete bren-
gen , direöelijck ofte indiredelijck, maer alles ghefint
re zijn te contribueren tot vrede ende vriendtfchap.
En óf welhaer Hó. Mog.gelijcke verklaringh van Sijn
Maj eftey t hadde verwacht, foo heeft men van de felve
te bekomen gedeftitueertghebleven, maer ter contra-
rie niet anders vernomen, dan
gefilterde plaimts ende
klachten,gemengtmetdreygementen, eveneens als
ofmenhiernietandersgefint en was te plegen danin-
juftitie en op genige faecken de gedefireerde latisfa£tie
te geven j daer ter contrarie men over al getracht heeft
ende effedtive oock geprefteert daer de billichey t fulcx
vcreyfte, degherequireerdefatisfadietegheven, jae
felfs die complaifance gebruy ckt, ende die condefcen-
dence gehad, dat men getracht heeft fatisfadtie te doen
hebben, oock felfs daer de reeden, juilitie, cquiteyt
ende billicheyt ter contrarie was leggende; zijnde het
daer en tegen met ons foodanig gelegen, dat op de me-
nighvuldige klachten en onghelijck, deinghefetenen
vandefen Staetaenghedaen, van de Zijde met recht
mochte worden geexpoftuleert, 'tghenemet onrecht
van de andere zijdewierde voortgebracht; om alle't
fel ve U Edele Moghende t' exinneren met een perfeft
wjf, van alles vinden wy ons volkomentlijckghelaft
endegheinftrueertommein conferentie tredende van
ftucktotiluck, ende van point tot pointhandt-tafte-
lijckderechtmatigheydten complaifante maniere van
procederen, byhaerHoogh Mogendegepleedit, U
fidele Mog. voor te houden, ende met eenen de inner-
lij cke
confili» ende beraetllagingen die by haer Ho. Mo.
daer over ende omtrent ghehouden werden klaerblijc-
kelij ck voor ooghen te ftellen, dewij Ie de intentie van
defe befendinghe voornam entlij ck daer toe is refledle-
rende, op dat U Ed. Mog. in de gront van alle faecken
ende raedtflaghen infiende ende alles ondertaftende,
daer van met fundament fouden fconnen oordelen ; wy
vertrouwen te fullen konnen aenwyien, volghens de
intentie van haer Hoogh Mog. wat onghefondeerthey t
en onwilligheyt in de fuftenue zijn ontrent de Schepen
de Sontie Ïfperaact ende Bcmvetiture ; dequade interpre-
tatie die men gheeft aen het
vyftiende artijckel van
hetTradaetjonghft ghemaecktmetden Coninghvan
Etigehiidt : namentlijcken mede over de woorden
litsm inceptam prcfeqiii, ende vorders wat by haer Hoogh
Mogende is gedaen in defe faecken, ende noch rot wat
aengebodenefatisfadtie, hoewel nae reden ende bil-
lickheyt niet verobligeert in andere faecken haer Ho.
Mogende haer hebben ingelaten. Uyt de proceduy-
ren van de Enghelfche, die eeril; fonder eenighe reden
occuperende, een Fort vandefen Staec ghenaemtS.
Jndries, gelegen op de Riviere Gmhia, ende daer naer
de Forten aen
Cobo Verde, ende naederhand noch, als
uyt de tydinge uyt
Engtlandt aen haer Ho. Mog. is opge-
bracht, dat van Ce^i Ceri ; vorders befchietende, for-
cerende, ende innemende metghewelddeSterckten
van den Staet, ende noch onlanghs de Colonie aen de
Manthamnes de Stad Nieuw-Amflerdamendcfyne depen-
dentie,
ende foo gheheel Nieu-Nederlandt, kan ghe-
noegh afghenomen worden, wat men in
Engbelnudt
iti den boefem voert; fy fullen foo voort gaen, by al-
dien het, onder Godeszegen , niet tydelijck ghefteuyt
en word met de macht van 't Land, om aldus den Staet
van het Land, van haer armen ende vleugels ontblood
zijnde, alseenonbeweghelij eken romp, diefichniet
kandefenderen, foofymeenen, aen te taften ende
t'eenemael te vernielen ende te verdeftrueren ; haer
Hoogh Mog. dit alles aenfiende met foodanigh een
oogh, als trou we Regenten toeftaet, hebben noodigh
geacht ( ghelijck
fy aen de eene iyde hadde betoont aUe
complaifance ende condefcendence, oock aen d'an-
dere fy de opdeproreitievan den Staet, waren vigile-
rende ) te doen extraordinaris Equipagien , ende van υ
tijd tot tijdin Zee brengheneengoet ghetal capitale
Oorlogh Schepen ; Eerftelijck onder denLuytenant """
AdmiraeldeHeere vanWaffenaer eenconfiderablc
Viootevaninde
dertigh Schepen , ende noch te on-
derhouden op
de Middtlltutfibe Zee totbefcherminghe
van de Commercie van defen Staet aldaer teghens de
Zee Rovers en Barbaren , onder den Vice-Admirael
deRufter, een ghetal van «««(/"Schepen ; ende om af
teweerenalleoppreflie diebydeEngelfche opdeCu-
ftevani/«»ne« aende Onderikenvan deièn Staet ghe-
daen, ofte ge vreeft wierden ghedaen te worden , een
aentai vantifT» kloecke Oorlog Schepen onder den
Commandeur
vmCamptn ^ die boven die geene,
die by de Weft-Indifche Compagnie worden ghe-
vooden daer by gedaen te zyn, ende alle teghenwoor-
dig zeylrede zyn leggende ; maer alfo de tydinghe, die
van tijd tot tijd
uyt Engbelandt zyn inghekommen ,
mede brengen van grooter ende grooter toeruftinge al-
daer, foo is by haer Hoogh Mog. verder gerefolveert
van noch een aental van in de
achtitn capitale Oorlogh
Schepen te doen equiperen, ende binnen
veertien dae-
gente doengereedt maecken , ende in See te bren-
gen ; ende op dat de macht van defen Staet met die van
Engelandt foude mogen in ghelij ckhey t ftaen f allen ty-
den, hebben haer Hoogh Mog. geraden gevonden te
doen aenbouwen een getal van
«cbtiin cftevieren twin·
tigb
fware Schepen van Oorloghe , totfuppletie van
die verongheluckt zyn, ofte van ouderdom komen
t'onbruyck te werden ; ende op dat meneengeduy-
righe fuppletie van de verouderde ende t'onbruyck-
bare Schepen foude mogen hebben, wert voorgeflagen

iti

(1

omi

ijaerlijcxnocheenigie te doen aenbouwen. Ende
ders, vermits men bevonden heeft by fommige ge-
legentheyd ende tyde een groote
diferte ende ghe-
breck van bevaren Volck , worden mede voorflaghcn
ghedaen van geduyrigh
eengoedt ghetal in dienft te hou-
den: vanalle'twelcke UEdMog.de projeiitenzyn
toeghefonden; U Ed. Mog. konnen wel oordelen
dat alle de ordinaris middelen der Admiraliteyten ,
die ghenoeghklaghen wegens voorige laften en fware
equipagien ten dienfte van den Staet ghedaen, hare
finantien t'eenemael uytgeput te zyn ; Ende is daerom
goedghevonden te doen door den Raedt van State
eerft een petitie van tiiwmeei
hondert dajjetit guldens toe
verval van de Equipagie
vundertigb Schepen boven
gheroert, ende om me die
drie maenden in See te kon-
nen onderhouden : welcke lange overftreecken zyn-
de, ende noch meer als
drie maenden daerghecontinu-
eertzynde, U Ed. Mog. wel oordelen konnen , die
penninghen niet luffifant te lullen 2|yn, maer te fullen
i moeten worden noch gefuppleert ; ende dewyle de ag-
greflie van de Engelfe op de Kuften van
Africa en Gtii-
ne»
mede noodfaeckelick moeten worden teghen-
gegaen , foo is verders tot verval van de equipage ende
tranlportvande Militie derwaerts gepetitioneert een
{omtne van fefmail bondirt duyfent^Idens ; ende om
de aenbouw van noch
vier en twimigh nieuwe Schepen,
mitlgadersom in te kopeneen merckelijckequanti-
teytvanCaBWj,
ΜαβίΗ , Ztylen, Am\trs , ende ver-
dere behoeften , totvoltoyingheder voorfeyde Sdie-
pengherequireert ; zyn noch by den Rade van State
petitien uytgefchreven , tot een fomme van twu
millieenen guldens j maer aUbo de advertentien ende ad-
vyfendie vanbuytenin komen van die by die van
de handt genomen worden, ende meteen
y ver voortghefet , foo is wel te oordelen dat den
Staet niet ledig kan ftaen hare macht mede te verfterc-
ken: daer toe endetotverval van die onkoften den
Raed van State wederom uytgèlchreven heeft een pe-
titie van noch
hondert dujfent ^Idens, als allei
breder by de re^edive petitien U Ed. Mog. toeghe·;
fonden is, is af te nemen : op wel ck niet getwij öêlt en
word, of U Ed. Mog, nae haeren gewoonlijcken y ver,
ten beften van hetghemeen , fullen fulcke reflexie
maecken, dat fy nevens d'andere Provintien der fel-
verBontgenoten , haerconfentenfulleninbregen,als
mede op degheproje(5teerde ördrevaü eeaB-igitmiiit

dt

wyi


-ocr page 222-

r-

en OORLOG Vier en Veertighfie Boeck. 20}

^ Λ Muri»» op te rechten, ende aldus aende handt te
m houden j en in eengeduyrigen dienft een confiderabel
aentalBootfvolck, waer van mede UEdeleMog.de
voorflagenendebefoigneszijn toegefonden, endewy
in laft hebben U Ed. Mog. confent ende adveu daer op
te
verfoecken , als mede tot den eenparigen ophef ende
verpachtinge van 'tgrojfnr gildt op de VPjnen en Atynïn,
volgens de Ordonnantie daer toe geconcipieert, ende
U Edele Mog. mede toegekomen met fpeciale dfièda-
tievanhetirifi«»vanhetfelvemiddel, totverval van
deonkofteninhetd<nio«w»»vanfooveel Schepen van
Oorlochjaerlijcx, als daer uytfoude konnenworden
vervallen.

WydersEd. Mo. Heeren, U Ed. Mog. konnen oock
wel afnemen, by aldien men den Staet wil maintene-
ren, geen andere mefures ofraetflagen by haer Hoogh
Mog· hebben genomen konnenworden, ended'evi-
denteneceffiteyt daer zijnde, dat niet anders dan met
viiOreufeendepromte confenten de iàecke kan wor-
den in ftaet ende poftuyrghehouden. Wyen willen
nietinkereren ende repeteren de redenen, die breder
by petitien door den Raet van State uytgefchreven,en-
de op de verdere projeften U Edele Mo. toegekomen,
zijnghededuceert, dewyle wy oordelen de lelve by U
Ed. Mog.fonder twijfièl nae der felver importantie wel
fullen wefen gepondereert, allenigh fiillen wy dat feg-
gen, fooby UEd.Mog.naehareghewoonlijckewijs-
heyt ende goeden y ver ten beften van 't ghemeen ghe-
confidereert, wordende aend'eenezyde den
prtffamtn
κίϋΛ,enaend'anderezyde, omdietegcnstegaen,de
gerequireerde j/ramptitade, wy anders niet en konnen
oordelen of U Ed. Mog. fullen in allen deelen condef-
cenderen, ende met haer fentiment komen te quadrc-
ren, endatvanhaerHoogMogendeende<!feghemee-
nefaecke met promte ende vigoureufe refoluticn ende
confenten byfpringhen nae het exempel van de andere
Provinciën, de, aen een fydefettende alle andere in-
fichten, grieven ende fwarigheden, diehaerindefen
hooghften noodt komen te drucken, daer van oock
hare Hoogh Mogende openingh hebben ghelievente
doen, als overftappende, hebbende in alles promtelij ck
gheconfenteert, tot wekken eynde haer Hoogh Mo-
gende ons mede aen U Èd. Mog. hebben gelieven af te
fenden, endeomntieteenente remonftreren, dat in
defeconlenten,
eengrooteprtmtituilc wortvereyfcht,
ende geen tij dt en kan of mach worden voor by gegaen,
omdefelvete konnen uytilellen , dewyle kennelijck
is, dat onder ons die incommoditey t in ■vtgtie is, van dat
faecken van fulcken natuyr niet en konnen worden ge-
nianieertende beleydtmetfoodanighe
ftcmtjje als be-
hoort, daer^ewii^vaadefen Staet haer commodi-
teyt weten uyttetrecken, foodathet eennootiaecke-
lijcke maxime moetzijn, meteenpromtitudetebc-
toonende eendraghtigheyt onder dc Provinciën van
haerfchouderente wi lenftellen fonder onderfcheydt
vaB alle de laften van den Staet, om aldus te famen loo
veel te confiderabelder te zijn by de vyanden, behalven
flat boven defeghenerale reden, noch eenbyfondere
alhier meriteert, dat
de Admkaliteyten verklaert heb-
ben, onbequaemte liijnden dienft van den Staet te
betrachten, ofeenighevordere equipages te konnen
voortfetten,
by aldien fy niet ten fpoedighllen verfien
en wierden van promte provifie van penningen, waer
uy t U Edele Mogende oock wel konnen afnemen, dat
net nietgenoegh fai zijn, fimpele confenten, maer dat
oiemedeten fpoedighften werden^i/w^i/icf met efféc-
UfsfourflifTement van penninglien in handen van den
«JntfangerGenerael. Want, Edele Mog. Heeren,
fflet woorden worden geen CickeH ghevult of fchult be-
f^elt, maer raet Idinckentgheldt; de faecken van den
ùtaet zijn niet fonder geldt o^den anderente houden ;
f'^'io ntrvHs beili ; foo dat haer Ho. Mog. ons mede in
Wtghegheven hebben U Ed. Mog. niet aUenighte
vertokken, dat willen prompteliick confenteren in de
j"P^'"vepetitien,ghe ijckhaerHo. Mog-welgeoor-
öeelt hebben,dat ^ U Ed.Mog, naer haren gewoonen
•ner, weynigh difficultey t vallen foude, maer die oock
re willen fttpfrin ende voldoen , met een reël

foumiflement, nevens vqorige achttrftellm, daer op wy i ίΰ^
van ons devoir hebben gheacht U Edele Mog. voor te
houden, eninbedencken tegheven of niet naer het
exempel van andere Provinciën, confidererende den
preflànten noodt van den Staet haer evertuerendeten'
beften van den felven niet alleenigh hebben ingheftelc
om te confenteren, ende verfocht petitien, maer oock
hebben ingewillight in den haren andere excraordina-
ris confenten, als van den
twc» hcndtrtfim penningh,
ende diergelijcke middelen mede te heffen, endeden
Ingefetenen, om promte penningen uyt te vinden, tot
fuyveringeendevoldoeninghe vande confenten, U
Edele Mogende mede foude konnen hare ghedachien
ende deliberatien laten gaen, om in den haren fooda-
nighen middel te beramen ende confenterendaerder
felver Provinciale finantien ende kafledoor konnen
worden geftijft, ende felve in foodanigen poftuyr ojhe-
bracht, datbequaem zijnmochte, om prpmtelyck
ende vigoreufelijck den Staet in alle occurrentien, en-
de voornam entlij ck in defenpreftantenwWf, tekon-
' nenmetgeld-middelen byφringenende fecoureren:
1 hetwelck, U Edele Mogende wyfe deliberatie ferieu-
' felijkinbedencken willengeven,datdaer nevensoock
j reflexie willen maecken, hoe veel Leden ende gedeel-
( ten van den Staetleggen buyten beicherminge van der
felver Forten ende Sterkten, ende alleenigh hare fe-
curiteyd hebbeffin het aenfien enderefped van den
felven Staet ; van welcke natuyr ende ghedeelte van
U
Edele Mogende Provincie oock is, die incas van noot,
metgelijckemachtende promtitude moetenby-ghe-
fprongen worden, ende konnen wy U Edele Mogepde
verfeeckeren, als die daer van goede kennifle zijn heb-
bende, dat het by de voornaemfteende meeile con-
tribuerende Provinciën, foodanigh inderdaedtghe-
leghen is, datfy niet lyden foude ofte konnen aenlien,
dat van diergelij cke ^artieren aen het minfte Gehug-
te foude worden eenige outrage toegebracht, offouden
dat foodanigh afweren, reflènteren, ende revenghe-
ren met alle macht, foo dat een yeder wel foude aighe-
fchrickt bly ven, om yets diei^eliicx te doen ; Ende op
dat het felve oockefïèdive foude konnen prefteren,
met alle promtitude, foo hebben de felve Provinciea
in den haren die voorfieninghe ghedaenmet ipeciale
alïèétetie (behalven de provifien van wapenen ende
amunitie van oorloge, ende andere beboetten tot een
Veld-Leger te lande ghereed ) van feecker vafte fonds
en feecker inkomen van penningeij, fuffifant in fulcke
gelegentheyt,fonder die tot noch toe te willen aenfpre-
keh, dan incas van noodige defenfie te lande als bo-
ven , yan alle 't welcke als vooren is verhaelt, U Edele
Mog. wel konnen verfeeckert zijn. Willen mede
U Edele Mogende in bedencken geven of om preifan-
teredenen, nae het exempel van andere Provinciën,
welcke Staets-gewyfe vergaderingen foo frequent niet
en zijn, U Edele Mogende niet en fouden konnen
goedvinden der felver Gedeputeerden ter Vergade-
ringh van haer Hoogh Mogende te autoriferen «www-
rnwvan verdere petitien te confenteren, naer dat de
noot van faecken fai komen te ghedraghen, om dat de
Provinciën van grooter quote te φoediger konnen be-
quaemzijn, met promt foumiflement van penningen
den noot van 't Land by te fpringen, aifoo Ü Ed. Mog.
wel konnen fienby aldien de vyanden van den Staec
in haer malitieusheyd continueren, noch meerder pe-
titien uyt-ghefchreven ende confenten fullen moeten
ghedragen worden. Wy vinden ons,Ed. Mog. Hee-
ren , weghens haer Ho. Mog. ons Heeren Committen-

reden m^en werden ghehoort in nader conferentie,
die wy U Ed. Mog. nevens een ofEcieufe offert van on-
fePerfoonen ende dienft goetgunftelijck zijnaenbie-
dende. Aitum in Deventer den
fevmm tvjintighfitn
Oétober o. ft. fipMendtrt Mtrmfejligb, wasghete^Ct
kent.

JoHAN DE WfT, M. 7 AW CrOMMON·.

mtm


-ocr page 223-

204.

166^ ^jopofitie ostiaen 5gnt>c/ foo geeft De l^cec

, p?efibcfenbe / senbe ìien j^ecc Haerfolte,

ban Zalland, l)aec tatauti»oojiitto«0ljehoegBt/ öat
Öaec pjopofitie met acneenacmftspt Ijatilictt gljeijoon /
enöe öat De felbe bp be
j^eccen i^taten ban Over-Yffei,
fouDe ido^Den geieeot t» feceufe Dclibecatie/ en op De fel-
be roDanlab eUecefotbeeci / tot cotttentcnient ban Daec
Ho, 11^00. el!$ De tonfiUutte enDe gljelegentgeipt ban De
^liobfntten eenisfint^ fouDeöonnen IpDen j ïBaec me;
De fp na 8coeten(ffe en becbec betbefen cibiltiepten otiec
entocDecföngeDimüteect/ enuptgljelcptDoojDefelbe
»eeccn Die jjaec 0aDDen opaDc&aelt / en met Die epöljen
Cacoffen nae gupii gecottimtfeert.

^p Oetiöen met opoemclbe ^eec een tour ggebaen /
enDe gIjeceDen Doo; be ^tabt / enDe onDcctufTcl^en otca^
fie gijenomen te fp^cecbcn ban Ijec fubjcctban Race
Commiffie enDe &ace geDane Propoütie, enDe bcc(io«i
ben npt De felbe / Dat feec aengenacm toajS opgenomen
tiebecreecf]ectnggebie{)aDDeninDcfdDe upigtjeöjucfit
ban afftftentte enDe beftljetiitingc in ca!$ eenige fbjarig-
Beptmotötebooiöomenaen Bate iJ^oUintit j toöDersi/
bat ^ ntet enDet.£i l^aDDen te betijoopcn / Dan een fatisi;
factoire anttboojt opaIie|^etgencbpon$sgep;oponeect
tbasr.

^ejSmiDbaglisi jijn genooDigfit oetoojben ter mael-
lyt boegensi De Citaten ban Over Yflel, en fijn toeüeci
om ban De opgemelDe i^eecen opgeljult enbc eetonDui:=
feect/ opDcnStadchuyfe, DaecineenaitìttcBiCircch /
teceecenbanljaei: l^oogD H^og-met een fcecfuntp-
tueufe enDe fteeclijifie maeitgt
(ïjn getcatteert gljetoti^
Den / nicmant meer alDaec p^fent 3önbe Dan Den Igeec
Prefident, en De $|ect Harfolte ; De ftobcngfiecoctDe
l^eecenMuleitjvan Almeloo, Schrieckenbe Royer,
mftfgaDerifDen i|eec ban Y0elmuyden ^joft ban
Vollenhoven, meDe (©eDcputeecöe tet ©ftflaDf r ingfie
ban fiaec igo. Ugo. neben^ Den €i?tff(ec ban ίβΐ 3Eant-
fcBapRoeiing: ^pöebDenals Daninalle Difcoutfen
gelaboceect enoe De fetbe baet geenen otiebicigeect / Dat
De intentie ban
Igaec |Bo. g{)cli)t& De felf be in gaec
pjopofitie toasü boojgefifU/ motftt alfoo toecDen opsBci
bat / enbelfobeelbecftaenDatonDcc benifitfebanDe
becfeecöecinge/ (iicojs ban noot/ acnftate ^jobtmie
00C6 pjompte enbe bigouceufe affiftentie te fuUcn bciio^
men /
enDe toeof)el?attit te hiojben / fp niet alleen eene
fati^factoirecefoluttefoubenljcbbcn tcgoopcn/ maec
Dat Dacc op fouDe boloèen ftet ccele effect en een p?ompt
fucniffement ban penningen / felfsstoteengocbc fom--
we fouDe bJecDen te UetDcn gebjatIjt / enDe Dat Dacc toe
fpeciali)t& p^binciale tonfenten foube D^agtjen enbe
jijcffen op ben
^noefcten/ enDe namentljjcli aen Schoor-
fteen gek, verdubbeling der contributienj
enbeDieC;

gelöiB.

g&enievcndcn s^obemöec fijnfpsaen bebantBen
( ncbeniS De J^eei: C aen Desi mo?gliensi geaccibeect jjjnf
be ) De l^eer Prefidenc acn Dciï felfjï ïïogsment obec De
goeDe ontOalinge / mi tfgaDccsS goeDe toefeggtnge Die fp
ïjaDDen bebomen ban Dat De ïgeeten i^taten ban Over-
Yiïelgaer betepttotlUgg binDenomDegoeDe intentie
ban naec UoogÖ H^og. te gijemoeDt te geen / cnbeDe^
fen ^taet met bigouceufe confenten enDe effectibe p^e»
(latie banDefelbeinbacen gfjclDe tefucnereningan-
DcnbanDdn<0ntfanaer<0enecael, j^pfjebben gebon»
ben in DejS fcifjs Èogfiement een goet getal ban De ^ee»
een banDe ïtibDctfciiap / Die alle eenparigl) / ttaec obec
enDetoeber gBefpjoofbcn complimenten/ gebbcn becs
filaectDatmen Ijaec $?oog|) jnaog. hofien eecfe fteecen /
bat fp naec p?opo?tlc ban fiaec tccmogen niet enDe fous
ben naelaten Den noot ban Ijei Eanbtbp te fpjingljen
cnDe ijacc t' ebectuecen ten Befïen ban Ijet gemeen/ enDe
batfp bectoacötenDe cpgeticcojbaciDcpDt enpjomp^
titube ban be anb^e ^jouintien / in gebeiUDen noobt

' .pDacrittljare p?opo=
" nu inDefcgöclei
_ . enbeboonjïöaec

Bomenbe op De particularitepten te crpUtccen / fp?eec=
henfeer banDe fonfiitutie ban fiare 3^?obintle Dcc
felbcconbecmogen/aleimebeDoefp openlagen/ enbe
booiljacebpanDen Bcfielt öupten eenioDe Defenfie/

m;

II

Dat fp eene o?oote appjeöenfie fiabben ban De itcoupijj
DaecbanDe faemllep/bon mei Deit le&c
Biflchop '
van Munflers
troupfjS af te fiomen/ entje-Dflttnen
uptflroi»bcn becftöcpbe ftoacigfjcben enbe ttitoninto=
öitcpten tiemcnbaji |)ct ^uprfcöe iRjjcft löabbc te
b?eefen/bat fp ftaer in befen töt en gelegctttöepr foubtn
ebertuecen tenuptertlen/engljcloofben barfptenmin!.
(ien De fjelft ban fjet gepet f tioneecDe fouDenin
promptis
binDen/ cnDeopljet obecigegoeheojbjetiellen/DatOet
in Ijace p?obintic niet allcniftalben toasi gefiett/ alg fn
toel baenfitten/maec bntfp cbcntoel fouben tïjoonen
bat fp Dace fcljouber» niet en foube onreetfien/ om bet»
laUbanben^taetmoibeop jjacr tcncmenj
ceu <i3cbeputeecbebebanclttcn Daecobec Degoebenpi:
bec / enbe fepben bo?bec/ bat fonbec De felben ben
iStaa niette tjouDm bjasf/ bat fp op öace ftoacigBeptJt
enbeboojfteiüe g'jpben / in ^aec pjopofitie ficB genocgö
enbe fatisifactop?löc6 Ijabben gfjeeïpltteect/ batfp
bat niet gefpjoocben en fiabben at$i op De benniffe enbe
affeucantiebiefp flaDben/ enDeboo?berj8 fïcf) c]cpi|>
ceecDenopfietgjief enbeb?cefe ban Den
BïiTchopvaa
Munfter j
fepDen De ® cDeputeerben Dat fp Daec op nitt
toel boden gijelaft enbe glicautfiotifeect Jönbaniiacc
ï^o.iKog./ mactbaterötccboflen feggften boo?foo
beel alj$ fp pacttcultece liïegenien «oacen / enbe tn Diee^
boegen participcetDcn in De benntffie ban De JKegecitts
ge / Dat ft» geen appjeftenfie fjabbe boo? bie aecutfjtcn/
en batfp biel boften oo;beelcnDen ^taetinboibomcn
joflupi te 39η / om Die ftoacigticpbt niet beel te app?et
icnDeren / en alle DcfTcpnen ban bie bant cigouceufcijjB
fcnen te bonnen gans/ Dat fp geen affronten fouben
lljben of» beSoojben te Igben : a©0berö gfiefpiootfon
Ijcbbenbe ban be tegijEntooojbigBen loeftanUt banaf-
fattesi enbe Difputen te Dcmefleren mei
Engelanc ,βηΐΐί
offefpoojDetkn bonben Dat Den ,$tftet mcecDetcon=
Defcenbentie gsDbe bonnen gebjuptben ten Dien cega^
be/ entoatfpbanbe Juftiriebecpjetebutenlereentc
oft e onbece sjjnbe boften oo?Delen / op bat De eemorijfi
ren onDec be iöcgenten gecup geftelt / be nptbomfleop
DejnflitiebanDe faecbe «©oDtS gïienabiflöe booiftei
ninge bofle b)o?Den bebolcn gelaten. €nDé na bat elfli
bpfonbec enDe gefepacecct ober toerfcBepDe pomte η etts
be farcfeen tegetitooojDig met
Engeiant in Dlfï»itc sgn»
De / fiai^eneetrifcouceect / gebben tfiet anDecjS bonnen
Booceittian een getietacl
adveu enbe juftificatie obectie
pjoteboreii bauttaec lo. iKog. omtrent Diefaeben/
enDe mtt^enén Dat Set felfbenieten )»iecDeuptgefp;o;
ben alg mei een perfecte benniffe ban alleDefeptenen
Deciccumdantien/ mitfgaber^ illatienDaec op bel»
lenbe/ fooal^Singare üo. iBog. ^ecgaDeringetoe?
booigebomen / enbe bolgenji be toelcbe fp toacen gein»
firueect / quab^erenbe met Baec i||o. |Bog. intentie/foo
batfp niet anbecji bebben bonnen feggen/ DanDatfp
ficB niet genoegt) en boden berfjeugen enDecomoniffe»
een obec Bet geiutb ban Den j§taet / enDe be rec{)tbeer«
Digfiept Der felbet pjoceburen / bat fp een pbcc pettitU'
lierlijcb bonben fobanig gepo?teert tot bes felf?
ceffcnenbegeimbneectbanbeiuditicbanbien/ Dat(i>
elcbbefonDec oo^Deelben genoegfaem geindiueerttot
De commiffie B^ecopgelept/om Die oob bp anbere
nen afleggen, ϊδρ boojbecS met cibile en belcefbe Isejf
geninoeneneitpjeffietencefpecte banfjaec
en Der felbec fioooB acnfienlücbe ïlegeringe gBebimlti'
teert en Bptaelept.

gnBaerStonBementrun becfcBepDen aenfienltjtBe
©ecfonagien/Heben ban beReoBeringB/Baer Btinieit
binöen/ DiegeenanDerereDenenen ejrpjefïienBebBfn
gDeliebcnte oB^b^upcben Dan aljs Bier bobenijü bec
öaelt. ®oo?Dersi isiin Bacc ïogement Baec 6ο«κη
binDen ben «©iitffitr
Roelinck,iii Beeft nae eentólaf'
be en cibile aenfpjaeb Baec bomen p^efenteren en titxt"
IcbecenbefiefoUitie biebe^eecen^Statenban
Over-
Yffel
Babben gfjelieben te nemen op Bet gBfpiopoflfif-
be / enbe met een gefegt / Dat Bet felfbe enbe De bo?l>««
maniere ban boen bp BaecoBfbJupibt/ ïjaif
benfeerbeBacgfit/ enfluam boojDersf toeggeniDifi
%eten/
Βλ« aenbifbenofficieufelöcbeaileDlcndewï'^
Deferentie / foo ten refprcte ban Baer perfonen/al-ö

1^003

SAKÊN van STA ET


I

-ocr page 224-

-, so.üSog.aenficnlötfie«egöeectnööej^PΒίΒΒίηöfn
' ^ möéii met alie HeleeftSeptöebanf&t
/ eiiDb gcfegt/bat ft»

----htOmetflltcmtJoojöaecpecfoonen/' maecoocft tcnces

aa^öeUattöafCCommifffefcec öaö&ent? bgbantöen/
tnbc
fat fP tia*' ai'^^i® fou&en nac laten getcoutdei
jijcBcappojt teöoenaenöaec i^o, iBog.öe ïiefc?nija-

Kiffaitirtititenien.

m ïïefciiutiÊ öan be Graten toan Over-YiTei, Dielöt
infli.öDsiati

Extra^up het Regifler der Refoltitienvan
de Staten vm
Uver-Yflèl. lovis denÏe-
ven en cwintigften OEiober 1664,.

DEHeerenlet/anJiffn, uyc den Ou'd-Raed der
StadÏJordredit,
ehdeMarinns van Crmmon , Rld-
der, Scc.refpedtive Geciepucecrden van haer Ho,
Mo. van wegen de Provincie van
Hilland ende Zeeland,
ter Vei^aderinge ^ehaek en gefeten, hebben nae Over-
leveringc van der fel ver Brief van Credentie uyt den
naem van haer Hoògh Móg; veihaeicdebefwaerlijcke
conftitutie van tijddaerinne den Staedder Geünieer-
de
Provinciën tegenwoordig fich bevind,ende hecemi-
nente perijckcl van een dangercufen Oorlog tuflchen
EugtlmiJt ende de felve j voörts in 't lange énde breede,
fo
by monde als ghefchrifte ghédediiceert, hóe noodigh
endepreflanthecisdatde refpeöivc Provinciën ΑβηΛ
tveriart leggen , ende elck aadcr affifteren, niet^êen
in't dragen van confentemn de ghepecicioneerdepo-
flen, nemaer oock in 't furneren ende effedtive te berde
brengen van penningen^ Hebben
Ridderfcha^ tndt Steden,
voorfeyde Heerenvoorde moeytedie haer Edeiëin
defe faecke hebben gelieft aen te vaerden, bedanét, en
de verfocht haer hàer Ho. Móg. te willen verfeeckeren,
dathaer Edele Mogende defe getoondenyvereii goede
voorforgeo tenhooghften aengénaera isgeweeftj ëfa dat
haer Hpogh Mog. van defe Provincie oóckniecan-
dershebben te verwachten als het geene van goede en
getrouwe Boüdghenooten k^ werden ghedefidereert.
Sullende haer oock bequamen omme daer van binnen
weynigh daghen de reële eiièöen te preileren, ende in
contante penningen ten Comptoire van dén Ontfan-
ger Genef iel fo veel contribueren, als de gelegenthey t
van de Provincie éenigfints kan lydenjcnde dat daer van
door defe Provincie Gecommitteerden metten eerften
ter Vergaderinge van haer Ho. Mog. openinge fai wer-
den gegeven.
Onoerftond
ActordetrtmettevciirfchreveB.egiptr,

Was ondertceckent

D. Roelinck.

^e CSêbeputeetben fijn böojticcS tee madtijti genooi
bigt 0etoo?i)CTi üfln biegen
öe l^eecen Jjan be iflegeEinge
ban be Stab / 't toelcft fp nieten ijeböen beïbén toepgci
renam Dat fpbaecöoo?be aetigfjenacmljepbt banfiaec
«ommiffiÉ nieten foüöe eenig nabeel boen.
^Φρ be mtbbag geDaelt sünbe ban eentge i5ebeputeer=
benban beiÊagiflcaet/fun m£t eenfeet fionorafielenbe
eeiUjth maeltjjb gfjettatteectgêtoo?ben op ben ^tabr^
Dupie /entoacen pjefent uptbeiHSasiftcaet/ bel^eecen
USapoj
StickenSchrieck «©ebeputeecbentei; ©ecga-
becfnge banBaecS^O. jpiso./
HendrickNieuland,Wil-
lem Nieuland,
alle 25uïgOeinec!leceneniSegeetbetS
^n
Deventer, nebenS ben ^ctcetact^ ban Defelbe
^taötbe^ec Roefe, toaetmebe bptoasiben €omi
tnanöantBrouhuyfen, enbefrrt gebutigUtencefpene
ban fjaec naog, Commiflïe/mer beelc bcmonfttai
tiecnbeupttetlücfiefplenbeuc/ goneuc/ etc/mttfga»
berg upttetlijcBe affectie bejegent getoojben.

^en achtften j^ooembec ijenboojmibbagfi gBeeitti
PlopcectöeDBenbeomnii Daei; affcüeptte nemenban
bctfc{)cpbe%ecenbaniie iiegectngeber ^tabt
De-
venter ,
enbe Ijaec bebantftfc ban 0aec ctböl ontftael / en^
bel)ctg8eenebecbecstoegöeiJ?a£Bt öetiben tet intentie
banöaec ^o-jiaog. iSooBcbbenaWbanbecllaenöet

§eetie te boocen gaec noti) meetbec boo?ge6omen baa0/
at be aenbuefenbe o^binacijJ 4^e&eputeecben ban
V. Deel

ιος

Wejpiobincietec ©ecgabecingfie ba«Bae(]®o,iKog.
Baec bebop; feec {tabben aengetoentbat befe Commtf'
fte tee intentie ban gaec iBog. toei motfite Bo;» '
menteceuffeten.

®ooibet!i / alfoo fp guamen te berflaen bat tot Zut-
phen becgaebccingDe bjag ban 8et(®ua«tee / enbe
bat fp geen öenniffe bekomen of enbe tegïjensi toat baci»
bebecgabecingBebanbeiStaetenban Geideriant toasf
«Ptgefcöjeben i foo Bebben Baec bertoaeciji becboetfit /
enbe albaec geatcibeect 3pnbe iegen.^ benabonbt /
BeööenaenfionbtsgBefonbenaen ben eecflen i^ureBe-
meeftec
van Winfum, met betfoetB / of eejten ban
be «©ebeputeecbe &cm fotibe Itonnen fpjeetBen ; foa
tjSöaetopBp/ enbefucceflïbelötfteenigBe anbeceleei
ren upt be JlegetingBe albaec/ ooc6bet» Gommarli
beiirobecbeiBilitie/ inBaecEogement betfcBeneii /
alss jnebe Den üeec Eanbt-®io|lban
Ekeren,enbe
naec bat fp openingBe göebaen fiabben ban be tebenen /
toaetom fp albaec toaecen obecgBeBomen / fooBeeft
BP Öaec DeBent gewiaecBt/ batben a^anbt-bacBöpbe
Igeecenban'tigoftoasi uptgBefcB^ebenben
vyitienden
befec iBaenbto. fï. batfp albaec een eiiattiec-bacB
Babben/ enbebeftcfi Juaecen metfiet Öenefitiecenban
eenigBeKiooiieriijcke goebecen bpbecBpopingBe/en»
bebatop bien bacbbe becBoopingge jpnbegfielepbt /
fpaenbeïleecen ban Bet Jgof Babben gecefcBiiöeect /
batfpfoubeUiillen bientgbt becb;oegen ofte teel bec^
jangöen/ bat fpbaec op ban't lof geencefcciptfe of
feecBecBept Babben.

'©ennegendenlaobemBêc/ alfoofpmetDeeletibfs
liteptenenbebeleeftBépttian öe öobengecoecbeteiecen
toaecen BejegBent getoeejl / fieööen nooWtB gBeatBt
be felbe be contcabecfte te gfieben/ enbe foo toanneec
möaec mebe beficB toaecen/ fpnbe felbieBaecinfiaec
Sogement Bomen balebitfcen j iSp Beböen niet nage»
laeten be goebe meningB en intentie ban BaecHo· pog.
^ntcent Baec Commiffte boojteflellen/ enbe aen b«c
filbec aoebe conbuite ten Bepen te tetommanbèten.

«©pbenabonbtftont/ 0eai:cibeett sönbe tot Arn-
hem, BeflBin
goetgebonben boo? eenen ban fiaec iSivte/
teboenöegjocten beï^eec pjefibecenbe Inbeii i^obe
ban <©elbeclant be ^eec
Vug Üeec van Yfcndoom, upt
betoeicBe fpbecponben batopBepbebelISiflltbenban
Baec nsog. ban bate ben
leften bec bficlehett ; enbe
ben
eeriien befecjKaent/ BpfjaechjaSgeaccefleecten
«PtgefcB?eben eenejctcaojbinaciii Eanbt-batBöinneti
Nirawegen tec Balbec maent November Bacec Hfll/ bat
fp baec Dan notificatie Babben boen boen/ óotb aen
Bace 1^0. |@og· bat fp al^ ban baec becftB^«nbe/ foube
Bonnen too?bengeBoo?t.

^pbebeninftantie / tenepnbebatöet'famett-fioms
fte moiSte toojben becbioegt / te meet / tetople Me ban
't ^tiactiec ban ZutphenbaecomtcentgeMtti becfoetli
toacen boenbe/ met tecfoetB get felbe te toiuenboen leg^^
een in nadere betibecatie in ben ^Qaebt / Bet toeltfi aen^
namteftillen boen; <Snbe tot bienepnbe eenigebanbe .
«aben / öie bei anbecen baegs» Bupten bectwcBen moe^
Hen/foube laten aenmelben/iat alboocet» ten achtup»
tsninbenJKaebtbetfcBpnentoiiben/oraöaecopteöÉlfi·
tettcen/gebenbetoepnigBoopbatbaecomtcenteenigc

altcatfe foube ballen. ^

«Êentgen töb baec na / fteeft ben opgemelbe l^eec

fibecenbe/boo?fön®iettaei:/aenïjaecin Baec Mm"
mentboen toeten/batbe%ecen ban beniKaetbieBup?
ten moe^tt jijn / niet en Boften inblpben.

SSfemam ban toegen Betrof Φ ^ «i0ecfng/BeefÉ
albaec aen befe l^eecen <0ebeputeecbe / éeniggebifite
ofte aenfpjaBe tec eecen battgaec Commiffie gebaen.

®ocB ben thiendtn jSobembec/isi Baec in Baec SEoge-
ment Bomen BefoeBenbenIfteec
Otto van Engelen <5cifi
fiec ban'tï|of ban<i5elbeclant / bie Baec naec ee^
nlsöe tooo?benban BeleeftBept / BeBenbtmaetliteiipt
ben naem banbe ^eecen pjefibecenbe enbe «aben
ban ben :i|obe/ batBpBuninnaebetUelibecarte toai
geleptaBetoeeftBet geenèaenben
Keecp^efibecenbeop
giftecenbecfocBt toasï/ namentlötB/ ofbeBbacBoait
bet'famenBomfte banbe jStatenban
Gelderiandt,
niet enfoube Bennen toojöentwcD toat beebioegt/maeï

^ bat

en OORLOG Vieren Veertighfle Boeck


-ocr page 225-

106 S A κ E Ν van S Τ A E Τ

w

j 364 ìiat miin ]|eec£n bait Da nfet f^abUEti {tonnen tcfoU

__becenomEen{0e altecatie baec omtrent te tiocft / bcr=

ntttji be bepefclKiS albeccptiS toaren oemaitht / en bat
biebeclcntttcnigbulDfgmoeficnsijn / oitìbcmenieOte
cn Ueclftept ber petfoncn bie moellen ceconbocecct tao?»
benj. i^nöc BactoÖ«nacnfp?aetlibanp£mantöanbe
Reaèttnae bojöerii üoojöcBomen.

<εη fon ontrent bc mtDbasO teebcromupt Am-
hem bettróiSen/ enbebess abóntsJ sijeatcibecect tot
Rheenen,

©enèifdénj^obcmbec/ ban Rheerienbettrot&en
5ijn0e / fjjn bei abontö bctitiitii Ijet quabc UJebec enbe
ttegen / nUt berbers ölieöomen ban tot
Uytrecht, bc$i
anbecen baegiS tn ben
Hagc.

anbefent0bla0bfii3LantsS-®loote notfi alfnGoe-
i-ede, met lati om fo rasi mogclgtfe upt te loopen / en be
fcDepen na«
Guinea gljebeftineett boo? 't Canael te ron^
topéren.

5©ocf) alfo / geljjch gefept isi / be ©ijö-3lbm(tael be
Ruytdiraett^aelffcDepenfetreteliJcU toajs gelafltom
naeGumeategacn/ uptbe jpibbelamfclje^eej foo
moet bit aUeiS genomen too?benboo?Strategema5ombe
Cngelfcfie te aöufeten j geljjcft ben feojt jï {jter nae be ge-
i)eele©Iootto{ertopgclepr.

5©e §^iobfntiale berfilaringeban Over-YiTelboIgcni
refolutfebanben
fevencntwmtighften (©ttoi)er/f|(ec
Dooi gepelt /.toasi lupbcnbe alsi bolgt :

DË Stafen van Over-YiTel, gelefen ende gheexami-
neerc hebbende, dérefpectivemiiTivenvan haer
Ho. Móg. van den
feveHtundin May j fe-vmdtn Au-
gufli, twtidio tnéc iinindirti£fimOù.ohcry alledefes
jaers
fejlienbsndcrtvierenfiftig, mitfgaders'dc redenen
daer-inné vervattet, itreckcnde tot recommanda-
tie , niet alleen om ipoedigh confeut te draghen
in
een miliioin guldens tot de equipagie van derpigb Sche-
pen van Oorloge 5 yèimai'
himdert duyis/tt guldens tot het
verval van de extraordinaiis equipagie nae
Guinea,
voorts twee miUioenen tot
aenbouw vanffif en twinligh
Schepen van Oorloge, ende noch anderhalf millioen
tot equipagie ende onderhout van noch
acbtienvande
confiderabelfte Schepen van Oorloge, jeghenwoor-
digh by 't Landt buyten employ wefende , als mede tot
voldoeninge van de ioldyen ende montkoften der Ma-
trofen, nemaer oock om de quote defer Provincie daer
inneeffeitivelijck ende promptelijck in handen van
den OntfangerGeneraelte doenfurneren, ende dien-
volgens geconfidereert de ongelegentheyt van de finan-
ticndeièr Provincie, ende dat de Ingefetenen van de
fel ve door neeringhlooshey t, quade gewaiïen, ende an-
dere inconvenienten feer onmachtighzijnte fuppor-
terenfodanigecxtraordinarispetitienter Ζςε; als de
welckegeener<i/<«»« van die kant, noch eeni^e nego-
tie of voordeel van equipagie ende leverantie van Wa-
ren iijn hebbende als de andere equiperende Provin-
tien jdaerommegheenfints bequaem om hare quoten
in petitien van fulcken nature neffens de felve Provin-
tien op te brenghen, veel weynigher daer inne conti-
nueren , fonder geheel en al uy tgeput ende gheruyneert
te worden j konnende oock met goede redenen fufti-
neren , daer toe
otigebimden te Zijn , infonderheydt
foo langhe de vervallen iaecken van de Convoyen ende
Licenten, niet na behooren werden gheredreflèert > en
gebeneüceeit, die verdubbelde Lij Ile ende
fujveringht
vandeiimieiiUndtfcbe Fafpiorten, Jmfliaiien ·ναη Placcaten
ghearrefteertj ende elFe(3:ive inghevoert; dat mede
by de Admiraliteyten
htir mejmgt werde ghehou-
den, ende alle onnodige of
delicate koften van Timme-
raghesj en andere expenfes ( buyten kenniffe van den
Staet t'clckens aengelecht ) vermijdt., - Doch om te be-
tonen hoefeer haer den welvaertvanhet gemeene be-
ile onfesVaderkndts, endedebehoudenifle van hare
Bontgenoten ter herten gaet, dat haer Ed, Mog. in den
yver daer toe van tijd tot tijdt toeghebracht, nu oock
niet en willen verflappen, foo confenteren haer Ed,
Mog,
vour defe r.eyfi tot fublldie van de faecken van de
Zee, in'ε gepetitioneerde
Millioen tot equipagie van
dntigb Schepen van Oorlogh, alsmede in Jes ton-
nen
gouti tot verval van de extraordinaris equipagie nae j g,
Guinea, endein plaetsvan twee milt ióetieti tot aenbouw
vm vieren twinti^h Schepen van Oorlogeghepetitio- I
neert , in anderhalf millieen tot aenbouw van aebtien
Schepen van Oorlogh, ende dat de ordinaris Gedepu-
teerden defer Provincie, tot de betalinge van de helfte
van dien prompte voorfieningefullen doen, alsmede '
tot de andere helfte prompte ordre ftellen, omuytte
keeren, foo haeft de Convoyen en de Licenten in ma-
nieren voorfchreve, fullenzijnghebeneficeertihet/^yï
ί ^iWtgecontinueert, deGarnifoencnindefe Provinde
ende der acngeleghene Frontieren fodanigh met meer-
der aental Van Κ rijghs - volck verfeeckert, ende van af-
fuyten ende andere nootwendigheden verfien, dat de
felve tegens alle fubite overvallen ende invafien gheruft
mogen zijn.

il
i

f

iti;,
ίί::

il
Μ

li

»

Dat mede de Gencraliteyts Reeckenkameraenghe-
fchreven werde, de Admiraliteyten gene extraordina-
risPoften in reeckeningen te mogen vaUderen, als die
met refolutie van haer Ho. Mog. gemunieert zijn,ende
eyntelijckedateenmaelordreberaemt, daer medede
Admiraliteyten gehouden worden van jaer tot jaer
tere·
keneti,
op dat by de Provinciën geoordeelt moge en kon-
ne worden, of de Admiraliteyten machtigh ofteon-
mach tig zijn, uyt hare ordinaris i nkomen, de voorval-
lendelailen van equipagie ende 't genè daer aen depen-
deert te doen voorva len.

Oordelende feer raifonnabel,datdievande 0/>β-Ιη-
dife
Compagnie, door hare Ho. Mo. behoort te worden
gheinduceert, ombydefe conjundlure van tyden, de
mft-hidife Comp. ofte anders defen Staet, met geit of-
te Oorloch Schepen te feconderen, tenminfteninde
laetfte gepetitioneerde fomme van
anderhalf Millioen, te
meer, dewvle de faecken by reflexie de Compagnie di-
rete en indrefte, bereetsis raeckende, ende verder
foude konnen komende te raecken.

Vervolglijck getreden tot de leilureende examióa-
tievande voorflaghen, om den Staet defér Landen by
alle gelegenthey t van een confiderabel aental van
BootJ-
' volckjie verfien, als oock de Ordonnantie waer nae in al'
Ie Geünieerde Provinciën eenparichlijck geheven en
verpachtet foude worden, het
Grojfier-gelt van allerhan-
de Jifitien, waer van het provenu ibude worden
endeblyvengeafïëdleerttot
aenbouwvznCoovele Sche-r
pen van Oorloge voor defen Staet, als daer uyt jaerlijcx
fouden konnen vervallen.

Oordelen "Ridderfchap ende Steden , op dat door de
concepten van
't eerjle poind , vele confufien van
repartitien ende equahfatien vande Provintien op dén
Staet van Oorlogh , fouden worden veroorfaeckt,
endeverilaenderhalven, datomfulcxteprovenieren, '
alle de NederlandtfcheCompagnienvan den Staet,
behoorden-verfterckt te worden, yder met
twintigb
koppen, alle Mufquettiers, die verobligeert fouden
blyven, om lbo wel te water als Matrofen, te lande
als Soldaten te dienen, ende dat de Capiteynen tot defe
verfterckinghe, niemandt foude moghenaenpemen,
als die voomen zijn met een Billet van de Admirali-
tey t wegens hare capacitey t, tot den dienft voornoemt ί
blyvende nochtans daer uyt de elcdtie aen de relpedli-
veCapiteynen , zijnde boven de
twintigb, ende on-
der de A jaren oudt, midts dat incas van elïèdive
employ van de felve by de Admiraliteyten, alleen hec
fupplement ende montkoften fullen worden gedragen,
ende de behoorlijcke patenten daer toe t'elckens
by hare Hoogh Mogende öiet ad vijs van den Raedtgi-
decemeert.

Confenteren mede in de verpachtinghe van het
Grejper-geldt op alle Wynen, &c, op de Ordon-
nantie daer toe rede daer van gemaeckte, ofte noch te
maecken, mits dathet voornoemde provenu jaerlijcx
efgualijck onder de refpedtive Collegien ter Admira-
liteyt werde gerepartieert, tot aenbouw van de vooT--
feyde nieuwe Schepen van Oorloge, by yeder Colle-
gie, volgens ordre van de Regeringe daer uyt jaerlijcx
te doen.

Waer mede men vermeent de intentie van de equi-
perende Provintien te zyn voldaen. Aldusgerefolveert

ep


-ocr page 226-

en OORLOG. Vier en veenighfe Boeck. 207

continuatie tcgeniS fjetaenflaenDeboojjaerfouDe bet
epffcfjenin ^eegebjacfjtte too?&eneeng|)etalbantcn
tninllcn
twee en fevcntich capitale ^cgepen ban <©o?»
loge/ bobcn enDe beftalbenDe
ordinario Convoyers
Die 6p De Callcgien ter SCDmiralitept upt fiate cefpecs
tibelopenDe o?DfnarisSenDeeitcao?Dtnaci!S miDDelen
maeüen onoerftouDen b3o?Den/ toaec ban
reiHch jScfte»
pen fouDen too?Den gUeemplopeertonDecDe J^lagge
ban Den ï^eec ban
Waffenaer S^uptenant 3ibmicael/en
Dece^eteaDe
twaelfj$cDepen/ totbebeplinggebanDe
ISaDigatie en Commercie op De Cuflen ban
Spangie j
Portugael,
enDe in De Middelandtfche Zee.
WAtbc jStl^epen /t'emploperen al!$booren /boo;
Den tiJDt ban
twaelf maenben / nae een nieutoe calcula=
tie DiefacngaenDe gemaec6t/ enDe Dier nae geejcpjefi
fecrt / fouDcn Bomen te öoflen een fomme ban
fes mil-
lioenen vier hondert tachtich duyfent gulDen0.

Slljipber j^tfiip Doo?Den anDeren ggenomen/ te
mannen met
twee hondert Boppen/ enDe peDecBop
meDeDoo;Den anDerenggereecBent/ fooinfolDpeelsS
6o(lgclt / op
vyf en twintich guiDens maentificB/ maes
tenDe te famen ter maent
vyf duyfent guittenj^.

laocfiboo? confumptie/ fïitageDec^tD^en ewDe
Degoeften/ mitfgaDerji rampen enDe ongfiemacBen/
bieten «©ojlogBe
5önte bertoatöten/ enDe 't göene
Daec ban DepenDeert / ggenomen op De gelft }eggen!$ De
fOlDpe enDe BopgelDen ter maent
twee duyfent vyf hon-
dert
gulben^.

^uIcjcDfltpeDer ^tgipmaentifjcB fouDe Bomen te
boften
fevenduyfent vyf hondert gulDenS.

25eb?aö()enDe ober De boo?noeniDetwee enfeventidi
iScfjepen ter maent 54oooo.gHlDen!S.
<iSnDe in
twaelfmaenDen De boben gtnoemDe fomme

ban fes millioenen vier hondert tachtich duyiënt

gulDenjü.

€nDe op Dat De boojfcg^be ^cDepen ter reegter tgt/
enDe rot Den naeflen Dtenp eniïe reputatie ban ben San?
De mochten ^ojben ggeeguipeert enbe in ^ee gfye^
D^acOti teiierDen gaer^o. H^g. becfocgt /Dat tee
booifcöiebe fomme een petitieöoo? Den «aeDt ban
^ate gcliefDen te boen /metferieu^ berfoecB enbe
tecommanbatie aen be refpecttbe ^jobintien /om
niet alleen in De boojfcBjebe petitien te bJillen tonfente?
ten / maer Dat gaer CD. H^og. peDer tn ben t)aer foba^
nigengocDen enDe plompten o?D}eb)iiben fleKen/bat
reciitB enDe met Der bacDt De foucniffementen ban geU
ben Daec op ten fpoeDicBfienmocfttenboIgenj boant
Dat bp onidenteniij ban Dien
f moeiten De <3ecommit;
teecDe tot Dee felber DecBacgeberfilaten/ bat onmace»
ticfj fouDen 5ön / tot foo grooten enDe confiberable
cauipagieofeenicBqieDeelte ban Dien/ Boe noobti»en:>
bfcfjDefelbeootBfoube mogen 30« tteDen/béel
mf η Daer in te continueren» ^at Bare 1^0. jBog. nae
BaceBoogetogj^Beptinconfiberatie geliefDente m^
men / enDe foDanige boo? fieninge Belpen boen / bat be
ColUGipntec IDniitaUtept/ fo nae aliibooren/ Be·
quaem mqciiten too jben geflouben / om Den biend ban
txant nae becepfcBe ban faeBen/te Bonnen Betragten.
. ^angeijjcBen oo?Deelenbe Ciecommttteerben ten
BooeBften tiootfaccBelgcB bop; ben bienfl enbe repu^
iatitbqnDcnÉanDe / batBaecl|o.|Ko.geUcfDennai
oectefcBiPbecacnDerefpectibe Collegientet 3ïDmf

opeen extraordinaris Vergaderinghe binnen de Stad

Deventer den/es en nuintighftea November feftietihendm

vier enfifiigb. Ter Ofdonnantie van welgemelte Heet
ren Staten.

D. RoËLINCKi

Ijsfiï «e cartipaiflne «r Zee alfo gebaen 5önl»e/ W nieutoè
Imiiipasf jjjUöecaitE aetigePcUtot Wgoceufe equipage tegensi
^ net boo^iiiecibaec op Die ban De tllömicaliiept Den
twintichften 43ouembec ijetiöen gfteatiifeect/ Dat /

talitept/ DatBaecCD.op'tfpoeDicBPe boenlfitBtoiU nigbeJSeberlanben fBupiBoocenbe/iJigoetgBeboit»
oenaenbangBen/ booitbacen/enbe met allen pbec ben aenbetefpectibe Collegientet 3lbmtcaltteptte

» a fcBiP.i

1664.

coittfRueceninben aenbouta banDe fieluu^e vieren
twintigh
capitale ^tgepen))an(©o?{oge/naeDeg{)e«
bioonetpcbe repartitie / enDeopDet()artrei$lbiec nae
bolgenDe:
SJljS acht iStBepen ban hondertvyfenvyf-
tigh
boeten langlj/ enDe veertigh boeten toöDt/ftöeepjs-
öjpfe/ enDepeDec te tnonteten met feftigh (hitfteti
Canon.

acht Stge^jen ban hondertvyf en veertigh
boeten langf) / enDe acht en dertigh boeten tofit/ oocft
fcijeepji'topfe / enDe peDet te monteren met
fes en vyf-
tighflucfien «Canon.

efietonfiiK'^'^i'^i De ftoate equipage Diein Engekndt «!enDeDete(lefenbe acht iScftepenban hondertvyf
oen enDeaentoietDen aenöebanDt o0enemen/ enDe endertijhboetenlangft/ enbevieren dertighboete»
toaecin ban tgDttottpt booitgebaren toiecDr/ bp tDpt/ifregatjl-lntjfe / en pebcc te monteren met vier

en veertigh a fes en veertigh flucBen Canon.

iCottoeicBen aenboubi ban vier entwintigh^tBe^
pen ban ^ojioge be
twee millioenen gulbenjS / öaec
toegepetitioncect / opberrenae nieten fouben Bon»
nentoerepcBen/ maerbatbaertoe opBetnaeuJtege^
nomen / nocgeen petitie Doorben isaebtban^^tate
fouDe Dienen te too^ben uptgBefeB^eben ban een
derde
miihoen j
CnDe Inierben Bare Ulo. fl^g. ero(lfg ber»
focBtfoDanigBeboo^fieningBetebiitenDoen / bat be
boo;fcB?ebe
rwee albereptjz; gepettopeerbe millioenen *
enbe Bet derde nocB te petitioneren milUoen gulbewü
inpromptis. Of tenminjleneen confiberable fomme
tnminDeringB ban Dien / beCoUegienterlttimtcaUi·
tept peber naratafgncontingentmocBtenboecbentei!
Banbtgeftelt/ opDat Bpfaute ban Dien/ befooben(e<
geCoiiegien met beboo^fcB^be aenbotd» albereptst
een aenbancB Bebbenbe gemaecBt / niet genoofaecBt en
Idoiecben'tfelbe te moeten laten fleecBen/ enbeanbere
baertoefn'tgeBeelonbeQuaem geBouben/ enalfiacB
een fobanigen nobigenenfalutafrenboercB/ baecboo^
foube Bomen acBter te blpben·

CpnbelBcB Bebben be «(Becomntitteeclvnjt ObcEt
te gBemoet geboert/ bat tenBoog^nobig enbebieni>
(tigB foube 5ϋη / bat eenmaelbpBaerl^o. leog.cefo»
lutie baterbe eenomen op't^^mecenbanBet reglement
demarine,en&e bat met beltcBttugebanBetbolcB/
omBetfeibetebjengentotBet boo;gBe(lagen gBetal
ban Boppen / fonber mBber uptftel/ een aenbang mog*
te boo^ben gemaecBt om bat be CoOegien ter Slbmira'
litept / bej} nobig jgnbe / Baer ten aUen tgben baec ban
fouDen Bonnen bienen.

^e üeerett ban Zeelandt urgeerben / bat Bobenfiet
berboDt ban uptboer ban ma^en/ toulnercB / fcB#f0a>
ren/enbeBennep / oocBbiergBelBtBe berbobt mocBt
l»o;ben gebaen ban al!e anbere fcBeepj^-BeBoe^eiKftdji
bonbenbiebanbeanb^e ^bmiraUteptennietgoetb^e:'
fenbe/ aljïmen'tnietmotBt uptboeren/ batter ban
oocB niet foube ttiojben ingeboete.

^eniaetiien November Breeg beni^eerbanWai-
fenaer lafl om De ^cBepen ban fpn )9loot eItB na gaec
biPrictnaBnpiitefenben. .■ _

gn'tbeginbanDecembernuamtpWngeöatbeCtis »· V
gBelfcBenugeneralgcB aenBaelbenenbe opb;egBtet)
toat l^ereenigBbe ^eberlanbtfcBe ;StBeepen fp in narr
^eeommoeten. ^aeropl»iectbenfefdengoetgebon«
ben aen 't Coilegie ber itbmiralitept tot
Rotterdam
tefcB^pben/ batfeinallerpleeenoftbtteCteliotjSnee
't epnbe ban 't Canael toilben fenben / om aen alie op>
Bomenbe é$tBepen ban befen^taet/banbehoMe
a^reffienbp beCngBelftBen onbecnomen / toaeï»
fcBOtttoinge te boen / op bat be felbe ficB bp tBbt0 in be
igfabenen ban be bjienben enbe Cieailieerben ban befen
^taet/mocBten fallKcen/ enbe boo;t!$ fobanig op Bare
betfeecBeEingeenfecuritept becbacBtsgn/ aliben^e'
genbwoibigennoobtDajSbecepfcBenbe / mitfgaberü
bat een Babil en ab^it ^erfoon in aller fpoet na
Breft
in Bretaigne
tDiiben fenben/om albaer een (hebig baer»
tupginteBupren / ten epnbe om baer mebegBelgcBe
toaecfcBontoingeteboen.

Jlaber in acBtinge genomen be tpingep opb^ttfef»
den upt Engeland inggetiomen / ban Bet beflaett / aen^
taftenenbe opb;engenben alle^CBepenin bei^eree»


-ocr page 227-

208 SAKEN van STAET

1664 ftfJiötten / öatljact tenfpoebtsljjleninbeaenftenss
. bikf0/ ecntel)e<0etommiue«lienuptijenDatentoiU
öenïjectoaettsifeomen / omme oDefantentlÖtöte o-
toerteegentoattotafwecitige bantnjjüecc onJjepUnen
pjotejciebanDe gacöe^lngljifetenen öcfec ItanDen fn
'ttoeccBgeliêl fouöe fionnenoftebeljoatentetoeclienj
enùe aengijeften Dacc onttent mebe tη tonfiöecatie 60»
nten fouöe / of niet ten t)oo?ft{)?£toen epnöe/ ùesi ïantiS
«ao^logó ^(θΦβη OiiEticc bpeen gettot6eiienùe in
^ee ggeb^ag^t t)et)oa;t>en te too^ben / entie bat üet
refuitatban öe Dclibecattenbaec omette Bouöenini
fïuctueui toefen fouöe / foo toanneecbe lEattoofen
gebtfftpeett / enbe be iStöepen opgelept fouöen toefen /
)»(er t becgaltoen be toelgcmelte Collegi en tec3ilbmtce«
Iftept mebe aengiiefif)?et>en / θει DoojfcBiebe / 25ootfi
DoU6nfetaftebanc6en / maecbefelbeen)>oo?t0 be
^tgepen met get gene baec toe begdojbe / notD bp een
teBoubentotnabeco?b?c.

iSeöert notö ben elfden gBeftöjeben / bat fp op
'taHecfpoebigBHe totlbenboen rquipecen enbe filaec
tnaeciien eentgöe itciite enbe toel öeseplbe jptegatten /
{tequaemom
op be Noord Cuftetian^ngelanbtofte
clbecsi te fitupffen / enbe be «ingeifciie mebefng&ei
l0tftectopfetel)e|cg[jenen.
Ten anderen, toecben oe
Éeerenaentoefenbe «aecommttteecben uptbe (Sollen
Otentecmtn calfteptbecfogt / omfntelieUen / enbe
faeci^o obec te b^enggen een concept ban
paccaet / toaec bp alle gingljefetenen enbe (©nbecba=
nen befet ^jobfntten onbec eene conbenafile pene gge;
in terbiteect toiecbe / met öace jStöepcn te jeplen boo?

tCanael tot naecbct o?b?e ban Bate ^o. aKog. enbe
^jtfoo toel ten aenfien ban be ^tgepen upt befe
Eanben uptbacenbe / aljï ban bf e gDene bie get upt an>
t)ece isgc&en / ICanbcn enbe ^laetfen gectoaectg\ie>
munt gabben : met erp^effe iniunctfe / bat bienbolgen<
öenfemanbt banbe booïfcOjebeJIngBefetenen enbe

nbetbanen befec i^eceentgljbe ilebeclantfcge
bintien/ upt be Zeegaten befecÊanben foube tieb^
benuptte jeplen / banbfegaec couc0 fouben nemen
achter Engheland Otti / OfanbetfmtSÏ Bet Ooft Ofte
NoordwaertsgBemuntftebBen j
besibatbecefpectibe
«SoUegfentec ^bmtcalfceptbp gaceigo. ifêog
.geau;
tgoctfeect mocgte toecben baec ban bifpenfatfe te mo«
gen beclenen / alleenlntb ten aenflen ban eenfge Blepne
fcfieepBeni/ bie met
Haring ofanbece©ift|jgebe(it=
iteect fouben toefen nee belaefl gelegene l^abenenban

VkenderenOfVranckrijck , tOtHavrcde Gracein»

tlupd/enbebecbecniet/ mltöbat be felbe Sc0eep«
6en0 binnen feecBecggetal banlaften bepaelt fouben
l»o?benj alle;$ onbec fobantgecautfenenbe tautelen
al!jtotp;ecifenaetËomingge ban't gene boojfcg^ebe
f0 /banbebedeopecatfe/ enbe banbe meefïeefflcetie
eeacgt foube to02ben. 3@pbec!9ifjjoot&een becefpec'
tibe «tTollegten tee ^bmicalitept ggefcgjeben / bat fo^^
banige ojbjetoilben (tellen/ ten epnbe bat gene
penten^ojloge DeQuaem buptenbenepgenbomban
ben ^taet binnen befeSanben / toefenbe Capabel om
veertighftucben «Sanonof baecenboben te boeten/
mocDtenuptbacen / fonbecbenniffeenbefpecialepec»
mifT(ebanl)aec]go. HSog. metladom pbec infjln
biftcictpccfecte informatie te nemen/goe beel enbe goe-
banigge^tgepenban alfulcftenfoojte enbecgactecal
tiaecbebonbentoiecben/om fulcpggegoon/ aljü ban
'tfpnectjjbnaecbec te toecben ggebe i&eceect/ ofeent·
ge/enbe be toelclte ban be felbe ten bienfie banben Ean '
be bp boop of ingupcinge fouben bienen te toecben aen-
genomen; ^e^ijibaec en,b(>ben be ggemelte Col^^
legien / oocEi be fpoebigge boojtfettinge ban ben gfyeop
Donneecben
aenbouw bccbetouftevier en twintigh
nieutoe fcgeepsigollen op 'tallecfecieufie gececomman^
beect/ metbpboeetngge bat/.boo?foobeelbeopgge^
inulte Collegien of eenige ban be felbe gene geleggenti^
Qept mocgten gebben / om gace ggegeele continggent
in 'tljoo?fc0?ebe ggetal felfi aen te boutoen / get felbe /
immecjï boo; foo beel 't niet te gelücBe/bp gun felf^ op
({apelfion toecben gefet/ enboojpublöCQue beftebinge
teggense get toe&omenbe boo»aec toilben maec6en
geceebt toefen^ €pntltic& / aen be ggemelt? Colle»

Γί!

Ivi;·!

I

I
f

gien gefcg^eben/ batfebannuafacn/ opfoomobecai
tenfolbpe alü'tboenltjtgtoai^/ toilben aennemen alle
get
Bootsvolckj'ttoelcb men naec gtffingein ■ttecs
liomcnbeboojiacc foube ban noobe gebben/ bobenbé
IlSatcofen/ biebolggcns boo?sacnbegacel§o.j©oö.

cefolutieninbatesi cefpectibe öen twee entwimich*
ften,
enbe neghcnen twintigften ^gobembec lc|ïlee=
ben / enbe ben
fefden befec loopenbe maenbtopeen
betamelycEiefolbpe (nbienftflonben te toecben gecon»
tinueect.

Φρ'ι becamen ban een bequacm cenbebousü/ gebup^i
cenbe bit tointec faifoen boo? be
achticn iSrijepen ban
<i&o?loge/jong|l gco?bonneect ggeceebt gemaecht te
too?ben/enbe be
acht iScgepcn/onbecben Commans

beuc ban Campen,gebe|llneectnae Guinea, gaec onta
goubenbebp
Hellevoet-Siuys, ijS goebt ggeijonbcn/
batbe boojftgjebe
achtien enbe acht, te famen fes en

twintigh fcgepen/ fouben gefonben toecben binnen be
Wielingen op't Vlacke,om albaec be rendevous te gOU-
ben/enbe gace ïgo. jlliog.nabece?b?eoftetoacgten/
fullenbe obec get felbe gjojü bp p^obifie enbe tot naecbei:
07b?e ban gaec jÉog. commanbecen ben Com-
manbeuc
Comeiis Evertfz,blebaectoe ggecommit-
teect toecbtmitjs befen. ^esi iéggefcgjebenaenalle
beopggemelbe Collegien tee ^bmicalitepbt/ batfe
pbec be iScgepen ban gaec contingent in be boojfcg?e-
be
achtien jongfl gco?bonneect te eiuipecen/ aenjionts
naecbe boo?fcg;ebe
rendevous fouben gebben te fena
ben/en fpecialgc^ aen 't Collegie tee ^bmicalitept tot
Rotterdam/batfe beiScgepen bie gaec ï§o.3l©og.ti?bje
ontcent get
Goercie G at, aftoacgten/ban befe cefolu?
tien boo? ben CommlffacisS op
HelIevoet-SIuys en alle
anbece bequame toeggen enbe mibbelen / toilben
boen toaecfcgoutoen enbe aenfeggen batfe ga^c binnen
beboo?rcg?ebe
Wielingen op't Vaicke tenfpoeblcga
flenbecboegben/ geltit&ooc6ben Commanbeuc ban
Campen aengeftg?eben bat gp gem aeufien£ib?tefsi
metfüne boo?fcg?ebe
acht onbecgebbenbe fcgepen
mebe bectoaectd foube gebben te begeben/enbebeo?^
b?e$ibanben boo?noemben Commanbuec
Comeiis
Fvertfz
pacecen / fonber baec ban in gfteb?eecfiete
ölpben.®oo?tsSi!i ooc6geftg?eben aen't Collegie tee
SCbmicalitept in
Zeelandt, batfe alle b'anbece^cgea
penbangacen celTo?te/in fobanigenpoHup? toilben
gouben batfe be^iuaem toaeen/ om get boo?fcg?ebe
g?osi/öe0noobt/te Bonnen feconbecen enbe affiiliei
een.

<!Enbeombe igollanbtfcgeenbe^eelanbtfcge lauden

te befetten/iii ben achtiendenbecPaen/bat in Holland Kniia
fouben bomen be Compagnie te peecbei/ ggetept^'^
toO?benbe eefpectibe/ bp
Swartfenbergupt Nlmwe- ff
gen
na ben Helder, ban Pelnitsupt Zutphennae be
Beverwijck, Ernft van Haren upt Campen nae Noort
vi'ijckj Marlot
upt Bredagiee in'sGraven-hage. φε
Compagnie te boet getommanbeect too?benbebpbe
Capitepn
banSchagenupt Nimwegen na ben Briel

Louijs van Dorp upt Breda, enbe be jSecgeant jiaaioo?

Rede ban Renfwoude,upt Uyt

Maurits ban NaiTauw

Frederick van Rede ban Renfwoude, upt Üytrccht
nae*sGraven-hage, L.
UptLeeuwaerden,
enbe Waltabourmania, naecA-
meland, Heildrick van Nykercke naec Swol> en«.
be
Hugo van Ackerfloot upt Steenwij ck naec Texel,
g|n Zeeland be Compagnie ban Weftrene, enbe
Gilles vanHogendorp upt Maellrigtnae Brouwersha-
ven; Pieter de Bitter
upt ben Bofch enbe Coenraed
Ruyfch uptBercen op den Zoom naeZiereckzeej
Nicoiaes Schrafler uptWefei
naec get KetcentBei·
ment in get Eanbtban
Cafant. Cnbebit allemet
bien becftanbe / bat be noot obec 3 jjnbe/ be boo?fcg?ebe
Compagnien toebecom fouben gelogeect too?ben in
gaeecefpectibeC^acnifoenen. ^an toataenginc6be
beebece pointen in get booif; abbiiji becbat / nament<<
lp bat in befe;} tgtd gelegentgept/alle beCompagnien
fouben begooeenbeeffecc&t te toooiben met
vyf ende
twintich
man. <Snbe foo gaeH boenlgch get boo?fcB?c·;
be iSegiment be
Marine in tcepn ggeb?acgt j en=>
be toat aengintb bebetalingge bee ^tgippec^tee
fae6e ban get teanfpojteeen banbe H^ilitie/ bat g9t fel'

ïe


l!

i

-ocr page 228-

en OORLOG. Vieren veertighfte Boeck. 2Op

EnocöblcntöalöenfouDe toojDensBeWffitultem
roSöanW |9?oDfncien. gfigoeöt oDeüontente
iiecfocrten De
Huygens enöe anDite ftaec l^oog
ïraóacnDe «öeDeputeerbeniï tot Set Pucö üan 0«
paten-
ten om ooec Dc Doo?fc{)?eoe eceterentie pof nten met tif
nfaftg seecen <0etommitteect)en upt ben Raedoan
■arate to öaet felff te nottitneten/in totiferentfe te tee»
/ ooiö Daet en öooen te oUecIeogBen toat not0 bec^
beti tot betfeecftecinse ban ben iStaet / boüen 't göene
fllbewptsi in 't toecch toai göeiielt / foube btenen bp be
ftant genomen te toojben/ oocö baec op te becfiaen enbe
ft) te nemen be conftbecatten banbe aigtec aeninefenbe
^ooft- (©fficiecen ban be iBUi tie / enbe ban alles rap»

^"©ctl^^drieencwintighftengeBDen bc ;@ecten Huy-
gens enbe anbere fiate lioog KSogBenbe (©ebeputceti
Dcn tot ftetfluch ban bi patenten, gerappo?tcect/bat
Date €bcleatöterDolgljeniibefelDe refolutie ban ben
"chtiendentjcfcsj/ mctcentge3èccren<i5ecommtttecci
Den upt ben üïaebt ban ^tate getoee|l taacen in confe?
rcntteopbe üecbetepofntenBooenbealfteceptsiafgBe=
fonöcnc patenten / bccöatin'taboü$ibesiboo?fcö?eben
Raedts mt ^tate ggefojmeect al^iec tnben
Hage ben
feventienden befejï / enbe namentl0c& bat in befe t öbtS
oOclcgljintljcpbt / alle be €ompagnien fouben Defiooi
ten betllcïcfit te b)o?benmet
vijfen twintighman/
enDefooDaeHboenlöcli/ ijetboojgljeflaglien bolcBbe
Marine acngcnomen enbe op be been gl)eb?acBt. <ên>
bebiataengmtiibe betalinggebanbe ^t()ipper$ tee
faecEieban't tcanfpojtecen ban be iHitlttle/ batget
fdfbe foube moeten Bomen tot tafte banbecefpectfbe
Collegfen bec 3(lbm<calitept / ofte in ggeballe bp be ge»
melbe Collegienal^inocgbiemtjalben foube toecben
gljcblfficulteect tot lafte ban be ^jobincten. ®en
anbeten / bat (jace o^bele met be gt)emelbe l^eeren
(ommitteecben upt ben bielgemelten ïïaebt ban ^tate
nabec oberlec0t fiabben toat notft toecbersï tot bet»
feetBerinol^ebanben jStaet/ bobenalle't gljeene al·
beccptjSin'tbaeccbtoajSgfie^elt/ foubebienen bpbec
Qanbt g[)enomen te bKtben / ooc6 baet op becflaen en>
befng^enomenliabbenbe tonflbetetfenbanbe alfiiec
aentoefenbe I^ooft (©ffttieren ban be lUtlitie.
op gebelibeceect sünbe / op 't eecftepoint / caet&enbe
bcbcrftectbingliebec boo?fcg;ebe C^mpagnien met
vijfent\\'intighfloppen/ goetgcbonben tebetfoecBen
ben meeroBcmelten litaebt ban^State / bat gaee oEbele

faDf,
IttJjïl-

\

land, enbe in ben iongfiften <©o?iogge tuffc()enbe ttoee
Koorder Ccoonen toaiï geftf)febt / ten epnbe/ om baec
op betbolgenis in conformi te ban be o?b?e ban 't Slant/
ggecefolbeect te btecben nae be^ioocen. €nbe aen^
Saenöe Bet
tweede point, raetfienbf Bet boU6 bc Mari-
ne,
issgoebtgDebonbenoocft te becfoecËen ben felben
Staebtban ^tate / bat Baec €bele Bet beloop Dan
vierduyfent ^olbaten mebc te emplopecen op be
^tljepcn ban «DojlogBe ban befen ^taet/ toflben
BitngenopbeniStaetban «©oilogBe/ aibebaecmebe
àeBflaenbe^?obintienban
Hoiiandt, Zeeland enbe
Vriefland,mitsi bat be fom me baec mebe be boo?f5 van
Vriefland
foube toctben aengefïagen/ niet en eccebeec»
be Bare Quote onbecbe
feven ©jobincfen in't beloop
bec bofl?fc{)?cbe
vier duyfent ^olbaten. €nbe bat
Baec (gbcie tee tontoccentie ban be
quotes banbe
vier anbece ^jobintienin 't felbe beloop op be cepac-
titiebccboo?ftB?ebe driecec(lgenomincecbe l^jobin?
tien/foobeelecomplete Compagniente peectenbete
boet/ oftetoelfoobanigBen augmentatfebanBoppen
obecbe Compognienbanbecfelbec cefpectibecepaci
titien/aljiÌ ben toelgemeltenStaet nae boo^gaenbe tojce^
ftonbentie met bc Jgeecen «©ebeputeecben ban be felbe
wiobintien in fiate ^o.JlSog.®ecgabecinge tefious
ocBoubenö befioo?lüfie balance en egualifatie/fou^
oe iKbinbcn oe boojfcfijebe J^jobincien aengfienaemfl
je^JP· ^an toat aengincfi Bet
derde point / caetBeHf
w se betalinoBe ban be
tranfport-gelden ban

SEanbti .pilitie ban 't eene <0uectiffoen nae 't anbece, 1664·
<£nbeepnteitkttta)at becbeciïtot becfeetfiecingBc ban _
benj^taettegBenjtellegfjeb^eefbe (nbafieenbe infpe»
ciebanbeZee-Kuftenbefec Sanben/ foo in
Holland
al!Ï in Zeeland , mitfgabec0 tot bec|lecchfngfie ban
Dclfeiel,.enbe'taeplanbbanCafant, foube bienenbp
bec fianbt genomen enbe in 't toeccfi geftclt re toecben/
biiecbenbe opgemelte l^eecen fiace i^o. Jil^og. <0ebe-
puteecben enbe «©ecommitteecben tipt ben iSaebt ban
,^tate becfocBt / fiacc aengfiebangene befoi gneji tc ce-
fumecen/ met ben anbecen communicatibe te obecleg-
gen upt toat^teben enpaetfen ten bienfine nog ecnige
Cottipagniefonbcconbienflban'tJtant/foubeaonnew
boecben geligt / en ban allcsS cappojt te boen.

gin belibecat ie gelept 3pnbe ben feven en twintigftea
^ecembec / goet gebonben bat aenbeCollegfen
tecSbmicaliteptgfieftBjeben foube teo;ben bat Baec
ten fpoebiaBtien Bace ^o iKog. toilben becitfiten/
offeingfiebolgfie ban bec felbec cefolutien ban tien
tweeentwintigfl:en|g0bcmbeclefllebcn/ feilen fiHbc
; elfden
befcji/ tnbenbienfibanbenPianbeBebbenaén··
geBoubenenbetegenjj koatfolbpeBet bootgbolcBbje-
bec in be felbe ccfolutie becmelti item / of / en toat boo}
niculi]boot0bolcfiBaec<£b. atBtecbolgBenjsr fiacei^ou
IHog. cefolutieban ben
elfden befejï tegensstfiet aen:·
ftaenbeboo?)aecaengenomcnBabben i nocBBoebecce
totbolboeninge banfiace igo.ilSog. ccfolutie ban ben

vyfen twintighftencnbe een en dertighften i^ctobec
felliende, feventiendeenOetweeentwintigften J^O-
bembecleflLebenbolbaen / cnbebaecbigfigBcmaetEit
Babben Bun contingent inbebetouftc
achtienfcBepen
ban i8o?toge/enbe Boebanige ban be fcibe albectptsJ na
be aO^ieUnge bolgenjS fiace j^o. JHQog. cefclutie en aen-
fcBipaenjS ban ben
dertiende befejS uptgelopen bjacen /
mctfecicuj:becfoetfibatinca!$ buptenbecmoeben ee-
nige Collcgfen
uocB in beboo^fcBjebeeQuipagie'tfp
in 't gefieel of ten beie befecttieuc fouben mogBen 50n /
't felbe befect aenftont 0 toilben boen fupplecen en fup-
becen fonbec notfitanjü baec onbec te uecoangBen
Bet CollegietccStbmicalitepbttot atmflecbam/ be
toeltfiefiaecaenpactin beboo?fcB?ebe achtienfcBepen
ban <©o?loge al na be
wielingen afgfiefonben Beböeti»
(Cen
vierden, fioe becce Baec oe. in ben aenbou banbe
nieub)efcBc^0 Bollen in ronfojmitebanBacell.iio.
ccfolutie ban ben
elfden befeS bJacen gfieabbanteecr.
(3Een
vijfden, of / en Boe bccle litfite i'jegatten bp Baec
^b.inbolboeningebanBace l^o.SISog. cefolutieban
ben
elfden en drie en twintigfte befeji it) ^ee toaccn gea
b^acfit/ fonbec mebe fiiec onbec te tomp^fienbecen Bet
opgcmelbe Collegie tee ^bmicalitept tot Slmflecbam/
be boelthe fiaec in befcn tot tontentement ban Bace ΰα.
itSog. Babben beginnen t'efbectuecen / en alcebe eenige
oBeceetenbeseplbaccbigB gficmaccftt: «Spnbejptfiiii
becflaen bat aen allebe boojlcB^ebe Collegien gefcBje:»
ben foube toecben bat Baec €■ fitfi ten upttecden tniU
ben efbectuecen om be e(julpagfe ban
twe en feventigh
capitale ftfiepen ban (©ojloge tegfien^Bct aenflaenbe
boo^i'aec / bolgens enbe in conformi te ban Bace IgobgB '
iiog. cefolutiebaaben
tweeentwintigften befeisin
alle biligfientie boo?t te fetten / cn tegBcnjü ben
eeriten
làactp nacftfiomenbe gcceet te mafien/ fonbec eenigl)''
fint!$ btefaengaenbe in gebjeetfie te bipben.

Cec felbec töbt is tee ©ccgabeclngfi boojtgcBjagfit ^ , ^
be mifïibe ban ben i^eec SimbafTabeuc
van Gogh,
gBefcBjeben tot Chelcjr ben negen en twlntigften ^Of JBrtnr-
bembeclefileben/ Boubenbe onbec anbecen bat albaec lancfcie
ban
Lisboa töbingBe gBeBomen toas/ bat €apitepn f®
Holmestot Lisboa boojnocmt foube toefen gBeaccfi tSaT
bcect / mebe baengenbe
twee ©jinfen / op be Cujle ban
Africa ban be jgebeclanbecs albaec bp ben felben Hol-
mes
genomen! 3@aecopgfiebelibeeeect 3gnbe/ oocli
gelet op 't
twintighfte act^iBel ban 't «cactaet ben fef-
tenStugufip feftienhondei-tdrieenfeftigh,
tuffcfien
ben SonincB ban
Portugaei enbe befen ^taet alpec (n
ben
Hage gemaecBt/Boubenbe in effect bat ben igoogft'
aemeltenSonincBenBace H^og. geenfintd fouben
toelaten bat be ^cBepen/ «©oebecenen i^oopmen>

fcBappen ban b'een of b'anbece 3übe / boo? ©panben /
^ 3


-ocr page 229-

SA KEN van ST ΑΕΤ

2^10

16 ^ee-totoecii ofte piment anbetjs gtjenomen/ cnl» fa i iWofl. «ut/enUe netoenö tje Staten ban öe anbcce ©ω, ,
^ eem^ftöenofteemi»! plaets öantoetieïJijDtigeWet/ Wnctenoptetelnullescoote j^ccMDertnslicanno^,. I
acn/ enöe ongifeaiUt 3
|}«0«/ fomj«n luirïwBücEb^enit/ tien bandert een en vpigh gcat«p?en /niet bimws
itwe?13atfeöefelüÉófaei»itt<Êpa«naec^f€lfii/ ofieHet nlnaeijan JjaecöoQitacntJantiiirsiitJBtfie tetmtijou,

felbÊcaeiBaaitiaDefoiUie twenteeituecetj/tnitSiiatfp öen/ofte bat Söewobtfaccftt

alb0iàwntie3©awnìMiHlii^£ljepMiantIai)ettoftcbcci fquöentoefeo/öascinnet^onöeKtoeaeaenmitiötlen

aocfit/bertoettDaiiöencitelatro eerÈtawrt/ öatöe teboo?fifen.5^e^eecro<E|cöcinrteeEbentoanl>^oWni
fiHjeBaiïtoeöeéowöm/ enbatfeliton€nl>?ö?femaeni tieean
Zeeland fu jthwrticn Dat fiaa; lo.iKog.ttitt
öenliiattliatbe^c&epÊwtoacenaUiöomen/ öpalbitii te|Kip?t tjabbe iflcn Dtrotie ïgeetin i>?tntfpalen fon
fìiet
quam boo? te Ballen iii€M(opa cnbe tn anöece fcöetpe tcfolutfe toe teftnben/fo lange^dbc mSunne
öeelte öan be a®ecelt /. iwo? öet uptspnöc ban Bet laec KcOttnatige bcfeoftenier en bJaïiti gEfttrajt/ eti Bcfiöin
fi«ei: E«efttiotbefelUemetfeeefieceboo?gDeiwa£Bteaci berBalbcube t.oncl«fïib)cl tifpieffelütft gBetomraW,
owmfinten enbe DetfilacIngBen foube Bèbfi-ni behjefen /
teett/ en De (ielbe obecgenonten. -

enbeuptgebonben,iiSbecpflen/aenbeniaefibcnt Bar- a©atinbefen^taetomtrent Bet Noorden {igfj^ffi
leusteftBipen/DatÖpaeiJ'tlêofaUe e(ficaU2i»feofi saffeect/fai nu fielten. 3©an ben Boningftban De-fan,^
ftóene»DeóeboiK«foube lebbenaente ttjenben/ ten nemarcktoasalcebedenvijftienden®ectmBetlae(i.

' ■ - - - ieöengcf£B?ebcnibat Baec igoogOJiaoe.alnotBfoni

besönbehent/ toatf^^pe ifêaieHept bpmt^be/
enbe fgn ïtefibent boo? beetboubfge memocfalen tooji
obecgegebenteegBenbe roifbecftanben tuffcBen füjte
«I^eenfcBe Afric^eniche enbe De HoUandfche 3®cft.
^nbffcBe (Compagnie om (Iaën / enbe biatfalutaire
mibbeienenbe boojfjagenboojbe b^pBeptbec Com-
meccien / omme be fjjtie in cufle enbe onsBeturbeett te
laten / Babben gebaen ; maec baectot notB toe/ buptcn
betere toertoatBtfnge op aifnltbebeelbouDfgefolftite.
tien niet toa0 gebolgt j betoni ban niet lfeberi$ motbte
ffen/ alj$batDfe tulfcBen Bern enbe befen ^taettoei
BergebiagBteenbe baftgeftelbe J^junDt-j^abnetlijde
€o;cefponbentfe enbe eenfgBepbt / fnfonbecBepbt
ooq
onDertoebetsgtrtjï (©nbetbanen/ ben b?pen Ιοορίι^
Commetcfea fn en buptcn Europa ongBepetturoecit
mocBte bierbén gebjeuenenbegBene partnebeanbete
baec tnneBinbecli)t63üni bat foolnetbe srooneban
VranckrijckalSÌ Engeland bOO? goct gfiebonben Bate

ffit ^omfctfim twintigUfte artöcftel/ aetibieeanbe
Pe^.0nbifcBe Compagnie befec Saitìea ofte Bare
gemacBtigBben / aeaftontst mMl^etUMttben aliereftii
tueert;i^eiEi (0 aen be p^eftblale Camer ban be X^efl-
^jnblftBe Compagnie (jötfcBjeben / bat Baer €. ten
fpoeiugBflenbe bOtumentenenbe betopfen ban Baer
tot ben epgenbom bev bOQjfcB^be ^TBepen / nae
Hioitugaeituitbenfenbétu o^nbetorerbtben ^gBent
be
Heyde geo?bonneett bettleet Vllloai|®initïer ban
ben «onintö ban Portugadtegaenbitfoecben/ bat
Bp befe Bare fóo. jiKog. go^oe mepningBe enbe intentie
ttiet f0111 partUuUere beboiren toilben fetonberen fultr
enbe baer'tbeBoo^t.
ecfant. (Cen (êlben bage iis ter ^ergaberinge boojtgebjacBt
Betabbö!SDe0Raedsban aitate 0liefo?meert ben
vier
en twintighften
befejï / tot UolbomiiigBe ban Bate
l^oogB
JiKogljenbe refolutie banbenfeventhiendenbec
felber maenbt / genomen op 't gBene be igcecen «Bebé-
puteerbenbanbe ©^obincie ban
Zeeland tenfelben
bage ter ©ergabetingBe be&enbt gBeraaecht Babben /
namentlti(6/ bat be igeer^n Staten Bare ^^intipalen/
Babben goebt gBebonbeneengocbtaental l^ufquet:!
tieri upt eentge óBarnifoenen ban
Vlaenderen en Eer-
genopden Zooratccommanberen/ om gelept te too^^
ben in Bet iIctrencBemcntbanBet €p(anb ban
Caiant
enbe be SSbbcnueiSi albeer / ter tgbt enbe toplen toe bat
be nailittebie inbeboo}ftB?ebeauartiere»bQo?o?bje
ban Bare l^oogB iBogenbe te gemoet ggefién biierbe /
foube buefen gcarribeert / baer bp boegBenbe bat fultjc
foube gl>:fcB(et toefen upt bracBte ban feecbere gDene^
tale mte bp Baer loogli ilioaöenbe baer toe berleent /
fonber be felbe ofte be η bacft ofte bate ban bien te fpeci^

iBfnf(terg / iegentDaojDtgli m ben ]^aeo aentaefenli^/
namentlBc&ben ^^eer^mbaffabeur d'Ei^radesenbm
3^eet Downing5 piepoientfe en bolmacBt fiaböen gfie-
geben/ befeabupfen/ onb£rfonauto4gea Ueerbenop
gerefen / booj bjeetfame toegen toeg te ngmen e» ter ne-
ber te (lellen / toaeromfgnH^ajetleptbejil^er Hani^
bal Seeftad, etc- Babbeaenbebolen/ omm? opfone boej'
repfe ffcB bp Baer ïgo. ifêog. beBoo^^cttaentemtlben/
befe faebe f η ber be^e bougen te recommanberen / ente
ban be ot^erBoubinee i^anftncereen getrontoe b^nt-
fcBapteberfeet^eren: ^atootfifpne ^eftbetttCari-
flus bolmacBt BabtgBegeben/ omfiitintereffe bant»
fpne in befen te bctrat^ten.
gingebolge ban / Beeft ben ï|eet
Carifius ( fon-

bifiten Beeft gebaen ) obergegeben Bet bolgenbe :

Ho. Mog. Heerenj

A Lioo UHo. Mog.uytde MiflTivevan Sijne Ko-'
/ininglycke Majefteytvan Denemarck, Noorwe-
gen, &c.by Sijne Excellentie de Heer Hannital

Seeftad, der felven Raed, Rijcx-Schatmeefter, endo
Extraordinaris Ambafl'adeur, over eenjge dagen inge-
geven , fulien hebben gefien, hoeferieufelijck Hoc^-
gemelte Sy ne Coninghlijcke Maj eiley t heeft doen rt-
commanaeren de Opheffinghe ende Nederleggin-
ge van de langhen tijd tulTchen Syne GenadigWi
Geoöroyeerde Africanifche , ende defer LanÜea
Weft-Indifche compagnie gherefene of ontftaenne
VerfchiUen, ende dat in't toekomende de ongetur-
beerde libere commercie op de vrye kuil van Guinea,
fonder dat de eenede andere daeraen werdeghetur-
beert,mochten herftelc ende geexerceert worden, heb-
bende defelve Hooggedachte Syne Excellentie belaft,
opdesiëlven reyfe naer'tHof, expreffelijck inden
Haeg fich te tranfporteren, en neffëns verfeeckeringe
van noogftgemelte Sijne Koninghlijcke Majefteytï
jroote gcnegentheyd, rotonderhoudinge vanonder-
ingevafle, Nabuyrlijcke Vriendcfchap ende goede
CorrefpondejQtie, defe faecke te remonllreren, als
hiededenongefchreven RefidcntAUergenadigft Ge-
deputeerde eade Geauthorifeerde, fulcx U Hoogli

' Mogi

ficeren/nocB ootö'tgBetalbee boojf? üSufguettictSi betbatbeöeer Seeftad, Bferanbersi aljrpariicultew

ofte be ploet fen toacr upt be felbe fouben toeft η geli gBt.
3@<)er op gebelibereert 3gnbe / iiü berflaen/ bat aen be
gemelleIgeeren ^Staten ban
Zeeland gefcBieben foube
toerben bat Bare €b. jjlSog. ban be boo;ftB?ebe gealle^
gBeerbearte ban autBorifatie Bare i^oogBl@og.ten
fpoebfgbflen toilbenboen blücben/ ofte bat bpfaulte
ban bien ( gelijtli bertroutot toierbt bat alfultben acte
ban autgocifatie nopt
in rerum natura foube toerben/
alfoomengDeen memorfeBabt batopt eenigBe acte
ban autBorifatie foube toefen gepaffeert tot Bet lirBten
oan be itSufgHettietii / ban allecnlBCÈ om ter ^ee gBe^
S^ipcbt te toojben ) Bare ii|o. mog. genootfaecbt fou;
ben toefen foobanigBenojbje te (lellen enbe bieboo?ne<
ntngBeteboen/ tenepnbebatbe dSouberneucK enbe
Commanbeur^ banfoobanige ^teben enbe ptaetfen/
aUÌtoaeruptbe boo^ftB^ene iiauf^uettierjS motgten
toefen gebolgBt / boo; ben iSaebt ban ^ate baer ober
tot reben enbe reecftenfcBap gBebojbert foubentoer^^
ben/ inconfiberatiebanBenlupben boleBenii Baren
eebt / niet göeoo?loft toas getoeefl fultjf te permitteren
oftetegBebogBen/ fonijeiBenlupbenitiorigfnaligBei
eicB^beert te toefen foobanigBenacte ban autBorifatie
aftepacent, aIjS bp 't foitmUiet ban be boojftBiebe Bas
ren eebt bjeber toaS gBebeftribeert. ootftboojtii
be ïgooeBgBeniclte l^eeren ^aten ban Zeeland te ge>
moet gOeboertBaerongBeiiitb enbe ben mijeeagBtn'
befen gepieecBt/ footegeniSeenefolemnele o?b?,e/ αΐ£ί
tegen^be» UoojfcB^eben Eed, bepbe bpBaer <i?tie(e

-ocr page 230-

en OORLOG Vier en Vesrtighfle Boeck. 2 ï l

Mos» ms·^ alleen y ver, ende i η de preflanile termen,
S i ί vod te dragen, ende te verioecken, dat de ielve ghe -
I lieven wilden j de góede hand te bieden, en de
Weft-
IndifcheCompagnie daerheentebrenghen , datd?
vrye
onverhinderde Comraercien in haervoorgedag-
ten
Ghenadighft Geoótroyeerde Compagnie, moch-
ten haren cours ende gangh hebben , opdeplaetfen
hacr met rechte toebehoorende
, fonder haer t'onder-
ncmen de fejvb eenige turbatie, béle t, ofte verhinde-
rijigedaerinnetedoen.

·■ 'fcntvjeeden : DataendefelveConincklijckeDeen-
fchc Compagnie behoorhjcke vergoedinge, en vol-
komene fatisfadie gegeven werde voor de haer onregt-
matigafgenomene Schepen 5 ladinghen Goederen ,
ook ώε haer daer by toegevoegde nadeel^ onkoilen en

fchaden, als mede:

r Ten dtrdiri;: Datoockreftitutieenafftand by defel-
w Weft-Indifche Compagnie gheichiede van die
byhaer onrechtrnatiger wyfe gheufurpeerde ende 'toe
nóchtpe ghcoccupeerde SynerConincklijckeMaje-'
fteyts Forten ende Logien op de Cufte
van Guinea
É
nqe in Kio Strra thna , want meer Hooghftgedachte
SijneConinglijcke Majefteytfoude geerne daerinne
eene finale uytkbmftefien , ende dat naer een langen
tijd, foo wel by der felven Brieven , als door den voor-
fchreven Refident, by verfcheyde ingediende Memo-
rialen gedane Inftantien , fy hare Di^niteyt en Hoog-
heyt conferveren , ende der iëlver Compirne hare
onwederfprekelijcktoebehoorendegerechtigheytvan
de onverhinderde Negotiatie op eene vrye Cufte , fo
wclin//9(Vrt als Europa , confequeren mochte; wiens
hajven Syne Conincklij cke Maj. den meer voorfchre-
ven Refident Genadighft volkomentlijck heeftghe-
authoriièert, omfulcks met alle daer toebehorende
Morivenende Redenen by Uwe Ho. Mog. voor te
ftellen ,ende próvifionelijck, dadelijck fonder eenigh
dilay, exceptie 3 uytvlucht ofte remife, van nu aen op
de opheffingc van alle verwy deringh, hoftiliteyten en
feytelikheden tuflchen de beyde compagnien, of hare
toebehorende Schepen, Commandanten, endeBe-
dienten, op defelvekuftevan Gniofd re urgeren, dat
Uwe Ho. Mog.ghelieve door haer Authoriteyt het
daer heen
te derigeren , dat fodanige onderlinge Cor-
refjrondentiemoghte worden geftabilieert , ende de
Deenfche by een Ade ende Ordere of Decreet van de
fehe, aen defe Commandeurs op de felve kufte, ge-
accoqip^neert meteen ferieus aenfchryvenvan de
HeerenDiredeursder Weft Indife Compagnie, in
dekraghtighfteende bundigfte form fodanigh moch-
tc wordenverfeekert, datiy gheruft , onyerhindert
énde onghemolefteert op dé vrye Gurnefe kufté ,
ende de haer met reghte toebehorende Forten
¥ride-
riihiiurgbcnde CbTÌfliaensburgh&e.nOrfu , alsmede de
Logien aen Οέί Ci)·/ , ende in Β je
Serra lìonavwen
cnde negotiëren konnen , totende terwylendat de
meergenoemden Refident, als daertoe Gedeputeerde
van hooghftghemelte Syne Koninglijcke Majefteyt,
de welckehem nogh by ghevoeghtte werden no-
dighfalzyn, met die byU Ho. Mog. daerover Ge-
deputeerde Heeren Commiffarifen, dewydereprer
tenfiencnde difficulteyten examineren , ende naer
reght ende billickheyt byte leggen , teqompoferen
cnde behoorlijck afte doen traghten mpghte j maer
ft) wanneer de beyde partyen wederzijds niet fouden
kennen tot een ondérlingh raifonabel accommode-
inem,nog fyne Koninghln cke Maj efteyt, midfgaders
der felve genadighdegeodroy eerde Compagnie , tot
°"?ewenfte wit, ende boven gealligeercfe pretenfien
otbiUickveribeck gelangen , hebbende felvegena-
öig geraden geoordeelt,de by hare Geallieerde Vrien-
den ende Koningen gedaneprefentatie vaninteirofi-
^ > of mediatie, volgens die aep der felve by U Ho.
Mo^rcfiderende Minifters, deHeer Ambafladeur
endeExtraordinaris Heer Gedepu-
teerde van
Engelaiidt, gepadigh daer toe verleent ende
gegevene expreife laft ende ordere, t'accepterenende
acn te nemen, als mede door haer onderhandelingen
mmiddehngh te fien, dat de faecke wederom in een

en ^ruften ende behoorlijcfen Staet geftelt, -ende fo·. \ 664
danighgheredreffeert werden mochte, datekk een
fijne Hoogheyt ende recht behoude ende maintinere,
hetwelckden meervoorfdireve Refident niet heeft
konnen ledigh ftaen, U Hoogh Mog. hier mede uyt-
druckelijcken te remonftreren, ende inftancelij eken te
verfoecken, datdefelvige ghelieven billijcke refletóe
daer op te nemen, ende fpoedighe predfe ordre tot; φ
meervoorichi«vefecuritéyt teftelJén, oockde^voor'·
fieninge te doen., dat fijner Kontneklijcke Màjéfteyts
Africanifche compagnie daer by foo eene vafte ■ ' verie-
keringh moghte vinden, dat fy daer op gheruft'%ildér
eenigh belet , haeren Handel op liaer rethtmati-
getoebehorende Forten, frtdtrycxburgben&ii ChriJtU
ómshnrgh aen Orfu, ende de Logie aen Cabo Corials tng-
deinR
/eSff)'/! Lima, ende de vrye Kuftvan
konnen voórtfetten ende contànueren, fonder van de
bediende der Weft-Indifchèn compagnie daer ter
plaetfe, tègens het behoorende relped aen U Ho. Mo,
decreet, aenfchryven ende ordere, onder eeniWQpr.
geraepte valfche pretexten, -als voor defenmeèimdea
gefchiet, qualijcigerefcoritreertende geexclpieeret&
werden, daer met allerhoogl^-gemelte fyne Cöninck-i
lij cke Majefteyt daer uyt hare reciproque ghenegent-
heyt, tot ondérlinghe nodige Nabuyrfijckcorrefjön'i
dentie ende vriendfchap, als mede door foodanige ef-
ficatieufe middelen, dat fij ner Excellentie des Heeren
Hurmiial Setftad goede oiEaen endeyverigeneerftighe
remonftrantienbydefe Regeringeniet vruaéioos'eiti
zijn geweeft, mogen in derdaedt verraerken fehdé
vernemen, alfoo fij ne Coninglij ke Majefteyt niét lan-
gher aenfien kan, dat fyne Compagnie in der felve'
regtmatige handelingedoorfoo onbiliijcke turbatiea
belet werde,waer over den VQorfchreven Refidênt hem
genootiaekt heeft bevonden, denevensgoendc klare
Dedudie ende bondige verantvvoordingé vati ittègi?
Hooghftgemelte fyner Konincklijke Majefteyts Af'·
ricaenfche Compagnie, tegens die vanden jongften
isti
en dertighftm
January by dele Weft-Indife Compagniè
aen U Hoogh Mog. ingegevene ongefoedeerdê klag-
ten, hier by te voegen, gMts vriendelij ck verfoekendö
fulcx "wel te willen behartigen, overweghen ende con-
fidereren, ende op de meermalen gherèit^reerde ende
ferieufelijcken gherequireerde fecuriteyt eene finale
Cathegorique en fpoedige refolutie fonder ophouden
te geven, om te weten wat fijnen genadigften Conindc
ende Heer daer af fai konnen hebben tevérwagn
ten: Verbly vende:
's Gravenhaghe den 19, Fiirumy
166^,

Pet. Charisius.

biacDte tKc Compaonfe / lupt»

al0bolc{)t:

Requefi ofieidachtevan de Weft-lndifche

Compagnie aen de Ho. Mo* Heeren Staten

Generaelder Vereeniidt Nederlanden.

Ho. Mog. Heerenj '

Aer dat de Weft-Indifche Compagnie defer'ronl."
Lapden,federteenjaeroftewirherwaertsdoor ^

inffigatievanfekerecompagnie, fichtituleren-'^Bn^eie»^"
de de
DteM* Africaet^cbe, beftaendeuyt Ingefetenen oen
van defen Staet, verfien met Odroy van Syne Ko- "Ciwcit
nincklijcke Majefteyt van Denemarcken, om onder
dienfchijn te verbergen de Fraude, by haer tegen den
Odroyeaende compagnie door Ù Hoogh Mog. ver-
leent, voorghenomenendegheefibdueert, door ver-
fcheyde Memprienvanlden Heer Refident
Cbari/iusy
ende eenijgeMiflïven van Syne Konincklijcke M^e-
fteyt van Denemarcken aen U Ho. Mog, was aenghe-
klaeght met feer vele injurieufe woorden over geweld :
daer ter contrarie niet als Juftitie was ghebruy ckt, ver-
foeckende Sijne Majefteyt protedie voor Schepen, die
tegens Ödroye waren gee2uipeert,en (gelijckdeuyr·

1 de Compagnie

Ν

komfteheeftgeleert)gedeftineert, óm<
alle afbreuck te doen, fo hadde de voort^oemde^
Indige compagnie, n^er U Ho.Mo. van alleste hebben

le

elt-


-ocr page 231-

ZI χ SA KEN van STA ET

'rfÖA gheinformeert, endefpecifijcke reparatie van ecni-

__ gefchade, voorde Weft-Indifche Compagnie van de

Deenen geleden te hebben verfocht, ende nae dat
gijn K-oninclclijcke Majelleytvan Denemarcken tot
devoorfch'reve
Reparatie gheneghenfcheen te zijn ,
voorgenomen de felve
af te wachten, ende U Hoogh
Mog.
niet vorder moeyelijck te vallen maer de yoor-
fclirevereparatien tot noch toe door Sijn Koninck-
-, lijcke JVlajefteytnietzijndegedaen,endetercontrarie
deviolentien, naderhand doordc voorfchreve ghe-
naemde Denen onder de
proteftie, aktj d onder de Pa-
tenten, van den Koninck van Denemarcken
gepleegt,
aenwaflende, ende niet alleen de Conipagnie in hare
goederen beledigende, maer oock te boven gaende't
refpqót dat de Schepen van de voorfchrevegenaemde,
Denen aen U
Hoog Mogende fchuldigh waren, noot-
faeekelij ck de voornoemde Compagnie wederom aen
haregheledefchadctedencken , ende de felve benef-
fenshet voornoemde difrefped, aen U Hooph Mog,
getoont;, ende onchriftelijck, jae meer als Barbarifche
handelinge ontrent U Hoogh Mogende Onderdanen,
in,
Guinea ondernomen,met alle fubmiilie te remonftre-
ren: daer in beftaendc, dat de voornoende Denen
eerftelij ck in d e Maent van December
feflitahmdert m·
gtntnvijftigh'm
G«i«tij]iebben onderftaen haer te be-
geven op feeckereBerghCe«^ighenaemt, over langh
door de Compagnie, tot haer meerder verfeeckertheyt
yaii de Naturellenghekoght, ende in pofleflSe gheno-
men, blijckendeby de»Standaertvan U Ho, Mo.ten
dien eynde op de fel
νς opgerecht en gheftelr, alwaer de
felve ghekomen aijnde den voorfchrevcn Standaert
omgehackt, langs de aerde gelleept, met voeten getre
den 5 die van den Koninck van Denemarcken opghe-
recht, ende haer fodanigh vaft gemaeckt hebben, daü-
iëyan den
mgtnden Apriljeflittihondert twenfeflïgb van
de voorfchreve Bergh, ende een Battery door haer be -
neden aen de Klippen opgherecht, van tijd tot tijd
vervolgens op de Schepen van de compagnie voor
Ca-
fi7C«/<»leggendegefchoten hebben, niettegenftaende.
den Directeur Generael Jefpervan Heufdm, haer wel
expreflelijck van het Recht't welck de compagnie
op de voorfchreve Bergh haflde, hqeft doen onderr.
rechten, en overhareonrcchimatige proceduren heeft
geprOtefteert,

Dat vorder ten twtedeu , den Commandant van
de voorfchreve ghenaemde Deenen , ghenaemt
y«»yi Kramtr, Commanderende op feecker Schip
ghenaemt de S-Mitrtm, op den
fe/di» September/^-
tien hondtrt tea en /fft'gh feecker Jacht van de Welt-
ïndifche compagnie , zeylende van 't Kafteel
del
Mjna,
vyandelijcKerwyfe aengetaft, ghenomenende
gheplondertheeft, ende weynigh daghen daernaer
' voor Andra noch een ander Jacht ghenaemt de
Moer, verkoopende de felve aeneenige Enghelfche
Schepen, fonder eenighe forme van proceduren daer
Qver te houden. ,

^ Ten derden, hebben de voorfchreve genaemde Dee-
nen, .door deRefidentvande Croone Oenemarckenm
Engilandt, op een frivole pretenfie teghens alle reghten
doen arrefteren ende met fijne ladinghe onder haer ge-
ilaghen feecker Retour-Schip van de voorfchreve
compagnie, genaemt den
Gratf Entio, 't welck genoot-
faeckt was g&weefl in Vaelmuyden door lecken ende
contrarie wint in te loopen, om figfelven tefalveren,
fonder dat de compagnie tot noch toe 'tfelvegereftitu-
eert is geworden.

^ TenviWi»,heeftderi voornoemden/irawfc, trag-
tende.de voorfchreve Compagnie alle fchaden toe
te brenghen, die eenighfints doenlijck waren, on-
trentinde Maendt van April
fefiienbdttderteenenfefiigb
naer feecker Logie van de compagnie Or/«» ghe-
naemt,gelegqn in hetKoninckrijck
Acira, ghefonden
eèn
Jm» Jacob liajot, diealdaer ghekomen zijnde op
de April, des Compagnie Logie heeft ghe-

attaqueert , ende met hulpe van eenigc hondirt Swar-
ten, de Bediende van de Compagnie uyt de felve met
ge weidt gejaeg:, de goederen daer in zijnde gheplun-
dert, ende haer felvcn allo teghen alle regt ende reden

daer van meeiler gemaeckt,en haer ds goederen vande ι
Compagnie toegeeygent.

Ten vxfdett, z,yn de voornoemde gehaèmde Deeneri "
metWfi fchepen ,
te weten Ïrederick.den derden, end^
Prins van DenemarcJitn
, over de welcke commandeer-
de eenen
Heynm-uien man Dtirekfdam, op den een en twintig,
flen 'November/efiienhoxdirt twieenfifligb
gekomen VOOr
Caio Cirfo , alwaer de fchepen van de compagnie,
te weien, den
Gouden Leeuw , Chrtflitia, en de Faem , de
voorfchreve plaeife belegert hielden , en hebben naer
datfedes compagniescommijs vande Rechergeh^,'
den ghcvangen ghenomcn , die ontrent
Axem aen,
haerluy den boort was ghekomen om te vernemen wap
voor fchepen die mochten weien , haer ontrent de
compagnies fchepen begeven, deiêlveopanckerleg-!
gende voorby gepalTeert , ende roepende dat de felve
fouden llry eken voor den Koning van Denemarcken 'j
ende geantwoort hebbende, datfe op ancker leggende
niet en hadden te ilrij eken, yederde laeghghegeven,.
endefeervyantlijckbefchoten , foo dat de voornoem-
de fchepen van de compagnie op hàer ancker le^ên-

de , fonder gedaghte van fodanighevyandtlyckeonl·'
moetingen, uyt fchepen die pretenderende toetebe^
hooren Geallieerde van defenStaet, eenigevan haer
volck dootgefchoten aynde hebben verloren, ende ee-
nigegequetfte hebben ontfangen , dienaderhantvan
dequetfuregeftorvenzyn , welcke twee voornaemiie
fchepen dieghene zyngheweefl: , voorde welcke de
HcereReiident Chiirijas U Ho.Mog.onderfchijnvan
vriendtfch^, ibodickmalen voorfchryven aenden
Direöeur Generael
Jufper van Heupn verfoght heeft
gehadt.

Ten/f^i«het voornoemde fchip Fredtricl(denderden
met fyn by hebbende Prins vim Denemarcl^n , haer
werckopde Kuftverright hebbende ende van daer
zyndc gezeylt, is voorts vertrocken naer de Reviere
van
Siraliones, en heeft aldaer met affiftentie vaneenige
Engelfchende Dienaersvan de Weft-Indife eompa-,
gnie geweldelyck van daen geligt, alle Goederen ende
Kóopmanfchappen mede genomen^de Logie in branc
ghefteecken, ende de voorfchreve Dienaren na G/wf^-
padt gevoert,de felve aldaer arreilerende ende met ved
dreygementen eenige verklaringen afdringende, ende
doende teeckenen een feeckere Ade, waer by fy moe-
ten beloven de voorfchreven
Ηηη Louwen, Schipper op
de
Frederifk^den derden , zynde een Ingeboren van defen
Staet,niet te fullen belaften.

Tei-iftvenden t 'tgheen alleen de Compagnie foude
hebben genootfaekt defe violentien niet langer te fwy-
gen , heeft den voornoemden lC»-<w«frCghfoo Verre
van de Chriftelicke barmhertigheyt door iyne boos-
hey t laten vervoeren, dat de voornoemden
Kramer aen
de Barbaren aldaer belooft ende betaelt heeft gheludt
een half ancker Brandewyn voor yeder hooft, dat die
Fetufeoftecommandefche Swarten , fubijeden van
U Ho. Mog. aen hem quameo te vertonen , waer
doorverooriaecktisdat de Swarten van naturen feer
wilt zynde, doordebloedighebeloninge opghehitft
van U Ho. Mog. fubj eden naturelle van den Lande
feer onnofelhebben dóodtgeflagen, op hope van ver-
dere foo gruwelickewinften , eyndelijckaengevallen
zy η,ορ feecker compagnies Logie leggende in
Kìwmji

ende der compagnie bediende..........ende Slaven

Blancke ende Swarten dootghefmeten hebben, de
hoofden op CeioCoryfl ten tonegevoert, ende aende
voorfchreve
Κγλλκγ datgruwelijckis omharenloon
van diergelijckemoorderyen te ontfangen, ghetoont
hebbende het hooft van feecker compagnie Diena^j
endegefien hebbende, dooriyn knagende confcin-
tie, foodanigh is ontroert, dat hy kort daernais ko-
men te overlydpn. — (ïjjj

Over welcke drie eerfte poinden U Ho, Mog. «Jool·
de compagnie voor deiê klachtenaynde ghedaen,f<>
hadde U Ho Alog. wel by refolutie van den
een en faii»-
tigfien
Marty feflienbondert twee en fifligh goetghi'
vonden aen fijne Konincklijcke iMajefteytdaer over
reparatie te Verfoecken, ghelij ck oock gedaen is,maei/
inplaetfe van effëdivelijckdaer over reparatie te ont'.


-ocr page 232-

en OORLOG. Vier en 'ueertighfte Boeck. 21 3

k,/. fangen , foo heeft fi;nKonincklijckeMajefteyt acn
? * het voorgeven vandevoorfchreve ghenoemde Dec-
' nen foo veel gedefereerc, datfynMajeileyt totnoch
roemaerfimpclheeft ghedeclareerc, 'tfchipde Gr«/
£«ι»ί uytdcli Arrefte te hebben ontflaghen , fonder
dataen deCompag'nietotnochtoe, niet tegeiiftaende
door de voorfchre ve verklaringhe van fijne Maj eftey tj
deongheregeltheytvan de voornoemde ghenaemde
Dcenenwierde ghetoont , hétvoorfchreve fchipde
Grdi/£»«" met fij ne ladinge kofteloos ende fchadeloos,
selijck behoorde is gereftitueert , alfoo de voornoem-
de senaemde Deenen } 'tfelve onder haer hebben ge-
ilaehen, veel min de Jachten de Vrtdt ende de Me» ;
waei-omme de felve nochmael genootfaeckt is haer aen
U Ho. Mog. te addreireren,en met aUe fubmiflie te vei-
verfoecken, datU Ho. Mog. denK<Miingh vanDe-
nemarcken nogmael aen fyne belofte van de ontflagin-
ge van de 6ν/ΐί/·-Β««» gelieven indachtigh te maken, en
fyne KoninglickeMajeftey t te verfoeken,dat het vooriz
fchip met fij ne iögeladene goederen , alfmededeF^ii/i
ofte de waerdye van dien , kofteloos ende
fchadeloos ten fpoedigften mach worden gereftitueertj
ende dat U Ho. jMog. overwegende hoe verre de onge>-
bondenheyt van de voornoemde ghenaemde Dee-
nenfigh tegensde Alliantie met die Kroone ghe- '
maccfct, niet allen trouweloos , maerbarbarifch heeft
derven extenderen , ende dat de Compagnie figh op
de voorfchreve folemnele Travaten ruftende, fo frau-
deleus ende vy andelick is bej egent. Dat U Ho. Mog.
fijn Conincklijcke Majefteyt van Denemarcken Λ
«OW gelieven te laten remonftreren, de exceflen by
die gene die fy η Coninckl. Majefteyts Commiffie daer
toe pretendeerde te hebbeil ghepleeght , ten eynde
alle de fchade door de Weft-Indifche Compagnie
verder'mhetvi«rdi^vjfde,fefile endeftvtndtmint ghele-
den, mogheö worden gerepareért , endefpecialijck
over de voorlchreve aiFroüten, foodanige reparatie ge-
daenj
waer in U Ho. Mog. over het voorleden, con-
tentement mogen nemen, en in toekomende dierge-
lijcke violentie voorgekomen mochte worden, 't welk
doende. Öcc.geteeckent

MtCHIEL TeNHOVE.
hgtlevert Jen eefi en dirtigfltn Jauuary
fePienhondm wir en fefiigh,

^it geDOcn be enfcge gerefunert / al^ bolcjgt t

Deductie en 'veranfdüoordinge aenfyne Ko-
mnckl Maj. van T)enetnarcken, Nor-
wegen t &c. op de νoorgaende klachten
'van de Wefi-Indifche Compagnie.

hare vrye onverbodeiieHandéling en negotie te dry ven HS64,
geftabilieerten opgeregtis geworden ) alderonderda*——
nigft en demoed igft geantwoort als volgt :

Ten tergen, 't Geen met groot ongelijck wegens den
BergCenf voorgegeven wert, alsofdeDeenfchenden
felvenBerghvande Weft-Indifche Compagnie ghe-
nomen, ende daer byeenighehoftiliteytengepleeght
hadden.

Het is aen alle de wereld Mnoeghfeem bekent, hoe
dat van der Weft-Indifche Compagnie Commandeur
laf per van Heufen, door valfche uytftroyinghe , ende
verbodene middelen, fyn hoogftged. Koningl. Maje-
fteyts Guineefchen Commandant
SamitelSmidtgecor-
rumpeert,eniynConingl. Majefteyts Caftcel aen Cah
Cors ,de Fortreffen aen Auuemiho ende Tacquerarj, bene-
ven de Logie aen Or/«w in de Maent Aiprùfiftienbuit"
dert negen tnvyftigh
, ganfch onverantwoordelijckende
bedri^elij ck, ontvreemt
ende afgenomen zyn gewor-
den : Waer op doenmaels den Fetufen Koningh door
fyn Commanclant3Pfl»
C/«/i het Kafteel aen Ctbg Corfif
na dat hy 't felve fes weken belegert heeft ghehad , de
Weft-Indife Compagnie wederom heeft afgenomen f
in welcke belegeriagn (Eynde maendentevooren
eer dat eenig Deenfch Compagnie fchip of den Deen-
[ fche Commandant
Jso^JCmmo· in Guineaghekomen
is, ) der Weft-Indifche Comp. Dienaers, denBergh
Ctng uyt vreefe van lan Cliufx. van figh felfs hebben ver-
laten, de weynigeftuckengefchut foo daer gheweeil
aynvernagelt, endeiichnaer Mi»»·»'»begeven, ende
janCleefifulcx vernemende, heeft de vernageldö
flucken van
Cmg doen weg halen, en de Logie aldaer
geruyneert, als
vyf maenden daer na de Deenie Comp/
fchepen in't begin vandemaentOdtober
fepienbindnt
negen tnvjftigb met den
Commandant Jw/f Kramer ia
Guinea fyn gearri veert, en de felve Commandant fyn
Koningl. M^efteyts foo onverantwoordelijcke afge-
nomeneKafled ende Fortreffen, vanderWeftlndi-
fcheuiomr

:heaiompag. Commandeurl/^irfa»H««j(/ii>, blUick
'eder geeyft heeft,maer niets geobtineert,waer regens
hy andersniet heeftgedaen, als ordentelijckgheprote-
fteert, ende fyn hoogftgem. Koningl Majefteytsregt
op de ièlve bewaertheeft..

Ende als daer op de Deenfche Commandant,van def
MorenKoningvanFii«, eeöen ganfch woeftgelege-
üenennoyttevoorenvan eenige Chriften Natie ge-
attenteerdenBerghilm4«yregenaemt, met des felven
Zee-ilrant,benevens een vrye Logie aen Cai» Cor;, en
de vrye aenvaert en handelinge aldaer,voor een grootei·
fpmmegeldsheeftgekogtcnbetaeld,den felvenbeve-
iiigtjtot de Negotie geapteert, en Trider^xEurggh^
naemt, heeft den Koning van Saiw, in wiens gebied
CoHgtleydi de felve plaetsden DeenfchenCotnman-
dantnietalléenteverkopenaengebodenj maer oock
door andere Naburen, daer óver by den voornoemdd
Commandant laten aenhoudên, welcke de felve dogh
hiet allò voort gekoght, maer de aenbiedinghe én per-
fuadering dér Weft- Indifche Compagnie Comman-
deur
Jafitr vanHeuJJinheeftkóntgedsLen, nochmaels
begerende dat dito van Heujìn fijn Koningl. Majw toe-
behorende Cafteel
cd Forten hem reftitueren 1 en daer
tegenfig mei denKoniiigvanSoiwwegens den BergH
Cong vergelij eken mocht ; maer van Henffen heeft nae als
voor niets wedergegeven, noch met den Koning van
Sahe ( den wekken te vooren de Weft-Indifche Gom.'
bediente, om handeling aen
Cc»g te ftabilieren,getole-
reertjmaer mits fy fulcx niet gedaen, en boven dien ge-
lijck boven gefeght j dito Plaets felve verlaten hebben »
derhalven de felve oock niet weder willen aennemen γ
vergelijckenwillen, enalsnu»/<»Hif<//ievaniijii Ko-
tiingl. Majefteyts Kafteel en FortrefTen niets heeft wil-
len weder geven of relKtueren, en den Berg Cw»? folaii-
ge heeft viroeft gelegen,heeft den-voornoemde Koning
vanSrtifl», bydenDeenfche commandantnietnae^e-
laten, tot dat hy de felve Plaets kopen, en de handehng
aldaer ftabilieren moefte.

Waer op hier naerghemelden«»/w ittuffiH, methuljr
van eenige Swarten , den
vier m twintigbfim J^pt !
ftfiiinhtiilnt tm m fiftigb in der aacht, deCe Plaets

kficft

W(

OPdieaenhàer Ho.Mog.de Heeren Staten Ge-
neraelderVereenigdeNederlanden, tegéns dié
vanfyn Koningl. Majefteyts van Denemarcken,

de Extraordinaris Ambafladeurde Heer Hannibal
Seeftad, ( van 'twelcke
Oöi het felve te beantwoorden
Hooghftgheneygt ghecommuniceertis) vandervry-
enpeodtroyeerden Deenfche Afri'caenfche Compa*
gnie j ( de welcke niet in Hollandiche Inghefetenen ,
maerin Deenfche ende vryelntereifanten beftaet,
TOck niet om de Weft-Indifche Compagnie in haer
hebbende Octroy te violerenjveel min yemaiit te frau"
deren,gclij ck fulcx de Weft-Indife Compagnie in hare
onrechtvaerdighe klachten omde wereldteabuferen
fraudeleufelijck voorgeeft, maer om op de vrye
Afncaenfche Guineefche Kufte, en fyn Koningl. Ma-
jefteyts v^ Denemarcken tóebehoorendeFortreflen
endeLogien, uyt kracht van fyn hoogjflgemelte Ko-
emghl. Majefteyts Aldcrgenadighft gegevenOitroy,

-ocr page 233-

SAKENvanSTAET

214.

heeft overvallen igiinfchuytgeplondertj ck Deenfclie
. Bediente aen handen ende voeten gebonden,benevens
denKoninckl. Standertnaede Weil-Indifche Com-
pagnie Fortrefle Nafföu Jaten brenghen, alles wat aen
goucenvifaren voor handen is gheweeft, wechnemen
en de Logie in brand fteecken, alfo dat met het hoogh-
fte onrecht voorghegevenwertj dat de Deenfche de
Weft-Indiiche conlp. afgenomen, en van daer at
de Weft-Indifchè comp. fouden ghecanonecrt ende
befchooten hebben: DeWeft-Indifche compagnie
falineeuwigheytmet waerheyt nietbewijfen, dat de
Deenfche compagnie t'eenigertijdt, een eenig ftuck
GefchutaenCoe^ gehad, veel min dat fy hare fchepen
daer mede befchooten heeft i maerde Weil-Indifche
compagnie gaet ftilfwygendevoorby, datfy methaer
fchepen fyn Koningl, Majefteyts reede voor
ÏnJerijcx-
burgb
ende Cab» Cirs over jaren en dagen vyantlijckghe-
blockeert gehouden, alle ViiTchery ende aenvaert, ne-
vens alle handelinghverhindertj de Veiling
Freder^x-
bHrgb&nda Coi» Cori geduyrighlijck gecanoneertende
befchooten}veelmeiifchen gedood, gequetft, ende
^derfints groote fchade gedaen heeft, ende daer door
den Deenfche commendant op
Fredtrycxburgb (foohy
fich niet ganfch wilde laten ruyneren ) gedwongen , dat
hydaeraf(NB ) ennietvan Cengo, eyndelijckzynGe-
fchuteenighfints wederom heeft moeten gebniycken,
en hem voor de fchepen defenderen ; waer uyt dan
tóaerlijckblijd:, dat de Deenfche. compagnie met de
hoogile onwaerheyt dieswegen valfchelijck aenge-
klaegt is geworden.

X. Wat ten »»«</«» > van de tww ghenomen lachten
Voorghebracht is gheworden , daer op werdtgheant-
Woordtj dat niét alleen in'tjaer
fefiitnbmiirtnegbmen
^^β'Φ der Weft - Indifche compagnie fchepen de
iwte fchepen Saina Mmin ende dt Li'fdt, op deGuinefe
Kuftvoor
Ïrtderijcxbttrgb ende CtA» Ciff, vyantlijck
heeft yervolcht, van daer verjaeght, ende tot der
Deenfche compagniegrootefchade, hare handelingh
Verhindert, maerooGkalsin't
Ja.erfiftiinbindtrtfepigk
het Deenfche compagnie fchip FriJirims T<rt<«iehe-
naemt j voor
Fredirijcxburg,pp fyn Konincklijcke Ma-
jefteyt rede was gelegen, en fyn handelingh aldaer heeft
gedreven, door
drit Weil-Indifche compagnie fche-
pen , namjentlijck den
S-u/anen Armt, Vittas en Saltman,
gantfch vyantlijck aenghevallen is gheworden, foo dat
wanneer't voornoemde fchip
Frtdiricas Tenius doen·
maelsvoor Irederijcxburgb fyn ancker niet had laten
ftaen, ende fich op diegvvater begeven, oogenfchyn-
lijck vandc drie gemelte Weft-Indife compagnie fche-
pen foude iijn overrneeftert en wechgenon;ien.Gehjck
danopck de Weft-Indifthe compagnie in demaent

Fehfììaryfefiin/btndtrtitnin/ifligb, h^t Deenfche com-
pagnie fdiip
den Cmiir-van Vinetitit genaemt, 'twelck
vanGIuckitadfiietiyn Koningl. Afejefteyts Zee-paf-
fen afgezeylt was,
omtteatCabedas Palmes j op^evrye
Zee, overiWectmylenvan'tICafteeli>i/JW»»a,, door
haer twee fchepen Λ endehet Pi^-feirt, met

groot disrefpeavaalyn Koningl. Maj^eyts Vlaggen
ende Zee-paflèn heeft weghgenomen, en na 't Ki

epre
iDc

yens, wec^enomen, fchip en goet geconfifqueertj
en boven dien heeft de Weil-Indifche compaenie,der

_ ^ ________ _________.1

jPi/.Al/«iiigebracht, hetvolckiWwweeckenlanghinde
gevangenis gehoude, ende met harde dreyghementen
geprellèertomeeiivalieheEedttedpen, alle Brieven
en Documenten, waer onder opck Coninglickfchry-

Koningl.MajefteytsReedevoor Frederijcxburghniet ,t,
komen kondejmaer om van de felve niet weggenomen '
tewerdenj heefthemtotderDeenfcheComp. groote
fchade , na Ory«iiö op lijn Koningl. Majefteyts Reede
retireren moeten: aldaer nevens efen ander Deens fchip
ten ancker leggende, heeft het Weft- Indifche Cotnp.
Jaclit
De Vrede genaemt, fig verftout in openbare Zee,
des Deenfche Commandant
looft Kramers Oìenìer uyc
een Canoa weg te nernen, ende daer mede voort geva-
ren , waer door de voornoemde Koninghl. Compian-
dant gedwongen, en als by 't hayr daer toe getrocken is
geworden, dat hy om fyn Dienaer wederom te heb-
ben, 't felve Jacht achtervolgt, ende 't felve nevens een
dierghelij eken , foo hy voor j4r</e leggende , heeft ghe-
vonden(doch evenwel fonder der Deenfche Com-
pag. order en bf vel ) verovert heeft ; maer de volkeren
volghenshaer eygen Eedlij cke bekentenis , vriende-
lij ck getradleert, ende iyn defe twee oude ende vande
wormen ghegetene Jachten, als mede'tgeene daer in
geweeftis , van weynig importantie , 'twelck als de
Deenfche Compagnie vande Weft-Indifche Cora-
pagnie wegen haren toegevoegden groote fchade, be-
hoorlijck contentement gegeven wert ,ligtelijckafge-
reeckenten gevonden kan worden, foo dat de Weft-
Indifche Compagnie met regt haer dieswegen niet te
beklagen heeft.

Tenderden, Aengaendeder Weft-Indifche Com-
pagnie fchip
GraefEntio, mits de Deenfche Compagnie
vande Weft-Indifche Compagnie, wegen des in twee-
de poinft beroerden genomen fchip en goet, en ande-
ren toegevoegden groote fchaden ^nts gheen conten-
tement gegeven, noch reftitutie gedaen is geworden,
maer de felve veel meer in hare vy antfchap is voortva-
rende, de Deenfche compagnie Λ nsï/i een fchip IJtt
Wapen van Glackjlad genaeijit,op de vrye GuinefcheKu-
fte heeft afgenomen, aen 't Kafteel
Del M/neghebragt,

refpeft, nevens alle Documenten , Brieven en Reec-
keningenwe^enomen, het volckgevangen ghehou-
denendequalijck getradleert, namaels ghedwongen
om haer te dienen: Soo heeft de Deenfche Compa-
gnie, nadatfyhetfelvefchipengoetfohunhet harige
metonregtwas ontnomen, m Engheland ghevonden,
met goede gront, na alle vokkeren Rechten , door or·
dentelij ck regt moeten arrefteren en gerechtelij ck pro-
fequeren laten» *

Ende heeft de Deenfche Compagnie niet(ghelyck
de weft-Indifche Compagnie valfchelijck voorgeeft)

leert geworden, ende foo ^s defe faeckby de Koningl.
Admiraliteyt tot Londen , tot noch toe in proces,
ende heeft de Deenfche compagnie daer van nogniet
de waerdevan eenen penning genoten. DeWeft-Io-
difche Compagnie treft weldefen reghtmatighenar'
reft geheel frivool aen , maer vergeet daerby , haei;
daer toe gegevene frivole vyantlijke ooriaecke te meli
den , hoejvel de Deenfche compagnie haer voorde·
fen aengeboden heeft, als haer behoorlij cke iktisfadie
gÏgeren wert, 'tfelve arreft te relaxercn.

Τ en vierden i DeLogienaen Or/isiubelanghende,
heeft den Deenfche Commandant de Weft-Indifdie

van die Waetfenis , loo de Weft-Indifche compa-
gnie iynConingl. Majefteyt van Denemercken onver-
anwoordelijck ontnonjepheeft, maer denConi^
van GreetAcraa, in wiens Gebiedt defe Plaetfe leydt,
nae dien hy vernomeaheefthoeonreghtmatigh eni
debedrieghelyckfy defe Plaetfe fyn ConingLMaje·
fteyt a^aMigh gemaeft hebben, heeft de Weft-ïn#
ich^cpmp^nip.Bediente,beneveiisallê "tgheenfpa
fy aen Waren en<}e andeis by haer hebben gehad, vafl
daer doen vertrecken ; ende is de Weft-Indifc^
compagnie niet het alderminfte v^q den Conin^
yaaGrm Actm,veel min vande Deeofe


-ocr page 234-

feclijckdefelvevalfchelijck nae gegeven werdt) afge-
nomen gheworden : Soo fij η oock de Deenfche 5 na dat
de voorfz. Logie ledig hadde gheftaen > aldaer eerft na
A-
ir^^o-ekomen, endeliebbenhaerregtmatighepoffeffie
aldaer ghenomen: dieshalvende Deenfche Comman-
dant in 'c minile niet kan verdagt ,veel minverïlaeght
werden , maerfoudeals wanneer hy fulcx nietgedaen
hadde, veel meer fyn Koningl. Majefteytsongenade te

verwachten hebben gehadt.

Ten · Wanneer der Weft-Indifche Compa·'
"iiie fchepen
Co fyn Koningl. Majefteyts Rede voor Frt-
%r,cl;<liiirg
ende Caho Cors, een geruymen tyd ( ghelijck
voor gefeght ) hebben belegt ghehadt, ende alle af ende
aen vaert verhindert, oock niet alleen in ' tjaer
fe^Unhon-
dirtf'fl'S ■>
'tDeenfefchip Fredericus voor Frtderycksbttrgb
acngevallen, ende 't Deenfe fchip S. Martin in de maend
nily
Jifliitrljs/iJerteen tn ftfiig vyandlijck van daer verjaegc,
maer oock'tfelvige fchip S. Manin nevens't Deenfche
fihip
DtFcrtu/ra, in de maênd November des felvigen
jaers hun cours andermael na
FrcderijckjbHrgb had ghefet j
ende de felve van vier Wefl-Indifche Compagnie fche-
pen, namentlijck,
Amjlerdam jCbrijlina ^ Koofmans Ver-
inmck.
endede Eendracht was verhindert , ende met
kanoneren wederom daer van verjaegt ; ghelyck oock
voor de derde mael op den
wtrden December ghe-
fchietis, endedaeropmde maendNovemberyê^««-
Ìfoiìdirt mee en fefiigh der Deenfe Compagnie fchepen Fre-
iiricHsdin ikrHin
endedePrinxCiiifiyï/dnM;, omtrentfyn
Koninglilycke Majefteyts Reede voor
Frederijeksburgb
cndeKffAoCfr/iynghekomen , hebben de felve aldaer
wederom
drii Weft-Indifche Compagnie fchepen ge-
vonden, namentlick,
Dm Goude Leeuw,Cbriftina ende de
Fmm, de welcke nae haer ghewoonte , hun de Ree-
de wederom gedifputeert hebben; maer de Deenfche
haren cours op Frederixburgh vervolghende , heeft
het Weft-Indifche Compagnies fchip
Cbrifiina , een
kanonfchoot ophunghedaen, 'twelck de Deenfche
Capiteyns , ten relpeft van fyn Koningl. Majefteyds
Vlagge, niet onbeantwoord hebben konnnen laten ,
waer over 2,y wederzyds in een fchut ghcvecht zyn ghe-
raeö, alfo fy fonder 't felve de Reede van Frederixburg
en
Kaho Kers niet konde bekomen, by welck voornoemt
gevegt, de Deenfe Compagnie oock niet weynigfcha-
de heeft gheleden, ende fouden de Deenfe 't fel vemael
oock garen vrede gehouden hebben, als men haer maer
ongemolefteert,nafyn Koningl. MajefteytsFortreflen
hadde willen laten zeylen-

't Geen weghens den Gommys van Recherche ( loo
maer als een Spion aen de Deenfche fchepen is geko-
men j mids hy wel heeft gheweten, wie fy waren, ende
diergeUjcke by de Deenfche fchepen meer bedreven)
aengeroert werd , fooisdefelvemefreghtweleenighe
daghen aen boort gehouden, dogh wederom aen Land
gelet, ondertuflchenop'cfchip eerlijckghetrafteerdt,
ende m't minfte niet beledight gheworden. Hier en
tegen is niet genoeg gheweeft, dat de twee voornoem-
de Deenfche Compagnie fchepen, Fredericus en Pr/»i
C'j»i/tM«nials vooren verhaelt, op de rede voor Frede-
rixburgh foo vyandtlick ghetrafteert
Zyn gheworden ,
maer heeft der Weft-Indifche Compagnie nieuwen
Commandeur ^ean V^cksnburgh , als de felve korts
nacrhunat'zeylenvanPrii/ir»v(;xi«i'^6 met zyn twee· by
lubbende ichepen Amfterdam ende het Weft - Indifch
Ηuys, aen 't Kafteel
dtl Mina gekomen was, fyne befte
Schepen de twee voornoemde Deenfche Compa-
gnies fchepen naergefonden
, ende de felve aen
Arda , Cabo Lupis Gtnfalvts , tot aen 't Eylandt SainS
BwjMvyandlick Vervolchtende naerghejae^gtjfoodat
°°^indefen poindlde Deenfe Compagnie over de
Weft-IndifeCompagnie tenhooghftenfigh tebekla-
genheeft.

f Ten/^i/cM wat aengaet deRiviere van Siraleona,ontfiet
iigh de Weft-Indifche Compagnie wederom niet
overde Deenfche Compagnie met onrecht te kla-
guen , daer doch de Deenfche Compagnie feer over-
groote oorfaken heeft, om overde Weft-Indifche
compagnie, wegen der felvcr aldaer gepleegde hoftili·
j' teyten, ende ghewelt te klaghen alfoo der felver Com-
mandeur
hart Vaickenburgb , metfyn tWee byhebbendé
fchepen ,
Amfierdim ende 'i iVefl-lndifih Hup ghe-
naemt, in de maent December
feflienbondert twee e»
ftfiigb
in de felve voornoemde Reviérisghekomen,
ende
dchvyfdm der felvér maend in der nacht twee
boots volgearmeerdeSoldaten eiide Matrofen acn land
heeft ghebragt , ende met groote tumult ende ghe-
vaerlick ghefchrey ( ofte fy Deenfche Honden quartier
wilden hebben , danoffy nederghehackc wilden zyn )
deDeehibheAfrikaenfche Con^agniee Logie aen
Βλ-
gas ( die noyt de Weft-Indifche Còmp^nie toegheko-
j men heeft)overvallen,derDeenfchöCompagnieOp-

per-Commijs Girard Brtmer , nevens eenen Dienaer
(mits de andere waren ontkomen ) ghevaughén gheiio-
men, de Logie ende Huyfen gantfcHelick gHelpoIiecrt,
de kiften opghebroocken , ende alle Waerenfo voor-
handen waren, waer ondereen groote party Olyphants
tanden ende Wafch is gheweeft , daerenboven alle
Brieven , Boecken Obligatienende Reeckéninghen
wechgherooff,5 ende daer op der Weft-Indifche
Compagnie Bediende in defelvcLogieghèftclt, den
Deenfchen Opper-Commijs
Ermeria'tCchip Amfitr-
dam
, eenigen tijdt in yfere boeyen gefloten , ende alfoo
de Deenfche Bediende, nevens dé geroofde Tanden eii
Wafch naer'tCafteel
del Ai/ne ghevoert, én de felvé
aldaer ghevanckelijck ghehouden , eyhdelijck deh
voornoemden Opper-Commijs Bremir, met hét Weft-
Indifche Compi^nies Jacht de
Eendraght ghenaemt,
naer
Amfierdam gefondèn,alwaer de felve opfynaenkomft
indemiendSeptemberfiftienbàndirt dritenfefiig oock in
hegtenis gebragt is geworden:

Als nu het Deenfche Compagnies fchip Fredericus dm
i/tr^«van voorghedachte fpolierin^h niets wetende ,
opdenvjfdttt Mzcrtfeftienbiudert drie fnftfligh ip 5<ra-
iesna ghekomen was , iji meeninghe der Deenfche
Compagnie verhandelde Retouren afte halen, heeft
den. C^iteyn van 't felve fchip tot fyii leedtwefen
moeten vernemen, dat de Weft-Indifche Compagnie >
de Deenfche Logie gantfchelijckgefpolieert, endé dë
Bedienden gevanckelijck wechgevoérc hadde, heeft
hyeenige weynige waeren lbo van de Deenfche Com-
p^nie noch voorhandén zijn gcweeft( doch gantfch
niet in coniideratie komende, by't genede Weft-In-
difche Compagnie genomen heeft )uyc de Logie aen
fijn fchip doen brengen, ende hebben de Naturellen
van 't Landt ( ende niet de Deenfche, gelij ck de Weft-
Indifche Compagnie voorgeeft)de Logie gefpolieert
ende inbrantgefteken.

Valfch zijnde, dat het Deenfche fchip der Weft In-
difche Compagnie twee Diehaers, met gewelt van d'aér
wechgenomen heeft ; maér naer dat de felve den Engel-
fchenCapiteyn, foodoenmaelsin 5»γ»·λΙμ»4leggende,
verfocht hadden haer mede naer 'tCafteelrff/Ai/».i té
nemen,die hun fulcx geweygert heeft, hebben
fyalTóo
den Deenfchen Capiteyn gebeden, datfy met hciiiop
Gulckjladt overgaen mochten, die Hun uyt groot mede-
dogentheytdaerinbewillicht, éndehaer ondérwégens
fonder eenigevergeldinge honorabel getraöeert heeft ,
ende zijn de felve in Gahk^adt komende ( niét gelijck
de Weft-Indifche Compagnie voorgeeft) in arreft ge-
nomen, veel inih gevanclcelijck gehouden geworden
( gelijck alB de Weft-Indifche Compagnie de Déeiifche
Bediende menichmael getradeert heeft ) maer ih tegen
deel alfoo voort op vrye voeten geweéft ,ehde hun
reys naer
Amfttrdam bevordert, ghelyck fy fulóc alles met
vrywiUighen, ende niet met afgedworigheneedt(als.
de Weft-Indifche Compagnie nochmaelsniede onge-
rij mt voortbrei^ht ) felve verklaerè hebben : gheichiec
derhalvenoockin defenpoinit de Deenfche Compa-
gnié,vandeWeft-Indifché Compagnie het hoogfte
on^helijck,NB, alfoo fy de Deenfche Compagnie het
harige afghenomen heeft, ende de felve daer over noch
verklagen wil.

Wat nu ten ftvende» endeten laetften betreft, dat
des Deenfche Compagnie Commendant
Im^ Krattur
op de Weft-Ihdifche Compagnie Dienaers Hoofden
een half ancker Brandewijn foudegheftelc hebben, ea

àls

en OORLOG. VierenVeertighfleBoeck, ζ ι ζ


-ocr page 235-

SA κ EN van STAET

zt6

als die van Fittt eenen kop ghebràcht haddeli, hem foo ;
feer daer voor oritftèlt foude hebben, daü Hy
köitS |
daernaèrgheflorven is; daer op wcffc niét gfohd der
waerheydtgeantwoörc, datdeii DèerifdieflCbihniaii-
danc ( als een feer vrponiénde confdèhtiéiis CÌirillén
Menfch) noytfulcxghédacht, veel min ghèdaënheeft,
ghelijcklùlcxàishec ci? nöodc Vereyithc van vroome
Luydcii, foo dòenmàèls in Guinea ghévifeeft iij η, foude
konnen niet eedé vérklaert Werdeii : maer dat de Moo-
renonder hun vyandfchap hebben, eiide defelvedtì
Weft-Iiidife Compagnie Bedienden aen Ow.)«>qua-
lij ck getrafteert hébben, daer van fai de Weft-Indiiche
Compagnie de oorfaeck fqlve beft weten ; de Deenfche
Compagnie is daer
vari niets bewuft ; foó' is bock den
Dcenfcheii Commandant
Cramer, niet van éeneh doo -
den kop, inaeraeneén'vergiftige land-fieckte, gelijck
oock veel der Engelfche endeHollandfche Bedienden
geftorven.

Maer in tegendeel heeft de Deenfche Compagnie
waerachtigh naericht, dat alsden Deenfchén Com-
mandant
Kramtr anno fcliietihondert em en'fijligh , met het
Deenfchefchip
Sainü Manin Fredtricksturgh naer
0)-yinn/wasàfghevaren> ende van daer meteen Canoa
weder te ru ch komén wilde ;
lafper van Heujfin eén groot
gheldop fynPerfoon heeft ghefteld^ ende hem feer
iiaeuw oppaflèn laten , ghelijtk hy dan oock den
i/ierditi AugUftifépitnboïidtri een tnfifli^ een grooteDeen-
fche rij ckgeladéii Canoameteen Conftapelvan
Or-
Jouw
naer Frii/ifjjcit'Wfi-^ komende, weggenomen heeft,

lae dat nae defeh de Weil-Indifche Compagnie pro-
vifioneel Commàndeur Dirc^ Wdne oO de Deenfche
Compagnie Bediende, ende infonderheydt( *twelck
heclbarbarifchendewreedtomtehoorenis) óp Chri-
iten Menfchen geld gefteld heeft,gelij ck hy fulcke boo-
fe daed aen 't Calleel Λ/
Mina tegen wel bekende en ge-
loofwaerdige Perfoonen fich noch felfs beroemt heeft,
dat hy op den Dèenfchen Commijs
Barthcltmus van Gm '
«f/ïi^» vier oneen goud belooft hadde, aen den geenen
die den ièlven levendig of doet leveren kofte : Soo dat
des Weft-IndifeComp. Commandeurs imvacrheydt
felve doen ,%vaer mede fy anderen ,diediergelijckeon-
chriftelijcke gedachten iioythcbben ghehad deryen be
kladden.

Ν Β. Uy t defen allen blij ckt genoegfaem, wat over-
grootefchadede Deenfche Compagnie vandeWeft-
Infche Compagnie met onrecht vyandlij k aéngedaen is
geworden.

AIï iwjf wanneer Anno fe^ienhoniert negen tn vijf-
//^éfyn Konincklijcke Majefteyts Cafteel, Forteref-
fen en Logie van der Weft-Indife Compagnie Com-
mandeur fo onverantwoordelijcken
de bedrlegelij ck afliandigh geinàeil j ende de Deenfche
Compagnie daer döor alle handelingh afgefneden is ge-
worden.

Ten iiuïedtn ; als der Deenfche Compagnie Schepen
Saind Mitriin en 'de'Liefde anno fifliinhsndert mgtu in vijftig
van de rèede van Irtdricksburg veijaecht, ende in haren
vryen hàrtdel geturbéertüijngeworden.

Ten der dm-, wanneer't fchip Fredericustirtiusìnt^o-
venber/ijfï/VwiiBrfirt/fy/»;?, door drieWeft-Indife Com-
pagnie ichepen voor Ïredericksbarg geheelvyahdlijcker
w^fe is aeügeraiit, in gróót gevaergeftelt, ende boven
dien aen fyn handeling, loffen en laden, daer door feer
verhindert is geworden.

Dat voor het vierde, des Deenfche Coinpagnie fchip
àcnCóttriervan Venetienìa February feflienbendert einen
fefiig
, óp vrye Zee over bondnt mylen vaii 't Kafteel del
Aiyea, met groote difrefpeftvan fyn Konincklijcfce
" eyts V laggen en Zee- paffen, dóór de Weft-In -

difchè Comp.fchepen Weggenomen is, fchipcn goedt
gecómfifqueert, enhetvolckinhegtenisgeftelt; dàer
door'Öe Deenfche Compagnie feer groóteichadetóe-
gebracht'is géwórdèn.

Ten viffdm ; dat de Deenfche Compagnie tógie aen
CoHg , den vier tn iwintighjlen April fipienhöhdert
ten en fefligb
van de Weft-Indifche Cóflipagnie
, volckerert overvallen, de Bediende aen handèn en voe-
ten ghebonden, fyn Konlncklijcke Majefteyts Stan-
daert, nevens alle het Goud en Cargafoenen die prcfent
Waren, weg genomen, aen 't Fort Νφαν; gebracht, ea
de Logie geruineert en verbrand.

i(S64

Ten fefdin i dat het Deenfche Compagnie fchip Sai„ii
Mdrtin ,
't welck doch van haer Ho, Mog. de Heeren
Staten Generael der Vereenighde Nederlanden ver-
feeckeringhfchryvens méde ghebragc hadde , Wekke
der Weft-Indifche Compagnie Commandeur
Iafp„
van Heujfen
alfoo voort met ghetuyghen gheinfinueert
is geworden, hy dan noch 'tfelve fchip met fij η volle im.
portante ladmg, door ï/ier Weft-Indife Compagnies
fchepen, van fijn Koninklijcke Majefteyts eygen reede
voor
Fredericksturgh heeft afgehouden, ende vyandtlijclj
veijagen laten.
Voor het
fevende, dat de voornoemde He«jjia dqn

vierden Augufti feflien bondert een tnjefiig, dooideiyaig^

van MD«m, een groote Deenfe Canoa met veel Waren
geladen, van Oi^iiaw komende, ende naer
Fredericksbur^
gedéftineert, heeft laten wegnemen, ende den Deenfe
Conftabel die daer by is geweeft, in hegtenis getrocken
en geheelick behouden.

Ten acbffen ; wanneer de twee Deenfche fchepen Smnì
Mmin en
de Fartuna niet alleen in November/i^iin-
hindert een tn feftigb van vier Weft-Indifche Compa-
gnies fchepen, door fterck canoneren, fijn Konincklic-
ce Majefteyts reede voor
Fredericl^shurgh, de nova is gedif-
puteert, endehunaenvaertverweert,maeroockalsde
gemelteiwee Deenfche fchepen
deavitrden December
desfelvighe jaer , als de Weft - Indifche Compagnies
fchepen om de Deenfche te vervolghen, hun voor in-
derickjburgh wech begheven hadden , naer groote di-
ligendevoorfcii/er/ffoiBr^i iynghekomen , in mee-
ninghe ]iaereladinghetc lolïén , zynweynigh uyren
daer naer der Weft -IndifcheCompagniefchepen,met
kracht op haer afgekomen , ende de felve wederom vy-
andlijck van daer veijaegt, fo dat fy onverrichter faken
naer Patria vertrecken moften.

Ten negenden, als de Weft-Indifche Compagnie den
elfden lanuary feflienhimdert twee infeflig , het Deenfche
Compagnie fchip, het
ft'apen van Gulckjladt genaemt,
met ciesfelven importante ladinge, dooriw»e van haerc
fchepen, in vrye Zee, feer wydt van'tKafteel</i/Almi,
fondereenich refpeclvanfyn Koninklijcke Maj. Vlag-
gen en Zee paffen weghgenomen , en aen 't Kafteel
iA
Myna
gebragt, "t fchip en lading gecoafifceert, alle docu-
menten onder fig geilagen, en het volck ghevanckelijck
gehouden heeft.

Tentienden ; wanneer der Weft-Indifche Compa-
gnie Commandeur
lom Valci^tnburgh den vjfden Decem-
ber
feflien hondert twee tn feftigb, de Deenfche Compagnie
Logie en
Λ»·λβλ , vyandlyck heeft overvallen, alles
wegh gherooft ende de Deenfche Bediente ghevangen )
nevens een groot deel dergeroofden buyt, met fig naer
't Kàfteel
del Mina gebracht, en daer door de Deenfche

geworden

én in geval des noodig zynde, voorts nog bewefen wor-
den kan.

Ten elfden ; heeft de Weft-Indifche Compagnie ,
door de continuele vyandücke belegering en verhinde-
ring van alle afende toe- voer,
àen Fridiricksbargen Cé»
Cer's
, de Deenfche Compagnie niet alleen inharen ha<i'
del verhindert, maer boven dien defelvealdaerinfeer
groote onkoften gebracht,daer vah 'de fchade ecngroote
Somme bedraegt.

't Gene nu voor het ΓίνΛ^Λ ; 'der Deenfche Compi-
gnie vandér Weft-Indifese compagnie aen meerder
fchade (foo hier vooren nietisghefpecificeert) mochte
toeghevoegt zyn ofwerden, daer Van doet fich de felve
(van verder pretentie ) hierïnede in de befte forma, be-
hoorlijckreferveren.

Suleks alles nu heeft aénfyn Konincklijcke Maje-
ftéyt 'de Deenfche Afriéaenfche Compagnie , van

tijd tóttyd alderonderdtoighfttcverftaenghegheven,

ende om remedieriijg ende affchafBngh van fulcke on-
der foo naer Geallieerde hoogö Bontgenooten Onder-
danen noycghehoorde hoftiiteyten, ende om fatis-

faótis


-ocr page 236-

i<Ì6+

fadtie en reparatie van fodanip toegevoeghde groote
fchadc,aUleroocmoedichfl: bidden moeten ; gelijck dan
oock allerhoochftgeeerde fijne Konincklicke Majefteyt
belieft heeft, tot verfcheyden reyfen ( daer over aen
haerHo. Mog deHeeren Staten Generaci der Ver-
eeniclide Nederlanden ) te fchryven, oock door derfel-
ven hoochltbeftelden Refident in's Gravenhage den
Heer C/rai///«m, menichmael diefwegen folliciteren lae-
ten, niaer ft) leks alles heeft by de Weltindifche Compag-
nie ,totnüchroe niets konnen cfFedtueren.

Wert alfo iïjn Konincklijke Majefteyt ende deflelven
hoochit gheplenipotentieert fijn Excellentie, deHeere
Rijcx-Raet, Rijcx-Schatmeerter, ende Extraordinaris
Ambafladeur de Heer, Heer
Eannihal Ziefladt, van de
Gioiftroyeercie Deenfche Africaenfche Compagnie hier
mede nochmael aller onderdanichft ende demoedichtt

fhebeden, dat fijn Konincklijcke Majefteyt ende fijn

xcellentie alderghenadichft ende hoochftgeneycht,
believen willen de Deenfche AfricaenÌchc Compagnie
by iijii Konincklijcke Majefteyts aldcrgenadichft ghege-
ven Oftroy, vorder aldcrgenadichft te befchermen, en-
de hoochftgeneycht te niaintineren.op dat de felvevan
de Weft-Indifche Compagnie, Avegen de toegevoeghde
groote fchaede behoorlijcke farisfaitie moge gegeven
■worden, alle tot dato gebruycktc hoftilite)ten gant-
fchelijck afgefchaft , ende de felvc de vryevaert ende
handeling op SetraUoHa endedevrye Africaenfche Gui-
néfcheKulle ,'infonderheytop
FreiiericksbHrgh,CaboCorf(i,
ende Cbrifliaemburjih aen Orfou, alwaer fijn Konincklijcke
Majefteyts Fortreflen ende Logien zijn leggende ; van
de Weft-Indifche Compagnie voortaen niet moge wer-
den gcdifputeert ofte verweert, maer dc felve daer van
veel meer in de befte forme verfeeckert moghe werden. !
SyneKonincklikeMajefteyts en Excellentie aller onder-
danigft ghehoorfaemfte ende demoedighfte Gcoélroy-
eerde Deenfe Africaenfche Compagnie.

Glttc\piti dmvicocn entwintigften ΓΛκπΛ^ΓείΙϊεηΗοπ-
dert vierenlefligh/Ì^/i
viteri.

llact ìBoqì. öaöbeti bfen ConintS laeten
manen obec be ttetaciingfje ban get relfant ban tie
onberaelbe
redemptie-pennfnggen / enöe bp be ötjcfiiï-
ïtiitiiu naco in ieben jönbe / bie booisfcg^ebe beici
Confiicr iDDlfaatie· alsi 25i?0en gctcec&em/ fjabben
allcmogelijciie bebofcen boen aentonben/ ten cpnbe
miböclen motfjten uptgöebonben toecben tot apeginge
banöcüoojri· fcljult/ maecin plaetfcbanbetaUnge /
fiSbatiben €oninc& geen anbecanttooo?bebeftomen /
ali öat fijn JiBajefleptfeicgertcgfjen toaö om alle fiet
gene öp aen Ijaec ïja. iBae- fcftulbicl) toas! boo? alle
anöccefcftulben te toiiien öetaelen/ toanneecfp maec
fijie isjjcften bart
Denemercken enbe Norwegen in
befenfie tegeni föne bpanben gcb?acöt foubeöcbben/
aen tociiBecss fecuciteut fip oo?beelbe bat ftaec ï^o. SBog.
me fijne gettoufte ilSontgenoten öoocölijc& mebegOe^
Uaen toai. <©en litefibent
Ie Maire j^eeft fifec op eenige
oubectutce gebaen / bjelt&e be Waben tee 3ïbmftalttept
tot
Amfterdam fjem boo? Qaece miffibe Dabben gelfe^
ben teinjungecen toanneec bep?ompte Betaeltnge niet
anbics Sanile bolgen;boc0op alleftetgI)ep?oponeecbe
niet anbecö Himnen beetoecuen / als8 bat fön jÉla jeftept
geoibannectt ftabbe fijn (Cf^eforfec
Hannibal Zeefladt
ben Haeg paffeccnbe/ oöec alle löaei: jBog.
acfitertocfen / enbe pjfntipaljjcftbefe/ pettoesS tecon=
ternecen. albien ftaec (Sb. ίϊ^οβ· betnteceffeban
be
betoufte fcftuit banjaectot faec p?etifeli)c6 ftabben
boen inbo?bec£n/ enbe nfettot fooeene gtootefomme
laeten opleggen/ be booifcft?ebe faetSe foubc ftebben
Semachelijchec tot een epnbe en bolboenfngfte Bonnen
eeb:aclK b)02ben / maec be fomme nufoogaootjgn»
be/ ftonbenqualjjiö geDolpentoojben.

©0 be Dtec boo? aengftecoecbe mfffïbe ban ben
Conjnth / fteböen gajj ^oojg jHlog. oefen ttbplen
BJicf laten fc0?pben.

We Konincklicke Majefteyts mifllve ghefchreven
tot Cspptniagen den vijfibitndin Novcmber left-
V Deel.

u

Γ

ledenftilo loei, raeckende defwevendedifièrenten
tuffchen dievan^le Weft Indifche Compagniedefcr .
Landen) ende die van de Deenfche AfricaenÌchc
Compagnie ontftaen,is ons nevens mondelinge recom-
mandatie van de inhoude van dien, door den welghe-
boorenuwe Konincklijcke Majeft:eyrsRijxri^edtRijx-
Schatmeeft:er, Prefident in het Kamer ColJegie ende
AiTeflbr in Collegia Status, den Heer
Hatiuibsl Zerftadi,
op Tubtringh, Lunet ^ ende H'eUJgarrdt, Ridder , Wel
overghelevert. Ende hebben wy huyden goedtghe-
vonden Uwe Konincklijcke Majefteyt daer op mrdcs
defen
te refcriberen, dat wy niet minder als Uwe
Konincklijcke Majefteyt vangantfcher herten ende
gemoetgheneghenendebereytzijn, om niet alleen de
voorfchreve, nemaer oock alle andere dififerenten en-
de mifverftanden, die tuffchen Uwe Konincklijcke
Majefteyt ende defen Staet ende wederzijdts Inghefe-
tenen ibuden mogen fweven jinder goede ende minne
uyt den wege te legghen ende te aiTopieren, ende voorts
alles te contribueren wat tot den vryen Cours der Com-
mercien, foo binnen als buyten Europa, eenichfmts
in billckheyddt van onsfoude konnen werden ghedeil-
reert : Ende dat tot meerder bevorderinge van dian wy
eenigheHeeren Gedeputeerden uyt het middel van
onfe Vergaderinghe hebben gecommitteertendeghe-
authorifeert, om over't voorfchreve iubjeótdenwelge-
melten Heer
Bmnibd Secfiadt of wel met den Re-
fident
Charifius in conferentie ende handelinghe te
treden, niettwijffèlende of daer uyt fai dan metten
eerftenhet ghedefireerteiftft endeaccommodement
tot wederzij dts contentement ende fatisfadie volghen.
Sulcxdaiwyonsvertrouwendaerhenen ftellendat U
Konincklijcke Majefteyt naerfyne hooghfte wijsheydt
met ende nevens ons fai gheheven te oordeelen dat het
t' eenemael onnodigh is,diefaengaende de mediatie van
andere Koninghen, Repubhjcquen ende Potentaten
te verfoecken ofte te employeren : Waer mede eyn-
dighende'ende onsj eghens Uwe Κ onincklij cke Maj e-
ftey t tot continuatio van de onderhoudinge van goede
vrundt ende naebuerfchap oock vertrouwde correfpon-
dentie, in alle finceriteyt ende oprechtighey t, eerbie-
dende, biddende Godt Almachtigh. Doorluchtigh.-
fle &c. Adum in den Hage den
dtrtimdtu Februaryji/-

tienbondirt viirtnjefligb.

gn't begin ban bit iaec ontfingen ftaec ïgo.iBog.
oocH ban ben ï^eec ïgactocft ban
Holftey η Gottorp een
b?icfgijebateett
GottoriFben fes-en twintichften (JDC-
tobec leflleben/ ftoubenbe in effect bat fjjne jpurftet
Itjcbe Ï39oo?lucftttgftept beS felfjü(^eec 2&2oebec]geec
AuguftFredrickCoabjotoi be^^tiftsi Eubecfi/etc.
jegentooojbicft alfiiec inben Igage jijnbe / becfocftt
ftabbe aen ftaec
II|o. IQog eenige faecben toncecnecenbe
föneinteceffen boo? te bjagen : oenbe
ig becbolgenö
tecBecgabecingegelefen feetftec H^emociaelbanben
Igoogftgemelten
ï^eecAugufl: Fredrick, ftiecnaebol·
genbe : Wm op gebeltbeceect Jtinbe / tg ben ]^eec ban
Haren becfocftt/ batftin<!E. ben meec ftoogftgemeU
ten^eecel^attotft
Auguft Fredrich, upt ben naem
enbe ban toegen ftace l^o. H^og. toilbe gaen bectoeiie*
fiomen enbe tompltmentecen: ^ej$b)iert ftet boo?^
fcftjebe iBcmociael geftelt in ftanben ban be ^ee:^
een Huygens, Merode, Radt Penfionaris de VVit,
Reygersberch, vander Hooik, Haren, Mulertcnbe
Geriacius,
om te bifitecen/ examinecen / enbe baec ban
rappojtte boen.

't USemocf ael lupben al^ boUft t :

D

Moogh Edele Heere Trefiderende ter Ver-
gaderinge Όαη de Ho. Mog. Heere Staten
Generaelder Vereemgde Nederlanden.

En Doorluchtigen Hooggebooren Furft en Hee-
re, Heere
Augnfi Frtdrick,, Enfe tot Noorwegen ,
Souverain Hartogh tot
Shfiukh , Hiljltj», Stcr-

m»rn

Viaiiöel.
ftrpn
©nitota
frSJÜft
aen öa«

celtcnbc
J^n torn·

racïMe.

en OORLOG Fier en Veertighfle BoecL 2 I 7


-ocr page 237-

ii8

S A Κ E Ν van S Τ A ET

Grave tot Oid'» bnrgb, hem
, jeghenwoordich alhier in
Gravenhage voor feeckeren
tijdt onthoudende , is van fijn Heer Broeder den
rcghereuden Heerc, Erve tot motweghen , B.flchop
tot
hdick , Souvei^in Haitoghe tot SUfwicb , Hei-
fiejn
, &c. verfocht ende geauthorifeert haere Ho. Mog,
op t ferieulie te bedancken, dat U Ho. Mog. ghe-
liefte ii geweeft, in de voorleden Oorlogen tuflchen
<)e NuorderKroonen.alsAvanneer, fijne meerHooch-
gcdachte Doprluchtigheyts Landen ende Luyden foo
wel van Vrunden als Vyanden.door
der felver militie
is overtrocken ende gedruckt geweeit, op fijne Door-
luchtigheyts aenfoecktn tot mcerniaclen door dcilclfs
Kelident gedaen.niet alleen fijner Doorluclitigheyts
Landen ende Luyden dranckfalen ende verdiuckingen
hebben ter herte genomen, ende alle middelen aen-
ghewcnt de ielve niet alleen af te keeren ende af te
manen, maer oock dat haer Ho. Mog. door hunne
Heeren Amballadeurs by de Noor der Koninghen
door goede ende ferieufe officien, de diflerenten en-
de verfchillen hebben doen bylegghen, ende eenen
feeckeren ende gewenften vrede bemiddelen, in de
welcke hetintereilè vanfyneHooch-FurftelyckeDüor-
luchtiglieytin alle poinden van hare Ho. Mog. Heeren i
Amballadeursisgeobferveert, ende in acht genomen, |
waer door rynetmitelijcke Doorluchtigheyts Landen i
en Luyden( hem in "trainilenietghemeleeithebbende
niet de Diiferenten der ftrydende partyen ) in eenen
vallen en fekeren vrede herlielt , al Ie miitrouwen weg-
genomen en inoudevertrouwlickheyt en goede intelli-
gentie herilelt,

Hier uyt is nu lichtelickafte nemen,hoe hoog fyn Fur-
HelijckeDooiluchtigheyt jeghens defen Staetfich ver-
obligecrt is bevindende , weshalven fyne Hoogh
FurltelijckcDoorluchtigheydt egheen occafic fai laten
voorbygaen fonder te tefmoigiieren de groote ghene-
geniheyc die fijne Doorluchtigheyt is dragende aen de-
len Staet en dclTclfs Landen ende Luyden , principa-
lijckfyneDoorluchtigheycs Landen frequenterende ,
ende hunne Commercien daer inne dry vende , alle
danckbaerheyt,afFcdie endeghcnegentheyt te betoe-
nen ende alles helpen contribueren 't gunt toe dienile,
flore, ende toenemen der Commercien in derefpedi-
ve Landen foude moghen ftrecken: Endenaedemael
fijne Hoogh-FurftelijckeDüort. niet onbekent is , dat
haer Hoog. Mug naer de verkrei^hcne vrede in deefe
Landen, akijcit een loffelijck voornemen hebben ge-
hadt met alle bouveraine naburighe , als mede des
Hcylighcn Koomfchen Rijckx - Furilen invertrou-
. licko vrundichap ende correfponden tie te leven : Ende
iyneFurilelijcke Doorluchtigheyt deneerllen naeil
aengheleghen Souverainc Prince is , die met deefen
Staet in alle onderlinghevrundtfchappe en correfpon-
dentiefymbolifeert, wiens beyderzyds Onderdanen
oock doorgheiladiglie Commercien ende Navigatie ,
foo haeil wederomme in voorgaende fiore ende opne-
men zijn herfl;elt : derhalvenlyne Hoog-Furilelijcke
Doorluchtigheydt als een Souverain Prince vannie-
manden dan van Godt dependerende, nietheeft kon-
nenby defe gcleghentheydt voorbygaen , fonder haer
Ho. Mog. te fon deren, of de felve niet goedt ende raet-
faem fouden vinden tot conièrvatie van voorfchre-
ve Commercien ende Navigatie,ommealle metter
tijdt voorvallende troubelen ende bekommerniffen ,
metghemeene middelen wegh teneemen , met fijne
Doorluchtigheydt in cene naerdcre correfpondentie
en Alliancie van Commercie te treden, entoteilroic-
tere onderlinghe vertrouwlijckheyt figh te verbinden ,
daer mede alle voorvallende ongheleghentheden door
eengemeen conccrtop 'tbequacmilefoude nederge-
léyt, tydelickuyrreuwegegeruymet, endede Com-
mercien beyderzijts Landen ongeledert en onbekom-
mertverblyvcn,

Naerdemael oock by de voorledene vredes · tradia-
ten tufTchcn de NoorderKroonen , fijneFurilelijcke
■ Doorluchtigheyt ende deflelfs Landen ende Luyden
nietalsgeneraiitercntacitézyn gecomprehendeerten
iugheflotcn j ende nochtans fyne Doorluchtigheyts
interefle daer inne ten hooghilen verfeert, omme
fich in tyden ende W7len daer naer te weten ghedra-,
ghen, ende als een Sou verain Prince f wiens Furilen- '
dommcn ende Landen tuiïchen de Noorder Kroonen
lyn leggende, die alle fwarigheden endeinconvenien-
tendoorde Noiriir Croonen opkomende, fyngheex-
poneert, endevan beydezijden denlaildes Oorloghs
in fiilcker occafie fouden moeten dragen} by alle voor-
vallene occafie tot ondcrhoudinge en maintien van vre-
de,oock het lyne weten te contribueren : Daerom isfyn
Hoog- Vorill. Doorl. als noch verfoekendejdat des
Celfs
V
orilendommen, Landen ende Luyden in de guatanti,
der Noorder Croonen, als nog exprelTelij ck mogen ge-
comprehendecrtende nominatimingefioten, ofte dat
tulFchen beyden eene particuliere en ipeciale aftie van
gtiara/) tie toc dien ey nde mach opgeregt worden, 't welk
tot meerder feeckerheydt en oblerveringedesvreedgs
tuüchen de Noorder Croonen, als mede onderlinghe
vruntichap, correfpondentie en toenemen beyden.ijts
Landen en Luyden lal ftrecken,ende fyne Hoog-Furft.
Doorl. hare Ho. Mog tot allen aenghcnamen dienden
vcrobligeert verblyven. Wasondeiteeckent
Avgvst
Fb ideri c.DuxSlesAV.&Holfat.

166d. Ende Tìitmarfchw ■

In'sGraven-Hage den wWfo luny feftienhon-
dertvierenfeftigh,

g^it to(«t eeficU fn Saniwii banbe acntocfcnöi i^ccKtt
«©ccommtttpcr&e lianbc College tcc 311öitHcaUtfPt/
bie baet op fcpbcn Den twee en twintichften jpibjuajp/
bat al Uoorcnbaec op epntiflöcfi te abDpfmn/ tiat
toppe ban bc feitie iBemoile foube bfenen gjiefonben te
tüo?bcn aenbecefpcctlbeCollegcn tcc ïibmicalttcpt
frlf/ om gaecte boen info^tneecen boo? be l^oopSles
beninDacerefpecttbe ceffojten/opbebooXj ^anben
ttaftguccenbeiom alfoo inn bolbotnen Ëcnnijï ban
facchente bonnen toecben gebtent ban pertinente ab'
bpfen.

3Baenfoat{i ben veertienden lüiapbfelbaei: opbp
Hoiiant befe bolgenbe cefolui te.

De Raedt Penfionaris heeft ter Vergaderinghc
gerapporteertde confideratien ende'cadvysvan
de Η leeren hare Edele Gr. Mog. Gedeputeerden
tottefaecken van Denemercken , hebben in ghevolge
ende.tot voldoeninge van der felver twee diftinde re-
folutien Com milloriael in datis refpedlive den
t-u/imigb-
^(«Marty leftleden, endeyiyffB deler loopende maent
gheexamineert ende overwoghen feeckere Memorie
by den Heer
Ji/<g«fl f>-f</WtitjCoadjuterdesStichtsi«-
beck_, e?c. Broeder van den Heer Hai toch van Helflefo
aen hare Hoogh Mog. gheprefenteert, houdende ver-
foeck ten ey nde hare Hoogh Mog. het Trailaettuflèn
deConingenvan
Swedencnde X)inf7»e«i^ojonghftghe-
flooten, ende ipecialijck de artijckelen van'tfelve
Tradlaet, concernerende de ImrefiTen van de Hoogge-
melteHeer Hertogh fouden ghelieven te ^
λγλλΛγγ» ,
mitsgaders noch feeckere Millive van den Rade ter
AdmiraUteydttot Amfterdam aen haer Hoogh Mog.
gefchrevenden/iwtiiM
twintigflen Marty voornoemt,
met eenigebylaghen daer nevens gevoeght, houden-
de der felver bericht ende ad vys ter requifitie van hare
Hoogh Mog, op de voorfchreve Memorie ghenomen
waer op ghedelibereert zijnde, Isgoetghevonden ende
verftaen, datvanweghenhaerEd.Gr Mog.terGene-
rahteyt de faecke daer henen fai werden gedirigeert,ten
eyndé de Heer Refident
de Bye, alhier aenwelende Mi·
niftervanden HooggemelteHser Hartogh
uyt den na-
me van hare Η )ogh Mog. gefondeert moge worden,of
den felven Heei Hartogh fyn Meefterghedifponeert
zy om aen haer Ho. Mog.totvorderinghe
van't voor-
fchreve veribeck te belooven ende te prefteren, dat dc
Ingefetenen ende Onderdanen van defe Vereenighde
Nederlandtfche Provinciën handelende ende trafique-
rende op de Havenen ende Plaetienonderfyngebiedt
reforterende, aldaer noch in't uytgaen noch in'c in-
komen eenige meerder ofte hooger Tollen, Convoyen
ofte andere impofitien over hare Schepen, Waren en
de Coopmanichappea fullen betilea .daijde eyghen

i· Inge:


-ocr page 238-

1664.

li64 Ineefeten. Dat mede devoorfchreve Tolten 'Con-
- voyenende andere Impofitien, alfoo gereguleert we-
fendeoverde Ingefetenen ende Onderdatìen van de
Eemeire Geünieerde Provinciën noyt fullen mogen
^^^^QÌi'jtrbùogt oke btfiumrt dan met voorgaeadead-
vyscnde bcwilliginge van hare Ho. Mog, Ende eynde-
lijck, of' hy Heer Hartoch vóomoemt iich recipro-
queJijck mede fouden willen verbinden töc
guaramh
van bet voorfchreve Tradaet tulTchen Swtilen ende
Dttmtmtrcke", voorcn ghemaeö in 't geheel ende
vanalie deartyckelenvan'tfelve, om in cas van con-
travenrien van d'een of d'andere zijde met endene-
venshare Ho.
Mog. de handt daer aen te houden, dat de
gedane contraventiengerepareert;)en diergelijck voort
toekomendeten beiten geprevenieert moge werden,
omdaerophetgerequireerde efdairciffement ontfan-
ghen, ende daer van alhierter Vergaderinghe rapport
gedaeny.ijndcalsdan naeder op 'tvoorgaende verfoeck
ten principalen re werden gereiblveertjfulcKals naexi-
gcncie van iaecfcen bevonden fai werden tebehooren.

gDacctttcfce ijefeöiη Baccio. iEog. fitO sBrtcmfici?'
meert/ cniwiS ftilcic totanttooon scgijetjeii. SeÏert
in nfitfiJaïKrttngllsS Daecop ofjebtìigt. ©e ΦοηϊηΛ
ban Deimemarck (jeeft toccbotgticnjs inöefe matntit
3ff6?uariHö öen f?eec Charifius ErnfifrD lactcn aen=
fjoiiDcn onvrcpacatteöccattentaten ban beï©e1i-3!n<
bifrtic Compagtrte / ijaertipinpseiijaeoBe tot boo?'
tjacnbt
toijötloDptcö berijac. ïipinftftccctie uotft op
bctearfttigi) ban De reflantcnöet fobfidientjaiiiKM ja^

revierende vijftich.

gniBaect toiett öe&oo?t baniieiioobtban <l0i?aif

KorfitsUJefelt,Ïifeeen ocrupmentgiit eelattteertödb»
ficnticiiiabt
fttft epntljjcfe onbefient tot Bafel neber?
oefetinet fijn
vier iSoonen/ tn «en ΦηφΙΕί Eleonora:
fttJmetfjjniSoonenlaetett immatriceren aljSiÈngeti
fc^EiStubententianb' ^icabemie/
Beiti (afiwemmi
bcjan Angiois. 35e ^oonS af en aen cepfenbe/ enöe
J)P met te ^ocBter bwonenbe nu inöc iStaöt/ ian
ineen i©o?p onbec
Bafel, genaenit Richen; enbe om
bat ftp bcel giutoeelen öp öem fmöt/ toiecbt otlooft
ecnlloiianbiiSOfiüngcl^ gutoeliecte 5ön. 3©3§ηοφ
onlanaOii boci? fijn obetlpben gefien tot
Bafel iu een
fiefljtfwact laecBenjSfileebtfonbec mantel oftcapiei: /
ntct een ftoc^ fnti'^ïcn Oanbt / enbe tn be anttec een paec
patrDfen/ bieftpopbe raactfit fiabt ge^ocDt. ^eet^
fiec 59cbcrlanbcr/ bie be ^oons fleBent ftabt lot
Ro-
men,
ontbeciMEt aen een ©olïfllon : toaect>oo?öet gfje»
tucljtljomenbe ΐοοί be^tabt/ enbe oodtaen Jiem /
flitic&te ftijecp/ Boetoelbooi firantliaeHeenplérefie,
tnbcfiomenbetotNieuburcli opbeïtyn/ betÈlaerbe
ficfj
Rooms Cathoiijck, becfoctfienbe «acc öfetopfe
fiegiaebente toojbcn/ gelöiö ööef£Bietii4neeif»€eö'
ïsnt ban CteKgfeufen albaec onbec 't eöeWet baa
Ooft-
enrijck
^aec fön boot (tebleotie ^oonjü Deecïteïtent
Olicmacfijt/ enbe tot
Bafel opg&i^ouöen/ omtoeiaec
te tcqatciecen jonbet Iiembiiecbcn glgebonÏien iujiaL·
öc 3lutoccien / nocft
fefthien hondert ïïiKïbattterjS aen
flclt. (gnbe fioepnbffijbe fip pervarios caiüs, &:tot
difcrimim.
^jjnbetfïant/ mcmocie/ enbe toelfpjei
ncntficpbt toai g?00t/ liaud ali um tanta dvem tulit
indole Roma Pmaet'ttoasi 0em aisr eenaltemoebicö
fnöe genercusi peect/ 'ttoeltB fip n{et raac|>tti|)toMji
te regeecen/ enbe gem bantgbt tot tptupt ben fabel
wierp, (gen gfjemeen bec(lant fowbe fjem bepligöec
m? be toereibt geliben geb?atftt.'t45ubefp?e€tiitooo?t

Itgllt : tufTchem mal en vroet, etC.

«ien mifaoegijen in Dennemarck liifect geiaufeect
woJOftinof afötereoubingööanöe j^oo^fcèe toUen
™ ietaelingg ber j^ebeclantfcle Kooplupben / toiensi
aocoecen inbelaftfte I3oo?tfcftetcou6lco tot Cc^jpen-
^ψη upt fjaeci fcCjepenten bej^eöe ban bie ftcoeneei
"tijt / fuirr iaec obec nfet alleen fiacbe bifcoucfen
{WEDOert bjferbcn/ maec becftftepbe faetfeen nu on=
augijöu, pjefentieban benContocS bpftmejgatnif»
L;·? 0««amineect
b3o?benbe / öebben cenfgBe gem
abbifen gcttacfit teinbuceten bat ftp alle
«wcrtantfcöe .i^tijeepen in fiJn «ficft ban Noor-

CDlfili
|:«ticll
lIhi

Sfwic
>Mlft
litjte
tont
ürtitt-

Γ

wegen Bomenbe/ ban toer enbe seplen foubeboea onti
blooten/ enbe baerfoo langüe oppouben/ tot bat be
ingöefio^te tol-penningljen ftube 5ijn getefiitueett / en=
be{|ctafTronb((foofpfepbenbatl)aei'en Conincli baec
obecaengebaen toasi)l)p Ijaec IBog. foitìie ^n
gerepaceert: anbece opineerben / bat nacbemael i)ct
contract boo? benïgecc Rofewljng obet be licDtingfie
ban eenmiilioen gulbensi/ naec toelcÈecüS topfcboo?^
ftlijebe tn{)oube ggefcBiebe/ t»iecbt geembeert enbe
niet naergcBomen tnboegljen alsi get aengeggeben
toaii / bat fijne jlSaieflept ootli aen fjjn fpbe aen "tboo?»
fctjjebe contract niet foube gegoubensjjn/ enbebaeri>
omme boo? goebe entje fonbamentele reebcnen foube
fionnen berbieben be betaelinglje bie be SrDippcriï
bolgDenüi get belnufie fCrattaet boo? ^illetten in
Noorwegen beben. ^enbebebacc tegen feggen/ bat
Baer ^o. JlEog. naec foo beele bjtenöelycBe tocrfoethins
gen boo? jjaere ^nberbanen atn fijn jjiajefiept bjucD^·
teloojügebaen/ nieten Bonbenttaerlaetenbe frlbegarc
öeönlpfaeme öaöbt teljieben / gemrttlit boojfcftjebe
goeberenbpl^oocBgebacfjte Jföajeftept uptbeHeber»
lanbtfcfie fcgeepen gelicljt/ boo? {jetmeerenbeel geen
geb?upt& in ben i©o?lotl) dabben / nocHte flrecben bon«
ben totonberljDHbt ban't ttienfcgelgcbe licgaet» nocD
leben/ maerfoobantgBegoeberentoaeren/ tnaccmc^
be ben ConincB 3tin epgen «©nberbanen ( aen Infen gp
fcljulbicö toaii ) fön fcljult betaelt {jabbe / fonbet r^gatt
te nemen op beoffenfie/ biebacr boo? aenj^nec
Jd^og. toierbe gebaen / in een tijbt baec fjaer ^o jKog.
meergemelte gaereConincb met foo een en actnietie^
löcfie i$cBeep!i-®loDt enbe sanbt-jjsilitie «pt fijn
ongelegljentljept quaemente rebben/ baec fip aiibêr^
fintS(naec menfcften oo?beel )öabbetn moeten toer?
gaen; fulcr boo?fcfj?eben fcjjult be ligitimfie toast
bie fgn iKajeflept in fjjn iStjcltflabbe / tot toclcöersi
betaelingge nocBtanji/ naerfoobeel b?ienbeiij(Ëe en»
be minnelöc&e berfoecbea enbe aenfcg?p)){n^e ban
Öaec lHog. geenebe minfle o?ti?e geflelt toiec»·
be: fulCK meec i^oot{}gemelte ^o. ^otg. ^gcaoeclji
faem gebtoongDentoiecbenDaerelnaficfetinen
tieenbe {lenbtbullinggebangaeref^u tteboenerlan?
eDen/ gemercfit menalbeec fulcj; niet toiiöe èoen ^
tot Bet toelcBe bit een ban be facgt^e mibbelen toa^ bie
men ftonbe BebencBen / enbe toaer bp Conincï jföii
niflecjiBaecepafTien eenbefijbeHellenbe/ jgaeren^Eo^
nincBBeBoo?benteratben foo lange te nerbipbett/ tot
batbe betonile fcijult foube toefen afgdept; sflnbetoel
BennelijcBbat Bp alle ^uropifcfje potentaten tnfulc»
Ben gelegentBepbt cep?efalten tl^Beben toterben /
toelc&eboo?bttmibbel boo?fiaer ^o. SBog. aUi meer
aenfioteljjcB toierben geejccufeert.

«©PÖet boo?(laenbi toiertöpbe ©eenfcfie oef«e()t /
batgaeren itonincB^oebe o?b?eban beeerfle uprebat
gpbe Coopmanfcgappen upt be ^eberlantfcge ftfje;:
pentotgemttam/ ggefteltj^bbe/ ggebenbebefjein^
terefTeecbennaerbetoaecbebenbe goebercn aljei bie in
éollanbtfonben ggegolbengebben/ abfignatieopfgn
CommiffarilS tot timfietbam Gabriel Mai'cellas,
toelcBe
I bermibtj$ gem niet bolcgbe be Betaelingge
ban een reilanj fubfidie penninggen/ fgn |ISa)e(Iepbt
(foofpfepben )ban gaec<£b. |@og. competeren»
be / oocB boo?fci)?ebe Öooptóeben / niet Bonbe bolboen /
ftilc)cfp#et betouwe maneuementgaec^b. <©?.
ì©db.
enbe niet gaecen iSonincB imputecen moefien. i^ieu
op toierbenliaer tegemoet gelwect beele fottbementele
tebenenboo?beJ§eer Raet-Penfionaris tnfgnmifftbc
ban ben feven en twintichften ^uljj bejï boo?leben
f'aerjJ obec boo?r5· p?etenfien ggefuppebiteert/ bie fp
alletoelopnaemenboo? fuffifantfoo Qaec i^o. il^og.
nietanbec^ban fgnifòaje^eptberfocgtgabben j maer
Betoefeneenoectfaem bat meec goocggeb. H^ajeflept
(ienbe
be €cactatentu{Tcgea gaec üo. |@og. enbe ben
boenmaéIjScegerentte Frote£i:or ban <!Engelant fooba»
nitggeabbanceect batter in Botte een goebe condufÏe te
beiloopentoajS/ geécHo. mog. inbemaentiü^aect
toegefc^ebenljabom
te mogen toeten ofgp toebecom
(jjntwintichfcöepeafoitóe equipeceneabeinZee B?eni
0öe«/
bolggeniiDet Contract bat be^eec Nannmgh
^ a Keyfci:

en OORLOG. Vier en 'veertighfte Boeck- 21 p


-ocr page 239-

X2G SAK E Ν van STAET

i66d, Keyfer baicotìcc 0Èmaet6t/ 'ttoelcömeet goocOgcb.

_iBajedcpttegemoet fatij ì)attnbo?tenDoo?een Djeetie

fouDeliomente teffecen^ toaecop |gaei:]|o.|IQoa· 0e=>
Ueftöaööeaenbcüiontntft Doo? eenrnfffitie met otta»
tlje baneenfetcete ïiefolutiete öecfoecben/ gtlptft
fult)c bectöoont tokct/ bat fiootfjofbacljtc .«Bajeftcpt
eben aljSDetiaecteboateHfón twintkhfcljeepen foube
equiperen enbe itiEee DjengBen / J)et toeltlicoefcDiet
5ijnbe men albaec oo?beelt bat fjaec Ijet felbepenfioe»
foube competeren aljS öet jaet te toooren aen ijaer betaelt
toasS; Deöbenbe öaec fcljepen felfs boo? aenraebtnö{;e
banljaec i^o.jBog. niet Bonnen ofte mogen opombiCi
ben foo lange ben mmtrael Biaeckini&Hpnsinotljin
po(iup? bleef leggen.

;®teban beSibmftalftcpttot Amfterdam abbffecti
benbenachften aipjü/ batgaetejS oo?beelsi benthien-
denpenningh baet inne öpben KoningD ban Deune-
marcken geftelt Opbe Hout-Waren in Noorweghen
betBoc{)ttoo?benbe/ tenlafteban beeet|ie<Êpgeiiaersi
ofte bec&ooperii / rattfgaeberiï Peck, Teer.enbe Talck
inbe Bout-jabensiballenbe/bjajs een inbttecteberljooi
OingeenbebeftoaernilTe bet Tollen op öe boo?rcl)?ebe
^oopmanfcBappen/ tegenjj ben Blaren tejctban (jet
elfde, twaeifde enbe dertiende actiBel ban Det Ccactaet
opben twaelfden ^eb^uatpbes! gaccsi feftienhonderc
fevenenveertich tn 4B?abenBaöe met fijne USajei
fleptiis aimbaffabeutgeflooten.

^eSlbberDavidfonban toegen ben ^Tonine® ^an
Engelant, ficlj OibtnaciS OpÖOUbenbe.tOt Amfterdam,
toaisin üBaptotCoppenhagen. HjpgincBniet omai0
met een ofte twee ban be^i j^oningsf^lBinifier^ mee^
bettrout/ enbe buptenbe felbe bp naec met ggeene ;
foo bat men niet feetfierIjjeB toeten Bon toat fjjn uet^
cicf)tingegiertel^obetoe$$/ boef) om be bebencBingen
DanbefeBefenbinge/ enbe bebifiourflenbie baet ober
onber Ijet boIcB geformeert toietben toetf) te nemen /
foo Beeft men totCoppenhagen uptgefltopt / bat
Bp
fn Dennemercken om fflnepattitultete affapren gBe*
6omen i!$. ^ebert twee maenben toaeren boo? be Sondt:
ongelooffelticB bede (i^ngelfcBe enbe ^cBotftBe fcge^
oen naec be <©ofi-^ee oBepaffecct/ om Piek, Teer,
Hennep enbe anbece 3©aeicen tot be €quipagie noobt cB
te gaen Baleni Bet toelcB Bupten getooonte 5pbe/ gaf
ootB beel öebencBcnbat tuffcDen Dennemercken enbe
Engelant petd omme gincBtotnabeelbanbefen^taet.

g^e ï^eec Hannibal ZeeftadiSSupt Vranckrijck toei
ber geBomen in naap/ en met ben ïftoningB albaec
fiabbe gcmaecBt een (Ccattaet ■ ^e iBiniiier ban befen
iStaet in Dennmercken betfotfit ban Daec te Bebben
communicatie ban Bet getratteerbe / gelgcB befen
^taet OOCB banBaecin't?|aec feftienhondert twee en
tieftich in Vranckrij ck en Engelant 't gBctracteecbe aen
Dennemercken Babbe getommuniceert;maecbe Ko^
ningB fepbe boo? al nocg fulcr niet te Bonntn boen / baec
naer Bet te fuilen boen boo? ben b?ucB. ^ulcB$i toaj^ een
teecBen/ bat inbien tjjbt Dennemercken toajï beter
Engels aljü Hoiiandtsialjs in't b?ucBtoasÌ/ foo toiftet
alle man, befen ^taet baec mebe gclpcB te fielten / toajS
cenBlepnrefpect ; inber baet ijl een effect ban beoprecB^
tebjiemfcBap/ bat b'een <0eallieecbe ben anber mebe
beelt toat Bp elberiEi getracteert geeft j maer ban alle pbe>
lebifcourffen/ enbe berfierbe complimenten reecBeni
fcBapte geben/ isgeen manieri enbe Hannibal toa$i
een groot fpjeecBer.

g^envyfden ^lunpgafbc^^eec Charifius in 't bol·
geubi jEiemoriaci/ melbenbe berfcBcpben boo?gaen=
be/in effect redites:

Ho. Mog.Heeren

ErionderghefchreveRcfident van fync Majcileyt-
van Dcnnemarcken Noorweghen , &'c. twijfFelt
geenfints ofÜHo.Mo.fullenen gelieven in con-
fideratie te nenien, met-wat groote patiëntie de felve
over de vier jaren foo wel op de vecle confecutivelijckc
by hooghftgemelde fyn Majefteyt aen de felve ghedane
aenfchryvens, als op fyne verfcheydene ingediende ite-
rative" Meinorien , ende prindpalijck vanden nesin-
tiinden en ntghm tn twinti^bfle/i Februarii , den
en
acbtieiidtri April defesjacrs, heeft verwachceenighe
equitable antwoordt, ende fatisfaitoire difpofitie te*"
genieten, tot by leggingc ran alle geiefene verfchillen
tuilchen der felver genadighft GeoCti-oieerde Αβ·ίοα»φ
ende defer
Lanàcn Wilt-indijcbe Compagnie , ende
foo wel tot hcrfteilinghe van de ongheturbeerde Na-
vigatie of Commercie opdevrye
ünimjche Jifricnmjcbt
Kulie , ende der felver onwederfpreeckelijcke met
recht toebehoorende Ftrttnenàe Litgien, alstotreftj-
tutievande geufurpeerdecnde nochby devoorfchreve
Compagnie gheoccupeerde Forten ende Plaetfen ,
oock totvergoedinghe van de gheledene fchaden van

I

D

wegen de Vyandelijcke fonder eenige fondamentale re-
denen afgenomen e fchepen ende goederen, macr daer
toevolghensU Ho. Mug. verfcheyde preflante rcfo-
lutien aen de felve voorlchrevcW eft-Indifch Compa-
jnie gefonden, ende die by haer Ed. Gr. Mog. van Hot-
andtende Weft-Vriellandt van den
veimenden ίΛ»^
door der fel ver Gedeputeerden Heeren Commiflarifeu
gheordonneerde beibignes , als den
etne» fwintighfim
May met de felve Commiflarifen ghehoudene Con-
ferentien of communicatie , niet heeft kennen ghc-
langhen,door dien deWeft-Indifche Compagnie de
faecke alleen foedt te tray neren om tij t te winnen, ende
der felver Gecommitteerde by fodanighe Cenferentien
frevolijckpretendeerden ende voorgaven, datfy niet
ghelaft en waren haer eenighfmts in te laten, waer over
de Ed. Heeren Gedeputeerde onverrichter faccken
moften opftaen, ende goetvonden dat wederzydtson-
fefuftenuen tot meerder efclairciflèment by gefclirift
vervat worden, waer in die van de van hoochged^hte
fynConingl. Majefteyt en der felver Compagnie ipoc-
dighen fonder cenigh tijdt verhes is,nae ghekomeji;
maerde Weft - Indiiche Compag. heeft noch voor noch
naer het hare niet inghebraght, wienshal ven den voor-
fchreve Refident niet en fiet noe fijn Coninghlijcke Ma-
jefteyt ende derfelverghenadighft Geodtroyeerde
Afri·
cacnjihe
Compagnie met eenighe redenen of fchijnvag
billiekheyt, angherbehoortopghehoudenteworden,
ende bevindt hem ten hooghften genootfaeiit midts de-
fen echter U Ho. Mog. inftantelijck te verfoecken , ϋς
willen nac een foo langhen tijdt, op dit werck als nau-
we Geallieerde Nabuyren , een beioorlijcke goedere-
flexie nemen , haer over die faeck Gedeputeerde Com-
miflarifen fommeren , omme de felve fonder vorder
delay te examineren , ende daer vanvolghens deklacr
' blyckende Documenten na equiteyt rapport te doen,
ende eyndelyck uy t fouveraine macht hare Onderdanen
nae inhoudt van de in myn voorfclireve Memorie van
den
ntgiientbiendm February ghedaen verfoeck , daer
heenen te houden, dat fy die Geoitroyeerde Com-
pagnie ende Onderdanen van fyn Majefteyt als haeren
I Geallieerden Nabuyr, op een vrye Kufte ende haer
toebehoorende Forten, logien ende Plaetfen ni et tur-
beren , der felvenfulcx met foodanighePlaccaten ende
j Adlen tebeletten datmen daer op vaftifrhevten ftact
machfetten , ende fulcx niet als voordelen byde Bc-
; dienden van de Weft-Indifche Compagnie opdcKu-
! fte van Africa ghefchiet, ghevilipendeert worden, oock
1 voorgevende dat fy wel de aenfthry vens van haer Ho.
j Mog. aennamen , maer andere ordresvan haerPrinci-'
palen, namentlijckde Heeren
Diretiturs derWeft-In-
difche Compag. hadden, alfoö degantfche wemelt on-
partydighmoet oordeelen dat lijn Coningl. Majefteydt
metdegrootfte moderatie foo een langhen tijdt niet
fonder merckelijck nadeel ende groote fchade van de
cefTerende Negotie , fijne meergcmelte
Afikiunfihi
Compagnie daer op heeft ghewagt,foo en is daer geen
apparentiedatUHo.Mog.fouden infoo een billickc
faeck langher konnen refifteren , maer veel meer haer
obligeert houden ten fpoedighften alles tecontribue-
ren tot herftellinghe van de Voorfchreve viye vaerC %
cndeeenen korten ghewiflen precyfen tijdt te nemen
■waerin liiernamaels de ander openftaende pointenaf-
ghedaen ende gheeffent worden mochten , waer toe
iiooghftghem. fijn Conirigl. Majefteyt hem vaftelijcfc
verlact, door dien de faecke geen de minfteuytftel niet
·■ en


-ocr page 240-

ιίβΙ

en OORLOG. Vierm Veertighflê Boèck. %t t

kan, of mach lyden j ende in haer Edele G root Mo-

^^^ pende Vergaderinghe van Hi/Wtende JPift-Vrifflmt
den vUr m tvjiutigbpm May gherefolveert, goetghevon-
den ende verftaen is, dat
de Commillie op de Heeren
van
Αηφ'^^'^ > snde Hoorn, den veertimde» der

felver Maentghedecerneertdoorde Heeren Gecom-
jnitteerde Raden ende Ordinarie Gedeputeerde ter
Generaliteyt, met ende nevens de opgemelte Heeren
hare Edele Groot Mogende fai worden ghecontinueert
ende
allesgecontribueert tot voldoeninge van 't billick
verfoeckvanhooghgemeltefyn Koninghli cke Maje-
fleyt, de welcke geerne foude fien dat der felver nu hier
in de ï^/'maenden gewefene bedienden
Vicmt Clwgbcn-
wA wederom nae't Hof keerde, ende goede rapport
vandeuytkomfteder faecken brachte, daer medefy
met reden fouden hebben haer over de wey nige ghene ·
gcnthey t defes Staets tot bevorderinge van fo een recht
cn billick werck te beklagen, ende van de ongelegent-
heden de welcke door de geweygerde juftitie over hare
Onderdanen in 't toekomende ryfen ende ontftaen
mochten, te procefteren,

Waer over den meergemelte Refidentnochbycon-
clufieUHo.Mog ernftelijckende gantfch inftandigh
vermaent, te willen fonder eenigh vorder delayinde-
fer faecke toonen wat fy η Koninghl. Majefteyt van foo
nauwe Geallieerde heeft te verwachten, endeineene
faecke die van hare fouveraine authoriteydt alleen de-
pendeert, de Weft-Indifche Compag. daerheenenj
houden, dat de felve in't toekomende met meer re-
fpeftfyn,Koninghl. Majeft. en der felver Odtroy mach
conüdereren, ende haer niet ondernemen vorder ee-
nige adie van hoftiliteyt tegen der felve Gcnad. Geoc-
troyeerde Compag. op de vrye Kuften van
Africa en der
felver onwederfpreeckelijck toebehorende Plaetfen

volgens het contenu van de voorgenoemde inghedien-
de Men

■el

Ende verblijf 01

iteHRont

i

ilemoriale te plegen, waer op hy een Ipoedige equi'
5 refolutie fonder eenigh vorder dilay i te gnemoet

■ Mo.

gedienftwilligen, Géteeckent P, Charifim

<enbe besi anbecen ba«(g ji gn bolgenbe.

Ho, Mog.Heerenj

ΤΛ E ondergefchreven Refide nt van fyne Coninghl.
Majefteyt vin
Dennimercktn , Nwrwi^ew , &C. twijf-
fekgeénfintsofdelelve fai wel voorflaenhoe dat
noch by de Provinciën een gedeelte van de in't Trac-
taet door den Heer
Nannitigb Ktyfer gheflooten, be-
loofde/wijirf/'i penninghen te betalen reftereli ^ hy by
menig vuldige iterative ingediende Memorien voor de
fen daer over aenmamnge heeft gedaen, ende U Hoog
Mogende vergaderinghe by verfcheydene Refolutien',
akij dt met eenparighe ftemmen daer heenen heeft ghe-
concludeert, dat foodanighe penningen billick behoo-
renvoldaen, ende aen de achterftallige Provinciën ge-
fchreven te werden, dat fy hare refterenden
qaiten wil-
den fuy veren, het welcke oock niet fonder mercke-
lijcke vrucht ende efFedtfuccedeerde, dat de meeften
haerdaerinwillichtoondentotopeenighe de welcke
noch hare contingenten fchuldigh zijn verbleven, en
uyt kracht van 't voorfchreve Tradlaet artyckelir/»
foodan ige betahnghe door gheenerley pretext ende re-
den, niet meer als de andere Provinciën konnenin^
houden ofte declineren, wienshalvenhooghftgedach-
te fyn Coningl, Majefteyt goeteevonden heefit, by con-
fccutivc ordre de voorfz Refident wel expreflelijckte
blaften daer over noch verdere devoyren te doen^ en u
Ho. Mog. mitsdefen ganfch inftantelijcken vriende-
hek te verfoecken, de felver goede geliefde fy daer aen
de handt te houden, by den Heer Ontfanger Generael
Omi/dbjcen pertinente Lijfte van wat,ende wien daer
betaclt is te be geren, ende verder de na foo lange j aren
achterftallighe Provinciën aen te manen, dat de felve
nare quoten wilden behoorlijck ende naeralleequi-
^yt ende billickhey t te fuy veren, waer toe fyn Koningl.
Majefteyt fich vaftelijck verlaten, ende gheern weder-
om lullen foecken tceffenen, watnochtuffchenhaer

endedefe GeüniËei-deProvihcicnb^nftaeió inbchtej
alfoo den voorfchrevcRefidentexpreffe ende gèn'adig-
fte ordre heeft U Hoogh Mogende fulcks uyt derfelver
name te prefenteren voor te dragen i ende het daer heen
re dirigheren, dat haer ghelievedeii Heer Refidentli
Uairt j met den eerften foodanige Inftrudib, volkome^,
ne Commiifieenauthorifatieteverleénen, datfynEd.
met eenige de welcke hooghgedachte fyii Konihgl. MaK
jefteyt derfelver Minifters, daer toe te debuteren mog-
tenionderlangeruytftelin conferentie tredëh konde»
om eene Itquidath voor de handt te nemen,endè in dier-
voegen alle 't gunt dat eenighe Verfchillen, misVerUànfc
ofte Wijtluftigheyt tuflchen iyn Koninglicke Majeftey t
en defe Geünieerde Provinciën, inócht cauiereö en
by
brengen, ganfch op te heffen ende uy t de weeh te roe-
yen , ende degoede Vriendtfchap endeNabuyrlijcke,
vertrouwelijcke correfpondentie te conferveren ende
te beveftighen j waer op den meergenoemden Refident
U Ho. Mog. goede ende fpoedige refolutie fai venvach-
ten.

UHo.Mog.Dienftwilligen, geteekentP, Charisivs;
j' Graveithage denftfitn luly ftpiwhmdni vin tnfiflig,

iiaoec öacc op toiec ööccefolèVitt i>at be fellie LiquL-
datië nfet betec βΐ£ί Qfec honbe too;ben gebaen.

^fe ban be 3@e(t-lnb(fc{)e Compagnié gcliBtn o^
alleïegejielt getbolöenbei

Remonfirantie amde Ho, Mog. Meeren, dt
StatenGeneraelderVereenighde Neder''
landen.

Ho.Mog.Heerén;

NAdemaelhetuHoogh. Mogende heeftgelieft de gnBiic
Bewinthebberen van de Weft Indifche Compa- 2oni»a;
gniebyU Hoogh Mogende reipeftive Refolu-
tien van den wefiet/WfnFebruaryleftledeö tot deà lyf- ftiecfitett
den defes toe, te gelaften, en te ordonneren hun berigt
te formeren op'fëeckere Memorie vanxjen Heer JRèfi-
dent Ciarlai, ende van aÊgepreteüdèerde'Iieenichc
Λβί:αιη/ςΒι Compagnie opdennijf(«t/i»A Fiébruirytèr
Vergaderinge van u Hoogh Mog, ingelèvert, foo Heb-
ben de felve niet willen iiaer laten tJHoogh Móg, dàer
van met alle fubftiiiJie te dienrà, ghelij ck de lelve met
het nevens gaende bericht mét aSe de ftUckeii en do-
cumenten daer toe dieneiïdè zij ή doende, niet twijfife-
lende of u Ho. Mög. fuUen naer examlnatie van de felve

bevinden, dat de Weft-Indifche Compagnie door den
voornoemde HeerRefidentorifatfoenlijdcinfijn Ed.
refpedtive Memorien is ghedenigreeirt, eiide dat de
Weft- Indifche|Cómpagnié defer Landen foo veele af-
fronten ende fchaden yàn de öretenfe Dccnen heeft
moeten lyden, dat de felve nafo langen tïjdt eyndelij ck
krachteloos ende fchadeloos behoorde gheftelt te wor-
den, waer toe U Ho. Mog. behulpelijcke hant met al-
le ootmoediglieyt verfoecken, 'tWelck doende,
&c. geteeckent
Μ,ϊώ. xtn lievi. '

i^endeHo.-Mog'. Heeren Staten Generael
der Vereenighde Nederlanden,

Hó. Mo G.He er en.

DeBeivinthebberenvafldeGeodroyeerde Weft-
Indifche Compagnie der Vereenighde Neder-
landen, geexamineertendena gefien hebbendé
feeckere Memorie aen U Ho. Mpg. Ovcrgelevert door
den HeerRefident
Cbmifiiis op den ntgmumdtn Februa-
ry defes loopende
liiCrsMimhtndiHvitr tn/tftigb, bencf-
fens feker bericht vande preteafe Deehfe Africaenfche
Compa. op de klachten door 'de Weft-Indifche Comp.
op den «β
ea dtrtigfien lanuary defer laers aen u Ho.Mo.
gedaen, beyde aen de felve <ioör U Ho, Mo, gefonden,
om daer op te fbrmere hun bericht,bevinden de vooifc
Memorien te famen te beftaen,

3 I»


-ocr page 241-

SAKEN van STAET

r66± Ιπ,βζπ wtwoordeop depretenfien door de Weft-
J"' Indifche Compagnie defer Landen regens de pretenfe
" Deenfche Africaenfche Compagnie gementioneert in
de voorfchreve Memorie van den
een »» derticbfien lanuary
ftpien bondert i/fer enββίώ, ende de contra pretenfien van
deKroone Dennemarcken, ende van de voorfchreve
pretenfe Deenfche Africaenfche Compagnie tegens de
Weil-Indirche Compag. defer Landen.

Omme op de welcke U Hoogh Mog. korteUjck te
berichten voor eerft by der handt nemende de pretenfien
van de Weft-Indifche Compagnie defer Landen, ende
uyt de' felve het eerftepoinct, foo gelievenU Ho.Mo.
te noteren dat de pretenfe De enfeA-fricaenfe Compag.
bekendt by haere memorie van den
negen en twmichjlen
lanuary ouden, ende den negendeu February nieuwen ftyl,
dat.de Weft-Indifche Compag. defer Landen den Berti
Con^i in poflèflje heeft gehaat voor ende al eer Jeefi Kra-
mer ,
Commandant van de voorfchreve pretenfe Deen-
fche Cjmpag. op de Kult van Gawi is gekomen.

Endédat den felven naer fijn arrivemenc aldaer, op
het veifoeck van den Koningh van Soia», fich op den
felven BêrcH neder gheftelt heeft, de wyle dat de voor-
fchreve con feflie gevoechtby't Contraét ende Proteflen
hiernevens overgeleveit het Pofitif vande Compagnie
abfolutelijpk vaftftellen, te weten ;

EJat den Berch Cengi iaeygendom toekomende aen de
Weft-iodifche Compagnie defer Landen, tegens pro-
teftatieVan de Compagnie door den Commandant Joift
Kramer vyolentelijckisingenomen,ende meteen Logie
befet,fonder dat den. Commandant oytheeft konnen
wercién gebracht , ohi den iëlven dienvolgendc aen dè
Corapa^ieiiereffitujer^n. >

Endedienvolgende aen de Compagnie moeten wer-
den goet gedaen alle koften, fchaden ende intereflen
door 't voorfz. depolTideren geleden, fonder dat eenighe
confideratien meriterende reden van excufedoor de
voorf?, pretenfe Deencn in haere memorie geallcgcert,
als dat di^ l^gie vande Weft-Indifche Compagnie niet
dpord;® .Ypórnpe^den.iCr^

«^ma^d^ij voor. jKfiWWiw grrivement foude gheipoli-
ecit zijn ^éweeft , , , ,i

Dait verder de Compagtyedè voorfz plaetfen nietey-
gen^oniijipljjck foiidc belïtten maer alleen getoUereert
zijn om de, negptic aldaer te dry ven ·

Éndè (^t de voornoenen Kramer door den Koningh
van Sabmi verfocht zijnde, fich op Cmga weder te fetten
aen den, Direftevir
Cênerael Ja/par van Heujfen kenniiTe
daer vari fóude hebben gedaen.

Wint.voor eerft, is o,nwaerachtich dat de voornoem-
de Logie vande Compag., door. de Swartcn.ii^/maen-
den
vooii'Cramers komlte geruynecrtgeweeft is, eii 't fel-
ve fai noyt werdfen beweïen.

Maer tà contrarie copftèert het dattuflchen de maent
Oilobérende Decenjfeer
feftienbondertnegenenvijftig, in
welcken làetften, de Mllive waer uyt het Extradt geno-
men , gedàt^crt is,dè Logie van de Compag. ende Stan-
daert van.U Ho. Mog. onder de voet gehaeit en gheruy-
ncert zijn.'

Wel niétdoorhet volck van den voornoemden Km-
mer, màer felfs door fyn opliitfenen ordres door de
SAvarten,

Dedu(ibif,uyi:derede^en die de Swarten daer toe heb -
ben gémüvèert en het'geeaie daer.op is gevolcht :

Te weten, om datdfen Dlreittur Gènerael niet en
wilde toeftaen 5 dat de pretenfe Denen mede epn Logie
op des Comp. eygen gekochte Landen foude ftellen.

Waer op| de Swartenterftont een huys voor depreten-
fè Deênen hebben opgeflagen, ende de Deenfche V lag-
geaftelatenwaeyeri,. ,. ' '

Ihalièn gevallefaiienjJ HósMog. ficn,, dat defe ge-
preteocf?erqé' Deenf^ C^ap. dê.vpornoeplde.. A'itieals
Afrei gl^d^enlaudèeré, | en den VQornocnuJé!0:«in/r verr

maept, iitiyti brivèpiocedurcntecontinuèren.

Tètfwvi^iv ; Suifèn tXUp. Mogr mede.uyt het Cónr
tra<3f^n^yén te fien,:of'dè,Coinp,a&
isirò. ciiiiJtè negpïi^TO·.

mrioraefelv<de4&r<^.ypprQQfirot,, ioe^yghendpm
is-èoe komende. '

Ili

By welck Contrad aen de Weft-Indife Compag. op. , j. ι
gedragen wert den
Berg Cenge, met het gheheele Strant ^ '
vanSaiiw ,begmnendeaenhetKoningrijcfc fim,etKÌe "
eyndirendeaen de ftrandenvan
Fautjn.

Ende met eenen als me t de vinger aenghewefen wert
een van de onwaerheden die de voorfz. DeenfeCom-
pag. omhaeruyteenvermydeüjck labyrint te helpen,
hebben gepraftifeert, ende daer mede haer antwooit
hebben geftoffeert

Ten/eefy?i»,Sokan de Weft-Indife Compag.defer
Landen met bedencken met wat reden van recht de
voornoemde Deenfe Compag. kan voortbrenghen, als
de felve moeten bekennen , dat den Bir^Con^i eyghen
aen de Compag.was, uyt de prefentatie die den Koning
van Sdii» haer daer ghedaen heeft om hetLant vande
Compag. aen haer te verkoopen.

Ende uyt de notificatie die den voornoemde Krawir
aen des Compagnies Direóleur heeft ghedaen, dat den
Koning van
Sahim henfulcx prefenteerde ;

Want de Compag. kan niet begrypen nochtegelo-
ven dat't oyt van yemant is gefuftineert dat ymant ver-
koopende yets aen een ander,dat hem niet toe en komt
den Eygenaer iyn goet foude verliefen.

Om dat den koopervanden verkooper tot hetkoo-
pen van een ander goet, was verfogt, en aen denEyge-
naer daer van notifcatiehadde gedaen.

Het tweede point van de pretenfien van de Weft-In-
dife Compag. defer Landen, wert noch flauwer door de
gcnaemde Deenen, als het eerfte gerefuteert.

Want het is by haer Lieden mede inconfeflbjdatde
fchepen
De Vrede en Blackboj, toekomende de Weft^In-
dife Compag. fonder daer toe eenige com miflïe te heb-
ben van haer genomen. en fonder eenige proceduyren
aen de Engelfche verkogCzijn, accorderende daer inne
met de klachten , die de Weft-Indife Compag. aen U
Ho. Mog. daer over heeft gedaen,

Soc^datalleen deredenen vande juftificatienvan't
voorfa. nemen , dienen te werden geexamineert, welc-
ke in hare gheghevene antwoorde beftaen uyt eenighe
permifljcn vangroot ongelijck , dat haer door het ne-
men van de
Vojiilhnvan Venetien, ende het beletten van
de Negotie aen dë fchepen
Frederiais TtrtiaseaS. Mar-
tin
aengedaen foude zijn.

WelckepremiiTenyeder particulierlij ck hier na be-
antwoordt zijnde, voorby gaende, en verfoekende dat
U Ho. Mo. ondertulTchen gelieven teconfidereren,

Ofingevalle alle de felve waer ende waeragtig waren
de voornoemde pretenfe Deenle Africaenfe
Compagi
be voegt was, ^om uyt eygen authoriteyt de fchepen van
de Weft-Indife Compag. te nemen, en fonder eenighe
forme van procedwyren te houden,en aen de Engelfche
te verkoopen.

Soo is notabel, , dat voof eenighe ende fondamente·
le reden w ert geallegeert,

Dat hetjach tDe Vrede fich foude verftout hebben den
Dienaer van Iw/ï
Kramer in openbaereZeeuytÊenCa-
noa te nemen, ende dat hy om fijn Dienaer wederom
te hebben (Hyi/i«ii/<ri«i)'tvoorfzjacht vervolght,ende
benefièns noch een ander voor
Ardralegg^nde, geno-
men heeft..

Een fchoone reden om teexcuferen het nemen van
»w« voornamajachten, waer van heteenefelfsnietby
deadlievan 't wegh voeren van den Dienaer vanden
VOOrlz. JCr<»niris gevi;eeft.

Endedienvolgende in plaetsvan reden voorde pre*
tenfe Deinen toteeri argement voor de Weft-Indifche
Compag. IS dienende,

ö m te toonen dathernietuyt eenige rechtmatigheyt
is geweeft, dat de voorfz. fchepen met hare ladingege-
noinenzijn.

Maerom datden voornoemde Kramer fijneintentie
niet kennende berey eken door het roven en pionderen
fijne onkofteaheeftg^gtteverlichten.

Tiemeer, dewyl de Officieren van 't voorfe. jagbt
verftaeode, datfeeckeren Negro by occafie als hier oft'
der op,hfterfchipgekomen,fyn Dienaer was, den felvefl
aenftonó van boort hebben gefonden,,
Bavea <iat het onwaerachtigh is ,. iCnde wederoip

een


-ocr page 242-

en OORLOG. Vier en 'veeritghfleBoeck. 223

ivn voorname onwaerheyt door dé DeenfC Compàgeiè'
^dagt dattet voorfz Jacht
De Vreié^KrUtUrt Öiénaeï A^ë^

boerde. . ^

Want voor eerfte heeft het geen a'ppaféritie, dat een
f acht van geringe defénfie in weer wil yah tWeé capitale
fchepin in zijn geficht leggefirfé, föüde billéri#egVòé-
ten yemant om wiens wille het wiiïè dat de voorn oem -
de fchépen, fichfoudegeoffenfeert houden.
Ende ten tweeden, blyél: het contrarie uy t de Docu-

""dsL U Hoogh Móg ftilien fien dat de VOörnóémde
Krimtf Op iyri rtiy'öieiri léggende óm hét voorfe Jacht te
vefraffen, eéft Canoa met
drie Negros in dén morghen
ftont het voorTz Jacht na gefondén hééft :

Welcke pretexterende door een Gommis van de
Compagnie
atn'Acera leggende, afghefondentezijn,
endevértbeckéridééenighe mulquetente koopen, dé
Officieren hebben doen twijlïelen offulcx waeraChtigh
was.

Die daerórtime onwetende, wat Negros het mochte
wefén de
twe'e Aaér den Gommis om naerder befchey t
feridende, d'etì
Jet-den tot haer wederkomfte goet vondén
aen boort te hóuden'.

Waer óp aetiftonts d'én voorfe Kramer met fyn by heb-
bende fchepen de S.Martitien I>< Forta^n op'tlacht af-
gekomen is, ende fyn Negros weder geey ft heeft.

't Wélck de Officieren van 't Jacht verftaeride , date-
lijckhaerS'loup met! den Negro affonden, omdenfel-
ventereftitüerérl.

lil plàetfe van hét welke te erkéhrien ,hyaenftontseen
Slbepiïietgewapentvolck affont, endeDienaersVan
de Compag. voor honden fchcldende, 't lacht gHéiló
menKeeft, fratìereridehet volckals Zee-Rovers ghe-
woon'zijii te dOeH, w>eygerendfe hétVölck aen lant té fet-
ten, ende dwingende de felvérégensCompagnie é^gen
fchepën'téilaen'.

Eiidé hofe^l de vooriz Compii om haervuylté vèr-
lichten, voorftelt dat defe iiüfil^thteiiVan
pörtanlie-2,ytlgéWeeft.

Sc fai U Ho: Mb. t' zijnder tijt'gehöegwei'deri gèdb-,
cièrt,datéen vanbéydénvàn gróoterwaerdiéisgeWeéii
zM^liGtlioïBVPeftUionvMVeHétUti', om welclcérsreftï-.
tutieden Heer Refident
Cbmifius ioo veel waters vilyP
gÈmaecktheefl:;

Eildeliètibliipört»f/"£»«ïinËögèteht metïjméliidini
geöntiechtirtatipih'arreftisgériOméhgetvdèfti'^tWelcK'
hèt^n/rpöintvari'dekiachten'vandè ^X'■eft-lüdiiblié'
Gomjiagi.isgéWèëft;

Om welcK arreft te j uft ificereil metalle Het genè'dàt- ·
tefbyte^pasóftfeniétte pas'en koinr^ défe riaVölgéti'de
Γede^ίHl^vèrdei( géallegèért.
Alseerllelijck, datde Weft-Indife Compagi föudéi'

Eridetén tttteidiniietWapmviut^GlailClfiidt'.
'tWelckè al gèpreiupófieerfzijndé fender eéfaigèïé·
deftgèfchiettëzijn jgélijck het coritbrie hierOndei^^w
'«eaeiigeweibhis.'

Sooenkoft de voornoemde Compag. daér dóórhiét·
IwvoeghtzijnKervoöifzfchipin Engelant,niÈt-biii"dàt
'taldaer gedeftineert was, maer om fich té falvérelri i in-
gelopen, té arrefteren. ,

Maertnocftèdevoomoemdé'pretelifeDèéHréCoirii-
pigtóe refthütie van de voorfz fchepen hebb'én véHàóht
tö-plaetfedaer'tfaehöorde.

Ende de Comp, voor haren cotfipétenteïi Rfech'tèif id--
nierte Larideri hebben geconvenieert^
. Sonder dés felfs fchepen door arreften in EngMaiJi té'
incommcdefénjdaérfy liedeneii dé Wèftindilë'eoiöV
bfrydé'WrfdWrf'zlijnilë'i onder eenén vréemdèii'Rèöitéi·
mollen difputeren.

'tWÏiac-dèvoörftprctenfe'Üëetaentóedé^^l'fè-
i^tqöereiïdétöfjüftfficatie vaii't onrechtrtiàtigé' arfèft
airegéren j dathaergüntfch gééö cönf ehtettienttfiëili-
^«ttt^isvan-hét gtnomeneiigetbnfï^^

tndealfoohierte Landegeenjaftitiekóölïéirdè'béi'
KOtóen) genootfàetì iijn geweeft 't felvéelders tèfdec-
niestegenftaendein'treguardt van het mpinvaa

Glüikfiniiwaér is, dàttétfélve êèrft in 't Izérf^iitAimàirt ίέδφ
ii^eeei>/epl£6isaèngeHiél£,dàérde
 din'tiàèr ——

fefiiéÌibùndertetnl»jij{tgÌSgeiVTt&èèÌL

Ende in reg'uarde De fe/lilherivaa Véhitiikhetnotoyt
is, dat geen maent van of daer omtrent na dat de reiïitu·^
tie van de lelve door den Koning van Dertémerckenis
verfocht, 't voorfz fchip al in Engelköt w^ièidé gteïrre-
fteert.

SoodatÜHo.Mog. da'êruytvfèl feohtóén fietf ,dat
het maer een frivool pretext van de genaem'de Dfeeöéri
isgeweéft.

Waerommefijn KòhihgT. Maj'èft'éyt VÌA Êleii'ié-
merckên' bévoorénsdat vanéé'nige dffderéichaa'ë hier
innegeleden, verderwieWé glìedilput'éértpdévòóriz
Compag. géSrdonneert heeft de Grei/fnVw teVelaieréii
enteontllaeri', blyckendé byzyn Mijéltéytsmiflirè,

Contrarie, 't welcke de lelve het vobr&'fchip oöidér
haer hebben ghéliouden endéVérkpcht, fondér aéii'de
ordersVandé Rrobh Denriéinercken yéts tédéférerén,
poferende expreffe dat haei* alVóóreils fatisfatàlé"van dé'
Weft-Indifche Compagriié défér Lartdén' gédaëü^
mofte werden.

Eenevidentreecken,gelijck hiërnaé noch filwer-
dén gefegt, en'dë nü alléén in pailant wef c géüóteért,

Datde voorfz Deenfche Gompag. niet oü'dër Hét
ghebiédt van den vooriloemdé Köninghib léi^éüdë,
en daeromme de executie van fijn Majefteytsbé^^èleü
wey nich eflimeren.

Zijnde in defen feer impertinent dat db ^retéHre Dèe-"
nenallegeren,dattegenwóordichàochProce'sìs Haii-'
gende over't voorfz. fchip tot Londen voor de Adiiii-
raliteyt :

Dèwyle't felve niet eriis·' miTcHen' de' Weftrfti^lfe'
Gompag.deler Landen ende pVet&ilfe Deidiifd AfrÌ-
caenfeCómpa^iéj

Maer mogelij ck tegens d' een ofte d' ander yatfa' h&r'
Crediteuren, ofwél'dé Officierënvah dé'Adinlrali-.
téYt,oiiidatdéprétenfeDèenfeGötöpag. tìài/nli ^όά'
felfië vaü 'tvoórfö; fchip,endë fyrië ingèladcn-^oëdèréiï
gèftfeltlietibéridèV nadèrHarit' dë wettëflifiiaë· Cöftiiyi'
mèli vari'ËiigcIafa'tlièéfl: oVértódén!

't Welck dienvolgende de Weft-Indife Cotóìiisféier'
Landeririiëtenisraecilièndëi' miH'ofte irièerj oiFièlve
'ffcHipériclè göet Hadden in'dèri bMt'géfteèclièna
zijndevoöHëielvëgeiiödh d4tnjö*Éófliii|l. f^auvVii;
Dénnértiëfdfeh felfs h'eéftvé'rftaën, dattér aÏrèft-^ÖÏl
ende fchadeloos afgedaen moet werden'.

OjjHétViiW^poiritVàh dè kiathtéiiyah dé·" We'ftrln-
dife Comp^. werden door de prctënfé Öe'entïh'de ïelve '
dcfenfié'akbvèrHèt'iöWderèh v'iïi'dé Rrii' Cee^ge-
bruyck, téH^eifydaf' niet SV", maèr'déSV^artèny dè'

ten der Weft-Indifche Comp^nic'defer Landen;
fobvintf dé félve' ditdè pretèhfé Deëiien alles ontken-
nende wat haer tégeil$gaet,wedéiommefeggen dathare

fche-

felij ck heeft afgefonden nae den, Koningh van ' Mirh ;
om den felvertfeihducéretaVöiïi.'désCompag'.'Bedieh-
dSuytdé Lo^étotÖryiwtè'drWèft,

Eride dàt' dàér op dèh ftlye'Ky t fèytelijck dén C^m-
ifiis'aldaéf vàii wegen déConipagme metdiiJf rtiannéri"
leggende, met een getael van Swarten, uyt defelvége-
di-èVéh ehdevefjaechttofti
i OA'derWërckiëVïólènïlèrf Ü ttÖ. Mig, genocli kbn->
Wèöbbrddé«dfÜèMiftiftèifs>»tfaè Weft Indife Com-
pagnie haer goederen hebben konnen falvereni
Soirder dài'téèïiigfintstbt haervocirdeèl kan ftreckeh
difdit eferi'vàri dé'plaetfen aé dié CiuHehen dé Wéft- '
IridifeÖóïripaèi.'alshietbri'déirbrédëthëbbendegetran-·
fporteert, volgens hare fuftenueaen de Krooa'Denne-


-ocr page 243-

224 SAKEN van ST AET

wobrden.

De waerheyt ofte onwaerheyt van 't welcke blydl uy t
het Document;

Uyt't welcke U Ho. Mog.fullen Gen dat contrarie
't voorgeven van de voorichreve nretenfe Deenende
felve met hun fchepen na
Cah Coree Kotnende> alwaer de
Compagnies fchepen mede ten ancker lagen, het fchip
Fridericus den derden , na datfe malkan dere»hadden ver -
preyt, gheroepen heeft, ftryck voor den Koningh van
Dennemarcken.
Ende dat die van de Weft-Indifche Compagnie ant-

teftrycken te hebben , den fri^ww; eerft aendeOn-
βίηα, ende voorts aen den Gouden Lee» de laegh gegeven
heeft.

In 't welcke hy door fyn Macker is ge volgt.

't Welck met de verklaringe in forme mede wert ge-
confirmeert j ende voor fo veel geamplieert, dat hare
intentie abfoluyt is gheweeft , om de fchepen van de
Compagnie te attacqueren.

Sonder dat de Weft-Indifche Compagnie als noch
kanverfmnen watreede devoorfz fchepen hebben ge-

I,;

Ρ

ir

voeren.

Daerden Commandant Iw/fKraini»· door het mede
voeren van fyn Dienaer , onw etende door het Jaght
De Fr-iAgefchiet, fo veel pretentie heeft gemaed, dat
hy de Jagten
De Vrede en Blaqboj heeft genomen en be-
houden.

Op httpfie poindtjtot defenfie door de pretenfe Dee-
nen werdendeghefeght, datdeLogieBagasinSw<j/<i-
ne, eerft door den Direfteur VaUkenhurgb is ghenomen,
ende Dienaren van deDeenfche Compagnie qualijck
ghetra£l:eert,in
Guima en tot Amfierdem ghevanckelijck
gehouden.

Soofullen U Ho. Mog. op dit poinit gelieven te no-
teren dattet waer is dat den Direöeur Generaci VaUktn-
in December
fefiienbonderttviei mftfUgh devoorfz.
Logie geligt heeft, én den Commis gevanckelijck me-
de gevoert heeft;

Maer dat de reden die daer toe hebben gedient, feer
rechtmatig zyn geweeft·

Want wat den perfoon van den Commis belangt , de
felve isgeweeft een Ingefeten van defen Staet :

Die een jaer of drie te voren voor particuliere Koop-
lieden tot A mfterdamwoonende j meteen fchip fon-
der permiiEe van de Compagnie, nae de
Sierationes is-
gevaren.

En aldaer de voorfz Logie heeft geftabilieert.

Waer op hy wederom alhier te Lande zijnde geko-
men tot Harhnghen, door den Heer AdvocaetFifcael
vanhetCollegieter Admiraliteycin hechtenis gheno-
men is.

Ende aldaer i^i-aSi carcere door het voorfz Collegie,by
Sententie gebannen is uyt deVereenigde Nedeflanden
cn het gebiedt van U Ho. Mog. inconformité van de
Placcaten.

Soo dat het nietvreemtis dat den Direöeur Fii/cÌrin-
burg hem -wederom binnen de Limiten van het Oitroy
vindende, mede ghenomen, ende gevanckelijck wega
gevoert heeft.

Wat autem de'goederen en de Logie belangt,gelieve
UHo. Mo ■ te noteren, dat de Logie aldaer, is gheftelt
door Ingefetenen van defen Staet, onder het beleyt van
Bremtr,

Die als voren,fyneSententie daer over heeft ontfange.

En dat dezelve Ingefetenen continuerende haerNe-
gptie op die Logie , den fel ven
Bnmtr weder derwaens
hebben gefonden..

En haréCargafoenen aen hem geaddrefleert, in'twel-
ke fy,of alleen,of als Participanten ie de pretenfe Deen-

li64 ichepen FriAWiWf urtim ende den Prins φλα 1)»««-TcheAfricaenfeCompag.doordefelvegeftijlFtiijnde, 1

__ manken ia OScobsr feflienhondert twte en feflirh niet ' hebben gecontiiiueert :

op de fchepen van de Weil-Indifche Compa-j Ter tij c en wylen de Weft-IndileCompag. niet langer
gnie ten ancker legghende voor
Cah Carco, hebben ' die onlydelijckproceduyrenkonnende dragen genoot-
gefchoten. ' faecSt is geweeft den voorfz
Bremtr van daer te ligten, ea

Maer dat die van het Schip de Cbnftina, eerft op 1 deingefetenen van defenStaet,verdere occafie van coii.
de felVe fchietende , fy ghenootfaeckt waren te ant- | traventie te benemen.

Het en geeft de Comp, mede al weder niet vreemt,dat
de pretenfe Denen op dit pointal wederom ontkennen
de Bediende van deWeft-IndifeComp, tot verklannge
die buyten de waerheyt zyn, te hebben geforceert,

En haertot G/«cit^fli/igearrefteertgehoudenhebben,
met wat dies meer in't generaci in hare antwoordeop
dit poindl ontkent wert:

Dewy 1 het haer manier is ( fo fchynt te welen J alles te
ontkennen datfe niet verantwoorden konnen ; maer de
Verklaringen en de eygen Afte van arreft fullen tonen,
dat die van de Weil-lndife Compagnie niets onwaer-

woordende, op ancker te legghen , ende daerom niet j agtig hebben gepafleert.

Wat nu belangt hetfn/ende poindt, daerde negative
als mede de eenigfte reden en antwoorde is, die de pre-
tenfe Deenen konnen geven met retorfie , dattetfelvi-
ge daer Ïy Lieden mede door de Weft - Indife Compi-
gnie beichuldigt werden, by des CompagniesDienaeM
fel ver is gepleegt.

Ten dien eynde gelieven UHo.Mog. demoeyten
te nemen, en de Documenten eens te examineren;

Uyt de welcke fai werden bevonden , dathyop dc
hoofdenvanU Ho. Mog. Subjedenfoo veel gelts heeft

hadt, om haren Commis van de recherche mede te gheftelt, ende gheftorven is in maniere als by de E,

Weft-Indifche Compagnie in harecerfte memorie
Isgepofeert.

Ende fullen die van de Weft-Indife Compag. met ver-
langen te gemoet fien,in wat maniere de pretenfe Dee-
nen fullen konnen bewyfen,

Dat de Minifters van de Weft Indife Compag. op de
Hoofden van des Conings van Dennemarcken Subjec-
ten,geltfoude gefec hebben.

Waer mede overtredende tot de pretenfien vande
Kroon Dennemercken , fo fullen onder corredie defe
naervolgende poinften uyc de memorie van den Heer
RefidentCaci/Kj refulterende gheexamineert moeten
worden.

Eirflelìjcìf^i Of de Weft-Indife Compag, gehoudenis
tot reftitutie van fodanige Plaetfen tegenwoordig door
de felve in Guinea wordende gepoffideert, ais door ee-
nenH<»i/r;Vi^Cfflr/^vandiegeeneverovertzijn , diede
felve in den Jare
fiflienbondert fiven en -vyftig op Sweetfche
commifliegepoffideert hebben.

Ten minften by provifie de vrye Negotie op de felve
ter tijt ende wyle de diSèrenten over de ielve geeyndigt
fullen zijn.

Ten tvjeeden ; Of de Weft-Indife Compagnie gehou-
den iste ghedogen dat de Kroon Dennemarcken op de
voorizPlaetfen en v^e Cufte van
Africa komt negotieren

Ende ttn dir dm ; Óf de Weft-Indife Compagnie ge-
houden is, inde pretenfie van de pretenfe Deenfe Afri-
caenfche Compagnie.

Om 't welck met ordre te doen, cerftelij ck 't vooifs
eerfie point by der hant nemende,

So komt het de Weft- Indife Compag. vreemt voor,
dat de pretenfe Deenen niet een eenighwoort ofte re-
den geven in hare memorie om haer verfoeck te juftifi-
ceren als alleen 't geene dat in queftie is, te weten,dat de
Plaetfen haer Lieden foude toekomen.

Daerde Weft-Indife Comp. in pofFeffie zijnde , het
notoyrlijck de pretenfe Deenen incumbeert haren ey-
gendom op de voorfz Plaetfen aen te wyfen.

Indien de felve willen fuftineren dat de voorfz Plaetfe
haer moeten worde gereftitueert.

Sonder dat, fo die van de Weft-Indife Comp.f onder
corre(aie)wel ente regt oordelen op de
fes qui peddiaver-
ha
van met regten toebehoorende, onrechtmatiger wy-
fe gheulurpeerde en gheoccupeerde Plaetfen in hare re-
fpeótive memorie/ΐΛ^η) geinfereert,
behoorde regardt
genomen te worden ;

Ten fy de felve fo klaer als den dag, haren eygendom
konnen bewyfen.

■t Welck


-ocr page 244-

't Welck hoewel Van de Weft-Indife Conipag. defer
Landen te rechte gedefireerc wort, ja foo verre, dat de
■ gjgufL-Deenendaer indeficierende j behoorden af-

«eweicn te worden. ·

Soo fai de felve evenwel niet öm de pretenfe Deenen
van
'cvoorfe bewijs te ontlaften , inaer om aen U Ho.
Mog. haer ongelijck te coonen, het recht Van de Weft-
Jndiïe Compag. op de felve by defen UHo. Mog. in
alle fubmiffie remonftreren, ten wekken eynde UHo,
Mog. gelieven te noteren,

Dat de PormgeJ'i' in den jare vetrtienbóndirt tvitt tn tag-
,ii
onded hébbende de Cufte van Gumeà, hergehs doen
ter tijd bewoont als bp de plaetfen daer teghehwoordigh
IietCiiftcelX>i/AliȈgelegenis , fichaldaerhebbenne-
dergeftelt. ^ . . .

Ende na eenighe jaren van een Coningmne van de
Mirinirs, 'tgehele Land metzijnjurifdidieghekoght,
ende het Cifteel
Dei Mina tot eeii royale Sterfte en For-
trefle voltrocken hebben.

Dat daer op federt 't vooriz, laer veeHUkhendert tzvte en
tagtig
die van Del Mwà in menigte van volck beginnen-
de aen tcgroeyeh, haer met eenige andere blhnelantfe
Inwoondereh door deNegotie en Viffchcrye aengjelodl
hicren daer op de Stranden neder gefet hebbende.

De Portugefen hier en daer aen Jixem ende Cbame
twee Royale Forten aen Acarà mede een RedoUt geftelt
hebben.

Om daer mee de vooriz. uy t ghefette colonien te be-
fchermen.

Laetendedefelveop verfcheydeti plaetfen hare Re-
geringe in het particulier bly venjfo alfle beft ten dienfle
van de Naturellen oordeelden te weien.

Endé alleen tot teken van hare Opper-Heerfchappy
den Tol van den t^fde Vifch is treckende.

Dat naderhant den Oorlögh tuffchen defen Staet
en den Coning van zijnde ontftaen, endeln-

gefetenen van defen Staet den Coning van Sjmgtten allen
afbreuck tragtende te doen.

Verfcheyden Schepen uyt defe Landen nae Guinea '
eijn gevaren, eiid e haere Negotie ghewapender handt
in weerwil van de Portugefen in Zee hebbenghe-
dreven.

Totdatdie van het Lantfchap Sabou in den pTeJefliin
Imidirt en elf
de Pprtugefen afvallende, en haér 'tSpaen-
fchcgebictontreckende , haer onder prbteöievah U
Ho. Mog. hebben begeven,

Diedaeropoockaldaer het Fort Νλ/Γκ» hebben ghe-
licven te laten bouΛven om de Negotianten uyt defe
Landen, ende die gene daer de felve mede negotieerde
tebcfchcrmen,

Welcke Foitreffe iiaderhantbv de Weft-Indifche
Compagnie opgh erecht fynde in den jare
fiflien hoxdert
i'it tn tiuimigb
aen de Wefl-Indifche Compagnie is ter
liandegeftelt.

De welcke meer en meer deVyanden van defen Staet
trachtende allen afbreuck te doen, inden Jare
fejlienhn-
itrtviit tn tv/intigb
heeft getragt haer meefter van de ge-
heeleKuftvanG«/ttirt , door't veroveren der Portuge-
fche Kafteelen te maken.

Doch als doen onder den Admirael Lam met mercke-
lij^verlieswbrdehdegerepouffecrt.

Heeft de Weft-Indifche Compagnie eerft in den Ja-
'^efeflienhiidirt fevenen dertig de Kartelen Del Minnende
China.

Hndein den jare feflienbindert vtertigb 'tKafteelSf
^"'l'unii d'Aum komen te veroveren en daer mede de
Portugefen vande gehele Kuft van
Guinea ontfet.

t Welcke nu eens gheappliceert wordende op de
Plaetfen teghenwoordigh door de Krodne van Denne-
marckengepretendeert.

De welcke tuffchen de Kartelen die de Pörtugefen
aldaer hebben gebout, gelegen zï n.

ύοο komt notoir te volgen dat de felve onder de Por-
'"p^en mede hebbende gheforteert , medeonderde
" clt lndife Compagnie, als in de plaetfevanPortu-
geien zynde gefuccedert, behooren.

cumcm ' ^ blycken uyt de Do-

Dat in gevalle aen de Weft-Indirche Compaghie Ty-
telvanconqueflenopdevoorfz plaetfen wierdegedif-
puteert, gelijck vertrouwt wort van neen, de felve bö-
veti die noch verfcheyde cohtraiken metde Overfteh
der Naturellen van den Lande, ende Ipecialijck op die
plaetfen gemae£t heeft, de welcke tegenwoordig door
de pretenfe Denen worden gceyfcht.
By de Welcke eenige haer lietghebietvon U Hoogh
i Mogende elide de Compagnie abfolütelij ck onderwer-
' pen.

Ende andere de Stranden ende Landen nii guej Imf^
rium onder des CompagniesForten ftaende mede ^utad
' proprietetim
aen de Compagnie hebben opghedragen.
1 Ende expreiTelijck belooft hare Ingefetenen metge-
; neNatienter Werelt als alleen met de Nedcrlantfche
i Weft-Ihdife Comp. fouden negotiereii.

Gevende expreflèlijck over dat yemant van de hareti
't contrarie doende, de Minifters van de Comp. alle de
goéderen daei" de Negotie gedreven wiert, felfs op haer
eygen Landen, ftillen vermogen te confiiqueren.

Alle het welcke voor eerft confteert Uyt het Docu-
ment,

Waer b^ gefien wort dat diie van jIbm,onder de weJke
de ilerde aen
Tacerary is ghelegen ( de eerfte plaetfe daer
de Denen gepretendeert) haer abiblUyte het gebiet van
U Ho. Mog. hebben onderworpen.

En dienvolgens dat aen U Ho. Mag. over de felve eh
hare landen 't gebiet competerende,de plaetfen en Ka?
ftelen in 't felve gelegen, abfoluy t toekomen.
Ten
twden. Op de tweede plaetfe Cete Corco confteert,
dat de Comp. «u/inf»;? laren eer de gepretendeerde Dee-
nen op de Kurt zijn ghekomen poffeffie van
Cah Cerco j
waer naderhant 't Kafteel als nu daer leggende, ghebout
is, genomen heeft, en niet fimpelij ck,

Maer met Accoort met die van Fit» om aldaerpriva-
telijck te negotieren.

Gelijck de Engelfe doen t^r tndtfolliciteerde, om de
Voorfz plaetfe methetfelve efièft,in poffeffie te nemenj
van daer tnet haerfchepeö vertrocken zijn,

Naer dat de Naturellen felve de Compagnie Logie al-
daer hadde verleent en opgetimmert.

Ten derden, Op de Plaetfe by die van de pretenfe
Deenfe Compagnie genaemt
Frederijcxtitrg ^ confteert
uythetcontraft.

Dat de gehèele Straiiden van den Koning van Saietm
beginnende van Fetu in het Weften, ènde eyndigende
aen dat vaii
Fantyn in het Ooften, aen de Weft-Indife
Comp. in vollen eygendom opgedragen ende ghetran-
fporteertzijti,

Sonderdatm confideratie komt dïftmdie tuffchen
denBergh
Amàt reende Congo in de pretenfe Deenen
Memorieghemaeft.

Even als of den Berg Amairo en Congo difièrente plaet-
fe fouden zyn.

Dewylem Guinea noyt voordat de pretenfe Denen
defen name van
Am* tre hebben bedacht, defen bergh
Amatre oyt bekent is geweeft.

Maer notoir is, en üyt de Adte van Opdracht blyckt
dat den Berg felf
Congo genaemt wort, ende foo wel deü
Bergh als het Strant ('twelckby hunlieden verkeerde-
lijck genaemt is) aen de Weft-Indife Compagnie
isgetranfporteert.

Ten vierde, dat de plaetfe Amincaio gheaa,emtf con-
fteert uyt het Document,

Dat de voorfchreve Plaetfe al in den Jare fepienhcnint
vier entwintigb
ende drie en dertigb Jaren voor dat de
pretenfe Deenen op de Kuft zij η ghekomen , aen de
Compa.abfolutelijck getranfporteert en opgedragen is;

Tcno;/i/f, op de vyfde Plaetfe Or/i» genaemt j gele-
gen in het Kollingrijck van
Accra,

Dat al in den l^Tefiftienbendertviertatwintlgbi ende
fpeciaeiyj/fiwiWfrf
ttuee en vtertigb, aendc Comp.het
Lant opgedragen ende gecedeert is.

Ende ipecialijck anno feflienbendirt fiegtn iHvetrtigb be-
donghen endegheconditioneert, datgene vremifeNa·
tien op de gronde, nuaendeCofnpagnie getranipor-
teert, eenige Logicn ofte Strcóten ibude mogen maec-<
ken.

Uyj

en OORLOG. Vier m veertighfte Boeck. i 2 J


-ocr page 245-

ipB SA KEN van STA ET

1664. ^Uytallewekke tranfportcn de Pketfen tegenwoor-
digli by de voorfi. Deenfe ghecyft, de Compagnie ja-
ren yoorhaerkomfte, op dcKuftenvan
Gui»eatoeko-
/öiende, depretenfe Dcenen noocfafcelijck afghewefen
ioude moeten worden.

Tea derden. Boven beyde de Tytulen voorfz.is in
dcfen feerremarquafael, dacgOTrciupponeertzynde ,
datdeCompsg. uytde voorizConquciien endeCon-
tradten , op de voorfz Plaetien gheen recht en hadden,
gelijck 't contrarie getoont is.

Endedat diegeene die de voorii. Pketfen in den lare
fefliMondert v^tigh eeril hebbengeinvadeert op Sweet-
fe commilïïe eenig recht op de i'dvehadde verkregen.

Endienvolgende mede Hendrick^Carlif die op Deen-
/cheiommilliein denOorlogh tuffchen deKroonen
Dennemarckcn en Sweden, de voorfe. Pketfen met de
wapenen va.n die gheenen , diede felve op Sweedtfche
commiffie tne&ten,gewonnen heeft.

Evenwel de voornoemde pretenia Deenfche, gheen
recht op de felve konnen fulHneren j maer ter contra-
riede Weft IndifeGompagniedeferLanden.

Nademael den voornoemde Hcndrick^ CarUfs Com-
mandant 5«»«««/Λμ/γ 5 delèlve aen de Well-Indifche
Compagnie op den
vjftimdm April Jefiiftìbotidert negtn en
tiyftigb
heeft getf anfpoirte-crt j

Na dat de Weft-Iiidiiè Compagnie in Martioy</Zii«-
btttidert ntgert tri'uyfiig mat iiia</i-ic;^Ci)-/ö/"over het VOOrfz
tranfport was geaccodeert 5 blycteade by het Accoort
ende Miffiveo.

Met welcke Documenten weggenomen wort de ne-
gative doorde pretenfeDeenendoorgaens jinidefpe-
cialij ck infcekere memorie aen den Koning van Den-
nemerkenopden
tenet>dertigfte»]aa.i66z gebruyckc.

Als dat den voornoemde HendrickCarhf noytmetde
Weft-Indifche Compagnie deferLanden , overliet
traniport der yoorfz Plaetfen was geaccordeert.

Sonder datobfteert , φι den voornoemde Car/^de
vooriz, Pketfen al aen de Comp. hebbendegetranlpor-
teert. daer toe geen qualificatie foude hebben gehadt.

Nadeinacl de&lvcop Deenfe commilSezijndege-
wonnen, aen de Kroon vanDennemercken erffelijck
foudetcxekomen.

Ende dienvolgende de yoorfz Cai /i/gecn qualificatie |
heeftgehadt, om fonder confent van de Kroon Dene- '
mercken, de voorfz Plaetfen te tranfporteren. |

Waaatde capituktien die de voornoemde Carhf met i
den Koningh van Denemarcken ghemaeckt heeft, in-
gefien zijnde, fo fai confteren,

Dat de Koningh van Denemarcken aen den voor-
noemde Cac/p/'toegheüaen heeft daer anders altijd_;«r(
bun, Steden, Forten, en andere in mobili» aen de Sou-
verain
cui mUitmis komende )

Dat alle hetgeene hy foude komen te veroveren, fo
wel Forten ende Pketfen,als andere dingen hem
Karhf
in eygendom, en niet de Kroon van Denemarcken,
foude toebehooren.

Uyt redenen,om dat de expeditie buyten koflen van
de Kroone Denemarcken alleen op de Beurfe van
Κλγ-
/^gefchiede.

Ende daerommc als 'over fyn eygen goederen vermo-
gende te difponeren,met de Comp. oockgequalificeert
isgewecllom over depketfen te tranfigneren.

Sonderdatobfleart dat hy fidi heeft verbonden de
voorfi Plaetfen aen de Croone van Denemarcken over
tc laten ^

Ingevalle de Coninckghenegentheyt hebbende om
een Deoniè Compagnie op te rechten, met hem konde
accorderCT.

De-wyle:eeiriteltjk4en voornoemde Car/^daer door
wel aen den Coning van Denemarcken worde verobli-
geert onaifyn'beloften naer te komen :

Endehetfclvenietdoendeaenfyn Coningl. Maj.erf
exemflumpaiti deretrovendanda alle des felfis intereffedaer
doorgeleden, isgohouden te repareren..
Maer den Con. van Dene. geen aöie tegens de Weft-
Indife Comp. deièr Landen heeft gekregen om Or/^
zijne beloften niet volvoerende , de Weft-Indifche
Compagnie daer over aen te fpreken,

Ende van de felve te vindiceren aS/iWi (·(«/( yets't
geen fyn Koninghlij cke Majefteyt noyt eyghen isghe-
weeft.

In allen ghevalle blija Art. i &c. van de voorfchre-
ve capituktien,dat den Koning van Denemarcken aen
CarU/toegeüaen heeft, dat hy de voorfz Plaetfen foude
vermogen te tranfporteren, aen fyne Maj efieyts Geal-
lieerden s,

Sonder dat mede in confideratien komt , datdeau~
thorifatie aen twee conditiën gebonden is.

Te weten, dathet voorfztranfportfoude mogen ge-
fchieden, eerftelijck^ na dat hy den Koning van Dene-
mercken van fyn fucces advertentie ghegeven hebben-
de,fyn Koninglijcke Majefteyt met hem nietenfoude
konnen accorderen over hc t oprechten van een Deenfe
Compagnie.

Ende ten tiveedm,dan eerfl als hy niet machtig en fou-
de wefen de conqueften re mainteneren.

De wyle voor eerft de voorfz conditiën niet zijndege-
houden^en Koning vanDenemarcken alleen een per-
ibnele Adtie tegens den voornoemde Car/i^kan fuftinc-
ren ad
interejfe, gelij ck hier vooren gefegt is.

Ende ten tweeden,dcs noots,aengewcfen kan werden,
dat de voorfz conditiën fy n voldaen.

Want wat de eerfte bckngtjisnotoir dat na den voor-
noemden
Carhf op Deenfche beftellinge dc voorfchre-
ve Pketfen hadde verovert, hy in gevolge van fyne ca-
pituktien , in Perfoon over gekomen is,en fyne fuccef-
fen den Koning van Denemarcken bekentgheniaeckt
heeft, om metfynKoninckiijckeMaj.over deopreg-
tinge van een Compagnie te accorderen.

Ende uyt de Documenten confteert, dat hy met den
Koning van Denemarcken inden Sweetfche Oorlogh
belemmert,enbuytenpofluyrgebracht, nietenhceft
konnen accorderen in den tij c van twee volle laren na
dat het exploit was gedaen.

En in het rqgarde van Jiettweede, konnen wel afne-
men uyt den Staetvande Kroone van Denemarcken
ten tij de de felve door U Hoogh Mog. wierde gefu bfi^
dieert, wat apparentie datter was dat den voornoemde
Cari ofdoor den Koning van Denemarcken foude wér-
den gemainteneert.

In allen gevalle foo conileertuyt het voorfz dat de
voorn. Cflc/y^alleen, omdathy van den Coning van
Denemarcken verlaten zijnde, en geenjniddel fiende
omzijnvolkin
Gìì^wmtemainteren, figaendeWeft-
Indifche Compagnie defer Landen hadde gheaddref-
feert,

Ende dat niet buy ten noodt, maer ten tijde als fijn
volkingeen twee jaren eenige affiilentiegefondenheb-
I bende, in foodanige benauthey t was vervallen,

Dat ten ware de Weft-Indife Compagnie de voorfi
Plaetfen hadden willen ontfangen , fy lieden al te mael
als verlaten menfchen onder de Barbaren miferabelijck
omgekomen fouden zijn.

In allen gevalle met veele miferien alle het hare ver-
looren, én door de Swarten van de voorfz Pketfen ont-
fetfoude zijngeweeft

Dewyle Ja« Claefx. een voorname Swart in het Lant-
fchapvan Fit», daghelijcksinde Fórtreffe komende,
haer alle feer dreygde, mont-koft voor geld weygerde,
als Slaven tradeerde, ende voorgenomen had met den
eerfte haer in handen van de S wede ofte Enghelfe tc le-
veren.

Blykende by de verklaring daer van door de Officie;
ren aldaer geweeftzijnde.

Welcke genoeg betuyght dat hetgeen quade hande-
lingen van den Direöeur van deWeft-Indife Compag.
zijngeweeft, nogte dat denfelven door
verboden mid-
delen encorruptien den Commandant van
Htr/driti
Carlof
de Fortrefle afgenomen heeft

Gelijck de pretedeDenenin hare memorie derven
poferen ·,

Maer dat denfelven door den voorverhaelden noodt
niet wetende van wat hout pylen te maken,aen hetKs-
fteel
DilMyn»iya. Opper-Koopman heeftghefondeoj
om na eenighe brieven en tijdinge
van^Cer/i/te vernc
men.

Ende

m

-ocr page 246-

en OORLOG. Vìèr en ^eertighfte Boeck. 217

Ende dat de felve over hare bedroefden ftaet met déa
Direöeur Generaci van de Well-Indifche Compagnie
' difcourerendej fijnE haddegheprefcnteertondérbil-
licke
condiden 5 de Forten over te nemen.

Sondcr dat den Direiteur Jcari werden befchuldight
eenige corruptie te hebben gebruyckc j om dàt àen den
Commandant een vereeringe van vijfdnyfent, en aen de
Cüopman van
wr duyftut heeft gedaen, '

Dewyle ingiicvalle dat de intentie van den Direfteur
was geweeft, 't felve wefuyt het Accooi tfoude hebben
gelaten.

Ofte een particulier ende leparaet ai tyckel daer van
hebben gemaed.

Ende uyt het tiende artyckel blijd, dat de voorfi gel-
den alleen aen haer zij η ghegeven, tot belooninghe van
hare afièftie tot defen Staet.

Ende om dat de felve de voorfz nootfaeckelijckhey dt
haer in de handen van d'een ofte d'ander fullende moe-
ten begeven, U Ho. Mog. boven andere Natiën had-
den geprefereert.

Sonderdatde Compagnie in 't minfte toucheert dat
de pretenfe Deenen in hare memorie op den
len en der '
tigfiin lanuary 166z, aenden Koning van Denemarken
overghelevert, poferen dat HendrkkCarlof de voorfz,
Plaetfen aen de Kroonevan Denemarcken op den
Martii
16 overgelaten fouden hebben,

Door dien den fel ven Car/i/de voorfz Forten ende
Plaetfen van te vooren aen de Weft-Indifche Compa-
gnie opgedragen hebbende,

Ende de Weft· Indifche Compagnie daer op poiTef-
fie van de voorfz Plaetisn hebbende verkregen
ad exem-
flumijus, qui eandemremdmbìis vettdidit ^ ulteri tradidit,
mqtiampmrinpijfeJ/iempctiiirif! jure
moet viferdenver-
ftaenteïijn.

Boven dat het overlaten en de capitulatien met de
Kroon Denemercken op den
fes en iwimigflen May fes-
tiin mgm tn
i·/^ tij gedaen, feer fufpedt is.

Dewyle HendrickKarhf doen ter tij t niet in Deaemer-
ken kan geweeft z,ij n,

Ende daer mede komende tottet tweede point van de
Memorie van den HeerRefident
ChaHJias,

Soofaldiitindie moeten werden ghemaed tuflchen
de Negotie op de gepretendeerde Plae tfen,

Ende tuflchen de vrye Kuftevan AJrica^Ïoo de felve
byde pretenfe Deenen vi'erden genoemt.

Ende in't regarde van de voorfz. Plaetfen werden
geconfidereertjdataen de pretenfe Deenen op de felve
geeneNegotie kan toegeftaen werden.

Dewyle de pradticque in de Landen van Weft ende
Ooft-Indien, dat wel expreffelijck mede brengt,

Dat niemant gehouden is yemant te laten negotieren ;
op eenighe Plaetfen 5 die yder in't particulier toeko-
men.
 i
WclckepraaycqueinverfcheydeTra£taten,fomet j
Vranckrij ck, Engelant, als andere Potentaten door de-
fen Staet gemaed, werf geapprobeert.

Daer wanneer als gheiproocken werdet van de vrye
Commerci!; op yders Landen aen derefpedüve Onder-
danen tuegeftaen, altij dts met reftriótie wert gheobfer-
Veert tot de Plaetfen in ydersgebiet in Europa gelegen.

Ende hetfelve fpecialijck op de Kuft van Guint» door
oe Portugefen, Enghelfche ofte Nederlanders, ende
^ pretenfe Deenen ende Sweden,
is gepradifeert ghe-

Die noyt toegelaten hebben de Weft- Indifche Com-
pagnie defer Landen op die Plaetfen in queii:ie,ten tijde
VM hare poffeffie aldaer te negot ieren.

ladeEngelfealsnochnietfouden lydendat de Weft
tomfche Compagnie defer Landen, aen
Cormamijn ofte
ïndere Plaetfen by haer gepoflideert komen hande-
len.

GelijckUHo. Mog. by hare refpeöiveRefolutien
^ oeafepienden November feftienhendirttenen feflichy
ί hl?"'""'''" lanuary/fyjienAiB</<rt twee itifeflich mede
fie^enverftaen,wel expreifelijk tegens gepretenteer-
oeDeeneU)

Dat de ielve willende op de Kufte van Guine» nego-
ί haer fouden moeten onthouden van die
Phcc·

fen alwaer de Weft-Ipdifc Compagnie defer Landep ha-
re Forten ofte Logien is hebbende.

Sonder dat hier tegens moveert, dat die rari de pre-
tenfe Sweetfche Compagnie ten tijde van hare poflèilie
geleden fouden hebben dat de Engelfe aldaer quamen
Negotieren..

Nadcmael daer door dcpraftyckc ende het recht van
de Compagnie niet en mach noch kan werden geinfrin··
geert.

Dewyle het wel in haer macht is geweeft h et felve te
beletten.

En de voorfz permiiïie alleen uytconfideratié in 't re-
garde van de Engelfche is gegeven.

't Welck daer uyt gededuceert kan wcrdeo,dat of wel
de Engelfe de permiüie hebben ghehadt, de Weft-Indiie
Compagnie in't regarde van de welcke zy de felve
confidcratie niet ennadden , noyt die perraiffie ghe-
geven.

Maer ontrent Cah Kurcs met hare fchepen komende,
altijtsin plaetsvan courtoifieop 't fondament vandc
voorfz praftycquemet Canon bejegent.

Wat autem belangt, het tweede van de Negotie op de
vrye Kuft van Africa, kan de Weft-Indiiche Compagnie
niet wel begrypen wat de Heer Refident d^er door
verftaet.

Wantindien fynEdelh. daer mede verftaet deonbe-
heerde Kuften van
Africa in Ad^cU , ende elders daer de
Weft-Indifche Compagniegheene pofleffieghenomen
heeft, en fai de felve noyt fyn Koninghl. Maiefteytdc
Negotie difputeren, ghelyck de felve tot noch toe niet
gedaen heeft,·

Maer indienfyn Ed, daer mede verftaet dat fyn Ko-
ningl.Majefteyt in Gwiainfouden komen Negotieren ,
daeropantwoorde, dattetfelvegeenfints toegheftaen
kan werden, door dien

Eerftelijck, de Portugefen federt het laer veert ienbpn·
den twe
en ta. tig tot den iaxc feSiienhondert fevm en dcrtigb
door hare Kattelen , de Negotie privativelijcken met
uytfluytinge van alle andere Natiën, hebben ghemain-
tineert,

Ende door het verloop van omtrent hondert en fejligb
jaeren ruftelijck ende vreedelijck hebben ghepolli-
deeit.

Daer door alle andere Natiën met recht door prefcrip-
tie hebben geexcludeert, fonder van noden te hebben
haren tytul na de
veertig jaicn te doceren.

Endcde Compagnie in 'tfelverechtzijndechefucce-
deert, niet gehouden is mede uyt kragte van He voorfz,
prefcriptie eenige Natiën te admitteren.
Boven dat in allen gevalle op degeheele Kuft van
Gni-
nta, niet een Landtfchap gheleghen is, 't welcke U Ho,
Mog, niet
qui> ad Majeftatem uyt de voorfz Conqueften
fubjedljs.

Of daer deWeft-Indife Compagnie niet hare Forten co
Logien is hebbende,

En met de Koning expreflelijck gecontrafteert heeft,
dat aldaer geen vreemde Natiën fouden vermoghente
N^otieren.

Én dienvolghendc de Negotie aen de voorfz pretenfe
Deenen aldaer, om deredenen hier vooren vermeit,niet
toegeftaen en kan worden,

Sondcr dat obftccrt, dat de Regenten van de landt-
fchappen aen de Portugeefen alleen
precaria toegheftaen
hebben aldaer te negotieren.

En de Compagnie als noch precario fouden continue-
ren,en tot een teken van het felve voor alle aenkomcndc
fchepen recognitie moeten betalen.

En dienvolghendc aen andere Natie mede vry foude
ftaen hare handelinge aldaer te dry ven.

Want vooreerft fo foude dc pretenfe Deenen moe-
ten aenwyfen dat de Compagnie
precario de Kegotie
genoot.

't Wtlekmettet exempel vandepretenfc recognitie
qualijckaengewefen wort,

Door dien de onkunde Tan dc dinghenvoor dentijdt
vandepretenfc Deenen voorghevallcn, haer alleen van
'tbuytenfte doet oordelen, ende recogniiie noemen het

fhecne uyt een ander oorfaecke door dc Compagnie U
ctack.

Want


-ocr page 247-

SA Κ ΕΝ van STAET

lé64· Want of het wel waer is, dat de Compagnie op de

__aenkomfte van alle fchepen feeckere giften aen de O-

verften binnens Lants is gevende, fo en fpruy t het fel ve
nietuyt deoorfaeckedoorhaergeaUegeert, .

Maergefchict, om dat voor defen die binnen-Iantfe
Koningen die Kooplieden die na de Zee-plaetfen gin-
gen , met exceffive Tollen vexerende,

DenDireiSeurGeneraci Artnt lacobfivan Amersfoort
op de fclagten van de Kooplieden,met die Koningen is
geaccordeert,

Dat de felve naelatende het heffen van de voorfz. Tol-
len aen haer voor yeder fchip dat aldaer quam tc arrive-
ren 5 een
tmtö betaeltfoude werden.

So dat de voorfz. betalinghe gheen recognitie zijnde,
doordeprêtenfe Deenengeen pofleffie/iwiw/o aenge-
wefenwort.

Maerter contrarie uyt het heffen van den Tol over
deViifchers eer confteert dat de Portughefenghelijck
vooren gefeght, abfoluyte Meeilers van de Zee-kuften
Siijngeweeft,

Ende alleen om coniideratie, aen de Naturellen ha-
re particuliere regeringe hebben gelaten.

Door welcke redenen oock vervalt hare pretentie,om
aen hare gepretendeerde Logie aen
Cabo Coree te nngo-
tieren.

De welcke onder het Canon van de FortrefTe by de
Compagnie ghepoifideertzijndeghelecht, buytenalle
difpute binnen de Iurifdiö;ie van U Hoogh Mog. is ge-
legen.

in allen gevalle, können de gepretendeerde Deenen
als Geallieerden van defen Staet, haeracnU Hoogh
Mog. niet beklagen, dat dc Wefl-Indifche Compagnie
defer Landen haer in de felve belet, te negotiëren ofte
tewoonen,

Dewyleden Koninghvan Fef»felfs, naerdathyde
FortrefTe aen de Comp. overgegeven heeft,de lurifdic-
tie aldaer niet heeft gepretendeert,

Ende daer over al eenighe verfchillenover de lurif-
didtie ontilaende, niet tuffen defe pretenfe Deenen en
de Comp., maer tullchen U Ho, Mo. den voorlz Ko-
ning, fouden moeten afgedaen worden,

Sonder dat de pretenfe Deenen gequalificeert zijn om
tegens de Comp. daer over te difputeren, daer den Ko-
ning van
Ïitn fich felven geruft hout,

Ende alfo wey nig inclinatie voor de pretenfe Deenen
is hebbende,

Dat 5 ten fy den Diredteür Generael van de Compa-
gnie met fyn devoyren ontrent den voorfchreve Co-
ningh 5 voor de Bediende van dc pretenfe Deenen,had-
den gheintercedeert, de felve, ghelijck moghelijckal
lang door de Swarten, om hals ghebracht foudezijn ge-
weeft.

Waer mede komende tot het derde poind van de me-
morie van de Heer Refident, en op de felve appliceren-
de het gene hier vooren is geallegeert,

Soo kan met handen afgenomen Verden, dat aen de
pretenfe Deenen foo lange defe difputen niet afgedaen
cnzijn, byprovifiefelfsde Negotie noch op de gefpe-
cificeerde plaetfen,noch op de Cuft van Gw»»io,behoor-
de toegeftaen te Averden.

Dewy Ie in materiaprovijïcnalis ad jadicathnis moetende
gelet worden op het apparentfte recht, notoyrlijck con-
fteert het felve aen de Compagnie te wefen,

Dewyle defelve ten regarde van de gepretendeerde
Plaetfen alleen in pofTeffie zijn.
De praftijcque voor haer leggende ,
Ende de pretenfe Deenen, noy t eenigen eygendom
by Contradt ofte anderen tytul konnende doceren.

Summarie geoordeelt werdende, de Weft-Indifche
Compagnie defer Landen by proviiie voorde pretenfe
Deenen foude moeten werden geprefereert.

Waer me overtredende tot't vierde point vande voor-
noemde memorie, relatijftotde memorie van de pre-
tenfiender ghepretendeerde Deetìfche AfricaenÌche
Compagnie, beftaendein («/
λ»// poiniien, fullcndie
van de Weft-Indife Compagnie defelve in iiu«princi-
pale poinóten reduceren.
Alsterftelijcl^: Dat de Weft-Indife Compagniefonder j

. Ρ·

'Ir

eenighe redenen foude hebben genom.en de fchepen ΰ,
ΐοβίΙΙοη van Venetien , bet Wapen van Gluckfiadt, feeker Ci». 1
ΒίΛ en de goederen in hare Logie in Sierraiionatni^Q^ ΓΤ
Cengo. i

Ende ten tweeden : dat de Weft-Indifche Compagnie'
de fchepen de
S. Manen , De Liefde, Forinna ende Fredtri-
chs tertius , de Negotie aen Cah Corca ende Frederixhurgi
foude hebben belet.

Soo willen die van de Weft-Indife Compagnie defér
Landen U Ho. Mog. met alle fubmilÏÏe ghebeden heb-
ben, hare patientie in defen verlenen, om het bericht
van de Compagnie op de felve te examineren.

Ende voornamenilijck te letten op het geene die vaa
de voorfz Weft-IndifeCompagnie voor en al eer tot re-
futatie van de voorfz particuhere pointen te komen,we-
gens den ftaet van de pretenfe Deenfe Africanen fullen
premitteren.

Door dien het felve tot elucidatie en j uftificatie vande
, Adlien der Weft-Indife Compagnie defer Landen fecr
nootfakelij ck fai zy η.

't Is dan waerachtigh dat fekere Hendrici^CarUfren re-
fpeóte van fijn fortuyne ende welvaren, een voefterling
aen de Weft-Indife Compagnie,alsfynde in derfelver
dienftrefpedivelijck van longentotSoldaet, vanSol-
daet tot Klerck op het Comptoir, van Klerck tot onder
Commis , en voorts tot Fifcael van de Kufte van
Afrm
geavanceert, en daer door gelegenthey t gehad hebben-
de om de fecreten van des Compagnies Staet,Negotie,
vriend en vyandfchappen met de Wilde Natiën,difpo-
fitie en fterden van hare Forten, en gelegentheden der
Plaetfen in
Gaine» ghelegen, te onderkruypen, en eyn-
dehjckfynfortuynegemaeckt hebbende, hoewelniet
na fijn humeur gheegaleert, den grontilag heeft geleyt
van alle de difputen.

Die'tiedert eenighe jaren herwaerts inG«i«iiituf-
fchende pretenfe Deenen , S weden ende Engelfchca
zijnontftaen.

Ten dien ey nde fich inden lare fefthienhendert mbt m
vyftigb in Guinea
verbindende met tiü/e Swarten, Ge-<
broeders en Kooplieden in 't Koninckrij ck FiW,om de
Weft-IndifeCompagniete frufteren van het rechtdat
de felve op de Stranden en Zee Havenen van 't voorfz,
Koninckrijck was hebbende.

Het welck aliò zynde beflooten, foo heeft den voor-
noemde
Carhfoadet pretext van indifpofitie zynde,di·
millìe veriòcht, verkregen, fich herwaert begeven, en
aenftonts aen
Laurens de Geer Koopman tot Amfterdam,
gheaddreiTeert,

Verbindende fig in den dienft van den felven Λ Gio·
<:«»»)ƒ»» onder den tytul van de Sweetfche Compagnie
van Weften en Africa,
Die daer op met een tamelijcke macht den voornoem-
de Cor/^na de Kufte van Guinea ghefonden heeftom
degepradifeerde Schelmftucken van den voornoem-
den Cer/e/tot een eyndete brenghen, met foo veel
gheluck,

Dat hy aldaer arriverende in denjaereyê/?»f» homl«t
■uyftig
ten tij de wanneer de Compagnie in Brafil foo vecl
te doen hebbende dat de Kufte van Guinea van alle
macht ontbloot, fyne onrechtvaerdighe deifeynen met
hare macht niet konde beletten, aenftonts, niet tegen-
ftaendedeproteftatienvande Compagnie fighop
Cèi
Corco·)
aen de Jmqurary, tot Annemabo , ende in AccraliC-
dergefet heeft,

Sich aldaer niet tegenftaende de Compagnie nader-
hant met force getragt heeft hem wederom teverdty»
ventotin
denjzre/ejlien hondertfevtnm^ -vjftigbtOCÌ^
Commiflie van de Koning van Sweeden "maintinerende
tot exceffive en irreparable fchade van de Weft -Indifc
Compagnie defer Landen.

Opwelckentijd ditkrancke ghebou beginnendetf
befwijcken ,ende'tquaetfyn MeefterwiUendeloon^j
den, voornoemden Cer/^fich met fyne gefabriceerde
Compag. dooronderlinghe diffentien alsanderfinisfw
verlegen heeft gevonden,

Dat hy gheen raec heeft ghefien , om fich felvefl»
als door een tweede, ende by na defperate adie te ialye-
rejj. .
1

Wast


-ocr page 248-

en OORLOG. VierenVeertighfieBoecL 229

Want iuyft op dien tijd den Oorloghfyndeontftaen
iTchendeKrooneSwedenende Denemarcken, foo
heeft hyzychacn den Koninck van Denemarcken ge-

^"^Ende^^anfyneKonincklijcke MajefteytvaO Dene-
ma reken Com milfie hebbende vérfocht om de Swedèn
llen afbreuck te doen, met fyne Konincklijcke iVIaje-
ftcy ts over te doene conquefìen gecàpituleert.

0ac alle het gene hy foude komen tè veroverên hem
ili het particulier eyghendommelijck foude toeko,

'^Dathyde Équipagïedaeromopfyn eyghén koften

foude mocteii doen. , , u j ^

En dat hy del· oiten des noots als bfedCr by de voorfe
Capitulatien aenfyne Majefteyts Geallieerden foude

""u'clcke en andere conditièn by hem particüliéflijck
fynde bedongen, foflder dat een eenige, een groot ofte
klcynpart ofdeèliriéthemhadde, fooheefthy figbc-
rxe ven nacr de Stad van
AmjiniHin, om te overleden hoe
aathybéftmetde minftekoilén fyndeflTeyntegefisde
pretcnfe Swcden foude konnen uytvoeren, ende de
volgende occafle waergenomen.

hcsckcre perfoOnen woonefide tot Amftndm, ge-
nre mt
lafpir Vimìnei, lan dt la Vàiticqutr , Fiom £liàs ende
Car/itlis hopen Htytis, voor eenigeft tijd permiffie hébben
verkregen om in Sierra Limate negotieren.

Haddenuvoordetwedemael gheen permiilïe ken-
nende overkrygen, evenwel geequipeert een fchip, om
aeneenen Gerrii: Ìremerhier vooren ghenoemt, voor
Gommis door haeraen S;ert-a/ieMfijndegefonden, een
Cargafoenaf tei enden, welcke gheleghentheyd den
voornoemden Or/^tot iyn voornemen feerdienftigh
zijnde, hem aengelod heeft, om met de voorfz, Luyden
te accorderen.

Datfemethem meteenen, een Cargafoenvoor G««-
niijfoudcnuytmakcn, endathy hetfelve aldaerfoude
bencficieren.

Ende d at hy daer en tegen op het vooriz Schip fo veel
Soldaten en Volk in fynen particuliere dienft tot de
vei-
overinghe vande pretenfe Sv/èedfche Plaetfè'riibiide
mede nemen als hy van nooden hadde.

\ Vaer mede den voornoemden Carhf nu op den Trap
van
fyne intentie uy t te voeren, fynde ghekomen, foo
hccftliy aenftondszijn noodighhebbendé Volckbe-
flaende meeft uyc Ingefetenen van defén Staet, aenge-
nomen.

Ende eenige fimulate bodemèrie Brieven gefingeert,
even als of de voornoemde Kooplieden hem tot de
voyagieen Cargafoenén Gelden Op bodemerie hadde
gegeven.

Opdatde WéftJndifcheCompag. advêrtentievan
dcièequipagie kryghéiidé dbOr de felve ioude worden
bedrogen éndéfy lüydende kalahgé, alshebbendeden
Ódtroye van dé Weft-Iridifche Compagnie geviöleert,
foudcn ontfnappéri.

Waeropden voornoemde Carhf ïn'tle^e van den
lare/{/iis»
bmidtrtfeven eii v^tig van de Eemfche met het
fchip de G/ac^jfrt^ ghenaemt adroiture naer de reviere
ftVf rii/iwjfl't 2eyl gegàen ii.

Ende aldaer aen den Cornmis van de voorfe Perfoo-
nenffenitBrtmrgëbaemt, de Koopmanfchappenvan
dcvoorfzPerforienoVergelevert hebbende, gezeyltis
naer de Küffe van Guinea.

Ende aldaer komende, byentreprife de Forte Càie
'^■^"'ilacquirarf, AnnmabotààcOrfoa, mitfgadersee-
nige Schepen verovert, ende alle dé efïedlen onder fich
gellagen heeft,

Waèrnahyde Foitenen Plàetfen bëhöorlijckmét
volck befet hebbende, fich mét dé buyt héeftg lëtran-
fporteert na de
Glucljladt arriveréndê, aldaer ten êynde
t cerile Traflaet van Vrede tufTchén Sweden êiide Dé-
nemaxcken,wasgefloten.

tWelck door den Rèfidentvàn den Konihghvaü
£>weden tot Hamborgh zijnde véirnomen, foo heeft hy
^nitondsnaer
Glu^^fladt afgefónden eehén Gregorius
^erén"' ' voorfe Schip ëhde Ladinghe te f ecla-

V. Deel

(Welcke ProceduyrenOm kortheydts wille alhier
voorby gegaan worden, dstotdefake niettepafléko-
mendè. )

Die aldaer zijnde gekomen,met den Velt-Marfchalk
jEoi»-^(iy«geconfuleert hébbende, om de Schepen bin-
nen de Stadt te doen komen, Or/^den weg heeft gê-
wefen, om fig mette t gereetfté G out te fai veren.

Gelijckhymeteen Eemder Smack efchapperende
totHarlingein Vrieflandt ende van daer tot Amfter-
dam gekomen is.

Latende beyde voorfzfchepenvoor de Glutkfladt leg-
gen , waer van het eene toekomende den voornoemde
lajprr Vinkei ende fyne voorfchréve andere mede Re-
ders , weder gereclameert, ende naderhandt nogmaels
op den ouden voet naer de Riviere van
Surra Lhm ghe-
fondenis.

WelckeProceduyren Cdc/i/niet behagende, ende
van den Koningh van Dennemarcken af keerigh maec-
kende, ende den Coningh van Denemarcken daer door
belet worden de de Kailelenende Logien in Guinea
machtigh te worden.

So hebben de ghene die wel fm tot de vooriz Plaetfen
hadden àls uy t Denemarcken lafl: hebbende, hem met
fchoone beloften en prefentatien laten aenfoecken, om
fig weder onder Denemarcken te begeven,

't Welck by hem wordende gefufpeóleert, als alleen
gefchiedende om fyn perfoon machtig te worden, ge-
lijk naderhand by de citatie aen hem gedaen,bleeck om
fig in Denemarcken over fekere pointen te purgeren,
hem oock niet heeft konnen bewegen.

Maer gefien hebbende dat hy by den Coning van De-
nemarcken niet na behooren worde getradreert, doen
refolveren met de Weft-Indifche Compagnie defer
Landen, als hier vooren breder te accorderen, omdc
Plaetfen aen de fèlve te tranfportéren.

't Welcke feecker Koopman tot Amfterdam, ghe-
naemt lan de Swaen, heeft den felven verbafterende van
de plicht die hy fijn Vaderlij cké Stad fchuldigh was, al-
leenuyteygenbaèt, ghefocht de Negotie op de voorfz
Plaetfen de Compagnie te ontvreemden, en na Denot·
marcken te tranfporteren,

Gebruyckende daer toe alle fineflèn en perfuafien,
om den voornoemde
Htndrick Carhf te beweghen tot hen
breecken van fyn gegeven woort.

Ghelijck hydanvanden voornoemde Cur/i/heefc
weten te verkrygen een ampie Procuratie op den •yiy'"-

tiendsn Mnenjeftien hcndert mgtn en ^iijftiqh.

Om in den name van den voörnoemaen Hendrki^^Cm·-
/«/"eenSocieteyt van Negotie op te rechten, ende daer
toe Odroy van den Koning van Denemarcken tever-
foecken.

Die fich dan oock naer Denemarcken heeft getran-
fporteert, en fodanig heeft gequeten.

Dat hy het voorfchreve Oétroy heeft weten te obti-
neren, en fig daer mede naer jiw^erJew heeft ghetran-
fporteert.

Alwaerhy gekomen zijnde, fonder eenige Oofter-
fche Participanten onder fich te hebben, een Con^-
gnie van Ingefetenen van defenStaet, tegenshk Oc-
troyvande Weft-Indifche Compagnie defer iLandea
heeft geformeert.

Beftaende voornamentlij ck by dé perionen vah Heti-
drici^ Carldf, Iati de Swaen, I/Me Kotpiam
 en-

de die gheene die onder de felve onbekent parcldpeer-
dén.

Waer mede nu defe heerlijke pretenfe Deenfche Af-
ricaanfcheCompagnieopgerechtzijnde, U Ho. Mog.
enderfelvergetrouwe Onderdahenioveelmoeyelijfc-
heden, injurien en fchadèn heeft veroorfaed.

So hebben de voornoemde Participanten ende piili-
cipael Jiw
da Swae», ende Ifiidc Kttjimans, Carhf geaifpo-
neertomuyttét Accoortmetde Compagnie gemaeifc
té ipringen.

Ende de plaetfen in G«i«M aen den Koning van Dê-
nèmarckentetranfporterën, om aldaer haer Negotie
tekonnéhdi-yven.

't Welck zij nde gefchiet {fo de pretenfe Deenen fufti-|
aere η ) dog te laet, gélij ck hief vooren isgetoon.

© Ea

1664.


-ocr page 249-

TÌ64.

230 SAKEN van STAET

heele werck te derigeren.

Terwylen dat λιη de Swaen, Hendrick Carlof, ÏJmc Koey-
ma.vs, ende Ccrrit vati Tefighecomniitteert worden om
dedagclijckfche voorvallen ende Equipagien waerte
nemen.

Die dan ten dien eynde ten huyfe van een van de fel-
ve vergaderende alle orders en expeditien beraemden
ende arrclleerden.

te worden;

In 't welcke lan de S-jjmti fo veel authoritey t gebruy öe
dat den voornoemde
Carlof daer over fij n mifnoege aen
hemtoonende,hy alle de Participanten in 't Nieuwe
Heeren Logement tot Amfterdam heeft vergadert.

Alwaer de felve om KarlofÏi] η milhoegen te benemen,
eenparig verklacrdcn,dat het doen van
lan de Swaen haer
ordre was.

Beleggende verder hare equipagien fodanig, dat lan
de Swaen
in fchyn als Fadoor daer over de dircótie had-
de , concipiërende felfs met communicatie van
Carhf
alle ordres Brieven en Aften.

SelfsaendeHollandfche Participanten gevende fi-
mulatie Bodemery Brieven als of hy door ordre van den
voornoemde
Klingenbergb ende Delhoe, geld van de Par-
ticipanten opBodemerye hadde genomen.

Daer hem ende de andere de welcke die Bodeme-
ric-Brieven wierden gegeven, iuder daed de Negotie
lélfs diredtelijck concerneerde.

Om in 't welcke noch feeckerder te gaen, felfs nader-
handt onder haer is ghedelibereert om't halve capi-
tael na Hamburgh te tranfporteren, 't welck evenwel
mogelij k om datfe ' t félve onder de pretenfe Direfteurs
nietvertroude nog achter bleef,

Ophetiwiii/fjSodelibereertmenomdenHeer Paul
Kling/atergh
Admiraliteyts-Racd van den Koningh van
Dennemarcken mede onder liaer te betrecken met het
geven van een partie in de voorfz Compagnie, buy ten
twijffelfonder fourniffement van geld.

Omdoordesfelfsaenfienende vermogen hare con-
cepten beter te konnen uytvoeren, ende alle fwarighe-
den van de Weft-Indifclie Compagnie te boven te ko-
men door de authoriteyt van de Kroon van Denemarc-
ken 5 die de ielve tegens U Ho. Mog. Placcaten hier te
Lande foude maintineren.

Ende daer mede gaetmen voort tot de equipagnie
vandefchepen S.
Martiu., liefde, Fredrick,, Puftiliom
vanVinetierii alle uyt defe Landen uytghevaren, ende
andere oniechtmatigheproceduren over de welcke de
Weft-Indifche Compagnie aen U Ho. Mog. klachtigh
gevallen is.

Gebruyckende daer in foo veel licentie fonder
communicatie van HendrkiiCarUf, dat den felvcn fien-
heeft ingegeven.

Daer fy η Ed. van BendrickCarlcfghewaerfchout zynde
endefelfsfegghende , datfynEd.dieobjeóticdickwiis
voorquam , laadde bchooren foo niet ghedaen is, fyne
Koninglijcke Majeileytvan Dennemarcken het felve
bekent te maken.

Ende met fodanighe vinnighe ende calumnieufe me-
morialen al nogleftopden
negenen iwintigflett Februaiy

EndcnadatdefelvedoorIrt«i/e Swcie» waren gecom- j aen haer Ho. Mog. over te geven,
municcertaen deandere Participanten aendevoor- 1 DoordienfijneKoningl.Majefteytdaervanterdege
noemde
^highenbergh ende Delhte aenfchreven om , doorfyneMajefteytsMiniilersalshet behoortgeinfor-
onderharcnamennaedeKullvan G«)»eegeexpedieert meert, buytentwijfïelwel foude nalaten fo onrecht-

dedatmenhemnahettranfportvanfine Plaetfenwey geenIngefeten. vandeien Staetuyt kraghtevanbuyten
nigeftimeerdcnfyneProcur.op
lande Svjaiu verleent, defe Landencenige fchepen fullen moghenequipere^

veerdige proceduren te favoriferen.

Endetoeteftaen , dat door Hollantfche Inghcfete-
nen de
Groef Enno wierde gearreiteerc in Engelant, als de
• tijdinge van desfelf arrivement wel tot Amlterdam maer
niet in Dennemarcken konde wefen.

Confteretide genocgfaem uyt de fobedientie van dfis
Konings van Dennemarcken ordres ontflagingenvaa
den
GraefBnno op de Parti cipanteil van de Com-
pagnie in fynConinglijcke Majefteyts gebiedtwoonen
ofte niet.

Ende blyckende mede by het metnoriael van de prer
tenfe Deenen van date den Kfj-c«i;fni/in oude, en
negen m
twimigPenn.&yi , fonderonteeckeuingh doorde pre-
tenfe .Deenen tot antwoordt opgefteltop een memorie
door de Weft-Indifche Compagnie aen U Ho. Mog.
op den
ein en dertigfle» lanuary overgelevert, mede wel
dat foodanighe berichten niet uyt Dennemarcken,
maeruytdeingefetenen van defen Staet met den Heer
Refident
Cbarijius correfponderende, moeten komen,
I 't Welck dan alfoo tot Elucidatie van defe faekezyπ-
ι degepremitteert, endeallesmetde verklaringheampel
«nde breedtgeverifieertzyndcj foofchyntalleen terc-
fteren , datUHo. Mog.depretenfie Deenen afwy-
fen.

Nademaelalle de felve van de voornoemde perionen
voortkomende felfs anders de gerechtmatighfte zynde,^
komt te vervallen in de penen van den Odroye acn de
Weft-Indifche Compagnie verleent.

Verbiedende wel expreffelijck aen alle Inghefetenen
van defen Staet, lbodanige aftien als hier onder gefpeci-
ficeert, met commiffie van vreemde Potentaten uyt te
rechten.

Waeromme de Weft-Indifche Compagnie 't voor-,
gaende op elk poinft voor gerepeteert houdende verder
tot informatie van U Ho. Mog. de twee pointen vander
felver klagten met alle hare leden fuUen ontleden, ende
U Ho. Mog. haeronrechtveerdigheyt tonen.

Ende daeromme in 't eerfte poindt het eerfte fchip, te
weten den
FeflllUea van Venetien in Guinea .geconfifqueert
by der handt nemende,
S ο gelieven U Ho. Mog. alleen te confidereren dat U
Ho.Mo. eerftelijck by den Odiroye aen deWeft-Indife
Comp. verleent, wel expreffelij ck hebben verboden dat

Endaermede Oclroy; en de Plaetfen van Negotie wcdei op denvierden Ockoher feflienhndert ntgm enυ^βί^ι,'
hebbendes fomoftcnevenwelnog twee dingen tot fub- ingetrockenheeft,edogtelaet,
fiftentie van haer voornemen uytgewerót worden. Naedemael den voornoemden
de Swam nu niet lan-

Als eerfltt^ki Dat de frauduleufe handelingen voor de ger uyt kragte van de voorfz Procuratie ageerde.
Weft Indifche Compagniedeier Landen bededtbly- j Maeruyt krachtevan deauthonfatie doorde mede
ven, om niet in der ib ver handen te vallen. ! Participanten aen hem en de andere DireiSteuren ghe-

Enderf»twe«//i,Dattetfchelraftuckaendendagko- geven,
mende, den Koningh van Denemercken U Ho. Mog. [ Alle 't welcke door ons aen U Ho. Mog. voor defen,
quamedewetilcl]en,endelngefetenendefer Landen! maerfommierlijck zynde vertoont, foo hebben mo-
tegens U Hoog Mog. Placcaten peccerende,alhier met gelij ck daer door defe Hollantfche Deenen gedaghc dai;
dreygementen quamen mainteneren, van't welcke nu ons hareadien onbekent waren,
defe tegenwoordige queftien de effeóten zij n. ! Ende daerom door den Koning van Dennemarckea

Om in welcke pointen haer oochwit te bereyckenjfo U Ho.Mog.willenimportuneren endwingen omhare
legt men het fel ve onder haerover, ende deHbereert ' aftienteapproberenendie vaode Weft-Indife Com-
op'tcerile, en men vintgoed indefelve Compagnie pagnietecondemneren.

tetreckende perlbonenvan Vwctat KUngenhirgh ende 1 Tottet welcke haer feer wel te paffe quam het faveur

laccùDelim. \ van den Heer Refidcnt CW//«i.

Die tot Hambu rg woonende, bequaem waren om het j Die volgens de eygene verklaringhe van Wmdrik, Ctrhf
werck een uytlandfchefchyn te geven. j door den felvcn aenghefproocken zynde , ende van de

Endeten dien eyndelbfteltmen de voorfzPerfonen ί iimulatiein'twerckgewaerfchout, evemvel onlydelyc-
tot Diredeuren/jrcyàifHrtj om onder hare namen hetge- j ke memorialen teghens de Weft-Indifche Compagnie


-ocr page 250-

en OORLOG, VierenVeerüghfieBoeck, 231

(g negotiëren biiinen de Limitcn van den OtSroye
fljg-w^-IndiiëCompag.dfeier Landen verleent.
— ten *wetJtn, by de Placcacen tot maiotenue

η hetfclvig<5 Oötroy geemaneerc, dat niemand alhier
f Vande eenige Ingefetenen van defen Staed totfoda-
nlee voyagen fai mogen induceeren ofte aennemen,

Ofte eenige fchepen hier te Lande naede LimiCen
van de voorlz Odtroy, op pene van confifcatie equip^

"^^EndetendtrJin, by refölutiefelftoverfubjedvande
nretenfe Decnen klachten op den fefltenim November
f,fii,„liondirt een eitfeftigh ende den tieaJen lanuary fiftiw-
Wfrfiiyws/^^^i^^edbivegeBomen.

DarvQorgheenvryefdiepen iullen werden erkend
eenige die niet toe en komen de liigefeten van den Ko-
ningvan
Dcnemarcken zijn geequipeerc, enhaerniet
en ontbüxiden van de plaetfen daer de Compagnie hare
Forten en Logien is hebbende.

Nademael de felve geappliceert werdende op het cas
iubjeftvan'tfelftlal volgen, dattet voornoemdeichip
in
Giiinifi met recht en reden geconfifqueert is.
Want voor
eerfi fai U Ho. Mog. confteren uyt de Do-

^^Dattetvoorfifchip is geequipeerten afgeladen door
Jan 4e S<wMin, lan Vlashhem ende Gerrie van Tets, alle par-
ticipanten in de pretenfe Deeniche Africaenfe C om-

^^battet felve niet en is gefchied tot Glukjad ofte elders
joDeneniarcken, maertot Amfterdam.

Ende dat de meefte perfonen daer op geweeft zijnde,
zijn geweeft Ingeietenen van defen Staet door de voor-
fchrcve perfonen exprefiehj ck aengenomen.
Ende dienvolgende dat in alle diipofitien door U Ho,
Mog, op de felve equipagien geemaneert, reghel recht
aenloopt, ende dienvolghende de confifcatie fubjeÖ; is
gewcelt.

Sonder dat hier tegensmiliteren eenige reden diede
pretenfe Deenen tot diftiudie van het voorgaende />«ƒ-
fm fo nu en dan hebben geallegeert.

Beftacnde voornamentlij ck, daer in, dat niet alleen
de confifcatie van'tvoorfz, fchipqualijck foude wefen
gedacn.

Maer oock foodanigen exces inde proceduyren was
gepleccht, dat defelve niet te verantwoorden zijn.

Allcgcrcndeopheteir/?i, dat de Fi>fiiltimvmVemtitn
gkcn Inghefetenen van defen Staet foude toeko-

men.

Nüchte dattet felve tot Amfierdamioude wefen geequi-
peert,

Veel min dat op 't felve eenige Ingefetenen van defen
Staetfou hebben geweeft.

Endeophet tiveede j Datmen ab executione foude
hebben begonnen,
Ende dat deComp. haer eygen rechter was geweeft.
Want wat de
eerftt redenen belanght, fai de Compa-
gnie haer alleen refereren tot de Documenten.

Daer alle de voorfz pofitiven fo naeftelij ck zijn ghe-
deftmeert. dat het onnoodigh is U Ho. Mog, met veel
redenen op te houden.

Ende op de tweede redenen feggcn,dat de felve niet
en verftaetwat datiijnEd, meynt,als hyfeghtdatde
Compagnie foude hebben begonnen.

Dathet notoir is, dat de Compagnie doorhaeren
Fifcaeltegen» het voorfchrevefchip hebbende laeten
procederen, formele proceduren zijn ghehouden,
endehetfelvem«tney«n· onder de Compagnie geil agen
Macr by Sartentie van den Directeur Generaci ende
Raden, geconfifqaeert is geworden.

In'twelck de· Compagnie geen Rechter ie geweeft,
niacrdie gene die daer toe döor U Hö.Mog. zijngeftelt
Ende dewekkehaer Eedtgedaen hebbende, nieten
moeten werden gcprefumeert,.uy t inficht van de Cöia-
P^c «n ander ongelij ck gedaen te hebben,

ofte mea-uls de Hoven van Juftitien hier te Lan-
Cöllegien'der Admiraliteyten,endeandere die
™wdtrefpecrive Overheden Zijndegheftdt ,opaen.
«achten van· de Fifcalen rechtende iuftitie adminif-
»rcren.

Ende veele goederen ten profy ce van het > ende j {{iiS^:

dienvolghende ten behoeve ^ hare Commititeateà _____

confifqueiehj- ''

Boven dat ia defe faeckemecfulcken fpcciaJelnfight
is gehaadelt 5 dat denHeer Ce/j/ÌKx haer Ed. ©t. Mo|. da
Heeren Staten van Holland eii Weit-Vriëflando^op-
houdelij ck importunerende , om ïeftitutiö vaade
PijiH-
/vevan l'ÏBwf/fB, jjjj.'!) 1;,. ' j V-

De felve met allen crnftdeconftitucie vaadelitócke
hebbende geexamineeri op den
irJi i» tmmi0t» ed «fa»
ett twintigflea Maertfejiienhondert twee iti /<^/g,hebbettVer·'
ilaen 't voorfe Qaljot welende té redlt^ccóifiitjÜBait te
zijn, , ·ί· -néiVïr·

Van welcke reiölutie die van de Weft-IndifcheCoin-
pagniehaerrefereraivieindofen, alle devileyncwoor-
den van den Heer Refident fullen voorby g^en. bt, ■

Hetconfifqueren van het C^jotiet Wuftn hm» Glutk-
fladt,
fteunt op de felve fundamenten als de confiicotio
v&ndePofiilliiniixiaVimim, -

Zijndefpedalijck m ί^ί» Sieralhnn zen Gerrit Brmir
gefonden door die geene die als vooren Ingefetenen van
defen Staet zynde , den voornoemden teghens
het Odroy van de Compagnie als Commisaldaer,
hadden geplacfl!. _

Ende daeromme uyt dien hoofde buyten alle twdjfffel,
de confifcatie fubje<ageweeft. .. -T

Wat nu belangt de Canoa met goederen die haer ont-
nomenXoudezijn, vandefelvehebbendeBéwintheb-
beren van deWeft-Indifche Compagnie geen befcheyt
gevonden,

Soo dat U Ho Mog. daer met van konnen berichten,
in allen ghevalle , iàl de felve vanfeerweynigh impor-
tantie wefen , ende fullen de voornoomdeBewintheb-
beren geerne te ghemoet fien , wat dicsaengaende toe
verificatie door deghenaemde Deenen bygebraghtlàl
werden.

Tot de confilcatie vande goederen door de Weft - In-
difche Compagnie in
Sier a Liana bekomen, hebben ghe-
dient de redenen hier vooren Azty ckel.. op'tfelve point
gheallegeert, tot de welcke en de befcheyden daer toe
dienende , ons om korthey d refereren.

Wat nu aengaet de goederen,die foo de preenieDee-
nen voorgeven door de Weft Indifche Compagnie aen
C onge gheliaelt te zy η,

WaeropghelievenuHo. Mog. te noteren voorvaft,
dat de Compagnie hier voorens artyckd. naecktelijck
ghetoont heeft dat den
Berg Conga aen de félve in vollen
eygendom is toekomende.

Ende dat den Cramerüch teghens alle recht ende reden
daer toe neder heeft geftelt, daer hy door de Swarten des
Compagnies Logie hadde latenlichten,

Dewijle daer uyt refulteert dat de Compagnie met de
wapenen of geweld fo notoir uyt hare deugdelijke poflic
zynde gefloten.

Bevoegt is geweeft om de gelegentheytpro&nterendc
haertegensde invafonen te kanten , ende haerfelfis de
poiTeffie te mainteneren.

Ende dien volghende de voornoemde Craiwr van de
Perg doende delofgeren, niet meer foude hebben gedaen.
als haer na regten was gepermitteert.

Ende ten tweeden, dat niet t^enflaende röorfz regt
de Compagnie niet ( gelijckmeai voorgeeft, endefoude
moeten bewyièn) den voornoemden CrewirdenBergh
af heeft gedreven.

Maer dat den voornoemde Cnmureen pMticuliere
queftie gekregen hebbende met de Swarten,

De felve buyten weten vande Compagnie fyne Logic
op CaHg» hebben overvaUen,gelijck u Ho. Mog, lallen
ghelieven te fien. o;

Sonder dat voor ofte naer die vaa <le Weft-Indifehe
Compagnie
eenige hulpe ofte acrananingc by de Swar-
ten tot diej^lijckefeytlijdiheden teghens de pretenfe
Deenen hebben m 't wercfcgeftelt.

'tWelck de pretenfe Deenen gheweten hebbende al-
leen, gelij ck in andere pointen, tot hare ontlaftinge foe^
ken by te brengen.

Te meer u Ho. Mog. fullen fien dat de SwartenaJs de
queftie by geley t was,de goederen hebben gereftitueert.

© Ζ Vaa


-ocr page 251-

2J-2.- SA KEN. van STAET

Vangelijckeu,ja^anmindcfconfideradeiiis'ttwec-
dcpoinc van hare preteniien. ,

Want wat belangt dat de Wcil-Indifchc; Gomi^gnic .■
deler; tLaiaden de Schepen van de pretenfc !Dienen
heeft willcùiieletten aen
Caio Coro te Landen > is, voor
ceriBgèneràlijckgefchied. 1·;. ; i n·/

Om dat.de, Welt-Indilb Compag. uyt handen Van H,
Ciir/^ontfangenhebbendedeplaetlenvan Cono,
endedeSwarten.deCompagnie . . , forcenaer
een belegpfinge van feS weken weder daer uyt hcbbenr
dcgedr&ven, .·,;·;νί·Λ, .. ì.

Endeiladerhapddes Compagnies Logie aen Comuny
in brand hebbende geileken, ende hec volck jammer-
lijk vermoórtde felve genooifaedl is geweeil de plaetfe
van.Cdi^ Cirffl wederom te belegeren j ·

Ende dienvolghende niet en is ghehouden gheweeil
dt fchcpcn felfs van waera:chtige Deenen aen Caéo
Corca
te laten komen, .η..:;'·πί

Ende Te/1 iwiedtn, om dat de voorfchreve Schepen
waffiJÜ. st®e.bchoorende,aendnghefetenen van defen
Staeti'-iioiol;·?.

ι Die onder öen Oftroy ende naem van een Deenfche
Africaenfe Compagnie tegens den Odroy aldaer wa-
ren gekomen jais uyt de redenen hier voren ab Art. . .
iQt Art j.aenwijlen.

Ende Tt» derden, om dat de felve iyn geequipeert ghe-
weeft hiériè Lande, ghelijck confteert uyt verfcheyde
Documenten,ten regarde Van S.
Martin en de Liffdt.

Ende ten reguarde van Ïredirieus Tirtius.

So dat felfs de yoorfz, Schepen om de twee laetfte re-
denen, indien de Weft'Indifche Compagnie de felve
hadden konnen bekome, confifcatie fubjedtfouden ge-
weeft zijn.

Boven dat in alle ghevalle uyt de Documenten con-
fteert dat de voorizpretenfe Deenendes Compagnies
Schepen eerft hebben geattequeert»
. Ende tot defencie van haer- eyghen felfs hebben ghe-
dwonge.

Sonder dat U Ho. Mog. Miffivens aen de felve fche-
pen medeghegeven, de Weft-Indilbhe .Compagnie
Iiebben gheobiigeert de Negotie toe te laten, de wij-
le dc felve niet en fyn gegeven als aen fcliepen de On-
derdanen van den Koningh van Denemarcken toeko-
mende,

Ende in Denemarcken geequipeert.

Ende die haer onthouden van die plaetfen daer de
Compagnie hare Forten en Logien is hebbende,

Welfcrequifitieninde voorfzlchependificierende
de Weft-lndifche Compagnie niet en heeft konnen
gelovenj-datU HooghMog.intentiefoudegeweeftfyn
de felve evcnwel,van het vry-geleyde te laten gauderen.

Gelijckdepreteniè Deenen meynendatcle Weft-
Indiie Compag. des niet tegenftaende, en niet teghen-
ftaende alle hare violentien en feytelijkheden evenwel
de pretenfe Deenen met alle vriendfchap hadde behoo-
ren te bejegenen.

Endevoorfz, requifitien niet eens inconfideratiete
nemen, veel min de Brieven met de felve Schepen aen
hare bedienden, afgefonden.

Waerby niet reciproquelijck aen de Minifters van
de pretenfe Deenen wert gerecommandeert alle goede
vrunt en nabuyrfchap te onderhouden,

iMaer datfe de Swarten en de Naturellen teghens de
Compag. foudenophitfen, en bewegen om de Comp.
de Commercie te beletten.

Datfe de Naturellen mofte induceren de Forten in
den name van U Ho. Mog. aldaer gehouden, ja felfs
door U Ho. Mog. gebout, belegeren.

Dat U Ho. Mo. de Comp. noyt en fouden ordonne-
ren^in cas van ongelijk yets te repareren, maintineren-
de de Compag. in prejuditie van andere Onderdanen.
Befchudigende haer felven alfo, datfe als Onderdanen
peccerende tegens U Ho. Mo.Oöroy aen de Weft-In-
dife Corhp. verleent, de ftarfFe van hare mifdaet foude
moeten dragen.

Makende de naturellen wijs, dat de Compag, haer
vergift foude doen fuypenj ofte anders om het leven
brengen.


I

ψ

iti
ai'i

iilt

Ij»
flf

, Sendende de felve om de C ompagnie te offenferen,
j om ;{i8er te wapenen met mufquetten ende alderhaade 4
'Oorioghsi,behoeften , als by veele Documcntea"
blijï;kende,

- Sondgr dat de pretenfe Deenen haer konnen ex,
cufer<?n, geHjckfegetraght hebben te doen, te weten,'
1 datfe YST^de voorfa Brieven geen kennille gehadt foude
hebben,

I De\^levooreerfthetnietmogelijckis, dathaeron-
' bekent foude geweeft fynwat door hare participanten
is gefflireven,

i Ende ten tweeden, confteerd, dat onder haer delibe-
ratierizyn voorgevallen, of men fodanige brieven feu-
'de overiênden ofte niet,

. Ende dat die van Amfterdam teghens 't advijs van de
Hamborgfchelux. Diredeurs de felve goetgevonden
hebben af te fenden.

Allehetwelckein der daet ende waerheytfodanigh
^nde gheleghen , foo willen die van de Weftlndifche
Compagnie defer Landen u Ho, Mo. met alle fubmiifie
op het verfoeck van den Heer Relident verklaren.
Dat het valfch en onwacragtig is, dat wy u Ho. Mo. or-
dres omtrent Sint Mrifit»/en
ÏndtrkkTertius hebben ge-
contramandeert, en dat wy te vreden fyn nogmaeIs,ge-
lijckwyaltijdsgedaen hebben, ons te reguleren naer u
Ho. Mo . refolucie vanden
Jefiienden November/i/2i«;i}n-

dert ti/i en feflig.

Ende dat dienvolgende acn de Deenen brieven vair
u Ho. Mog, in conformite van de felve refolutie werden
verleent.

Dewyle de voorfz, refolutienaer gekomen informatie
dooru Ho.Mog. metrijpe deliberatie genomen, en op
den/<>«i/p»January
Imiidert wii-nochmaels
isgeconfirmeert.

NiettwijfFelendeofdefe pretenfe Deenen haer bin-
nen dé Limiten van de voori'z refolutie niet houdende,
ende als vooren onder commiilie van Dennemarc·
ken alleen trachtende tenegotieren , fonder de requi-
fitien in. u Ho. Mog.voorfzreiblutieuHo.Mog.ful-'
len als dan mede verftaen,

Dat de Comp. bevoegt is om hare negotie tebèlet>
ten,en als Lorrendrayers te trafteren.

En dat U Ho. Mo. hare Contraventie als in defenfo
naeöelijck aengewefen zijnde, de Comp. in hare pro-
ceduren fullen maintineren.

Sonder dat,onder correüic,hangende defe diipuyten
om redenen hier vooren Art.. .verhaelt, byprovifie
een:ge negotie aen pretenfe Denen op de plaetfe in
queftie,kan,ofte behoorde toegeftaen te worden.
1 MaertercontrariedenKoningvan Denemercken,
■ vandefefraudeleufeproceduyrenen UHo, Mo ghe-
' voelij ckheyt daer over fodanigh behoort te worden ge-
informeert, dat de Weft-Indife Comp. mag erlangen
' 't geen de felve aen U Ho.
Mo, op den een en dertigbfttr»
lanuary feflien hottdert vier en feftig met alle ootmoedig-
heyt heeft verfocht, 't welck doende, &c.

vier en twintighften giutlp ijecft De ï^eCf Cari-
fiut
ingcöleiit üet bolgenïic om^Copte loan Dien.

Ho. Mog. Heeren;

DEn ondergefchreven Refident vanzyn Koningl. *(»·■
Majefteytvan
Dtnnemarcken, Noorwegen &c. ver-
trouwtvaftelijkdatU Ho.Mog, fai gelieven vol-
gens der iêlver gewoonlijcke equiteyt, eyndelijck foo fiwete
veel acn de fincere vriendfchap ende goede nabuyrlijke Μ ''
Alliantie met hooghftged, fijne Majefteyt te defere-"'
ren, ende op het by lijn noch jonghft ingediende Me-
moriael ghedaen verfoeck, fonder eenigh verder pre-
"judicieeufe feer fchadelijke delay te effc(itueren,omnic
defer Landen Weft-lndifche Compagnie doorfouve-
raineauthoriteyd ende by een fcherp ferieus decreet)
welexpreifelijckte verbieden, in't toekomende als
tot hier toe is gefchiet teghens fyn Koningl. Majefteyts
ghenadighft Geodroyeerde
Afrkaenfebe Compagnie
door de haere, eenighe verder έί/ίί/ύί^ί op de vrye
Kuft van
Africa ende der felver met ondilputeerlijcken
rechte, aldaer toebehoorende Forten ende Logie»

te


-ocr page 252-

en ο ο R L ο G Vieren Veertighfle Èoeck

^55

boo? Sfibfienatie e^öefcii geeft opfi^ Commtffacifl
Gabriel Mircelusj tocfcfeetaftbaiUiaëc φιοΟΓ
JHSofl. teontfangen/ een ccftant banfubfidie penningen
ccfultecenbe upt feeiacc Traaaejban atTtftcmicbooi
Nannmgh Keyfer ban fiaic i^o. |©og. toegen ract
Deocöflöcm.iSontngl. I^ajci^epr opgecci^tjbocBom
banöcfe que(iteufe fàecBc De fonbamentente toeten/
fepbe'fört «aieftept/ batijp ïnben ©oiJocD bic
igo. iHag. met ben
Protectór Cromwel geijabt DabDeiV
met allcmöacc lÈpa. pactpe gcUofen Dabbe/
maec ooch met ()aef <io. jiBag. ©ebeputeetbe ben fêecc
NanninghKeyfer, aeiigfetgacn ijabbeeen fCtactnet /
toaec
bp fiem bccobiigcecbe bco^ een fomiwe ban
hondert en in de tnegentich duyfent ryflCDaclberS /
iaerliitj; te fùUen equtpeccn twintich iuffiiante Oorloch
Scheepen,
om met be felbetebecöinbecen bat gUeene
<i£ngei(c8e ©aettupgen boojbe
Sondtofte Belt nae be
<©o(t^ee fouöenbaecen; Bet eecfte iaec(fcpbe fnne
USaieliept ; bat Ijem ban ha^c J^o. iKog. te» bollen be.
taelt toasi/ maec ftenbe bat öaecl^o. jKo. in'tttoeebc
laecmetben
Protector Crohi^olin onbecöanbellngöe
toaecen om b^eebe tc maethen ( bat gp tn't begm
banljetfelbe iaec ban Baec i^ò. jpog. foube berfotOt
Öebben te mogljen toiteii of ijp tofbecom gBelijth Bet
jaec te bojen / fijn
twintich Oorloch Schepen fbube enuù
pecen / toaec op Ijaec ^o. ilSog. geccfti)3ib£ect öajaoen
bat men met oe toaepenen tn beganöt be befte bieebe
maechten/enöcbaerommcec libocijftgem. iKaieftept
berfocijten tn be
equipagic tc willen continueren. jiBen
betoecil
in Dennemarcken ÖOO? atteltatten / battet bOO?i
fiOicbe lijicii fijn têrDccpcn oBceauipcect öebbenbe /
be felbe teri obitfiacn tan Baie igo .lEog, ilefibcnt
Frederick de Vries ijabbe laeten btflteten enbcmonfte«
een / eiibe bacc op een gebceltc in be
Sondt, cnbe een gjjes
beeltë hl be
Belt, foube gBefonbenljebbeii/ toaec fp oBe^
l)lcbcn3tjn tot bat Baec ^0, Jiiaog .inbe maenbt giunp
benJSoningBboojmiffibe foube genotlfiteect Bebben/
bàt/ nwtbe boenmael^ iïepublijcbe ban €tigelant in
bjebe gBcbomen toaecen / enbe BootBligeb. 3®ejefiept
niet aluen boo?
trouwe aflìftentie bebancfiten/ maec
oob becfocBten ben
Belt enbe be Sondt in't toibomenbe/
booibe (jEngclfcBiJSaticopcntelacten enbiteomfïup»
ten/ 't toeich Bottod olicfcBiebt
10/ foo toiecbt bp
Dennemarckengefcgt/bat fp/be0 onaengcfien/tiocö
eengBecupmeu tóbtljaece fCBcepenin ^ee gBeöoubet»
Bab'oen
/uptinficjtbatBlaeck mctfün MootiiìDuyns
bleef leggtjen / enbe fjjne fcBcpcn niet bejï acmeecbe/enbe
mcctibebaccommcBoctoeitioojfcB?ebe (€cectact mebe
b^acBt/batBPmet fijn
twintich Scheepen tot «©CtO»
becinbliipiJi in ^ee foube bipben/ bat becmibtsi Baec
i^o. lEog. BemaengBffrBiüben Babbcn/ naefluptin»
gBebanbenEngelfchen
Vreede, ben Belt enbebc Sont
open te (aten/ bat Bem baec mebe be cefiecenbe t|jbt baec
Bet
f^cactaet ban fpjatb / foube fijn gecemitteert/ cnbg
Baec J^o.iÉog.gBeljoubcn Bem
befubfidie ghelden
ban Bet bolle iaec te bolboen/ gemeccbt fpn Uteecben»
meeftec^i boo^gaben / bat be boojftB^ebe «Sguipagie
niet minbec ai$s Bet jaec te boo?en aen Bet SIpcB gBebofl
Babbé
iBen gebjllptfltc noch in Dennemarcken boo?
eenacgumenttot co^cobocacie ban Baec gefuflineecbe/
bat be ^iObintien
Zeelant,. Utrecht, Vrieflandt,
Over-Yfl'ei, Groeninghen
enbe be Omlanden cefpecp
tibe bolle contingenten inbe boojfcB^ebebeloofbefubfi»
bié penningen acn't S0c&
Dennemarcken niet Betaelt
Baoben/ jae oocb be öeelboubigBe miffiben ban Baec
Igo. j^og. aenbe ^jobintie ban
Holiandt gefcB^eben /
ten etinbe meecgBemeUé^^lntie Beece bolle Quote iit
boojfcljjebiefubfibiê penntngBen aen gBcmelte iSgcbett
foube bolboen, J^etboeenftaetibe biffecent / fepbeBp/
toaioojfaecö bat Bpmetfootoeele etnfiigBe boü?fcB?r'
hingen booi be befcBabicDöf ISoopItebetibpbàt
tot Bacéc bolboeninge niet (t^be BumtentiptrecBten/
AifKttecenbe BoocBoem. ÉonihcBbatfe upt boojfepbe!
ceftant ban gepjetenbeecbe fubfibie pemiingen /altoaec
fe op betoefén toacen / Bé^rebttaelinge moeteu binben :
toaec obcc oocft nu bie bei o?b?ejï in Noorweghenopa
göeBomen toaeren/ toant fgne iKajcflcpbefienbe bat
BaccoEb. dUi, HSog. boIgfieniS Bacte oBenomen cefos
35 3 lutie

tcplcKhen ,waeromhy nochuytexpreflelaftenordre
van ifovcjhem ren hooghften genootfaeót bevindende
fodanii^he ferieufe inftantien raids defen te reicereren ,
en U Öo. Mog. gantfch vriendelijck te remonftreren,
hoefeer fenfibertiynerKoningl, Majèfteytfoudekon-
nen zyn > ίό wanneer U Ho. Mög. hier, in fo een billi-
en klcyoc üecke, de Welcke alleen by hare authori'
teytftaet > debehoorlijcke intentie en hetrefped dat
dcrfeJven in
fo een cas van hare Ingefeten en Onderda-
nen tot vermydinge van verderonrullen , fodaer uyc
konden ontrtaen behoort, fonder langer willen difficul-
tercnofcedilayeren. ^ „

Ende alfoo den vocrnoenide Refident verftaet, dat
düWell-lndifche Compagnie op fijne over de ande-
re noch openftaende pointen gedane klachten ende ih-
eediende memorialen, hare àntwoort ende beright na
foolangeaenmaningen, tenlaetftenhebben terVer-
paderingeuwerHo. Mog. ingebracht, fooentwijffèlt
hy secnfints of de felve fullen billick oordelen, dat hem
van alles pertinente communicatie tot beter efclaitcif-
fcmcnc cnonderrechtinge van het fondament derfel-
verfuftcnue, alsmede tot oeffêningh van de verdero-
pcnllaende poindtenmach mede ghedeelt endeghe-
geven werden, door dien fulcx fonder begeren, aen de
voorfeyde Weft-Indifche Compagnie altoos is gedefe-
reert > datby formele refolutien niet alleen hooghft«
gcd, fijner Koningl. Majefteyts iterative U Ho. Mog.
toegefondene brieven , maeroockwatvanonfe zyde
confecutivelijck aen de Staten mochte zijn overgege-
ven, dadelijck copyelijck aen de Compagnie isgecom-
municeert. Waer op den voorichreve Refident U Ho.
Mog. fpoedighe equitable difpofitie fai te gemoet fien ;
EndeverblyfondertuiTchen U Ho. Mog. dicnftwilli-
gen,geteeckent

P. Charisius.

s' Gravenhaghe den vier en twiatigbfler» l\mjfiflienhm'
iirtwerinfifiigb.

ï|(etboo? fsSöOcfcpt / Dat r)adcl§o.|lSoi!i.bcclioiu
bftlÖatDc Liquidatie met Dennemarcken rtloCÖt QC'
fcljtcDcn inöen Hagcjbe^^ecr CharifiusBKft bact: le-
Qcn tocbcc
ben eerften 3fiuoufini> Dettoortt / öat nae oHc
tofiuntencnbcteclttenbte o()eenet)(epet!eite l>o?tn*ren
fjcEft / öct fclbe bp bie baccftp fuUï pjctcitbiiett /
moet foethen ; ben Scfibent
Ie maire boo? fijnbirtricft
hjcöerom na't^of ban ijoooljflgcb.fpneöonfngi)!.
jjsaielicpt baec toe bolftome atuftorifatte tnebe te φ-·
ben bacc boo? atte bcrftfiillcn Bie öaec ttiffcljent)co£rtii
ocb. fiin ïüontnchl. jÉajcflfpt en be fdtoe nocö mocfjte
opcnftacn te ejfinen/ enbcoutìenal)up?I0(6e b?fcttÖi
fcfiapenbcfiiiicerc bertroubKlijffie cojtcfpotibentie te
l)ebe|lfoetr;bacr b?nc ffcnsJ toilbe noclj cet^jï Ijacc C^o.
Boo bejfBcinoriebccbctftljenban tocöijcjt bicboo?

Jletgiaec feiHenhondert vierenvyftigh aenfyilCiftO'

ntnal. lEoKtlcpt te betalen rcflecenbe iKbfibfcn / gccn=
fintsi ttoijjfeienbebat bec felön: cgelieben foubi be
faöe na cquttept en biHïfiBcpt ίή te ftcn eene fo 6late lu
fluibefcljuibt/ baec aen bemeefte^jobinttcrt èaere
quote tigtlg Dabben boibaen / nSct tc bifpatecen / en Dp
ben i^eet ©ntfatigcr <t5enccaclDoubleth, baniDlen
«n ïtoe beicbaccbetaelt toaji/alsf mcbe öoc brti ccflccti
oe eene pertinente berblacf nge te BesÈten.

^el|ecrlemaireÖiec3Dnbe / gafbenachftenSilUi
OWaenfiarcllo. iBog.ecnbecfiacl öati'fgfettefip
ööebuprenbefijne tffibentiein DenneöiarckcnijaDbe
Oetemar^eert;

Eerfteiijck : ^00 tófect öp ben Bottfrtg ban Deniie-
marcken boo? aen(iottl0c6 opgenomen be ccfolutie batt
Bait<gb.«i5cootjtóoö.7ttaecbpfpo?bonnctiert / bat
ye «©ntfangerii ban beConüepentof
AffiiterdamciiBc
in'tNoorderQuartier bOOjWlleiten / ÌnfOUbeiltm»
wnfoobtel Koningji (ïoi-gclben aWtot bétating^e
^^"«nieetiptgelothlScbÈtlantf^eïSoopliibetlBöéöe»
öeloopctibe omtcenttvyee tonnen goutdrt Hol-
'and,
enbevyftighduyientgulbcnjïtn VrieflandéfOtti
filli!'! 50« / uptoo?faiifie(foot»fn Koftltiöft
WwjbatfipbooifcSietìciSoopKeOenalobecvyffaten

céé

^iéói

-ocr page 253-

234 S AKEN van STA ET

öenbe / BaeromgelbtbertegBen fouben binben / enbe
Bet felbe tot Booge tooetfier ban bc JSaojtfcBe gingefe»
tenen ( gelgtb nu göefctjiet is ) fouben moet opnemen :
Bettoate tetoenfcDen/ fepbeBp/batboojfcBjebebif»
fetent boo? b' een ofte b'anber mibbel moclite toeggBes
nomen toerben i toantbatin
Dennemarcken gabbe
becmeccht / bat eenioBe naOucige ïiioningBen Baet in
bcfe besoibjes tod fouben beginnen te mellecen / enbe
be felbe continuecenbe / toel otcafie mocBten bebomen
om pets BtnbeclötbS boo? beSebeclantfcBe Commep
eie op
Noorwegen upt te toercSen.

Ten anderen ; ^00 oojbeeibc meeeSoogffgeb. jlai
jefïept bat fijn
Africaenfche Compagnie bOO? ijaec
10. iBog.
Weft-lndifche, gcootelgr foube öcfiBabigt
3[)n / enbe bat ober BateblatBt^ii Btec te Hlanbe gBeen
cetBt nocB erpebitie gegeben toiect / bat Baec lo. ilo.
fouben bolbomentljjch bunnen toeten toat ban befe fa^
fietoaS; €nbe bat niet te geloobentoas/ ofte gemelte
euefiie/ boo?neutcaeleïïecBtersbomenbe / foube tot
nabeel ban be
Klagers uptgetoefen too?ben : ©otb Bab:^
öeftcB e)cacteli)tb in g^enmaccbenonberfocBttoieban
BaoggBemelte jla je(leptS(©nberbanen in boo?fcB?ebe
Compagnie Betibecr ben/ enbe Babbe na nautoe onbec»
foetfi / niet bonnen binben bat meer ais
twee ofte drie
ban bepiincipalc ©oningBSlBinifiecS Baer partici»
panten noemben / toclcbe menggeloofoe meec een
beel in be boo?rcB?ebe Compagnie te Bebben / om batfe
öefaecben ban meecgBemeite Compagnie t!p ben ïSo;
ningB fouben b0o?(iaen / als om batfe baec boo? gelbt
fouben uptgegeben BeBben.

Tenderden; j^oofoubeBoogBligeb. KoningBfeec
gaecne fien / bat Baec ï^o. ilSog, pemanbt gBeltefbe te
autBojifecen om met fön iBiniffecS een
gheneraie
Liquidatie
temaeben obec alle Bet gecne tUffcBen Baec
ïio. jiBog.enbefiini©aje)lept / foo obec Betiaefi
ge-
prefteertfecours, de pretenfie over de Waren gheloft
uytde EngelfcheHennep-fchepen ,
alS anbece btffei
renten meec oneffen toagpaenbe. t®e|Btni|ïerSban
meerBoogBgeb.|Ba)efleptfepbenbooiaf/ bat Baren
SSoningnabolbomenafceecbeningBe / fietberacco?»
beecbe ofte be inteceflfen ban bien/ Baec lo. ïKog. feec^
fiecljjcft foube foecben te bolboen / enbe ban fjjne 5ijbe
tcacBten bat be b^ienbtfcBap en alliancie meec en meec
motBt;toe nemen.

i$ebcct toebec tot Coppenhagen gBebometi / fcB?eef
ben
drie en twintighften^eptemDec banbecfcBepbe
onoibcntelfliBBeben / toelcfieboojl^oningBS Stmpt-
newtifn'tegiibanNoorwegen, obecbe Commercie

..J:,·- . ■ .

I c&L lutie / sBefint toaecen op öen felfö^n üoet / ais fp met

_LljoofDseii.|©a|e|leptobeeeen0De6omen toaecm/ om

.....— De intewITeban cenDetlitecSt miiiioennpttieNoart-

fche Tollen in Holiandtte ontfansen/ eninjplaeDtö

toanaelt/ in Noorwegen een Biljet te geten/ O0tft öet

felöeoccontcactceröe i»ilöenert«nöecen t«tetfl£n0e
i)an het acBtectoefeii öec
befchadighde ïSooplteben /
inaet toe fjjn jUSatefiept oojöeelbe oeen wtonteiön /
in baeaen men in
Noorwegen om fulcfiic te öecöinöeceü
Qcen BUiettcn/ feifsiniet naec iMPtban't ö0emaccBte
(CcactaetoDecijet opoSenomen
miiiioen DaDùe totiiett
aennemen.i^Pljat)tje öettieojliaeniïeteaemoet fiend^e/
aen ftet Collegie ter tJltimiralitept tot
Amfterdam φ'
fcö?eben / öat te öeöucijten toaS / Dat men meeEOemel·
te®tattaet eïccöccenbe/ boo? inijouüinse ban meec
öelbenaWgeiïtpuleccthjasi/ benKontntBtoel moc{jte
Bomen tot een
incerdiaie ban aennemingBe ban alle be
Hetoufie
biljetten, enofteöaecommeBaec«Sb.<©ί
iButj. niet fouöen ftonnen goetbinben / be i^cijippetsi
op
Noorweghenbatenbe/ ijare Tol-geiden te laeten
öouöen / enöe beji onaengefien mebe te gpeben en
biljet
ofte quitantie ban tjetalinge / om Bet felbe op iSoninoc
®ol plaetfen te pjefentecen/'ttoeltft aengenomen toet»
bcnDe/ batbeboo?f£i)?eUe ^cBippetjiopïjaec toebet'
fiecen / ofte be
25o?gen bie fp baec boo? fouben mogflen
gefielt OebDen/ be
Tolgelden aenöen (©ntfangftec ban
cecfl fouben betalen j anbetfintsibJasiteb^eefetibat be

^rt&emit^haM nfte^^^ ^Innlnpta DenjijnamTiuiuamnueii lEieggcnaiaecuooioe «cii>

ban nicuhje 3lnfirii£tie booi frp«ffeEnvoyes,fc(j«n
petsi
mccc inteljib'uaiOlsiijetatieGöenbaneenfinipel

albaet / prpetibe met be pada ban 't giaec feiHenhon-
dertfevenenveertigh
totetbengfjeoiffent/toaec ban
Baec^o. jpog. d^noecbanenaenbe l^eecen^utojges
meefiecen ban
Amilerdam toütloopige iilagten gebaen
fiabben. Ip Beeft ben iiSeecJStljatmeefiec
Zeeftad
mftfgabecii ben ïgeecChriftoffei Gabel, nuonlangjjii

gBenobiliteect enbe ^tabBoubet ban Dennemarcken
bpBembecfocBt te bomen / boo?Bt^c ongebalop ^ee
Bem obergebomen / nog ïiceupel toasi / aen bJelthe
foo
ftBjifteljjcb aljS monbelingB bectBoont Beeft Betgijeen
totnaebeel banbel^eberlantfcije
(ScafigueinNoor-
wegen
toictt gBcpleegt / enbe Bebben boo?fcB?ebe i^ees
ren belooft Baten iSoningB niet alleen gocbt tapiio?t
baet ban te fuUen boen / maec te p^ocurcten bat op aiie
be pointen ban öefbjaetniffe een icBJiftelötB aintooojt
Btpgenmocljt.

ïBe €ngeifcBen SJlmBaffabeuc Cariifle in Mofcovi-
en
50nbe gBetoeep/ toa0 boe in be ^toeetfe Scaren aen-
gebomen; be€ngelftöeEnvoyesbiemenf£B?ecf oije»
beftlneettte
30« om naeSweden enbe Dennemarcken
te bomen / toatenbanben !SoningBbanEngheiandt
met ginflcuttie aen gemelte^ilmijaffabeuï afgefonbcn/
bjactomme bie na
Sweden foube tot Gottenburgh aen
Eanbtgljefettoo?ben / ominallefpoebigDeptnaeBct
iSbseetfclje J|of te repfen / enbe bie tot
Coppenhaghea
guam/ foube/ besboojsemtlti^mfcaflabeursibonts
Ite becbiacBteu ; bede oorbeelden tecfiont / batbefe
bc>
fenbingeaên bel^ooibtfcBe i^eoonen tod foube mo-
gen 5ijn om ftmbamenten te leggen toaec boo? be (£ii>

compliment / toaet omme men boo? befen gefegt Baös
bebat mescgemeite ïiimüatTiJbeisc bp De^oo?tfc litoos
nen foube bomen.

(©bec cenfgB^'bagen toas «pt bat iïijtR naec Schoo-
nen
gljetoeecbcn ben t^cenfcB^ K0tx-iiaebt Goude
Roofenkrans
met fijn ^oon lacob ; men fepbe bat ÖP
ban baec foube gefcBicbenBebüen / bat Ijp upttet JSjjtfi
bang&ennemactben bertrocbentoas om een Koning
te foec ben bie Bem tjctec bonbe p?£ tegeten ais be 5öne /
't bjelcb feer iiualgcb toietbt opgenomen. iP Babbe te
boo? metfcBipben enbe anbecfints / ficBfeecguaebt
iStoeebtSgetoont/ enbe becballenin fcBulben/ toiecbt
gelooft baecom te jyn bectcocben.

^e contagienfe^iecbte in Hoiiant toiert ootb felf^
öpbe
Sweeden 0fieapp?eBenbeert. g^e Sweedtfche
HSinifiecS aen 't (€οΙ- BwpS leggenbe / fiabben tot Elze·
neur
flcn Bet SonüigS (€ol-BupS een bfllet boen affige?
ren/ toaec boo? fp alle be ^cBippecS upt ï|ollanöt
bomenbe toaecfcfioube met Baec ftfiepen gBeen
Sweet-
fche
Babenen ofte eenigfte (onbec bat iìjjcli fo?teccnöe )
in be <©o|l^ee gBeleeBen / aen te mogen boen / op pe ί
nebantonfifcatie ban fcBï'p enbe goet enejcemplaite
löf-ftraffe; be^cBippecSbanStockholm bomenbe/
toiflen te feggen bat aibàec Bet felbe §plattact mebe gei
emaneert toas. €u|TcBen tojjlen enbe flaenbe befe
becBinbecingBe/ toaSmeninbatiSgcböcftgB ommc
boo? alle toegen bc .Stoectfclje Commercie «ètebente
ineutecen/ bat fp Bare fcanfcBe il^acen (biefpbati
te booten uptbe ^ebeilanben bequamen ) nu ban
Gottenburgh toilben Balen / meenenbe Biec boojBaete
tontepten ban be
Gottenburgfe ftapelinghe te ίΦ
len / bonnen in tcapn i)?engen.
^n Dennemarcken toas men alleen mobfcaetin't
(tucBbanbe
contagie,foo batbe ïSoningB nietallen
geen
quarantaine (geljjcb allc €ucopifcBe i>?in£en)
ben
HoUantfchen op lacfi/ maec ootb tóefionbt bat alle
boopmanfcBappenupt
Hoiiandt Bomenbe enbe geetti
infectiefubiect 5pnbe/alS
Wyn, Boter, Kaes,01y,
Haring,Specerie,
dcc, bjp mocBten ingetoacfit ίΠΟί
becBanbelttoo?ben.

^e€ngelfcBe€nbope Talbot, ageecbeinbefetp
cebefleccbom benitoningban
Dennemarcken toP
temaecben/batbeloilanbtfcBe in
Guinea be^ngel'
ftBeBabbengeagg?eflreert ι

^efcanfcöe sim&affabeur Terbn ' tóas alöaec
ooih ; boo? fijne ijuölijtfie imrebeinfoimeerbe B»
, flsö


-ocr page 254-

1604-

6fifene &e ftanfcDc Commeccie «nDeSaecgfiiPia^

— SSe GoÏenburchfche ftapel recht BeiatteDettUe/

Kirtticlit/ 'ttoclcönletlijaienöc futciöeten/ Beeft
ES öelimbalTaöcucnaec publöcBcauöU^
hfSflcci toaubat ööch te hennen söeeeben/ dat
S ï& ^«^ööen becblöf / 0lje(ïm toasi
Kft ίί iicfe
Sweeden te bettcetlicn /berfoecfientie öaec
SnDe öoninöljecn baertupcB om Bern betbJaetti
tföjitioöcn/ 'ttotltH giieconfenteertij$; fgntceWtif /
Sabbat KötB0Deb?atl)t Babbe/ toaSfeetam.
lYci/ cnbef£lJ«nn«öeteb?enoBen een negotlaele obec
ί " ntc beiTcpncn / baeUhe Colbert en anbece in Vranck-
?yck,beOoiierfclie
fianbel toucBecenbe/ foubegein-

2£inbali'abeut

«nmtnflenonbjucötbaere p?atötaweftBe'enm ιβοόί^
ficcUn/ foo bjegeni bcoubeöBetooomebfebe Ooiter-
lin-renOebiJenbanttictbe ^ebeclanbetiS te fianbelen /
alltocgenÉiBctiïeticf/ rgcöbomenccebit/batfp bctec
enbsmfcrDccöpüe ^^cbetlanbecS aljSbpbe ^tanfcBen

Bunnen binben.

©ao;of|Ii«n f£6 IJP ben ütjjï-StBatmeeficr
cnDc Dcn jStabtBoubec Gabel om te fpjeetfeen boo? eenf=
nf)c ©jicfcBe/ iScBotfcDe JSoopIfeben/ toelifiemen
oöcc vyf jaren ttoee fcBeepg-IabingBe fioojn afgenomen
Iflböc/ cnDcomBaecbetaeUngBe op Gabriel Marceius
gcmefcn biaecen/ aiboaec fpgeen bolboentngBe DeBo»
men&i/ Beeft bit Köcft met boojfcBiebé Kooplieben
tciiobetfiaenbanmgngBeacco^befct/ befclbetn tboee
parente fullen betaelen/ synbe be eecHc al boojleben
©acffcfienbetfcBenen/ bocBtoiecbenboo?fepbe öoop=
i(cDenafgcü)cfenopbeesiilïöc)cauabe conpituite.

©eontudmet Engeiandtnu «ptbecilcnbe/ Beeft be
scedc Maire ban knegenBaec aenbenino:

ntncf! beu 17 ^ecembec bectBoout Bet bolgenbe :

Doorl. Grootmacht, KoNiNej

Piirai. "PvEnondergefchrevenRefidentvanhaer Ho.Mog.

JL/dc Heeren Staten Generaci der Vereenighde
ïlfoi Nederlanden, vint hem gelail U Koningl. Maje-
i:3c!)t iieytmctbehoorlijckreipedtte prefenteren het notoyr
lliianntongelijck'twelck den Koninghvan
Groot Brittannitn
*j™j^"denSiaet der Vereenighde Nederlanden ende des
ielfsSubjedtenSoor diveriche hollile feytelijckheden
foo in
Africa, Àmirka als Europa is aendoende j on-
aenghefiende moderatie ende toeghevende maniere
van procederen by haer Hoogh Mogende daer teghens
gebruyö;, blijckendeiulcx volkomentlijckuyt het ge-
ne U Koninghlijcke Majefteyt fucceffivelijck, foo
moudclingh alsfchriftelijck,is geremonftreert gewor-
den jwaerommehy RefidentU KoninghHjcke Maje-
I ^crfocckt, vigoureufe preftatie van het gheene
Uhooghged. Majeftcytby het Tradaet van den lare
M'mhndirtuegenea veertigb ende het volghende haer

i-ioogh Mogende ghelieft heeft te belooven, in cas de
ieivc door eenighe hoftile aÖien
in Eurofμ wierden
geattaquccrt, ende voor al dat uwe Majefteyt daer toe
üc uoodigc ende tij dinghe preparatien maeckende tuf-
ichenwy en,enhooghftged. Koninghvan
Groot Brit-,

M/<«>f«gclieftte latendoeneen ronde ende openever-
Kiarmge van dat U Koningl. Maj eitey t by voorfchreve
rnH ^ defenfivealliantie niet alleen verbonden
j»,, c! , is het welvaren en profperiteyt van

eenbtaetder Vereenighde Nederlanden metraeden-
fnn ·ι·® vorderen endeinrufte, vredeende

r^quiJiteytteconferveren, maeroock mecfecouriTen

von^lli^^ ende ongheUjcken de welcke

Eurnn Γ Nederlanden ofte hare Onderdanen'binnen ,.
ten evn aenghedaen, ende dit alles

buvi.^ i.'"®^'·^^™^'^·® Koningvan Groot Brittanme»
danCi'u twijffelinghenghebracht zijnde, vanfo-
cojidiri ^^^^"''Poneertmach werden tot redelijck
deut ναΛί'^ accomodement. Waer toe hy Refi-
"mert fijne hooghwaerdighe Heeren prin
-f

SiPBe^ftbp benlKontntlt ooth een feecfemteaubt^
enttegeBabt/ enbegemeen bolbomen celaess Qebatn.
banaliebe bfffecentm tuffcBen ben ^taetberS^eree»
nitBbe ^ebecIanbenenbebeiSroonban Engekndttn
btfpute/ baecfnne meecgebatBte USajeftept pectinen:>
telBrg aenlDprenbe be fnfQue bojbectngBc/ cnbeinju»
({e fcptelBcËB^ben toeltbe be «SngBeifcBe J^atfe tegen^
Baecel^oH^og. (Dnbecbanen b^acen boenbe jenbcfìOi=
menbeopBetbpantlötB bemacBtigen ban
Cabo Cor-
co
fepbe bat ben <ironinc6 ban Groot Brittannien bOOJ
ceben ban be betoulte Boftile octupatieaen Baec
IIgog.o|b(nac(ji Sdmbaffabeuc gBegcben Babbe / bat
boo?fcB?ebe foitceffe op fön ïanbt toasi leggenbe / enbe
boo? be ïngefctenen ban fgn iSijtB baec gebouist toaiïj
om toeltb feggen ben l^onintb ban
Dennemarcken
begon te latcBen/ aljï toetenbe gBenoecBfacm Bettoni
tracie teaec te jgn / meetBootBtgebatBte i^oninth
gBeUefbeBemfeecpatfenticB enbe met gjoote attentie
een go cbe bople te Boojen/ toaec boo; Bp fpne iBajeftept
tenepnbeban fpn becBael fepbe ban Baeceiljo.ltgog.
toegen gBebienpelBcB Bebben bebantfit/ obecgBebeni·
be een |@emo?ie Biet boojgaenbe / toelcbe ben i^onintg
aennam enbe met fpnen CancelUec enöe
Hannibai Zee-
iladtjbtebaec alleentcBbp toaerenban Bemtccbenbc/
bcbebooi gBemelbe CancelUec een ΐοφηίφ met ben
anberen gBeconfuIeect Bebbenbe / ben fïefibcnt feggen/
batfpngenabigen^eec I^onintd Bem toclBabbe bcc
ftaen enbe fpn |Bemo?te nacc foube f(en / om Bem aiö
banfpnmeningBetopberssbcltcm te maetfien.
Hanni-
balZeeftadtmeenbebat Baccello. jSìSog.bcBooitBab?
benBi^m^efibcnten fpetiacle p^ocucatic ofte ten min:»
(lenecn Haiffibe acn meecBooofigebacBte iKajeflept
gBefonben te Bebben/ om ben<ConfngBopben infiout
ban 't opgecicBt (Ccattaet ban bcfenfie te mogBen fom?
«tieten.

3&en drie en twintichften ^Betembecijitec ©ergae*
bertnge nocBmael£Ì boojtgebjatBt be mifftbe
ban't Col»
legientecSibmitaUtept tot Simftetbam gfieftB?ebeali
baec ben
vyfden bcfeiÌ/ Boubenbe ccfponftbeop Baece
tìo.jEog. b?fcf ban ben
elfden ^uipjongtllötB/ enbe
bicnbolgensi betfcBt enbe abbpjiopbetequcpeten
fel·
ben baegeaen Baece ]@o· jH^og· gbepjefenteectupt ben
naem enbe ban toegen
HendrickToiienaer,Bebbenbe
Commtffie ofte 3t«e ban autBacifatte omme Infpec»
ttbe te nemen obcc be
metinghe enbe hermetinghevjan
be fcBepen baecenbe op Noorwegen, becfoechenbe baec
boojen ban be ^cBtppcciS ofte (fipsenaers temogen
gbentetendrieftuyvers ban 't la|ï/ Boubenbe tn effett
Bét boo?ftB?ebebetltBt bat Baec «Êb-Bun geinfbcmeew
Babben op bes$ ^uppUantiS bcb;|)f / mttfgaebecsÌ be
quefiien baec ontcent ftoebenbe j €nbe bebonben bat
tnöen 31aete
fcfthien hondert leven en veertich tOt
e]cccutieban Bet €cactaet tuffcBen benConfntB ban
Dennemarcken enïte öefen intact gemaetBt/ enbe
betec ceglement inBet flutti banbefielafiingBe becfcBe»
pen op
Noorwegen baecenbe/ gco?bonneect toaieetl
metfnglje bec feibec/ fooBiec te Htanbe aWin Noor.*
wegen boo?fcB?cbe boo? pecfoonen baet toe uBeeua*
itftceect / boe? bielthe metingBe en 't paffecen bec
yck-brieveuBcctoacct!ï obecbe JgcBfppecjJ afgBebojs
Decttoaii/
drie ftupbecji / tee concuccentte ban pbec
laft fcBeepji / fonbecbat Baec baec toe eenfge
fpetfp
ale ojbje of autBoctfatieBabbert bonnen bfnben/ enbe
Ueelmfnopben uoetbanbe becbelingBe We Baec <iEb.
becnamentn becfcBepben mantecen naec gelegentBept
banfaet&enenbeconbemfe bec H^etecü gefcBfettetoe*
fen;boiBbatbeboo?fcB?ebemet(ngBe niet foobacnisB
in
Noorwegen gBecefpetteect toiecbe / ofbatbeboo?f3
fcBepenalbaec tot g;oote bela^ngge enbe beitattebei;
«$tBtppec!$bpnaet'e(t6en0 B^cmeten toaecen getoo;'

ben / baec boo; ban gjoote BlacBten en mifnoegett getau«
feecttoojbenbe/
Baccella |Bog. in ben Saece Tefihien xettmn
hondertachtenWftichmetben^eec Rofewii^e afge' S^ilH:
fonbenebanben^oocBflgemelbenConingB/ nartbec Sc»
toacen gBéconbfneett/bat be meergBemclbe ftB^^n Kj^oo;'
lalleenlfiiBBiecteHanbefoubentoOibeh gemeten/ enbe '"'^tn·
baec op alomme in
Noorwegen paffecen/ mftsfbatiie

•in I η 7, " -----"--------β........ ί-·-" booifcBKbemetingBefoiibe gefcBieben boo? pecfoonen

'paiei voJicomentlijck geinclineertengenegenwjn. UJibieCSjjbtJÌ boec toe tccommittecert/ enbeommeallc

«iceffen

en OORLOG Vieren Veertighfie Boeck 2J J


-ocr page 255-

SAKEN van STAET

eïteffen booï te feomen/ öatöan pùer jöUeeen In·
fpedor feaügn tooïöcn sBenomineett / omme op 1« ac-
■ tKHücclJ00ifc8?ebeiaeifr!S waatbtc nemen/ öaec
toeeentie3!>lielQan Dennemarcken toatcn BCflilt/ be

l&cet Gabriel Marcelis, aljÜ Infpedorjenbe Jacob Alof-
fen, enLociew3»ckvanWefterhofaiSiHSetÉtiii cnÖÉ
ban Dcfec 3P0e ben bOOinpcmbe Tollenaer alS Infpec-
torwüê Jacob DirckiaHaen, Dijtnen De baojfcjöjebe
^taùt Arollerdam Claes Frederick Schouten
tpt
Hoorn, enUeMartenPieterfiEdamtOtMedenblick,

3ijni3c fle Infpeitors geantJioclfeeci alomme finn funt-
lictgpleacn/niufgaöetiSoóc&üe Meters Dan ïl^ennc-
niaccuen / boet) bie ban bcfec 3Pbe tefpecttbcljjcft tnbe
iSteUen bacrfe seewmmitteew toaren ( gtjcljjtb alfoo
toa^ enbe Qgeconunneect / baep boo;
of tc bojbéwii drie ftuy vers per laft üan be iScBipperjï !
enbc bat Oaic «Êö. biefacuaaetibe geen hlaifttcn tmo^ge»
fiomentoaten/ boel) bat ouberltnalie auellie oOebaU
Ica toass óttec D2 tìECbeeÙnglje / 3önöe eeniflUcn tpt ten
Hj£öec3ij!3£nbe{i#oÖenoQtin/ cnöeaen DesDbetoan
^cuucmatcfiEH/ bfealleengepjoftteett bpben ötioj-
noembé jiföetersienDebpben i^eec MarcelisaenBaec
bccaunt/fonbccpettoejï baecinne te hJillen oBenleten
ten cefpcctc biin iiace cepfcoflen enbe becteecfnaen / bie
fp in'tbecboloenban |)acc bcbtemngenijabbentebja'
of)2n / bogfj acn öefec 3Pbe bp een onfectliete maniere
3i)nbe bp Den Dooinoemben Tollenaer gijetracöt /
Dc boMfcOjebe bclooninge aen Ijem te ttccöen / enbe be
boo2nòembe Meters maec een gtjebeeUe upt te heecen/
aelutft Ijp 't felüe ooc6 alfo tot 2tim(iecöam boojnoemt
gabbe sBcpjactiftect / altoacc Wt üeboorensi ttote
HctcEi! piacDten te tocfenitoasiBaiben {jp aen be booj=
riocmbcniacob de Haen, maecupt gljebeettBabbe
eenderde ban De ftclft ban drie ftuy vers, tnboegijen
α1$ί boocen alDaec gcbojbect ·, De toeicüe pjetenbcecbe be
helft te genieten/b}o?benbe nubp ben meecggcnulbe
Tollenaer bcboptcn aengctoent / ootö be po?tte bic aen
bespbe ban Dennemarcken Dus lange toa0 göep^ofti
teect/ oenfit&tc tccciicn/ cnben Infpetìorenbe Me-
ters ban;bie3pbc te Doen tebopcmienoealTigneren tot
beloonin^ije te conftauccin ban mceiöooed 8öcbacl)te
Koning&i 3© ïic op gebelibececit sönbc/ isS goetgcbon^
beneuDe bscflaam (onfcntecen/ acto?bcccnenbetJef
toilügiicainbe continuatie ban'tboo?r£B?ebegljcnot
vandrieiiuyvcrsperlall, aUecnlÖC6banbe cerile mes
tiusöc/ cnueboojecnecepsi ban pDecfchtp/ tenbeCi
foetbebanbe ffljippetiiflljemcten toojbenbe/ fonbec
mccc/nwifgabccsi ootl) teojDonnicenbebecbeelingöe
ban b)ebcr5()Den eiric De helft, latenbe aenbe birpofitte
ban be Infpeótors, Daec in eeniglie pogtie te genieten of
ten De&oebc ban be Mwrs ofte (laeu / boei) fultjc pjes
tenbecenpe gcli)cë in, cega^b ban be boo^nortnbe Tolle-
......... ■ be Meters hooft voor

nament! be helft van twee blieken per laft Daec
rijaet eeiie itecfcc toaiS / enb^ een derde Daec twee iKe^
tei;j$mQcBc£t)5ön/ ofte ggef^eit U)o;Dcnj o^bocDbat
foólang&e b'eene H^etecii plaetfe tot Amfterdam boo?=
fcBiébc öac^ntfoiibeblpben/ Ijpbefclbefoube mogen
betbanpch / mitssnebeni l&ei Infpedeurfchap, ootft be
plaetfealö jiBetec nebensi ben mcetgljemelDe lacob
Dirckïz, Haen cff«"tit!el0^ üe&lcDenbe/ bqpi beöonbenjs
nocljtattjS/ Da beêljulién banbie plaetfebpbiegöene
daec toe ócqüaitficée»/ bp^lbienfultjc noobtgg toterbt
Oeoo?beeit / tejectctenbebejs felf/S boojfïag enbe infiani
tieopbfn.Infpedor.enbelieteciJ ban, Dennemarcken

Baccpo?ticinöe boo?fcöie;bé óelooningBe te ontteiöen/
enbe aen ben làoning te cenbopecen / alsi biel bienfligB
totfönwoftjt/ maeceen onbermpbelgcS mibbelom
'tfelbemebérom inbirecteltjtbmet becbubbelingtjete
Diengen tot (afte ban be goebe ^ngefetencnbefec Ean-
t>en / be tnèlcge gelticb aiitboo? be boojfcgitbe betajin-
oegenóeàB tpacen bef bnaect/enbe in p^opojtie oocb btrl
beiooitben ben bicnfl biefe boo? be boojftg^ebe metingge
ontfangen/ooc^ tegenti foobanigBep?actiQuenbfenbefl)
gefalbeect tehiecben. · π

«Den l^ecï Appelboom 3ijnbe boo^Iebenfomec göe^
toeeH in Sweden bewett met be cöarsBe ban Hofraed >

Dopen We ban Refident, nam fpnbcltjc& fgn ef.
mmi feetbiwoecljt ban ben Conino!)/ koningin,
nelWoeber iqbe'tgantfclje ifêof tot
Stockholm, ne,
mcnbefönmecöopjerwdie, aibiaetfön ^oföicibtbe

©iinejanAdoiph, Dieijemmct cibiUtept omfinoft/
tcactee^be enbe ooc^ cegaieecDe met een l^jefent.
®an ft)n i^ooggfurileliicfie ^oojlut[)tig|)epDt cnDe
be ^jinccffc fijn «©cmalin affcbept nemenbe toogD nae
Upfali altoaet öp befgtjeigchS feec toelfeom bjag
bpDeni^eic <Sct!i-25i(Tcijop ^otto? Leseus obettie
vieren tachtigh )aecout/ öpijenJ^eec 25i(Tcl)opbatt

Stregue, g^enaemi^OCtO? loannes Mathiie, booji

maeii^ïetepteuc banbe Coningin Chriftina.
^eec Appelboom [jebDenbc tot Upfal fijn ©jienbcn ge,
ficn/ bettcotftenbe paffeecDe boojbeiStaDt
Weftc.
raes j alb)aec ÖP falwetbe be SBaton GuftafSpar (©oUi
becneqr/ al^ootfiben^iffc^op; ^aecnaepaffeccoe
Doo?KiopingArboóga, allflaec Jjp Duptenbe i^adt
bifiteetbefön 25j0cbec Andries Appelboom, iJïaebt
in bc^ ]^ontnf]c lücüaBftaebt / toooiienbe op fijn liupji

renbaeflDseiiamtotOrebroo, enbe Askefundtotacn

'tl^npjï Stierneiund, tochomoibc ben igeec OB^aef
lan Oxenftiern, <©0ubccneuc ban Noortltnd i Die Öcm

magnifijcB tcacteecbe. ©an ba?c nae een fctjoon J^tipji
Lindefund, toeftomenbe ben Colonel Lindberg fp
l^i'cf. '©accnacgingöop
Waditena, beroemt Dooj
fijn oHbtljept enbe ftijoone fiwatie / altoaec ηοφ hjacen
fcöoonei^etcöen/ enbe Bobben getoecdfcijoone Cioo»
(tctii: beroemt ooch Doojbsgcboajtecitóc bebotieban
SinteCatharineenbC SintBrigide. '©aetb.iasS OOCB
een fciigon <ffaftecl : lier nam i)p affchcpöt ban
fjjn 25?oebec/ bie
^cmDHSSbecteliaötgBclcpDt: enDc
glnaö met fpne
^Mitecplönekiopingin Smaland enöi

banbaecopGottenburgh; mctfonbet OKgeUicö/ fp
Cacoffe bjeetftrnDe in "t afgaeη ban een becgf) een öalf
mijl ban be i^tabt; toaerDoo?Dp aen fjjn rcibw
ftöecntoictbtgeguetfet/ enbeeeniöDcbagijcn moefite
tiebbe leggen.

(©m bat fjiec boo? gfie fp?oocftcn ijs ban b' Scabcinfi
tot
Upfal, 3jjnbe be eentgftfic tn Sweden, tjeb goct gite»
bagt öiec te Pellen een tojjDtlopiijct bcrijoel.

Een fommier verhael van de Academie van
't Koninckrijck
Sweden, gefondeerc tot
Upfal.

H<etiiiöuptentto!Jffcl/ batbe jScabtUpfei ban
DHtjigcconfaireectsptjetoeeftaenbc liktaleBoiii
flen: teant/ gebuptenDeljet^epbenDpm/toieriit
naerotiptfin^tieitijewaft/Datup Dc Meters nooit voor banberftBepDe#?abintienban't«öc6be3oncli(jept
hooft in,bc^teben cefpecttbclijchegual fonliebcclen/ ; betbt)acrt# gefonbenom inbeSeligie cnbecouiinmen

bec ataiwen ggeinfìrneett tetoo?Den / ennotBnae't
bcrniftigiien ban't fêepbenbom/bleefbeboojnocmtii
i&taDtaitgbtfenplaetii toegeepgciuacnbc ïïcttcren.
3in 't jaec twaelf hondert vijfende dertigh onbCtDe
regecingB ban Eric denStamelaeri cnöccct!ï-25if'
fcöop Jerler, hjiecöec gtìeerigBeect een Collcgiebati
vier 5|?ofÈffo?!ï /' bê toelcHc i η allé jpacultepteu fees
3Önbe becmeecöect/ hJiertec/ naeDc opinie ban ben
igieecBurnus, baee nae optrtjetecBt eew Sficabemie.
Sinbete feggOen bat itct toPiS een Collegie ban
vier Canoniiben; j©aec 'i3p Boe 't3isi /'ti? ebenïoel feg'
6ec / eBilijCi» be Meflenius tn 't negende tapittil
banfönSueopentaprotopooÊiffept / battcc eenCöl'
legteiii getoeeft/ boo?'ecbe 2llcabemiebja!i'geb?e(feect.
ïget ampt ban be «anonicBenboo? bcfen^y · toaö
be:28onc6Bept telnflcuecen / enBén niétte begfletón
toteenigep^ndtvgelHtBfe teeenbooojbtnbtien.

^n bientöbt foiiomebe jongBe v^rBoueren oocii i»
b?eembe Eanb«n-/'boa?naementiBtii rót Parys, baeï
booïbeiSbKetftBc natie eenfl?ootJ|Mpsi bjai gB^ftteÖï
totBoiïe ban ben i^cec Andries 3^?etaet bet iSiabt Um
^elangBenbe be fonbatie ban be ^tabemie; 'tiü
hiaec / bat Steno Stiire alfboen ©ice-Sop ban Swe-
den, en be <$00 25ifftBop Uipho, baec ban be Sluienti


-ocr page 256-

ft-iituan Dei^taten öe^ïïpfBsitiaêC toe ficacBttsBge-
laèafi ttjais / foubme niettemin tot Rome , om te
wrhronftcnöe pjibtlcalen/ enite confirmatie ban ben
PausSixtus, oiJEiöcBisste ficnuptfìjnjeiHileBiec nae
Dolgciiüc.

ig'K'i' Archiepifcepi, EpifcüptrHm C? CapitttUrum
Clirt j C*'"· /"pflic^f''"'/"" """ charitate Jfeftelica (·«-
tmirnti ) te non frxfentitim [unum fiiidium Univtrfah ,
„jitiflar fiudii Bomnien/is cttm bóttitilms , fraiminttitiii ,
frxra^titivis
j eKimptionibiis ; immùtiitMibtts ) quibus
Dmmienfe Jludit'm potitur
C? gtmJit, , trigimus , cua·
iiiii! Ö prafatSL civitctle Upjalimfi iti^itifimus , fiatu-
intes pariteriS ordinmtes , diüifqui Dtminis Archiepifcepo ,
Bp'Jc'p'! ? ''f fpeciati donogratix cmcedemis , ut

iiitudem civitaiedt estere fit fladium gtnerale > itlndqnt
pirpeiiüs fiituris tempòribus in Sacra Tbeehgia , nee
US» i" Canunicü in civili Jilribus
, ttiom in medici-
»a fhihfiphia , quibnfcunqtit aliis fmtltmihus , à ju-
re pnmiJJIs vigeat , qiiidque ilM XS i» t' leginteS Ö
Siiiilmits : omnibasprivilegiis ζ? immanitatibas conttjfis da-
cintiius ζί Studeiitibas in iifdtm facuUatibus in Univer-
jiiati prxfati ftudii ricflri Benonienfis , ti quibus inibi
iitiiniur et gaudent , mi C? gandere poffint m debennt pa-
rifomiter
ζί abfque uUa iiffertntia ; Inibique prxfatum
Arcbiepifcopiun , Ö qui pro tempore fuerit Arcbiepifcopus
Vpfiilienjis , Cmcellanum facimus , cum facultate Ö au-
thsrmte concedendi perfonis bene meritis Baccalaureatns j ü-
cintix . Dotloratus 5 ï? Magifterii gradtts juxta marim
ΜίΙί Siudii Binonitnfis , Et infaterqtiod in vniverfi

ΰ fmguli Magiflri , Doctores , Stttdentes in prafata
mivirjitate Stndii Vpjalienfs omnibus Ö fingulis prx-
rogativis , privilegiis , prximinetitis , etc. binaribus et
induilis per uos vet per Romanos VontipceS nofiros Pra'·
dtcejfores 5 feu nsflra vel iUorum -vef alia qmvis authori-
tme ρτφιο BoHonienfis fludio ejiifqtte Magijlris Doe-
toribiis , Scholaribus , Et Stttdentibas in genere vel i»
fpesie fub quacunqn» verborum formi hactenus ctnctffis ,
£t ia pofleriim concedendis , uti , potiri Et gaudere
foffiiit ac debeant in omnibus Et per omnia , Etc. Nulli
«ira bomimm licext banc paginam tioflrie Erectionis , cre-
atioiiis , i/iflitutionis , ftatati
, Etf. refringere. Si quis
aiitim boe attentare prxfumpferit , indtgnationes omnipoten-
lis Dii Et Beatorum Petri Et Pauli Apofiolorum ejas
fe mverit incttrfurum. Datum Roma apttd Sanctum Pe-
irum anno incartiationis Dominica mille/imo quadringentef-
nwftptuage/imofexta , %. Calend. Martii, Pomificattis tioftri an-
no feito,

©cni^onfngGuftafdeeerfte, toiectoocfena Upfal
ötfaubcii in 't jaec vijftien hondertnegen, om öaec fijn
fiuöicn te coiuinueten/ altoaec ftp vijf bolaDcnbe jacen
ocljtec een Weef.

^accnactotccbtliefe iïtaiiemie santfcöelijcfiöBei
Enpaccttcnösbecnielt/ iioo?De opfiomcnbe fiöeucein
oeiicugt{/tjeniec(ie ©jofeffojiS Lucherisbjojbenbe/
oieö Momiign langoebtbonDtbe felbeaftefettenenöe
gcbangcn te (lellen/ aengDefienfp bjcpguecöen De Li-
turgie te onbecteecfienen/ inbe iacen vijftien honder:
^PJ^r cn feventigh enöe vijftienhondert negen en ieven-

tipi, toeröenbe öe obetige ban ^iofeffojst en i5tuöen=
ten iwfij gfieconfumeect boo? öe ge|l/ bie fn
't taec vijf-
tienhondert tachtigh
Dacc en booi bc gegeele p^obintic
Dan
Upiand bappec reggeetbe. Silfoo Weefbefe 3fica==

Süeïfotst:'' yiÏ®"''® onbettuffcDengBeditiiteen

iSijn ^oon Sigifmotïd, (n Polen tot ConfngD
gcttoocen /betioojSweden, fiomenbe op fgn <©om
^are ; jicabemfe mettec tööt toeöec inflaebt

/„^"^^vusAdoiphusfutcebecenbê fön ©abccCarei,
focFu niet alleen befe 2itabemie/ gBêlöcöfè ban fijn ©a=
occflecfleit bja^/ te confecbcren / en Bate Piibilc^
um
banben lUuliten ïgeecjohan Schjttejbàciifaclj
alle be Jpaiultepten/ en berOoogfjbe
't getal ban bc
i^?ofe(To?s! / en Baec faJacii fobanifö: batfe gijccn
SCcabemieban gefieel
Europa baet en toijcften/ maec
bclefalteBobengaem '

©an oubts bjas be <Êct!S-55tffcBop ban Upfal Qiie>
meenltjtë Canceliec ban beSStabemtei maec naecbe
betanbecingf) banbeUieligie/ gafmen bftampt acn
eenanbec
^nnovyfthien hohdert vyfen tnegefiCich,
biannecc be Ctecgie becfocgt tegebben matgt en autgO'
citept om te gebenben
gradum ofp?omotfe ban Do-
dors , Meefters inde koiiften, &c.
aett ©ecfOOWen
toeecbitg fobanen eere.^nbenfelbentgbt totecbt ootb
gemaecfit be eecfleReftor ban be 3llcabemie.

φβη Coningt) Carel gaf aen be <!fctS-25f1Tii)op /
aen anbece jSiffcDoppen / en aen be Sïcabemie {jet
cecBtbanbenCanceliertehiefen: macciip ocpiimeec"
beniet optoeltbe tonbitie (j^tjijn mo^i^aec naec
toiecbtgeo?bonneect ban benContngl)
Guftavus, bat
ben
Canceiier bau be iSenateucii bcsi KijcBss mo(l
geftofen tóecben ; en bat be Sficabcmie fijn
Vice Cance-
lier
foubc fjcbben ; bie aitjjbt blöft €ctsi-35ifl(Bop.

liet ampt ban ben Retìor toass in't begin pecpetus
cl/ en felbenaenbe (COeologen gljettansifeicect/ tot
tn'tj'acc
feftiiien hondert twaelf toanncec'tannuel
toiecbt. €n noCD in'tiacc
fefthien hondert vyf en
twintich
beberben Coninglj Guftavus een ampt ban
een galf jaec / 't toelch men nocft teoentooojbigB obfec?
beert με toeten/ cenjSinbemaenbt
banMay, βηηοφ

eensi in November.

'i<i3etal ban be iüjofeffojsi is! niet altgbt olleeniS
getoeefi' ^lWtfaec
fefthien hondert een en twintich
ozbonncecbenbcc ConinglJ Guftavusfeventhien, vier
€Beolagen/twee liecljtfgelcecben/ tweenaebecijnii/
en
negen ^Biiofopijen. g&it getal bleef bpnaec altjjt/
ten toaec batmec fomtjjbtjï een of ttoee bp boeggbe / en
gaec baec nae geb?uptfite in anbece faec6en«

^n'tjaec fefthien hondert twee en twintich fieeft
ben illultecen J^eec
Johan Schyt bit getal oocB becmeec»
bert/ met een P?ofc(ïo? in be tocl-fp?cec6cntDcpbt
en inbe politie/ blein'tfelbe jaec toiecbt gljeconfiCi=
weert en gecegaleectmetConinchlijtöe^iibileBien/
en metbe felbe bignitepten/ titulen/ en cecöten ali
be anbece <i[oninc6l0c{ie pjofc(To?!S. «©eConinginne
Chriftina {jecftmetnocfjeen ©lofeffo? tnbe 3itaöife
taei Ijet getal becmeecbect.

^e gagier ban be toiecben oocB ban

tijbttot töbt bccmcecbect. <®en Coningfi Guftavus
boojfaclj pbec p?ofe|To?met cenfeecfiece fomme.
eecftc (CfjeologicujS meteen fomme ban
fes hondert
'©alecsffaerlöcfiic/ enbep?ebenbenbenttoee Parochi-
ën,
bie ban be^tabt/ eneenop'tïanbt» ^e tweede
®üeolooicui met een gBelöcfie fomme/ enbepjebeni
bebanbe ©acocBie ban
waxala. g^e derde ooc6 fes
hondert
baucsi met be^JObenbeban Bogye. Gevier-
de
eben foo beel / en be pjobenbeban Nas. ^bec iSecBtf»-
gfjeleecbemct
vyf hondert öcoonen. 3!bec iïSebecijn
met
vier hondert ficoonen. m 5^0iloropBen / gelflcft
mebe pbec ilatBematicuiJ/ met
vier hondert bcoo»
nen ;be anbece pbec
dne hondert vyfócb 6coonen met
eena©oningB.
<£nop bat bit geit niet mocijte manQuecen/ beebc

ben ConingBGuftavu's in't jaec fefthien hondert viei
en twintich,
ben een en twintichften SOuguftf flert
be Mcabemte een gift ban
drie hondertfesï©ooningöeti
ban fgn babeclgtbe goebecen/ inbe naebucige ψα*
bintien gelegen, i^p boegfibenocfiviermeel-moieni
met Baec fnfiomtlen baec bp ;
fes en twintich tcibu»
taice 55o?pen/ vyföecf&enin be®?obint(e banHei-
finga, en drie in bie ban Wcfmannie.

Ge Coningtnne Chriftina ftenbe bat ben acbept ban
be ^jofefTo?^ in be ^joncbBept te inficuecen toa^
cgaei, oo?beelbe befe inegaliteyt ban Baec gageji oncee»
beljjcfe/toeiSBalbcnfpbic ooffi egadmaetBte.

bOHi

en O O R LO G- Vieren Veertïghfte Boeck 'X37

iiiii 'tU3eItfttiaecni>iii'Cfnflerifcalcl>ecgaöeïfngban 0ien/ KecBten/ entufiouKiin'/ barilii iaetcnfeflicn

'rrierEéijïgljeappJoUefct. (Ènijoetoelùeautiìotitipt honderttwaelf enöebolgcntje / tc tonfitntgce» ·, maec

»innhcnffifCC«O»enOe€ctSÌ-23rffcDOp/nel3cnj8'Ìt0ni fn'tiaecfefthìen hondcrc vyfen twintich öettvyfen

uuHut. ^,ϊ^,ι.Λ,».— twintichften^unfUiS/ bCCeCCDCfenocö öan't minjfteri-


-ocr page 257-

24^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

nÈÏMjijebooiJtbanDen dSbdman RheqlwQwjiwnis
beni nitgdyieduyfent öaelöectf ΰβπίίΡηίίΡΡβΡ^ηΡβ
wftamftebanOei ^ta^pplcn.
^enCaiitnaB Carel etKópeecUg as^i ùi UiaDemie

Jet p?it»leote Dan tiCgttsljoen(öetjal»pn <;?imi-
neJeactten)be eremptte toàn De puölilcHe c|ifie0liEÌ>
ijjiio UjfMHiinoljj t ceeöt tìan atffcBen (n'i h^ ^n^ko-
icnjenfgnpartUuUe» befenfteacn allefii^ ^joMo^^
en^ètuìiÈWetT,

«inning Guftavus ej; ten&eerìie öf«c nae l)e jucifi
ùfctlp ten be 3(lcabemie tot alle crimea, buptin bie
ban g?auef(iej|©aìe|l£?it/ enampltfieecbe >?iUtiiften
bàn (i^fe iMtifbtt((e b^n i»^ fpatie baneenbacQ-Ï^i^/
ofte febenniplen. Ciancebeecbeootbaenbe^ofepif
alfe c$tatic«Ìi;iectt^niena£nbeoutfien/ enttögbeene
0κί«ί?ιη3«1 Rptìor 0ctoee(ltoa.si/ bjpöepbt ban alle
UuWtewu acbepbt/ fcinbccDaec gaglesitebecminbei
een. ^bechlaccbe ^eDupfeuban be j0jQfeffcwi?iootb
ίφ}
i^vioiabci, ban nfemanbt bte ftcD baec in Dabt ge^
tcM>;e?ft(i? fojccten i booifacl) be iStu&entei» metga»
0tc$i/ ci)c«npuM{icI^taf«l.

%i)£CHOasiecc(l denkh ^ftoUettn/ acnbeto£lc=
fieqpoafiaiefiftc&fcBcgagiei/ 38nno
fefthienhondert
een'eri twintich ;
en drie jaec baec naec becmeecbeci
öetqtQp
hondert,tìo,lgljensifijno?bonnant(e; Ordina-
nius centum ftudiofls communitatem "victus. 3&en
Thrcfoner
ban be ^Ccabemte iii becpUcöt ttoeentael
'siiaecsibe gsgiesi te ijetaeUn aen be
Oeconomie ban
be
Commoditey t en aen be bobengenoembe honderc Sri
pcndiaircs,
onbecbetoclche5ün feftichbieinbeCtieo^
logie (lubecenibe anbece vcerrich om gcemplopeect te
toojben in be politiche Collegten.

^pbempc&tcbcfe 3icaDemlemebe met race 25ì£)Iìì
otfieften/ gl)cl0clibegene bie Ijptot Stockholm ijab^
0£/ met een laecljjcbsi inhompfl ban
twee honderc
baletiS/ om&aectebcrmeccoecen/ enmeteen25H)li0i
tiieecö ble öp upt ftet Collegte bec
Jcfuicen iitbe ^tabt
Vanne fiabt genomen / bocccnbe oojlocö tegen be ^oo?
ïen in
,Pruyiren.€n«ocDbe 23ilJltatDcetli ban Wurts-
berch
in Duycilaadt.

^efe^Jgibiiotljeeclilxitctibtbaec naec boo^bc itbeca^
litept ban be Comnginne
Chriftina feec becgjoot / hoo^
penbJ een gocbe paitpe 25occlien tooo? l)acc cpgljen
geit/ en fenbenbe albaec ceu pactpe ban be
töeecll b,an
Prage, ben Bibliothecarius moet aUübt
een ban bepjofcjTojsi Sün/ naec be ojbonnautie ban
benConlngl)
Guftavus.

^ett^ifteatcum banöe Anatomie toiecbt in'tiaec
fefti lien houdert twee en fcilich albaec gl)Cb2C|TccCt
lot befiuf Ij cn be tnbcntte ban ben J^eet
Olaus Ludbec-
kius»
©iofiffo? tnbe Höebecinei ben omgauglj ban
'tC^atcumijü^ft
acht |)oecIien/ met om |)ooij() een
buli^^ieti!^ ban benflecis/ allcsi tiaibcbecht mee liopec.
^enbanbcnomganggftEtmcneen g^oote 4!3lobe/ bic
inet^p-fcljabulube upcenaentnijft/ oocftmetboopec
pbecbetbt. ^efe omgangi) cuft ban binnen op
acht
conbe pplaeciei. ^ebancben in ben ommeganaD SÖQ

fevenlïubBeU/ boojvyf honderc J^cfoonen/ beeen
jgoogecbanbeanbec.

^eniPl^bicinalec Chupn toiecbt in'tiaec feilhien
honderc feven eu vyftich
geb^effeect/ op't i>ebelban
ben €onlH8U
Carei GuftaP boo? ben boben-aDenoem»
ben l^ecc
Rudbeckiusjbie baec allec&anbc foe;t ban
Ëcupben / en bieembe eu tace boomen beebt plan»
tem

g&aei; iftooth een g?oate ® jucfeecge / en anbece ftgo-
negeboulpen banbe 3iicabcmle. ^n'toube «Collegie
jgntoiecgjoote Camecjs / een boojpbec fatnltept /
aitoaecbe ^jofclTo^jai uanpbec jpacnltept becgaebe^
een/ omobec be noobiglte bingoën te belibetecen ;
enbe SStabemien banbe fotuUept toojben bebiaecr.
l^e onbec Camee boo^be ^Uotgeetbbanbe
benten ·, cn nocO een boo? be ^epofitie. ^eneben 'tCoU
iegie i£(be(€(j;cfaucie
banbe ^cabemie obecalafge^^
floten met
barrières.

pactftularftepten oeeftget tolsi
pitnciyaie Eeben ben befe aniuecfitc^t
ì
eliefWnbiSÌCaDenife/ GraefMagnusde

.....

? IWR Vi^e-Cgncelier loannes Lenseus

b(gp?ctj?.ii5Wffc{)opbanUpfali ben Redór, beviér
Peeckoe?,
tjfio?binaciisene)ctcao?b{naciilr Profeffors,
vie? ei^twiRtig in getal. ïDeojblnacifesönöe bolgenöe
gebipingueectb00ibevier:paculteptcn.

Indelheologie,

Laurentius Srigrelius, StabtS ^jebicBec.

GarelLithmari.

Erieue OdeUus. ƒ ^jjn 6e?t!ï obecleben en öaec
D:iordan. Λ plaetfenbacant.

PötrnsRudbecliius.

Inde Rechten.

DanielSidenius, Hlcutoelijcfeifobetleben/ hjflcöetg
ptaets!notl)bacanti$,

Olaus Ackerman.

Inie^Meàecyne.,

oiausRidbeckius,|^jofeflbjbanbe 2Cn«tomie/ ente
Ïiecbojift.

Petrus Hövenius.

L·de 'Philqfipkie.

La«reatsFornelius, fn be ^oefp.

Olaua Aiiomus. Eogifiiii / enJEaHmnaticuif.
Cliriftiaen Ravius,
j^jafeffo? tn öe t^fttcfii talen,
loannes Scheflferus, tt» be 3EH;l-(ÌP|efient?}ipt

en politie.
Petrus Ling,
^jafeffoj it>be ^lefte.
Marciaus Brunerus, ^Ofeflfe? tn be taef,

lonas Fornelius, jUiatftemattCItii.
Petrus Foncelius,
li©aif)imatit«S(.
Foickerus Uhr, ^eofcffffjin be a©cl-fipi?cec6intgepr,
Gabriel Emperagius i l^^OCfCUif.
Joannes Loccenius , ^'flocic-ftBjpbet:/ Ctt 25Ì0lÌ0t8i·

caciujibanbf^cabemie.
Vireiius, ï0?cf<ffo? ban be ontiiept ban ^toeben / en bt
ouöe <©ot0ifcOe tael / C&jtfociec ban öe Sicaöcntje.

De extraordinarife Prafejforen-
loannes Burcagrius, ^jofeffo? inbe (J^oflccfe talen.

EricusBenzelius,i|jofé(To?inbe©l)il0f0PBif«
Magnus Ceifms, ^jöfeffoj In be |featl)cmatica.

ϩe iaecliitfife gagien ban pbec ojbinaciii ^?ofe|To?
5P duyfentfeven hondert vijftigh gulbensS/ COpfti
munt/ Datijï/ vier honderc feven en dertig ftCOOtte»/
contant geit / en noclj een paftocie / boo? pbec ^ioM®?
inbe(Ctjeoiogte/enboo?be anbec/ pbec eeniooontn'
glKgDebueccnbe Daec ^jofeffie. αίη na be boot banee»
^^ofefTo^/ tcecbt be SBebutne nocD een taec be felbe ga«
gtêjbat men noemt iiet laet ban genabe. J^e gagetf ban
be cjctcaojbinacife^p^iofeflOeen/ jgnmetgSebetecwi»
neect / inaecnae'tbenfiaetDanbe ^abcmietoelact/
en ben jH^an Det meciteect.

,;3p Sönaile p?ofefTo;!$ ban ben Coning/begalbenlo^
annesiSchefièrus, ©ioj^oi inbC toel.fp?eCCl«et«f|epOt/
bie fijn jaetUjcbfe gagie tcecöt ban eenige EanbecèeJi/
biebe%ec
Baron löhan Skyte, lSö{)f-ïïaet/t(WOIIi)«'
gout ban: befe pjofsfTi^ geeft gegeben.

^e inbomflen banbe flcabemie stjnconfibecaitelg^
noegft ; fijn ootfe feec becöóogt booj be litetalitept bea
fön jföaieftept ben obecleben «oning Guftaef Adolph,
en ban be bolgenbe €oningen.
Φβ illuflce eïeccitien sönbaec alle toel gecegeltial^'t
Pnecbe-rpben / ft^crmen/ banffen/ fpjiogen/ f c. we
oeffcningö öcc talen/ be '©nptfcfie/ ^canftgen en φβ'
tiaenfc|)ejbepubltic&e <$ebQubienbanbe 36cabe>twi
beCoUegienj Communitept ;25iblioti)Eet6 i cenato»
miei '©jHiftecpe / pebiiinale (Cfiwpn/ ^

/ h
Gar-


-ocr page 258-

necaffccïttebJojben.

3liiTer een ofigetneeue tbaifl / bie ban gcoote göebolge
ofccnnnföaebtisi/ ontjtaenboojben/ ombieteoecibei
icn / üccDcocnal bepofeffoceu ; maecgfjemeeniötft
inecnictnatltaljSbmReaor, aWVice Cancelier, en

vier 3Ì)iafc|To?ii wet ben ^etcetacisf / biettoeemaeJ
'öjaccjitowbenbecanbect / totöe betBtefingöban een

nitnbJReitor.

getampt banbenReftoriji · bêniSdcbtttoeemael
'jitottcbsi / tooonfbegOen ^aterbagBnaebeneeten/
te beroepen/ immatcituleertal benieutoe ,;^c{)oolie=>
ten / en boor be moepte geef t {lem pbcc een 6toon; tegen
tooo^tiicD te bp alle gtaöuale bifputen / en fomt^^
tcc
depofitie ban bc jongöe ^töoliecen / teljeDten
fnfpetüe op be^^jofeflocen/en jlipenbiaite jêtuben»
tetiicefcDiPbenalle pogjammen^te attommoberfn
cnlJefiicBtenallebifferenteniteljebben infpettie cp't
iEiebarigenDupsS/op be toacfitetsi ban be 3(iaöemie/met
liaec 6ffiticr / en alle anbere naintlicrsi / alsi be Eettcc-
"^Ettetsi/^?utftersi/$t.

g&e ^eefien ban pbeu jf atultept becanbett oot6 tbaee
macl'si jaetii ; fjjnaitiptijS / teljebbeninrpectie opbe
^tuöcnten ban fijnfacultept jte eicamineren be gene bie
öcoecut öcn
gradum Of piottiotie 5 obecfien en cojrigeren
olie öifputcn i fig tegentooojbig te Bouben Bp be publycs
Re bif puien / Die gemeenljjch ttoeeraaeli 'sS toeefesi güei
fc(iicti;n ; be j^feuhJclingen ejcaminecen of capabel jijn
tot
bi fiuDtcn; tegentooo?big te jijn bp be depofitien uan
bejongei^Ojoliecen/ctc.

<©c gradus Of pjoittotie bcc ^tuijctiten / göefcijict ge^
nieeiUutbaliettoeejaec / metpecmijTieenautBoritept
ban
be Cancelier 5 publgtbelijtft in tegBentooojöigljept
uaii ben Gouverneur ban be©?obintie / aispjeftbent
ban 'tConf»fiorte;Vice-Cancelier, Redlor, met alle be
ProfciTorsjöe ^iabjS Borgemeeftersj en anbere Eupben
ban
aenfien/bie baec too^oen genobigt.^a bef^e foUmnci
leatttc/boetmeccen gcoote maeltpt / biettoeebagDen
bupjt
/tot iioiien banben <15ep?omobeecben/bie bifetoilS
mtntig/ticrtig/beetttg/of meet jön/ en nopt een alleen,
©m be promotie te Bebben / moet noobtfaecftelöcö pbet
^tutientbanhjat fatulteptBPSP/ toel berftaenbe
(«Tljeologteen ^öilofopBie/ anbetss toetbt Bp niet gcp?o=
mobeect.^epjoniot ebiefpomfangen/eniiSniet ali
oni te toben ij^cefiec in be fionpen, bie ban Baccelau-
ίΤ gcbjup£6clöcB/en bie ban Dodor gefcBiet
Wben.iStemant fianDodor in bei^Beologie
tP0?0en/bie
« "f « geemplopeect i0 getoeed tot eenige Bono^
MÜleiDatge/
aliiSuper-Intendant,Profeirorj of Pa-
flwrbanecmge^tak

gBemeenl9t6 omrent twee duy-
! fati^/ in|0?obinrten
ban toaec fp 3ön / be oubjie ban p.
® / öeeft opficBt obec be anbete; att ommobeett
ae^W^^J^^tt^JaniieiStubentinbanfijnJBatie:
ίΐδη^'ί,^^
! ïötSe dêtBolieren /

SK^ mi ottBaec

3δί iaetljjfftfiöe Vacantien ban be ®?ofe,ffacÉn;
ΜίΓί/pöetmael vyfthien
• hnn η φε iïonffa'^ö® "Wt®" '

ïïTiwötvveelBeeciten.ignfnec na/ öeöacanttegeepni
Siftncc/ ίίί Pöcc i^iofeffo? gefio^en te tioeun booj

toittffletifen toan

'.hiimidijtö te If eten.

^ Confilioctcof rtaebtban&e tïcaöcmfciöootft
ftfft acreoelt ; «©cn iSoutìÉcncuc ban öe ^^obtntie Up-
"a jööaec^jeftt'^iit / boojnamcntlöc&ontcentccii
„"n'lPQcnen · 5©cn Reftor ban öe 3icaöemte ίί Vice
"refident; aileöe iaiofcffojsi fpnec alsi Kaöen/benebeH
fpii ;:êcctctacis'»

mactknofPJOcefTrnfoocnmtnelealiicibHe / bfe
iniincbiattl|j£{i bEpcnbccen ban öe Mtaöemte / too^ben
bnet öeplept en geöetiDeert ; mofc be e)eef ut(e ban attei
(iciiiiittaljSintibilsfaecöEn / toojbenbealletrimtnele

acccftcnöcfoubcnacn't^atlcment ban ben leonino tot , . , .

Stockholm, om bflec öeeïamtneertt / oeappiobeett / of ! sebiupcUt getoojben ^ ijet gefcDtct met duyfenden ban

ftnoöbfgfieben/in tegenbjoiöioöepr ban een oroote mes
nitrite ba» boUft.

Hptbefecwoe duyfent Jijnbct hondert vijftig bciicuc? 1664.

ïjjtftfie en fnebigDfle ban alle/ uptccltafcn / bic boo? fes__

iacen 3ön ggegagecct / pbec ban hondert guibcnsS jaeci
Ijjtfisf/öatissvyf en twintig ftconcnjnocbeinige 3ünöCE
onbec Baec bte bubWe gagie lieBben/ te toeten / pbec jaec
vijftig 6conen,ï©aetomfe bïtobligeect jijnten mtnfien
ttoeemael
'0 biee t^ss te bift^ntmn / of gatrangeren ^ en
naec 't epnbf gen ban 't bifpupt / boet een ban be inrpec»
teurs ( bat gemcenlöch ttoee ^pjofejtojsi j{jn ) albaec te^
gentDoojbtg een cebcue ban be ^tipenbtare!;(/en bie atf»
ban aöfent isf / moet baet na be boete betalen. iSo p«r
mant ban Daec fig boo? een gecupmen t jjt / buPten h3e=>
tenbanbeninfpedteur, «ptbetStabtbcgecft/ beclfefi
fön gagie boo? 't {jeele jaer/ en fonuöt0 al be ftenefiiten.
^ptoecbenoocftttoee ofb?temaeriijuerii göesiamii
nectt/ enpbec in fjjn ^patultept.

jBen üebientec ftclj ootlj van 't Penaiifme, maec niet
fo cutoelijtft/ gBElflcf! anbecmaeli bp be <S)uptfci)en isi

Dentang Van de Sijfcho^^en VanC ì^onìnk-
ryck Van Swedeti.

g^iiÌrtiS 25ifriBopbanÜpfal,

iffiifftBoppell.

Lincopen,

Scliara,

Lunden,

Wexio,

Arolie,

Stregnesj

Abo,

Gottenburg,
Revcl,
_ Wyborg,

Joannes Lenseus,
iW. Samuel»
1 M.Ioannes.
D. Winftrupe.
Samuel LanAorg.
Olaus Laurelius.
Kricus Empor^rius,
loannes Gereiius.
I Sacharias iCiingius,
N.N. . f,
N.N. , ,

Wermeland, SuenoGarellodius

^urintenbenteit.

tion

j"Dortp,
I Narvèj
j Harrefand,

Gottland,
I Calmar,

isr.N. .

loannes Rüdbcckius.
Petrus Stock,
loannes Brodinus,
M.Skyte.

gicBfatrtu bjebecfeomen tott>uiilöcite faetBetiwet

Sweden berBanbelt. i . ' · - s fif

^eetbec^oUanbt!;! fcgip Bomenbe onldttgp upt ^tacbtn
Portugaeiom nae Lubeck te gam / Bebbénbeöe^aben g^.®·"^
banGottenborgh
aengebaen/ órnmealbaec «rttgfie
betbetfirigetebebomen/ enten bienepnbeBi teoiiaen
aanbtfenbcnbenebeni een aental (©canje-^ppeim
enbeCittonen / ommc bc feibe albaec te betmangBflen
ofte te berl^oopen/
ig niet alleen be gefepbe boiiit / Itfìaec
oocft't groote fcïjip/ tot
Hoorn t'BupS BóoJs;n&e/
boojbe (Süollenacenaengeliaelt enbe met boltRöefet/
contenbecenbe tot tonfifcatie ban aUejE; / u^tooifa&e bat
beboo?noembeb?ntBten banb^berfingBeopbetf €ol
nietenUMcenatngBegBebem «iSbotóben ]|eere^p«

pelboom

en OORLOG. Vierm niesrtighfte Boeck. Ζ39


-ocr page 259-

pelBoomfiöB tebfcctöttötGottenburgh fiebfnliêniie /

. geeft fooHantsD ftiw iegen^i gebigtleect oat f|et fct)ip en

be JAontnelgc&e iSegecinge een 't€omtnettie Collegte
afgegaen / omme
(itlj toegenss 'tgUepaffectbe / en öefe
obec groote p;ectie!()etit Dee Collenacen t'tnfojmecen /
ten epnDe De feite na bcgootcn geflcaft tofecben / öp al·
iJtenfoubenmogöenöetoonöcntoetben öare InfltHC-
ttetefjeöBenobectceben.

fjn Mayo Ofec Ijomenbe / Beeft becfogijt aubfentie/
iiteljp bccbccegben feven 'en twintigften |Bap/too?i
benbc boo? benïJigembeHeydegfjeljacltmetbettDeei
be Cacoffe ean iStaet met biec paecben aen fgn %o>
oement gt)eti?agt / en boor? be i^eecen banbec DufTen en
ban VrybergenbobenaenbetcappengeEectpieect / en
alfotnbcBcc^jabectnge gefntcot)Utfeect3j)nbe/ geeft
eecfi monbelinge gcbacn enbecbolgen0 tn geftg?ffte
becoelettect fpne pjdpofitte.

op ben ban Gent tee becgaberfngge p^e^
fibetenbe / ïjem Ijceft gcantlDoo?t enbe bejegent met be
complimenten tee materie btenenöe/ enbe ijSbaec met
tiptgclcpt en gcrtf onbuifeect aljS booten.

CceiKntiael Ittpbe aljü bolgt :

NosC A R O L υ s, dcc. Ord. Gen. Foederati Bei-
gli Salutem, &c.

CElfi, &rc. Reverfurum in Belgium unitarum Pro-
vinciarum
Conjilmrium Noftrum -/i«/ic«»)8cReü-
dencem nobilem nobisfincere fidelem,
HaralJum
appelbom , HereJitarium in Soderby
&c. juffiimus COram
vobis conteftari iingularem iaclinationim noflram adftypi-
tnandmnim&uohm
illam concordiam&confederatio-
nem quse inter nos & anteceffores noftros Reges Reg-
numque noftrum ab una, & celfos acpraspotentes D D.
Ordd. Gen. Fasderati Belgii ab altera parte tenore mu-
tuorum ante hac
initorumpitSerum ex utriufque voto, &
inllgni cum profperitate reciproce & diu culta fuit,
quemadmod. verè ex inde facile pcrcipitur
integritas ««-
/ïra^quam ubivis vobis ut antiquiffimis nollns multifque
iiominibus devindis amicis non paucfs, uti credimus,
antecefforum quoque noftrnm Suecice Regum (quibus
nos quoque infiftereStatuimus ) exemplis comprobata
eft ita fperamus inclinationem
vrmi in reciproca pariter
Itudia propendere,atque propterea qusecunque eandem
amicitiam aliquo modo delere aut interrumpere videri
poffint,bona cum utriufque partisgratiaremoveripoffe
Dedimus fupradióto Conliliario Aulico & Refidenti
noftrö in commiffis, ut hanc voluntatem Noftram plu-
ribus exponeret, proinde à vobis amice requirimus, ut
eundemnon modo admittatisfed verbis ipfius nomine
noftrofatìisplenamiìdemhaberevelitis , talequere-
fponfum.reddere , undenon modoexperiamuranti-
quam amicitiam vobis cordi effe, fed etiam eandem fic
coniblidari pofTe j ut pari nobifcum benevolentia pro-
fcdanovis impolterum officiis corroborari poffit.Qui-
busvos Divina; commendamus protedioni, profpera
quxvis optantes Dedimus Aula noftra Holmenfi die aa
Dee. Anno

Nòmine j&c.

Hedewig Eleonora
ScwedBaath. GuftavusBaner
LocoR.S.Drotieti. Loco R.S. Marlchy,
Ma^üs G. D. GatdiÈ,
R.S.'Cancellarius
C.G;Wrangel 'f
R,S.Archi±alajTus.
• :«; GuftaVüsBondt. ί .
iv ::R.SiThcfaurarius.
.•ijti'i.;; ■.Ed:Ererilteen. . i

^ü-'-ni-

i^ail^P^acelic aenbe Staten <iüenet;fldibec@etee>=
nfgbe ^ebértanben / iSalupt.

MOöge Ed. Wy hebben onfen Hofraet en refident,
dèh Ed. én ons fmceren getrouwen Haràld Appel-
boom,erfheer in
Soderiy &c. fulleiide wederkeren na de
vercenigdeNederlantfeProvinc. belaft in u prefentiete ' '

Γ!

ρ

betuygenonfe byfonderegenegentlieyt tot continuatie
van die fo vrughbare eendragt en correfpondentie wel-
ketuffenonsen onfe voorouders de Kon. enonsrijck
ter eenre en Ho.Mo. HeerenState Gener.der verenig-
de Provintien ter andere
iyde, in gevolge vande onder-
lingheen hiervoor aengegaene Tractaten, nabeyder
wenfch ftiet grooteivoorfpoet wederzijdts en kngh
is onderhouden. Gelyck daer uy t ligtelij ck kan werden
beipeurtonfeintegriteyt,welcke a lefinds u als fynde
onfe feer oude en in velen delen verbondene vrienden,
met niet weynig exempelen, gelyk wy gelovenjook van
onfe voorganèKan.vanSweden(welke wy ook vermene
na te volgen; bewefen is, alfo hopen wy dat uwe ghene-
gerith.met d'onfe gelyk is, en dat daerom alle 'tgene de
felvevriendfchap eenighfmsfoudefchijnen tekonnen·
verbreken ofte interrumperen, met goeden gemoede
van beyde de partyen foude konnen uy t de weeg geleyt
worden, wy hebben aenden bovengemelde onfenHof-
raet en refident bevolen, dat hy dele onfe wille wat bre -
der wilde verklaren , waeromwy vriendelij ck van U
L.verfoecken, datgy defelve nifetaiUeen wildtadmit-
teren, maeroock 'tgheenhyuyt onfen naem fai feg-
genten vollen gheloof gheyen,ende hém fodanig ant-
woorden , dat wy niet alleen mogen bevinden dat onfe
oudevriendfchapu terhartengaet, maeide ielveoock
foo kanverftercktwordenjdatfeuytgelyckcgenegenc
heytmetons ontftaenfynde , in t toekomende door
nieuwe gedienfligheden foude konnen werden ver-
fterckt. Waermcde wy uaendeGoddelijcke befchry-
vinge bevelen ; u alles goetstoewenfchende. Gedaen
inonsHoftot Stockholm den ai December 1663,
inden name &c.

Η E D E W I G E L E ο Ν ο R A.
Schvied Baath Guptwùs Batiier C. G. fi'rangel
ff egens S .Con. wegens SC. Marf: S.C. Admiratl
Stotiaert Magniis G: D: G/irdie Gtifitiviis Bond
S.C:C»iicellier. S. C.TbefaHrier

Èa Ehrenfteen.

iSpne p?opofftie toasi compHmentofr/ bat naement»
(ijtfifpneConfngl. IBaj.fön allergenaebicBIleileet/
goetgebonben ecbiJenbe beji felfiS toepntge pecfoon
toebetom Ijettoaettsi te eypebf eten enbe aftefenben/
ombeaffatcesiban ^pne Coningl. .flBajelicpt fip't
ï^ofbanBaec ï^o. |ISo0.geIötltt)oo?!jeen/b3aectenei
men enbe te beccftDten/ Dcm <aen. gelafi gabbe/ gast
fêo-H^og.inbe name enbe ban toegen fpn Coni(tg>
l0cBe|Kaie(lcptboo?afte toenfcf}eii( gelyt^ gp ban
gantfei;gei:tenlra0boenbe;eens$ geluciilge enbeboo^
fpoebfge iSegeeri«ge/ enbe baec bencffenjs tebecfeecfic»
ren ban be optetgte infenife enbebolRomegenegenti
geptbanfön €on<nchIöt6e jEajejiept ommetgatt
Ici-lISog.te&lpben onbecgoubenenbe tultiberen be
0oebe33iienbtfcgap / alHancieenbeto?cefponbentie/
metbec felbet^taet ban outiSiip be ^oojlugtigp
45coötmatgtfgg(ie CöningenbanSweden, befelfi
googgge-èecbe booj (©uöeren opgerecgt enbe glö^ultfi
beect j taKlcBeci! boetltappen jëpne Conlnsllgt&è#a»
jefteptfoopbetiEiin/ boojnaemeittlicgfnbitpointt tt
boigenbaftéljjc&gecefolbéecttoa!» / nfetttt^elenbe /
ofgaec]^o.|io9.fotibèn banbec felbéc 3Pbeinf^e'
Ιρώ geteebt enbe ggeïteggen 5p met Confntfil. JÜa^
jeftept baec fnne te co#émtitibecen/enbe 't oumbefeil»^
goebeb?ienbtfcgap / «itentiecnbeciiicefponbéittttiii
nfgecmaeténfattbe ftófnitiénenècbeceh oftegfflb^»
gelpen cemobecen enbe tneggnemeti j te nieer/ ótii bat
uptb'effectenébibènietHiÊ Blaecttrasi/ goegiêpiriiiw
enbenuttfgg befelbeam toebecjptj^Mii cetttM'
9ueföc&alt0btttaipSoeejl/cn&atfiptpie#
béel gét contiate ai^w felbé pbbe tóégé^ti. êntie
gelgtg ftilcjc te gètM be^o^becen gét miQ
meccK tua^ban bén lm/βρ fi>ne Cóninttrti
flêptgemSténivmgégebén / fdoaljlgÊtéci^ó.
foubnt egflfeben f^etS» te flit» upt φιί 'i^jéptiff/i'
boet tmtiffoijiivktji&e s Swfoofoubé gitwiS

SA KEN van STAET


-ocr page 260-

,,, r,f£«niaeooamiriit/ fcoacc fieenenfllfijnfleöacBten
iö»t· 'J'Lajticnfmibcncollimeren/ temcec/ om öat Ijp
i^tiT' iu ftìn flepecfuabeect toa^/ bat Ijet met 'i intc»
ιΓωιι 'ji-^i,a„tDeDcc5iJt^fttatcnobet efiit»uamc/enbeöp
un· {,002 fijn pacticuliec in befe aanben / aijS toaec in öp
hcbXieentiemeeltebeelbanrgnleben Ijabbe
toeg.l)e>
toacIjt/j^fWelCOft^ IjabDc ontfangen/ bat öp bcc
ftiüfc üoojfpof t enbe toeltìacen ban aantfcöf c (jatten
toa!Stofnrcl}cnbe/bccraecitenbeboo?t^/ batfiaic i^a.
mog.ljcin ael'Efbtn rcnioe J^eeccn Comniiffacifen
toeiEbocacn/ ommttbefcibcintironfecentic tetccs
tifn/cnöe 't geene ban fijn la|ï toaé bicebcc te e)cpone=

©act toa^ ooclt een 25?icf ban ben itaninflö aen be
pjobintic ban
Hollandt, mrt befe infcciptic t lUuftri-

husMagnificisi Generófis acf^eBabilihusnobhfineertgra·
ftqueitltRiS'OominisQyiinibusHeüandiie.
JgaeC iBb.

φ2. HSofl. ficbben bacc op beriUaect bat be boojfs. fu=
ufcfccipticniet en toa^ abraiffibel/ cnbe bccöalben
flortaebonbenbatbeboojfs. JBtfTibeöeopcnt tofbec=
omuptsöceeben/ mitfaabec^ aen ben igcec Appel-
boom ter IjanbtQÖedeltfoubetoojben / metbecfoecij
om IC toillen becfojglien bat be fuperfcriptie Beceb?ef=
feccttoiertbolacn^cnbeinconfojmitéban öaec «Èb.

jBog. 0cfalutie/op 't fubfect ban be fuperfcriptie
enöefubfcripticn
ban 25?ieben aen befelbe geabbjefi
feecthwjDenbe/ ben
dertighften i^obemb. be^ 3aec#
fes en vijftigh genomen/ biebenflemclbeni^eec Öefli
Dfut Appelboom in antDentijcqiie fOjma nocijniael^
ntbitig obetlebecinglie ban be boojfj. JCifTibe bet::
iiatibtccpciit / enbe op 't felbe 3laec
te bioben i^.
fclüe tencontce ίμώ oocfi te boo^ be ©ecc^fgefant
Cojet.

gntoat maniere öp fijn gepjoponecrbe/jin confee
rtmie Itomenöc foube jufljficeten/ i^tefienuptïjEt
imbolgenbe:

Redenen en Motiven tot ajfertie der drie eerfie pointe»
fm? "Vin vcrfoeck by den R^dent vanfijn Konincki^c-
ke Majefiep'van Smeden , ovtrgekvert ter Con-
ferentie met de Heeren Gedeputeerden uan hm Ho,
negentienden feftien hondcrt
vieren feftigh.

^e boo;^. b|ie eer |!e pointen/begelfen
Eetfteiijckjbatgerefcinbeert mogetoerbtn be ?icte
bon
Eluciditie beg Elbingfe iCractact.

Ten tweeden, ^at upt fitac|)te bet onbcrlingfie
Sccbonbenen^IKantien/ bebdoofbeen fcgulbig^e
fubllöicnuptgetepcRt mogen toerben j €nbc

Ten derden, ®at Bet Öiet te Itanbe op-gcfblbe
©cpl-gelbt toebecom moge tuojben afgefcöaft. -,

Hetverfieck 'van dtfe drie Fointen, beflaet in de
thrhooghfiebsUickbeyt, fio als'Swe'édtn fiyde. ,,

ENdewatvoor eerfl: aengaet'het refcinderen c!er.
Aüe van
Elnddatie, ftaét voor al wel te letten,
cnde tot een onverbreeqkelijck fundament vaft te
ftellen, dut cene naeuwe verbifltepiiTe en oprecbtei
confidentie tuflchen'tRijcfe'Swecden en defenSttet
aen beyder-zijdts Landen en Ingefeiénen altijdt feer
heylfaem, en vervolgens hoognoodigh bevonden is
geweeft, gelijckfulcxdeexpericnticvanveele laeren
iierwaerts aen de handt heeft gegeven. },,

Terwylen dan iti die maximens, èndc op dien voet
dient te werden gecontinueert, als déteerr de hoogftp
reden, dat oock belet, geprevenïeert, of oock weder-
pmuytdeweghgeruymtmoet werden alle het gheene
twelck foodanige onderlinge confidentie en hermonie
«mchfinti kan enerveren of krencken. ^,,

Waer toe fijne Koaincklijcke IWajefteyt fich' over-
Dodigh en genegen toonende,wort vaftelijck vertrout,
oatacndezyde van haerHo.Mog. geen mindere In-
clinatie en yver daer inne befpeurt fa! werden.

Nu IS de Afte van £/»«·(&//# op het Elbingfe Tra^
üaet van foodanighe natuyre en eiTcntie, datfe njct
V. Deel.

0
mn'

recht gbenaemt mach worden een fteen des aenftoots, 166JL.
die beyde partyen in de weghlight, verfcheydeoffen- _
fien geeft, onderlingh mistrouwen uytbroeyt, endc
noch meer diergelijckequaet kan verooriaecken» endc
die overfulcx hoe eer hoe liever,dient te worden wcch
genomen en t'eenemael vernictight.

Men wil hierna niet ophalen alle de incongruitey-
ten, felfs de impoffibiliteyten, die in defe Adle re-
fiderenj heczyghefteltaendekennifle van haerHo.
Mog. Heeren Ambai&deurs, die met de Koninck-
lijckc Sweedtfche Heeren Commiflarifen dacr over
gcbefoingecrt hebben , wat hevige debatten ftracx by
het proponeren der voorfchreve
Elucidatie in den
laere
fefiien hondert negen envyftigh tuffchen defelve
2.ijn voorghe vallen ; hoe notoire redreffenenincon-
venienten daer inne vertoont wierden ; hoe klaer-
lijck de gemelde Heeren Ambafladeurs daer van over-
tuycht wierden i ende hoe finceerlijck fy aennamen
daer van rapport te fullendoen, en vaftehoope ga-
ven dat daer op by defen Staet de billickheydt foude
werden inne gefien , ende alles ten befte van beyder-
zijdts foude werden geredrefleert ; fy Heeren Ambaf-
fadcurs doenmaels alleenliick inftantelijck verfoec-
kende, terwylenfy foo precyfen laft hadden,den tijde
het uytftel van het over en weer fchry ven niet en kon-
de lyden, dat oock deoccurrentienvantydenen ft-
ken doen foo inique waeren , men mochte aen .de
Sweedtfche zyde daer over flappen, ende op een inte-
rim wat nageven, gelijck fu cks daer op gefchiede,
hoewel allerhoogft gemelde Konincklijcke Ambafla-
deurs rontuytverklaerde, datdeobfervantie van die
Afte van
Eluctdatie in figh onmogelijck was, 't welck
oock by het praótiferen van dien nu foo bevondeo
wort.

Ende oipmc tot eenige particulariteyten te treden,'
heeft de voorfchreve Adte van
Elucidatie onder ande-
ren defe contradiflue ende abfurditeyt, dat nament-
lijck defe periode daer inne vervat is,
dattenregarde
van de Goeder en en Waren, die iv het Rij ci Sweeden ghe-
èrachtmrdenideiedengeneinegaliteyt, voor Jooveet de
Schepen aengaetj Jalhebben te werden Mobferveert na den
teueur va» het tweede Artyckelvan de Ordonnantie des
laersfefiien hondert vyf en veertigh.
Ende in cene an-
dere periode dacr tcgens ftaet ,
dat atte die eenigeKoop-
manfihafpen ofte Goederen na Sweeden fuUen brengen, ge-
houdenfuilen vefen de rechte waerdy en prijs daer van aen
te geven. ν

In de eerfte periode dan wert expres beteeckent de
obfervantievan het tweede Atcyckel der voorfchre-
ve Ordonnantie: Ende heeft oock tot geenen an-
deren eynde den Heer
Slingelandt, Extraordinaris
Gedeputeerde van haei Ho. Mog. defelve Tol-Lyfte, .
àshnno fefiien hondert vWenveertigh. met figh uyc
Sweeden nae Hollandt ghcnomen, dan op dat defel-
ve Lyfte de Holkndtfche Kooplieden foude die-
nen tot een richt moer: Oock heeftmen in Swee-
den in't hefièn der Tollen figh nae defelve ghere-
guleert. Uy t kracht van de andere periode in t^en-
deel, klaecht hacr Ho. Mog. Refidcnt aen het Ko-
ninghlijck Sweedtfche Hof ghefladigh, dattet den
Hollandtrche Kooplieden niet vergunt, of oock
door de Tollenaers niet toegelaten en wert, dat fy
Kooplieden de rechte waerdy haerder ingebrachte
Koopmanfchappen felfs fouden aengevcn, ghelijck
de Afte van
Elucidatie-wis medebrengende, maer
dat fy vande Koninghlijcke Tollenaers daer inne
werden geprejudicieert, om dat fy contrarie den
text, felfs den prijs fouden zijn ftellendevan de goe-
deren ende Waren van buyten in Sweden wcrdonde
gebracht. Ende is dit al eene notoire contradidtie :
't een Artyckel diéterende, datmen figh fai reguleren
na het tweede Artyckel van de Ordonnantie des laers
fefiten hondert vijf en veert igh, ende het ander Artykcl
vaft ftellcndc, dat dc Kooplieden den prijs haerer
goedereiifelfs fullen hebben aen tegeven.

Als defe ongerijmtheyt de welgemelde Heeren
Ambafladeurs van baer Ho. Mog, wierdc voor oogen
pelecht, excufeerden fy fich op haren precyfen en gc-
limitcerdefl Uft> drongen evenwel ophetpafTcren van

^ <Ji«

en OORLOG Hé 'tVier-en-veermhfle Boeck. 241


-ocr page 261-

24^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

1664,. Aöieniettegenftaendefoanotoyrincoiivenieia ,

__doch verfeeckerden by monde, dat op hun rapport

aen hare Heeren Principalen met het redres van
dien te verwachten hadden, ghelijck hier boven aen-
geroert is.

Noch een ander onlydelijckc incongruiteyt rcfi-
decrt indevoorfchreveAiite vanElucidatie, van dat
de fel ve A<fte by examinatie bevonden fai werden ftry-
dich te zijn met alle wel gefteldeTraótaten in't gene-
raci , met alle de voorgaende Aliiantien en Traüaten
tuflchen de Kroone Sweden en defen Staetgeflooten ;
cnde felfs met het jonghfte Elbinghfe Traólaetdaer
van het nochtans een Elucidatie en interpretatie foude
hebben te zijn.

Want in alle Traflaten, die onderlingh tuffchen
Potentaten werden opgericht, ende van ftantvaftig-
heyt hebben te zijn , heeft fich yder Potentaet altijdt
vootbehouden
fytuRegalieit,Recht en en Gerechtigheden,
't welck foo een eflentieel en fenfibel point is, dat het
contrarie van dien acn eenSouverain te willen vergen,
gehouden moet werden voor eene inipoilibiliteyt, ^ua
neque faBo nequefltpuUtione^oteflcomfrehendi: cnde
of wtl diergheiijcke referve noyt in een Tradaet
wierde ge-exprimecrt,foo foude die fich doch van felfs
vetftaen, en in fich felfs en van fijne natuyre inviola-
bel hebben te zijn : evenwel wort het om fijn teeder-
heyt ten overvloet in alle Tradtaten geexprimeert ;
foo blijckt by de Tradtaten de
hnaojefihienhondert
■veertigh
en fejlten hondert vyfen· veertigh . tuflchen de
Kroone Sweden en defen Staet opgerecht, datfe fich
duydelijck voorbehouden
de con/ervatie van yder sDo-
minierti Gerechtigheden, yryheden,lmmuniteyten,Ver'
dragen, en aengennmene Vfantien fo te Water els te Lau-
de.
Het Ëlbinghfche Traótaet hout expres in fich, dat
het alleen opgerecht wert, ende fyn ooghmerck prin-
cipalijck daer henen gaet, om de intentie van de voor-
gaende Tradaten te bereycken ende te bcveftigen,
ende onder enderen aengefien is ,
op deconjervatie
van de Oominien, Rechte» , Gerechtigheden , Immu-
niteyte», VryhedeH·, e»aengenomeneVfantienvanieyde
de ge confedereerden rejpedive Rycken en Frovintieu :
waer voorts dacr inae gefproocken werdt van de mo-
deratie der Tollen,wórden by exprefle ciaufulea t'elc-
kens uyt bedongen >
jders Regalien en Gerechtigheden
omtrent de conpitutièendifpofitiederTotlen:
Irem , de
fpectale Privilegim aen d' een ofd' ander Sectetep of Com-
pagnie of particulier Ingefetenen vergunt endegheghe-
ven. .

Öe Afte van Elucidatie fluyt daer tegens alle difpo-
ficic der Regalien buycen; ende claulüleertallesfoo
ilricktelijck dat heC qftbehoorlijck is ; ende voor dc
JCroonc Sweden ο verdraghei ij ck valt hare middelen
daer <loor te iien ilaen ter difpofitie van een ander :
cnde 't geen noch fwaerder is, dat by dè meergemelde
Elucidatie fyne Koninghlijcke Majefteyt fich bevindt
verkort κ werden in fyne Dominien en Regalien ,en
dè felve daer inne een Wet wil werden voorghefchrc-
ven. Egaliteyt van Tollen in't generaci te bedingen,
fulckskan fyu reden hebben, kanoockin'tgenerael
wel,werden geobfcrveert, maer den Souverain van
den Lande foodanigh de handen tc iluycen, dat de
feWe na gelegentheyt van tijdt of van perfoonenaen
oiemandt foude mqgen vergunnen vrypaφoort fon-
der bctaUnghe van Licenten, fulcks gaet te verre,
ende.is, in fich felfs eene grooteonbillickheyt : haer
Ho. Mog. felfs fouden het foo ftricktelijck j als het
de Elucidatie voorfchrijft, niet konnen nochte oock
wilkn in den haere praitiferen ,· ende difpenfeert fich
defen Staet dickwils om nae goetduncken acn dc
een of de andere Inghefetenen als Vreemidelingh den
Tol of Licenten na te geven ; Welcke faculteyt
den Staet en yder Souverain in den fijne aen fighis
refêrvercnde. ■■••.r.

Ehdegelick fijnejConinckUJcke Majefteytfigh niet
en begeert aen tc trecken 'cgeenhaèr Hò ìMog.uyt
Souyoraine macht, in faveur van hare eygene welver-
diende Onderdanen of van Vreemden daer inne ko-
inen c? doen, ajfoo weynich wortvertrouwt^thaer
Ho, Mog. in diergclijcke gelegentheytaenfyne Maje-
fteyt fouden willen de Wet ftcllen om niet te vet·
mogen fyn Onderdaen of Vreemde te begunftighen
met eenige verlichtingeof quijcfchcldinge van Tollen ^
en Licenten in plaetfe van andere gemeriteerdebe-
looninget Adten van liberaliteyt konnen niet werden
verboden; danckbaerheyt en munificentie fyn bercia
que deuchden, die yder Staet paflen en infeparabel
moeten fyn van een Souverain, ende die de ielve wil
uytfluyten fondicht teghens de beginfelcn en Fonda-
menten van alle recht en billijckheyt, behalven dat
Koningen en Potentaten feer fenfibel fyn omtrent ha-
re Regalien, ende om die ongekrenckc te houden, cn
hoe teer dat point by haer Ho, Mog. felfs werdt inghe-
fien, foude by verfcheyde en feer verfche exempelen
omtrent de Souverainiteyt van haren Staet konnen
werden vertoont.

Soo dat alles ingefien groote onluften en mifver-
ftanden eenich en alleen defe verkeerde Ade van Elu-
cidatie fyn te wijten, ende kan den inhout van dien,
niet alleen niet by Sweden, maer oock niet aen de zy-
de van defen Staet recht werden geobferveeit, maer
fai ter contrary altijdt aenleydinghe geven tot meerder
mifnoegenen mis-intelligentiejgelijckdan uyt krach-
te van dien defesStaets Refidentaen het Koninghlijck
Sweetichc Hof by fynememorienonlydelijckerdin-
ghen aen de Koninghlijcke Regeringe al daer noch
daer en boven vercht,als de Aöe felfs is medebrende,
vermits dcffelve die Adte is gevende nieuw geinven-
teerde interpretatien en verdraeyingen ; waer by fijne
Koninghlijcke Majefteyt alle macht benomen foude
werden om fyne fubjedlen, die fich omtrent fijne Ma-
jefteyt en des felfs Rijck ghemeriteert hebben ghe-
maeckt, eenige belooninge te doen, cnde de hun langh
voor defen verleende Previlegicn hun vorder te laten
ghenieten, ghelijck blijckt aen het. geene ghemelde
Heere Refident dryft omtrent de Sweetfchc Sout
Compagnie: Want of men fchoon met de fel vege-
woonelijcke maniere van betalinghe blij ft houdende,
foo en kan daerom niet gefeght werden dat van de pro-
portie en differentie in 't bctaelen der Tollen by de
Elucidatie opgheftelt, eenighfints yetsafgaet, ghe-
lijck by den lelve onbevoeght jgefuftineert wil wer.
den.

Men wil hier nu voorbygaen, hoe in egael haer
Ho. Mog. de Tollen en Licenten in den haere fyn fet-
tende? Hoe veel hoogerdeSwcetfchelngefctendaer
inne , als andere Natiën , werden befwaert ? Hoe
dickwils daer inne na goetduncken by haer Ho. Mog.
veranderinge werdt gemeick ? Ende hoe onbillick jac
onlydelijck het over fulcx is, dat by de Ade van Elu-
cidatie de Kroone Sweden fo ftip en precijs in allen ge-
bonden wil wcrdcD.

li dan de Aöe vin Elucidatie foo fchadelijck, ja
ruineux tot onderhoudinghe encontinuaücvanale
vricntfchap ? Heeft allerhooghftgedachte Koninglijc-
ké Majefteyt doens veeldaerby nagheghevenomde
doenmalige negotiatie van goede cerrefpondentie niet
wyder of langer te doenaccrocberen.' Hebben defcs
Staets Heeren Amballadeurs
anders oprecht rapport
van het gepaflecrdé gelieven te doen? Syn de doenma-
lige iniquiteyten dertyden nu ganfch verdwenenIs
de Aöe van Elucidatie maer aengefien geweeft om de
ratificatie desElbingfe Tradaet te retarderen tercon^
templatie van Deanemarcken ? Heeft fulcx ffü
efiètì al langh gedacn .> Sooishet opckbillick datfo-
dtnigh inftrament nu werde weghgeruymtnadere*
dudie van allerzijdts Vrede : billick en noodig is het,
ut cejfmte ' caufa , ceffet quoque tfftBus , cnde dat
monfter van Elucidatie wederom wert gedempt enge-
fmoort.· ·■■'·"

Want terwyien meti met defe Ade niet andert
doen heeft voor gehtdt, als te conferveren de navig»"
tic en commercie, die ter gccafie van den Oorlogh ip
Polen en Pruyffen fcheen te pericliteren, gelijck defee
Staets intentie in defen genoeghfaem is af tellen ge-
weeft uyt de Ëlbinghfche Aöe en Naftitata daer om-
trent , ende uyt de iiiftrudtienen 'ordresdefesStaeti
Heeren Ambaifideürs doen mede gc^ven, fooi» het
oock billcik, dat die tyden nu verandert;iijnde, cnde

.·,■...' hit


-ocr page 262-

en O O R L O G Η. 'tVicr~en-n;e(mghfle Boeck. 243

het bedencken wegen het pericliterende der navigatie
DU t'eenemael ceflerende, oock afgedaen cn gherevo-
ceert werden de middelen, die doen verftaen zijn ge-
worden daer regens gebruyckt te hebben moeten wer-
den , infonderheyt nu de felve
media, die doen wierden
geoordeelt falutair te zij η , tegenwoord igh werden be-
vonden de Vreedcende Vriendtfchap hinderJijck te

^'^Anders foudc men aendezydevanSwedengroote
icden mogen hebben om te geloven, alsofbaerHo.
Mog. 't geen fy aen Sweden by ongelegene tyden j ge-
noeglifacm teghensde billickheyt hadden opgedron-
gen , nu na herftellinge der faken vermaeck fchepcen
als noch te doen continueren : Welcke blafme als iïry-
digh met alleeerbaerheyt ende met de mutuelle vrient-
fchap niet vertrout werthaerHo. Mog. op fich te ful-
len willen houden.

Veele particulariteyten van die tyden op te halen,is
onnodig,ware oock onvriendelijck en odieux : 'tgeen
daer van eenighGnts hier wert aengeroerc, gefchiet
maer voor foo veel het nootwendigh heeft te dienen
tot annullatie van de felve Aéle. Verre en feer verre
hebben die tyden verfchilc vandenjarey^ii»
veertighdoen foo loffelijcke Alliantie ende tot fo lofFe-
lijcke intentie tuffchen de Kroone Sweden en defen
Staet wierde opgerecht, daer beyderzijdts Staten en
der felver Ingefetenen fich foo wel htbben by bevon-
den, ende van welck maximen men niet en kan af-
gaen fonder notoire laefie cn krenckinge van de fonda-
menten van yders Staet : De Aöe van Elucidatiehier
tegens loopende : gelijck hier vooren aengewefen is :
als fynde een beletfel van alle vertfouwclijckheyt> en
occafie gevende tot veel vervreemdinge, is het niet
buyten reden dat AllerhoogftgedachtfteKoningl. Ma-
jefteyt de abolitie van dien is verfoeckende, ofwel in
illen geval andere conditiën in des felfs plaetfc;, die
beyderzijdts verftaen mogen werden eerlijck j nut en
Boodigh te zijn, ende bequaem om de onderlinge
vrientfdiap te conferveren cn te vermeerderen, hoe-
wel anders de opgerecbte Alliantien alles konnen vol-
doen , ende eenige verdere ftipuleringe fchijn onnoo-
dichte fijn.

Men vertrouwt dan dat hoer Ho. Mog. gaerne hier
inne fullen condefcenderen, foo de felve anders acn
hare zyde mede geintentioneert fijn alle oprechte en
fincere confidentie met Allerhooghft-gedacbte Ko-
ningl. Majefteyt te bly ven onderhouden : Van wek-
kers goede intentie haer Hoogh Mog. foo veel te meer
vcrfeeckert konnen zijn» alsAllerhooghft-gedachte
KoninglijckaMajefteyt door des felfs Minifter fyn ge-
moets meninge voor haer HooghMog. doet open leg-
gen, en fich van alle'tgeenedc oprechte correfpon-
dentle kan hinderlijck zijn,foeckt te degageren. Want
anders foude Allerhooghft - gedachte Koninghlijcke
^jefteyt wel konnen flille fitten, ende alle klachten
in de wint laten gaen, fich houdende aen de avanta-
ges die Godt ende de Nature haer gegeven heeft ;
niaer nu gelieft het de felve, haer Ho. Mog. ioo verre
te gemoet te komen, tot een bewijs hoe aengenaem
het alleihooghftged. Koningl. Majefteyt is de herftel-
Jingederoude vrientfchap, en de memorie der voor-
gaende tyden > doen defen Staet door de Sweetfche
hulpe wierde verloft van de groote en ondragelijcke
exceilèn, die by DennemarckenindeSontwierden
geplcegt, en van die dangereufe tyden in Duytflant,
dattet Huys Ooftenrijck volvaerdigh was om defen
otactteonderdrucken.

Noodigh is de redintegratie van foo goede confi-
dentie;het wechnemen van foo fchadelijcke Afte van
Elucidatie ; het aflichten van alle mafques, en de her-
brenginghe van foodani^e vertrouwelijckheyt ende
confidentie, als daer tuffchen beyderzijts Staten was,
eer die in den
]siTCJèfiien hondert negen en •veertig}} door
een redemptie Tradtaet der Tollen ofdierghelijcke
wierde gealtereert. Wclck Traftiet van redemptie
Mderhandt gherefcindeert zijnde gheworden, haer
Ho. Mog. verhoopentlijck hier tot een exempel fai
dienen, oock aenleydjnge fai ghevcn om met veel
meerder voech defe AÖe van Elucidatie mede refoin-
deren ende te mortificcrcn als eene Afte ingedrongen
mjuijjimo tempore, ende txtnìfuiJJtmisprindpiiso^gZ'
lecht en geformeett.

1064··

Komende nu tottet tweede ψοίτΛ van verfocck in
de voerghemelde Conferentie voorghefteldt, wordt
daer by aen de Sweetfchezijdegeeyfchtprcftatieder
geftipuleerde Subfidien, volghens de uycghedruck-
te texten der onderlinge Traftaten tuffchen dc Kroo-
ne Sweeden en defen Sttet van tydttottydtopghe-
richt.

Welcke texten fao klaer fpreecken van de uytreyc-
kinge der fubfidien aen de gene, die in 't fijn geaggref-
feert wert, dat geene cavlllatie daer tegens pLietle kan
hebben.

Tot dien eynde konnen werden na gefien het eerfie^
tweede
en derde, oock infonderheyt het vierde artyc-
kel des Traftaets de anno
feftienhondert veertigh,cr\dei
doorgaens hetghcheele byvoechfel van 't felve Tra-
ftaet. Voorts het daar aen volgende Traftact de anno
fefiien hondert -vyf en veertigh, 'c welck in fij η eerfie ar-
tyckel alle de artyckelen des voorige Traftaets anno
feflien hondert nieertigh is renoverende, confirmeren-
de, fonder eenige diminutie vaft ftellende meteen
extenfie van een naeu we guarantie over het geene foo
tuffchen de Kroone Sweden en Dennemarcken, als
tuffchen Dennemarcken en defen Staet, refpeftive-
lijck tot Bromfebro en Chriftianopelhefloten was ge-
worden. Het wydcr daer opgevolchde Tcaftactyê-
ftien hondert fes en vyftigh tot Eibing gcÙQtcn , confir-
meert de voorige Tiaft aten , el ucideert en amplieert
de intentie van het
eerfle artyckel desTraftaets de anno
fefiien hondert veertigh > dat namentlijck dien arcijckel
aengefien
moetv>erdcngedirigeerttejlél/e»x,jja, ende
in ^t toekomende gedirigeert te fullen ilf ven, tegens alle
eny^der der turhateurs, die fich full η ondernemen yets te
doen tegens den klaren text des TraÜaets.

Soo dat de faecke felfs fpreeckt, ende alles foo
paeckt en klaer licht, dat alle wydere dcduftie of
interpretatie onnoodigh is , infonderheyt by defea
Staet, als de welcke intentie van het oprechten der
voorfchrere Traftaten ten volle bekendt is : ende
foude de geene met recht van onredelijckheyt kon-
nen werden verdacht, die foo klaren fin en texten ma:
eenighe andere uytlegginghe foude foccken te ver-
draeyen.

Alle objeftien tegens de fubfidien konnen lii.et an-
ders als frivool zijn; namentlijck van te willen allegue-
ren dat de fubfidien noyt, of maer flappelijck gceyfcht
fouden ïijn geworden j

Dat via concordile eerft hadde moeten werden geten-
teert ; dattet Êlbingfe Traftaet niet en ware geratifi-
ceert als na allerzijdts ghemaeckte Vrcede , en foo
voorts.

Wattetf«^e belanght, kan het felve genoechfacai
werden wederlecht met de Memorien die van Sweedt-
fche zijde van tijdt tot tijdt zijn overgelevert, als cene
van den
vierden luly, een ander van den K^yi» Sep-
tember noch een van den vrienden dito,alle des laers
feftien hondert fevenenvyftigb ende foo vervolghens :
daer heenen tenderende.
Dat haer Ho. Mog. parole
eeregeengageertlijnde, bydeTraiiatende mno feftien
hondert veertigh
ende feftien hondert vyf en veertigh,
ende de daer opflaende nadere guarantie j defelvefulcx ia
nemve confidêratie ghehefden te laten komen ende effeit
doenforteren : dat haer Ho. Mag. volgens
de foo duyre ge-
dane beloften allerhooghftged, Koningl. Majefteyt gelief-
den te a0fleren ende te feconderen , dat de felve geliefd^
te voldoen eu na te komen het geene waer toe haer Hoogh
Mog. uyt krachtevangemaeckteendickailsgeaüegueerde
Ttadaten fich hadden verbonden >
foo als de formali»
duydelijck medebrenghen, ende by monde van den
Refidenc van allerhooghft-gedachte Koninghlijcke
Majefteyt by alle occafienis gerecommandeertghe-
worden.

En gefeyt dat de fubfidien niet fo expreilelijk waren
verfocht geworden, des doch neen, gelijck
hier voo-
ren blyckt, fa en fende daerom geene preicriptie kon-
^ » non·

1664.


-ocr page 263-

25^ SAKEN van STAET

i66L· nen werden geallegeert, cum dies fimper interpelletpro

__homine, cnde zijn haer Ho. Mog.fchuldigh gheworden

felfs fonder aenmaninge de Subfidien te prefteren van
dien tijde af, dat de Kroon Sweeden geaggreflecrt is
geworden, volgens den onwederfprekeJijcken text der
onderlinge Tracftaten.

De fB>eede Objeftie kan mede geen plaets hebben,
ten minile niet ten regarde van Sweeden, alfoo defelvc
gheen occafie hebbende gegeven tot eenige aggreiEe,
ende allest'elckens hebbende by gebracht om den ag-
greffeur van fijn opfet in der minne te di verteren,doch
niets hebbende konnenobtineren , nieten heeft ver-
mocht teghenseere ende reputatie, na dat men tot de
Wapenen getreden was,
viem concordia wyders· te ten-
teren ; maer dat officie incumbeerde doens privati-
velijck defcn Scaet als Geallieerde, die fulcks om voor
te koomen de preftatic der Subfidien hadde moeten
iien uyt te wcrcken, ende defel ve Geallieerde was daer
toe gehouden foo volgens de Tradtaten als volgens de
natuyrlijcke billikheyt, het interefle van den geaggref-
feerde mede brengende, darde Subfidien niet onder
d'een ofte d'ander pretext gedelayeert, maer
ilico en
met den eerften werden uytgereyckt, om figh foo veel
te
eerder wederom te degageren , ende den aggrefleur
tot reden en accoort te konnen brengen; maer zijn
de tyden doen anders geloopen ; heeftmen verkeerde
coniideratien gehadt ; is Sweden van Dennemercken,
van den Keyfer, van Brandenburgh, van Mufcovien,
gelijckelijck aengevallen geworden, heeftmen die on-
gelegentheyt met goede oogen bly ven aenfien, fulcks
en beneemt aen Sweden in gcenen deele het recht om
te dringen op de pretaftie van het geene by de Tradia-
ten is vaftgeflelt.

Uyt kracht van de weicke haer Ho, Mog. geo-
bligeert waeren de Kroone Sweden teghens alle
diergelijckeaggrefleurs teafllfteren, of door hareen-
tremifede aggreifie voor te koomen ; is fulcks niet ge-
fchiet, daer van is by defen Staet de faute : weicke be-
ter met ftilfwyghen dient te werden voorby ghegaen,
als odieux en verdrietigh te werden opgehaelt ;
txcidat
iUe diesanïmoj
en laten die aigreurs eeuwigh begraven
bly ven.

Oe derde Objedie is mede feer licht te refolvcren,
alfoo
Sweeden ghcen oorfaecke gegeven heeft tot de
non-Ratificatie,of hettraineren van dien, mier defen
Staet, door de verkeerde impreflledie dequaetwillige
aen haer hadden ghcgeven:endeofwelde Ratificatie
nietenmochtezijn gefchietals na ghemaeckte Vrede
metdeaggreffeurs, {oois doghdefelvegedateertieira
tempus ratificationi preflitutum ante finem Armi lóyy.
dienvolgens geduerende de Oorlogen.

Ende al ichoon ghenoomen dat het Tradtaetvan
Jroeii/iwnoytwaere geratificeert gheworden, foo en
foude fulcks ter faecke niets doen, vermits de Subfi-
dien gheeyfcht worden uyt krachte van de voorighc
Tradiaten de Annis
feftten hondert veertigh, en feflten
dondert "vyf en werfigh,
die het Eliin^che Tradlaet
uiet is omllootende, maer wel is het renoverende en
confirmerende, alle 't gheene daer by is vaft gheftelt ;
SoodathetE/i/e^^eTradtaetin eiFedt is een redin-
tegratie en reftitutie van de voorige Tradiate» ende
van de voorighe goede getrouwelijckheyt tuflchen de
Kroone
Smeden ende defen Staet ; dies kan daer door
het point der Subfidien foo gantfch niet werden ver-
ftaen gemortificeert te zijn, dat het contrarie het ghc-
ven der Subfidien meerder ftabileert, en daer en bo-
ven noch de Subfidien vermen ichvuldight na deme-
nichte der aggrefleurs en der vyanden, alfoo dien Ar-
ticulinhet£&'»^^Tradlaet geextendeert engeam-
plieert wert tegens alle en yeder der aenvallende attac-
quanten; ende dat is de reden, waerom den dagh der
Ratificatie herftelt is op fijn behoorlijcken beftemden
dagh.

Behalven dat aen de S weedtfche zyde alle-tijdt op de
Ratificatie van
't ElhinghfiTtiGcitt feer hart gedron-
gen is geworden, ende van defes Staetszyde de extra-
ditie van dien noyt en is gercfufeert geweeft,maer alle
tijdt groote hoope daer toe is gegeven.

Soo dat alle objcdtien die tegens het uytreyckender

Subfidien geformeert konnen werden, alleenlijck be-
flaen in fuptiliteyten en fubterfugien, die alfoo wey-
nichfundaments hebben, als de adle van Elucidatie : "—
ende zijn diergelijcke arguatien maer bequaem om de
ware vrientfchap te rugge te houden.

Te willen allegeren interefl: van Staet dio doens
fcheen te ghebieden om op de confervatie van Denne-
marcken te letten : behalven dat die reden feer foude
aenlopen tegens de redelijckheyt, tegens de publique
trouw, en tegens de gerechtigheyt, foo is die nu oock
ai langh genoegh verdweenen, na dat Dennemarcken
tot rufte en tot figh felve herbracht is.

Diefwegendan> nae den teneur van den klaren
text de Tradiaten, verwacht allerhooghft-gedachte
Konincklijcke Majefteyt foo veel van de oprechtig-
heyten redelijckheyt harerHo.Mog.dat defelvefigh
bevredigende met het voordeel by hun genooten uyt
het te rugge houden der Subfidien tot nu toe, niet
verder noch langher fullen ghelieven te tergivetfe-
ren : ende liever overdencken wat ongelegentheydt
het allerhooghft-gedachte Conincklijcke Majefteyc
heeft toegebracht defelve penningen foo langh boven
hun verloopen tijdt te hebben moeten miflen: dit fai
fijne Majefteyt oorfaecke geven met alle promitude
haer Ho. Mog. mede te bejegenen, ende verwacht de
felve overfulcks uyt defen hoofde foo veel tc eet het
genot van die penningen als in figh felfs warachtigh is,
dat de eygenichap aller Tradlaten daer innebeftaet,
dat fonder reciproque obfervantie van de een en de
andere zyde, de felve Tradtaten feeckerlijck komen te
corriieren ende te verdwynen.

Het derde point van verfoeck fiet op de affchaffin-
ghedes Veyl, of Convoy-gelts, waermede diedoor
de
Sont of Belt pilTerende Waeren worden befwaeit>
daer het ontrent defe gelegentheyt mede heeft.

Anno fiflien hondert vyfen veertigh, ordonneerden
haer Ho. Mog. by Placcate, dat alle Schepen en Wa-
ren, foogaende alskoomende, na en van de Ooft-
Zee, hier te Lande, een Veyl-geldt fouden hebben
te betaelen nae proportie der Tollen die in ,cle
Sont
by den Coninck van Dennemarcken plachten ghehe-
ven te werden , ten eynde om daer uyt te vindende
middelen tot onderhoudt van de Vloote» die defen
Staet tot defenfie en maintenu der Commercien doen
in Zee bracht : nu is het fulcks dat even op den felven
tijdt de Kroon
Sweden mede tot defenfie der Com-
mercie en Navigatie, als oock tot veylinge der Zee
voor beyder-zijdts interefle en gemeen befte in volle
Wapenen tegen sDew»i»«cii»ftont, ende al vryeen
grooter laft van koften en depenfes dede als defen
titaet » fonder dat hooghft-gemelde Kroone van Stuti·
</i»daerommeeenichfint3 ginghbefwaren haere Ge-
allieerden of NabuerenmeteenighVeyl-geldt: ende
bewijft deie reden ghenoeghfaem alleen > hoe veel
te min haer Ho,
Mog. bevought waren om te belaftea
de Onderfaeten van de Kroone Sweede» die nevens
haer Ho. Mog. tot een en 't felve oogenmerck het ge-
meene befte was bevorderende ; ende daer inne met
haer Ho.Mog. was collimerendej tot welckcrs bereyc·
kinghe nochtans de Kroone
Sveede» geenfints en ley-
de de laften op hare Geallieerden, maer wel op haere
eygeneOnderdaenen, foohoogh als dieimmermeeï
konden draghen : maer haer fio. Mog. daer
teehent
een laft leggende op de Onderdanen van hareCfealli-
eerden, die uyt geenderley hoofde daer mede
en ver-
mochten te werden befwaert, is daer
door aen dc
Kroone
Sweedea die Adlie en Obligatie cheboore»
op haer Ho. Mog.datfoodanighop Sweedtfche Oo-
derdaenen genomen Veyl-geldt wederom ten de Kro-
ne
Sweden moet werden uytgekeerc en vci^oedet; ende
fulcks foo veel te meer, omdat defen
Staet aen den
Koningh van
Dennemarcken eo nomine vereoedinghe
heeft gedaen
hondert twintigh duyfent Rijcksiel-
ders, daer het nochtans
Denemmken wasdiedeNa-
vigatie ende Commercie turbeerdej ende Softitn
daer teghens, die de felve turbatie fteuytedeen af-
keerde. Endeftaet wel te confidereren, datin'thef-
fen van dit Veyl-geldt defes Staets Inghefetenen
niec anders
cb bctaelden , alt 't gheene fy


-ocr page 264-

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-veermhfls Boeck. 245

deÌMi Dennmarcken fouden hebben betaeldt,
ende de Sweedtiche Onderdanen wierde afgheno-
^ men het geen daer fy gancfch vry ende excmpt van
hadden behooren te zijn foo wel hier te Lande als in de
Sont'i welck eene al te notaire onbillicheyt is geyveeft.

Dit foo voor aen ghefet, om tot dequadcconfe-
quentie, die daer uyc is gerefulceert, te komen ; is
het fuicks dat ten opfichc van den gevolghden Vrede
ende van de groote befwaerniffs die de Oofterfchen
Handel door het voorfchreve Veyl-gelt onderworpen
wierde > 't felve inden jare
fiftien hondentfes en veertlgh
wel wierde gemortificcert , maer defen Staet gingh
^nnojiflien honden negen en veertig traéleren met den
Koningh van
Dennemarcken over de redemptie des
OrefuHtfcheTdis, ende quamdaerdoorinHoffawe/ite
hefFeoj 'tgeen anders in du iewi aen Tollen moefte
werden beraelt j met welck tranfportcrcn der Tollen
den Sweetfche Ìngefetenen/i#ri'«///>eif?»wquam beno-
men te werden hare icdifputable Tol-vryheyt j ende
iy geobligeert te geven 't geen fy in genen deele fchul-
dich waren. Want van alle oude tijden de Sweedcfche
Ingefetcnen vry zijn geweeft van alle laft en befwaer-
niffe in de
Sont: welcke vryheyt alle tijdt geweeft is
indifpurabel ^ en bevefticht door folemnelc Paften ,
Contraften en Verbonden met de
KrooneDennemar-
im van tijdt tot tijdt opgericht, ende foo dickwils yets
daer tegens heeft willen werden gedaen > isdevoorfz
vryheydt mee bloetftortinge en groote koften gemain-
teneert geworden.

Niet tegenftaende nu dit onwederfprekdijck recht
van vryheyt, hebben de Sweetfche Ingefetcnen aen
de Ooft-zee, die de meefte Commercie aldaer uyt
maecken, volghens het opghefteldeTradaet van re-
demptie ende de daer op flaende nieuweConvoy-liifte
dc Anno
feflien hondert vyftighdcn Tol hier te Lande
tnoeten afleggen , londer dat cenige remonftrantien
van d'Sweetfche fijdc daer tegens inne gebracht,cenige
plaetfe hebben ghevonden, hoe ftercke redenen daer
toe oock wierden geallegueert j ielfs ten tijde van het
fabriqueren des voorfchreven Traftaets, daer men
klaerlijck bewees dat de
Krooae DenneT/iarck^ngeen
meerder recht aen een ander konde wech geven, als
fy felfs was hebbende: zijndeTol-vryh^tindeSowi
voor de Sweetfche Ingefetenen door het Traftaet van
Brmfetro in den j are fiftieu hondert vyf en veertig noch
dc novo geconfirmeert, en abfolutelijck tocgeftaen
gsworden : foo dat felfs eenige Leden van defen Staet
in dien tijdt rondt uyt bekenden, dat de Kroone Swe-
den hetgrootlle ongelijck van de wereldt wierde aen-
gedaen ; daer op defen Staet wel fchriftelijcke verfeec-
keringegaf, ende den Sweetfche
UttxeCanterfieyn foo
wijt met fatisfadlievanbeloftedimitteerde, dacmen
met de Kroone
Oennemarcke» niets en foude fluyten
'tgeen eenighfints ftrecken konde totprejuditie van
de Kroone
Smeden, maer by het daer aen voltrocken
Traftaet met
De?t»emarclien bieeck het heel anders,
alfoo uyt krachte van dien ende volgens de voorfchre-
ve Convoy-lijfte de Sweetfche Inghefetenen en den
Tol hier te Lande moeften betalen , endeindeioei
nochallerley beletfelen onderworpen wefcn, vermits
de Hollandtfche Schepen door den Hollantfchen Re-
iident in deioaialletijdteerft wierdengedepefchcert
ende de Sweetfche Schepen achter aen moeften wach-
ten, andere onbillichedcn te verfwygen : waer tegens
in den
Hage uyt den naem van fijn Konincklijcke Ma-
jefteyt wel wierde geklaeght, oock eenichfints met
eene goede i^efolutie vertrooft, dat de Sweetfche Wa-
ren of Goederen, die de paflèerden, de vryheyt
by het Brow/iiri/yiy^iTra<ftaet verworven , ongehin-
dert fouden hebben te genieten, maer des niet te min
wierde nae als voorgecontinucert, gelijcknochghe-
oaen wcrdt, in het heffen derConvoy gelden op de
öweetfche Ingefetcnen, daer van nochtans andere Na-
De?!»emiircie», Norwegen > Engelanti Vranck-
}? j' vry van zijn; foo dat het avantage

y oe Kroone Sjneden noch jonghft bedongen by het
voorfchreven
Bromfeiroifche Traitaet , vruchteloos
Wordt
ghetnaeckt foo langh de Sweetfche Inghefete-
nen befwaert blyven met den voorfchreven laft ia
τΛ^α
Hollandt.

Alfoo evenwel eyndelijck gevoelt wierde dat door
de voorfchreve befwaerniffe de Negotie eenichfints
fich quam te diverteren, dat de Schepen van en nae
de Ooft-Zee reftà door gingen fonder Hollandt aen
te doen, heeft men uyt vrelevan foodanigcdiverfie
de voorfchreve
LijAe ia den }atefi/iien hondert vijf er»
vtjfiigh
wat ghem odereert , blyvende nochtans die
door dc
Sont of Belt paflcrende waeren onghelijck
meergegraveert als die van andere Natiën, daer doch
de Kroone S weden de fes Staets Ingefetenen niet hoo-
ger-a!s andere vreemde, jae felfs minder, isbefwa-
rende. flet is dan ten hoogfte onbillich dat defen Staet:
hier te Lande den Sweetfche Ingefetenen fulcken laft:
op lade tot fcer fcbadelijck gevolgh van de Sweetfche
Bcrgh-wercken en ManafaSuren, ende hun op alle
hare uyt en in komende Waren meer Convoy-gelts
afnemen als van andere Natiën,die diergelijcke Bergh-
wercken en Manu&öuren mede aen de hant hebben ,
ende de
Sont of Belt niet en komen te paflèren. De
bygaende notitie kan daer van tot ccn kleyn bewijs
dienen.

A nno feftienhondert vjftig wierden volgens de nieu-
we Redemptie-lijfte alle de Waren den
Orifont of Belt
giis en weer palTerende,gechargeert hooger als te voo-
ren, te weten.

Van hondert pont Koper moeft worden betaelt
volgens de voorfz Lijfte — 14.. tevooren 4,

Van;f)e»i/frip.MelIingdract — zo. tevooren 10.

Van</»jvy#»ip. Staef-Yfer -- - ?+· tevooren ao.
hondert ^out ------ 11. tevooren f.

In den jare feftìe» hondert-vyf en vyftigh is den laft
wel eenichfints vermindert, maer de Waren de
Sont of
Belt pafferende, zijn veel hooger gechargeertgeble-
ven, alsdie van andere Natiën, te weten,

hondert p. Koper.de Som of Belt paf· i 7
ferende,betaelt van inkomen 7· r ander. aU

J en Οίβ-Indien 4..

Wii'ipontMeirmghdraet - - ,, . Undere.iji

^ J Hamiurgh.Hiirw. 10

duyfentO.Stiit-Yfa.....

hondert Soilt — — ---7 J andere f.

M» Stuck Rinfche Wijn — 7 andere 5,

Ende foo vervolgens, bredei te fien in dc vooriz
Convoy-lijfte.

Ende alfoo al dit is ftrijdende met de billicheyt
met allerfijts Verdragen en Accoorden, ende niet an-
ders als onluften veroorfaeckc, als wert vertrouwt dat
haer Ho. Mog. foo wel hier inne als in de voorfchreve
twee eerfte pointen fullen gelieven tc voorfien, af-
ftant te doen van alle onbevoeghtheyt, endedaer door
foecken te herbrengen de goede en vcrtrouwelijckc
vriendtfchapen correfpondentie tuflchen atlerhoogft-
gedachte Konincklijcke Majefteyt van
Svieden ende
haer Hooeh Mog.'t welck den grootcn Godtfegene
ende beytfer fijts Staten eeuwich late floreren en pro-
fpcrercn.

τ. DeA&e ven EkcidatU.

z. DeSubfidien.

3. HetVtyl-gelu

I. "Γ)Ε onderlinge Verbonden tenderen tot ecné
^ fincere vrientfchap, de welcke nieten kaa
werden geobtineert, ten fy wech genomen Werde al
gene tot deftruftie van foodanighe goede cónfidentiei
verftreckt. Maer nu geeft de Elucidatie oorfaeck tot
allediffidentie: Ergo,

De Heeren Nederlandtfche AmbaCTadeurs hebbea
de incongruiteyten ende Impoilibiliteytcn van dien
felfs niet ontkent, doen men ract haer in
Dennenutrc-
f ? ken


-ocr page 265-

24^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

1664. hen tradteerde; maer wenfchten wel dat men inre-
- gard van haer precifen laft > dewijl de tijdt niet was toe-
latende eene nieuwe te verwachtenjtot't obtineren van
de Vrede, over al fuicke confideratien ftappen wildcj
met beiofcc dat fy by haer overkomft fulcks befter ma-
ten aen hsre Heeren Principalen remonftrerenfou-
den, gevende oock hope dat fulcks alhier verder
Ib-
gefien ende alles ten beydcrzijdts befte gcredreffeert
foude werden.

Onder andere contrariteyten in de voorfchreveElu-
cidatie begrepen, is oock defe, dat men in de eene
Periode begeert ende bedinght
dat de veraccordeerde
inefgalHeyt fai gheohferveert vierden nae den teneur
van het iveede Artkul vaa de Ordonnantie desjaersfe-
flien hondert vijf en veert igh. § quantuvt ergo attinet iena
^ Tnereimonia qua in Sueciatn in-vehuntur.
En in de
naeft - volghende Periode :
Ut autem fuperior , ^c.
wordt gheieydtj dat die eenighe Goederennaeürpeden
brengen, fitllen de felve nae kaer tuaerdy felfsaenghe-
ven.

Ende het is uyt kracht van defe laetfte Periode dat
haer Ho. Mo. hebben door haren Refident by 'tSweet-
fche Hof geklaeght, dat men haren Ingefetenen niet
toegelaten heeft felfs hare Goederen te taxeren, maer
alleenliick de oude Ordonnantie ende daer uyt refulte-
rende Lijfte van hrino-vyfenveertìghvjìsyé\^anàt·.
't welck nochtans oock fijn groote leden heeft in de
naeft voorgaende woorden der Elucidatie:
quantum
ergo, é'c.

Verders ftrijc defe Afletegens allede voorige Trac-
taten ende oock het
"Elhmghfe, van het weicke hy
nochtans eene Elucidatie ende confirmatie behoordt
tewefen.

Want de andereTraflaten ende oock fpecialijck het
Ulhinghfe j referveren fijn Konincklijcko Majefteyc
van
Sweden altijdt Regaita^juraciratveiligaliumCB»-
fiitutionem difpoftionem :
't wclck een foo fenfibel
ροίηΛ is dat het felve om te wet pen, voor cene pure
impoflTibiliteyc moet geacht werden,
^uanequepa&o ne-
que fiipulatioue potefl comprehendi:
dan oot k dc Ge-
odroyeerde Compagnien ende anderen Onderfaten
hare
[peciahaprivilegia vid. Elb. TraB, in Traétatu Ami
40. Art ■ efi pro confervendis dominiisi)uriius ^ recep-
tisconjkttudinibus
: De Elucidatie ter contrarie pooglic
fijne jVIajeftcyt de Wet voorte fchryven, hoc ver fy
hare Onderfaten bcncficeren mach ofniet. Egaliteyt
van Tollen als een billijcke faecke, difputeert men
niet, maer een Souverain de handen te fluyten en alle
middelen te benemen om d'ander van fyne ofte andere
wel gemeriteerdc te gratificeren, dat ftaet fwaerlijck te
lyden.

't Is dan foo alle queftien defe verkeerde Ade moe-
ren gcimputeert werden, konnende foo weynigh dc-
fen Staec de voorfchreve Ade voldoen als S weden, de
weicke met verdriet moet vernemen dat de Heeren
Staten Generaci door haren Re^dent noch meer fyn
vergende, als eenighfinte byd'adtefeltwertgerequi-
reert,blijckende fulcx aen het gene dc voorfchreve Re-
fident voorlede laer by 't S weetfe Hof ontrent de Sout
Compaignie was dolerende in fyn Memorie aen den
Heere Rijcx-Cancclier in 'teerfte Lidt van dien.
't Welck dan foo veel te meer vertoont de quade con-
fequentien dieder uyt de voorfz Ade fpruyten.

Hier by komt dat de meer gemeldeAdte meefl: daer-
om geinventeert is, op dat de Ratificatie van 't Elbin-
fe Tradlaet ten reguarde van Dennemarcken mochte
geretardeert worden : waerom dan nu,
cejfante hat
caufa, cejjetetiam ejfeiïusAoportet.
Andersfuudemen
moeten cordeelen dat de HeerenStaten haer vermaeclc
fchiepenindefeonvriendelijckheden: want,waerom
foude men andcrfints niet konnen bly ven by de voori-
ge Tradtaten, daerbeydedeparthyen fichfoo wel by"
bevonden hebben,· of ten minften in plaetfevande
Elucidatie in 'cftuck van de marine ende Commer-
cien andere
honeffas ύ· utrinqueproficuas conditiones fur-
rogeren I Het gelieve dan haer Ho. Mog. defe fyner
KoningHjcke Majefteyts openhartige gemoecs verkla-
ringe te nemen voor een vaft teecken om in beftan-
dige vriendtfchap te perfifteren, ende na't exempel . |
der refciflie van de Redemptie Traöaet oock defeAfte
van Elucidatie, die wel füo onbevoeght is, annulle-
ren ende caflëren.

i

Ten tweeden, Watdefubfidienaengaet, leydtden
Text ende de Woorden klaer in het
 tieeede,

derde, ende oock infonderheyt 'tvierde Articul dee
Traftaets de
Anno veertigh, endedan vorders inhet
geheele byvoeghfel van het fclfde Traftaetde Aniio
vyf en veettigh ende het negenden Articul van dien, re-
noverende al het geen in de voorige Fadten veraccor-
deert was, ende noch daer en boven eene naeuwegua-
rantie fluytende. Het daer op gevolghde TraÖaet van
, confirmeert ende bevefticht de vorige, ex-
tendeertfe oock tegens alle ende yeder een der Turba-
tcurs.

De objedien tegens de uytreyckinge der fubCdien
konnen gene andere fyn als defe ;

Ten eerfien, dat de iubfidien eer behoorde geeyfcht
te worden; TcntOteeden, dat
vm cewW/ii eerll badde
moeren getendeert werden, dan oock ten
derden, dat
het
Elhtnghfe Tradaet nietenisgeratificeertalsnade
gemaecktc Vrede. ,

De eerfle wort gedilueert door de vcrfcheydeMemo-
rien van tijdttot tijd van de Sweetfchezyde overgege-
ven.
Tit eerfle van den vierden July , de tweede van
den «j/j^rt» September 5 ende de noch eene van
den
vüftietiden ditO, alle in 't Jaerfeflien hondertfevtn
en vyfìtgh
behalven de mondelinge reprefentaticn by
den Refident van fyn Koningl. Maj. gedaeo ; waer by
dan oock dient te weten, dat, doen de Sweeden An-
no
fejlien hondert feven en desJaers nadathec
Elhnghfe Tradlaet geflooten was, Deoémarckenin-
trocken, hebbenfe de Ratificatie ende fubüdie gelden
geurgeert, en den Heer van Maefdam verweten dat
fijne Principalen wegens de gerequireerde fubfidien
de Ratificatie inhielden : Dae; na qnamen de Hollan-
ders met haer Vloote ende ge wapender handt, dattet
alfoo doens geen tydt was om de penningen, volgens
de Trapten te ey ffchen j alhoewel het aen verwijtin-
gen en exprobratien van al fuicke verbreeckingen der
Tradiaten, in 't minfte niet gemanqueert heeft. Se-
dert den Heer
Slingeiandt te Stockholm komende, ende
het eene mettec andere, oock het Elbjngfe Tradlaet
geratificeert wordende, foo urgeerde men noch van
de Sweetfche zyde om de achterllallige fubfidien, hel
welck de Heer 5/;»g?i»»</igoetvontendebeloofdete
recommanderen, wefende dit oock alleenlijck dc oor·
facck waerom den dagh van de Ratificatie op fodanigh
alicets verloopen tijdtgeredrcfleert wierde.

Oc tweede uHedtie werdt daer door omgeworpen i
dat Sweeden, ionder alle reden ende ongeacht al wat
het tot minnelijckc bylegginge mochte byghebracbt
hebben , geaggrefleert wordende niet en heeft ver-
mocht tegens eer ende reputatie
viam concordia te ten-
teren : Maer de officie incumbeerdcprlvativelijck den
Staet van de Verecnighde Nederlanden als Geallieer-
de, d ie om voor te komen dc praeftatie der fubfidien,
fulcx hadde behooren te prieftcrcn, ende in gevalle dat
niet lucken woudc, de felve fubfidien promptelijck
uytreycken.

Oederde is oock licht tefolvecren, want Sweden
heeft immers geen oorfaeck gegeven tot de non tatifi'
catie ofte trainiflemcnt, maer defenStaet felfs, ende
is de ratificatie al evenwel gedateert op
haer rechten
tij t, dat
iss ante finem Anno feflien hondert feven en^f'
tigh)
nu dienvolgens geduyrcnde de Oorlogen : Tot
wat eynde als om de iubfidien uyt krachte
van dien te
mogen lichten

Ten derden j Het Convoy-gelt is foodanigh dattet
de door de io»f ofte Be/i pafferende Waren meer be-
fwaert als andere, waer uyt dan fijne Majeft(^ts Lan-
den die de meefte Commercie in de Bekifle Zeecon-
ftitueren, meer gegraveert werden als alle andere Na-
tien , 't welck niet correipondeert met dè Tradtatea ot
behoorlijckc vriendtfchap tuiTchen beyde de Staten,
want in plaets dat Sweden beneficeeitdcNederlantfe
Ingefetenen met foo groote vryhcden als hare eygene

Onder-


-ocr page 266-

en O O R L O G Η. 'tVier-en-^ueemghfle BoecL 247

, onderfaten, foo befwaren de Nederlanders in tegcn-
' dee! dfi 5\vedcn meer als andere vreemde Natiën.

iJaJere Memorie hy den Coninghlijcken RefiJetit
van Sweden overgtlevert aen batr Ho. Mog. tot
juflificat 'tt-van betgoet ende volle Recht,'tivelck
de Kroon Sweden tn des felfs Onderdanen
i^ijn hebbende op
Nova Succia, gelegen in Ame"
rica.

OM welck recht in gevolgh van gemelde Refidents
Memorien van den
fevenentimntighfienMaiiy
feSitcn hondert fes en vijftigh ,
ende van den feven
tn ti!imtighfie»]uny fefiie» hondert vier enfefiigh,
iom-
mierlijckte deduceren, ishetfulcks, dat het diftridt
Uova Suecia, gelegen aen de Weft-zyde van de Zuyt
Riviere van
Fionda in America, by de Kroon Swedcn
niet
en is overgenomEn, gekocht en betaelt van eeni-
ge Nederlanders of Hollanders, aen de welcke het
noyt heeft toegehoortj raaer van de Wilden felfs, die
'tfclve Landt in eygendom tocquam, ende fulcx ten
tydedat het noch onbruyckbaer, leegh en weeft lagh,
ende van geene Europifche Natiën noch oyt bewoönt
wasgeweeft : Welcke Wilden als rechte Eygenaers
van
dat Landt 't fel ve aen de Kroon Swedencn des
felfs Ingefetenen na voorgaende behoorlijcke koop en
tranfadlie hebben overgeleverc, opgedragen ende de
Limiten van dien met oprechten der Sweetfe Wape-
nen hebben geftelc en geordonneert, ghclijck fulcks
blijckt by de daer over gepaflèerde Documenten en
Aften getekencengeratificeertbyde ware Eygenaers
en proprietariflen van die Landen j die al hoewel Wil-
den zijnde, onder figh mede hare forme van Regerin-
ge, Juftitie, en Politie zijn hebbende > waer by fy op
hunne maniere yder in het zijn, maintineren : Ende
fyalfooMeefterende Heere van hun eyghen Landt
Zijnde, 'tfelve by confequentie na hun goetvinden
oock mogen verkoopen en veralieneren.

De Kroon S-atdeti dan het voorfchreve Landt met
goet recht aen figh hebbende gebracht, is dienvolgens
hare poiïèilie daer van oock wettigh gheweeft, fonder
dat de Weft-Indifche Compagnie defer Landen figh
eenighfints daer door kan feggen tezijn gheprejudi-
ceert, zijnde oock de meeoingenoyt gewceil de fel ve
in't hare te troubleren.

By de uytgegevene Landt-Kaerten van Nieu-Ne-
derlandt blijckt dat de voorfz. Weft-Indifche Com-
pagnie aen de Zuyt-Rivier,
v^ien mylen na boven,
zijn befittende een Fort genaemt
Naffhuw, welck Fort
als leggende op dcover-zijde van de gemelde Riviere
tcgens het Ooften , men hier niet en wil in difpuyt
trecken ; Men laet de Weft-indifche Compagnie daer
■vanhaer recht doceren, maer'tfelve Fort kan haer
gintfch geene gerechtigheydt
gsven op Nova Suecia,
'cwekkdoor de voorfz, Revieregantfch ghefepareert
isvanNieu-Nederlant, ende op de Weft-zijdevan
dien is leggende, daer de Kroon
Sroederi het Fort Chrt-
/i'Mhecft doen bouwen, wefende de eerfteFortifica-
ciedienahetacquireren van dat diftriél daergeleght
IS gheworden, ende waeruyt den Koningl. Sweet··
fchen Gouverneur het refpedt ende de gherechtigheyt
van de Kroon
Swtden altijt na behooren gemaintineert
heeft, felfs oock goede intelligentieenjnabuyrfchap
heeftgehoudenmetde Hollanders
opdcNoort-Rivie-
re, teneyndeom foo veel te beter met ghefamender
fwndt andere Natiën daeruyt te houden.

Het ware tewenfchen geweeft.dattetby defe eenig-
heyt ware gheble ven, endedat die vande Weft.lndi-
[che Compagnie figh hadden mogen bevredigen met
net geene fy waren befittende j maer de felve Com-
pagnie fiende dat de Wefter-kant van de Riviere, of
Nova Succia, het befte Eylandt was,ende dat de Sweden
het felve van de ware Eygenaers hadden gekocht ende
dies
jufio titulo bcfaKn,hebben verfcheyde praöiyquen
aengewent, om op defelve zyde van de Reviere mede
een voettekrygen, maer van de Inwoonders onder-
recht werdende hoe verre figh de
Srpeedtfche Ρλ/ìw uyt-
ftreckten,konden niet wel tot hun voornemen komen 16^4.

foo langh den Sweedtfchen Gouverneur fijn recht _

maintineerden : Heel bêneden aen de Rivier in de
Bay , namen fy haer verblijf, ende raeckten met de
Wilden ingrootedifordre, die hun geweldt met ghe-
lijckgheweldt wilden afweeren, dogh daer in te on-
machtigh vielen.

Met fodanigh en geen ander recht hebben die van
de Weft-Indifche Compag. naderhant van tijdt tot tijt
figh meer en meer meefter gemaeckt in de
Zuyt-üe-
vier,
zijnde behalven dat oock machtiger gewceft in
de
Noort Rivier als de S-soeden waren, infonderheyt de
felve iweif» door andere ongelegentheydt met haer
overftieren van ordinaris Guarnifoeneii en volck wat
getraineert hebbende : dit gaf aen de Weft-Indifche
Compagnie ghewonnen fpei, ende fy
'm Nova Suecia
voortdriogende, ruckten de grens-palen^nde Sweed-
fche wapenen met geweldt uyi ende om verre, ende
gingen een Fort leggen twee mylen beneden het Fort
Chrifiiaa op de Sweetfihen bodem : de felve plaetfe
wier de hun naderhandt wel wederom af handigh ghe-
maeckt, maer die van de Weft-Indifche Compagnie
daer op een Schip met Ammunitie en Volck van Am-
fterdam derwaêrts na Coeiendende, quamen fy tot die
extremiteyten van geweldt en hoftilitèyt, dat fy heel
Nova Suecia inpatroneerden, 't Fort Chrtfltna van alle
Stucken en Ammunitie diitblöotén, de Sweedtfche
Colonien indiegeweften haer deden fweeren en hul-
digen,ende fonder aenfien van recht alles tia figh fléep-
ten, waer in fy dan els noch liijn continuerende, ende
figh meer en meer beveftigende : debaucherende niet
alleen de Sweedfche Ingefetenen die figh aldaer be-
vinden, tot haren dienft; maer oock ( alfoo de Sweedt-
fche Natie meer als eenige andere Natiën, fighisoef-
fenende ende verftaende op Wey, Bofcfi en Acker-
bou, oock op ViflTchery, Wilt ende Vogelvangft)uyt
Vinlànt cnàt out Sweden noch meer andere Inge-
fetenen treckende ende vervoerende , om figh in
baeren dienft in
nieu-Sveden te laten employeren.

Allehoedanighe procedueren ende enormiteyten
by aller hooghgedachte Koninghlijcke Majefteyt fon-
der reflèntimenc niet heeft konnen werden geleden,
endebyhaerHo. Mog. verhoopentlijck met foodani-

Lindignatie fullen werden aengefi en, datde Weft-
ifcbe Compagnie defer Landen fai werden ghe-
conftringeerttot biliijcke reilitutie ende fatisfiadtie in
defen allen.

Want heeft de Kroon SweJea met goet recht Novt
Suecia
aen figh gebrachtis iêlve daer van in wettige
poffeffie geweeft? heeft de Weft-Indifche Compa-
gnie defer Lenden roet geweldt en bedroch de Kroon
Jjweden daer van ontbloot
is defelve Compagnie ais
nochinhaerbooshcydten ongeregtigheyt continue-
rende ? foo is het oock billick ende ten hooghften no-
digh,dat eyndelijck eens daer inne werde verfien, ende
de vcwrfchteve Compagnie tot de redelijckheyt wer-
de gabracht, om wederom uyt te keeren het geene fy
onrechtvaerdigh is befittende nevens vergocdinghe
van alle veroorfaeckEe fchade en intereft 5 'tweick aller
hooghftged. Koningl. Majefteyt van haer Ho, Mog.
fonder verdfer dilay is verwachtende.

«oufe-

©eöecfiicöte Contrarie ttapncecbe / Satc i^o.
jBoa.BaöDenop8rtfn(lflnDfB!jaÉtiÖouBen ban ben «-ie
«ensdfcfjcn j©iniflrc/ eenigöe bEtantrecfnBcoflce
maecRt In 't fitten ban Dien inDe Confecmtie, on een
nirutsen ^tltel t»n
Extraordinarii Envoyé, ^^ of
Die meet toasi flfiö eêfibcttt/ öaectee contcatie öicn
®Ötel ban
Envoyé ten tgöe ben Den^ariament^
Stricklanc boo} tTefenalgiectDa^opsgeha*
men entte Qeinbintcect qI^ ben fnoot(!en tiirmen ftan
bedenclien/om aen Den Honinaf) ban Engelandtgeen
olfentit tc oeöen. i^et toa^epaentlfjch niit in De
mactjtban <i5n0ciflnùtofbifen^taet om een onbec
enbenieubKftcacötteBcbcn aen bat toooit
Envoyé,
totp?tjubicte ban anbec Iftoninaijltjcfie Refidenten,
bie tot notö foetoacen erltenbt ali iinmeDiateI0ch
naefl aen ^imbaffabcur^. «nbe foo be fconfcDe afó
iöpacnftöe «mbanaöeur^ namen fobMilgfje namen

^ ban


-ocr page 267-

248 SAKEN van S Τ A E ï

T^iÌA ban Envoyé niet BooflecaTi ban Refident. i^aec©.

^ Τ JBog.jpKfuratccnDc Datöen^efc Appelboom fouDc
p^tcniïcccn beplacié in be Conferentie Die acn ben
J9«cDowning tda^ toegefiaen/ (jebben nut Defelbe
Coufecentte getcepneect
/En f)P©ecr Appelboom ooft
om bic conicflatiete üccmpen/ Ijcefc fonöec tfltbec»
funm Den negentienden oUecaföeUcn be pomtengift
boo?tcfien/ Die ö? inbe€onfccentiefouDeüoo?ficI=.
len; Defelöc 5ijn ben
vijftienden ^UBUjlp öeanttooo?t
in 'tïioIflenDe:

ÏInt'
tuoojt-
iiisn
Bntr 19.

JCBee·

IS ter Vergadcringe nochmaels voortgebracht wat
by den Heer Appelboom Rcfident van den Koningh
van
Sweden, aen haer Ho. Mog. ende aen de Heeren
der felver Gedeputeerden refpedtivelijck is overgele-
vcrt, verfoeckende
eerfielück, Dat de bewufte Afte
van
Elucidine op Elbinghfe Traftaet als impl iceren-
de verfcheyden incongrpiteyten, contradiftien ende
impoffibiliteyten, die de onderlinge vrientfchap in
veelen deelen chocqueren > foude mogen werden in-
getrocken of gedrelFecf t.

Te-aanderen, Dat haer Ho.Mog. fouden gelieven te
verforgcn de betalinghe der
Subfidien, by'tTradtaet
van den Jacre
fiflien hondert veertighhüiooÏt·, ghe-
rcguleert ende gemultipliceert na 't getal der vyanden,
daer door fijn Majefteyt't zedert het iluyten van
'r voorfchreven
Eliinghfiht Traöaet is geaggreflecrt
geweeft.

Dat het bewufte FfjK/ geit op de Oofter-
fche Waren ende Baltifche Commercie gheheven
wcrdende,ende fulcxhetRijck Sweden meeft komen-
de te drucken» foude mogen werden afgeftelr.

Ten vierden. Dat cenmael eyntelijck goede ende
prompte expeditie,reparatie ende fatisfaÖie foude mo·
genwerdcoghetiaenopde klachten by die vande Ko-
ning!. Sweetiche
Africaenjcbe Compagnie hier bevo-
rens te meermalen ingebracht, tegens die vande Weft-
Indifche Compagnie defer Landen.

Ten vijfden. Dat mede fatisfadtie foude mogen wer-
den ghegevennoopendc de bewufte faecke van Gwi
lobau, op ende tegens de Erfgenamen van wylen lacob
CrìTPìts,
in fijn leven Coopman tot Amfterdam.

Te» fefien. Dat de Sweetjcbe Africaenfihe Compagnie
foude mogen worden geredintegreert in ieeckere
Sweedfche Colonie bewoont hebbende de
Zuyt-Re-
wf/i van Vlorida'wx Ainerica, ende van waer defelve
door die vande gemelde Weft-lndifche Compagnie
dcfcr Landen weten verdieven, Waer op ghedelibe-
reert zijnde, is goet gevonden ende verftaen den ghe-
raelten Heer Refident
Appelboom op't gheene voor.
fchrcve is, eerft in cene mondelinge conferentie door
de Hsercn van
Brakelenàc andere haer Ho. Mog.jGe-
deputeerden tot de faecken van
Sweeden, ende vervol-
....................he-

og.

il

gens mede by ichriftelijcke ancwoorde te gemoet gl
voert worden. Op'tfeo^epoint,dathaerHo.M( _
beducht zijn by foo
vene ccaigc nadere Onderbande-
Unge
over de voorgeroerde Elucidatien by der handt ge-
nomen wierden, dat daer door by eenige van fijnMa-
jefteyts Bedienden en Onderiaten occafie foude wer-
den genomen om haer onder pretext van dien, van de
precife obfervantie ende executie van't Tradtaetvan
de voorfchreve Ê/«c/ii«fiir» in eenighen deelen tedif-
penferen, felfs voor en al eer daer inne by onderlinge
bewilliginge van beyde de Contrahenten eenige ver-
anderinge foude wefen gemaeckt, dat haer Ho. Mog.
oock geenfints konnen vertrouwen in de voorfchreve
Elucidatien met groote circumfpeöie na langhwylige
deliberatie zijn ter neder geftelt,eenige
inconeruiteyten
oittcontradiBien
aengewefen te fullen konnen werden ;
edogh, dat defelve des niet tegenftaende om alle vol-
doens wille, te vreden zijn, (midts by den ghemelde
Heer Refident al voorens ingebracht wefende een
A&e Ofclatoyr van den hooghftged. Koningh fijn
Meefter, van dat fijn Majefteyt precyfelijck falbefor-
gen ^dattct voorfchreve Traöaet van
Elmidatn by alle
fijne Bedienden ende Onderfaten volkomentlijck
ende in allen deelen geobferveertende naghekomen
werden, ter tijde ende wylen toe daer inne byonder-
iingh goctvindenende gemeene toeftemminghe van

beyde de Contrahenten eenige veranderinge ghc- I664
maeckt foude mogen worden) haer in te laten ineen
particuliere conferentie met den gemelden Refident,
om uyt de felve te ontfangen openinge van 't gheene
hooghgem.fijn Majefteyt foude mogen oordeelen in
't voorfz. Tradtac't van
Eluddatie, tot beter onderhou-
dinghe van de onderlinge vrientfchap gealtereert te
konnen worden, met verfeeckeringhe dat haer Ho.
Mog.inde handeliughe daer overvallende, metter
daet fullen betoonen dat fyghenegen zijn fijne Maje-
fteyt te gemoet te komen in alle bet geene bevonden
fai worden de redenen ende biilickheydt conform te
wefen.

Op 't voorfchreve tweede point, dat haer Ho. Mog,
nietfonderverwonderinge te vooren gekomen is, dat
hooghftged. fijne Majefteyt eenighe//«έ/Λί»preten-
deert uyt krachte van het Tradtaet van den lare
feSiien
hondert veertigh,
ende de redintegratie van 't felve door
deconfumatie vande bewufte
Elbingkfe Conventie
daer op gevolght, vermits haer Hu, Mog, aen d'pen
zyde niet konoen verwachten, dat fijn Majefteyt ende
des felfs Minifters met ende wat federt den voorfchre-
ve Tradiate in den laren
tmee envyftightnàedrittn
vyftigb,
ende vervolgens gepaffeert ende vervallen is,
eenige gedachten foude konnen hebbcnjom van defen
Staet fubfidien te vorderen uyt den hoofde van eenige
Oorlogen, die fijn Majefteyt voor dato van de voor-
fchreve
redintegratie fouden mogen wefen overgeko-
men ; ende dac hare Ho. Mog. aen de ander zydc,oock
gheenekenniflehebben , dat defelve fijoe Majefteyt
door ycmant met Oorlogh aengetaft foude wefen,tnaer
dat de voorfchreve
redintegratie win'tg^numdde'ïn-
diaetvanden laere Jeflienhondert veertigh tot
fedtie is gebracht, ende fulcks na den Izzrefefltgh, im-
mers dat haer Ho. Mog, van foodanighe aggreffio van
de zyde van
Sweden, egeene de minile communicatie
is gegeven, gelijck in alle manieren volgens denuyt-
gedruckten Text van 't voorfchreve Tradtaet hadde
moeten gefchieden, in cas eenige foodanigc aggreffie
waren gevallen, ende datmen aen de zyde van Smde»
gheoordeelt foude hebben tottet pretenderen van
eenigh Subfidien uyt krachte van dien bevoechtte
wefen.

Op't voorfchreve derde point, dattet geallegeerde
Fry geldt niet gheheven wert particulierlijck over de
Oofierfihe Waren ende de Baltifihe Commercie, maer
wel op alle de inkomende ende uytgaende Waeren
ende Koopmanfchappen, 'tzy van ofte na Oofient
iVefien, ofte eenige andere quartieren van de wereldt,
ende dattet in alle manieren, foo wel fijn Majefteyt als
'aerHo.Mog. vry ftaet allerhande belaftingenopde
inkomende ende uytgaende goederen op te ftellen,
oock de laften teghenwoordigh geheven werdendena
hun believen ende welgevallen teverhoogenendete
verfwaren, mits daer omtrent obferverende de
efgali'
tep
tuflchen wederzijts Ingefetenen, ende den voet
by de Tradiaten geprefcnbeert, die haer Ho. Mog.
noyt in eenigen deelen gecontravenieert ofte tebuy
tei^egaen hebben.

Op 't voorfchreve point, dat haer Ho. Mog.
haer bereyt houden,oock hare Gedeputeerden volko-
men authorifatie ende laft gegeven hebben om over
de
vooi^T.. Africaenfihe ende Gutnefibe gefchillen met
fijn Majefteyt ofte des felfs geautnorifeetden, in der

minne te handelen ende te fluy ten.

Op'tvoorfchreveï>«/i/ipoinc, dat haer Ho. Mog.
als noch bevonden ende geoordeelt hebben, ten aen-
fien van de voorfchreve oude faecke
vanGroatJeheh

egeene, oock niet de alderminfte oorfaecke van kla-
gen aen de zyde van
Sweeden overigh te wefen, maer
wel ter contrarie, dat overvloedige ftoffe is,om dient-
halven van defer zyde met goet recht over het ghepaf·
feerde, merckelijjck te doleren.

Ende wattet voorfchreve laetfte point belangt, aen-
ghefien haer Ho. Mog. nader efclairciflementfullen
van nooden hebben omtrent de geallegeerde indracht,
die door de Geoöroyeerde Weft-lndifche Compa-
gnie deier Landen aen de Sweedfche Natie ghedacn
foude wefen i η
America by de Zu ydt· Riv ier var) VUfi'

it,


-ocr page 268-

en O O R L O G Η. V Vier-en-veertlghfle Boeck. 2 49

I i'(li. i/<ï> ofte elders, dat dienvolgens de mcmof ie van den
I gemetócn Heer ^ίζρ/ί/έίβζ» des gewagende , gefonden
lil worden a^i prefidiale Kamer van de ghemelde
Wcft-Iodifche Compagnie dcfcr Landen > omhaer
Ho. Mog. daer op te laten toekomen, haerlieder be-
richt , ten eynde het felve bericht ingekomen , ende
alhier
ter Vergaderinge ghefien zijnde,dienthalven na-
der gherefolveert moghe werden, fulcx als na exi-
gcnEie van faecken bevonden fai worden na behooren.

©nDcrtuflcDen/ alfo men oocft fti Sweeden fag op=
nacn
Oen fitioocit ban onlufï tuffcfjen Engelant en
ftn ^tatt/fo tuicct örn ^eet Appelboom geinflcueect
Uiin Oaec/onDcC dato öcn twee en twintighlten ^nntj/
Dcptonincij^pjincipiente 5!jn. ®eneerften, DatÖP
btouörüjicnötfcöap mctHoiiandt
in aeeneclep nia=
nieten gclint toa^ tc tjcctuecpen/ macc foo öet inoges
Iricft tofl^/ öie ίε fteljonCiEn, ®en tweeden, Dat ÖP niet
bepDe Oe ttaee gcoote gcc-mncfjtEn gcecne tj?tenDt=
fcbapÖouöen/mDEnietinontööÊ ligi) nieflecen toils
te in een onnoöigen ©o^Ingfj. J©acc ten
derden, foo
üc ^taten i£>rnecael met onbillicltljepc ttiiiben
tjoajtüatccn/ cn ten
eerften, niet affcfjaffen Oe Eluci-
datieo. 4.
Satisfactie geben ban ^ubfloien fecun-
dumpaitumElbingenfe.
5|u|ittie öoen boD? Die
oncfcljt IjaODen geIcDen. <iEn ten
vierden, ceflitutie
bet; afgD^nomen ïanben/ Dat Ijet onmogel^ctt foube
ballen te llaen in een foo angeltjcfte bjienDtfcljap/ ^^
in fijne ginflcuctiebja^ te firn. /

^pagnien in Defe ttjot / Deöe aen Sweeden esnigtje
aenfoeciiöan naöec intelligcntieenbe
Verbondc ,\tot
boojtfettinge Dee Commeccien/ Daec bp boegeiràe
ceniflöe pointcn ban De
Guarmtie Dee ©?eoe m
't ^uptfcbc i^gch/ban De ^paenfcbe Slcoon en fuc:
ceffiealDaecjateni/caecftenDe
Po.tugacicnöe Polen,
macK alfoo fulcjc lictjteltlch fouDe gaen tot offentie
ban
Vranckrijck, ijeeft toepnict) fmaech göebonDeη
bp
Sweden,al^ boo? fo beeï De Corameccien aengingb.

®cu Conincfe ban Dannemarcken poogöOeoocft te
obtineren De immifTïe in De gocDecen ban <©?aef Üle-
felt,al^«imineelban gequctfie iBajeflept gelegen
in Schoonen ; maec Ijem bjiect geanrtTjae?bt Dat Dr^
^renfc[)cn fifeael^ actiën niet KonDetDojDengee^»
tenDecct tot in De ^tQeebfctje ^urifDictien ; enDe bia-
ccnoaclttbieeban Ulefeits jongde ^oon^ gekomen
in Sweeden, obtinecenDe p;otectie al^ [iinDei;en ban
(cn i)f e baa^ getoaee|l een ^tueet^ (©nDecoaen.

©pl)ett)iecboo?Den vijftienden ?ïugufii aen Den
i^cec
Appelboom gegeben anttD00;t enbelScfoIutie/
!)ccft ben
negen en twintigften geccpliceect/ Dat caec;
iientie i)ct eei;fie point / toaec bp oe felbe toacen Defj-
beccntie/aentbpfenDe ban De
mcongruiteyten in De be»
toufit atte ban
Elucidatie, 'tfeibe geljeeïe toeccft enbe
bebaecobecgöepaflcfcDe pjoceDuecen/ niet anDec^
itonbcn biccben aengefïen al^ eene notopce
incongrui-
teytinfigl)
felf^ / 5önDeongei)oo?t/ Dat een®cactaet
folemnelijcfi beflooten/ bp i:eforutie ban öaec ^0.
^os. fo^nieltjcU alceDe geapp;obeett / enDe baec en
babcn becIUaect / Dat bp De feecen <S]ctcao?D. ^m»
balTaÖem;^ Date inne
ten vollen als was bedongen,
cnbcfelf^ meer al^ De felbe laflbinDen geljaDt / firac)c
öaecaenmctEiucidatien of Diwgeltjche fouöentoec.
ben gettayncect enDe gefo?mcet;t/ Öie totfooDaniglje
cpnöf allecnlijch toiecDen ge inbenteett/ fll^ öiec ( om
oöicufe cebenen niet tneOecom op te tjalen} liebec becc
ftocgen öebben te biecDen/ enDe bp tjaec Jgo.HSog.ge»
nocgöfacm beïtent jijn.

ï00Dct^ toa^ Ijet in De ?ficte ban Elucidatie cene
incompatibele ContCabittie/ Dat
paragrapho, Eventum
"go^éc. uptbpcftelijch gefegt toicirt / bat aengaenDe
oc
in te brengen goederen, fouDen bjecDen gljebolcijt
ben teneur ban ftet
tweede ?|lcttjcftel Dee Stonincfiliic.
ne^ol (©jDonnantie ban Den gace
ieflien honderc
vijfen veertigh, enbeopeenanbecpecïobein begöc=
jnelbc ?llcte ban
Elucidatie bateci becflaen/ Dat De
ïiooplicDcnfclfiOenp?ij^ ban öace innetebjcngijen
Jöaccn fouben Ijebbenaen te geben/ 'ttoelcR met
rnalhanbeten fobantglj
flcpDiglj toa^/Datteteen'tan=
becDitccteigthtegen^ liep/een an&fi: tajlelijcftc con»

ÉlOt'

I ctii.s

titr|i»nt
ί cmireiit
Irtoj-
[Wtul'
[fttxii

[ lunst cit
[ïlim

ri'i't'

icatitepttoa^/ Dat met fiet Elbingfche (irtactaet op i66£.
't nieuto Öecflelt en geconficmecct toiecbrn be liTracs ^
tatenbe ?tnno
feftien bonderc veertighcnbe feftieiï
hondertvijfenvcertigh
, toaec Bp Doojgacn^ pcDcC
(©ealHcecDe fïgö toa^ boojbefioubrnbe fgne
Rechten,
Regalien
enbe Vryheden,6cc. enbe bat Daec tegöen^
inbe boojfs. Sfitte bani
Elucidatie acn aflecBoogbli ge.
melbe ttoningl. jaaajeficpt benomen toictt De^ felfiS
onbecbjeecftelijch cecöt enbe cegaelban boojgebane
tcontoe bienfien aen ben fgnen of aen bjeerabcn in ce»
compen^ na te geben
veriichtinge van Tollen; enbe
quamfjiec uptbpconfcqtientie nooifaltelöcit re bbe»
gcn/öatinpIaetfeöaec<|o.JBog.aen ben gemeïben
wefibent toacen fiegeetenbe een ?ictc Deelacatoij / tot
onbecöoubingebe^ (3D:actaet^ ban
Elucidatie, ben
feïben öefiöent meectKc oojfaecft IjabDe banfjaec ©0.
J©og. tebecfoecfien een ^cte
declaratoir lottet on*
becÖouDen Dee (Stcactaten De
Annis feftien bonderc
veertigh, feftien hondert vijf
μ veertigh enöe feftien
hondert fes en vijftigh.
^n allen gebal DattCt Elbing-
fche
Ccactaet epnDclgeft mebcbJeberjiitit^gecatifia
ceectjpnbcgetooiben/ op ben bfi)oo?Idcfeen gefïipus
leecben tijbt binnen ben gface
fes en vijftigh, Ijabbe
De facto geepclnbeect cngemoitificccctDe Daec na ge^
inbenteccbe
Elucidatien.

<0p tjet tweede point/caecRcnbe be becfocgte fnbfi-
dien,
't taeich ftar c üo. .SBog. baet iKencn griiefbe af
4eMjfen/ aï^ of Delete ban
Rediniegratie banDeit
negen en twintigften iSoUcmbec be^ gjacc^ negen en
vijftigh,
bie fiöult en pjetentie öaDDc toecljgcnomtn/
fiontteconflbececen/ Dattet contcacp toaecacljtiglj
toa^/ 5ijnbebefelije?ictcnietanDec^in (ìgiifelf^a!^
een
redmtegratie ban t)et €raciae£ be Unno veertigh,
enbe be boenmaeiigfje bjienbtfc&ap / upt ftcacftt ban
'ttoelcft be pjefiatie Dee fiibfibieη bjiect becfocèt / al^
50nbe ongeluyeect geWeben 'tgeen Bp'tfeibe (®cac=»
taet toa^ bafl gefielt/foo bicfitoifjS een ban De «©econ»
febeceetbe foube toecben geagg^effeect/ geiöcft allee»
ijoogllgemelbe iftoningl. jaSajeHept fnlep ban Dibecs
fctje potentaten te beuct geballen, üet geen Ijaec
ÜO.JEog.met De 3acen feftien hondert twee en vijf-
tigh
enüe drie en vijfrig gtliefben aen te hjöfen/fcfjecn
flgÖ te bupben op ben (Sngelfcöen «©ojiogö; toaec te-
gen^ öaec ^0. JlBog. fjglj moefien te gemoet boecen/
batbefóoninginne
Crifttna boenmael^ becept toa^
gttoeeli öace mebiatie te (ntecponecen/maecbatfulci;
bp öaec ίί
0. JEBog. enbe felf^ bp be <ÊD. ©loot IBog.
©eeren /btaten ban
Hollandt üjiect gebecïineect/ al^
bie
feparatim be bojDece Öanbeiingbeentameetben;
enbe al af fcöoon eenige actie upt befenöoo^etoace
gefcö^en/ be^ neen/ foo en foube flet Dogö maec eenc
gecinge befalcatte (tonnen baecen.

©at öaec J®og.op ftet derde point geiiefben te
feggen/ bat öet pbec in ben fijne/ b?p fïont allerhande
efgale belaftingea op te ftellen
,toai in figö toel toaec/
maec be iiuetfinge gingDbaecfteenen/ óatboojget
©epl geibt be ?inno
vijf en veertigh epgentlfjcfe De
Sweedfche ©nbecbanen bafï toiecben gemaecftt een
DenOrefomfchenTol, Daccfpinbe Sont inbifputaf
bel bjp toacen/ enbe bie fp niet tegenfïaenbc fulcj; öiec
teEanbe moefien betalen; öet ö^bbe De felbe gele:>
gentöeptmetöet €cactaetbanredemptie, 'ifcoercft
nabecöanbtgecefcinbeect toefenbe/ öeeftmen alöiec
De ^toeebfcöe üdacen
bp be Xüfle Dee Conbopen
Öoogec bipben beftoaect af^ gelgcite 3@acen ftomenbe
upt
iJoorwegen, Luyck enbe anbcce quactiecen / ge?
ijjch fulch^ bp nabec notitie i^ aengetoefen.

iSaecIienbe be faecïtc bec Jfetoeebtfcöe Africaenfche
Compagnie bp öet vierde point becmclt/ toaii eenigc
jacenöectoaect^baec obecfati^factie becfocöt/ooch
fati^factie belooft / raaec totnocötoe fonbec eenfgJi
anbecgebolgö.

SBeiangenbe't vijfde point obec be faeefte ban
Grootjan, petfïfieecDe benilefïbent bpöetgeenebe
felbe Dien amgaenbe tot nocö toe berfocöt öabbe.

<tinbe nopenbe öet laetfte point/ öQbbe foo boo? be«
fenaWnujongjl/ uptboeclöcft aengetoefen öet göe-
toeltenbe
bemenées göepleecöc bpDiebanbe313e(!*
tinbifcöe Compagnie befei: Slanbcn/ in öet toegöne«

men


-ocr page 269-

250 S A κ E Ν van STAET

i66x men öctltanbettban Nova Succia in ®e(ï-3|nbicn/
^ 'ttoeich εεη notopte biolentie
enbe βοΐί«πι jijnDe/
ante omnia beljao?tte too?öen 8cccb?c|T£CCtcnDe8Ete=
llitueect / op fjct felbc fonDaaient al^ bc 30e(l-anbi=
fche Compamiic nu
Cabo Verde toa^ ceclamecenbc.

J®at infìàntic jcDcct Ijp bebe om nabec fatigfactie
foo öElJbcn nocütan^ öaec
i^o. USoh- nopt op fijn me.
moncnpct^jaciiacn/ aï^ ccfoluticn ban bilop. iJnbe
namaclsS fcl)icftttn ben
i^ett Ysbrant acn ben ïilo»
tiiiigb/ bate ban in
't bolocnbe 3|acc te fien i^.

an ^obcmbcc notificeecbe bc ©ecc Ì|e«aa Johan
Adolph
bcg lüoninslj^ Ì3om / be gjieboojte ban een
jonotn baec ban föne «ösmalinne toa^ gljele»
fltn / met bcrfoccit bat öaet fêo. Jiaog. fiflö tnilbcn
laten gljeballcn / bat tjp befelbe op ben Cl)?lficlijchen
loopban ben boooöQcm. $;ince petet^tiabbe
göenomcn / jijnbc ben felben ©iincegenafmt
Caro-
lus Johannes ;
tnaec op i^ goetgebonben/ bat aen ben
©ettogij inbelecfbe termen gecefctibeect foube toojs
ben/ bat Dare Ha.flaofl. öet boo?fcfijebe
Gevader ofte
Peterfchapöabbenafngöcnomen/ enbe baecneben^
aen fijn ©ojPetof 1« ©oojl. tot een gebacljtenlffe ban
bcöoogögem, aongen toegefonben een filbet
bccgnlt ïampet enbe 25ccften ban
twaelf hondert
gulben / mitfgabecsS drie hondert gulben^ aen be
«tacm-ftamec; enbe toiect ben ©jiffier ban jjaec ||o.
JBog. geautljotifeert om 't boo}fcl)?rben aiampet en
aSecften te laten maeclten/ gelScft bet baec na gefon=
beni^.

^00 tori ben ^eec Appelboom al^ ben it eer Dow-
ning itlaegftben inj^bembec/ batfeecBer^toeet^
JbtSipmet ji^afienenöe j^outgelaben ban Gotten-
burgh, toillcnbe na Cngelanbt/ booilïojm in Texel
nebjeben/ albaec toiert belet ffln cepfe te betbo?Decen.
j|ct toiect gecenbopeect aen beUbmiialitept om ab=
l]0^/bieDetbefienIetgaben; bogb na langt) op^ou^
Den/ toiect noct) epnbrlijcU b?p gelaten, ^it (lelbe ben
StoninggbanEngeiandt ooch onber fijne motiben ban
offenfie/ al^ in fijn Declaratoir i^ te fien onbec be φη»
Qelfcftefaccften.

©eiieecen 25urgerace|lecen ban Amfterdam, no=
tificeerben ben
vierden jiiobember/ bat albaecbooj
bepalen toa^ leggcnbe een j®ofcobifc{) <6efant / ge^
beftineertna
£ngeiandt, meteen fuiteban omtrent
dertighperfoonen/ bie {jaer Ijabbe laten aenfeggen/
bjteben ban fgn Saerfclje fiöajefïept aen öaer i^o·
jiUog. te Ijebben / enbe ban Ijaer toa^ becfoeeltenbe
fcbupten ofte toagen^/ omme ban baec met ftace ba:
Oagicop
'sGravenhagetc fionnen eberfcljepen/ ban
toaec fp öaec repgop
Engelandt, fonber langD uptfiel
geerne ten eerfien fonDen becbo^bcren : ^at gaec
<lSb. bare op ten gemeenen befie bienfligb gijcoo;beelt
Öabben/beboojfj.OPefantenmet namen
FaciliJaco-
flowitz,
enbe Demitre JemeijanovitsdEanceliec/ ben
vyfden befe^aen Xanbt te boen balen/ enbe naer een
mibbaeg|)sS(€cactrmcnt/ met o?binaci^ ©aegbfcöe
fcöupten ober tc facten fcljepen/ enbe onbec bet gele^i
DC ban eeneii
Hendrick Gravia,be Buffifcbe enbe
öeclanbtfcöe (Cale pjomptelijcli fp2ehenbccnbcbec=
(laenbe/ bie aen baec
j@o..)lI$og. baer acribement ben
feilen bcfec in ben Haghe töbel0cft beBenbt fonbe 60=
men maïten/of befelbe mogelijcli eenige ojb|e op bare
ceceptiefoubengeliebente flellen: toaec op gljebe»
libereert jtjnbe / goet gbebonben te ojbonneren
ben mgcntbe
Heyde bat bp eenebequame bnpfingbe
boo? bc gcmrlbc mfgefanten enbe baec gebolgb/fonbe
Öebbcn te buecen/ooch met be Jl&acct ofte <iSpgcnaec
te
ecco2becen op ben pjiJsS/ baec op bP befelbe «Utefan»
ten enbe baec gebolgb / boo; pber bagb ban Kofi enbe
Ojancltneben^ bc bojberenoobigbcbrboeften/ fonbe
berfojgen.

?9cfe <0efantfcbap ginab om te ejccufccenbeon»
gunflige bejegcningbe en g^anbelingb bie ben <0jaef
ban
Carlifle in Mofcovien toa^ toebecbacen/ enbe
bpiect in
Engeiandt feec geneoHgccct.

^Iceebe in 't begin ban be ^omer/ toiert goet gbe>
bonben te fenben een Klmbaffabeuc (ürtraojbinaci^
na
Mofcovien, toaer toe toiert booigeflagen ben 500η
banöenl?eccS5urgcmcilec Tulp, betoelcfte b« tp

ffiartoj
Sotan

ll-i

F'"

Ir

m

cufecenbe/ toiect becfoeöt ben J^eec lacob Boreeij fijn ,
tcapn toiect in Giulio gereguleect op
vier ^bellieben/ ^
een Jfofmee fier/ een ^ecretari^/ een ^jebieant/ etn ""
Cranflateur of ®olcH/baec toe gebjupcbt fai toojben
Abraham van Afperen, op een l3I.ractement ban feven
hondert gulben| boo? bctbalf jatr/ enDe in ra^ be
?(lmbafTabc langer bucrbe / ban nocb ceti^ foo beelj
een
Dodor Medecina, cm S5arbiir/ een 5&ifpenflec/
een 23otteIicc/ b^ic Sagt^/ fr^ lünecbt^ boo? be J^eec
?imbaffabtuc/biec Knecbt^ booj be (ffibellieben/ een
Kamcclingb/ bjie ®rcmpettec^/ een «eteltcoin/een
®o?tiec enbe SBagagie-meefler/ een Itocfi/ een
ììdcì
maet/ ofte j® armiton/ een lïoetflec/ een ©oflillion/
een 0alfeniec /1' famen
fes en dertigh perfoonen/ ren
ïSaroffc/
feven UatO^-pactbcn/ twee ry-paerden.

2Bat fijn lafl toa^/te fieninbeboIgcnbcSn»
flrnctfe.

InflruBievan deHo.Mog. Hem?)StatenGenerael 351«,

derVereenigbdeNederlanden, voordenEd.Ge- jjjji''
flrengen'ErentfefienHetrïzcoh'ÏiOÏcel,. . . W'

.....Out Schepen der Stadt Amfterdam, ^J^'Jjj

. ... der felver Extraordinaris Ambajfadm
aen den Doorluchtigbfien , Grootmeghtigh- ^f*·
flen Grooten Heet Zagr , ende Groot-Vorfl
Alexey Michay Lovits, aller Rujlfchen felfs
Erbolaer, waer naer hj hem in het uyt-voeren
vandefelve Extraordinaris Ambajfade fai heb'
te reguleren.

I.

EErfielyck, Den Heere Extraordinaris AmbaiTa-
^ deur , fai hem in alle diligentie gereet maecken,
om metten eerften fijne reyfe van hier te nemea
over
Lee na Rtga, met een van des Landts Ootlggh
Schepen, ftaende ter ditcdlievan'tCollcgieterAd-
miraliteyt tot
Amfterdam.

Tot Ïetfcheer ende Tlefifn gearri veert zijnde,fai din
Heer Extraordinaris Ambaffadeur door fijnen Secre-
taris, ofte eenen Edelman, advertentie doen van fijne
aenkomfte, aen de Gouverneurs, ende daer naer doen
overleveren fijne Brieven van addreflè, met verfoeck
dat defelve ghelieven de mocyte te nemen, van te be-
forgen ende te procurcren volgens de ordreende ghe-
bruyck van 't Landt, dat hy van den Grooten Heer
Zaar, ende Groot-Vorft mach bekoomen eenvrye
opene geley-Bricf voor fijn Perfoon,gevoJgh ende by-
hebbcnde Bagagien, om doorde Rijcken ende Lan-
den van fijn
Zaerfche Majefleyt vry ende onbekom-
mert te moghen pafleren ende repaffcren, ende dat te
Water ende te Lijnde, oockdefaeckendaernabeley^
den, is 't mogelijck, dat hy Ambafladeur onthaelt ende
getraöeert warde, als andere AmbaCTadeurs van Co-
ningen ende in fpecie van de Rcpublijcque van
Vme·
tien
, Vrunden ende Geallieerden van fijn Zaarfche
Majefleyt.

IIL

Ende f«l den gemelten Heer Ambafladcur de voot-
fchrcveGeleyt-firief bekomen hebbende, daer op ia
aller yl verreyfen naer fijne Zaarfche Majefleyt, ende
omtrent bet Hof ghekomen zijnde, fai
een Edelman
voor uyt fchicken om fijne aenkomfte te denuncieren,
in defen verilande nochtans, foo het niet van nooden
mochte lijn, een Geley-13iief te' bekoomen, dat den
meer-gemelten Heer Ambafladeur naer weynigh ver-
blijf tot
Tetfchoer ende FlefcoK, fijne reyfe te fpocdigen.

In 't Hof gekomen zijnde, fai foo haefl doenlijck,
audientie verfoecken, ende daer toe geadmitteert we-
fende, fijne Zaarfche Majefleyt van weghen haer Ho,
Mog. nevens overleveringhe van fijne Crciientiilen,
doen behoorlijckc complimenten
5 den felven ge-
vende de Titulen hier na volgende, te weten 5 Oeof
luchttghfle, Grootmachttghfte Groot en Heer, Zèirenit
Groot Vorft, Alexey Misha Lovits, dotr Godes Glutee,


-ocr page 270-

en O O R L O G Η. V Fier-en-'veerrighfle Boeck. 251

fletei Groet, Kle-jn enWit nuflandt, felfs Erholder
tot
MofcotoP, Κ'Φ FiaJimerof, Novagorod, ZaartotKa-
' ' fan, Z^ertotAfirachan, ZaartotZtiierien, Heer tot
PleCcau, t»Groot-Vorflinitttoumen, Smolensko, Tweert
yptinien, Vodolim, Jugorïen, Ferme», Weatke» , Bol-
Ïsriei' *ndere. Heer en Groot-
Vórft tot Kovogorod,
Jet Niderige» La»!s tot Zernigon, Refan Folotfco, RoBof,
learofltf· Beloferien, Vdorien, Obdorien, Kondinien,
UotoPski'lffi'M· "tdedergantfiherNoort7,yde gebie-
jgf^ ende Heer des Iverfihen Lents, der Kartaiinfen.ende
Q^^etifike» Zieren, eiïde des Kabardinfchen LantSi dir
Zeskajfen, en Gorfchen Vorfien, ende veel meer andere
Landen ertde Heerlijckheden, Oofierlijcke, Wefielijcke^
ifoordelijcke.Vaderlycke ende Groot V»derl'tjcke Erve,Heer
(„Je fleer/der, met congraculatie over fijne Zaarfche
j^ajefteytsLijfsgefontheyc, ende den goeden Staet
eode gelegcncheydt, oock vertneerderinghe van fijne

Heerfchappien ende Landen,
ende welvaren van fijne Onderdanen ; ende wenfcben
dat GodtdeHeer Almachtigh, defelve daer by noch
langhe Jae'^n wille behouden ende in aller heyl ende
voorfpoct geduyrighlijck bewaren, oock voor alle on-
geluckendewederwaerdigheytbefchcrmen ende pro-
tegeren. ^

Oock daer benevens fijne Zaarfche Majefteyt verfc-
kerenvan haerHo.Mog.goede meninge, intentie,
ende oprechte afFtfdtic tot des felfs hoogft aenfiénlijc-
ke Perlbon, Landen, Luyden ende Onderdanen, met
verkiaringe van dat haer Ho. Mog. bereyt ende over-
bodighzijn, daerinnealtoos fonder veranderioghe te
continueren. ^ ^

Saldaernaefucceffivelijckinde felve, ofte navol-
gende Audientie, nae de beile gelegentheyt openin-
ghedoen van de ptincipaelfteoorfaecke van de
Am-
baflide, ende daei" nae proponeren het naervolgen-
de.

VIL

Maer dat de Ho. Mog. Heeren Staten Generaci der
Loffelijckevrye Vereenighde Nederlanden, als van
den Vorftendommen, Graeffchappen , ende Landt-
fchappen refpedive van Gelderlandt ende Zutphen,
HoDandtende Weft-Vrieflandt, Zeelandt, Utrecht,
Vricflandt, Over-Yflèl, Groeningen, Ommelan-
den , Drenthe, Wedde, Weilerwoldingerlandt, de
Graeffchap van de Vroenhove,cn Landtfchappen van
Vaickenburgh, Dalem, enda'sHertogenrade, Over-
marc) tnitfgaders van eene goede parthye van'tHar-
toghdom van Brabandt, ende het wijt - vermaerde
Graeffchap van Vlaenderen, befittende mede veele
voornemc groote Koninckrijcken ende Landen in de
Ooft.Indien, als oock in Afia, Africa, America,
ende Guinea, &c. &c. &c. Hadden befpeurt de con-
tinuatie van fijn Zaarfche Majeileyts genegentheyc
ende aiFeöie tot defen Staet, door het affenden van
foo een aenfienlijcke Ambafliade aen haer Ho. Mog-
in den voorleden Jare
fefthn handert drie en fefiight de-
felve goetgevonden hadden, hem Extraordinaris Am-
bafladeur expreffelijck af te vaerdigen om fijne Zaar-
fche Majefteyt mondeiinghe van harten te congratu-
leren, over de continuatie van fijne geluckighe Re-
geringe in foo veele machtighe, vermaerde ende wijt-
heroerade Mofcovifche, ende alle Heerfchappyen der
Kuffifchen Zaarfchappen, wenfchende ghélijck de
felve tot noch toe goet ende voorfpoedigh is geweeft,
dat oock alfoo den voortganck midden ende het eyn-
de daer op mach volghen, ende fijne Zaarfche Maje-
«eyt binnen fijne Zaarfchappen, Rijcken, ende
neerfchappyen, Vreede met fijne Onderdanen, ende
vrccfc ende authoriteyt onder de boofe ende moet wil-
jige mach houden, ende daer buyten van fijne vrien-
den gerefpefteert ende bemint ende van fijne vyanden
(ievreeft werde; ende fai fijne Majefteyt vervolgens
ten allerhooghften bedancken over de affendinge van-
negemelte aenfiennelijcke Ambaflàde, ende veree-
nnghevandebewuflevoornemeprefenten, met by-
vouginge ende verkiaringe, dat haer Ho. Mog. daer
meer cn meer zijn verwachtende cnntinuatie van

alle goede vruntfchap ende goede correfpondentie,met lóijx.

vafte fincere ende oprechte verfeeckeringe, dat hare ____

Ho. Mog. van hare zyde, daer innegeenfints fullen
manqurren, maer alles contribueren dat haer moghc-
hjckl'al zijn, ende wat tot onderhoudinge van meer-
dere vrientfchap tuflchen fijne Zaarfche Alajefteyt ter
eenre, ende den Staet defer loffclijcke vrye Veree-
nighde Nederlanden ter andere zyde, eenichfints
foude konnen ofte moghen ftrecken, ende tot meer-
dere demonftratie van dien , offereren de prefenten
voor fijne Zaarfche Majefteyt geoidonneert ende hem
Ambaffadeur ten fine mede gegeven.

VIII

Sai daer naer, inde felve ofte volgende audientie,
fijnZaarfcheMajcfteytmetde befte motiven, ende
alle bedenckelijcke redenen prefenteren ende op
het glimpicbfte voorftellen, hoe eerlijck ende ten
hooghften dienftigh het
zy , Jat fijne Zaarfche
Majefteyt ende defen Staet , ia alle goede eade
vertrouwde vriendtfchap ende correfpondentie men
den anderen bJyven verbonden, dat door afvoer
ende toevoer van allerhande commoditeyten ende
Coopmanfchappen, beyde Staten grotelijcks konnen
werden gebater, ende de Onderdanen verrijckt, ende
fijne Zaarfche Majefteyt gedicnt,aengefien infonder-
heyt de groote macht ter Zee, die haer Ho. Mog. heb-
ben daer door, en door de fituatie van fijn Majefteys
Zee-Frontieren, men d'een d'ander altijts kan toe-
fpringenfonder verhinderinge van de een oftedean-
der Koningh, Republijck, Prince ofte Potentact, tuf-
fchen beyden.

IX.

Daer toe culture van foodanigen vrientfcbp ende
correfpondentie, haer Ho.Mog. altijdt hebben gebade
ende fulJen continueren goede voorfurge tedraghen,
cn alles te trachten ten beften te reguleren, op dat de-
felve dagelijcks meer ende meer mogen komen te aug-
menteren, gelijck haer Ho.Mog. oock wenfchen ende
hoopendatinfgelijcks van de zyde van fijn Zaarfche
Majefteyt ende des felfs Onderdanen, mede alfoo fai
gefchieden.

X.

Dat haer Ho.Mog. dan defe haere AmbafiTade aen
fijne Zaarfche Majefteyt hebben afgefonden, oock in-
fonderheytom die goede vrientfchap ende corref jpon-
dentié met fijn Zaarfche Majefteyt cc vernieuwen
endetebcveftigen.

XL

Sai vcrhaelen, hoe dat de Ingefètenen van den Staet
deler lofRlijcke vrye VereenighdcNederlandeo vede
jaren in Λ/(</ίί>·ΐί/·«» kebben gehandelt, ende de
ff>7tte
Zee bevaren, wat goede voorforge de in Godt ruftende
ZMren ende Groot-Vorften tot onderhoudinge ende
vermeerderinge van de Navigatien ende Commercien
met dé Ingefetenen defer Landen, altijdt hebben ge-
lieven by te brengen, wat ordres daer toe by hare re-
fpeétive Zaarfche Majcfteyten van tijdttot tijdüzijn
gefleit epde ghegeven, op dat alle marigbeyt in laften,
ende haer Ho.Mog, Ingefetenen onvcrbreeckelijck
goede luftitie mochte werden toegevoecht ende gead-
miniftreert, ende hoe die felve ordres voor defen wel
zij η geobferveert geweeft, tot grooten aenwas en ver-
meerderinge van den handel, tot cere en reputatie van
tìn Zaarfche Majefteyt,ende tot voordeel van des felfs
^arfchappen, Rijckeii, Landenei»deOnderdanen,
ende daer op Verfoecken» dat alle foodanige ordres,
vooriaen on verbreeckelijck mogen werden onderhou-
den,ende aen de Ingefetenen van defe Landen aldaer
komende te wooncn ofte te trafiSqueren, volkomen
vryheyt, rakende haer peifoon, kinderen, familien
ende goederen, toegeftaen« ende overlaft iomende tc
lyden, goede luftitiegeidminiftreert moge werden.

£nde belangende de klachten die alrecde hier te
I,ande haer Ho.Mog. aengebracht 2,ijn, ofte nameele
hem Ambafladeur aldacr acngebracbc mochten wer-
denj fai alvoorcn defelve aen tc nemen» ende daer over
aen fijne Zaarfche Majefteyt te klagen, wel Jetteo of de
felve wel een te nemen, ende daer over aen fijne Zaar-

' fcbo


-ocr page 271-

25^ SAKEN van STAET

1664«. fche Majefteyt te klagen ,wel letten of de fclve genoeg-
____ faemgeinftrueert ende geverifieert zijh, endeperti-
nente informacien daer van bekomen hebbende, te
kennen geven, dat haer Ho. Mog. voor defen, ende
infondeiheyt in den jongft verloopene
Isxrfeftien hon-
dertdrieenfefiigh. met leetwcfen , kenniffe hebben
gekregen door de klachten van hare Ingefctenen, dat
verfcheyden
nieuwigheden, exa&ien ende misbruycken
tegens de oude ende loffèlijcke Coflumen, nu korts
aldaerin'tRuiTifchcRijck zijn opgekomen ende by
der handt genomen.

XIII.

Dat haer Ho.Mog. derhal ven noodigh hebben ghe-
vonden , de voorfchreve klachte doordefe AmbaiTade
aenfijn Zaarfche Majefteyctedoen reprefenterenj ful-
Icnde tot narichtinghc van de Heer Extraordinaris
Ambafladcurdienen, datdieaen dcfelve fijne Zaar-
fche MajefleytsAmbalTadeur ende Cantfelier, jongft
in den voorleden lare
feflien hondert drie en fefitgh, al-
hier geweeft zijnde, welbehandightendein gefcbrifte
overgelevertzijn ; maer dat haer E. hebben geweygert
defelve aen te nemen, wefende in eiFeàìgravam;»a
van de Kooplieden defer Landen op
Mofcovien hande-
lende ende traiiiquercnde, vervat in de Memorie hier
naer volgende van woorde tot woorde geinfereert.
/

Memorie van 'tgeene de Heeren Gedeputeerde vande
Ho. Mog, Heeren Staten Generael der vrye Ver-
eenighde Nederlanden, in den mme ende njan we-

Ι'Ί:!

if'

ii.
ίΐ

fen haer Ho. Mog. mondelinge by Confeì'entie heb-
en voorgedragen, ende nu mtjdejen fcbrifteiijck
overgeleven aen fijn Zaarfche Majefieyt den Gr oo-
ien Heer, Zaar ende Groot-Vorjt,
Alcxey Mi-
chaelowits,
vangehtel Groot, Kleyn ende Wit
Rufiandt, felfs Erhottdsr·, AmbajJ'adear den Heer
Dworenin, ende Erfhefittcr tot Cadomtky, Bog-
dan, Ivanontitz, Mafohin, ende dtn Heer Canfelier
Abraham Kofchof, om door haer ExceUentien aen
fijn Zaarfche Majejteyt voorgedragen te werden.

D

ïïK

lir

1'' '
llil'i

I

E Ho. Mog. Heeren Staten Generael der vrye
Vereenighde Nederlanden, hebbende ontfan-
gen ende gelefen den Brief die U £. ExceUen-
tien van wegen fijne Zaarfche Majefteyt,den Grooten
Heer, Zaar ende Groot-Vorft
AlextiMichailoviits
van geheel Groot, Kleyn ende WitRuflandt, felfs
Erhouder, aen onfe Ho. Mog. hebben overghelevert,
bevinden in den felven fijne Zaarfche Majefteyt» Brief
aenonsgefchreven,dcoTituldes ièlfsaen ons niette
wefen geaddreiïeert, tengefien die is gerichtet aen de
Nederïandtfche Hollandtfche, en andere Vorften-
domme Ed. vrye Vereenighde Achtbare Regenten,
ende alhoewel Wy Ho.Mog. ten aenfien van de groote
misftellinge v»n den Titul, wel feer groote redenen
had jen om den Brief ( als niet aen ons gheaddrefleert )
ongeopent wederom te fenden ; foo ift nochtans, dat
Wyf lo.Mog. inconfideratie vande afièólie, ghene-

gentheyt ende goede correfpondentie, die daer altoos
is gheweeft tuffchen de Groote Heeren Zaaren ende
Groot-Vorften van geheel Ruilandt, felfr Erholders
zal. endeonfterirelijckergedachtenifle, fijn Zaarfche
Majefteyt den Grooten Heer Zaar en Groot-Vorft
Machaely Ïeuderovits van geheel Ruflandt,felfs Erhol-
her zal. ged. ende zedertgecontinueert door fijn Zaar-
fche Majefteyts tegenwoordigh Regerende den Groo-
ten Heer Zaar en Groot-Vorft
Aiexey Mtéatlmits,
van geheel Groot, Kleen en Wit-Ruilant, felf Erhol-
der, en ons Ho, Mog.'t felve ten goede voorditmael
hebben genomen, foo bevinden mede in 't openen der
felver fijne Zaarfe Majefteys Brief, dat gheiproocken
werdendevan'cverleenen van Audiëntie aenfijn Zaar-
fe Majefteyts Groote AmbafTadeur; ende op verfchey-
dene plaetfe;i meer, Wy Ho. Mog. aengefproocken
werden met de benaminghc van Eerbare Regenten,
'£ welck ons Ho. Mog. van geen Potentaten, Koningh
of Keyfer,in de gantfche Werelt oyt is ontmoet, want

als de Koningen van Vrenckrijck > Spangien> Enge^
landt, Polen, Dencmercken, Sweeden, endeden
Grootmachtighen Keyfer van het Roomfche Rijck, '
felfs oock den Turckfen Keyfer, ende voorts foo veel
Potentaten alfler in de wereldt zijn > aen defen Staet
en de Souvereyne Regeringe, der felver hare Ambaf-
fadeurs en Brieven aflenden, (dat dickwils ghebeurt)
foo werden de Titulen van de Brieven
geaddreiTeerC
in defer voegen, te weten : Aen de Hoogh Mogende Hee-
ren Staten GeneraeJ der vrye Fereenighde Nederlanden,
ende in de Brieven felfs, werden altoos fpreeckendc
aen, ofte van defen hoogen lllufteren Staet, gherepe-
teertde woorden ende
Tituicn van haer Hoagh Mog.
Soo ift , d;it fijn Zaarfe Majefteyt in toekomende be-
lievende aen defen Staet te fchryven, ofte befendinge
te doen, die foude konnen of mogen aenghenomen
worden, fai believen aen onfe Ho. Mog. te laten toe-
koomen den Titul van
Hooge ende Mogende Heeren,
enie Hooge Mqgenthede»
, die haer van alJe Potentaten
die'in dcwefeltwcrt gegeven, ende oock rechtswegen
toekomt.

Haer Hog· Mog. beklagen haer oock ten hooghfien,
dat
'tZedertdathaerHo.Mog. Ambaflàdeur Coenratt
Burchi
in 't laer feflien hondert «cht en veertigh aen fijne
Zaarfe Majefteyt afgefonden geweeft, ende de goede
correfjjondentie, ghenegentheydc, ende onderlinge
vrientfchap tuffchen fijne Zaarie Majefteyt ende haer
Ho. Mog. door den
felven Ambaflàdeur is vernieuwt
ende beveftight, dat naderhant haer Ho. Mog, Onder-
danen in fijne Zaaife Majefteyts Rijcken ende Lan-
den negocierende, op vele en verfcheyde maniere zijn
verongelijckt ende mishandelt, tot hare groote
fchade.

Onder anderen, foo ift inden lare Anüojefiienhm-
dtrt twee e» vijf/ighdooi
fijne Zaarfche Ma efteyts or-
dre aen onfe Ho. Mog. Onderdanen verboden, geene
Ruflen hof.bewaerders ofte Dienaers te moghen hou-
den, alhoewel't fclve aen onfe Ho/Mog. Onderdanen
altoos,ende by alle voorige Zaarfe Majefteyten tyden
geoorlooft ende gebruyckelijck is geweeft, ende alfoo
aen onfe Ho. Mog. Onderdanen foodanigh verbot,
fonder eenige voorgaende waerfchouwinge ofte ver-
gunninge van tijdt wierde gedaen, foo hebben defelve
onfe Ho.Mog. Onderdanen daer groot nadeel in hare
Negotie geleden, ende benefFens dien door ghebreck
van Dienaers en Hof-bewaerders hunne middelen in
groot gevaer geweeft van berooft, verbrant ende be-
ilo olen te werden ; foo verfoeckcn Wy Ho. Mog. dat
onfe Onderdanen magh vergunt werden > In toeko-
mende tyden hun van Dwore/c^e», en andere fooda-
nige Ruften Dienaers alsfy tot den dienft van noodcn
mochte hebben, te bedienen.
Ende na dat onfe Ho.Mog. Onderdanen by fijne

hoogftgem.Zaarfe Majefteyt Heer Vaderzal. ged, lan-
ge jaren haren Godtsdienft plaetfen binnen de Stadt
Mofio hadden gehadt,daerfe defelve moeften afbrekenj

en naderhandc met confent van Zaarfe Majefieytjbuy-
ten de Stadt wederom anderen hadden opgeboutj Soo
ift, dat
ktmoftflten bmdert drie en v'Mieh door ordre
van de Zasrfe Majefteyt, beyde
de Gereformeerde
Godts-dienft plaetfen wederom rigoreufelijck zijn af·
gebroocken, en is hun eyndelijck na veele fuppliceren
alleen vergunt buy ten de Stadt in een woon-nuy.shaer
Godts-dienft te moghen oeffcnen j ende verfoeckcn
WyHq.Mog.dat onfe Onderdanen in de oeffenioge
van haren Godts-dienft vrcdelijck mogen werdengc-
protegeert.

Id den lare fiflienhoTtdertvier env'0igh, deDtét
en
 Januarij in 't midden van de winter,zijn

alle onfe Ho.Mog. Onderdanen, fonder eenige voor-
gaende waerfchouwinge, uyt de Stadt
Mofco uyt hare
eygene huyfen gejaecht en gedrevenjende dat (oo pre-
cipitantelijckjdatmen hun geen tijt en gaf om hun van
andere wooningen buyten de Stadt teverfien» ve"
min om andere te konnen bouwen, foo dat by aldleu
de uytlandtfe OfBcieren haer niet in hare huyfen e»
hadden geplaetft, foo hadden fy moeten in 't open velt
verbly ven, ende van de extreme koude vergaen ; na·
derhandt is hunlieden een bloote plaetfe op de Koec-
koy aengewefen öm te mogen bouwenj ondertüflchen

d»·


-ocr page 272-

Ί.664Λ

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-veertighpelBoecL· 253

(.η dewylefylieden in de Stade nieten mochten vernach-

ten foo waren hare goederen ende middelen die in ha-
re huyfen en pack-huyfen fonder volck ftonden, in
grootghevaer van geftoolen ofte verbrant te worden i
ende als fy nu al fchoon metter tijdt op die bloote aen-
crewefenplacts hare huyfen ghebouwt hadden, ende
eenieejaercn daer moeften woonen , foo waren hun-
ne
Perfoonen ende middelen,als fy-lieden des avondts
gjjijmorgens om hunne Negotie te doen na de Stadt
moften koomeUjin gaen kleyn perijckel om vermoort
ende geplondert te worden : niet tegenftaende dat alle
deien tijdt gcduerende, ende onfe Ho, Mog. Onder-
daenen foo onvriendelijcken werden ghehandelt, de
Onderdaenen van de Kroon Sweeden altoos ongemo-
lefteert in de Stadt zijn gebleven ende gewoont, daer
nochtans onfe Ho.Mog. Onderdaenen tot foodanige
tnishandelinge geenede minile reden nochte oorfake
vande wereldt hadden ghcgeven; ende alfoo tot voort-
fettingevan de Negotie noodigh is, dat de Kooplie-
den binnen de Stadt Mofcou, hunne vrye ende onghe-
inolefteerde Wooningc hebben : Soo verfoecken Wy
Ho
.Mog. dat onfe Onderdanen voortaen aldaer ghe-
ruftelijclc mogen hunne huyfen ende hoven bewoo-
nen,
alfoo'tonmogelijck voor de Kooplieden is, on-
der de Sofdatefque, buyten de Stadt op deSloboda
vreedelijck te konnen woonen.

Niet tegenftaende dat t'zyner tijdt, dat onfe Ho.
Mog. Ingefetenen hebben beginnen te negotierenin
fijne Zaarfe Majefteyts Rijcken en Landen , fy altoos
de vryheyt gehadt hebben omme alle goederen daer te
Ljnde*allende, van fyne Zaarfchc Majefteyts Onder-
daenen ( uytgenomen de Caviaert ende Perfiaenfche
Zyde)
te koopcn ende te handelen, gelijck het felve
altoos door de voorgaende Zaarfe Majefteyten , en
oock de tegenwoordige Zaarfe Majefteyts Ambaflà-
deurs,als mede aendcAmbafladeurs van hare Ho. Mo.
reciproquelijck van tijdt tot tijdt toegeftaen is ende
belooft ; foo ift nochtans, dat voor ontrent in??? jaren,
gantich onverwacht, ende fonder eenige voorgaende
waerfchouwinge,aen onfe Ho.Mog. Onderdanen ver-
bodtjsgedaen,om de
fes aldeicapitaelfte Koopmna-
fchappen (als Hennep,Kalck,Pot-tas, Wee-das, Juftcri
inde Sabels, daer ia'tmeefte capitaci van de hecle
Mojcovife Nerotie beftaet) van de Onderdanen van fijne
Zaarfe Majefteyt niet te mogen koopen, foo wel bo-
ven in't Lant als op de vrye Jaer-marckt tot Archan-
gel,direftelijckteghcnshet gebruyck ende recht van
alle vrye Jacr-marckten, cnde'tgeene nootwendigh
moet werden geobferveert in alle Rijcken ende Staten
met malkanderen in vrientfchap ende Alliantie leven-
de ende willende blyven, alle'tweickgeftreckt heeft
ende noch is ftreckende tot overgroote fchacde ende
prejuditie van onfe Ho.Mog. Onderdaenen.

Hierdoor ift gebeurt, dat veele yan onfe Ho. Mog.
Onderdanen in den Jare
feftieK hoiidert ffft'igh ende een
tnfeftlfjh, felfseen geruymen tijdt voor 't verbodt van
den Vryen-handel,
ίοο in Mofcoui Jeriflaefj Volgda^
cnàtAchavgel, aen verfchcyde Ruffe K^ooplicdeii
geit ende goedereti op voorkoop hebben gegeven, om
daer voor Ruffe goederen inbetalinghe te ontfangen,
welcke goederen die hun-Heden toequamen, ende aen
haer moeften gelevert worden (als zij nde langhe voor
't verbodt van den Vryen haftdel aen hun verkochten
reetsbetaelt) van de Zaarfe Majefteyts Kooplieden,
loodanigh van de Ruffe Kooplieden zijn afgenomen,
datfefelfsdiegeenedie haer verkochte goederen aen
onfe Ho. Mog. Onderdanen, volgens hare Schriften
endegemaeckteContraaen, hébben willen,Ie veren,
tfelve door de Kooplieden hun is verhindert en belet:
door welck afnemen van'tgoet, veellieden verarint
iijnde, ende veel quaetwillige hun felfs arm veynfen-
dcs foo ift dat onfe Ho.Mog. Onderdanen acn 'tfaat-e,
tot noch toeniet en hebben konnen geraken, waer by
ly duyfenden verlooren hebben, ende noch veele
duyfenden aen hebben van fchulden uytftaen tot hare
grootefchade.

Ende nadat veele van onfe Ho. Mog. Onderdanen
voor t Verbodt van den Vryen-handel, met Ruffe
Jvoopheden hebben gecontradteeit, ende kooper-gelt
V. Deel.

op de handt gegeven (dat doen in een valcur als 'tfilver
wBsJ om daer voor Goederen te ontfangen , ende dat
de felve Ruffe Kooplieden naderhant nietkonnende
leveren , door dien defelve Goederen hun van fijn
Zaarfe Majefteyts Kooplieden wierden afghenomen,
endaondertuffchen het kooper geldt van tijdt tot tijdt
minder waerdigh wicrdi, foo heeftmen onfe Ho.Mog.
Onderdanen willen dwingen alleen fo veel kopere ftux
penningen van dc Ruffen wederom te ontfangen, als
aen hun op bant hadden voor uyt ghegeven, dat doen
het achtfte of tiende part maer weert was, van dc waer-
de die 't hadde ten tyde alft aen die perfoonen om goe-
deren voor te leveren was gegeven, waei door onfe
Onderdaenen veel duyfenden fchade hebben geleden.

Selfseenige van haer Ho.Mog. Onderdanen , heb-
bende voor'tverbot vanden vryen handel,met de Ruf-
fen gecontraéieert, om Goederen tot
Anhangel te ont-
fangen,ende daer voor een partye Duytfche Goederen
ende filver geit voor uyt gelevert, gemaeckt hebbende
goede vafte Schriften, ende Borgen voor de prefterin-
ge van den geilooten koop geftelt : met expreiïe con-
ditie, daiby aldien fy Ruffen Kooplieden hun ver-
kochte goet tot
Archangel op behoorlijckcn tijdt niet
en leverden aen onfe Onderdanen aldaer tot
Archan-
gel
met Rufch filver geldt ( ghelijck daer ter plaetfe
oock noyt andere munte gegacn heeft ) fc uden vol-
doen, foo hebben fy onfe Onderdanen, de Ruilen op
virfétfwgi/niet zijnde ghekomen, en als fy
ìnMufcoit
daer over recht verfochten, en volgens ghemaeckte
Contraót, hun ghekochte goet ofte betalinghe van
'tgeene gelevert hadden, in filver geldt begeerden,
geen recht daer over konnen krygen ; maer heeftmen
hun willen opdringen, felfs tegenï deexprellëghe-
maeckte Conditiën, kooper geldt tc ontfangen, dat
doen ten tyde acht tegens een was, ende alfoo maer het
het achtfte part van fijn capitael foude hebben weder-
om bekoomen.

Boven defe voorverhaelde harde ende onbiUicke
procedueren tCi^ens de Ingefetenen van defen StaeC
gehouden, foo komt noch daer by, dat onfe Ho Mog.
Onderdanen in hun rechtvaerdighe faecken ende
rechtsplegingen, nieten worden gemaintineert, wanc
daer fijne Zaarfe Majefteyt belieft heeft, dat onfe On-
derdanen nergens anders dan inde Pooflblië Pricaas
fouden te recht ftaen, ende daer voor hare debiteurs
in 't recht roepen j foo ift, dat federt eenigen tijdt, al
hebben fy fchoon goet recht van hunne Competenten
Rechter in de
Voojfolje Ïrkaes bekoomen gehad, echter
dat uytgefproocken recht in andere
Ïrkaeffgn, tegeoe
recht, wederom is verandert:
OockistoiArchangtl
in den lare amo fefiien hondert acht en -v'^tigh gebeurt,
dat een y^n onfe Ho.Mog. Onderdanen metecnRuffe
Koopman hebbende gchandelt, om een partye goet:
Goet te moeten leveren,en den handel op Zaarfe Mi-
jefteyts Tol-boecken zijnde verfchreven, datbyde
leveringe het goet veel flechter, en een ander foortc
als hiin verkocht en monfter van getoont was bevon-
den zijnde, hy 't felve weygerende te ontfangen , en
hem op deTol-boecken beroepen,echter is hy van den
Tollenaer gecondemneert om te moeten dat ilechtc
goet tegens fij η gemaekte conditie ontfangen,'t welclc
hy niet wilde doen, heeft hem den Tollenaer met ge-
welt van den Tol af doen flepen, cn tot fchandael vaa
onfe Ho. Mog, Onderdanen, op de Pw^gefct,ende
publijck νορΓ al de werelt, met ftocken op fyn fche-
nen laten ilaeo, willende hem alfoo met gewelt dwin-
gen dat flechte goet te ontfangen : fijnde voorwaer een
faecke van grqote contquentie, feer fchandaleus voor
de Natie, cn rioyt acn eenigh uytlander in diervoegen
gefchiet; Naderhant in den
\wfefiiin hondert ten m
fefiigh
is tot Archangelccn Kóópman, oiife Ho. Mag.
Inghefetcn , ίη fijn huy« des nachts vermoort, en
fijn goederen wech gerooft, waer van de daders πadςΓ-
hant fijn gevangen,en ongeftrafc wederom losgelaten.
So ift oock op vcricheydenejaer-meröen χοι^ώαμ.
gs/gebeiirt,di^tdiyerfe van onfcOnderdanen goederen
fijn geftòien, en of fchoon de Dieyen fijn bekent ge-
worden en aepgewefen, fo fijn fy echter daer over niec
geftraftjofte óntcOnderdanen recht daer pycr gedaen.

® Ii)


-ocr page 273-

254 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1064·

In 'c gene noch veel verder gaet, is dat oniè Ho,
Mog. Onderdanen, hare fchuldenaers over nietgele-
verc en voldaen te hebben het geene hun hadden ver-
kocht ofte fchuldigh waren, rccht verfocckende, aen
hun luydenhecfdve door fyn ZaaifeMajefteyts Be-
velhebbers en Gouverneurs, isgcweygert, endehue
fy oock daer over gebeden hebben geen recht op de
Kuile übligatien en Contradien tegensbaerefchu de-
naers, en hebben i<onncn bekomen> en alfo van hunne
middelen biy ven verfteecken, 'c welck ftrydcnde is ce-
gens't recht van alle vokkeren.

Mede heeft een vanonfe Ho. Mog. Oiderdanenin
dcnjare
[eftien hondertfiiligh naer Archangelgcionàcn
een partye van tmatigl· tonnen IndigOj die in de Jaer-
maickt des felven Jaers, niet hebbende konnen ver-
kodit werden, zijn de
negentiende der felver aldaer tot
Arckangel in den Ambaer tot naefte Jaer blyven Iben;
Soois'c ghebeuttdatden Pricaeiïïckj onder wien die
in 't Landt ghekoomen waren, wedeiom over Zee
was gegaen , cnde 'c volgende Jaer niet wederom tot
Archangel is gekomen > dat den Eygenaerdcfelve
ne-
gentien
tonnen Indigo, door fijn volmachtighcden uj t
het felve Packhuysheeft doen afvorderen, ende of
fchoon de felve ouder fyn mercke en het gewicht, a!s
qualiteyc rnet fyne
Fahnra accorderende wierde be-
vonden , fo als die inder daet van herwaerts waren ge-
ibnden, waer door fyn eygendomkonde werden be-
wefen, foo heeft men nochtans fyne Gemachtighdcn,
dien Indigo , dat fyn eygen goet was, niet willen laten
volghen , maer is de felve het volgende Jaer
twee en
feiiig
door den Pricaeilick van de Heer Boris Ivanowits
Aioro/fl/aengetaft ; nae hem genomen cnde verkocht,
vverdende alfoo den cygenaer fijn eygen vry e goet af-
genomen ende onthouden.

Ende naer datfyne Zaarfe Majefteyt, in 't Jaer an-
no
feflien hotidert fes en veertigb lot Arckangel, ende
vervolghens in alle üteden , de Tullen, toconfeHo.
Mog. Onderdanen groocc befwaernifle, feer veel be-
liefc heeft te laten verhoogen, wiertonfe Onderdanen
doenmaels daer by aengcfeyt, dat fy gecne andere
kelyne ToJlen en fouden betalen, die fy voordelen
med^ betaelt.hüdden, fo mede dat de Tollenaets de ge-
handelde goederen niet hooger en fouden mogen re-
kenen· als die effeitive gekocht ende verkócht, ende
opd'e Tolboeckenverfchfevenwaren, vangelijcken
de goederen boven uythet Landt koinende en na bo-
veu gdende, niet hooger foude gecaxeert werden als de
felvügpkochtzijn, foo is'c nochtans , datohfe On-
derdan.éfi,, boven de grpoten Tol op fbmmige plaet-
len , noch eenige kleyhe Tollen, als Pedre Coupna,
cnde ,Ambaer , Sina , tegen> fijne Zaarfe Majéiteyts
Ordre , werden afgheno^n , epdfe tot Archangelds
Goederen niet pe-efliinéertgelïjck dio effedtive ge-
koehceh in de Tol-boe,eken nade waerheyt verfchre-
ven
Z,ijp , maer alles nade hoGgfte prijs dieiijmange-
Jingé óp de Jaer-mardl beileetwert, werdeh'gertkênt,
chde daer na de Tol moeten betalen , én vanghelijc-
ken werden vcrbodbn de weerde overfchat , alle de
opgaende en af-komendó Goederen j'xoqorifer Ho.
Mögi Onderdanen gröote befwaernis, tégèns de goe-
de ihtöntie van fijne Zaarfe Majcfteyt.

Ini|hclijcks willen diifikwils de Tollenaers tot Ar-
changelj,
de partyen pp dc Toi-boecken nietlatcri ver-
fchry ven , gelijck de fclve met de Ruflen tot weder-
zij ts ^npegen zijii gefloten, als hun duiickt, de pryfe
van de'i^uffb Goederen nae hun fin niet hopggenoeg
gelteltis , omdat fy lelfsdiergelijckeGóedei-ënheb-
bende ,, de felve tc lióoger foude moghen'verkopen ,
van gëlijtifen foo verbiedenfe aen de Ruffe Koopluy-
den ioödatiige Duytfche Goederen van onfe Onder-
danen'tfe'jtöopen , àls fy in den fin hebben voorhaer
felfste koopen,op dat zy onfe Onderdanen die te beter
kòbpert naer haren wil genoegiaem fouden af-dwin-
gheil. '

• Daéi^cn boven fo houden de Tollenaers tot Archan-
gel
j oilic Ho. Mög. Onderdanen foo langhe op met
af-réeckenen van den Tol tot op den uytterflen uyr
dat de Schépen ende Booten moeten vertrecken, ende
vveygeren hun rechte reeckeninge uyt de Boeckcn te

geven , cnde dwingen alfoo onfe Onderd«ncn> op , |
hun vertreck ftaende , meer Tol af als fijne Zaarie
Majefteyts ordre mede brenght en fy fchuldigh zijn. —

Ende of fchoon wy Ho. Mo. over verlcheydqnc
onfer Onderdanen befwaernilTen, diverfcbe Brieven
van voorfchry vinge, in faveur van onfe Onderdanen,
aen fyne Zaarfe Majcftey t hebben gefchreven en laten
voordraghen, op dat hun onfe Onderdanen allefints
goet recht foude mogen wedervaren, foo fyn nochtans
alle delëive Brieven, fo weynigh geacht, dat daer op
kleyn, ofte geen redres is gevoight.

Ende allbo fijne, Zaarfe Majcfteyt den Groeten
Heer Zaar en Groot-Vorft
Alexey Michai Lowits van
geheel Groot, Kleyn ende Wit-Kuüant, felfs Erhol-
der naer het overlydenvan fijne Zaarfche Majefteyts
Heer Vader, den GrootenHeei, Zaar, en Groot-
Voril
Michale Feuderomitz. van geheel Ruflant, felfs
Ërholder van Zal. gedachtenis, in 'tbegin van fijne
lolfdijcke Regeeringc, aen ons Ho. Mog. door fijnen
Grooten Ambaffadeur, den Heer
lisa Datiiele-wits Mi-
ioflaefsky
van fijn Zaarfche Majefteyts yriendtfchap,
goede generi cntheyt ende afFediie, hetft believen te
verieeckeren, ende die te willen verftercken , gelijck
het felve oock naderhant door fijne Zaarfe Majefteyc
aen ons Ho. Mog, Ambaffadeur
Comraet Burch nader
heeft geconfirmeert, ende nu wederom door de Blie-
ven aen ons Hoogh Mogende met de Zaarfe Maje-
fteyts grootc Ambaffadeurs den
£)w/)re?iin ende Eifbe-
littcr tot Cadomsky Bogdan, Ivanowits .Nafokin, ende
den Heer Cancclier
Abraham Koefihof, ovcrgefonden
de continuatie van de felve fijne Zaarfche Majefteyts
goede onderlinghevriendtfchap, cndegenegentheyt
ten hooghften wert uycgedruckt, ende aen hare Ho.
Mog. veriéeckerti
Soo ift, dat hare Ho. Mog. (^er uyc
afnemen, en vaftelijck willen vertrouwen, dat veele
van de voorverhaelde befwaerniffen en onghelijcken,
hare Ho. Mog. Onderdanen in verfcheyde gelegent-
heyt ende tyden aenghedaen, alsftrydendctegensde
felve fijne Zaarfe Majefteyts goede intentie en vrient-
fchap geplceght werden tcgens de meyninae, ende wel
licht buyten weten cnde bevel van fijne Zaarfe Maje-
fteyt , ende dat het felve tot fijn Zaarfche Maje-
fteyts kennifiie gekomen aijnde, de Zaarfe Majefteyt
volgens fyn aengeboorne goedertierentheyt, en hooge
Wijsheyt, daer in lopdanige ordre fai believen te Hel-
len , dat niet alleen aen een yder van hare Ho. Mog,
Onderdanen in toekomende goetrecht fai wederva-
ren , en niemant eenigh cmgtlijck werden aengedaen,
maer oock voor al dat den handel na den ouden, tul-
fchen fijne Zaarfe Majefteyt en de Ho. Mog. Onder-
danen , fai vry, ende fonder eenige verhinderinge,
open werden geftélt, door welckc hare Ho. Mog, on-
derdanen grooten hündel daer by geener anderen Nae-
tien handel, eenighfints is te verghelijcken,
ü E.
Zaarfe Majefteyts L^deo en Schatten,door den cóm
tinuelen tocvoer,van filver, en anders, fomerckelijck
werden verrijckt, en dat wy
Ho. Mog. gèenridcn
tiieer lullen hebben,wegens onfe onderdanen over dcr
ieendiergelijcke dingen te klagen; teiüeer, wylWy
Ho. Μ og. ons ten allen tyden, ende altoos hcbhfn
betoont, η iet alleen met woorden, maer met derdaeb
té zijn goede en oprechte genegen vrienden vanfijiie
Zaarfche Majefteyt, hebbende onder anderéri'oóck
altijt toegheftaen, den vryen uytvoervah feer groot?
quantiteyt Amonitie van Oorlogh, ende 't aenoemen
van veele ervare Krijghs-Officiercn , cnde; Wwck'
meefters tot dienft van fijnZeaerfe
Majéfteyt,'t welct
wy Ho. Mog. dickwils aen andere Potentaten hebbiD
geweygèrt, cnde maer alleen aen
onfe geaflfeilioneer-
de Vrienden coeftaen, ende oockwélgcncgeii zijn i
oni'jfijnci^aarfe Majefteyt wyders in 't toekomende by
occafi;én, alle genegene aflfeà:ien ende plichten vas
vrièntfchap toe te brengen. . .

Alle't welcke wy Ho. Mog. acn.fijne Ziarfe' ^j®"
fteyts grootc AmbaiTadeurs den Heer
Dworeviitf ^
Ertbèfitter tot Cademsky, Bogdaen, Ivanemts. iiefiüp
ende. den Heer C&ncQÌÌti Abraham KqfchofdoQiO''^'^
Ho- Mog. Heeren Gedeputeerden hebban laten, fóo
mondelingh als hier mede ichriftelijck » voordragep,

■ ' mei


-ocr page 274-

cn O O 'R L O β Hi' 'fVier-en^'veemahfleBoecL· 155

met verfoécl^ dat ü. E- Excellentien, dèfeivè orife
Ho Mo"· Öndcrdanen befwàerniflén ,^ifióniên na-
me
cniie van onfent wegen, aënfijne Zaarfé Majefleyc
OD ernft vricndelijckfte believeij voor te dragen i op
j' jifoo diedaer by geinterefleerfzijn > behiaörlijck
redres ende fatisifaö:ie ( over'c geenc noch niet mochte
geredrefleert zijn ) mogen bekomen, tot verltèrckin-
ae continuntje, en meerder aenwas van de onderlinge
vrientfchap en gencgemheyt tuffen fijne Zaarfe Ma-

iefteycendeonsHo. Mog. V

jA, Den inhpude van de voóriz memorie fai den
gcmelten Hèer Extraordina'ris AmbalTadenr in' be-
Lorlijcke achtlnge nemen, gelijck hem bji het hoog-
ftc
gereconjmandeert wert mits defen, of) alles redres
verfoeckende, met vafte beloften, toefegginge en ver-
fekeringe, van dat
in 't toekomende diergelijcke exor-
bitantien en exceflen, tot nadeel en overlaft van de
Onderdanen en Ingefetenen van defen Staet,niet meer
en Tullen werden gepleeght.

ir En nademael het fijne Zaarfe Majefteyt belieft
heeft voor omtrentiwfe Jaren fijn Onderdanen te be-
laften met een fwaren Tol van
t/e»per tento, niet ge-
neralijck, maer particulierlijck die geene dieaende
uytlandersinhet LantGoederen verkoopen, waeruyt
refulceert, dat de Koopluyden defer Landen, voortaen
geene Goederen iii het Lant fullen konnen koopen ,
door dien de eene Mofcoviter aen deandere verkoo-
pende, defen Tol niet betaelt, maer alleen als aen
uytlanders verkoopen, daer tot die tijdt toe fonder on-
derfcbeyt, ofte eenige differente van Tollen,deRuilèn
acD hare Natie en uytlanders eguael hebben mogen
verkoopen, foo fai den Heer Extraordinaris Ambaffa-
deur, feer ernftigh aenhouden, dat defen nieuwen Tol
van
tien fer cento, ten refpedlcvan de Onderdanen van
defen Staet mach afgeichaft werden , op dat alfo de ne-
gotie van defen Staets Onderdanen aldaer in hetLant,
niet geheel mach komen te verloopen.

Den Heer AmbaiTadeur, fai tot bevorderinge van
de welvaert van de Mofcovifche Negotie aen fijne
Saarfe Majefleyt niet alleen inilantelijck verfoecken ,
maer oock met krachtige redenen daer op infiftereri,
dat de Onderdanen van defen Staet, geen hooger Tol-
len gantfch
Mofcovie» door, mogen betalen als andere
Natiën, en voornamentlijck niet meer ale de Engel-
fcn,geconfidereert den hooghgem. Staet ieer veel daer
aen gelegen is, want byaldicndeEngelfenTol-vry
mochten werden,en de Ingefetenen deler Landen daer
en tegen met de hooge Tollen belaft b)yven,foo foude
A^gthtfAc MofcovifeNogotk naeEngelantgediverteert
werden : Ende fai derhalven den gemelden Ambafla-
deur, onder anderen, aen de Commtflarifen van
fijn Zaarfe Majefteyt, wel ernftigh remonftreren, en
de fclve doen bcgrypen,dat fijne ZaarfeMajefteyt veel
meer dienft enprofyt van defen Staet en Ingefetenen'
van dien, als van de Engelfen, van tij t tot tijt heeft ge-
nooten en noch geniet j als door den toevoer van gout
cnfilver,alderhandeamonitie vanOorlog,Krygs-Olït-
cieren, Werckmeefters, en voorts alles wat fijn Zaar-
fe Majefteyt van nooden heeft, zijndedaeren boven
de Negotie defer Landen, veel confiderabelder als die
van de Engelfe, dewyle de voorfz Ingefetenen jaerlijcx
van hier ofte vjifi/^^ Schepen,en fy maerwVr
ofte "uiffSchepen, op
Archangtlfenden, door welcke
groote Negotie fijn Zaarfe Majefteyts Onddrdanen ,
tnerckelijck verryckt iijn, en noch jaerlijcx rijcker,
oock fijne fchatten vermeerdert worden; fo dat de In-
Refetenen van defen Staet niet alleen aengaende de
Tollen nefFens de Engelfen en andere behoorden ge-
leek geftelt, maer boven alle andêre Natie vaafyne
^arfe Majefteyt geprcviiegeert en gebenificeert te
werden.

Evenwel,by aldien fyne Zaarfe Majeftevt doorgee-
oe redenen mochte te bewegen zijn, om de Onderda-
nen van delen Staet nefFens de Engelfen, Tol-vry,ge-
heel
Mofiovien door te laten Negótieren, of tebeneiS-
ccien met foodanige privilegiën als fijne Zaarfe Maje-
i Kk aen de Engelfe vergunt foude mogben

A h n-®^^® noch mochte vergunnen, foo fai de Heer
AwbjlTadcur feer inftantelijk met redenen ter materie

dienetldie, aenhouden j ïlat als dan de Onderdanen van j ζζ^

delen Staet, ten mihffén géenhóogerTbllenttOgen —___

afgenomen werden als fy voor den Jaréy^/wj/^sifo f
Jes en veirtig betaelt hebWn, dat is anderhal òVtveeper
cento,
fa toi^rchangelals in 't L·ant,daer(e nu 'tiler offijf
per cènto toVArchangeLcaachtper cento
in 'c Lant mot-
ten betalen.'^

Déwijle men de Nederlandfche Natie wil beaemen
om voor haer geldt en beloningh te ghebruycken den
dienft vari de KufTen, fooin faken van deNegotiatie
als vaii de'hüyshouding^ , onder pretext en-hét voor-

feven van' êenige Geéftëlijcken, datfe door de voorfz
J ederlandfChe Natie wierden gc-ergert en oötfticht >
enhethuo-lieden niet wel mogelijcken is fonder die
vryheyt, in 't Ruflïfche Rijck to handelen, infonder-
heyt voor die gene die haerhuyfingcengelegenthe-
den daer binnen Landts hebben; fo fai den Heer A m-
bafTadeurin allen manieren arbeyden , dat de voorfz,
I Nederlandfche Natie, de vryheyt die fy voor defen
' altijdts in dien deeleiiebben gehadt, voortaen oock
mogen behouden.

Sai by alle occafien vertòonen, hoe langejaren de-
fe Landen hier bevooren met groote macht te Water
en tè Lande bevochten zijn geweeft, cn verhalende
notabelfte fueceiTen die GodtdeHeer Almachtig, nu
veele jaren aen den anderen, aen de Wapenen van de-
fen Staet,heeft belieft te verleencn,endeprincipalijck
dereduótie vanfoveelnotable Steden , Plaetfcn en
FortrefTen onder haer Ho. Mog, ghehoorfaemheyti
Item i de groote ende in alle hoecken van de We-

I reldtge-extendeerdeNavigatie,HandelingeenTraf-
I fijck, de Alliantien cn Vriendtfchapmet dc grootfte
1 Keyfers, Koningen, Republijckenen Potentaten, fo
; in Europa en beyde de Indien, als daer buyten, in alle
1 andere Geweften van de Werelt, en particulierlijc-
^ ken wat Kon ingrijcken, Rijcken, Landen, Steden en
Plaetfen , oock FortrefTen , haer Ho. Mog. zijn heb-
bende ende befittende in ^^,
Africa enùcAmerica,
ende infonderheydt in de voorfz Indie» . oock wat
machtige ende redourable Vlooten en Equipagieo, dat
aen en aen, fo van wegen defen Staet, als van wegen
de
Oofi-lndifihe, Weft-litdifih* en andere Compagnie
defer Landen, in Zee werden gebracht en gehouden.

Noch fai den gemelteh Heer Extraord. AmbafTa-
deur ter bequaemfter tijdt en gelegentheyt reprefen-
teren ende voordragen , dat na dien haer Ho. Mo»
doorgaens ende tot allen tyden , metter daet hebben
betoont, dat haer Ed. nietaengenamer is geweeft, ge-
lijck oock noch is, als mutuele en fincere vriendfchap
met fijne ZaarfcheMaj.teonderhouden, en dienvol-
gens tothoogachtinge van fijne Zaarfche Maj.alder-
doorluchtigfte Pcrfoon, de felve altoos met fodanige
en foo hooge Tytulen hebben vereert, ais waer mede
fijne Zaarfche Majefteyt felfs belieft heeft vereert te
lijn, haer Ho. Mog. daerom niet hadden getwijfFelt
of fijne Zaarfche Majefteyt foiide haer medehebben
gelieven te vereeren met fobdanigén Tytul , niet al-
leen als fy felfs begeeren, maer gelijck haer fonder ee-
nig difpuyt of tegenfpraeck, van alle Potentaten in 'c
Chrifténrijck, als daer zijn den alde^Doorluchtigh-
ftcn en alder-Grootmachtigften Keyfer des Room-
fchenRijcks, de Koningen van
Vranckrytk, Span'
gien i EngelaMt, Portugael, Polen, Smeden
en Denne-
TOirfiÉfWj gegeven wert, jae felfsoock van den Tvrck-
jchen
Keyfer, de Koning van Ïerfien, ende alle ande-
re Potentaten buyten
Eurapa , daer mede haer Ho.
Mog, in vriendtfchap leven, dat is, te weten defuper'
fcriptie ofopfchrift der Brieven, Ho. Mog. Heere», de
Staten Generael der loffelycke
vrfe Vereenighde Nedtr-
landen, en in de Brieven voor en boven aen, Hooge en,
Mogende Heeren -, enindentext, uwe Hoog Mogenthe·
den,
dat nochtans fijne Zaarfche Majefteyt, haer Ho.
Mog. alleen geeft den Tytul van
eerbare Regenten m
welcken Tytul men gewoon is te geven aen Regen-
ten felfs,van de alder-klgenfte Stad, met by voeginge,
dat haer Ho. Mog, niet en kunnen gelooven dat iync
Zaarfche Majefteyt het ielvemet voorbedachtheydt,
tot groote difreputatic van defen Staet, totnophtoe
alfpo heeft laten ghefchiedcn j maer veel meer dat den

® VOOft


-ocr page 275-

25 6 S A Κ E-Nn vanH S) Τ A .E Τ

l66ii voorfchrevi! haer Hoogh Mog. indifputablen recht-

_tnatig^>e.a Tycul , Cjn Zaarfcbe Majerteyt miffchien

niei fai bekent zijn, hoewe] haer Hoog Megentheden
geda^qhidden, dat de roaeht endeglorieustaeyt van
defe JÈ^tpublick, endedeViiàorieusheychaer £d. van
Godt.^zi:gende Wapenenen,foo te water als te lande,
felfs toi in de uyrterfte doelen van den Aertbodem,
fyne Zaarfe Majefteyt niet konde onbekent wefen,
ende volgens dien oock hoe confiderabel haer Hoogh
Mog. voor-,Vrinden, en hoe redoutabel voor Vyan-
den, de felve door Godcs gcnadigen
zegen in 't Chri-
ftenrijck, en ooek in de Ooft en Weft-Indien,jae den
gehe^n aertbodem over, gevi-orden zijfli> ende met
wat Tytui haer Ho. Mog.yan alle Potentaten vereert
worden, uytgenoraen niet,: ende dat alleen van fyne
Zaarle Majefteyt, ende volgens met allen ernft ende
y ver veribecken , cndeernftighaenhouden, dat fyne
Zaarfe Majefteyt nae fyn hpoghfte wysheyt, op alle
het geene voorfchreve is, bchoorlijck rogare nemen-
de, haerHo. Mog. voorisaen , in fyne Zaarfe Maje-
fteyts Brieven, en anderfmrs,gelieve te geven den bo-
ven ge-cxprcflecrden Tytul, ende voorts oock fyne
Ambafladeurs ende andere Minifters, binnen ende
fauytenbet
Mofcovifche ende 't Rufjifche Rijck, te bela-
ften ende te bevelen, datfe tot, of vqn haer Ho. Mog.
fpreeckcnde,clc felve fullen hebbende te vereeren met
den voorfz, Tytul.

Boven ende behalven de gemeene klachten, aen-
gaende de overlailen de Onderdanen van defen Staet
aengedaen, in de Memorie hier vooren gheinfcreert,
breeder gemcntioneert, fai den HeerExtraordinaris
AmbaiTadeur byfonderlijck klagen, over den grooten
overlaft van tijdt tot tijdt door fijne Zaarfe Majefteyts
Minifters gedaen aen
Thielmanlus Ackeman, te meer,
om dat niet alleen hy daer door in de uytcerfte ongele-
gentheyt isgeraeckt; maerdat oock verfcheydene On-
derfaten van defen Stact, die hem tot uytvoeringe van
de Contradien, foo hy hadde mcttet Ru/IilchHof
groote géiden hadden verfterckt (door dien hem dp
conditiën van die Contra£i:en niet en 2;ijn voldaenge-
worden(verfteecken zijn gebleven van hare betalinge,
die fy anders feeckerlijcktadden konnen bekomen,en
alfoo ten hoogbften daer door werden verkort ende
veròngelijckt, en fulcx niet alleen buycen kenniflc van
fijn Zaarfe M^efteyc ; maer heel contrarie fijne inten-
tie,
s\Ï<s>QitgemekeviÏhielmanlus Ackeiuan, volgens
de felviige, niet alleen behoorde te hebben genooten
de conditiën door hem bedongen; maer groote gra-

lliü
m

'if;
ίίΐ

ii;·

J'iHt·,,
Éii'v'
ll'K'

tie en gunft, bovendien, ten opficht van de groote
voordelen en avantagicn die hy aen fijn Zaarfe Maje-
fteyt :heeft toegcbracht,door fulke treffelijcke en heer-

lijcke W^rckcn als hy daer te Lande, met ongemeene
kofteti, moeyten ende re/iio j heeft ingericht gehadt,
ende deChal ven in allen manieren > den gemclten Heer
Ambafladeur des te vigoureufer inftantien doen , om
te fai veren deinccreftcn, en van den gemelten
tnan lus Ackeman, ende by gevolge van verfcheydene
fijne Crediteuren, alle goede Ingefetenen van defen
Staet, en alles in conformitey t van 't geene hem dien-
aengaende door den felven
Γ/^/Λλ» lusAckmn, fai
werden geparticularifeert, en fulcx is oock te noodi-
gcr voor 'tjefpedl van haer Ho.Mog. naerdemael over
die faecke door expreffa laft en ordre van haer Hoogh
Mog. byfonder onderhandelingen daer teHovezijn
gevallen, eerft door den geweien.Heer AmbaiTadeur
Burgh, en naderhantdoor den Commiflaris Alexander
Ηοφ,
en dat evenwel geene difpofitien daer op fijn ge-
volcht, als de natuyr van de faecke, ende gerechtig-
heyt van dien, nochtans wel hadde vereyft, en fulcx
nae alle apparentie door het verkeert aenbreneen van
die Minifters en Commiffarifen met de welcKe over
die fteck is gehandelt geweeft,en die uyt infichten van
eenige hare particuliere Intereifen, het met de faec-
ke van gemélte
Thielman lus Ackema, niet wel hebben
gemeynt, en die haer voordeel hebbben gefocht uyt
fijnê ruine, en ohderdruckinge.

Sei tot alle het geene voorfchreve is, ende yder
poinö: van dien naer fijne befte kenniflè, endewe-
cedfchap, 'ghêbruycken alle bedenckelijcke redenen

1

end? roptiyen, i:en eynde daer op > ten beften vtn den
i)taet,Vcnicl'IngefetenenjVan dien, de gewenfteef-
fcöen y.roogen komen te volgen.
,, Den Heer AmbaflTadeur, fai oock letten o^r egee®
andere,occurrentien in hecRuiBfcheRijck,-.fichen
prefenteren of openbaren , om de felve tot der Lan-
den dienft temogen applicieren, die,hy in fulcken ge-
val fai hebben te mefnageren ende waer te netnen, ea
voorts hem reguleren naer't geene , hem hier na by
fchry vens op de voor te vallen faecken, foude mogen
werden aenbevolen. , , , . ,.
q

In gevalle aldaer aEn;'t Hof fouden mogen wefen,
Amhajfadturs, Refident'e», of Agenten, van de Ko-
ningen van
Vranckryck.Groot Brittaigve,Ss>eden,Deiie·
marden, Poolen&c.
Of een van dien , fai daer mede
houden goede Vriendtfchap, fonder nochtans aen
de felve yetwes van fijnen Laft te openbaren, of de fel-
ve tot bevorderinge van dien te employeren, oock in
'tregart van defclve, en van alle anderen, letten op
den ranghhaer Ho.Mog.competerende,te weten,im-
mediatelijck na de Koningen ende Republijcque van
Veaetien.

Sai van fyneaenkomfte in de Stadt Afe/coe. ende
voorts van tijdt tot tijdt, oock met exprefle Poften,
ift noot, van 't fucces van fijnebefoignes haer Hoogh
Mog. adverteren.

Secrete faecken , diedat fullen vereyiTchen, adver-
terende , by Cyffre daer van een Sleutel gcmaeckt,en
hem nevens defen behandigcfal werden, addrefleren-
de in fulcken geval fijneBrieven aen de Griffier van
haer Ho. Mog. volgens der felver Refolutie van den
ee»
en tv>intighften]w\·^ feflien hondert een en vyftigh op
de groote Zacl van't Hofalhiergenomen, daer van
hem mede Extraft fai werden behandight.

De Befoignes by iucces of anderfints af gehandelt
wefende, fai den gemclten Heere AmbaiTadeurfijne
wederkomfte herwaercs fpoedigen, met de befte ende
feeckerfte gelegentheyt, ende de meefte mefnage van
h Landt.

Den Heer AmbaiTadeur fai te fijner \(vederkomfte,
van fijne verrichtinge en wedervaren aen haer Hoogh
Mog. Rapport doen, ende fchriftelijck verbael over-
leveren.

Van gelijcken fai hy Extraordinarii AmbaiTadeur,
volgens haer Ho. Mog. refolutie van denyfjiw iw;»·
tighften Odober feftieu hondert fes en vyftigh binnen
den tijt van
tiuee, en ten uytterften drie maenden, naer
fijne te huyskomfteengedaen Rapport, fijneDccla-
ratien moeren overleveren.

Noch fai hy gehouden zijn, de Stucken uyt de Grif-
fie van haer Ho. Mog, die hem onder behoorlijcke Inf
ventaris en Recipiffe, mede gegeven, ofte toege-
fonden fouden mogen werden, om fich daer van te
dienen , in het uytvoeren van defen fijnen Laft, te fij·
ner wederkomfte hier te Lande, nevens fijn voorfz.
verbael, by intreckinge van den voorfchreven Inven-
taris ende RecipiiTe, behoorlijck reftitueren, ende
daer nevens oock onder Inventaris over te leveren,al-
le foodanige Originele ende andere ftucken ale hy ge-
duyrcnde defe Extraordinaris Ambaflade foude mogen
bekomen, om alsdan ter Griffie voorfz, gefeponeert
te werden.

Den Heer AmbaiTadeur fai defe Inftruaie punöue·
lijck achtervolgen, en heminconformitévandien»
reguleren, fonder buyten de felve voor eenige van d»
Vereenighde Nederlantfche Provinciën, Steden, of-
te Leden van dien, ofte particuliere perfonen, Vets
particuliers, het ftuck van de Commercie, Traffick,
Navigatie of anderfints, aengaende, metden hooghft»
gem'elten
Grooten Heer Zaar, en Gnot Vtrft, ofte ye-
mant anders , te tradleren, ofte te handelen ; maet
hem altijts, houden ende continueren in
termìnissìA
de Generaliteyc, 'twelcke den gemclten Heer Am-
baiTadeur aengenomen en belofte heeft te doen, op de
aenvaerdinge van defijne Inftruftte, Aldusgearre-
fteerc den . . .
juiy fifiien hondtrt vierenfifiig·

an 'tboo?aafnöc tioccft/ f^ accept ban De fenWtt'
g&c Dcc in 3^2anchc0t|^ Doo; D;

Heyd?»


-ocr page 276-

-U

en O O R H O G Η. ■ UVier'.eh~v.eernghfle Bmk, i 5 7

Keet DoOi -----------------------~

©oojts fjceft Dc ICm&afraöéiic op Dat fabfecc mt
ù'mccc
CESiifiïicc / al^ öooft ban Dc Commiffacifen
tteliùlcben. ©ie öe fElöcafopfnifnadffcn|)ft>i>f«=
Of/ tot anttDoojt oafaetiDrg^CmijaflaDcui^ ètere
tatiï/ DnrülUoorcji^liEt^öatroptefionnm
feggen/
hu foiibc moeten fpjcecUcnacn ten lioninaö/enfukp
niftljict tucfenCe / Dat Öcm aïji öan fouöc laten toeho»
incnfijniinttoaOif.

i^n ;ê)onbatlj Den drieëncwintighften©cecmbec
na niiODacD^ / 0"am bp öen ^SmDaffaCiEUt De a«pte·
nant üau Otiii^m CanceUec / Die anttooojt bjaeljt
Oai fijn ©f «"C tnf ί öci' ïionins nu öaDöe
scfpmcheii/
ciibc Oat fijn €. Df m fouOe üeetoacöten tefleii^ (boen)
ttimgfn niacuoaglj ten twee uprenna öemiböafff)/
foMùcc Dat öy 3Luptniantfïcöi3ecDecacnDe?ltnbaf>
faaeiic tjerftlatcDe/ enDe fcBeiiDc alfobanjjcininDe
5tntccljainU?e/ en toiecDc booit^uptflfleptöoojben
^cctf tati^ ban De iSmbaflaDciic.

3Dc boojfj iieccetaci^ tneDec bp De ^tinbaffabcuc
flcHcfrtsynDE./cappojrecröe berbecj öoe bat Den ïup^
tenant bp cypjcflTe lafl ban fijn
i^eet aen üein ^ecïcs
inri^ noci) bccfocftt Öen ^mbaffaDeur aen te feg.
jjeii / Dat al^S &p óp inojgen hornen fotiDe bp Den fêee»
re €ancclttc / ÖP ««« εη fouöc toillen nicDe bienafn/
nocD Ijf t P?crent nocD öen Ageti t ban fjaec Ho. Ιϊ^οβ.
Die Dat atn öcm baböe obetfleleUect / fnlcjc öp «en öe
fêcft Oc
Heyde (jeeft ül booccil bet bjitciBöt.

jeaenDaal) ten twee uprcn na DcmiDDaöDbpöe
J^ecc Canceliec VncfcnDe/ Ijceft fijn <2D.nictbecIe
jjcufdjetoojDen boo? afbetupgt/eecfl fgne ootmoeDi·
Bc flocDc flenegentOept enOe affectie üooifietfcbclba-
ren / ciuot Den tiend ban öen <btaet Dee Beccenigbe
.ïicDetiaiiDcn/ enbc banöepecfoonenbanöace^o.
JSofl. Daec inne fgn <Cb. foiiDe altoo^ boltjetben foo
fflujjc fjp leefDe/ cnDeöatöcHmbaftaöeurfuicytcn
bollen fouDe tollIen becfeeefieccn.

©ttötr? öat aefpjooeften tiaDDe met Tiincn Sioning
obcc ben inljaiit ban De^ itmbaffaDenr^ 25?iefenDc
aenbicDinflcDe^
Prefents, enöe Dat fgne JBajefl. ijem
ÖaöDeacIafl Dfcpscfenten té
weygerenen nieckonnen
acnnemen,
Dat l)p ïjecc CanceliCE upt e)ï)jeflc lafl
ban Dtn ttoningij öem Defe anttooo^De toeboegöDc/fo
boojljcm epeen felben/ al^ toegen alle enDeceflIne
tncDe CominifTacifen / foo Dat öicfaeche/ booifoa
Deel/ baccbpliontj allc Dcnnöece{lebbenDcfflelflcj;
flcaiitüjoojt.

ip)fcD?eef tee fclbec tflDt oocR ijoefietxhmenin
Vranckiijck fiet ooflö Ijabt om te becmeeöercn enöe te
Dciifficietrn De jpjanfcDe .ïliabigatie enDeComraec
tien tn Dat ftijtl)/en ban Daec op alle anöete ïonDen/
bitnacuQaenöe oocR toegijefonDeu öebbenDe cenige
opgetee^te eontcacten met Ijet Dooft jFactocie Com«
ptoic tot Stockholm.

Φίε en DietgljèlgcUe concepten flonben niet flit/
nmettaiecDenDageIt|>;meeccn mecc aenggeboutot/
CM/ Qtijjch al^ in alle nieutoigbcpt gljcfcBiet /
feec be^
fifrtiaijt.

. jÖH fpiaeli tnen notö ban De tjanbelban Mufco-
vien op Archangel op te rechten, met
gCOOt emp?ef«
ffnienr.

JSofl) ban eene Compagnie na Ooft-Indien Daec
toe Hubert Hugo Den aenlepDcc toal/ cngcb?upcltt
tocrben foube / appacent om be boocige necinge om-
trent De Roode-ice tc oaen continueren.

^infgeliic): ban cene an&ete Compagnie naec öe
Weft-indien en eene Colonie te toillen gaen pfóHten
op't<5plantCiijanaop
drie ofti vier gtaDen BenoojDen
öe 3iinic Cquiiteetiael gelegen / boo? Öc mant ban
be
ttibicr De Amazones aenaemt / Daec omtrent ^öec»
lamfcbe Koloniën toaren.

!|tcm/ om in'tBuehop tececfiteneenfocietcpt
tottet maccUen ban allecljanbfjfwarte
Secp , felfi
öacc
m Traen of Oly ban JealbijfcDen fouDe mo-
F" to^öen becmcngöt / Ijct toelrfe in De i^ollantffclje
fttrarte j§.etp foo geöifielcert tuicct.

|ié(54·

" ^jtftM'

'"r

PeiaiuS'

R:

W jtrontfn

ifi· eepie

p ^aιιDflI

Ρ ütitnt .

li'P'*· ,ν,
te fisn'c

teteicHiH,

Ciancii

»5(1(1
■-hfftpn
η te
.«om-

«ΙΚίΕΠ,

<enbe Daec Bp Dan fiomenDcnocljbeonrechtvaer- i

digeende onlydelijckc quellingen ecde belaftingen, ......... ,

Die De Fermiers fonDec opgouDen öeeörn aen alle
DecIanDtfcfìe ^abigatien enDe Commeccien in alle
manteren enbe epalleplaetfen / foofcgeengetbiel:^
baren enöe bcfie ban't SanDt toet tebecepfTfÖén/
Dat Daec in enDe Daec tcgljcnsi in tijbt^ cnDe fonDec
uptficl totfcDeberfien / bp alle cerlticfte enDe bcrniif*
tige miDbclen enDe evpcDitien.

®e jFranfcöc ® inifter^ toaren niet tc mifpitjff u /
öatfc Jjare^ lïoningD^ enDc©aDcrlanbt#be|icfocö«
ten. a0fDerom oocft toa^ loffrUjth in Den ^er Bo.
reel Datöp Defgeltjclt^ bOD? ύε fijne beebe Hes e/f^J/J-

CÌH flcna timorii , ^mor t nempe Commercü , ho( efi
nummi.

anbefen tijOt liet ben UtoniflööeeHScögB^-boleR ©ijuf»-
te paetDt:enD£ te boet marcùecen na Itaiien teaen .f,
Den Paus, :in fabeuc ban Parma enDe Modena J öet feaiiB,
toelcfì nocgtan^ met De oo^fp^oncRelijcIte querelle
niet gemeen^ gaDDe. ^ot
Roomen feecherliept
menbe bam?t oenlanDen ban
't icanfeft ficögö^-
bolciuot
Gellri, enöebanDemaccöeDecfelberCa»
ballctpcte atanDe na
Parma en Modena, foo ijeeft Dc
^au^icrjiontna
Bouioigne afgflefonDen öen l^c»
quijSMatthey , om alDaectc liCÖtenvyfencwintigh
hondert
jfantoffÌH0 eöDe duyfenc fïupteccn / cnDc
alle öet ouDt Dnptfclj tìrflgljé-Uolcft
te cemqntecwi
rnDetetoapenen/ inboegenüatalbaec in
Bouioigne
gefonDen bonDen toerDen vierduyfent tepaecDt enDe
te boet / 'tjeöect toa^nocljCoinmilfienaenljcfoHs
Den / omnocbtiacc en Doben telieljten
dyyfent jpan»
tOlTin^ cnöe
vyf hondert öupter^.

jjQen bDO^ feec beflgfi met befenöingen enöe
Delingen om De I^ertogen ban Parma enDe
Modena
af te treeften ban Vranckrijck , cnDc&aecte toillen
boegen met De pau|S / en bp geb;eclt ban Dien / fouDc
men gaen tot be0iipt ban öe generale
Ligue Öec 3ta:<
liaenfeïje ©iincen enDe Staten foo ionojc οφερα?
teert tegen^
Vrancktijck in fabeuc ban Romen.

enDertulTcïjen toa^ tot Romen felfiS nocDbefioa:>
tcntelicgten
cwaeif duyfentMan / cnöe Dat boben
De
fes duyfent DiealÖaecnocgonDecDe tonnen ge·
bonDen toiecöen / enöe meDe te Doen acmecen enDe te
berfamelen / öe j|gilttietotöefen|IebaH Den^litaeC
ban De
Kercken foo men Die öaec noemDe/infgelilcR^
toiecDt gefo^gbt op miDDelen om alle öat bolch te {(0«
men onöecliauDen enbe betalen.

^n f)ct gebiebt ban Napels enDe Milan al^ ooeït in
öat ban Den i^ectogl) ban
Tofcanen, toiecDe met toe'
(Ïant ban öen
Paus alle Hecc&eltjclte thienden ontfaUi)
gen/enbanDaecimmeöiateIi)chgcfonöen na Duycfr
landt tot fecouc^ ban ben Slepfec ) Die bp feec fecieufe
biiebenenDecfPieffcbefenöingDen Daec toe feec aen»
l)ieltl/ cep;efentecenöe De groote raacdteuDeDeffeic
nen Die De iSurcben gebben fouöen nu aenflaenöe
boo? jaectegen^ ört ®uutfc!)c«ijcft / cnöeomöiioï
Daimatien in te b^eecRen in öeplepne ban Itaiien»
foo öat boer obec eenen gcootenfeg;icIt ontpaen toa^
bp alle öie öaec aen meeü bia^ gelegen.

iSaecHenDe get fiucRban Depjefentengiecljoocm
gemelt / toiecDt in't begin ban ^anuarfu^ ben Veec
WmbafTaöeuc toe-göefcB?cben / öatl)E> al nocBalïe
goeöe ti^fficicn fouDe aentoenöen tot aenneming ban
Dien/ cnDc öat onöertuffcöen Den ïtgeHt fouöc toe»
Deromfiomen/ latenDe De pjefentenonöecöctillra»
bapDeuc. ^efilactitcn caecftenöe be Commeccien
toierDengefielt in (lanDenDan Commiffacifen/ om
t'ejamineccn.

!ieel ban be O^ecefojmeerbc Sleligie in Artoie,
toaecen ban Daec ggebluc!)t nae cn qnttentlieC
Sat
van Gent, Itlagcnöc obec pecfecutiein Daec Con»
fcientie en (fiSoeöecen. ^n 't generael toiecDcn oocit ,
öeüngefetenen ban befen ètaetin
Vranckrijck gpe*
quelt met De
quaranteyne, ftlacDtc in 't flucRbcin
Commercie ié te (ten npt Det bolgenDe t

^et i^ nu ongDebacrl^R vier |arcn / bat fietben
fioning ban
Vranckrij ck Dceft gelieft op alle bjcmiö»
^cDepen in fgne Üaben^ RomenDe/een taj:£ ban vyf^
tig ^pbec^ per vtt jlellcn/aenaencn ful]c ^ Quiet

Ss öf.


-ocr page 277-

25S' S A Κ EN vàn. S Τ A E Τ

166^. Betaeït toojfien / enöe bat alle be inffanticn üan onfen

__Z. g>taet fukic niet beböen ftonnen tjooifiomeh / foo

ittoetmen Dat fultpobfccöecenal&ia; en betalen: be-
feïaft ié bupten maten flcoot i tnaec ten baec mcDc
niet Berieecö/ naDeinael topbebinöenenbaaelöch^
(ïen bifKecen / bat be
Pachters fjiec jjaec ©ntfanö"^
(IcïlenÖé / fiaec Ia(l oeben/ fqbanige j®ecpec^ bau be
fröepen te nemen al^ tjaec Qoet bunciit/be toelfte ban
oöcft fuiciie JBaet^ toeten te binbén biebegtcftepen
bcci acootec meten al^ fy inbec baet spn/ ge lijch ooch
nocf) bagelijc); gebeurt / en bibecfclje ;&cf)epen b'een
vijftien b' anbec twintigh en dertigh baten meec boen
betalen ató Oe felbe Ronnen tjoecen/en öjp moeten bit
alle^ noci) opnemen / orb?epgen be ^cfjcpcn
gelaben jnnbe / ban öace cepfe op te l)oubcn eh noci)
boeten en onKoflen te boen betalen i bit nu bu^ lange
Qebup;t bebbcnbe en alle bagen nocb flimmec too^bt /
heeft onlgcmoet on? obectupgöt/ Dat top beboojben
onfe ©eecen en gcoote^becljeDen (upt iieföe en fuctjt
bie top tot be^ Baberlant^ toelbacen l)ebben)!jiec öan
te bectoittigen/te meet/toijl top bibccfctje malen baec
obec aen ben J^eec ?timbaflabfuc
Boreel totParys öeb=
ben gefcDjeben/ be toelcfte op onfe hiacfiten alleen/ be»
fe faecft foo ïjait niet boo? ftan Djagcn / al^ toel boen
jbuDe op bein(lantieene]cp?e(feo;b;eblet)aectoog{)
j©og. öem baec toe mocücen homen te geben ; il3p
moeten oocfe toaetfc&outoen/bat/ foo befe faeche fon=
Öec cebieffe blüft/ en bat men Ijiec op befe öibiec geen
anbece o?b?e
iicpcbt / fuHen be ^ctjepen bie nu in ben
Deginni
hondercvijftigh baten betaeitbebben/ enbe
in bec baebt niet gtootec jtjn / in öojten
twee hondert
baten/enbe fo lang^ meec en meec / betalen / öoe beel
oelt bit 2}acrlijc): beb?aegöt/ ié niet toelltunbigö:
J®p Ijlec tee plaetfe befe bingen en be nature ber jp?an=
fe Batie ftennenOe, fïengïencemebie tot goet ceb?e^/
foo lange befe
Fermiers fjaettot €>;ecmeuc^ (lellen
om De ^c&epen groot of ftleen te fcBatten;en altoaect
bert Stbning ban fgnent toegen een licILte / 't fai al Ijet
felbe toefen/ want beco?cuptiebanbefemaet^/ i^
te groot / top fuUcn on^
toel toacljtcn on^ foo berme=
ten te hennen/ bat topu€b.fonDcnbePaenbooitf
fröjpben op toat totjfetopcenceDie^foubenfolicite=
een moeten bp Ijacc Igoogö Jlöog. om Ijacen ?trtibaf=
fabeur tebebelen fulc&^ oen lnoning booj te blagen i
maer fo ^et on^ geoojloft i^ / onbertoerpenbe geecne
onó onnofel boojfiel utoec <i5b. cöpe confioetatie / fo
iart Ijet ^ «Sb. toelgeballenbatonfegebacgtenge·
fpe elt öcbben/of Ijet ben tóoninaft belief oe fgne
Yke rs
te (lellen in'tPatria,inbiecboegen al^ ben lÌloning ban
Dennemarcken boet/ foo mocöten be ^eljepen baec
oebjant
toD?ben / en op bic boet in ©jancftrijch beta=
jen ; 3^at jijnbe/ fonbe top een feer groot fabeur acö»
ten:<i?fte fulcjc niet lionnenbe obtinecen/bat be #nt'
fanget^ / al^ oocli be anbece iSollenaren beleg toojr
ben te ontfangen / öoo? fo öeel
Vaten al^ Ce ^eijepen
Öebben ingelaben; 't toelcft immeci cecBiren billicft ip/
taanneecmen betaelt bat be ;beöepen Ijebben ingeno^
men/ geceftent
twee Pypen ofte vier Oxhootden boo?
ccn
Vat,drie flucften l^^upmen cn drie pucl^en SSjan'
betoon
booieen Vat i )ae altoaect fp on| twee (tucben
SSianbetoijn enbe
twee flucften p^upmen boo^een
Vat beben betalen / fo toaec fietnorl) ongelgclt betec
al^ nu/ booK^ met j&out enföolen naeabbenant:
ïl^tjbet^ homt on^ in gebaebten noci) anbece gobtlofe
en ongegoo^e pjacti)c6e ban
ufurpatie, toelette be
<©ntfangecè nu öiecsönöe/ onfe^cljepenafbojöee
ren / te toeten / bat alle ;i^cgepen upt l)et Patria ofte
ban anbece ïanben biec Itomenbelebic!) / moeten fp
koebec lebicl) berjeplen/ to;p jpn/ nae beo^bjebe^
ïtonfng^ Inpt ; igu i(l gebeurt / boo} bien beel ^cge^
pen t)iec geltomen jijn / opboopcbanbjacDttehrp»
Ben/ccl)tec neen cn binben/ en noottoenbig nae
Bour-
deaux
ofte Bayonne gaeUj^o Rebben fp be^cl)ipper^
be tselcfìe Diec be toaecbe ban e^n of tweel^at goet ge·
luacljt l)ebben/en meec ban
twee hondert tiwintigBa^
ten ftonnentie laben / 't gefieel J^atgelt afgenomen /
ofte ftonben be^cgippec^nietbectcechen/ biteecp
aen
Jan Sanderfz ban Rotterdam,en baec nae aen an=
bece gepjactifeect / bie t)et ootb betaelt btbben; boo;

ϋ!ί

: |i'

hi
htii

li
li

if'l

(j··;

δ
illiit

ji|f

befe betaclbe be beï5etïöéc# booj fo bat goet fpöiec
bjacBten/ en nabtól/antalibe^cJjepenoberbeöceit
aelaben toaren/ boojgefteelbeataPen/nuboojalfo ^
be ^cljepen maec
een ofte twec®at goet in Öebben/
baecfe
achtien gulben^ te biacljtbooi treeften / moe.
ten baecom
fes of fcven hondert gulben? boeten : igoe
l)i«betI0cit bat bit be Commercie i^/laten top ötoec
«eb. oojocien/üoeftonnen ba») eenige (lucft-gocbccen
ofte êpecerpe Dier geb?acl)t toerben ί toat ^cftippcc^
fullenber eenige toillen boeren
i

^n Januario,ftlaegbe bf η i^artogi) banVcndofme,
bat men f)iec aenöielcfeccftecetwee en vyftighS5aI.
lotten / bie ben Capitepn Laurrnts Davidfz ijatibe ge»
b?acl)t ofte gecoofc upt be Öobe ^ee.

.^cn tienden, bebe ,ben i^eec ^mbaffabeurban
Vranckrijck fticr toebetom ftlacljte in fabeur banMai-
bie anber^ Djepgijben mee ]iep;e(falien / bat oocit

ta

ben itoning niet langer fioft lijOen bat ftjn naem [jiec
fo onnuttelpch tolect geemplopeect / nae bat öp fulc]c
geleben babbe fo lange jaren / met foo grooten pa-
tientie.

IBI in 't begin ban Frebruarius quamfietgecucljt
bat be faecfte ban
Romen gincft tot bjeebe. «©elijtli
ooit ben OSiabe strozzi ban toegen ben Öepfer gcfon-
hen aen ben ilioningt)i)abbegeobtineert belofte ban
l)ulp tegen ben Cureft : ©et toelcft ben tóoninaögE»
neceufelijcft fteeft gepjefieect : i^amentlflcft
vier nuy-
fencteboet en tweeduyfentpaerben.^ocft beeticben
ftoninjjlj Peccft equiperen in be .lIÊibbelantfcbe Zit /
foo bat t)P in Oefen (oonbe te jijn/ baer aen fijne bpan-
ben om be querelle met ben .pau^/ toilt)enttoüf£=
len.

©at met Roomcn tDierbtgDeflootentotPifaöen
twaelfden jfebjuarp/ lupbenbe in 'i ifjan^ al^ boltöt;

Traité de Fife, entre Nofire tres Saint Pere Ie Fapt
Alexand. f^IL & treshaut^tres Excellent & tres
pui£ant Prince Louys Xiy.du Nomfay la
grace
Je Dieu Roy tres Ctrefiien de Frutice φ· de Να·>
varre du
12 F eb fan 1664.

AU NOM deDIEU.

Articlcs du traité fait a Pife : Par tres Illuftre & tres
Rcvcrend Prglat CcfarRafponiReferendairede
l'une & de l'autre iïgnature , Secretaire de la
Gonfulte & PJenipotentairc dc S. Sajndé.
Et tres Illuftre & tres Keverend PrélatLouysde
Bourlemont, Auditeur de Rote, Confeiller du
Roy en fes Confeils d'Eftat & Plenipotentaire
deS.Maj.

Le detefiahle attent»t cotmuis dans Home far lts Sci-
dats Coufes Ie zo jour d'Aoufi i66% cantre Μ. le Due
deCrequi Ambajfad. extrsord. du Roy tres Chrefi.
ayant dome afa S un )ufiefujet de deflafir, ^ caufi a S.S.
une tres vive douleur: SaditeS (ommeuuionPerejaloux
de l'honneur de fes enfans ^ defiderant reparer entiere·
ment une ielle injure fatte au Fils aifae'de ΐΈζΙίβίρΙ*
perfonne defin Amba^ afin d'entretenir defon coHé,eÌ9^
que fa Maj. dujieajuneparfaite correfpondance. & dept'
venir tousles mauxquelaChreftientéfourroitfovffrir^ts
fuittes de cet accident. a donnea M. Bafponi plein {or
va ir é"faculté entiere de convenir avec le Plenipotewtiaire
du Roy tres Chrefiien des /atisfaéìions dtues a faM*}·
pour un β grand ofétrage. Et emme le dit Sieur de Bourle-
montf* trouva munì d'unpanilpleinpouvoìr defa Maje/l·
pour traiter a mtfmesfins, les dits Flenipotentiaires apre!
la communication refpeóì'tve de leurs powuoirs> dont ilsfont
demeurex. contens 1 ent ajufle, cottclu j&arreflé lts erti-
cles ^lifuivent,

Articlk I.

C A Saindeté pour faire paroiftre a h Maicft. Ch. fon
'-'affedlion paternelle, & encoirfdcratioadece^^


-ocr page 278-

en OORLOG Η. '^Vìer-en-veertighfie Boeck. ,

ί y fera ftipülé & eftabli per Ie prefent Traité immediatc-
mentaWlafignatured'iceluypardehberation &idu-
' ^ confentement du S. College des in Camera c'eftà dire
revoquera & annullerà l'incameration des Eftats de
Caftro&deCommachio& de routes leurs anntxis,
appartenances ^dependances & accorderà en mefmo
tempsàMonfieurleDucde Parme qn delay de huit
gnnefSi conformcmenc a celuy que luy fut accordé par
lecoDtriflpafleentrelaRcv. Chambre Apoflr.&luy,
dans kquel terne il pourraretirer&rachapter les dits
Eftatsenrendant&payant efFeftivémcnt un miliion
fix cent vingt & neuf, mille fepc
een t cinquance efcus,
qui font deus a la Chambre Apoft. fuivant Ie dit Con-
traft) &enoutrepourcomplaireauRoy, donnera
audlt Sieur la Faculté de faire ce rachapt, & de rendre
h dite femme en different paycment: Ed telleforte
qu'cn ayant fait un, la moitié des dits Eftats fera tènüe
pour racheptée, &qu'il en pourra prendre pofleflïon
& en jouir libremenc , l'autre moitié demeurant
au pouvoir de la Chambre Apoft. jufqucsau payement
du furplus. Et afin que la divifion qui fe doit faire des
dits Eftats en deux portions egales foit execute'e de
plutoftdansdeuxmoisa compter du jour de la ratifi-
cation du prefent traité, les parties conviendront
d'expedient pour faire cepartagedegréagré, &de- ,
clarer les appartenances Scannexes de chaque portion j
laiflàntauchoix dudit Sieur Due derachepter la part
1
que luy plaira : Et fi les expres ne s'accordoyent pas
dans fis mois apres leurs eledtion, en ce cas Ie dit
Sieur Due pourra luy mefme regler Ie partage des dits
Eftats en deux portions egales, lequel eftant ainfifait
il appartiendra a la Chambre de prefeürc, en pa-
yant amoitié de la dite fomme, l'autre portion de-
meurant au pouvoir de la Chambre, jufqu'a ce quii
alt payéi le furplus de la ditte fomme dans le terme
a luy accordé, ou bien le dit Sieur Due nevoulant
pis ^re luy mefme ce partage ni accepter cette
offre, la Chambre en ce cas fera les deux parts, & 11
fera loifible audit Sieur Due de choifir cette des
i qu'ilvoudra racheprerla premiere, &il fera tenu
de declarer dans deux ans s'il entend faire le dit par-
cage, ou le laiffer faire par la Chambre.

SaS.pareillfiment en faveur de fa Majefté&confi-
deration & pour recompenfe des Vallées deComa-
chio& de toutte autre pretention & raifon que M. le
Due de Modene & la Maiion d'Eit pourroitavoir
contre le Chambre Apoft. en quelque maniere que
Ces puifle eftrè, prendra fur foy le Mont d'Erte
montant a troia cens mille efcus, ou environ avec
toutts iescommodites & incommodités quii y a pour
l'extindlion du mefme Mone , en femble, les Arre-
ftagesefcheus&noapayez, montansa peu pres ala
fomme de cinq mille efcus, & donnera de plus au
•iit Sieur Due quarante mille efcus comptans ou
bien enPalaìs dans Rome depareille valeur auchoix
«leS.S. &alafatisfadi:ionduaitSieurDucj a la char-
ge & condicion neantmoins, que toutes les raifons
« pretentions foit dudit Sieur contre la Chambre,
foit en vertu du fidei commis & de primogenitu-
re, oude quelque outre chef, nature, qualité &
condition , que ce puiffe eftre, de la Chambre
contre le dit Due de quelque nature, qualité 3c con-
wtion qu'elles ioyent demeureronc elteintes de part
&d'autre au moyen du prefent traité, lequel lefdites
parties, n'yleursheriteurs& fucceffeurs refpeilive-
inent, ne pourrontjamaisretradter, ni debattre foiis
quelque preteste que ce foit, & qu'il en fera pafle un
tóe publicq par Madame la EHicheffe de Modene,
& autres SuccelTeurslegitimes dudit Sieur Duc,avec
lesclaufes folenniter neceflaires, mefme pour la Seu-
reté de la primogeniture ou d'autres obligations or-
aonnées par les predeceiTeurs dudit Sieur Due,& avec
pomefle de le faire ratifieraS.AIteffeauiììtoftqw'il
Ì^"«"tógelegitime de le faire : Attendant quoy S.
^ajefté agreable de donner parole, que tout cela
«^executera pour rendre l'accommodement conte-
nu au prefent article perpetuel & inviolable. Et
pour complairc cncorc d'av.intagea S.MajeftplàS.

accorderà audit Sieur Dùc & afesSucceflèursaper-
petuitéies^droite de patronage de l'Ahhayii· Hrila
Pompora
Su de la Pieue del Bondens, avec pou^
voir d'y prefentèr librement quand mefmes elles
viendroyent a vacquerin curia: Comme auffi avec
decret qu'elles ne foyent pas comprifes fur Ics regies
de Cancellerie ni fujettes a aucunes referves Apoft. &
que cette conceiTion defd. droits de Patronage aie
toutes les mefmes prerogative$ que s'ilsprocedoieuc
dedotation, ereAion, δε fondatión : S. S.derogeanc
pour cet effed a toutes lee conftitutions, Privil^es
& couftumes, qu'il y pourroit avoir au contraire &
a toutes les derogatoiree., des derogatoires, de quoy
il fera expedié un Bref en benne & deiic forme,
Declarant en outre S.S. que ni elle ni fes Succef-
feurs au Pontificat, pour quelque caufe que ce foit
ne pourront jamais contrevenir au prefent traitté j
Le dit Sieur Due declarant le.mefme pour luy fes he-
retiers ecfucceiTeurs.

III.

M. le Cardinal Chigi ira en qualité de Legat en
France, &dans la premiere audience qu'il aurade S.
Majefté il luy dira enpropres termes ce-qui s'cn-
fuit: . .

SireS.S. a rejfmti avec. une tres spande doUleur Us
malheureux auideus qut font arrivex. ^ les fu^ets de
mecOTitement que y. Majefté en a eu, luyontcaufì, le flus
fmfibU deplaifir, ^u'elie fuffi cefable de recevoir, l'af·
feuranti que ce n'a ]ami$is eflé la Penfée ni l'inten-
tion de S.S. que Κ MajeHè fut offenfieniM. le Duo
de Cfequi fin jimbaJJadeury
fa dite S. defderant qu'a^
lsvenir il y ait de fart & Cantre la botine ^ fttcere
correfymdence qui y atoufiourseftè. E» mon particulier
'^attefleaV.Majefl è avec le plus profond refpeàqui niefi
pojjthle la joye que fay de me voir cette entree ouverte
pour fair* cennoiflreaKMaj^èp^rles plus fiumi fes (éy
finceres
aéiioHS de mm obeijfance, quelle ejì la vetie-
ratieu que j'ay toute mamaifon aujfi t pour le glorieu»
nomdeV.Majefie avec quiUe fidelité ^sule, jeconfejfe
toutes les plus veritableloix de fervitude* la Royaleper^
fmne,^maifon de V.Majefi. (ombien les actidtns arri'
vtx, aHome ont eiié efloigntj. de nofirefintimenti^ avec
quelle antere douUur j'ay appris que moy ^ ma matfon
ayons efii en cela charges dimpùtatiens finifires ir bien
eloignees de cette reverence éf devotio», que neus pro-
feUons> ^ que nous avons toufiours un particulier dtfir
(ir ambitioH de profeffer envers V. Majefli au contraire,
fimoyou noflre mai fon avims eu la moindre part dans
Pattentat du vingtiefme Aoufi , nous nous jugerions
nous mefmes indigues du pardon. que neus en aurions
voulu & deudemartdtr
>ay.Ma]efièylafupplia»t cepen-
dant de creire que ces paroles cy^ cesfentimens font
exprimez. paruncgur tres fimereé' forte αηβ bien que
ttus ceux de ma maifon a avoir a jamais une veueretiou
finguliere etparfaite devotioapour V, Ma]«flè.

IV..

Le Cardinal Imperiai ayant fupplié le Roy de le urdmAi
!esvou\pir admettreaporterenperfonneftfa Majefté imitri*i.
les tres treshumblesjuftifications, il y fatisfaira av plu-
toft; fa Majefté ayant a prefenter «reablc qu'il le
faffe.

V.

S.S. en faveur de fa Majefté pernjettra nwintenant -
aM. le Cardinal Maldalchini de retourner a Rome uM^'hi-
pour yjoiiir a l'advenir de toutes ies prerogatives de fa m^
dignité &c exercer les fondtions du Cardinalat, fans
qu'il puiffe eftre inquieténymolefté pour raifon d'au-
cun prejudice qu'il euft encouru pour eftre forty de
l'Eftat Ecclefiaftique, conformement a ce que fa
Majefté luy avoit fait coonoiftrc eftre fon intention ·-
Surquoyiiluy fera expedié un Brefpourlcgarderee
feuretéfuivànt lefir de fa Majefté &: ii fera reintegre
dans f«s biensencas qu'il cut foufièrtquelqueparte
a caufe de fa dite fortie hors de i'Eftac Ecctemfti-

qiie.


-ocr page 279-

ï6o S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

I6<>4·

fi-r; VI. ■

Le Sieur Don Mario dcclarera per efcrit en foy de
Cevallièr, qu'il n'a εμ aucune pare a tour ce qui 8*611
paffé dans Rome io. Aug.
i66z, Ec cet efcrlt fera ac-
compigné d'un Bref de Sa S. ouelle tefmoignera,
que ledit iieur Dun Mariò eft veritablcmenc in-
nocent de tout ce qui s'eft fait le dit jour. Et pour
moptrer d'cutant inieux le defirqu'a fa S-de faire tou-
tes les chofes qui pourront contenter fa Majefté , elle
ordonnera.àu die Sieur Don Mario de fé tenir hors
de Rome, jurqu'a.ceque ledit Sieur Cardinal Chigi
ait elïé venu.devant laMajeflé&luy aieprefenté fes
excufes au nom de toute fa maifon.

VII.

Le Sieur Don Agoflino iraaadevant de MonGeur
non A- l'Ambafladeur a S. Qu^irico s'il vient par laTof-
® · cana, & a Civita vecchia s'il vient par mer, & a Narni,
fic'eft parla Romàgnieou Lombardie,& luy tefmoig-
nera en mefmetemps le,dcfplaifir dcfaS-pourTacci-
dentarrivée leao,Aug.
vr Vili.

Princef- , Le jour que Madame l'Ambafladrice arriverà a Ro-
ru
-itncfe ^gjg pignora Donna Berenice ou Madame laPrin-
cefleFarnefeiraaudevantde la dite DameAmbaiTa-
drice, jufques a Pomemolle, & luy tefmoignera l'ex-
tremedeplairirqu'ellea& toutsceux de fa rhaifonauffi
de l'accidcntdu io. Aug. & la joye qu'elle rcflent du
retour de lon Excellence.

IX. '

seiireté Sa S, ordonnera d'une maniere precife & efficace
iesAm- a fes Miniftres de portera l'Ambafladeur defaMaje-
"" ftélercfpcdlqui elldcuaceluy qui rcprefente laper-
fonne d'un fi grand Roy, Fils Aifné de l'Eglife, tant ai-
mé&eilimédefaS.

X.

Duc Ce- SaS. en conGderatioa de fa Majefté fera cairer&
fujjni. annuller toutes les procedures qui ont efté faites con-
treM.leDucCdarini, fans qu'ilen puiiTe eftre in-
quieté aucunement a Pad venir. Quant aux domma-
gesqueles Miniftres .de fa S, pcuvent luy avoir faits,
die ordonnera, qu'ils feront reparcz dans quatre
mois apres les Ratifications du prefent Trai:é fe-
lon reftimition [convenable & julte qui en fera
faite.

XI.

Barons Tous Dccrets & aites qui pourroyent avoir eftc
Rumams faits en confequenCe de i'accident du
7.0. Aug. con-
tre tous les Barons Romains , & contre quelqae autres
perfonnes de quelque nation & condition qu'elles fo-
yent, feront caffez, & annuilez, fans qu'ils en puif-
iént a l'advenir recevoir «ucun prèjudice, ny en eftre
inquietez, ny recherchez fous quelque pretexte que
ce puiiTe eftre, en fuite dudit accident.

XII.

ro>fcs Toute la nation Corfe fera declarée incapible aja-
Si-Bin- maisdefervir, non feulemenc dans Rome, mais auflì
ε·^'· dans tout l'EftatEcclefiaftique, &le Barigel de Ro-
me fera privé de fa charge &^chafle.

amide Piramide a Rome vis avisl'an-

cien corps de garde des Corfcs, avec une Infcrip-
tion dan& Ics termes a concerter , qui contiencfra
ea fubftance le deerct rendu contre la nation Cor-
ie.

XIV.

Arigiwi». Tres-Chrefticn immediatement apres

que le Legat aura efté vcu de fa Majefté remettra le Pa-
pe & le S.Siege Apoft.en poiTeffion de la Ville d'A-
vignon & du Comtat Venaiflin, ivec toutes leurs
appartenances & dependances, & fera cafler & anuller
tout aöes & arrefts, & tout ce qua efté fait par le Par-
lement d'Aix , touchant cette affaire, faifant leuer
touts obftacles, afin que le S. Siege Apoft. en puiffe
jouir comme auparavant. Les habitans d'Avignon
&du Comtat Vcnaiilln,de quelque eftat, qualité, con-
dition , & fexe qu'ils foienc tant Ecclefiaftiques que

"Don Mi-
tv».

pi(i

II'!"··;

!"
Ii'iti-

ili

II

ρ

Ife;

I
i

LaicsjNoblesouRoturicrs, fans exception d'aucune
perfonnequifoit originaire de la dite Ville ou dudit
Comtat, ou qui s'y fòicdomicilié,,ouquiypoflède
desbien, moubles ou immoubles, fcodaux^ou aleodi
aux fous quelque pretexte que ce foit ne pÓurront eftn
inquietez pourfuivis n'y recherchez d'aucune chofe
arrivée en la dite Ville&auditComtat dépuisleio.
d'Aug.
i66i. jufqu'au jour que le Roy Tres-Chre-
ftien remettra le Pape & le S. Sicge en poflèffion dei»
dite Ville & Comtat.

. Lesditshabitans jouiront d'ufie pleine, paifible &
tranquille feureté en vertu & par le benefice du pre-
fent traité ; & fa Saind. donncra de bonne foy, fan,
referve aucune, n'ytaciren'y exprefle, tous les Or-
dres, Edits, Declarations öcAfléurances qui feront
defiréés par fa Majefté, afin que Jcs habitans d'A-
vignon , & de tout le die Comtat direöement ou in-
diredlement virtuellepient
qu expreflèment compri,
fes fous lesclaüfes appofées au commencement du pre;
fentarticle, tant de la Ville d'Avignon, & des autres
Villej dudit Comtat que des CommunantczSourys,
Chafteaux & autres lieux fub;alcernes de l'eftendiie d'i-
celuy, ne puyflcnt rccevoir aucun trouble peinc, ny
condemnation dcs Officiers defaS.foitenjugementou
de hors,ny en leurs biens nyen leurs perfonnes,en hay-
ne, reflèntimentjouvengeancede tout ce qui s'eft fait
& paiTé enla dice Ville & audit Comtat en confequan·;
ce de l'affaire arrivée dans Rome le lO.^xl'Aòuft
i66i.
Et pour l'execution de toutes les claufes exprimées cy
deiTusfaS.donneralesdites expeditiònsen.lameilleure
forme & la plus authcntiijue que fa Majefté tres-Chre-
ftienne eftimera neceflkire pour la fcureté'& indem·'
nitë des Habitans d'Avignon, &de tout leditCom.
tat, commc il eft dir cy deiTus.

Et fa S. confiderant qu'il n'y a qu'ua luge en Avi-
gnon & un autre pour tout le Comtat, leur donners
des AlTeflèurs,afin qu'a l'advenir la Juftice yfoit mieux
adminiftrce.

XV.

Lcs dits Plenipotentiaires ayant auiTi falt reflexioa
quo l'intention de fa Majefté Tres-Chreftienne a
toufiours efté que la desincameration de Caftro, avec
la conceflìon du nouveau delay fervift deprélimindre
a tout accommodement qui pourroit eftre;fait, & que
pareillement en ce Traitté de Pife l'intention dei»
ditte Majefté eft de remettre le Pape &leS. Siege cn
poflèffion de la Ville d'Avignon & du Comtat Ve-
naiflin : Declarent pour plus grand édarciflement des
chofesfufdites qu'ils font convenus entr'eux, quel»
defincameration de Caftro avec la conceflìon du nou-
veau delay fé deura cflèftuer en la forme ftipulée&
accordée au premier Artide, avant l'echange & remife
reciproque des ratifications, ficrefpcftivementauiSle
Roy Tres-Chreftien remettra le Pape & le Saint Sie-
ge Apoft. en poflelEoB de la Ville d'Avignon &du
Comtat Venaiflin en la forme arreftée par l'articlequar.
torzieme immadiatÉmcnt apreste le Legat aura cu
audience de fa Majefté. Les dits Plenipotentiaires ont
promis & promettent en vertu de leursCommiffions
& pleins pouvoirs (la copie defquelles feramife en fulte
du prefent Traité) que tant la S. & le Sainfl; Siege,
que fa Majefté Tres-Chreftienne, executeront plei·
nement & fans »ucune contravention direöe ny indi-
redte le prefent Traité, & en entretiendronc a perpe-
tuité reellement & de bonne foy toutes les conven-
tions, quetouslespointsSc artlcles accordez £carre·
ftez entr'eux Plenipotentiaires feront ikns aucune mo-
dification, diminution & reformation, puftmentfif
fimplement acceptez, confirmez &ratihez recipro-
quementparfa SaintetéSc par fa Majefté Tres Cnre-
ftienne, & que leurs lettres deratificetion (dansle
quelles le prefent Traité fera infere mot pour mot) fe-
ront expediées en la forme la plus authentiqne Sci»
mcilleure: Ceftafgavoirparfa Saindeté dans le tef
me de dix jours, &par fa Majefté Tres-Chriftienoe
dans !e terme de trente jours apres la fignature du
prefent Traité, & pluftoft s'il eft poflSble, &. queIf»
ratifications feront échangées de part & d'àiitre
daniledit efpace de tiente jours; fin foy de quoy

■ -■■ ■ lei


Ü

-ocr page 280-

en O O R L O G H.' " VVier-en-'veértìirMe Boeck. Ì6\

f jjsditsPlcnipotcntìai'rw ont iï^ne Ie prefent Tr^^^
: ΙΟΟψ· ^ y ontfaitapppf^® Ic Cachet de leiifs Armes. A Pife'

kji. deFevriei idC^.

Signé

R

Cesar

ΛίΓΚιΙίΐι

as po ni,

Ïtenifotentiaire A^ofioUque

LoUYS Bo use E ΜΟΝΤ.
rplefiifotmthire du RoyTres-Chreflien.

q^ffc boo2fcD?cbe itrtijcMeti in 't jgcDecIanbt^
oüfrflcfft/iupöenal^bolflöt:

In den Name Godts.

Artijckelm des Verdraghs, geflooten tot Pifa, tufchen
onfen Alderheylighften Vader de Alexander
defevende.

Ση den [eer Üoogben, feer Doorluchtige», en feer
Machtigen Vorp
Louys de Veertiende njm dien
'lüaem, hy der Gratie Godts, Alder-Chrifielijckfitn
Kmngh'van Vranckrijck endeNavarre.
DoüT den feer Doorluchtigen en feer EerwaerdenFre-
laet Cafar Rafponi, overbrenger 'van d'een en
d'ander Onderteeckeningh, Secretaris des Raedts,
enVolmachtige-vanfijnHeyligheyt.
En Jen feer Ooorluchtigen en feer Eerwaerden Trelaet
Louys de Bourlemont, Auditeur der Richtbanck,
Raets-Heer des Koninghs in fijnen Raedt van Sta-
te, en Volmachtigen vanfijne Majefleyt,

DEgrouweIijckedaedt> bedreven binnen Romen
door de Krijgs-knechten Cor/, op den
twintig·
firn
dagh van Auguftus fefiien hondert fwee ta
ftffigh,
tKhens den Heer Hertogh van Extra-

ordinaris Gefant des Alder-Chriftelijckften Koningb,
aen fijn Majefteyt rechtvaerdige reden van mifnoe-
gen gegeven, en aen fij ne Heylighey t een feer ge voe-
lighe droefheydt veroorfaeckt hebbende : Soo heeft
fijn Heyligheyt, als een goede Vader y verigh over de
eere fijner kinderen geweeit,wenfchende ten vollen te
vergoeden, fodanigen ongelijck den outften Soon van
de Kerckeaenghedaen in de Perfoon van fijn Gefant,
om van fijniyde te onderhouden, foo als fijn Maje-
fteyt van de zy ne, een volkomen goet verftandt, ea
alle rampen voor te koomen, welcke de Chriftenbeyt
foudekonnen lyden uytde ghevolgen van dit voor-
val , aen den Heer Rafponi volle machten volkomen
laftorate handelen met den Volmachtigen des Alder-
Chriftelijckften Koningh, over de voldoeningen
welcke men aen fij π Majeft. fchuldigh is van wegen fo
grooten geleden hoon. En gelijck dengefeyden Heer
de
Bourlemont voorfien is met gelijcke volle macht van
fijne Majefteyt om tot dien felveneynde te handelen,
foo hebben de voornoemde Gevolmachtighde na haer
Voile-raacht weder-2.ijdts ghetoont, van welcke fy
vernoeght zijn ghebleven, de Artijckelen t'zaem ge-
bracht, beflooten,envaftgheftelt, foo ais hier vol-
gen fai j

ARTIKELEN.

G Sne iHepUQöEpt om fijn ©aberliicfte flBeneacnt^
O öcpt te öoen bljjchen tot fijn Illl0£c-Ctei(lclöcfi=
Ite ffiajefiept/ en upt infkbt ban'tgt)em be,
oongfnenibaflBlielielt
too?l>en fai Öoo?^ tfgfntooo?.
piflbbetliiaaö/ fai
terflont na öc onöecteccltcningïj
? rif / BoetbinDcn tη totfiaen ban Ijet
BcfaiftCoUeflie/ onthatneccn/ bati^/ ÖEtcoepenEn
omiiettBenDe
infeamccinBÖ Dcc ^tatcn ban Caftro
en ban
RoncigUon, cn ql tuat aen bcfelbifl? öanaDt/

fle8oojt/,fnbà(Itó/ fn fat met tenen birflunncnacn
ben lliec
i©ei:t!Sfl& ban Parma öet uptflcl ban atfit —1-
Jacen/ bOlgcn^BetBeenJjcni i^ tocgefiacnbp'ibtc»
DiasÖBÖcfiooten tuffcften Dc «ètttoaetDe?ipoflcIöc»
Ite lÌtanicc en Dem/ binnen toclcftcn tijbt IjP fön BÖc»
fepDe^taeten falmo0l)cn o|ïöflfn en Debipen/ op
b?enBenbe cn in Dcc ö^ebt bctaeienöe een ΙΒίΠΐοεα
fes hondert negen en twintigh duyfent, fe ven hondert

envijftigh ftcoaufn/ toelehe l)p oen ifc 3ίρο|ίοΙ0Λε
Uamec ( boiserie (jft BifrpDc ©ecii?aöi> ) fclmloiflö
i^j enbobenbienom Oc Stoningbtc bcitcben7 acn
bensefcpiJenJ&ect J^ectosDffcbcnbebjpljcpt ban te
ttioaen De afloffinBD boen / en De gcfepoe giomme op»
bienBöenin twee onDctfcöcpDcbctaüngen : ^nbier
boegen Dat öp cene ban bie hcWienDc geDaen / De Ijclft
becgtiefepDe Staten geljouoen fai sönal^ afflljeIo|l/
en bat
tfp De bcfettingi) baec ban fel acnbarcbrn mcN
gen De felfùe in alle bjpöepDt gijenietenDe 5 De anöece
Delft blpbenöe in öe macöt banbe?tpofïolijcric3feo9
mee totbe anbete bctalinge göefcljieDt jp. <gn ten
^nöebat be bccbecIingDe/ bicmen ban De gefcpbc
^raeten nio« niaecften in
twee gDelijcfte bctlen/
foo ijflr(il)ctftan toefen/ baltcoclten mac{jtoo?bcn/
foo fuüen binnen
twee fl^acnben/ te ccecUcnen ban
Den üagl) bart 't behcaeijtigeii befe^ ©ccDjag^^/ pac?
tpcnte faem obec een lipomen inperfooncn tcfiiei
fen/ Den De^berftacnDe/ on» befc bccDelinglj rot
totbccsöDt^toclBEbairen temaecUen/ en te bcrfila»
ren toattot pDec banöe bpfonDece beelen ge!)oo?t / eu
baec aen baPi^/ latenbc in fic itene ban Den Bfiefep?
Den Ü^eet l^ertogD Dat Deel afte loffen / 't toclcli bem
falggeiieben j en inDicnbepecfoonen/ gen be^ bet·
lïaenbe / niet eenDjoebtigtoictOen binnen fr^maen?
ben naeöaec bcrftic|ingl) / infnlcttengijebalfai/ of
DengftefepDen i^eec Ücrtoglj
felf0/ De becöcellngb
banoegfjefepDe Staten bonnen ftellen in
twee B{)e=>
Iflcfte Deelen/ 'ttoelcfi g[jcùacn/ foo fai fjet biftas
raectoefioraenben göefepDcn geec J^ertogh boo?te
fcöipbentoat beelljp eetfifal moetenafloflen/ met
De Ijclft ban De gefepbe fomme te betaekn / Det anbee
Deelblpbenbe in be maebt De^ ìltamec^/ totbatfjp
bet obecigge banDe gefepbe fomme binne De ttJDt bem
becgunt/ fai hebben betaelt; of teel Den gijefepben
ifeec üectogö / niet toillenDc felfbie becDclingt» ma»
hen/ nocfjbefeaentiiebinglj aenbaerbcn/ foo falbe
fòamec in Dat gebai De twee
deeien (lellen/ cn'tfal
ban ben gliefepDen i^eet JSettogggeaojloftjyn een
bec tweebeelente becltiefen bat bp fai toiilenaflof^
fen; Dif^bPBÖeÖouDenfal toefen in
twee patente
betltlacenofbp meent be gefepbe becbeelingb te me°
hen of Die boo? be ISamec te laten matten.

a-ibiine i^epligbept infgelQcj; tot toelgeballen ban
fijn JHaajefiept/ upt acnmetcBinab en tot üetgelo com»,
bingbhanbeSallepenbanConuch oen alle anbete «^h^·
epffcbencnbo^betingben/ todtlte be ì|eec ilectogb
ban
Modena, enbe bet ï|np^ ban Efte moeöt flebben
tegben be ICpolieljjehe «iamejc/ in toat maniecen
bet foube honnen toefen/ fai op (Igg nemen ben
^etgb ban
Efte, beloopenbe tot drie hondert duy-
fent
licoonen of baec ontcent / met alle be boojtieelen
en laden bie baec mocbiten Jbntot bebecnietingban
ben felben 23ecgb/ ivben^'tbecloop becballen en
onbetacit/ bebjagenbe ten natflen bp/ be fomme
ban
vijftigh duyfent ilcocMien / en fai baec en boben
geben aen ben Befepien
ì^m fefftOBb veertigh duy-
fent
Stcoonen m bacen gelbe/ of toel een falep^
binnen
Roomen ban Bbeltjclte toaecDe / op bechie*
ftngb ban ^ne i^epligbept/ cn tot becnoegen faan
bengbcfcpbeni|eecj|gcctogb ; en bit niet te min mee
becbinteni^ enbomtoaecbe Dat alle oncffenbeben en
epffcöen foo banDengefcpbenileec^ertogOtetlafl
ban be tóamec/ 'tsp upt ftcacbt ban
Erf-betrou-
wingh,
en ban bet eerfte geboorte, ofupitoatan»
anbecbooft/ aect/ boebanigbept enflaet bet foube
moBben toefen; al^banbetiamec tot lafi ban ben
Befepben ©eec ^ettoob/ upt toat aect/ boeöanig»
bepten (iact DiefouDcn mogen toefen/ boot en beco
nietiebt fullen bipbenban toebecjijben Doo;miDbel
ban b(t teBentoooiDigb 3^ecD;agb/
't bfeicH Oe gbefep»

tif


-ocr page 281-

1604-

S A Κ E Ν .van, S» Τ A E Τ

η:··

166JL. be pactpm / nocB Dace βϊίκη cn jSabolaer^ onDic»

--Itnaö / noptfuUenijErbjfecRennocljotnMtiii lion=

nen/ onbcc toattooojaf toen liti tof fen raocöti^ cn öat
Dafcbàncenopcnbaer bcfcDfPt Qljtniottlu toojbcn
falfap jiiac-B?üUiu De ^cctoafnban Modenaj^fn απ·.,
bere to«tifleï>ooöÖötnt)nn Den fleffpörn l|£cc?&cc=;
rogö/ met öe iiooöigijc beflupccn cn pkcljt£löcliür:='
Den /■ fclf^ tjooj Dc feecftftljfpt Dee
eerft-geboorce, of,
anbcïcbfcbintfniftf"/ baPaötflcïtbpDcÖooifattn
DEfiröcffpDtnl^ctr^ l^ertooü^/ cnmct belofte ban
't fclfDe IC bom bchradjtiatn bpfiint Hoojjljcpt / foo
ijHEflfli^ÖPtntocttisöc jactn» fai iuefcn om batte'
Dom; 'ttoÉlcfebfCtoacöifnDe/ foo bint fftnJlBajfi,
(Itpt floet Ijct tooD?tJt te acben bat al jjct fdföc bol·
troclten fai toc^ötn/ om öcifröicUinsIj/in öcn tf»
Ocntooojbiacn ^trtiJRcl broccpcn / altrjDt bafi m on=
bccbjf echelijcbtc mallen.

€n om fijn JIIKajf (l. nor ö mete te ge balle te toefen;
fai fijne ïjeplicljept betflunnrη aen Den gefepDen i|ecc
ïgectoQl)/ en aen fijne jSafiomelinBenfoniTcr cpnDe/
Derecbtenbfln
Voorftanderfchap obet Dc?CbBpeban
Pompore en ban Pive del Bondcno, met macht ban
fiaec fn b?pelijc!i boój te flellcn/ toannecc fp felfe boo?
acfttrloo^Öept morljten open ballen: al^ ooeluntt
baft ficllinob/ bat fp niet fullen begrepen toefen cn^
Dee De regelen bec Cancclerp
/ noclj eenigöf ttpofïo»
IjjclteacljtecbouDinflljen onbEctoojpen/ en batbefe
bergunning bec gefepDe ïïcebtett ban
Voorftander-
fchap allebefelfbebDOjcecbtcnfanjibben /
algoffp
fp^ooten upt begiftigen/ opricljien/offiicbten.
nei
^epliljljept Ijiec toe bicbjchenbeallf injtcllingen/
boo?rccötenengctooonten toelrlie baer tegen nioclj-
tenfirpben / en alle te niet Doeningen bet berbjtec=
Ringen/ toaerbaneen 2S?ief bccbaecGigljt faltoojs
ben in beljoojlijclie en goeöe gljrltalte. ©ecfilacenDe
öaec en boben fijne igepiigljrpt/ bat noci) ïpnoeftbe
nabolger^inbcnH.
Stoel, omeenigefneefibie'tfou=
bemogDf" toefen/ bit tcgentooojbigDJJerbiagljfuf;
Icii ftonnen tegen gaen ; ben gefcpbcn i^eec tertoglj
Detfcifoe beclUaccnbe boojöem / fijne «Ucfgcnamen
en j^abolgeciS.

Afgefant. ©cJleecCatbinael Chigi fai in ben Jfetaet ban
?ifgefantban
Vranckrijck treeften / en in'teecfle
QÜeboo; bat Ijp fai Dabben ban fijne JüBajefiept
fai []p ycm feggen in epgene tooo^ben al^ bolgljt :

Η Eer Koning, fijne Heyligheyt heefc met fecr
groote droefheyt ghevoeligh geweeftj over de
ongeluckige toevallen die geichiet zijn, cn de
reden van mirnocgen die uwe Majcfteyt daer uyt hccfc
ghchadc, hebben hem de fwaerfte ongeneucht aen-
gcdaen die hy konde ontfangen , die verfeeckerende
hecnoycinghedachtenof zin van fijn Heyligheyt ge-
weeft hebben, dat uwe Majeileyt beledicht foude
worden, noch oock de Heer Hertogh van
Cre^ui
UGefant, fijne Heyligheyt: wenfchende dat in het
toekomende van weder zyden onderlingh goct en
i-echc verftant zoude zijn, ghelijck daer altijt ghe-
weeftis. Voormyin'c byfonder, ick betuyge Uwe
Majeileyt met de ootmoedighfte eerbiedingh die ick
foude konnen > de vreugde welcke ick hebbe van my
defen toegangh open te fien om aen uwe Majeileyt
bekendt te maecken, door de meeft onderworpene en
volmaecktfte bewyfen van mijn onderdanigheyt, hoe
groeten ecibiedigheyt ick heb,als ook heel mijn Huys,
voorden glory-rijcken naem van Uwe Majeileyt,met
welcke ghetrouwigheyt en y ver ick in alle de waerach-
tighile Wetten van ghedienftigheyt betuyge aen de
Koninghlijcke Perfoon en 'tHuys van uwe Majeft.
hoe feer de toevallen,binnen Romen gefchiet, buyten
onfe mecningh gheweeil zijn j en met hoe bitteren
druck ick vernomen heb dat ick en mijn Huys daer in
zijn belaft gheworden met quaede toereeckeningen,
gantfch buyten defe eerbiedigheydc en toegenegent-
heydtwelckewybetuygen, cn altijdt een byfondere
begeerteen fucht iiillen hebben om die voor uwe
Majcfteyt te betuygen. In tegendeel, indien ick of
mijn Huys't minile deel hftddea aen'tielijck bedrijf
van den
twintighfien Augufti, wy fouden felft ons on-
waerdigh oordeelen de vergiffenis welcke wy dscr,
over fcmdcn hebben willen en moeten vet'ròeςken ach ^
uWe Majefteyt, 'dêl'elvighe biddende
gelöoycn dac:
defe woorden cn defe meningen dobrefeil ganfch
öp.'
recht hart uytgedruckt zijn, en even oock voortghe-
bracht by alle die van mijn Huys, dacwyt'allertijdt
een byfondere eerbiedingh cn volmaeckten drift ful-
len hebben tot uwe Majefteyt. . . . ,

I

,ΐί'Τ
1 li

ö:

4-. ©e Carbinael Imperiaci ben$toningDgc6eben oeG.
fieübenoe tjem te toillen toelaten om in perfoon fijn ■«η.ϋ
feer ootmocbiglje cecötbaerbigingcn te b|enfl8cn'7"^
boo?fijne.iBajc}ïept / fai met ben
eerflcnbetfElfDe
boltcechen ; fune .f©aje|icpt tegentopoibigD toelge.
ballenbcbatlipfuIciiSSboc. '

f. giijne fêcpligljept/ om fijne l^ajep. te btlieben/
fai nutoclaetenaenbcnllccï <£arbinael
Maidalchi. diati
ni
taebec binnen Roemen tcfteecm/ om in l)cttoc=
hommbc baer te gljenirten allé be boojbeclen uan
fljuc iBaecDigljepbt / enbe De bebieiiingen ban ftjn
Carbinaelfcliapteocffenen/ fonbec te homicntuoj»
ben bcfiommect uf mocpelijcli gebalien/itpt cebenban
ecniglj
boojoojbeel baer in Ijp gljebatlen mocl)t toe»
fcn/ om UuPten ben ìSeceheltjflten ^taet gDctoeccIicn
te jtjn/
Ober eenhomenbe met öet boo?ntmcn 'ttorift
ft)n iföajcfiept Ijem baec ban beiienot öabbe
bc=
maccht/toaer ober öem een 25?ebet bccbaecùiQ{)tful
toojben tot fijn meecbec becfeechectljept boIgensS öc
begeccte ban fijn IKajeflept/ en Ijp fai DfClieltSljn
in föne gatbecen foo bp g^ebal Dp cenige fcDaben ge»
lebenmocljtiiebbfn nptooifaechban fijn gefcpttoij»
hen üuptcn !)en ilïetcbclijciien iètaef. '

6,i^eec Don Mario fai bp gefeljjift berlilareii op d «ή
liiiöbeclijclie troiito / bat fjP gantfci) gIjeen beel ijecft
geöabt acn al üet gljeen binnen
Roome^ gDefeljict ig
Opben tvrintighften Hngufti feftien honden tweeen
ftfftigh.
<ίίη bat gefeljjifcfal becfelc jijii mét een bjief
ban fijne J^epligijept : toelehe betnpgen fai bat öe
gljcfepbc ifeec
Don Mario toaetlüeli onfcljnlbigl)
ban alle 'tgeen op bien bagö i.é gebaen.ciSn om bie^ te
beeter te bertoonen be begeerte toelclte fijne ^epIiQ'
Ijept Ijeeft om alleate boen bat fijn .ïKajefieptfouöc
bonnen bernoegen/ foo fai bie aen ben gefepben J^eec
Don Mario bebeelen (Iglj bupten Roomen te fioulicn/
tot beteerCacbinael
Chigi ban fönil^ajelieptfal
toefen gefien/ rii aen tjem fijn berfeljooningen in Den
naem ban beel fijn l^iip^ gebaen fai bebbeit.

7. ©cï^eerDon Agoilino fai ben #eec «©efantinj^"^
'tgcnioet trechcn tot Quirico fpo βρ boo; Tofca-
nen tioilit/en tot Civitavecchiafoo{)p Obet geehomt/
entotNarni, foo ftet t^ boo? Romagna of Lombar·
dyen, en tjem ter felber tijbt betupgen 't bccb?iet ban
fi)nell?epïig!)cpt/ obec bet toebal opbentwintigften
Augufti gefebiet.

8. tOjp ben bagö bat IBe-©?onto be^ Igeecen ©De» "f
fantg «öemael te
Romen fai Itoomen / fai ilEeb?outo J'
Donna Berrenice
, of.ïföebjOUto be ©jince^ Farnefc,
begefepbe J!Beb?outobe^ #eeren <i3ffant^ φειηβίΐ

in 't gbemocc treeften tot aen Pontomol, cn ftaer fo'
tupgentjetuptnemenbeberbjietbatfp / cnooeltaOe
bie uan baer hebben ober bet toebal ban Den
twintighften ^uflufif/ en be bjeugljbc bie fp göebotft
ober
't tocbrrftefren ban baec «Bicellentie.

9. gipne J^epligbept fai met een naeutoluurige en φ
Rraebtige manier booifcbjpben aen frin j©ini(leri/
alle boogeacbtinge te blagen aen be «êefant ban fijn
jaSajtfïept / toelcfte nun fcbulbigö acn bfm bie Dc
perfoon bcrtoont ban een foo gjooten «onincB / aut^
|len /&00I1 bec «eccft / foo feec bf»n fijne ©cpligliept
bemint en geacht. ^^

10. ^ijne i&cpligijept upt infiefjt ban fijn JBojeli·/
fai boen afbjceclten en bernietigen alle be rfcljt^pie·;»
gingen/ge|)ouben tegen ben ©eecf
η i^ertogb Csefari-
ni,
fonber bat bP in 'toebomenbe ceniebflnt^ baec
obergcmoepttooibmniacb. ?iengaenbe bcfcöabi
toelcbe De Jliniftet^ ban fijne ©epligliept ftcm mocD·
ten gOebaen bebben/ fai bielàfl gtbenöatbftgtirt
fai too?bcn binnen
vier lEaenben na be beftratfitf
gingebanbit tegentooojbigbberbjagb / bolsijen^bt

I ! tfCflti


-ocr page 282-

en OORLOG Η. 'iVter-en-njeertighfleBoeck, 263

öaec ban flijemaecftt

SSeflitpien en Bonniffen bie Daet gcnomen
maditen «oeff" in aebolg ban fjet toeaal op Den cwin-
t ehlien Wugufii tcgen alle fioomfclje Baronnen, cn
tenen cenigf anDece perfonenljantoattiolcftofliaet
bic niocijten sijn / fullen becbjoocfsen enbernietisöt
VTjosDcn/fonDec Dat fp in toelsomenDe Daec eenialj na»
Drrlünnnioööenhtijaen / oföaecoUec ccmofPt en
aciKtchack ü)o?tiEn/ onOec toat boojseücni)ct3ijn
inocljt/ ΙΠ oeöolfl!) üan Dit toeüal.
„.corfi IJ (iEicöeclDei^atieDecCorfi,falonljcquaemtoo?=
t - hfii ütciUacct om opt
te Dienen/met alleen binnen Ro-
meii,niaec ooch in aantfcij Den Iterche Itjchen ^taet /
ciiDe Barigel ban Romen {jacce i^aoftnian fai ban
filli aiiipt becooft en berDjeben tnojDen.
, I, ^nifal tot Romen een Pyramideboen op»
'' rEclumontcentDetoube i0acDil)up^DecCorfi,met
ceiiopfclj?iftinbafi gfjefiElDe toooiDcn / inöouDenbe

cpgfbeflupt gljenomcn te af η öe .ffjatie Dee

Λ won, m «IDec-CÖjifielöcrtfle fecninaö fai tecflont
na Dat DCafgefant banfijn JBajefl. fai acfien toefen/
DEiifaiiöen Den©.Upofïoltjcften g>to£l ö^tHcUcn
in ccDt'dttinge Dcc ^taDt Avignon, en 't (©laeffcDap
VenaiiBn, tnct alle Dat Daec toe Ijoo?t en aen bali tó/
enfalDocnbecb^eecften en bernictigenallebonniflen
en 23c|lupten/ en al 'tgeen nu gcbaen i^ bp 't ®acle=
incntbanAix, cafenBe Defefaeclv DoeiiDe alle bet!·
fynöccingö toegbnemen / ten epuDc De If. ?ipoflP>
luilic ^tocl al^ üoo? öeen/ bie felbige moge genieten.

Hc gntoooiiDer^ ban De Ì>taDt Avignon enDc
't^jaeffeljap VenaiiBo, bantoat öoeDanigen fiaet/
gcifoentöept en ^epe Diejfjn mogen/ fo (©eeflel0clie
fll^ 10f ceitlpe/€öele of ©neDele/fonDe c uptneinin=
flt ban pcmant/oojfPioncfielpR npt Öf gefepDe ^itaD/
of't gefepDe «©jaeffcljap / 't 3P Ijp Dacc bjoonacötiglj
jp of eeiiige goeDecen befltte/ raecetiDe of oncoecenDr/
ïccneiiofgeenEeenen/ onDec toat boo?geben iiet
niocljtchjrfeii/ niet fullen mogen behominert/ bcc=
bolcl)tof acl)tei:ijaclt toojDen om eenige faecftboo?»
flfballcii in De gljefepDe ^taöt en'tgefepbe<©?aef»
fcÖap jebert ben wintighften ^fiugufii fcftien hondcrc
twecen feitigh, totop bcH bagljban Dat De 3ilbei:-
Cljjilielöclifle Coningfj öen i>auö enbeni^.gitael
fai t)tc|lellen in be belittingebanbegljefepbeibtabt
en't<03aeffc&f>p,

®c gefcpbc 3|ntooonDec^ fullen genieten een bolle/
dille en gljecullefeecHecljept upt hcaebt en tocDoen
banbittcgentoaojDtgüëecDmgl); <2ίη fgne lgcplig·
IjeEH fai in goebectcouto/ fonbec eenig of flilflópgenDe
of uptgebjucltt act)tecl)ouDcn/geben alle be SSebelen/
«@jDccen/ ©echlacingen en ®ei;feecftecingen toelcfie
fp Jiaajefiept fai begeecen/ ten epnbcDattie^n*
aoonber^ ban Avignon enban'tgantfcöe <0?aef3
fcöap cedjtelgcH of oncecBteltjcft/ bp gebolgö of upt;
ùjuciitliicftbecbat onDec De öJooiDenin'ibeginban
DectcgentooojDiglj^tijclieleefielt/ footoelban De
^tabcban Ayïgoon en ban be anbeiri ^tebmbe^
Dcfepficn «©jaeffcljap^/ af^ ban be ©lcchcn/53o«jen/
é>loten/eaanOe{e onbecifooiiglje plaetfenitlDeupt^
bJepbinabe^felfben^/ niet mocfiten ontmoeten ecni=
ge oiiluften/ moepelgcftfjêDeftóftiecbolgingen ban
beïliniptlitben f^ne^ J^eplig&ept^/'t sp booi «ecftt
ofbaec bupten/ nocljin Ijaece goebecen/ noci) in (jace
pecfoonen/ met Ijaet/ quaet gebencften / of ttjeeciien
ban al Dattec gebaen en gefcftlet inbe gefeptìe ^fetad
en
't gcfcpbe ©jaeffcftap / in g&ebolgtj ban be faech
boojgebalfen tcRomen op ben iwintighften ÏBugufli
ieltienbondcrtcweeenfeftigh. <iBn tot bdboeninae
ösn al l)et bebongen öiet boben uptgcbjucfit / pi
jpneJ&epligljeptme gefepbe af^iaecbingen geben op
w befte cn hcacfttigfie raaniecen toelcfie jfeijn 3{lbec-
Wflelijcltpe i®a)e(ieptnoobigb fai acljten boo? be
!fechre|)cpt en öe fcDabelooé|)cptticcg|nb30onDeten
oan Avignon, cn ban geljeel bat ©jaeffc&ap/ al^ fiiec
boben aefepti^,
λ..,,^-,

ftjne l^epligöept in acijthcmenbe baitec raaec
ten «iiijcet iri
Avignon ig/eR ee» anbec booj 't fieele

Raom-
tlie B"
lotii;"·

e^acffcöap/ fai öaecnaeDeflanbcc^ geben/ten epn» ιόόφ^

be in'ttoefiomenbcDc<i3ei:cc!)tigDept Daec beiecbe»_I.

Dient itiacötoajben. Vsrklu-

if. ©egefepbe©oImacDtigeoocfiaci)t aöellagen ringc.
Dcb&fnbe'tboojnemen ban fijn ïlllbec-CöJillelöchilc
JHSajeflept altijt getneeft tejijnDaC Dcontltamecing
ban
Caftro, met ijtt betgunnen ban nieutoe töbt toe
aflo|Tnig[)ebiencn mocftt al^öet betloopen tot alle
bpleggingö Öie nocö gemaetht öjojben fton / en ban
gelijcften in Dit ©etD?ag& ban
Pifa Ijet boo?nemen
ban f011 ggefepbeJEajcfiept te toefen ben paniJen
Den
H. Stoel te öecfiellen in Debefittingöbec.StabC
ban
Avignon en oe^ ©jaeffeöap^ Vcnaiffinj bec^
ftlacen tot nieecbec licftt in beboojgcmelbefacchen
toelcfte fp öebben beflooten/ bat be ontliainccingbaa
Caftro met I)et nieuto becgunnen banb?eebecupt=
fiel fai moeten boltcochen toojbeninmaniei;e al^be·
bongen en betb^agen i^ op ben
eeerften Artijckel, eeu
t/ebeftcacötingen Ibebecsgbt^ obecgegeben cn bec^
toiffclt fullen toojöen} inDeinfonbccDtpt fai ootli De
^Ibec
C(]ji|ieliicltfle lüonincii Den cnbe ben
i^epligen ?(!pojioiucftcn ^toel {jccflellen in bebeftt-
fingebec^tabrban
Avignon cnDebf^ «©jaeffcljap^
Venaiffin, op be maniec ba|l gtjeflelt bp Den veertien-
den
HciiJcUei/ tccllonbtnaDatDc Wgefantljecge'
Öoo? bp fon J®aje(ìept fai bebbcn gejjabt.

^e gtjefepDeBolmacütige (jebben belooft (enbe
belooben upt ficac()t ban D^ccc bebeelen
enl^oli
macftten/ tuelcliet affcöjift acljtec aen Dit tegen»
tooojDigft 3@etD;agIj falgljefielt toojben ) bat foo tod
föne tfPli<röcpc enbe ben ©cpligcn .Stoel / al^ ftjn
?Wbci:-€f]?ifïeIöcl$|ic®ajeficnt bolftamcntlijcb/ en
fonbec eenigf) toebec(Iccbrn / cccDtilijcft ofte oncecf]-
teliceli fullen naltoomen |)et tegljentooo;brgD
Djagij / enalDetgbeenbaecini^beOongen/ gcbuea
tigb inbecbaebten goebe tcouto onbccüouben ; bat
alle bc ©uiiten enbe ?lctijeltelen iH(rcBcnljaec<©e"
molniatljtig&be ©ecbjagen enbcbaflgbeficlt fulltn
toefen fonbec eenigftc bemibbelinge/ bccminbecingc
enbebeconbecingge/ fupbec cnbeecnboubiaDopgo
nomen/ bebeflfiöt enbe behcacliiigfjt ban toebecs
5Pben/ Ooo? fijne ^cpligflept enbe booj fijn TJIbec-
(iÖ?i|ieIöcË(Ie jBàajeflept 5 cnbe bat fjaec SSjieben
banbe bebcacgcinge (in ^elcltebettegentooojbigg
@ecb?agb ban booo^t tot tooojt in gbefcbjeben faf
tooJben) opbeficacötigötlecnbcbefle maniec fullen
becbaei^bicbtstin: ^Z^ati^/te toeten/ boo;rgue#rpi>
Itgbept binnen ben tijbt ban
tien Dagen / enbe boo;
fijn ?eibec-€6|ifielijclifïe JBajefieptbinncn ben töbt
ban
dertigh baggen / naec fiet teecltenen ban bit te*
gentooo?&i3Ö©ecD?aa()/ ofte nocö eecbcc inbien&cÉ
mogelgch ip/ torlcl^e bcHcacbtingen ban ttieb£c ;(j:>
ben uptg^iffelt fullen too;ben binnen ben tübt ban
dertigh baglien. fÏi;ottoaecljeptban'tb]eIc&e be ge«
fcpbe dBiebolmacbtiaDbe bit tegentooo;bigg ^cbjag
onbecteecBent/ cnbe (iet Eegel &ai;ec iSapenen baec
een boen tjangengebben. fSotPifitopben
cwaeifden
jpebiuaclj feftien hondert vier en feftigh. ©ubectcec»

Bent ■ f

i. ΟφτΈίφοηί,

ί' - )'· -
Apoftplijcke Gevolmachtigde.

r-}i LouysdeBottrlmonu

Gevolmachdghdc des Alder-ChrifteHjckilen

Koiiinghs. i;; if. !:■.■■ : i-· "! Wil:, - ' ■

Af-fchrifi des Brevtts van Volmacht van fljm Hty
ligheyt
Alexander dé fevendéj ΡΛΚί. / ■ , .

ONfenWel-bemindcn Soon,HcyI en Apoftolijc-
ke 2iegcningh. Wy hébben breet te kennen ge-
geven dopr o.nfe andére Brlfeven, en Roonien de
Moedér cn het gemeen Vaderlïndc van alle dé Natie·,
isghetuygcvan de gevoeligheden welcke wy hadden,
wanneer wy vernamen het groiiwelijck coeval,gefchiet
o^àctitiéhiiigbfie» van de' Maéht jiugufhis des Jae«
fefiìm hMdirt$meenfeiiìèh\^ seïi hei jHiijlgBfiii de»
Èdelm Ftrfijons, doenfliael öeiant by ons en den

Hej-


-ocr page 283-

264 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

166±. H.Stoel.vanweghenonfenfeerwaerdenSoon.inJefu gen het felvige endc hebben't voor aengenaem, ecde jgg
, ^ Chrifto Louüs den Alder-Chriftelijckflen Koning van verbinden Ons met den gefeyden H-Stoel, dat felvige ^

Chrifto Louys den

Vranckrijck , cnde van het geen wy daer op bevoolen
hebben, en in der daedt uytghevoerc is, felfs door den
wegh
der Juftirie, om wraeck te nemen ende foo een
fchrickelijcke daedt re ftraiFen. Het is oock volkomen
bekent, niet alleen aenGodt, die den gront des herten
doorfiet, maer oock aen alle Geloovigenjefu Chrifti,
cn aen deCatholijcke Vorften, voornaemfte Kinde-
ren der Kerck, boedanigh onfe forghen en begeerten
geweeftzijn, uytaenfien der Konincklijcke Waerdig-
heytjom te fteuyten en volkomen te flillen de ontroe-
ringen welckedierghelij eken bedrijf doen ryfen hadde,
Waertoe wy geduerigh arbeydende met een drift die
daghelijcksmeerdert, opdat wy getrouwelijck ende
met aenwas van gratie , in ruft mochten bewaren cn
overgeven aen den Autheur van de ware Vrede , die
ons ten eyndc toe lief gchadt heeft, de Kudde van hem
ons te hoeden bevoolen : Soo hebben wy vernomen
met groote vreugde het geeneonfe wel-beminde Soo-
nendeMiniftersderCatholijcke Vorften, wcickers
yvercnGodtvruchtigheytwy verplicht zijn te loven,
over defe faecken tot Parijs hebben ghehandelt om de
gemeene ruft te bewaren i op dat allerley vrees van
verwerringh verdreven zij nde, een waerachtige Vre-
de in den Staet der Chriftenheyt regeere, ende onfe
tijdt een geluckige eendracht geniete j Hierom iftdat
wy in gefchrift gefien hebbende de belofte by haer ge-
daen, door welcke fy verfeeckeren onder haren naem,
datmen hier alle behoorlijcke voldoeningh fai geven
over de gefchiilen om de Valeyen van
Cornacchia ende
het Hertoghdom van
Cafiro, ende dat de liefde die wy
altijdtghehadt hebben tot het geen recht en billick is,
ons licht fai brengen tottoeteftaen het geen de ghe-
rechtigheyt ons kan raden, endede rechtvaerdige re-
gelen van de confcientie ons fullen toelaten. Wydie
hertelijck wenfchen alle faecken in 't gemeen endeby-
fonder mochten bevredichc te ficn ten beften van het
algemeen ende tot ru ft in allen, en die willen foo veel
in onfe macht is,voldoen aen de krachtdadige; tuflchen-
ftellingh van onfen feer .waerden Soon den Alder-
ChrifteJijckften Koningh,voor welcken wy feer groo-
te achting hebben : Door ons eygen bewegingh, uyc
onfe feeckerewctenfchappen ende rype overwegingc,
ende door de volheyt van Apoftolijcke maqht, ons ten
vollen verlatende op uwe trouw, voorfichtigheyt ende
groote bïquaemheydt in de beftieringe der faecken,
noemen ende fenden u onfen ende des Heyligen Apo-
ftolijcken Stoels gevolmachtigden, om voor te ftellen,
te verhandelen ende behoorlijck te üuyten, gelijck wy
nu vooren gefeyt hebben, al het gheen hier boven ver-
meit is, ende alle andere faecken die in «eniger voegen
ende manieren, en by wat gelegentheyt het foude mo-
gen wefen het gefeyde toeval fuu de raken j cnde door
den inhoutder tegenwoordige, geven ende vergun-
nen wy een volle en ruyme macht cn vermogen van te
konnen vrye%k ende wcttelijck, foo in onfen Naem,
als dien des Heyligen Stoels handelen,verdragen ende
befluyten, alle en elck in 't byfonder, de boven ver-
melde faecken, met de ghefeyde Minifters des Alder-
Chriftelijckften Koninghs, ende der Catholijcke Vor-
ften, met den Koningh felfs ende alle andere, ende te
belooven van onfer zyde ende des gefeyden Heyligen
Stoels, een geduerige en onverwinnelijcke nakomin-
ge van alle de faken welcke ghy beflooten fultbebbsn
te doen en na te komen, alle ende elck de boven ver-
melde faken, om reden ende aengaende het geen hier
boVen, fonder eenige uyt te nemen, of fchoon fy noch
fbdanigh waren, dat daer toe vereyfchtwiertvande
felvc een byfonder ende uytdruckelijck gewagh te ma-
ken : Ons cnde den gefeyden H. Stoel te verbinden
op de befte ende krachtighfte manier defelve te vol-
doen ende naer.te komen, ende te doen ofte doen
doen ,, ende te onderfchryven alderley handelingen
eindegêfchriftendaertoenpodighende dienftigh, op
wat manier het foude mogen wefen. Wy bevelen dat
al hetgeen ghy gedaen, verdragen, befloten en
.onder-
fchreven fiilc hebben, uyt kracht van defe tegenwoor-
dige, van Waerden, vaftendeghevolchtïy, belprachti-

geduerigh te onderhouden, even of het gedaen, ver-
dragen, belooft, gheflootenende onderfchrcven w«
door Ons eygen Perfoon, willende dat foo,en niet an-
ders dan als gefeyt is, geoordeelt ende uytgefprokeu
fai worden by allerhande Rechters gewoonelijckeende
verkoorene,felf!doorde toehoordetsder faken van het
ApoftoIijckPaleys, deCardinalcn vandeH. Koom-
fche Kerck, Afgefanten felfs van Onfe zyde, ons felfs
ende onfe navolgers, ende den ghefcyden H. Stoel,
ende aJle andere, wat macht fy tegen woordigh oeffe-
nen : haer verbiedende alle ende een yegelijck, de
macht ende het gelagh van 't lelve anders te oordeelen
ende uyt te leggen j veiklarende voor niet ende als een
quaetbedrijfalie het geen anders gedaen fai zijn over
defe faecken van yemant van haer, van wat gefagh hy
oock konde wefen, wetende ofte onwetende, niet te-
gcnftaende de Apoftolijcke Kerck - Vergaderingen
ende Algemeene, ende der Lantfchappen, en der
Kercken-Raden, de algemeene ende byfondere Beve-
lenende Befluyten, de Infcttingen en Keuren, ende
alles wat daer tegen mocht ftryden. Gegeven binnen
Romen in S. Pieter, onderden Zegel van de Ringh des
Viifchers, den i/riff»
t-wivtighften Aiacrtj fejhen hon-
dert drie enfeftigh,
ende van ons Paufdom hiitachtfie.

Af-fchrift van den Brief des Patts, aen den Heer
Rafponi.

HEgt Cafar Rafpovi, u door ons Brevet van den
drie en fwintighflen Martius feftien kondert drie en
fefiigh,
volle macht en gelach gegeven hebbende
om te handelen ende te fluyten met fijn Majefteyt de
Koningh van Vranckrijck, met andere Vorften, ende
haer Minifters, over het by-leggen der gefchiilen, ge-
refen foo uyt oorfaeck van het bekent voorva),gefchiet
Q
^&^nt-ainüghjien desMaents van Auguftus, fefiim
hmderttwee enj'fftigh ,
als over de vereyiTchingen der
Hertogen van
Modena ende van Farma, tot lafte van
onfé Apoftolijcke Kamer. Ende hebbende uyt kracht
van die gefeyde volmacht, gehandelt tot
Vont de Beau·
met den Hertogh van Cri ja/ί Gefant van fijn
Majefteyt, ende met andere Minifters der Vorften
over veel en verfcheyde punten, ende byfonder over
de vereyflchinge der ghefeyde Hertogen, fonder y«ts
beflooten te hebben; gelijck ghy met den Heer van
Bourlemnt, in geval hy voorfien is met genoeghfame
macht van fijn gefeyde Majefteyt, de felfde verhande-
linghehervatten ende befluyten moet, infonderheyt
op de nieuwe vergunningh van het uytftel van tijdt,
welcke de gefeyde Koningh wenfcht dat Wy foudea
toeftaen aen den boven vermelden Hertogh van
Έ0-
ma. om het Hertoghdom van Caftro, ende den Staet
van
Ronciglioff af te loflèn, op de manier als Wy u be-
kent gemaeckt hebben : Hierom iftdat Wy uyt ey-
gen beweginge, feeckere wetenfchap en volle macht,
u beveftigen in't felfde vermogen, gelijck wy u had-
den gegeven by't voorfeyde Brtwi ; En geven udie
van nieuws op de felvc form en manier m *t voorfi-
Erevet begrepen, welcke Wy hier voor uytgedruckt
houden, alsofdievan woort tot woort.daerover ghe-
fchreven waren ; felfs welcke Wy vermeerderen, be-
loovende uytaenfien van fijn Majefteyt te vergunnen
ecn nieu uytftel van tijdt aen den ghefeyden Hertogh
van
Parma, om de ghefeyde Hertoghdommen ende
Staet af te loffen, op Voorwaerden daer in begrepen.
Willende ende bevelende dat defe teghenwoordige»
krachtigh en van waerden fouden wefen met onfeoa-
dertecckeninge, ende dat het geen ghy verhandelen
en befluyten iult uyt kracht van defe gefeyde tegeür
woordige geheel volkomen nagekomen zy, niet te-
gcnftjiende alle Bullen en ApoftolijckeInfettingen,en
alles wat daer teghen mocht ftryden , welcke ali offy
hier uytgedruckt waeren, Wy alleen voor,'defe mael
verbreecken. Gegeven in ons ApoftoIijckPaleys op
Mo»to·Cavallo, den tweeden Vchmmy feftien htndtft
n/Vrw/i/iigA, Geteeckent

Mixandtràtfevtndit'Vmi, ^

li

l'ili··

li,ti;;;

Ι

i

NI

1

ìj

, ' ΐ
ι>\

Il '

m

■■— -'Λ-

-ocr page 284-

r

en ο ο R L ο G Η. 'tVhr-en-^eertwhfieBoccL·

lóótii· Volmacht des Koninghi aan dm Hic?· van Boiir-

-— Icinont.

iEn Koningh niet willende nae-laten van het
^j/een in fijn vermogen foude welen , om den
Vrede binnen Itxììén te bewaren , ende oock
blijckende bewijfen te geven aen geheel de Chriftcn-
heydc, àit inde toeruftingen van Oorloghweickè
fijn Majcfteyt doet , die fel ve geen ander oogh-wit
fich voor ftelt als om te lichter binnen tebeko-
niencenbchoorlijckc voldoeningh , gcfchickt na de

hoedanigheydtderbeledigingh, weicke hyontfingh
op den
imintighfien A ugnili des jaers feftkien hojtdtrt
tateen fefligh.
door de CorfifcheKrijghs-lieden, in
de Perioon van den Heer Hertogh van
Crequi fijn ex-
traordinaris Gefant by onfcn Heyligen V^adcr den
Paus. Sijn gefeyde Majefteyt fich ten vollen verla-
tende op de bequaemheydt > yver ende trouw des
Heere van
Bonrlemont, toehoorder des Recht· bancks,
heeft hem gegeven volle macht ende ghefagh tot op
den
•ü'yfthievdeit der maendi Februarij naeft. komen-
de,
dien daghdaer in begrepen , om in fijnen naern
tehandelen met (oodanigen Perfoon a's fijn Heylig-
üeydt fai willen noemen , ende met ghenoeghfame
machtvoorficn > en overeen te komenaengaendede
voorwaerden endeaert van ghefeyde voldoeninghe,
't Verdragh daer over te fluyten ende te teeckenen :
Belovende fijn gefeyde Majelteyt, op Koninghlijcke
trouw en woordc , voor acngenaem te hebben , vaft
ende beftendigh te houden ai het geen in défe faeck
heflooten ende vaft geftelt fai wefen by den gefeyden
Heer van
Bourlemont , tot op den vyfthienden Fe-
bruiry naeft-koniende , dien dagh daer in begrepen ,
fijn hekrachtiginge daer toe te brengen, op de ma-
nier en tijdt als verdragen fai zijn. In waerhcydt van 't
welck fijn Majcfteyt defen.tegenwoordigen met fijn
handt
heeft geteeckent, ende daer het Zegel van fijn
geheym aen doen hangen. Gedaen binnen Ρατψ op
den
feHen Januarij des Jaersyè/?^/f» hondert vier en fef.
tigh.
Geteeckent j enwatlagcr</(fl,/e»ffi,

eaiift i?it (Splanbt Cajana toài in befctt tfjöt oocR erti
etitr fiecn öeé acnftoot^ ; ^n ν ranckrijck fcpbe men /
i«jane, t)atin't©OOJ-ja£CCViee envyftigh ban Diepe toa^
ttll Qfecuaten onDec le Sieur de BouilleaI^<i5£ne«
tael
/ twee SicDcpen / ben ?iùmicael obEnaemt la
Chariié gemontCCCt met fes en twintigh, enbe Dfll
©i)i-1lbmtcael genaerat ben
Grooten St. Picter met
tweeendertigh^fetucftenin pbec^cljip : Doben {jet
S3ootë-bolclt / Bjouluen enbe Sitnbecen / blaren
fle-ernbataueect onitcent
twee hondert ©fficiecen
enbe polbaren / betrbeelt in
acht Compaanien / [io>
ben be €iuacbe^ ban ben boojf; <i|senet;ael
; Le Sieur
dcBragelonne
bDà$$be eecfle ^icecteW i Lc Sieur
de Vertaumont
al^ «©oubetneuc gebeflinecit ban
!)£tf;oitSeperou , (Nota) in'tCplanbt Cajana;
Le Sieur de Pezon
ch anbece ©ffïcieccn / tot
Havtc de Grace alle^ oe-cmbnrquecctbJefeMbe/Jön
bm tweeden iiulö fefthien hondert twee en vyftigh
ban bacc 't 5epï gegaen nae be i^oojb-Kaep in Ame-
nca, altoaecfpaen'taeficijÉ be^ boojft ftaepijnar
men ben
vyf en twlntighften September be^ feibi»
flen
^aet^ / m in 't leplanbt Cajatia gclanbt / bon»
ben Doentnael albaee eene Colonie bàn
Frangoyfen
banRouan, aibaetpofleflie ban bat iSpianbt genos
men öeöiienbe
fes maenben tc booten.

^cfeljeeft albatc aen Cajana aBooningen/
pen cn jpojtjcflen / op
Ceperouenbc Americaafge»
fieeelfenfnbegebontot.
®it toiecbt alfoo bp
bef canfcBe gepofcect.
?0en
©eecBoreel betfoeht banbiecgefojmcect te
^ben/ in h)ac maniec bicbanbeBebetlanbtfefte
®e(l-gnbifc{)c Compagnie'tboo?fcl53ebe «Eplanbi
I £^"l®®f'fl«aöanbonnecct / ban beffranepoffn en
«öiabban be felbe gebonöen in öatepoffffiicÈaöbe
genomen.

«Önbe ofte gecne tegen fiant ofte oppofltiefjaer
(«TJ'®'^" ^^ eebaen / enbe öoo| biie / toat .ï^atie /
m Den naern bw pemanbt bec «eucopifcije^atie.

Sebert tic tfjbt ban br gepicfiippofeerDc ornomcη t βό^ικ

jScöerlanDtfcIje poirc(Ticof't€p!anbtCajaDa bp be--

aöefi-^'nbifföe ^cOfcIanbtfcije Conipagme of booj
tuien in [jace iiauie in gofbcbcfit gcfonDtn Vaa^ ge»
toeefltot DcnjfOfntooo?t)iOfnDaaI)ioc/ enbe of bate
ban allen tot öiil'bfi» inboliionien paifitiel be fit üJa»
ren ί

ban bc ai5c{i Ïlnbffcljc Compagnie fcpben
fliec / bat'cöc JFranfcljen öaöben betloten ; ©e
ïpcanfcljcn fcpben ban nerη ; 't 3©asJ noetitan^ aïfoó
oattet ntibie ban be Compagnie in toacen.

3&en ïfeec ?tmbaffabcnc ben negenden fcB?uac|i
bp een iiioningö atiDientie Ijcbbenbe / fpjacU ban
ftaec ilo. j!Kog. bcffcpncn tegen
öeCoriairen ban
S3acbacicn j öaec nae ban beincupminge ebbe te·
(litutiebe^
Prinfdoms van Orangie. ©an bCÜi?tgI)C» BcfH»
toeethene ban
la Terre de la Leue onbet ijaeti^O.
«og, gebifbt / nu tooonenbe omtrent Bet
Sas van
Gent,
al^ mebe ban bc faccRe bet CSecefojmeecbe
Seligie in Oe
Vallées van Piedmonc, enbtepnbejtjcft
obcc becjcbepbe uptleggingen enbe obfeibantien ban
biactijebclen in't nientogöemaeehteCcactaetöeii
feven en twintighften Sllpjil fefthien hondert twee en
ieftigh ,
enbe Dc onlöbelijefié vcxatien böec obec in
Vranckrijckgebctgljtaenbe ^eöeclanbtfcöc Com»
mercie eiiae .iüabigatic.

ζ^εη fóonmaö / foo al^ ben UtnbaffàibfHE Ronbe
merrUm upt fijn gebarnte rnbe tooojben / toa? bec·
falrjbr bat öaec l|o. IBog; foobanige grootc concep»
ten öabben trgcn^ Oc boojfs
Corfairen, cn frpbe/ bat
Öp alttjbt in i©o}log[j bjajS gebleben tcó[cn| be felbe /
en al^ befc acnfiaenoe nrngrboDen evprbitie grmtcii=
brr öanbt foubf η toetten boof genomen / fo bjaegbc
fijne IBajefiept / of ben ?lmba{fabfuc oocfi gljeiafi
toa^ toegensi üacc 8)o. JBog. te betiUaccn / bat men
Daecintefamcnfaubebolljccbcn / en met ben ©o?»

ionh frrrPiKi ftc Oni-foir^.» ----.-·

Dl

met be felbe Corfairen te macciien.

<Btt alfoo bp öaec op niet catDegotgcR en anttoooi»
be/ begeecöebat op'tbecfocbtepoint6em6aerl?a»
jQog. Sefolutie foube afbojbetén / bie 0p foubebec^
toatöten.

lÊaec aengóenbe Bet acce^ enbe gebjnpcR ban öc^
3lanbr^ Bloot bet i|aben^ en Qeben ban bat Qijelt /
infgeliicR^ om tot
Toulon iKagafiJné te mogljew
maechen / baci; in te ontlaben / enbe In te bjengett
enbetoebec upt te boeten alfe p?obi|ien/ b?p enitbet
fonbec eenigöe
d'entrée ofte fojtie aen beFetmiers
fcöulbigö te toefen ofte moeten betalen/ ic. itile:
Dat {(cefi ben ttoniiigtj al^ BiHicR toe- geltaen.

lÉet ben üecc Hollis, ^mbalfabeuc ban (0|οο£
aSiittannièrt^
entrée , cH obec bc cetemonien ban
ben tang en't boo? r{jben ban fijn ïtatofle/ ertbja^l
boen al noci) niet feecRet^ beflooten.

3£lfoa/ foo bad benl|ettogbbanVendofmeaI^
ben^nibaffabencban
Vranckrijck, Bobbengcbarn
offieien / taecRenbe
Laurens Davidfz , foo Ijebben
bie banbe ©oll-Sjnbiftlje Compagnie baèt op ges
Cffctibiett Den
iwaeifden fcbjuariJ. : r ,,

HO. MOG. HEEREK
E Bewinthebberen van de gcoéiroyccrde Öoft-
'indlfche Comj^agnie ter Kamer binnenySw^if-
dam.gefieti, gclefen cn gc-examinecrt hebbende
feker Memoriael door den
ìrìcet Grave^Effrades,
Ambafladcur extraord, van den Koning van Vranck-
r'^ck
den negen en rw/n/if/f» Januarij ter X'ergaderinge
van u Ho. Mog. ingedicnt, pcffcns feker Gtfchrifte,
vervattende veifcheyde redenen ende argumenten,
waeromme volgens het gefuftinecrde van den geroel-
den Heer Ambafiadcur de Perfoon
vtn Laurm Da-
vidfi.
in vryheydt behoorde te werden geftelt, ende
daer neffens gertlaxeert eenige Balen met Coopman-
fchapp.n alhieraengehaelt by den fclven
hiutens D4-
i'idji op de Moorcn in 't Roodc Meer genomen : Soo
oock ccD Miflive ofte Copyc van dien,
door dc Heer
Heifogh van
Vtvdofint aen u Ho, Mog. ghcichrcven ,
Ζ ge.

D

ffieftrf. ■
vtictian
6e ^oft.
anöi- ■

fcS» I

Ccm-

vneiife.^

rttftnibe

Slaii'

rena

©abls.-S

-ocr page 285-

266 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

gedateercden fevendenjznmry voOTÌeden, infgelijcx
tot ontflaginge van de voorfchreve gcfaifeerde goede-
ren tenderende, hebben niet willen onderlaten U
Ho. Mog. volgens en in nakoniinge vanderfelver
aenfchryvens van den
vierden defes Maendcs , met alle
fchu'dige eerbiedigheyt daer op omftandelijck te die-
nsn van der felver confideratien en bericht.

Het is dan fulcx,dat den Staet defer Landen om feer
wichtige redenen en confideratien het inteieflevan
dien ten hooghften betreffende aen de Ooft-Jndifche
Compagnie alhier, alken en pri vatelijck heeft toege-
ilaen en ingewillicht de Navigatie en Commercie uyt
defc Landen
nae Ooft-lndien, entotdien eyndede
felve mtt een fpeciale Odroy voorfien.

In frimo van 't welcke ten dien reguarde wortge-
feyten verklaert, dat defe Landen cn Ingefetenen van
dien, daer aen ten hooghften is gelegen, dat dc voorfz,
Navigatie, Handelingh ende Commercie onder een
goede generale ordiepolicie, correipondentie ende
gemeenfchap gedreven en vermeerdert wordt, voor
alle de Ingefetenen die daer in fon Jen willen partici-
peren. ,

Met verboth in 't eynde van dien, dat geene On-
derdanen of Ingefetenen deftn- Landen daer tcgcns,di-
reöelijck ofte indireöelijck, noch binnen noch buy-
ten defer Landen, lullen vermogen te doen , ofte te
doen, in eeniger manieren, op poene van daer over
als belettet van hetghemeene befte aen lijf en goet te
werden geftrsft ; en 'c welcke by nader Placcaet van U
Ho. Mog.gedateert den
negenden ;ieptembery^/6<>»
hondtrtenfis niet alleen worde gcconformeert, maer
daer by noch klaerder en uytdruckciijcber verboden ,
dat geene Inghefetenen ofte Inwoondcren van defe
Landen, wie het oock: foude mogen wefen, dircéle-
lijck noch indircdielijck uyt de Vereenigdc Nederlan-
den , ofte andere Koningrijcken ofte Landen , in ye-
mants dienft,andeis dan van de voorfz generale Com-
pagnie , fullen vermoghen te varen ofte te handelen,
in eeniger manieren,
woothydeCaiodeionneEfpe'
rancex op de verbeurte (Nïjie) van lijf. Schepen ende
goederen.

Zijnde 'c voorfchreve Placcaet of de poenen daer by
gcftatueert, by een naeder Placcaet gedateerd den d'i»··
de» December feflienhonderten/efiien 'wigtlïicxgCK-
noveert.

Gelijck noch daer en boven by Placcaet van den
Veertienden December fefiienhondert enfiventieni^s-
cialijcken is verboden , dat niemant, en voor al niet de
Onderfateojlnwoonders ofteingh efetenen defer Lan-
den , fuUen onderflaen eenige defer Landen ingeboo-
ren Onderdanen, Ingefetenen oftelnwoonders, ende
voornamentlijck eenigho Zee-varende lieden te huy-
ren ofte aen te nemen, οιΛ in dienll van Koningen,
Heerèn, Princen, als oock van eenighe particuliere in
defe ofte andere Landen buyten de ghemclte Compa-
gnie,en op der felverSchepen te varen naOoil-Indien,
geiijck mede dat niemant hem tot foodanige dienften
fai mógen verhuyren of begeven , en dat op poene van
eeuwigh banniflement, met confifcatie van alle goe-
deren.

En welck Placcaet in den lare feUien hondert twee en
infgelijcx is vernieuwt.

, Zijnde noch daer en boven by Placcaet van dato,
den
iwaèlfden May fefiien hondert en f^geordonneert
cn ^ftatueert, dat geene Ingefetenen van dele Lan-
den figb'in Zee fullen moghen begbeven op eenighe
• Commiffieii van uytheemfe Princen, Potentaten ofte
Rèpütflijckén, om onder pretext van dien,eenige Ko-
ningen jPrincen ofte Republijcquen , met de welcke
tlefen Staet in alliantie en vrientichap,immers buyten
queitie is ofte begeren tebly ven, in perfoon ofgoede-
reh'fo mölefteren ofte te befchadigen , en dat op pcene
van boven de reparatie van alle belchadichtheden,
aeA lijfen góet te werden geilraft.

Allë't Wölcke niet tegenilaende,hebbenH»iirt Hu·
ge/^Oör défen lange jaren geweeit zijnde in dienil van
dc geimelde Ooil-indife Coiiipagnie, en lefl: gelegen
hebbende in
Surattecn^imadamat, midtfgadersden
voor.
Laurent 'Davidtfz, beyde onlancx ghêwoont

Ì664

'ψ.

1111

ifiH

I

iUil'

a. χ

|f '

ili

1

fl'

BS

hebbende tot Dordrecht ondcrilaen,nefïèns eenige an-
dere ingefetenen van defe Landen , tcgensenin vili.
pendie van de gemelde Placcate.n, tot
SardamK doen "
bouwen feecker Fregat-fchip by haer genaemt
defevejt
Provincien,'t
lelvc met dertigh Itucken te monteren,en
daer toe
totAmfierdam te doen kopen de noodige atno-
nitie, voort daer in te doen laden eenige viöualie en
kleynigheden , verfcheyde Ingefetenen defer Landen
daer op aen te nemen,en in diervoegen in Augufti
fef·
tien hondert een en j'epigh
daer mede uyt defe Landen te
VixsnmHavre de Graie, namentlijck, den voorn.
Hubert Hugo in qualiteyt als Commendant, ende den
wooraoGradmLaurensDavidfz. als Capiteyη op 't felve
fchip ,en dat fpecialijcken met intentie om op de Moo-

rcaia'tlioode Meer tsgicn kapen, gelijck den voor-
noeraàenLdurensDavidf^ daer toe Commiffie van den
Hertogh van
Vendofme.ah Admiraelvan Vraiickrijck,
bekomende('t felve fchip in de voorfzCommilTie heb-
bende doen
'mm\i\t[cn denfTParten Arent) miàt
nae het RWe-Λ/fir voorfz, is gevaren, alwaer fijne in-
tentie oock foo verre volbracht heeft, dat by, naer dat
door het afnemen van 't voorfz wapen van
de/even
Provincie»,
't Schip blint gemaeckt hadde, verfcheyde
Moorfche ende andere Schepen genomen, geranfoe-
neert en geplundert, oock eenige in de gront geboort,
gehackt ofte verbrandt heeft, ende daer onder fodani-
ghe Schepen die mee een pas van de Miniflers van de
Nederlantfe Compagnie in die Landen reiiderende ν
voorfien waren,alles om geen andere redenen dan om
de Mooren fo veel doenlijck te befchadigen ende buyt
temaecken: Soo en ghelijck dit alles door den felven
Laurent Davidt/z, is geconfefTeert, en in de Sententie
tot fijnen lailentot
Dordrecht gcv/elen, breder flaec
gcnarreert , ende met welcken geroofden beuyt, in,
plaetfe van diredteiijck tot
Havre de Grace weder te ke-
ren , men na de Cdr/i/yéjEyWi·»is gevaren, alwaer
men tot
Martenicque verfcheyde goederen in andere
Schepen na defi.' Landen gaende heeft over gefcheept,
cn waer van eenighe by de Compagnie zijn achter:·
baelt, end e met kennifle en toeflaen van de Regerin-
geopgeflagen , die oock
als noch in wefen zij η ; En
hier van is 't dat by den gemelden Heer Hertogh van
Fendofme reilitutie ofte overle veringh wordt verfocht,
cn dat om fijn recht van
ά^η Menden penningh daer ' '
aen te vinden , en't welck by denghemelden Heer
AmbafTadeur in fijn voorfz Memoriael wertgefecon-
dcert, endedatmet een bygevoeght verfoeck om den
voornoemden
Laurens Davidt/z daer nefFens mede in
vryheyt gheftelt te krygen ; dan uyttet gunt hier voo-
ren is gereduceerr, meenen de Bewinthebbcren dat
ten genoegen is afte nemen, dat de voorfz goederen
wel ende te recht zijn aengehaeltengefaiféert, alsge-
ndracö door Onderdanen ofte Ingefetenen Vàn deien
Staet, op hare Vrienden, en met de wekke de Com-
pagnie in tradtaet is, ënde dat tegens de Placcatén en
verboden hier yooren vermeit, in voegen dat de felve
geenfïnts aen Vranckrijck fouden kunncn ofte be-
hooren te werden overgelaten, maernootfaeckeiijck
moeten komen , of ten prpfijte van die geene, die vol-
gens de voorgemeltè Placcaten ofte Oitroyen daer toe
zijn gerechtight, ofteliever aen deVoongc Eygenaers
ghereflitueert, ghelijck als U Hp!'Mog. by der felver
Refoiutie van den
fiventiendt» Iijly des voorlede»
laers, oock albereyts hebben verftaén, datdefelVe
werden verkoft.' " ''I'· ■

En wat den perfoon van LaürenttPavi^ftibehagbt,
dewyle uyt fij ne geordonneerde detentie tìièt eén be-
hendigheyt isgeichappeert, en daer door ia vryheyt
geracckt, meenen de Bcwinthebberen het/iPwALit
van't voorfchreve verfoeck daer mede W vervul-
len , vertrouwende middelerwyien , dat-^ die : van
de Gerechte der
Stadt Dordrecht j niet fooda;nÌge ken-
nifle en omfichtigheydt in 't fenteiitïerén van den
voornoemden
Laurent!Davidfi. fullen hebben gepro-
cedeert dat de felve haer doen
daer'in feer wel ende
met fondamentele redenen fullen weten te defen-
deren. ' - ; i , ·;γ r?

Het geene men hier tegens bybreneïit als dat den
voorfz
Laurents' Devidfaj hoe wcle^Hellaiider,

■ fou-


i

-ocr page 286-

foude hebben vermogen te armeren onder Cemmif-
fia en te varen onder de Vlagge van Vrancknjck,
komt. notoirlijck mettet voorfz, PJaccaet van den
■ ''Mieh honderten elf iécQtt\xe.xea.

in'rvoorfzghefchriftegeallegéert,
fijn yan een andere natuyre, oopkcothetcas Aibjeö;

geenCntsapplicabej. ' , ^ , , ,

HfiCürguraent dat men vordcrs is raeckende, uyt
het
drie en faintighfle artijckel van het jongft gereno-
veerde
Tradaetmet Vranckiijck, waer.by de Ingefe-
tenen van defen Staet haer in Vranckrijck onthouden-
de
vry ghékent worden yan'treehCTan^aimf én
fulfcx van haere goederen mogen difponeren ,. 6cc.
ichoon fy geen brieven vanNaturalifatiedaertoecn
hebben, volgens^cwelcke fy voort generalijcken ih
alles gehandelt en gêtrafteerc inoeten weiden fooda-
nigh als de eygen Onderdanen en Naturellen.van
Vranckrijck, is vangantfch fober gcwichte.

Want daeruytkan geenfintsdiéconfequentie wer-
den gemaeckt, dat ten infighte de'Ingefecenen van
defen Staet door het voorfz artijckel gereputeert wor-
den als naturelle Franfen, de felve door de geenighe
Wetten of Placcaten, fouden moghen werden belet,
Commiflien van Vranckrijck'. te nemen , fonder ftil
fwygende te derogeren den inhout van 't voorfz artijc-
kel, en daer door te renuncieren van d'advantagien
daer door verkregen. ,, _

Ten aenfien als dat generalijcken fouden plaets heb-
ben, de Nederlanders in Vranckrijck tot alle Ampten
mede admiffibel fouden iijn, eri met eenen moeten
gaudcren van alle rechten en privilegiën die de Fran-
fchen over al, foo binnen als buyten 't Rijck genieten,
en dat het voornaemfte ishaerfelven in'tonghelijck
ftellen, in'tftuck van'tvat-gelt, dat men onfe Na-
tic buyten de Franfchen komt af te vorderen,

Datracn wyders pofeert, dat geprefupponeert, dat .
den voornoemden
Laurent! Davidfii , op dc voprfz j
Commiffie van Vranckrijck heeft moghen armeren , '
fchoon een Hollander zijnde, dat hy oock uyt krach-
te van fyn vuorfz Commiffie heeft mogen gaenNego-
tieren of Oorlogen in 't Roode Meer,niet tegenilaeni·
de de Placcaten en verboden van defe Landen,is mede
t'eenemael abufijf.

Want het geene voor eerftwort geprefupponeert
}6 alhier in queftie, en vervalt met het voorfz Placcaet
yinizalixcfefiienhondertenelf.'

Dan genomen dat hy op de voorfz Commiffie van
Vranckrijck al hadde mogen equipeten en armereti,
dat dien volgende het prefuppooft in alle fijne Leden
toegeftaen wierdt, foo en foude hy echter in geen-
der ey manieren hebben vermogen te varen ofte te
handelen op Ooft-Indien , veel min te Oorlogen op
eenige Natiën aldaer, ende dat meer is vrienden van
defen Staet, ende imet de welcke de gemelte Com-
pagnie in Tradlaetis, en ia welckers Landen de fel-
ve hare refidentien heeft > als daertegens klaerlijck
leggende de voor-verhaelde 0<9:royen en Placcaten,
die oock ingeenderley wyfe kennen werden ^econ^
troveiteert, of hebben feer wel mogen verleendteü
gemaeckt worden , die men oock niet kan feggben
d(wr het opgemelde TraÖaet in eeniger wyfe gelabeT
faaeert of vernietight te zijn.

Wanneer de tydinge van 't iiomen van defe S^he-
peninJe/ettiquam , foude de Compagnie in groote
fwarjghcydtgeraeckt hebben , by aldien men't felve
met met een dexteriteyt hadde weten te ontgaen , en
Wieweet wat daer op noch fai komen te volgen.

Het volgende ί/ίτΛ en artijckel of pofitijfen
ra^kt de queftie in defen geenfints niet.

Hetï;>fi/epofitijf, dat alle Armateurs die eenighe
mnfen ter Zee komen te doen, alleen reeckenfchap
Khuldigh zijn aen die gene onder wiens Commiflie
oe Prinfen wordeii gedaen, is alleen te verftaen van 't
genefy uyt krachte van hare Commiffie hehbenghe-
I V O' haer binnen de Limiten van de felve

oock hebben gehouden.

iJicnvolgende Laurents Davidfx, met goedt recht
en londer dat het eenige de minfte contradidtie im-
pliceert , en in Vranckrijck vry gekende worden, foo

'1

hy fijn Commiffie niet heeft te büj^tengegaen , ende Ι^όφ.

echter hier te Lande gecondemneert, te weten, over —_____

de exceflèn die hy heeft begaen , tegen cn vilipendie
"van de Placcaten defer Landei?,j dat, doen is, hy we-
der hier tCijLande;gekomen j^ijnde , fchuldigh ghe-
weeft als een Onderdaen te veralitwooordcn, en daer
van heeft hem defe Commiffie geenfints konnenex··
cuferen noch libereren. ^ , > ^ :
j Het foiide êen feer vreemde cqnjiruÖie maecken , j
..datOhderdanen van defen Staet haer metofdoorhec
nemen van Commiffien. buyten^« Landts , wettelijc-
ken fouden konnen ontrcckenft refpeÖ: en de ghe^
hoorfaemheydt die ïy hare wettige Overheydt fchul-
digh zij D, eride datfe felfs vwr't p.btincren van dien >
éndewyders onder de fel ve yfeletranfgrcffien en an-
dere quade fcy ten tegens de Wetten ende Placcaten
van den Lande begaen ende gepjijeght hebbende^ na"
derhandt weder hierte Lande gekomen 2;ijnde i daer
Ì3ver niet aenfpraeckelijck fouden tijn , of gecalan-
geert mogen werden.

Endegelijckalshec felve t'eenemael is ongerymt»
en waeromme die van deGherechte tot
Dordrecht,
daer op geen reguard hebben konnen nemen,
• Soofoudphetvanghelijcken ongerijmtwefcnden
Rechter hiér te Lande i'ontrecken de judicature over
de Goederen die invoegen en manieren als verhaeldt:
is zijn genomen cn hier ae^igehaeldt, en dat men fon-
der eenige verdere kenniflè te moghen nemen , die
fimpelijckdoordemedjatie van
Franckrijci [oude la-
ten komen en ten profijte van delngefetenen van de-
fen Staet, voor foo veel dieals vooren in defe equii
pagie en gepleeghde exceffen hebben geparticipeert.

Evenwel hebben de Bewinthebberen voornofcmc
niet tegenftaende alle devoor-verhaelde reden ende.
argumenten , die defelveoordeelen t'eenemael on-
wederleggelijck te wefen , dedifpofitie hier op aen
het hooghwijs oordeel van u Ho. Mog, willen gede-
fereert laten j Doch met dien verftande dat indiea
u Ho. Mog. om eenige andere refpeften en confide-,
ratien haeronbewuft tot de ontOaginge en overleve-
ringh van de voorfz Goederen ( alle ofte tcnmeer-
endeele onder de Kamer van
Zeelandt beruftendei
fouden mogen refolvéren, dat niet en werdt getwjjf-,
feit of u Ho, Mog. fullen onder reverentie die precau-
tie gebruycken , en alfulckeordre ftellen, dat de ge-
melde Compagnie door fuffifante cautie hier te Lan-
de te ftellen , werden geguarandeeit van alle aenfpra-
keenmoeyenilTe, voort fchaden en ongbelegenthe-
den die haer daer over foo in
Οοβ-Indien als hier te
Lande tegens alle en een yegelijcken wie fulcks oock
ibude mogen wefen, foude moghen wedervaren of
acnge^aen worden , en 't welck fy oock indien ghe-
valle met alle fchuldige eerbiedigheydt verfoecken
by defen j Ëndp was geteecken »

P. vm Ji^Mi

^n bcfe ttiaenbt faoiect toacltet get Deffepn ban »»
^canfcget^ofl-Siin&ifclgeConipaQnie / εη &etùm
ïtoninaf) felfi^ liaec in fouDe teecnenen twee jQils
Uornen.

gin JSattio quötn een 25|ίεΓ ban Dominicus
Contareno ,
HCKOflÖ ban Venetien , eiCUfeccnDC «βη ©ί-
De fìiecgten Die men aen gaec o&ebaen baOtobec't netten
nemen banget jl>cgtp&rn fóepfec Oaaviano, Oaec ^Jll"^
ban't boojlföen iaec eBefp?aocaen. Cnöe ben ^ob,
ileet
Boreel fcB?»ef ooclt bat ben ^imbaffabeut Sage-
drotot Parijs
tieni bDt)tIopie{) gabbe becicijtgebaen/
bat ben ^egippec ban't felbe^cgip be €ucchen gaba
ben aebfent/ en be iCuechen in 'tbecöten seaflìfleett.
Φεη bjief beeoH Ìn'I SHaCijn;
Dominkus CmarenotOti
gratta Dux Venet'tarum &c. AltìsTotenitbus Omì-
nisGeneraliumOrdinum fn^eéiis ProvincierumCtmfa-
deratarum in Se^o ; Amicit chartjjìmtt faltttem, ^ fin-
terà deiiiiioms effeSum.
Cefi tDa^ in 't ÌJtafiaené-
^en tioningg ban
Vranckrijck bpifòiffibe / foo
bjel al^ ben ^fimbaffabeuc algiec / beöe befe maenb£
tuebecom gcoote infiantie boo;
Maltha $ maec Haer"
lom
en Uyttecht toacen niet te betoegf«·

Ζ ì m*

en ο ο R L^O G Ην ^ Vter-en-ruejrttghfleJBoeck, 161


-ocr page 287-

268 S A Κ E Ν van S'Ï A E T

3®ebccomcontlnuéetDcn . .
ban be CommccceccnDe 4®eütclflHDïc^ in ©iancft»
tijcltotoetöcoppjeffifn/ bejcatiea/ ert injufltdcn bic
fp toaccn alDaec ïpbrnoe,

©en twintighfteti.SQaect epnbclijcftbeébbeiCn.
BelfcSimbafraffucHoliisfgn eecflc intree / alfa bat
geen ftjinccn toanbenSSIoebeelbaectjaecSlacoficii
frljicisrcn/op bictojjfeaffnpbEnbe bcqueflfe Dan ben
rang. ©cn fóonÌliatoà^tOtSc. Gerraain;De?l!mÌjaf·
faöcur tótecbt öectoaect^ gelept Dooi be ©fccc" Mar-
fchal De Clairen Baule, enDeni|eecde Bònoeil 3|n=
tcabucteuc/iinvieriiacoffen/ alle in ben conta / te
toeten/ een be^HoninöU?!/ ttoecDanUepbebeïlio=
ninQinnen / cnbe be tjiecbe toefenbe be Itacoffen ban
Monfeur Söjoeber be^ floninnb^ / fonbec bat eenige
IftatofTen ban be i^eecen ^jincenban ljet bloetal^
Daen3tjnb«fcl)«nen.

J©cie"nclbe ?lmbaflrabcuc^ «aroffemcbeinben
COUto/btiIflOe baec op/ en omtcenc veertien of vijftien
anbecc pacticuliece iitacofTen baec na.

^n bjelih o;b?c enbc gebolg fgne OE. tot Saint Ger-
main
inglltonicn Dien felüen abont / enbeoclogerct
boo?
lafl ban ben fóoninainbe €ancelcrpealbaec/
enbe bit toiect boo? be
entree folemnele Qétjouben/ foo
al^ acn ben
i^cec Boreel tot Bourgh feftien hondert
vijfcigh
niebeflcftljicttoai/ befóoninoöbbenmael^
be
fbtaUt Bordeaux bcleoctt ftebbenbe/Énbe al^ toanr
neec incefpectbanüaeclle. jHaog. Simbaffabe men
ïjeni alfoo ban
Blaye {)abafaBel)aeItDoo?Dmi^eece
^actogg ban
Anville, en in fijn l^oningf)^ Utacoffe
aen ^t ©of gebjacöt / enbe toegen^ fijn? jjgajepept
ntlogcettenBetcacteect.

?&onbecbaa{) beii cwintighften befecboojniibbag^/
De i^erc ^inibalfabeuc in be felbe litacoffr en in be
felbeejOjf grüaelt/ en geboect eecft tee aubientie ban
ben fóonihglj altoaec
A4onfeur bptoa^/ baecnae
ban be jiabntiigtnne JQoebcc / enbe epnbelingl)bp be
Moninginiie Öegnante/fonbec bat
Monfeur25?oebcc
be$ töoning^ gcbifiteect fp ; «ïn beeft be meet ©jabe
ban
Artnignac be inlepbinge gebaenjbe ttacoffen ban
be^fccen @?incrn ban ben bloebe en |^ebben()aec
<Joc&boenmaflnietbc«oont. '

#c^(et^mbaffabenc bebefifne eecflc aenfp?acclte
in ör^ngelfclje (2tale / bie genitèrpjeteect toctbe in
't jpiaittop^ / en fpne iÖajc|lept baec op geanttooojt
Öebbcnbe ! Ijeeft be fêeere ^fimbafTabeuc toebec in fjet
ί cancopf gecontinueect
te fpjeechen.

aBoenfbdgt) abont en ^onbecbagb i^'nttbbagl)
fijne «icccHióttc iii
't logement boojfe Daec op toe ge»
prepareert gctcaeteectgetbo^ben/ fecc abonbanteldclt
en magniföquelöcR aen be tafel toegen ben ftoning /
rnbe ij! be j^eec ^mbaffabeuc ben felben abonbt
Den
twintighften öefec in be felbe ïltacofie/ o?b?e
en conbuite / tot
Parijs tpcbec göeReect enbe ingfjelio»
men. ... -

1664,.

VoUiS
«Enghtl-
»«i 9tiii-
baffe-
ewtin
®iaiicft.
rgrft.

miDiCii-
tll.

©p We toöfe/ fegl) icR/ i^boojgeRonienbebifa
tjuptc ban 't boo^cijben bec nacoffen bec P;ince ban
Den.S^lciebe.

Borécl,fa iang gp albaec toa^ Hinbaffabeur getbeefi/
bat bp fonbec bifpupte ofte contefie bp be l^eecc
Prin-
ce van Cöodé
en be anbece j^eecen #;incên bafi ben
asioebe nltiit^ geabmittecct toa^getoojbenmetöct
voor, ingaen, voor énbe àen de Hoogehandt ban be
ileecen 9;tncen. i>em toa^ een ^toel met
armen jge-
geven boven en inde befte plaetfe
ban be ttelneC; in't
uptgaenban be Itamec infgeli)c]c babben bcm be igee^
ren pjincen be felbe ecce aengebaen/ enbc aen giace
iKJoge f)«nt afgelept tot beneben toe aen bare j^oogb
JBog. Cacoffe. .f^u toafl alfo geo}bineert ban toegen
ben iitonintli / bat be Ifeec ^actogb ban
Guife enbc
4^be ban
Soiidbs, in 't inbotnen bp be i[^eere f^jince
en toaccn niet te gemoet gegaen al^ àèn be
deur v»n
d& K^er baec befc .i^?incetoa^bietiti^oogebabbt
beeft gebuuben / blpben te boet obec epnbe (laen in
^tÖonoraöMflcöan be fiamec/
fdnder ftoel te boen ge=
ben / upigaenbe/i^ be l|eece pjinre be eecflc en boo?
aengegaen/cn beeft be i^ecc i|actog ban
Güife alleen
oelepöt tot aen bp
fchaiier ofte oppcr/te ban öe tcap /

ctìbcàtbàet; Bétlatcir bnbec Sët ^èïfpiien ban fi^ ì/·^, ι
©ffitiécch / tot bcnebén aen be ^atwc. ' |

33c filacöten obtc bcjcaticft bi» JiébccIanbtfcSe
in ®?anchcijcts geleben /3dn te fien biicna metöaei;
cefpcctibe.

mn tóojiingljtiJcRftt fcanfcBeri «mBàffaBétó «0,1«,.

<0|abe d'Eftrades, IjCift ben eerftéri ttpjil fCneej^fMnit
PKfTf owbientie becfocfjt/' söuöcöoojbc étfCenban v»®""
fklerode enbe Glinftra met De nïeutóë Cacoffe ban te''
^taet / met
fes J^aerben / mttfgatiirt^ een gqej^ '
getal anbereiacöfferi / gctcochénttietfcs, vier en
tweeipaecben/ upt fijn aogenicnt gebaclbt infe
®ecgabccing!) ban baec i^o. Mog. en op een gcobte
fïutoetoe (loei met armen nebec öefètïn jtjnbe / beeft
gebaen fijne pjcpofitiebpmonöe/ ooclt bc felbe bcr^

VUCL-UbllVttt / VL uuyz

befen becfocbte refiitutie ban be iioiTitnabbcCienen
(©oebercn ban be iïiöbedöcfte <a?b3e ban
Maltlia
b icr te atanbe gelegen ; ïPacc op ben böojnofiiitim
neec ^imbaffabeuc bpbenJ^ecccRüyer recigifcüa·
beringe pjtfìberenbe / bcanttodojbt ^(jnli^ ben fef.
ben toeörc afgegaen/ en boo|bc geirieltè'iliiicch Öoec
ï|o. jlBog, «SebepHteecbcn gececonbuifeCctnaébt^
felf^ 3lbgemfnt mboegen enbe manifcre al^bP^aa
baec opgebaelDt toffl^jijnbe bOD?tji btt boo^fj lÈe?
morie gcftelt inöanöen batt beJICecen
van Omme-
ren
en aiibecebaec lEog. ©ebj^iiteécben tdttié
faRejj ban
JVlaltha , om te bifitéi;itt ; ccaminccfn/
en baec ban foo baeft bociiljjrft taj^oit tr boifti.

êfjn®?opofjtictoa^aï^bolgbt: ,

·■ fO

Messieursì

ILn'eft pas necefliire derepeter iby lesraifoiisqui
verifienr Ie droìil del'ordrede S.^ww^e
Jerujalm fil'
furies terres'&commàiidènes fitüées en ces Pro- " ''
viiices , par ce que'le droift fe troll Ve fi bieneftàbli
par les memoires qui ent eftédetemps éiitempspte-
fcntez a
voï Seigneuries & particulierement par la de-
dudtion du
ίτοίββ/τίΐβ ìs/iws mìle βχ (ent feixentetrm
quejufques icy il nes'eft trouvé perfo'nnc qüiàie vou-
lu OU peu refpondre.

Ce filenceobfervépendant unelonguefuited'an.
nées par ceux qui poflèdent une benne partie de ccs
Terres & Commandefies eft une MÉrque infaJliblé
qii'ils fe fentcnt convaincus en leür confciences de
l'injtiftice de leiir procédé : Et neantmoipi ils öe'fe
rendent pas a eux roefmes n'y a la juftice , non plus
qu'aux inftantes prieres du Roy mon Màiftre, a la pa-
tience efpuifée de POrdrc > ny aux fentiments equità·
bles de quelques unes des Provinces de c'eft Eftat, qui
jugent qu'il luy faut donner facisfailion.

Vos beigneur. 1'opt fait efperer par un grand nom-
brederefolutions, dontl'execution fe trouvantretirj
déepar l'oppofition indireile da ceux qvii poiTedeüt
feulsprefque plus diebiens, appartèfiàntsa l'Ordre,
que tous les autres enfemble , font Ie flus de difficul-
té, faMaj. m'abienpofitivement cominaiidé derc-
prefenter dans une audience publicqüé & eipreffe

ces qu^l fait faire mr fes Μiniftres dèpuis pres de trm-
teaxii
pour la reftïtution des ConinjaiidèWès.

Car encore qiie Ie Roy commé lè frèmiër Pr'ièè
Chrefiie»
fe porte a preflèr cette reftitucion pöur plu-
fieurs confiderations tres fortes i & qu'il fe tròuve
obligé par 1'inclufion qu'il à dönné a Mqpfietlr lè Car-
dinal
dt Heffe comme grand P«V«r dé lOiiire.de St.
"Jean de Jeruzalem en Allemagne δε àui bi'èns & coin-
mandcriesquiendependentau dernier deÏf
remtes, dont elle a donné advis a vos Sc^neiUiei
par fa lettre du </e«5!ii/i«é Novembre litfb. Si eft ce
que fa Majeftéellimequede quelque importàriceqo®.
cettereftitutionfoital'Ordre ; II impórtè bien ρΐω
a V. S. S. & a la reputation de c'eft Eftfat de foùfle-
nirpàrla celle qu'elles ontdefia acquifed'aVoirpour
prehiiere maxime de Icur politiquedefendertoutfi
[twa.ù.iomfur la juffiiea^/ttrPeqmté. ' '


-ocr page 288-

u. Il leut importe , d4i jc, d'antant que depuisirenU
-«rVlles n'ont pas alleguéune ieule raifon quipuifle
- ? ftifilrla pofleflìon des biensde l'Ordre qu'ellesre-
itiruerit promptement & de bonne grace , ce qui a
pBé
occupa avec un peu trop de frecifitation ou du
moins
qu'elles contcntent l'Ordre paruntquivaicnt
mii fafle cognoiftre a tous les Roys , Republiqucs
& Pfinces de l'Europe kur bonnc intention & incli-

nacion qu'elies ont pour la juftice.

line vous imporce pss moins Meflìeursdedcfga-
scrla pjrole formele que M.
Vos Ambaff. extraordinai-
ret
ont donne lors que le Roy mon Maiftre vouloic
oue l'intereft de l'iirdrede
Malthe fìftuneparticdu
traitcé qu'ils ont conclu depuis
deux ans, & d'exe-
cucer les genereufcs refolutions que V. V. S. S. ont de
tempi en temps prifes far cefubjeftal.'advantagede
l'Ordre & au concentemcnc deceuxquifefontinte-

"^^C'^^ontieRoy mon Maiftre demande prefente-
ment l'execution , les conjurani: parcequileurdoit
eftre le plus cher di2 vouloircenfidcrcr que ceslon-
pucurs& remifes, donc on a jufqu'icy entrctenu&
pavé l'ordre font incompatibics avec le procédé franc
& fjQcere de c'eft Eftat & de certenation , &avec
la bonne intelligence laquelle Monficur le Grand
Maiftre de
Maltke a de^out temps entretenuc avec
elle.

Sa Majeflé f§ait l'intention de quelques unes des
Pro vinces, & enferoicentierementfatisfaite> fieU
les j qui ont ces bons fentiments , obligeoient Jcs
autresa s'y conformar, & ü ellesexecutoienten ce
point
l'union , qui eft a c'eft Eftat ce que l'ameefi a
hmme, &fi VosSeigneuriesdefirentque je me fer-
ve de lermes un peu plus preiTans, je diray quèle
Roy croit que V. V. S. S, font indifpenfablement
obligées en vertu de leur
ufiio» de contraindre Jes
Pfovinces qui les compofent de faire juftice aux Prin-
ces Voifins
öceftraDgers, & particulierementen 1'af-
fairedïl'Ordre , puis que ces biensfontdelanature
de celles dont voftre confoederation pei-petuelle parie
bien éxpreflement > & puifque d'ailleurs Ie naau-
vais procede d'une feule Provincepourroittroubler
leRepcs de tout 1'Eftat, &extremementfon Com-
mcrcé.

Aulfi ne faut il point doubter que l'ordre ne feit
tres-fenfible a tout ce que V. V.S.S. refoudronten
fuitte de cel te audience, qu'ilnefe reffente de l'outra-
gequ'on luy fera par de nouveaux dilays, auflibien
queparuntefusabfolu , & queleRoy mon Maiftre
n'approuve en toutes les fagonsle reflentimentqu'il
en tefn^oignera.

Je puisdeclarer a Vos Seigneuries que faMajefté
croira que c'eft nn
defryabfilu dejuflict j fl ellesde-
fetent a lapretendueindependence que quelques uns
alleguent pour Ie baillage, & pour les Comih;^iderics
de leur Province. Car outre qu'il y a
Uj||cóntradi-
öion manifefte en ce qu'ils advouent quPe baillage
eft de l'Ordre de
S. JeandeJerufaltm. êcdifentee-
pcndant qu'il ne depend pas du
Grand Prieur de l'Or-
dre en Aliemagne ny du Grand Maiftre de .WaMi;
Ce feroit a eux a prouver cette pretendue indepen·
dence, puifque felon la regie du i:/ro;VCii»o»j celvy^i
tllegue uw e%mition la doiht fTouver , particuliere-
ment quand c'elt contre Ie droitcommuncomme en
"cas, eftant conftant qu'il n'y a pas un Convent,
College, nyOrdrequilóit independant, nyaucun
Baillage, Commanderic, ny Convent de l'Ordre de
5·7«» JeJeTufalmQüi ne depeade du graad Maiftre

de l'Ordre de ΛίβΛέβ.

Ceux qui font icyles afFaires de MonfieurIe Car-
dinal ^
Hejfe Grand Prieur de l'Ordre de Malthe,
lansdifpenfer neantmoins leurs parties de cette nccef-
me de prouver, ont bien voulu faire voira l'ceilpar
des preuvcsconvaincantes & infaliibÌts, que Ie Bail-
H^ dXJtmht öc les Commanderies qui y font an-
nexecs dependent immediatement du
Gra»dPr>turé
Q Aliemagne , & ont pour eet efiFed: produit cyde-
vant les propres lettres des Baillifs</'i;ir«/&i. comm'
lis prod^jfcnt prefentement avec cc memoire la copie

d'une lettre figiiée par prefque tòuts les Gomman- l66/L,
deurs du Baillage d^Utrecht y dont ils ont 1'origtnal en- ■ ,
trelesmains qui juftifie leur fubjeilion & dependencc
du Grand Prieured'Allemagne.

Ce ne feroit pas moins un de/ny mttifiife de jufiice
fiapresunepourfuitedefrwfiesi , la Province i'ü-
trecht s'advitbit de 'dire que pour la reftitution des
biens.dé. l'Ordre de
Mahhe il fefaut addrelTer a une
Cour dejuftice ordinaire. Car outre, queMefficurs
les Eftats
d'Utrecht ne voudroient point reconnoiftre
de jurifdiftion hors de leur Province, ainfi qu'ils fe-
royentjuges en leur propre caufe , Ie procédé de la
Ville de
Nimegen fait'bien connoiftreque 1'onn'au-
roit pes moins de peine a executer une fentencequ'a
l'obtenir. Avec cela ne faudroit il pas que la Province
d Utrecht mift l'Ordre en la Poflèffion de fon bien,
puis qu'il en a efté depofledé par une pure violence,
&que la Province ne peut alleguer aucun tiltrepar
lequellapoilèflionluyaitcftéacquife , puis qu'il n'y
a point de
Donetion j point de Tefiament j point de
"Vente , point deDiiri/j pointdeioe^e/»o»,&pour
dire en un mot point de pretexte pour envabir les
biens de perfonnes innocéntes, qtii vivoientdans
l'obeiflknce de rEftat& qui commefidelles fujeösde-
bvoient jouir des mefmes privileges, libercez , &
advantages, donr tousles autres fubjedts de c'eft£ftaC
jouiflent par la bonté de Dicu.

Sa Majsilé en recommandant la reftitution des
biens de l'Ordre en general , entend y comprendre
fpecialement celle des terrcs que
Ia Ville de W/wwe-
^i/ifpoflede & l'execution dela fentence rendueen
Gueldre mefmele Λχβίκ^ς/»»? Decembre milβχ cent
quarantiβχ
par la Cour de juftice , fortifiée de la
jrefencc des fuffragesde Deputez desEftatsdc
a Province. 'Car la Ville fe confervanten la pofTeflìon
d'un bien qu'elle a mal pris, & qu'elle aeftécoe-
damnée dereftituer; SaMajefté croitqu'èn vcrtude
voftre
Union j & mefme par la raifon de bon Góuver-
nement, Vos Seigneuries doivent tenir la main a ce
que certe fan tence foit executée, & a ce qu'uoe Ville
particuliere defere aux j^ementsde
la Cour fouve-
lainede la Province , aflSn de prevenir les iocon ve-
niente qui pourroienl naiftre du refus que l'on feroit :
ainfi que V-V. S.S. le remarquenc fort bien en leur
refolution du
donzi^me Aouft. wil (ìx cent cinque»·
te huilt
fur cetre melme afiàire.

C'eft ce que j'ay bien voulu adjoufter a ce que je re-
prefentay fur ce mefme fubjeél il yaunan, Se
a ce
qui a efté fi fouvent debattu par ceux qui m'ont procé-
dé en l'honneur de mon employ , & le Roy mon
Maiftre m'a commandé de prendre cette audience ex-
pres pour prier V. V.S. S. comme je les prie tres-ip-
ftammentÓc de toute affe0ionaunomdefaJVlaj.de
medonner une refponce categorique touchant cctt*
affaire, afin que l'Ordre fe voyant fatisfaidl V. V. S. S.
enraportent la gioire qui leur fera rcndue ; ou cftant
rebutée, il fe puifle fervir des moyens que la nature &
lesloix divines & humaines fowrni0ènc
a ceux a qui
on a refufé la juftice.

Fait a la Haye ce fremitr Avril milβχ centfoixente
quatrf.

Signé

Η

d'E S τ R A D E S.
Myn HEEREN-,

Et is niet noodigh alhier te herhalen de rede-
nen , deweicke't recht van dcOrdre
van Sist
Jan van Jerufalem
vail ftellen op de Landen
ende Commanderyen ghelegen in defc Provinciën»
alfoo 't reclit van de fel ve figh foo vaftge-eftabiliecrt
vindt door de memorien j oewelcke van tydt tot tydc
acn u Heerlijckheden over-ghelevert 2ijnghewe«l*
ende infonderheydt door deDeduöie yaaaen^dfil
Maert
fefihien honiert irte en feftigh dat tot noch toc
niemandt gevonden is die dger op heeft wiUca of kon*
nen antwoorden.

ε} Die

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-njeertighfieBoeck. 269


-ocr page 289-

S A κ E Ν van : S Τ A E Τ

270

Die ftilfwyghentheydt ledert ecn langh ghevoigh

__Zi van laeren geobferveert, fijnde by dieeengoetghe-

deelte van defelve Landen ende Commanderyen be-
fitten , is ecn infaillibel teccken dat
(y haerbevinden
overtuyght in haer Confcicntien vande ongherecli-
tigheyc van haer Proceduren: Ende echter.en ghe-
ven fy haer felven niet over de luftitie, noch aen
d'inftantelijcke ghebeeden van den Koninghmijn
Meefter aende cyndeloofe patiëntie van d' ordrc,noch
aen de billijcke fentimenten van eenige Provinciën
van defen Staet, devi^elcke oordeden dat men haer
fatisfadiie behoort te geven.

U H. hebben 'tfelve doen verhoopen door een
groot aental van refolutien, welckers excutie fijnde
gcrctardcert bevonden door de indiredielijcke oppo-
fitie van die > dewelcfce bykans alleen meer goe-
deren van de voorfchreve ordrc befitten , als al
d' anderen te faem , defelve maecken de meefte
difficulteyt Syne Majefteyt heeft my feer pofiti-
velijck ghelaft in cene publijcque ende expreiTeau-
diëntie te reprefenteeren , datcct niet min d' .inte-
reft is van U fJ. al® die van de Ordre dewelcke hem
verplichten oiD de yverighe inftantien te continue-
ren , dewelcke hy laet doen door fijn Miniiters ze·
dert bykans
derttgh jaercn om de reftitucie der Com-
nianderyen.

Want hoewel den Koningh als eerfte Prins van
de Chriftenheyt fich ghedraeghe om, te preflerende
voorfchreve reftitutie oip yerfcheyde ieer eonfidera-
ble redenen j ende fich verplicht bevindt door d'in-
clufie , dewelcke hy aien den Heer Cardinael van
Heffen > als groot Frieur van d'ordre van Sint lan
van Jerufalem in Hooghduytflandt , ende aende
Goederen ende Commanderyen die daer van depen-
deerÉa ghegheven heeft in het laetfte Pyreneefche
TraÖaet, het welck fy, aen U H. genotificeert heeft
door haer brief van den
pwaelfdenNmemhcxfeftie»
hondert. ftfiigh.
Soo:is 'tdat fijne M^efteyt acht van
hoe groeten importantie defelve reftitutie aen d'or-
dre foudc moghen fijn,; dattet ü H. ende aen de
reputatiieiivan defen Staet veel meer importeert om
daertdqor vaft te ftellen de reputati&die fy aireede
verkreeghen hebben dat fy yoor de eerfte maxime van
haer poljtycque alle haerailien fondcrcn opdejuftitie
en biUiekheyt. - . ι ■

Het importeert haer > fegh ick, alfoo fy feedert
dertigh (a^ren geen eenigh« reden hebben ghealle-
gueerc dewelcke de poflèilie van de goederen van
d'ordre lbude kennen iuftificeren , dat fy prom-
ptelijckende met goede gratie Reftitueren het gee-
ne met weynigh te veel haeftigheyt isgeoccupeert
gheweeft » of dat fy ten minften de ordre conten-
teerden, door een equivalent , dewelckp aen alle
KoninghcD , Republijcquen, ende Princen van de
Chriftiïnbpyt
doet Jblijcken haer goede intentie
ende
ghen^entheyt, die fy hebben voor de lufti-
tie.
i.f:r:::, -

Het €n importeert u niet min mijn Hecren te
defgageren het formele woordt, het welck φ Hoe-
ren u Extraordinaris Ambaffadeurs hebben gheghe-
ven ,doen den Koninghmijn Meefter begeerde dat
d' intereft van d" ordre van Malta een ghedeclte
van het Tradlaet iiytmaeckte , het welck fy 't ze-
dert
t-wee jaeren met haer gemaeckt cn ghefloocen
hebben , cndc t'executeren de genercufe refolu-
tien de welcke U H. van tydttottydtopdatfubjedl
ghenomen hebben tot voordeel van de ordre, ende
tot contentement van die geene dewelcke haer voor
defelve ordre geintereffeert hebben.

Soo js 't dat den Koningh mijn Meefter altans
veribec|t, d'executie , haer fweerende by het
geen
haer 'tutffte behoort te fijn dat fy willen confide-
reren dat; die Longueurs ende uytftellen waermede
men tot noch toe d' ordre onderhouden ende vol-
daen heeft niet fijn over eenkomendc met de op-
reehti?
ende fincere proceduren van defen Staet,
end?·
van. defe Natie , ende met de goede intelli-
-;eritïe die
den Groot Meefter van Malta altoos met
ler onderhouden heeft.

si;

Sijn Majefteyt is bekendt d' intentie van ceni-. |
ghe Provinciën, ende foude daer van t'eencniiel
voldaen fijn , indien die geene, dewelcke
diegoe- "
deintentien hebben, de andere obligeerden haer daer
in te conformeren, ende indien
ly in dat poinft
executeerden d' Unie, die aen defen Staet foo veel
is als de Ziel van een Menlch, ende indien UH.
begeeren dat ick my diene van wat preffanter' Ter-
men , fai ick feggen dat den Koningh ghelooft
dat U H. indifpenfabelijck verplight fijn.krachtc
van haer Unie , om de Provinciën , die defelve
uytmaecken te dwingben tot het doen van Juftitie
aende Naebuyrighe Princen ende Vremdelinghcn;
ende infonderheyt in de faecke vand'ordre, alfoo
defelve goederen van die natuyre fijnwaeromUL.
eeuwighe Copfcederatie wel expreflTelijck fpreeckt,
ende alloo wyders de quade Proceduyren van een
Provincie alleen de rufte vanden gantfchen Staet fou-
de konnen troubleren, ende voornaementlijck haer
Commercie.

Oock moet men niet twyfièlen dat d' Ordrefeer
ghevoeligh fy over al het geene U H. fullen refol·"·
veren nae defe audiëntie dat hy figh niet wreecke
over d' outrage die naen haer ial aendoen door nieu-
we Dilayen, foo wel als over een abfolüyt Refuys,
ende dat den Koningh mijn Meefter niet in allen
deele goet vindehetReflcntimentdaC hy daer over lal
betoonen.

Soo kan ick U H, verklaeren dat fijne Majefteyt
fai ghelooven, dat het een abfolute weygeringh van
Juftitie is, indien fy langher difièreren op de ghe-
pretendeerde independentie dewelcke eenighe al-
legucren raeckende de Baillage , om defelve uyt
haer Provincie te commandeeren : want behalven
datter ecn manifefte contradiilie is in het geene fy
bekennen dat de BaiJlage dependeert aen de ordre
van.Sint lan van lerufalem , ende feggen echter dat
het fclve niet dependeert vanden Grooten Prieur
vande ordre van Hoogduytflant noch van den Groo-1
ten Meefter van Malta ; foo fouden fy die gepreten-
deerd indepentie vaft moeten ftellen, dewijl vol-
gens de regel van Canonifche reght den geenen die
een excmptie aliegueert defelve moet vaft ftellen, in-
fonderheyt als het is teghens 'tgemeene recht, ge-
lijck het oock in dat casconftant is datter geen een
Convent, Collcgie noch Order is, het welck fy
independent, noch eenige Baillage, Commanderie
noch Convent behoorende onder d' ordre van Sint
lan van lerufalem , het welck niet dependeert vaa
den Groot Meefter van de Ordre van Ma ts.

Die geene , dewelcke alhier de dinghenwaer ne-
men van den Heer Cardinael van Heffen, Groot
Prieur van d' Ordre van Malta , fonder nocbtans
haer Parthyen tedifpenferen van de nootwendigheyC
om teiproyeeren, hebben wel oogenfchynlijck willen
doen fifn jìpor convaincante ende onfeylbaerlijcke

:ht, endede

van Uytrecl

telijck dependeeren van den Grooten Prieur van
Hooghduytflandt , ende hebben tot dien eynd»
hier voor de eyghene brieven der Baillouwe van
Uytrecht geproduifeert, gelijck
fy altans met defe πl^
teorie produifleren de Copie van ecn
brief bykans
van alle de Commandeurs van de Baillage van Uy-
trecht onderteeckent, waer vanfy 'torginael in han-
den hebben het welck haer fubjeitie, ende defcen-
dentie vanden Grooten Prieur van
Hooghduytflandt
verfchoont.

't En foude niet min een openbaere weygeringhe
fijn van luftitic, indien nae een vervoigh van Jertti»
laeren, de Provincie van Uytrecht goet vondt te feg-
gen dat men om de reftitutie vande goederen vaa
de ordre van Malta figh moefteaddreflecrenaenew
ordinarie Hof van luftitie, want behalven dat ds
Heeren Staeten van Uytrecht geen lurifdiÖiebu]'-
ten haer Provincie fouden willen kennen, de Regh*
tersin hun eygen faecke fouden fijn ; deprocedurfiO

der Stadt .Nimmegen doet genoeghfaem blycken dat

men geen minder mocyte foude Sebben om een

Senteniie

1^0

reedenen fpat de Baillage
Commanderyen die aen het felve vaft fijn immedia·


-ocr page 290-

ί £ sg^tentiec'executerén» alsom defelve eobtinercn;
[160+· benevens datj/oude het niet nootfaeckelijck zijn dat
■—^ de Provincie, van Uytrecht de voorfchreve ordre in
poffiflie fte'de van haer goede, alfoofy van defelve
dooreen puere violencie ontbioo: zijn > ende dat de
Provincie gheen Titul ter wereldt Itan allegeeren,
waer door fy de voorfchreve PoiTcìfia hebben kennen
pretenderen, alfoo'er gheen Donatie, Teftament,
Rente, Decreet, Confircatie, endeom in een woort
[.gjeggén ,, gheen pretext ter wereldt is om aenhacr
te trecken de goederen van onnoofele menfchen, de-
welcke leefden onder de ghchoorfaemheydt vanden
Staec, ende die, als ghetrouwe Onderfaeten moeiten
genieten defelve Privilegien;, Vryheden, ende Ad'
vantagien, welcke alle andere Onaerfaeten van defen
Scaet door de goedtheyt van Godt genieten.

SijD Majefteyt recommanderende de reftitutieder
goederen vande ordre in 't generaci, meent daer on-
der infonderhcyt te .verftaen die vande Landen , dc-
welcke de Stadt Nimmegen befit , ende d'Execu-
tie
vande Sententie felfs in Gelderlandt, ghewefen
den
negentienden OscQxnbeT feilien hmdertfes enveer-
tigh,
door het Hof van Jufti.tie, bekrachtight zijnde
door de tegenwoordigheyt vande ftemmen van acht
Gedeputeerden vande Staeten van defelve Provin-
tie : alfoo de Stadt volhardende in 't befit van goe-
deren , dewelcke fy onbehoorlijck verkregen heeft,
ende dieiyghecondemneert is gewreeft wederom te
geüven: Söo ghelooft fijn Majefteyt dat U H.be-
hooren in krachte van Ü L. Unie , ende
felfs door
de reeden van een goede Regeeringh, de handt daer
acn te houden, op dat de voorfchreve Sententie wcrde
geexecuteert, ende op dat een eenighe Stadt difFerere
aen'coordeel van het Souvereyne Hof van de Pro-
vintie, om voor te koomen de inconvenienten, de-
welcke fouden konnen ipruyten uyt het refuys dat
men foude kpnnen doen : ghelijck U H. 'tfelvc feer
wel befpeurenin haer Refolutie vanden
fwaelfden Au-
gufti,
fefiienh<mdertachtmv'0igh op defelvefaecke
genomen.

Dat is 't gesne ick wel heb willen voegen by 't geen
ickop'tfelve fwbjedt qver een Jaer ghereprefenteert
heb, ende by ' t gèene foo dickmaels is gedebatteert gCT
weeft door die gheene, dewelcke my in d'eere van
mijn employ geprecedecrt hebben : ende den Koning
mijn Meefter heeft mijn gelaft de tegenwoordighc
Audiencie expreffelijck te verfoecken, om U H. te
bidden, gelijck ick defelve feer inftantclijck met alle
mynegenegentheyt uyt de naem van fijne Majefteyt
bidde, ray een cathegorique antwoordt op die faecke
te laeten toekoomen, op dat de ordre haer voldaen
fiendc U H. konnen rapporteeren de cere die haer
aengedacn fai werden ; inplaetfcdat de voorfz;. ordre
verftooten zijnde, haer foude konnen dienen vande
middelen die de Natuyr, eade de Goddelijcke ende de
Wereldtlijckc Wetten toebrengen, acn die gheene,
die men Juftitiehécftgcweygert.

Gedaen inden Hage den eerfien April fefiien handen
'viermHfffiigh,

Geteeckent

!

d'EsTRADES.

®fn feftienden Dcbe Den ^ECCe d'Eftradcs bcfc

nicutoc3jn(iantic.

' Htót"" τ ^ Comtcd'Eflrades· Ambaffadeur Extraordi-
I iii(i/„t,( nairede France, croit qu'en prenantfon audien-
[ •wsmbe celepremierjourdece moisil a dit teut cequi
I BocMcui pouvoitobligervosSeigneuriesa iuy donner une re-
ÌP°"f®Pofitive&categorique, furksinftancesquele
Roy fon Maiftre fait faire depuis pres de
treate ans,
pmr
la reftitution des Commanderies & terres de
'OrdtedeJiiaMe, fituéesencesProvinces. Ileftime
auffi avoir fuffifamment convaincu celles qui les poiTe-
aucunfyetexie, dcl'inju-
«ice de leur procédé, c'eil pourquoy ilavoit railon
Q eiperer que V.V. S.S. y feroyent reflexion qu'elles

executeroient Ia parole, qu'elles Iuy ont faitporter de 1 j

boucheöeparefcrit, qu'elles prendroient une bonne __—

refolutionfurcetteaffaire, qu'elles confidcroient les
recommandations & vivesinftancesde iaMajefté, &
qu'elles donnerpient en cette occafion des marqués de
1'amour qu'elles ont pour la.juftice&pourl'equité^
Mais voyant qüe tout les offices qu'il a fait aufli bien
que ceux de lès predecefleurs demeurent fans efFeö:,
&ayantaprisde pius que Monfieurw»
Ommeren, pre-
mier Commilïaire en cette affaire part demainpour
allerenGuéldres, il fe trouve obligé quoy qu'avec ua
extreme regret de declarer a V. V, S, S. que li ellesfou-
frent que Monfieuri/asOrowifi»«parte làns qu'ilfaflè
fonrapport, & fans que V.V. S.S. faffent au Roy la
refponce qu'elles Iuy ont promife, & qu'elles doib vent
alajufticede fon interceflion, ledit AmbaiTadeur
Extraordinaire Ie prendra pour un (^pour

unManifefiedefhydejufiieei & fera fes proteftations,
Iblemnelles, congediera les Agentsdel'ordrequil'an-
guiflent&feconfommenticydepuisrrwriannées, &
en donnera advis au Roy fon Maiftre, & Ie laiffèra agir
ainfi qu'il Ie jugera a propos pour la confervation de là
reputation.

Ledit AmbaiTadeur Extraordinaire pour fairevoir
que Ie Roy de fon cofté eft preft d'executer poinftuel-
lement Ie triaöé fait entre faMajefté& V.V.S.S, &
qu'ii veut rendre la juftice en tout ce que 1'on peut rai-
lonnablement demander de leur part prelênte cn
mefme temps Ie memoire que Monfieur Berw/ a fait
donner a IaMajefté, ainfi qu'il eft opoftillé &figné
de Monfieur de
Lmne, Secretaire d'Eftat & de fes
Commanderaents ou ledit AmbaiTadeur Extraordi-
naire efpere que V.V.S.S. tro.uverontfatisfaftion.

Fait a la Haye ce fixiefme Avril mille fix cent foixente
qu«tre.

Signé

d'ESTRADES,

DEn Grave d'E/hadfs ^ AmbaiTadcurextraordl·;
naris van Vranckrijck , vermeynt dat nemende
fijn audientie den eerften defer maendt, hy alles
gefeght heeft 't geen u Heerlijckheden foude konnen
verplichten om hem te geven eenepofitiveendeca-
thegorijcque antwoordt
op de inftantien , dewelcke
denKoningh mijn Meeiter federt by
ngLC dertigh μ-
renheeft laten doen om de reftitutie der Commande-
rien ende Londen van ordre van Malta in defe Pro-
vinciën gelegen ; hy vermeynt oock genoeghfaem
overwonnen te hebben, diegeene, die de felve Goe-
deren fonder eenigentytul of prserextbefitten vande
ongerechtigheydt van hare proceduyren ; Sulcks by
reden hadt te vcrhoopen dat uH. daer op reflexie fou-
den nemen, ende het woordt doen executeren, hec
welck fy hem foo by mondealsbygefchrifte hadden
gegeven, gelijck oock dat fy een goede refolutie fou-
den nemen op die faecke , dat fy fouden confidere-
ren de recommandatien ende ernftige inftantien vaa
fijn Majefteyt, endedatfyindefegelegentheydtpreu-
ven fouden geven van haer liefde ende genegenthey
E
tot de juftitieende rechtmatigheydt ; maer fiendc dac
alle de officien foo wel by hem als by de voor defen
hier aenghewefene Ambaffadeurs van fijn Koningh
aengewent fonder efFedt blyven , ende wyders ver-
ftaen hebbende dat den Heer van
Ommren, cerfte
Commiffaris in de voorfz faecke , morgen na Gel-
derlandt vertreckt, alfoo vindt hy figh ghenoodt-
faeckt , hoewel met een onghemeen leetwefen u
Heerl. te verklaren indien fy hec vertreck van den
voorfchrcven Heer van
Ommeren toeftaen voor al-
eer hy rapport ghedaen heeft, ende fonder dat UH.
den Koningh laeten toekoomen het antwoordt dati/
hem belooft hebben, ende dat fy fchuldigh zijn aende
Gerechtigheyt van fijn interceiI5e,datden voornoem-
den ExttaordinarisAmbafladeur't felve voor een ab-
foluyt refuys, ende vooreene openbacre weygeringhe
vanjuftitie fai houden, ende fijnfeictanele protefc-
2 f tio

en OORLOGH. UVier-en-^veerttghfieBoeck 271


-ocr page 291-

τητ S A Κ ΕΝ vati S Τ A E Τ

3CBt' I Es Gommis des cwquante
ii"ftf "J* ^ fols pour tonneau font tous
ten άπ- les joufs des inno vations dans la
nen ^m pcrception defdits droits &
SBoïftl, contreviennent diredlemeni a
Ja tentur des artides de kur
Ball & a 1'intention du Coni. &
apportent toutes les difficultcz
imaginablesen k perceptioü de
leurfd. droits, & mefme difent
picfentemcnt qu'iis ' onc ordre
d'en uferainfi pour cmpelcher
les Mollandois de poiivoir venir
faire leur Commerce ordinaire
cn Erance.

Le premier article de leur
Bail porte que ledit Mabille
joüira piaineraent & paifible-
mcnt du droit de
civquante fols
par tonneau ordonné eltreleué
&perceudes Vaiiïcaux eftran-
gers fortans de tous les ports &
havresdu Royaumc,conforme- ■
ment a la declaration du lo.Juin
arreftintervenu en con-
fequence, a la charge quc ledit
Mabille ne pourra exiger ledit
droit de fols furies fu-

jets du Roy de Dennemerq j &
lesEftatsGenerauxdes Pro vin-
ces Unies du Pais Bas qu'une
fois feulement pour chafque vo-
yage cn fortant des ports & ha-
vres de France & non en y en-
trant.

Au prejudice de quoy ils le-
ventfuries fujefts des Provin-
ces Unies & du Roy de Denne-
merq Ie droits fur les Navires
qui entrent chargés & fortent
vuides,& quand lefdits Navires
vontchargerdans unautreport
ils leur font une feconde
fois
payer le droit, quoy queladef-
charge
6c charge ne puiffent
cftrecenfé qua pourunvoyage
feulement, & que pour la feule
defcharge on ne doive aucune

1664,- ti® doen, fullende de Agenten van deOrdecongc-
_____ dicrenj dewelcke zedertdertighjier verlangen , endc
'laer alhier conibmeren
, ende oock den Konigh fijn
Mccfterdaer van bericht geven, ende hem alles laecen
doen wat hynoodigh fai oordeelen om fijn reputatie
tc conferveeren.

Den voornoemdeQ Extraordinaris Ambaffadeur,
om te doin fien dat den Koningh van fijne zydeghe-
recdtis, om punöuelijck het Tradiaet tuflchen fijne
Mnjefteyt ende U H. ghemaeckt, te doen executeren,
ende dat hy Juftitie wil geven, in alle 'tgheen men
in de redelijckheyt, we^hcns haer foude konnen eyf-
fchen, prefenteert ter ielver tijdt het Memoriael,
'c welck den Heer Boreel aen fijn Majefteyt heeft doen
overleveren, gfaelijck 't ièlvegcappoftilleertende on-
dertecckenc is vanden Heer de Lionne, Secretaris van
Staet ., ende van fijne beveelen, waer in den meer-
gemelden Ambaffadeur Extraordinaris verhoopt dat
U H. voldoeningh fullen belpeureij.

Gcdaen in dsn Higsdstififlienclm April fejikn hott-
dertvier aideriigh,

Gereeckent

d'E s tr a des,

a©iitf)phrtÉpntie nidt,bim De Wacljtcu bmiticn
i^eccBorcel, bolcI)t:

M. ΐAmbaffadeur
d'HoUande s'ejt tous-
joursp/atat en termes
generaux, auf<iuels tl
efl impojjihle de re-
fposdre.t^u'en tnefmes
termes generaux.

'-Ml!

i.i'i'

is

tliji ^
iüi:

hl

L'fl» wi demeure
pas d'accord desmef-
mes termes de eet ar-
ticle, mats Ion con·
-vieni qu'il doit eflre
executéeneefens.

Il φ vrey que les
vaijfeaux tflrangers
qui entrent dans les
ports de France char-
gex., & fortent vni-
des.payentledreitde
<)0.folsny ayantrien
qui defirmfe eet te for-
me de payer dans Γ ar-
ticle precedent, lequel
n'a efié couché aux
termes qu'ilefi ctitceu
que pour tviter 'que

Lefdits Gommis ne fe con-
tentent pas de cette vexation ils
en font encore une plus grande
iurl'eftimation du port des Na-
vires qui n'eft faite que fuivant
leur caprice , Scfansconfiderer
les marchandifes qui font dans
lefdits vaifTcaux : ^^r exemple
qu'un Navire qui n'eft jamais
venu en France chargé de vin a
fon premier voyage , fi c'eft a
Bourdeaux lefdits Gommis ne
luyfont payer que pourautant
de tonncaux qu'd a chargez, par
ce qu'ils font a la veiie du Parle-
ment qui ne fouffriroit pas leur
vexation (comm'onfoutFreail-
leurs) fic'eftal'harante, ilsluy
feront payer un cinquiefme d'a-
vantagequ'il n'aura de tonne-
au* de Vin, Pourquoy cette
difterence fi ce n'eft que la
crainte les retient a Bourueaux,
&pour le faire voir c'eft que fi
ce mefme Navire qui charge a
Bourdeaux de Vin, & n'a payé
quepourcequ'il avoit dê ton-
neaux de Vin, vient a charger
de fel, on luy fait payer fon port
fur ce qu'il a de iel, & de plus
on le contraint a payer pour le
voyagé de Bourdeaux ce qu'il a
moins payé de tonneaux qu'il
n'en adeièl; Or c'eft une cho-
fe conftan te qu'un Navire por-
te un cinquiefme de fel d'avan-
ge que de Vin ; Neantmoins a
tonnay charante quand un Na-
vire eft chargé de vin on le fait
payer comme s'il eftoit chargé
de fel, & a caufe qu'on ne ne
feit pas cette injuftice a Bour-
deaux on luy fait payer ce qu'il
n'a pas payé a Bourdeaux.

Ils n'en demeurent pas la
qu'un Navire neuf falTè fon
premier voyage en Efté & qu'il
charge de fel, il eft conitant
qu'cn cette faifon commeonne
craint point de mauvais temps
les Navires cn prennent plus
que dans l'hiuer, outre que le
Bois de ce Navire neuf n'eftant
encore point apefanty par les
radoubs & les reftes de l'Éft qui
fe mettane dans les mailles des
Navires fait qu'il s'enfonce
moins en l'eau, & fur 100. ton-
neaux il y a difference de dix
qu'un INavire eft plus leger
qu'unautre& de pareille quan-
tité en la diffürence de la charge,
fuivant ces raifons neantmoins
on n'a pas efgard a cela, ;& dans
un aatre voyage de ce Navire
dans l'hiuer on luy fait payer
efgalement quoy qu'il foit au
fïeu des Gommis dudit Mabille,
la marchandife eftant mefurée
en leur prefeace, qu'il prend

chofe fuivant ledit article cy lesfemiersnefajfent ι
deflTus. fayer deux fois Ie |

droit a un ναφβΜ
qui en)reroit charge'éf^uiepres »mir decharge recharge·
roit dans Ie me fine port, é" fijfent payer Ie mefme droit
aux vaiffeaux en entrant avant que d''avoir defchargi
auciinesmarchaniifes, Ce qui tnctmnOdoit fort les Mai·
flres defd.vaiffeaux.

Toutes les fois qui
Μ. l' Ambajfadtur
d'HoUand. s'eJt plaint '
de la difference de k
tauxe des v^ijfeaux
on luy a toupours of.
fert d'en faire une
tatixefixê.per J.s offi·^
ciers du Roy en chacun
des lieux ou t*/; arri-
verent en prefence du
Maj. ^ du Capit,
du -vaijfeaiti é)" de les
faire enfuite marquer^
avecle feu, en forte
qu'ils ne feront point
fujets a cette dieren-
ce de tauxe; Peur ce
qui efl de la difference
que M. l'AmbaB'ai.
remarque de hourt
deaux aux autres
beux deux qui ont
fait ce rapport a Μ,
VAmbaffad. ont pro·
fit è dun peu tropde
chaleur qu'il afur cet-
te mattere pour luy
impofer ce fait con-
traire a la veritèj
eflant certain que It
Parlement de Bour-
deaux n'a jamais cog-
vudecedreit, é'af-
feurement β Monfeur
fAmb.y avoit fait
unpcu de reflexion, il
auroit facilement re-
marque que Ie Roy efi
egalement obe'tparfis
Parlements commi
par les derniers p»i-
fansde fon Royaume

Toutes ces difiin·
(lions fentent bie»
flus la chicane de celuy
qui ne veut pas payer
que la concujfion de ce-
luy querefoit.

s'llfe troume quel-
qut vaijfeau qui *it
payé a Bourdeaux
furunpied^ auquel
ο» ait fait fayer M*
fupléement enehtrtn-
te fans donner qui-
tanct Ie firmier 0»
Conimis cantre quilt
preuvefe trouverafe-
ra ρ uni feurement i
Sur le furplus PAft·
fiil fur Ρ Artide prt'.
cedenty pourvoit.

moins


-ocr page 292-

móins dé mkrchandi/e "'qu'eu

precedenrvoj^egé, & Jeur raiioà
cfl: de diri q"'»' a porte aoö.con-
neiuxdefdùncfois, qja'ainfi y
fjuc qu'il Jcs .paye toufipiirffj ·,
quoy qu'il ne Icspuifle plus ' por- '
ter, qwe"c.eNmre viéòiiei·
charger de vin a Tonay charan-
te on Jiiy
fera parer le droit
conitfi'e's;jJ àvoif chargé 'de jfelj
qu'il aillc a Bourdeaux' otì ne
Juyferapayerquepour ce qu'il
aura defonnèauX de vin. 'Màis
s'il rctoiiffieaprcs dans un aucre
portoil iuyvfait pyér ce qu'òil"
n'ófc luy deiftafiaer a Bourdciujf
pourleditvoyage, & decer ex-
cedentonh'en donne poiut dp
quitance, ce qui ne peut paflèr
quepourunb concuinon mani-
fefte.

Depuis quinze jours lefdits
Commis de cHarante onc fair
une
vexjtibn encore pire qué
lesaucresjUoNavire Holl.donc
eft Maiftre .... avoir chargé a
Boufdeaui if4. tonneaux de
froment qu'il eft vcnu dechar-
ger a Tonnay charancc cu a
caufede la difference des
toef-
mes
il a rendu i6o, tonneaux,
cetie difference ne provieiic de
fraude qu'il euit fàiw a Bpùr-
deaux,maisde,cé qùé le tonne-
au debled de Bourdcaux eft plus
fortque ccluy de chàrantè j Je
M. avoic acquité a Bourdeaux

►ί·

m

llaefléperpetuel-
lement decide que le
vaiffeau payeroitpour
fon port noneuef-
gard a la auantité
dont il eft chargè e-
ftant impojjible que le
fermier ^ fon Com-
tnis puiffent entrer
dans la dtftujjion de
•verifiera combien de
tonneaux monteront
les marώandifes qui
entrerent dans un
■vaiffeau ce qui expo-
fereitlesM. des Na-
viresa des vexattons
qui feroient prefque
cont$nueUes & fans

aux, quoy que s'il euft decharge
ce bied a la niefme méfure^qu'il
l'avoit chargé il Te ìufttrouvé
plus de deux tonrieaux pour
centdediroinution. Eftilpoffi-
ble (le vòir une plus haute inju-
ftice? Neantmoins elle a efté
appuyée par leur juge & fans
l'authorité de M. de Terron qui
en a fait donner maìnlevée a-
pres douïe cu quinte jours de
rctardetnentj. ijavoit eftépon-
fìfqué & le. Màftre ^conda'mné
en de groffes amendes, nonob-
ftanc que pour ay<?ir :rnainlèvée
defoRvaiffeau il euft oflFerC de
configner pour'lefdits fix ton-
neaux. .

Ilsont encore flit μηο autre
demande au mèfme Maiftre qui
ayant charge de vin & d'eau de
vie enia'Riviere de charante
dont lefdits Comtnis ont tenu
euxnicfnie3Ìeoonipte& enre-
connoiffénc la· quantité qui eft
de' 1T9. tonneaux demy de
roarchandi'fcj de' quatre barri-
quesde vin par tonneau & deux
pipts d'eau de vie auffi par ton-
neau ileftvuide deal a ai ton-
nepx fuivint l'eftimation des
a rimeurs. Neantmoins on luy
»eut fairé paycr ledit droit fur le
pifdde 160. tonneaux a caufe
qu'i.U poné; 160. tonneaux de
o'edj & dorefe navant le voila
tixc. pour payer les dtoits de

I/y β plutoB'a fi
huer qu'afé plaindre
du contenu en cet arti-
eie j la d^erenCe des
tomeanx de Bor-
deaux en charante ne
peutejìre, le tonneau
deMer ERant efgal
par tout, les juges ne
peuvent jager que fii-
vant la rigueur de la
hy qui confifque la
. marchandifi d» mar-
chand qui a fait une
faujje declaration foit
peur la qualité foit

Ileft facile dé juftifier tout??
ces choies 'ρ4Γ les prqwdures &
ferver V

ades dè julticé méfme par .léljir un deces^articles qui
memoires "ce qui aefté fpi;trBV· cotte le nomdu M.du
prouvé par M.deTerron.;;-^7 'vaijfeau tt'^ui htm-^
fin Ics chòfps s'ea vont xlansun, tenu fiit-arrivé, U,
fi grand dés brdre que le .Cpna- reifon de ma eli que
merce fera ablblument Af.

OD n'àppdrte qùelque temedea> i'jùniajp s'eftpiaifit
cesvexatioiis que la maniere de
lever ces droics rendent encore
plus infupportabJes par leretar-
dement que cela donne iaux
Navires,

^a cotte iSf nomme
on luy a fait faire rai-
fon, mats il f» lieti
decroire que MfAm-
baffad veuttoufìours

fe plaindre 1 camme
cela vient d^ un principe de Navires qni n'efi en luft le Roy
ne peut éf ne veut entrcpretidre d'y remedier.

Fait a Paris le 4. A vril 1664.

Signé

De LIONNE.

M.le Comte d'Efirades fera adverty que M. l'Arar
baflàdeur d'Hollandeavoit formédes grandes plaintes
que deux vaiiTeauxHollandois qui avoyenteichové»
Calds avoient efté retenus que les fermiers vou-
loicnt fairé pàiler les droics des tnarchandifes qui avo-
ient efté fauves & qu'on Ics avoit fort mal traittez
pour les frais du fauvementauHì toft ilenfit eferire au
PrefidentdeCalaisqui eft juge del'Adm. &parlarc-
jponfel'ouaaprisque ces deiix Navirciavoycnteftê
fauvés fans frais que les fermiers n'avoient rien de-
mandé Se que les proprietaires eftoient venus > rccaer-
ciera Calais du bon traitement qu'ils avoient receu
& le Refidentde HoUande qui eft a Calais a pris des
iuainsduditPrefident copie de la lettre quiavoiteftè
eferite Ìur le fubjeitpourrcnvoyeren HoUande.

^aec op boIs&De ^'attt>ec;n ba^Qg^ bit fiappojt :
HÒ. MOG. HEEREN.

Η Et heeft U Ho. Moe. gelieft by der felver Refo-
lutie in dato den
elfden Julij defes loopenden «ρμ uatt
Jaeriterequirereneenfchriftelijck advys, van μ «Wi-
de Heeren uwer Ho.Mog.Gedeputeerde tot de faken gl^"®·
va.n Maltha, over ende ter faecke van de ioftantien tot tot Μ
reftitutie van de Goederen van deOrdre van
Maltha fMckta
gelegen hier le Lande, tot verfcheyden malen ten U 5j!{l,tai
H.Mog. ghedaen , in gevolge ende tot voldoeninge Λ®"'·»
van welcke Refolutie hebben gheraelte U Ho.Mt^.
Gedeputeerde gelefen, ende rypelijck gheexamineert
alle de redenen ende motiven'tfedert eenighe jaren
herwaertsgededuceert uyt den name ende van weghen
d'Ordre
\a,n Maltha, door den Prince Cardinael,
LandgravevanHi^jinqualiteyt als
OverfteMeefter
van degemelte OrdreinDuytflandt'i in krachte van
des felfs Bulle ofte Commiffie in dato den
fes en twin-
tighfien Mey Jefiien hendert negen en
A^ofte door
de Minifters van fijn Furftelijcke Eminentie aen U
Ho. Mog. mitfgaders de Heeren Staeten van de refpe-
itive Provintien gereprefentecrt, tenderende ten eyn-
de dat de Goederen binnen de Vereenighde Pro vin-
tien gelegen, waervande gcnielce Ordre voordefcn
het befit ende genot gehadt heeft, aen defel ve mochte
werden gereftitueert, omme byhaer daer van gedifpo-
neert te worden volgen? d'Ordonnantien ende ftatuy-
ten daer van zijnde, ende daer jegens aen d'ander zyde
feriiufe reflexie genomen, op 't gunt in tegendeel van

dien

en OORLÒGjÉ. 'iVier-e^eerì^eBoeck. 173 ;

. - rj5o;tonneaui quoy q'ti'iÌtl^cn remeie'.lUfl tertaì»

aura qiiè 120'. que deïo.vatjfeaux.

■jj,, ti n'y ΐη a d(ux

qui chargeni ti cueilletté en diverts porti é·
deuxfjutnith aurontmi fois feyè dans le frmier fort
leur port entier
i i/jr »» ponrrontplus dans les autret
ouilspourronteUerpouracheverleurch4rze.

pourl
portst


-ocr page 293-

274 ^ S A KEN,^ van STA.ET

ι

t <J<S4».-dicn 5 in 'tbefoigne voor meergemelde u Ho. Mog.

ten / nirtbjptoacen/ maec moefien Detaelen t gioo κ?/;,
fjabbe ebcntoel bp ben Koningt) (onöeccefpect) bun, >
ten be ejctenfie ban tjacc j^o. ,ϊβοβ. SSjieben bEC^
{üaect/ bat jl}ne JüSajefiept gljeliebenbe toe te flaen
bejiBagafijn^op bepDe plactfen/ men foobeelpgh
foubeontöouben ban
Toulon tebefoecficn al^ eenich.
(tnt^botnlgchenDemogel0cfttDa^/ enbe tcnfcöacce
De (@o;[ogt) i&cljepcn ban ben ^taet meecal^beec=
tien boet bjiietec^ ban nooben tjebbenbe/ albaettot
Toulon fouben moeten fcfioonmaecften/ obecftalen
enbe calefatecen, oSnbe b^bt fgne Jl@ajc(ieptbe faecft
in bebeucUen genomen.

laicn tweeden, |)ab ootR ben Jtoningf) bebenrfit
obec be goebe o;bjesS bie boo2 fijpe ll@a|c(lept{i begeec^
tebej^eec Hattogö ban
Vendofme al.é Hfitnicael/
enbebeiieec 3|ntenöcnt
Colbert gegebfuijabbenin
'tcegacb ban
De geftrande Scheepen , foo tot Galais
eecfi/ enbe baec na bp Bologne, bepbeuptEngelant
fiomenbe/ na Rotterdam enbc A mfterdam , gelabm
metaBolleJIBanufactucen/ enbe öet laetjte jgnöe
ten i'3tanbti t©o?looö-^cf)ip göenaemt
Wuipen-
buttel,
Capitepn Fabricius, geblebcn tuflTcIjen Calaii
enbe Grevelingen, loobenbe enbe pjpfenbe fgne JUa»
jeflep^ goetljept enbe ünflitie in 't geene üjci nagefeo»
men tuaji in allen/ enbe niettemin becfoecltenbebt'
tecobfecbantie ban't geene Daec in eenigBefjabbett
gefeplt enbe gecontcabenieect / enbe babt om ceDje^
enbc celtitutie ban 't gce]cto}q«fftbe/ baec toe fjp bei
ItloningD^ genegentöepbt goetenbctoclgcinclineect
Dab gelaten.

©en^tmbaffabcuc booj befen bettoittigt öföljina
be/ t)oe bat be tCcten ban cantie bie be geinteceffeectic
inbepDebeeecftegDebleben^cbepen tot
Calais eiiQe
Boulogne, IjabDen moeten gebenaen be fecmiet^
albaec obec Ijet pjetenfe
droid d'entrée bec genaufca»
geecbe goebecen ingetcocltenenbe g^ecefiituecct toa»
een/ enbe om bat onbec bit pjetept De gljeflcanDe
^ctjepen enbc Goebecen btecbcnbe t'elcben^opal);'
iiouben enbe gOecnelt tot gcoote fcüaebe/ becbetf
becï©aeccn/ enbe totejcceffibeonBofien boo? De ge·
inteceffeecbe : foo bab |)t> nu mebe becfocfitbatbe
litoningij gelieföe boo? een genecale enbe göebuecifle
?&etlacatictebebeelen/ bat acDtetbolgenbe Ijet
vlet
en veertig hftc
ffictöcftel ban fiet jongfl/ ?llnno feftien
hondert twee en feftigh
gijcflooten (Ccactaet tot Pa-
rijs , geficanbe ;6ct)cpcn/ öaec 50olcft/ ©oebeten
enbe !itoopmanfcl)appen niet anbec^ fouDen moggen
toecDen bejegent ofte belaft/ Dan fooal^'tgbemelte
vier en veertighfte ^ficttjcftel bicteect enbe tniöe
bjengDt/ enbe fpccialijch mebe tcbcchlacen/ bat
ge-
ftrande
enbe gebergde(Êioebetcn/ gantfcft nietfcfiuf»
Digb fouben b)cfen aen be p?etenfe jFemiiec^te
beta?
len lesdroidd'entréeoufortie, onbec pxne bat be
Contcebentcuc^ fouben moeten bolboen aenbege1
inteceffeecOcn alle geleben fcgabe / onltoften enbeln^
tecefien boo? be onbeboojlgclite be^ratien enbe eicactien
geieben: CpnDeltjch bat acgtecbolgen^ 'tgbemelte
vier en veertighfte KcttjcRel / tufïcöen bepDe Stateti
een
Reglement hjiecDe gbemaecht / om te Definieten
toatcecbtban
fauvementmen foube mogen pieten»
Decen ban bepDe ;pbe naec aDbenant De biaecbpe/
enbe onl^Qfien enbe moepten aengelecgt tot tjettur*
gen Dee geficanbe jgcbepen enbe Goebecen: 30ant
inbeitoeebefaeche ban^cbip-bjeuc&tot BoulogDe,
DaecbeinlaDingl)/ foo al^ be gefnteceffeecbe fcM"
ben/ ten boasb^en maec toeecbigb ina^ gbctoeefl
omtcentvyf en twintighofte fes en twintigh duyfenC
(6ulben^/ Daectoaecen be pjetenfïen obec getcecpt
banfouvement, obec Deonitoflen banbe ?llbniicali<
tept/ obec De eractien enbe ejrtojfien/ bpDe^<0ou«
becnement^ (@ficieccn afgbepecfl/ enDeobecbe
pjetenfe
droid d'entérc, bebjagcnbe tecfomme ban
feftien duyfent twee hondert en drie guldens, feftien
ftuyvers,

®.en derden, fteeft aenbe lÌioningb obetgelebaf
baec Üo. IQog.
S&?ieben/ raecltenbebe feechebentie
Ccfgenaemcnbe^CommifTaci^ Jan Hoeuftzal. Die
bpmetbe
i^tet Colbert in alle pointen b^bbe ober·
IfgÖtenbcgebifpiitfECt / enbe ban DemteaigefcbiP'

beti


■ Ml

!ii .i

II

I 'M

l!:^ i'

1  " ficatie van'c contra gefuftineerde , dat de Heeren
Staten van de refpeaive Provintien yder in den hae-
ren de voorfchreve goederen wettèlijck ende met goe-
de titulen hebben aengeflagen, ende alles naer fijne
meriten ibignenfelijck zijn gepondereert > raeynen
voorderfelveradvyshetfortabelfte endc het expedien-
fte te wcfen dat om me verfchcyden refpeden, ende
infonderheyt ih'confideratie van de krachtige inter-
ctfficn van vèrfcheyde hooge Potentaten,góede Vrun-
den, endc Geallieerden van dcfcn Staet, mitfgaders
de ouverture cndeaenfoeckcn in der felver name ghe-
daenV om de yoorfchreven differenten metamicabel
wegen ter nieder tc leggen ^xié faècke daer heenen iou-
de mogen werden gederiecert, ten eynde de Heeren
Staten van de refpedive^rovintien, daerfoodanige
goederen fouden mogen gétégen zyn ( aende welcke
rcfpediveliick dedifpofitie indefen, foo volgens de
nature van de faecke felfs, als conform
't gunt u Ho.
Mog. dicntbalvcn op
Acjl· fevejitienden lulij [efihiett
hondert vier en vijftigh hebben goet-gevonden te ver-
klaren, alleenlijck is fpederende, by ferieufe miffi-
ven van u Ho. Mog. wierden verfocht ende foo veel
doenlijck gedifpontert, omme de Heeren der felver
refpedive Gedeputeerden ter Vergadcrioghe van u
Ho. Mog. behoorlijck te inftrueren ende t'authorifc-
ren > omme met de Minifters vandehooghgemclte
Heere PrinceCardinael inde voorgeroerde qualiteyc
daer toe mede behoorlijck wefendegeauihorifeert,
over het gunt voorfchreve te mogen handelen, tra-
deren , ende fluyten , ende by wegen van amicable
tranfadie onder de noodigeendegcrcquireerdecau-
telen, de meergenoemde pretenfien te rcdimeren,
mitfgaders t'eeneraael te mortificeren ende t'extin-
gueren.

a©acc op Bebelibftfftt jtjnlJi facrflacn / bat βεί
booifcbiebe cappoit copielijcfi Qljeronbi;nfoul)eb]cc=
Den aeri iietefpectibegjobincicn/ met bccfofch öat
öe fclbc De Ifeecen ï)iinne <©eDeputeectiin in Date
@ooa() U^og. bergaDetlnglje totben inÌ)ouùcnban
bien/ fao Dae|l Qoenidtit / ita beljaotentDiiDcn autfjo'
riffcen.

jsit q^e ©ecren <i5ebeputfecbe ban be S»|óbintiel)eb=
«e^T'" öcnl)icctE0en^affufttnEect/ batbanljctöoojfjrap»
bnntii po|t oftE aöüpg en 't obecfenben ban bien / aen be ce»
®ioDin. fpectibe ^^jobincitn beboo?be te tajecben 8efuperce=
ttnrn"" beect/ (ü^ocöeelpjejubicabelaen'tooeicecïjt/ Ijet
° üjelcft De Igeecen Ijacre pjincipalen tot be floebecen
Daec üp geinentioneert/ cninDecfelbec^ajobincien
flöefeacn/ toa^ competecenbe/ cnbebaecbeneffen^
gctboosfcD^ebc abbij^/ enbc obetfenben ban bien/
oocli aeljeelDcb luieecenbe / Iiaei: J^o.
JQoq. Qefolucie
boo? befen op Dat enbc aöflöcfi fubject / met cijpe be=
libecatie op fimbamentele cebenen ban ^taetcnbe
na tectite/ al^ mebe op
t loffeldcli e);cmpel ban na>
bupciQe ttoninaen/ Sepublijcquen / enbc ï>?1ncen
genomen. €nbitnUc^oocft onaeconfibeccect be ce>
Denen bp toelgemeite @eecen principalen bp bec fel>
bec fcbjiftelijclte ©cDuctie becbat. 3®aec ban be ces
fpectibe f^^Jbincien jegentooojbigf) coppe biacen bec=:
foecUenöe.

«mhnf- ceecRenfcDap ban fijn aen»

foBtiic bjengenaenbenfóoninaft.
25 oreeis «gnbe ecrftelijck, obec öct toeflcfiaen .TOagefgn tot
Sifim' Marfeiile, baec toe fjecft göeccpiifcntcett De tebenen
bïii fto- toaecom tjet pojt ban Matfeille, foo Bequaemniet
nmaö. tocfenbc boo? gcootc ^cjjeepen / tjaec ίΙ|β. .i!föoa.ber=
focöten bat tot
Toulon mebe een .^ebeclanDt^ j©a=
gafjjn ftonbe toecben toegljc|laen j ({Snbe alfoo {ip
met De i6?eec 9|ntenbcnt
Colbert, te boojen obec
Defc faeche gljcconfccccctiiebbenbc/ bebonbenljabt
bataile^ baec op acnquam/ bat be
Fermiersaiüacc
tot Toulon betpacljt biaecen/ op conbitte batfelfjs
Dc# Honinglj.S ^cöeepen cn <i5alepen / boo? alle upt
cnOeinhoomcnbe]@aecen/ IBunitien ban

<S)ajIage/ctc· gabben moeten betaelen/ batoochbe
«engelfcfte i0oilogö-i&c{)cepen albaec ontlaebenbe/
ofte nptfenbenbe/ öaw gDeBocöte ©pbje^ enbe

-ocr page 294-

en O O R L O G Η. 'iVier-en-veertighfle BoecL 27 f

öcii/ in IjofScn fai arene ccöenénen fcfjecnen obfC·
neblcttcn κ ! bolDocninae Dee fommen
ttcncné Öf
regrats du fel, aen €cfaenamen be»
l)oo'Dctetti«ocn p^ompteltjcïiöolbaen/ foo al^aen
tillc'an&cve ban göelöche natuECéfouOegcfcljleDcn.
fetin JSÌftÌEfliPt ÖaD oocftDe BoeDtöept aeöaotöfi"
Dnreoptcöoocen/ enbefcDa^inljoopeöat
öaecincen
goeDc iïffolutic fouDe toccDen Döenoinenal^inaUE

'"'^miDelpcft Oab flecepjefenteect aen ben Utoningö/
hoe Dat ijft "ïEplanöt
Cajanain America, tofl^ Ccne
Colonie öec ©eceenisljbe jf^ebecIanDen / Doo? be
.^COfCianDcr^ nu al banÖe jacen
feftien hondert fes en
vijfcigh
enüe feftien hondert feven en vijftigh befct/
bctuoonc enOe gecultibeect / onbec be commijTic fntie
pjotectic ban Daec lïSofl./ enöe fultït^ met baille
öecïnöiancnbaecban in bjceDfaeme polTeffic inac^
honienjijnDe/ boenmaelalg niet een eenigl) fubject
Dan ©jancftcücft öaec op toa^ / maec bie be beginfe=
Jen een f
ranfcfje Colonie ?ίηηο feftien hondert twee
en vijftigh
afngebangen/&ojt|baect naec t'eenemael
ÖabDc flcabanbonneect cnbe brrlaeten. J^j» babc baec»
om Dtn lüoninaö bat fijne Jl^ajefieptgljéliefOe goeöe
ojöjftc (lelltn bat De equipagie boo? JUSonfieuc be
TracytecöanDC goenortien/ baectegen^ nicteniuili
Dc
atttntEcen / alfoo 't fclbe contcacïe foube toefen
cnöEten openbaece öofiilitcpt tegtjcn^öet ieftiende
StitijciidDec
jongöfi gijemaecitte Mliantie Die alle
geweide ende holt.iiteycbctboobt; enbe boegDcbaec
bp / dat i)acc ]|o. jHog. be boIHoinen betifeecltett^
jcptljaDùfninfijn Jöajefiept^ iüonincWijcRe affec=
tic cn jufiitie / al^ al ecnigt) anbec bjeemt ófte
j^otentaetfirfcft^fouöetDillenboojneraen/ bat fnne
|i}ajc|iept'tfeibefoubetcacl)ten met alle nianiecen
boo; te (tomen enbe te bet:t)inbecen / enbe beelmeec
batfoöantggegoebe o|b|eÌ aen gljemelte IBonfieuc
Tracy fouüegelicbentcgeben/ Dat öp ban allego»
(lilitept/ glietoelDt enbe ongeiycK tegben^ be jgebec^
lanQtreColoniee^ fìgl) foube gebben te ontj^ouben/
't biclchiip bectcouDe Dat Ijaec do. Mog. fotiben ijeb^
tenteöfïbjacöten.

iboo beel al^ fijne IQaiefleptbaec pet tegenl bec·
macnDf al^ Dat fgne fubjcctenbie plaet^ alboo; De

öat-
Viöt.

onfc ίίπηο feftien hondert twee en vijftigh in pofle .

öaöbrnBöcnomen/ Beeft baectegen^onbercicöt oe?
iiacn/ bat fulch^ tuaccacDtigg tua^/ maec Dat fp
fcaiicopfen Die begonnen Colonie fio?cg baec aen
t'eenemael ftabbeu beclaeten / enbe toaecen baec upt
bccctochen/ enbe bat be jgebeclanbec^ baec naec/
Iwben i^ gefegöt/ Bét <eplaiiötCajana, leDigft
bon alle fcancopfen ggebonben Bebbenbe; 'tfelbe
met confent ettbe accoo?Dt.bec gnbiaenfcfie gn®
b)oon&ccen/ Babben gBemaeclutoteen^ebecIanb'
fcl)e Colonie ?ïnno
feftien hondert fes en vijftigh,
enöe feftien hondert feven envijfngh, onbec Ceme
iniiTiebau Baec Ho. JI@og.enDe be protectie ban be
felbe.

3ln't begin ban Jlàep fïelbe be l^eec SEmbafTabeuc
lioreel fijne hlacBten enbe bebencfiingBen op be&iec
boojgcmelbcpainten; itiebé bjengenbe be bolgenbe
ccDcn.

©p'teerftepoint ; (Cotnocljioecontinucecbenbe
ticcfrcnenontecBtmatigDebefttjaecniffen enbe quel=
iinaBcn/ oiitcertt Bet Beffen enbe pjactifecen ban
tv at-
geit, enbe alfoo beltpofiille op bit pointniet
anoec^ beflont/ al^ in beloften ban een aenfiaenbe
DOo?acflaaen eégleinent/ foo teghen^ be boojfcBiebe
Wfluaerniffen
ban't Vat-gelt, al^ obec Bet meten
oec S)EBcpen tiiffcBen bepDe be g)taetcn bat Bet no»
öiQö toa^Oat 'tfelbefonbec eenigB tflbi beclie^Dp
οε öanbt gBenoomen tuiecbe / enbe tot een filaec
tnof recötinatigB beflupr eBebjacBtj be iipoflille
Scheen ban een «eglenient op
'tYcken bec

„„®P'tweedepoint; Dat Op alle ftjn giiebuecigB
aenöQubcn en ©ffitien/ Babbe noeö niet lionnen
üEcnrpflenBctArreftducommandement duConfeil
? enoault, tot e);ecutic ban Bet liccefl Sllnno feftien
nowjcrtfes en vijftigh,
cotitcabictócimentgeobtineett

iiJlillw

boo? Jacob van Waflèndael, .ïleöecIanötgCoopman iS^d,.

tot RocheJle, tegen^ Die ban Sabels dOllonne,&c. _Z_

^Bciflcfiel veertigh ban 't iCcactaet enbe om be confe»
quentic toa^ Daec aen feec beel gelegen.

©p 't derde point j ®ot fict efiabliffement ban be
Conluls in Norinandien en Op be 3®efi-ïllUfl ban
Bretaigne tuaeren alle bebopccn tot nocfi toe b^ucBtea
loo^ gBetUEed/ foo batgBenootfaecftttoa^/ banbe
tóoningbtebeclicpgeneen
Arreft duConfeii dejuf-
fion (gcigchmcn bat noemt) in'tceguacb banben
Conful in Normandien ^ om te bepjoeben / of Bet
fijne bEöoojlijcisc operatie fouöe binben ; enbe inbieii
jae/ al^bantcbcbojDccenmebeBctConfulat in
Bre-
taigne
boojfcljjcbe/ Beteecfle (nu al drie jacen gfte*
DuectBebbenbe/ BaDbe gjoote onftofien toegebjacBt
aen be Conful
David Sueiius bp Baec j@og. geoj^
banneect.

<@e faeclte enbe bit point ban'tflellen ban Con^
ful^ in Defe quellinge t|jDen/ boo? be <©nbecfaeten ban
)arci|o.ü@ag.enDc tot confecbatie ban be jgeDec:::
anDtfcBe Jsabigatie enDe Commeccie / toa^ foo ims
pojtant/ oatttiel alle ]^;obincien ban 3^;anclttne]ft
aen be 2ec upthomenbe ^ebeclanbtfcBe Confùl^
nobigB toaren / ja foo bat niet cn Bonben toecben gea
obtineect/becmit^bcConfnlaetgelDen/bat Bet oic-
boic enbe tuelbefleebt foube toefen/ Dat be Conful^
bpeenjaeclöch^penfioen / ofte iCcactement onbeca
BouDen miccDcn tot lafte ban ben ^taet / toant alle^
ïuiect acngelccBt om be^^ebeclanbtfcBe Cooplupben
enbe ^cBippcrgte quellen enbe boen upt 392anclt>
ctjcbbectcecften/ engace Seebaect enganbelaenbe
JFcancopfente brengen/ op toat maniecc öft oocft
Sönhon.

Φρ'Ε vierde, vyfdeen fefde pofnt ; 981 be 3®ecett
albaecbecfiontBetmet Baer i|o. jHSog. bat Bet
ne-
gentiende enbe t wintighfte '3ficttjcfeel ban 't nieubi ge*
maeehtei^cactact/ alle3@acenlibec enbe b;p in bat
]3ijcli moeljten biecben ingebjacBt
exceptés (culemene
les huiiies de baleines,
fob bat àlle anbece afìial ban
3@alb(fcB of oocB alle 3@acen enbe ^pecien/ en ftof«
fen baec
Traen of huiie de baleinè becmenggt mocBte
5ön/fi?lf| oocft
Swarte Seép, bie ban ®caen geraaecEu:
mocBte toefen/ niet becboben toacen bp get
twintigfte
^cttjcftel ban 't iCcactaet / bat obieuc toe^/ enbe byi
bjebec intecpjetatie niet cn mocBt/ nocBte enltange^
aniplieéct toecben / ol^ met bolhomen toefiaen ban
bepQe Staten Contcagenten.

iCot uptboecingBe ban'ti^coctaet ban Fife bec<
tcoclt ben fêectogB ban
Crequi na Italien, maec be
CacbinaelChigymaechte biepnigB fpoet. H^e
üIqd
ningB pbecDè in fgn Deffeph op Barbaryen.

Wbo Bet be ^eec f canfcBe ^mbaffaDeuc algiec in
cepacbt ban ben ^iin^ biat BoogB po;teecbe ; foa
tDiect:bp een ecbatén ^tm^ pecfoon gB^fteUtoat
boloBt;. .

LEs Ambaffadeurs d'u-
ne conduide exaöe.
diftinguent les perfonnes"
& le temps, quand ils
vienent àagir.

Qugnd l%n Ambaila-
deur de treu ve cn la pre-
fence d'un autre Ambaf-
fadeur, il maintient fon
rang, fans ceder en rienj
ibit qu'il foit occupé en
la fundiion de la charge,
OU qu'ii foit hors de la
difte funöipn.

Semblametncnt quand
il fait voti- le luttre de fa
charge lez, aiidiences pu-
bi iques & en des fun-
öions fernblables, ilrCT;
prefente fonMaiftre, &

Δ JlB&affàbeue^ baneen i^uefii»
·" naeutoe enbe ejüact bc=
lept / fullen onbecfcöepbt Se
maften ban ©ecfoonen San
enbe töben / toanneec fp
{tornente agecen/ of pet^
ih'tiDeccfete (lellen. UIS

W^ een ^Hmbaffabeuc »'"»βΓ-
fïgBbint in be tegentoooif
bigBept ban een anbec
?CmbaffaDeuc/foo mainti»
neect pbec fijn cang / fon*
becpet^tecebecen ofobet;
tegeben/ Betfp batBpbea
ftgB fp in faftenbanBaec
bebiint ofte baec bupten.

SangBeltjcften al^ een
^mbaffabeuc fijn
lufire
toont in openbace aubif n^
tie / of biecgBelJelie be»
tcacBtingenban @n com<
miflïe/foo ccp^fenteect BP
fgn meiftf^/ «löe mitf»
bien


-ocr page 295-

27Ó, S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1(5^4· pouf cela il s'attribuc bicti nceiiit fjy Detti acnfoo-

Daniacn causi.

.nincc ali cc»i ttmbafTa'
Onte biiptcn öc affaiccn
uaii f!)ii Dcöicniüac / cDclflcIt
m acnjcnc tDanDcIinaen/(ïc.
betuacct oftc Ijouöt bP tod
fjju rcfycct in tcsnacia ban
anOfcc; macc ontccntflcooi
tci^crccny bjactljt Ijp figi)
itict Ciffcctic Ila Ijate öÖc=
boojtc/ con(ìDcccrenDe oat
i)pniaci; cn ijj een lEinilUc
ofiDicnacr/ cn'tfdöcüooi
ccn töDt landt.

•i?

li

I

pi

€n0e bcrbolQcn^ Dcbjic=
gcndaljDic arene Die flacn»
DE tuillen öouöcn / Dat ^m»
bafTaDeiir^alinubaltìcn/ cn
in alfr^ orconfiDecrcrt moc»
ren biccùcn / g^clgth tiflcc
3®tctler^.

^p>aiebrnbetup8fn fift

contcacie in (jacc Dageliicfi::
fe actien/ aeUjcIttoanneec fp
upt Dact ilaniertn gacn/oni
peniant tot tjaet: hoinenDe te
otitfanaeii/ rnbeiueDctupt:
gaenöe te a&elcpöen/ fcIfiS
ban De toepni^
flcr^jincen/ 'ttoclchnoiit
bp Daec JDeePec^ en toect
QCbaen.

De Ittcooninae ban ben
ftepfec/ toecben inbc;fealc
baec Den llepfcc eet/ oocit ta»
fel^ aöefïelt booj be »euc-
ffiojfien / niaec niet boo?
cenigl) ^mbatTabeuc ban
ccnigö abfent ftenc-Bojfl/
of fct}oon Den KImbaffabeuc
fclfë een ï)jince ban fjet
ïtijchtoa^.

JlJpltn ben <l5?abe ban
g)tDaetfcnbnra!) / 2fimbaf=
faöciir ban Den tórnc-
©o?(l ban 23?anDenbucaÖ/

fll^ in'tSaecicftienhondert
negen en twintigb, be beelin>
oe bec ïanDen ban Clebe/
<i0uHcftcnDe2Secae gefcüies
be/ liet be naem ban be
ce ^alarin ban .i^icubucalj
in'tiCcactact boo? öem
te=
fienen ofte (lellen/ of toel Ijp
ItmbafliiDeuc toa^ ban een
ttcur-Boirt-

^ie flaö toil gouben rn {e«
benbuptenopfpiaecft/ moet
tuclonDecfcijeiiOen ben tijDt
'al^ Ijp in De bebieninaDe i^
& charge, & quand ® ban fijne cöargc/of ban Den
tgöt oarc biipten.

€en ^oone jrjnbe (n ecnj=
gè bcbieninge Die gem ben
booj cang geeft / frlf^ ban
fpnen ©aöec bupten bebic=
ninacbiefcube/ filinDiebes
bicninae bacc ban tnel gau>
Deren ; maec bare bnpten in
gemerne toanDelingrn / ofce
op niaeltijDen ban Djienbrn
oftenubcc^/ fouDcnirnftem
uprfaccheti/ foo bpfjjn^a·
bécniet cn ccbrei'bc.

Ban gljrlijchen toecben be
J^oltticque (©fflciecen bloor^
Booft metten Ijoet in De tjant

le mémerang.

Mais quanti un Am-
baiTadeur n'eft en la
fundtion de la charge,
comme aux pourme-
nadcs,&c. il garde
fon refpcit avec des
autres; mais envers
des Grands Seigneurs
il fe gouvernc avec
difcretion pour leur
naiflance, confideranc
qu'il n'eft qua Mini-
Itrej & cela pour un
temps.

Ecilfctronape , le
quelque voudia fou-
ltenir,que les Atìibaf-
fadcurs font en tout
& par tout gutant que
leurs Maiftres.

Eux mefmes tef-
moignent le contraire
en leurs adtionj quoti-
dicnnes, qnand ils for-
tent de kurs chambres
pour recueillir en vc-
nant 6c pour accompa-
gner en partant les Mi-
niftres des moindres
Princesjce qua ne font
jamais leur Maiftres.

Au courronnement
de l'Empereur on met
des tables en la mefme
fale, enlaquellerEm-
p^ereur difne , pour Ie
Èledteurs; maïs pour
nul Ambafladeur d'un
Eledteurabfent, bien
que l'Ambafladeur foit
Prince de l'Empire.

Feu ' Comtc de
Schwartfenbourg Am-
baflTadeur de 1'Jidteur
de Brandenbourg ,
quand Ie partage de
Cleve,JuiUers&Ber-
gue, enl'aniiiap. fuc
parachevé , laiiTa au
Princa Palatin de
Neubourg efcrire fon
nom le premier enlei-
creture du traidte.bien
qu'il eftoit Ambafla-
deur d'un Eledleur. · *

Qui veut vivre fans
blafme, il diftingue
bien Ie temps, quand
il eften funiition - dé

il eft fansicelle.

Le fils adminiftrant
chàrgfr, alaprefeance
devant fon Pere, le-
quel eft fans charge;
mais aux pourmena-
des, & aux fcftins des
parents ou des eutres
particuliers, il eft bien
mocqiiej quand il ne
c.'dc a fon Pere.

Ainfilaiflènt Ics Of-
ficiers Politiqués par-
ler- plufieurs avec le
chappeau en main, ce-
peiidànt qu'ils leur

tifjegent rnbe aengefpjohm/1 ι
in faecften finec amptofte
bcDicningetaechcnbtj ttiatc '
footiaeflban anbece grnir^
nefaecfiengDifpioften toert/
boen fp Oic aticben met toie
rc5. fp fpiccclten/ öaec öoof&m

bechen.

^e anttooo?btboojben laoning ban Vranckrijck
cpnbelingbgegebrnaenbeaoib Hollis, ïJmbaffa,
bruc ban Groot Brittannien Op fijne |5|opo|itic tot
cefïitutie bnn't ©jinsSDoin ban
Orangie, toa^al^
bolgljt : Que Ie Koy s'eftantdefia declaré en cett'af-
faire la 1'ayantrefu ie a 1'Eledlcur de Brandenburg &a
d'autres qui s'en eftoient meflez > qu'il n'eftoic plus
en eftat de la pouvoir accorder, fon honneur y eftint
engagé & partant fa Majefté prioit Ie Roy de la Gran-
de Bretaigne de ne le vouloir plus prelTer , tötlcft

boojdaenbc anttooo?Dt gemelte tt" lïttiDanaiituc
met jongfl ojbinaice na
Weft-munfter Decftobec-
gefonDrn.

©en vyftienden naap Beeft ben Iioningl) geant.
tooo?Dt op be pointcn boo? een maenbt aen j)cm
obec-grgeben boo? ben ^tmbaffaDtuc
Boreel.

Cnbeeerfteiijck : gioo eicufeecöcötmföne Jla»
jefiept ombeftalbcn Ijet jnaagafgn tot MarfeiilebDos
befengeaceojDeect/ mcbebiecgeltjcrt lËagajIjnboo;
be^ Eanbt^ J^Ioot te mogen opcreljten tot
Toulon.

cebenen toacen/ op bat geene fcaube onbec Ött
P?etcj;t ban üet boojfs JHàagastjn en toiecbe grpltfflt
tot nabeeiban be^ ttoningb^ inhomen.

(^cn tweeden; ^engaenDeDecepacaticban&e^
cejTen tot BoloignegrpleecDt aen'tfcftip ben
Dolphin
alDaecgefirant/ Degefjeele laDinge toaecDiabJijnef
omtrent
vier ofte vijf entwintighduyfent gulDetl^/
bicectclöcli tegen^ öet
vieren veertigfte mctflchelban
't jongfi gemaechte ötcactaet tot
Parijs, baec op be
lÌìoningb Dabbe Doen belooben alle bedoojlijebe fati^·
factie/fo in ceparatie alé m ojbje boo| 't toefiomenbe.
, (®cn derden ; ®e faecfic ban De «öcfaenamen ban
bc Jfeec getoefen Commiflaci
^Jan Hoeuft,om temo
gen gebben cefiitutieban fìatepenningen/obecDere-
garcs ban'tl)outbieben!^oningg gabbe na gemgo
tcocften/ enbe Die aen anbece Jfcanfen in gelijtlte sta»
ben (ìaenDe betaelt toiecben, Jloetoel op alle tegcns
toecpen obflaculen met ceben gabben bonnen boI>
boen; foo IjaDbebe iteec !iintenbent
Colbert niet
bonnen goetbinben anber^ al^ bat be faechen aenbe
Chambre de luftitie ttioeficn toecbcn gelaten.

(Sen vierden ; ^aecltenbe f)et <lBpTant Cajana^op
alle0emonflcantien enbe feec pactfcultete ceDencn
ban Kenniffe bpgeb;ac()t/ om aen te toijfen battet fcl'
be (gplanbttoag eene
Colonie bet ©ccecnigöbejf
betlanben/ befet
bp {)ace©nbec6anen'tfeDect Dm
gace
feftienhondert fes en vijftigh enbe fe ven en vijf-
tigh,
enbe baei; ban DejSebecIanbet^inbjeebfanit
pofftffif toacengetoeefl nu
feven jaren gDeQuecenOf
enbe nocB tegentooojbigö
5 foo en ftregen göeen ant»
toooH / al^ alleen get felbe «Epianbt bp be Subjecten
ban bien honing eecfi ontbecht toa^ in 't^aec fcAi»
hondert twee en vijftigh,enbe baecom battet Bemtop
quam: ^nbegoetoelOP baec tegen^ fjabDe boojgeü
liclt battet felbe tffiplanbt al obec
honderden ban Iv
ten ontöecFit enbe bebentbia^ getoeefi
boojbeCafti-
lianen,
cnbC namael^ Doo? be Engelfchcn enöe Neder-
landers
brhent enbe bebaren : ^00 en honben alletö
cebenrn niet Delpen/noetjte oocR be nabolgenbe / al?
Dat
bc JFcanfc&e ^atie öet felbe «Cplanbt C^ana in
'tSlaer leftien hondert twee en vijftig töfl moCDtbOO?'
nrmen^ gljetoeefi jtjn met een 3Fcancopfe Colonie te
befetten/maec bat fp ijet Bojt^ Daec aen ('tfelbe
onte»
quaemoftecnp^ofptelgcftgcbonbente BiiJben) bit»
lieten/enbe Dat be^SebecIanbec^
liyi. op CajansfiO'
menbe/tfclbeallecn bebuoont gebonben {jabbe niit
be naturele
Americanen,fonbcc bat een eenig f taw
man albaec toiecbe gebonben/ enbe bat
be j^ebecian<
becgmet confententorfiaen
bec Americanen,'tf£lW
tot een iSebeclantfe Colonie flebben gemaeiBt/li·
ebentocl bleefmen
bafl flaen bat Bet ®?antfic0cR tof»

quani/

parlent des afiàires,
touchants leur charge ;
maisle font couvrier
aulfi toft qu'ils com-
mencentaftirc men-
tjon des aucrcs afFai-


t;·

I?

-ocr page 296-

en OORLOGH V Vier-en^veemghfle Boeck. 177

miartl/ rtt öat Öe JfjanfcÖen'tfEtofcfthienhonderc
wee en vijfcigh
ÖaÖÖcn ontOccRt,
(öp't
vijfde point namarl^ üooj Sfftcit bolaftfn^
r-fi / ai öat Öa^f ^f· contentementHamen in
oe antttioo?t ÖfSS iioningb^ / bp apofiiUe Dp-o? De tffte
le^abc d'Eftrades ocii tjaec^o. j©D8.©ei:gaÖecinsï)
nlicü'acöt öftt
twaelfden JiBactij öoo|lci)cn / mcDe
bicnacnüe Dat fynE Biajcfirpt in eene fijne Ùeclacatic
fòuDc Doen uccbanijen en begrijpen alle De ^etijcïirlm
Ln'tifractflrtban Vrientrchap
,N»vigatie, Com-
rnerde en Marine ÖCtt feven en twintighften ?ïpjil
feltieo hondert twee en feftig
tot Parijs gcflOOtcn / oni
De feiüe Declaratie te fenöen aen alle De ©aclementm en
foiiüftainel^oofDen ban
't öijcft / ra Die alDaer te Doen
ofiftcüctfn eii na fiomen / öaDDe anttoaojt gcliccgtn /
Bat De ocnifltt Declaratie aïfoofouDe torcöen
op gfic=
maf ciit tot öate ©o. lïSog. contentement.

OÏtinDeltjcIt/ aengaenDe De betalinge Decteflantcn
tot
-UomcnDe aen De dertigh Compagnien ©oet-bolcft
imt Den
Dientlban ïjace jKog. in 't^lacE fefthien
hondert twee en veertigh,
obergegaenniDiebanDcn

lìoninaD / foo ί$ Daet ban af getuefen om te fpjeecftcn
niet De
iffft^ Intendent Colbert, ai^ tocfeHDe matC;
ricn Die
sifit caecliten / enDe Dat toa^ gefcpt ; De Ko-

ningh betaelt geen oude fchuiden.

®fii l^artogö ban Crequi toa^ Den thienden ban
Touion bccrcplt/ cnDe niecnDe Den CatDinaelChifi
in See te ontmoeten/ jijnDe Den vierden bnn Roo-
menüectrocften.

iftt' g^c ï^efi; ^imbaflabeuc Borecl toietDt Den feven en
5 twiDtightten|Bapgcautljoi;ifeett/ totbjcgönenunge

ban be menicDbuIDigeliIacljten/ Die ban
ï<!t!at· foo ban De ceneai^banDeanDecesö&eöÖföaetibpiec^
·"'· Dm obfc f)ccc|Tcn ontrent Den opöef ban 't
betoufie
vat geit, begaen toerDenDc in 't cauxeren ban Dc gcoa=
te Det ^cöfpen/ met Den jftonincftofDe^fêlf^geau:
ti)ocifccrben te conbenieijen obec eenfge gereguieetDc
DemeetingeDcr^cïjeptn/ foalbiecaIpinD£Ï|abenen

oen al^ ten aenflen ban De^cBepenop Noorweghen
baciiiDe/
met Den ïitoninsl ban Denemarcken Den
twaelfden ^ebjuacij feftien hondert feven en veertig,
enDe ben vijftienden ^pjil feftien hondert acht en vijf-
tigh,
(jcconbenieect en becbolgen^ oocft totnocfttoe
Dfpjactifcftt bja^ gi)etoo|Den/Df^toiecDtgefcD?ebfn
ani bc (toUegien ter lïDmiralitepttot
Amfterdam en
(n'tNoorder-quartier, Dat ïjacc iIiD. naec cefuinptie
ban beboDjf5 tetconcta met onDetlinge communicatie
«ne pectincnte Sünficuctie toiïDcn concipicccn / ooch
jiaee l^o. .üBog. foo ijaeflDoenincft laten toe ftomrn/
bacc nacr Dcngemelten ÌÌmbaffaDeuc ïjcm Dien aen^
flacnDe ontrent alle De pacticnlaritepten ban'tfelbe
tondi fouDe
Ijeböen te reguleren/en Daet inne oocfi fpe»
cialijch in acljtingete nemen/ ïjoeDanigen geDeelteban
De gcljccie groote Der fcljepen immecg in
't ceguacb ban
öf ffiaten Die toanffnhjinge fnbject toaren / in 't beta=
Icnbanljct
vat-gelt totbeljoef ban De ^cijipper^ fouDe
bebootm tc bjecDcn gebefalqueert ; JBijDer^ toicrt Den
gtmclttn K^eer UlmbafTaDeur göeiafl by continuatie
alle pbctige beboircn fap Den tóoningl) aen te ViienDen /
ten epnbe fijne |fêajefieptgbcDifponecrtmoct(tctDer=
ben / foobaniae o?D?e te fïellen/ Dat De gSngcfctcnen
rnbe ©nDctboncn ban befePjobincieinöarcDeugb=
Deüjc&e pofTcflic op {jet «Eplant
Cajana niet geturbeert
niocljtcn tocrben/ enDe oocft Daec ober gijcfcijieben
aen bc J^^efibiaie feaniec ban De (©eoctcopeerDe
Weft-
indifche
Compagnie Defcr ïanDen / DatDefdbeban
tijbt tot tijDt aen ïjaec ï|o. Hàog. tpilDen laten toe fto=
men alle tgeene Daet ontrent tot naDec gnfïtiictie
oan Den H^eec
Boreel fouDe ftomien Dienen / enDe ban
^εοε operatie toefen; <!SnDegl)emertIttDeftiaci)ten
uau be gingcfetenen Defet Eanben / met
Zeep op
* f'jck traffijcqtierenbe nocb bleben ongecepa;
h^ ïi nocbmael^ gljefc&jcben fouDetoerbenani,
?tmbairaDe«r
Boreel, met lafl bat tjpbp
mi ontrent ben Stoning/ enbe be^ felf^ öooge
iiS alle mogelijcfteoffiaentoilDeaentoenDen/
tfn nmbe Dm inboet ban De boi^fj iwarte Zeep, of
V, Deel.

oocft ban anDece foojte bati ïQacencnDeitoópmanï
fcljappen/ bupten Deii
Traen enDe Olyevan Walvifch
in fpecie/ 'tfp onDer p^rtcpt ban Dat Dare incenigc
Traen of Olye van WalvifchfouDemogtntefenbecì
niengijt/ of anDecfint^ in ©jancfirijcft Dicrctelijch óf
inDicectelö'cft/ niet njocljte UicrDcn of öiijücnbetbo»
Den / De^ Dat fjp Dim onbecminörct ooch üoojnamenti
lijcft aenijoitbrn foiiDe/ ten
cpnDcDatDefwarceZeep
fap De ^ngrfctcnen banDefm^taetnae©;ancfttijc{t
becbocrttDftDenDe/ met berhlaringe banDejEagis
(Iraten ban De ccfpectibe ^teDen öacec cefiDentic / baii
Dat Daec inne geen
Traen of Olye ban Walvifchee
tua^ bccmengljt/ onberljinDect in fietUoojfj^ijcft in
geblaat/ enDe fulcj: De felbegsngefetenenbooï'ttofi
ItomenDe Dien aengaenDe ban alle bepatie enfaiftjïêi
menten ban i}ace«©ofDcrtnenDe€oopmanfcbappen
geli&ereert/ enDe ober öet gepaflTeecDebcljooiJtjcftgea
DefDommageert mocöten tDcrDcn.

CacDinael Chyfi Legatus a Latere paffeerDen
Den
achtften Jl^ap booj-bp Livorno, fonDec aen ïant
te gaen. ®cn
derthienden arcibeecDe a la Cuicat in
Provence en Den veerthienden tOt Marfeille, gemelte
ategart enDe fijne gcoote fulte obec gebjacijt toetDenDe
in
vijf paufcfte <©alfpen/ De 25o?geiie ingetalban
drie duyfent toa^inDeïl3apenen/ mitfgaDce^alIcDe
^oIDatefque ban De ^taDt / CitaDcïïe enDe Caffeelen
Die aüe mft
öft fianon enDe loffen DcrüEiifquitten
gcoote bieuoöDe betutfen.

«Paer toai cen23?uggegcmafcïttacnbeoeberban
Öft taatrc regbt tegen obec bet ^taDt-ljup^/ altoaec
een (STfifatcr op geteclit toa^ met ftofielijclie tapijten
be&aiigen/ en met enigrootDaixDaecop/ enDeeea
anDec filepnDec Daix pjotatif om fiem te Dienen/gaen»
De Doo? De ê>taD tot in De^ 25ifTc{jop^ en Catbe^
D^ale Sterch/ alle De fïcaten metüSapijten&cban^en
ïnefenDe/ in toelcfte JücccfiijetTeDeumtotoDegöe"

il

>e Eegaet fe^eerbe inget{|up^banMonfieurde
Vaibelle beftt met <i5uacbc^ ban De aeojgetpe.

i©p benfefthiendcn |©apbertfOCRbanMarfeine,
ben feventhienden ϊ)ΐφ aboHt^ quamcH tot Aries, enDe
ben
achthienden tot Niimes, ban baer fouDe paffeten
bOO^Bagnos, PontS.Efprit, Montelimar, Valence,
Vienne,
cjlbc fouDe Dm vijf en twintighften binnen
Lions fect (latclD'cft in gcDarlt toetbcn.

ïift fcijccn DatDeLt gaettoatbjofgcci^gijcftomcn
in i^^ancftrtjcft al^ men bectoacl)t baDDe/ enDe bat
men iii öe pbinten ban ceremonie tot fijn ontljael enDe
tot allc^ toat Daec ban bcpcnbeect / nocb niet toel
een^tnaccoD^b entoa^.

^n 't laf tfle ban Mey fcIjicRtc be ^Hmbaffabenr bm
ber berfcbfpDe ftlacljten ban be jSeberlanDtfcöe ^atie
tot
Bordeaux, Rochelle enDe Nantes, bie alle fcec ba®
Den Dat bare Éo. mog. geliefDcn upt te binben be noo»
Dige cemeDien tegen^ be
ondragelijckequelllngenen
onfchuidige
ia(ien albaec betmaent enbe aengetocfcn /
bie alle eypjeftelijfft toegelcght enbegebirigeertbjicc=
ben tot
ruine bcc .f^eberlanbtf^e banbd / op enbe upt
bat öijcft naec Jiiiebeclanbt.

M. Berrier bobbé booj Parijs om gefonbenftfnebtl^
letten aen alle (infonberöcpDt oocft Jiiebeclanbtfc&e)
principale Cooplupbcn / bare bctfoecftcnbe bat fsi
fouDcn tofllen bergabercn ten bupfe ban
le S. de Fave-
roies,
omme (jaec aDbfjfen te geben op bet fubject ban
be Compagnie op te ccgljten totbeCommcccieban
be
Ooft-lndien , enbe fnïcft^ boenmaeï^ göefcbiebt
toefenbe/ fijn be<©ebfpnteecbenbanbie©ecgabetini
ge na
Fontainebleau bettrocftcn om aen ben I^oning^
rappojtteboen.

^aer na becflbePeeceeerfïe^jefïbentbc^^arfei'
ment^ bp bcm ontboben bepiincipale^fóooplupben/
bie cojrefponbentie IjielDen met be ïioop-ftebtn Dee
©eceenigbbt .^ebetlanbcn / om upt baec te betnemm
nae be acntoaffenbe contagieufe fiecftte binnen be
^tabt Amfterdarn, baec obecbeelgb^etcgetmag^
neerttoierbt.

®ot Rouan fatb men boojbeftaepnumerciiep»
he meet Jpjanfe JBimpel^ toacpen/op ^cöφen Die upt
NederUnt quamen en bettoaertp gingen/ opt boo}
^ α befen.

1664,.

«fltW-
nati

•fföpnw
rijcH/iit

BtticiBB
banDct
®rBc«
taet ban
gilB.

■I


-ocr page 297-

25^ SAKEN van STAET

1664, bffen· ^00 bat ije Jiebecïanbtfclje gce-biairt enlic

-1 ftanöcï iu De jaeöfjïaiitfcöc^cöcpen/ εη in tocbacc

ban üjaceH fccc DcuiiinOetDc. .ïl^ni ÖctoimpeiDf oocft
betbrffciuniet/ toelopmtlijcft uptfeögmbe/ D^afle
bie onrecbtmatigE lafien cn qudlmam/ erpjeflTeïijcft
toifthfu opsffet cnDeanigcbaeii/ om be
Nederlan-
ders
te boen üjycfimEnbenöanbelenbeSee iciacctbe
ijancoifni toe te bjengficn. «enbcbaecticplaetff m
Ijabbe al noci)
ö«m Conful gljeintrobuccect honncn
bei ben bie be scimpjcfteecbe mocötf ijelpen.

©e Lcgaet a Latere qnam bcn fcven en twintigh-
ften
Hiap tot Lions, nitt foo groeten wgijcn bat
pcbec een toan befuitebeflcötoa^omfDnfelbentefal
öeten/ "" ' " " - ■---

laetfien

toe sö^fafCL_________

gijfpaifeett nae Nifmes, om te tjermijbenbe^tabt
ban
Avignon enbe be Comtat Venaifon, toien^ re^
flitutie in ojbje ban eiccnitic be^ iCcactaet^ ban
Pifa be
iartfiejijnfoube.

(iEot Vaiencc in Dauphinetoa^öiigïjcreneontmtt
boo? be
i?ecce l^actcgï) de les Dignieres, (i5oubec=
Ofuc ban" bie pjobincie / gïjebolgtit ban
twee hon-
dert
tìbfi Itipbcn foo in itacoflcnal^tepaett/ enbe
10 ban bafc ürrtroclicu brn
ies en twincighilen om be^
anberm baföB^ te
Lione tcüjcfen/ enbebanbaecte
bfttcrcftfη ben
derden 2|unij.

5Ë)cn ïlartooi) bau Crequi aïtibeerbcn ben der-
thienden .feap
in be Golfo de Repallobicbt tip Sintc
Margriete, enbc nae een ijalbenbagljEuften^/ bec=
bolgliben ftjn
togï) op Livorno, baec Ijpaenquam
ben
vijfchienden , niöefoobooit^totFlorence, ban
toacc jnen abbij^ IjabbibatbcnJ
^iincebanTofcane
Qljeccpfl iuaé nare V cnetien, enbe ban baec na Man-
tova.

^αα Bacìi aljï mm tijbingf) Jjabtbanbeiacnitam-
fie ban ben ïjertojjl) ban
Crequi tot Zoomen/ enbe
fijn gcebt oncbaef /
fyn be liaiOflen ban ben ïto=
ninglj g[)efonbeu ban jfontainebleau tot Orleans,
em ben CacbinacI Legaec op te nemen enbe tegge^
ie^en tot
Nemours; ?titoaec öpfïcöeenigeöagöen
foube cufien ; enbe be USaccqui^ be
Lionne Ijem
biiiben.

?De 3Lfgart baec na tot Vincennes, nuam fomtgt^

Mazarin, toiecbt fónbec gcoote fuitegclejibt a la por-

ft
p|

If
m

Stmbal'

faDeiir

niit'

noD^bt

ontie

i&rtiec'

ianbrcfit

liiatfi-
tin.

binnen Parijs incognito al^ ban logeecbe in 'ttjofïri
: fonbec gcoote fuitegcleiabt
a la por
menade, bjiccbt gljctcactcert booj ItöaDamclaDu

chefle de Buillon tot Ruel , ban Monfieur kPrefi-
dent de Maifons
op fijn l^up^ / toegljen^ be üioningb
tot
Verfailles, &c. mibtctufffïien bat ban Roomen
toiccbf» afgcbjacljt D'ojbje^ bie foubengrijieeclien in
eniige gjtaer^ oftuccltcfijciie faechen / om baec nacc
fijne publijriie
ennée te boen totpacij^mbrbanbe
öoningö öe eec/ie aubinitie te mogen fjebben.

53c Cardinael Imperiael iji bectcochen ban Lions
Den veerchienden ^mitj meteenWepngöeboig&bmi
t
wintigh Jpecfoonen / enbe tot aen geftome» in
't begin ban betoeech/ baecomme bat be
entrée ban
ben Catbinael ati^aet binnen
Parijs toa^aengeHeit
te fullen toefen op ©onbecba^j/ maer ijet feibe en
Ijabbe geenenbooitganggggrgabt/ becmit^ eenigtje
nieubje boojgeballen bifficnltepcen in pointen ban
ce-
remonie
, obec toelche faeehen bccfcljepben Cou=
ciec^ aen 't i^of af gefonben fijn getoeefi.

^e üloninoljl· 3F?anfcije ?lmöaflabc«c d'Eftrades
obec gaf be» feventhienden l)et bolgenbe .E5emo?iad/
tot anttooojt op be Ijiec booj gebane Rlacljten.

Le Comte d'Eftrades Ambafladeur Extraord. de
France a ordredereprefentera VosSeigneuries
que Ie Roy fon Maiftre ayant efté plainemeot in-
formé par fesdepefches, & par celles de fon Ambafla-
deur aupres du Roy d'Aiiglererre,des differences & prc-
tenfions de cette Couronne
fut les ComjiagMies Jes Jn-
des
de cec Eftat a creu long teraps que c'eftoit un diflc-
rentquifepouvoicregarder......comme une af-
faire de particulier a particulier, &quifedevoit vui-
dcr aoiiablemenc fans s'engager ny l'un ny 1'autrc

Eftat: quemefme Vos Seigneuries ayansdepuitpea
fait pafler en Angleterre un Ambaffadeur pour y offrir '
toutes les fatisfaftions raifonnables, il
y avoic licu d'at- '
tcndre un fucces heureux de fa Negotiation qui pre-
viendroit toutes fortes de mesintelligence entre Icj
deux Nations, & qui ainiì l'intervcntion de fa Majeaé
n'y eftoit nullement neceflaire, mais depuis ayant re-
cognu que Ie Roy d'Angleterre pourl'intereftdcfcj
fujedts entendoic fe charger de la
refaraCwn des ttrts
qu'ils pretendent avoir ÌouiFerts deid. Compag.qu'ü
armoit pour cela & que Vos Seigneuries ï'ettimants de
iiiefmeengagesalaproteition defd. Compag, comme
ijeös natureles & dont la conduite leur paroift

leurs fujec_______

jufte fe preparoient auffi a la defeqfive, faMajeften'j

pu garder Ie filence plus long tempi dans une occafion
fi importante ni diflirouler fes fentiments fur uneaffni.
re qui touche
tgalement l'intereit des deux jtHHex, qui |uy
font fi chers; C'eft pour cela qu'au.mefme temps qu'el-
Ie fait ces inftances aupres du Roy d'Angleterre par fon
Ambafladeur a fin de l'eüoigncf de touc efprit d'd.
greur & le porter a un bon accommodemenc, elle a
commandé audit Ambaflàdeur Extraordin. de repre.
fentera V. V. S. S. de quelle importancc iieftpour
leur Eftat d'cn uier de mefme, combien par prudence
Elles doivent eviter une guerre dont les evenemcDts,
quelque puiflànce qu'elles ayent ,demeurerontleplus
iouvencala difpofition de la fortune, combien la du-
rée d'une bonne paix eft preferabic mefmes aux ad-
vantages qu'on peut vrais femblablement efperer de
reroporter par la priie dee armes, & enfin combien leur
Commerce jur lequel leur EfiatfemhUprmipalementfui'
fiUer pourra foufFrir cn toutes les parties du monde pir
une guerre avec l'Angleterrefur cesconfiderationsfa
Majefté fe trouve invite par un
pur^^fincer tffeél de
ion amitié envers cet Eftat d'exhorcer V. V. Sì. S, de
vouloir donner lieu a un bon accord par les facilità
qu'elles peuvenc y apporcer deleurparc commed'au-
tre cofté Elle β charge Μ. de
Cmminges de faire le
mefmc office aupres du Roy de la Grande Bretagne;
aupres duquel elle ofefe promettre que iarecomman-
dation ne iera pas inutile, & & Majefté defire avec une
fi forte paflìon devoirdebon heure prevenir lesmaus
qui fuivent d'ordinaire une guerre auiE fanglanteque
celle qui s'allume entre deux puiiïantesNationsj que
fi V. V ■ S. S. eftiment que fa
Mediat'ion puiflè leur eitre
utile, & qu'ellefoit aggreabie auRoyd'Angletene,
elle s'offre
d^honccemdcV^m^ioyctfansaucune-mt
ny interen
que l'advantage & la reciproque fatisfaftion
des parties quelle fi propofera (G elle eft acceptée)
pour l'unique objedt de fa conduite dans tous les couis
de la negotiation, c'eft ce que fa Majefté a trouve 1
propos de refpondre a
deux Memoires qui ont efté repais
ent/ e les mains de fon Secretaire d'Eftat par Monfieur
l'Ambaflàdeur
Boreelfur les aiftiree d'Angleterre.

A l'eigard d'un troiSefme par lequel ledic AmbalTa·
deur demande une declaration de fa M^efté addref·
fante a tous lesParlementsduRoyaumepourlaveri-
fication des conditions & articles du demier tniitté,
iedit Ambaflàdeur Extraordinaire a ordre de refpon-
dre a Vos Seigneuries que l'on travaiUe prefcntc·
ment a examiner les matieres contemies dans ledii
traitté pour diftinguer celles qui peuvent eftrefoumi-
fes a l'authorité defdits Parlements , & que foudain
que cette diftinaion aura efté faire fa Majefté fera ex-
pedier & verifier lad. declaration a la fatisfaflion de
V.V.S.S.

Et pour un jw^r/Wf/wi Memoire que Moni, l'Affi-
baiTadeur
Boreel a prefenté qu ü fe plainc de la pile
d'un Vaifleau Hollandois nommé la Cturronne ocea
demande la reftitution ; Ledit Ambaiïadeur extraord·
a ordre d'alTeurer V.V.S.S. que fi par les procedura
qui fe font a
Tou/e», il fe trouve que led. naviren'ait
point efté chargé d'aucunes marchandifesΛ Ccafffi^'
de comme l'on le pretend, ii n'y aura nulle difficult»
ny dilay a kd. rcftitution.

Il doit acijoufter que £t Majejllé eftime que V«
Seigneuries font fi bien perfuades de fon aflèftio»
quelle ne doutepoint, qu'ellesn'ayentcuautaot/·®
lujec de fe plaiedre de quelques4<A'/>yi<tf/;n»xqui'«

foit


-ocr page 298-

f /(ij fontdepuis peurefpondusafonprejudicedanslesPro-
ll^T· yinces, qu'elleenaellen)efmedes'enpr«»</rie/4fi>B-
iuite de celujluilesa^Hblices.

iourdeJuiIletii64.

^ Signé

dEiiredes.

Den Grave d'Eftrades, AmbaiTadeur extraor-
dinaris van Vranckrijck, heeft laft aen u Hecr-
Jijckhcdcn te vertoonen, dat den Koningh fijn
Meeiler, volkomentlijck gheinformeert zijnde door
deflclfs depefches, ende door die van fijn AmbaiTa-
deur by den Koning van Engelandt, van de verfchey-
den prctenfien van die Croon op de Ooft-Indifche
Compagnien van dcfen Staet; JÓefelve heeft langen
tijdt geraeynt gehad t dat het was een different 't welck
acngelien koft worden ...... als eene faecke van

particulier tot particulier, ende deweicke minnelijck
behoorde tefyn bygeleydt, fonder dat d'een of d'an-
der Staet fich daer in engageerde : Dat felfsuH. heb-
bende onlanghs een AmbaiTadeur in Engelandtghe-
fonden, om aldaer alle redelijckc fatisfatìien aen te
bieden, foo dateer apparentie was om een geluckigh
fucces van die negotiatie af te wachten > deweicke
allerhande misverikndcn tulTchen de twee Natiën
foude wegh nemen , ende dat alfoo oock de inter-
ventie vfln fijn Majcfteytgeenfintsnodigh foude we-
fcn , maer hebbende federt verftaen , dat den Ko-
ningh vio Engelandt om d'intereil van fijn Onderda-
nen goedt vondt fich te belaften met de rroaratie der
fchaden > die fy door de voorfchreve Compagnie
pretendeerden gheleden te hebben , fich ten dien
fine armeerde ; ende dat u H. haer mede ghe-enga-
ceert achtende tot de proteétie van de voorfchreve
Compagnie, als haer natuyrlijcke Onderdaenen,
ende wekkers conduite fy alsreghtmatighaenfagen ,
haer oock prepareerden tot de defenfive : foo heeft
fijn Majefteytfijnilil-fwijgen niet langer onverbrooc-
kcn konnen laten in eene fo importante gelegentheyt,
noch diffitnuleren fijne ghevoelen in een faecke,
deweicke cgiiijck 't intereft van de twee Geallieer-
den raeckc, diehem foo lief zijn ; 'tlsdanfulcks, dat
iy ter felver tijdt· als hy door fijn AmbaiTadeur by den
Koningh van Engelandt doet aenhouden om hem te
verwyderen ende efloigneren van alle ghenegentheydt
tot bitterheydt, ende hem brengen tot een goedtac-
comrao.dement, den meer-ghemelden Extraordina-
r'n AmbiiTadeur heeft ghelaft u H. te vertoonen, hoe
feer important het voor haer ilaet is'tfelvetedoen,
hoe fy door haer voorfichtigheydt behooren voor te
komen een Oorlogh, waer van de uytvallen > wat
maght zy oock mogen hebben, dickwils fullen blij-
ven aen de difpofitie van de fortuyn, hoe veel fy be-
hooren te prefereren de continuatie van eenen goe-
den Vrede, felfsbovendeavantagien jdiemen waer-
fthynlijck kan verhoopen te verkrijgen door de prijs
der waepenen, ende eyndelijck hoe veel haer Com-
lïercie, waer op haer Staet principalijck fchijntgc-
grondt te zijn , ende waer door dcfelve fubfirteert,
u j i'jdcn in alle de ghedeelten der .We-

reld dooreen Oorlogh met Engeland : Op diecon-
iideratien vindt fich iSjn Majefteyt ghenoodight door
•en peur ende finceer eiFcft
van fijn ghenegentheydt
tot defen Staet, u H. te vermanen om middel te wil-
len geven tot een goedt accoord doordefaciliteyten
die fy daer toe van haer zijde konnen brenghen, ghe-
iijck hy van d'andere zijde de Heer Λ
Cemmmgts
gneiaft heeft dcfelve oiBcien 6y den Koningh van
Groot Brittannientedoen, bywienhy fich wel derft
oelooven dar fijn recommandatie niet fondervrught
lal Zyn ; ende fyn Majefteyt wenfcht met eenè foo
krachtige ghenegentheydt de inconvenienten , die
geewoonlijck eene foo bloedighen Oorlogh, als die
oewclcke tuffchen twee maghtige Natiën ontihet,
"ch fleept, tydelijckte fien voorkomen; dat in.
Qien ly haer mediatie noodigh achten, ende datde-
h' fk L van Engelandt.aengenaem fy,

Diedt by haer m«t een goet hart aen » em defcl ve te gc.

?txiprendrt
DonnéalaHayelc 17

bruycken fonder eenigh verfoeckofintere/lalsderc'
cip/oque avantagie ende fatisfaftie van de twee par-
tyen, deweicke fy fich fai voor ftcllen ( indien de fel- ~~ '
ve aengenomen werdt ) voor d'ecnighlte objeit van
fijn conduite in den gheheeïen loop van de Negotia-
tie , dat is 'c geen fijn Majeiteyt goedt gevonden heeft
te antwoorden op de twee Memorien , de welcke in
handen van fijn Secretaris van Staet door den Heer
AmbaiTadeur
Boreel, raeckende de faecken van En-
gelandt geftelc zyn.

Raeckende een derde Memorie , waer door den
voornoemden AmbaiTadeur verfoeckteen verklarin-

fe van fyn Majefteyt aen alle de Parlementen van *t
Loninghrijck, tot certificatie van de Conditiën ende
Articulen van 'tlaetfte Traöaet, is den meergemel-
ten Extraordinaris AmbaiTadeur ghelaft uH. te ant-
woorden, dat men jeghenwoordigh arbeydt met het
examineren van de materien in 't meer-ghemelde
TraÖaet vervat, om t'onderfcheydendiegeene, dc
welcke aen d'authoriteyt van de voorfchreve Parla-
mcnten gefubmitteert konnen werden, ende dat fyn
Majefteyt korts na dat de voorfchreve fcheydinge fai
zyn ghedaen , de voorfchreve verklaringhe tot vol-
doeninge van u H. fai doen expedieren
endt veri-
fiëren.

Ende op een vierde Memorie , 't welck de Heer
AmbaiTadeur Boreel geprefenteert heeft, waer inhy
klaeght over 't nemen van een Hollants Schip, ge-
naemt de Croon , cn de reftitutie van 't felve ver-
fücckende, is den voornoemden Extraordinaris Am- ^
bailadetl'r ghelaft u H. te verfeeckeren, dat indien in
gevolge van de proceduren tot Toulon ghebruycke-
lijck , bevonden werdt dat het voorfchreve metgee-
nighe contrebande bevraght fy gheweeft, ghelijck
men 't felve pretendeert, datter geen difiBcultcyt of
dilay in de reftitutie van 't felve fai zijn.

Hy moet hier noch by voegen dat fyn Majeftejrt
achtende! dat u H. foofeergeperiuadeertzyn vanfija
ghenegentheydt, dat fy niet en twyfièlt, of fy heb-
ben foo veel reden ghehadt haer te beklaghen over
eenige feditieufe advyfen , onlanghs tot fyn nadeel
uyt gheftroyt in haer Provinciën ais fyfelfs heeft om
haer te wreecken over de conduite van die
> dewelc-
kede felve gepubliceert heeft.

Ghedaen in den Irlaghe den feventbieeJe» Jülf
fefihien hondert vier en fefiigh,

Gcteeckent

d'E/lrader.

ï^rt abbö^ ban Holiandtbacc op/toa^: bat fijne «„j.
IBaifflfïit
Dantfcïj officieufelijck bedanckt ntOCfJtf lautsi
h)o?ben boo? fync befonbcce affectie boo? be boo?« obJö*
fcö?rüc sÖcbanc pjopofitie ainbrfen^tacttictoifen/
met
berhlacm0c enbe bccfeecftecinaebatöaceitooBi^
,ïl5off. ban Bace sijbe baet albiceiit^ tot «He fadlu
trot enbe söeniatft gljetomitbabben/ inalicljetsee·
ne fcbect cenigljen tgbt ijfctoaect^ tufTcöen bepbe
bc Natiën oneffen toa^ boojflDcballen/ enbe bat be
felbe oocft aï^ nocïj in foobaniuöe bifpofitie contfc
nueecben.

©at ftaee ïioogl) jKoa. upt Ijetflljeene öaerenbe
Bate HSinijiec^ ban ben «oninoö ban
Groot Brit-
tànnien
Uoo? flfjcftomen enbc ontmoebt toa^ / niet
anberi ban Bbeltjclte bifpofitie ban bie jijbe te gfye*
inoebt fagljen/ met üaflbectcoutotn/ batft)n.ï!Da»
jefient bic, gircene ban ftjne'enbetbancn bie op b<
ïttufie ban
Africa eenigfie ffoiten enbe ^cfinJO» ban
be <i5foctropeetbe
Weft-indifche Compagnie be»
fee atanben met gljeiuelbt ijabben af eöenomenoft·
öÖeruineert / in be felbe oncerijtbaecbige ocaipatic
geenfint^ foube tolHen pattocineren : «ffinbe bat mit^
biente bectoarfjten fïonbt bat al ijet gcfne tuff^ea
ben öoogögemelten
ïtoningl) ban Groot Brlttannien
enbe bc^ ^taette befmelttentoa^/ ttrtoeberBom-
fle ban ben i^eec IJowningh eBitraojbinari^ enbo»
pc biW ten öotqjljfigemeiten fóoningö/ bic menals

tv β » Dice .

cn ο ο R L ο G, *? Vier-en-'veeyiighfie BoecL 279


-ocr page 299-

1604-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ.

i66 4, Öiec alle öaarn te stjemocbt fagft / in Dee minne cnDe
Bupte»! bentoegtiantoapenenaeairopieertfauDcftoni
nen tnecben / Daec toe aeltjch ijacc .iBog. genegen
toacen ftetfjace na De uutterfle öecmogljen bp te b^en^
gen/ IjctDefelbe oocft fpnDeclinge tael-geballigti toe^
fen fouDe / Dac Den öoogö-gemelten totngo ban
Vranckrijck ten felöen epnDe Ijet fijne Öoo? De aen=
OÖeboDene offiden ban SSntecccflie enDe Jl©cOiatie
meDe qnanie te contcibuecen : ^ullenDeljaecï^ciogij
lÊog. Ijaec tenïjoogljUengelucftigöacljtenDaeEDoo?
occafie tebeRomen/ ommeaenfijn jfllajeficptaiPe
tooojnaemfie <0eanieecOc ban Defen ^taetöaceequi=
table conDuite enDe toegebenDenianiecebanpioceDei
een omtcent ben ïioningi) ban Groot Bnttanmengei
ö?upcht/ te boen blijcften enbe inbengconDtöeftent
hjecDen ; <©oc!t öaec fielobenbe boa? be booifcf)?cbe
confibecaOïe intecceflïe/ enbe De reben boo? fooaeni
fienlijcïie .f[©onawl)ge
£VPUpeettbjei;betibe/ eenlJO|=
te enbe b?eeDfame uptliamfïeDccbo0?rcl)iebeDiffecen=
ten te fnllen erlangen. ^ ,

©et en becbeelbe De teecen ban 't f ranfcBe l^of
niet/ om g&eDnpciglj op te foecltcnenuptte binDen
eenige begiiame cicpcDienten en miDDelen/ DaerDoo?
be Navigatie enbe Commercie ban Dat iSljch Doo? De^
nietctiii, fpgft, «©nOecDanen mocljtcn tpccbeni)et=

fielt enDe gcbeneflceett.

©00? Defen toa^ toe göefonDengïjetoeefÏaenBaec
©oog!) .f®og. het «ÖDict De^ tóonincH^/ totopceei)^
tinge ban een Franfche Ooft-Indifche Compagnie,
baec obec men boo? ftet g&eljeele Öijch befïcl) Vua^
ombcinteeckeninghebccCapitaclcn te l}clpen bebo?=
beren nut gtooten pbcr enDe cnconragement.

Sebert bja^ ooch bpbeljanDtgf)ebatDefa?mcrm--
oe ban een gepjibiïcgeecDe Weft-indifche Franfche
Compagnie, en men tOierDe ban Fonttinebieau be=
cicljt Dat men nu alreeDe na lange enDe beelegiaten
öelibetatie aen 't ©of gijetefolbeert toa^é tot beneficie
ban be Zee-vacrtcn enbe Commercien , enDe Ì)et
maecften bec Manufadturen enbe Neringhen binnen
Dat lïijclt/ betarifbananeuptgaenbeeninhomenbe
ï©arcn enbe ItoopmanfcljappentebOEn epamineten /
cefumeten en reformeren/ enDe Denfelben tarif( Dat
De atijfle Der gerecfttigijcDen) Die men tot noci) toe
eeijeben IjaDDein'tupt-gaen enDein-feomenDerfelbe
te beranbcccn/ foo aï^ Den beficnDienlïban'tiiiijch
foube bcrepffclien ; €nDe fouDe t)et boojnemcn ü)e=
fen/ Dat men alle De Jl^aren Dieuptbattigcfefulten
upt gljeboert too?Dcn / feec foube ontl)cffen enDe
oantfclj toepniglj boen betalen ; bp exempel / be Char-
ges de Chaions, J^janfcöe B^annfacturen bie boo?
Defen in DeouDetarifin'tuptgaenplegljen/ enDeal^
noci) geftouDcn toaren te betalen t waeif aSnlDen^ chien
(inpberp / &iec nacc niet meer al^vijftighfinpbet^/
oftefoistournois, foube betalen / enbe alle anDece na
aDbenant berminDert boecben.

5^aer en tegften bat b?eenibe 30acen enbe |!©a=
nufactnren ban bupten in gi)eb?acl)t / en boben al
iJie meu in Vranckrijck felfgmaedtten/ ofte Die men
miffen fionbe / en Die maer tot oberDaebt enbe bjulp^=
()cpbt (itecftten (les voluptueufes&nonneceiTaires)
Dat Die Dapper enbe bupten alle maten beftoaettfou»
bentuecDen boo? bet toeïiomenDe; ^W^bptjcempel/
Set fiuch ©ollant^ Eaecfien ban vier en twintigh
ofte vijf en twintigh jF?anfcöe ellen langfi / bat in
Den ^are fefthien hondert twee en dertigh betaelbe
fes ^ulben^ boo? recl)t ban iuKomen/ enbe in ben
^aere fefthien hondert vier en vjjftigh toiccbe ber»
fioogbttotop fes en dertigh (I3ulben^ tournois, drie
fols fes f)enningl)en enbe baer naein'tgaerfeftigh
anbetmael iuierbt bec!)oogf)t op fes en vijftigh<i3ul»
öen^ / acht fols enbe negen ©enningfien bat foube
nten in befen te maechen nieubien tarrif nocD meet
toeröoogöen tot op . ...... enbe foo alleanbece

b?eembe X@arcn ban bupten in {tomenbe/ berboogen
tiaabbenant.

« (©p toat baijfe Itiierbt gecontipieert get toecch ban
He Ooft-Indifche Compagnie, ^ te fien MptbebOl=
Senbe^rtÖcBflen;

l&oojt-
fettlnuB

Iirr

ίΡίβιικ
«Cam

Eerfel^ck.

Dat de Compagnie fa! gheformeert worden uyt

alle Onderfaten van fijn Majefteyt,van wat con-
ditie de felve oock fouden mogen zijn, de welc-
ke fouden willen in treden in de gefeyde Compagnie,
voor foodanige fommen als fy-lieden geraden fuUen

achten, fonder verminderingevanhunAdelichapen

Privilegie, van welcke fijnMajefteytdegoetheyc(àl
hebben haer vryheyt te geven, en fai elcke part die
men daer toe in leydt, niet minder mogen wefen dati
duyfevt Gulden, en de augmentatien niet onderde
hondert Guldens, om te lichter calculatie te maec-
ken in de deelingen en verkoopinge van aöien, van
welcke parten het derden-deel datelijck moet gefour-
ncert worden op deeerfte toeruftingeofCargefoen;
ende de twee andere derde-parten van jaer tot jacr
yder reys de helft, op verbeurte die in deghefeyde
rijdt de Penninghen niet openbrenght, vantever-
liefen al 't geen fy gheavanceert zijn , 't welck dan
in dat geva fai komen tot gemeen profij C van de gefey-
de Compagnie.

Dat alle Vreemdelinghen ende Onderdanen van
wat Prince of Staten het foude moghen wefen, lul-
len toe ghelaten worden in de gefeyde Compagnie in
te treden, en die gecne welckeGulden
in leggen, fullen ghehouden worden voor Regnicol-
les, fonder van noode te hebben Brieven van Natu·
ralifatie , en door dat middel fullen hun Vrienden
( fchoon Vreemdelinghen zijn ) fuccederen in alle
de Goederen die in dit Rijck van hun nae ghelaten
zijn.

III.

, Dat de parten ende portien, die aen particuliere
Geinterefleerdc van gefeyde Compegniegehooren,
het fy oock van wat Natie de felve fouden mogen fp)
niet fullen mogen acngetaft worden of geconfisqueert
tot fijn Majefteytsprofyt,.al waren fy oock Onderda-
nen van Princen en Staten, met welcke fijn Majefteyt
foude mogen in Oorlogh geraecken.

IV.

Dat de Dlredteurs van ghefeyde Compagnie niet α·»|
fullen moghen worden ghequelt of ghedwongben in
haer Perfoonen noch Goederen , ten opfichte van
de afFaires van de ghefeyde Compagnie, noch de ef-
fedten van de Compagnie niet aentaftelijck door Hy-
pothequen van de Koningh , noch oock aen ghe-
taft voor het geene dat foude moghen wefen fchul-
digh aen fijn Majefteyt, door particuliereintereflèn
in de felve.

V. ,

Dat de Officiers, die een ^mwm twintigh duifent
Guldens in de ghefeyde Compagnie fijn hebbende,''^' '
fullen vryh?yt hebben haer refidentie te maecken waer
fijn Majefteyt haer heeft gheobligeert door fijn De-
claratie van de Maendt December laetftleden in de
Bureaux des Finances, en andere Plaetfen van haer
eftabliffement, en fullen daerom niet laetea haer
Recht, Gages, en Kruyden te hebben even als of fjf
prefent waren.

VI.

< Dat oopk al die gheene die in legghen tot der '^j
femme van
fes duyfint Gulden in de felve Compagnie)
fuUen hebben het reght vanBurgerfchap, indeSte- so»·
I
den waer fy woonen, uyt genomen in de Steden Fa-ί^Ί
rijs , Bordeaux en Bayonne ,
waer fy het ghefeydej
recht niet fullen konnen hebben , ten ware fy ren min- ,53» j
ften thienduyfent QMidüü in ehelcydt fulleu hebben in ί'^ΛΙ
dico Compagnie.

Dat

Artkukn en Conditiën, op de ivelcke de Cooj>lieJe„ i/;/
en Negotiantcnde Komngb 'verfocht hebben, om
fyn Majelieyts Declaratie endetoeflemminghete
®pnil
hebben , aengaende 't oprechten van een Οοβ-Ι», ^
in Vranckrijck,

difcbe Compagnie in I

■π

«JSìsil
V

CuuM

itt^r

Jiaijl
Grïa.l

iwi. Γ

iuili


-ocr page 300-

1604-

cn OORLOG.

VII.

1 Dat al die geene die begecren in ghefeyde Com-
pagnie in te tredenj fullen geobligeert wcfen het te ver-
klaren in de tijdt van yfxmaendenj terceckenen van
die dagh af dat de D jciaratie is gelicht cn geregiftreerc
gcwjrden in 't Parlement van Parijs, na.verloop van
weltke tijdt nicmantraeeren (al geidmitteerc worden
in gedachte C ompagnie ; En die geenc die haer Par-
ten iullen gefourneeit hebben en gedecJareert fullen
wefen, mogen
Jrie macnden na 't inregiftrement van
de voornoemde Declaratie , ftellen en nomineren de
helft van de Directeurs van Parijs, om tecompoferen
degenerale Kamer van degefeyde Compagnie, ende
de andere fullen genommeert worden mdcghéfeyde
tijdt van
fis maenden. ^ ^^ ^^

Datter fai worden ghe-eftableert een Kamer of Di-
retìie Generaci , van de afFaircn van de Compagnie in
de Stad van Parijs alleen, die beftaen fai in
enien t-win-
tigb
Diredtcurs, iivae/f vzn Parijs en neghen van de
Steden der Provinciën, de welckeghekoorenfullen
worden, te weten de
t-waelf, door de geintereffeer-
de van Parijs, en dcandere, van degeinteref-
fcerde van degefeyde Provinciën , elck in fijn verdee-
linge, om dat elcke Stadt of Provincie eenige genomi-
necit; 'tweick ghereguleerc fai worden door de Ka-
mer van Direftie Generaci, na dat de felvegeltelt fai
zijn na proportie van 'tgeen elcke Stadt fai hebben in
geleydc in dito Compagnie, of foo men beft geraden
fai duncken ; En in toekomende fullen de verkxefinge
altijdt op de felvc manier^aen.

En terwijl dat dito Compagnie fai ge-eftableert zij η
gelijck boven verhaelt is, voordeeerftemael, fullen
gcfcyde
negen Diredteurs van de Provinciën gekooren
en genommeert worden, van de geintereileerde van
elcker der gefeyde Steden en Provinciën by provifie,
fonder in gevolgh te trecken in toekomende, een van
de Steden
Rouan , Nantes, St. Malo, la Rocheìle,
Bordeaux, MirfeiUe , Tours, Lions en Duy'ukercke» ι
of andere Steden van'tKoninghrijck, die'cnotabel-
llc intcreil in gefeyde Compagnie hebben ; Enincas
dat in eenige van de genoemde Steden, geen geinte-
rcifcerde foudc mogen geworden, foo fai in e ck van
de andere Steden twee genomineerc worden , foo-
danige als ghekofen fai worden van de/fi Diredteurs
genomineert voor Parijs ; Oock mach elck vandegs-
feydc geiBcerciTeerrle Steden een CaiFier nomineren ,
om de Penninghen te ontfangen, ende over te ge-
ven acn de Cailier van Parijs, die genomineert fai zyn
voor deeerfle mael van degefeydeyji Diredteurs van
Parijs, die dienen fai tot dat de generale Kamer ghe-
cftablecrt fai zijn.

X.

. En mogen de Diredteurs anders niet zijn dan Koop-
lieden en Negorianten fonder officien te hebben, uyt-
geromen Secretariflen van den Koriingh, die in de
Commercie gheweeft zijn , in welcke diredtie mo-
gen komen en gheftelt worden onder 't getal van Di-
rcaeuft, twee Burgers, fchoon de felvc in de Com-
mercieniet geweeft en zijn,gefien de felvc niet en heb-
ben eenige Officien , en fonder dat her ghetal mach
vergroot worden in ghefeyde Kamer, om wac oor-
ftecke dat het oock foude moghen wefen : Welcke
Compagnie ten mïnilen fai beftaen in xi/iri/i par-
ten van Kooplieden en Negotiantcn fonder Charges,
fonder dat eenige Perfooncn moge vry fteramen heb-
ben tot de verkiefinge van dc Diredteurs , fo geen
tie»
duyfent
Gulden ten minften in de Compagnie en heb-
ben , noch gekooren om Diredteur te wefen voor Pa-
rijs , die niet en heeft ten minften
fwintigh duy·
Guldchs en voor de Provinciën thien duyfent
'juldcns in gheleydt, allegheintereiTeert in dc Com-
pagnie.

XI.

■ ^at de Kamer van Diredtie Generaci mach ftel-
leo particuliere Kamers van Diredtie, in fulckghe-
tal cn Steden als haer gheraden duncken fai, totpro-
njt en nut van de Compagnie, en mach oock regulc-

: C«t-

iril""?

Mtl Ji!
ttirfia-
im mll">
jilci»
'
i'f'}·^'
JMfJ^Wi
tJ.T K-l-
m '.(T
i^Um t"
litincn "p

{TfJüC·

:n

ί,ΐΐχχ I

Ι..'ί1

kl MKlT
i'jl.'l

tj.-fc'iTi"
/i-r f>i/f9i

luJiW-

tuìitn
^cìvr.'
t:p'.z}n·

Gui-.ir-

Ρ

GtiUtr.
itn:.

im.

ti·,.

XII.

dttri.

Dat alle rceckeningen van de particuliere Kamers
van Diredtie der Provinciën, fullen geftieit worden
van fes tot fes Maenden een de Kamer van Diredtie
Generaci toc Parijs, alwaer de Boeckenbehoorlijck
fullen ge-examineert, gefien ende gearreftccrc wor-
den , ende oock de verdeelingevan prufijtgedaenby
de gefeyde Kamer van Diredtie Generaci, of fooqls
fy geraden fai duncken. '

XIII.

Dat ghefeyde Kamers van Diredtie Gcnerael ende Ομ«<ιγ-
particulier , fullen nomineren de Officiers die noo-
digh fullen wefen om de Kaflen , Boecken ende Reec-
keningcn te houden, oock in-koopende uyt- koop te
doen, tc armeren ende equiperen , de gagien beta-
len , ende andere ordinaris onkoften meer elck in
fijn verdeelinge.

XIV.

Dat de eerfte DiredleursyiDfaJarenachterecn vol-
gende fullen dienen j naer verloop van welcke tijdt ■
alle jaren tot Parijs
twee verandert fullen worden, ende
een in de andere Kamers , ende fullen maeckcn in
't afgaen de
cerile, tweede, derde, vierdeQaà&vyfde
verwiffelinge van die gcenc die afgaen, endefoo ee-
nige quamen te fterven indeeerlte/iuiwjaren, foo
fullen door de andere Direöeurs, anuere in hun plaets
ghekooren worden , ende mach een Diredteur die af
gcgaen is, naer verloop van /«jaren, weder op nieuw
gekooren worden, oock mogen niet t'famen Dire-
dteurs wefen Vader, Soon ofte Bebouc-Soon, noch
Broeders ofte Schoon - Broeders , aen welcke Di-
redteurs fijn Majefteyt verfocht (al worden , toe te
ftaen eenige tytels van eer ende Privilegies, totghe-
dachteniCfe in 'c toekomende.

XV.

Dat de Diredteurs van de ghefeyde generale ende Cmtur^
particuliere Kamers, fullen prefideren
tour a tour ,'^"'''·
van maendt tot maendt, te bi-ginnen met de oudtfte
van elcke van de bare.

XVI.

Dat de ghefeyde Kamer van Diredtie Generaci, G.wrir-
mach maecken Statuten en Reglementen tot profijt
en voordeel van de Compagnie, die wanneer noo-
digh, fouden worden gheprelenteert aen fijn Maje-
fteyt, welcke ootmocüelijck verlocht fai worden hec
te confirmeren.

XVII.

Dat gsmelce Kamer fai maecken een generale reec- Gtamr-
keninge van de eff'edtcn van dito Compagnie alJe/fi
jaren, ende fai niet geoorloft wefen aen eenigh gcin-
tcrefleerdc te vertrccken, ten Zy hun fijn adtien aen
een ander geinrereflTeerde
van degemeitc Compagnie,
ofte aen een ander ( die altijdt hrt felvc recht onder-
houdt) verkocht heeft, op dat de gronden niet ver-
mindert worden.

XVIII.

Dat fijn Majeft.toe ftaet aen gemelteComp.ignie, jWi».
de macht om alleen tc Navigeren ende te Negotieren,
buytcn fluytende alle andere fubjcdten , van üe
Caef de
Bonne Efperance
tot in alle de Eylanden in de Ooft- mfiiver
Zee,
fetts van hetnaeuw vanAiegf//<7wendede/itf»· tnismyt
re,
inalledeZuydt-Meers, ende dar voor de tijd van
vyftigh achter-een-volgendejaren , fijnacnvanghne-
mende van den dagh af dat de ecrftc Schepen uyc dit ^i.èmtfl ,
Koningrijck fullen uyt varen ; In welcke tijd fijn Ma- ""iersin-
jeftcyt expres verbiedt aen alle Perfoonen de gemelde
Navigatie ende Commercie niet te doen j op f cene de ^'^"dàt
Contraventeurs haer Schepen te confifqueren, mitfga- miiftam
ders Wapenen , Munitie ende Koopmanfchap , te
appliceren tot profijt van dito Compagnie, aen welcke rTp'^m^'
fijn Majefteyt toe ftaet te veifendenGout cndo Silver
λ»
waer het van nooden fai zij π, foo in 't Eylandt
Mada- '''
gafcer ih iadsOofl-ludieit,
en andere Pketfen van de tw^o;.
gcmelte Commercie, niet tegenftaendehet verbodt nacnrt '
daer op gedaen, volgens de Ordonnantie, aen welcke vaagifiy.
fijn Majefteyt de goetheyt
fai hebben van die te niet te ,
doeninditreguatd Sj"'

3t a 3 Dat i

V Vter- en · ^eertighflc· Boeck. 2 8 I

ren het gheta/ van de Diredteurs van gefeyde particu- j
liere Kamers.


-ocr page 301-

1604-

SAKEN van STAET

XIX.

- Dat fijn Majefteyt oock verfochc fai worden, toe te

ftacn acn dito Compagnie, de eygendotn en heer-

G««or- lijckheyt van alle de Landen, Plaecfen ende Eylan-
den, die de felve foudc moghen conquefteren op de
vyanden van fijn Majefteyt
of die foude mogen occu-
peren , het fy dan dat de felve mochten wefcn geaban-
donneert, woeft» oftebefetby de Barbaren, ielfs la-
tende aen dito Compagnie het profijt ende alle rechten
van heerlijckheden op de Gout, Silver, Kooper ende
Loot-Mynen, ende alle andere Mineralien, felfs het
reght van flaverny en andere voordeelige reghten die
mochten aen fijn Majefteyt toe behoorenjter oorfaeck
van de fouverainiteyt in de gemelde Landen.

Dat fyn Majefteyt begrijpt in degemelte toeftanin-
ge, de eygendom van 't Eylandt
Madagafcar ofte St.
Laurens,
met de Eylanden daer aen grenfende, j For-
ten , Wooningen ende Colonie, behoorende aen fyn
Onderdanen, waer over fyn Majefteyt op het onder-
danighft fai worden verfocht, om toe te laten aen de
Compagnie, op het minnelijckfte te handelen met
die geene die foude mogen hebben geobtineert de gift
van fyn Majefteyt van de gefeyde dingen, foo niet ,te
reguleren de gemelde fchadeloosheyt, nae te hebben
ghe - examineert de intereften van de partyen door
CommiiTarifen die tot dien eynde fulien worden ge-
deputeert , op dat dc Compagnie het felve mach in
vrede gebruycken,

XXL

Gtoictr. Dat de eygendom van de gemelle Eylanden en din-
i'<rt. gen ghehoorcnde aen de Compagnie, fai blijven aen
dito Compagnie, nadatdetijdvanhetOilroyfalge-
eyndight zijn, om daer over te difponeren als de felve
goet fai duncken, ja of het der felver eygen erf- deel en
goederen die de felve toe b^ooren, waren.

Gmcm. Dat fijn Majefteyt de goethey t fai hebben van te ge-
^""M·. ven ende
te accorderen aen dito Compagnie, boven
unlljH, de hooge, middelbare endelaegejuftïtie, dewelcke
fliiii,inde behoort aen de heerlijckheyt ende eygendom hier bo-
■vanM- ven gheaccordeert, ογ het Eylant Madagafcar > ^ηάκ
fiiptpdf andere daer in't ronde EyWf». noch de maght geeft
om te ftellen Reghters om de fouveraine Juftitie te
in Μ dc handthaven in alle de uytftreckelijckheydt van het ge-
Vcfthc'dA "i'ïlde Land , ende andere die haer ftellen fouden mo-
gen onder de ghehoorfaemheydt van fijn Majefteyt,
fiyde\Lm- endc fclfs O ver de Franfchen die daer woonen, op con-
ditie nochtans, dat foo dickwils de Compagnie Regh.
ters kieft, de felve fai moeten noemen aen fijn Ma-
jefteyt aen welcke oock fullen de eer van getrouwig-
heyt moeten doeh, ge vende Juftitie, ende fullen de
Arreften geintiiuleert zijn in fyn naem, tot dien eyn-
de dat fyn Majefteyt haer doet (foo het hem belieft)
expedieren de Provifien ende Commiflien ghezegelt
met fyn groot Zegel.

XXIIL

Dat om de executie van de Arreften en vooralle
Adenswaer het Zegel van fyn Maj.noodigfai zijn,
dat daer geftelt fai worden yemant onder de hand van
die gene die prefideert in de Sou veraine Juftitie.

Dat de Officiers, geftelt|tot de gefeyde Souveraine
Jufticia, mogen ftellen fulck een getal fubalterne Of-
ficiers , ende in fulcke Plaetfen, als de felve fullen noo-
digh achten, aen welcke
fy lullen doen expedieren de
Provifien ofte Commiffien onder de naem ende Ze-
gel van fyn Majefteyt.

XXV.

Dat om de militie te commanderen, de ghefeyde
Compagnie aen fyn Majefteyt nomineren lal een
Geu-
vemeur Generael o^sr't
Landt, ende andere Plaetfen
die geconquefteert fouden mogen worden, van welc-
ke fyn Majefteyt feer onderdanigh fai worden ver-
focht, te voorfien ende ontfangenfynEedtvanghe-
trouwighcyt, ende in cas dat fyn conduite niet mocht
aengenaem zijn aen gefeyde Compagnie, dat de felve
fai mogen nomineren een ander, die behoorlijck ver-
ben fai zijn door fyn Majefteyt.

^crl.

Ciitiar·
durt.

Geaccor-
diiri.

Geaccor-
Aitn.

Gticter-
dttrt.

XXVL

Dat fyn Majefteyt de goetheyt fai hebben van te ac-
corderen aen ghefeyde Compagnie de macht en het
vermogen om Guarnifoenen teeftabileren
inallede q,
voornoemde Plaetien , ofte die noch geconquefteeit Aw*"'
fouden mogen worden ofte aen-gebout, van lulck een
getal Compagnien ende mannen als haer noodigh fai
duncken daer in te leggen, mitfgaders Wapenen, Ca-
non ende Munitiën, oock Canon te doen gieten ende
andere Wapenen in alle Plaetfen en foodanigh getal
als noodigh fai wefen , op alle welcke fai ghedruckc
ftaen fyn Majefteyts Wapen , ende daer onder die van
de Compagnie, ende fai gefeyde Compagnie al mo-
gen doen het geen noodigh fullen achten te wefen, tot
verfeeckertheyt van de gefeyde Plaetfen, welcke ful-
len ghecommandeert worden door Capiteynen ende
Officiers van alle qualiteyt, die door de Compagnie
fullen worden geftelt ende af geftelt, alles na hun befte
goet-vinden, met laft evenwel altijdt den Eed vange-
trouwigheyt te doen aen den Koning, ende by gevolg
een particuliere Eedt aen gefeyde Compagnie, ten op-
fichte van des felfs Trafyck ende Commercie,
XXVIL

Dat fyn Majefteyt oock de goetheydt fai hebben, Ct«».
van toe te ftaen aen dito Compagnie te mogen fenden
AmbafiTadeurs, in des Coninghsnaem aen Koningen
van de Eylanden, ende met hun trafteren van Vrede
ofte Tre ves; oock Oorlogh te verklaren, ende alle
andere aftien die tot voordeel van de Commercie fou-
de mogen ftrecken.

XXVIIL

Dat de Direöcurs van de generale ende particuliere
Kamers, fullen doen fchrijvenophare Boeckenalde''""
Gages en Salaires die fy geven aen haer Officiers, Die-
naers, Commifen, Werck-Lieden , Soldaten ende
andere , welcke Boecken gheloof fullen hebben io
Juftitie , ende oock dienen tot decifie van preten-
fien, die yemant foude tnoghen hebben op dito Com-
pagnie. .

XXIX.

Dat alle diffèrenten, die mochten voortkomen) c«r
om welcke ooriaeck het foude mogen wefen, betref- ^·
fende de gefeyde Compagnie, tuflchen twee ofte meer
Diredleurs ofte Geinterefleerde en een particulier)
om deaftairen van de gefeyde Compagnie, omftandig-
heden ende aenhanghfelen, fullen geoordeelt ende
getermineerr worden by den Raedt van Juftitie, buy-
ten fluytendc alle andere, van welcke de Sententien
ende Jugeraenten Souverainelijck fullen ghe-execu-
teert worden fonder Appel, tot ter fommevan i/jff-
tkien honden Guldens : Endc voor aflFaircn van meer-
der fomme, fullen echter de jugementen ende Senten-
. tien worden ge-executeert, niet tegenftaende oppofi-
tien ofte appellatien in eenigerley wyfc ende fonder
prejudicie, doch fai mogen het appel reflbrteren voor
de ordinarii Reghters, die daer van kennis fullen ne-
men , ten welcken effedt fyn Majefteyt verfocht fai
worden te eftabileren de ghefeyde Raedt van juftitie»
in de Steden waer die nietzijn,
ende waer men die
noodigh fai achten te moeten wefen.

XXX.

Dat alle de criminele materien, in welcke yemant
van de gefeyde Compagnie partye mochte zijn, 'tzy
in eyflchen ofte verbieden , fullen worden ghejugeert
door de ordinarie Reghters, met belaftinge nochtans,
dat om welcke faecke ofte onder wekk pretext het fou-
de mogen wefen, de Criminele niet en mach betree-
ken de civile, 't wekk altijdt gejugeert fai worden, ge-
lijck hier vooren is gefeydt.

, X X XI. .

Dat fyn Majefteyt de goedtheyt fai hebben te belo-^
ven aen dito Compagriie , van haer te befchermen
ende te defenderen voor en tegen yder een, ende oock
fyn Majefteyts wapenen teghebruycken inalleghele-
gcntheden , om dito Compagnie te mainteneren»
in de volle vryheyt van haer Commercie ende Navi-
gatie, ende oock reden te eyflchen van
alle injurim
ende quade traöementen Ende in geval eenige Natie
mogt willen yets onderwinden tegen dito Cotnpegnie»

Bufi

'.iif!·


-ocr page 302-

j fj| dito Compagnie op haer koften doen geleydea
[ de Schepen foo in 'c uycvaren als in 'c wederom keren,
" doorfoodanigh getal Oorlogh - fchepen als de Com-
pagnie
nodigh fai achten, nietaileeninallcGewcften
van Europi en Africa , maer felfs tot in de Indien

tue.

XXXII.

Dat fijn Majefteyt de goetheydt fai hebben te avan- |
ccrenprefentelijckvan fijnpenningen» hct-vyfJevm ·
alleonkofteq die voor dei/r/f toeruftingen endecar-
pufoenen moeten gcdaen worden , foodanigh , dat
foohaeft de voorftelfalgenomineertzijn by de Com-
pa<'nieora de penningen te ontfangen, fijn Majefteyt
fafdoen leveren
drie hondert duyjent guldens, cnde
op de felve tydt als van de geintereflèerde ontfangen
falzijn
vier hondert duyfent guldens f foo fai fijn Maje-
fleyt noch andere
drie hondert duyfent guldens leve-
ren ,
ende foo vervolgens , 't welck zijn àrie vyfde-
parten
; Het eerfle Jaer dat niet meer fai komen dan
op een vyfdevia't geheel, en fai fijn Majefteyt niet
fourneren in de twee volgende Jaeren, door welck
middel
van avance fijn Majefteyt plaets geeft tot efta-
bliflëment
van de gefeyde Compagnie foo avantagieus
''ji, voor den Staet.

Λώ·· XX XI Π.

't'tn Dat fijn Majefteyt de goedtheyt fai hebben, van
zJVi dito iomme teleenen aen de Compagnie fonder in-
tereft, jae ielfs fonder eenige part daer in te nemen,

liil
'r.fd

Ι'.'ΛίίΙ

O-iji.

maer fai hem vergenoegen dat dito Compagnie fich

jr^ ,1 verobligeert de gefeyde fomme nae verloop van tkien
pdir jaren fonder intereft, hem weder te geven, reecke-
tiende van die dagh af dattet eerfte grondt - capitael
van de gefeyde Compagnie is ge-ey ndight gheweeft.
Ende in cas dat op het eynde van de gefeyde
thien]i-
ren , fich bevondt door de generale reeckeningh,
die gemaecktfal worden, dat gefeyde Compagnie van
fijn capitaci verlooren mocht hebben, als dan het ver-
lies fai komen op de Somme die fijn Majefteyt heeft
doen avanceren ; oock fai aért fijn Majefteyt feereer-
ii lm- biedigh verfocht worden, dat reeckende de efteden
van de Compagnie, om te ontdecken de fchade ofte
profijt, deImmeubles, Fortificatiën, Canon ende
Wr-Munitiën van de Plaetfen, daer niet in begrepen mo-
'''mïè E®" 5 fich te vergenoegen metdereecke-

■^mt- "inge die by de Compagnie gearrefteert fai zijn, fon-
ij!.-!·. dercenige andere Reecken-kamers te kennen.

^ XXXIV.
inirtit I Dat de Koopmanfchappen die uyt de ko-
men > cnde geconfumeert worden in
Vranckrijck ,
^f:,'" maer de helft van de laftenfullen betalen daer zy van
der<jr;fivan fijne Majefteyt opgefteltzijn , voorfijn
«""i- rechtopdei;i//"Gro(resFermes, welckc helft geregu-
' ^wC worden op foo veel ten hondert, ende voor

[^fi un die Goederen die men wil ftuyren in vreemde Lan-
deii) het zy te water of telando, de felve en fullen
fck geenige laften betalen van inkomft noch uytgangh,
i-.,ifm!i "^i^sr fullen geleydt worden in bewaringe der Maga-
p.'imtt zijns van de Douanes ende Havens van de plaetien
r/iKr. , ten zy daer eenige zijn ofte

'φ dir ' beflagen worden ende in bewaringe ghe-
r ftelt, ter tydt toe dat de felve daer van daen worden
V^ir,- gelicht, inwelcke plaetfen men Declaratien gheven
fai aen de geinterefifeerde ofte Commys van gefeyde
vj/GroflesFermcs, geteeckent door een van de Di-
redeurs van de gefeyde Compagnie, ende als wan-
neer men de felve foude willen elders fenden , is men
geobligeert weder te brengen in een feeckeren tydt
een acjii/i van cautie als die gearri veert fai zijn ; Ende
C-tT" wat aengaetde onbekende Koopmanfchappen die niet
'ito „j, gebracht zijn by de
Γλγ ƒ, die fullen betalen drie per
' volgens de valuatle die gemaeckt fai worden by
'Generale Kamer van dito Compagnie.

XXXV.

^ Dat het Hout ende noodige faecken tottet tim-
van de Schepen
voor dito Compagnie, falbe-
L·:^^' Rechten van inkomen, deSchepcn

l^én, cnde Koopmanfchappen bevrydt van Recht van Ad-
miraliteyt, het Hout, Munitiën van Oorlogh, Vy-
vres ende andere nootfaecckelijcke dingen meer tot
viöualieringhe van Schepen noodigh voor de Com-
pagnie , falvry van alle Impoftenzijn, foo wel in'C
inlcomen als in 't uytgaen, geduyrende den tijdt van
het tegenwoordige Privilegie.

jet'··'"
|i<"·

XXXVI.

Dat fijn Majefteyt fai doen fourneren aen dito Com-
pagnie voortoeruftinghe ende equipage, dequanti-
teyt van
hondert mudden Zout, ofte foodanigh an-
der getal, als dito Compagnie foude mogen van noo-
de hebben in de Stade van
Havre de Grace . uyt han-
den van de Commys van de Provifie-foldcr van ghe-
feyde Stadt, betalende alleenlijck de prys van inkoop,
op conditie van ter goeder trouwen te gaen ende ion-
der teabuferen.

XXXVII.

Dat fijn Majefteyt toeftaet aen dito Compagnie in
te voeren de Ecclefiaftiques in de gefeyde Eylanden
Madagafcar cnde andere plaetfen alwaer zy Woonin-
gén fullen maecken , in foodanigen getal en qualité
als dito Compagnie geraden fai duncken te behoorcn-

XXXVIII.

Dat fijn Majefteyt ootmoedigh fai verfocht werden,
niet toe teftaen eenige Brieven van Staet, refpyt,
evocatie ofte uytftel, aen die geene die gekocht fullen
hebben efFedlen van degefeyde Compagnie, ofte ver-
kocht, dingen die daer toe dienftigh zijn, opdatzy
altydt bly ven in ftaet van te doen betalen de Debiteurs
door die wegen die Zy zijn verplicht.

XXXIX.

Dat fijn Majefteyt ootmoedigh fai worden ver-
focht, goedt te vinden dat
dt^ïtmsPoequelinÏere,
Mmilet Vere, le Brun , de Faveltes, Cadeau, Samfin,
Simonet, Jahac
en Scet, Kooplieden , fijn Majefteyt
aen fullen mogen prefenteren defe artijckclen, ende
op de felve ontfangen fijn Majefteyts wille. Dit voor-
fchreve eftablififement feer voordeeligh zijnde voor
het Rijck ende aen alle onderdanen van fijn Majefteyt,
verdubbelen haer genegentheden ende gebeden om
een langhduyrigegefontheyt voor fijn Majefteyt.

XL.

Dat fijn Majefteyt oock ootmoedigh fai verfocht
worden, door de boven-genoemde Gedeputeerden,
van goedt te vinden dat in cas dat yets mocht naegela-
ten zijn, uyt defe boven-verhaelde artyckelen, dat
men daer van de memorien in levere, aen die gheene
fijn Majefteyt fai gelieven daer toe te committeren,
om het rapport aen fijn Majefteyt te doen, omalfoo
ge-employeert te worden in fijn Declaratie die ge-ex-
pedieert fai worden achtervolgende defe tegenwoor-
dige daghvaerdingh.

Gedaen ende gearrefteert in de Verpderinge ge-
houden onder het goetplaifier van den Koningh, ten
huyfevan
MonCiÏWTÏavoreUes, Koopman tot Parijs,
opmaendagh den
vyf en twintighfien dagh van Mey
fifiien hondert vier en'feiiigh.

Ge-e)camineert ende gearreïieert ia my» "Raedt j de»
laetflen dagh van Mey
feftien hondert vier enfeftigh.
Geteeckent LOUrs. Ende lagerflont

Ό E LTONNE,

©00? Dffrn BcbBcceebtiSscfieltem aöbjj'^banmol;
lanDt op bc p^rfentatie ban .üBebiatie banj^janrlt^
cöcfe tiiffcljfn «enarianbt cnöe öefcn ^tact i Φεη
elfden 3lii3u(ïi fuli]c Uoojt Qcbjatljt ban toEflen
IjaccilojlöoB.

De Ho. Mog. Heeren Staten Generaci van de
Vereenighde Nederlanden , hebben gefien,
ge-examineert ende overwogen, dat ie Heer
Comte
à'Eftrades i Extraordlnaris Ambafladeur van
Vranckrijck, den
foventievden der maent Julii laetft-
leden, eerft mondelingh geproponeert, ende ver-
volgens in de Vergaderinge van haer Ho. Mog. fchrif-
telijck overgelevertheeft, inhoudende infubftantie
een exhortatie, op dat men van defe zydc alle expeditie
•f cnde

1664,.

1 Geaf'
crdecrt.

Geacccr"
deert.

Geaccor-
decit.

GeaciOf'
deert.

GejceoT-
dterl.

Giaecor*
deert.

ill^ebfa·
tie ben

tp tur.
feu tórt'
StIenBC
Deren
Atatt.

»01-

!anDtf(
etibfit.

en ο ο H L ο G Η. ν Vter-en->veertighfle Boeck. 2 8 j

y


-ocr page 303-

ItSö^· cnde complaécntie foude toébrengen ο in te efFenen

__cnde wegh te nemen de difïerentcn , die fchynen

aen.den dagh te komen tuiTchen den Koningh van
Grodt Brittaniiie» ter ecner zyde, ende defen Scaet ter
«nder 2,yde ; dacr by voegende, dat in dien haer Ho.
Mog. oordeeldfn, dat de Mediatie van fijne Majefieyt
haer tot dien cynde kefte dienen , ende dat den Ko-
ningh van
Groot Brittaxniex het felve voor aengenacm
hielde, fijne Majefteyt foude fich daerin uytgoeder
herten cmployeren. Soo hebben nae rijpe deliberatie
goet gevonden , te antwoorden door de tegenwoor-
dige aen de Heer voorfzExtrgordinaris Ambafladeur
op fijn Pfopofitie : Dat haer Ho. Mog. fijn Majefteyt
feerootmoedelijckbedancken) voorde bsfonderlijc-
ke afFedie die lijn Majefteyt aen defen Staetgetuygt,
door devoorfchreve voorftellinge, verklarende ende
verfeeckerende tdac haer Ho. Mog. van haer zyde al-
tijdt hebben doen kennen, dat zy zijn feergenegen
tot alle fadliteyt endecomplacentie, wat belanght ai
dat gefchiedt is van eenigen tijdt af tufifchen detwee
Natiën , cnde dat zy in de felfde difpofitie noch con-
tinueren. Dat haer Ho. Mog. niet en konnen
oor-
deelen, door het geen dat men te kennen gegheven
heeft van wegen den Koningh van
Greot Brittannien,
foowel aen haer als hare Minifters, als dat de difpofi-
tie van de andere zyde daer toecorrefpondeert. Ènde
dat zy t'cenemael geperfuadeert zijn, dat fijn Maje-
fteyt fai geenfints willen approberen die gheenevan
fijn Onderfaten , die met gewelt ingenomen ofte ge-
ruineert hebben opde Kuit van ^/
t-zm eenige Forten
en Schepen aen de Geoftroyeerde
Wefi'lndifihe
Compagnie van defe Landen toebehoorende, noch
haer protegeren in haer onrechtvaerdighe poiTeilie.
Ende alfoo, dat men gelooven moet, dat de over-
vallen tuiTchen den Koningh van
Groot BrtUanitkn
cnde defen Staet, met vriendtfchap fullengeaccom-
modeert werden , ende fonder de Wapenen , nae-
demael dat de Heer
Downingh j Extraordinaris En-
Voyé
Vin de voorfchrevc Heer Koningh, nu hier is
wedergekomen. Tot het weick gelijck haer Hoogh
Mog. volkomentlijck gedifponeert ende bereydt zijn,
om nae haer macht te contribueren, alfoo (al haer
heel aenghenaem zijn dat de voorfchreve Heer Ko-
ningh van
Vranckrijck daer toe van fijne zyde contri-
bueert door'de Officie van tuiTchen ■ fpreecker cnde
Middelaer, 'twelck hy haer heeft doen prefenteren.
Haer Ho. Mog fichfeergcluckighachtende, de oc-
cafie daer in tc vinden, om te konnen doen fien aen
fijn Majefteyt, als aen de voornaemfte Geallieerde
van defen Staet, haer rechrvaerdigen handel, ende
hem in den grondt te doen kennen haer aengename
maniere van doen, dcwelcke zy gebruyckt hebben
tegen den Koningh
-vin Groot Brittannien i fich oock
belovende dat door de middel van een foo hooghcn
tuflcheo-iprecckinge cnde mediatie , de reden fich
onderfteunt vindende door een foo machtigen Mo-
narch , men hacft fai tot een goede en vreedzame
eynde van de voorfchreve difierenten komen. Ge-
daen in de Veranderinge van de voorfchreve Heeren
Staten Generaci.

In 'sGτίvenhΛg<zάsτ\eIfdenliuξμMfcBienhondert
<vier en feiligh.

^atcc^agll öm negenden'^ligtlfii fiffft Df Lcg.iet
ban Parns cianticlijch fijn «ubïijcftc gintccc gijrbarn
binnni
Parijs, taiitöt öcffclf^ arootni toeloop ünn
mcnftïjcn en magnifimiticn DeCfccnionifngdijchtc
' boorai/ foo boo? De foubcraine SJooförn cn,i!lf5aai=
fïcatcn Dooj
öc CoUraicn ba» De Clergé. ©£
boöjfs Lcgaet loa^
ban fJcfoIutiE scVuccfï op.ïBafn^
öagfj Dactr aen Vutörcotii tc bectcechcn nae
Stoignon,
om De J»tabt cu De Contad de Venaife Du toefïant
ban öen ïtonüigö in bc pofTéfTie ban
Komen te ne=
nien/maec De felbc
Lcgaet eecfi bcctcocftcu een Daaii
latfc.

«ieerp gn 't ïaetft ban 'Jiiigufii quam tubinolje Dat Den
^rSnft föertoai) ban Beaufort inetiiuipe bati DeilMtljcfehe
ì!
ib"io. «©aicPfWbec/ierrfit/ lua^araccibeect boo?teneplactfe
iiun. eenaenit Bogia, gciraen tiiffclieu Tunis en Algiers,
enDe Dat ban Dare boojt^gepaffeertiua^eofïtuaertfi

<£at6t·
«εβιΓί

31ntrM
tct

rijf»

284

aen / onittcnt twintigh mijlen / naecreneplattfeoe;

naeintGigery, aliiiari-i)ftiitDSll?öoWiSclantit/ be

plaetfe awttaqueert enDc ingmomeniuas/ nietfon=
Der bfcliesS ban't f raufrljc airger.

^eDeit isS ccnêicljip banDeJDloottot rouionacit
Criiómen met berrcïjepöe gequetrtm / rnDe occlt aioot
aftal^olontarifcn ; Die teferecrDcn Dat De inette (grt
toBÖ ban Beaufort ffcc DofnDe toa^ om Die plactfrn
tebcïflercittn/ cnDe toteene bfquame$?abnitcitia=
Ren / Daer: tocboo? «ΐ'|ί een acoote fomrae gelbt^ i)ft=
focflttorDt. Soldateica toieibt Doo? De 23acbit
ren bp een gcbjac&t / baa· upt men pjefmneerbt bat
3P pet^ op oir conquerents fotiben ottenteccn / cnöttot
Toulon iDierbni bfcfcljfpbe ^eljepen toegeniatclit/
ominteïabeneenigD ntccc©olcii/ BibjfiS rnbcbcti
betfinac/ bie alDaec totOigeryaantfc!) noDialjUja:
een/ Uo?t^ Dati: nae acht hondert Jpcanfebe upt
qc-
Bcgaen om 25?ant· fioiit en bcc^ JBatec tc Ijalcn / 5ijn
boo? De JtDoocen neDccgemaecht.

®ot Parys toieet bp bit ©arïement iiptgrafbcn rni
?lt:t:e(i/ toaec&pberfaobentoifiittotpnma^fccniBrr
hkj,
naefl-fionienDé / alïe «Commereie rnbe öanbcl/ foo "'i'S
bp Etc al^ bpSLanDt/ booj alïci&cijepcii/ (βοΕδ^Κ^ι
ten / ïtoopmanfeiiappen / ie. uiet uptaefoiibtct /
ιλκι»
bic itotntn fouDen upt De pjobineifu ban Hoiiandt ["&
enbe Zeelandt, opbetbencte fneonfifcatiebaniSoE T?
beren cnbc^efiepcn/ enbe ftraffe obec De ^cljipptrsi S
enbe fianbelaer^/ bie 'tfelbeaticnbcccbfn; üctbtt^
bat aUclupbrn upt Hollandt ofte upt Zeelandt, tio;
menbe na Vrancknjck, 't 5p te toater ofte te Eanbc /
niet en foube mogen in bat ïïijeh geaDinitterrt iiiaj=
ben / alsJ nae gcljotiDen Quarantaine , 't jp in be
^paenfclje j^eDerlanDen/ alDaec itomcnDetepaflcci
ten/ of tci· plaeife enbe^teben in Vranckrijck bate
toe te ojbonneren ; enbe Dit alïc^ bermit^ men ab'
bpfen ïiaööf öat De Contagieufe fiecftte in De ©mt;
nigljbc Jilebecïanben buptcn maten feec toeacnoiiuii
fiabbe.

^e ï^eciogin baïi Orleans in be ïtraem bebaHtn 5,™,
ban ceii jongen koiect bcnï?ectogb bcojctnffH'
2t>2ief ban ben^mbaffabeucCoreel baec obet gljt;
ïufhBftoenfcöt/ bic Daec op fcDscef Defen bcïcefbfiip

i

MOnfieur Borecl, roftreSccrefair. vousaurapu
faire f^avoir avec quel reflentiment jayreccu
les tefmoignagcs qu'il m'avoit rendus de la joyc
que vous a»ez de la naiiïance de mon Fils, maii com-
me voftre afFcition en monendroidt ne s'eft pas ter-
miné aux feules marqués, que vous m'cn avez donnea
en voftre particulier, & que vous avez youlu jecon-
neulTe que Meffieurs les Èftats Generaux de Hollande
prendroient beaucoup de part a eet avaotage arrivé 1
ma Maifon, je vous prie auffi de les tiïeurer que mt
fentant obligé aux preuves qu'ils me rendent de Ia
mienne dans toutes les occafions qui s'en prefenteront
en vous tcfmoigneray queje fuis,

Movfieur Bottel.

Voftre bien bonAmy,
Stgni,

Philippe.

Fontainebleau ce j.Aouft 1664·.

Λ Monfieur ^oit^itAmbaifaieur de MeJJieurS kt EjltU
Generaux fres Ie Roy Monfe'tgneur é" Frere.

MYn Heer Boreel, U E. Secret, fai u hebben kon-
nen doen weten, met wat een refièntiment ick
ontfangen heb de betuygeniflen die hy my ge-
daen heeft van deblydtfchapdieghygefchept hebt uyt
de Geboorte van mijn Zoon ; maer alfoo u genegent-
heyt te mywaerts niet getermineert
is door de eenighe
marqués, die ghy my daer van in u particulier ge-
gheven hebt, maer dat ghy-liede oockgewildtfaebt
dat ick moefte onderrecht zijn , dat de Heeren Sti-
ten Van
Hoiiandt feer fouden participeren aw
dat voordeel , mijn Huys over-komen ; 2oe

S A κ E Ν van S Τ A Έ Τ


I

-ocr page 304-

Γ

en OORLOGH V

verfoecke ick U L. oock haer te willen verfeeckeren
dat niy gevoelende verplicht door depreuven die
zy
y ducr van geven, van de mijne, inaile degele-
ecntheden diedaer toe fullen voorvallen, endeUL.
bewonen tezijn ;

MijnHeer Boreel,

Uwen wel goeden Vrindt,
geteeckent

fortUtneblamien derden FHILIFPUS-
Augufti i()ö4·.
Aen den Httr Bareel, Anibafladeur van mijn
Heeren de Staten Generaal by den Koning
mijnen Heer ende Broeder.

53f(0EbcputectDe bit^tabt Avignon nibc ban't
Contad
devenaife fjCbOmopbcndrieen twintigften
Augiifti
binnen be^tabtüauLion fiate nifutucfub=
niiiTicnUDimnbofn acn Dc^^^au^atcgaet a Latere,
Dicfnuctfiifc öan baecflcnomcn ïjeeft otec Grenoble
cHbc Df grootc Chartreufe
iiae Valence, atoacc fljncü
tcain in ojbjE tuiert acb?aci)t0mmet9C0Dtcf0lemm=
rf)it möf mafliiififentie fune Entrée bmnen Avignon
ic
'öocn / fiiöc ijan bie^taöt en Contad be oube poifcf^
fïe tocörc
am te nemen; bcJ^cecebeMontaufierfiab
totLions fijn affiljeiibt ban Dem genomen om Bec=
toactt^'tcItEeccn.

©c Cacbinaeï Imperiaci geeft fun^ auöientie ban
Congé flfijab/ enbe bc nieutue Nuncius ban bepau^
Roberti öc fijnceecfie banabmiffie ; foo bat met Ro-
men
alIcsS fffieen te toefen fiecfïelt op ben ouben boet.

Staten ban Languedocq ijabben boo? <i5cbcpii=
tccrDm !)ai-e Cajers aen ben floningö gep^efenteect
llfÜClI^ een don gratuit ban veertien hondert duyfent
giilùen^/ enbe Iieefit ïjet tocio?t geboect be asiflctiop
ban Uiez ; ban toelchec^ j|acangue becfeïjepbentltjc^
6c toicrt gefpjooclten / gaenbe b?p niet tot boojbeel ban
bic ban De Öchgie in bat ïïtj'cït.

^n bcfcn tpbt gcafeecbe be ©e(ï feec in befe 5Pjobin=
tien. an'tlaetfi ban ^eptembec Maegöbe be ?ïm=
baffabcm: Boreel bat albaec aï boojeenige bagen toa^
aciiflritomcn be Capitepn Torfay fïacnbe op be cepac»
titif tian Zeelandt, bic 2S?iebcn mebc bjaröt ban mijn
l)cECcn bc(6eeommittect:beiiaben/ al^oacRnnban
mijn ü^ceren be^tatenban ^eelant aen bien ïioning/
op Dat niocöte homen te ccfTei'en be interbictie ban
bc,iic8otie/Bacc in begjobinciebanSeelanbtmcbe
bcgteprntoa^gebjojben.

?3cboojf3 Capitepn Torfay fonbec be ?tmliaira'
Dciic acn tefpjtfien ofte fgneiiomfieMtrntteniaec;
" at .......

^tm
^^totjtii

ficn/ Ijabbc ftfin immebiatelijcft geabbicflcect aen 't
, l?ofc».ibcftjne25jicbcnobecgeicbect/ enbe
acht bagen
JSiwn ii öatcnaeü)a^l)»bpI)emgeftomcn/ enbebectoittigljt
^fiKi. Dat bc Itonlngö alboocen op bie faecïte te bifponecen
gttiiiinn. (tt toctcn om be pobincie ban Zeelandc te |tel en bupi
g ten Die gcmelbe interbictie ) goet öabbe gebonben te
ftljiptam aen een peec tot Duynkercken, €ousijn ban
ie i?tfte gjntenbent
Colbert, bat öp öem in allen
fpoctfouDe Ijrfjben te becboegen in petfoon na be
bmcicban
Zeelandt, om tebecnemen enbetehonnen
getupotii of aïbaec in
Zeelandt gantfcl) geen ^efl ofte
contagicufe (leehte ontlieeeften en iaasS / enbe baec
banteftcmnmcappoitboen.

ψη tweeden ; bat bt ieeten Staten ban Zee-
landt
, om gcniclte interbictie te boen eefferen / fouben
albooren beijoocentebectiicben bpPaeraet anetftan=
« "abigatie enbe ftequentatie met alle beplaetfen/
©tcoenenbeaanben bangejeeïHólknt enbe bepec=
foonm banbicn/ fonber biiiinetie ofte eycfjjtie ban
Piactfen / alfootjetnict genóegö en toa^eenige^te^
oen (ali
Amfterdam, Haerlerri , Leyden cribeUy.
iL «J' l""·™ oeinfecteert te betWacen/ maet
b3cli)E8cI)celep?obinciebanHellandt.

befe gep?eoccupcecbe opinie enbegmo^
{."^•^ffoïutieDp. 't jigof be^ Itmbafrabeucg aubientie
tt "" tarbccen / enbe oocft ben lafi boo? öaec m.

ÖEmgegeben al^ onbjucbtbaec enbe niet
wipettaöcl maften/ ten fp bacï i» «iDe bien aengaenbc

il

I-

Vier-en^^ueertighfle BoecL 2 S 5

tuflcDen be^?obincienbanHollandt enbe Zeelandt» ιζ^^

naebec toiecbe bergeleecften / foo ïjabbe nobiglj geacijt_ZÜ

ban bit beecicöten ban Capitepn ban Torfay hennijtê
tcgeucn opbat|)p bienaengaenbc naebec motgttoe^
tf η fjaec ï?o. goebe intentien,

fSn ©ctobet quamen bie ban be .ïSebecIanbtfelic
Colonie
uptCajanatot Roebelle (üan bejfcanfiÈc
iiptgejaegljt) foo naeeht enbe ellenbigi)/ bat bie ban
be jaebeclanbtfclje.i^atie aïïeen nietmacBtigfitoacen
met(lacccantaten/ ombaecinteboo^flenj enb)tec=
ben fiaec fêo. j©og. alöiec becfoeïjt om ftace ©nbecbas
nen bp leben enbebuptenbecbecf tebouben.

Φρ eentijbtal^ be jpranfcljen ibit exploit bebenin
America, continueecben 3P tot Gigery in Afficai
maet albaec bonben ;p meec oppolïtie.

3In befe .ïl^aent bjongl) be iieec ^tlmbaffabetu: Bo-
reel
op bc^ itoningl)! intecceffie tot boojftominglj ban
ben (@o?Iog() baec mebe on^S
Engelant bjepggbe. ^en
iOtoninitò fepbe baec toe genegen te
5tjn enbe (icg alcebe
aengeboben ijabbe. ©e ^jmbaflTabeuc hlaegbbe oocft
al^nocgtoebec obec 't becbobt ban ^f^abigatie enbe
Cojcefponbentie met be 39eceenig|[)be .ii^beclanben
om be
contagie.

©p bat (ïucft fcöjcef in^obembetbat Bet Arreft
enConfeilüoo?
foo beel caecfitc bebifpenfatie ban '£
intecbict/ infabeuc
banbep^obincie banZeeUndt,
toa^ in beboo^lijche fo;niegefonben baojbeÏ|cecede
Lionne
aen ben fêeece ïlattogl) ban Vendofme, bie
baec obec fijne patenten babbe opgemaecfit enbe bie
be^lmbafiabcnc öaiibe boen bjucften enbe geautijeiis
tifeectafgefonben opaïïcüabcnen ban
Vranckrijck,
om aen be cefpectibe CoHegirn tee ^bmicalitetit
boo; bie ban be j^ebeclanbtfcfie jiìatie te boen be^
5o?aen be encegificatie ban bien/ enbe baec nae be
Publicatie enbe affiate in aile plaetfen baec enbe foa
getbet)oo?be.

M. de Matharel, ^eccetacisS <i5enecael ban be
micalitept ban
Vranckrijck, [jabbe oocft alle be boo^fj
fUccefien enbe patenten/ bicectel!|clt en immebiate^
iijeft/gefonben anbecmael neben^ fijne 20?ieben acn bic
QemelteColïegienbanb'^tbmicalit. enbei^eecusaci
qui^ de Lionne habbe oocft biecgclijcfte toefenbingen
gebaen aen be fïbmicalepten ban be j^jobincie ban
Bretagne ; aïtoaec beConpinginne jUSoebec in fooba»
nige faecfttn enbe niet be ìE>eec fêectog ban
Vendofme,
tefeggen enbe te bifponecen öabbe.

(0p bit boojfiacnbe cj;enipci öan bjucljtbace bifpe n^
fatiein'tcegacb ban be pjobincie ban Zeelandt foa
libecalijchgcobtineect/ jjabbe be?llmba(fabeucmebe
enbe becbec fijne bebopcen aengetoenbt tot becbec
bifpenfatie ban alleanbcce/ enbe meec ì^iobincien/
^teben enbe plaetfen bcc ©cccenigöbe .ï^ebeclans
ben te mogen üecficijgen / boo? foo beei be felbeplaets
fen niet bcfmct en |ouben toefen bolgen^ be becRla=
cinge ban be
jl|eecen .fl©agifïcatcn albaeï / of bat foo
toanneec cenige befmcttinge foube toefen tee plaetfe
baec be contagie toefen foube/ be^cBepen enlüoopi
manfcBappen ban baec ftomenbe/ foube mógen bol<
fiaenenbe geabmitteect toecben/ mit^ boenbeenbe
obfecbecenbebequarantcinc, enbe toa^ in goebeBoo^
pegeftoiilen/ omfuleppet^ te mogen obtincccn/ fop
in 't gcnecaeï al^ in
't pacticuliec / boo? be Commeccie
banbenÉaEinflÖ toegen be^tabt banEnckhuyfen,
aïtoaec gantfc0 gfteene befmettinge en foube toefen/
enbe be gefoutcn #acingB enbe ©i^ geene befmettinge
toe en bjengöt.

g^ocij obec acht bagen ftabbe aen bc Booge ïïegetin^
ge bei toittig[)t/ to&t becahbecinge bocnmaet al booceti
geftomentoa^ in be i>?obincien ban
Normandien,
aïtoaec boo? een nicu becbobt ban 't iêof/be ititecbictie
felf^ in 'tcegacbt ban be ftjobincie ban
Zeelandc,
feenemaeltoebec opgefet toa^/ enbe met be laetfie
25?ieben«pt4Sebeclanbto<ectbectoittigBt/ bat bieci
gBelijcfte intechictie in
Normandien) mebebfii
bat êof gebaen toa^ obec beiabenenbanPicardiea
ban
Brittannien enbe Rochelle.

^oen quam oocft tpbingBe batbeni^ectogB ban
Beaufort ban Gigery bcctcorftcn toa^ / enbe bat »)tc wtn

baei; na De fiS^uctftea enbe l^oceninfeecgcoatg^tal

oni=


-ocr page 305-

28é 4 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

16^4«. omtmit cnöeinörtsencfttbanöiepIaft^becfcBmm

-- 3ijnbe/ ïjaöönt op cene Ooosbte fcnige flucften(6e=

fctjut^ gfplant / inaft mcDc 51? De^taDt enöe Deffdfi^
©ao?tofrcftenBrDuyci0bIijch [joiiDEn bffcDootni : ^e
■pcanfclje .il)iliiie (Die toel
vierduyfent man fieccft
toa^) bitfirnDe/ oiticDat ingcbal De
Barbaren ιηεί
hun Corps d'Armée op afquatticn/ 3y Defdbf
nirt fη fouben [jrbbcn ftonncn tc(iHfwn / ?ijn met se=
öeeltc ban 't «örfcöiit tn Ijet scene betbtc öebbin fion'
ncnfalbareii/ aecctirccrt in öe.^cfjepcn cnbe jFcan^
fcDc 25atcquen / enbc alfoo bie plactfe becïaten.
55acr toicrt bp öcbocoOt / bat beJBocenbe piarti
mmincect tjabbrn/ metmcccanbecetpbinfle bicbjp
öatt enbe tetbjictiflö bjacen / cnbe Die al De toecelt ftec
ontlieiben. , , ,

^ebrct öfcft ban bm föonmoö afobtineert fcne
nette berBiaringe/
at^bat be^jobincie banZeelandc
rnbelöacciïngfjftcJien/ tetuctfMin^cftepen/ 3©α=
celi enbe^ccfoonm/ fouben toefen grbifpenfeect en
Oe-cicipieectban 't belienbefjnterbict op ben
negen-
tienden
ÏHngufli te baoceii gebaen I tot Den eerilen
«©ecetnbei; acnfïaenbe : be [joogfiflcnieitc berftlatinge
neffcH^ be JDatentcn ban ben ï|eec l^actogl) baii
Ven-
dofme,
5ijnoochp?amptel!jcIt terSanbengefielbt in
BOf be bf DooJlijche fo?me.

Oe f^ttt teactog enbe be ^mbafTabeuc mebe / ïjebi
fien bici-efpeftibe terftont boen afgacn/enbetoegefon^
ben aen alle lUbmiralitepten ban ©,'audiiijclt ban fijn
ï?oogl)c)it^ bificict/ enbe aen bie ban De .ïaeberlanifelje
.f^atie iiiallcïlabenfn.

33an baeril bic becanbcringeingeballen (bnpten
bf^'^nibaffabeuc^ ftenntffe enbe toeten optoatfub=
icct ofte cebeneu ) bat
M. Marquis de Lionne, liO?t^
baecnenftcefl begonnen bijfirultcpt te maeclten/ om
Öiecgfliiffte '^Htoninglj^ojbjr^/ in ben name ban be
ïloninginne Bïoebei: / te bepefcftccen aen be iilbmicai
Ittepien
inBretaigne, enbe be fafte baetbp niet
bleben / maer i^ bie bifpenfatie boo? De #|obindeban
Zeeiandt nocb ingctrocficn getoeefi enbegelimfteect
Bhetowben / namdUlijcft foo bette/ bat be boojfs
bifpenfatie geene plaetfe foube fiebben boo? Die ban
Zeelandc ban beKebietC de Somme af/ nodj op be
Seine, notö op be lïebiete be Loire inrinp^/ Wp?
benbe Bet Snterbict in biaein; tegen^ be l^jobinrieban
Koiiandt enbe De anbete |)?obmden/ in 't geöed.al^ te
booten.

dTflriii. ïtoningMjefte ftanfeije ^tmbafTabeuc/ I)c&=

«tóei Jjon Benaebefeseöfde ^omec gebaen feec blptige inflans
Ji?tfTeti tien boo?
Maltha, Beeft epnbelijcft ben Cacbinad
rnheiiDe jjanHeiTen aenBaecï?o..f[|Soa.gefcöieben befenenii

MeJJfcurs ;

CE n'cft pas fans une extreme douleurque je veis
encor aupres de vos Hauces PuifiTances Ia pour-
fuite du recouvremenc de biens de mon ordre
detenus en Vos Pro vinces, enEftac de me necelliter
alesprierde laterminer, quand felon les promeiïes
de Ie faire quelles en onc bien voulu reiterer fouvent
atous les plus Grands Monarques de la Chrelliefité
qui leur enontfiitinftanccs, &le continuentgene-
reufement, jem'eftois periuadé qu'aujourd'huy je
debvois avoir un jufte fujet de vous remercier.Ce n'eil
pas que je crufle debvoir douter qu'elles ne leferont
encor, fans deffier de l'cquicé & de Ia luftice & belle
maniere quionttoufiours regie les chofesdans Voflre
Illuftre aiTemblée ; mais ces longueurs Meflieurs>
que Vos H. H. P. P. apportent a rendre mes efperan-
ces y conceiis infruöueufes, commes elles mefont,
& a mon ordre d'autanc plus infupportables qu'elles fa-
^ucnt ìnfiniment la patience, & la bonté que tousces
Grands Monarques Nos
tìenfaiUeurs, Proteiïeuri eJ*
deffenfeursom pour nous, me font encor prier tres af-
feftueufement Vos Η. Η. Ρ. Ρ. de lesabregerpardes
prompte? delibcrations confceurei de celles qu'elles
f^avent prendre dans les rencontres ou 11 fe traite, com-
me en celuy cy, de s'acquerir du merite & de la gioire,
de donncr fatisiaflion aux plus
puijfantt Momirfuet

t
j.

qui compofent la Republyc^ua Chreftienne, & dg |
faire cognoiftre , queramitie&bienvcillancedemon Hl

ordre ne leur eft pas fi odieufe η y indifferente, qu'el.
les ne foyent bien aifes de la cultiver, au moins en luy
rendant un bien, qui peut beaucoup contribuer a fc
rendre plus util au fervice de teute la Chreftiente dans
laquellc Vos H. H, P. P. ont fi beau partage. je fga»
bien,MeiIieurs que parmy un corpscomme leVoftre,il
n'eft pas bien facil dc regler les mou vemcnts des mem-
bres qui le compofent dans une affaire outous ont de
differents interefts, & ainfi diveries paffions, a un
mefme branfle, & egale pante, & que pour cela il
peut s'y en rencontrer que plus efcairez des divines
iumieres del'cquité^ &de la jufticequel'ordredela
divine providence nous impofentderendre auncha-
cun, font portez a noftre fatsfaition, &lesautrcsa
s'y ^pofer > & c'eft a ccux la a qui par advanccje
prie Dieu avec mon ordre de retribuer a recompenfe
de leurs S. ficgencreufesintentionsquoy quenyelks
nous remettentöc nos biens, nynou5 endefdommj-
gent. Quepourtant ne pouvant plus vivre dans une
perpetuelleinquietude d'eftre a charge de VosH.H.
P. P.pardesiollicitations infruÖeufes, qui les accu.
fent a noftre grand regret detenir en cela pres d'Eiles
les noms de ces Potentats
expofiz a luelqttes meffrts &i
nous d'inftruments a leur en faire recevoir Ie cleiplaifir.
II feroit a fouhaiter qife Vos H. H. P. P. refoluflènt
poficivement dans leur aflcmbiêe la reftitution oulc
jufte defdommagement de nos biens, & que ces gene-
reufes Pro vinces qui en ont l'intention, parlapartie
qu'elles en pofledent en ouvriffenc & frayailènt
lecheminaux autres & conjoindtemenc avec V.V.
H. H. P. P. les portaiTent a fuivre immediacement leur
glorieux exemple Ie tout dans un terme de peu de fep-
maines, qu'il pleuft a Vos H- H, P. P. de leur limitet
pour cela, &ainfi, Meilìeurs, nenouslaiflerautrc
neceflìté que de chercher atouteeftudelesoccafiona
deleurefchanger cefte atìion dejuftice, parlesfer.
vices qui dependront de nous, comme nous feross
afleurement atous en general & en particulier; mail
de la couleur a plus de longueurs, apres y avoir em-
ployé tout cequepourcelaapul'arcificedenosEnne-
misfur Vos efprits & Vos H. H. P. P. letempsqu'il
auroit fallupourdefmcfler, examiner, &recognoi.
ftre bien des fois noftre luftice. Vous eftes trop efclai-
rez & equitables pour ne mepoinc advoüerquenous
neferrons point exempts de blafme aupres devous,
mefmes, fi apres cela, & tantd'inftances &prieres
infrudtueufes, nous ne nous cognoiffons en droitdV
voirrecours atoute.sles autres voyes que nous laiflênt
ouvertes la nature & les loix plus fondamentales de
Vos Pro vinces fans riendire des plus modernes, que
vous impofent en noftre faveur divers traités faitsen-
tre plus d'un Monarque & Vos H/H. P. P. qui jufti-
fieroient toufiours noftre procédé fur cc que voui
n'ayez employé l'autorité fouveraine qui refide ea
vous pour nous en efviter Ie fuj edl, auquel nous ne fe-
rons jamais portez que par la contrainte que poum
nousenlaifler la nature du Voftre en
noftre endrolt.
Ceft pourquoy avant de pafferaaucunafle qui puft
vousmettre dans Ie moindre doute du monde de'i
paifion que rious avons, avec mon ordre, de nous
conferver voftre amitié ny Ia fincerité & candeur de
celle que nous avons pour Vos H. H. P. Ê je lescon-
jure encor cefte fois de toute mon afFeflion a routes en
general & en particulier tfieöionnez & autres, ώ
nous donnerla fatisfa&ion qu'elles nous ontipromifcf
par les boucbes facrées de Monarques a qui EUes en
on fait porter parole,
Sx. ce fera for la refponce qu'ella
jugeront de nous faire avec mon ordre,
a cefte priere
qui leur en fera rendile a ceft efìèd, que nous nöut re-
^erons. Et que cependantcn mon particulier je leur
reprotcfte que je fuiï ,

MeJJieun,

Dc Vol Elautcs PuilTancei trei-afF-ftonB SerWteur

Le Cardinal de Hejfe,
Heyfersheym Ie 14. dc Dcceink. ï6U.

M^*


-ocr page 306-

en ο ο R L ο G Η. 't Vter-m-njeertighfie Boeck. 287

CMtfn Heer en j

'f TS niet fonder een uytnemende fmerCe dat ick
I de devoiren > dewelcke by U Ho. Mog. aen'
eewendt worden > om de wederkrijgingh van
, Qoederen van mijijordre in U L. Provinciën aen-
„ehouden, fie > if ««« Snet my t? noodtfaecken,
mhaer ceverfoeckcn defelvcaf te willen doen, als
" gevolge van de beloften, dewelcke zy fcer dick-
ïnaels hebben willen reitereren aen alle de grootfte
Monarchen van de Chriftenheit, die dacr over by
hacr hebben laten aenhouden , cnde dacr in noch
gnereufelijck volherden, ickmygeperfuadeerthad-
de heden rechtmatige reden te h^fabpn 5 oock daer
urer te bedancken : 'tis niet datickgeloovete nipe-
ten twyiïelen > dat fy 't fel ve alsnoch iullen doen, fon-
der tetwijffelen aen de bilUckheyt, ende de Juftitie
ende goede maniere dewelcke de faecken altpos in
U L, llluftre Vergaderingegereguleert hebben ; niaer
deDilayen, PMi Heeren, dewelcke u Ho. Mog.
by
brengen, maecken de hoope die ick gefchept hadde
onvruchtbaer, gelijck myfelfsoock, endeaentnijn
ordre
foo veel te onlydelijcker > welckers patiëntie
zy oneyndelijck fatigueren, gelijck oock degoedc-
hcydc, dewelcke al die groote Monarchen onfe Pro-
tcdcurS' Cnde bcfchermers voor ons hebben , ver-
plichten roy als noch u Ho. Mog. feer affèdueufelijck
te bidden, defelve te willen verkorten door goede
deiibcratien , gelijckformigh aen die, dewelcke
zy
konnen nemen alffer yets gehandelc werde, gelijck
dcfefaeckeis, waerdoorzy meriten ende glorie kon-
nen verkrijgen , gevende fatisftdlie aen de mach-
righfte Monarchen, dewelcke de Chriftelijckc Re-
publijckc t'famen voegen ende doende blijcken, dat
de Vriendtfchap ende genegentheyc van mijn ordre
hier niet foo haetelijck ende indifïerent is, of zy
zijn feer blyde de felve te cultiveren , ten minften
gevende aen haer weder een goedt, 't wekk veel kan
by-brengen οπα haer nutcelijcker te maecken tot
dienft vin de gheheele Chriftenheydt, waer in U
Ho. Mog. eenfoofchooncn deel hebben. Ick weet
wel, mijn Heeren, dac in een Lichaenj als 't uwe,
het niet fcer facyl is alle de mouvementen te regu-
leren van de Leden die defelve t'lamen voegen, in
een faecke waer in een yeder verfcheyde Intereften
heeft, ende alfoo oock een verfcheyde driften in een
felve Branfle cn gelijcke Panta > ende datter daerom
eenige gevonden konnen werden, de wekke meer
verlicht door de Goddelijcke Lichten van de billick-
heyt, ende van deluftitie dewelcke d'ordce van de
Goddelijcke Voorfienigheydt ons opleggen aen yeder
een te verleeneo ) genegen zijn tot onfe fatisfaflie,
ende d'andere om haer daer tegen te ftellen , ende
'tis voor die geene dat ick voor eerft nevens die van
mijn ordre Godt bidden dat hy haer Hoogheyt dé re-
compenfe daer van wedergeve, cnde haer genereufe
intemien, hoewel zy ons niet wederom geven noch
onfeGoederen, nochte ons van de felve defdomma-
geren, Alfoo dat wy niet langer konnende leven in
eene geduyrige ongeruftheydt van U Hoog Mog.
moeyelijck te vallen door onvruchtbare follicitatien,
dewelcke haer tot ons groot leetwefen befchuldigen
datzy daerdoor by haer houden dc namen van alle
die voornoemde Patenten ge-exponeert tot eenige
kleynachtingh ende ons tot d'inftrumenten dewelcke
taer dat ongenoegen doen omfangen. 't Waer te
wenfchen dat u Ho. Mog. pofitivelijck in haer Verga-
deringe vaft ftelden de reftitutie of 't billijck defdom-
magement van onfe Goederen , ende dat die gene-
reufe Provinciën die 't felve van raeyninghezijn tc
doen , door 't ghedeelte dat zy van de Zelve befit-
ten, den wegh daer van openden aen d'andere end?
de felve eenfamentlijck met u Ho. Mog, brachten om
inimcdijtclijck haer glorieux exempel nae te volgen
c felve alles binnen den tydt van weynigh weecken,
t^e me^er dat u Ho. Mog. haer den tijde daer toe be-
hoorde te limiteren ; ende alfoo, mijn Heeren j om
geen andere nootfaeckelijckheydt overigh laten als
•Dalli oecrftigheydt dcgelegemheydt
te foeckcnom

haer de felve aöie van luftltie te beantwoorden, door
dedieniten die van ons Tullen dependerengelijck
wy gewiflelijck aen een yeder fullen doen, foo in
't particulier als in 't generaci j maer latende tot meer-
der longeurs verloopen den tijdt (naer dat daer toe
fai gebruyckt wefen alles wat de liftigheydt vanonfö
Vy^nden op dc finnen van u Ho. Mog. foude ver-
mogen ) de wekken van noode foude zijn geweeft
om meer - maJen onfe luftitie wel te demefleren,
examineren ende bekent te worden ; Soo zijt ghy
al te verlicht, ende te rechtmatigh om my niet te
bekennen dat wy by u niet vry fullen fijn van gebla-
meerttewordtn, felfs, indien nae't felve, ende foo
veele onvruchtbare inftantien ende gebeeden wyons
niet door't Recht bevinden om toevlucht te nemen,
toi alle andere weghen, dewelcke ons de Natuyr,
ende de fbndamentabelfle Wetten van u Provinciën
open laten, fonder yete te feggen van de Moderne ,
dat uL. verfcheyde Traöaten tot ons voordeel ver-
bindt , Mmaeckt tuflchen meer dan een Monarch
ende u Ho. Mog. dewelcke altoos onfe Proeeduren
fouden Juftificeren, in gevalle ghy L. dcSouvetainc
Authoriteyt dewelcke tot uwent refideert niet ghc-
bruyckt had om ons de redenen daer van te beletten :
waer toe wy noyt gheraecken fullen als door den
dwangh, die ons de Natuyr van't felve fai konnen
over-laten, van de uwe in ons regard. 't Is om die
reden dan, al-eer wy overgaen tot eenige Aftic, die
U L. in de minfte twijfFel ter wercltlbudekonnen
ftellen van degcnegentheyt dicick, nevens die van
mijn ordre hebben, om ons teconferveren in ü L.
Vriendtfchap , noch de fincerit«yt ende oprechtig-
heydE van die dewekke wy voor U Ho. Mog. heb-
ben dat ick noch dcfe mael met alle mijn genegentheyt
haer alle in'tgcperael cnde in't particulier foo detoe-
genegige als andere beAveere ons de fatisfiiftie te ge-
ven die zy ons belooft hebben dpordegeheylighde,
monden der Monarchen, aen de weicke zy het woort '
hebben doen brengen , ende 't fai nae d'antwoordc
zijn die zy oordeelen fullen my ende mijn ordre toe
te voegen op hetverfoeck, 't welck haer dleo aen-
gaende gedaen fai wefen , dat wy ons fullen reguleren.
Ende ondertuflchen protefteeren ick haer in mijn par-
ticulier te zijn

Mijn Heeren ,
U Ho. Mog. feer toegeneygden Dienaer i, ■

"Den CART>INJEL

van Hejffèn^

Keyzersheim den vier entmntighfitn
December /«β'κη kotidm vier
tn feSiigh.

gjn^ecembertoifrt ooclt 0eft&?fbfn/ öattotPi-

rijt tuflcljm Vranckrijck cnËngelandt DiJO? Den ato|Ö
Barclay Fitz Hard ingh ffn CcactartOffTootentoa^/
foofjcpmriijcft/ Kat ömConcrlitc öet SegrtgaUOc
morteli op settfii ölinbfliitaö / fonlict: öet
te Itfen.
ϊ0ίε foubc grtoobcn öatmi Caiicriifc foube yctiei
gelen 'ttofïcft öp nirt Jja&De aelcfen ί niact: aljoa
men in®?aiichriicr» Defoi^taet Ö?uchte tnbcD3epcii=
öeln't Ilucft ban «ionmtfrde / enöe Ije ^iigelfc&c
tijouilIwctïmiuSff / foo toa^ &Et öicc micatmnbut
é- trmit artuius.mn toa^ brtJKf H oorft boo? rmfcbas
butoe; toant Oat (iïcactact filintit enOefabuIeujc
getoet|lEnöc0ctil£bm. ,

φβΐ ©eec van Beunipgen, gcbfflgnfcrt om nae
parijstc gatti/ toa^ ben elfden ©eccmbec tot
Bruxel, cnbe quatti ben negentienden tot Parijs ;
Γίίη Cftatartet toa^ «EptiaoibiBeci^ minifit» / flp
Ijabbeaubienttc ben
acht cntwintighften®ecetti6fr.
Il^etfijHlafleiibeani&^rHgentDa^/ ttfimuptbtc
WJÏBenbe: '

-ocr page 307-

288 S A Κ E Ν van STAET

fubfiantie bairtgcenebe onöcrBcfcöietieSlfijt»
fante ban Öe J^eecen Staten (iEienecaclbanDe®et=
fenig&öe .ï^ebecIanDtfcöe ©jobincien aen tien?CIbec-
CD?i|ïelijcIi(ien ftoningi)/ fgn JBajefiept sep?efen=
teertijeeftinbeauDientiebiebefelbeljfHi ben
achten
twintighften
ban 50ecember laft|ï boojlcDen fabora=
belijcïibecieentöabt/ toasi/ bat fijn Hàeeflec^flci)
ten uptterfien aen fön iBajeflcpt bci;obIiafcrt afte,
boelen toegen tieeocbe©fficien/ bie befelbe upt fon
epgen betoeginafje getoilt tietft tc cmplopecen/ om
op fi|n bjienbelöcftlte te terminecm öet hcaheel 'ttoelcfe
Die ban
Engeiandc fiaec oen-gebaen ijebben/ enbe
DatfeöemonbecaEffÖiiüc belaft öebbcn booi aHe an^
bete Dingen / fijn .lilSaiejtept feet ootmoebiaö bolgen^
fiate fcijuïOige plitljt te beDancRen obec öefe nieutoe
oetDijlinge ban continuatie ban fijn Honingblrjebc
goeDertiercntbfpt tot fjaec cnDt tot ijaccen ^taet.

3p feer gctoenfl öabben bat fgn Majefiept Bet
effect cnDc Öeb?utl)ten ban fijn moeptenbecRregljen
DaDbe/ fooal^ Ijet getoicDt ban be tuffcBcn - fïeUin--
gen ban een foo gcoote^onatcB boo? fijn <l5eanieci;=
Den/ De openbare mljtüaecbigijept ban öaec faecRe
tnbe be laetfie facilitept/ Die jp banfjaece spöe toe-
gcbjacDtfjebbentotaileg Öet toelefee foube mogen bie=·
ncn tot confctbatie banbe©?ebe/ Daec öabDen Doen
bectoacBten.

5^a£men DiejSniet tcgenfiaenbe in€ngelanbtnict
alleen beootcn ge^ooten fiaD tot be openingen enbe
follieitatien bie fijn .fjföajeftfpt gebaen fjecft/ om tc
boen opöouben be Ijofiilitepten bie De €ngelfe{|en
fonDec oojfaecRc cnDe fonDec fonDamcnt Ijebben be^
gonnen/ enDc geeommittcect in
Africa enbe Ame-
rica,
tegen De ILanben/ pïaetfen enbe ©nbcrfaten
ban DeboojfcDjebei^eeccnStaten; maec DettoelcRe
meet om te bei toonbecen / bat fijn IHSajefiept
I)ebbenDebpbenftoningBban<{EngcIanbt fecienfe in=
gantien gfj^aen/ bat Oen <©o?log& ten minfien in
Europa niet getcanfüojtcect fouDe too?ben / bie bp nae
tecflonbt baecnac begonnen getoeefi boo? fiet ac-
ceflecen ban alle be ^cbepcn ban be S^eccentggbe
i^?obincien tn De S^aben^ ban oEngelanbt / enbe
Dooj be Ijofifliteptcii Die berbolgen^ gecommitteert
3ijn/ met öet becbolgen enDe nemen ban anbecc
pen metgetoapenDec öanbt op bolle gce/ cnDe met
fiet tcacteren ban be ©nbecfaten ban Deboo?fcö?fbf
5^eeccn Staten obcc al / al^ bethlaerbe ©panben/
oboi eppieffe ojbje ban be booifcöjtbe JSoningö ban

Eneelandt.

^at ö^t gccne 'ttijelcR be tccötbaecbigebettoon^
becinge ban een foo c};tcao?binarife enbe betcaffenDe

tocebuce feccbermeecDect/ batfebcct be laetfie

ffieien ban fijn 3Slbec-CB?iflclöihfie.ïi^ajefiepttot
confctbatie ban bc©?eDe in
Europa, foo bette af i^/
öat De booifi^jebc Staten eenige plact^ fouben gegc-
bcniifbbenombic tc biolcren/ bat tee contracie fgn
ICiajcfÏcpt ban ö^tc becfocöt ö^bbenbe batfe öaec
Bloot niet fouben laten nptgacn/ om te ontgaen De
ÖoPitcpten/ toaec mebe benltoninglj banCngöc^
ïanbt öaec Djepcbbeη / inbicn 5P bc CanacI foube paf=
ftcen/ öcbben 5p f\ilc): tocgefïaen/ enbe bp nae op
oc felfbc tpbt öace Sce-macöt biefe bctgabect öabben/
gefepacerct/ ombietocbccom in öaec ^aben^tc boen
Romen.

iBaec bat befe goebe intentien ban fijn J©aiefiept
naeutoelijchsS gc-e):ecnteect toaccn / ofte öcbben bc
boo?fcö?ebe $?eccen Staten ficö gcfïfn i» ben ©ojlogö
(ngcstoacötelt/ toelrRc 3p
Dod? bie mibDcI meenben
te ontgaen/ enbe Dat booi eenbeccafTinghe/ Die foo
toeci teminbcctccicwfcceni^ / al^ be jlBinifïec ban
Dcnïloningö ban^naelanbt in ben Haegh refìbecen=
be/ meenigömael bccWaect öeeft/ bat fijn Mcefiec
bie niet foube boen/ enbe boo?alcccmen totbeì@a=
penen foube Romen / ÖP al boocen^ bic foube benuncict
mi / gelijcR men in biccgelijcRe tonjunctuccn getooon

te boen.

©eonbccgefeö?cbe öccftnocögefcpt/ Dat öP niet
ÉntacBtenootfaecReiócR tesó'n/ in'cRo?t tebeDuce=
een/ öat öet p?occDeccn Uaii €ngclanDt/ foo inju'
el^ ongeccgelt enbe ofenfpfi^ / om Oatftju

^liiibBft,
5Beit'
ninsen
aen 't

l^of

^Piopofi
tie,

JBinifiersS ban tpDt tot tpbt aen fiijn Majeflipt Bhf.
communiceett öcbben alle^ toat inDefefaccheatpaO ^
fcect i^ / enDc Dat 3p öet gclueR geöabt öebben bat '
ban öaec
3Pbe nirmenbal Bötbaen i^/ toaer bp ju
ÖebbcnhonnenmeccRen/ bat fijn.iBajefieptpetite:
Böf» geöabt öccft tefegani/ ofte mcccDec bifpofitit
ban Öaft 3pöe tot eenbjacöt cnDe aofbc inteHigtntie

tetoenfcöen/ al^3p inaile^ cnDcboojgaen^aetoont
Öcbben met Den Itoningö ban cBngelanbt tcytlcn
onbccBouDen / bat 3P fonöfc tfacnfitijbiiiDj)
omöflfï öcbben De pjopofitten Die fgnlIKaiefitpt tot
Dien epnbc boo? fijnen ?ttnbaffabeuc öaec abeöaen
Öccft / bat 3P BEboIflbt Öfbben ben caebt bic ΐ)ρ

bcBeccfcontrccrtöcbben allr^ toat öaec foube inoatn
tecBöcn tnbe mcfuce boen nemen aen^ecfooneniiie
öaec foo fece nietRonnenontöoubcn/ bat 3p Romirn
app?eöcnDeccn bat allt^
toef confibcrecenbe/ inliart
nietbflïttcacntefpjcccRcnbatSP geen cefolutie etiöc
fiantbafttBöfPbt aenoegö in Defe faecRe fouben gcfiab
Öcbben.

39at alïe^ 't toelcR men aen De 3pbe ban Cngtiant
Öceft bp gcbjacöt om te Dienen tot ooifaetUe ban
hlacötcn/ cnDe tot p?ctf]i;tbanRcaRecl/ gercbiiccctt
toecbt/ Dat men ttoec^naclfröe^eötpcn in©o|i-
3[nDicn/ enbe drie op beiìufien baniiuineabtt&os
ben enbebcröinöect öffft op beïiiif^n banGuinej
boo? cemonfirantien cube Denuutiatien/ bieöarcop
Die plaetfen gebaen sgn / te Romcu in De i^abeii^ tube
jaiactfcn banbc©uanbcn bie on^boleR tecSeemct
^cj&cpen belegert öifi / foivOcc Date ©panDtiijcficr
toijfe tc attaqueren ( te nem^n/ ofte eniige ban be
felfbc qualijcR te tcactecen.

^at Dit gcfcöiet toa^ fonbec eenige o?b?ebanbm
^tact / cnDe Dat De «Sngclfcöcn fclf^ göcen anbcte '
maniere gebyipcRt öaöbcn/ öfbbenDe altoo^ ge«
fufiineect Dat öet in bic (iSuartieccn niet geoo?loft toa^
De ©abcn^ ban Dc©panDcn tc fkcqwenteccn /
boo?
betoelcRe 3p öaft ©ojlogö-fcöfPf» Dabben/ cube
oocR Bebcrrctecrtconfifcatien tegen Die gcene toelcfin
fouDen boo?nemcn bacc binnen te gaen i maec Doilwl
be(©ofi-gnbifcöe enbcï^cfi SinbifcDt <Corapaan(cti
ban öeBececnigöbe |9?obincien/ tegen bctoclcficjp
befeRIacötcn fo?meerDen/ Bare faecRe booj bie enbe
bedeanDcrc ceDenen Defenbcetben/ enDebobenaHcp
met öefe cegel ban recBt enbe bJilicRDcpt foo genera'
lijcR ontfangen enbegeapp?obeect/ batpbcr cenam
fönspbc beDoe?t boo? goet te Rennen'tgBeene Dpte^
geni anbecen p?actifccct : De boo?f^?ebe #eeccn
stif-
ten
nocDtan^ begccriaö SÖnbe be faecRen te effenen/
enbe confibececenbe/ bat foo men ben Ïtontngliban
«CngcIanDt toefïonbe 'ircene öP in Defe occafiebf-
göcccbe / men bei!SngeIfcf|en foube obligcccn in tou
Komenbe tcbocn in DefelfCecnDebiccge^eRefaeeltm
ban maximen bie metbeiiberttpt banDcCommtt'
tic enbe 4^abigatic mecc fouben obcc een Romen / al^
3P boo? befen gebaen öabben / Bobben 3p gepaffecct
boben alle Bacceccbenen bieabantagieu^ boo? tiatc
«©nbecfatcn 3gn/ enbe öcbben fo?miie55ccIaratlni
aen ben JiÊi'nifiec ban €ngöeïanbt ban
Denvyfden
enDe vyf en twintighflen ^eptembec laetfl btrlfbtn
gegebcn/ tnöoubenDe bat 3P be eeinteceffccrbcn
in
be bDo?fcD?cbe ^cDcpen fouben Doen bergodicn De
fcöaben bie sptoaccIfltR fouben mogeti gelebcnön"
ben tcroo?faetRe ban be boo?fcD?cbe
bfCöinDcringf/
foo bat aengaenbe beft vvf ^cBcpcn be ©cerca
ten alle be fati^factie
Die men in bcnnacmbaiiben
Stoningö ban «eiigclanbt ban öaecbecfocDtÖfffi/i^
gtbcii öcbben.

5&at Bft alleen aen DeCngcIfcBcn gemaniiiuw"
Beeft/ bat men nietgeRomen i^ inliquibaticbanw
boo?fcö?cbc fcöaben / enDe batfe B« effect ban Si
boojfs ©edacatien nietbecRrcgenBcbbcn/ ört
Reopcnbaec maecRt/ Boe b?cemt enbe ban allffitt'
cecitept af i^/ bat benjKfnifiec ban<ifngcIanbton'
ber anbecen öifft toillen laten paffccen boP?
cec&tbaecbfge oojfacfRe banBofiilitcpt We6raonn«

ro»


-ocr page 308-

16(^4.

fiiöe necotttmittfftt öoo? «öiiacïanbt / ttianqufi
iiifiuüan üolbjcnginóe Uan De üooifcbjcüc^erlacai
firn in Efn^cl)?ift 'ttoclcltc Ijp iiifojmc ban^jotefi
ncD'cfifcrt cnDi aeii bc boo^fcljjebe i^ccccii Staten
öcnvkden ba» Dcrc,r®aeiiD£ ge ejcïjiürcrt/ rnbe op
bc frifOe tjiö ocfonben öccft {nae bat men friibt ) oen
öc lèiiiifïcr? üaii anbei ε pjinceii Die luröe in bm
iiarall rcfiöfrf" / om öefc ^joccbuce tc aiit^cife»
chi /ciiDföc ^aprimi ban fancnStoningD teju(iift=

fjp onbcrgefrt)?cticnnict cn foubc alifsftm bat
br Uoojfcljjctoe J!Bini(ifr / gcDupceiibi bc €ontiflatirtt
oürcbc lióojfcöjcbe vyf Jjcfjepcii / tipt ben nacm
ban ffjii .©allee getaant ftccft/ bat ljpniftrffeon=
gciifocn itja^ €ractaet ban .W^acint nier bc ööo?=
fciijfUeï^ccitn^taten tc macclieu / om fooOanigge
fnöebicrgdijcftebifpuptfn boDj tcftomcn/ Ijc&beiibe

lanötmljctfclfbc^iÖjiftbJit laten pafleeccnboo?ccn
tfcclun ban tofpnigö inclinatie bàn bc boajrcÖJclJè
bceren^tatrn tot «nbjacljt cube gocbc
fO|i:cfpon=
örntif/ bat IjetboojfcïjjcbcCi'actaet niet gemaecht
ié nctocfli / 5ijnbE gantfcö toaecarDtiflÖ / gDriijcii
Ijfin feifö niet onbchcnbt gljetoccfl/ Dat Dcbóoi=
jfiijcöe iWcren Staten fcDcrt bccle infiantic» in €n=
OflanDt öfjcöaen om obrceni tefiomen obet cencc=
ülcnieiitöanbejBfêarinc/ enbc {jfbben baec toe nopt
ffnige Difpofitie gebmiben/ 3p blpbe tuarcn üjegen
De openingc bic fiaec gljcDacn toieclJe boo? bc boojs
frfeebe JBiniflec / cnöc fouben felf^ gijccrnc gecon=
tcibticectöcöbcn foobcclinljarebja^/ om Dicfaecïtc
tcconflubftcn/ inbien men tegen ailc cebenen ban
Dc 5pOeöan €ngclanbt niet Ijabbe toiflcniimita-cn
i)ft effect ban DatiiEi'actatt in DeSanbcn cn geen
bimciMiJucopai boitort 'iBff" Öftïïfcfit aengact/
met (ici)oo?bt gebifcccntiectt te bjoiben boo? De Di^
(Jmitie ban be plactfcn; cnDc Dc boójlfcipcbe Λίηίί
fÌrc in bcbifpupten acngacnbe be
pen fitij gepjcbaiecrt öaöOc ban bet gbecne inCn^
topa Qcpjactifecct too?bt/ sijnDe bet o&ft»?upch
'ttoelclt
in Indien ontfangen i^öfntt'eencmaelcom
tracieeröf. {

^at öc anbcce Itlacbtcn ban be Cngclfcljni befiaen
iH tweü i^ooft-flnchen ; ï^et eerfte gaet aen een
5>φίρ genaemt Henry Bonavoncure, 'tüjdchobet
eenentwintigh3iaccn ftranbc opbcïtnfiban'tii^p'
taiiDt Mauritius : toacc obcc 3P iUagcn bat bet ©olcfi
Ι)ΛΠ Dc<0o(i gnbircbc Compagnie booj be boo^fcbicbc
Staten gepjibiicgiecct / bic in 't «Öpianbt toarcn /
eenigcöoebrccn falbcccöc; maec De oo?faccftc ban
fiateftlacDtc i^ iucgbgenomen/ enbc bilicnccrt licft
felben Öoo? bc ^cclacatie bic jp maccitten / cnbe boej
öe Hete bic fp bctbolgcn^ onbccteccltcnbcn / bat 3P
baccopniet en fonben pjetenbccen : ?!>c anbcce tro?=

"löc (jclabcn met ©o?tui^rcbe ®coupcn / ban be
onrcngctefcontcecrt stjnbe in bc
Straec van IVIalacca,
f iiüE Qctocpgert bebbciibc bc boo?fcb|cbe 33panbtlijche
^ronptti obtrtcgcbcn/ Daa ccnsiöccötgcfcöiEbc/
uiaec in bet €naelfcb^cbip genomen üJicibc. ©at
öetuieïujacc bat Denobcclcbcnltonfngb ban
Ën-
^landr bcbbenbc gcintercebcat bp De boo?fe5?ebe
^tafen / uooj be geintcrclTecrbcn in be boo|fcb?ebc

ÖpinHollandt tcgöm bcboojfcfijcbeiTonlpasmeEen
#20Cf^ begonnen te maeffioi/ oineei; grbcelteban
ijctberacco?beerbegetbt tcöcbbni/ enbebatfcaenbe
boo?fcf)?ebc geintecejTcfcbfn fonben betalen tot
twee
encwintigh hoederc
ïicóohen/ Uiacc ban Dp bfcbol·
aïjcii^ beniieecbe/ enbcaiJbjeffcctbc ficlj bacrnafrui
't 3iàcc
viér en vyfcigh atn bc <ίΓοηηηί(ΓΒΐ'ίίίη bie
(6ebeputccct hjaren oin bc bfcfeliilïen tnflcöen be
ttoecj^atien te bergtltjcBrn / met'een pictcnfjc ban
feven honderc duylent onlbni^ / enbc 5Ü«Öe afgC'
flag;cn getoeefi/ bonbt |)P eenfectcct om Den tegcn^
ÜJoojbigBcii ïioninglj tc engageren ombefcfaeclicte
becnientoen / gcbuprenbc be iföegotiatie ban öct
lactfic (Scaetact gemaecftt met bc boojfci)?cbe i^cfrcn
Citaten/ in 'ttoelcficmeu ober een nnam/ batfjct
be gemtcceflcecben in bc bDöjfcf|?fbé ^cfiepen b?p
....................." begonnen

bolgen/ gelijcft bPbrgoiincnöabDcboo?De€cfgcnaï
men ban bé boo?fcl
)2cue Pindar, ibeleftc nn öaetc
pjctenjlen Dcben nioritecen tot bp nac
feven hondert
duyfent
ïicooncn / bp be b002fcb2ebe ï^eefccii ^ta=
ten: i^ocbjcl men bem babbcbocn bipclicn/ Dattec
geenfonbamcnt banrecht in bacenepfeb toa^/ cnbe
bat in allen gcbalic bolgen^ be natupce enbc ^fcb
ban bc facche/ cnbcabflijch'""! in 'tboojnocmbe
€raetaet ober een gcfiomcii toa^
/ 5P bacc be|joo|ben
tcabbjefTcccn acnbeSfufiitie/ cube bft boojnoembe
pjoccè in bc fo?mcn betbolgen ; maec be JSDinifiec
toiiïenbe een anbccefinaen Defctooojbengcben/ tïjn
obecbif facche bede rontefïatifη gebailcn; maec cm
een epnbe Dacc ban tetiiacchen / brbben De booji
fcbebeilccccn^taten Doo? een ©eelaratic bp gbe^
fcpjifteaen De boe?noembeJH9inifiàban
£ngeiandt
geabebrn gcpicfentcect / Datfc b"" toilDen cemittfi
een aen De 3&eii(ie ban Dét PaclamentbaiiParys,
ofte ban cenigö anbec ^Icntrad ï?of ban
«ifnDc bcm i^ gefcpbt gbchjccfï / bat om alle lon-
gucurs te ontgacn / De faecfte fonbc sebitecitiineert
kbojDen fonbec eenige nicntoe.ifjtbibitic bati ^tncfien
ofte ^cbiiftëh ban oe 5pDebaiibcboo,'fcD?ebei?eccEa
^tatcn.

©c onbcrgefebjcbc ftceft berber gefepbt / fiat bP
iJict en tbJijffribc ofte fijne .ilSajctiept fonöc oojbee·
len Dat bc boo?fcb?cbc i^ecren Staten batcingebaen
bebben allegf bjatmcntorttdijch banbaftfto|ïetoen=
firbentecoojfarchcban bcboojnoembc hlaeljtcn enbe
p?eten(ien/ enbc alfoo Dacc geen anbere ban bc 5pbe
ban
Engilandt febcrt be concUific ban bet ïact(le
(tcactaet jijn / Dat De üoojfcb?fbe iJcercn Staten
etfectibdijcit oojfaccfie aen Den ïioningb ban
En-
gelindt
gegbcben Bcbben om bolhomen fati^factie
tc nemen ober baec briepbt ffijnen ccgnarbe / foo
bed te meet batmcit inEngelandcbcccc afsynbeban

(«cite ban baec hlacbteni^/ Datcen^cbipigenacmt ■ te gbil»?upciien ccn foo eeclijciic cnbe ofaiigercnbe
^ Bonne Efperance , boDj be Portugyien , boen maniere tcflbeng De (©nbcrfatcn ban De boojfcfcebe
Bpanbm ban bc boojf; J^cecen Staten / bcbjacbt 1 igeeren Staten/ mantiiiretbc ftaec cebcn te gbcbni

/ wu} UK uiiiiiiccurctuEii m ue uaDjici}?coc i gcpojt aruoni get jfujl· uun v^umiuuijri,, (.lUMut
^cliipcii / 3p foo bed confibecatie niDe Diffeccntie ; bc «öngelfcben baec onitcentbabben/teobccbaücni
Dooj fijne ©fficicn gcbabt Ijebbcn/ bat 3p ccn ac=, mact beboo?feb?ebe ï?ccccn graten bebbenbegewc»

coiimiobenient gcmcnagccrt Ijebbctt / npt ftracbt ' ' ' ^ -. - .. .....

watr ban bc boo?nocmDc Compagnie aenbcQeinte=
«llcftoenbetaeit beeft dertigh ofte
veéïtigli duyfent
«tooncn/ 't tucicft \m Ijet gebotìcn ban be bóoj^
ttotmbc onbrtgcfcbzcbfn fcljéiii scnöiöbfaeó'» Öefe
h ^«««"Hwt "té bcbbfir
j maet feven fdeten
K^fft'lrtt^ bc bö(^ffb|tbë^cï)epcnoÏfcgcSomcn

> «êngBlfüB-mart / öAbertDê gêi ©ait be boo?fcB?ebe »inifier ban Engdandt (ti
/ liüeüieï förtbêÉ tében / Dat Βέ boijj= 'tsfmeïbe ©jotci^ fit&nocb Dienen toü/ om coleuc
«loeiiHJeSifbfpert
gett, fjijett gei feftien hoi»- aeri Dé óoWeptcn Dot? fijnen ïtonin^ 0ecommit=
oert tweeen veeitfgh settjWfpöiteiert Β«ίί«ιΥ Öefft tecct te BöeöEH/ iiàt6emeei:senielt)cféeEren|>tate«

fenteect foobanige fati^facttc tc gbcben aï^beiiïioi
ningö ban
Enghelandt foube niogben bjcnfcben/
inbién Daec bctofjfen toatcn om bacce ©nbccsatcn
te obcctoinnen / Die conDt upt onthcnben De
Dact Die baec op gdepDt tnietDc/ bebbenfe Dicfaedie
niet meet becbolgbt / a!foo 3P fionben bp

öbec beele cnbcbccfcbepöe Warbtfn ' toaec ban jp be-
Ijoojötntcbcctoaclitfn DefclfOeS»fiit«c öiemcnijem

botorf bet boo?fcb?fbe / men bacc en bobeii be
(©nöcrfatcn ban De boojfcb?cüe i^eccen Staten op
DeütniÏban Guinea befcbuïbiabt bffft / Oatfe Doo;
een ^ommc gbclb^ ben Coniugb banFantynacn-
gcpojt bfbbcii bft rojt ban
Cormantyn, 'ttoeïeft

__________ , . . . _ fólibe Jijn A/fm imeptem prófiqui j l)et _ ______

fclf^ bcruoigen^ ge - eiöibcerC ren project / inbien ©jocc^ te becbólgen : «©e liBini(trc ban ben ïioning
iiirt cn
tóarc bat bcboojfeijjcbe ^ϊΚίιίιΓκι; ban <!2nge= ban Etigelàndt in bm Haegh bc|i|Icerbe niet bie te beti

cn OORLOG Η. 'tVier.en-veertighfieBoecL· 289


-ocr page 309-

290 S A κ E Ν van. S Τ A E Τ

löódt. onlangi)^ ctnigt bàgcn in tjace ï^attené opgcïjouöfn

_ l)fttt>cu feccltcc ^\xKftfrij / ï)« toritRe foo

fllsS Hicn fcpat / Jilìafim in Engelandt fouöc bjeiigcn ;
mate öat i^ meccalbaniopcnöarc tcccRünDatDe0e=
fepbeH^iniltri; macc p?rtcjctcn foecltt itpttekjiuDcn/
aUboDcopöoHöiiiac ban I)ct booi|cl)?cüe «iet
Qcfcijicbt al^ ϋαο; iurpnigljbagcn/ enbemaccem
Effcct ijS bau cenacnei-aléopjc DicDf semfibcl^ecrfn
^tatcii gratiicn Ijaööcii / Dat men geen .iBaften upt
Ijact ©aüEn^ foiiDe laten gacn/ aïfoolj^cc g£tcp?e=
fmteecttoa^/ Dat twngcb^jccft bare tianfjaobe/ om
teboIDjcngm {)etbou\»ni ban een ronftb£ira&Ie Bloot
(0ajlogt)-fc!)epcn btófe bcbcn macchen. ©at Dcces
mon(lcantien DoojDegcfrpbe iBinificcgcbaen/ gljc=
fonöcn toactn acn De ^Omiralitcptcn / met o?ö?e
fKbte infojmecen ban Detoaecl)epbt banbefaecitc/
cnbc bat Df opIjouDinge bau t)ctgemcIDe^cb>pnict
langecgccetacbceït gctoeefi/ alsJ gebupcenOe Drn
tpDt om De gcfepbe info^maticn te Doen / enbe Dat
fjet tecfiont ùaccnaecgeccIaiceecti^gctocclÌE/ fjoetoel
men op befclföetpbtbjepgïjöe Öe ©ioot ban De glje-
itielDe J^eeccn Staten in De
Canael te attaqueccn/
OiDe bat men Doo? puWijctie o?D?e opljiel De^cljepcn
ban De ^nbioonbcc^ ban De ]3eccenig()De ^jonbincien
Doozgantfcf)
Engelandt, iDeltftmenopDeinflantien
ban Dm SCinliafTaDcnc niet jjceft ïaten bcrtreclien/
al^ om Die op nteuto^
te acrefieren/ toanncec men
«n gcootcc getal alDaec geïociit foube öebben / geïijcft
men naeDcc{)anbt gcDaen j^eeft.

DeanDece p?eten(ïen/ actiën / enDefiIaci)tcn
DieDccbanbcplie besijbengemaeclitsijn/ ban ouDcc
Dato al^ Dcconclurie ban fiet laetffe iCcaccaet met
Engelandt, totgcenpjeteftcnban quabcinttHigentie
ïtonnen Dienen / geïijcft gefcpöt i^ in 't vijftiende ac'
tijcftel ban ftctfelfDetoctaet/ junbeaiöaerbaecen
bobcn fjcpjéffelijclt geaccojbeect/ Dat De pjetenfïen/
actiën enbe {tïaciiten/ DieDaccinnietafgcDaenjijn/
fiiUcn Degcepen toojDen in agflen / Die men toeDe»;=
5ijt^ foube upttoifleïen / üuDe oprceljtelijch &ftecmine=
een beo? ecnb?ienbe!t)cfiBecb?acI)/ oftebatfe anDct;
fint^ fouDen gebecibeect üjojDenbooj^ïrbiter^/ bol»
OjensS Defojme in 'tfelfDemtijcM bcgrèprn/ enDe
a foo Defe ïijfien gemaecftt eriDe uptgeüjifTelt jiin/
cnbc bat {jet aen be gemelDe i^eeren Staten niet man^
queect/ Dat men niet en atbepbt tot effect ban Die
Clanfule/ Deb&enfc ban öacespbeboIDaenljetgeene
De H5ini(ïcc ban
Engelandt allegecrt / battec in De
atijlle acn DespDe ban De gemelbel|ccrcn^tatcnge-
ij;|)ibecrteenigepjetcnricn5ijn biefcec quaUjcftgcfon=
öeect jijn/ enbe gïjelijcft get öem belieft Die feeclicljt-
beecoigl) te
nomea ^xrrawganti diegheenconüde-
ratie meriteren , aïfoo De ciaminatic ban De cecljt=
öactDigïjepbt ban be gcfepbe p?ften|Ten beljoojbt gt-
cefecbeect tetoojbcn aen De itenniflê ban be göeencn
Die atöepben fiiïlen om Die te accommoDfccn / ofte
banDtegl)ecncn toelclte bpmanquement ban Ijctac-
eommobement Die al^ ^tcbitet^ beijooccn te DedDe=
ren / enbe
battei obecficn ban De lijfle pjobifionclijcft
geDaen/ niet enöeijoojt te Dienen at^ om te c);ami=
necen/ ofte onDeiDepjctenfien Diealbaecgcquotcert
jijn/ niet en jijn eenige ban Die nattice/ Datfeniet
ontfangelijch jijn / ofte om Doo? Det vyftiende^c-
tijcUel teniet gemaechttetoojDen/ oftcomtebei)oo=
rentoeftennifit ban De o?Dinaci^ 31uftitie; 't<i5eenc
Dat De gcfcpDe HSinifiec becDcc boegljt in 't gemdbe
©2ote(l / Dat men eenigftcn tijDt gccetacbeert fteeft
ombc3tijfi ban be gemclbe^taten op temaecHen/
t^ in aiïcn gcballe be tiutluiffclingcgcfföiet/ fonbcc
baflgemaecftttesijn aen ccniQijpjetrjrtbanaltelani

gelongueurs.

3E>eonhetgrfcIj?fbe (jccft fijne .ïKajcfïept gebeben/
te toilien ban confìDeteten/ be bjeembe ©joceDucen
ban De
Engelfchen , Die in De pjetcnfien op alle De
ftlacljtfn Diefe gcabanceett enbe gcpjoponeect Bcb?
6en/ foo binijche enbe cecfitbactDige ïïefolnticn glje=
hcegöen fjebben / al^ Ijiet booten gefcpDt iï / enbe
nocötan^ ban fjaecspDe foo toepnigD giufiitie aen De
(©uDecfaten ban De gemelbe l^eeten Staten in bec-
fdjepDe öoDjbaHen/ toae? m jp DaetobiC bet--
focöt ïirbbni aïé5ijnbc Daer tofttelijcft enbe notom- i/ic
ïijcftfcIjulDigl)/ gcüacn/ gelyth blijcïtt boo? ftctoce-
ne aen ben Coningïi ban
Engelandt Doojeen^eclife ~
ratie ban De booifcöïebeJ&ccrcn^iatenbanbcnne'.
genden ©rtobfc ïactft IcDen gcicmonficeert i^ / enöe
Datmceci^/ Dat öe gcfepDe <iingclfcljcn / Dchjctcltt
feOect ftet laetfie (üüractaet
mctEngehndt gemaecitt
niet enRonncnbeimjfen/ Datiiicu mi cenig^^tlin
ban Denlioningj^ban
Engelandt, noc& banpcnia^
ban fijne ©nDcrfaten ftceftgfattacqncrtt/ ongcljirft
aengebaen / genomen ofte gcrutncect ïjeeft / mtie
bie nopt eenige abance ban pjetenfie op ïjet ghefne
De 3©e)l ginbifcöe Coujpagnie ban De ©ccecnighbe
©^obincien in
America cnOe op^Deïtnfl ban Africa

onDec De autöoritept ban De gemelbe ïfcecen Staten
^ffibeecbe/ gljemarcftt tjebben/ in bolle ©jebe met
ï@apcnen Doo? een ©loot tot.DicncpnücuptEnghe-
landt in America gefonbm/, genomen cnbegeoccua
pecït öetiben een gocDe ^tabt met cenEanDt ban
dertigh ofie veertigh mijlen opDcïtuft banDe2ee/
gepeupïecct ban bp nae
vyf duyfent ^ntooonDei:^/
maechenDc een Colonie/ taekftcr^ ba(l-fïellinge ce^
nige Miïlioenen geftoji Ijeeft/ niDe DieDeenDecja.
ten ban De gemeiDeieecen Staten ontDecftt/ enbe
bpDevyftigh^iaccnbjeeDtfaem befetenljebben/ enbe
bte bp nae op De felfDe tijbt met een^Ioot op fijn
©ojloglj^toegcrufl/ mcbe Dooj
ai^apcnen De ijooj;
friJ2cbe Compagnpe afgenomen ftebben een jFojt tot
Capo Verde, tweeauDfCC op be ïltufï ban Guinea,
vyf ^cïjepen gijclaDcn met becfcbepDe üooptnani
fcöappcn/ enbe Die foo fouDec teDen / nocö eenigöe
anberepjobabeïpjetcptbaojbercaffingc De g^emclDf
.§)tatenDcn<0ojloglj in ttoceiSuactieren ban bei@ci
reltaengeDaen ftebbirn: ^at Die felf^ om gaet göci
toeltteautïjorifecfn/ allegccen/ DatDefcöaben/in^
jntien enbe affronten Die De<0nDcrfatenbanbe3^
eenigljbe p^obincicn gaet aengcDacn gebbcu / iiact:
geobligeect fjebben een DecDen#o
?iog5 in Europa te
beginnen. iSn inbien men bjaegljt / bjaerom t *0ra
bat De gemeïDe Staten op öet gocbt abbpii DatjpJaös
benban 'tnemen ban Ijet gljcfepDefojt ban
Capo
Verde,
eiiDe ban bet attacqueren ban De anbete/
fjebbenbe te becgeef^ in(iantiegeDafnböojDccetiitu=
tie ban
't gemelbe jpojt / enbe booj be opöoubiiiSE
ban De begonnen ijofiilitepten/ ;p alDaer een ©loot
gefonben öebbcn/ nietomCccipioquf{ijcftbe3Fo?tfti/
^cDfpen enbe (©oeDeren ban be <0nbcrfatcn ban
Enge andt te attaqucccn ί macc om üJfDecom te
nemen ijet geene ftaec foo ontecl)tbaecbigl)IijcIi afi
gljcnomen toa^ / enbe om n{ct te lyben bat i)rt
©olcfi/ 'ttDelcft ban ben Honinglj ban
Engelandt
gebifaboueect koa^/ {)aec foube becbieben te Itomen
in Ijact: pïaetfen / enbe bjpdrjcft fouDen bermec
(iE=
ten De ^cfiepen enDe «©oeDcten ban i}aecbooif5<!^n=
Decfaten.

©at om eenigöe couïeuc aen Defe foo ongfiefijiii
DeetDe p?ete]Cten te gljeben / 5
Ρ0«εε toillcn pjetiafe
een ban öct
veertiende ?tcttjcftel bani)etboo?fcD3Etó
(Cractaet titffcDen Cngeladbt en öe ©eceenigpe f ?0i
bincien / ini^oubenbe / Dat De tontcabenticn ban
pawicuiiece^eefoonen tegmen 't gemelbe €cactaet/
niet fouDen bjeecBen DetonfeDecatietuffcljen
betwee
Jl^atien ; macc Dat De contcabenteut^ alleen cnöe
gÖeenanDcten gefitaft fouDen too?Den / Defati^fac'
tie enbe^uflitie ban De faecfien Die in
Europa enOe
aen De
Caep de Bonne Efperance bOOjbalIen·/ SC
ÖoorenDe gebaen enbe gecegeleert te üJO|Dcn binnen
eenStacctöDt^/ al^ ofcen^SrtijcMgfmaccrttSÖ"®^
om met meecDec 3o?ge te conferbecen be bjienbtfc&ap
enDe De©?eDe tufTtìienbecwee^aaticn/ DeI)oo?öc tf
Dienen omb^pelijcftDoo? allcclcp openbace bofiilitc!?'
ten Die te biolcten / {jet nemen ban ipojten enDe
©laetferi Doo? gantfc^e^Iooten in betfchepDepl^'
fen tecontinuecen/ met een boojnemcn Doo? bc©r
fïcier^ enDe halbaten ban De^jin^ gefo?meect/ ai?
Dfite Die/ taiaec obec men RlaegJit/ fouDen mogof»
paffeten boo?contcabentien ban patticuliete^erfoo·-
nen/ ban Detoeïcfee iietgemelDe 3ilctijcM fpjifcwj
liantnetiecnistifjnt^feBBen Dat Die geene knfidBii»i

twoj


-ocr page 310-

cn OORLOG Η. *tVìer-en~%>eettighfleBoecL· 291

ima,tocnfnljantoapcnenbe©nDccfai«i ban be 1)00?=
^ MücUc l>tatcn anojcccct Ijcbben tc aaen upt Dc ©lact^
fojtfiunöcaianDriiiiküafctocquamm/ fon^:
öfE lirt icactact te bjcrclicn / op Οε teìfùe nianifrc
nifi nioafii ocfiwft Ujoibni boo? Die gecnc bicfe De ροΓ=
frfiic oiitnoimnljrbbcn/ foiibcc bat mcn [jarc De tiip=
ti cc ita" ücrVüijtcii / ijotiDt ijct boojfcljjcbe ?trti)cUfi
in tccnicii iiiet in / Dat bc Contcabeiiteuiggri
iraft fuliflJ bjojbcn/ riibe bimljoigcnbe iubiciifcae=
iiaiiaoi UJoiDiii in De jplactfeii atoarcfinurtinadio^
nini m! boojliacL-cpacncaiitcabrntictcgcnljrt
iZracwct nict oÖf^^Pf'Jöcc ijanbtEnbealSjopetibarc
üiiaiiDni/ nibe bat fpöacctüillfiiiminteiiemidoo?
't Kif ùc QftarlDt ì Ijtt niet in be niac^t ban bic Βε=
iicn lüclcitcbefcplartfEinoeftomcu/ iuan-iiytfiiae=
fo'cccrt fijn tegacii/
tocbrtain baeci» tc tionicnyfnbc
KilralTrii Dic 0fi«n bici)aecinl)aecl.anöfiibpanbt=
inchcctiticïf»· «i^ftefoubemcnberlJCttfeggEn/ öatfe
wtDüliöccctfijii Cf" Bantfcö SÉacc te blubni Utipttn
öic ©lactftti / fnbc tc bectuacljtrn Ijct bofb^tnaBen
jjj„^uftitc nut gcitruiific acincn / rnbc οιΐ0£ΐ·ία|=
ftiiciuc liiöcii/ Dat bie gcrnc / tìic öc fcïfbe iHgfjio=
iicnlirlJïic"/ bjcebtfacm foubcugcniften beabanta^
QiniDiffEacnIjaKJliettclijciic i^eeccn gaucn/ eiibc
Daticalöaccoi.UjaEt Bcmacli fouben blpben / omfici)
tc infilatoli uanbc<fi;otnmccie/ bie beanbfceplErg=
Den Dooj coiuinobitcpt bic beboo^fsplaetrenijaci:
gaüfii/ ten rpnOe bat 5P oocii tijbt fouben öctiben
oiiiDacralDarctefo?tificrccü/ rnbctcniaechcn batfc
ölcnift fouDc üjcbfconj ftcögeu/ ofte met eptceiiie
Difficultfpt Ì ifet boo?fcÖ?ebe ^llctijchel biengfjt niet
iiifDc/ enOcöcccbcn fean niet lijbeii noci) bcrb^agcn
rfiifoobjffinbe onlicafbaecljcpt ten ccguaibc baiibe
llfucpatcucsS cnbe KooUecS) tot picjubitie ban bc
jDcttrlijrlieponcfTfiit^· SSobeli bitalie^fcif^/ na=
Dicnöcii ftoiitnglj ban Engelandc aboueect/ bat het
fojt ban Cabo Corco op Guinea Etlbe Nieuw-Ne-
deriandt, Duoj fijn ojbjc ingcnomcn stjit / ftanjjp
pjctciibcccn bat be eppebitie ban Holmes, enbebe
Dpanbtfcljappcn bie l)P gecommitteert öecft/ enbe
trgcnbctoelcfiebe boo?fcb?ebt staten behacen öföbe
toilimiiEfnibccen/ een actie i^ban particuïicre*^
ijcrfafriii <iinbe beboo?fclj?ebEitoning&/ bie iraöu:^
titctarn Oe uoojfcïjjebe^Eccfliilitatcn/ al^eetón»
tcclitucftbige faecfte batfe een ©ioot nac beiiyflen
ban Africa gefonben öebbcn/ om i)atc(0nba;fatcn
alDacc te
Drfcn beren / cnbe Ujcbeconi te ftcggeii fift
Bcciicöacc afgenomen ig/ IjcbbEube becflacn ijet iie^
intubali vyf banöaec^cbfpen/ bantwecbanöave
foitcii/cnljctattaltccenban be derde, fjoehauijp
fufiiiKtcn/ 'tpcneijp in bcfeii cegarDe abancecrt/ en
öcn öojlogl) in Europa bofii / boo? bat'IjpgeiHio^^
inccit ban eeinge:t)o|iiliteiitöicteBeH^i)C'fi)Höige=
(oniimttrcrtfoiibe-mogensijuf i

<0c boojtioimbe onbeiBcfcii?Ebe ijceft ban in öft
tonciiiDcren gefcybt/ öat alfcobcc om befccnbeljeele
anùcce ccbtncn bie ÖP in &et tiefonbec niet eMücbn=,
cfctt/ geen fonbaniMit ban cecl)tbeccöigl)eiibt/ niet
inttc in Dit ^ctijchel ig Λοιπ toapetten ban ben
niiifllj ban Engeiandc tcflijen iJc bOBjfrl^ebe i^eccun
Staten tc anti)ocifccen / al^ in alte ionbcce.göcpiec
tcicfcöt ooifaeehe/ om öacc iebeuonnEncnpCMscii;
imputctcn/ ttoijffelen be booifc|)?cöeiteecen;ê>tatfli
)i)ne iüctfter^ niet / oftc fDiie WtbeL-rCfeilkiijclilie.
«oningfi fai becfiacn öat be l)o|iilitciiten «aÖf«?
ijacc gecoinitiitceert/ enbe ben «©ojIog^Die ijacc beoj
fingelandt in Europa atngcbacn isi / fp fili iiotoii-e
aagtrcffic/ enbe een cuptupe ban bebjebe-eH bjJcii&ti
fcöap tiilTcljen bc twee aàaticn / toelcfte bctìOD^fe ^ees,
tm é>tatcntibligcect tot neen ceeljtöca-biae eniiaoöt»
fncchflijclicbffcnrie. > Ί·

®at be boD?fd)jfbe fêeecen Staten siiiöaenJötb--
ocn alic^ tuat aenitjaei- Dcpenbeccteom befcï^trênrii
tfptcn tc ontgaen/ enöe'batfe -iiecö inÖecfélfDe6c-'
Bccccn cnbe incïinatie tot De b?oi)c «nbc ecHlï?ael)t
jun/ öat alle Ijacc actiën enbeftaei'iiclcpbttin bit-toact^
Hm nirt Engehndt ftlaec iBeiiocoöiJfCfdfbe öetattfrn.
nroüni. .m^accbat bitgclucbnietjnftc&anlMiöotiït
«fjöcn al? boo? &cac|)tiB£c mibbelcu alg öiebatiöe

iBCIcfte fp ööfc tot nocö toe gfjcbicnt Debbcn/ cnbe 1(^64,

bat men ban ccconciiiatie in be |lact luaccinbcfacc= __Σ.

ficn tcflöcntooojbiaij |iaen / niet nicec ftan tcac=
teixn/ al^ op bc felfbcnjbtaDeüjelbttfBfnBÖebJclbt
tefiellcn.

booMiocmbcenbrrgrfcIiicbejöceft betbcc aïje^
f^pbt/ batu
:)annEccfync,f©cfficrsi geccfolpccct!)ab=
bmijeniui bit Tll?of te fciiben/ jöaecpiincipael oogl)=
mecclftisSgrtiïrcftmet funCiilbcc-irfiitllclijcafie IBa»
jffïciit (niet fijn gccbt bjelbeijagen} te concectccen
bcmibbrim toririie mocljrcii üinicn om be©icbe in
Europa te confccberni / inbien bc fclföe in Africa
enbe anirrce löuarttcrni niet feojie bieberoin Becfieit
luejöfii; macc bat nar ftct obccftomen ban beboo^s
fd5?ci)e tuptncc / 5p ijcm ac«nmianbccit Êcbben/
nae cdtccatibc ootmocbigeOanch^sfbiuge biefcfijne
^ajcf}. fcl}nïbiglj 5tjn boo? fijne BecbeA^ffieioi bic bn '
l)art gfEEcben öccft om be ©jcöe tc con^becfH/ be
felfbc ootinofbrtijcit te biööcn / tfBc«to)o;big{j be
ijatibt te UiiihiJ ùieben tot öet:cincbicHbic«ocitfaec=
ïtelych 5iju em iiietuebfcom nKtten ceilkn te(labi=>
iicicn.

€iibc omtotfeo goeöra epnbe Ceiiomen / ÖatDft
ft)ne JHèa§cftt|3t brticue ftjtii tteniHgljtijcftf affectie
tot be boojfcijjfbe ^tatcntecontinuccai/ fnöe cecs
(ïchjrhöacctEöft'ififcen niet fgae aoeiie/ bjgfe cnbe
boojficlitige abbpfen/ turldfet iiianctiDe tian ccn foo
beclirfjte^ionarcö/ nibc bic tot Ijrtgofbt.bancate
facclicngebjageni^/ altoo^ban ljaccontfanben fui»
Ìenirio?bcn met alle öcbcfemttic cnbe crìiewtcnilTe bie
Öpmogebccü3aci)ten.

<enbc aïfoo be uoojfcl)?cbe Dofiiiiteptcn boo?i3ie ban
Engelandt bcgoiuieii / fijn ecii notoice cnptiice ban
ÖrtCcactact ban 39jicnbtl£ijap/ 'tiucich 5p metbc ,
boo?fcö?cbe ^tatcn graiarciitbf&ben/ enbecenbio·
latie ban bci)j<be enbeban beti anquilitept ban Eu-
ropa, cnbe 5p niet aHecntroublccen/ maecnorïjt'ec»
ncmaelbcfitua-cnbeiibectcpt cnbecoursS banbed^»
bigatie/ enbel)ct fijn üKiaji^ept toel briieft Ïjeeft De
aenielöei^eccen Staten in 'tCuactaetban 'Jlfliancie
lbo folemneigcit iactliniad
met fiaer eemaeeht /te 1
bccfeccïteEen / bat be felbe ijact foubeguamniiecfit
be obfetbantie ban öetadefepbeiiÉcactactbauEnge-
landt tee gce énbftelianbc/ enbeÖaec cc£Ï)tfn«ibe
libcftcptcn / cnöcpatticuUfclijch Die-ban bcCotn»
metcie/ ^abigatie enbe ©iffcöcci'fn / met. t:ecipjo=
quc belofte ban fgn .iiBajetiept enbe ban bcgemclbe
l^ercen Staten bcgccpcη m Ijet
vierde enbe vijfde ^tc»
tijcïtEl/ enbe in befecccte^ctijchelenbanöetCcaca
taet/ öat inbien tot p?cjubiciebanDeBÖefepbrtcan=
quiUitept cnbe bjcbe Öiftfaöe«tooo?biai)i?/ ofteiios
mcnfal/ .fgiijaöajeficptoftcbcöcmelbEl^ccren-^ta·
ten hortien scattocqucett ofte in cenigetriip manfece
aettouWfeci üjujbcn in be pofleflïe ban Ijaw ïanben /
öectitén ftibc Jibectïpten ban Conunetcie / jaabi»
aatie enDe®ifTf&ecpen/ üfte ecniae anbcteöiefpgöes
nietnn ©fïe redjt ijeöBen te abcnieten boi^eenigö
gljemaetfete ®ractaet / ofte booj öet aöemeene cecljt /
bc boo?fct)?ebe attacque ofte ti;oube{a!)efc{)iebenbe te<i
aïjené be armeïbe^eecen ê>taten; ^ijn itwjelìept
5t)nDe bacr ban geabbectcectenbeberfocöc/ aftefijcft
De boojnoembe onbergöefcöïebe upt ben naem ban
fgn IBeefier^ fiera acabbecteectenbeootmoebigbct»
foe&t jjeeft / be fdbe aeliebe
te gljeltjcfi met be-getnefc
be ifeeren Staten fijn moatiijcfte blijt boen om bie
tioubri ofte öoPiteptte boen op (jDUben/ enbctctc«
pacaen 'j)efei)aben en ongcUjcIuii bic {jaec een gebaen
fouben mogen jijn: «gnbeboojt^/ batinaebaltenai
be gl)efepbe attaque ofte ttoubeibolgbt een cuptuce/
bat befeibe
vier jusaenben baec na falJbjeecïiMi / enbe
a&eiinpi^De Dien tijbt alfe bcboicen boen om
em biU
li&accotnmobcmint te bemiöbelen/ [jaecaltoo^afs
fiftocnöe.wet'een fecouc^ ban
twaelf Dupfent inan?
nien/ eattt srootec foobannoobenj^/. enöenaecöat
men faI «cco?öcren : 5&attet fijn jaajepegt beliebe
acn be aefrpbc)^eeten^tatente boenBtboeiengèt#
frctban-fijnftontnBWScftSJ®?^^^^ ^

<enbc fpedalijcfetiet enbe conbt upt aen ben »0«
ninab iio» £ngeiandt^e bet6lai;cn beiAIigatietueec

fel


-ocr page 311-

29^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

i6(Sa. in fïjn.majijïi^t ficï) öoo? ïjet Uoo?fcij?tbe Cractatt

__ bebinbt / tnöe bat fnn .iBajefifpt aïfoa niet alleen

niet Iwn hoopen Ijet licactact ban üccnieutoinae ban
bjicnbtfcliau Die De Engelfchcn met öe felbe fouöen toil=
leu inaechcn / macc aartt niet blfben in ü?eóe met
haec/ inöienjp Die niet üJflienljccfteUen mettcpam=
tie ban be fcljaDen bie fijne <J5ealUeecbcnfleleöenl)eb=
ben / op Dat be Iaet(ie officien öie fijne m^ajeflept
foHbe mogen goebt binben te emplopeten ombebjebe
teboencefïauuecen/ booj al-eec men totblacbt bec-
gieten bomt / Weanbcrfintéi nietteontgaeni^/ mo-
gen beïfïcrcftt too?ben boo? öefe bemon|ïcatie / bjelrfie
alleen in fïcöfcöpnt tefrupten öHe^ toattec baec ban
noci) obeciglj i^ te Doopen.

©at liet ten derden fijn JUSajefiept beliebe befe fijne
geneceufe öefolutie tebjillenmebebeelen acn be iiio=
tiingen ban Sweden enbe Denemarcken, enbe bec^
bolgen^ o?b?e
te geben aen fijn .Iföinilietp in bie
ben/ om be inpantien bie begemelbe^taten fuUen
boen / om tjaec te boen tceben in be goebe partpe / boI>
gen^be^ïUiancien biefe nietbepbe bieïtcoonen ftebi
ben tefabocifecen.

€nbe bat boben al fa'n .ïfKajefiept beliebe Ijem on=
becgefcöjebebegratie te boen/ batöpupthracijtban
ÖieojbjebiefjptotbienepnDe ban ftjn .ïföeeHei;^ ont=
fangenDeeft/ moge boojflaen met bcl5ecccn.i©ini=
(ifc^onbec fijnantfjoritcpt/ be mibbeleHbiemenbe=
fluaemli fai oojbeelcn om bet gepafleetbe te cepacecen/
enbe om te betïjinDeren batfoobanigebifo?b?e^ in't
toeïjomcnbe niet meri: mogen gefcljieben / enbe om
be b?ebe enbe c u|te en libettept ban be Commercie in 't
Cbjijlenrijclt enbe ober al te Ijcrfïelien.

ï©at beffljeut enbe anttooo?bt be üionitigö baet
op liet geben/'nameiitlijcft generaci enbe bilitop?/
fulcp te bemerclten upt bitbDlgenbcnacrbec©fc=
toogb :

DEn ondergefchrcven Afgefante der Heeren Sta-
ten Generael van de Geünieerde Nederlanden j
aen den Alder-ChriftelijckftenKoningh, uyc
den tnondc van mijn Heer den Graef van !</(»»»? ver-
ftaen hebbende , de eerfte ende provifionele ant-
woorde, die het (denKoningh op de Propofitie by
hem den
negentien Jen van den laetft voorleden De-
cember) fijn Majeileyt heeft voorgedragen van we-
gen fijne Meefters ) belieft heeft te geven, en kan tot
geen nieuwe inftantien ende gebeden voortgaen j foo
als hem belaft is te doen, om van fijn Majefteyt een
duydelijckerende klaerder Refolutie op den inhoudt
van de gemelde Propofitie te verkrygen, dan nu wel
in de felve antwoordt begrepen is, fonder de fclvc
ais vooren met alle ootmoedigheyt ende eerbiedigh-
lijckeerkenteniffe te bedancken, dat fijn Majefteyt
in de gefeyde antwoort de gemelde Staten van de con-
tinuatie van fijn Koninghlijcke toegenegentheyt met
fulcke ftercké ofte vaft-verbinde termen , dat men
daer niet meer en foude konnen by doen, heeft wil-
len verfiseckeren ; alsoock dattet de felve fijne Maje-
fteyt al met eenen belieft heeft > om haar wel te doen
verliaen watfe haer vaH fijne goede genegentheyt tot
hare Perfoonen ende hacre Intereiten, ende van fijn
voorfichtigheydt en rechtveerdigheyt in 'c ftuck van
den Oorlogh, die haer door Engelandt wort aenge-
daen, tebetuygen, dat hy hem felve daer aen wil la-
ten gelegen iijn datfe niet en waren te fuccumberen ;
ende dat hy aengaende de Alliantie die zy met hem
hebben, al't geene daer hy hem door de felve toe ge-
houden fai bevinden, heylighlijck fai naekomen.

De gefeyde ondergefchrevene bidt fijne Majefteyt
ootmoedighlljck, dat het hem geoorloftmaghzijn,
dat hy uyt foodanige ftellingen trecke^nde aenwyfe de
ngotfeeckelijcke ende het klare gevolgen, om vaft
ende heel blyckelijck te maecken, hoe rechtveerdigh
de reden is van al het geene dat in de voorgemelte Pro-
pofitie verfocht is geweeft.

Tot dieneyndc en fai fijne Majefteyt, die als een
van de verftandighfte Princen der werelt , fijne ey.
gene en fijbs Rijcks Intereftea twtcr verilaet > ^a eea
t Ï'

%

Hi!

jSaetiei:
ftiflnn-

I

Μ

ander, hem die foude konnen voorftelicn, van foo- jy,
danige Intereftcn niet gaenfpreeckenj maerwelhcm
voordragen, dat het notoir is, dat de Intcreften die '
fijne Majefteyt wel weet te bcftaen in de confervatie
van de gefeyde Geünieerde Provinciën ende van hare
macht ter Zee om die van
E7igeiandt te helpen balan-
ceren , regen den periculeulen ftaet daerfe nu mede
gedreyght worden niet en konnen verfeeckert wor-
den, 'czy datfe tydelijck onderflut worden met hec
credyt en verfterckinge, die een fpoedige en goede
refolutie van fijne Majefteyt, die de felve falgeven
conform het geene dateer verfocht is ; met de noot-
faeckelijcke toeruftingen om het felve in'twcrckte
ftcllen, eerdeefteiten, die men daer van foude mo-
gen verwachten , door eenigh ongeluckigh toeval,
datter mocht gebeuren, verhindert worden.

Dewyl de avantage van de veerdighcyt van foodani-
ge een refolutie^van foo veel te grooter confideratie is,
ora dat het by nae niet gelooffelijck en fchynt te we-
fen, dat de Engelfche als men haer doet fien , datfe
den Oorlogh tegen die van de gefeyde Provinciën niet
en konnen continueren, haer tegen de Vrede hart-
neckigh fouden kanten, gelijck alsze nae doen foo
als men bevindt, ende noch doen fullen foo lange als
fijne Majefteyt met cenigen fchyn van ghcen Refoiu-
tie te konnen nemen haer de minfte hoope fai
laten
behouden van de t'famenvoeginge der geleyde mach.
ten teontwycken.

BenefFens dat felf oockde andere Geallieerden der
gemelte Heeren Staten, die om haer eygene Inte-
leften al mede het felve ooghmerck hebben van de
Vrede meteen eerften te herftellen, of de feer fchade-
lijcké aenflagen ende pretenfien van Engelandt in't
vervolgh van defen Oorlogh te beletten , door het
exempel van fijne Majefteyt, ende door de feecker·
heyt, die hy den geenen fai aenbrengen , daer hy hem
by voeght, als oock door het gedienftigh mede aen te
houden, lichtelijck bewogen fullen konnen werden,
om in de jegenwoordige voorvallen foodanige refo-
lutien te nemen, die conform zijn de Traftaten van
Alliantien, die 2y met de ghefeyde Staten gemseckt
hebben.

Maer, gelijck als delntereften van defeKroone,
die fijne Majefteyt konnen bewegen om de inftantien
die hem door de gefeyde Propofitie gedacn worden
in te willigen , genoegh blyckelijck zijn j foo kan
men oock aen de andere zyde feggen, dat de Obliga-
tien van de AlliancietuiTchen fijne Majefteyt endede
gefeyde Heeren Staten, op de welcke die inftantien
zijn gegront, oock volkomen klaer ende onweder-
fpreeckelijck zijn, foo klaer en foo onwederfpreec-
kelijck ali het is, dat devyanddijckefeyten doorlaft
van den Koningh van
Engelandti foo in Europa, als
ia Africa 1 enàe jimerìca gopleeght, niet t'famen be·
ftaen en konnen, noch met het onderhouden van bet
Traótaet van Vriendtfchap ende goede correfpon-
dentie tuflchen den iel ven Koningh ende de Stateo
gemaeckt, noch met de vrede en ruft
van Europa te
Water ende te Lande, noch de vryeoeffeningevan
de Rechten der Commercien, Navigatie ende Vif·
fcherye, dewijl het feecker is, dat de
gefeydp Allian-
tie tuflchen fijne Majefteyt ende de
gefeyde Staten,
verbondt tot een
Garantie of befcherminge, foo van
't gefeyde
TraàaetvanEngeJaiiJti als van de rulle ea
vrede
in Ëuropa te water ende te lande, als oock van
de voorfeyde Rechten van de Commercie, Naviga-
tie, ende Viflcherye, ende alle andere, die de ghe-
feyde Staten in tijdt van vrede genoten hebben, of
recht hadden om te mogen genieten, gelijck als het
uyt het
tveede > derdt, vierde. ende vyfde Artijckel
van 't Tradtaet van de felve Alliancie is blyckcnde.

Evenwel is'cwaer, dat de felve Alliancie niet van

Defenfijf en is, ende dat dcfeverbinteniflèn vanoe

confervatie ende van de befcherminge des Vredes
ende der exercitie van de felve Rechten» haeruieteu
ftrecken buyten de palen
ΜΆη Europa en dat om deus
confideratie, indien de gefeyde Staten
in defen Oof-
logh, tuflchen haer ende de Engelfcheii felf de eerfte
aenleggeri waren, gelijck als de Engelfche wel gen»


-ocr page 312-

166^.

en OORLOGH 'tVler-en-veertighfie BoecL 293

füuden wiilen fegghen, of dat denOorlogh door de
Fneellcheaengevangen, fijne Majefteyr geen andere
Oblieatiti op en leyde, dan een Oorlogh die in africa
ollppn sevoert werde, foo en waerdcr geen fonda-
ment om by fijne Majefteyt het cffed van de gefeyde

Alliantie te verfoecken.

Ende dewyl dat fijn Majeileyt in de gefeyde Ant-
Qfdsnaederfchynt te willen examineren, eerhy
de Stitën het cflfefl: van de Alliancicn ten vollen toe-
fl.j "of oockhetghcene deEngelfche voorwenden ,
dat de Staten felf de ware aenleggers zijn , als mede
of de eerfte vyandtfchappen in ^4β·ΰα uyrgeberften
ziinde, de vyandtfchap, diedaer
me ia Europa ghe-
volghtisj niet en foude aengemerckt mogen worden
alseen^cvolgh ende aenhanghfel van den Oorlogh in
j^frica", ende of fijne Majefteyt niet zijnde gehouden
de Staten in den Africaenfchen Oorlogh die devoor-
naemfte is by te ftaen, oock niet gehouden foude zijn
hacr by te ftaen in den
Europifchen.

Soo bidt den onderfchreven fijne Majefteyt op 't al-
derootmoedighfte, om van fijnent wegen alle belet-
leien, die de Conclufic van ditftuckeenighfintsfou-
den mogen verachteren, wegh te nemen dat hy ner-
ghens nae en gelieve te luyfteren als nac billickheyt 5
niet twijffelende of fijne Majefteyt fai dan van felfs
toe-ftaen, dat al het geenede Engelfcheopdit fubjedl
nu al voort hebben gebracht of noch al foudcn mogen
doen, t'eenemael buyten alle reden loopt, cn tegen
dewaerheyt.

Want dewijl het kennelijckit, dat men niemanc
voor een aenvanger van een Oorlogh cn magh hou-
den ,
dau die eerft laft gegeven heeft om openbare
vyandtlijckheden te plegen, hoe kan men dan feggen
fht de Staten ergens ofte in Africa ofte in Europa de
befpringerszijngeweeft, naedemael dattet waer ende
klicris, dat haer Vloot nae uyt de Nederlant-
fche Zee niet en is vertrocken ( ende dat noch fulc-
ke gelimiteerde ordrcj als fijn Majefteyt weet) dan
nac dat men feeckere tydinghe gekregen hadde, dat
de Engelfchen aldaer met gewclt van Wapenen twee
Forten ende verfcheyde Schepen hadden genomen,
ende tegen de Onderzaten der Staten alle manieren
van vyandlijckheyt te Water ende te Lande pleegden.
Ende wat Earepe aengaet, foo verre is 't > datfe daer
dc
aenleggers van den Oorlogh fouden geweeft zijn,
datfe ter contrarie nae den goeden raedt vqn fijn Ma-
jefteyt, omdenaenvalderÉngelfche te ontwijcken,
hare Vloot in haer Havens gehouden, ende geen laft
altoos gegeven om yets aen te taften dat den Koningh
van
Engelaudt ofte fij ne Ònderfaten toebehoorde;^ dan.
al cenige van haer gemelden Koningh in hare Kavens
hielden , ende gewapender handt op de volle Zee
namen, ende tot harent opbrachten al de Schepen
der Onderzaten van de Heeren Staten > die zy konden,
aenranfen. '

De Engelfche brengen voort j dat de gefeyde Hee-
ren Staten in gcbreecke zijn gebleven van haer op,
hare klachten fatisfatìie te geven ; maer metgroot
onrecht foo alt 'i:blyckt by 'tgeenedat in de gefeyde
Propofitie door denfelven onderfchreven by monde
ende gefchrifte in 'tbreede verklaert is ; ende foo als
hy opelckpund: daer men over foude willen twijfife-
len, nochnaeder in't by fonder fai vertooaen, kon-"
oende met waerheyt verklaren > dat in al het geene de
Koningh vanEngeUnJt aen den AmbaiTadeur der ge-
melde Heeren Staten heeft gefeydt, of fijn Miniftcr
in denHtfig^ voortgebracht,, bm defelveSraten.ia
'tongclijckteftellen, geen ftofïèenis, datmeoeen,
froort foude vinden om te repliceren op'tgeenedat
in defe Propofitie flecht ende recht voor eenigepartiJ
culiereOnderzaten vertoont is. ! -.ίί,.ιΐΐ-ίΐτιί)

, Macrof-£e£f/i)ji//nu alwatteJdegenbaddei
denStact.ïengaende , daer voht en maeckenfe
gneen pretenfiei uytgenomcn; alleen op het fcndiw
vande Vlootnaede Kuften van onderden V.ys-i
^dmimideJRuper, hoewel ilietiü derechteafeüdigJ
neyt en de zedigheydt dip men géjiouden heeft, tfoo
Kiaerzijnblijckende ) foude meii-^acrom met cenigë
tondament kónnen fegghen ï dwide Heeren Staten

Generael de Vrede met haer gebroockeri hebben, en
de aenvangers van den Oorlogh zijn , dewijl datter
onder alle de klachten die zy de gemelde Heeren Sta-
ten voorgedragen hebben, om foodanige faecken die
't federt het TraAaet jongft met haer gemaeckt, voor-
gevallen zijn, of in het reguleren van de voorgaende
niet een alleen is te vinden, waeruyt eenige vyandt-
lijcke aöie ontftaet, ofte teghen liaere perfoonen,
jlaetfen, fchepen of andere goederen die haer toe-
lehooren; was't niet alle man bekent, datmenby
;ebreck van veerdige fatisfaöie in foodanige particu-
iere faecken nae het gemeene Recht ende volgens het
voorfeyde Traftaet andere wegen moeft in gaen, dan
een openbaren Oorlogh, ende dat de geene die met
den Oorlogh te beginnen, te buyten gaendehet geea
dat in het Tradtaetgefamentlijck veraccordeert is, be-
hoort aengemerckt te worden als een die daer teghen
doet, ende alfoo tot de Guarantie die men van fijn
Majefteyt verfoeckt, rechtveerdige oorfaecke geeft :
Beneffens dat de gefeyde
Engelfche oock weygerigh
zijn geweeft op verfcheyde klachten der Onderdanen
van degemelde Heeren Staten het Recht tedoendat
klaer blyckelijck was, ende daerfe lange op verfochc
waren ,· 't welck de gefeyde onderfchreven, foo hec
noodighis, aen nemen wil klaerlijck te doen blijc-
ken : Hoe foudenfe dan eenige gepretendeerde ghe-
breecken der Heeren Staten die hare Wapenen niet
rechtveerdigh en konnen maecken doen gelden , daer
Zy felfisfeermerckelijck in foo veel verfcheyden oc-
currentien in gcbreecke gebleven zijn ?

Alfoois't oock niet te lijden, dat zy pretenderen
fouden willen > als of fijn Majefteyt noch al andere
nieuwe informatien cn bewijfen, diezy wel fouden
konnen voort brengen om de Heeren Staten als aen-
vangers van delen Oorlogh te befchuldigen , foude
dienen te verwachten j want behalven dat zy daer noyt
geene en fullen hebben, foo is 't openbaer, datiè te-
gen dc Geallieerden van fijn Majefteyt geen Oorlogh
en konden noch behoorden aen te vangen, ende dat
ièlfs noch op fulcken tijdt als fijn Majefteyt arbeyde
om den lelven Oorlogh door fijn middelingh en goede
bulpe voor te komen , ende dat noch met fulckc
vyandtlijckheden endeverftoringe van de Commer-
cie , tot groote fchade van dc Onderzaten, fijn Ma'
jefteyt fonder de felve ten minften te onderrechten
van de wettelijcke redenen ende oorfaecken die haer
tot fulcke handelingen mochten dwingen, des te meer
noch, dewijl fijn Majefteyt fich in de faecktn van fijn
Geallieerden hadde ingelaten, haer felts fijne reden
ende van aengenomene raden te geven, om de vyant-
lijckheden te mogen vermijden.

Soo tnen daer noch bydoet, dat Engelandt op dit
fubjedtgehoort isgevveeftdoor ordinanieendeextra-
ordinarife Minïfters aen fijn Majefteyt gefonden al
van het eerfte begin van hai^e difputen met de Staten 7
over al bet geene dat vanharezyde gefchietis, ende
defe het voordeel gehadt hebben, dat fijn MsjefteyC
noyt yet gevonden heeft te ftraflfen in hare Procedu-
dewyl haer genegentheyt tot de eendracht ende

ren 1

vrede niet dan al te notoir geweeft en is j en fai men
nae dit alles evenwel noch al niet mogen feggen, dat
deEngelfche de rechte aenvangers zijn, fooiilsïnen
voor fijn oogien fiet van defén Oorlogh, foo in Ewro-
pa als in Africa ende America, ende dat men fich ten
minften tegen defe waerheyt geen party en magh ma-
ken, fonder daer oock de redéhenterftont bytevoe-
gen, die de ondergefchreven, foo daer eenige voort
gebracht worden, het ftcrck maeckt foo te beantwoor-
den , dàtter geen fwarigheyt altoos en faloverbly ven, "
Het fai fijn Majefteyt oock gelieven inachtingetB
Hemen, alfoo ^ivyfde Articül van hetTwiftaét vaii
Alliantie, tuflchen de felve ende ile gefeyde Hecfen
Staten, dé pareren tot afliftentic verbinden foo haelt
als de ^andofchap uytborft ,· ctìde den GëalUeefden
diede vréde niét en breeckf-, vrort aengeiêydï, dattet
fel vè dan niet en kanlijdéh, dat mén de aflïfl«ntie
uytftelle ortM'eïlencn die niet en blyckon.

Wat aengaet die anderetwijfièlinge, ofdenOör-
logh in
Eufépa niet aengeifierckt «n mi^ woliJeft ials
250 3 een


-ocr page 313-

294- SAKEN van STAET

1064«. aenhangh van den Oorlogh in uifrica, cnde dat
fijn Majefteyt daerom niet gehouden en foudc zijn
het gcene dat door de felve Alliantie
in'tvierdeende
vyfJe
artijckel toegeftaen, nae te komen, fai fijn Ma-
jefteyt volgens fijn difcretie gelieven acn te naercken :
voor eerft , dewyl het de felve goedt gedacht heeft
door de gefeyde Alliantie fich aen de Heeren Staten
tot Guarantie te*vcrplichten > niet tegenftaende het
Traöaet dat zy met Engeland gemaeckt hebben ; dat-
ter dan niet anders overenfchiet te examineren, om
wel te onderfcheyden of degeieyde articulen oock tot
defen Oorlogh tegen 't gemelte Koninghrijck ver-
plichten, dan dit alleen, ofdevyandtlijckheden, by
de Engelfche, foo binnen als buyten
Europa aenge-
vangen, niet tegen hetgeieydeTraÉlaet enflryden.
Ende aengefien dat fulcx nu niet dan al te openbaer is,
foo volght, dat men geen exceptie en kan maecken
tegen de inftanticn, die op de /iwivoorfeydeartijc-
Jcelen gegront zijn, dewyl men in geenderley maniere
cn kan feggen geenvyandtlijckheyt tegen eenTrac-
taet in
Earopa te plegen, om dat men dat eerft op een
ander plaetstegen'tfelveTradlaetgedaenheeft: daer
men ter contrarie met reden foude ftaende mogen
houden, dat het effëdt van de Guarantie al in africa
felfs ons toequam, uyt oorfaecke die aldaer begon-
nen Oorlogh, alioo wel tegen het Tradaet van de
Guarantie is ftrydende, aU die naederhanl in
Εχ^/λ
gevolght is.

't Selve kan men oock feggen van de t-wee andere
Hooft-ftucken van de gemelde Alliantie, te weten,
van de Guarantie ofbcfchermlnge van de Vrede te wa-
ter en te lande, ende van de Guarantie der Rechten
van Commercie, Navigatie ende Viflcherie, op de
welcke onfe inftantie al mede even alfoo gegront zijn,
te weten, datter genoegh is om de effedten van de ge-
feyde befcherminge te verkrygen, foo men alleen be-
wyft, dat de gefeyde vrede gebroocken wert, cnde
de Commercie in
Europa getroubleert ofte verftoort,
fonder dat de intentie van't gemelte Tradtaet van Al-
liantie, ofte deartijckelen daer in begrepen, eenige
exceptie konnen lijden, om dat de Autheurs van foo-
danigeverftoorniiTe de felve te vooren ergens ineen
ander Geweft gepleeght hebben : want foo dat eens
geftelt wierde, foo en foude het Traöaet van Alliantie
iioyt geen ftant konnen gif pen, om dat yemant die
een der Geallieerde vyandlijck foude willen handelen,
niet anders te doen en foude hebben, als denfelven
in een ander deel van de Werelt aen te ranfen, en daer
na den Oorlogh in
Europa te beginnen, fich fonderen-
de ende voort geofïèncecrt houdende, om dat de aen-
getafte volgens het recht der nature, üch hadde willen
verweren ende bcfchermen tegens den overlaft die
hem acngedaen wierde.

; Ende alfoo is 't hier in 't ftuck van defe queftie t'ec-
nemael mede gelegen, dewyl datalhetgecne daer de
Engelfche de gemelde Staten over willen befchuldigen
datfe op deKuft van^/i« hebben gedaen, om de
vyandtlijckheden by de Engelfchen aldaer gepleeght,
van hare halfen af te keeren binnen de termen van een
rechtveerdige defenfie ofte verweringe bepaelt is ; ge-
lijck als het de ondergefchreven breder in de gemelde
Pro^wfitie vertoont heeft.

Behalven dat de vyandtfchap in geenfints

voor een aenhangfel ofte toeval van den Africaenfchen
Oorlogh en magh doorfluypen, eenidcels om dat de
Koningh van
Engelendt met de felve in Europa heeft
willen voort varen.

Op fulcken tydt als hy geen tydinge altoos en hadde
watter in africa om gegaen ende gedaen was tegen de
gheene die de Forten van de Staten hadden ingeno-
men j cnde anderdeels, om dat de Schepen byhem
in i:«r<5>i« genomen > nietgemeynt cn hadden met de.
üecken van
jlfiiea j ende boven al, om dat dc gemel-
de Koningh, foo verre is't, dat hy niet anders voor
en hadde als fijn pretenfien alleen te maecken op fatis-
faàien , die hy van wegen de krakelen over dcKuft
van
Guinea, foude mogen begeren, ( 'twelck immers
Jjpdigh was ) foo men vyandtlijckheden van
Europa ,
rvoor fulck een toeval wüde gehouden hebben ) by Ì

heeft felfs in't Proteft dat fijn Minlfter in den H^jj ,,,
aen de andere uytheemfche Minifters om fijne Wa- ^
penen te authoriferen om gedeelt, niet eens gcwaoh
doen maecken van de iaecken van
Guinea. °

Ende in allen geval dewyl den Oorlogh in Euròpi
door de Engelfchen begonnen (als voorfeydt) fon.
der dat de gefeyde Hoeren Staten, ofte hare Onder-
zaten in ofte eenige Aftien, haer-lieden daer
toe eenige wettelijcke oorfaecke hebben gegeven·

ende dat de felve Engelfche de waerachtigeacmafters

zijn, foo fpreeckt de faecke felf, dat de pretenfien
daer zy haer tot geen ander eynde mede en behelpen,
I dan om de ongerechtigheyt van haer Proceduyre te'
bewimpelen, waer dat'defaecken oock mogenghe-
fcfciet zijn, dat die pretenfien, fegge ick de Staten
het eiFea van de Guarantie niet en konnen benemen,
noch de nature der dingen veranderen, noch de re-
folutien op een Alliantie die foo folemnelijck tuffchea
fijne Majefteyt en de gefeyde Heeren Staten der Geü-
nieerde Provinciën gecontradteert is, altereren noch
eenighfins verachteren.

Dewyl de ghefeyde ondergefchreven dan ghelooft
met alle defe redenen genoeghfaem antwoort geghe-
ven te hebben op alles wat van Engelandt voorgewent
foude konnen worden om de refolutien die fijn Maje-
fteyt door de voorgemelte Propofitie ootmoedighlijck
verfocht wort in defegelegentheden te nemen; Soo
is't, dat hy om dit Memoriael te fluyten, niet en
kannaelaten fijne fecr ootmoedige inftantien inde
gefeyde Propofitie begrepen noch eens te vernieu-
wen, ende daer en boven fijne Majefteyt feerinftan-
telijck te bidden, dat het hem gelieve de gefeyde Hee-
ren Staten van nu aen den by ftant, inhetÏy/if ende
in de fecrete Artijckelen van de gefeyde Alliantie be-
looft, te doen genieten.

C. deBeuningen,

i^iecbooj aenflcrofct Dat eenbanijeocfebfubie βϋ»!
men öabt met Vranckrijck toa^ &e Ykinge, ©aer f
op toiect ben twintighften 5&£cember oecefolljmt/
aen ben Umfiaffabeuc Boreel te frf)?pben / bat fip ^^L

omtccnt ben Booabliflebacöteit ïtnninsö foube fitlj'
ben te infipecen tenepnbc bat om cenmati alle bet!
«ï Γ
fcbilien/ omtrent Bet betaïcn ban öet Vat-ghelt in L
Ï^^aneitctjcft bjegB te nemen/ enbeboo; teitonien/|„h|
eene pertinente mctingc boo? iucbccsjjt^ Beaiitjotii»*!
feecben mocöte iuecben oebaen ban alle ^efjepen / foo te |
uptbefeïanben in©?ancltc{jcit aï^ upt©jancftttjcfi ''"l
ia Defe Sdanben bacenbe enbe traf^quccenbe / foobantg
bat alle ^^epen boo?0 na e^I)>bitie ban Bacen Man-
briefen betaïiu0e ban fiaec Vatgcit in confojraité ban
be felbe / niet meec en fouben mogen gcmoïe|ieert ofK
in Bace crpfe opgeBouben toetben,

«©atnïïe jFcanfcBe^cBepcn in©?anchcijeft/ ente
alle ^aebeclanbtfcBe ^cBepen binnen öefe ïanbtn/
confojm Bet tweede ?ittijcltel ban 't fficnctact in't
jaecfeftien hondert feven en veertigh met Denemarc-
ken gemaecRt/ fouben moeten toecben Bemeten 6p
drie pecfoonen ten toebrcspben/ ntben^ eenen
fpetteni;/ me&ebantDebctjpben baec toetenoniinei
een / blpbenbe De hollen ban tDeber3libi^(i5ecommits
teerDen deh tot {a|l ban Bace Committenten.

©at De boo?f5 ^cBepen foiiben toecben geniften
nae Bate Diepte / langBte enbe bjeete.

.©amcntlöch / ban bc bnptenfle hanten boben bon
beeenefleben totaenbeuptterfte hantbanbeanbere
(iebeninbelangBte.

3[n Df tonte / booj De groote |©afi ban be^
buptenfie p&nche ban binnen tot aen De anbetr
tenfiepIancBe.

àn De Diepte/ tulf^en De groote tnDe Df fofw-
mali / Daer Bet op het toijtfie en onBoIfie i^ te binOen /
DicBt aen tioojt o{i fOn upttoatering / ban
De eene Kant
regiHerBttotaenDeanberehantfirecaenDe/ baerna
recBt ban Bet miSben banDefelbehoojDeaftenwtro
Doo? 't bout ofie colfïng tot op be hiel toe/ ten epnbi (ft
fooDanigB uptballen bat een ^ip lan^ hondert ν ji
en twincigh boet/ tajt vijf en twintig » vecrthien,

nirt


-ocr page 314-

Cn O O R L O G Η. V VicK-en-veemghjle BoecL 295

Sndert vijfcn vijftightaflen/enDefoaUoojtiS/

— EiéDiP«tinenteCl)acti)ec3Ì!j(ie/ Haecbansu^
Snirertt in 't vierde mttjcRel ban 't boo?f5 (Ccac--
Mrf ban bni twaelfdcn f ebjwacij fefthien hondert fc-
vea en vecrtigh. alfoo De ^cö^cn Op ©ianch=

rncit bacrnDc/ ban beel minöec rfjactecsijnal^fdo:
iian in 't ϋοο?ΓΦΐε0ε lÌDcactaft toccb sefpjoochcn ;
flaràt ffcbonöen enöc öfCliaEii/ Dataenbecefpecttuc
^oiirafen tct ^fibmicaïitept gefcBifUm foubc toccbeη /
bat iwcc ai.fietgecnEtìoojfsflart/ hjflbenamplfccen
nift (tn cljartn:/ confïijm öcBcaotebanbe^cf)fpen

1 Jfeu-

vierde ?lirtDcRclöairtmeec-afmeIb£ ......

flicn üccftanbc nocfitan^/ Dat Deboo|fci)?ctebrgroai
tiimlie Ijacc pïaft^ foube fjcblicn ten ccfluacDe ban
't bout, Tarwe inbe a>ibece.<l5?ancn/ ofTteaDriijclt
btiPSOfamEfpfciiii / maet DaUenccfluacDeban Ji)ep=
hout lallen ofte biecgelSc&f/ om ix onbupat)=
fncnWpt ban
beftlbepartfaltuerbenafgljctCDciim/
lu
con^niitc ban 't boojfj vierde ^ctijcuelbanljct
boojft iSractact.

éat toijbcc^/ De ^cBcpenalbii^gljcmften jijnbc
00 öe gepl ftalcften/ enDe opDeboojenbeact)trc-(ïe=
ώι
foiiDctoerbengebjanbt / cnbc Daet ban gemaccftt
tweei®?icbcnboo?pDfC^cI)ip/ Detoelcitebpbic/ bie
De fdöe gemeten enbe bi infpeccieDaecobcctentoEbec-
ijjöcii foiiïienljebtifngöeöabt/ onDectercUcntfouisen
luojDen/ cnDe Dat bm eencn Daec banaltijbtblijbfn
l'oubc bp Ijet ^chip/ cnbe ben anbecen betoaett ü)cc=
ötn bp De j!liagi(iraet Dacc onbecDen€pgenaei;ban
't^cbipgcfetenttia^.

©at boo?t^ gljcinaccftt fouDen toecben tweeweg!;
fiers» ban alle ^cöepen/ alDn^ gemeten / cnbe onDec^
tcfcitcnt bp alle Die geene DieobecDeboojfsmeetinge
foa ban b'een al^ D'anDec sjjDefouDen öebben gefiaen/
Luace ban get eenïïegiftecfonbebebouDenbiecDenbp
file Qtene Die ban tegen fijn Maiefïept / 't jp ï)iec ofte
in ©?antRcijcfi/ Die boojfj ^cbepen öabDen gemeten /
om alDafc in De ^ee-&aben bctoaerttetoetDen/ ten
fpnüe De ^cfiippec^/ be^ nooD jtjnbe/ ΠΦ baec op
inocfjten bccoepen / enDe foo mebe aen Defe jijDe.

33at mebe ben ^tfjiiiiei; fijne j©aet-tóief bpfïcj
Ijebbenbe/ enbefijn Vat-geit mconfbjmiteban Defe =
bc Ijebbenbe betaelt/ bojDec^ met geen bifjtatien ofte
ontlaùinge foiiDe mogen toecDen gemolefleect / onDec
toat pjeteyt Det ooclt fouDe mogijen toefen / maec bat
hem na De boojfj betalinge fijne b?pebaectgbelaten
fouöe moeten toojDen.

€nl)e fouDe jöet geene boo?fcö?eben fiaet/ bupren tee
ttjbcn enbe bajjleti toe Dat ben ijoogljflgemeltcn $10^
ningli / boo? De gcoote enbe menicbbnlDige ceDenen
Ibegen Defen ^taet aenbefelbetegtjemoeDtgeboect/
ofte noct) tegijfmoeDtteboecen/ eenmaeJbetöogijen
foube iuojben öet boo?fcl)|ebe lafiigemiDDelban Vat-
ieWtaftefcöaffén.

3in 't laetH ban Defe JEaenD / geflooten enDe ges
pjonuncicett bp De i^eecen Juges de la Chambre de J u-
^ce, j)ct ^treefi of Sententie obec Den getoefen ^nt-
3,'ntenbent Fouquet, gaenDe tot eeuwigh banniffe-
raent bupttn Dit ïJijeR/ enbe tot confifcatie ban alle
ruw <i5oei)ctm / ten pjoföte ban ben Sioning.

©enftoninoijheeftnuepnDelJcItnaccDeintecceflïe
ban Den {ioniìigg ban Groot Brittannien enDe ban
üaer to. üKog. gebifponeect op ©^pbagöbeojleDen
oen negen thienden Defec/ aengaenDe De principauté
van Orango, De feibc Doo? De fijne tebocncupmen/
tnoe aen fijn ï^oogljcpt Den teec^jincebanOrange
obrc te aeben enbe te laten.. ,
ι,,^Ρ jJfcfcÖepDe Waeijten/ Dat De ^eDerlanDtfcöe
fiet Pacquec-boottUffcijen EngelantenDcGa-
.w, malen BaDDengj^o»

franfie

i™ toege gebjaefit/ Datöacenttegen/ Ijaet
PÌv™®· ben iaetfien^ecèmbetbecWaecDen/ Dat
S'V'POif^be Pacquet-Boot, nocljte De Brieven
S^jaffittoerbenDe/ Doo?De<©o?logÌji-
^coepen ofte Commiflïe-baiijDer^ ban Defen ^taet/

niet geincommoDeert fonbrn torcDcn/ Dacc ban Den 1Ö6/L
gemclDen ©eec 3imbairaDeiic aen Den ïtoningtjban_^

ancficijcii becfeechertnge fouDe mogen Doen : €nbc '
i^ Cjctrart ban befe fiefolutie acn alle Be Collegien tcc
^Dmirahtept gefonben gctoojben / om te llceclten tot
bare naceclj tinge.

3B>en ©ertogb ban SavoyenluinDig&DcBetobetlijs
Dm ban ftjn ©jouto JBoeDec acn Daec i^oogölEog,
Dooj Defen 25jiff;

i^ettna
han
ΛΛτ
boini
notifi-
ceert tre
Snot JiHrt
lön

incuto
JiCketiec
8>n iJRte

Hauts Fuijfants & llluftres Seigneurs ;

SI j'eftois moins perfuad^ de voftre generofitéSc
affeétion en mon endroit, je ne croirois pas,
commejefait, quevous apprendrei avec deplai-
fir la funefte nouvelle, quejevous donne de la parte
de feüe
Madame Royale chreftknne de Frame ma Mere,
qui apres quelques feraaines de malade deceda Ie 17,
du mois paiTë. L'eftime tresgrande qu'ellefaifoitde
voftre Amitié, vousyconvieauiÏÏparticulierementj
Et commc je fuccede a tous fcsfentiments, jevous
puifiTe aflturer, quej'yjoindraunetresfortepaffion,
de vous fervir & de vous
la tefmoigner cn touteslcs
occafions ou je pourray avoircebonheurqueje deli-
re extremement peur faireconnoillre par des preuves
quc jc fuis 'aucant que nul aucre,

Hau/s, Vui£ants é· lllufires Seigtteurs

Voftre tres affèdionné Amy
a vous fervir,

Signé

EMANUEL.

De Turin Ie Janvier 1664..

Ho, Mog. ende lUuflre Hteren,

INdien ick minder gcperfuadecrt vtraer van U L,
gcnerofiteyc ende genegentheyt in mijn reguard,
ick ioude nietgelooven, gelijckickdoe, datghy
met ongenoegen fultontfangen de droevige tydinge,
de welcke ick UL.communicere wegens Zaligertle
Alder - Chriftelijckfte Koninghlijcke Vrouwe van
Vranckrijck myn Moeder, de welcke naer eenige we-
ken fieck geweeft te zyn, overleden is
àùnfevenen
twintighfltn
van de voorlede Maendt. Defeergroote
eftime die fy had voor u vriendfchap, noodight U L.
daer toe oock particulierlijck : Ende alfooickfucce-
dere in alle hare fentimentenj foo kan ick U L, oock
verfeeckercn, dat ick dacr by fai voegen een
feer uyt-
ncme genegeritheydt om u te dienen, en om u de fel-
ve te betoonen inalledègelcgentheden, daer ick dat
geluck fai konnen hebben, 't welck ick uyttermaten
wenfche, omdoorpreuventedoenblijcken, dat ick
foo feer ben als yemant,

Ho. Meg. endt lllufire Heer en i

Uwen feergeneyghden Vriend
om u te dienen >

Emanuel·

Geteeckent
Van Turin den lanuary i ($($4,

®ccb)Slen De Üeeccn €);tcao?binacife ^imfiafffti mt\i·
beuc^ Dee Evangeiifche Cantoni nocÖ tot Parijs toa» g·"^-
cen / fjebSen neben^ De teer mbafìaDeuc ban Groot
Brittannien cnbe Den ^mbaffabeuc Boreeltefamcn fteo-
bergaDect geteeft enDe gcDelibeceect/ in toat manitcen ««<"it
enDe met toat tooo?Dcnf|itoegen^ De drie ^tatenfou=
Den bebben mcecommanDecenaenbenlUiningb/ De ohtrDoi*
faeche ban De acme Rcligtons-Verwanten, tooonenDe itn>
in De Valleyen van Piedmont, Dieop Den een en twin-
tighften 53ecembii^ ijooiIeDcnDooibemaifitbanDen
ïleet fêectogö ban Sevoycn obetbaïïen siin getoeeft.
53 ö 4


-ocr page 315-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

296

€nöe alfoo Ue bcbjof f de faecftcη boo? bic arme %ie'
ben nictaitrtoEUnrtouöcu/ ciiDcDatbaa ticnflfcn^
ooch üjiftöt gefcQïjt / Dat bp Dat i^oftoe geliacn foubc
tpcffη aeu De
Savoyfche niacfjt / om oücc Dc ©joiiDcn
cnbe 3LanDcu Dat iirjcii toe bcfjoorenbe/ teniosöcn
iiaflfcen/ niDc DtcacmcmcnfdjmtegamiiEfpjingen
Dan alie
3yDru / ooclt fclf^ Date fp meenbcn boo? be tot
noci) toe Qctooonc pjotcctie ban
Vranckrijck aïtybsi
ΜΦ
te 3ijn: ^00 üecftnoobigljBljebonDm Uoo?8be=
iriclte gcconcECteecbE ccmonficantieaen benlioningg
tc bctjanbigen/ fooal^ijiccnatìoigfjt/ aï-ljottoclbe
ì^m iinibatTabfUCban Groot Brictannien fijne ceclïe
intcrebc noti) niet en üabbc gcbani / om in allen gge^
üalie omi tijöt nocete gcicgentöcpt te üecfupmen tot
eenigl) beil)oopt accommoöemcnt enbe foulagement
arn bie ban be
Vallées, g[)tiijcltlJiiï|en:BorceIücc=
feeciiert toa^/ bat ïjaec .fflaog. intentie baec toe

fcenemaeHua^gaenDc.

t

Remoniirantie aen den Alder - Cbriflelyciflen Ko-
ningb van Vranckrijck, weghens den Koningh
'van Engdaridt, de Ho. Mog. Heenn Staten der
Vereentghde Nederlanden
, ende de protefierende
Cantoni van
Switferlandt, om fijn gutde,ende
faveur, op dat den Hertog -van Savoyenjkh -we-
der-houdcvanallevcrvoTgingen, overlap, ende
geweit, daer meàe hy dagelijcx de arme Tiedmon-
toijcn in de Vallejen is tjranniferende, &c.

©ooi»

rtftjtì-

ti£n0
iioo; be
iU^aleesi
tiflii «Eli·
sciant/
tierc»

ÉiiiicDe
jjjote-
llcrcitac
«Isii-

®?antli-
tijtft.

«fö'Koiiingh van (ïrofit,,hrittannienfijn^ inkoija-
Ïtóteeftgedaen..^ , .;. ,,,'..„ .j
- ^ --"'üffihen, ni?t alle^nlijck den Heèf Hertogh

'^f. Van
!.-'^ίί fté ή
»5ΐ(·-'ν«ί

yìD'S^vm^'ea heeft van nieuws met tiiee olïe twMÌf
juy/eéi
Maphén yergippc, d^iìendcn, : -^elcke hy
tégéns dé àrme luyden ghéoruyckt, om defelvevan

TErwijl dat alle de fecr ootmoedige Requeilen
ende Remonftrantien, die de In woonderen van
de
Volleyen vanViedmont, foo fy fegghen , aen
haren Souverain, geduyreiide den tijdt wel
vzafeven
ofte Λί/ίί jaren, continuelijck geprefenteerthebben,
door de welcke fy-iieden klaeghden, over de infradtie,
ende breuckc van de
Vinereljche Patente, ende over de
quellinghen, de welcke haer het Guarnifoen dede j
van 't Fort in 't quartier van la Tour, nieuwclijcksge-
bouwt, tcghens de beloften die haer lieden ghedaen
wierden ( gelijck fy verfeeckeren ) in 't Traöaet van
F'merol, hebben haeronvruchtbaer gemaecktgeweeft,
doordeiiniftre, endeongeluckigeinformatien, ende
difquiferaenten, door de welcke hare tegen-partyders
niet op ghehoüdcn hebben , haren gemelden Souve-
rain voor,te komen. Ve rfcheyde Machten ende Sta-
ten, hebben dies te meer medelyden genomen , alsfy
geinformeert fijn gheweeft, dat die arme Voickeren
daer; niets e.yflchen, alsdatecn wcttigh.examcii» van
alle hare Grieven, gemaeckt werde.

Byfondcrlijck de Ho.Mog. Staten van de Geünieer-
de Prpyinaen hebbende ten Hooghileri geraecktgbe-
weèft i.,hebbep fijne Majeiïeyt fonder op-houden ge-
fupplieertj ' ielfs door den mondt van myq Heer haren
prdinaris Aj^ibaffadeur Boreeti.ymK willen gebruyc-
ken fijne Blachtige mediatié j ,tcn eynde dat de dingen
ge-examineért wierden ,' ter pjaets, endoor vryePer-
loonen, de welcke te famen en geen Rechters, en
geen party e zijn, endeinmiddels, dat hare, %ckefo-
tlanigh niet ghekent, lióch gheoordeelt werde, fijn
Majefteyc degoetheyt wilde hebben, van haer in fijne
Staten, vrye Commercie, énde handel te Uten, ende
niets toe te laten, dat fy eenige fchade, vandiezyde
enontfangen.

Het, was felfs noch 'ï fubjeft van eene Remonftran-
tie , 'dàt mijn Heeren de Ambafladeurs van
Groot
Brittannieri,
van de hoogh^hemelde Staten Gene-
, , rael.,. ende, yan de protefterende
cantous, doprordre
. ,j huQs Superieurs' op geftelt ende getejicként hadden ai
-iii.1.';rr^ Vaijογςί'ίβη Maendt,omgefamentiijckaenfijneMd-
jeftéyt r^'préfenteren, en die^ tot nochgheblevcn >
''' ' cndé.Wijftie.rugh, door.dien'dehHeerAmbaflàdeur

alle zijden in den ftrick te drijven, gelijck den
fwintigften van de voorlede Maend gelchiet is. Terwijl
dat hare Gedeputeerde binnen Turin onderhouden
wierden, om in de tegenwoordigheydt van de Hee-
ren Ambaffadeurs der protefterende Cesfesjj vanic-
coord te traderen ; Maer'tgeene dat haer ten uyt.
terften heeft over-raft, is de pafTagie die zy ghehadt
hebben langhs de Landen uwes Majefteyts, de welcke
haer middel gegeven heeft, omverfcheydePlaetfen,
in eeneleftedefolatie van Maflacre tebrengen; Son-
der onderfcheydt vanfexe, ofte van ouderdom, van
die, de welcke fy hebben konnen betrappen, haere
Huyfen in alTchen te leggen, enhaernietalleeniiji
van alle middelen te beroven, omvandeS/e^Pi»,.
rot vivres ende noodtdruft te halen, van de wdcke
nochtans, fy ordinairlijck de Provifioniers zijn, tnaer
cock van alle toevlucht in de Landen van fijn Maje-
fteyt, alwaer fy geeèclerhande verfeeckertheydt en
fouden konnen hebbep.,' foo hare Vyanden aldaer een
fulckdanige pallagie hebben.

Is dan fijneMajefteytfeerootmoedelijckgebeden,
van wegen, en in den naem der gemelde drie Staten,
niets toe te laten dat die arme Voickeren van de Val-
ieyen foodanigh ghepriveert zijn van retraiöe ende
Commercie in fijne Staten te doen, nochte datfy
uyt-geroeyt, ende ge-extermieert mochten werden,
ter oorfaecke ende occafie, van fulcke pafiagie haerder
vyanden, langhs fijne Landen heenen : Ten waerdat
de Rebellyé welck men pretexeert teghens Luyden,
die men weet dat noyt noch goedt, noch leven voor
den dienft van haren Souverain gefpaert en hebben,
erkent wierdt foodanigh te wefen , in 't oordeel, niet
van hare geprofeilyde vyanden, de welcke niet tegen-
ftaende de eenighe Examinateurs ende Rechters van
hare faecke willen wefen, maer van Perfoonen on-
geinterelFeert, in welck gheval geen macht, doende
belydcnis van de felvige Religie alsfy lieden, enfou-
de fich willen intereflèren.

Sy verwachten defe gratie van de goedertierentheyt
uwes Majefteyts, mee dies te meer vertrouwen, om
dat alleeniijck niet en is infijneauthoriteyt, dathet
Traöaet van P/gwiw/ghemaeckt zy, maerfelftdat
fijnen glorieufen Vader, ende Groot-Vader door dc
Traflaten van
•vyfthiee hondert twee en taegtntig > ende
feUhien hondert en dertigh haer wel hebben willen be-
iooven, dat noch fynoch de Koningen hare Naer-
komers, de felvige noyt in andere handen en fouden
transfereren , ende over dragen, als met hare privill·
gien', ende qualitcyten , de welcke haer alfdoengeas·
cordeert wierden, ende met haer oude privilegien,
die oock in de Patente van
Fignerol. gcconfirmeertj
ende beveftightzijn; Dit doende, &G. '·η· 'l

Het geconcerteerde, geteyckent, tnde gezegèlt > dotrii
Heeren Amhajfadeurs van de voorfiyde drie Staten, i»
fijn origineel j is gebleven in bande* -van den Heer Amkf·
Jadeurdts Koninghs 'uan Groot Brittaimien, uyt οοφιιί
van^t vertreck van de Heeren JÌmiaffadeùrsiùi»de}r¥
teiierende
Cantoni. Ghedaen te Parysdenstht&ea Jo·
nuarij
fefthien hondert drie en {eü.\g, *»dégefre/e»t(i0
aen den Alder-ChrifielyciSen Koninghindennsemva
alle, doormy-wasonderteyckent -t r ,

G. fio ft EK L.

Acn den Marquis de Liònnei ■ '· " .

Μ γ Ν Heer;

. ' · · . . . ι, ; . ,, . J , .

nootfiecitlydbeyt dringht ny, mdefentvtns·

gatnde Memorie gen Jen Koningh te levéren > tef
TPyl dat't felvige niet'en heeft konnengefihiedi* ·
door alle de Amhajfadturs gelyck, met mimde iiferoorfiit
van'thaefiigb niertrtck vtn de HeertmSvitfóJcheAi»·
bajfaieurs t ende dàt fnijn Heer den Ambajfüdeuf w»
Groet Brittannien fijnen entree noch niet en heφgtdβ(β ·'
Hetgaetvanden JienfifyntMajtffeyts, entecivaMfs"
Jufiitit * dat defe Lieden Van de Volleyeéghimfervif^
at jf» ;en gemeinteneert inhare oude mon-flaetfen > en ver
hieven in degenietinge van hare oude RetBte» ende Vrivi'
légien^lHivifiight deer Je «χξτφ telteen vt» «

Kww*·

m


-ocr page 316-

en OORLOG, ν Vier- en - ^eertighfie BoécL 297

Komngen Bendrick de Groote, e» Ie Jufte, daer

van deniüoninzhfioroeerdighlyckeTidehooghlijck ,delof-
feliicke exempelen velght. lek recommandere » de gemel-
de faecke > in Heeren de Staten , voor

deweickeickmyteyckene.

Myn Heer

jStcDC
plitlt
„.in Dan-
sten Ö8II
\-itti!liu·

una

>tllil toil
-fiaöi).

ftn,

Van u Excel.

Seerootmoedigen, endcfeergcaf-
fedlioneerden Dienaer,

Was onderteyckent,

G. BOREEL.

TcParijsden 8 January 1664..

^ulch^ toierbt 8«(i<It in öanöen ban Den H!ni6a|ra'

öcuc ÜW Savoyen, al^ bolflljt.

Le Roy afant vouh que Ie Mmoire qui luy avoit
efié frefenté par Μ.
Borcel Ambaffadeur de
Meffiem les Èflats Generattx des Provirtces Unies
des Pais Bas, touchant les affaires des Vaüées de
piedmon tfufi communiqué a Monf. l'Ambaffa-
deiirde Savoye.

LEdit Sr, AmbalTadcur a fait fgavoir au Roy
qu'il n'y avoit eu aucune contravention de la
part de ion Maiftre a la patente qui fuftaccor-
dée par l'entremife de β Majeftéauxd. Religionaires
en I'année ii56y. Et pour en faire veoir Ia verité, il
met en fait.

I. Que ledit Sr. Due de Savoye a toufiours refpondu
Ie plus favorablement qu'il luyacflé poflible aux re-
qucftes qui luy ent efté putés de la part defdits B?/*'-
gionaires, & qu'il n'eftpointyrayqueparlafufd, pa-
tente OU autrement il ieuraiteftépromisdenepoint
\)iü:it\sFortdel*Tüur.

X. Que la guarnifon dudït Fort ne fait aucune vexa-
iion
auxdits Relisitenaires. lefquels ne s'en font jamais
plaints audit Sr. Due de
Savoye^ Et qu'au contraire fans
qu'on leur ait donne aucun fubjea de plainte, ils cn
font venus aux voyes de fait, & fe font joints a des
Sce-
Itrets,
qui avüient efté bannys pour des meurtres, pil-'
lages, &autres crimes enorraes, öe avec leur affi-
Hance ont volé, faccagé & mis Ie feu en quelques vil-
lages dudit Sr. Due jcmpefchéle paiïa^e des vivres aux
autres Forts, & d'avantage emprifonné & tué plufieurs
de fes fidels fujets avec une cruauté inoüye. Que ledit
Sr. Ducafouffert cette RebeUion pendant trois mois,
& les a conviez par des edits publics de fe remettre
dans leur devoir, leur offrantmefmeparunefTedtde
faclemence de leur revolte > qui

eftoit montrée a uq tel exces, que lefdits Religionaires
attacquoient touslesjouislesplaces & terres dudit Sr.

y commettoient desaitesd'hoftiiicéincroya-
bles. Deplus queleditSr.Ducleuradonnélalibcrté
de choifir telsdefesjugesqu'ils voudroient, pour ju-
Eer les demandes qu'ils faifoient foubj pretexte du
mauvais traitement dont il y avoit plufieurs a 1'avanta-
;e mefme defdits Criminels , qui avoient favoriféz
eur Rebellion. Pour cc qui concerne les trouppes qui
ont efté envoyés dans les
Vaüèes, pendant la conferen-
ce qui avoit elté ouverte a
Thvrin : Ledit Sr. AmbaiTa-
fleur
àtSavoyt pretend qu'iln'y a eu aucune furprife
α autant que ladite conference n'eftoit faite que pour
convenir d'une fufpenfion d'armes, & que lefidits
Re.
ligtonaires
ont fait refus de relafcher deux petits licux,
qui leur eftoient demandes pour eflargir lefditsTroup-
^ > bien qu'il euft efté ainfi propofé par les
Suijjes
^"''/'«wii pour obtenir ladiie fufpenfion.

Sa Majefté cependant a donné ordre au Sr. Prcfi-
dent ifwofon AmbafladeurenP/Wweei * lorsqu'il
cft party d'icy, pour retourner exercer eet employ de
travailler en fon nom aupres de M.leDucdeirfw^e
aux moyens d'acoommodcr cette afiàire&d'obtenir
melme quelque
remijjton aux moine coulpables qui
voudront remrer dans leur de voin

1^4·

Den Koningh hebbende gbewih Jat de Memorieacn

hem by den Heere liorecl, Amba^adeur <van ~—·—
wijn Heeren de Staten Generaci dtr Fcreenigh-
de Nederlanden ghefrefenteert ·, do opende de
faecken der Falléai van
Piedmont , ghecom-
muniaert wierdt utn den Heer Ambaffadeitr
•van
Savoyen.

D

En voornoemden Ambaifadeür heeft den Kò-
ningh laten bekent maken, dateer geenecon-
traventie wegens lijn Meefter wasgheweeftin
de Patente, dewelckedoordebemiddelingh van fijn
Majefteyt in 't Jaer
feflhien honden vyfenfefligh aen
die van de Gereformeerde Religie wierdt toe ghé-
ftaen, ende om daer van de waerheyt te doen blije-
ken ftelt hy in gefchrifte.

1. Dat den voornoemden Heer Hertògh Van Sa-
voyen altoos op'c favorabelftc geantwoordt heeft, o^
de Requeften de welcke hem van weghen die van de
Gereformeerde Religie fijn gepreféntcertgheweeft,
ende dat het onwaerlijcK is dat men haer door de
voorfz Patente ofanderfintsfoude belooft hebben het
niet op-bouwen van het Fort
de la Tour.

2. Dit het Guarniloen van 't voorfz Fort geéné
vexatien doet aen de voorfz Gereformeerde, de welc-
ke daer over noyt gcklaeght hebben aen den meer-ge-
melden Heer Hcrtogh van Savoyen. Ende dat fy ter
contrarie fonder dat men haer eenige reden van kla-
gen heeft gegeven, getreden fijn totfcytelijckheden ί
ende hebben haer ghevoeght onder een party Schel-
men , de welcke om haer moorden, ftrooperyen ende
andere enorme fcyten gebannen waren, ende hebben
met haer affiftentie eenige Dorpen van de voorfz Heer
Hertogh geplondert, ende in den brand ghefteecken ,
hebben de paCTagie van de vivres na de andere For-
ten belet » ende hebben wyders oock ghevanghetj
ende doodt geilagen verfcheyde van fijneghetrouwe
Onderdanen met een ongehoorde wreetheydt. Dat
den meer-gemelden Heer Hertogh de voorfz Rebel-
leringe
geleden heeft, gheduyrendeden tijdt vani/r/e
Maenden, ende heeft de felve door publijcque ediden
ghenoodight om haer wederom in haer plicht te her-
rtellen, biedende haer felfs aen door
een effefl: vaa
fijn goetheyt de pardon ende abolitie van haer revol-
te , de welcke tot een foodanige exces waren geko-
men , dat de voorfz Gereformeerde alle daghen de
Plaetfen ende Landen van den voorfchreven Heer
Hertogh attacqueerden, ende pleeghden in de felve
ongeloofelijcke adten van hoftiliteyt. Wyders dat de
meer-gefeyde Heer Hertogh haer de keurghegeven
heeft van fijne Rechters, om deeyflchenteoordee-
len die fy deden onder pretext van haer quaedt trafte·'
ment, onder de welcke felfs eenige Waren tot voor-
deel van de voornoemde Mifddiagers, die haer Rebel-
leringe gefavorifeert hadden, belangende de Trou-
pes, de welcke ghefonden fijn gheweeft
in de Va-
léenf, gheduyrcnde de Conferentien de welcke toe
Turin ghe-entameert waren: Pretendeert den meer-
ghemelden Heer AmbaflTadeur van Savoyen datter
geene furprinfe altoos is gheweeft , alfoo
de voor-
fchreve Conferentien
niet aen gheftelt waerén j als
om te convenieren over een fufpenfic van wapenen »
ende dat de voorn. Gereformeerde geweygert nebbea
twee kleyne Plaetfen-
te relafdifiren, de welcke van
haer verfocht waren om dc voorfz Troupes gevoegh-
lijcker te logeren, hoewel't felve alfoo door de Swic-
fers van
de Gereformeerde Religie voor gheftelt was»
om de VOO rfz fufpenfie te obtinereni

Sijn Majefteyt heeft ondertuflTchenòi-dreghegeveri
aen den Heer Prefident
Servie» fijn Ambaflkdeur ia
Fiemont , doén hy van hier is vertrocken om die
funüie wederom te gaen bekleden, om in fijn naem
by den Heer Hertogh van Savoyen te arbeyden, toe
uytvindinge der middelen om de voorfchrcve
üecks
.t'accommoderen, ende felfis eenige remiific t'obtinc-
ren voor de minfchuldige ^ de welckc wedtroio io
haer plicinïirillen treden. ; . '


-ocr page 317-

317- SAKEN van STAET

fjii Februirio toitcbt bcfaccfte/ fao mm bffl ïton=
bE/üpgtlcpt/tioojmi patent ban
Amneftie ; op
üc cppiicfltic ban" bini üir! tucbcr bact na bifpute. ^n
^tiUa quanirn ban bc
Valleyen ccnigc »6fbcputc£r=
bfn tot
Parijs, bif ïjiifc trrfionbt Ijcbbmgöcaöbjcf^
ffctt aen bm
Lord Hollis "ïinibafrabruc ban bniïlo^
ninal} ban
Groot Britcannicn , tnbe acn ben i^ccc
Bortel, Die boo2 bcfcii ijabbt bcrtoittici)t batfooba=
nfgc (öcbrpiircctDrn tojacrnbcciuacöt / op bat ör
twee
pointni by Dcjongljfic patente tot TurincnbcPigne-
rol
gccÊfftbccct / inccbclijcltfcnbcb?aflelijc{tenianic=
tc bp bimïioningDiiiocÖtcntoftbcngecfgulEcctenbe
ncbccgcftrit.

©cfe boojfcljicbe twee pointcnbanfati^fartteenbe
ban feccUccöfpt boo? Ijft tocfjonunbc/ iuacen inbe
iianbeüngc tot
Turin cnbe tot Pignerol in fere aenctra:
ie tooo?brn rnbe faci)te teimcn boo? gljcficït / tnbc
acn be
(Debrputcccbf η ban be Valiccs albare booj glje?
Öoubfn/ naujfntiijch/ toatboojmicfati^factieaen
De J^ffc i|a-togljbanSavoyei)acfn^oubfcain/ bcfe
aiicbrn ban be
Vallées foubrn Ijcbbcn te boni / tot

fubitiifTie rnbc tot bfCfliffenifl£ban'tjanabligöepaf=

feccbc ban 't fefthien hondert drie en leftig cnbe
vier
en feftigh, al^ «IH gBeaccomraobcftt. €nbe ten
tweeden j J©at fffcftfcljcpt bcföcci;ïlcctogf)ban Sa-
voye
boo2 i)ct tocftomcnbe fouQc Dtööni / op bat biccs
ociijriie bfcofcten enbe bifojbjc niet raccc I)iec nae göci
fcijiebenfauben.

3Btn fpjach ban bcfe twee fafcftcn boenmaritot
Turin (tc toeten / bc tcec Servieni,?fiinbaflaban;
ban
Vranckrijck, cnbc bc ï?cccen (örconimittcftbe
ban
Savoyen ) al^ban bingeri bic inacc j>ra formai enbe
om öet iiiittcriijcU cefprct bjicrbcn booj gcfìeit rnbe
begeert/ om bectrc cnbe ceputatte ban ben l^ecc ©er»

togö te conferberen ; Cnbe Ijet fcljcen bat baec in fou^
be iiomien toccben bolbaen /' tnit^ bat bcfe arme bcc^
bolgljöc aiicbcn fonDfti bchennen
dat fy hadden gerc-
volteert endGBerebtlieerttcgen^
tjacen Souverain, en
iiaccDaii ΐρ bcljoojìincite fubtm|ficbctìergiffem
|fe af
fiibbaj cttöe iiEi'hnjgeii fonben Rdnnen.

^m be ï^eecen <iBefìJnten ber Evangelifche Can?
ton^/ öceft men öocnmacl^ tttfriöemeöe aïfooboo?
Bcljoaöen / cnbe flcfepbl In öefe epgtn toöojben:
dst-
ter maer vifionaire endechitniriquedthghen waren,
van geen fabftantie, maer die alleen fouden ftrecken
tot uytterlijcke behoudenis van eere endc reputatie

Voor'deri Heer Hertogh , ende'cwelckgeene goede
Onderdanen en behoorden ,nochteen vermochten te
wcygeren.

ï?ccrcJi <0cfantfnban bcciantongljabbrnbit
oocft ülfoo öcbtipt enbe boo? gfl)ouben aenbc<!5cDe=
piitceröcn Uan be
Vallées, bic bit te bier tijbt alte
ftoaeceitbetmcefBtnintisïjfrIiceji tebjefrn/ nament^
njrtt/ In iiat gebecitc tianI)ct
eerftepoint fpjeecltcnbe
ban be
fttisftótie, alg bat fp fonbcn tnoetfη befteii::
jicn wnt HptfsiDc bctÏ5tól-en/iiat fp trgen^ Iiaren
Sou-
verainen HcecïjabDiPn gerevolreert Cnde Kébellen wa-
ren.
S&aec fp gctoecfi toare η amgf tafic / toerbjucfete /
bcrbdlgbbe ï'n UcoojtogObc nicnfcljfn/ bic boogmiiti
taire ®coiipcn toaij brni^ecttiglj^naeijetoniieijoo?'

lijefi opbotrtöcn ban'tJrOiï de la Tour, toarenot)ct=
Uaiïcn getocejï/ iooöt ^jcfïagöen inöcgeruincertin
inibbcïen «ibe (©oebercn/'tot bïttoecpïngljrnbecef;
fatie biitt garen rebtìijcBen toe-ocftanen eob^^bicn|Ï /
foo batfpTepbentatfp om
goet cnde leven biefetjiilbt
op öatt niet honben laten / tegejip" toacrïjtpt enbe {jare
gctoiffcn / öaer felbrη moetenbe bcrhlarm liïcbcflen te
3ijn ; .ïKïaec nnmai fp <J5ebeputeciben ber
Valleyen
aen / éàte Committenten ban bie impntatie toelte
Pillen fupbcten / bctoijl men I)aer noci) tct Turin,
noci) tot Pignerol in |)arcbei;fotötcbeftMfïeefibcjiifii=
ficatie Hiet en baööe toitïcn ïjooren / ia tjipjeffelgcfi
berbdiJoiöacrUantcl^icecitet». - · .

tierï enbe bn^ bertfe (labben be l^ieercn «l^èfatt^
teri
öee Evangelifche CaiitoTis fonili^ banfaecfieti φ
tjaöt/ ÏfJöeiiacrom edik öe^iseten uais^^jiiuipaieH
en
bill rwàelfdeii iRap beöïteöeti e&tltàji^
ben aen öaec Üo. Ilfjog.iciricït of bie twetgerefirbecCi
be pointcn a«n DcooteftoarigöepttnMibétiRonncn

IÓ64.

^iiCcr-

Une tot
tiu «e
cto^e.

binben/ enbe öacr obeciiceniHcutoqHaitJifHftonhp
toftbcngcimaginccrt. ^

beben be boojfcijjebe 45fbfpHtefrbni ttaetbn· "
brricljt/ geïijrft alé in'tSfacrlefthien hondertvijfen
vijftigh Docl! gcfpioocltrn bjirrbc bp ben i^ecr Ser-
vienc , '3tmba|1aöCUC ban Vranckrijck , ehbetlüt).
«ÖebepntEcrbfnban Savoyen, acngacnbeöcttioojfttf
ban'tbontocn ban een j-ojt a la Tour, cnbc battei-
maer en toerbe gc-epfrijt om tcconfcrbcccnbeccüuÏ
tatie ban ben teer ï^ertoglj ban Savoyen ; .E^aer bat
men niet ban mccninge en toa^'i fclbe te bouiuni/
cnbe fll^'talfcljoongijcboutfoubetoojben/ bat men
Öet bJCbccomfoubeaf-tocrpfnenbeDcmoIieren. ioo
Ijebben bcboojf3<i5ebeputcerbendes Vallées bcrhlatrt'
bat na oocft öet fclbe alfoogefcfjicöe/ acngacnDebé
twee gefcpbechimiriqucgercferbeecbepointen/ enDc
bat men nuaenbearmeuptg^utcei«l»5ePHintirj)£
atiebcn ban be Vallées, nictfrnlienöBaJ^bjairfjtpt
boo? Ponbe / enbe aen be felbe bcrgljt bcfe twee na\jti|.
gcnbepainten/ namentlijcft enbe ten etrften s^atf»
ban De Vallées tot fati^factieban'tgepaffeerbe/foij:
ben op bjcngcn enbe acn ben j^ecr^ertogö ban Sa-
voyen betalen in geit be fommc ban een miiiioen hon-
dert enbe vijftigh duyfent (0nIbcnS / tot rcHitutiebim
be onftofïen bic ben i^ecr ïjertogljfiabbe nweteji boen/
om be rebellie cnbe op genomen toapenen ban bieban
be Vallées tegen te gaen / cnbc tot boojliminge ban öe
tcöabcn bie bc anbcrc trouttie Cathoiique#nDcctia:
nen ban Piedmont ban: booj gcïcbcn gaoben.

(Ccn tweeden; ©at fp bjjnbc Valléestotfccctoi
ijept ban ïjare ge&oojfacmöept boejïjcttiJcftomenöe
op be o?b?e ban bi:teer|^ertoglj/ tatöacénfto|icin
alle^ fonbcn moeten op rcctjten cnbc op-boutocn vier
Forten , tcr plactfc ttc mcn {jarc aéiftmiffn foube/
enbe öaer in fijn l^oogijcptbegicequiceecbe^Barni·
facnen fonbeieggljni / toeicfee <ì5uacnifoenWj betactt
enbe Qftbcrljoubcn fonile moeten tooibm/ biibccfoii
gingeenbetotfioffcnban öiebanbe Vallées.

«enbe aïfoo Defe tcgentooo?bige pjflenfïcnln plae^
ban chimeriqueboo^flcninöinberaitbiTt/ rtibeBöt'
bjojbeii bjarentìi Het baeöt reaeenöefubfiarttielefaEc=
hen / ïie fp baiiÏieReiigicUlrtfn Öalfflenbfrtoacöt
rtocfite itdnnen tmaginetcn/ liat nimöieoliebietati
ïtjrfie I)aer opt fouben totilen beBbeiiibcrgctt.

^at fp oocft tottctgccneöaeÉ nu jaiebercfittmcrDt/
t'ccnemaci onbermogent toarcn.

^00 fcpben befctöcöepHtceröfn göffetinitntfJD'n/
om alle fjet fi;Ibe acn ben ï^eec HmbafTabetic iwn
Groot Brittannién mbc btn l^ett Boreel te bCCtOOnm/
cnbe te bcrfoccïicn iat ben Ììoningljbatt Groot Brit-
tannién cnbf ftaer ï^o. ffliog. öacr ban tencecöwi
mocljten toefen gljcinfojmeert /
met oütmocöigöllt
bcbc / bat öarc Piotegcrcnbe ïjanben continiietiw cjiiit
geliefben te bie ben / ten ftmbe fp
àrmcf nbe geönpriflö
bcrboïgijiïe enbegcmartilifeetbe mcnfcfioi / inwljtcn
ecnmael toecben göcfleltiiuptenbjeefetoangoeöienbt
Icbin te moeten berliefcn/ enbeontMoöt toccbintiaB
be ■ ouöe bjpöept tiibe cpcrritie ban te ware •ChViftelijc-
ke Religie, bie tpboIaen^taceci«öecctij(erttïil)e#
bilegfen/ al-eer φί be lrtcen <0|abeö ban'Savoyen
cenigli gcbicbt obetftaeciiabbenaiiliaöt/ Baööenji·
Piofcflecrtenbegenocrten/ fnbe biefp<0öltt5ïilmaq)'
tigö baben/ aüeenlijcft bat fp al-u oc{j meditai
ben befitten enbe genieten·

iBaer ben Ιιοηίηώ lift aen ben i^eec HdUIsïooi
ben ü^cer be Lionne fcggcji / Dat De ütortinsÏj ban En·
geiandt cnbe batt ©o..f!Kog,aengaenbe Die materie/
qnalijclt toaercn gljeinfojnjectt j «Snbe Bat boojben

Jleec de Comminges tot Londen enbe ÖÊni^ecd'E-
ftrades
ali)ifi7 anbete onbercecïjtingöe foiibe φ"
ben / Dbec een homenbe ttiettet geme toat be fft'
togö fflf^ fcöjeef Denlaftfiea ©ctoBer amfimi^om

HautiFuìJfam & lïïuftfes SèigMeun Ì

L a Lettre que vourrn'avez efcrité Ie 30. deJuillet j®^
deririer m'a furprife a un point
qùie jenef^u pjuSi
rois aflcz vousrcxprimcr.J'ay diiïèréa vousftire

refpoD-

m


-ocr page 318-

refponfe, efperant que ce temps & ce delay contribue-
roic bsaucoup a vous faire connoiftre, que les infor-
' mations qui vous ont efté cionnées par ceux de mes fu-
■ qui ont eiic les autheurs de la derniere
revo/te funt
autaot pleioes d'artifices & de raalice qu'elles font touc
fait contraires a la verité. Et je ne dois pas porter plus
avant m'a refponfe pour ne laiffer dans ce fileace qucl-
que efpece d'avantage aux calomnies & aux menfonges

''"'iTn^faut d'onc que prendre la peine de lire la paten-
ted'mtiefiie<Yie'i''Ay accordéele 14.de Feburier dernier
[jiesfujefts de Ia
Reliponpretendüe reformèe, póur
voir li l'on donne aucune explication contraire ny a
la
bonte Λ ny a Ia juUice, ny a /'«iw/wwdeceuxqut
ont travaillé pour me difpofer a kur accorderprefup-
nofé, cc qui fe doit prefuppofer, qu'ils ayent efté per-
fonnes
d'honneur de bonne foyé" de bon fins > & qu'ils
D'aycnt pas cu intention de me ttomper, ou pour
niieux s'expiiquer, d'eflayer de me tromper fans aucu-
neapparenced'en pòuvoirreuiTir. Mon intention n'a
jama^ efté de fruftrer ces gens là du pardon, qua je
leur ay accorde avec tant de clemence, mais bien de
me faire obfcrver ce qui m'a f:Q.éexpreJfemm promis
dans ledit pardon, & ce qui cft couché dans la patente
d'amnék' verifiédans les Magiftrats, accepté de mot
tmorpareux, devant ma Ggnature : Sanslaquelleac-
ceptation que j'ay cru faite non captieufement, mais
d
'auffi bonne foy de leur cofté que j'ay du mien accor-
de Ie contcnu de la dite patente > je ne 1'aurois jamais
lignee & aurois droit & fondement de me plaindre
hjutement de ceux qui auroient voulu follement con-
tribuer a extorquer de moy mon confentement & ma
fignaturi, laquelle neantmoins ne leurauroitderien
fervy, n'eftant relative a autre chofe qu'a ce quieft
couché dans la patente s'ils cuffent eu deflèin d'^ met-
tre des chofes qui ne deuffent paseftreexecutces de
bonnefoy.

11 fiiut aufli que je vous advoüequeje n'ay pu com-
prendrc comme quoy ces gens la ont pu obtenir de
vous de fe faire nommeri»»ocf»iij &que vous ayez
dit que 1« Ambafladeure des
Centms buifles prote-
ftants ne les trou verent aucunement coulpables de cri-
me
dtRebiUion. comme fi ceux qui font les premiers
a prendre les armesfang aucun fujed, ny occalion con-
trclcur Souverain, comme il appert qu'ils ont fait par
les aftes faits dans les conferences fignées pir Ie Secre-
taire de la fufdite Ambaffade, pouvoient meriter ce
nrim, commc fi ce qu'eux mcfmts advoüent dans Ia
patente de
l'amnesie concertée depuis Ie commence-
inent jufques a la'fin avec lefdits AmbalTadeurs & figné
par leur Secretaire par leur ordre & en leur prefence,
ne portoit pas expreflemcnt Ie contraire : Comme fi
lefdits Ambaiïadeurs euflènt pu donner une declara-
tion repugnante ala fignature fufdite. Et comme s'ili
eftoient les Juges de
l'innocence ou du crinriede mes fu-
je&, & que je les eufle confiderés comnie tels & non
pas pluftolt
comme Protedteurs trespafllonnés defdits
fujeös criminels, & en fin comme s'il falloit adjoufter
aucune foy a leur declaration lors qu'ils voudroicnt
contrcdire honteufement les efcritures fignés, ce que
je ne croisjamais qu'ils faflent. d'AiÌleurs non feule-
menr ces gens ieplaignentavouscontretouceraifon,
& verité, commc s'ils re^evoient quelques mauvaie
traittements, mais cn melme temps il cachent mali-
cieufement les graces qu'ils obtiennent de ma bonté
5
lis paiTent fous filence les faufconduits que j'ay fait
donner a plufieurs d'entre eux qui ont eité pourfuivis
"iminellementj & condamnez cn des peines & amen-
des pecuniaires, contre lefquels, quoy que la fufdite
f'tnte referve les raifons de mon fifque, jufques a pre-
'snt, on ne les a point inquietés ny en ieurs biens ny
en Icurs perfonnes, quoy que Ie terme des faufcon-
duits foit ex[M ré : Deplusj'ayaccordéendernierlieu
^xCommunautezdelajurifdidionde
S.Jean, &'dc
tioma fur leur requefte de
tranfporter ce qu'elles de-
voient pour l'annee paffée, & pour la courante fur l'a-
^'"'
d' pauvrete n'eftant venüe que dc

'iur Rebellion, elles n'euflent pas merité eet efgard.
11 y aeudcrniercmentunnommép*»/ DamytkBe^h
■■ condamné aux galeres par fon juge, & la féntence con -
firmée par le Senat, fa femme s'eiiant prefeotée a raoy
en mon audience pour m'endemander la graccj je ia
luy ay tout auiïï toftaccordée ; mais cc qui cft de plus
pTciÏABt Jean Jeagemet dit yïo/i»du FilJard 1 pouriuivy
"criminellemcnt pour avoir en compagnied'autrcsal-
fafiné
Daniel Audrys, Laurent Durant & Pierre de Pie-
rau
tous de la melme j a caufe qu'ils ne νοΗ*

loient pas confentiraux preparatifs de Ia Bfiiffw» paf-
fée , & pour avoir enlevé un
Marefchal & on autre Ca-
tholique a
Luzerne, les avoir tenusgarottésquelquee
jours dans les Montagnesj & dans les bois &avoiren-
fin extorqué d'eux une rangon j Surquoy ayant ledit
criminel introduit 1'appellation au mefmeSenatdeïtf.
ri», le Senat a prononcé quefukvantla/><i/i»iigene-
lal, il n'y avoit licudelecriroinalifer, puifquel'ac-
cufé n'avoitpaseftéexceptéenicelle: Cequifaitvoir
qu'elle leur cft aufli inviolablement obfervéede mon
coflé que enfrainte par ceux des
Vhllèes. qui permettent
que les
bannis > qui iont exceptés du pardon, & qui ont
efté les autheurs de la rebellion demeurent une benne
partie en leurs maifons paifiblement , fans que les
Communautez faflent cc qu'elles font obligées pour les
faire tomber entrc les mains de la juftice.
'<· Ayant auifi dernicrement faite une aÌTemblée de
Miniftres danslelieudeii. 7"»contre l'cxprefledif-
pofition de la fufdite Patente j en fortequ'eftants eux
mefmes contraventeurs temeraires & dignes d'eftre
privés du benefice de ladite patente, ils fe plaignenc
qu'elle ne leur eft pas obfervée par une effronterie fans
exemple. C'eft ce que j'ay cru de vous devoir dire
en partie fur cefujedt, en vous afleurant neantmoins
de ma bonne difpofition envers ccs gens la, quoy qu'ilj
l'ayent fi peu merité , & tres mal correfpondu aux
bontes dont j'ay u(é en leur endroit ce quin'empe-'
fchera pas que jeneleurobfervetrespoinflucllemcnt
tout ce que je leur ay accordé, pourveu que de leur
coflé ils obferyenc ce qu'ils me doivent & que je ne
les traitte tousjourj avec toutc la clemence que vous '
pourriez fouhaiter,

Ce font,,Mefljeurs, les juftes fentlments que j'ay
de vous teiinoigner avec fincerité po.ur vousefclair-
dr de la verité des chofes , qu'on vous a deguifées
fur tous les points dont fait mention voflre lettre,
& il ne me refte qu'a vous prier d'eftre perfuadés
que j'eftime infinement voftre amitié , je feray
tousjours cc qui fera en mon pou voir, pour me la con-
ferver, & pour vous faire connoiftre quejefuistrcs
veritablement

Hauts, Vuijfants ér lUuflres Seigneurt

Voftre tres aSèélionné Amy
avousfervir.

Signé

E MANU Et,

De Turin Ie 31. d'Odob. 1664.,
Ho. ende Mog. Heeren,

UWen Brief van den dert,ighSfen]n\y aen my ge-
fchreven, heeft my rot een foodanigen point
gefurpreneert, dat ick het U L. niet genoegh-
faem foude uyt drucken. lek hadt 4'antwoordx aen
U L. gediffèreert, alfoo ick verhoopte dat den tijde
ende dat uyiftel veel foude toe brengen om u te doen
kennen, dat d'informatien de wekke U L. gedaen fijn
door die van mijne Onderdanen , de weicke d'Au-
theurs fijn geweeft van de laetfte revolte, fo vol artifi-
cien ende quaedwilligheden zijn, als fy fijn t'eenemael
tegen de waerheyt. Ende ick behoore niet langer
mijn antwoordt op te houden, om doordatftilfwij-
gen eenige (porte van voordeel te laten aen de CaJom-
n ien ende logens van die Luyden. .

Men moet dan alleenlijck de moeyte uiaer ne-
men om de Patente van Amneftie te lefen, de
wclcke ick den
vctT$hìndtn Februari) loflieden

«βη

en OORLOGH V Vier-en-veertighfle Bosck. 299


-ocr page 319-

300 SAKEN van STAET

16^4· acn myne Onderdanen van de gepretendeerde Gere-

___formeerde Religie, toe gheftaen heb, omtefienof

men eenige explicatie geeft ftrijdende noïh tegensde
goetheyt, noch tegheiis de juftitie, noch tegens de
meeninge van die geene, de weicke ghearbeyt heb-
ben ommytedifponerentothettoeftaen van'tfelve,
prefupponercnde , 't geene geprefupponeert behoort
te werden, dat'tfelve Perfoonen van eer, vangoedt
Tertrouwen , ende van goede finnen fyn gheweeft,
ende dat de feive tiiet voor ghehadt hebben mytebe-
drieghen, of om fich beter t'expliceren, om te be-
proeven of niet mogelijck wasmytebedriegeH, fon-
der eenige apparentie van 't felve te konnen reufle-
ren. Myn meeninghe is noyt gheweeft die Luyden
('onthouden de pardon, de weicke ick haer met foo
veel goetheyt heb toe geftaen , maer wel om aen my
te doen onderhouden , 't gunt my expreiTelijck in
't voorfchreve pardon is belooft geweeft, ende *t geen
in de Patente van amneftie vervat is, de weicke door
de Magiftraten geverifieert is , ende door haer van
woordt tot woordt, voor myn fignature aengheno-
men: Sonder weicke acceptatie , de weicke ick niet
gheoordeelt heb captieufelijck gedaen te Zyn, maer
foo opreghtelijck van haer zijde , als ick van myn
zijde den inhoud van de voorfchreve Patente toe ge-
ftaen heb. lek foude de felve niet gheteeckent heb-
ben , ende foude leght ende reden hebben , my
hooghlijck te bcklaghen over die geene, de weicke
lichtelijck fouden hebben willen contribueren , om
van my t'extorqueren myn confentement, en figna-
ture , 'tgeene haer evenwel nergens toe foude ghe-
dient hebben , tot geen dingh relatif zijnde als tot
'c gcêne in de Patente vervat
is, in gheval fy voor-
nemens waeren dacr in dinghen te ftellen de weic-
ke niet opreghtelijck behoorden ghe - executeert te
worden.

' Ick moet UL, oock bekennen dat ick niet kan be-
grijpen , hoe dat die Luyden van U L. hebben kon-
lien verkrijgen haer onnofele te noemen, ende dat
ghy-lieden foude gefeght hebben dat d'Ambaflàdeurs
van deSwitferfcheCantons Proteftants de felve geen-
ünts crimen van rebellie fchuldigh bevinden, als of
die geene de weicke de eerftc zyn, om de Wapenen
fonder eenigh iubjedt of reden teghen j haer Souve-
rain aen te nemen, (gelijck het blijckt dat wghe-
daen hebben door de adlien ghepleeght in de Confe-
rentien , ondertceckent door den Secretaris van de
voornoemde Ambaffade ) die naem koften verdie-
nen j als of't geene fy felfs advoiieren in de Patente
van amneftie met de voorfchreve Ambafladeursge-
concerteert , ende door haer Secretaris met haer or-
clre ende in haer tegenwoordigheydt ondertceckent
van 't begin tot aen 'teynde , niet expreiTelijck het
contrarie contineerde : Als ofdemeer-gemclde Am-
bafladeurs eene declaratie fouden hebben konnen ge-
ven ftrydigh tegens de voorfchreve onderteeckenin-
ge; Ende als of zy de Reghters waeren van de onno-
felheydt of de mifdaedt mycer Onderdanen , ende
dat ick haer daer voor foude ghehouden hebben, ende
niet eerder als feer yverige Protedteurs van de meer-
ghefeyde fchuldige Onderdanen, endeeyndelijckals
of men eenigh gheloof foude behooren te ftellen in
haer verklaringe, als fy honteufelijck fouden willen
tegen fpreecken de ondertceckendefchriften. 't Gunt·
ick nimmermeer gheloove dat iy doen ; Wyders die
Luyden en beklagen haer nietalleenaen UL.tegens
alle reden ende waerheydt j als of fy eenigh quaedt
tradtement ontmoeteden, maer ter felver tijdt ver-
duyfteren fy quaedtwillighlijck de gunftendiefy van
myn goedtheydt verkrijghen; Sy fpreecken niet van
de Geley-Brieven de weicke ick aen verfcheyde on-
der haer heb laten toe komen, de weicke crimine-
lijck vcrvolght wierden , ende ghecondemneert in
eene pecuniele boeten : teghens weicke, hoewel de
voorfchreve Patente de reden van raynFifcuighere-
ierveert, men-echter tot noch toe nietsgeinquiteert
beeft, noch aen haer Goederen > noch aen haer Per-
foonen, niet tegenfteende den tijdt van haer Geley-
Brieveo verlpopen zy j Ick heb vorder? laetilelijck

(li

aen de Communautes vandejurifdidie van St. Jean t/;
ende van Rotata op haer veribeck toe gheftaen, het ^
tranfport van 't geene fy voor 't verleden Jaerende
voor't loopende in't toekomende fchuldigh waren
hoewel haer armoede niet dan uyt haer RebellerinM
ghefprooten Zijnde, zy dat efgard niet gemerite^
hadden, Daer is laetftelijck een feeckeren Paul Danjy
de Bobio gheweeft, de weicke door fijn Reghter op
de Galeyen gecondemneert was, ende- de fentcntie
door den Raedt geconfirmeert, fijn Vrouw haer aea
my addrelïèrendo, om van mydeffelfs pardon te ver-
foecken, ftondt ick haer de felve aenftonds toe ; Mier
'tgeen van meerder importantie is, is dat Jean Jeoge·
met, ghefeght Violin der Villard, criminelijckach-
tervolght wordende, om dat hy nevens andere geaf.
fafineert hadde Daniel Audrys, Laurens Durant,
ende Pieter de Pierau alle van de ielve Religie, oin
dat fy niet wilden confenteren tot de preparativea
van de voorlede Rebelleringe , ende om dat fy cea
Hoef-fmit ende een ander Catholijck tot Luzerne
ge-enleveert hadden, hebbende de fel ve eenighe da-
ghen ghebondén ghehouden in'tGheberghte, ende
in dé Boflchen i 'Énde hebbende van haer eyndelijck
ghedwongen een rantzoen; Waeropden yoorfchre'
ven Mifdadiger't appel geintroduceert hebbende voor
't felve Senaet van Turin, wierdt by denSenaetge-
pronuncieert datter volghenj de generale Patente,
geen middel was om hem te crlminaliferen, alfoo
den geaccufeerden niet in dé felve ge-excepteert was;
'tWelck doet blijcken dùt de felve haer van myne
zijde al foo inviolabelijck iigeobferveert, alsdefel-
ve door die van de Val vcibroocken is, de weic-
ke toe ftaen dat degebannén, die van de pardon ge-
excepteert zijn, ende de weicke fyn gheweeft d'Au-
theurs van de Rebellie , voöf een groot ghedeelte
gheruftclijck in haer Huyfeft verblijven, fonder dat
de Communautes doen , 't gunt waer toe fy ver-
plicht fyn om de felve te doen vervallen in handen van
dejuftitie.

Hebbende oock ketfteüjck een Vcrgadermgevan
Minifters aengheftelt ia St.IansPlaets, tegens d'ex·
preiTe difpofitie van de voorfchreve Patente, foo dat
fy feliï Tenteraire Contraventeur» wcfende , ende
waerdigh om van 't voordeel der voorfchreve Paten-
te gepriveert te wefen, haer echter noch beklaghen
met eene onghehoorde ftoutigheydt dat de felve hier
niet onderhouden wordt: Suicks is 't gunt ickghe-
looft hebbe U L. in ghedeelte op dat fubjeö te moe-
ten fegghen, U L.'niet te min verfeeckerende van
mijn goede difpofitie tot die Luyden, hoewel fy 'tfel-
ve foo weynigh verdient hebben, ende feer qualijck
beantwoorden de goedtwilligheden, die ick in baei
reguard ghebruyckc hebbe
χ 'twelck niet nae laten
fai dat ick haer feer punöuelijck obfcrveere allfr
't geene ick haer belooft hebbe, indien zymaervao
hare zijde obferveren 't geen
zy my fchuldigh zijn,
ende dat ick haer altoos handele met allé de goetheyt,
dieghy foudt konnen wcnfchen.

SulcksfVn , mijn Heeren ,dc reghtvaerdige feati·
menten die ick hebbe ü L. in Cnceriteyt te betuy·
gen, om U L. vandeghefchapenheydtderfaeckete
onderreghten, dat men U L. op alle de poindten van
de welckc U L. Brief is intentie maeckende heeft ge-
deguifeerti Ende my en refteert niet anders als tfL.
te bidden gepcrfuadeert te willen wefen dat ick UL.
vriendtfchap oiieyndelijck achte, fuÜende al;oosioo
veel toe brengen ais in mijn vermogen ikl fyn om my
de feve teconferveren, ende om U L. te bctoonen
dat ick feer waerlijck ben,

floogè tu Je Mogende Heeren,

Uiycn feer geneyghden Vriendc
totudienft>

Geteeckenc

EMANUEL.

•ui

TotTurio den ji.Oftob. i^df,


-ocr page 320-

cn OORLOGH^ 'tVìer-tn-'veenighfleBoecL· 301

. «η ίΒαΡ fluatti ban tBcgfjtn be Evangelifche Can-
to^ οοά faüfuc üan De ©aileprn.

IllufirifitHi as Fr apotente s Domin i ;

ARfliflimutn , fanöillimumque ejufdem Reli-
gionis vinculum pofcere atque flagitare videtur
ut Illuftriffimis ac Praepotenc. Dom. Veftris ho-
diernum ÉcclelGarutn in PedcmonEio Reformàtarum
Statum à binis legatis noftria, in eatutn gratiam fub
finem fuperioris anni j Aüguftem Tauriüorum miffis,
nobisexpofitum breviterdefdrf^mus. Didiiigituï Le-
gati, poft quacuOr menie» Turini cxadlos, réduces
cundamnt, Allobrogutfj Ducetti fuis
ixi\i\\tLufer·
ftnlì, Ïerufin» > St, Mattini & idiis in locis finitimis >
Reformïtaï Religioni addiÖls denuo in gratiam rc-
ceptisiiibditis, tranquiliiratém> fecuritatenique, H-
berum quin etiam avitutnque Religionis exércitium
juxta antiquariim Conceffionum & novifflmarum ,
anno M.D-CL V. obtencarum dedarationùmteno-
leffl) cletnenterreftituiflè. Maximam ailtem hanc&
vere iliuftrem gratiam fidei communioni, quaecum
Illuftriilim. ac Prsepot. Dom. Veftris & cura reliquis
Evangelici! PrincipibuSjOrdihibus, atque Rebus ip-
1ÌS intercedit publicis, variifquc eorundem inccrcef-
fionibus nee nun fideli Scindefeffiedidtorum Legato-
rum nottrorum operae j Fratres ifti
Convallenfes animo
ut demiiTo atque hu mili ita etiam gratiflimo accepcara
referunt.

Ut vero ha;c> ipfis quafi poftliminio reftitutapax
& tranquillitas certior fic atque ftabilior IliuftriiEmK
ac Priepot. Dom. Veftrs, rem Deo quidem gratiffi-
mam, iftrs autem Orthodoxs: Religionis cultoribus
antiquiiBmis &t conftantiiEmis fruiSufiflimam falu-
berrimamque facerent fiquidemeis, cum Celfiffimo
Seiaudia Duci teftari, fibi certiflimos deredditaaf-
flidis Ecclefiis iftis pace & quiete rumores longe opta-
tillimos5 eiTe tum ejufdem eofdem
fingulari Clemen-
ti» & conftanri patrocinio commendare j praecipue
veroetiamiis, quiàgratia, reliquis faöa, haitenus
excluduntur ,
amnefiia beneficium magni llluftrifll-
marum ae Prajp. Dom. Veftrarum authoritate inter-
polìtà, obtinereamiciflimeplaceret. ldipfum,obfi-
dei & Religionis focietatem, non alüstantum,
nei
prorfus confidimus Euangelicis Ordinibus,fed nobis
etiam, ut
ex adjedlis, fiquidem operse precium vi-
dcbitur cognofcere licebic, fummK curseenc. Nee
Mc Illuftr. ac Pr^pot. Dom. Veftras celare poffumus,
plerofque ex Reformatisin Pi^wowi/iicoBtibus novif-
fimis tumultibus fic miferabilem in modum attritos
eflè atque affliÖos, ut omnium fidei fociorumauxilio
& fubfidio , ad iiimmam inopiam fuam fublevan-
dam, ut egentiilimi, fic etiam digniffimi fint. Ve-
runi
bike omnibus pio llluftr.acPrffiC. Dom. Veftra-
rurn Zelo, & augendie atque amplificandae rei Euan-
gelics, ut & recreandorumfidei fodorumlaudatiffi-
mo fljgrantiffimoque ftudiopehitusreliais, Deum,
Jnaenutn ülum coeli cerrsque Monarcham, precibus
noltrisj etiam atque etiam oramus ut Illuftr. ac Pise-
pot. Dom. Veftras omnibus animi, corporifque donis
cumulatiflime benigniflimeque ornare > Remque Eo-
ium publicam firma placidiiTimaque pace & perenni
felicitate coronare pergat. Dafaamus nomine com-
' civitatis Tigurinx roboratas ad diem
Η Maji Anno 1664,.

lUufiriJfmarmn ac Vrapat.Oom.Vefirarum
Studiofiffimi,

Confules, Sculteti, Landomanni, & Sena-
tore®
Euangelicorum Kelvetiae Cantönum
nempe
ligurini, Bemenfis > Qiaromsnftn Βββ-
iienfsiSchaff'tifiamj ét

SeerDoorl. en Gr. Mog. Beer en.

De feer naeuwe ende vafte verbond van een en dc
lel ve Religie fchijnr te begeeren ende tc
eyf-
dat wy aen u fcer Doorluchtige ende
V. Deel.

Groot-machtige Heerlijckheden , den hedendaegh-
fchen Staec vai: de Gereformeerde Kercken in Pie-
montj ons Van/w«onfeGefanten, welckc ten dien
eynde in'tuytgaen van't Voor iaernaTuringhefon-
den waeren , verhaelt, kortelijck befchrijven. De
ghefeyde Gefanten dan,· tia dat zy wiir.Miendente
Turin waren geweeft, hebben gerapporteert, dat den
Hertogh vanSavoyen, nadat hy fijne Onderdanen,
welcke de Gereformeerde Religie waren toe gedaen ,
in de Valey van
Luz,ernen 1 ΐ-eroufen , S, Maerten t
ende andere na-by-gelegen Plaetfen, weder in gena-
de hadt aen ghenomen , haer genadelijck wederom
hadde gereftitueert de ruft , veyligheyc, ende oock
de vrycende by haer gheiwoone exercitie van Godts-
dienft volghens haert oude vryheden , end^ nulaetil;
in den Jare
fiflhien hondert v^f enfifiigh gêcfbtineerde
verklaringhen, voor welcke feer grooce ebde waer-
lijck Daorluchte Geniden, die Mede-Broeders van
de Valleyen de Geméenfchip des Geloofs, 'welcke
tuflchen uwe ieer Doorluchtige ende Groot»machtige
Heerlijckheden, endè andere Euangelifche Princen,
Staten , ende Republijcken intercedeertj ende dei:
felver verfcheyde béraiddelingen , als oock de ghe-
trouwe ende onvertnóeyde arbeyt van onfe voorgS'
melde,Gefanten, met een neerflachtigh endencde-
righ gemoedt bcdancken.

Edoch op dat defe, gelijck als naderhandtgereftï-
tueerde vrede ende tranquilliteyt feecker ende vafter
mocht weien, foude u leer Doorluchtige en Groot-
machtige Heerlijckheden een faeck voor Godtaenge-
naem, ende oock voor die oude ende feer ftandtvalti-
ge onderhouders van de Orthodoxe Religie fruftueus
ende feer voordeeligh doen , dat zy eenfdèels den
feer Hoogen Hertogh van Sovoyen wilden betuygen ,
dat de feeckere tydinghen , van dat die verdrucktc
Kercken de Vrede ende ruft wasgereftitueert, haer
feer aengenaem geweeft was, ten anderen de fel ve aea
fijne byfondere ghenade ende ftandtvaftige befcher-
mingebeveelen, voornamentlijck foude het voor die
geenc, welcke van de genade, aen andere ghedaen >
tot noch toe werden uyc gellooten , fêer aengenaem
wefen, dat hy de weldsedt van amneftie door ioterpo-
fitie van de hooge authoriteyt van u feer Doorluchtige
ende Groot Mog. Heerlijckheyt quamen te obtine-
ren, dat feire fuilen om de ghemeenfchap van Ge-
loof ende Religie , niet alleen andere Euangelifche
Staten, gelijck wy vertrouwen, maër oòckwy, als
zynde Nabuyren, 't welck men foo 't de pyne waerc
fchijnt, foude konnen befpeuren, ten hooghften be-
hartigen, ende hier konnen wy uwe feer Doorluch-
tige ende Groot Mog. Heerlijckheden niet öhthou-
den , dat veele van de Gereformeerde Vergaderin-
gheh in Piemont, iti deïelaetfte beroerten foo ellen-
digh zyn vertreden endeverdrucktgheweeft, datzy
de trouw, hulp, ende fubfidien van alle Bontgenoo-
ten j tot verlichtinge vah hatr armoede, gelijck meëft
van nooden hebbende , oock meeft waerdigh zyn.
Maer dit alles gelaten hebbende aen dén Gpdtvruch-
tigen yver, ende feerprijflelijcken ende vierigenge-
negentheydc van u feer Doorluchtige ende Gr. Mog.
Heerlijckheden, tot verminderingh ende amplificatie
van de Euangelifche faecken, als oocfe tot verquic-
kingh van hare Mede-genooten des Geloofs, bidden
wy geftadigh Godt, oen Monarch van Hemel ende
Aerde, dat hy wille voort gaen uwe fcer Doorluchti-
ge ende Groot Mog. Heerlijckheden, met alle gaven
van Zie! ende Lichaem, ten volle ende ghenadigh-
lijck te voorfien, ende der felver Rcpublyck met een
vaftc ende aengename Vrede , ende eeuwige voor-
fpocdt kroonen. Gegeven uyt deghemeenenaem,
ende beveftight met het Zeeel van de Stadt Zurich dee
twae^den May feithien hinRrt vier en fefiigh.

ΌϊΡίη feer Ooorluchtigen ende Groot Μοξ.
,:i_.^,Heerlijckhtdenfetrgtnegt»

Burgermeefteren , Schepenen, Landt^man·

., .nen,en Raden van dc Euangelifche Cantoni

- » ■ vari Swìtferlant, namentlijck, Ziirlcl),Bern,
Glaronne,Bafel,Schaphufen,cnAbb8tifcel.

€ f ©ef?

■ S'·· ·ι:;ί

IKSiiU

;ιί?


-ocr page 321-

ìéÓÀ.. «iBbangeìifcBc Cantons ijaööcnbEilteöcnom

_I. te I)etib£nconipa|TiemetDacc0eIi0Ìonf©£ctoantcii;

Jiiaaec felf^ gcmiilin:tciitioe(ïaenbea£iianöece<l5e=
fintljebcn/ fclf^ niet acn be g^oop^-flefinDe/ gaücn
bcel ooifaecltc aen Den ü^ectogD Uan Savoyen om öc^=
Bclijdii^ in fijn ïan&t te boen.

gn Oftoberqtiamfjiec öeï^eec HottingerbartiDe=
oen be^tabtZurich, ^ijnaenbjengcni^tefieninbe
üoIgenbeanttDOojbt:

De Staten Generaci derVereenighdeNederlan-
den, doorghefien, ge-examineertendeover-
woghen bobbende de Propofitie den
thienden
' defes , uyt den naem ende van weghen de Hceren
Burgermee/leren ende Raedt der Stadt
Zurtch in haer
Hoogh Mog. Vergaderinge mondelinehe ghedaen>
ende in gefchrifte
over gelcvcrcby den Eerwacrdigen
ende Hoogh-geleerden Heer
DoQor Johan Hendrick
Hottinger,
haren Afgefante, inkrachte van des felfs
Brief van Credentie van den
derden Augufti ieflle-
den, hebben na deliberatie goede ghevonden j den
felven Heere Afgefante, daer op tot antwoordt toe te
voegen j dat hacr Hoogh Mog.eerftmetdroefheydt
ende ontftelteniiTe hebben rernomen , in wat voor
een verre uytfiende difFerent de gemelde Heeren Bur-
gerraeefteren ende Raedt,
findereenighedealdermin-
fie by
haer gegeveneoorfaecke op voorleden Pincxte-
ren, door eenige Soldaten ten dienfte van den Ko-
ningh van
Spangien, door eenCapiteyn vrnLaz-erne
ghelicht, fijn gheraeckt ende vervallen geweeft, over
ende ter faecke van eenp infoiente bcjegeninge van de
felve Soldaten teghens de ingefetenen van
dcnTar-
geu ,
flaende onder het ghebiedt van icfiven oude
Cantons,
ende daer naer wederom met groote blijdt-
fchap ende aenghenaemheydt verftaen, dattet geap-
prehendeerde ende doenmaels apparente quaedt, door
Godes genadige beftieringe ende de wijsheydt ende
dexteriteyt van de meergemelde Heeren Burgermee-
fteren ende Raedt, foodanighisteghemoedtghetre-
den, dat diesaengaende teghenwoordigh te verhoo-
pen ftaet, dat alle verdere nadruck ofte verwyderin-
ge fai werden voor ghekomen, daer vooren fij η God-
delijcke Majeiieyt ghelooft ende ghedanckt moet we-
fen, ghelijck haer Hoogh Mog. oock den felven van
gantfcher herten bidden, dat hy devermaerdeStadt
ende Republyck van
Zurkh, in't toekomende voor
alle ongelegentheden, fwarigheden ende wederwaer-
digheden wille protegeren ende befchermen, ende
by continuatie zegenen met voorfpoedt, geluck ende
welvaren , ende infonderheydt meer ende meer on-
der haer beveiligen, ende doen bckly ven de openba-
re belydenillè van üjn
Heyhgh Weordt ende fuyvere
Waerheyt,
tot lof, prys ende eere van fijn alderhey-
lighften naem, ende tot vordere uytbreydinge van
het Evangelie fijns Soons , onfen Heere ende Za-
lighmaecker
fefu Chrifii, mitfgaders meer ende meer
beftendighen ende i'ait maecken haeren Staet ende
diergekochte vryheydt. Verfeeckerende voorts hare
Hoogh Mog. de welgemelde Heeren Burgermeefte-
ren ende Raedt, dat de felve haer E.facckcn ende in-
tereflen ten
befien zyn bewogen « ende hert-gronde-
lijck toe.ghedaen, ende tot bevorderinge van dien,
in alle voorvallende occafien, hare vriendt-nabuyr-,
lijcke affeöie ende oprechte ghenegentheydt , voor '
foo veel de gelegentheyt van defen Staet fai konnen
lyden , feer geerne met allen yver aen foo weerde
Vrienden , ende aenfienlijcke Religions-Verwanten
fullen betoonen ,
Αοοτ mediatie , inter^oftUe,
als andere krachtige officien
fulcks ende daer het be-
hoort,
naer vereyjch va» faecke» y verfoeckende den
Heer Afgefante van defe hare Hoogh Mog. wel-ghe-
meende intentie ende verklarinhe rapport te willen
doen een de Heeren fijne Principalen. Ghedaen
ter Vergaderinge van de hoogh-gemelde Staten Ge-
neraci.

In den Hege àcafevtmhitvdea Odtober pilhìen ha»,
imvitrmfeiliih.

^Ottflt-

eeriue-
oen Su
(icBel-
^ec,

Stnt-
taoo;&t
Mti ìiim

302

i^eni toffcbt oacft gjjcgeben fen<®oube iücttiiiriii/ ,,
gtjciijch üoo| Drfen aen Den li>ccc Turetin ban Gene

ve, tee fomme ban duyfent <0ulDen^. ^iSc Weder-
doops-gefinde
anjicc/ {jcbbcn Dact foo toeï bp hafr 10«
fêoogi) .!®og. al^fap brn ï?eccHottingeracnQ{ifOfeH,
ben / hlngljenbe obec öe bctentie bet <6oebccen bet
3&oop^-gffinbe Ijaerc 23?oebccen / bie ban toeriim
Zurich toacen berjaecijt/ enbe ban bjegijcn hatr

l^oogD 3©db. beni^eecHottingerbefaeciteiniiEUeftc

fo?megijccecomttianbeett tot tolrcancie/ ten minftni
tot crflitutie ban ijaccafgl|enonune<i5ocbccen. ©η
'teetlìe fepbe ijy/ Ijaec fonbamentele toetten tejijn·
35at niet al^ be
twee ïteligien / RoomfcheraùeGel
reformeerde in Switferlandtmocbteniuojbentoetrfiej
laten
5 5&at/ gljelijcft (π anbece Gereformeerde Syc.
iten/ be eontiliea enbe öabitatie bet Jefuiten, alto
bp öaec be iïeligie cnbe ominegancU bet
Doops-ge-
finde
al^ petnitienjc enbe onD?«geï0cïi moet toojöen
00el
)ouben/ batfe boo? öaec fe&ijnfiepligij cnöe cm=
boubigb leben / be anbece eenboubige betlepben / ciiöe

öaec infcfittpen beberacbtinge bet toapenen enbe ötó

Overigheyts.

©at in Switferlandt geen fpeciaie ^ólbaten notft
©nacnifoenen toierben onberjjoubcn/ maec batnci
nccalilcit pebec JiSan moefl bc i^apenen bjagcn cnüc
^olbact 5Ö»/ bat be fieceftte enbe beöoubeni^tian
Ijaec g>taet enbcbjp&eptbaetinbelionòt} enöe öau
fe boo? bet Weder-dooperen SLeece fouben toojbfn

onbecmijnt enbe gefubberteeit/ i;efiecterenbeetnicl)=
lintg op be meeninglj ban Machiavel, batbeï£ttet=
ipcft ateecc Chrifti Oe IKenfcfieu maecfite bjteclotó
enbe ftiepnöactigö / jae onbequaem om ben litaft
enbe I)ct bjeteltlijche te befcljecnjen. i^p fepöe oocft Dat
5P/ Brgentenban Zurich, be<i3oebfcenbecbecbjfs
bene niet fiabben geconfifqneect / maec bebiaettim
tot ottbet&oubt bet ©joubjen enbeiiinbecenbieaclij
teibleben.

^00 men eïbet^ ( baet men booj oSuacnifoen en ψ
buiati^ .ïl^üitie |icb confccbeerbe} fijn ceecfteningbonD
bp be
tolerantie ban allechanbe «©eiiiitöeben : ©atfp
(ï?eecen
Switfers ) ïjaec fecucitept moejlen binbcntp
benontolerantie.

3in 't begin ban 3januariu^ feöjebcn fiaeti|oo0[j «·)«
^og. aen ben ïtoningö ban ^pangien / obec bc fijt "»·
berpen ban bc i^arbaetfche Cojfaiicn / batfe eiti
machtige ©loot baei: tegen ffonben ; Inimecenbe fn
.ïBajefiept enbe allen CD?ifien i^otentaten/ om befec
lijcB^ tcboenfgBclijcft ben^HmbafVabeucöaecnaein
?lp2il bctlilaetbe batrtjn U3ajefieptbja^ gecefolbettt
te boen) boojt^ betfoeeitenbeb?pinenbeuptgangj)in
tynel^aben^/ albaec te mogen becbecfcficn/ calfatt·
een/ enbefeöoonmaecften.

©c Coningl) iieeft fltl) Daer in goebttDüligö flfjf
toont/ tot bat be befmettelijcRe fieciite in befe 3lan.
bm oteafïe gaf tot be
quarantiene, en epnbelöcit liretg;
bc
R uyter laU in <©ctobei; met twaelf beliepen te gaeu
na Guinea.

i^eeren ban Zeelandt Sebben in 'tiaetlï ban Μ
lanuacp tee j^ergabetingg boo? ggebjaggen / bot
niet tegenfïaenbe bc ieec 3timbaffabeuc ban
Spangien («λ
bp be§$ felf^ lü^emociael ban ben twaeifden$^ectnt>
bec lefileben / öace i^ooflö .ïBi^. bolgijen^ ben !a(i
ban fijnen föonin^ tóenotifieeert öabbe enbe bft«
ftlaett/ bat be <©o|i-§nbifc le toaecenRomeni»«pt
bc fonquefien ban be Ooft-indifchcCompagnieiiti
fee ïanben / ofte upt Bai:e Comptoicen /in fijne.iÈa'
jefteptg jfïneiten fouben toetben ontfangen/ in
bolge ban^tgeene bie^aengaenbe bp'tiitattaetöatt
©^ebe toag geeonbenieect / fonbec cniige anOere
ìk^
terpjetatien en eiplicatien baet inne te abmittecen/
cefiteconberbonbentoiciit/ bat noeöiöbcfelbiveM-
tien koaecen continuerenbe/ al^ toaec obec boe?tit)«
fen ban toegen Bate i^ooi^ HSog. bja^sfieSla^·
©aecop goebt gfiebonben 5at aen ben ©eer SU'»
baflabeuc / jijntie
Γη Brabandt, Bfiffcfeeben fouof
toetben / bat öe feibe afle giKbe officien toilbe aw»
toenben / fUlcB^ enbe öaec 't be6oo?Öe / ten epi^
bat Dct bd[ooftK cffec^ pp boo2fcg;ebe ftutKc ntwl^
iiolBten» „ ^

S A κ E Ν van STA E Τ


-ocr page 322-

en O O R L O G Η. ν Vìer-en-veertighfie Boeck. 3 03

©C êtiltcil bait Vrieflandtf)eD&cnb0inFebruario
nclcicn 'niDc gE-fpamincfit De öeinonficantie bp baec
«Qogijfut Oc ìD;incffTe ©ouarifce batt Orangie acn
Ifarc éooflö J'^og· öÖ^iffcntccct / Dart toe tcnDci
miDi bat acn Ö^fi^/ aI.éj]l5omDaii:fcöe ban öe inette
G2111CC ton €>jangic in confiDccatie öan öe maite üan
m moiiucbtieeJ^ooi-^uOccen/ cntic be öeuoïjDii

lijcliöept wan öfacüojDccïicfcöuïbni/ mocf)tcntoDj=
iicn ücrgiint Brieven van Marqué op Dm ÌtOHÌng!)
tian êpangicn enöc fijne ©nbecfaten De Abten, Pre-
laten, etiDe aiibete ecclïelijcfififpDt ban Brabandc,
OU Dat D002 Dat inibDel aljJ jijnDc i}et befie enöe ces
nighfte fipcDicnt / De öoogDflljEmelDe i^ecce pjince
iiiocöte gccaiicn acn öeüolDöoenmgebannegenthien
mael hondert drie cn tfeventigh duyfent negen hon-
derc vijf en tnegentigh pont / Dfn (jOOaiJSfniflDe
re i)jmce ban <0?αηβίε ban fijne .üüajefiept ban
àuaiigim nocfj bcugljticlijcft conipetrtenbe ; ifctii
ücn olJcconfcHtfc" in'tboo?fcD?Ebe brcfoecfe bp ver-
volgli van de andere Provinciën : jiSogeilDc IgDcn/
ijat 23jictoii ban Kcjp?£iraiicn bp |)afcl5oog(j.iïSoa·
tot 't 0002Γ5 fl'nOf tutccDen iipt aegcben enDc oöeDfpc=

fcliccctimteljoacen.·

Uytrechr Ijcfft in .l^attio bcfoclijcfi^ bfcWactt:
't ?tDüp bnn öc ©oben ban 3lii|iitfE in 't boojgafn-
öe 3'acc grfiflt. Hollandc fjaprcDeiiit acn een of
twee |)tcDfn / ai^ iiort, Delft, &c. CnDe onDectuf=
fcljcii taccfttc men in bjonilfcrie niet Engeiandc,
't toitiiiiict toe Het oni Spangien t'offnibcccn.

"(tl April bifi (iitf ftie obcc De If eetlijeïtBcpt Wittem,
aiiüntr öacc l^o. ilJog;. DcOenìcggenSauvcgardetei
gciijS öc infeltrcinge Die Öe SpaenfcheDaccfocÖtcn te
Dom. <35e ^lmbaftabcHcfepDe/ 'ttoa^ecninDifputa^
l)ti3iccnton Brabandt.

. ï)ii fiiargljbe oocft iucDe»; / Dat De Hollandtfche
ïtaóplicöni DoojinDticctetocsenbofcDcncontcebanDe

nac Portugael.

lOp üctfocöt oocR tocDcc/ bat foo toeï fiaec <i5ee=
firiìjcile al^ De <!5ecefO?mcci;Dc Predicanten in Den
lanùc bun Over-maze, fecc ge-enelabeett b'ecn in
b'anìJicc / «locbtcn paffeten in ftace babitcn fonbec
|Dafpoo?tcii / init^ anbec^ obfctbccenDe De ©laccai
tcn.

Ìju iiotifucei'De bctboïgensS / bat De Marqu is de Ca-
racciia ïjaDöe genocmt Deniiacb^-ijectCìopsenbcDe
Sjlltgctnccltcc Maerten? van Antwerpen ( in pïact^
Unii De obcrlcDcn pnfionaci^ Edel-hecr)omtel)cc5
ünttrn De coufrcentien obec cniircalcinent ban De quo-
te vactiitnbe Dcfen ^tatt / in De bctaWnge ban bCBUDe
fci)uli)cn Dacc mcDe ï)et ïJettosljboin ban Brabandt
ficfj Donbt bcfüjaevt/ Daecban Saccifo.lKog.pcfli^
iJucöni omtrent een derde part, flrtijtRöetïjaecl^o.
IDog. oocft aïfoo goebt bonben in teguatb ban 't scrii
3P pofnöffröcii iil Vlaendéren.

3n Aprii toicL'ben Bcbacn gcootc Wacgtenobcrbe
btïatitn Die öm bp .ïaegotianten befec aanben in
Spangien toictbcn oen flöebaén/ mbe ï^fonberlijrit
foo toanuccc Ijare üoopnianfcfiappen nictcnaingcii
Sniiincitcrt iiiet iEii bccBlacitist ban be ^paenftfje
Confui, aiötcir'ccltbcrrnbè.'/'amme toatti op Ijacc
i?ODob te bicnen ban abbij^/ ïjebbcn bieban
pc Stömicalitcpt in Hpjil öÖcfcpbt/ bat öetbccigop
ban De tijöt Ijaei Wactbbjc tcIijcR Ijabbe boen pen/
Oat öe intcoöuctic ban be J^afyooiten bic öicc be
^pacnfcftcConfulsBabcti/.tot gcenanbercn ipnbc
toa^ grfcölföt al^ om baecDpo? àen De t)pacn|e'Coh-
iuis ijif f te lanDc ccfibcrentc een bcnepcic tóètc B3cn=
Qtn/ bie in 't eccfie bjel fiinpeltjcft IjaDDcn. atjegau=
ficctt/ ban Debcpcfrijc^becboaifcfeebe^afpotijtcn/
fi? oacr ban pjofitcccnbe/ ntatctiabetöanbt cnOeal
bootm fulca^ tot be liEafelban öacc ï^oog l^off. bja^
Oöcuomen / be feïbe boo? inipöitftnte fomnicn fjab^
om pon, wttoopcn/ cnbeepli.bÉj[ìicÌtDoò?bétób^
« Die öe lioöpliebcnalbóócciiij^anigDgpfpokijtte
outintccn/ ^Ijeijbübcn toaeFEij öói tie fdbe te poert/

iSlarö-
lin ·ηιι
It'w

«Kr öc
imm.

WA

ban i)oe fcöabcIijcBe confcquentie boo? bc ©nbn:ba= tóóa

ncn ban bcfen ^taet De ijoo.jfcijjcbc Faipoortcn ias' _

tcn / cnbe met bjat fonbcment Dooj De ïioopIieDcn
Dacc tcgcii^ gcbolecct toiccbt / bic boè&cn^ f}ft ®cacs
tact bc Marine nietanbrt^Ujarcnbccobligecct / bna
Öare (©ocbeccn macc
te laOeii in be ^iiebeclanbtfcjc
(Coopbaccbp fcöeprn / cnbe tot iafte ban be toe che
foo toanncfc in Spangien toiccbcgelofi/ geenbccbec
cnquefic cn fian of iranict^ bcljoojbe tetuojbcnsöei
Dacn; ?l!lfoo bp contcacie pzactijcisc fouDe Romen tc
bccbalïcn Ijct geen in Dcc fclbcc fabcuc toa^ bcbons
gen/ cnbe Dat Daccboo;gciIIubeectfoubcb}o;ben|^cC
oogijmcccft ban l)Ct Traöaet de Marine , ban vry
Schip vry Goedt, fonbcc Dat öicctegöcngincon|tbes
ratic ïtan Romen ben tcneuc ban öft vierde ?l!ttöc»
Rel banI)ctboo?fcIj|cbe®cattact/ Dacc iipt bat tem»
fccecen foitbe toefen/ bat be boo?ffI)jcbePafpoorten
gcccquicccct toiccben bp be Ooft-Indifche a©accn/
om bie ban bcPortugyfcnteDifïingucccn/ al^tcfci»
bool tocfcnDe om gealïcgcccttetoojDen/ bat tipt befe
atanben Portugceiche Ooft-lndiichc J0accn naec
Spangien bftboctt foube too^bcn / Dacc be feibe ( booj
©obc^ 5cgljcn ) upt onfe cpgene <i5nacticceii in foa
gcooten abiinbantie obec nuamcn/ bat ban|)iccna
Portugael becbocit toictbcn / in pïactfi bat albacc
boo? onfe jScgotiaiitcn fouDcn toccbeninB^eRocljt/
Drcluacct^ geüoctt/ cnbe alfoo iiae Spangien tocbcc»
om getcantpojtcctt ; <S)ar allc^ booj foube moeten
garn al booceii eenigö Pafpoort gèccquiccat tcRon^
ncn toojben om be felbe tc bifliiiguccfη / ban be booj^
fcijjebe Portugeefche Ooft Indifche JBaccn / cnbe
fiilcR^ a! 3ö»be/ niet cn foube toefen ban Ijctbebjijf
ban be boojfcIjjebeConfuls om Die met öacc Pafpoor-
ten tcboo?ficn/iuclcRccfu«ctic/ men niet anbec^Ron=
De confiDccctcn alg tot bicnfï banDc^pacnfcöej^a»
tie al&iec ncgoticccnbe/ cnbe niet ban Die autöocitept
bat cenige publijcRe Sinfïcumcntcnfoubcnbermogen
tc paffcccn/ met c)cclufie ban be .flÉagiflcactbanöe
^tcDcn ofte anDctc legale pctfooncn/ cnbe bic nocft
in p^cjubicicban ijctbOOjfcIjlCbcTraaaetdeMarine,
cnbe tot tuitte ban be
Megotie/ aïfoo jpbefeibctot:
aUecganbe foojtcn ban €oopmanfrj^appen uoobtfacc»
RcïijcR maccRtcn/ cnbe boo? [jace quabcpiactö'cRcn
in Spangien l)ct DacctoeljabDcntebiEigccen/ batbc
ïtooplieben bcffc atanben/ om tc ontgacn bc vexa-
tien, bic albacc fubj'cct boatcn / cnbe toacc obccses
bttt Rojtcn tijbt Ijcttoacct^ / mcnicljbulbigc RIacöten
toaccn booj g^cRemcn/ licbcc DabbcnBÖctoiltöaece
45oeberen met De mecc-gcmcïbe Pafpoorten te accom"
pngnci-en/ bat Die acnongclegcntljcpbfubjcct tema·
Rcn/ bjiugcnbe alfoo een notabic Ia|t op bc^Scgotie/
bic men niet cnRoubcficnbattocgljBömomcnfoubc
toojbcn/ ttn 5P boo? be .fiKinilïet^banfunStontnfli
ïijcRe .i3r5a}c(icpt ban Spangien {)etmeei:-g&enoembc
Traftaet de Marine nac fijn inncRoubctoicCbCBCObi
fetbcect/ cnb? bat iiacc Jgoogb
Λ3οβ. tot bicnepii:»
be faobanig{)c bebdicen gljciicfben tc boen acntocn^'
ben / al^ be impojtantic pan be faccRe cnbc j&et in»
tcccfibanöc(Commo;cietcnbcjlfn ban bccfelbet gqc«
be (0nbetbancn foubcn bebinben tc lequicctcn.

^c, Siccrcη Huygens cnbe anbetc öarc ito. .ïHSoff. ήΓΐ,ή,„,
<!5cbcputeccbcn tot bc facclie ban be Chambre Mi- bje jas^
partie, Ijebbeö ben vierentwintighften M^cpsctap- vastu,
po?teett/ bat spljabben flï)c-ej;aminccctbet.!lScmo=
ciacl ban ben geec 9imbaflabcuc ban Spangien ten
fcibcn Dage obcc Bfjclcbat/ ijoubenbeintffcct/ bat
nac cnpc Deïibctatic ban ï)tt pjoject/ bccbatinöaec
©ooBÖ cïKog. ccfoluticbandatobcntwceden jKarrt
icilleben/ menbjccmb bebonbtbatbaecbpQep?(pp
nccct toictbt öet maccRcn banccnnieutocgnflcuctie
boo? be iliecgtcr^ tocbccsijb^ te (ÏeHcn totinitruaie
der Proccffen aÜ&ttCpt^ BCPJOÖlKCCet inbc Chambre
Mipartiö , ofte bic uacmaci^ albaciTBörintirobuccert
foube Rontien toojben/ nabemaci bcBcmaccRteSJn'
(icuctic cnbe
ïjc ampliatfe ban öienfuffifiuittoatcn/
cnbe bat be Rechters Inftruaeurs fltcn anbcw Sina
fïcutticbannoobcnBabbcn/ omBacctecesnlntnin
oUc facCRfn bic albacc foubcn Ronncnop'Romcn/ al^
Sijtlbe bp Öft eerfte ^ct^cM ben bc felbfampliatic
" €t i aqj


-ocr page 323-

29^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

ii(i4,. apn DaetdOjbetì Oftmiittrcrt fle faecken tcadmitte-
- ^ len ende reietìeren , liac Öat J^i gflooben foUÖfη Wc
tot hae» ©iccfcliact ofte tot DieliananbccEtebE0oo=
crn/ bat oocft Ijp^ttiiBalTabnicaïIcS^ttiöffootiam^
BE matfcie nift
te sijn ban fi)»! poffefTie / brcfocfitc
bat
te Rechters Inilrudeurs mocljten bjojbcn gcau=
thoniVect oni mct Öcu ant)crcnDacrobcctcconb£nt&«
ten 5 3©nfc op acöeïitifrmt sünöe/ i^goeDt gebon^
öfH fiiDe bfcltacn/ batbcngmicltmïgEer^imualirai
bene Doo) gemelle i^eeccnöaer l^cwgj) HSoB.<0ebei
putcfcbcn tot antiuoojöt op betboo?fcö?eöeH&cnio=
ciael fpube iuojben toe geDoecftt / bat men bjeemt be^
binbt/ bat bjj &et felüc B5cmociael toircbt geteUo:^
Cf eet [jf t geenc bare oUet al üoo? Defen o;p?e|reli)ch toa^
geconbenleect / bolgijcn^ refolutie ban ftacc i?oog8
JBog. ban ben
vierden <©cccmb(t fefthien hondert
feftigh,
enbc bc acceptatie ban begemelbetfec?llm=

iiafTabeud ban tocghen ben ïiloninglj ban^pangieii
ben t
waclfden bfg t"Wge nt^ baet op geüolgDt /
ol^ iuacc bp onbec anbecen betöjagen toa^ / bat boo?
Öe
vier Rechters ofte Commiflatifen Inftrufteurs ban
pcbcd jijbe
twee te committeren alle tticutoefaechm
acfttecbolgen^ Ijrt
Traftaet van Vrede, totftennifTe
ban be boojfc{)?cbc
Chambre beljoocenbe / enbe bie
geene bie ban bcfrlbenatupcealbcccpt^boo?beboo?=
fcf)?ebe
Chambre geintcobuceect/ cnbe noclj niet in
ftate van wyfen
gtbjacljt bjacen (inconfojmitéban
het
Reglement ofte Inftruftie baec op fpecialijcft te
breamcn) gcinjicuecrt/ enbe in
ftate van wyfe gijci
bjacijt foubcn toecben/ cnbe Dat mebe obfc net m=
(lellen ban 't baa?fcl)jcbc
Reglement ofte Inftruitie
öoo? ftacr igoogD JiBoS- <i5rbcpiiteecbenmet iienge=
ineltcn ïjcec ^ImbafjaDeui nabecgecoubfniecctfoube
toctben ( tolcti^ bolgDenjS oocft becfcljepbe coiiferen=
tie ) obec het infìellcn ban bet felbcclnftruaiebaacen
Oöföouöni/ rnbc fpecialijch foo obec bc ijiec booten
oercntiiccecbe nntupce bet faeclten boo? be
Chambre
te infitnecen ofte bccibecen / al^ ober be macfit aen be

Rechters Inftruóteurs te gcbcn; ^Ulcft^ bat bC p?0=
pofïtie ban fift maccften ban een nieutoe
Inftrudlic
(al^ in confojmité enbe in gDebolge ban Ijet boo^
fcfijebe gcconbcniccrbe enbe ggebefoigncicbegljebaen
Snnbc ) te recht am be ^ijbe ban ftacr i^o- llog. glie^
üjoponccrt toa^; M^aer toicrbt bp bet felbe .memo.
riael abufibclijth tot een fonbamentbanbiengljcpor
fcert/ bat bp Ijet
eerfte ?lltti)Cnd ban be Ampliatie
ban be boocige Inftruaie ban be Chambre, atnbc
Kecijta·^
Inftruacurs gebcfcceett bJa^/ de admiiHe
ofte rejedie ban faccftcnboojbe Chambre ftomcnbc/
öacc nocBtan^ be bifpojïtie banl
)eteerfte?trtijcRd/
fnbe bu grbolge 't geene baeruptfoubeftonnentooj=
öcn gfinfcccrrt / fp?cecRcnbe ban be befoigne^ enbe
macljt ba«j bc gantfcfte
Cham bre, cnbe gcenfint^ ban
öc
Rechters inftruóteurs, ban bacc obcc iua^ oocït
bcrmit^ be bifcrcpantie ban bc
Chambre, enbe bc toc=
bitiijb^ lilacijtcn ban Ijct mi^bjupcftbanbicn/ nae=
bcröanbt al^ boo?noemt gcconbcniccct bat ober be
faechcn ban be
Chambre op nicuto^ te inficuecen ofte
Bcinfiruecrt 5ijubc / nocï) in
ftate van wyfe tcb?engcn/
rni fpcciaci fjeglcmcntoftc^nfltuctiegcmaccfttfoui
bc bjo?bfn : «önbe betoij e bicn acngatnbc toierbe gcs
bcfoignccrt/ 5tjn tot amputatie ban be hoftcnenbe
tnocpttn öun in bc p?ojcctcn gefojmcect ten fijne / bat
bp be
Rechters Inftrudeurs bp pjobifietetbattctfcfc·
bè finacl accoojbt obcc'tgccneboe?fclj?cbci^/ foubc
toefen Böeballcn viacomrJia, tufTcöenpattpenbooj
öe
Chambre litigtrcnbefoube toccbfij getcntcctt/ mit^
bat onbtrtufTcljni foo lange i)ctboo?fcB?cbeaccoo?Dc
niet en toa^ Of troffen/ cnbe fpccialnch niet en bja^gc^
. conbenieevt ober befatclieboo?bc
Chambre te inlirucs
ren/ tnbcoberbcmacljtbartbe
RechtersInftrudeurs
tot gent bo^bn; infltuctie ofte bicifle ban faeclten en
foubc itoCBbcn gt)cp30cebcctt. ^oo bo^ te bcrgecf^
foubc toefen (üommiltarifcn
Infttudteurs te fïellen/
foo lange niet en toa^ baflggcftelttoatfaecltcalbaer
. pcinflcuccrt foubc mogen toojbcn/ cube toatmaét
' Dc fdbigc Commiffarifcn foubcn cjrcrccten / jgnbe
tottet bOO?frt?cbc tentamen
concordie ïjacdelfjcft aen
tK iiitK. ban garr @oogD JH^og. ocfojmcrtt j[)ct pocket

in bet felbcr booi-gcmmtionccrDc refolutie ban ism
tweeden iBacrt ïïUltbcn gcfoiit/ bacc Dpöetbooj' ''
ffi)jebc JEcmojiacl ban bfn^ïmbaftabcurtoa^obic '

gljclcbcrt/ tot toclchcnbooiflasljbcJ^eercnljaerio
.ïBog. (Debiputcreben Ijacc alp nocb refctecriim·
JDan bctoijle ben l^ecr ^llmbairabcurbpfijniiiscmo'
riael
oojbeclbe/ bat allrpfaciclbiCbpbcRechtersln-
ftrudteurs
foubc fionncn totrben gcabjuftcert / bet-
hlacrbcn gcmeltc ì^ecren «©cbrputccrbcn omtctott
ncn i)aer gencgent^cybt tot bc boo?tgancli ber bcfoi^
gnCiS/ bat bp bc bOO?ftl)?ebe
Rechters Inftrudleurs,
ten fijne ban accoojb aljS boojfs befoigncrcnbc / onöcce
tuffcöen mebe een concept ban bete maften Inftruaié
optocber3i)b^ gocbtbinbcn foube ftonncn toojbfnae^
fojmeert / mitg bat in confojmité ban boojgacnbe η^
claufulcctbc foo lange i)ct fclbe concept ban
Reglement
niet en foubc toefen fìnaliicU gcappjobccrtengearce:
(leert/ geen SJnflructie oftebecifie ban ccnigcfotciitn
foubc tooibcngcbaen; €nbe toicrbcnopacmcitej^te=
ten Boer i^eoaöüKofl· «©cbeputccrbcn brrfocljt/ het
gccne boojfcfecbc i^ aen ben aemeltcn
ïf eer Wnibafni
beur bcftent te maeclten.

fóoningfiliicftc^pacnfcften^ilmbaflàbcurfciiEit ί».

ben achtften ji©ep twee bcpefcjjc^ ban bcnfóoninnh'itol· ι
teDcbbcn ontfangen/ biitoclcficöpgelafitoitrötfctciS'®
gcboclige fiiacljten te boen ober begljebuprige contra; tel
bcnticn bicjjacri|o..ïBog.<©nbcrbancninbc®ojtii=r'fc |
gcefcBe Commercie committccrben/ öltoacr spalfvl?'

buprigb JBarcnban Contrcbanbe/ ©ib?fgmöean='
bete Coopmanfcöappfn tjanfpojtcerbcn/ totefn«c>
tablc pjcjubicie ban fijn ïioningljlijcficn bicnfi / fonbtc
ccnigö rcguarb nocö op fjct iEcactact ban
Marine,
noci) op bc o?b|c^ ban Ijacr i|o. JBog. te nemen/ ni
batje Ijacr niet contentcrcnbc met befe ej^ceflên / be
toelcftc 3p ongcfiraft toaacncommittrccnbc/
jijnbe
geen ccnigö cjccmpcl batbanbcfcContrabcntcHi-^eci
nigc geftalfijt toacrcngctoccli/ nicttegljcnfiacnöcftt
ber fcficpbc rcmonfïrantien ban öcm ^Hmbaffabc iir/ nu
tofbcrom aïïctfjanbcfoojtcnban
Graen cnbe Taiwin
bc it^abcncn ban VranckrückcnbcEngelandtinldi^
ben boo? rcecfteningc ban beïiooplicbcn bergcmriüi
JiijcRcn/ cn bc fclbc tranfpojtecrbcn nac
Liffcbon,
ficö bcbicnenbc ban dubbelde pafpoojten cnbcgec-
bjieben/ ^ bp boójbal öc cene tegöebjupcïten/ öe
oiibcrc in Sec tocrpenbe / cnbc oocft ban bubbclc Coiv
tracten boo? bc bjacöt/ betoclcficfpe);cefr»beli)c6öt^
benbcrDoogcn/ ten cpnbcopbat/ ingcbalbcfc<0o£<
beren ban gocben pjijfe mocfiten toojbcn berWaftt
( gelijcft fp toaren / booj bc i^ractaten bic ben ïtonins
fan .ïlföcelicc met bci)üogö|ïgcmeltctwee(ioninrötn
babbc gemaecftt) 3P onbccbitpjctcitbpnaerbceDfi
rccljtctoacröc banb enRonbcn trcchcn. «Ênbcgi^cft
bete nieubcinbcnt icrcbonbcccbctot gcootenonDImf!
ban fgn lioningö cnbc ban bc^ fclfiS ^cöcpm ba«
<@o;loge/ cnbc bat be fclbc (jabbc belieft op nietiio^
acn fijn Capitcpnen cnbe CommiHic-baccbó^ te φ^
latïcn lïcB ban alle bcfojbje^ te ontfioubcn / cnbe tcofc
fcrbcren ccn gocbe cojrcfponbentie met be^nbetiia'
ncn ban
befe pjobincicn / ficft punitudöcR metfirt
Cractact ban JVlarineconfo?meccnbc/ fcpbe; ©at
fijn Honingtj oocft rebengabbcn/ fultftpbanbc^jlx
ban befcn ^tact mebe te p^ctcnbeccn/ cnbe batige
fraudes tïcaffclDcfttoierbenbccbobcn/bctoiJlbat/tÉi
tcggenfiacnbe gacc (!E>nbei:banenbcb^gcptgaIi^/
om bupten befe pjobinticn te tcanfpo^tccen i^if^
cnbe Sioopmanfcbappen oen Siijcftcn / S^panben Μ
fijn iBafclïept Dienfiigö «pt ftracöte ban
'tfevcnde
ftrtijcftcï/ öetnocötangfcccïtectoa^/battetrirtnirt
ftoil nocö tnocfit ejctenbcccn/ tot bc B«ne «fiP tw

le ^ntooonbcc^ beben inlabcn/ bieb^epjeragatiüc
niet fiabbcn / anbcrfittó foubc fulcB^ be iCcactatm
bie fijn USajefïept met
Vranckrijck cnbe Engelan®
[jabbeop gljcrecnt/ inufoicmacdficn/ betodclteioa
abfolutelijtft bctboben fict tranfpojt ban Vivr«^
bc fubjecten ban be Bifeiibe fótooncn/ cnbe bew
berWatcn ban Contrebanbe / alfoo t««i? öct miiw
banbc^cBepenaenbefcng»tact/ jpBöfoBbfCfflW
P«iRfJiofb?ic^ft{wbfiibo«i. ^


-ocr page 324-

en OORLOGH VVierden-veertighfieBóeck.

rrap ïmatnni^ Oe Catacena (SouöEtnetir

hrt^uót fïclj PiÉparftciiDctotiDnbectcech/ becfocbt
hJnim ïiriii te gcatificecenmetccn^ccn^^röipüan

inrt Iiaec 3E>omEfïijcncH / enDc em aeüftïtc ban
ftifiatnifiniao: St. Andreo op Df llUfi ban Bifcayen ,
nSf Dare ίιρ / Dat De <@blisatie bubfarit fouDe tor=
frn / inaebaWc ijaec io. 1©03. aenijenaem baDben
irm öfrt Marquis een ^cftip toe te fiaen / batgeccet
mJ / al toare Ijet feif^ upt bc^ ïanb^ ©loot ;
mi iöttofbtBijeüonben/ Dattetboo?f3 IBemociartro^
Sft aefonOen foubetoo?benafn'tCo«cBieter3(ib'
Sitfpt in Zeeland:, met fecieu^ btcfoccft ben
êicr Marquis met eenbequaem^cöipban^ojlogl)
ftaciiDc tot bate birectie t'accommobecen/ enbe bft
fflüE foo batlÏ eenicbfint^boenlijcfttoa^/ fenbennae

'^^'"Novembsr beecbigb aetoojben be®aect

hnil Ooftende, obec Brugge enbe Gent na Antwer-
pen , fonöci; lafi
te bjceelten / bcbbenbe ben i|cct
Marquis jIjcDafn bjccchcn aïle 25?nggen bie Ortfclbe
bdcttcDrn/ mDc 3cbaenniaecftcHanbccc2!5?uggen/
oiiDcr De tüclclte aiie ^djfpen mocbten paffeten / foo
bnil Gent, Antwerpen, Brugge enbe BruiTclal^am
Derf. ^P lift De ©olbec ban PJaskendael oocit ÖDO?-
ftctcUtii/ De tocKcftc tnbenomgangbiesduyfentobf^
inctcn
fccr goeDt3Lanbtiiebatten/ enbe b^bbcnbe ee^
nige Dafffien na ben anbec be ^lupfen boen üjeecöuii^
bril/ iuaö met be boogebloct/ 'ttoelchttanfoogoes
Dm fitfctV bat boo? bee^ bal enbe afbalinge bet Uia=
trtcii / De ï^aben ban Ooftende nieccheïijch koa^ bei·^
Dctcrt. ©e'gcoote bancft bic ficbalbaecljabDegefo^
Miccrt; gljebupcenbe bat be jpjanfcben Dicxmunde
ci.iDcmiDfceflaetfen/ befet babben/ taaecjyaltijbt
öc^liilifcnopfnbieïben/ gbeincïtelgcfe tuegb gbe=
jioinmDoo?befeichuyringe , betoelcficmen op pbec
Dooge bloct coutinuefcbe om De llaben te iicnefïcici
mt ®e©aectban Ooftende op Brugge toiecbt in [
Dict üocsbcn becb?eebt '/ Dat g>cbepen ban bondert '
vijftigh ï,a(icn Ronben Romen tot aen be 3©al ofte
ïiflfjibanDe^tabt/ DaecjpinanefeecherbcpDt toa=
ïcil· iKcn fabjiceetbe tot Ooftende Docft een nieu:^
tor iiarp/ baet beel ^cbepcnfonbcceenigïipecijffteï
hoiibcn Icgsöcn. ®an Ooftende enbe Brugge, toe=
jrn^ De ronimobiteptban beiiebiecen enbe©acrten/
mn nicn oocft alleclep foojten ban ïtoopmanfcbap'
irnnaYpren, Cortrijck, Ryilel, Doornick, Va-
Icncien, fdf^tOtaenSt. Omeren Viceverfòfonbei;ee=
nigt|\i)atiöütpttranfp0jtfccn. .TBcnbetaelttotOo-
flende ijoojnormt feec toepnigb getecïjtigbcben / ofte
bp na iilfmcnbalbanin-endeuyt-gaen, cnbebetfcï=
bc ooth tot Brugge, baec men fonbec tot Ooftende
inteloopcn/ Ran aenliomen/ jjjnbealbaeceenï^as
ben/ Die aen be JÖDe ban De ^tabt booj-bp / enbe
met De ©arct ban Brugge t'famen liep.
fcljen beginnen ban befe commoüiteptfleö te Dienen/
inet Ijaer JBpnen enbe Itioopmanfcbappen beciuaect^
te Djcngen/ om De cecbten bie 5p ban innende uyt.
gaen in Zeeiandt, en in be ^taten ban baten Stonino
betalen moeftcn/ te mefnageccn.

Alccebe boos eenigen tijbt toa^é in Deliberatie gelepb /
om oocli een ?(mfaa|TaDeui; tebouDentot Madril,
wn bat De ïioningb oocli fooDaneeccDebraenbefen
Maet. <epnDeiijcR ben fefdengfunijgoebtgcbon^
oen/te committfcen/ cligecen/ enbe aen te fïellcn
oen Ipecfoon ban ben ijjetc Hendrick van Reede van
Keniwoude, om in qnaliteptaï^ordinaris AmbaiTa-
deur ban bcfen ^taet/ boo? Den tijbt ban twes^Sae-
ten te refiDrcrn aen 't tofban Den tóoningban Span-
gieo tot Madril, bacctoeboo?bcnibenoobige20?ici
Ui ' · ι " Creönitie / ginflrnctie enbe berbere bepe^
tuierben. 59e ì^eer^eDeputeetDe
i»betecrDc De fpecialelalibanDePee^
ten wnepnncipalen/ ten epnbe Dat De koften tot ber^
öoojfcbjebe ^ïmbaflaDe egualijcft op Den
ober De cefpectibe ©jobincien
quote berbeelt enbe gefttcnen

ι6ί4·

ali 6ί
υιβ·

ϊηκ'·

Satrt
kan ΰο·

ptiiCE
natt
ï«(llt'
iïilrpfll,

ÒI

ÏSI/
-

ï

'Bttlit
ί tsn
Btnr-

>9011111

nana

Stmbar-

fantiir

't(tn

«ηίρβ,
Bifti,

^nnginfiructietoaöaï^bolgbt/ QeDateertDcone-

gcnthienden ^Unij. ■

Infiruêiie van de Hoogb Mog. Heeren State» Gene-
raél dtr Vereen 'tghde ì^eàerlandm, voor de Heer
Hendrick van Reede van Renfwoude, ah Or-
dinaris AmbaJJadeur van wegen defen Siaet ae»
't Hofende by den Koninghvan
Spangicn, waer
iia hy hem fai hebben te reguleren.

* . ■
En voornoemde ordinaris Ambaffadeur defe In-
ftruftieende Depefchcs daet toe fpcdercndc,
ontfangen hebbende.

Sai ter eerfter endebequaetnftergelegentheyt, nae
hetgebruyck in
Sfangien in obfervantie wefende, fijne
Brieven van Credentie over leveren, en daer op in de
voorfz qualité als ordinaris Ambaff. van dcfen Staet >
audiëntie verfoecken byden hoogftgem. Koning.

Wel lettende cnde nae de maniere van't
Hof, de iaecken daer heenen dirigerende ende laten-
de dirigeren, ten eynde hy dicsaengaendc, ende in al-
les geti adeerc werde, ghelijck aen de Ambaffadeurs
van Koningen, in fpecie vande Republijckevan ίί-
netie7i gedaen werdt.

De voorfz audientie bekomen hebbende , fai hy
fijne Majcfteyt voor draghen , dat haer Ho. Mog. al
voor lange Jaren ten hooghften genegen 2.yn geweeft
om aen ^t Hof tot
Madril scn ordinaris AmbaiTadeur tc
ienden, cnde te continueren, dan dat de felve door
voorgevallene ongelegenthedcn daer toe foo fpoediglx
niet en hebben konnen refolveren, als hare genegent-
heydt nochtans wel mede brachte.

Dan om te betoonen in wat hooge achtinge, eftimej
ende refpeö:, haer Ho. Mog. fij ne Majefteyts hoogft-
aenfienlijcke Perfoon, als een van de grootfteende
voornaemfte Koninghen van
Europa j des felfs Ko-
ninghlijcke Huys, Koninghrijcken cnde Domeynen >
zyn nemende ende houdende, ende voorts tot conti-
nuatie van alle goede Vriendt ende Nabuyrfchap, oock
vertroude correfpondentic, tuflchen fijncMajefteyt
endedeien Staet, ten beften van wederzijds Onder-
danen ende Ingeietenen, ende dat haer Ho. Mog. tot
meerder bevorderinge van dien gemecnt cnde gere-
folveert 2yn, ende blijven van hare Zydereligieufe-
lijck.ende pundluelijck na tc komen, alle het geenefö
fay het Tradtaet van
Frede als van dat van de Marine is
geftipuleert, ende belooft, ende fulcks vandezyde
van fijn Majefteyt reciproquelijck verwachten , als
mede dat defe ordinaris Ambaflade de felve ten hoog-
ften aengenaem falwefen, defe Ambaflade te hebben
eyndelijck gedecreteert, fijne Majefteyt daer nevens
toe wenfchen alle geluck, heylende voorfpoetin fijne
Koninglijcke Regeeringe ende een langhduyrigelijfs-
ghefontheyt ,· met by voeginghe van foodan ge andere
complimenten, als hy Heer Ambafladeur naghelc-
gentheyt van faecken endedekenaiffediehy vanhet
welgemélte Hof,gedüyrende fijn verblijf aldaer beko-
men heeft, bevinden fai te behooren. Daer mede defe
eerfte audientie af breeckende, fijne Majefteyts mon-
delinge antwoordt ontfanghen ende beleefdelijckaf-
fcheyt genomen hebbende.

Sai daer na tcrbequaemftergelegentheydtalsvoo^
ren, audientie verfoecken by de
Kouingime van Spa»'
gieni
en hare Majefteyt nae overleveringe van fijne
Brieven van Credentie, van wegen haer Ho. Mog. fa-
lucren ende begroeten , ende fijne Propofitie cnds
complimenten foodanigh formeren , als hy naer de
manier aldaer by Ambaffadeurs van andere Konin-
gen, Republijcken, Princen ende Potentaten, ge-
bruyckelijck oordeelen fai tot contentement van hare
Majefteyt, ende de meefte cere cnde lüyfter van den
Staet defer Landen te konnen ftrecken.

Oock de ondertroude Tütyferinne ingavalle die al
noch tot
Madril foude mogen wefen ; Als mede den
Trinet van Spangien de vifite geven, ende van wegen
haer Ho. Mog. complimenteren.

Ende nademael tot noch toe na verloop van fo veele
Jaren niet en is uyt ghebracht de Adtc van
Neutraliteyt

"i yaa

pcHrtii,


-ocr page 325-

i

BO6 SAKEN van STAET

1^04. van het Roomfche Ryek , daer toe den hooghftgemel-

_den Koningh fich onder anderen by het iijffi/eArtijc-

kel van het voorfz Tradlaet van yrede expreflclijck
heeft verbonden, felfs onaenghefien de devojren by
haer Ho. Mog. gewefeneExtraord. AmbaiTadeurs aen-
ge went, fa| hy Ordì naris Ambaffadeur fy η Majefteyt
in eene volgende audientie verfoecken > dat de felve al
noch de moeyte gelieve te nemen van te procureren,
dat niet alleenlijck de voorfz gerequireerde jiffe van
'thooghftgemelte Roomfche Rijck al noch hoe eer
foo, liever werdc, uyt gebracht, maer oock dat by den
tegénwòordigen Keyfer mede cene
nieme ABe van
neütralitéyt m Mita forma ,
foo als vielen haer Ho.
Mog. fijne Keyferlijcke Majefteyts Heer Vader in fijn
levén heeft gepaflèert ghehadt ; ghedepefcheertende
haer Ho. Mog. ge-extradéert ende over gelevert moge
werden, fai hier op met allen ernft ende yver aen hou-
den ende infifteren, daer toe ghebruyckende alle be-
denckelijeke redenen.

Den getneltentHeer AmbaiTadeur Ordinaris falde
faecken ende intereflen van den Staet, als mede die
van de particuliere Ingefetenen van dien, hem by d'een
en d'andere gelegentheydt voort gebracht, ofte toe ge-
fonden werdende, doorgaens houden voor gerecom-
mandcert, ende de felve na vermogen met allen ernft
en yver foecken ende trachten te bevorderen, ende
laten bevorderen, fulcks , daer , ende by den geenen
die het behoort.

Ende tot alle het geene voorfz isendeyederpoint
vandien,na fijn befte wetenfchap ende verkregene ken-
nifle van de ghelegentheydt van het
Spaenfche Hoi,
geduyrende fijne refidentie aldaer , ghebrucken alle
bedenckelijcke beweeghlijcke redenen ende moti-
vert , ten eynde daer op ten beften van den hooghft-
gemelten Staet ende tot bevorderinghe van de wel-
vaert van de goede Ingefetenen van dien, fonderlin-
ge die haer ter Zee, ende met Koopmanfchap erne-
ren, de ghewenfte effedentydelijckmoghen komen
te volgen.

Geijck hy mede fai foecken te effeflueren, uyt te
wercken ende te bevorderen na vermogen, alle het
geene hem by aenfchry vens hier nae op de voor te val-
len faecken , foo by fchry vens als anderfints fai wer-
den aen-bevolen.

Ende gheduyrende fijn verblijf als Ordinaris Am-
baflàdeur in
Spangien, fai hy met de Heeren Ambaf-
fadeurs ende Minifters van den Roomfchen
Keyfer
ende van andere Uytheemfche Koningen, Hepublyc-
ken, Princen
ende Fotentaten, Vrienden ende Geal-
lieerden van defen Staet, ofte met de felve in Neu-
traliteyt ftaende, onderhouden goede correfpon-
dentie als. nae ghewoonte ; om des te beter van al-
les, den dienft van den Lande diredtelijck ofte indi-
redlelijck rseckende, gheinformeert te konnen wor-
den.

Oock fai hy Ambailadeurdehoogheytendedigni-
teyt defen Staet onwedcripreeckclijcK competerende,
allenthalven conferveren, fo in
concurrentie met ande-
re Ambafladeurs, als elders ende anderfints.

Houdende rangh immediatelijck nae de Ambafla-
deurs van
Koninghen ende van de Republijck van Vè-
netien.

Ende fai haer Ho. Mog. defe Inftru<aie ende het gee-
ne daer toe fpedteert, ontfangen hebbende, datelijck

daer van adverteren, oock daer naendevantijdttot
tijdt met alle occafien ende gelegentheden pertinente-
lijck over fchry ven het geene by hem aen't Hof toe
Madril, ende in die Qijartieren , in gevolge van defen
fijnen laft fai Zyn gedaen ende verricht, ende wat hem
daeropbejegentendewedervaert.

De fecreetfte faecken die dat fullen vereyflchen,
adverterende by
ehyfftren, daer van een fleutelghe-
maeckt ende hem toe ghefonden fai worden, addref-
ferende in fulcken ghevalle fijne Brieven aen den
Grif-
fier
van haer Hoogh Mog. volghens der felver Refolu-
tie van den ff»
entwintighften^MÌyfeSihienhonderteen
en vijftighj
op de GrooteZael van't Hof alhier ghe-
nomen, daer van heip mede Extraft fai worden toe
ghefonden.

Den tijdt van refidentie van den Ambaflàdeur in
Spangien fai duyreniwff Jaren, ende fai daer inne niet
mogen werden gecontinueert, als meteenparigheyi; '
van ftemmen van alle de Provinciën.

Ingevalleden gemelten Heer Ambaffadeur Ordina-
ris de voornoemde Ambaffade foude moghen komen
te verlaten, fai hy ghehouden wefen, alle de Papié-
ren tot defelye Amhafladefpeaerende, onder perti-
nente Inventaris aen fijnen Succeflèur te laten vol-
ghen, of wel aen haer Ko. Mog. nevens fijn Verbad
over te leveren.

Van jaer tot jaér gheduyrende den tijdt van fijàe
voornoemde Ambaffade ende employ , fai hy t'dc-
kens hebben over te leveren de Declaratie van fijn ver.
fchot, ten dienfte van den Lande tedoen, om by den
Raedt van State en de Generaliteyts Reecken-kamer,
ge-examineert ende geliquideert te werden, volgens
ende in Conferentie van de ordre dies aengaende in
obfervantie wefende.

Eyndelijck hebben haer Ho. Mog. goedt ghevon-
den , dat den meer-gemelten Ambaffadeur hem als-
noch precife fai hebben te reguleren, naden inhoudt
van der felver Refolutie van den
thienden Atigufli
fefihien honderteen en vyftigh, ophetftuckvangeen
Pre/fsif» te ontfangen, genomen, hem hier bevoo-
rens toe ghefonden, ende daer op oock den Commif-
faris
Bisdommer den vyfthiendeuO&ohtTfeflhienho^-
dert acht en v^tigh,
in fijn Ziele volghens de Procu-
ratie doen van (ij nen dienft, behoorlij eken eedt heeft
ghedaen. Aldus gedaen den janyfefltenhen'

dert vier en fiSiigh,

Sfti toat manieten fijn intrede enöe receptie (btn
twee en twintighften .ï^obemfiec ) gefeijieöe / geeft ti'tt fe
boïgenbe: ï^p öegaf fïrt) in feeeltec Ì,u|i-Bup^ bup!
ten
Madril, tec feltiec pïaetfebaecöeïleec^llmBafla'
beuc ban
Venetien ïiieigeïijcfte functie geöaenI|aliDf/
enöe aJöaet boo? ben
Maiftre de Ceremonie met
be^ feoningi)^ iüoetfe en I,ebecepe ban toegfienfin
Majefïept betoiïlefiomt/ cnaf-gebjaecgtgebjoj&ra/
toannecE öp fijn eetjic aubientie toilbe nemen/ toaetpi)
met beöaet op paffenbe complimenten gjbeanttDoojtit
fjebbenbe/ fepbe:
53atWoenfdaghofteDonderdagh
baet aen ben fes ofte feven en twintigften bito foobaitt
cete gcetneontfangen foube/ inbien &etboogï)|ifle&.
JlSajefiept^commoöitept foube toe laten/ cnnocötof
bec op
Woenfdaghal^ Donderdag j ^a bat gemette
Maiftre de Ceremonie |ïcfj omttent twee upccn δρ
igem in conbetfatie tiabbe op gcljouben/cn gp ben felben
met een Collatie ontöaeïtöaöbe/ i^öptoeöecotnbiWi
Öem gefcBepöen / aennemenbe ïjcm nabertianDt tcfuls
leti abbifecen ban fijn j®aje|iept^ cefolutie. na
i^ ben ^fimbaffabeuc oocfi toebetom te cuggc gefiera/

en bien felfbeh abonbt geeft aen bci^cet;cn^tnbaira=
beucgbanben
Keyfer, Koningen ban Vranckrijckjn
Engelandt,
cnbc be öepuölijcit ban Vcnetien, fp
aenïtomfÏe boo| een €belman laten beltent maccden/
be toelcfte
dito «gbelman met beojbinacifecout;tDÌf«
tot contentement ïjefttien bejegent/ enbcbe^anOcrm
baegg^ boo? pemantbangaec jFamilienbenlttiDap
fabeuc laten betoelleftomen / toelehen bagö be^
öagö^ moigen^ ÖP aen alle öe auöei:e baet aentoefeni®
mSinifïet
^/alébanDenemarcken, Genua, Malta,
Florentien, Luca, Modena, Parma
cnbe Ha«M-
Steden,
gelgcRe notiticgegeben / toaec ban fommiie
alfo öaefi ben fclfben mo?gen/ cn fommige b^naraaJ^"
öagD^ al^ boben/ Bemljebben laten betoeHeftemm/
ootlt eenige baet cn boben felfiS in ^ecfoon {)em Bomen
begroeten / enbe geeft
de Maiftre de Ceremonie fieni
bien naetmibbagb oocR laten toeten / bat op
Woeni
dagh
mibbagl)^ ben fes en twintigften fjjn aubientif
5önfouöej 3©aec opMaendagaenaHcBrccbotimBf^
mdöc ^Hmbaffaöeut^ cnlUSinifiet^öecftftennilTegti
geben/ cn becfocBt bp bicbangatejFamilietitemg^
gen geaccompagneect toojben bolgen^ öc fBjlc / ense'
bjupcR ban biecgcKjcfte Ceremoniën aen bat iof/ en
fijn boo?^ onbectuffcBen alle öe anbece gem Romen
befoecRen / cn alle getoenfeljte affectie ban öaw f jm?
cipalen tegfien^ ftaec io. ^JSog. ^taetej;p}(raaw


-ocr page 326-

Tic Öccc ?ImI)a|Tabem; ban Engdandc tnaccïue te-
\66lt' ^nöDfniiödmati ban öm i|ollanDrc{)cn?liraba(ra=
; lm mntiic ban ffccUrce fijns Koning^ o?D|f/ Die bcm
fooDatiial) accompaigncccu niet fouöc torlatcn/ adijclt
urlrtcniflK ?imbaftaiicuc Dr^ anöeccn Uaca&^
^iiiifOaglj mrtiP^ootsftal ban^lödnilloetsmalie
mt£ vier üaccDcn bp ijtni gcftomm / tn met bollto--
Iifiic bclccftl)fpO£ cfpntatie ban ijacc
stact licm ftomm bfbJcUchòtnen/cn boojt^ te hennen
ncbcn y Dat ben lloningl) fijn Ifêeetïcc binnen Londen
nacfolücectljaDDe/ bat omtrent Dececeptien baneci
niec?tniDaiTaöc»<^^/ anbere ^UinbalTabem;^
11003 baere ccfpectiüe jFaniiiien fouben concucceten/
möeDienboIgcn^ oorfi niet goetbonbt nor{) begeecDe
Datfnne^ïnibairaöcui·^ aenbatiof/ »n ijace recept
fiiiVcmiae ?inibairaDeuc^ fouDrn becfoeclien ! noci) m
Tt hareianiilien oocft anbere ^ïmbanabeut;^ fou'
hm acconipaisurtC" / f» ÖP bienboïgensS befe beman^
ffrnticüan affectie in fynaubientienift foubeïtonnen
fnniicn/ ciiDeopbatbcgenieeneman nictmocïjtege=
flmlit(\)o?ötn/ in't geroep baneencnptucetuflclien
nc irooiic ban Engeiandt enbeDe©eteenigt)be®jo=
b nncn/fltrwrcttoa^/ footaanneer fijne üoetje
rn familie in fijn aubietttie niet fonbe berfcbpnen / öp
iift roiitrarieDabbetoilIm toonen boo?bcfebi(ite/ De
wflclicbJciinccrbpalIeDe?ïmba(Tabeur^ pleegijt af
nrtcnlit te»30?bfn üooj be puWijclte aubientie/ Doclj
ilGDctnötnifTcÖcn beaeniiomfie enbe aubientie foo
iiÖ2t ttasS / aï^ tegcntooo?biglj / toiect fooDanige bifite
iiac Df aubientie nptgefïelt/ aeftjtli De ïleeren ?imfaaf=
faDciitébaii ben Keyzer, ïïoningi) ban Vranckryck
fiibcnfüutiljjcftbanVenetien, ïjebbengebaen: ©p
nllc? Ijccft Ijp ï^EfC UlmbafrabeutgeantiDDO?bt/bat

liaccl^o jEBog. bolftomentlijcft baec oniti;ent fouben
öcfati^'flcfrt 3ijn / enbe feee efiimeecben be eere Die ijeni
IjaDDcbdicbcntcboeii/ continuerenbe boojt^ incon=
Urtfatic om aïlc b?icnbtfc&ap en goebe cojcefponbcntie
flcn Dat tof te onberljouben/ met toetoenfcljinge bat
fiilcpoocltmocijtegefcgiebcn tuffcljen fijnen ItoningI)
fnbdjaccJ^o. .ïBog. enbe alle mi^betfianbenaeneen
Itant gcliclt toojbcn. 5E»ien naemibbagö i^ öfni ?im=
bafTaÙrllCtofbetOItlRonienbinDen De
Maiftrc de Ce-
remonie,
cnnotitie geben ïjoeeen banDe^ïttoning^
ï^ofmcrfift^ met öfm ?lmbatfabeuc foube homen
fpiccchm omtrent be functie ban be^ anberen Dacg^/
ai? fullenbe Ijem ooch Itomen af - Öalen met DesS llo=
niiiali^Iioctfe/ enbe De «Sbeï-Iieben ban be€afel /
Otlljcit ban
ditoDagÖ De Maiftre de Ceremonie enDe
Date nac bcnl^ofmecfier met De boojnoemDe <Sbel-
nianl)cm fijn Komen af-fialen/ ej:cufetEnDe Den felf?
öm ï?ofmce|ier Dat bc^ anDeren Daeg^ te booren Dooj
occiipaticbanDe^fóoningö^Dienti/ niet öabDeïton=
iiciiliomcn; en na DatDe jranuïfenbanDecefpectibe
Dccccn '^mtiaffabfur^ in anDece jiEinificc^ / alle om^
trcntDevyftigh ficrcH/ meteenonbflt/ bolgen^ Ijet
c):tu)pcl ban anDere / met De meefïe reputatie ban Den
^tact / bp Ijcm ontfiaelt toaren / öeefc (iel) alle^ te
pactt bcgebcn / enDe bp be
twee upren op toe® jtjnbe/
iö tct piEfevitie ban fijne jüSajefiept gebjacfit/ Detoelcfte
a'Mm- mctjjttGuide Vlies buptcnojDinari^omgangenspj
pc/ opt)e^5ïmbaffaDeur^eer(ierebecentieficl)geliefi
De tc ontbcclten / enDe nae Dat De ^mbaffaDeur nae by
ccfiomcntoag/ ijem aen tenmnen/ DatficIjDecfien
foube/ al^ toanneec bolgfien^ Ijaer ï^o. .liKjog. o?Dje
mbcindnictic fijne l^jopofitiegebaen/ enbe €rcDen=
tialcnobcrgcacbenljeeft/ DaeeopftjnJKajeflcptmet
wiiionfiraric ban aKe affectie tegen^ ijaecï^o. jtEoo.
Mnttgciiefbe te anttoopjDen/ enDe Daernaeoojlof
ncmcnbe/ · ·- - -

^ „ - „............yvv

Datïjtc aajcficpt op fijne laetfle rebetentie fïc&toete

nmtcombccficn:5Öpljare3!©ajefieptDetoinginm

inccnaubcreapartemcut ïtomenDc/ beltefDe ijet oe
fdbcticmtncbc telàten oï^etten/ enDe nae gcDane
tompftmcmen/ Ijeeft ficlj nae
fijne fêoogljtpDtgöci
tombtbicbcucbeitó öace j©a)e(itpt op Dcnarmgijcf
Ijoubni tet/ feggenbe Deflelf^
Gouvernante Daec

acDtcr fiaeiiöe / Dat fijne ioogöepbt &em bebal te Dec^

fien. naer gefctjiebe ijet felfbe met DetoeHoi ι66λ,ϊ

menöe fteiyecinne/ enbe toiecDe ÖP ItmbaffaDeuE _IL

Dooj Den jfofmee/Ìec tnDe Maiftre de Ceremonie in
Df^ïloninob^iloetse/ oocftbpDe cefpertibejFami=
iini/ üjebccom in fijnaiogement/ cnDeopnicug
&ei
complimentei rt/ al^niebe De^ anberen Daegij^nocf)
toeberom befoeljt ban ben felbcnüofmeefirt/ toaec
raebe Defe actie een epnDe Ijf tft genomen / en i^ an^
DecenDaeglj^ Denü^ertogg ban
Medina de Jas Terrcs
toefen biiiDpn/ enDe geüioonlijciie complimenten af-
ïeggcn/ eii feDert Doo?De®eeren.'ï()mbaffaDeur^ban
Den
Kcyfer, Kpningh van V.ranckriick enbe De éepU'^.
blijch ban
Venetien feet beleefbeltjcligebifitetrt/ ma»
fienbe ficö gareet om eene
tweede ?luDientieJtipfgne
HSaie|ïei«t te nemen/ enbe Daec nac De boojnaemfïc
j^eerenbanDati^of tegaenbifitcren/ enDerontcab(:>
flten af te leggen. ino-npr

<0bec De Litnytfcheydiftge in Vlaenderen i^in ^epa
tembergeconbenieertfietboIgenDe: ! ■

':j;;'fr.m· . . .lü nujb·/-ii

ALfoo by.het ^r^Artijckel van 'tTrad^aet van ®tec-
Vrede » beflooten dendertigfIeML·Dmrüfeβieh^^^^M
honden afht en veertig binnen de Stadt van Mun- fthfp}'
flerixiìVeÌÌphelen^ tuflcheji déni'ÌfcereKoninghvan binge
Hifpangien j t_er eenre ; ende de Heereii Staten Gene- tufcgen
rae! van de Voreenighde'Nederlandtfche Provinciën ;
teranderezyde; veriiccordeert ende geconditioneerc ^me
was, dat een ygelijck foude behouden, lende dadelijck Apart-
gebruyckeni, de LandtCchappen, Steden, Plaetfen,
Landen ende Heerlijckheden, die hy doenmaels hielt,
ende beftt, fonder daer inne getroubleert ofte belet te
worden, diredtelijcknocb-indireöelijck, in wat ma-
niere dat het ware, daer onder mcn verftont te begry-
pen de Vfecken, Dorpen,)Gehuchten ί endeplatte
Landen daer van dependerepde ; Ende oock by hec
fel ve Tradaet is dat
daLimyten in Vlaenderen ende
elders, fouden gereguleert wörden, in foodanigher
voegen, als men bevinden foude datzy gehoóren, on-
der het reflbrt vand'een oCd'anderezyde, wacrop
rnen foude verwachten, endeföuden gereguleert wor-
den , de informatien, onj te fijner tydtdegemeltei:,/-
myten te reguleren ende over den Zin ende interpreta-
tie van deyoorfchreve t-wee Artijckelen, oock over
het accompliflement van de felve, noopende het voor-
feyde
'Reglement van de Limytin in Vltenderen j difpute
endcdififörentontftaenis, tuffchendenbovengemel-
ten Heere Koningh van
Hifpangien ende de boven-
gemelde Heercn Staten Generaci : Ende wy onder-
gefchreve Gedeputeerden by onfe refpeöive Procura-
tien ende Volmaehten, de een van date den
twmtighfienìum Ì end'andere van den vierden lulii
des jaers
feilien hondert vier en feSiigh ons vinden gelaft
endegeauthprifeert om overde voorfchrevedifputen
ende diiFerenten te concerteren ende de felve te ac-
cominoderen, te adjufteren en by te leggen; Soo
is 'c, dat wy na verfcheyde converentien over 't werck
van de voorfz
Limittn gehouden, oii3 de iêlve op .een
vaften ende feeckeren voet te reguleren, en alfoo te
raecken toteen finael eccommodement, foo feergc-
defidereert ende foo nootfaeckelijckaenwederzyden,
daer over zijn verdragen ende geconvenieert in der
navolgende maniere :

Eerjielyck, dat om eèn aenvangh van dat Regle-
ment van de
Limiten te maccken vari de zyde van de
Stadt van
Sluyt de Reviere, genaemt het Swijn van het
Noorden,
ofte uyt de Zee oploopende nae het Zuyden
tuflchen de voorfz Stade ende de
tvee Forten genaemt
ie Paffen > ende van daer vallende in àcKreeckt, de
welcke genoemt wort het
"Laffchuyre Get, ende van
daer noch opwaerts loopende tot aen feeckere infny-
dinge van een kleyne GrtchteopdeKaertegeteec-
kpnt met de Letter ende van daer met een dwarfe
Linie getrocken tot aen de hoeck van de
Zydelingt-
dgck,
teïplietfegeteeckencmetdeletterBi van «fier
zyde fai mïeeken de eerfte reparatie van
ic Limite»»
in dier voegen ,! dat (ter zyden gcfteldt alle andere
confideratien van eenige andere Reflbrten , Jurif-
diöi&, contributie, appendentie of dependentie, hoe-
felve foucfcfa mogen wcfcn } alle hec
iC-c 4- geene

danigh oock de felve

en O O R L O G Η. 'tVier-en-veertighpe BoecL 507


-ocr page 327-

3oS S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

gcene gevonden wort aön de Weft-zyde van de voor-
Z. fchreveRevier, ende van de Crffciif v&nLapfehuerj,
ende ten Zuyden van de voorfchreve Dwers-linie in
volkomen SouverainiteyC fai blyven aen dén Heere
Konìngh vmHiffa»gien. ende alle hct geene gevon-
den worde aen de andere zyde ten Ooften ende ten
Noorden in volkomen Souverainiteyt aen de Heeren
Staten Generaci, wel verltaende dat de voorfchreve
Forten genaetnt de
Ρα/β» ende SinlJÌnna, terMuy-
rff»/gelegen aen de Weft-zyde, oock fullen blyven
aen de Heeren Staten Géneraél tot op feeckere diftan-
tieaendeeenexydeafgetrbcken uyt't midden van de
Linie dewelcke van
hat groot e Pas loopt tot opliet Fort
SinieDonaes; ende van de andere 2.yde uyt het mid-
den van de Linie, dewélcke van het
kleyne Pas loopt
totοψ hetFon Sint JfaML· tot op feëkeer punt ge-
marqueert met de letter C.

TeatxpeeJeni dat VandèlettcrBaf de voorfzi^i/i-
Itngs-dyck fai gevolght vyOrden , ende voor Limite
ftrecken tot aen de ininydinge van feeckere kleyne
' Gracht , "gemarqueeert met de letter E j invoegen dat
• ' allés wat gevonden wort aen de Zuytrzyde van de
, voorfz^eyafe/iw^/i/^'i/t . ende aen de Ooft-zyde van
de voorfz nedergaendaLinie fai blyven aen den Heer
; Koningh van
Hfpangieit, en wat gevonden wordt ten
I Noorden van de voorfz
D'yck ëndc ten Weften van
! de voorfznedergaende Linie, fai blyven aen de Hee-
ren Staten Generael. --

•Ten derden, dat de SoeteUers Creecke, begin geno -
men van dien hoeck géteeckent met de letter
E voorts
Ikl gevolght worden tot.de plaetfegetecckent met de
letter F, ende dat van daer'een linie fai ghetrocken
worden eerll tot den hoetk van den
lonckvreuwenPol·
deti geteeckent met de letter G j ende van daer weder
tot aen de andere zyde vari dien feJven Polder, geteec-
kent met de letter Η, ende dat men foo voorts vervol-
gende den Dijck van den
Klaren Polder fai loopen tot
aen de Haven ivah
Bouckhmtte ter plaetfe geteeckent
met de letten , in voegen dat alles wat fich vint ten
Zuyden van de voorfchreve Linien, ende van de
Soe-
telaersKreecke.
fai blyven aen den Heere Koning van
Hifpangiea j ende alles wat gevonden wordt aen de
Noordt-zyde fai blyven aen de Heeren Staten Ge-
nerael.

Ten 'vierden, dat van de punt van den voorfchreven
Dyck van de
Klaren Polder ter plaetfe geteeckent ί,
fullen gevolght worden de Dij eken van
àcPhilippinen
Polder,
ende van de Polder van Sinte Pieter tot op
den hoeck van de lange Straet, gelegen in de Polder
van
Sinte Albert, ende dat die Straet fai gevolght wor-
den tot aen derenconter vandeNieuweftraet, ende
dat men die nieuwe Straet voorts door de voorfzPol-
der opwaerts fai volgen aen de groote Sant-dyck, ter
plaetfe geteeckent met de letter Λί, ende dat men van
daer voorts opwaerts'fal gaen tot aen de letter Ν, ende
van daer tot op het Fort
Sinte Pieter ; In voegen dat
alles wat aen de Zuydt ende Weftzyde van de voor-
fchreve Dijcken encfe Linien gevonden wordt fai loo-
pen , fai blyven aen den Heer Koningh van
Hifpan·
gieuj, ende de Polders ende Landen begrepen in de
zyden van Noorden «nde Ooften van de voorfchreve
Linien ende Dijcken fullen blyven aen de Heeren Sta-
ten Generael.

Ten -vyfden, dat men met het Fort Sinte Pieter den·
Dijk fai volgen tot op den hoeck van de Polder van
Sint
Eloy
getekent met de letter O ende dat die Polder van
Sim Eloy in't geheel blijvende aen den Koningh van
Sparden , den voorfchreve Dijck weder fai hervat
worden ter plaetfe geteeckent met deletter Ρ, ende
dat dien fel ven Dijck alfoo gevolght wordende gelijck
als het
Axel-Ambacht daer vanghedecktwordt, den
fel ven Dijck of die linie fai ghevolght worden tot op
het eynde van de Heerlijckheyt van
ter plaetfe gheteeckent met de letter^ blijvende al
l?nghs heenen de Territoiren van
Axel· Ambacht ende
v&n Huliiir · Ambacht i in voegen dat alles was ten Zuy-
den .ende ten Zuydt-Weften is met de Polder van
Sint Eloy Μ blijven aen den Heere Koningh van Span-
gien.
Ënde alles wat ten Noorden van de voorfchre-
ve Dijck ende Jinie is met de voorfchreve Heerlijck- Itói

heyt van Sint lansfieen, fai blijven aen de Heeren St». *
ten Generael. '

Eyndelycki dat van die Plaetfe gheteeckent met de

letter ^ gevolght fai worden die linie, de welckc bet
Landt van ttulfì iepaferen van het Landt van J^es, en
van het Dorp van
Hieldreeht, tot op het'eynde vaa
het Landt van
Lafiingen, geteeckent met de letter S,
op de kant van de Reviere de iiAi^/e ; Invoeghendat
't voorfz geheele Dorp van K*V/</wii)/met fijn Toorn
ofte Kercke, gelijck mede het Landt van den Dodere
van
Kretenijfe, ende generalijck alle het Landt leggen-
de aen de Zuydt ende Zuyd-Ooft-zyde van de voorfz
Linie, uytgefondert het Fort van s/iwo/ij, fai blijven
aen den Heere Kon ingh van
Spangien ·, Ende wat ghe-
vonden worden aen de Noortende Noord-Weft-zyde
met het voorfz Fort van
Spinola, fai blijven aen de
Heeren Staten Generael, ghelijck mede het Fort van
Liefkens-hoeck mtthonderttTiàt vyftigh Roeden rondt
omme het felveaen de Landt·zyde.

Ende dat daer mede de voorfchreve Limiten eens
voor al in de Provincie van
Vlaenderen fullen zyn,
ende blijven gereguleert vanS/iyiafendevandéBor·
ten daer rondomme tot aen de ic/fcitólanghshecnen
alle dc Frontieren.

Ende hebben wy ondergefchreven goedt gevonden
oock by defen vaft te ftellen dat alle
injurieih ^enfintn
ende fchaden
de welckc zedert het fluyten van de voor-
fchreve vrede tot defen dagh ter faecke van defe Limi-
tp noch ongereguleert, foo in 't generael als in 't par-
ticulier foude mogen gegeven, gedaen ofte gbeleden
zijn, fullen zyn ende blijven buyten alle recherche
ende gecompenfeertvan weder-zyden, ende de Pro-
ceiTen voor eenighe fubalterne Rechters, of voor de
Souverainc Collegien, ofte Hoven geintenteert ter
faecke van eenige Goederen, de welcke by dit accoord
Worden verklaert te blij ven onder de eene of de ande-
re fouverainiteyt, fullen werden gerenvoyeert aen de
Rechters van die Plaetfen, de welcke in ge volgt van
defe tranfadlie fullen bevonden worden competentie
zyn.

Is van gelijcken oock verdraghen, dat de teghen-
woordige fcparatie van de Souverainiteyt geene pre-
judicie fai geven aen de Heeren Vafaller, dewecke
door de felve van Meefters fullen komen te verande-
ren, maer fullen de felve van weder-zyden by alle fo·
danige hare Rechten, Hoogheden, Preminentien,
Juriididtien , Exemptien , Vryheden ende Immu·
niteyten gemainteneert worden, als zy in ghevolge
van hare Titulen, Documenten, of oude poflèffien
fullen konnen bewijfen hier voormaels hun te hebboa
ghecompeteert : Ende fpecialijck fai den Heere van
Sint lans Steen in foodane exercitie van fijne Jurifdii^ie
endevan dehooge, middelbare, eiade lagejuftitie,
oock het voorfchreve Dorp in foodane hare vryheden
gemainteneert worden, as aen die felve nae rechten
competeren.

Deverkoopingen, endegagementen » ende alieni·
tien, de welcke van deneenen ofte den anderen Sou-
verain tot nu toe mogen gedaen zijn
, fullen blijven
in hare kracht ende vigeur.

De Heeren Koningh ende Staten Generael fullen
oock blijyen behouden alle foodane Rechten van Tol-
len ende anders, als zy refpeöivelijckgewoonzijnts
heiFen, in de plaetfe de welcke blijven onder haerref-
fort, fonder dat de jegenwoordigefeparatiedaeraen

eenige veranderinge fai toebrengen..

Is oock expreflèlijck geconvenieert, geaccoideert
ende verdragen, dat alle en een yegelijck van des Ha-
ren Koninghlijcke Onderdanen, de welcke by mid-
del van defe tranfaftie met bare Goederen fullen ko-
men te vallen onder dc Souverainiteyt van de Heeren
Staten Generael, de felve Goederen fullen mogen re-
geeren ende gouvcrneren felfs
, oock verkoopen ende
vervreemden foodanigh als het haer fai goed duncken »
niet tegenftacnde eenige ordonnantiën ter contrarie
fonder oock befwaert te mogen worden tnet den W
tighflen Penningh, of andere belaftingen ten refpe&-
ve van dc voorfchreve verkoopingen
, alienatien, ofte


-ocr page 328-

cn O O R L O G Η. 'tVier-ên-veertighpe Boeck. ^ o^

fi'acn geïjf fbe atn tc bjcnbcη ; ©ocïi aen ben gcnirl^

ben ^ecc ?iniDa|1dbcuc ban Rcede van Renfwoude ____

gefcl)2f ben / Dnt j)p bcfe öaer ï^o. .IB og. goebe mee »ütt·
ge enOe intentie mrt fpnc particulicce Dcüoimi en <©ff
cien bp ben nicec-öoogljft gmifiben iioning enbe bji>
bccjS Dacc fnlch^ üan noo&en foiiDè nioflljm lucfni/
IicacöteirjcU fonDc ftcbtifη tc fcconbccen / cnöe onDcc be
ïjanbt te becftacn gebtn/ bat bact Po. jiiog. üp bccbcc
tefu^ ofte onrtcntrni^ ban be boojfjabmiffie/ 'üacc
©lootcn enbe ^cf)cpenban€tojli)genaccanbcce|>à»
benen gcnootfaccht foubcn tor fcn te fenbcn/ oni albaec
ban ©ictnainc^ enbc anbetc bccfjcningcn / bfi(lcn / en
fcöoon gcmaecht teftonncn bjojben.

35e .ïBacqni^ bc Caracenabccbc fijne p«WDrt«en= ^lUt»»·
tcéc tot Bruirei in 't begin ban jfiobembcc met een oii=
gDemeene magnifieentie. Ccn
Ëfquadro η ïïnptitpc qiKg tia
maechte be'ïibnntguacbe/ baccnaeboIgljbcnaUcbe <ca«ci-
®conipcttct^ enbc Itetcl-trommen / Dacc nacc
twaclf ""··
ban fijn fcöoonfic tant-paecbcn bccciert met tijche
ïtlecben enDcbeeïe3tintcn/ bacc nabolgöbcccntcop iti.
Pages. Dacr na qiiani een ban bc Caballiccg op fijn al-
bec-rto(icIijcïiftc.
©ie ban Drt Guide Vlies met IjarC
Colliers maccöcccben booj be drie «iSjootcn bau
Spangien / namcntlijclt
Arfchot, Ligne enbc Eg-
mont.
©oen bolgijbc De .liRaiquisS omcingbt ban fïjn
vier en twintigh ^tacltcpcn / nae ijcm bolgfjbe Don
Eftevan de Gamarra y Contreras, ^ümbatTaOcin: bc^
fóoninglj^alïccn; ©e^tal-metfïcc/ ecn€bciman/
enbc
twintigh ^agc^/ üJc^-gcpl«pmtbanbcn.^!tìa^;'
(ini^ / geïjjcit ooch fijn twee «aiOfrcn met fes IDcctbcii
pjcccbcctbcnbc
ArriereGuarde, Dc tuclcfic gccompo»
fcect bja^ ban
tweeEfquadreïïUptecpe. ©cnDom-
deecken, enbe
anbccc CanonnicUcn ban Sinte Goeie
ontfmgen fjcm op ben ingangl) ban bc ïtercli ; «önbe
ben ï^ccce <!lict^25i(frl)op ittfontifical$hus\ì}}ìim^\\f
tatti alüjaccmcnfongfi'tTeDeum. ©oo? be Itcccit
toasSgccangecct be Compagnie ban be enbe

aen be Leuvenfe ^oojtban be Hellebaerdiers öic Deni
accompagiieecben totopljctlfof/ altoacc bicgcbcelc
p?occ|Tic aeribctEbe/ fecr natjijnbe/ alfoojbttjcDcct
bat 5P uptbeiltcrcBgÖegaenbjacengebupcigööabDc
1 gccegent/ jp namen üaccbJcgüboojbcStorm
-itraet,
j boo^bprjettnp^banbc^omicain^/ enDe alfa Dooi
beftcact ban be oubc fólecc-ftoopcc^opbcMabcftt/
altoacc een gitellagc toa^mettoittetoaflclfïamöouf
toen/ ombcfclbcteïicI)tenbooibcHcuvei
-ftraêt, en
Steen-wegh tot op öct ijof. ©e llcbcrcpe banDcn
.Marquiz toa^ fecB tgcft en fcacp / sünbc gcoift Stacca
ftcn / gcboojt met fjlbcte b?ccbt gaffcmcntcri.

ï^p toa^ alceebe eenigai tijbt te booten fiiec geVuecfi :
<Qnbe om een gocbt begin te itiaeclicn gabbe opbo(<
gcnbe toöfe gcrefojmecct.

Pmiipps par laGracede Dieü Roy deGailillci de «Ιί ,
Leon, d'Arragon, des deux Siciles, &c. A.tous ^»"^»"?·
prefens & avenir
Salut. Chacun fcjait quellésgran-
des & immenfes defpences nousavoneeflé contraints ^eiier-
de faireal'occafion des dernieresguerres qui onf affli-
gé noftre Eftat, & ce tout póur l'entretenemént des ar-
mées que nous avons efte obliges dc mettre fur pied, &
cntretcnir cn nos Pais Bas & Bourgogne, qu'autre-
ment en pluGeurs&diverfes manieres, par ou nous
fommes efté reduiös a ce point de neceffité, queforCe
nous a,efté de charger nos doniaines 8c fidancès inef-
mes d'en aliener une bonne paftle ; nous èfperóns que
dans la paix nous pourrions les decharger,yoirè aug-
menter noftre revenu; mais commeileftfinotable-
mentdiminué, & les charges que nous réiient encorc
apayer, fi exceflives & nombreufes prindpaléiïiénta
l'occafion des gages ,· appoindeinents que hbuyent de
nous Ie grani nombre;denos Miniftrcs, Bc Officier*
Introduias par ia liceóce du tcmps & jiecÏcflitedelt
guerre» au-deïTus duinombre ancien fic ordinaire
de Icui^Inftitution » nous'ne nous trouvo^s ^àffeu-
lemerirén Eftat dé deph^ger nous finanèesÌK noftre
revenu'j, miis aufli ppiiö, flé'continuer d'ore^fiiavant
a tous nós clits Miniftrès,l^ <)fiiciers legaj^eriientde
leurs gages, δς appointcineijte ^ ^Qs pjftjcir' rifque de
' ' ' ■ " tombcr

I ti Succeflïen, hoedanigh die oock fouden mogen zijn,
1'"^· mits dat de felvegeichieden voor de expiratie van de
twee cerile jaren na de Ratificatie van het tegenwoor-

fjoo verklaren wy Gedeputeerden oock van weder-
zyden endeter goeder trouwe, dat wy uyt den name
endeten behoeve van gemelde Koningh ende van de
meergemelde Heeren Staten GeneraeT aen nemen re-
fpeftivelijck ende abfolutelijck de voorfchreve Limi-
ten in haer geheel > ende een ydere partye van de iel ve
advoüeren ende erkennen oock het voorfz Regle-
ment , foo als hier voor by fpecificatie ende
far le menu
is ter neder geftelt, fonder eenige referve vanabuys,
vaDerreur> van andere exceptie, hoedanighdefelve
foude moghen wefen , confenteren daer en boven,
dit 't tegenwoordige accoorc ende defe Tranfaöie an
weder2.yden fullen gehouden worden als een gedeelte
ende dependentie van het Tradaet van Vrede , in
het begin van dit Inftrument vermeit, ende dat in-
gevolge van dien depoinöen daer inne begrepen on-
verbreeckelijck fullen geobfefveert ende ge-execu-
teert worden op de fclve maniere ghelijek of zyvan
■woort tot woort in het voorfz Tradlaet van Vrede be-
grepen waren.

Énde fai het tegenwoordighftc Reglement ende
Verdragh by de gemelde Heeren Koning ende Staten
Generae! geratificeert ende geapprobeert worden} En
fullen van wederzyts de Brieven van Ratificatie van
de eene aen de andere worden overgelevcrt in goede
ende behoorlijckc forme binnen den tydt van drie of
vier maenden.

Tot verfeeckertheydt van dien fijn hier vanghe-
maeckt twee eens luydendelnftrumenten, ende heb-
ben wy ondergefchreve Gedeputeerden van den voor-
noemden Heere Koningh het tegenwoordige onder-
teeckent met onfe handen , ende bezegelt mer het
Zeghel van onfe Wapenen, ende hebben de extra-
diilie gedaen aen de Gedeputeerden van de voorfz
Heeren Staten Generael. In de Stadt van
Brujfelden
tvintighden
van de maendt van September des jaers
ftjlin hmdert vier ettfiiiigh.

Was onderteeckefit,

L.S.) A^Colinu
L:S. ) T.B.OeUafaiÜe.
L.S.) Van den Wouwen.
L·. S. ) Maes.
L.S.) Bkndei

^elieeïmuan Ommeren tnbe anberc ijaceHo.
.mog. (ÖfticputeccDcn tot De faBen ban öe Ztt / &eb=
Den öm tienden j
.5oüetHb£C gfcappojteect bat Öe Am-.
toefentjeiSföeputeccben upt bectfpectiüeColIiaien
tcctbmttaliteptliaec <;b.boo?seb?es£n()aööcn bat
tie^ Eanbt^ Bloot jegentDoojbisD in De |ISibbcIanbt«
ftljeSce ageccnbt/
gemPraftica in be Ibpaenfcfie
)@a\]cnen Honbe behomm / enbe in fpecie om De
^ttiepen fcboon te ëonntn maften / om bat l.ent^
^cbcpcn gefiomen toacenban
Algiers,Daec Ditnodj=
tflti^aenanberejaatien met ©looten ban be felbe
ütuficn Qcliomcn stjnDe toa^ gepecmitteect gebiccfi :
Btbmbe bEcöalben Daec ©o.JlBog. tn beDencfiin of
acn beJ^ccï ^mbaftabeuc
Rede van Renfwoude niet
gefcgiebcn fouDe bienen tc luecben/ bat gp/foo bp ben
fionfngö
^uSpangi en el^ elbec^ baec ten l^obe ban
«ooDm jijnbe/ alle bcatljtige beboitenenbeofficien
Γαιώε l)cbbm aen te boenDen ten epnbe be bQo;fc();ebe
'ilant^ ©lote tot behoojlijcfie
Pradtica mocfite too?«
brngcabmittccct / of Dat bti ontflenteni^ ban bien
Öatc i^o. iBog. fbuben moeten benchen op raibbclen/
biaer boo; be boojf; 3^Ioot hen bipben fubfïfieccn.
^acc opil gaetgebonben bat aen be i^oningö nocljo
«nad^ in fccieufe termen gefcBiebenfoubctbOjben/
bat De fctbe ten fpoebig&flen foobanige o;b?e al omme
in föne l^abenen toilDe flcHeh / ten epnbé bat ^e
nicccgtfepDe a.anbi®l0Dtetenfineb00?r3àIbàec
niotljt too?öen geabmitteect / mebe aen ben ^fimbaf»
fttDeuc
Gamarra gijefcöjeben / batifijtt <i5b. ten.fine
booifs mcbe aen öet )Öof ban Spangien alle goe be

-ocr page 329-

3oS S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

166λ,. tomber dans des grands inconvenients, & fort pre-
judiciables a noftre Eftat obligez que nous foramts de
pourvoir a tels accidente & a la reftauration des af-
faires par une follicitude de bon Prince, nous avons
confideré quels moyens nous pourrions employer
peur parvenir a des fi importants efFefts, & avonsju-
gé ne le pouvoir faire autrement qu'en atterminant
peur untemps lesgages &appoÌDtementsd'aucunde
nosMiniftres & Officiers & les reduilTarit autant qu'il
fera pollìble au nombre ancien & ordinaire de leur in-
ftitution. Sgavoirfaifons que nous, les chofes fufdi-
tes confiderées, avous par 1'advis & delibcration de nos
trefchers, & feaulx les Prefident ScGens de noftre
Confeil d'Eftat des Pays -bas & Bourgoigne eftably lez
la perfonne de noilre Coufin Ie
Ματψιί: de Caracena.
noftre Lieiitenant Gouverneur & Capitaine General
de nofdits Pays - bas & de Bourgoigne, des gens de no-
ftre Confeil d'Eftat audit Pais-bas, & a bonne &
meure delibcration de noftre propre mouvement &
plaine puiiTance fait, ordonné, & conclu les choies
points &ordonnances, que cy aprcss'enfuivent.

Frimerment voulons ordonnons , & declarons
qu'en noftreditConfeil privé, iln'y auraqu'un
chef
ér (inq Confeillers
maiftres aux requeftes de noftre Ho-
ftcl y comprins un Ecdifiatliijue, & que les autres places
au deiTus de ce nombre foycnt efteintes & fupprimées
lors qu'ciles viendroot a vaquer.

hes Secretaires de noftre dit Confeil privé ordinai-
rement fervants & participants aux defchcs ferontre-
duidis au nombre de ^«iJiyf ^ demeurant la
c'mquiefme
place fubpriméc lors qu'elle fera vacante.

hcB Secretaires Marchand, van Axel, D ent ter s Vi-
nta ,
& Knof demeureront avec les gages dont ils jouif-
fent a preient & que les
quetresdtrniers, avecl'ex-
peftati ve du fervice & depefche pour lors que leur tour
pichera,fans apreféntavoirentré en noftreditCon-
feil, ]e mefme aura licu au regard des Secretaires
Snel-
liitx, de Cordes, Ricart i DeUins & Lamprecht,
fauf que
les gages qu'ils tirent prefentement, de nous feront
mis en furceance, j ufqucs a ce que nous aurons la com-
modité de leur en faire payement ou qu'ils feront en-
tree au nombre de ccux qui jouiflènt des depefchcs ou
gages refpedtivement.

Item, nous avons reduidt & reduiflbns nos Confeils
& Cmmis ie msdomaines (^financesm
nombre deβχ,
& les Greffiers a deux, les Secretaires de noftre Con-
feil de
Brabant a βχ, comme ils font prefentement no-
ftre Chaihbre de Comtes a
Lille a huili j maiftres, ciniq
^uditeursytroiiGreffiersZ^ecmpremier Maifire ou Ïre-
yii/iwi j & la recepte del'efpargne fera fuppriméeavec
les gages duJïf«w«r, ordonnans a ceux de nos finan-
ces de faire Ie mefme au regard de toutes autres receptcs
inutiles.

Item , nous avons reduid , & reduifons noftre
Chambre des Comtes e» Brabant a m Premier oι4Preβ-
dertt hmlimiUieurs,
y compris, deux pour Luxenbourg,
ijuatre Auditeurs ér »» Greffier
, Ce Ie de Ruremou<ie a
' «» SurÌHte»dent ouprefaiér, deuxMaiHres, trois Audi-

teurs & un C/erq fignant & les Conimiflàires ordinai-
res de nos finances a

Si voulons neantmoins& nouspliift, que tous nos
Miniftres & Officiers tant de nos dits Ci»/«/f que
Chambre des Comptes Sc Commiflaires ordinaires de
nos finances quilontprcfcntcmentdemeurcrontavec.
leurs réfpeftives charjes , honneurs , prerogatives,
franchifes , exemptlóns j'^gügcs , proffits, & emo-
iumedts y appartenants, faulfque, comme I'Eftat pre-
fent de ' ïips affaires re perrtiet pas dé continuer les ga-
ges & appointements, a tous nos ditsMiniftres,
"Officiers·nous en avons furcée , =Öe attérminé fur-
ceons & .atterminons lé payèmentdeeeuxiJUi fontau
deDTus i^ü nombre de lad. redüdtiön Jufijüés 'a ce que
nóus aurpps la comraO^itéÏeJïiurdQnnercntiereia-
tisfatìiòil'òli qu'ils feröüt'3udit nombtiijàuquelcha-
cüü d'eux fuccedera'rèfpeilirémentaróü toiii- & fc-

Et poWr/tefmoigner j^uc'ibóusd^ atter-

minatióh des gagei &;"emtjluments'd'officefe faflè δε
i'cxccute' par la voye dé la juftice , nóus decJarons

qu'elle aura lieu au regard de nos Miniftres & Officiers
les plus modeines, & que les plus anciens feront pre- Η
feréz au payem ent defdirs gages &emoluments, fanj
faire sucune diftimSion ny acceptation des perfonnes,
felon la lifte, que nous en avons fait drefler & joindre
a ces prefentes.

Et pour ce qu'il ne feroit pas raifonnable que nos
dits Miniftres & Officiers ne jouilferont paspleine-
ment de leurs gages & emoluments d'office , fuffent
obJigés au fervice aituel, nous avons ordonné & de-
clarés, ordonnons & declarons qu'ils en feront difpen.
fés & que dorefnavant nofd. Miniftres & Officiers,
dont les gages feront atterminés ou moderés, n'auront
entrée en nofd. Confeils ou Chambre descomptes,
ne foit que par nous ilsy foyent appelles ouqu'iUfo.
ient entrés au nombre de la reduftion.

Si voulons & ordonnons que Ie Confeiller & Gom-
mis de
Brecht aurala Commiffion de J«ri»/i»i/i»/des
ouvrages & reparation de noftre Palais de
BnxeJles
& Chafteau de ter Vuren-, des fortifications de Bra.
band & Gueldres
&del'audition descomptesdeladite
Vtüe de Bruxelles. Le Gommis van den Wouwr» aura 1»
commiffion de Surintendent de noftre maifon dite
Marimont ^ & les appartenances des Fortifications de
HaynaUi Cambrày, Toumay > & pais de Z.«/7e, &de
1'audition des Comtes des Eftats dudit
Haynau. Le
Commis Ie Ray la furintendence des fortifications de
Luxembourg, Limbourg, Namur & Charlemont & du
Commerce de la negotiation dupaiTagedesBa«f««*
& Barques par la Ville de Gandi Et Ie Commis van
Ophem aura la commiffion de Surintendent des fortifi-
cations de la Province deFi<i»</r«&des Villesdeir,
Omer & Aire & de i'Audition des Comtes des Eftatsde
la dite Province de
Flavdres, aux quels feront payées
les vacationsafaire aufubjeadeleurscommiffionsau
tauxe & moderation de noftre Confeil des financesoii
ils auront entree lors qu'on y traittera des afiàires con-
cernans les fufdites Commiffions. Et Ie Confeiller &
Gommis
Fetrey pour les affaires de Bourgoigne.

Item , pour accommoder autant que faire fe peut
nos dits Miniftres & Officiers fupernumeraux, noftre
vouloir eft que les Commiflaires ordinaires de Λίϋ»-
fires de nos finances n'eftant du nombre de la redu-
öion foyent prcferés au fait des emplois & commif-
fions aux extraordinaires & les plus anciens d'entreeux
aux plus modernes.

Item, pour certainesconfiderationsacenousmou-
vans avons ordonné & ordonnons que lAuditeurde
noftre Chambre des
comptes a Lille van den Wóuivire
Ie Maiftre des Comtes de LunenbourgWiron, Ie Maiftre
des Comtes en
Brabant ViUaniciofa, Ie Maiftre van den
Flajfche de la Chambre des comptes a Rureinonde 1'Au-
diteur l'AuditeurdejBiic;^^^ les Commiflaires
ordinaies de nos finances
Huylenbrouck , Lonneux è
Cocx
auront &jouiront de la moitié des gages & emo-
lumens de leurs refpeftives charges, jufquesaceque
nous trouverons en meilleur eftat.que nous ne fommes
a prefent, pour leur coiitinuer Ie payement entierou
qu'ils feront entré aunombredelareduftionoubien
pourveux de quelque autre charge equivalente a celJs

qu'ils ont prefentement. sir

Item, a fin de ne dònner a perfonnefubjedtdefe
pleindre avec raifon fi aucune de nós dits Miniftres &
Officiers füpernumeraires eftants parvenus aleufS
■charges par avancemént des
deniers Öcpreft fait a no-
ftre proiSt & a noftre fervice n'eh foyent cncoré rem·

bourfés : Nous voulohs&ordonnotis qüe l'attermina-
tion fufdite n'aura lieu en leur regard qu'aprcs que Ie
rembourfement leur en fera fait, & en cas qu'il ne fe
pu iffe efièöuer pfómtement comrrie nous aaigoonJ»
caufé de la coürtereflè ^s deniers,
qu'il y a prefente-
ment en nos finances^ ' nóflre vouloir cft, que cepen-
daiit leur fera payé'anmilletoent /'wwr^/deleurAr-
gent9ü feurdu denier
visgt, jufquesau plain, &®·
tier rémbourfement, nè fuft, qu'ils euflènt ftipuleau"
- tre intertft au ^uel càs 1'on fe reiglera felon les
coaw·'
"tións δε ft^ulations in eftants.

,Et àii regard de ceux de nofd. Miniftres & Offidcrs
qui nous ont fait quelques dons gratuits, en denie«


-ocr page 330-

κ . „f fuvenir aux necelTitez de noftre Eftat, iious
Ιίΐόοψ· oulons, dedarons, & ordonnonsque leur fera don-

de la forame d'Argent qu'ils onc donne, pour en jouïr
t nt & jufques à ce qu'ils ferönt pourveuz de quelque
autre ebarge à leur fatisfaftion, ou qu'ils feront du

/nofflbreordinaire delaredudlion.

ltem> Nous voulonj & ordonnons que toutesles
fufdites rentes & traitcemencs annuels foyent pun-
ÖuellemeDC paye's à leur efcheance & cn la tnefme for-
me des mefmes deniers & receptes i qui eftoient de*
ftinezpourlepayementdes^ges,quandils en jouif-
foient» fms faire aucunedifierenceouacceptacion de
de ceux qui font nombre de la reduftion ou point »
nefuft
qu'aucunsde nofdits Minift/es & OfEciers cuf-
lentpfis autres HypoCheques ou Aflìgnations pour le
payement de Icurs rentes, auquelcas en feront payea

commeauparavanC.

Si ordonnons à noftre Lieutenant Gouverneur &
Capitaine General de nofdits Païs-bas & de Bourgoi-
^e 6i:donnons en mandement à nos trefchers & feaulx
ès Chefs & Prefidents & Gens de nos privé 6e grand
Confeils, Chanceliers &Gena de noftre Confeilde
Brdani, Gouverneur, Prefident, & Gens de noflre
Confei! de
Ïlandres & Artoisi^mà Bailly de Hanàult.
& Gens de noftre Gonfeii à Mons, Gouverneur, Pre-
fident & Gens de noftre Confeil de
Namur & à tous
autres nos lufticierS) Officiers êcfubjcdts qui ce peut
ou pourra toucher & leur Licutenants prefents & à ve-
nir, &chacundeux endroit foy, & fi corame à luy
apartiendra, que cesprefentes nosordonnances&de-
clarations &tout lecontenu encestaelmesprefentes
ilsgardent, entretiennent, &executent,faflènttenir
garder & executer de point en point,fans faire ny fouf-
frir eftre flit en aucune maniere au contraire, &que
ces dites prefentes foyent verifiées interinées, & en re-
giftrées tantauConfeil desfinancesqu'efditesCham-
bres des
Comptes à Lille, Brabant & Ruremonde. Car
ainfi nous plaift il i en tefmoing de ce nous avons figné
ces prefentes de noftre nom, & fait mettre à icelles no-
ftre grand Séel donne ennoftre Ville deitfsi/r/i/Roy-
aumedeCif/?/ïelea.jourduMoisde7»i//ii, l'an de
grace
milβχ centfaixsnte quatre j & de nos Regnes le
«nrisif^Mfwjfeff. paraphé
Ut.Velada. Signé P^i-
liffe, contre figné JeanVec^uer.

LyfiedesMmifires é>Officiersqui demeureront en no-
fire fervice a&uel éf jouïront des fkins gages
& emoluments de leurs refpeSiives Charges com-
mi ih ontjoifyjujques dprefent.

Betty.

Routart.

Robiam,

tietti^nies.

Blondel.

Le Coffimis
Le Gommis
Le Gommis
Le Gommis
Le Commis
Le Commis
Le Commi»

Secretaires du Confeil privé.

Le Secretaire
Le Secretaire
Le Secretaire
Le Secretaire
Le Secretaire

Confeil des Finances.

Maer.

Cockarts,

Kinfcbot.

Ognaty,

Harenskamp.

Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre·
Le Maiftra

l'Auditeur
l'Auditeur
l'Auditeur
l^Auditeur
l'Auditeur

Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre
Le Maiftre

l*Auditeilr
l'Auditeur
l'Auditeur
l'Auditeur

Le Maiftre
Le Maiftre

Le Commifliire
Le CommiiTairc
Le Gommiflaire
Le GommiiTaire
Le GommiiTaire
Le Gommiflaire

Bergeyck, en fon ebfence,
VanVffek.

LcCreffier
Le Greffier

Le Maiftre
L«JVfciftre

Gritìcrs.

DeByfi
Simo».

La Chambre des Comptes àLilìù

VanderSpoottH)
Petit Ïas^

D'éhnètiert, fin fon abfcnce. I664ì,

Se la Verte, ......Τ

Mmchtàuit, ri

Ognaty.

Da Bot't.

Hefptl. . .

Miniati -

La Chambre desComtes à Brabant.

Auditeurs.

Verzus.
Lt Fehurt.
HefpelFilt.
Pouquier,
DeChange.

yanElen. .

FHeremìte à tiìtrt deLaxepf·

Germans.

Van den Berge, .

Jacoh à ti/tre deLuxenii

VMGhtjfel,

Vttz.

eli OORLOG. 'tVier-en-veenMeBoeck ^ii

. .........ÌE.__J- __Ι7Λ.- ... · ..

Vau Eyck-

La Chambre des Comptes à Ruremontìet

Rouv.

Beyenr.

LesCommiflàiresdes Monftres degens degucrre^

Fait a Madrid le 7.jour du mais de luittet t66^l
paraphé Ut, i^Mi» j ügné Philippe, contre figné Im»
Verquerj &: eftoient icelles Lettrespatentes feeléesda
grand féel de fa Majefté y appendant en foye rouge jau-
ne&bianche, plus-bas eftoit efcritpour copie figné
il.Cronendael, & cachettées des armes de fa Majefté
en hoftie vermeille couverte de papier blancq.

Don Francifco deMoura & de Cortereael, Mar·
quìs de
CaftelRodrigo, Comte deLumiansi
Seigneur
de Terre Neufue, Gouvirneur φ" Cd*
fiteine Cenerei Hereditaire des Ifies Terceres di
Sr.
George, Fayal & Pico, Grand Commandeur
de l'Ordre Militaire de Chrifioju Confeil d'Efiat
du Roy, Gentilhomme de β Chambre, Lieute*
nant. Gouverneur
& Capiteine General des Pais»
èas ó' Bonrgoigne, ^c.

TRefchers &bien amés. Ayant fa Majefté (que
Dicu garde) refoluavant noftre partemeni
di
Afdrfwd la reforme du Confeil des finances avetì
Ics autres Tribunaux comprins dans les lettres patente»
dont copie authentigue va cyjointe» & ordonnépre»
cifement au Marqujs de
Caraeena noftre Predeceflèur
& en ebarge de l'executer avant noftre arrivé paf de^a»
fa Majefté nous encharge aiiflì qu'en cas que nous ne
trouveronsladite iefortne esecuté,qu'inviolablemcne
aous la ferions executer le jour apres nofiie arrivée
pourcoaveDir «iafi à foa Royal Ser. «yant r«cognU»

m

Auditeurs»

iìavet.
De Bye.
Le Roux.
CockaertS,

Driude/eux.
Middtlbourgh.
Du^fitoy, "
Blery.
Le Mire.
Martini,


-ocr page 331-

5ix SA KEN van STAET

paseftéfaite, nous, voulans

«__obeiraux dits ordres de fa Majefté. Vous envoyons

lefditcs Lettres Patcntes en Copie autentiquc,vous or-
donnans peur & au noinde fadite Majefté de les fui vre
&accomplir, entousieurspoincs &artidcspouràu-
tant qu'il vous touché, & de nous advertir incontinent
del'avolr fait ainfy, & li vous avezquelque chofeà
nous reprefenter pour ceregard, Ie pourrés faire apres
avoir dcferé aux Royales volontés de fa Majefté &
nous ne laiiferons d'adfifter de noftre part en tout ce
que nous pourrons ceüx qui fe trou verone Intercfles. A
tant trefchers & bieh amez, noftre Seigneur vous ait en
fa fainte guarde.
Se Bruxelles le 8. de Novembre κίίψ.
Eftoit paraphé
J. Oon. figné£/. Marqués de CafielRo-
drtgo: contTcfi^tìéJ.de Cronendael.
La fuperfcriptïon
eftoit. A nos tres chers & bien amez les Prefident &
Gens de la Chaoibfe des Cóttipccs:en Brabant.

?ilen bcfen ^tait fcl)?«f De üolgöcnbe befceftie
23?icf; ·':■

IBamtl

VèlM'
«linri.

Ho. ende Mog. Hecren,

Η Ebbende het den Koningh mijnen Heer belieft
gchadt my op te leggen het Gouvernement van
^u iiHii; Provinciën» alwaer ick defe dage mijnepu-

JlBoj. biycke Intrede heb gedaen, heb ick niet willen nae-
Jaten u Ho. Mog. daer van deel té laten toekomen, om
haer te verfeeckeren van de Koninglijcke intentie van
fijne Majefteyt, tiiet ordre om te onderhouden vol-
maeckte vrundtfchap ende alle goede correfpondentie
met u Ho. Mog. ende ondertufiTchen devvyl de felve in
alle occafien. fullen bemerckt hebben, de finceriteyt
metdewekke ick getracht hebbe die obligatie te vol-
doen in verre afgelegen Landen, gelijck als in
Sara*.
tìi4i Catalonien
ende andere plaetfen, daer der felyer
Onderdanen handel ende Commercie dreven, fullen
u Ho. Mog. haer kbnnen verfecekeren, dat ick my
tegenwoordigh foo veel nader bevindende , niet nae
fpl l3tpn te bewaren met die felve punftualiteyt de
Wetten van een goede Nabuyr, ende de reciproque
vrundtfchap temaintineren ende cultiveren, gelijck
fijne Majefteyt my die aenbcvoolen heeft, ende /ui-
len het u Ho. Mog. in alle occafien , die fich fullen
voordragen experimenteren tot haere grootrte fatis-
fidlie ende convenifentie. Godt beware u Ho. Mog.
veele Jaren gelijck ick wenfch, In
Βτυβ'Λ den tienden
November feflien hondert Dter enjeiiigh, Onderftont
u Ho. Mog. meeftenDienaergeteeckent.

SuperfcrJptie,
! At» da Ho. Mog. Heeren Staten Generael der Veree-
tfighdg Nederlanden t dewélcke Godt èewart i
In den Hage.

aÖilc - faccften amfóngcnbe: Cot ftrtupflinge
ban Qoetie cojcefponbcnDitie lutcct in Siatmcio ban hiec
gerommtttecrt Dm ftgcnt
Hamel Brunings, ©jbma^
ci^ ÌicfiDccenbe tot
Keulen. J^cm toierDt toe- gelcpDt
tien guldens Daeflij^ ί Dcljaftjcn fijn ©^Dinaci^
(Siactcraent/ ^cDupt/ a©agcn-bjac!)tfn tn €on=
bop-gelben.

©an luDgm ben floomfcijcnUepfcctiiiam öiec in
'tïaetfïbanjpelJiiiai'ö ben a5?aef
Rudolph vanSint-
zenderf
, in qualitept ban Abiegatus. ^011 Ccebcii;
tiael fcoa^ gcbatcetttot
Weenen Den feven en twintig-
iitn «ep· ften
^obctnöct / enDe gcïcfen sgnbe Den derden jj^aci
f" öi' trj/ toiect bebonbeu te jijn geijjcft batbaHben^ecc

ösjatf

ban

;&int-

fcnboif

meaen

Sret.

Friquet, beöalbcn iattec in Den ®e);t oefielt tóa^:
vóbis afFeöum benerolentiai noftrie Ciefareas cle-
menter confervamus ;
iueitll iUOOjt clementer niet
iaa^ in Bet Ccebentiael ban
Friquet^ ®at oocit in Dit
toa^flefielöt Dc.onöecfci)?pbin^fimpcajcItnietÖen
naeitibanLcopoldus, fonbec te fieflcn veftcr bonus^
Amicus,
gdiiclt in Dat bon Friquet (iùnt· SPaeropt^
gaetgebonDen Doo? Den Hlgent
deHeyde, Denileec
Friquet fuïCjC booj tc Djagen/ ten epnDe ftet Ccebmtiael
geceb^cflêect/ enDe oothljaec i^o. HBog. raoc&t too?=
öf η Bcgeben Oen tytrf ban Celfi
Potentes, gelijcfe fultp

bp aïïe koningen enbe Pjincen irt'tEatijn fcIj^pijftìiK/, ί,
taiectgebaen. ^efêeec
Friquet ïjeeft tcrftonbt aert . Η
becfcöepDen bp «ntmbe in't pacticuliec / enbe Dti,
feften bp |©emocie bertoont / Dat Den <i5?aef enbtihu
RonDe becfefif een/ bat Den iiiepfee'geen'®bacbte iwcfi/
te intentie ftab om petsS te innobeccn / in be fo?meban
fcö?pben te booten gebjtipciit/ enbe fprtiaïijcft boen
ftp J^eet
Friquet fjiet quani in 't jaet acHtèn en vyftig
aljiDe^ïtepfcr^föecfien toeïfionDéni niï^t robaOtite
3ön/ bat i)P "« om fccouc^fenbnibe/ fbube tDiHen
minbec eece geben
5 iJjefenterenDe binnen achticn tf
twintigh
Daggen éen 95?ief te fullen icbecm op hatt
Roflen / confo?nt Die ban 't jaec acht en vyftigh,j)Eji
foeeftenbe bat onbet öénefieieban Defe belofteom Qtm
ttìb te berliefen/ Öe aubientie mecöt toöiben tocaci
ffaen. ^ulcj; gefcötet / enbe De J^eec <©?aef ben fei
venden Doo^ De #eecen Ripperda tot Büyrfe,en&eRey.
gersbergh, upt fijn Slogeincnt g^arit/ met be jtDar-
teflutoeleCactiffeban
Staet, getcociten ban vier
PaecDen / geboigt ban noc& een anDecen fóatolfe tntt
twce^aecben/ in be ©ecgabecinge geintcobuifatt/
enbe in een groote aaecfien-poel met «Sr men ntbrc ne=
SetenjijnDe/öeefitgebaenBp monbe/ ooeftbetbofecni
obecgeïebert ffineP:opof5tic bp gefcöjifte. a©arcon
ben
If eec ban Goeree, tee ©ecgabetinge p?e(ibecenbi/
ben gemelten ï^eec ?ifgefonben geanttooojt Ijeefi mrt
foobanige complimenten/ al^ teemateciebjaceiibics
nenbe? Cnbei^Den felben bare meDcbjeOecafgeflam/
gcceconbiiifeect Doo? De gemcïte ï^eecen <!Bcbeputcet:l)e
nae fijn aiogement /= enbe toiecben De Pjobincien bfc=
focïjt/ (ïc
I) op be boojfs i)iopo(jtie ten fpocbigöiïen te
toillenbetitlacnt.

giijn iPjopofïtie toa^ lupbenbe aïsS bolggt ;

SAcrse Cxfarea Majeftatis extra Ordinem abiega-
tus
Rudolphtts Comes à Sintze^dorf, &c.ejurdcm
Majeft. nomine Dominatioriibus veftris, espone-
re in mandatis habet: Prsedidtam Sàcram Caefareara
Majeftatem noii dubitare quifi jam pridemveftrae do.
dominationes compertum habeant, qua non folum
perfidia, fed&vi,acpotenti!,perpetuusille, Chri-
ftiani nominis Hoftis,
lürcit , di&x Sacrae Csefareie
Maj. Regnifque, & Provindis ej us hiereditariis, tum
ipfi etiam S. R. Imperio, quin & univerfo Chriftiano
orbi immineat, adeò ut diiSa Majeft. fua Csefarea con-
tra eundem jam nob fuas tantum,& fuornmRegDorum
ac Provinciarurp vires omnesexcutere &exercere,fed
externa etiam auxilia confpicère céceile habeat. Gum
igitur inter flatus Orbis Chriftiani
, eaβίdominatmm
velirarunt dignitas . amflitudê > i^opulentiay
quij/»
fridem inter principaliores flatus & Dominiacenferi
obtinuerunt ; C^ippequìbusàmpliilìma;&opulentif-
fimae pareant ditiones & Provincia:, quibufquehoc
nomine cum regibus & principibus, iocietatescon-
ftent & fosdera : Majeftas Ciefarea aliter non potuit
necdebuitquam utdetamgravipericulo , toti populo
Chriftiano imminente cum Dominarionibus veftris
communicaret,e»fque benevolè requirerer,ut pro Γύο,
cum in univerfem rem Chriftianam Zelo, tiim Cngu*
lari etiam benevolenti® affèdtu, quem hadenus
Cxfi'
rex
Majeftati & anteceilbribus luis non uno tempor®
comprobare fluduerunt, quam primum fubfidium
quod in hoe tim grave bellum ejufmodiconfcrreve-
lint, quod non magnitudini minus harum Provincia·
rum quàm neceffitatis gravitati refpondeat. Proutde
hisomnibus, cumdeputandisminiflris, fiitavidebi-
tur, fufius conferre defideret. Aöum Hagae Comitis
7. Martii Anno
1664.. Signatura erat '

Rudolphuf Conus à SintMndorf,

DEn Extraordinaris Afgefant van S.H. Keyferlijc·
ke Majefteyi «w^^Graef van Sint2endorf,&c.
heeft beve om van weghen de felve Msjefteyt
aen u Heerlijckheden te feggen : Dat dea voorn. S. H.
Keyferfijcke Majefteyt niet en twyfièlt, of u Heer-
lijckheden hebben nu al langh bevonden > met wat
niet alleen trouwloosheydt, maer oock kracht enee
geweltdien eeuwigen vyint van de Cbriftclijckenae»

rioL

bfrfdl
!ffto
tltte
Mn
to


-ocr page 332-

en ο ο R L ο G Η. ν Vier-en-ueertighfle Bceck. ^ 13

j-^Tiirck, de gemelte fijne H. Keyferl. Majefteyt,
ΐί^ψ·
^^es feifs Rocken ende Erf-Landen , oock fclfs
Roomfche R.jck, jae de
ganfche Ch riften Werelc
„n den hals komt, foodat fijn gemelte Keyferl. Maje-
ftpvtteeendenfelvennu ghedwongcn is, niet alleen
lllcliinekrachten, ende die van fijne Rijckenende
Provintien te werck te ftellen ende te ofFereren,
Ler oock naer
vreemde hulpe om te fien ; Aenge-
fien dan dat
onder de Stacten van de Chriften Werelt,
de waerdigheyt,
amplitude, ende rijckdom van U
Hecrl-
foodanighis, dat fy verkregen hebben onder
deP'incipaelfteScaetenende Heerlijckheden te wer-
den ghcrecckcnt, als onder wekkers fubjedie fecr
aenfienlijcke
ende rijcke Landen ende Provinciën
ftaen, hebbende ter dier oorfaeckc met Koninghen
ende Princen Vriendtfchap ende Alliantie : Soo heeft
fijn Keyfcrlijcke
Majefteyt niet konnen oft moghen
naelaten,
UweHeerl. vanfougrootenperijckel, het
welckealle Chriftenen naeckeudeis, communicatie
te geven, endedefelvegoetgunftelijckte verfoecken,
dat fy volgens baerenyver, jegens de gantfcheChri-
ftenheyt oock byfondere afFeöie van goetgunftigheyt,
welcke fy tot dus verre aen fij η Keyferlijcke Majefteyt
ende deifelfs Anteceileurs dickwils hebben foeeken
te betuygen, metten eerften eenigc Subfidien in does
foo fwaeren Oorlogh foude willen toeftaen, welcke
niet min met de grootheyt vande Provintien, als met
denoodtfaeckelijckheyt mochtover een komen, ghe-
lijck fy van dit alles te deputeren Minifters, fooraen
het foo mach goetvinden, wyder in
Conferentie be-
geert te treden,

Gcdaen in 's Gravenhageden fivenden Maertfeflien
hondert vieren fifiigh.

Geteeckent
RttdolfGraefvafi SinzeuJorf.

^elPjobintien/ bolgen^ flijl <n matcctebani&e·
laflingc/ fjebben fulcit^ Op Coppe obcroenomen.

39a£c na jijti oinomineect De Iffcctn ban Omme-
ren, Merode, QafDt· ©cnfionati^ de Wit, Reygers-
bergh, vander Hoolck, Glinftra, Royer, (^tflöt «lìie
Xan&en aCifent jijnDe ) om met t)cm te itomen in
Conferentie.

felbe langïjfaem Qaenbe/ fiteft obecaeseben be
bolgeiiüe tonfibecatten ^ om Defe ^taet re bebjegcn
totgocöe enbe fpoebtQge iSefolutte: enbe bit biasS
't flecn öp inbe (Confecentit foube Bcbben Sffept.

Rationes fdhus Propofitio Sacra Cafarea Majefia-
tis nomine D. D. Ordinibus faSia fulcirifotifi:
g^Kiβ lubetperf endent & confiderabunt.

4

jhtaiieii C Acram Majeftatem nullam huic bello caufam de-
difle, fed perpetuum il lum cundemcjue ίηίεη-
fiffimum Chriftianx nominii hofteni, nulla injuria

I.

Li""»- ,η,
.«taiieii t:
Ph'iiit- Λ
IMolJft

pimttt, iiiiimum Chriitianx nommii üoiteni, nulla injurïa
laceiTuum, fincullojuftitiaeaut honeftatis coloreaut
prastextu mrandimm arcem munitiflimam in ipfo
Kegni Hungari® confinio Anno
1660 expugnailè,
quam ingentiprapfidio ad infeftandis vicinas Provin-
ciasiropievit.

II.

Unde Sacra» Ca;fara: Majeftati impofitam necefli-
tatemnonfolumconfcribendi tumultuarium Exerci-
tum quem tantohofti opponeret, fedetiam Sac. Rom.
Imp. Principes & Status de ferendo auxilio interpel·
landi & a'iorum etiam Chriftiani Ofbis Regum &
Statuum fubfidia circumfpiciendi j nifi univerfum
Hungariac Regnum prajfenti periculo expofitum vel-
let, 6c Nobilis illas Pro vinciaE
Tranplvaniam, Welachi-
im & MolJavtam,
a Chriftiana Republica avulfas,Im-
perio Turcicoadjici & mancipari.

III.

.^urahoftes fpcm rei amicabiliter componend® fe-
ciqet,Sacram C^faream Majeftatem nihil à fe defide-
«ri paflam fuiffe, quod ad pacem fub honefti^ condi-
tionibus finciendam pertinere poflet.

Μ

UIL

Cum anno preterito inter LegatumCxfareum&:
AliBafTam Pienipotentiarum Turcicum traftatioinita
effet 6cpoftmodum communiconienfu perfeöa, fub
fpcrati habitionis, tum primum alia; at<|ue aliiecon-
ditiones graviores poftulaiae, & duriores leges lumma
cum perfidia quafi impofit®, &c demem cum jam co-
pischoftiles immenia numero ex Afia & Europa col-
ledtae,in Hungariam irripuiflent* violata priorum tra-
öatuum fideac Religione, bellum fimul dcnuntiatum
& illatumeft , Legatus Caefariscontrajusfaiquegen-
tium vi detentus & fuperbe iropotenterque ha-
bitus.

V.

Satis corftat captatam fraudulento hofte opportuni-
tatem temporis,quo Regna & Provincia:, quas Sacra
Casfarea Majeftas hxreditario jure pofljdct, tam diu-
turnisbellisaliifquecaufis plus nimio exhauflssfunt,
& reliquorum fereChriftianorum Principum virea
continuis&quafiCivilibus difcordiis & fimultatibus
attrita.

VI.

Nihil tamen a Sacra Ca;farca Mgjeft. ejufqueReg-
nis&ProvinciisomiiTura, quo tanti belli moles do-
mefticis Viribus opibufquetfuftineri pofiTet, &ho-
ftium progreiTus coerceri, donec promifla ab Imperli
Principibus (ubfidia pra;fto eiTent.

Qufficum nec in temporeadveniilent, nequeeo nu-
mero &apparatu bellico, quem neceilitas requirebat»
illatcmpeftaslatiusfedifFudit, Neusholia, &ali£emi-
noris momenti urbes a Turcis expugnatasj, Moravia
Tartarorum incurfionibus vaftatai, toc iafcelicium
Chriftiancrum millia in duram perpetuaraque fervi-
tutem rapta, Tranfilvani fides aut conftantia labe-
faiftata, & quod caput rei eft, ambitiofo hofti novi fpiw
ritus ftimulique additi, adeo ut Hungarias iblum Re-
gnum fpe improba devorateceperic, fed&ipfam Oc-
cidentalis Imperii dignitatem publica profellione &
jadlantia affèétare.

VIII.

Quippe qui proximo vere in caftris futurusaclon-
ge majore vi ac potentia tum S. C. M. fuam, tum
Chriftianum Imperiqm Aggreflurus ex fidedignisrc-
lationibusdicatur, & omnes dominio fuo fubjeélos
à 14 ad (^oannumfecum ΰαέΙμΓακ,

IX.

Verum quidem eft tanti belli periculum Sacra CxC.
Majeft. ejulque Regnis ac Provinciis ex propinquo
imminere, ied no ideo minus verum eft hanc caufam
non magis omnium Principum Chriftianorum com-
munem quam fingulorut^ropriam eflc.

Noncofolum nonjine, quod opnnes Sacro Chri-
ftiani
Dominis vietilo & Baptifmi Charaótere con-
nexi
unius veluti Reip. Civcs funt, un umque corpus
conftituunt, falcem coptra illum hoftem , qui omni-
bus pariterinfenfus eft, qui tot Chriftianarum dicio-
num, öcipfiusOrientalisImperiiexcidio in hancpo-
tenciam crcvic, & qui nihi magis in votis habet,
quam ut Mahometana fuperftitione propugnata,
Chriftiaaam Religionejn penitus extinguat.

XI.

Sed & alio etiam refpi^u manifuftum eft hujus
beili aleam adomncs & fingulos pertinere , etiamfi
nulla Bifi proprias fecuricacis racio habenda eiTec.

XII.

Cum enim in confeffo fic Regnum Hungariai aliaf-
que Majeftatis fus Provincias Cbriftiana Reip. tot
jam feculis propugnaculi loco fuifle , neque minua
certum fit, ilio aggere perruptoverfoqueimmenfam
Barbararum nationum colluvieti) Imperium Roma"
numinundaturam , cum Germania in medio Euro-
pa fita fit, & ad omnium fere Chriftianorum Prin-
cipum ditiones pertingat, corifequens, eft, unica
clade (quod Deus ter-optimusavertat ) accifisfc. Caef,
Maj. & Imperli viribus & copiis,fieri poiTe, ut fingur
lorunj Principum Cbriftianor. ccrvieibu! impendcst

lï erq-


-ocr page 333-

314 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1664, crudeliffimushollis omnibus pariter ex proximofor-
jL_ tnidandue.

XIII.

Non militum tantum multitudine ( cui tarnen om-
nes Chiiftianorum copiae, fi in unum conveniant,vix
ïequalesaut parcseflepolfint) fed militarietiam difci-
plina, cum in ram numerofo Exercitu nullus fit qui
vino utatur, aut alio vidtu quam promifcuo > aut aliis
delidis, induigeat, nullus qui currus j lixas, mulieres
&alia bellorum impedimentafecum trahat. Adeo ut
Turca minore fumptu & impendio, minore etiam
fubditorum ruina 6c incommodo,
trecentaarmatorum
millìa
alerc & fub fignis continere poffic, quam Princi-
pes
C.hù&im\qmnquaf^inta millia.

Sed & antiqua belli gerendi ratione fuperior eft,
nempequodlcvisfitillimilicum jadura quorum fan-
guini vitKque nonparcit, dummodo Provincias oc-
cupare aut Urbes expugnare poffic ; Ipfit eiiam grega-
riis militibus ex fallse luperftitonisperfuafione, cercii-
fimx morti fe ultro devoventibus. Aliam vero Prin-
cipium {Jhriltianofumelleconditionem, quibus nulla
tanti debet effe viótoria, quam nimia Chriltiani fanui-
nis profufione emptam vel int.

Accedit, quod hodie cum fummo Chriftiani nomi-
nis dedecore Turciam potentiam auget, juftus fere
Chriftianorum perfugarum acproditorum Exercitus,
qui bellis interChriftianos Principes geftis exercita-
tus, ignotas Turcis pinguas committendx, & arcium
cxpugnandarum artes, fimulque rei Caftrenfis archi-
teòturam,in pugnusfidei, fecum tulere.

XVI.

In communi caufa hiec difFerentia eft, quod ratione
CiefarxMajeftatisdefummarciagitur, quamvis fine
aliorum pernicie exitioque debellari non poflìt, &
quodcumquevulniserit, illudin ipfo (ut ajunt) pedo-
re & incimis vifceribus excipiet, longo tempore dura-
turum. Reliquii vero Principes hoc difciimine defun-
gi polTunt cum levi incommodo, fi eorum potcntia
virefqueicftimentur; adeoutdici poffit à Sacra JVIa-
jeftatc non
Cam in pericuii quam in vcrae asternaeque
laudescomaiunionem vocari.

XVII.

Ante/fjc«»iftfAnnos & pofteafiepius, Principes
Chriftianicommunibusaufpiciisjtranfmarinas contra
Turcam expeditionesfufceperunt, ex folo Chriftiana
piecatis ftudio & amore, populis etiam eorum in pro-
movenda Religione fervorem aemuiantibus, & pecu-
niam ad militum ftipendia fponce ultroque eragan-
tibus.

X Vili.

Nequc vero probabile eft ullum ex Principibus
Chriftianis à majorum pietate adeo dcfcivifl'e, ut peri-
ditanti Reipubl. Chriftian» opem ferre nolit, quK
quanto cnagis neceflaria eft cum non de inferendo, ied
repellendo bello agatur, eo fandior & acccptior Deo
eritfocietatis, quam tacito veluti fosdere contrahent
Principes Chriftiani, fi omnibus peritercut® eft, ne
RefpublicaChriftiinaaliquid detrimenti patiatur.
X1X.

Hujus facre focietatisfama, Cquse omnia in majus
extollit) non minima confedi belli parserit, faltem
truculento hoftieripietfpem, quam ipfi Chrifliano-
rum Principum difcordiae fecerant, qua deftitutus non
tamfuperbefeciFeret, fedinunum finemconfpiran-
tes horrebit, quos fadionibus divifos contempfe-

rar.

XX

Utrumque rafurareseft, Sua Majeftas cum fumma
aeternKprovidentiiereverentia, vitam fanguinemque
fuum ia facrificiura propitiationis Deo Opt. Max.
quotidieoiïert, fimulque parata eft, fuasfuorumque
fubditorum opes & fortunastum propriaedefenfioni,
lutn bonopublico impendere.

XXI.

Sed ne videri poiTet aliqua in re muneri fuo defuiiTe,
&utinonincm eventum ipfi folatio fir, nihil omififfe,
Chriftia.nos Principes, millìs ad omnes fingulofque ex

primaria nobilitate fua oblegatls, in partem glorie
focietatemquetamfalutaris confihi,non exemplotan·
tum fuo, fed precibus etiam montifque invitendgs
duxit.

XXII.

Quo in propofito ftatim ad pricfatos D. D.Ordines,
ocuolos mentemque convertit, cum pro reliqua eo.
rum prudentia & rerum agendarum psritia folertiaqug
dubitare non poilit quin eam fint deliberationcm fa-
duri, qua: reliquis Principibus documento fit,
com-
mune periculum communibus etiam confiliis &
fumptibus propulfandum effe, imo quin ea fint fubfi.
dia fubmiffuri, quse tum magnitudini pericuii refpon-
deant,tumdignitatiquaminter alios Chriftiani orbis
Status obtinent, tum public^ privat^ue Provincia-
rum quibus imperant opulentise & felicitati, cumpri-
ftin» gloria, partifquepacebelloquclaudibus, tum
denique vers finceraequcamiciiiajquse ipfiscumlm-
peratoribus & S.Rom. Imperio femper intercciru,

XXIII.

Maxime cum fatis intelligant raro tantse laudis &
oftentands virtutis materiam offèrri. Ideoque fe Ma-
jeftas non cundanter credidit illos fponte inelinaturos
ut fandifilmis armis mifceri velint, & inter public®
falutis vindices numerari , nec pafTuros Rempubl,

Chriftianamopprimi,autej US cenfervatas gloriamom·
ninoalienam eflè.

ΧΧΙΠΙ.

Hoc unum monendum l'upereft, maximum rei be-
ne gerends momentum in celcritatc pofitum eflè,
quse cum omnia beneficia commendec, in hocnego-
tio neceffaria eft, ut Sua Majeftas occupare tempus &
hoftium confilia prsevertere poiIìt.

XXV.

Sed fuper omnia ad vertendum eft quantum intirfit
omniom, qui tam pii oneris partem aliquam in fe fuf-
cipere volunt, ut hoc anno, vel quam pnmum fieri pò-
teft, hocinternecinumbellum conficiatur, idcft,ut
hoftis occupandi Hungarias Regni (quodfibiinprse-
claram deftinat ) & evertendi Imperli fpe fruftratus,
incipiat honeft» pacis confilium amplcdi, quam fcli-
citatem Sua Majeftas fibi polliceri non poteftnifiib
omnibus Principibus Chriftianis fuppetise fubmini-
ftrentur, quasad obtinendam vidoriam aut fuftinen·
dam fine magna clade tanti belli molera fint fuffc-
duras.

XXVI.

Protadoautem in plures annos bello fieri non po-
teft quin Sacras Majeftatis fimulque Romani Imperii
vires confumantur paulatitn ócatterantur, unde major
erit externi auxiliiimplorandineceflìtas, quod in tam
mifero rerum ftatu recufari non poterit ab iis qui pro·
prisEfecuritatis curam non penitus depofuerunt : ude
dici poteft quanto minus Principi Chriftiani bac seft»·
te infacri belli impenfasconferent, tanto plus fequen-
tibus annis daturosneceflario, nequc in fuam laudcm»
fed ut propria: magis faluti confulant.

XXVII.

Hïecfere funt qua: Sua Majeftas D.D. Ordiniblii
esponi voluit, quibus addi poffent non leves in
fpeciem rationes, quasomittiplacuit, nenimisaniis
oratione dubitaffe videretur, anD. D. Ordinestam
celebre fpecimen pii & generofi animi, &deaini-
corum lalute follici, Orbi Chriftiano eflcnc da-
turi.

XXVIII.

Quod ad formam modumquemittendifubfidii, ψ
quum fané
eft, totam hanc rem arbitrio &prudentii
D. D. Ordinum relinqui, nifi quod fortafleexpetót)
ut D.D. Commiffariicumfubfcripto
AblegatoCas-
fareoexaminent, qua ratione utilius incaufaracom-
munem , fimulque cum minore D. D, Qrdinum oj-
ipendio hoc negotium ex^ediripoffit,

CiEterunt ut D.D. Ordinibustam honeflìfidico"'

fcientia qua viris fortibus priecipua raerces eftj ^

Majeftati condifque Roman. Impedii PrincijpiP"'

xterna fupcrftes crit tanti beneficii memoria, ipfiÌQ"'

Gif'


-ocr page 334-

en OORLOGH. V Vtcr-en-^eertìghfle Boeck. β 15

1 , r^i-mina fide curi erit, \it apud memores,'gratofque
IlÒéf ^Stotum
hocveluc^risalieni depofitum D.D.
^ Ofdines agnofcan:.

Rudolphus, ComesdeSin^endorf,

fiagaCom/lis 14. Marti 166^.

33ftüi)ojf5. lupöe ίηδε iSeiJftlanötfcBe ®«εΙ aï^
bolöDt;

Reànenii^aeropde Fropofitie <van wegen fijne Key-
ferlijcke Majeficyti aen de Heercn Staeten Oan de
Veremigbde Provini kngedden, gefondeert is.

I.

D At fijne Keyrerlijcke Majefteyt geen oorfaecke
tot defen Oorlogh gegeven heeft, maer die eeu-
wige ende feer groote Vyandt van de Chrifte-
lijckeNiem, doorgheen qngelijck geprovoceerc zijn-
de
fonder eenige couleur ofte pretext van rechtveer-
diglieyt ofte eerlijckheyt, de itercke Veftinge Wara-
dijn op de Frontiere van Hongarien in'tjaer/i//fe
hondtrtfefligh^eéiQytmcMght, welckehy met een
fterck Garnifoen heeft befet, om de nabuerige Provin-
tien te bekommeren. ^^

Waerdoor fijne Keyferlijcke Majefteyt ghenoot-
faeckt is gcweeft, een Leger met der haeft te doen ge-
reedc maecken,om foo grooten Vyandt te wederftaen>
endeoockdePrincen ende Standen van hetHeylighe
Roomiche Rijckte interpelleren > ende naaififtentie
van andere Koningen ende Staeten vandeChriften
WereJt otn te fien, ten ware hy wilde dat het gantfchc
Rijck van Hongarien het tegenwoordige perijckel on-
derworpen foudezijn, ende dat die nobele Provintien
vanTranfjlvanien,Walachien ende Moldavien van de
ChriftelijckeRepublijckafghetrocken, ende aen het
Turckfche Rij ck gevoeght ende tot flavernie gebrocht
foudfi worden.

III.

Soo menighmaci als de Vyandt hoope gegeven heeft
gehadt, de faecke met vriendtfchap by te leggen, heeft
fijne Keyferlijcke Majefteyt niet ge eden dat yets van
fijnen 'c wegen foude gebreecken, 't welck foude mo-
gen dienen tot het maecken van Vrede onder cerlijcke
conditiën.

IIII.

Wanneer voprledejaer tuflchen des Keyfers Am-
baflideur ende Ali Bàffa, Plenipotentisris van den
Turck een Tradlaet ingegaen, ende daer na met ghe-
meen Accoort volbracht was > op hoope dat het felfde
gerjtificeert foude wprden, zij nder doen eerft andere,
endeanderefwaerd^r conditiën ghe-eyfcht, ende har-
der Wetten met de grootfte meynedigheydt opgeleyt,
ende wanneer ten laetften de» Vyandts L^ers in groe-
ten ghetal uyt Afia ende Europa in Hongarien inghe-
vallenwaeren, het Geloof ende Religie van devoori-
ge Traftaten gevioleert zijnde, heeftmen den Oorlog
verklacrtendeacngedaen, ende is den Keyfeis Ambaf-
fadeur tegen het recht der Volckeren, met gcwelt vaft
gehouden, ende hoveerdelijckende fchandelijck ghe-
traéleert geworden.

V.

Het is kennelijck ghenoegh dat den bedriegelijcken
Vyandt de gelegentheydt van den tijdt waergenomen
neeft, wanneer de Koninckrijcken ende Provintien,
die fijne Keyferlijcke Majefteyt door erfifelijck recht
bcfit, door foo langhduerige Oorlogen ende andere
oorfaecken meer, ai te veeluytgeput zijn, ende de
macht van de refterende Chriiten Princen door ghe-
oueri^ge ende als Borgerlijcke tweedrachten ende jalou-
iienbynï verplet is.

Nochtans is van fijne Keyferlijcke Majefteyt, ende
van lijneRijcken ende Provintien nieis naghelaeten,
waerdoor foo groeten Oorlogh door hair macht ende .

middelen gefuftineert, ende progreflen van den Vyant 166φ <

te ruggeghehouden mochten worden , tot de affiften- -

tie vati de Vorften des Rijcks by der handt foude zijn.

VII.

Weickebytijdtsnietghekomen zijnde, noch met
I foodanigh getal ende Krijghs-gereetfchappen, als de
nootfacckelijckheyt wel vereyfchte, heeft dat onwe-
der figh wyder uytgefpreyt, Neuheufel ende andere
Steden van minder importantie zijn van de Turcken
metgeweidtingenomen; Moravien is
vanden inval
der Tartaren verwoeft, foo veelduyfenden van onge-
luckige Chriftened in een fwaere ende eeuwighe fla-
vernye wechgevoert, het vertrouwen ofte de ftandt»
vaftigheydt van de Sevecbergers verfwackt ^ ende
't welck het principaelfteis, ifler nieuwe coufagie
ende ptickels den ambitieufen Vyandt toeghekomen,
foo dat hynietalleen het Rijck van Hongarien, mee
een onbefchaemde hoope heeft begonnen in te floc-
ken, ioaer oock de digniteyt van het Wefter-Rijck,
met eén publijcque profeifie ende vcrrnctelheyt te
afFedteren,

VIII.

Als die gefey t wort dat tegen het toekomende voor-
Jaer te Ve de fai fcoomen met veel grooter macht, om
fijne Kcyicrlijcke Majefteyt ende het Chriften-Rijck
aen te vallen , ende dat hy alle fijne Onderfaten, vao
wf«/fetot/^/?/>iiIaeren oude zijnde, met figh bren-
gen fai.

IX.

Met is wel waer dattet perijckel van foo grooten
Oorlogh fijne Keyferlijcke Majefteyt ende fijne Rijc-
! kenende Provintien aldernaeft aenftaende is; maer
1 ten is daerom niet minder waer , dat defe faecke niet:
meer alle de Chriften Princen gemeen, als yder eeo
in 't byfonder eygen is.

Niet alleen daerom datfe allen door den Heyligen
Bandf van de Chriftclijcke Naem ende vanden Doop,
te famen verknocht zijnde, als Borgerg vaneeneRe-
publijcke zijn, ende een Lichaem maecken, ten min-
ften tegen dien Vyandt, die tegen allen te gclijck ver-
gramt is, die door bec verlies van foo veele Chrifte·'
nen Dominien, ende van het Qofter-Rijck tot
defe macht gekomen is, ende die niet meer en wenfcht
alsdgt door het voortfetten van de M^hotpetacnfche
Superftitie, hy de Chriftclijcke Religie t'ceneniaci
moge uytroeyen.

X Γ.

Maer het is oock door andere inficht openbaer, dat
het perijckel van defen Oorlogh,alle ende een yder in't
byfonder aengaet, alwaer datmcn niet anders als op
fijn eygen verfeeckertheyt foude fien.

XII.

Want het alfoo kennelijck is dat het Rijck van Hon-
garien, endede andere Provintien van fijne Keyfer-
lijcke Majefteyt, foo veel Eeuwen langh in plaets van
een Bolwerck voor de Criftelijcke Republijck Kijn
gheweeft, ende oock niet min feecker is, dat diea
Dijck doorgebroocken ende ter neder geworpen zijn-
de , een feer grooten hoop vuylniilè van Barbare Na-
tiën het Rbomfche Rijck fai overvloeyen, nadien
Duytflandt in 't midden van Europa gelegen is, ende
by na alle de Landen van alle de Chriften Princen
aeniaeckt, volghi daer uyt dat door de nederlagevan
de Macht ende Legers van fijne Keyferlijcke Maje-
fteyt ende van het Rijck (dat de goede Godtverhoe»
de) het ghebeuren kan dat den wrecden Vyandt, die
als yder naeft by zijnde gevreeft wort, fai komen op de
necken van alle de Chriften Princen,

XIII.

Hygaet ons niet alleen te boven in menightevaa
Krijghflieden, (met dewelcke dat alle de Legen ven
de Chriftenen, foofe te famen quaemen, naeuweÜ cks
gclijckzijn) maeroackinKfijghï-difcipline, nadien
in loo groote Legers niemant is die wijn drinckt, ofte
eenige andere als ghemeene koft eet, nocheenighe
andere lïckernyen gebtuyckt: Niemant die Wagens
Waflcrs, Spijs-bercydera, Vrouwen ende andere
φ P^ belet-


-ocr page 335-

3x6 S A Κ E Ν van STA E Τ

166±. beletfelen vgn Oorlogh mec figh neemt : Soo dat den

_Ζ. Turck met minder koften, ende met minder ruïne

ende incojjomoditeyt van de Onderfaeten , drie ho»·
dert dayfint
gewapende mannen voeden, ende in ordre
houden kan, als de
ChrOïen PriDcenvüftighduyfent.

XIV.

Hy gaet ons oock te boven in de oude maniere van
Krijgh te voeren, alfoo hy weynigh vraecht na het
verlies van fijne Soldaeten , wekkers bloedt en leven
hy nietfpaert, als hy maer Provinciën kryghen, ofte
Steden met ghewcldt innemen kan , de gemeene Sol-
daeten, haerfelfs tot de doodt vrywilligh begevende,
door perfuafié van een valiche fuperftitie : Maer de
conditie vari de Chriften Princen is anders, deweicke
een ViÌtorìe foo feer niet moeten achten, datfedie
fouden willen koopen met al te veel Chriften bloedt te
ftorten.

XV.

Hier komt.by dat tot oneere vandeChriftelijcke
Naem , de macht van den Turck feer vermeerdert
wort door een groote menichte van de Chriften over-
lopers, deweicke gheoefFent zijnde in de Oorlogen
tufifchen de Chriften Princen, dekonften van een Ba-
taille te doen, ende van Véftingente beftormen, die de
Tiircken niet en wiften , ende manieren van Fortifi-
ceren tot pant van getrouwigheyt met haer ghedragen
hebben.

XVI.

In de gemeene faecke is ditonderfcheyt, dat ten re-
garde van fijne Keylerlijcke IVJajefteyt, de Hooft-fake
aengetaftworc, hoewel hy fonder ruïne van anderen
niet kan overwonnen worden, ende de wonde dieder
fai komen, fai hy in het herte (foomen feyt) ende in de
innerfte ingewanden ontfangen, welckelanghdueren
fai 5 maer de andere Princen ,konnen dit perijckel ont-
gaen met kleyne ongelegentheyt, indien haer macht
gc-eftimeert wort,,foo dat gefeyt mach worden, dat fy
van fijne Keyferlijcke Majefteyt gherocpen worden,
niet fop feer totghemeenfchapvanperijckel, als van
ware én dè eeuwige lof.
..........XVII.

yq^fishonderthrea/eade d^ier na menighmael,
hebbi?p 'de Chriftiri Princen ghemeender handt expe-
ditien over Zee tegen den Turck aengenomen, alleen
uyt afFetìie ende liefde van de Chriftelijcke Godt-
vruchtigheyt ; het Volck volgende oock haren yver in
het voortfetten van de Religie, ende uyt haer felfs geit
uytreyckende tot betalinge vande Soldaten.

XV111.

Ende het is niet waerfchynelijck dat yemant vande
Chriften Princen foo feer afgeweecken (oude zijn van
de Godtv'ruchtigheyt van haer Voorfaeten , dat hy de
pericliterende Chriftelijcke Republijck niet foude
willen affifterön, 't welck hoe meer nootfaeckelijtk
het is, alfqp men η jet voor heeft Oorlogh aen te doen
maer af te keeren, foo veel te heyliger ende aengena-
merQode zijnfaldeSqcieteyt die de Chriften Prin-
cen als meteen ftilfwygent Verbondtfullen maecken,
indienfealleforgedragen, dat de CriftelijckeRepu-
blijcke geen fchaede lyde.

XIX.

De geruchten deferheylige Societeyt (diealle din-
gen ten grootfte fai verheffen) fai geen kleyn gedeelte
van de volbrachte Oorlogh zijn, fy fai ten minften,
den wreeden Vyandt de houpe benemen ,die de twee-
draght van de Chriften Princen hem ghemaeckt had-
de, van deweicke ontbloot zijnde, fai hy figh foo ho-
veCrdigh niet verhefFen, maer fai een fchrick kry-
genvanditì welcke tot een felfde eynde geconfpireert
hebben, die door fadien verdeelt zijnde, hy verfmachc
hadde.

XX.

Het zy hoe de faecke foude mogen uytvallen, oflFert
fijne Këjfferl.Majefteyt dagelijcx aen Godt met groote
reverentie van de eeuwige Voorfienigheyt, fijn leven
ende bloet tot èep OfFerhande van verfoeninge, ende
is bereyt fijne ende fijner Onderfaeten goederen ende
fortuynen.te employeren tot fijn eygen beicherminge
ende tot het gemeene befte.

X X J. ur j

Maer op dat niet foude fchynen dat hy in eenjghe "«.IfJ
faecke fijn Ampt foude verfuymt hebben, ende opdat
in allen gevalle hem tot vertrooftinge ftrecke, dathy
niet met si nagelaten heeft, en foo goet ghcdacht de
Chriften Princen door het fenden van Ambaflàdeurs
uyt fijn voornaemften Ade],aen alle ende yder in 't by-
fonder te ncodigen tot deel van de glorie ende tot So.
cieteyt van fooheylfamen Raedt, niet alleen
doorex.
empel, maer oock door verfoecken ende ernftige ver-
maningen.

XXII.

In welck voornemen hctfthyterftondt fijn ooghen
endegedachten gewent op de Heeren Staten, alibo hy
volgens haer wijsheyt, ervarentheyt, ende kloeck,
heyt in het verrichten van faecken, niet en-kan twyffè-
len, ofte fy iullen foodanige deliberatie doen, welcke
d e andere Princen tot een leere fai dienen, dat het ge-
meene perijckel metgemeene raedt ende koftenafge-
keert moet worden , jae datfe foodanige afliftentie
fullen doen, welcke over een kome met degrootheyt
van het perijckel met de digniteyt diefehebben onder
andere Staten van bet Chriftenrijck, als mede met de
publijcke ende particuliere rijckdom ende voorfpoet
van de Provintien waer over fy gebieden, mitfgadets
met de oude glorie , ende de verkregen lof in Wede
ende Oorlogh, ende eyndelijck met de ware ende op-
rechte vriendtfchap ende correfpondentie diefe al-
toos met de Keyiers ende het heylighe Roomfche
Rijckgehadt hebben.

XXIII.

Voornamentlijck alfoo fy wel verftaen, datdier-
ghelijcke occafie om foo grooten lof uyt te leggen,
endedeughttebethoonen , felden voor komt. Dcr-
halven fijne Keyferlijcke Majefteyt terftpndt gelooft
heeft, dat fy uyt haer felven fullen inclineren, ghe-
menght te willen zijn , met de heylighe Wapenen,
ende getelt worden onder de Befchermers vandepu-
blijcke behoudenilTe , ende datfe niet fullen toela-
ten dat de Chriftelijcke Republijck foude onder-
drucki worden , ofte dat fy aen de glorie van de con-
fervatie des felfde geen deel fouden hebben.

XXIV.

Dit ghebreeckter aUeen te vermanen , dat om de
fake wel te verrichten, grootelijcxgelegen is aeu haeft,
welcke alfpplè alle weldaden recommandeert, indefe
faecke noodtfaeckelijck is, op dat fijne Keyferlijcke
Majefteyt de tijdtwaer nemen, endederacdtflagen
van den Vyandt prevenieren moge.

XXV.

Maer boven al les ftaet aen te mercken, hoe veel het
yder een, die eenigh deel van foo een Godtvruchtigh
werck op figh wil nemen, aenghelegen is, datdefen
verderffelijcken Oorlogh dit laer, ofte foo haeft mo·'
gelijck |s, ge-eyndight moghe worden, dat is dat de
Vyandt bedrogen zjjpde ip de hoopc die hy heeft
van het Rijck van ^ongarien ƒ't welck hy tot een
Proye dpftineert) te verkrygen, ende het Rijck te ver-
derven , mpahe beginnen den raedt van een eerlycke
Vredeteofnnelfen, welck gheiuck fijne Keyferlijcke
Majefteyt figh niet kan beloven, ten zy van alle de
Chriften Princen afliftentie gegeven worden » welcke
gtnoeghfaeminogenzijnom Vidtoric te verkrygen»
ofteden laft van foo grooten Oorlogh fonderneder-
lagetefuftineren.

XXVI.

Maer indien den Oorlogh voor veele laeren uyt-
gerteltwort, kan liet niet anders ghebeuren ofte de
krachten van fijne Keyferlijcke Majefteyt ende van
het Roomfche Rijck fullen allenskens gheconfumeert
ende verfleten worden, waer door men
ghenootfacckt
fai zijn Uytheemfche aflTiitentie te verlbecken, het
welcke in ioo een miferabele flaet niet ikl konnen ghe-
weygert worden van die gcene, welcke dc forghe van
haer eygen verfeeckertheyt niet t'eenemtel afghel^)"
hebben; waeromme gefeyt kan worden, dat foo veel te
min de Chriften Princen defe Somer totpnkoftcn van
defen Heyliglien Oorlogh fuflen byl?rengheo , Η
de volgende Jaren foo veel te meer noöt&kelijck fullfJ

moeten


-ocr page 336-

(ij^ven)

hjcreygcawelvaeren^^^^^

n^feïijn ten deck redenen, welcke fijne Keyfer-
liickeMajefteytacn de Hceren Staten heeft willen te
b rncn Keven, tot dewekke cenige andere niét min-
Η
ργ'van gcwichte, ibüdc konnen gevoeghc worden,
riiémengoet gevonden heeft achter wega te laten , op
d [dooraitefeer b^bomtnerde Oratie men niet foude
fchiinentetwyifiilc"> ófte de Hceren Staeten een foo
vereerde proef van een Godtvruchtigh, geiiereux,
ende over de behoudeniffe van haer Vrienden forgh-
vuldigh genioet » aea het Chriftenrijdt fuUen wilien

xxviri.

Soo veel aengaet de forme ende wyfe van afllftentie
te fcnden, is voorwaer billick dat defe gantfche faecke
geheten worde aen het goetduncken ende de wijsheyt
van de Heeren Staeten, ten zy miffchiengoet foudc
mogen ghevonden worden, dat eenige Heeren Cofn-
milTariffen met de ondergefchreven Keyferlijcke Af-
eefante fullen examineren, op wat maniere defe faec-
ke foude konnen gcexpedieerc worden tot meefte
voordeel vandegemeene faecke, ende met de minile
oDgelegcntheyt vande Heeren Staten.

XXIX.

Voorts gelijck aen de Heeren Staeten een confcien-
tievanfooeenloflijcken daet (welcke voor kloecke
Mannende voornaemftc loon is ) foo fai oock^n fij-
ne Keyferlijcke Majefteyt, ende aen alledcPrincen
vanhetRoomfche Rijckeen eeuwighe gedachteniflè
vanfoogrooten weldaetover blyven , endefy fullen
mef een oprecht Duyts hert forge dragen, dat de Hee-
ren Staten fullen bekennen dat defe weldaedt, is ghc-
fcketaendiegeenen , die deielfde altoos fullen ghe-
dencken, ende daer door danckbaer zijn.

Rudolphus, Graefvan Zinzendorf.

Over gegeven dewvssxiìtnàna Marty.

iïiiHollandti^becöoIgcn^befe faecR in i>flifieca=
ticsöEfiptcnbcaetooncbffl geneceufe inclinatie tot
Öe bctfocötc alfifiEntiE 5 rnaec alle De fttacigljept toa^
De onf£CCherI)et>t/ of oorfl Engelandt pet^ fouDe Doen :
toantal^befeètact affifieecdc enöe Engeiandt niet/
fouDeöErtTutck alle Commcccien UanHoiiandt fn
Conftantinopel, Smirna» Aleppo, Aiexandro,Scc.
tonfifquctcn enöe becö'nöecen/cnDe fulcit^ allt^ öocn
aen De Ëngelfche accceffecen. ^ε Engelfchen toon:
Drnontoilligljept / ombat ben Keyfer aen bienfeos
nlnal) in fijn onuclegemöept geen öulp Daöbc ecbaen?
Dacc na oDcft nopt Becongratuieert ober fijne öecfiet
Imge. ^itlaet|iec]ccufcct;bmbe litcpfecfcge om bat
btnftoninal)[)abbegetcoMt£cn Pjincc^ banPortu-
ga?l, bpauötbanSpangien, aenöetoelclte befribe
toiuratulatieoocitfoube grbbcn moeten Qcfcgicben.

i®e©?aefban Sinzendorftua^ oocR aüetDfeft in
penemarcken.alhjaei: f)p nictbethteen/al^ alleen bat
be wuningö beloofbe te fullen eenige ban fijn ^ojfogf
^cDtpen iquipetcn omteboegljen bp bic banbefcn
mm tn bc «Bngelfcfje/ foo fp pct^ tegeng ben Turck
oeben/ 't tatlcft in ejfcct niet toa^ ; anbcc enbe mccc
fecoiit^ in bolcft of gelbt f>:cufeecbc öp op ftjn onbei;=
tnogcntöfpt/ Ijoetoel Dp ban bett
Keyfer in fijn jongs
Rennoobtbeelfccour^ljabbeontfanBÉn; enbe Swe-
den, öoetocl uptbjucRelijcfte bpanbtfctjap ban ben
keyfer ontfangcn Ijebbenbe / toonben Ijaec geneceu^

«latf , ®s(0jaefban WindisgratsbeïRceegBalbaec toe--
la rEgQinaebaneenfecouc^banfeftienhondertlföanfE
Wir. boet cnDe acht hondert te paecbe/ onbcc {)« gDcbifbt
ί ban Dm (6?abe ban Hctienlo
te fïaen enbe gueen an=
o«e ; üoiöitg toe te fïaen iuat öet (ffolkgie ban bc
«fuc-Bojflen / tnet be anbece twee bec ©ojfien enbe
Orc ^tcbcn tot Regensborg fouben intoilligen/'tbJElh
nocü m twee duyfent iBan foubc üebjagf n/cnbe foo
ö«öc»"Otnicec foubebecEpfcljEn: beloofbcmetefn
20£0c?(icmabena tijbt^ gelcgcntiiepttc fullen bpfto»

men / om te toonen öoe ijoogö bc Koningi) fflimeccbe
BetimcCEfibanbeChriftenheyt enbC banDuytflant.
©c coiibitiEH toareη bat bc Keyfer fonbe laten gcbocs
len atn fijne i^fotrflnntfcOc ©nbccbancu in Honga-
rien rnbeatibrccföneErflinden , De giinfïige intec»
brncie bon De ïïroon Sweden, op Dat ack» De Evange-
lifche confcÏEHiifΠ niocljrc öljcoEbcn tuo?bcn meecbec
tï?i>ljept. i^rt tweede toas!/ba£ De Key ler nacc gcbaen
cappojt foubc acn Sweden geben be inbc(ïiture obec
be
atanben ban Bremen enbe Pomeren, alfoo Sweden
bacc üan nopt mecc foubc fp?Eiien/oni bac te cpffr i)cn;
Ijaccjönöeboojgrltomcnbat Brandenburg (toacrom
men in 't baojlcöcn Saec be i^eeren 25aron Spar enbe
Mevius ijabbe afgcüjefc») tioptljabbeoljeionttabi»
cecct. (©?ncfIjabbe ben ieven en twintigftcn ^
cj
biuarij fün affdjcpt/ ben ïioning toetocjifcijenbE on»
bec anbecen feliciffimos fuccefius contra omnesfuce
Majeftatis hoiles ; be ftoning in be aubienjie portt gc·
becfu/ enbe be <0?acf ongebecftt. Ï!>p hreeg tot pjéfent
een goube tiettiugl) ban acht hondert fìijcjcbaelbct^/
en een iEiebaille ban bm i^oninglj bc^t met ^ia^
niantcn/ iet toaerbe ban twee duyient iïtjcybaelbrc^.

gjn Engeianc iBa.stìocit fcn <i5jacf/<©cfantbanbcrt
Keyfer,Die bcfgely'fρ niet obtineerbe om boojgcroecbc
ooifaften / al^ alleen een fcljoon p?efent boo; pjn ÉeC'
foon toef tee fomma ban twaelf hondert pont iterHnx.

?illjiec betbielmcn in baperingl) met Engelandt;
39e J^eec <©?aef ban Sinaendorf nocljtau^ bjong aert
om eppebitie : ©e ü^eecm ban Hoilandc toaeljten»
be enbe bctnemenbc bat Engelandt niet bebebp ben
Keyfer, |)ebben ben twee en twintighilen^luliiboc?
DaecabbüsS tee «©eneralitept ingcDjacfjt Bet bolgeii»
be/ 'ttoelclt geconbfCttfct i^ in een (©cntcalitent^
auttuoo;t :

De Staeten Generael der Vereenigde Nederlan-
den ghefien, ge-examineett en overwogen heb-
bende de Propofitie by den Heer Grave van
Sia·
zendorf.
Extraordinarii Envoyé van den Roomfchen
Keyfer iknfeve^dê/f Maert leftleden ter Vergaderinge
van haer Ho. Mog· eerft by monde gedaen, ende
ver-
volgens
in gefchrifte overgeievcrt, houdende verfoecfc
teneyndehaerHo.Mog.iödeie conjunflure vanty-
den, ende by het tegenwoordigh krijga-wefcn teghcns
den Grooten
Tkwì , fijne Keyferlijcke Majefteyt met
fecoursendefubfidie gheproportioneert foo weerden
hooghdringende noodt, als nadegrootheytende aen-
fien ijckheyt van defen Staet metten eerften foude ge-
lieven by te fpringen > hebben naer deliberatie goet-
gevonden den gemclten Heer Extraordinaris Envoyé
mits defen tot antwoordt tóe re voegen, dat haer Ho.
Mog. van hcrtefa gewenft hadde dat dc tegenwoordige
conjundture van tydenende faecken hadde willen toe-
laten dat fy na haer inneHijcke ghenegentheydt, ten
beften van fijn Keyferlijcke Majefteyt, ende het gant-
fche Roomfche Rijck, met, ende nevens de nabuerigé
Staten,ende parciculierlijck,mec,ende nevens den Ko-
ninghvan
GrootBrittanpieiihidden mogen participe-
ren aen de eere ende glorie om tot fluytinge ofte afwc-
ringe der opprcfliejdaer mededefelvc ende dc algeme-
ne Chriftenhey t wort gedreyght, het hare in volle ma-
te te contribueren 5 maer nademael haer Ho.Mog.foo
als hem Heer Extraord. Envoyé ten beften bekent isj
haer tegenwoordig uyt verfchcyde refpeéten geneceffi-
teert vinden, tot dcfenfie ende proteélie van de Ingc-
fetenen ende Onderdanen defer Geünieerde Provin-
tien, onder anderen mede tegens het geweldtvande
Turckfe Rovers, foo in de Middellandtfche Zee, els el-
ders con fideoble ende koftelijcke equipagien te doen*
Soo willen haer Ho. Mog. vaftelijck vertrouwen, dat
fijne Kcyferl, Majefteyt na des felfs hooghberoemde
difcretie fcer iichtelijck ten goeden fai duyden, dat haei
Ho. Mog. hare
'niHérlijcie ende /^fr/e/^fii inclinatie in
defen niet en konnen naer komen ende voldoen, door
de preftatie van foodanige reële efièdlen, als fijn Key-
fcriijcke Majeften van de felve is dcfiderende, beloo-
vende nochtans by continuatie van de voorgerocrde
Turckfibe fwarigheden ende de tyden haer daer toé
eenighfincs favorabel vcrtoonende, over het vöof.

b 3 fchrcve

en Ó O R L O G Η. 'iVicr-en-njeirtighfle BöecL 31 η

niet tot haer lof, maer tót behoudeniffe van

9tllt-
ttioo;t
een Oen
iBjatf
ban
^iit- ,
StnOojf»


-ocr page 337-

318- SAKEN van STAET

■Ν

1664<. fchreve verfoeck mee de Naherige Fotematen, ende

__ paiciculierlijck met den hooghftgemekcn Koning van

Groot Brittamièn te fullen communiceren ende con-
certeren , om dienthalven ghefamentlijck foodanighe
refolutiete nemenj ende al fulcke efficacieufe midde-
len ten fine voorfchreve in 't werck te ftellen als tot
meefte eer ende reputatie van beyde Staten , mitfga-
ders tot de krachtighfte cxpulfie van de
Turckfche machc
uyt de Keyferlijebe Erf-Landen, en by ghcvolge tot
prefervatie van de gantfchc Chriftenheyt voor de fel-
ve macht bevonden iullen werden te dienen, daer van
den.meergemelten Heer Extraordinaris Envoyé mits
defen verfocht wert, meer hooghftged. fij ne Keyferl.
Majefteyt ten vollen te willen vctfekeren> ende voorts
aendefelve van het geene voorfchreve ftaet, ende van
de oprechte inclinatie van haer Ho. Mog. om met
fijne Keyferl. Majefteyt ende met alle de Leden van
'c Roomichc Rijck te leven inaile goede nabuerfchap,
intelligentie ende confidentie favorabelijck te willen
rapporteren.

Aldus gedaen ende gerefo!veert ter Vergaderinghe
van de hooghgemelte Heeren Staten Generaci in
's Gravenhageden .

<l5nDc in biec boegf« Öft Bp Baet ü^· 3®οβ· bafl
gcfielt : ()cm toiecc segcücn een gouDc iUcttina cn&e
iHaeDaiüctecfommaban dertien hondurt <i5uUien^ ;
booK^ een Pafpoojt gaenbe oüeE Keulen ; ^ijn €cc·
dentiati tua^ getueefl al^ bolgljt t

- Τ Εί/ο/Λί divina favente dementia EledlusRoma-
Cttlicii- J-'norum Imperator Semper Auguftus. Chariflïmi
liaici». Amici, tametfi dubitare non poflimus, quin vobis
jam ante exaftè notum fit, qua vi & potentià non no-
bis tantum & regno noftro
HungarisEjCsecerifque Pro-
vinciis noftris hasreditariis, fcd ipli Sacro Romano Im-
perio, actotietiam Cbriftiano orbi perpetuus ejufdem
lïüftis immineat : Proeotamen, acearèstotum
populUmChnftianumfummopereconcernit, omitte-
re non potuimus nee debuimus
quin de eadem vo-
bifcùm etiam per peculiarem Ablegatem illuftrem &
magöificum Cocfiliarium noftrum Imperialem Auli-
6um , facrique Imperli fidelem dileiftum
Rudelfhum
Comitein à SinzendorftSic. agendum curaremus. Qin

froindé.Vos Amice & benevole requirimus, ut in his
). Abiégatum noftrum non iolum piena fidedignari,
fcd cum optato etiam refpoilfo quam primum cxpide-
re velitis, prout in veftro cum comperto inRemp.
Chriftianam Zelo, tum alFedlu quoque ergo Nos om-
nitiocónfidimus.' Qui viciffimeifdcmomniafauftaex
animo Cbmprecantes vobis aflFeöum benevolenti»
noftrÈÈ C®fire£e
clementer qonfervamus. Debanturin
Civitite DoAtAyiennadiswgeJtmafeptmai^QV&mbnSi
Antió Ootaim τηϊΰίβιηα fexentefimo, fexigefimo ttrtioi
regnòrum noftrorum Romani iexto, Hung. nono,
Bùhemiae vero oftavo. Signatura
Leopoldus. Sub-
iìgrtatum
J. tValderede.

Supericriptio

Chariffimits AmkU Nofiris Gentralibus Fcederati
BelgìiStàtibus. j

Ύ E ö ρ O L D υ s , Bjr der gratie Godts, Verkooren
Roorns Keyfer, altijt Vermeerderende. Seer lieve
Vrienden : Hoewel wy nietkoiinen twyfFelen, of uw
is nu al langh volkomen bekendtgheweeft, met wat
macht ende geweldt niet alleen ons ende ons Rijck
van Honearien, ende andere onfe Erf-Landen, maer
felfs Het H. Roomfche Rijck, ende oock de gantfche
Chriftén Worelt, des felfs eeuwigen vyandt de Turck
Op'tlijfkoirit; hier om dan, ende om dat defefaeck
allé Chriftenen ten hooghften aengaet, hebben Wy
niet koiinen of mogen naerlaten, hier van met U L.
oock döor eeft by fonderen Afgefant, den feer Door-
ItfChtigen ende Hoog-gebooren Rijcx Hof-Raet, van
òtis ende het H. Roomfche Gebiedt, den feer getrou-
vtfen eiidé beminden
Ruiolf. Graef van Sinz^Jorf,&cc.
« tedóen hatidelen; Verfoecken dienvolgens vriende-
lijdk ende goetgunftelijck van U, dat ghy in defen on-

fen Afgefant niet alleen ten vollenen wilc geloof gg. ,,
ven, maar oock den felvcn met een gewenfl: antwoordt i
met den eerften weder afvaerdigen , ghelijck wyvan"^
uwen yver teghen de Chriften Republijcq bewyfen,
ende genegentheyt jegens ons gantfchelijck vertrou.
wen, ende wenfchende defelve weder van herten alle
voorfpoet, blyvenWymet onfe Keyferlijcke goec-
gunftigheyt Uw genadelijck toegedaen. Gegeven
in onie Stadt Weenen den
/even enfwintighfletil^Q.
vember in't Jaer fefiien honden drie en feflighi Zijnde
van onfe Rijcken van Romen het
Jefde, van Honga.
rien het
negende, ende van Bohemen het achtfit. Gote-
kent
Leopoldus. Lager J. Walrode.

Het opfchrift

Aen Onfe feer Lieve Vrienden, de Staten Gtnt'
rael der Vereenighde Nederlanden.

^gn Ccebcntiael lupbe al^ bolggt :

Serenissime, &c.

Τ ItteraSjquasveftraMajeftasCsefaraea ad nos dedit g,,
·*-' Vienn£edic2.7. Novembris in tempore per taift
illuftrum & magnificum Dominum Comitem de
,Majeft. V. Cxfar. Ablegatum, reücac-
cepimus, eundemque in conceiTu noftro, fuper eaqus
in mandatit habebat, audivimus. Subinde etiam per
CommiiTarios noftros cum eo egimus, quid vero tan-
dem peraftum fit ex eo ipfo, & ex refponfo quodin
fcriptis ei tradere curavimus V. Sacra Majeft. plus fatis
intelliget. Noftrum jam & in eodem Domino Comité·
difcendente eximiam in negotiis generendis pruden·
tiam &dexteritatera, in colloquiis facundiam, inallo-
quiis comitatem & fingularem erga MajeftatemV.
Cjefaream afiPeótum & Zelum mirari & commendare,
Talem fané, quandiu apud nos fuit, fe geffit, ut ipfum
non vehementer amare, &eximias inillodotesnon
laudare non poflimus. Ut talis fint omnesquiadnos
abl^antur Miniftri, ex animo optamus, quare Majeï
V.Ca:f.tammaximas quam poflumus agimusgratias,
quodvirumhuncnobis omnibus modis gratiSmum
ad nos mittere voluerit, fpsramus etiam, eum cum ia
aulam redierit de infigni noftro erga Imperium &Cs·
far, V. Majeftatem afFedtu ita teftaturum,ucdeeoiiuI·
i lusdubitandilocusfitreliquuï. Itaque rogamus Deum
* optimuin maximum ut Csfar. V. Majeftatumdiu,im-
perli & Orbis Chriftiani bono, fervet incolumem &
innumeris in hoftem communem cumulec trium-
phis. .

Doorlucht ighste,Ö(;c,

■r\ En Brief, welcke Uwe Keyferlijcke Majefteytaen
^ ons heeft ghefchreven tot Weenen den
fevena
f-wintighfien
November fefiien hondertvier e» fefiigh,
is ons in tijdts door den feer Doorluchtigen ende
Hopg-geboren Heer,dc Graef van
Sinze/ulerf, terecht
behandigt, ende hebben defelve in onfe Vergaderinge
ovier 't geene hem bevolen was gehoort ; hebben oock
dickmaels door onfe Gecommitteerden met
hemgc-
handelt, dogh wat eyndelijck gedaen is, fai Uwe Key-
ferlijcke Majefteyt uyt hem ielve, ende uyt het ant-
woordt 'tgeen wy hem in gefchrift hebben doen over-
geven, over genoegh konnen verftaen. Nu moeten
wy ons verwonderen, endein den fel ven Heer Giarf»
op fijn vertreck ftaende, recommanderen des felfsuyt-
fteeckcnde voorfigtigheyt ende wijsheydt in fijn faken
uyt te voeren, fijn welfpreeckentheyt in 't famenfpre-
ken, vrÏÉndelijckheyt in 't aenfpreken, rade fijn uyt-
nemende genegentheyt ende yver jegens Uwe
Key-
ferlijcke Majefteyt : want foo langh hyby ons is ghf
weeft,heeftbyfich(oodanighgedragen, dat
wy nirt
konnen nalaten hem grootelijcks te beminnen, cn^
fijne uytftekeode gaven te pryfen, wenfchende dat alle
Minifters die ons werden gefonden, foodanigh waren»
waerom wy U Keyferl. Majeft. ten hoogften bedano-

ken, dat hy defen Man in alle manieren ons feer aen*

-ocr page 338-

en O O R L O G Η. Vìer-en-^ueertìghfle Boetk. 3x9

«en ons heeft willen fcnden, hopende vorders
■ & wanneeraen 'tHofial wefengereverteert,foda-
^Uan onfeuytnemendegenegentheytjegens'cRijek
1,1 Kevferl. Maj.fal getuyger„datdaeraen met meer
Ζ kennen werden get wijiFelt. Wy Bidden dcrhalven

rode die de befte ende grooite is, dat hv uwe
Kevferlijcke Majefteyt, tot nut van het Rijck eode
H^Chriften werelc langh wil bewaren , enmetontel-
birc ovcrwinnigcn tegens den gemenen Vyant over-
ftorten.

Ï?lit00fl& bafC nifbe taccD op Keulen cntie Franck-
fnrr Pv ttai ban De Evangelifche ofte Lutherfche
g'fjQj^ ftip^rlijcfte öaeDt i nocötan^ ftlaeflDe oöec
öe öccDzircfijniE/ fcagenöe: te b?eefcn/öat na ftin t>oot
men fijn ftinöcccnfouDe Doen Daecconfojmeccn met
bcö Keyfers ÖElisie : 'ttoa^ nocfttan^ of fen goet»
hcDt/ ofeenfuiacliDcpt/ Datbe KeyierDeLuterfche

m frin öacDt cnDe in bcfcnbinse gebjupchte / ftp felf^
öananOccfieliflie.SiinÖe· „ ^ . « . ^
©p IJflOOf fJP ft)" aenfiomfïe oacft aen
be ®?inc£ffe
©oiiacicK 8!)cb?acbc cenbckcftfcöipben/ Daecop
!)ccft Iiafc fêooflöf Pt Qcanttooojt αί^ tjolflljt :

SIRE.

τ E ne fgaurois trouver des paroles aflès fignificantes
I pour remerò Ier, commejedoitstres-humblement
Vollre Majefté Imperiale de la gracequ'illuyapleu
me faire, de me donncr des marcques li particulieres
de ia bienveillance Imperiale, tant par la bouche dc
Monfieur Ie Comtc dc
SmzevJorfi fonEnvoyé Extra-
ordinaire vers cett' Eftat, que par les Lettres qu'il m'a
rendües dela part de voftrc Majefté Imperiai. Je pren-
droisicylaliberté, Sire^ de rendrelesteimoignages
qui font deüe» aux merites, &ala veitu de ce
Sei-
gneur,
fe je n'eftois perfuadé que ceux, vers qui voftre
Majefté Imperiale i'a Envoyé, pour leur communi-
quer l'Eftat dangereux de laChreftienté , nemanc-
qucront point de Ie faire, & d'afleurer voftre Maj. Im-
periale , qu'ila efté icy dans une Eftime particulierej6e
s-'eft dignement acquité de laCommiffion que voftre
Maj. imperiale luy avoit impofée. Jelafupplietres-
humblement,
Sire, dedonnercreanceauxprotefta-
tions, que je l'ay prié de faire de ma part a voftrc Ma-
jefté Imperiale qu'il ne fe peut rien adjoufter a la tres-
humble recoanoiiTance que j'ay des graces qu'elle a
daignc me faire, defquellesjem'efforceraytoutema
vie de merendre digne par les effcdls de mes treshum-
ble8lervices,& par une obeiflànce.enticre al'honneur
de fes Commrodement, qui fera voir qu'on ne fauToit
eftreavec une plus grande foufmiffion,ni un pluspro-
fondrefpeö:, quejelefuis.
Sire , DevofireΜφβσ
Imperiale, Treshumhle, é'Tresobeiffaittefirvante.

m
J
to»?«

< tanot

Ir-

. itlDOj

r<"}jira ani
' l't·

Signé

Amelie P. d'Orangie.

Supsrfcription j

AhMajefléImperiale,

. ©omie btn SSiffcïjop ban Munfter quam öiec ooch in
km SS;a JFcbiuatö ùtn Domöclten Brabeck ; enbe mocfl ÖP in
»«· Dien tijot toc! flaen met benStoningi) ban Vranck-
'ijek, naöeinael be i^eec ?lm6afTabcuc [jcm fecun·
öeccDenietöcfc memorie:

tjil/cit Γ E Comte d'EfiraJes A mbaflàdeur Extraordinaire
'lojom ludeFrance, ayant fceu, que Monfieur le j
Dìw»
Ìffi" ^""fi"·a prefente un Memoire a V. V. ί>. y.

f««nt. «icmander la reftitution de laSeigneurie deEorco-
f^'^^'psappartenaneesjSt: ayant ordre expres du Roy
lon Maiftrcde feconder de ies bons offices les perten-
^"^•nftances de Monfieur l'Evefque & Prince de
re e"^· P^"·^ P®®^ difpenfcr de reprefenter cnco-
a
y.V.S-S ainfi qu'il ftt au mais de mars de l'année
^niere^ fa-Majefté a recommandé les intereft de
ρά^'^®'» Meffieurs les Ambaffadeurs Extraord. de
'·"· pendant tout la couTs dc leur negotiation

I βΚ'

ItnHt.

avec tant de chaìeur que l'on ne peut pas doufer dela t66i]

part quelle y prend. Et commeriotention de fa Maj._31

& de ne parler que pour /«/«^wellefeprometauf-
fique V. V.S. S.prcndront plaifir aen faire fentirles
eifédts promptement en certe occafion a Monfieur
l'Evefque ue
Aiur^er taat paut faire cognoiftre leur
inclination ; pour certe verta , que pour tefmoigner
qu'elles confiderent Ja recommandationdu Roy leur
meilleur & plus aflFe<2ionnéallié qu'il ne leur enferà
jamais que dans les termes de la juftice. Fait a la
Haye
ce 19. Februier 191Ì4.

Signé

d'E S Τ R ui D E S.

©en Domdeecken felf^ / flafobec fjetbolgöcnbe/
BepDf op beti twintighften f ebjnacp.

Ho. Mog. Heeren.

ΤΛ At fijn hoogh - Vorftelijcke Genade tot Munfier
^ mynen genadigftenHcer hier bevoorens tot ver- aenhitn·
fcheyde malen,oocknoch onlangs in'c voorleden laer, B"'·
om de weder inruyminge van fijne ende fijnen
Stichte
Munfter
notoyrlijck toekomende Heerliickheyt Borcu-
loj mettet geene.daer toe behoort, by ù Hö.Mog.
door my, volgens het doenmaels overgeleverde Cre-
ditijfen Memoriael vrientnabuyrlijck heeft laten acn-
houden, fulcx fai de fcl ve noch indachtigh zij η : Ende
hoewel daer op den «fgeWé» Màert de Heeren Gede-
puteerden van de Provincie van Gelderlandt het ge-
melde Memoriael hadden overgenomen, om 't felva
aen de Heeren hare Principalen te communiceren :
foo is het .felveoocknietcemindocnmaelsby uHo.
Mog. geftelt geworden in handen van de Heeren vaa
Ommeren j en andere der fclvcr Gedeputeerden, om-
me tevifiteren ende examineren, oockdieiaengaen-
de met my in conferentie te treden, en van alles rap-
port te doen; maergelijckick niet te onrecht hebbc
ghe vreeft dat die fake door het opge melde overnemen
by de Heeren Gedeputeerden vanGelderlant al te lun-
ghe mochte trotteren, daerommeickden ν^/ίβΛ»
Maert voornoemt by uwe Ho. Mog. hebbc aenge-
houden, daer innc fulcx te willen voorfien, ten eynde
op het gemelde myn Memoriael ten fpoedigftcn cn fo-
danigh mochtc werden gercfolveert, op dat oock fyne
hoogh - Vorftelijcke Genade mj^nen ghenadighftea
Heer, het efFed van fijn rechtm.atig verfoeck, eyndc-
lijck mochte komen te erlangen, foo hebben u Ho.
Mog. uyc krachtevanderefoluticdiesaengacndcten
fel ven dage genomen,de Heeren Gedeputeerden van
de Provincie van Gelderlandt verfocht, defcfaecke
de Heeren haere Principalen op den eerften Landt-
dagh te willen voordragen, ende der felververkla-
ringe fo haeft doenlijck,u Ho. Mog. bekent tc maken:
Nu weet fijn hoogh-Vorftelijcke Genade mynengc-
nadighften Heer, niet, offederteenigeverklaringe
daer op is ingekomen, dan, ofditmiilchien de ver-
klaringe foüde wefen, wat,in gevolge van de refolutie
by de Heeren Staten des Vorftendoms Gelder ende
Graeffchap Zutphen op den Lantdag totZutphcn den
achfien April feftien hondertdrie enfejlighgenomen,on-
der den tytul Dedudie, in Pruck is üytgcgeven , en
aen u Ho. Mog. geprefenteert,in wekken gevalle dan
biUick foude te confidereren ftaen, datd« faeckcdaer
door niet is a%edaen, nochte oock dat het genoegh zy,
veel plaufible en uytterlijke feer fchynbare fundamen-
ten by een te brengen, en met den Druck gemeen ma-
ken; maer met documenten ende bewijs-redeninder·
daet niet is te verifiëren: Ende dewyl het aen defer zij*-
de vaftclijck daer voor wertghéhóuden, dat die van
Geldrifcher ende Styrumfcher zijde daer medenaer
bchooren niet konnen te verfchy η komen : Sóo moet
ick üyt den naem van hooghftghemelte fijn hoogh-
Vorftelijcke Genade mynen genadighften Heer, ver-
mogens 't bygaende iteratijf creditijfu Ho. Mog. mits
defen nochmaels inftandigh verfoecken, ten eynde
niet teghenftaende de voorgemelde Qeldn&he ende
Styrumfche irrelevante motiven de meer ghemèldd
© b 4 Heer-'.


-ocr page 339-

32ο S A κ E Ν van S Τ A E Τ

i66d,. Heerlijckhcyt Bfi-έί/ι; j mec hare appendentien, aen
_^ iìjn hoogh- Vorltelijcke Genade wederom moge wer-
den afghetreden en ingheruytnt ; Edoch in cas ü Ho.
Mog. daer voor fouden willen houden datmen al voo-
rens" met de Heeren Gedeputeerden tot defc fake ge-
ilek alhier in conferentie te treden, ende dat daer innc
de prefentc documenten aen de Gelderfe en Styrumfe
zijdein de opgemelde hare Deduilie geallegueertjfou-
den konnen werden tevoorfchyn gebracht, fooben
ick mede niet ongenegen my daer by te fuljen laten
vinden, ende van fyncrhoogh-VorftelijckcGenade
roynsgenadighften Heer, hebbende,endegercchce-
lijck uytgevoerde rechten verdere vrient-nabuyrlijcke
ouverture te doen, gelijcknochtansdefemyneaen-
biedinge niet moet verftaen ofte opgenomen werden
als of fyne hoogh-Vorftelijckc Genade hier door van
fijn recht, in'tHeyl. RoomfcheRijck,
utiforo com-
petente cum piena caufa cog^itioTie^eikrcgcn ,
eenigh-
fints foude willen afftatrt doen, cfftehetfelvealhier
ecne nieuwe judicaturc fubmitteren : Alfoo fullen
oock u Ho. Mog. nae der felver beroemde hooge pru-
dentie my niet verdencken, dat ick, met der felver
permiilie in den name van de hooghftgeraelde mynen
genadighften Vorft en Heer in der befte maniere my
voorbehoudeen mitsdefenye/iBSBi^we proteftere, dat
falcx alles in gecnderley wegen fai prejudiceren, noch
iyn
hoog-Vorftel. Genade ende des felfs St/dt j noch-
te oock het Heyl. Roomfche Rijck. Ondtr fiondi
uwer Ho. Mog. dienftbereytwillige , gcteeckent
J.
BrabEck. Hage den negentienden February/£/?/>« hon
denvierenfefiigh, "

öebbi aoe taeöacBt aïhiet ie (leHcn onbcc be fa^
hen tian Ijet Siijcit / al^ nirt oenieen^ öcböfnOe ract
bic ban Ooft-Vrieflant ftiec boo? gtfielt.

<©e ïsefcen ban Geiderlandt ticbbenöft fimpeI0cfi
oüecg&Eiiomen/ Oic^ onbecminDect biicrt flljciiclöt
in
IjanDfn ban ©fcomniitteiCDcn ; maec De i^crc
ban Ommeren , primicr ban De fflbe/ Ijfcfc nopt
üonnen bftflatn tot De confcccntic / fcggrnöe :
te öcbben pjoljibitibe Iaflbanfnnej|eEcenpjincipa»
kny fufitecenDE 'tkna^ ecnafgeDanefaecft/ ooch
Provinciael, enDe niet 0{jcljQOCfnÖe tot ÖC Gencralï-
teyt.

«βεη^ toa^ ghccefolbeert Doo? Die ban DeanDccc
^jobinciEn met gen te confecccen ; maec op aen^aen
ban
Gelderlandt fgnDe nu Saut-DagtOtNimwegen
iDiectet Ujeùec gclicljt ; met belofte Datfc tecflont nae
Den aiantbagljüaec fouDen becftlaccn.

Igp berfocüt booj't lejte Dat Dacc gelicfoe

Bp De i|tetcnbanGciderlandtDcfaect$cDaecJ)ecnte
Diregecen/ ten epnDe Diefclbecnae'tcpnöioenban
Öacen teflentooo^Diaen aantDag niet alleeulöcfi öun
pjobineiael abbp^ üiefaengaenDe/ maecooeft Die(n
Ijaec boo? Defen obecgegebenDcDucticobfcDf
25qjc-
fielofclje faecftengementionfecDe^tneiien/ inOri-
ginalibus
in te b?engcn/ oni Dien bolgen^ Dacc obec in
beljoo^lijclte Conferentie te treben/ bp be tnelche tuel
lUacrltjcIt fouDe biljetten IjocabufibeltjcItDegemelOe
^tucïten bacc bp gcallegeect/en öoi onbefcoojlijtïi be
boojfs J^eeclijtï'&fpt
Borckelo beneffen^ fijn toebefio^
tinge/ fii« #ooaö ©ojficIflcfte^enaDebanMun-
fter boo? onrlionben toiccöen.

©nbettnffcfjen alfoo Den ï^ecce Biflchop tbebec
(lont ban
Regensborghtefiomen tot Munfter ; toocl)
Den
©eet Brabeck ooefe in 't brgin ban April Dec=
ïnacct^/ om tetflont nae ©aeffcljen toebec te ftomen.

^n jpebjuario nae lange bEfibecatie enbe lange be^
Öatten/bebbenbeRijcxftcden cpnbclöcft parmajora
öaer acconfojmefct in Pundlo tripi met be twee ande-
re ColiegienderKeur-en Vorften, <ènbe tooé Dcfc
CEfolutie alrebe in D&cfcöiifte ebetgelebcct in IjanDen
ban ben Stepfec npt ben nacm ban be geljcle b?cgabe=
ringt) be^ ïSijp Doo?De<i3ebEpHteecbcbanbeöcm:-
©ojfien ban Menti : foabatinhcacijtbanbitacrefl
jiebec (lant fouöe geljouDen jtjn / tegen^ 't epnto ban
|©aect ie fenben fn Hongaryen driemael foo beel te
boet en p^ect al^ be Jl@atci&el belaft : 't b)elc(t men
ftact maecRten te fullen montecen tot feftigh duyfent

mt'

tteibt.

man/ bie geDurenbe Defcn ®ojlg fonbeu moeten toat τ I
Denonberöouben met?tïtiUer(e/ ?ïmuniticen<ee^ "Hl
toacen / enbe toel betaelbt. ^nlcb^ quam feet tot
beftoaetnilTe ban be giteben / al^ De meefie cnùe
boo?naem(ìe fcec ϋοοβΐ) geqnotifeect in be Sijcfié-
IBattihei. ,

20aron ban Leeradt ban bjegenbenlojR 1
ban Nieuwborg IjabDe aisebCCteen jaec ofte twee luncl
aengegebe.n
De bcctoilTclingc beg Jlanbt^ ban Rave,
fteyn tegen^ een gyelijcfte pojciein bEïïanben bati
Overmaze. ^ulclJ^ bjtccüt oocft Dooj ben ï|eEC
^canfcöEn ^mbaffabenc bantöbttottijbtgEfecon»
beert j .fjàaec alfoo t)p föne confetentie ijabtnfjEi
Bonben met een ofte twee jiBinijlec^ ban Den ^taet/
meenenbe alfoo alle^ te pjeparecen / foo öeeft julcfi^
jalonfje gegeben aenbe «©cnEralittpe / Die^ (jpgj,
tabe bsirtOtDrn derden jrgacrt öem te abbitiftccn
aenljaee Ho; Mog.

HO. MOG. HEEREN.

DEn Baron Leeradt, .Afghefant van fijne voorfz «ί^
Doorluchtigheydt van
Nieuwborgh j &c. was JÈiS- !
in den voorleden jaer, ingevolge van awe Ho.
Mog. Rcfolutie van den
Jèven en twintighHen Julij des
jaers
fefihien hondert twee en fefiigh door haren Ambaf-
fadeur in
Vravckryck aen fijne Aller-Chriftelijcklte
Majefteyt geprefenteert, expies herwaerts gekomen,
om met uwe Ho. Mog. in de handelinghe te treden
wegens
Ravefieyn i als anders maer als hy fijn me-
moriael tot dien ey nde hadde geprefenteert, ende da-
tel ijck daer nae verftaen , dat fijne Keur-Vorftelijcke
Doorluchtigheydt viaBmndeniurgh, tegen de felve
handelinge fich was oppoferende , hadde hy Afge-
fante goedt-gevonden alfulcke oppofitie af temaec-
ken, voor en al eer tot conferentie te treden, 't welck
nu gefchiedt zijnde, gelijck den Heer B/a/^ie/j ghe-
heym Raedt van hooghft-gcdachtc fijn Keur-VorfteL
Doorl. tans hier zijnde, foo noodigh, uwe Ho. Mog.
fai konnen confirmeren > foo is den gemelden Afge-
fante expres wederom herwaerts gekomen om diege-
ftaecktc faandehnge by conferentie te hervatten , in-
dien uwe Ho. Mog. ingevolgh van de gemelde hare
Refolutie daer toe yemandt uy t den haren gelieven te
deputeren.

Getecckent ;

J. Baron dt Leeredt.

3&éfe Deputatie i^ toelgefcfiieDt; iBaecalfooDi
meefie ©jobintien ongenegen toaten om
Maeftricht

geDaen. ÏEl^ manneet De BiiTchop van Munfter ottt
Borcuio Defen Mait Den ©oilogfi aen beeö: menenije

υι-ΐΊ iiLiivwi ^(k^vuwnii iN yuui-.. ,_„__________

vefteyn, en DeHeucbojflbantteuIenomRijnberck
iiemfrcunberenDei maet Dfet)ebbengaetfltla^tiou<
ben. €n in 'tlaefi ban 't3!aee fes en feftigh ï)«it
be j|f«o& ban Nyborgh aen Den fteut-©o?fl ban
Brandenborgh Ravefteyn bOeDet Obetgegcben.

®an toegen bei&tabt Aken Quamen Biet in UiJjflfs^B
twee «©ecommiteeetbe / bie ben vierden tee ©eroaOe^ ω»
tinge / naec be gcbjoonte gelept / beeben
De bolflfiöt %

pjopofìiie.

HO. MOG. HEEREN.

E ondergefchreve Gedeputeerden van de Heercn ^

Burgemeefteren , Schepenen en Raden des Κο jijfé
ninghl, Stoels ende vryenRijcxftadt.<iiiw, fynghe- »(.
laft van de felve om aen u Ho. Mog. hunnen ootmoe-
dighen dienft te vermelden j ende te wcnfchen eenc
langdurige geluckige Regeringe,
ende dienvolgens
in conformité van hunne credentialen alhier ingele··
vert te vertoonen , hoe dat de vooriz Stade byveel«
Keyfers ende Koningen begiftendegebeneficieertis
van Tcrfcheyde privilegiën, ende onder aasiercnvaa

het


-ocr page 340-

en ο ο R L ο G Η. 'tVier-en-veerthhfteBoecL 321

liif

^ L^.re in hunne Sudt vermogen te arrefteren voor
Sén
«Waerghemaeckt, deg«/</.B«//.uyt krach-
e van de welcke iy hun daer van tracken te bevryén ,
fléneefieo > en dat de voorfchreve Onderdanen Van
Mn daer beneftens oock niewers en nioghen in recht
h/rrocken
worden aU voor hunnen Rechter compe-
fpnr
ofte anderfins oock ter plaetfe alwacr ly fouden
eccomrafteert hebben, welck foodanigeprivilegien;
L Concordaten nsch onlanghsm'tjaer «οίβ/ί/ί^Λ
hv vonnifle van den Rade van Brabant tot
Jena contraSaorio in fekere faecke van eenen Borger
der
voorfzStadt met hem gevoeght, den Magiftraet
derfelver, teghens eenen Onderdaen van'c Landt
smUmborg met hera gevoegt de drie Staten des Lants
foo vaft fijn worden geftelt, dat fy mee meer in difpuyt
cn konnffn getrocken worden, waer af de voorfz Stadt
voor defén oock heeft doen blijken aen de Heeren van
Rgesfelt, "van Goerèe ende va» Haren, UWe Ho. iWog.
gewefene Gedeputeerden totàdjufterlngevandepat-
tagie en inftellinge der
Limiten van drie der voorfchre-
ve Landen wefende de felve Privilegien ende Con-
cordaten foo
veel te meer confiderabel, ende hunne
onverbrekelijEke ondcrhoudighe nootfakelijck, door
dien de Commercie die tuflchen de voorfchreve Lan-
den ende de Inwoonders van wordt gedreven,
ïDderfints ende indien eenen Crediteur fyheii Schul-
denaer ter plaetfe al\vaer de fchült gemaeckt is, niet en
foude mogen arrefteren, ende met recht fpreecken,
gantfch fai afnemen en gehëd te niet gaen by faute van
credit, 't welck in fuicken val fai geweygert worden ;
verfoecken en bidden dseröfn inftaïitelijck de vöoriz
Borgemeefters, Schepenen eh Raedt uwe Ho. Mog.
gelievengedient tezijn,alli2 fodanige privilegien ende
concordaten t'aggrerCö etidè voor gòet te houden tot
meerdere voortfettinghe van Cómmercie ende goede
intelligentie en eenigheyt tuiïchen hunne Onderda-
nen ende die van
Aken voorfchreve in fonderlinge be-
trachtinge, dat hun defe oock reciproquelijck/»/οίβ
contreHvs arreftabel bekennen, ende te recht ftellen
willen.

Geteeckent
loh. Bertam van Wyfer. Jg. Boelmans.

^aüc op i^a&^bolQ&t befe beclilacinsgbanfiaet:

De Staten Generael der Vcreenighde Nederlan-
den i Allen den genen die defén fuHen fieh,
tinije ; Alfou op den
feven en tiuintififlen Ofto-

'«Λ-leden tuffchende Heerec onfe Gêdeputeér-
inoj. ' ter eenre, ende de Gecommitteerden van de
tett ομ. Heeren Burgemeefteren, Schepenen ende Raedt
des Koninghlijcken Stoels ende vrye Rijcks-Stadt
Aecktn ter andere zyde, is gemaeckt ende ghedooten
feecker accoordt over het verfchilgherefen ter faecke
vandeKcrckevanKrff/y i endede Wooninghe ende
Inkomften van de Paftorie aldaer, hier navolgende
boorde tot woordegeinfereert:
Alfoo by conventie over de
drie Landen van Over-
«iwtuifchenden HeerConingh van Spangienende
ac Heeren Staten Generael der Vereenighde Neder-
«ndendenDecember jViïé/f»
kon-
'k^ '"/'/ig^ in den Hage geüooten, onder ande-
ren to Dorp van
Vatls gevallen is onder de partagte
vanboog-gemelte Heeren Staten Generael, ende dat
deBurgemeefieren, Schepenen ende Raedt des Ko-
ninghltjcken Stoels ende vrye Rijcks-Stade van
Aec-
*«gefuftint-ert hebben dat deKerckevan fWf. ge-
'^en ende flaende wasop den Rijcks-bodem , ende

■ht de arrecando in loco contraiius ^ Je nm tvocan-
v^'^wacr byde Borghers ende Onderdanen van de
fl" · .. .1 ίο lunrAp verpunc. oock nserder-

l^rfrhrevd Stadt is worde vergunt, c
Γ /rnoch by particuliere Concordate

htohan ende Hartogh Carel van Bourgondien als
Η rtöecn van Lóthier, Limèorgh en Brahandt. endo

mctandereingegaen, gec
S«endeïnwoonders

! met den Har-

geconfirmcert, dat fy de Bra-
van de vier Landen van

bu —wooup ucu is.ijtK!-öoocm , cnue
"y gevolge leggende onder hun gebiedt ende depen-
«cmvai» hec Rgck-Vaels^ isnaeveeleendevcrfchey-

I de conferentie defen acngaende binnen de voorfchre-
ve Stadt
Aecken tu^chen de Gedeputeerden van de ■■
boogh-ghemelte Heeren Staten Generael ter eenre,
endedeGedeputeeiden van de voorfz Stadtterande-
re zyde, gehouden , Overkomen endegheflooten,
dat de Gedeputeerden van dé meer gemelte Stadt vati
^«rrte latende vallen , gelijck de felve in nameende
van wejien de Heeren hare Principalen laten vallen by
defcn, allefoodanighe pretenficn endeaiSien als de
Heeren hare Principalen ofte Committenten fouden
konnen ofte moghen hebben of pretenderen op de
voor fz, Kercke van
Vaels ende hét Territoir van dien i
ilreckende tot aen de
BLieuspe Limijt-Steen, ftaende
nefTens de Paftorie huyfinge , fullen hebbenende
gemeten de Paftorie huyfinge mettetinkomen van de
Paftorie
vm Faels voornoemt, condependent van de
vöorfz Kercke geprofireert en getrocken is geworden,
fonder dat hare Ho. Mog. dienaengaende eénige pre-
tenfie fullen konnen ofte mogen moveren ; doch wil-
len de Heeren Gedeputeerden van de voorfchreve
Stadt
Aiea in defen alleo voorbehouden hebben hec
recht van fijn KeyferlijckeMajefteyt ende het Room-
fche Rijck, -^helijck oock de Heeren Gedeputeerderi
van haer Hoogh Mog. daer en teghen aen de andere
zijde verkiàert hebben dat fijn Keyièrlijckc Majefteyc
gel ijck oock het Roomfche Rijclc daer aen geen rechC
enhéeft ofte kan moveren, endeincasdatfulcxbuy-
ten vermoeden gbefchiedéh mochte, de Ho. Mog.
Heeren Staten Generael dér Vereenighde Nederlan-
den en de Burgemeefteren, Schepenen ende Raedc
des Koninghl. Stoelsende Vrye Rijcx-Stadt van
Aie»
réfpedivelijck hinc inde ih haer geheel fullen zijn ende
blyven, ende dit alles op aggreatie van wederzijdts
Heeren hunne Principalen j en fijn daer van gemaeckc
twee al eens luydende Inftrumeiiten ènde by de Gede-
puteerden refpedlivelijckonderteeckent binnen
Mae·
firteht
den feven en twintigficn Oftober fiiihien hondert
drie en fefligh.

Wasondertecckent.

W. van Raesfelt,
W. van Goeree,
W.vanüareti,

Soo ift : Dat wy het voorfchreve acccoort aenghe-
nàem hebbende, 't felve hebben geaccepteart, geap-
jrobeert, geratificeerc, cngeconformeert,gelijck wy
iet accepteren,approberen,ratificeren en confirmeren
midts defen in allen deelen cn yder point van dien in
't byibnder, belovende oprechtelijck ende ter goeder
trouwen, het gemelde accoort onverbreeckelijck te
achtervolghen, te onderhouden, te obferveren, en
punftuelijck na te komen,oock te doen achtervolgen,
obferverEn, oriderhouden ende naekomen alsvoo-
ren, fonder daer tegens yets te doen ofte te laten ge-
fchiedenin eenigerhande manieren, direftelijck ofte
indiredtelijck. Ghegheven inden
Hage onder onfea
Groote Zegel, paraphure ende de fignature van onfea
Griffier op den
eerffen Ma.y fefiien hondert vier enfif-
tigh.

Soo ίβ 1 Dat wy den fel ven accoort met alle de clau-
fulen ende referven daet iri vervat hébbengelaudeert *
geratificeert en gcapprobeert, foo als wy den felvea
lauderen, ratificeren , ende approberen mits defen »
fonder daer tegens te willen komen ofte doen direfte-
lijck nochIndiredlelijckbyeenigerleymanieren, als
dat foude konnen welen ; In oircont hebben wy defen
met de fignature van onlen Secreraris laten beveftigen
ende onfen Stadts Zagel daer aen hangen. Aldus ghe-
daen op den
7/egen twÌMt>gi>ffe» da^b det Maenc vm
April
in 't Jaer onfes Heeren fefiien hondert vier enfep'
tigh.

(Cn noci) na Den een en dei tigften May,al^ Uolflt;

τ S gehoort hec Rapport van de Heeren van Brakel
I ' eri andere haer Ho.· Mog;. Gedeputeerden tot de ia-
I ken vah den Landen van Oiiirroyênaedergevifiteert
veeleendevcrfchey- ! ende gcxamirieert, hebbendé de propofitie die de
j Hecrén

J. Berd van Wylre.
Carel van Bergh,
Sind.
Ig. Boelmans.


-ocr page 341-

322 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

IÓ64.. Heeren Jahau Bertam vanWyÌreen lg«atius Boe/mavs
- Gedeputeerden van de Hetren Borghetnceileren ,
Schepenen Raedt der
Stidt ^àeti den vierdea AptilÌB
leftleden alhier ter Vergaderingheeerftmondelinghe
hebi^n gedaen en in gelcbrifteovergekvere,tenderen-
de in cffedl ten eynde dat haer Ho. Mog. tot voortfct-
titige van de Commercie ende onderlinge goede intel-
ligentie ende eenigheyt tuffchen wederzi|dts Onder-
danen ende Ingefetcnen iouden gelieven te aggreeren
ende voor goet te houden alle foodanigc
privilegie» en
concordaten in krachte van de wclcke hunne mede
Borgers ende Inghefetenen het lecht fouden hebben
cerft van alle Brabandtfche perfoonen te moghen in
hunne Stadt arrefleren , aenhouden ende gherechte-
lijckaenfpreecken , ter oorfake van contraóten die fy
aldaer fouden hebben aengegaen : Ende ten
ìjpWì»;
Dat de voorfi Forgerà ende Ingefetenen van ^ecieti
nieten fouden mogea buytende felve Stadt werden
gheëvoccertj ten fy
ratione contraEiusalibi i«ti> als me-
de dc refpsitive berichten ende confideratien der Stad
Moeflritht van den DroiTirt Uans Willem van Thiel
ende Luytenant \[oozhx.Fcfierscnà<tMr.JokanB.uJè
uyt den naem van den Drollkrt Itterfum, d^er teghens
ingedient, mitfgaders feocker nader Memoriaelvan
de gemelde Heeren Gedeputeerden van-iiir» gifteren
geprefenteert > het voorfchrcve fubjed mede concer-
rlerende ; waer op gedelibeieert zijnde, is goetghe^
vonden, ende verftaen dc meer ghemelde Heeien Ge-
deputeerden der Stadt
AkencaìàiS, defen tot antwoort
toe te voegen op hsre voorfchre ve Propüfitie ende de
Memorialen fucceffivelijck overgheghevcu, dat haie
Ho. Mog. de Heeren van
Croinmon en van Amtrongen
der felver ghedefignecrde CommiflTarilèn Dccileurs
ccrΛdaeghsgaendenaeΓΛίΛ^r;ίέr j expreiTélijck ful-
len authoriieren en
in maudatis geven, om de Gedepu-
teerden diede mecrgemeldï Heeren Burgemeefleren,
Schepenen ende Raedt dir voornoemde òtadt^/if»,
daer toe fullen ghelieven te committeren ende der-
waerts tefendcn, tegens
à\&vmàcSx.iiàzMaefiricht,
■ ende dc voo;noemde defer zijdts Officieren der voorfz
Landen van
Overmaje over ende weder over het gec-
ne hier boven werdt ghenarrecit, mondeliugbe te
hoorèn ende te verlben ende foo doenlijck te verghe-
lijckenj ende dat by onverhoopte ontftenteniiTe van
dien, de allerxijdts partyen harerefpedivefuftenues
pcrfcdelijck byghefchrifte fullen vervatten, met ap-
plicatie van de fiucken en bewyfefiter materie dienen-
de , e,n acn de gemelde Heeren haer Ho. Mog. Com-
miilirifen overleveren, de wclcke daer van

op hare wederkomfte rapport fullen doen aen defe
Vergaderinge, om dies-aengaende by haer Ho. Mog.
na rypüexaminatic fuJcks wyders gerefolveertte wer-
den, als men bevinden fai de gelegentheyt van de fa-
ke tc vereyflchen , blyvende ondenuflchen alles in
ilaet : Ende fullejj voor de opgemelde Heeren Gede-
puteerden van^wytiwBrieven-vanrecredentie in be-
hoorlijckc forme werden gedepefcheert , oock Ex-
traö van defe Kefolutie gefonden aen de voornoemde
^ΐΛάι Maefiricht snde de meer-genoemde defer zydts
Officieren in eie (/rii· Landen van O vermaze , om te
ftrecken tot der felver refpedive narechtinge , ende
voorts om liun daer nac te reguleren ende doen regu-
leren dien bec acngaen mach.

„„ff^iff Ban &e faeciic / boe men qucfiic DabDe met fjrt
ö"óf Öijcft/ caIt£ntitDcn(©?aeftoanFiodrofaiiJ?cccban
Leuth, oocft gcfpjoocltcu in
't jacc twee en feftigh.
ailtan^ ontfingcn baec j!l5oa. tien fefthiendcn
laay etnSSjiEf Uanöm fiacötüan^tatcn/ Ijoii--
ÖcnDcin eflFect / Dat baec (tïD. tot bolDocnüiae üan
l)aec!&oJlföog.l5£folutic ban ben vier en twintigh-
flen mpjil laetfl- leben / raftenbe öe reqnefic ban toe*
genAdriaen, <©jabe ban Elodrof, igfcCtOtLeuth,
oepjefcnteectaen Den ïiabeban25?aDanDt/ onune
t£{jebben mandement ban attentaten poeneel , Dif:
poueccnöe tegensS ben ©locnrrur cnöe f ifeael <©c>
necaerbanöet Kamer-gericht tot Spier, en Oe.J13ifi
Gbcbanbe tuel-gemclte l^eecen ilaben Oaecopaen
Öaec fêp. .ί,^Ρβ. graDÓJeflectC öcii fevenden banöe

felbcmaenbt/ tot feftecbecenomlianbteeclietieftt/ ifii
Qoebt-BcbonDenöaDDeneeniflöc JgeecennptOenjja.
een te eomniitteten / om met <©ecommiiteetben ban '
ben fflbeu ïïaeDt tetrtben in confetcntie/cnbeeefa.
ment I^ft te obetleggen/ toat ftaec «Bö. befen aengaen.
be aen Daee éo- ll^og. fouOe honnen abbifectn ; ^tt
bat nac toeDcrfijbtg oeöaen cappojt/ oocil ban tDcgen
toefgemelbe föaeöt ban 25?abant geoojbeclt toa^ be^
te 5i)n / bat of fc|)oon Ijct bérfoeelt ban öe ©jabeban
Flodorf om te mogen obtinecen 't boojfi mandement
niet en fclicrn ongcfonbceït te jgn / en bat ben loei,
gemelöen i^aedt ban^pbanot bjeibeboeegttoace
om l)ct felbe te bctleencn/bat iiet eeljtei booj öe cerni,
tacte ban t)Qce igo. JIBog. en tot fecucitept ban beOe*
monficanc / btquamec foube 3ön / op een poiitijcque
man ecc inbcfen tepjofeöecen/ betoiJIeobecbeacljee-
(e geiegentticpt ban oe biffecenten ontflaen tuffcfìen
ücn iïrmonftcant en ben #eetc vander Neerilen, jn
bVjceeuiie omtrent öet üafleel en Dc fêeeïlijt&öent
ban Leuch gcbaüf n/ een om|tanbig cappojt aen hare
igo. jEog. tna^ gebaen/ boo? bec felbec ©ebeputceca
ben en eeniae<i3eeommitteecben upt Den boojn. èaet
ban Staten op ben dertienden^epteml).fcflien bon-
derttweeenfeftich: (kin batbpi)etfelbecappoitnitt
alleenlncft ebiöenteïijcit toajS aengöcbjeren beonfej
boegötüept ban be ijjelgbemelDe l^ecceban Neerflèn
omttent öe boojf; pjocebucen ! maec ooeit hlaeeltjclt
bec toont Dat Den SSacon ban Leradt, be tneleiie ban
toegeη ben j|eece ®oj|i ban Nieuborg obec bit bictcft
aen ftare Ho. IBog. toa^ gebepnteect attoeefi/ in Het
minflenietOabbehonnenaentoyfen/bat fjeti^up^m
be i^eecItjcRIjeptban Leuthfouben leggen ofte gljcfb
tueect jijn/op ftet tercitoic ban 't iijjeft / maec battcc
contracie ban Defe fpbe ban ben <©jabe banFjgdrof
betoefen toa^/ Datbettoningen ban Spangicnalin
Oen gfacc vyftienbwnderteenentachtighenbaectia
toebec tn bezaten feftien hondert vier en twintigh en
twee en dertig Die goeberen öaDDe fleconfifqueect/ora
bat Igeec Willem van Fiodrof be pactpe ban btfen
ifctaet gebolgt babbe/en fulcp ej;p?e|ielijcft Jurisdiftie
aioaec Qabbe gefonbeect en gee^eccceci ; Datoocü no^
topjbja^/en niet tegen aefpjooefiee cntoiect/ Dat»
tet boojfs / ^iot enj^eecltjcftöepttoatencen
buyten Leen ban {)ec Capeel ban Valckenburgh, en
ban bet felbe Depenbecenbe / en bat bate Ho. jliaee,
op bie pecemptoice Cf benen/ tobtloopigbgijeeytcn·
beert/goetgebonben en beclïaenbabben/batmenben
<i&?abe ban Fiodrof al^ een getcou ©afai / tegen alie
attentaten / obeclatlen/ enbe gbetoelben foube pjo^
tegecen: €nbe bat inbefcnnuQuefiietoa^obecgct
bod;f3 territoir, enbe Den ti^jabe ban Flodorf ton Den
^jocuceuc en&e jFifcaeI<25eneceeIcotSpiergebac!)'
baect toiect/ ai^ een becli;eHec ban De publgcAe ^jec
be / enbe om baet obec te betalen een Boete ban twee

confiitutie / om batbpobeccntegöenbefeptelfjciie
c]cecutie/Doo| Den ïlactog ban Nieuburgh op 't boojü
^lot gebicigeect/ fict) baDDeBeaDD?e(reertaenï)flet
j^o. .üfêog. enbe Dee felbec pjotectiegeimploceect:
bat notopilijefi baec bp gep^efupponeect toietbt / tot
geoote p^ejubitie banbetcecbtbanbaetc]|o.J!IlPS·
Dat bet iup^ enbe i^eeclijciib^tboojfcbjebefoube
3Ön ban bet territoir enbe be gincifbietie ban't fiijcB/
De toelehe met be boo?febjebe abb^effe ban Den <0|aüe
ban Fiodrof aen baeci^o..ilBog. foube jfjn gebioleect.
J©acc op gebeltbeceectjijnDe/ i^inconfojrait^ba»
bet boo?f3 aDbp^ goetgebonDen enbebecfiaen/ «««
jungeecen Den boo?noemben t0;abe ban FlodroF, bat
bp aen fobanige citatie niet fonöe bitibfn te Difitecen/
ooeit in gbebolgbe ban Dien / geenetbanDe abDjep
acn bet €amec-<0eeicbte tot Spiers tc maecfien/ ofte
(ïgb tot eenige Defenfie in te laten / Detoöle
Mog. bccflonDen / battet fribc genec|ianDcjubifa«i'
te obec De^ feif^ pecfoon/ofte De boo;fcb2ebe goebecen
enlion competecen / enomDe^eecen ban beboo?'
gbemelte Ittamcc-gbecicbteenDc potft bfn#?0CtiC£«t
cnöe jpifcael «©entcaelban bet felbe/ te bii-abufecen:
gecefolbcect / bat aen Dc felbe toeflifonben frniöt
toetbcn De boojfffjjebeöaie to.
Üob. «efolHtieW»

Den


Kilt
'f^i

-ocr page 342-

en O O R L O G Η. 'tVier-en-^ueerttghfie Boeck. 323

dcrtiendcn September feftien hondert twee en

Sah Dare in Of η gcUccIen b?aet ban Dit tDccch/foa

S ban Brandenburg (jecfi |iflD
il hit toebEcom üfel laten gdfflcn 5911 ncn De
nfnofiiinflE Dan
De olfo OEnacmbe Hoet-Yferfe fchult.
X a iöcrefjoüincicn tjaöDcn ijaec al lanflö toel l]cr=
MM boloen^ fijne intentie. Zcelandctoaöecniflbi
S mccc üoo? 0« fentiincnt ban
Hoilant ; Docö Den

π ien en twintighften SlanuaClJljceftZedandcbCC^

r latüt/Dat in De liqniDatie ban De felbe fctinIDt moctjt
toccDcn nctccDf η in b' een of O' anbcc ^taö of piaet^
ten oücciiacn ban fes pccfoncn / Dacc ban drie te noe-
incii bp Ijaet ϋίο. JiBoa. te nemen npt öen Igobe ban
Munitie ofte ö'eöECinae ban be cefpectibe ^jobincien
rffc ttiel upt liEpDe/ enbe drie anDece ban bjegen ben
©fee tscuc-0o2|lban Brandenburghmebe te nemen
upt fijne
HoUc ban Sfiufiitie ofte fyne öeflerinfle/ofte
n itbfpDc/ inetfpEcialelaficnaHtljocifatie/ omal^
ncutcalc cnDc onpactuöiae / fonbec anbece ccflepie te
nrmcll alëopbeequiteyc enderechtveerdigheycban
Dc fiJfcfif / öie öt>o?f5 befoigne^ te moOereceii / be
üccrcöilli" en Diffcccnten Die tu|TcÖ£n pactpen mocD=
ten ballen/
Dooi (jateDebopccnen pecfuafiengcfa=
nuntltjcU acn te üaenDen / te beceffenen. <i£n ofbiip=
ten alle bccnioeben mocfjt iiomen te oljebeucen / Dat
nift allcö ili biecboeöljEn ftonDetoecDcnbecelfcnt/
niacr Dat nacc alle aengetoenDe bebopcen/ noclj eenis
flc Diiiiöelijcftljcpt enbifcccpanticntuflebenpattpen
inocöiEn oöLticü blpben / bat in fabanigen gcbal bate
ban acn De liegecinge fonbe üjecben cappojt gebaen/
ora
öct felbe geöoojt enbe op De meciten ban De faeche
flclft / alj5 Dan te oojDcclen of De boojfs cefiecenbe bif=
ctepantic fouDe toefen geOifponeect / om aenDeac·
bittagic ban be boojfs fe* petfonen met afTnmptie
ban
een ^upcc-?Stbitec/ i^'t noot / abfoluteljjeft bet=
blcbcutetticrben.

Hoilant alleen fal^ Die penningen Ijaööebccfcöooi
tfn)Wtcf(iiiauliec. .

©enfeventicnden .ïiliaect liet b'J^eeC iteuc-©0|fi
acnraelüen / Dat {)P IjaObe ben -^eec ban
Spaen
ocfuccosccct in plaet^ banDeneberleDen©?p-i|eec
baiiBylant, entebjEDenliia^boojfiemenDe anbece
fijne itìinifiic^
te boo? Ijiec toe genoemt / te bcc|laen
tot (emgi) toitobei eji;pebient om be fahe in bec minne
aftetjaiiücieni niaec
Hoilant bleef fleet^fap Ijaec boo·
tiQc bcchlacinge/ battei een Ware en afgeoane faecfte
tua^/boigcn^ en toi Ijet iCi;actaet ban bendate
fe-
ven endercigh.

^ir^ Den feec It!cui;-Bi}jfi fcbjccf ben bolgljenbe
23;i£f:

HO. MOG. HEEREN.

Siltf Q Nfe vriendeliicke groeteniiIe,&c. Ho, Mo. Hee-
San ren,belbnders lieve V^rienden en Nabuyren, On-
^ afgeordende Raden in de bewufte

(air "pi^h OöafghedaneSchultfaecke hebben Ons onderda-
ü6;rntii nighft onderrecht, hoe dat neflèns dei/af Provinciën
Gelierlandt, Utrecht. Vrieflant, Over-Tfel, en
Stade en Landen, nu oock de Provincie van
Zeelant,
tot onderhoud inghe van diefoo langhejaren geconti-
nueerde goede Correipondentie tuflchen ons Keur·
vorftd. Huys, endedenStaecder VereenighdeNe-
derlanden , figb daer heenen hebben verklaert, en van
de idve hare vetklaiingen ter Generaliteyc openinghe
ghedaen ten eynde mee alleene de liquidatie van de
vQorfe ichulc foude voortgefet,maer oock de diffèren-
ten, die daer by mochten komen voor te vallen> fon-
der in der minne te konnen werden vereiFent, fou-
ocn werden verbleven ende door-^i'i/'iwafgedaen ,
voor welcke rechtmatige en billicke verklaringeder
voarli/„ Provinciën wy de felve gefamentlijck, ende
een yeghclijck in het by tonder, vriendelijcken danc-
Ken ende uwe Ho. Mog. daer benevens verfeeckeren,
aacghehjcker wijfe wy tot hier toe niet anders en heb-
nengewenft, als verders met deq Staetip fincerebe-
ftandige ende confidente vrientfchap te continueren) xóijA,,

«iir-
piiöi'lt·

Ρ
I

ghelijck de vuorfchreve Onle Raden Uw. Ho. Mog. __

buycentwijfFelwyclopigerfooby monde, alsfchrifce-
lijck fullen hebben geprefenteert : Aldus oock in hec
toekomende dit altoo.s Ons ooghewit verblyvenfal,
'c welcke wy niet manquaren fullen , by voorvallende
occafitn met derdactcebctuygen V Wy hebben ech-
ter oock hier by van de voorfchreve Onfe afgeordende
Raeden niet fonder bevreemdinge vernomen, dat de
Provincie van Hollandt foo nae, als voor, in het min-
fte niet en wil verftaen tot eenigheliquidatie, noch
oock tot eenigh verblijf aen onpartijdige Arbiters van

hare hier by gemoveerde dubien ende difficultaycen,

en fulcx onder defe prDctcxten : Tenesse», als of ai-
reede in de Traöaten van de Jaeren
fefiien hondert twee
en dertigh
en feflien kondert fes en dertig defe fchulc was
geliquidcert, en dat alle voorhecnen daer op ghedane
betaelingen daer by waren afgehandelt en nagegeven,
fulcx dat geene verdere Liquidatie,noch fubmiffïe van
eenigepointen aen Arbiters meer nodigh was ; En ten
/HJif./iBjdatHollant tot onien beften de penningen aen
de
Hoef Tferfi Crediteurs hebben verftreckt, en dien
volgens vry meer als andere Provinciën by de faeckc is
geintereffeert; Want nu 'teerfte belangt, fo willen wy
ons daer mede niet ophoudenjdatde voorfz Traftaten
na uytwyfen van u Ho.Mog. eygenc opgevolgde veel-
voudige noch voorhandenerefolucien, verre een an-
ders uytwyfen ghelijck onfe afgeordende Raden fulcx
klaergenoeg hebben gedemonftreert, maer wy fullen
dit alleen hier by vermanen, dat immcrs iη de voorfz
Traftaten niet een eenig woort te vinden is,het iy van
Liquidatie,dat die foude gefchiet zijn,ofte van eenige
betalings-poften, daeroverghehandeltfoudewefen ,
maer dat die alleenlijck uyteeneeenfydigoenuytbe-
dochte interpretatie die over de voorfzTraöaten wert
gemaccktjwil getrocken werden; en dat daerom geen-
fints en kan gefeght werden, al of fodanigefuftenue in
de Traöaten (gelijck Hoilant voorgeeft ) ware uytge-
druckc met de alderklaerfte woorden, die te vinden
zij n,fulcx dat de felve by andere nieuwe Gon Ventien,
Submïllïen fofte uytfpraeck met geene duydelijcker en
klaerder woorden fouden konnen werden ge-expri-
meert ; doch het zy daer mede,hoe het wil,fo kan doch
in allen gevalle in dit point niet meer van Ons met re-
den gedefireert werden, als dat wy
OTer defe fuftenuc
van de Provincie van Hollandt onpartydige laten oor-
delen,en hoe kan op defe Provincie foo wanneerle an-
derfints in defe fake naer ercht en billickheyt denckc
te gaen , fich daer over befwaren, dat men dc voor-
vallende difFerentea ( de felve moghen wefenghcfon-
deert, ofniet) een onpartydige het komen, daer het
voorfz Traftaet van het jaery^ie/r
hondert fes en dertig
het felve infpecie vereyft, en immer een derde even
foo wel, als defe Provincie, fai konnen fien begrijpen,
en oordeelen, wat de Traöaten mede brengen,en hoe
de felve fijn te verftaenen wat kan eyndelijck meer
van Ons werden gedefireert, als dat wy ons defen aen-
gaende het Oordeel van den derden onderwerpen,
daertoewy ons, gelijck bekent is, altoos hebben ge-
prefenteert; maer by aldien de Provincie van Hoilant
foude willen fuftineren dat daer mede de faecke
ghcr
noegh gefchiedt, wanneer men voorgeeft, dat de fel-
ve is klaer ende richtig, ende dienvolgens geene co-
gnitie onderworpen , foo waren wel geene rechten
ende reden in de Wereldt meer nodigh, ja alle ghe-
Gerechts-bancken fouden te vergeefs zijn, wanneer
die gene,. dcwelcke op hunne faecke, ende het recht
't minft betrouwen , met defe uytvluchte fouden
konnen beftaen , dat hare faeckc iclacr fy , ende fy
hare tegen partyen daer medefy fouden konnen ende
mogen afwyfcn.

Wat het andere pretext belanght, foo en weten wy
niet anders , als dat hetu Ho. Mog. zijn , deweicke
aen de Admiraliteyt tot Amfterdam als dependeren-
de , voor foo veele ons bewüft is, niet van de Pro-
vintie van Hollandt alleen, maer van alle de Pro vin-
tien gefamentlijck, hebben plaft, de Hoef-Yftrfche
aftie aen fich te nemen, enae aen des felfs Crediteurs
eenige penningen uyttckceren j maer u Hg. Mog.

f«l-


-ocr page 343-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

1 66/L ^ich hier by oock weten te ontfinne ; dat fy foo-

____ danigen kit hebben ghegeven fonder onfe kennifle,

doch evenwel met fodanige referve en reftriftie, dat
het felve ons niet foude naedeeligh zij η , maer dat ons
alleexceptientegensdefefchaidc ; het fy ten deele of
in't geheel fouden bJyven voor-behouden.

By foo verre echter de Provintie van Hollandt ee-
nige penningen hier toe fuude hebben gcfurneert>
in meeninge, onsdaer mede vriendfchap tebewyfen >
waer van ons evenwel noch ter tijdt den grondt niet en
, is voorgekomen,en dat dienvolgens, deleProvintie al-
leen om onfen 't wille, en fonder haer eygen verfchul-
den hier door in eenighe fchade foude zijn gheraeckt :
Soo willen wy wanneer't felve na voorgaende liqui-
datie aengewefen wert, ons dien-aengaende foodanig
betoonen , dat de voorfz. Provintie over ons te klagen
geen oorfake fai hebben, maer veel meer in der daedt
te befpeuren, datfe hebben te doen met een goede op-
rechten Nabuyr, en met een foodanigh erkentelijck
gemoete,'t welck hunne fchade niet en begeert} Doch
cn kan ,endc moet daer door niet belet werden dat men
wegens de voornoemde fchulc de gedefireerde richtig-
heyt maecke, veel min mogen wy daerom met defe
fake langer opgehouden werden, gelijck wy ons dan
ten dien eynde op onfe U Ho. Mog. in Decembri des
Jaers
ββίιη hondert tteee enfeliigh toegefondene, ende
door onfen Refident, ter felver vergaderinge over-
geleverde Refolutie en tegen verklaringe in defe ichult
faecke , beroepen cnde noch daer aenhouden , niet te
min fouden tot meerder betuyginge van ons vreedlie-
vendc Naburige genroet, den tijt noch geerne lange
afwachten, ten eynde de Provincie van Hollanthaer
wat naerder mochte bedenckcn, ende fich io defen
met de
Jès andere Provinciën conformeeren, wan-
neernietdit tuffchen beytsquam , dat gelijckerwijfe
voor defen in U Ho. Mog, Vergaderinge, by het ne-
men van die bewufte verkeerde en abufive refolutie
van den
eeht en fwintighften May/οβίβη konden een en
fifiigh
in defe fchultfaecke, uyt den naem van de Pro-
vincie van
Hollant feer onvriendelijk isgeproponeert,
en daer op gcurgeert geworden, dat wy door U Ho.
Mog. in onfe Kleeffe Steden leggende Guarnifoenen
met executie mochten ghedreyght, en fulck dreyge-
mentvan executie in de voorfz relolutie mede gein-
fereert werden,gelijck wy onsdaer over in onfe aen U
Ho.Mog. gedane Miffive van den
veertienden luny fef-
tien hondert een enfefligh
hebben befwaert, maer noyt
eenigc antwoortdaeropontfangen; Aldus de voorfz
Provincie van
Hollandt oock niet alleen naegaens, te
weten den
-vyfen tmntighfien Maert, oock den acht en
iwintighflen
September fiSlie» hondert tisee enfiftigh ;
maer nu wederom den tweeden van defe loopende
niacnt van April daer op beftaen heeft ,ende nochbe-
ftaet, dat in pvolge van feeckere oude abufive, en
voor Jangen tijdt voldane refolutie van den vrienden
lanuary
fefiie» hondert negen en dertigh, met feytelijcke
executie tegens ons fai werden geprocedeert, wanneer
wy hunne onrechtmatige pretenficn niet en komen te
voldoen

Gelijck ons fulcx nu feer diep ter herten gaet, ende
geenfints over een ftem: met her geene ons diverfe
Leden van de Provincie van
Hollant. in 't byfonder
deStadt
yva Amflerdam, meermaels hebben gefince-
reert; daer beneffens oock fuickedreygementen bil·
lick geenplaetfe behoorde te hebben onder Geallieer-
den , en voornamentlijck tegens fodanige, de welcke
vrientfchap foecken te onderhouden, en niet anders
cn begeeren, als wat aen hem felven recht,' redelijck,
ende behoorlijck is.

Alfoo fullen U Ho. Mog. ons vcrhoopentlijck,niet
verdencken , dat wy fulcke vreemde proceduren, en
onvriendelijcke bejegeninghe , de wekk wy echter
hoopen dat de Provincie van
HoUant felver erkennen
fai, wanneer de felve van de befchapenheyt van faec-
ken , ende van onfe fincere intentie , volkomentlijck
fai geinformeert wefen op het befte wy konnen, ioec-
ken af te weren, ende dat wy tot dien eynde den Raet
en de Afllftentie van andere onfe Geallieerden foo
lange gebruycken, als lange mee ons cegenï alle rede-
nen ende rechten in defe faecke geprocedeert werdt·
U Ho.Mog. ondertuffchen verfeeckerendc,dattetfel!
ve ons geenfints en fai beletten noch afhouden, om ""
in die met defelve dus langh gecultiveerde vrientfchap
te continueren, maer dat wy veel meer oock felve die
ons afgeperile rechtmatige tegen-middelen daer hee-
nen alleen fullen dirigeren, dat in plaetfe van ver-
wyderinge, de welcke by langer refus ende onftente-
niffe van eene rechtmatige Refolutie, hier uyt foude
konnen ontftaen , de oude beftandige yrientlchap vaft
mach werden gcftabilieei t, ende dat die gecne de wel-
ke miffchien teghenwoordighallerley verbinderinge
verooriaecken, mogen erkennen, dat U Ho. Mog.
meergoets van onfe beftandige vriendtfchap, alsvaa
diergelijcke onrechtmatige projeden, fullen te ver-
wachten ende te ghenieten hebben ; Daeromme foo
verfoecken wy U Ho. Mog. vrient-nabuyrlijck,dat»
fe doch in defe Schuldt-faeckenu eens, naerdatallc
de Provinciën hare Provinciale advylen al voorlan-
ghen tijdt daer over hebben ingebracht, volgensde
Conftitutie cndeghewoonte van hare Regeringeeen
rechtmatige Conclufie willen formeren, en
ons de
felve laten toekomen, op welck vertrouwen wy, fier.
Gedateert
Keulen aen de Spree den veertienden Aptil
fifiien hondert vier en ftfttgh.
Onderftunt U Ho.Moï,
goet willige Vrient en Nabuyr,

En was geteeckent

Frederick Willem Keur Verft,

«ÖHbe fijne .iBinifìer^ obccaaìjenö^cc na in
(jct botgenùe cinotiiiiel :

HO. MOQ. HEEREN-,

De Gedeputeerden van fijn Keur-Vorftelijcke jjjn·

Doorl. van Brandenburgh hebben goedt-gevon- t«to

den, nefFens de MiiSve van fijn Keur-Vorftel. JJ
Doorl. de welcke fy-lieden op huyden aen u Ho. Mog. S
overleveren, te voegen defe hunne korte aenwy finge, ftj(p.ii
hoe dat fijn Keur-Vorilel. Doorl. vermeynt nueenigalltiiS
jaren aen den anderen door de Provintie van Holland Ift
en Weft- Vriefland ofte op der felver name, in't ftuck '
van de Hoef-Yferfche fchuldt, tot lafte van fijn Keur-
Vorflel. Doorl. gepretendeert, tegens recht en rede-
nen gedreyght geweeft te zij n, met feytelijcke execu-
tie op fijne Domeynen cnde Inkomen , ende noch
tegenwoordig daer mede opentlijck gedreyght te wer-
dec, niet tegenftaende fijne rechtmatige cnde meer
dan billickeprefentatien, itarativelijck over de fake
gedaen. Als mede de redenen in 'c korte, waeromme
haer Ho. Mog. ( dewyle alledp andere Provintien die
voorfz prefentatien htbben aengenomen ) daer tuf-
fchen beyden behoorden te komen ; met een vertoo.
ninge dat uyt den gevolge van de voorfz dreygemen-
ten van de opgemelde Provintie niet andera als een
eyndelijcke ruptuyr van vriendtfchap tuffchen im
foo oude Bondtgenoten, Nabuyren ende Religions·
Verwanten, cn kan werden te gemoetgcfien.

In den eerβtn s Soo is op den acht en tmntighffe»
May fefihien hondert een en fefiigh
by ofte in den name
van de gemelte Provintie van Hollandt ende Wcft-
Vrieflandt, ter Vergaderinghe van u Ho. Mog. niet
alleen geproponeert , maer oock inftantclijck geur-
geeit, en;daeropgeinfifteert. Dat in de voorfchreve
Refolutie by hare Ho. Mog. doen ter tijdt over de be-
wufte Hoef-Yferfche fchuldt genomen , fijn Keur·
Vorftelijcke Doorluchtigheydt te gelijck foude mo-
gen werden gedreyght met de executie, foo wanneer
fijn hoogh-ghemelte Keur-Vorftelijcke Doorluchtig-
heydt niet promptelijck en mochte komen te voldoen
den eyfch van
drie miüwenen guldens, over de voorfZ
fchuldt tot fijnen lafte gepretendeert, hoeongefon-
deert ende illiquide die oock is : Ende dac't felve
dreygement van executie inde
voorfeydeRefolutie
oock in fpecie foude moeten werden ge-exprimeert,
daer in nochtans geene van alle de andere Provincie»
hebben willen condefcendcrcn.


-ocr page 344-

en OORLOG Η. 'tVier-en-'veertighfieBQecL· 325

Ten enderen} Da Provincie van ΗοΖ^λλΛ iterati ve-
ϊ664· liickzyncle verfocht, om haer Provinciael advys ter

■--- Vereaderinge van U Ho. Mog. te wiiien in brenghen,

code Miffive van fijn Keur-Vorftel.Door). in ciato den
Jeerthimden January fiBhien hondert een en fiSiigh j
hecft op dei '"iiftivintighflen MaertfeÌìhien hondert
" Jmih gerefoiveert, en hare Gedeputeerden
ter Generaiiteyt expres gegeven, defaec-

kedaerheenen te dirigeren, ten eynde aengaende de
voorfz Schuldc wederom mochte werden ghebruyckt
foodanig antwoort als U Ko. Mog. hier voormaels op
den
v 'Mhiendenlmmry/efihien hondert negen e» dertig
sendeCieeffcheRegeeringe gegeven hebben, defel-
ve antwoordt gheweeft zynde, dat itiàìeaàtvyftìgh
duyient
Rijcksdaelders belooft in'tTraftaetdcAnno
fefthien hondtrt fes en dertigh, ende verfcheenen in de
àten feUhiea hoadert feve» en dertigh enàt acht en der·
firh niet promptelijck en wierden betaelt, als dan den
Riiedt van State de executie by fijn Keur-Vorilelijcke
Doorl. foude doen,
oòcktotfynertydcdaerinnelau-
de
continueren.

Ten derde»i Ende ef wel de Keur-VorfteJ. Doorl.
Miniftcrs fulcks vernemende op den
acht en tviniigh-
ften
h^t'ùfeflhien hondert fwee en derttgh aen U Hoogh
Mog. hadden geremonftreert ende aengewefen, dat de
voorfz antwoordt aen U Ho. Mog. op de tegenwoor-
digequeftie, namentlijck, of men over de voorfz
Schuldt ende de Intereiien daer op verloopen, mitfga-
derj de bctalinge fucceflivelijck daer op ghedaen, be-
hoort te liquideren ofte niet ? geenfints en pafte ofte
applicabel was, in confideratie dattet gedefiderecrde
van U Ho. Mog. in de voorfz Refolutie van den
vyf-
ii/iBi/f» January feflien hondert negen en dertig, met de
gevülghde betalii^e tot de fomme van tuflchen Kj/a
fis hondert duyfentGnXdcns ia contante Penningen ge-
daen, was geadimpleert, foo heeft echter de wel- ,<e-
meltc Provincie van
Hoüant en Wefi-Vrieflandt op den
iwhtighpn September feflhten honden twee en fefligh,
nochmacls en voor de derde reyfe ep de vooriz te doene
executie aengedrongen, ende hare Gedeputeerden ter
Vtfgaderinge van U Ho. Mog. wederom ghelafb te ef-
feftaeren ende uyt te wercken, dat doch de voorn,
antw'oorde van den
v^tevden]wmx'jfefihien hondert
ηΐζΐη « dertigh
geiterecrt, ende nochnaeels aen fijn
Keur-Vorflel. Doorl. Kcgeven foude werden.

Ten vierdem Als de Keur-Vorilel. Doorl. Minifters
daer op den
v^fen fwiutighfien van de felve Maent van
September, de oorfaecke van de voorfz antwoort van
dien tijdt nader ende naeckter hebben aengewefen, tot
een klare ontdeckinge, dat de felve als voorfz is, tot
den tegenwoordigen tijdt geenfints applicabel en was,
defgelijcksals de voorfz Minifters, van de opgeroeide
Heeren
SmeinwiitìBollandtcaàcWèll-Vrìeflandt, als
doen vergadert zynde, by een fchriftelijcke Memoriö
hebben verfocht, te moghen verftaen, of het dan der
felvcr uytterlijcke meeninghe was fyn Keur-Vorflel.
Dootl.met die in defelve antwoortgedreygde executie
noch teghenwoordigh na foo veel gedane betalinge te
befwiren ende aen te taften : foo hebben de felve Hee-
ren St«en
drie dagen daer aen, te weten, den achten
tvmtighfien
September fefihien hondert twee en feSiigh
fich daer op rotonde verklaert j by de meergheroerde
annvoordt van άeavyfthiéndenlΛnü9ityfeβtenhβήdert
legm en dertigh als noch te perfifteren.

Ten v^deni Waer op de Keur-Vorftel. Minifters
jy" genootfaeckt geworden, U Ho. Mog. den
v^fden
^^^irfeflien hondert twee en fefiighyesn
mondtiiijó·
« Propofitie, de welcke oock nadcrhant in 't gefchrift
IS gebracht, ende over ghegeven, te remonftrerén φ
grooteinjuftitie van fodanige proceduyren, fondèrling
«er f^jn Keur-Vorftel. Dóórl. foodanige reddlijcke «ih
S
m P'^^icntatien doende Ivas, als inde vöórgaen-
ITU "ï?"®'®" breerierzyrivEimfclÉ: Ende hei heeft
υ
Mo. Mog. belieft, dat op de rèipeftive Provinéien
tot het inbrengen vari hare Provinciale
' géRj-ik vöór het meeftte part
is^ichictjotn foo eens aeh«en eynde tekomen, foh-
dat fulcks by dc Provincie van ΗΛι»Λ
«nigea^erjoperatie heeft gcdacn, ali dat haer Hec-

I ren Gedeputeerden ter Generaiiteyt geen fmaeck in de i^jj^
voorfz Propofitie vindende, fich bemoeyt hebben die
;
te verwerpen, felfs met voorftellinge, dat men die aen J
de Keur-V orftel. Minifters foude behooren wederom
te geven, fulcks dat men aen de zyde is ghebleven by
de voorigedreygementen van executie, ja, opgemeU
te Heeren Staten van
HoUandt ende iVefi-Vriefi*nt heb-
ben nu wederom op den
ttuetden van den voorleden
Maent April hare voorige fcherpe verklaringen
voor
de vijfde mael
gerepeteert, ende hare Gedeputeerden
ter Vergaderinge van U Ho. Mog. van nieuws ghelaft
op de uytvoeringe van de meer-gefeyde antwoort van
den
vyftienden January feflien hondert negen en dertigh
by U Ho. Mog. teinfifteren, endeden inhoudtvaa
dien by alle mogelijcke middelen te beforgen ·

Tenfefdem Niet tc min, gelijck fijn Keur-Vorfteh
Doorl. ten allen tyden heeft getracht de oude vriendt-
fchap met defen Staet der Vereenighde Nederlanden
in alle manieren finceerlijck te onderhouden,alfo heeft
de felve alle mogelijcke patiëntie bier by ghebruyckt»
ende uyt die ïniichte hier toe op geene foodanige te-
gen-middelen te willen gedencken, als wel op dierge-
lijcke onrechtniatige en onbehoorlijcke dreygemen-
ten fouden paffen, op hoope, dat de meer-gemelde
Heeren Staten van
HoUandt caàe Wefi-Vrieflandt hi^T
eenmaels te degen van de warebelchapenheyt van fa-
ken iouden hebben willen laten onderrechten , en
daer uyt fel ver erkennen, datmendiergelijcke voor-
flagen , prefentatien èn verfoeck, ais fyn Keur-Vor-
ftel. Doorl. is doende, niemant, veel min fyn oude
Bontgenooten, die foo veel intereflen van Staet, van
Religie, ende anderfints met den anderenghemeen
hebben, en behoort te weygeren, foo verre van daer
is het, dat men de felve noch daer en boven met on-
betamelijcke ende feer onvriendelijcke executie be*
hoort te dreygen.

Ten fevenJent Maer mfien en bevonden werden-
de, dat fijn Keur-Vorftel.üoorl. die patientie tot noch
toe te vergeefs heeft gebruy ckt, foo wert vertrout, dat
opgemelde Heeren Staten van
HoUandt ende Wefi~
Vrieflandt
Π iet vreemt en lullen vinden, dat fijn Keur-
Vorftel. Doorl. om fich en fijne Landen en Lieden op
foo veel geitereerde dreygementen voor ghewcldt cn
overval, foo veel mogelijck is, te behoeden, fijn re-
cours gelijck hy by de andere
fes Provinciën genomen
heeft, nu oock mede by andere fijne Bontgenooten fai
moeten gaen foecken, ende nemen om der felvcr goe-
den raedt te mogen hebben, ende fich van der felver
affiftentie in alle voorvallende gelegentheyt te verfekc-
ren , of wel dat de opghemelte Heeren Staten van
Hollant ende Weft VrieJlant veel meer tot voorkomin-
ge van alle verwyderinghe fullen helpen bevorderen,
ofte ten miiiften niet Beletten, dat U Ho, Mog, de
faecke nu eens, na dat alle de advyfen ven deapdere re-
fpedtive Provinciën al voor eenigen tijdt ter Vergode·
ringe zyn in gebracht, Staets-gewyfe ende firialijcken
refolveren endé fluyten. 5

Ten acht ften', Waer in dan U Ho. Mog. fo veel te
min bedencken hebben te dragen, overmits iiictanT
dersgefocht en werdtals
wat recht ende behoorlijck is>
ende dacr overyêr Provinciën ghenoechfacm van een
en het felve gevoelen zyn : Daer hcenen gaende i dac
den text van de Obligatie, de welcke fyn Keur- Vörftel.
Doorl. aén den Staet heeft gegeven, ende volgens U
Hoogh Mog. eygene veelvoudige refoluticn over de
meergemelde Schuldt, liioet.werden geliquideert, en
wanneer eenighe diffcrehteh daer by voorvallen ,· die
men iri' dér niinne niet en fai konnen verefifenen, dat
de felve naer aen^yfinghe van de klare letter ivan
't Traftaét van den
vierden Septetóber fefthieu bendert
fes en dertigh t Mkü
nioecen werden gcftelt üér decifie
van onpartydigé Arbiteri, évtnalsdevóorfzjÏiPró-
vincien haere' refpedHve Heerên'· Gedeputeerden ter
Generaiiteyt hebben
gelaft, foodanigé haröPl-oVin-
ciale Réfolütièn ter Vtìr^dèririgé van ü Hö, Mog. tc
docnvoltrëckènendetébefluyten. ! -

Ten mget^ ; Welck befluyt oock daeroBo fe meer
behoort ^èmaeckt te werden, niet tcgenftacnde een
van dePròvificiendìfcrt!peert> ende daer by els noch
C
e (oviàq


-ocr page 345-

S A Κ E Ν van STA E Τ

1664. roude mogen blijven pcrfifteren. Overmits het is een

- faecke vanjuftiticj daer by niemant kan noch fai ver-
kort werden, ende de welcke de minile van dclnge-
fetf nen felfs niet en mach geweygert werden.

Ten thtenden··, Ende principaiijcken overmits an-
derfints daer uyt groote ende periculeufe verwyderin-
gen fenden konnen ontftaen, daer men doch by de
tegenwoordige vreemde conjunöure van tydej wel
dient om ende van Gch te fien, ende geen tot noch
toe wel geaffeótioneerde Vrienden > in plaetfe van
met de felve in te gaen den wegh van beilichtinghe
door middel van arbitrage en jurtitie, door iterati-
ve dreygementen van feytelijckheydtcotonvrienden
te maecfccD.

Ten elfde» i Bebalven dat fulcke verwyderinghen
wegh te nemen > oock t'eenemael conform is met den
bindt van de Unie, van de ghefanaentlijcke Pro vin.
cien met den anderen; mede brengende In'tyïw»-
tkiende Artyckel : Dat de Provinden haer JuUen wachten
■van üytheemfibe Vorften 1 Beeren m Landen, eeaige oc-
cafie te geven van Oorlog. En dat om aüe fulcke occajien te
vermy ieHi de Provinciën gehouden fuBenwefin, fao-a>el
d» Uytheemfchen als Ingezetenen t« adminiflreren goedt
recht ende juSiitie. Ende by fio verre yemant van hun daer
Vania geireeckm tlüft, dat dan de andere Bontgenooten
de handt fuUtn houden hy alle beheorlijcke weghea, dat
Jiilcks gedaen -merde.

Ten tvaelfdenj Ende mits welcken danoockvan
U Ho. Mog. in defefaeckealtans verwacht werdt een
finael ende goet belluyt, cn dat U Ho.
Mog. fijn Keur-
Vorftd. Dooil. op des felfs verfcheydene ende fuccef-
five Mìflìven over dit fubjeft aen haer ghefchreven,
eenmael fullen antwoorden j endedat in fodanige tér-
men > dat fijn Keur-Vorftd. Doorl. fai konnen geloo'
ven, dat de wacrachtige meeninge ende intentie van
U Ho. Mog. is, met hem te leven ende te continue-
ren in de oude Vriendt ende Bontgenootfchap, ende
af te foyden alles wat voortaen niet anders als rupture
ende fcheuringe daer in foude moeten geven, 't Welck
fijn Keur-Vorftel. Doorl. voorfzMinifters2.ynende
blijven verwachtende. Datum in 's Graven-haghe
den
negenden May felihien hondert vier en fefìigh. Ende
wasonderteeckenc

iVtmer Wilhelm Blaffeil, Johan Cofes.

38)? ïgiccen ban Hoilandt ijebftni fuïcfi^ qualijclt op

jWoiienö gcnotnfU / tnDe ÖrbbfU Den derthlenden .IBcp ÜfCi

Sn aS /

nbmen. tiilitfpt met flllm crnfl gljtpjcfentecct fouDe üJo?bcn /
de informaliteyc fnbe bc onbevoechtfaemheyc in be
boojfs .iliifTrtJE cHbe JDniiojic brfprnct / niet bcifoftft
tni rtinbc upt ben norm cnbc ban togen Ijaccii^oogb
ia^og. aen fijn
ïiruc-©o?ftd. ©oo?i. öji cefcriptieen
aen De seinribe ï^eeccn be^ felf^
Minifters bp mi fci|?ifi
telijcte antbJoo?lie <n fcricufe tecmmtcaemoebtgfjci
boat nioae bjecDen/ batb.ifcï^o.|Bo8.gantfcI)on=
aengcnaem bjajS BebJccfïbefojmeenDemEtöobcinbe
boo?f5 .l©iflibe cnbc .J©fnio?ieaft>Jiil>cItty al^conti=
ntrenbe faertni / tnbe ai'öUnimtaticn Die be a5eu=
nirecbe i)$obüicien onbetlingl)^ trgOcn^benanDeccn
luci ftoiibenfuliinewn enöe acbjnpcftcn / macc bie in
be inonbt ban
Uytheemfche Potentaten rnbcinglje:
fclj:iftenbQn Ijarc
Minifters arn befen ^tart aeenfmt^
pa|1[k-etbtn / inoetenbe b?n feïücn bn anbetc ftoningen/
I ©o?flen enbe ©beclieben / aii§ een cnbe inbibifibel fon-
ötc
diftinaie van Provinciën oftf Efben in publtjcftc
faeciten bp ftare 2D?ieben/ .ïBemocien enbe anbece φε^
I friijiften aen gcfien en aen gefp^aocften üjetbeu/ alljOEi
tuel Dien onbecminDctt be #^obincien oiibecling biifÏen
luat eirlt ban bun conipeteecbe / enbe in toat bjegen be
felbefleïïanbrcljabben te bejegenen / Vuatbelibecatieti
bolgen^ be
Unie tot iiaetï^oogljiiaog. Sttgabicin?
.ge fpeetccenbe/ enbe in luatfaecItenUonoftebeljaoj^
ipn met plucalitept ban fiennnen bc jiupt gemnecht te
tuecben / enbe boat biagelijclj^ ineec maë : «©at totj;
• öfi·^ meöc be üJcI-gefonbecctöfï>tbaiibeboojf3boo?=
gaenbe {(aei' <0joot iBog. litefolntien aén be an::'
bc» ^QHtaenootru idaeciMtbectoontenbelbeUngc;

li.

fcDfcpt fonbe bjo?bcn/ niet p?efentatie ombienthaì-
ben/ foo booz befen te meermalen bja^gefcöiEbt/iit '
een confeccntie tttpjffcntiebanbiHainifìct^banffln
Kent 39o?fiel. gFioojI. be ongefonbeertfjept enbe otib I-
lieftïitpbt ban bet feïbec fnliennen enbe betfofchfii/
Ijanbt-tadeiijcfi aen te totjfen/ enbe batbiEnoinjEr-
minbert boo? be ieeren ban befiibberftljap enbe an-
bece öaer €b.<l5Mi©og.<i5eromniittefcbentotbefa.
lien ban Brandenburgh obetïcpbtcnbcobcrtüog[)cii/

mitfgabcc^ Öaec »eb.45?..E3og.banabbijfcnaebitnt
fonbe bio?ben/ booj toat toegljcncnbeinibtifTfuiifii
^taet bcfi enbe geboegeUjcft^totboIboeiiingebanbt
boojf? feljnlbt fonbe Bonnen gccaccRen / immft^ tnbc
in allen gfjeballe bientlialben bupttnfcljabetnDrfjttn
toerbcn geijouben / mebe in toat boegen batt oni=
tcent befl eene goe be/ enbe toa^ Ijct bonjlijch / een enis
pacige cefolutie tee «©enecalitept upt Betoctchtfouie
lionnentofcben.

(iEot juilipeatieban &ct contrarie / Bcbbrnbeïief:
crn ïicuc ©o?|ieI. .ïBiniflec^ bejS anOeren botgy in
0egebfnl)ctboigrnbe:

Ho. Mog, Heeren ;

De acnwefende Minifters van fijn Keur-Vorftel. fft
Door],
vzn Brandenburgh Λ Willen verttouweii) ^
dat de Ed. Gr. Mog. Heeren Staten van
HüUant S
ende Wii?-i>;>/7i«i/#zyndealsnoch vergadert, fichio te^
ghevolge van U Ho. Mog.vtrfoeck vandenii/fWtt"A
deies, fullen hebben verklaeit op de onlanghs overge·
leverde Miffive van fijn Keur-vurftel. Doorl. van den
veerthienden April, ende hunne daer by-gevoeghdc
Memorie raeckende het afdoen van de bewufte
Schth·
faecke,
ende dattetover fulcks U Ho. Mog. goedege-
liefte fai zyn, nu eens in defe faecke eejie rechtmati-
ge conclufie te nemen.

Ende alfoo zy Minifters daer nefFens van ter zyàn
hebben vernomen j dat de voorfz, hare Memorie ende
de interpofiiic vandeKroonevanE»gi/rfWibyeeDÌ-
ge voor aenftootelijckfoudezynop genomen, ende
tot nadeel van fijn Keur-Vorftelijck^e Doorl. gedujt
werden,

Soo vinden fich de voorfz Minifters verplicht ü
Ho. Mog. uyt den naem van hooghft-ghedacbtefijn
Keur-Vorftel. Doorl. te verfeeckeren , dat de lelve
niet teghenftaende verfcheydene ieeronvriendelijcke
bejegeningen, evenwel altoos by dcfe vafte refolutie
isgebleven, ende noch blijft, fyner zyds foo veel aen
hem is, oock voortaen alle onderlinge goede vriendt-
fchap ende correfpondcntie met den Staet finceet-
lijck te onderhouden.

Maer alfoo hem de vooxf-LonvrtendelyckeorATm·
tingen feer onverwacht ende vreemtzyn voorgheko-
men, ende defe iiecke foo hoogh getrocken werc ,dat
foo doende, de onderlingevrientfchap mettertyton-
vermyrielijckfal moeten komen teperiditeren, 'twdc·
ke oock miflTchien de reden mach wefen waeromdc
gemelde Heeren Staten van ΗοΖίΛβΛende ^«yi-W·''/-
landt by hare verklaringc > raeckende de vernieuwinge
ofte prolongatie van de tuCTchen fijn Keui-

Vorftel. Doorl. ende defen Staet van 'c iaer/èiï/wi»·
dert v^en vijftig, hebben goet gevonden defe Schulc-
faecke eenichfintsdaeracnteaccrocberen,
foo dat d:
felve mede foude mogen af gedaen worden.

Soo en kan het niet vreerot gevonden worden, dat
fijn Keur-Vorftel. Doorl. ofte des
felfs Mintftersde
voorfz
onvriendelijcke bejegeningen, de felve komeo
„van wat Provinciën datfcwillen, fpedalijckaendin
„Staet bekent maecken, als wien
f90 merckelijckdaw
àen gelegen is, dat men oude
Geallieerden endegoe-
de Vrienden, fonderreden, ja tegensrecht, nietefl
befware j veel min irritérc. : : „,

Gelijck het oock niet vrcemt moet fchijnen, dat®
lelve fijn Keur-Vorftelijcke Doorl. Ïle foodan^
delen foccken by de h^ndt te nemen, waer door defc
fteen des acnftoots mach werdea wi^gh ^eruj|n)t >
ca hetgedefireerde ooghperck vaq de yordiircyiie^·
iphipbereyckt. , , - . - En^


1

-ocr page 346-

r

en O O R L O G Η. *tVier-en'%)eertighfle Boeck. 3 2 7

Ende oVermfts in de Werelt niet ghemeender en is
h6H· ,1. nueftie onder Vrienden, gelijck dit different is,

ïnor raedt van Vrienden ce aflbpieren.

Soe en kan noch mach men oock fijn Keur· Vorftel.
Doorl niet qualijck af nemen, datdefelvenafo iqn-
op eenomene patiëntie, cnde daer het eenparigh ver-
fneck alle andere Provinciën , ende alle iijn Keur.
Vorftel Doorl. Befendingen , Brieven, Propofitien·,
He andere foo vriendelijcke ontmoetinghen aeo de
Heeren Staten van
HoUasJt ende Weit Vricflandt in
'cbvfondcrgedaen, de (elve echter van de gedane'ge-
r)revehde executie niet hebben konnen dimoveren ,
fich evndelijck oock aen fijne Vrienden heeft moeten
addreileren, ende dienvolgensoock van fijn Keyferl.
Maiefteyt ende van andere Koningen ende Potentaten
fijne Geallieerden der felver goeden raet te verfoecken,
I hoewel het fijn Keur-Vorilel. Doorl. noch altoos
het aengenaemfte fai wefcn, wanneer het U Ho. Mog.
fil believen fodanige ordre te Hellen, dat hy niet noo-
Hieh en hebben de felvefijne Geallieerden en Vrien-
den over dele faeckc verders'te bemoeyen. Soude
echter nae dat fijne Keur-Vorftel. Doorl, fich byde
voorfz fijne hoogc Geallieerden heeft aen ghegeven,
fich het een ofte ander misverftandt tuflchen defelve
ofte eenighe van dien ende defen Staec ontftaen zyn ,
otte noch komen te ontftaen ('cwelckfijnMinilters
echter niet en hoopen dat van eenigh gevolg wefen fai )
foo en konnen U rio. Mog. fich wel verfeeckeren , dat
dit
werck buyten het ooghmerck van fijn Keur-Vor-
ftel. Doorl. isj ende dat ghelijck de fel ve daer op im-
mers foo weynigh gedachten heeft konnen hebben als
U Ho. Mog. ten tydede Provincie van Holiandt der
felver dreygende advys van den
tweeden April Icftle-
den, over de voorfz fchuldc- faecke wederom heeft ge-
lieven voort te brengen, defelve fyn Keur-Vorftel.
Doorl. alfoo oock de minftc reflexie daer op niet heeft
kennen nemen.

Maerde voorfö Minifters konnen U Ho. Mog. ter
contrarie verfeeckeren, dat fijn Keur-Vorftel. Doorl.
foodanighe misverftanden niet anders als met groot
Icedtwefen fai hooren, ende dat hy op den onverhoop-
ten val van eenighe verwyderingen, niet onderlaten
fa! al!e devoiren van eenghetrouw Vriendt daer byte
employeren, zynde U Hoogh Mog. uyt foo veele no-
table preuven van de voorigetjdenovervloedigh be-
kent, hoe feer het Keur-VorftelijckeHuysden wel-
ftandt van defen Staet altoos heeft beherticht, ende

hoegrooten reflexie het Roomfche Rijck <
dere , altoos hebben ghenomen. ende η

[en meeran-
noch moge-

iijck nemen op de ghenegentheydt met de welcke dit
Keur-Vorftel, Huys defen Staet altijts heeft gefocht te
obligeren.

Dit om de meergemelte Minifters dan oock πη foo
veele te meer betrouwen, naerdien dick wils, oock ten
declea in de voorfz fijne Keur-Vorftel. Doorl. jongh-
fte Millive van den
veerthienden April leftleden ghe-
noechfaem is aen ge wefen, dathetmaeruyt-bedochte
interpretitien zyn, geenfints met de rechte befcha-
pentheydt van faecken over een komende, die men
evenwel voorware wil doen paCTeren, als ofiêr oyt ee-
nige liquidatie ofte/uyveringe van de fchult voor, nae,
ofte by de Traftaten van de Jaren
feflhitn hondert twee
en dertigh
ende feflhien hondertjes endertigh wasghe-
maeckt, waer door de liquidatie foude zyn af gefne-
den, of dat fijne Keur-Vorftel. Doorl. by die occafie,
ofte oock anderfints eenige, jae de alderm i η fte van fij-
ne gedane betalingen ofte rechtmatige hebbende tegen
pretenfien, foude hebben meer gegeven.
, Dat U Hoogh Mog. fich aen ioodanige interpreta-
t^ien niet en fullenwilleakeeren, maernueensinde
uecke concluderen en de handt daer aen houden» dat
achtervolgens het voorfchreve Traöaet des
Izttsfeflien
hondcrt fes en dertigh
j daer van de clauful hier nefFens
gaet cnde alle de refpedtive Provinciën fterck ver-
bindt , defc fchuldt-faecke by equitable arbitrage mach

werden af gedaen.

Waer overzy Minifters haer oock in de voorfchre-
ve hare overgeleverde Memorie hebben beroepen, ge-
Jijcà zy fich mits defen als noch met U Ho. Ntog. pcr-
miffïe beroepen op het ftvmthiende Aftijckel van de χζ^^..
VxiCj als wefende defe Unie het eenigh fondament .. , „"
ofteBafis, waer op foo wel fijne Kenr-Vorftel. Doorl.
als alle andere Potentaten ghecontraöeert hebbende,
ofte noch tontiaöerende met defen Staet als gecom-
pofeert
uyt/even fouveralne Machten , haer alleen ton
hunme fecuriteyt altijt vertrouwt hebben, endeoock
in't toekomende vertrouwen moeten , fullenfe ver»
fecckett zyn, dat haerTraöratendeghefamentlijcke
Provinciën tot het voltrecken van dien verbinden.
Datum 's Graven-hage den
vijfthienden Mey feSlhkn
hondert vier en fifiigh.

Getekent
WemerWtihelmBlaffeyl, "joh.Cofet.

53ε ïlecce &f ur-©oj|ï / om te tooncn bat ïip
ben fjabUf/liet bni
veerthienden HDap lian torgrn bm
ftoiliiiai) Uan
Engelandt boojbnil^rrccDowningfiji
ncfacrïtc oorh püetigö tfcommaiiCitrci] / aï^ öarc üon
in ïjet boojgatuDc on^ toccDi ariurlt.

JOit ^!teJ/iEJeÌÌeralede BrittdcribomgJèp/aig»a»t ®οΒΐ·

au Roy monMatflre, que comtne aipfijeit qu'ilj ait
des certatns Jommes d'^rf^em pretendües d eiire diies han
far luy a cet Eifat envertu d'unedebte contraffèe en l'an SSiaii»
ì6i6 i^qH'ilafait-tout lonfoffihlepardesmyemataia- ,
bles d'indHire Iturs Seigneiiries hs Efiats Getieraux des '^®''·
Frovimes Unies de -venir a une /iquidatfoa éradjoufìe-
ment dlcelje, ayant de tempi en temps efirit a eet effeiì a
elles i ó" envoyè fes Minijtres icy pour tafcher de le faire
qui fi trouve encore icypourcefujet, mais ^uettus leurt
devoirs ont efli jufques aprefent mutiles ^ infruStueufes
n'ayantpeu prevaloir avec eÌ/cs de Pachever non plus de le
foubs met tre a Γ arbitrage des perfomes competents in-
differents,

C'eB pourquey il a depre tres ferieufement quefa Maje-
fiè s'y voulott tntremittre, camme fes Anceflres ont fait
autrefeis cy devant ou lesEleiieursdeBrandenbourgcnt
eù afaire avec ces Eftat-
ee eiu'ayant eSièco.
elle.

•votr i

fondement ι ^ primipalement eit cette conjuniìure entreβ
proches voifins φ' fi bonsé"vieux Anysé-AlUés i me
benne ér parfaite tnleUigence correfpondence e»tre lef-
quels efiant fi necejfaire pour la prof perite i^feuretèd'u»
chacun i ér voyant bien les tres grands inconvenients ^
mauz. qui in evitablement fuccederont au contraire j elle
fe perfiiade ^ s''ejjture qtte L. L. S. S, aurontfort ag-
greahle quelle s'y entremefle comme Am-j cemmun ^/t-
lan Vexemple de fes Antefires d'keureux^ glorieufemt'
moire.

A commandi β luy fin Envoyé Extraord. derequerir
tres firieufimentqu'ilpiatfi a L·. L. S. S. de prefier l'oreil-
leaux propofitions qui mit eKé(és"jontfaitesfarjes Mini-
fires icy afefiard dudit EleBtur a ce que eet affairepuiffe
en ·βη efire accommodèe ^ vuidée a l'amiable, la quelle
contribuera fort au bie% de tous deux & fera une chofi
tres-agreable au Roy , ér qui Voblie era en tefmeigner
fis reffentimevts Royafix. Fait a la Haye ce
4. Mey
i66^fi.vet.

Signé

G. Domtingh,

irntif bcfgrtijrli^ booj bm IjffcCharifius ban tors
0cn Den ïtonrng!) ban Dcnemcrcken ben drie en twiit-
tighften.ïiI3fp.

Ho. Mog, Heerett;

SYne Koninghlijcke Majefieyt van Denemertke»
ende Neorwegtn, Scc. heeft den ondergefchreven Φιπ»-
Refidentgenadichft belaft, U Ho. Mog. mits de- 'n"®®"·
fen te remonftrercn, hoe dat aen de fclve van fyne
Keur-Vorftel. Doorl. va»
Brandenburg was te verftten
gegeven, dat hy eenige Heeren by defen Staet , hadde
ghefocht om over ieecker fchuldt van
heftdtrt duyftnf
ee i Rijcks-


-ocr page 347-

347 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

t66jL. Rijcksdaeldcrs met defelvete mogen komen in liqui-

__ datie, om redenen, dat opfoodanigefchuldtzynde

betaclt ontrent de vier maelhondert Rijcksdaeldcrs van
hooghgedachtc fijne Keur-vorflelijcke Doorluchtig-
heytj evenwel noch daer over meer als
fwaelfmaelhon-
Àert duyfint
wicrden gheprerendeert ende af ghe-
eyfcht j maer dat hy tot fulcke Liquidatie tot noch toe
nietenhaddekonnengeraecken, werdende daermet
van tijdt tot tijdt opgehouden, en niet te min voor de
voorfz gemaeckte pretenfie van
twaelfhondert duyfent
Rijcksdaeldcrs , foo voor als naerbefproocken: Niet
tegenftaende fijne Keur-vorftelijckeDoorluchtigheyt
fich hadde geprefenteert, van te willen alle diffèren-
tiale pointen dieby de liquidatien mochten voor val-
len, in gevolge van de mutuele TradtaCenaenAtbi-
ties ftcllen, en der felver uytfpraecke
promftelück vol-
doen , vriendelijck verfoeckende, dat hooghftghe-
dachte fijne Koninghl. Majefteyt gelieve iulcks door
der felver Minifter hier ter plaetfe, U Ho. Mog. te la-
ten voor ftellen ende te gemocdt voeren , daer mede
het fel ve werck onder foo goede vrienden, mocht wer-
den ge-effent ende geaccordeert. Het welcke fijne Ko-
iiinghlijcke Majefteyt hebbende in ghefien ende daer
beneffens geconfidereert, dat de felve als met alle bey-
dfe gheallieert, te liever foude willen contribueren
'tgunt dienftigh mochtewefen, alle foodanige difFe-
renten uyt den wegh te ruymen , ende is daer over te
meer bewogen geworden,U Ho. Mo. door den voorfz
Refident te laten verfoecken, de goede billicke propo-
fitien van fijn Keur-vorftel. Doorl. in defe fake te wil-
len plaets geven, ende fich foodanigh te verklaren als
de equiteyt onder foo goede Vrienden tot confirmatie
van beyder-zijds nabuyrlijcke correfpondentie ver-
eyfcht, het welcke hooghft-gemelde fijne Koninghl,
Majefteyt, fonders aengenaem fai wefen, en den voor-
noemden Refident daer op U Ho, Mog. goede Refo-
lutiete gcmoet fien. 'sGraven-hagedcni^wi»/»/»-
ti^ffe» MayfiSlhien hondert wer enfeBtgh.

Getekent

P. Char 'tfms.

<Snbe tnrt Vranckrijck lift maecftm öitConcfpt-
(iTi-actact: ^abec&anbt aepccfcctioncEct cnöc flcca=
tificccct.

N' Otum teftatumque fit quorum intereftuniverfis
& fingulis quod cum in foedere inter Chriftia-
niffimum
Gaüiarum & Navarra regem ac Sere-
niff Dom. D.
Fredericum Wilhdmmn Marchionem
Brandenburgenfem S. Rom. Imp. Archicamerarium &
principem eledtorem ( tot, tit. ) pro ftabilienda firma
amfcitia & unione aflèrendaquecertius Monafterienfi
& Öfnabrugcnfi paceRegiomenti Boruffbrum die 14.
Febr. 16^6. initointeralia Artici. i i.deejufdem pro-
rogatione faciendacautum ftatutumquefit: SuaSere-
nitas El. noe minus di^i focderis legibus fatisfacere ,
quam S.R.M.teftatumredderecupiens, nihil fibiejuf-
dem amicitiie & confervandse pacis audio prius efle
aut antiquius, neque quidquam eorum fe veileprseter-
mittere, qu£e ad huncfinem conducerequeant,
Chri-
fioferumGeJparum
L.B. de Blumendal ( tit. ) mittendum
duxerit ad Aulam S.R. M. fpectali mandato omnimo-
dàquefacultateinftrudum ad tradtandam, concluden-
dam firmandamque didti foederis prorogationem,prout
id utrinque tam Sac. Chriftianiflïmx M. quam Ser.EI.
rebus ftetuique utile, convenienfque fuerit, fuaque
Reg. Maj.Ser.fuxEl. inftitutum benevoh animiaiTcn-
fu exceptum pacis Zelo ftudioque promovendum cen-
fuerit & fuo nomine E. D. de
I,/o»ee {tit. ) deputarit,
qui habitis colloquiis reihujusultro citroqueexpenfis
ac trutinatis rationibus, vigore mandatorum utrinque
commutatorum, in renovationem fequentium iocia-
lis defen fi vi foederis capitum conveneriot.

Art, L

MAneat deinceps firmum, ilriflum, ac inviola-
bile foedus, focietas & amicitia inter
Chrifiia-
7ii£framGêlliarm S/^Navarrte 1
Regem ab una

φαίι-
tept-
<®cec-
Mettuf-
frftill
■BjRilR '
rflckcu

Ijcii-

öutaS.

) & Ser. Principem ac D. D. Ïredericum Wilhelmm £1«
dtorem Brandenburgeniem aballerapirtibus,procom!
munidefenfioneftatuum, ditionum, terrarum- Ar" ~
cium, locorumque quorumvis, q"», Utraque pire in
Imperio Romano poflìdet, vel ad quaecumijue in eg.
dem jus aliquod habeat,fi ve titulo fucceiÉonis ab ante^
ceflforibus, vel exceiliqnibus fadis per priedifla inftru'
menta pacis tam Monafterienfisqui.m Ofnabrugenflj"

Vigore hujufque foederis Ï fi forfè contingat ^t
Ser. fua Eleft. ab aliquo principse,
wl Rep, quocunque
eodem nomine cenftatur, infeftetur vél oppugnetur ■
Vel turbetur in diitis ditionibus, indeque dependen!
tibus ac Ser. fua; Eleit. compeientibus > juribuster"
ri», Arcibus locisvé fuis in Imperio Romano fitis, fui
Chrifliamjpmt Majeit. bona fidefpondet, pronüttit.
que fe eidem intra fpatium
duorummenfinm, à dienoti'.
ficationis, fuppetias lacuram exercitu
mille àmentorum
Equitum & ^uinque millium
peditunni, tormentilque le-
vioribus campeilribui bellicisprasdidto numero pedi-
tumequitumqueconvenientibus, quo iifquefuaSer.
Eleft, iifdem opus habuerit,
no» obflante quocunque aho
inito fcedtre, fi talefit, ut hujus articulifincerte extcu·
tieni repugnet.
Cui tali fccderi perexpreiTumnunc,
ut tunc, & tunc ut nunc renunciat: Hocimprimis
cauto ut in optione arbitrioque fux S:r. Eleit. ft,
vel militem eundem , vel pecuniam tanto tniliiij
fubfidiifque equipollentem pofcere ; Alter utrun)
vero elegerit, iua Chriflianiflìma Majeft. fiufmora
fuppeditabit.

III.

Sua quoque Ser. Eleü. vice verfà fpòndet, &pro-
mittit vigore prsefentis foederis, fe intra fpatium trium
menfium à die icidem notificationis cumputandorum,
exercitu
fexentorum equitum & bis mille quadregku·
r«»» peditum, tormentifque bellicis levioribus cam-
peftribus huic numero convenientibus, quoufquefuj
Majeft. iifdem opus habuerit, eidem fuppetias latu.
ram, fi forte contiogatfuam Majeft.hoftiliterinvadi
àquocunquc Principe vel ftatu, quifquis tandem iile
fit, intrib^sEpifcopatibusΛίeΛ«»<Iίf/i■f»ƒ, Tulenfi^
Virodumenfi, in Landt-graviatu fuperioris & inferioris
Alfatia, Lantgravia cum ci vitate Brifauienfié'lhì'
Itfsbergo.
Ac generatim in omnibus & quibufcunque
per inftrumentum pacis fua Majeft. cef-

fis locis, non obftante quocunque alio inito foedere,
fi tale fit, ut hujus articulifinceraeexecutionirepu-
gnet, cui taii fcederi per expreiTum nunc ut tunc, ut
tunc & nunc renunciat.

IV.

Copiis auxiliaribus inditionibui fiiis de commeitu
fufScientt profpiciet is, qui essrequifiveritrefiduum
vero ftipendii militaris quifquefuia copiis folvet.

Si forte vires hoftium tam valida effent, ut eif-
dem rcprimendis manu tenendifquc locis oppugpa-
tis majores copi® auxiliares requirerentur, prasdiftl
Domini
Rex & EleBer promittunt utrinque fe du·
merum habita proportione ftipulaiarum utrinque
fuppetiarum tam equitum quam pediturii quantua
per rationem flatus, negotiorumque fuorum licu^
rit, fumptu impenfifque euxilium exquirentis au-
éluros, quarum refufionem finito
bello alter dte-
ri, eo modo rationeque prout conveneriC pracftitu·
rus eft.

VI.

Quicunque promiflìs fummiflìfque ab una alteravi
parte fuppetiis prsfeüus fuerit imperium in copias
fuas exercitumque auxiliarum fubfecura etiunnum
coBjun<aionearmorum rctinebit, ita tamen utfub w

fpiciis prEecipui exercitusDuciJ generalis militetquf-

quc juffis preat : Hic vero in omaibue non nifi
munì connlio agat.

VII.

Suppetiisfive exercitu auxiliari ea pars, quaeeujl"
dem impluraverlt vel illlus militiffl > Dux
bere prout rebus ftatui rationlbufque fuis Id öP®?'"
re judicaverit> fiue ad defenfion?mftatuuin, àao'
num, locoiumqus fuorum five ad infcrcndum bellum»

oppugnsn-


-ocr page 348-

acditioDibus il-

Ul oppugnandumque iopropriistoris, ac
f ]um, illof^i^ qui eundei^ag|rein fuennt.

Ouidquidde aggreflbrum ditionibus acquiretur, in
au^nM nifi ex F^fendi poteft , aquis

^rtibus prsdidi, Rcx & Eledor incer fe parcien-

IX.

Sua Ser. Eledt. promiccit fe in omnibus bello quasfi-
■ jgcii, vafallos & fubditos tam feculares quam Reli-
eiofos, cujuique ordinis fmc, in exerciciolibero j ac
ouieto Rellgionis Catholico Roman» ufuquc hono-
rum , ac templorum relifturam j vice verfa Regia Ma-
ieft. promiccit feproteftantes Euangelicosquofcunquc
in iïs j qu^ ^ occupata fuerint, in exercitio Religio-
nis ufuque honorum confervaturam.

X.

Ea pars quoe fuppetias petierìt, nuUum tradlatum pa-
cis vel induciaruminirepoteritJ?»if*j)ri^ie»^wy«al-
terius > ne quldem fufpenfionem arinorum ubi id fla-
tus , bellique ratio efflagicaverit , nifi ad lummum
trlum feptimanarum > pro utroque cxercitu , quam
neutiquam prorogare licebit. ",.

XI.

Ì)urabitautem biec focietas, fceduCcme defenfivuin
refpeÀu ftatuum ditionumque praïdiclorum Domi-
norum Regis & Elcftoris . , . . . . . ,
annorum ^acio àdie racificationisprefentis tradlatus,
ita tarnen ut ante decurfum eórundem de nova pre-
rogatione ejufdem vel alia aliqui conventiòne agà-
tur, quo tempore tradlatus cum alila flatibus prin-
cipibufque inftitucre non poteiunt in pr^judicium
prKfenciï.

XII.

Non extendetur autcm prjefensfosdusadfuseRe-
gis Majeft. vel Serenitatis EIe«ft. foederatos focios vel
jmicos ; Sed fi forte lis vel diiEdium inter eofdem
oberiaturf, altera pars non obflriéla erit, vigore hujus
priEfentis foederisacconventlonisaliàracione interve-
nire, nifi ut muneremediatoriotan^am communis
amicus, fungatur, bona fide omnia officia impendens
ne dlflìdia in apertum erumpant bellam.

Confeda autem funt hinc inde à fupra nominatie
utrìnque CommiiTariis & depucatis hujus inilrumenti,
duo ejufdem tenorls exemplariaàS.R. Majefl.&Ser.
Eleflorati intra
trimestre, àdieconclufifcederisraci-
ficanda, êc utrinque permutanda « quorum unum
D.
deLioane, alterum. Baroni Λ cxtradi-

tum eft> in quorum indubiam fidem&majus robur
fupra nominati deputati manuumfuarum fubfcriptio-
ne & figìllorum gentilitiorum appenfione eadem con-
firmarunt. jiUum ........

KOndt ende kennelijck zy alle ende een yegelijck,
diedaer aen ghelegbenis, dat, aenghefienin
'tTradaei; tuffchen den Alder-Chriftelijckften
Koniogh van Vranckrijck ende Navarre, ende den
feer Doorluchtigen Hecr
àtaHtiir Frederick Wilhelm
Matck-graefvati Brandenburg, Opper-Kamer-heer,
ende Kcurvorft des Heylighen Roomfchen Rijcks
( tot. tit. ) tot verilerckinge van een vaile vriendfchap,
ende unie, ende tot feeckerder beveilinghe van het
Trailaet van Muniter ende Ofnabrugh, tot Konings-
bergh in P'ruylTen den
vier en twmtigh/len February
fifthieu hondtft fis en vijfiigk aen gegaen, onder ande-
ren in het
elfde Artijckel van hecfelve te pro rogeren
ghefproocken ende gheilatueertis: Sijn Keurvorfte-
lijcke Doorluchtigheyc niet min trachtende de condi-
tiën van het voornoemde Tra(9;aec te voldoen, als wel
aen fijn Koninghlijcke Majefteyt te becuygen , dat
hem niet liever ofte aengenamer is als des felfs vriend-
fchap ende confervatie van de vrede , als mede dat hy
ijiet wil nae laten van'tgeene hier toe foudekonnen
aienen , Chrtfiofhrus Cafper C. B. van Blumendal
(«t.) heeft gocdt ghedacht te fenden aen't Hof van
m Koninghlijcke Majefteyt, voorfien metfpeciael
oevel ende volkomen macht om te handelen, te con-
auderen ende te fiuyten de prorogatie van het voorn.
iraOaet, gelijck
hecfdveweder-zydsfoweldeiaec-
ken ende flaten van fijn Alder-Chrifteüjckfte Maje- kS^^A;
fteyt als die van fijn Keur-vorftel. Doorl. nut ende
profyteiijck was j En dat fijn Coninghlijcke Majefteyt
het voornemen van fijn Keur-vorftel. Doorl. goedt-
gunftighlijck geconfenceert endegehoorthebbende,
het felve door yver ende ghenegentheyt tot de vrede
heeft willen voort fetten, ende uyc fijn naem den Ede-
len Heer de Lionne (
tit, ) deputeren, welcke na hier
over in conferencie geweeft, ende de faecke weder-
zijds geperpendeerc ende overwogen te hebben > vol-
gens haer weder-zijds verwiflèlde Credentialen, toc
renovatie van een weder-zijds defenfive Alliantie fijn
geaccordeert, op conditiën als volght.

Art. I.

DAt voortaen blyve een vaft, fterck en onverbre^
kdyck verbondt, Alliantie en Vriendfchap tuf-
fchen den Alder-Chriftel. Koning van Vranck-
rijck ende Navarre ter eenre, ende den feer Doorluch-
tighen Vorft ende Heer , d'Heer
Frederick Wilhelm
Kcurvorft van Branden biirgb ter andere zyde, totge-
meene defenfie van der felver; Staten , Landen,
Kuften, Cafteelen, endé aile:PlaetfeB, welcke
een
van beyde de partyen in't Roomfche Rij ckbefit, of
waer hy in de felve cenigh recht op heeft, of door den
tytel van>fu(teenie van fijne Voor-ouders, of welcke
hem gecedeert zyn ^or de voorn. Vredes-Tradlaten
foo van Munftcr als Ofnabrugh.

By dit Traöaet, foo verré het quam te ghebeuren i
dat fijn Keur-vorftel, Doorl. van eenigh Vorft of Re-
publijck van wat naem de felve foude mpghen zyn,
geattacqueert ,,beoorioght,' ofte geturbeerc wierdtin
de gemelte Landen, ende dedaervan dependerende
ende aen fijn Keur-vorftel, Doorl. toe-behoorende
Rechten, Landen, Cafteelen, èndePlaetfeoinheC
RoorofcheRijck gelegen -, belooft fijn Alder-Chrifte-
lijckfte Majefteyt ter goeder trouwe, enpromitteert,
dat hy de felve binnen den tijdt van «wff Maenden na
den dagh vati de iiotificatie falailiftercn met een Le-
ger van
duyfint ende iweiièes^riHnyters» ende wy/
duyfent Vóet-knechten, ende met fo veel lichte Veld-
ftucken, als tot dat voorn! ghetal van Voet-knechten
ende Ruyters fai van nooden zyn, foo langh als fijn
Keur-vorftel. Doorl. de felve Tal van doen hebben ,
niet tegenftaende eenigh ander aengegane TraAaec >
by aldien het felve teghens de fincere executie van dit
Artijckel is ftrydende, welcke foodanigh Traöaetde
felve expreiTelijck door nu gelijck dan, ende dan ghe-
lijck nu renuncieert nochtans met die conditie, dat het
ftaet in de; wille ende begeerte van fijn Keur-vorftel.
Doorl. of de Soldaten felve, ofGelt foo veel als foo-
dane Soldaten of Subfidien bedraeghen
te eyflchen :
Doch wat van bcyden hy fai komen
te eyfiTchen, fai
fijn Chriftelijckfte Majefteyt datelijck aen hem ver-
fchaflèn,

ΙΠ.

Daer tegen belooft wederom fijn Keur-vorftelijcke
Doorluchtigheyt by dit tegenwoordige Trailaet, dac
hy binnen den tijdt van
drie Maenden , te reeckenen
van den dagh van de notificatie, met een Leger van
fet
hondert Ruyters ende twee ende rrer/ig Voet-
knechten , ende met foo veel lichte Veldt-ftucken >
als tot dit getal fai van nooden wefea, foo langh fijn
Majefteyt de felve van doen mocht hebben , falaiE-
fteren, foo 't by geval mocht komen te gebeuren, dat
fijn Majefteyt vyandtlijck wierdt aengetaft van eenigh
Prins of Staet wie de felve foude mogen zyn,. in de
</r/> Biflchopdommen van Metz, Toul, ende Ver-
dun, in 't Landt Graeffchap van hoogh endelaegh
Elfas, 'tLant-Graeffchap met de Stade, Brifacende
Philipsburgh, ende generalijck in alle ende een yege-
lijck ven de Plaetfen door het Vredes-Traftaet van
Munfteraen fijn Majeflreyt gecedeert, niet tegenftaen-
de eenigh ander aengheganeTraflaet, by aldien het
felve teghens de fincere executie van dit Aitóckel is
ftrydende , welcke foodanigh aenghegane l^raiteet:
de felve uytdruckelijck door nu gelijck dan, gelijck
diin ende nu renuncieert. *

Ce 5 Dq

cn OORLOG, ν Vier^ en - veertighfie Boeck.


-ocr page 349-

léê^.

ÌÌO SAKEN van STAET

IV.

De auxiliaire Troepen, fai die gfiene, welcke de
felve heeft ge-eyfcht, in fijne Landen van behoorlijck
toevoer voorfien ; De reft van de Soldye fai yeder aen
fijne Troepen becalcn.

By aldien de Vyandt foo machtigh mocht wefen> dat
om den fclven tegen te ftaen, ende de eerfte Plaetfen
te mainteneren, grooter auxiliaireTroupenwierden
gerequircert, beloven de voornoemde Heeren den
Koning ende Keurvorft, dat ïy weder-zijds het getal
nae proportie van de weder-zydsgeftipuleerdefubfi-
dien foo van Ruyters als Voet-knechten, foo veel als
door redenen van Staet, ende haer afFairen mogelijck
is, op de koften ende impenfenvandiegeenediede
fubfidien verfoèckt, fullen vermeerderen, wekker re-
fufie na'teynde van den Oorlogh, op wyfc ende ma-
nier als geaccordeerc fai zyn, prefteren fa .

·='■.< VI.

Soo wie Overfte over de beloofde ende ghefondene
fubfidien van d'een of d'ander party fai wefen, fai het
felve bevel over fijn Troepen ende auxiliair Leger,
wanneer de conjunöie der Wapen gefchiedt fai zyn,
behouden, foo nochtans, dat hy onder het ghelagh
van den Opperften Capiteyn Generael van 't Leger
fai dienen , ende des iêlfs beveelen ghbhoorfamen.
Doch defefal in alles niet als met ghemeenenraedc te
werckgaen. -.i.· i

VIL

De fubfidien ofte auxiliaire Troepen fai die partye,
welcke de felve verfocht fai hebben, of de Oyerfte van
des felfs Militie, vry mogen gebruycken, nadathy
fai oordeelen het felve tot fijnefaccken, Staten , ende
profyt, voordeeligh te zyn, of tot defeniie van fijn
Staten, Landen ende Plaetfen, of om den of die gec-
nen welcke den fel ven hebben geattacqueert, in fijne
eygen Landen ende Provinciën , den Oorlogh aen te
doen, ende te bevechten.

VUL

Alles wat van de Landen van de Aggrefleurs fai wer-
den genomen, waer op niet als uyt recht van Oorlogh
kan worden gepretendeert, fullen gelijckerhandt den
gemelden Koningh ende^urvorft deylen.

Sijn Keur-vorftel. Doorl. belooft, dat hy in alle door
den Oorlogh verkregene Plaetfen, de Vafallen en On-
derdanen foo Wereltlijckeals Religieufe, van wat or-
dre de felve foude mogen zy η, in haer vrye en gerufte
exercitie van de Roomfche Catholijcke Religie, ende
in het gebruyck van hare Goederen ende Kercken la-
ten fai j Daer tegen belooft fijn Koninghl. Maj. dat hy
alle Evangelifche Proteftanten in dieeeene, welcke
van hem fullen geoccupsert wefen, in de exercitie van
haer Religie en gebruyck van hare Goederen lal con-
ferveren.

X.

Die partye, welcke fubfidien fai verfocht hebben ,
fai geen Traftaet van Vrede ofte beftandt aen mogen
gaen, fonder expres confent van den anderen, ielfs geen
ftilftandt van wapenen, wanneer het den Staet en re-
denen van den Oorlog vereyflchen, als ten hooghften
van
drie weecken, voor beyde de Leger», welcke men
geenfints fai vermogen te prorogeren.

X L

Ende fai defevriendtfchap ende defenfive Alliantie
tenrefpedt van de Staten ende Landen van de voorn.
Heeren, den Koningh ende Keurvorft duyren den tijt
van .... ; Jaren nae den dagh van de ratificatie van
het teghenwoordige Tradaet, foo nochtans, dat voor
'tverloopen van de felve men van de prorogatie des
felfs, ofvaneenighanderaccoordhandelen, inwelc-
ken tijdt geen Traöaet met andere Staten of Princen
fai mogen werden aengegaen, tot prejudicie van hcc
tegenwoordige.

ΧΠ.

Doch fai defe tegenwoordige Alliantl· fich niet ex-
tenderen > tot de geconfcedereerde Bontgenooten ofte
Vrienden van fijn Koninghl. Maj, offijn Keur-vorftel,
Poorl, Doch by aldien
eenige twiil of diflldie tuScheo

de felve mocht komén t'ontftaen,fal d'ander partye niet t/C/
verbonden wefen, door defe tegenwoordige Alliantie
ende Accoord, tot eenige andere interventie, als dat
hy het ampt van Mediateur, alsgemeene Vrient, mach
bedienen, ter goeder trouwe allerhande officien aen-
wendende, dat defe diffidien in geen openbaren Oor«
logh mochten komen uyt te borften.

Ende fijn aen beyde zyden van de bovengenoemde
weder-zijds CommiiTarifen, en Gedeputeerden van
dit inftrument
twee Exemplaren van den felven inhouc
gemaeckt, om van fijn Koninghl. Maj. en fijn Keur-
^ vorftel. Doorl. binnen
drie Maenden, na't fluyten van
1 defe Alliancie te werden geratificeert ende weder-zijdj
' verwiffelt, van welcke het een aen den Heer de t/^.
ne, het ander aen de Baron van
tradeert, tot wekker ontwyflêlijcke beveftinge, endè
grooter kracht, hebbende boven-genoemde Gedepu-
técrdenj met de ònderteeckening van haêr Hant, ende
hetaenhangen van haerGeflachts-Zegels, de felvege.
cöhfirmeert. Gedaen . ;.....;

II .

Cnbe öe feewr-^ojliel. ^oojl. HSinifïn;^ licbiun s»

Öen drie en twintigften |Bap iiJCDiCom OfCepjefenttil·' J"!»'
tecct / öat öaec .ilEoa· niet gelief be te nctncn bw» p
eenimpojttmitept/ macc boo^eenfloeiièn
pbccintm ù
ceöelijcfic fafte/ bic be JIBinifïec^ ban fijn liEuc-tojfid intei
«Poojl. mobeetbeomtoebfcominfïantieteboen/ tm

in be bctoufic fcfjult-fafie mocbt toecben senomcn.
' '-tiöriclie ban foo beel te liföiecftanBijefcöiebfii/
obccmit^ be poinctcntoarcobfr£psEntlijteteconciu=
bfcen (ïonbt/ niet beitiatetiefelbecencaecfttm/ bit
feec tugtioopigl) tua^/ tnaet;aIleenbefo;tnaIitepti)ie
in aite bingen moefl plaetfef)cbt)en/ enyeeneaniitte
entuaccn,

53an eerftelijck; <Bf oüecbefe fcöuibtmoefilötti
ben geliquibeew ofte niet ί

«Snbe ten tweeden ; Of be biffccenten bp beliqmtia»
tie ontflaenbe/ boo? ^cbitet^ moeflenb)ecbenafg«i

30elcfie t wee pointen foobaniab tuaren Bibeftattttrt
cnbe onbfcfoφt bp beconfetentienbaecobetslt^ou»
ben / en
j>ro & centra ten paptfce Bcb?acl)t / bat De otti
ne biebefclbemetemonaepaffïoneect gcmoettoilbcfn
firn / nopt anbec^ binben foube / al^ bat be
Liquiditie
cnbe Arbitrage fg'n $teuc-bo?|ieI, Φαο?Ι. raoeflen tuft»
Orti toe geflaen / grlgcit fulqc (es ban be cefpectibe f jc
bincien niet aïlcen öabben aeoojDeelt en eerefoïbfmtc
befioocen / maer oorit meefienbee! fobanige Ijate Öcfo»
lutien bp ejcp^effebefenbinglienenbettiilTibenatnrijn
l^euc-bojflel. gabben behent gemaeclit

SSeRennenbe battetanbecfïnt^toeïfotoa^/ batin
befe fcgult-faecfte ban tijttottijbtaIbet:!).anbeindbffi<
ten / enbe bienbolgen^ bichtail^ becanbecingen in Iiaet
IBog. öefolutie toaren boo? geballen / be turfcfit
met be omfïanbigöeben ban be tijö enbe fjet geene Dact
op Uia^ gebolgfit / niet te cecfit gebalanceett ïaecbntiK
eenige bupfïetgeptfouben itonnen geben.

^00 bat be eene ofte be anbece biebefefaecBefoU'
ben bitllen op gouben/ baec toe bp licgtelijcKeenise
appatente bOD^delIin^en foube honnen tneecBtn/
toace boo; be geene bie niet be bolle lienniffebanfacf
ften öabben/ foube moeten oftcRonneng&eaöufrttt
tDojben.

3(11^ bp exempel/ toanneec peraant tee befettfjSt
foube toillen aHegecen enbe boo? een fonbament (iew
bat Öaet ï^o. l©og. in be 5|acen
feftien hondert negen
en dertigh
enbe fefthien hondert veertigh, bocn in'tgt''
boïgï) ban'tlfMCtaet
fefthien hondert fes en dertigh
nocjj geene Detalinge en toa^ gefeïjiet / in bec feftec ψ
fa!uttenl)abbengefp2ooc6enbane]cecutie/ in nieentn«
ge bat fijn Jtteuc-bo?|leIijcfte 35oo?Loacftbaecomnu
ηοφ baec mebe foube bonnen ofte mogen ggeb^tp
bioiben / fonbec baec bp te boegen ofte te becftoDsen :
Eerftelijck, bat boen ter ojbt beeffectibebetalingeban
eenige
hondert duyfent 4BuIbeng baec ιφ toaé ge^/
enbe Baec ï^o. IBog.ficB baec beneffen^ in fijn steur-
BojfieliiCÏte 5®oo?l.
Tol enbe Licent tot Gen«p
Dabben göeftt/ aefijcft jp boen notè genoeten.

tfH


-ocr page 350-

Ι,ΛίΛ tm tweeden, öflt fiao; to. i^og, baaomme ban
ii ï tJicn tijbt
afm op Offe upte/ sgnùe nu al obcc Uè twin"
tigh^Jarrii/· nopt njecc b^ EEn^eEjcmitiegetoarii
{jaiiDfn ictnaccfet / maec tee contratte aitotó t^c
HiCCffriOriaffi feftien bondert ecn eSk

toe/ nirtaifeenigcrtiiaööfit öoeDtaebonöm fnDe al
fpmchcn/ macc oocU Oefiuclten Oan ioeùiéiS

it/uc "o?

brtfcfififri/ beutiuiùam Die baec op alcfeùe aenocf

den ftft'en fondere twee en feftigh Μ conttai ie
tDn^ aengcfefm / enöe metöe opg^öe o°S 5
öappo?tni
mbirnmm Beöwm/ tet bSÌ
(juiDaticbja^opoifleWeben/ enöf De fcliuit ncrat^n

bicn^tartöafrinbefelbebopjöenimC/KS

in'tfrfüiifractart oeene beraHttócinaetoaöaefrfijrt ;
al^aflffnip iti
bemmönen ban öeöetau^y ^n
toatöifTfldgqïniifc foutie ftornien toojDen boó^-ae-
m/ met barn mm fouöe honntn toetöengeabu^
ffctt/ pifncipalijcfe bp öefe tmcntoooiöigc ïjaerlo.
JBog. ©resaoecinöf/atoaec foo toepnÌgl)Vfhit toa-
m/ bie teaeljoabmeconfemitien banW^

tot Oen cpnDe haööm Bpfltetooont. wamne

.jEgfltc ùe «c«Ibo?fieüjcfte jisinifin;^ berirouöfii/

m

■Ito.

f'ii.

bat ö£ cefptrtibc IteDen ban öace J^o. USoa- ©etaaüe=
n,,ac/con|jDeca'enDe Dat ïjiec/ aï^ alwDe Befesïjt/
accncnuc(lie entoa^ obecbe faecRe tenpjinripalm/
maeralfëenïijcR ober Dffojraalitrptgof bau raalftan^
ijcttegeraecKra/ enDetewsflilienDe ppDeboojfscei
foliitten becefpectibeJ^jobincien DienaengaenDe met
foo rijpen oöccicgö genomen/ &aer Daec ban nieten
fóti&en billen ηοφ Nonnen laten bibettecen.
- , ' ®e^aUE^onaengefïenï)f6ötn Den
vicrentwimig-
ftenbcieccen«i5cDeputefrDen ban be^iobincie ban
Hollandc cnDe WeftvrieOandc, tec ©ecgaDecinge ge-
fïöiöEcrt enöe laten lefen/ het ©jobfnciael aDbp?ban
Dc^cccen^taten gace^jfncipalen/ tegentooo^DlgO
^tatt!$-seb)ijfe becgaDect üie|enbe / onDec anDecen
tactficnöe De
informaliteyt enDe onbevoeghzacmheyt
öicgfcemartiuefCttoierDt inDe banDenï^eei:

ïl£UCbO?fl ban Brandenburgh gefcteeben upt Keu-
len
am bfc Sprée, Den veertienden ^pjil laejï-leDen/
alg mcbe in feecltfce Jiaemorie bp De i^eecen iSlaefpiel
tnbeCopes,
algtci: aentoefenDe Jl^inifiec^ ban fgn
ftEUtbo?lidijclte?5oo?lucbtjghepDt neffen^ Deboo?f5
.ïBiffiöe Den
tienden befe^ alhiec ingeDient / bepbe con=
tErntcetibe De betoutie HoeNYzcrfche fcljult ; toaec
op acbeïibeteett stjnDe/ljebben Ijaec ï|o.JIfêo.bechIaert
nmgaenDe De boo?f3 gecematqueecDe
informaliteyt
cube onbevoeghtfaemheyt, met enDeneffen^Detoel=
oemtlie i^eeccn Staten ban
Hoiiandt cnDe Weft-
Vrieaandt ban een enbe &et fclbe fcntiment te toefen /
tnbe bicnbolgen^ goet gebonDenenDebecflaen/ Dat
)etboo?f5f jobmctaelaDbp^ gejielt fouDe toer Den <n
lanbm ban De Igeeren
van Gent, lohan de Wit,
WaeDt ©tnfionaci^ de Wit, Crommon, Ameron-
gen, Bootfina
enDe Schrieck , i)aec ï^o.h^ofl.<ì5Cì
bcpaeetben/ om niet alleen al|nutegcnfjDeboo?f5
onaengenamefojmc cnmetljoDe inbeboo?f5 USifTibe
tnbe JlBeniocie gebjupclit / nemaet ooclt boo? bet ίοε^
«omenbe / tot bcrïjoeDinge enDe pjecabetinge ban foo^
Danige enDe Diecgeltjche
ioformaliteyten eentoelge=
taifonneett Concept ban cefolntie opf^apiec tebicn^
δαι / enDe Daec ban rapport
te Doen / om tee ©ergaDe^
tinge aeleftn/ enDe nae ej:aminatieenDecfipeDeIibei
tatiegearccfieect tetoecDen.
.•etbtti, ®egenfmt>;i^ bantoegen fgne ïiieucbo?fleI,5&ooj=
Lf'»· luthtigljmtDen
elfden gfunö toeDergcfept/Datjpal^
IX "o^tottfotbten/Dattetöaeci|a»og.geKefbeteres
mmn op öooglifigeDacBte fdne fóewbOiflel. ^oop^
jiiqjtigöept^ JSSiflitoe ban Den
veertienden laefi-
«om enbe jjunneopgeboIgDe enDefueceflïbelijche obec»
B^bmt JiBemotienban Dm vyftiendeQ enDe drie en

twintighften Mey , tcnDfcenDe alle te famen Daec
SccncnDattei· nuepnDelgcfeecn^ nae fjetbecloopban .
foobeeigacen/ op DeceDeltjcftebooifkHinge banfgn
tocbojlieüjcRe ©oo?Iucl)tigbept in De boo^fs
Schult-
faecke
cenceDe©cït befluptmocÖttoecDengcmaecRt/
naDemael het mcfcenDeel ban De cefpectibe ©jobincien
Dare obec Sunne becfori&tcaDbpfen alceDeboojD^en
en giacen öaDDen gegeben/ enbe gelgcit 5p Die aen fgne
iltcucboifïeWcRe ©oojlucjjtigöept öaDDen gecommu»
nireert/ De lelbe oocït alfoo tee ©ecgaDecinge ban öaec
il^o. Mog. tjaDDeningebjacgt.

35at De boojfs .flBinifiet^ betnamen tocl ban tee Sü^
Den/ tiaDDen oocR upt een ongepacaplieecDeCoppe
ban öaec ©o. jKog. fiefolutie gefien/ fonDec ecfjtec te
toeten of b^t in Dee DaeDtaifootoa^/ DatDeï|eeeert
«6eD(tiuteceDenban De^jobintie ban
Hoiiandt enDe
Weftvrieflandt tec©ecgaDecingebanf)aeri^o. jnaog.
fouDen gebben ge-e^l)ibeeet i)et pjobinciaei aDbp^ ban
Deï^eeeenStaten t)ate Principalen/ op feethece
in-
formiliteyt
enDe onbevoagbzaetnheytj Diefeboojgos'
ben geeemacqarect te Debben tn De boojfs naiffibe bart
fün JüeUcbo^llel^cEie ^oojluc{)tig[)ept enDe in De H^e^
mociebanöunJBiniliec^/ Daecfip obeegegfjeben/
enDe Dat gaec ia JBog. becltlaeeDcn/ aengaenDeb^
felbe gecemacqueccDe
informaliteyt enDe onbevoegh-
zaemheydt,
met enDeneffeng Detoelgemeltei^eeeen
Staten ban
Hoiiandt enDe Weftvrieaandt ban een
enDe felbe fcntiment te 3tjn/ enDe DienboIgenDe gocDC
gebonben jjaDDen niet alleen tegen^Debooifs miffïbi
cnDenjemoue/ nemaec oocli boo? öettoeuomenDe/
totbccDoeDinge ban Diecgeliidteinformaliceyten ojDjs
teficllen.

Hàaee Dat 3P.!Bini(Ïei^ niet en^ohfien/ nocgeti
toillen beeteoutoen/ Dat gaec it o. JSSog. meeninge fou^
De 5tjn De booïfs miffiben enDe opgeboliilUe memecien
metDiecgelijcttpjetcït/ al^ of DeformsliteytDaecbp
niet genoegt)faem en fouDe toefen in a^t genomen
onbeanttooojt / enDe De faecite ten pjintipalen Daetom
onafgeDaen te laten / alfctjoononDec DeingceDienten
ban De gemette mifTìbe enDe memoeien pet^ fouDe mo«
gen 3θη / 't toelcit fìaeei^o. JHog. fouDe mogen toefen
gepecfuaDeect Dat DàeeuptfouDe gebben bonnen blp^
benj toant fouDefulc]C notoiclüclt toefen geenefïen-
heyt opt tuflcgen ©^ienben enDe SSonDtgenoten te
toillen binDen ofte maechen / maec in tcgenDeel Ct fp
met toat fcftpn) nieutoe incliDentele quellien enDe quea
celiente toillen foccl^en/ omme alfoo nopt ten mtncL··
palen tot een eüènheyc te mogen gecaectten/ begal^
ben Dat 5P |©ini(Iet^ oocfi fepDen / niet te toeten/ enDe
get gun fulcv feec b;eemt boojquam Dat men hen eenig
ifleglement fouDe toillen ofteRonnen booifcijjpben/

jup^ in haee miffiben enDe memoeien eenb^cel^oi^
jlQog fouDcn hebben te Doen intluecen / ofite ooch Daec
upt te laten ; gebbenDe fgn Keucbo?(lel. g^ooiluchtig^
hept al^ ooch 3p lieDen HinifUc^/ haee^ beDunchen^
Daec meDe bolDaen / Dat in De boojfs mifTibe enDe me^
moeien niet ecn tooo;t gefieltentoa^al^ 'tgeenecon^
fojmtoa^DeonDrelingetoieuDfcDap enDegoeDe co^ce^
fpanDentietuflrcöenfijnföeurbOifiel. 5&oo?l. enDeljaec
éo. Mog. enDetoclcIt metDenaechte enhtacetoaec'
öepD / al^ oocR met De cibilitept obcc-cen toa^ ftomen»
De: €nDe Dei^alben gaben jpbaecJ^o. J^og inbe*
Denchcn/ foo toanneec op eenige
informaliteyt ofte on-
bevoeghzaemheyt
fouDe gefien toojDcn / of Dan niet
fijn ^eucbojlÏel. ®oojl beel meee ceDen fouDe hebben
ficöDaec obectenhoogl)ficnbc5toaeet te binDen/ Dat
De felbe acn De;pDe ban haee inDefaeche

ten pjincipalen Du^ ïangö fece toepnigö ■ ' -

getoojDen/ Daec Doo? oo?facchcgegtben to'agtótfo'e
becle miffiben enDe memoeien
aW een gaee Mos-
ban ti)Dtott0btoacengef4)iebcn enDeobecgegeben/
gebjchhetfelbe (De^noot^) toijtloopigecfouDeluitw
nen aengetoefen too;Den.

H^aec DitboojbpgaenDe/ moeffen De boojfsDafn
niflec^ / om De gcont ban De faeche toat naeDee te eoe»
centotöflteöefcharge öiecfapboegen/ Dat in Degges·
melte miffibe enDe memoeien geen anbee
informaiitey c
enbe
onbevoeghzacnheyc te binDen toa^/toanneec Die

4· miffii

cn O O R L O G. ν Vier- Bn-*veertighfle Boeck. 3 ^ I


-ocr page 351-

in S A κ E Ν van S Τ A E Τ

'ïit^jft'öfn cnïièilSEmorifn ttiaecmctcccBt(jiitiigi)Ept

__21' inofficH toifcben / alé öatfe be toafEi)n>t continetcDen

enDcontöecfitcn/ toacc boo? miffcBicn Die scene |ìcl)
oecaecftt bonbm / Detoricte ban boojnemen foube
3ijn/ ftjn ïtcucbo?fïeIdtite 23oo?IucIjtiBljepDt in befc
fcbult faecBc ten ui»ttccfìcn te tcabecfecen / en bte öcc=
ijaltìcn ItcötfÉdt öitpointt tìanbcp?etenfequercnm
kneùecam fonoen {(ebtienge-ejrcogiteeit/ opDatfijne
Ìle«rbo?fieiijche55oo?lucljti30ept alfoonopt tot een
tecïitmatiaö enbe equltabel epnbeban bcboo?f5faeclte
fbube mogen ftomen.

ìDant be öep?ftf);m:be informaliteyt enbe onbe-
voeghfaemheyt
baec op te nemen/ bat fijn ïïeucbo?i
(ielöcBe g^oojlucbtiflljept ofte beffelf^ JUSiniflec^ be
jparticuliereabbpfenbanbe cefpectiüe
Provinciën niet
cn gabben beljoocen te ancgecen / heeft öaecom te
" ' ln"KeurbojfIeliitl«

fcaepnigec ceben: Eerft, ombatftji
g0Do?lucötig&ept foobanige abbpfen BpDecejpettiue
g^jobincien folemnelgcft / opcntlöcft / en in 't confpect
ban öaec 3^0. H^og. jae met bec felbec henniffe / enbe
fonbec beaföecminiïe contrabictie ïjeeftuptgeibeccht
ofte gebaen upttDerrften : icnDe ten
tweeden, obet=
tnit^ f)em bec felbec p^obincten abbpfen baec op in
forma jijrt gecommunicecct / om fïcö baet ban te mo-
gen bfenen : €nbe toie ifler nu/bie fgn üteiicbojfleïgtfte
^oo?Iucötigf)ept ofte beffeïf^ JUSinifiet^ met gefonbe
rebencn foube luillcn ofte bonnen beletten/ be felbe
abbpffnieaUcgfccni ^nfonöfcöfpt noiö öaec befe
faeefte met Renniffe bantjaec üo. HSog. alfoo toelin
öe refpectibe ^?obincien öabbe gebient / alé in bec feï=
bcc®ecsabecinge geïijch fulchp onbec anbecenbaec
upt öleech / bat / al^ öaec ©
odq& j®og. in be
Jföaenben ban
Maert enbe April bc^ gjaec^ fefthien
hondert twee en feltigh
be $teutbti?|lelijcfic HSinifiec^
ftabben becfocfit met Sunne teecen a5cDiputeecben
Γη minneiijcheronfecentie obec befe
Schuit-faccke te
hjilfen tceben/ öebbenbeboo? bientijb Daectoegebci
ptiteeri upt öace ©ecgabecinge be l^eecen
Brakei,Goe-
ree, Raebt l^enfïonaci^ de Wit,Crommon, ï^eec
ban Amerongen > Glinftra, Emniius; enbe upt ben
Siaeb ban Staten benï^eec
Beveming, enbecfct)cpbe
confecentien baec op ban öe mayit ban
Mey af/ tot
in
Auguftus be^ boojfs 3 aecg feftien hondert twee en
feftig toege&ouben toefenbe/ een ban beboojfs ïleeccn
ul^o. JiDog.^ebeputeecben in be bolggenbe maent
ban
September in 't pactituliec ban't gepaffeecbe in be
Confecentienbeeftcappo^t gebaen aen be pjobincie
banHoliandt, niet tegenflaenbe boen tee tijbtnocf)
nieteen^ baccbanaen IjaecJ^o.lBog. gec^po^terct
bia^/ enbe bat ooch biilich geen cappojt ban eenal-^
iecn( maec ban alle öei(|eecen<lpeöeputeecben Ijab
Mjoocen tegefc^ieben.

€nbe obccmit^ be $>eeten Staten ban Hollant enbe
Weftvricflandc op een foobanigen informeicn onbe-
voeghden
enbe pacticuïieccn cappojt / noc& ten felben
bage fjabben gecefolbeect enbe aen be J^eecen öaec €D.
<5?. .fEog. <l5ebeputcccben gelafi/ be ejcecutie tegen^
fyn IteucbojfÏel. ^oojluclitigljept tee «i^enecalitept te
bebojbf ren/ met toat ceben bon men fijne ïteucbojliel.
©oojlucljtigbept beletten biecgelijcfte gepaffeecbe bin=
oen ae η gaec il^o. JlISog. behent te maeclïen.

Cben foo biepnigi) enbenocgminbec ceben gabbe
Bet/ batinenöetiuccopoothfocljttcnemen/ batbe
boo?f5 JH^inifiecsS fïcfi in i)are.ï!liiemocicn t^j benin=
boube ban be Unie bec gesamentlijehe Piobineien
Dabbenbecoepen.

Jöantbcfjaibenbat öefeUniebeBafis toa^/ toaec
op alle iCcaetaten / ^KOiantien en Contracten tuffr&en
fün ïteurbo?fieIöcite ©oo?Iucijtigljept en u ï|o. JiBog.
Dpgerecöt toaren gefonbectt/ en fonbec betoelcftebie
geene hafligljept öabben ofbefiaen honben / fuJcp bat
befe Unie in faeiftenbetoelcftefulcfte iCractaten ofte
Contracten concecneecben / η et taepnigöec ban fijn
iieucbojfiel. ©oojlucbtigljept^ 5Ptie al^ ban ftaec
Mog. Hon en moefl bierben geallegeect enbe aenge::
toefen / bebalben mebe bat gelijch men Het/ batbe
ïïijo; Confiitutien felfiS boo? bieembe Minifiec^ bage=
Ifjch^ in 't ^uptfcge {}0cït biecben boojtgebiacgt enbe
flealfcgeect/ mitfgaiifr^ batbaei optoer.tDe(iKpen/

bat alfoo immecénotoirliicït mttnotbbeeïmecctclte.,/
nen in befe
Verecnighde Nederlanden op be boojft
Unieftontoctbcntoebcc-rpfpen/ biemet Wafctito,
itcorapetten enbe anbere folemnitepten / foo toel booi
be apt- al^ begngejetenen bja^ öecftonbigljt cnb
gepublieeect ; fo toa^ bet oocfi bat be ilteucbo?flriijc{te
Ji©ini(ïer^babben gcficnbat befe
Unie oocijpacticu-
ïieclijcft ban bie ban
Malcha, betoelcfie noefitan^ geme
foobanige ^lliantien ofte Ccactaten met jaec Hoonh
jlBog. en babben/ bibecfe malen bja^gealleaeecijE-
toojben fonbec optin 'talbecminfiebaectegengefmoi
fien te ;ijn / ja toat meec i^/ ψ .!Il5ini(ïec^ becmcfnöOT
becicbt te toefen/ bat toelboojbefen felbec bie geene/
be toeiche bemeefie bicectiein ben ^taet babben/ome

_........ ............ ^ iipfieclij

iàbben gébëben / bàtfe be boojfs Ui
laec tip anbecel^jobincien geintecè
gen^ be felbe fioiiben enbe beboojben teallegcccn/

enbetoaecomspJIBinilIet^ banoocft te minb{ti)ab=
benbertoacbt/ batpemanbt banben^taetbctiiiia--
lijift foube bonnen ofte toillen nemen / toanneetoocft
SP'lteben in eene foo ce^tmatige enbe equitablenfacc<
fteal^fÖnïteurbo?flclijcfte^Dojlucötigijept bna^
gecenbe/ foobanige boetflappen naebolgen.

€boc&/ bat 5p.ï©ini|icc^ lieten betbaecöeencn/
toat booi lüeglementenbaecHoogb jlàog. aengtute
5ijbe tccocxafie ban be meergenoembelllifnbe etiDe
B'ïemorien gefint moeten toefen te nemen/ obtt:
mit^ aen fijn fóeuc - ©o?(iclt)cite 5E>oo?lHcbtig^i){
baecomme niette tofpnigecbeboKcmacbt enDetjij:
bepbt foube blpben banbctgbeene in ceben beliotuit/
te mogben boen ofte laten : gE>it alleen ( fcpotn jp )
toiecbt nocbmacl^ p?incipalijch berfocbt / bat ijafc
fêoogb J!l5og. op bft ©oiiiet ban be ïiquibatie
enbe f»ubmiffie / in gebolgbe ban öe pioöintiaii

bic aen fijne üeuc - ©pijïelijche S&oojlucbtigöept nitJ
be tebeelen·

©an be banbeïingö met befcn^taetombc^tfife te
pen ban
Hamburgh naer be j©ibDcïanbfcbe Zet nitiie m
te laten gocn onbec Conbop ban befen^taet; €nlie
toat
Hamburgh baec booi foube qeben/ bei) aïcwtii
in 't boojleben gefpioiien. tot
Hamburg i*!

een belicate faecfie/ toant inceguacbbaneeniijiiecpf
traojbinaire uptgifte men albiec be ftoaect toaccn / oin κ
bie onlioflen tc blagen, ^ot
Hamburgh begeecbenlK ^iu
ï^iooplieben batiet gebeel toierb gegeben upt be Carne·
rye
enbe ban be^tabt/ toillenbeiie maritine Koop-
lieden
boen ^elooben aen befümbacbt^-iiebenenlK
anbeceaSojBfc^/ al^ben ganbeltec See toai berfwc»
ïtert / bat al be aBeceft albaec betec baec 3®acni enSt
Haanufaetucen bonben fTijten/ een pebec betet;
fyn
bofitoinnen/ in piaet^batanber^albelBecelbln&i
It^aer be ber|Ianbigb(!e fagen toel bat bet baec niet al>
leen op aen quam enbe batbctbapecbeaenbt qualv
tpben/enbe aen befcbaergbfpt ban «©eltobecal/iuefl;
boo? be Commeccien foo ftleen toacen : ©f fcfioon ii£i
Spangien enbe ban enbece Paetfen beel ^αοριηοηκ
fcflappen tiuamen enbe gefiomen toacen / niettegtiv
fiaenbebetgebaectecSec; ^oo bonbtfïcbbotönip
mant biefe fiocbte / en epnbelijcft moeflen be fribe ^
ftoopen tot rainbec aï^ fp bie aefio^ babbenJcS
babbe boo? geflagen bat pebec ^cbip/ onbec Conbo?
baienbe/ foubebetaleneenlafiiSelt/ naecliegcoo»
ban be ^cbepen/ biebetConbopfoubenjÉetóeiflij
USaec be ftooplieben/ om fulcji; te ontgaen/ fepöen öa£
op bie totjfe men biec foube toeten boe beel fcbep^t'i»'
Hamburgh na spangien enbe be ^tcaet boesenj ©ai
onbeboojiijcit toa^ bebeelbepbtbetambww^t^^
pen t'e):ponecen aenbenpbt/ ofbetocpnigb^^"'
be becacbtingbe bat be ^fbepen naec
Maliaga nitt
boecen / ai^ om i(|Qut tot €immecfngb ofïe Ρ0·
bupaben tot bet maedfeen ban €(fnnen / enbe g«u
aCap-gelt al^ toepnigb iionben geben. i|ien toe.éwW
fooeeïucRiflöbatöaeci&oogb löoa. (mpoferebin^


-ocr page 352-

cu OORLOG Η. TVier-en-veerHghfieBosck jj j

firtrt-mrtbor&t· Hainbofgn «onnimnirtDeftï

SrimrtconfentDecföooplupbfn/tmmmlicnöe©^^^
' - «ffù mDeltooplupbcn maecRtcn bc SSojslJcc^traj^
wntriart 80« focïjt. 3iifoo incïincccDcn Oc ifeeccu
fflfcr totccn apcrfijcfife i&omitietcgeüm.

niet ban min=

jj~Y„fju(atit/ taJaiit beuafBanfftcnDcfföaÖeöaHDc
^rtiotietotHamborgh ( Ddoj gebjecli banl^iotcctie)
nuam tot UoojDfil toan Öefen ^tact/ ùaci) abfKjch
iiitnfelf cnöe oingflfcljen afnforöttot

nfliftfiitic tese» De Corfairen, ajfoo han nictaf^gort
tofftnluatoocft
üantDcgenHamborgh kDint gccoii-
tniluffct / «nit^ öct eniigölïnt^ iii lijopojtie quam
üan'taüantage öat
Hamborgh Dacc upt fouDcitcc^

''^qcft bfctooniiE Dan in üanuatio/ alfoo ïjit öarc
«O jj^og. belifft baöDc te refolüecentoteennieutoe
cnuipage cnDe befc0ecniinge Dee Commeccien tegen
öcfloaetpfn Dei'iCucchen/ cnDe tot fitìc]ctEanime=
cfii niet alïcfn De niaci)tigi)e naeDupcigöe teoningcn /
mate oocii DegoeoJjepDi toonöen üaumttDe^taDt
Hamborgh tEüjilIen ftanDelcn/ aï^ confoimDeouDe
cnüe ücctrouDe bjienDtfcfiap in biUicïtö«l?t beüonDeu
fijiitjelijojDcn: Dat icItlafiïjaDDe öaec i|o. ^og. te
ntffi'iitcreti/ toatnacc Decfelücc^taDt^SecingepiO:
uD2tie tegen Deopgemfltegreotej©onaccDenDefflöe
litaDt ban toegben tjaecìlo. .E^og. fouDelnerDenin
alle ceOflijcWjeiibt aengemoet. ©ectoaclitfnbe cene
ooufiifleijfcftlacinge βοε enDe in tuelcfte maniere rnDc
inUintnatuiirebanecftfnteni^ Baec #o.®og. fou;
ίκπ flJlieben öc toelgemeïte ^tab in De équipage ofte
iiolifnban öienteaDmittecen/ omfoobanigenepfcö
fiibe ouüectirce geïjoojt jijnbe/ befjoojlijcft baec op
Ijaecteüerfilaceni ïjaec jloogl) Jllog. öegfjeeiDen in
Hamborgh fanbepjefenteren/ icft fepDe bat bc j^a»
ηιμί öaii Ijet Contraijecenniebe b^acfit / bat / Die
OöflDt bojDecDe / moefi cpfcöen / enDe be anöecc
bicDeii.

gjn Conferentie baec obec ftomenbe met ben teer
Huygens mbe anbec 6acc ï|o. J©og. (©ecoramit-
t»c!)cii/i);bge;epDt: bat bei^eecen ban
Hamborgh
DcfiDcrf ccnbe De l^jotectie ban 't Efcorte befe^ ^taet^
naecöeJ^efi/ pjefenteerDen toat nae pjopojtie ban
Ijan g|)eringe ^abigatie / niet berber gaenbe at^
op Spangicn enbe Portugael jjaec fean toerDen g|)e=
bEïSijt.

©an Vranckrijck enDe Engelandt toiect niet meer
ge-tpfcfit al^ ban eïcft twaelf fregat^.

6cltjtl< Dan bebonDen toiert / bat befen ^taet ooch
in Effect niet meer fouDe fenben al^ twaelf.

Vrjnckrijck, Engclandt enbe befen ifetaet fonben
[Kt tDcrcft ban 't debellerei! enbe fupprimeren Der
CorfaircnDoen: fonbfC aen Hamborgh ptt^ te bfC-
oDm,

Ergo, follbe Defen ^taet in bet Daebt niet Doen aï^
fimpelijcft permitteren Dat be^r&epen ban Hamborg
nio^ten pafleren onberConbop ban befen ^taet/
ionoEïtcnige nieubjeftofien/ of moepten ban Defen
^tatt.

pijnde bienbolgfjen^ nu alleen beb?ageenDeba-i
wcft/ Dat Ijaer J^o. HDog. fouDe toillengeïieben te ep=
ΙΦ^/ boefjooglj 3p efïimerenfouDen Ditgerimjfjini
terefi / öatfepjctenDeerbenboo? befelbeperraiffieaen
"'^ifOTeii ban
Hamborgh, om onber öetConbop
eiiot ©laggc ban befen ^taet te bare».
«Mt Uiierbt Den
achcienden januari) gefonDcn aen
istbHi ^^olicginitfc^ibmiralitcpt.

„ "i3iebanZeeiandtcefcribeerben Denfesentwintig-
%im. iten, Datbolgen^bc fienniffe Die 511 ftabbenbanbcn
unìL ri"^" ^cöipbaerttot
Hamb5rghiuo?DenDege=
Set interefi We be felbeê>tabt toa^ftffc
bmbein bebebeplinge ban bc Middelandtfche gec/
SpoojbeeiDen/ bat beboo?frfi?ebe^taDt&eSoo?bein
oc aemdùi «quipagitn te contribuaen drie/uiEfance
5önbe!)etcontingentbanpe^
öfte todfip al

r'ïï""^" öarc nietgenegen toare «l^uipage teöoen
Lm
1 v^s """ te toojben gefiicnectt foo beel ©Emiin=
om ai^ DcCqu^age bec booïfcöiebe drie ^Φφπι

«Itsi-
niatBtc
cbüin
■.niifi'
'ttrait,

foube Romen tè monteCen/ toaer boojbanbefelbe
«Cquipagien bp be CoKcgieti terïibmicalitEpt Defcc J»
2^nDcnf0»öetti0?bengeDani, ^

©ie ban Amfterdam refcribcfrben bat fp onbe·
quarm toaccn baeropt'abbifften/ Deuiijlopbcfaéche
ten pjincipalfii foo beet 5p feennift'e jjabben notö bp ija«
rci|o..ïl5og. niet entoa^ gebifponeert/ baec bati'^p
Die boo?fï.aenbe«ngebolsi) oojbeelriiDc/ foiibin fu-
perccDecrén/
met het foriïiercn van haer aDbp^tOt
ter tijbtbantoegen Den^iet abfoiupt foUDe tiirfen
gerefoïbeert op be €qüipagie bic berbiaect^ gfbici^ct
fbnDeitiojbEn / om bienaengaenbe Ijàcc baec nae te
rtonnen cegnïecen/ enbe ïjaer Ügo. .i^og. aeliefitc tc
bolDocn/ bet Vrjelcfe baer^ oojbcel^ Bcquaemll foube
honnen gbefcbieDen in
Februario taenhomenbc foo
üiannecc bc ïleeccn <!5ebfputeecben upt be cefpectibt
Colfegien tee ^bmicalitept ben anbcren in
Gra-
venhagebabben gcappointtcrt / om onbeclinge op bc
eieciitie ban öa^ fêo. j^og.Wdutic op fiet bjercft
ban De
Middeiandtfche gee albeccpt^ gcnomeo / ofte
noclitctiemen/teroncectecen.

<0nDertufftbe» be <i5ecommittcecbcn ban aHebc
CoUegieniniijnHage bp een itomenbe/ bebbenbcn
twee en twintighflen jfeb|uacii geabbifcect / en i^bcr»
bolgenö ben
vyfentwintighften bp baec J|!0. JiBog.
gecefolbecrt / Dat met bcfe faecftc gefupercebeert fouDe
bJecDen ter tijb enbe tonlen toe/Dat met be ^abuprige
fóoningen of Staten fotiDe biefen geconbcnieert obec
bctefonjtìngérenmacbten/ trnfine bcboojfjtebaen
ageren / om al^ Dan ntet onDcrlinge betotlliging mebe
met bcboorfs^tabt
Hamborgh tetracteren/ toatsp
tot fecuritept ban bec fclbecCommetciE in be boojfs
biflcictenfoubenbebooren terontcibucren/ of toeibe
boo^fc^ebe conjunctie ban nabale macgten gbecne
booitganglj bi^bbenbe of Itomenbe nae te blpben/
bat ai^Dan tufictjcn befen ^taet enbe be raeecgemelbc
^tabtaffonberlijchfouöctoEtben gebanbelt/ toatjp
neben^ ben felben ^taet tot fupp;e|Tie bec boo|fi$|ebe
iïobec^ fouDen beijooren te contribueren / bat alle
'tfelbeaen nip fouDc toerben bcJtenb gcmaccltt/ op
bat beïleecen 25o?gemeefieccn e«be Jïaebt bec glje*
melbe^taét miDDflecbip fouDen mogen gare ggc
bacbten lateti gaen om foobanigenaeöece
ouvertures
te laten boen aen bare ί@σ· JQ^og. boat baec in gbe«
baïle bat met baer ofte conjunöim met benabupcige
ïtoningen enbe Staten / of toel bp onflcntenifle / afa
fonbeclöcit met Defen i)tact / bjiecbe gebanbeit / bp be
eeneofbeanbere te bocne equipage fouben gebencben
tefiiptrtecen / om al#ban berber^ geDaen te toojben
t^o ai^ foube bebonben toerbcn te bebooren-

aBatepgentlijcft 'tboo?licl of Projeö: ban tocgen
Hamborgh, bp mpgebaen/ bjag/geefcbftbolgenbe;

EErfielijck : hare Ho. Mog. belooven j dat door ha- gjoject
re Convoyers of Oorlogh-fchepen de Schepen
vmHamiorgh, wanneerzyhaerbydcconvoye- ffS
rende Oorlogh-fchepen van delen Staec voegen ofte
vinden, gelijck die van de Vereenighde Nederlanden,
inendedoor de Zee op
Fortugael indftBocht, Span·
gien
en de Middelantfche Zee. gaende en komende, ful-
ien worden geconvoyeerc ende befchut, endctegen
de Turckfche
Corfainn befchermt.

Ten tweede», belooven defgeJijcx in ghevalle het
haer Ho. iVlog. fai believen met de
CorjaWen van
Piers, Tunis .Trifoli, Bijert, cnwac namen die heb·
Ben, te maken eenigh accoorc ; dat zy die van
Ham-
torgh daer in fullen includeren ende 't efFcdt van dien t
nietweyniger als die van de Vereenighde Nederlan-
den, laten genieten. Oock wanneer die van
Hamherg
tegen den felven accoordt in den tijdt van driejictea
vergeweldight ofte verongelijcktfouden voorden, ge-
lijck die van de Vereenighde Nederlanden,te befcbut·*
ten ende voor te fpreecken.

Ten derden^ by aldien oock eenigh Hamborgs Schip
ofte Schepen in de heen of weder te tugge reyfe io Zee
ofte op wat plaetfe onderwegen zijn mochte , ont-"
moet wierden, fullen de felve, foo zy het begeérden f
oock van het Convoy jouiflèren oock alternaci foo
wel van de Oorlogh - Ichepen als aodete
Coopymdy

ickot


-ocr page 353-

334 S A Κ E Ν van_ S Τ Α. E Τ

ΐ66ά,. fchepen bcrftmogelijck gedefendeert ende refpedive

__ geaffifteenwonlcn. '

Eyvdetyck , voor foodanigh Convcy inekftf, ende
anncxals voorgefeytisj beloven welgemelte Heeren
van
Hamburgh eens voor al </w Jaer'langh, jaerlijcx aen
haer
Kg. Mog. te geven ende te betalen de fommc van
vjftìgh duyfintgViXA^Vi. Ténwaer dar hacr Ho. Mog.
eerder ondertuflchen.mec do gemelde Coriairen haer
vetgeleeckentoteenaccoort, of wel oock by aldien
haer Ho. Mog. defwegen vsfcyniger als
(uaeÌf Scheden
in Zee hielden. In welcken gevalle de beloofde vyf-
tigh duyfent
gulden fullen nàe proportie worden gede-
curteerr.

Scft toost) in UCtffonnafi; Amfterdam,fnDeIjabtSc
me owt öUtMcntiein'tCoUcgictfCïl
&inicaHtEpt/ om fooDat
Olier Iiae te UCBften/al^ te bCCfaCCRen bat be Hamburger
^wftw- tjm/ DicÓacc inDuyne ofte Wicht foiibrn niogl)fn
binbrn/ cnbÉ onbec fiacc llB-jaSog. in Zee gacnbe
Convpy fnbe©Iaflgcfoubcn brtfoccfttn te gatti/ fay
pjoijifìe baer onbct gfabmittftrt c»Debc€onboper^
üaec toe sciati niocfjten toojben.

«©aecopίμ·btιnlt)a£t:<ί^b. .fiBoa bm^yf en twin-
tighften
sljftfficiiimt cnDc iiatciÏJoDSÖHaos.tcgljfi
moet getoet
bat fp confìDcceccnbe bc ojbje bp Ijate #o.
.ïliog afflibcn aenbenCoitimifTari^Mortaigne, bp
jùec ftlüEL· SlnllCHctie ban bni fes en twint ighften
teinber laciMcbcn/ mitfgabcr^ ben fcsen twintigften
ïiecüoojïElKne enbe ben negentienden befrc loopenbe
maent/ oniött jongljfi
ocinaeriitcrnbeotintercuni^
peecbe fltcaetaet tnct bic baji A igiers te tcafTunifrni /
aï^
incbe be inüitatie enbe pjefentatie / geüaen ae» be
ïtoningen ban
Vranckrijck , Engelaodt enbe Hifpa-
nicn,
om met onbcriinge cojrefponbtntie enbe geinee;
ne mocl
)t tcgcn^ be felbe te boen agrcen / 3p be f arcfie
(onbeccojreetic) niet en bonben in ^tact om met bie
ban
Haniborgh daer over in onderhandelinge te tce=
ben/ tot bienepnbe inljEcecmbe ijei^ gtabbifeecbe bp
<i5ecommittefCbin «pt bescfamentlöclieCoïfegftntrt
^Ibmicaliteiit op ben
tweecntwintighftenjpebuiaci)
Ifll-Ieben / enbe alfoo topnigö om te bccleenen be bfc=
focijte
provifionele pjotectie tfgen^boojgacnbe ccfoUi=
tien enbe aenfcDnibingen ban yaer i?o. j©og. mitfBa=
ber^ Öft ®cactaet met bie ban
Algiers geniaeefit ; <!£n
offnlfjtalmoeiitehomenteccjTcten/ enbe nabecïjant
ban luegljen öaei-fêo-iBog.ract bcfeïbeboojljftaf-
b?eccftcnbcrboojf5öanbelinac metbie ban
Algiers of
O0cfa bp faute baii l)ct effect / be boojgemelte inbitatic
met biè ^tabt feparatim geljanbelt foube Itonnen tao?=
ben/ bodjtljafc (onbccbeïbctetinge) batbcuoojfs
gebane p?cfentatie
gantfch geene proportie en Ijabbe
met öehofien bic befengitact/ tot Defenfie ban be
baert enbe Commercie op beboojgfmflte<6e=
iuefien
bJajJ fiippojternibe / enbe oocfe niet met be nut-
ligheyt
bp bie ban Hamborgh bafcupt trjouiffecen,
ïL^e^alben ( Daci^ oojbeel ) infiilcUengebal eenge-
hecl andere prefentatie foube bicntn tC lOOjbcngfjei

öacn / enbe p?obi|loneïijch boo? af bafl grfieft batfe l)a=
te ^cijip toaert enbe Commercie op De boojfs <i5uac=
tinen foilbenbelalien
op een ende de fel ve 7oet als die
hier te Lande wiert gegeven,
eube niet alleen ftaere
^cfirpcn / Ijrt naen ban
Gibraker totllenbe paffcren /
fubjeetmacchenbcfelbe
manninge ende monture alg

be gngefetenen befec 3Unben / nemaec oocït ljun boen
berbinbcn te fuHen obfetbcren blfcgelijcite ojbjcenbe
ccalcmcnt aïö in't^ïDmii'aelfcIjap be„tiei)epen/ om
bec mbc neffen^ betoelchc 3p fonben begeren te baren /
Bfniaecht ofte gcbonbcn foube Vuccbni/ metfubn#
Πβ ban be panen ineaabannalatigljcpbt ofteejcce^/
tece):ccutiebanbc€oHegicn ter^Ubmicalitept ijicc
te
3Lanbe / bp albienfe all)iec qitamen te arctbecrn / o^e
anbei'fint^ tot
Hamborgh foofe 't becVoaettsS aemimt
fonben ijcbbni: 'ttoelclt alfoo gefclitebbiefenDe obec
bebegrootinge becfomnte enbe ben ttibban beconti^
uuatie naerbetgeconbenieect foube bonnen biojben/
Al alle 't kuelefie be intereft ban be .ïiiabupccn foo bette
flont t£betta4)Uu / batgaet epgcn baec bmeffen^ ge:>
confecbctrt moeftt blijbm / gelijcft jp oocft bettcotiben
be intentie tian Jjatc m Λβο0. te kpefra.

: ^uïefiss ter IDergabecinse griffen 5iinöe/igü)ciier- .

omgrfiÉÏb in öanDcn ban De Jureren Huygens cnbé
anbcee hare i^o· 113 og. «©ebrputecrbfn / enbe bifnoii· ■
brcminotrt issallfg: bp
Holland obregcnomtn/ tnhi
aïfoo op bc lange banegefcljobni ; enbe onbtttiitTciirn
cec^ aUjiee bc bjouiHcrie itict
Engelandt. <Snöf um·
batabbp^ban 'tColIcgie tot Amfterdam, öebbtnbi
be principale birectie onbet alle bc Collcgicn / fanr,
men tori battec geen appaceiiticlua^ omaniHim.
burgh te boen pct^ genieten / 'ttoeltli mrn b?er^cbat
alfiicr foube gcoen eenigl) Ijinbcr acn bcjSfgotic/ bc
giri ban bcn^tact/ 3önbe biclitoil^ gerept Dat tot
Hamborgh bc bcjtojaecni^ op be ï©accn fecr ocein^·
en all)in: groot toa^ / rnbe bacrom toif r b ooift in t ftt
bc mbbpsJ gcfp?00tcn ban be
cgualifatie der beiwarin.
gen tot Hanaburgh,
nl^ mcbc ban Ijct mannen ende
monteren der Hamburghfdie Schepen, Cnbeöifn;
be bit ttaifucrcn foo tori raecftenbe bc incluGe ban
'tboojlebcn Qjacr/ aljS beJ^jotectie onbec biBianoe
altljau^/ niet algboo? een eeriijcftc ejccnfeenbtVwii-
geringlj. IBe l^eercn ban
Hamburgh Ijcbljfn in
placti ban fulcbis/ frif^
twee Convoycrs ten ©oj,
logli) toegcrufl/ c"be bactmebc öacr tocreh toclniir,
bacn.

gin i^ecembfr ben (©ojlogBontfracnbe met Enge·,
gelande, Ijeeft ben iioninglj gcpoogijt te maecltcn cm S'
gri)cele affonbcringf) tiiffcDen be^cöcpen banDtfftiWi
Istact enbe ber
Ooiterlingen, tc ficn upt 't bolghcnDe ?"
j,©rmoriael : 5

tifia

DEn ondcrgefchreven ReGdent van fijn Koning,
lijckeMajefteyt van GrojtBrittannien aendetjfjf'
Hanze-ftedeniaiiCit, hnmen , tìamhurgnàt itiii
Daitzick.
eyft van de Magillraet der felver Steden in J?"
den name ende door expreffe ordre van fijn Majefteyt S'
aen hem loegefondcn door Brieven van den
negewdin
van de tegenwoordige maendt van December; tea
eynde de gefeyde Magiftraten willen promtelijckae»
den vooriz Refident fenden alle de Namen van de
Schepen toebehoorende aen de felve Steden » met de
namen'vin bare Meefters ende Ladinge, dat is te feg-
gen, dequantiteyt vandeFaff» die zy konnenvoe-
ren, haer gevende daermedete verftaenj datgheenc
Schepen en fullen verftaen worden toe te behooren
aen de voorgenoemde Steden, als die gcenedicaldair
daer nae gebout fullen wefen , ende niet gekoft van de
Geünieerde Provinciën.

Vorders adverteert den vootfcyden Refident de
voorgenoemde Magiftraten in. den name ende door
expreCTe ordre van fijn Majefteyt, omacbttenemen,
dat geene Borgers van die Steden onder pretext ofte
eenigerley pretenfie en ondernemen hare Schepen te
laden met cenige Goederen ende Koopmanfchappea
toebehoorende aen eenighe Subjeöen van de Geü-
nieerde Provinciën J vanwelckefaecken foozyont-
deckt, fai fij η Majefteyt voorfeecker de geheele lading
confifqueren als goederen van fijn vyenden. Gedien
tot
Hamburgh den drittn tvhitighfien Deccmbcryiy?»»
konden vier en fefligb.

W. SWAN.

€ot foobanigt XifflnitottrbfnoocHgenoobiggtiK
©eecêartogbbaijHolftcyn, jae bej6oo?btfcöfföö·
ningcn fdf^.

g&e Hanze-fteden , infonbiC&epbt Hamburgh, toa<
mi baerinfeerontoiHigI)/ toant niemant gectnljct
3gnf/&et5pacmoefie/'tspciiehbom/ ontbeifttara
een anbcr. liüien oo^bcdbe ooc!i bat boet
mede/
fïen aenftfn ban be <ensrifcöe/ bod) niet beri fouto
Öelpen ; enbe acn befen ^taetaaf fjttscoote jaloufit/
aï^ of batï boo? ara öe fribe Hanze-fteden beel gtmlt
enbe boo^beri foubf Qefcl)ieben ; betgalben |)acc J^o,
jilgog. oocb Ueigelpite Epen epfd^/ enbe mm
Öeeftoetfootoelaenb'cenaSb'anbetgegeben; matr
'ten&ecfttegen bebifitatlm/
aenenop-Salingmbaii
gace^tgepen enbe anbete on-ojbcningen sem iieft

boo?8aenbi t^ fïen toat men febett bc #
maeclite ©leöe lïwti^oitMaari noci) biffetmtiaclö^.

nwf


-ocr page 354-

,..hf fufcialijcli öc ncgotiatie ba» De i^eecen Ulhöa

ί hf Ferreira Rebelio. gianuacio tJDnÖt ΠίεΠ

(joctufttfBtöEn beffe bftRlacmge.

Dg Staten Generaci der Vcreenighde Nederlan'
(Jen, doorgefien, geexamineercendcoverwo-
gen hebbende den inhoude van feeckere/ww
Memoriaelen, 'c eene door den Heer Ulhó* alhier acn-
wefende Minifter van den Koningh van
Portugatlàta
■fjffntwietigh/ien Odlober, ende 'cander door den
Heer
Francifco Ferrera Rebello , afgefonden van de
hoosliftgcd· Kroone, den
dertienden Odtober beyde
des voorleden jaers, aen haer Ho. Mog. geprefencecrt,
mitr^aders noch feeckere Deduétie van Rechten, w»er
toe bet voorfi eerfte memoriael fich is refererende
(joorden
ïïKtGreefvau Miranda Extraordinarii Am-
baiiadeur van de hooghftgemelde Kroone den ί/π>«»
j^iaiighpf January mede des voorleden jaers overg«-
levert, beyde de voorfz
Mtmrtalen daer toe tenderen-
de om te hebben reftitutie van de iJtad
Couchin ende de
andere aen gelegene Lande, als naeder felver fuftenue
eenomen > nae den tijdt dat de Vrede met defen Staec
foDohft gemaeckt > verftaen moet werden buyten
Eu-
ropa
in de andere dcelen des werelts fijn aenvangh te
hAben genomen 5 hebben nae rype deliberatie goet-
gevonden > haer voor eerft te refereren tot hunne refo-
lutic van den
ttpintighfle» ende dertighfien Oilober
beyde leftleden , op dat (ubjed genomen, ende de
voornoemde Heeren
Olhöa ende Fraxcifco Ferreira Re-
hello
refpisitivölijck ter handen geftelt, waerbyhaerc
Ho. Mog. met
goede ende peremptoire redenen hebben
verftaen, dat de voornoemde
Freede ofte caffatie van
kiijiifileyt
in alle gewcften buyten Europa fij η 'aenvangh
heeft genomen Tan den dagh van de Publicatie af van
het voorfz Traétaet ; Dan alfoo fijn E. de redenen
daer benefFens by monde gededuceert by fijn voorfz
memoriael van den
vyfe» tmintighfleu September ver-
ibcht heeft, dat hemichriftelijck mochte werden over-
gelevert, ilgh daer by wyders gelijck by dc voorfz
De-
à*Uu mede wiert gedaen, beroepende op het Traitaet
van'.Vrede jonghft tuflchen de ipeerhooghftgemelde
Kroone ende defen Staet opgerecht, ende fijn fojida-
mentdaer op ten principalen maeckende. Soo hebben
hset Ho. Mog. mitfdeièn in antwoort daer op wclwil-
len verklaren, datfy het voorfz rr«if?eifinfge ijcx voor
een
ιψί ende rechtfnoerii]a houdende, waerijaer fy
verftaen, dat de queflic aen dezydevanPi;ri»g4f/in
defen gcmovcert, behoort te werden getermineert.
Het voorfz Traöaet brengt dan ai tyckelyèi mede dat
binnen den tijdt van
twee maendcn, dat is na dea fefden
Augufty feilienhondert een en feiHgh , cn ί ulcx van den
fefden Odober af, fouden tnoetencefleren ende op-
houden alle aften van hoftiliteyc alhier in
Europa ;.wy-
. ders artijckef/êi
e» tivintigb. dat binnen drie maenden
nae de felve teeckeninge, eijdefulcx voorden/s/ïi»
November, het voorfz TraÖaec wederfijdts foudè
moeten \verden geratificeert, mitfgaders de.Inüru-
menten van ratificatien
uyigtwiffelt. endó voorts dat
nae het verloop^van gheΓij«ke<Λ■;>Λ/Λe»Λι»dePubli-
catie daer van ter behoorlyckerplaetfefqude werden
■gedaen, ende dat van die tijde ivan de Publicatie af,
fouden ophouden alle aöèn'van hoftilitey t in de ande-
re deelen des wérelrs
l>uyte7i Europa £elegcn ; dan in
piaetfe dat de meerhooghgedachte Kroone fich daer na
wel hadde behooren te reguleren, fpo biijckt tér con-
trarie aen alle kanten Wat contraventien ende tergiver-
latien byde felve daer tcghensfucceffivelijckzynge-
pleeght, in voegen dat in piaetfe dat het felvcRijek
eenighe redenen van klachten op of tot laile van deien
ptaec foude hebben, de felve ter contrarie gerechtigl^t
IS, öm fatlsfaüie ende reparatie te eyffchen wegens
. de fchaden ende ongémacken die de felve endq de In-
ben l^d vcrfcheydegelegenthcdcnheb-

, De eerfte contraventie daiï beiïaet daer inno > dat
daer den Koningh van
Fettugaelgthonàea was binnen
ae
voorfi t-mee maenden ordrc tp ftellen totophou-
eioge van hoftiliteyten, gelijck als defen Sia^t voort
nae de teeckemnghe by PubUcatiw ende afeiQ van

;ι6ί4·

ίϊ ε(ΐί«·

I rins'

taniiett

; gojJìii·
(jopïnw
jt iifff
i rintm
Κ IMt

iX

biljetten hadde ghedaen ,

Kroone daer mede niet alleen heeft gecontinueert, __
maer fèlfs weghens de eygbea bekenteniflè van den ""
voorfz Heer
Vihöa by fijn memoriael tot den veertie»·
den
February des volghendenjaersghewacht, voor,
ende aleer eenige de minile afkondiging van *c voorfz
Tradaet, of eenigh verbodt teghens hetpleghen van
hoftiliteyten op de Ingefetenen van defen ütaet in Per-
tugael is gedaen ; dat verder gaet, Ibude des noot zijn-
de, kounen
Vierden aengewefen, dat felfs noch naer
die tijdt van afkondigingh, den Miniller van
Fortugael
in Engelandt met het uytgeven van nieuwe brieven
van Commilfie tegens de Ingefetenen van defen Staec
heeft blyven volharden, tot notable verhinderinghe
van de Navigatie ende Commercie defer Landen >
mitfgaders fchade ende ruyne vceler Ingefetenen van
dien, foo verre dat hare Ho. Mog.
na Jangegebruyck-
te patientiej eyndelijckgcnootfaeckt zijn geweeft tot
fuppreflle van die CommiiTie-vaerdcrs extraordinaris
te doen equiperen ende in Zee te brengen een aental
van
twintigh fchepcn van Oorloge, tot geene kleync
koften ende lallen van den b'taet : Dit heeft dan ver-
oorfaeqkt dc wcygeringh van audiëntie aen den voor-
noemde Heer
Vlhöa, naer dat fijn Ë, in December
een enfePigk met het Inftrument van ratificatie hier te
Lande was gearriveert, als wanneer hem is aengefeyc
geweeft, dat hy al vooren foude hebben te prelteren
den innehouden van 't voorfzyiiïeartijckel, dat is, de
ophoudinge van alle vyandtichap hier in Earo/xij dac
tot dien eyndeingetrocken ofte gecaiTèert ende te niet
gedaen fouden raoetea werden, alle
Commise» op den
naem van de Koningh van
Fortugael uytgegeven, rac
den innehoude van het Inftrument van ratificatie fclfs
ter kenniffe gekomen ende verftaen zijnde, dat daer
in overgefiaegen ofte uytgelaetcn waeren het
derde»
vierde ,
ende een ghedeelte van 't vijfde Artyckel,
fpreeckende van d^p haodcl op de conqueften van
Fortugael.

Ende'twelck .een faeede contraventie is, fonder
dat den opghemelde Heer Ambaflàdcurnaederhandt
infgelijcks Treder uyt
Fortugael hier te Lande gearri-
veert, eenigh ander Inftrument overgebracht ofte fa-
tisfaöie over de continuatie van de voorfz vyantfchap
was gevende j heeft die impreflie in de gemoederen
van de Regenten van dcTen Staet gebracht dat het aen
de zydc van Pori»|;<ii/nidtgemeencnochtetergoede
trouwe geprocedeert wierdt : Dit heeft dan de Be-
winthebberen'van
Ac Oofi - htdtfche Compagnie defer
Landen, die voorts nsc de teeckeninge van 't gemelde
Traöaet, advertentie daer van na W/mhadden ge-
geven , mede genootfaeckt geheele andere mefures te
nemen, ^voornaementlijck, daer men in W/>« felfs
volgens het voorfz Tradract noch v/ederzytsi»iì?ei*
belli ftondt, en bier iniaro/iOpCommiflic van die
van
Fortttgadé diredielijcktegenshetTradbaetwierde
geageert, ende onaengefien alle goede devoyxen ende
officien by den Grave van
MtranAi AmbafTadeur alhier
daer inne gepleeght : Tot dien cernie hebben de felve
niet alleen alomrae ordretot de vereyfchté verfeecke-
ringh van hare Landen, Steden ende Forten moetea
geven, maer oock om de felve met de fuflifante guar-
nifoenen befet te houden, mitfgaders de voorfz Natie
daer te Lande verder alle mogelijcke afbreuck te doen,
nieuwe equtpagie endc uytfcttinge van fchepcn endc
volck derwaerts by der handt tc nemen, endcwaer
door by de felve oock feer veel is gecflTeftueeert dac
de Steden
Conchi» en4e Canonor, ende de dependentie
van dien , onder de gchoorfaemheyt vao defen Staet
zijn gebracht.

De derde contraventie is, dat daer de hooghgedachte
Koniiigh gebonden was geweeft het Inftrumentvao
ratificatie, in wettige fornie uyt te brengen in Novem-
ber
fefiiinhmdert-ttnenfeflighj daer mede ghewacht
heeft gehad tot den
Oijfen tmntigbften luly dee vöorge·
melte laers
taee m fefiigh ; nu en was defen S tact geen-
fiotsverplicht j na hetverloQp vanioo veeltijts, aen-
ftontshaer Ratifiatie mede te vervaerdigen ; maer be-
hielt de felve hare vry e delibertitien, of fy haer in foo-
danigh Tradlaet 7 dst a^a^e Ade van Jeor^iv^tfi/io
foo

vc«J

cn OORLOGH 'iVier.en-'ueemghfleBoecL· 335

dc meerhooghftgemeldc

>t*rt hiv>fr CTeronrifiiiwri-. Τ ·


-ocr page 355-

355 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

tód/f,. veel geiegentheden was gecontravenieert ende ver-

---broocken, tot foo notablen fchade ende prejudicie van

de ingezetenen van dien, ende daer aen 2.y mitfdien
gheenfints was verbonden
je nova wilden in laten ofte
niet, voorBamcntlijck daer by het
vierde Artijckel van
't felve Tradbaet is geftipuleert, dat, in cas van con-
travcntie haer Hoogh Mog.
weder foude ftaen in dien
ftaet daer in de felve voor 't aengaen van 't voorfz ver-
bant waren geweeft, en fulcx behouden het felve Recht
dat te vooren haddc gehadt. Om de voorverhaelde re-
den is het Tradaet geen Traftaet geweeft, of aen de-
fer zyde eeniger maten obligatoir voor, na » of met de
Ratiücatie, en waer door het felve eeril fijn krachten
bekomen heeft ; zijn nu met de deliberatien eenighe
maenden doorgeloopen, 't is nae de ordre van de Re-
geringe defer Landen, en dat over de faken van foo
hoogen
noch

tueufi Ratificatie_________________

feti tijd geobferveert, in plaets dat aen die zycie daér
mede by naeeen gantfchjaer isgetardeert, daer men
fulx binnen
drie maenden foude hebben moeten doen,
heeft men aen defc fyde niet
meer als luy m vier maen -
den daer toe gehad ; derhal ven als den
veertienden De-
cember deflelvigenjaers, de R'atificatien wederzydts
waren ge-extradeert en uytgewillêlt,heeft men tot den
veertienden Maert daer aen volgende, zijnde drie maen-
den, by'tTraöaetgeprefcribeert, billicken gewacht
vooren al eer men de Publicatie daer op heeft laten
volgen j dewelcke foofe in Periagae/mede foude mo-
gen zijn gedaen, daer van haer Ho. Mog. noch gee^
kenniflè hebben, volgens heteygen gepoieerde van de
voornoemde Heer
Vlh'òa ^ fulcx niet eer als nae den
achtienden April kan zijn gefchiet : 'twelckaen dezyde
vmPortugael de vierde Contraventie is, ende waeruyt
oock met goed fondament foude konnen werden ghe-
fuftineert, dathetgeene by de gemelde Ooft-Indiiche
Compagnie nae den voorfz Maert tot den

dagh van de Publicatie ìn Fortugael foude mogen Zij η
geacquireert, met goed recht ende deuchdelijcke tytel
foude mogen blyven behouden. De argumenten die
hier tegens by de voorfz Memorialen ende Dedudtie
werden by gebracht, fai men by nader examinatie be-
vinden t'eenemael irrelevant, en fonder eenigekracht
te wefén ; want dat men feght, dat in de voorfz
eerfte
Ratificatie geen defeftueusheyt foude refideren, en dat
ten opfichce van de Kroone van Portugael, volgens het
Separaet-arrijckelden tijd vaa een Jaer was bedongen,
om middelcrwyle het equivalentie prefteren van het
geenc bevonden foude worden het Traiitaet van.defen
Sraet gemieckc met dat van
Engelandt te contrariëren ,
ende dat dien volgende de Kroont: niet gehouden was,
binnen dietyd anders' of verders te ratificeren als het
geenc buy ten het point van de
Commercie op de Con-
queften van dat Rijck by het Traftaet was belooft, cn
fulcx met het
derde j vierde ende een gedeelte van het
vyfde A rtijckel komt daer mede rc cairueren Eerfte-
lijck,
A^iÏortugael, niettegenftaende de^voorfzpre-
tenfe Ratificatie, echter met de voorfz hoftiliteyjten en
iiytgeven van Commiffien, noch foo langen tyd daer
nae heeft gecontinueert, en waer door het Tra&act in
't reguard van defen Staet, foo vooren is aengewefen,
i'cenemael krachteloos en buyten verbandt is gewor-
den : Ten
anderen , fijn , en't voorfz Traélaet, en het
voorfz feparaet-artijckel van een en den felven dato, en
fulcx op een dagh gefloten en getekent, werdende
by
het Tradiaet artijckelβί en ttpinti^ gefeyt, dat het felve
met al hetgeene ( N. B.) daer by is vervat,in de befte
en wettigfte forme foude moeten werden geratificecrt;
fulcx ftont in de macht van den Koning van
Portugael
nietom'tfelve alleen ftucxwyfe te doen, uytlatendc
foodanige articulen waer in, voor foo veel defën Staet
belangt, de
zie/e van het Tràftaet beftont, dat is, dta
handel op de ConqueBen vandat Ryck.
maer moeft het
Traöaet foo als het lagh en het feparaet artijckel beyde
hebben.geratificeert, werdende by. 't voórlz feparaet
artijckel den felven ConinghgeenfintsgeRbereert ofte
ontflagen van de Ratificatie ?an het Tradaet. De
voorf»'K^tificacic'iou.de
^o Majeileyc oock mede

geenfints hebben benomen de alternative macht die I
het Sefaratt-artyckel was gevende, maer fulx te meer Η
geconfirmeert, verftaende foo wanneer eenighe ij. ""
duihte Contrariteyten daer in fouden zij η bevonden ge-
weeft ; maer alfoo haer Ho. Mog. feeckerlijck bericht
zijn, datfoodanigheftrydigheden in 'tTraftaetvaa

Engelandt niet en zij η geweeft, en ter oorfaecke van

'twelck de aenwyfingi " '

delVit, expreiTelijck
gefonden, is gedeclin

hetSeparaet artijckel ter handen geftelt foudezijnge-
weeft,
autentijckeCopye van de voorfzftrydende Ar-
tijckel of Claufulen, ende fonder'twelck in de macht

van den Koningh \anPertitgael niet enisgheweeft,
het accompliflèment van 't vootfz Traftaet eenigfints
op te houden ofte beletten j gelijck de woorden van't
felve Artijckel klaerlijck getuygen, foo blijckt daer uyt
evidentelijck dat het voorfz artij kei geenfints tot voor^
deel ofte adftriétie van 't gefuftineerde van
Portugael,
maer ter contrarie merckelijck ter intentie vandefen
Staet enaenwyfinge van het notoir ongelijck en ter-
giverfatieaen dezyde van
Portugaelgepleegt is dienen-
de, en waer door de Ingezetenen van defen Staet foo
langen tydt hebben moetenderven den handel op de
voorfz Conqueften, tot geen kleyn nadeel van derfel-
ver Navigatie en Commercie; zijnde wel lichtclijck
tebegrypen dat den hoogftgedachten Koningh tot de
voorfz ijpfii/e Ratificatie geenfints foude hebben ver-
ftaen, indien hy maer met de
eer/e hadden mogen vol-
ftaen: behalven dat den opgemeldenHeerAmbalEi-
deur bydeflelfs memorie van den
vyf entmntighfln
InMifefiieuhondetttweeenfefiigh
te kennen geeft, àt
dentijdt van Publicatie fijn begin was nemendeniet
van den dagh af dat hy met de eerfte Ratificatie gereed
was geweeft ghelijck men nu begint te.fuftineren,
maer van de
tiueede.

Ende wat belanght het tvieede Argument van de iy·
de van
Portttgaehoongehncht, namelijck dat fchooa
genomen zy ten geftelden tijd de Ratifi^catie al uytge-
bracht hadden, defen Staet daer toe evenwel ongeieet
foude Zijn geweeft, dient tot folutie van dien, inge-
valle Portugae/fìch van die Vyandtfchappen haddege-
abftïneert haer Ratificatie ten gefetten tyde in behoor-
lijcke forme overgebracht, dat men hier te Landede
difficulteyten niet en foude hebben gevonden , die
fich naemaels door alle die
cóntraventie» en tergiverft-
tienden
de zyde van Portugaelgepleeght, hebben geo·
penbaert. Maer genomen defen Staet ware al in faute
ofteongereedheyt geweeft, foo foude
Portugael aen
deeenezyde wel reden van klachten hebben gehadt,
maer aen de andere zyde foude ontwyflfelijck die equi-
pagie ende uytzettinge van Schepen en Volck byde
Ooft-Indifche Compagnie deier Landen extrordina-
ris gedaen, ende die nieuwe ordres en deffèinen nae-
maels geformeert ende naeri»i//«»afgegaen, nae ge-
bleven gehadt hebben , in voegen dat dit difFerent
volgens het gefuftineerde
vmPortugael nieten isont-
ftaen, dat deièn Staet mét haer Ratificatie foo hngbe
heeft getardeert, maer ter contrarie uyt het doen ende
dilayvanPer/i<g<«/felfs; ende byaldien aen hetgefu·
ftineerde van die Zyde plaets foude werden gegheven,
fouden nootfaeckelijck moeten volgen , dat de vrede
in Indien fijn aenvangh fdude hebben genomen veo'
dat de felve hier te Lande was geratificeert, men
laet noch ftaen, gepubliceert dat immers onghe-
rymtis.

Derhal ven volght daer uyt onwederleggelijck, da
naedemael beyde de voorfz plaetfen van
Couéi» ende
Cmanor by die van de gemelte Ooft-indifche Com-
pagnie zijn genomen , voor dat de Vrede, iiiet alleen
hier te Lande, maer felfs mede in
Portugael is gf}*'
bliceert
geweeft, dat de felve moeten werden aenge-
fien felfs volgens den klaren Text van 'tTraöaet, ώ
wel ende recht genomen, en fulcx met een feer goe-
den Ënderechtvaerdigen titel byde gemelde CorajM·
gnie altaoi werden gepofljdeert, fonder aen de minfte
reftitutie veel min vergüedinge van koften, fchadeni
èndë. lötereflèn ghehöüden te zijn.
Ter coDtrane

blijeltï in het voorighe 'gèdeduccerde dat defenStart

bevoegt


-ocr page 356-

166^.

Γ

cn OORLOG Η. *tVier.en^'veemghjle^òicL·

bevoeghc isj om rtpafatìeanàefatìsfaaitttùySAtn
• vjn fchaden
en ongeJcgencheden, die de fclve ende de
Jngcfctcnen van dien door de voorige gepleechde «»-
travintie» ende tergiverfaiien foo kennelijck heeft ge-
leden, ghelijck haer Ho. Mog. de fel ve oock fij α eyf-
fchcnde ende pretenderendeby defen. Ghedaen ter
Vergaderingc van de Ho. Mog. Heeren Staten Gene-
raci, in den Hage den
vier en twiutighSfen Januarjr
fijlhicn hondert vier enfeHigh.

dJnbEöcöoIflcntic:

De Staten Generaci der VcreenighdeNederlan-
den, doQighefien, gc-exatninecrt ende over-
wogen hebbende de Mcmoàe by den Hecre
Ui-
Ba
Minilter van den Koningh vsn Vartugael, aende
Commifl&rifen van hare Ho. Mog. ter handen geftelt,
raeckende de klachten van dcfer zyde ghedaen, over
ende
terfaeckedat de Schepen vande Ingefetenen de-
fer Landen van voornemen zynde j om in gevolge van
hec jonghft ghemaeckte Tradlaet over het Rijck van
Torturali hare Negotie en Commercie te drijven naer
Brafit. in dc Havenen van het voorii. Rijck werden op
gehouden, 't zy onder pretext van te moeten af wach -
ten het uyt-zeylen van Je generale Vloote deiwaerts
gedcftinecrtjofceanderfints; Hebben narypedelibe-
ratie goed gevonden den gemelten Heere
Ulhöa op de
vuorlz fijne Memorie mits defen tot antwoordt toe te
voegen, dat haer Ho. Mog. met aengenaemheyt heb-
ben op ghenomen de laetiie claufule begrepen in de
Miffive by den hooghgedachten Koningh, over het
felve fubjcit aen haer Ho. Mog, gefchreven uyt
Lijfe-
hon den tTpifitighfien Odlober leftleden > daer by in ef-
feiteaen den gemelden Hecre ü^ftedtoeghefclirevén
wert, pouvoir ende authorifatie om dienthalven met
haer Ho. Mog. te handelen, ende de voorfz, faecke uyt
de wege te leggen : Waer op dan hare Ho, Mog. niet
anders hadden verwacht, noch oock met reden kon-
den verwachten, dan dat den voorn. Heere
Ulhoa dien
aengaende foude hebben ghegeven het gedefireerde
contentcmer.t conform den klaren text van 't Tra-
öaet van Vrede, waer in Artijckeli/r/f uytdruckelijck
wcrdt gedifponeert,
dtt delngefitenenvandefeVeree-
nighde Nederlandenfeecierljjci ende veylichlyck Jitllen mo -
gn ne^etiereÏtj ende haer Koofmanfihafpeadryvennae
endt van Brafil, mits datfukksgefchiedt uyt ofte over het
iiyck vait Portugael
j Daer by dan ontrent het eynde
van het voorfz
derde Artijckel in fpccie werd gevoecht
( 't gunt in defen decifoir is ) dafde voorfz Schepen in
PwlK^iii/geenfints fullen mogen op gehouden oftegi-
rttardeert, inaer aenftonds fonder eenigh belet ge-ex-
pedicerc ende gedimitteert moeten werden metdefe
woorden
mora etiam nihil inixpediendishtfienavitits,
dimìttendisve β parte lufitana neiietur.
Tegens welcke
klare peremptoire dilpofitie notoirlijck wcrdt gepec-
«ert, foo wanneer de voorfz Schepen van de Ingefe-
tenen defer Landen in PeriKMf/opghehoudenende
niet ge-expedieerc worden, 'tzy onder pretext om te
moeten af wachten het uyt-loepen van de generale
yiootc, ofte uyt wat andere oorfaecke't voorfz retar-
dement oock mochte procederen, fonder dat jegen-
woordigh daer tegens konnen gelden eenige redenen
van Staet, smfecuriteyt, ofte anderfints, dewylehet
notoir is dat foodanige redenen de Princen ende Sta-
ten wel konnen difponeren, om eenige conditiën ofte
oau^ien niet toe te flaen, ofte te laten influeren in de
iraclaten daer over zy met andere Princen of Staten
iDonderhandelingeftaen, maergeenfintsomhaerfel-
ven te mogen
difpenferen -van de executie ende effeBive
P'fiatieyen foodamge conditiën ende claufulen. alsal-
btrcjti m een gheflooten Tradaet ghefccordeert engtin-
j'nttTt zijn,
fonder dattet mede ghenoegh ist'allege-
i^ti dat by'tvoorfchreve TraÖact de voor-geroerde
commercie aen de Ingefetenen vandefe Verecnigh-
oe irovincien niet anders foude wefen toegheftaen,
osn even foo als die belooft was aen
àe Engel/che Nt-
c'.dat daeromme de Ingefetenen van defen
nae moeften gereguleert worden

V. Deel.

fervéert, aengefien voor ecrft foodanige >-eRi-iÖie in
't geheele Traöaet niet en werdt gevonden, ja dat het
voorfz geheele
derde Artijckel in 't welcke alleen van
Navigatie ende de Commercie op
Brafil werdt ghe.
fproocken, egcene mentie is maeckende van de Engel-
fche Natiën, dan alleenlijcktenreguarde van midde-
len ende expedienten , rtiet gemeenc bewillinge te
beramen ende in 't werck te ftellen, in plaetie van
't wegen der Goederen in fchepen fonder die tc ontla-
den; Wekken aengaende tot meerder voordeel van
de Ingefetenen defer Landen, ende geenfin ts tot eeni-
ge reftrifte van de bedongen aviintages gefccht wcrdt >
dat de felve IngeCettuen defer Leenden dien aengaende in
alle manieren fullen gauderea van alle foodanige middele»
ende commoditeyten y ahiraervandeEngelfihen, of uyt
kracht e van eenigh èedingh, of volgens 't gehruyck ■wa-
re» jouijferen » ofnaermaels foude mogen komen te jouijfe-
ren :
Ende verwachten haer Ho. Mog. over fulcks van
de billickheyt van den hooghftgedachten Koning, dat
de felve nevens haer lichtelijck fai konnen begrijpen j
dat de Ingefetenen van defen Staet niet konnen of
mogen ontfet worden van 't effèÖ: van'c voorfchreve
uytgedruckte beding, onder pretext van cene gealie-
gueerdc reftriöie tot de praöijque van de Engelfche
die in het Traöaet niet aen geweien werdt > oock daef
inne niet en is te vinden, lulcks dat haer Ho. Mog.
niet en ftaet t'inquireren, veel min te verifieren waÉ
de
Engelfihen dien aengaende bedongen hebben ofte
niet, en hoe veel 't felve by haer werdt gepraiSifcert,
aengefien zy oock notoirlijck in de pradijcque kon-
nen negligeren alle de voordeelen die zy voor haer van
Per/w^iji/bedongen hebben, fonder dat daer uyc eeni-
ge wettige confequentie kan werden ghemacckt, dat
voor foo veel haer Ho. Mog. oock eenige van de voor-
fchreve voordcelen bedongen, de felve daer door ge-
noodfaeckt fouden wefen de voorfchreve bedonghen
voordeelen mede te moeten abandonneren ende in ef-
feö laten vervallen.

A Ile 't welcke haer Ho. Mog. oordeelen foo conclu-
dent ende convanicant te weien, dat dc felve daer op
h&adve» van den gemelten Hecre ü/z&eo fullen ver-
wachten, in voldoeninge van dc claufule van ««tóiïri-
fatie j influerende in de MiiTive van den hoogh-ge-
dachten Koning hier boven breeder ge-expreflèert : en
by foo verre de fclve fich buyten vermoede daer toe
niet behoorlijck mochte vinden gequalificcert of gedif-
poneert: So verfoecken hare Ho. Mog. dat hy niet al-
leen de bovenftaenderedenen, maer oock die geene
die hem nevens de overleveringe van defe antwoor-
de fijn voor gehouden, aen de meer-hooghft-gemelde
Koningh favorabelijck ghelieve over te fcnryven y
ende dc felve met fijne particuliere Officien ten beilcn
te fecunderen, op dat in allen gevalle in 't Rijck van
Fortugael promptelijck alfuicken ordre geftelt, ende
die voorfieninge gedaen moge werden, aat foodanige
manifefte contraventien tegens den klaren text van het
voorfz Traöaet, voortaen niet meer mogen werden
ondernomen, veel min in 't werck geftelt. Aldus
gedaen in 's
Gravenhege den vier en tmntigh^en Ia-
nuarii
feilien hondert vier en ftβigh·

g^efe iicpbc kuiccttrn atn Dm ®fft ölhba in ccHè
Conff rf ntif obf rgcgitìcn / fioc lip Oaer ttif De te UjcDm
koa^/ flecft&etboIflOiDe;

jv.isr. S.S.

E Ν la dernicre conference j'ay receus deux refpon- « .
^ ces par efcrit ^c vos Seigneur, me baillercnt de S'i
la part de Meffieurs les Eftats a quoy
V. V» S. S. bate
adjoufterent quelque autres raifons de bouche, qui o»»^
m'obligent a dcmander a
V. V. ,S. S. qu'illeurplaife
m'entendre.

Je voy par les refponces, que Meilieurt lès Ëftats
perfiftent
a fouftenir que la P<»/*doibt commancer a
s'executer depuis Ie 14.. Mar» i tfö3. & que Ie Commer-
ce au
Brazyl fe doibt f^iré fans aucune confideration
de 1'exemple de la Nation Angloifc » conformement
au
3. & 4. Artide du Traitté.

i^f Je


-ocr page 357-

338 S A KEN van . S Τ A E Τ

I ^öiL. Je pourrons bien faire voira V. V. S. S, que les rai-

__ fons lur les quclles les refponces font fondées fonzctm-

traire les raifon que 1'on peut tirer du Traitté fil'on
veut faire reflexion fur toucles artides, Scaladifpo-
ficion cxpreflè du droid, mais ce feroit une grande
prefumption a
moy de croire que V. V. S. S. vouluf-
fent cjianger dcfentiment, pour cequeje pourroisdire
de nùuveau; C'eftpourquoyjediray les refponces au
Roy mqn Maiftre me promettane, de la Forte incli-
natiqn j que fa Maj eftp Sereniff a peur la Paix j & 1'al-
liancfi avcc ces fleuriffantes Pro viaces, qu'elle y fera la
confideratjonqu'i! conyienr.

Ët d'jufant ^pemt de juge entre les Souverains·,
& que C;es differents par la conteftatipn reciproque
pourröienf ^Iterer I? paix, laquelle ΜείΠεμΓβ les Eftats
tefmoignept voHloir, conferver & laquelle Ie Roy
iiion Mfiftre a Procureur&qu'il aime, jedoyprier
V. V. S. S·! qu'il leur plaife me direcequ'en cette oc-
curraiiceje puisefcrircau Roy mon Maiftre, pour fga-
voir fi ces differents n'eltant pas pour degeneres en
conteftatipn formée, en les pourravuidcr parunac-
cotrifnodemcnt paree qu'ils nefontpasdc laqualitéa
demeqrer en Eilat ou ils font, fur qudy il fera necei-
faire que
H. P. s'expliquent en ce iüjet.
* Ce que j'entendis de bouche de V. V. S. S. futen
fubftance que la refponce que 1'on me donné prefente-
ment touchant Ie
terme du commentemmt de la Paix
eftoit refolue j ily adcfialongtemps, quedepuisoua
donne la mefme refponce a Fr,
Perreira Rebeilo i apres
quoy voulant la lettre que leur bautespuiflancesont
receue de fa Majefté Ie Roy mon Maiftre j quiytef-
moigne une bonne inclination a donner iatisfadirion
touchant
Ie different du Commerce pour plus grande
abondance leufs Hautes Puifiiances n'ont donne par
cfcrit les raifons touchant ladite refponce.

Et V. V S,S. y adjoufterentqu'entouslesTraittes
qui ie font fait avec les Princes de l'Europe > 1'onpre-
iuppofe toufiours qu'il y peut furvenir des differents
cn l'execution, & que pour les eviter, & pour after-
mir d'avantage la paix avec un plus fortlieud'arnitie,
tane eptrp les Princes qu'entrc lesfujets, ί'οη Envoyé
fouvant les mefmes AmbalTadeurs qui 1'ontfaite, pour
fe trouyer a l'execution paree qu'eftantaffeftionéza
leur ouyrage, i!s tachant a le conferver D. V. V. S. S.
m'alleguerrent l'exemple delaPaixdeitf»»j?er, avec
Ie Roy de
CaSlille, & du Traitté ou Anthoine de Brun j
qui avoit efté Ambafladeur pour la Paix, fut Envoyé

far le koy ion Maiftre a Meffieurs les Eftats pour
execution du mefme Traitté, & pour faire celuy de
marme.

£t pouT refpondre a tout cequedeiTusjepuisaffeu-
rer V. V. S. S. que Ie Roy mon Maiftre defire j qu'en
toutes lesaftions , qui regardent fon fervice, on con-
Cdere fort & qu'on procure la fatisfatìion de Meffieurs
les Eftats > & que 1'on fe ferve de raoyens qui foyent
agreable, a leurs Hautes Puifl"ances> c'eftpourquoy
je pretens faire voir en toutes les occafions, & parti-
culierement en cellecy , que je m'applicque avec
beaucoup de foin & d'affedtion a reprefenter au Roy
mon Maiftre, ce qui m'a efté rapportéde la part de
kurs Hautes Puiffances, commej'efperequevousfe-
rez, en forte quelles me donnent une relponfe fur Ie
prefent memoire, Signé.

Diego Lope^ tPülköa.

itafpae ©in onDcrtuflcijcn oocft bc facclte in f ojtugari iucl
ι^,^^ηΐ» bjaccteiitmcn/ i^offioomiticnïïcrcCafparBarlaEus
ffiei tot ïicfitwnt op bcfe bolBcniJe anflrurtie :

bent tot'

ie Ιφμ&ΐβ van de Ho. Mog. Heeren Staten Generael
derVereeiiigbdeNederlanden,
ι/λ/?CafparBar-
l«nsJ.U. D.f^aende doorlajt-van haer Ho. Mag.
^ in (jnaliteyt els RQfidtnt-van defen Siaetfich ont-
' houden hy dm Koning en.aen 't HofvanFmugael.

;E)tact
nèct

ieef.

fhiuttie.

DEn voornoemden Refident fal fich by deeerfte
goede occafie vervoegen naer
Ltjfebon. en nae
overleveringe van fijne Brieven van Creden-
tie, den hooghgemelden Koning van Por/w^arfin den ifi* 1

naemvan haer Ho. Mog. begroeten, fich extendeien- 1
de over het f ubjeö van't Tratìaet van vrede ende con- ^
foederatie den
Jefien Augufti àei]z^tsfiahienhendm
eeitmfeftighj tuffchen den hooghftgemelten Konin»
ende defen Staet geflooten, met verklaringé, dat haer
Ho. Mog. fich daer aen fullen laten gelegen
zijn, ende
met alle doenlijcke forghvuldigheytbeforgen, dattbt
voorfz Tradlaet van deferTjjdepunctuénjck ende pre»
cifelijck geobferveert ende na gekomen vi^erde, ende
dat de felve van de zijde van den hooghgedachten Kg-
ningh defgelijcks
mede verwachten ende vertrouwen ·
Sullende oocic voorts by de Koninginnè
Moeder,ende
elders daer fulcks nael^levan 'tHöfaldacrgebruyc-
kelijck foude mogen zijn, inden riame van haer Ho.
Mog; af legghen degewoonlijckecndegcrequirecrde
ofBclen van civilitêyt.

Ende nademael den hooghftgemelteri Koning iü
krachte van 'c
eerffe Artijckel van 't voorlz Tridtaec
verobligeert is aen haer Ho. Mog. achter-

een-volgende jaerlijckfche termynen, te betalen een
fomme van
veertig maelhondert duyfent Crufaten, ofte
tachtigh tonnen Gouts, daer van den M^ratermyn ter
fomme van
v'^f mael hondert duyJentC^ïolasGüïim
al verfcheenen isgeweeft» van den Eijdtàfdat inPor-
tugael kenniffe is gekomen van de alhiergêdanepwtó-
catie ven het vooriz Traftaet, foo fal den voornoem-
den Refident, voor eerft ende voor al, uytderinaem
ende van wegen haer Ho. Mog. vèrfocckén ende ern-
ftelijck aenhouden, ten eyndede voorfz beloofde vóK
doeninge fucceflï velijék ende voor af van den voorlz
eerflen termyn , volgens het vooriz fchf ift van 'tgèfey-
dciw/Ji Artijckel, moge gefchieden. -i

Ende fal hy Refident ten dien fine verfien worden
met een fuffifante
Procuratie van haer Ho. Mog. onder
de voorfz fomme, inden naem van defen Staet, 't zy
in Gelde ofte in Waren, volghénsdédifpofitievan
'tvoorfz Artijckel te mogen ontfangen, cn van 't gee-
ne hy fucceffivelijek ontfangen fal, uyt geven fijne re-
cepiflen ofte quitSötien, die den Koningh van
Portu·
gael t'atieit
tijden, tot bewijs van fijne gedane betalin-
ge fullen konnenftreckeiB.

Ende nademael haer Ho. Mog. by Rcfolutie vaa
den vier en twintighfien hSoyetnher/esïienkonderttwK
enfefighhebbeD
goed gevonden cödetoc geftaen, àc
de voorfz
tacktigh Tonnen Gouts in voegen ende ma·
nieren, als die by het voorfz Traöaet zyn belooft)
fullen komen in handen van de Bewinihebberen van
de Generale GeoÖroyeerde
Wefi-lndifihe Compagnie
defer Landen, om onder de felve verdeelt te werden,
na proportie van de belaftingc van yder Kamer, Vol-
gens ende in conformité van de iterative Refolutie van
de
Vergaderioee van de Negenth'ene, pphetrepartie-
ren der voordelen genomen ; Soo fal den voornoem-
de Refident, dienvolgens foo wanneer in minderin·
ge van de voorfz fchuldt, eenigebetalingefalzijnge-
daen, 't zy Geldt ofte in Waren, te weten,
Suycieri
Tohach
ofte Sout, fich daer van aenüonts ontilaen,
ende het Geldt ende Waren laten volghen aen den
Geauthoriieerden ofte Gemachtlchden van de voor-
noemde Geoüroyeerde
Wefi-lndifihe Compagnie die
tot Ι-ί^ίβ» fich fal onthouden, nemendealleenlijck
van hem t'elckens recepiffen ofte quitantien , die
hem tot allen tyden tot fijnedefchargefullen konnen
dienen.

Doch eenige betalinge alsvoorenghefchiedendeis
Waren, te weten,
Suycker, Ïotack ohe Sout ^ falby
forghv uldighlijck toe fien, dat de voorfz Waren mo-
gen zyn wel gequalificeert ende geconditioneert, ende
dat de felve hem niet hoogcr werden «engereeckent
als na marcks gangh aldacr, conform de dilpofitie νω
hetgefeydeTraöaet. '

Den voornoemden Refident fal wyders aen denKo-
ningh van
Portugael in den name van haer Ho. Mog*
verioecken, dat by den felvenKaninghdegerequi-
ieerdc ordre moghe werden gheftelt, ren eynde hf


-ocr page 358-

cn OORLOG. *t Vier^ en - 'veertighfie BoecL

ofte door fijne geauthorifeerdcn doen ontianghen in
minderinge van de gefeydc fchuldt, de
Tal/en die vol-
gens't voorfz Traitaec in de Havenen van
fcn
behoeve van denKoninghaldaej-wettelijckluJien

mogen werden geheven.

Wyders fai den voornoemden Refident in voldoe-
ningc van'tlaetfte
Ìit van bet voorfcbreve «nie Ar-
tiickel, bevorderen de reftitutie van alle foodanige
^ucke» cartotuls by de veroveringe van •'c Reafj ende
üDdeie Sterckten in
Brafil, in handen van ae Portu-
gecfen
gevallen, ende met het Wapen van Staet, ofte
van de ψφΊη^'Φ^" Compagnie ghcteeckent , ten
tyde van 't Iluycen van 't voorfz Tradaet, noch in we-
ien fijn ge weeft.

Den voornoemden Refident fai verders metten eer- 1

1----1,1 , I, . , '

believen.- , . , ·,....,,-

conform den mnehoude van 't tvjeede Artijckel van
'c voorfz Traftaet, in den name van hare iio. Mog.
te moEcn traceren ende con venieren, over de prijs
voor de welckc bet alle ende eenen yegelijck van de
inseferenen defer Vereenighde Nederlanden vry fai
ilacn tot
St-Vies, ende In decontreyen daer omtrent
in te koopen, ende af te Ichepen fodanigen quantiteyt
van Siuti als het haer gelieven, ende goetduncken

welcken aengaende hem Refident nader ende par-
ti.-!ilierder informatie ende inflruilie ter handen ghe-
ftclt, ofte na gefonden fai worden.

Ende by foo verre daer over geen verdrach foude
kunnen werden getroffen, mitfgaders oock foo lange
foodanigh verdragh, nietgefiooten en is, fai hy Refi-
dent een waeckend ooge houden, of oock metter daet,
in'treguard van de Ingcfetenen van defen Staet cef-
feert ende na gelaten werdtdepradtycquevandebe-
ienderepartitie ,dic over den Sout-i/ande/aldicr , voor
eeni^e Jaren geintroduceert is geworden : Ende foo
haeif hy foude mogen komen te vernemen, dat buy ten
vermoede de voorfz
repartitie in 't reguard van de In-
cefetenen van defen Staet, aldaer diredtelijck of indi-
rtaelijck opentlijck ofte bedecktelijck, noch mochte
werden gepraftifeert, dier over by den Koning als een
in't voorfz Traétaet doleren, ende daer vaa
illico redres en reparatie verfoecken, metordre, dat
voortaen de belofte by het laetfte lidt van 't voorfz
fjpifi/f Artijckel gedaen, pundtuelijck ende fonder ee-
nigeinfraftie nagekomen fai worden.

bal voorts by alleoccurrentien vigileren, ende een
naerftigh oogh daer op houden, dat de artijckelen van
't voorfchreve Traftaet, waer by de Ingefetenen de-
fer Landen toegeftaen is de vryc Negotie ende Com-
mercie op de
Conquefien van den hoogftgemelten Ko-
ningh pundtuelijck ende exaftelijck naer gekomen,
oock alle de ordres daer toe gerequireert aendesKo-
ninghs Officieren al omme toegefonden werden, met
ftria bevel, om de voorfz Ingefetenen defer Landen
van de voorfchreve bedongen Commercie ruftelijck
ende vredelijck te laten jouifferen, fonder te gedogen,
dat de felve onder pretext van te moeten varen met de
Vlcotcj ofanderfints
inVortugaeloiùdthy diredle-
lijck of indireftelijck teghens den text van het
derde
Articul van 't voorfz Tradlaet opgehouden, of in dc
felve bedongen Commercie eenighfints verhindert,
of daervanineenigendeeledireilelijck of indiredte-
lijckgefruftreert werden.

Sai voorts alle goede Officien aenwenden ten eynde
overderechtvaerdige pretenfien in 't
vijfentwintigh-
^f Artijckel van 't Traftaet, breeder gementioneert,
eenegeneralecompofitie achtervolgende den inhoude
van 't felve artijckel moge werden getroffen, gevende
rfyner tijdt aen den Staet advertentie , tot hetuyt-
lovcn vanwatfomme den Koningh van Po/'/wgiii/ tot
af-koop van de voorfz pretenfien fai konnen werden
gebracht, om fulcxgehoort, als dan dienthalven te
werden gerefolveert, fulcx als naer exigentie van faec-
Ken bevonden fai werden tebehooren; fullendehem
Keiident ten voorfz eynde den
Inventaris der voorfz
pretenfien Copyelijck ter handen geftelt werden tot
delfclfsnaerichtinge.

Ende fai hy Refident voorts met cene geduyrighe
zorghvuldigheyt accuraet regart nemen, dat alle de
verdere Articulen van 't voorfz Traftset ende yder
van dien in 't byzonder cXadelijck ende precife-
lijck werden naer gekomen , ende foo haeft hydaer
omtrent eenigh mancquement foudc mogen bevin-
den , daer van redres ende reparatie verfoecken j als
naer bchooren.

Den voornoemden Refident fai roede behartigen,
ende foecken feffeöueren generalijck al 'tgeenetot
bevorderinge ende voortzectinge van de Navigatie»
ende Commercie defer Landen foude mogen Itrec-
ken, ende tot dien eynde de Ingezetenen van dien alle
behulp-middelentoe brengen.

Sai tot alle'tgeene voorfz is,ende yder poindlvaa
dien, nae fijne beftekenniiTc ende wetenfchapghe-

ften verfoecken , dat den hooghftgemelten Koningh bruycken alle bedenckelijcke wegen ende middelen,

believen te deputeren Commiflanien, om met hem, , ten eynde daei "

daer op ten beften van den Staet, ende de
Ingefetenen van dien , dc gewenfchte effcdten mo-
gen komen te volgen.

Ende geduyrende fijn verblyf in Vortugael fai hy
metdeAmbafladeurs ende andere Minifters vanuyt-
heemfcheKoningen, Republycken, Princen,ende
Potentaten, Vrienden ende Geallieerden van defen
Staet, ofte met defelvein Neutraliteytftaende, on-
derhouden goede correfpondentie, om des te beter
van alles , den dienft van den Lande direftelijck of
indireftelijck raeckende , geinformeert te konnen
werden.

Ende haer Ho. Mog. t'fyner aenkomfte tot 'Liffe*
bon·,
ofte ter plaetfe daer den Koningh fai Zijn aen te
treffen, datelijck adverteren, oock daer nae en van tyt
tot tijt met alle occafien ende gelegentheden pertinen-
telijck over fchrij ven 't gene by hem aldaer in die quar-
tieren, in gevolge van defen fijnen laft ende inftruftie
fai fijn ghedaen ende verricht, ende wat hem daer op
bejegent ende wedcrvaert.

De fecreetfte faecken die dat fullenvereyffchen ad-
verterende by
Chyffer, daer van een Sleutel gemaeckt,
ende hem nevens defen behandight fai werden, ad-
dreflèrende in fuicken gevalle fijne Brieven aen den
Griffier van haer Ho. Mog. volgens der felver Refo-
lutie van den
een en tvainti^ffen lulii fifiien hondert een
en vyftigh
op de grooteZale van 'tHofghenomen,
daer van hem mede Extradt fai werden behandigt ;

Ende t'fyner wederkomftc van fijne verrichtinghe
ende wedervaren aen haer Ho. Mog, rapport doen.

Noch fai hy gehouden zijn de Stuckenuyt de Grif-
fie van haer Ho. Mog. die hem onder behoorlijcke
Inventaris ende recepiffe mede gegeven, ofte toe ge-
fonden fouden mogen werden, om fich daer van te
dienen in'tuytvoeren van fijnen laft, t'fyner weder-
komftc hier te Lande, by intreckinge van de voorfz
Inventaris ende recepiffe, behoorlijcke te reftitue-
ren, ende daer benevens oock onder Inventaris over
te leveren alle foodanige originele ende andere ftuc-
ken, als hy geduyrende defe fijne Refidentie tot Lif-
febon bekomen fai, om alfdan ter Griffie voorfz gefe-
poneert te werden.

Eyndelijck, hebben haer Ho. Mog. goed gevonden
ende verftaen, dat dèn meergemelten Refident hem
precifc fai hebben te reguleren naer den innehoude
van der felver refolutie van den
thienden Augufti feftien
hondert ten en vijftigh
. op't fluck van geene preiènten
te ontfanghen, ghenomen, hier naer volghende van
woorde te woorde geinfereert.

ExtraEi uyt let Regiβcr der Refolutie» van Je Hooeh
Mog. Heenn Staten Generaci der Vereenighde
Ne%riande»
, lovis dm tienden Augufii fcftien
hondert een en vijftigh.

IN deliberatie geley t zijnde, is goed gevonden ende
verftaen, dat geene Heeren j &&

Aldus ghedaen ende gearrefteert ter Vergaderinge
van de hooghgemelte Heeren Staten Generael, in
den Hage op
aweerfien^Gbivaxyfeiihienhendertvier
enfeffigS/.

1(5(54·


-ocr page 359-

340 S A IC E N van STAET

16^4, ©crboïaljeniS Den twacifden .ïitóacct ijeeft Dp btci

_1 fdct)t/ Dat o?b?egc(Ïelt moflc iuccöen tot fijne faetalm»

gc / EtiiJc ömi öoojtjS to; öanDen sefieit fijne in(icuctie
ccebentiacl / acte
adomntspopuhs, niDc ban De indem-
niteyt :
I0acr op soet gcüonDen / Dat De öoo?f3 bfpe=
fcftc^ aen De bectoonDec becIjanDtcepcftt fouDentuec^
öen / niDe toierDen De ïgeeccn oSecomniitteecDe öaben
ban
Hollant becfocljt / De becforfjte Iiitalinae aen ftem
tebjitlen becfb^acH·
5&cJ^efcenban Vridlantljfbbm
Doen ainteechcnen/ Dat öaei;<eD,inOcbobenfiaenDe
conclude niet anDec^ en ïjabben geconfenteer t / al^ bol·
gen^ Öace Po. .ïföog. cefolntien ban Den
twinngften
Siligufii fcftbien hondert drie cn feflig, mbt bcn ecr-
ftcn
jFclJ?uaciiïcfifcbcn.

3[9en feet Ulhüa öceft ben thienden bectoont
toatbolgöt:

©erttte
ίηβΒιι-
cie ban
t>e i^cec

Ho. Mog, Heeren ;

DEn Koninghmynen Heer, ghebiedtmyuHo.
Μ og, van zynent wegen te begroeten en te ver-
foecken, dat het u Ho. Mog. wil gelieven met
ö'eitjoa nauwer ende meerder opmerckingetedoen conlide-
φαιιφα ''^'■en de fondamenten van rechten die aen u Ho. Mog.
in Ca- van de zyde van den Koningh mynen Heer fijn ver-
iwiioj. toont geworden, aengaende de overleveringe ende re-
ilitutie der Plaetfen
Cembin endeCaw^wo»·.. welcke in
Indien fij η geoccupeert geworden met de wapenen, in
den tijdt dat de obligatie omme den viede te obfervc-
ren nu al fijn begin hadde genomen.

Defe iterative inftantie is eene demonftratie van het
vertrouwen, 'twelck den Koning mynen Heer heeft
op u Ho. Mog. ende van de finceriteytendebenevo-
lentie
des gemoets waer uyt fulcks voortkomt, ende
met welcke den Koningh mynen Heer yvert tot de
fachtfte ende eygentlijckfte middelen om het verbond
ende de vriendtfchap te onderhouden, die hymetu
Ho. Mog. heeft, ende omme fijn recht te verfoecken
ende te verkrijgen.

lek wil verhoopen, dat dit doen van den Koningh
mynen Heer door de genereusheyt ende bene volentie
van u Ho. Mog. met feer goede correfpondentie fai
bejegent worden, en dat u Ho. Mog. omtrent het toe-
fìaen van de prctcnfie van den Koningh mynen Heer

niet ongenegen fullen zijn, omme te genieten de glo-
rie die 'er gelegen is in't erkennen van degerechtig-
heyt, dewyle de fouveraine macht der Princen uyt
hcerlijcker werck doet dan als zy haer laet overwinnen
van de reden, fonder tegenfteliinge van andere macht.

De redenen ende fondamenten waer op den Ko-
ningh mynen Heer fijn vcrfoeck fondecrt, fijn u Ho.
Mog, reedts bekent, en van gelijcken zijn oock opsn-
baerdiegeene om welcke u Ho. Mog. fwarigheyt ma-
ken , te erkennen de gerechtigheyt van den Koningh
mynen Heer, maer van al fulcke informatien en is niet
te verwachten, datter recht eiFedivelijck te bekennen
zy , 't welck verhoopt moet werden daer men de
vrientfchap ende het verbont wil conferveren.

Dewyle oock van wederzijden wert geperfifteert, fo
in een contrary gevoelen als in de begeerte tot de con-
fervatie van den Vrede, die importanter is dan alle te-
genwoordige fwevende queftien, ende dat de queftien
beft konnen werden ter neder gelecht met conferen-
tie daer over te houden, fo verfoecke ick uyt den naerh
van den Koning mynen Heer, dat u Ho. Mog, willen
gelieven dat acn my genocglifame ende noodige con-
ferentien mogen werden verleent, in welcke wy, uyt
de Papieren en Informatien die wederzijds zyn over
gelevert, reciproquelijck mochten konnen trachten
om de waerhcyt ende de gerechtigheyt van defe pre-
tenfie te erkennen, ende ick de ordre van den Koning
mynen Heer moge na komen , met inftantie te doen
of de fondementen van fijn gerechtigheyt, zijnde oock
fulcx het bequaemfte middel waer de oprechtigheydt
endede Chrtftelijckheyt van u Ho.Mog.kan wercken.

Dewyle mede het fucces van de confervatie des Vre-
des, welcke den Koningh mijnen Heer met uHo.
Mog. heeft, van foo groocen confequencie is voor het

gemeene befte, foo en fai Godt niet na laten te wege

te brengen, ghelijck hy gewoon is, dat de gerechtig,
heytende de Vrede malkander fullen getrouw blijven

en dat die van den Koningh mynen Heer met u Ho!

Mog. altijt fai duyren, met vermeerderinge, ghelucfe
ende zegen, 't welck de vruchten zijn die de vrede ge,
went is voort te brengen. Getekent

Diego Lopez i^Whoa.

<Snbc ben fes cn twindgften ^unij öet boïsmbe :

■ Ho. Mog.^Heeren-y

DEwyle eene goede ordre ontrent het begin ten
hooghften dienftighis, omme de handelingen
ten effèdten te brengen, foo hebbe ick gheoor-
deelt te moeten verfoecken in defe conferentie, datu
Ed. Mog. willen gelieven te confidereren, op wat for-

me de volgendeconferentiefnllen moeten werden ge-
continueert.

De intentie daer toe ick dieverfochthebbe, ende
oock die aen my fijn geconcedeert, is, dat de gerech-
tigheyt van den Koniiig mynen Heer tot de reftitutie
der Plaetfen
Couchin ende cananor, fai werden ge-exj.
mineert, waer toedenConingh mynen Heer my ge-
laft heeft, dat ick inftantie fai hebben te doen, byde
Ho, Mog. Heeren Staten Generaci.

Het is u Ho. Mog. wel kekent wat van wederzyde
fchriftelijck is geallegeert geworden, over die preten-
fie, en oock dat wy over de informatie , fo wat feyten,
ende rechten belangt, den ftrydich gevóelen hebben,
Ende fulcx heeft my verobligeert aen hare Ho. Mog.
te verfoecken, dat de rechte waerheyt mochte onder,
focht worden, met de Papieren by de hanrf te hebben,

Ick ben bereytom een begin te maecken daer aen,
ten dage die u Ed. Mog. my fullen priefcriberen, heb-
bende daer toe gereet alle de Papieren, ende befchey-
den foo in de Nederduytfche als Portugeefche Talen,
ende wenfchende dat het u Ed. Mog. ghelieftzy, dat
wy een aenvangh maecken van de eerfte beginfelen en
fondamenren na te fien, die den Heer Grave van Mi-
randa heeft voorgedragen, ende'tgeene daer op dan
beyderzijds is ghevolght, om dat alfoo doende ons
niet en fullen verhinderen de omiifiendie'erbegaea
zijn, na ghelaten Zijnde van de zijde van de Heeren
Staten, te antwoorden op de fondamenten endeeer·
fte poinöen die van wegen den Coningh mynen Heer
waren geallegeert geworden.

De faecke van de conferentien vereyft, dat de Hee-
ren CommiiTarifen ,
ahyt defelf de zij» j op dat zy ken-
nilTe mogen hebben, in de tegenwoordige conferen-
tien van 't geene in de voorgaende gepafleert zy.

Dat de conferentien vielkanderen moghenvolgeno^
vaft geftelde dagenen uyren, fonder dat het n(^gb
zy, tot yder der fel ver Memorie te prcfenteren, aen
de Heeren Staten, om die op nieus te verfoecken,

Alfo oock in de Vertreck-kamer i waer in u Ed. Mog.
ghewoon zijn, my te verhooren, den tijdt feer kort
wort genomen, ende het lichtclijck dieoftig fai gevon-
den werden, langer by een te blijven ; So ben ick be-
reyt my te laten vinden ter plaetfe die u Ed. Mog. my
fullen gelieven aen te wyzen, ende daer fy verftaen fu -
len, dat het bequaemfte fai zijn, omtendienilcvan
den Koningh myn Heer, ende van de Ho.
Mog. Hee-
ren Staten, een expedient te konnen uyt vinden.

Dewyle ick dan vaftelijck vertrouwe vandeww-
vaerdigheyt ende de fmceriteyt van u Ed. Mog-
niet en iullenmancquerente erkennen,
alleswatfoo
de feyten als het recht belangende, fel
aenghewefen
worden de waerhcyt te zijn, en dat ick u Ed. Mog. n
die intentie oock fai volgen, foo konnen u Ed. M^·
fodanigen forme aen'twerck geven,
wacrbyconfte-
ren mach hetgeene waer in wy aengaende dcie/»"^'
liteften der feyten enrefolutienvrn rechte» ^ fuUenK^
men te accorderen; Wanneer het nu uEd. Mog ®
gelieven, fo fai ick de refolutie verwachten, dieiclf'
Ed. Mog. op de voorftellingen in defc Memorie g®"
dacn fullen komen cc nemen ; Was getekent

Diego Lepta de Olhiie· ^

Ï66,

naib
«ia
tit.


-ocr page 360-

cn OORLOG Η. *t\ÌÌier^enWeèrnghfleBotcL· 5-41

δί+· ïtonins öefen 25iicf:

Ho. Mog- Staten; ■

«'iif τ Ck Do»^!/""/^ Godes gratie Koning Van For-
I [„^aeleadeA/^arwu,aendeieendeaengeenezi}-
i·"'"' de van de Zee in Africa, Heer van Guinea ende van
jfö" de conquefte» Navigatie, ende Commercie van
Ethio-
pke, Afdif' Ferfia,
ende van Iwi/w ^ &c. Wenfche
uwe Ho. Mog· vede gefontheyt, als die ick fecr bc*
minne endeloove; Het Schip ghenaemt de
»(-« komende van de Stadt
Porta na de Stadt Lisbon >
geladen zynde met Coprn, toebehoorende aen de
Por-
tuieejen
enopdereyfe genomen Zijnde van eenigc Pi-
raten , isgerecupereerc ddor Capiteyn
Jacob Sihrantfz.
Sin Amfierdatn,
die met het felve tot iV/wW is in ge-
komen. Van daer heeft hy den Confai van de Hollant-
iche Natie aengefchreven, dat hy daer van advys wilde
geven aen de geintereflreerden,aen welcke hy haer goe-
deren
wilde reitituercn j mits die hem foude betalen
dat rcdelijck
was, in conformiteyt van de Artijckelen
van den Vrede. In welcke bedongen is, dat wederzij ts
Schepen ende Goederen door vyanden genomen, aen
de
Eygenaers fuUengereftitueert worden ende gedane
koften°betaien. In gevolge van dien is met interventie
van
de Conful geaccordecrt, dat aen den Capiteyn die
het
Schip heeft gerecupercert, foude tien per cent» van
de Goederen worden gegeven. Maer alsdataccoord
foude voldaen werden,fo is de voorfzCapiteyn met het
Schip vertrocken , waer heen hy gewilt heeft. In welc-
kefaecke tweecxceiTen te confiderercn ftaen ; Het eer-
fte, it hy in gebreecke is gebleven van de Artijckelen
naer te komen, het tweede, dat hy in gebreke is geble-
ven van 'c geen geaccordeert was. Dewyle nu fulcx
meriteert dit men lijn ongenoegen daer over betoo-
DCDj ende ick een groot vertrou we hebbe van het ge-
I moet van U Ho. Mog. om de gerechtigheyt te conier-
veren ende onfegemaeckte Artijckelen te onderhou-
den, ghelijck het vaftelijcke voor genomen hebben tc
doen. Soodoe nu defe relatie, met verwachten, dat
U Ho. Mog. hier infoodanige remedie fullen ftellen,
dat haer volkomen fatisfaftie worde ghegeven aen het
gemeene befte, ende aen de particulieregeinterefleer-
dens van
't voorfz Schip, als mede op dat myne goede
genegentheyt mach toenemen : waer mede ick U Ho.
Mog. veel voorfpoets ben toe wenfchende.

Ho. Mog. Staten'die Ick als Vrienden ende Geaf-
feftioneerdens feer beminne, ende loove, onfe Heere
wil u nemen in fijn Heylige bewaringe. Gefchreven
in
Lilkn den feventhiende»]\i\y fefihien hondert vier en
fifiigh. Wasonderteeckenc

ElRoy Den Koning.

De Superfcriptie was :

Aen de Ho. en Mo^. Staten van de Vèreenigkde
Provinciën der Nederlanden.

©meen cn twintigften ?llufl. Betft öp scmtmomct:

Ho. MoG, Heerenj

itt TJ Ier in den Haeg fijn gekomen een Schippér ende
Wü» lx eenighe Matrofen van een
Portugees Schip,
'tweick omtrent de Kuft
vanPhernamiucoop
dehooghtc van 't Eylant Feran de Narexha is genomen
geworden, dooreen Fregat waer Capiteyn op was ee-
■^"'ÌOwy de mtj gcbooTtigh van Mtddeliurg ofte
W'ngen
. Sufters Soon van de Heer Lampfius. zijnde
oock alle het Schceps-volck van
Vlijjlngen j Uyt de ne-
*eiisgaendc Atteftatie fullen u Ho. Mog, ghelievente
uen hoe fich alles toe gedragen heeft, ende oock wat de
«dingc was van 't voorfz Schip die meerder dan
dertig
"nyjent Cru/aden
weerdich is, hoe zy oock het felve
ontladen hebben aen 'c Eylandt
Ta&ago. 'twelck de
"cer L(ιmpβus toe behoort, ende vorder als in de
voorfz Attclhtie fai werden bevonden ; Van defefake
moet ick den Koniogh mynen Heer verwittighen :
^och ondertuffchen dat ick van fijne Doorl.Majefteyt
i«i ordre verwachten, wat ick van zy nent wegen over

lutii

over dit fubjetì «en u Ho. Mog, fai hebbeti te v6rfoèd.f: j ^(Jj,.

ken , foö eh hebbe ick niet konnen voor by.wefefll____

aen u Ho; Mog. hier van kenniflète geven, vèrhoo—
pende van de gerechtigheyt van u Ho. Mog. beh'óöiv. -v
lijcke iatisfadlie te bekomen, over de fchaden éhdë'
miidaet die foo fwaerlijck begaen is tegens de obedién'·^
tie van u Ho. Mog. tegens de ondérhoudinge van hfc^
Traftaet van de Vrede , tegens het natuyrlijckrèchÏ'
ende de menfchelijcke trouwe, my fekeriijck in befcl··'
dende, dat u Ho. Mog. dewyle het haer Onderdanen
zijn, die ditCWrai»hebbengecommitteert, eniiede
aenleydinge ofte oorfaeckc daer toe gegeven, de felvé
fullen doen fl:rafFeni met foodanigen ftrengigheytals
fulck een trouwloos exempel meriteert. ·

De Perfoonen in de voorfz Atteftatie ghenoemt »
hebbe ick alhier by de handt, verwachtende te mogen
weten of het u Ho. Mog. iiillengoedt vinden eenige
andere ofte nadere informatie van de fclve te doen ne-
men , overdefeeckerheyt van'tgenezy verhalen. Sy
ftaen op het vertreck naer Portugael, en hebben daer
toe gelegentheydt van een Schip, evenwel fai ick haer
defe giuitfche weecke op houden eer die komen te paf-
feren, fonder dat u Ho. Mog. my doe bekent maken >
ofte haer gelieft die Perloonen nader te doen hooren ,
foo fai ick haer lat< η vertrecken, gelijck zy op rny ver-
foecken. Hage den
tmntighSleu Augufti/^/i»/Ejo».
dertvierenfeSlig, Gtteeckent

Diego Lopez de Ulköa.

<i5nbc Ijctbolacnbe:
HO' Mog, Hecren.

ICk prefentere u Ed. Mog. nevens deie myne Me- ©oiSt?

morie den Brief van den Koningh myn Heer, den

wekken gelijck de informatie die ick hebbe, is tot nen,
recommandatie vanjuftitie, waer van den Graef van
Valderoit, ende Manoel de Satapaya de Mello > klaghen
over den Capiteyn
Joban Amire Suratte, den wekken
hebbende geconvoyeert de Schepen op
Setubal, recou-
vreert heeft die van Galifie, het Schip van
Cornelis An-
dre Code
van Hoorn die fy genomen hadden > komen-
de van
FortaPort na Lisbon metdeKoopmanfchap-
pen, toe behoorende den Graef van
Vatderois ende
Manoel de Sampayo, waer van cognofcementen gete-
kent hadde , als blijckt uyt de authentijcke Copie van
de Procuratie, waer inne de felve zy η geincorporeert;
De voorn. Capiteyn van't Fregat van Oorloge, heeft
het gerecupereert Schip in de
Port van Setubal ghe-
bracht, ende gead vifcert aen den Conful van haer Ho.
Mog. dat hy Ibude komen om met hem te handelen ,
ten eynde dat diegecne die daer Goederen in hadden ,
mits betalende daer van de vruchten ende de recogni-
tie van de weldaedt, haer Goederen mochten ontfan-
gen ; Soo is dienvolgens den Conful tot Setubal geko-
men , ende hebbende met den Schipper geaccordeert
'c geene goedt gevonden is, en daer van een Obligatie
gemaeckt die hy getekent heeft, is hy 's anderen daeghs
vertrocken,niede nemende het voorfz Schip foo u Ed.
Mog. kan fien uyt
AeMitRfey^n Manoel de Sempayo,
ende alfoo alle 't felve is tegens het twintigkfie Artijckei
van de Vrede, ende goede correfpondentie die onder
de Natiën de vrede met malkanderen hebben, wordc
gebruyckt: Dit Schip van Corwi/wCei/f is tot Amfter-
dam gebracht, ende de Goederen zyn aldaer door de
Heeren van de Admiraliteyt verkocht, foo verfoecke
aen u Ed. Mog. dathaergelieftezyhaerHo. Mog. te
difponeren, ten eynde de felve Goederen gheleverc
worden aen
Jeronmo Nune&d'Acoffa, Agent van den
Koning mynen Heere in deie Provinciën, en Procu-
reur van den Grave van
Valderois ende Manoel de Sam-
payojio verwacht wort van deJuftitie van haer Ho. Mo.
ende verdienen mach de recommandatie van den Ko-
ning mynen Heer. Hage.. . Augufti7^/VB/;i»i/;ir<
vier enfiflig. Getekent Diego Lopez. d'Vthöa,

39e boojfs fflccfiittfpfctetmbetotöeCon^fenöfln
bf Sltimicfllftfpt/ jjjn aen befcIJjcgetcnbopecrt/ tn
gl)rlaten.

veerthlenden .ïSobemDjijS tfC ©fr0ailftin«
J?f 3 DC


-ocr page 361-

^S^ KìEN vaiï.STAET

x66L· ö« nocOiuaelé üoojt oföjacljt'taöbij^ banbeaentoe^

__I, frnDe tccren (©ccommitteecDen iipt be cefoectlüe Cofc

ïegien tfc "JCbmicaiitfpt/ gijefojinmt alljiec in ben
gseroni. Pagebm twadfden Dcfe^/ op br JlÖeinocie ben elfdcnj
HÏa È^i: fpibfC jlKaenbt aen ftacc If o. .fl^ag. acpjefenteect /
D iijut jift, „afji, enöe tjan toegen
Jeronitno Nanezda
Cofta
, nmt ban ben ïloning ban ^ojtugael / ijou=
benDe in effect battjp/ boo?D?b?eüanbenteïbfnföo=
ning / in gciaben Ijabbe / feecUece quantiteiit
Anckers,
Piek , Teei qnde Tou.werck,
om be felbe te bocn
tcanfpo?teccn nare
Liirebon,enbe bat al boo? bate ban
Ijet bfïbobt bnirniitbocc t)yöaceï?o..f!Bog.geo?bon·
nent/ bpcDallbobecmit^Uetboojfsbecbobt fieni bc=
1«toiccbe/ bc üoajf5 quantitept upt tefenben/ fo bec=
focijt 1)11 pfcintftie oui be boo?f50oebcmuenioai)fn
boen lipt boeten/ onbec cautie/ban bat befeïbe in
Por-
tugael,
enöe netgen^ianba'^ontìabcnfullfntooiben:
HJarr op gebeïilitreeit jijnbe / iö berllaen / mitsS befen
te confentecen in 'tboojfs becfoecl» / tnbetoiecbt bien=
bolgcn^ be Bectoonbcc gepecniitteert De boo?f5 goebe;
een tipt teKnten boeten/ niitsi(ifllenbefuffirantecaii=
tie b-.it be felüe «Öocbecen in
Portugael enbenetgeii^
anbft^ ontlaben foubcn toetben/ sijnbeeittactban
bf fc refolutie gefonben aen 't Coïlegie tet '?l!bmicaljtept
tot Amiterdamjoin te (iccchen tot tjaec <ö.natici)tinge.

©e ïJeeren Huygens eiibe anbecefjaccï^o· JBog.
<i5ebrpnteetbfn tot be facchcn ban
Portugael, fiebben
grrappo?teett bat Ijaec €b
.ingl)Ebolgebanl)aerJ|o.
.Ü^og.refoiuticban ben
vijfden j-cbiuarpleitlebcnenbe
in confojmitc ban
't geene in boojgaenbc € onferenticn
niet benï^eeceUlhöa, acnüicfenbe.fBinificcbanben
iioningljban
Portugael, afgfiefpioocftentoa^/caec=
henbe ben inganglj ban be bjebebuptenEuropa, op
©apiec gìö.'arijt Ija&bcn bc fepten cnbe politiben mebe
tct ©ecgabèringe gc-epljibccct oinnie ge-enipïopeett
te luo^Oen/ totbrtoij^batbepiaetfen Couchineiibe
Cananor inoetcn bctblijbcnonbccbcfen^taEt: Üebi
faenbe oocit toijbctj» ban be» fclben l?eec Uihoa obtcge=
nomen/ enbe mebe tee©fcgabecingeobecgöelebctt/
be fepten enbe pofitibcn/ baec mebe Ijp tcacbte Ijet con^
tracie te Detoijfen ; il^acc op gebelibcceect sönbe / ï)eb=
ben {lacc .!iï5og. |ïcD beingc(ieIbefeptenenbepo=
(ïtiben ban bcfe jyöe toeï laten gebalïen; Sl^boojt^
goebgebonbcn te autöorifet:enbegemeIbeï|cecen<i5e=
beputectben/ onime in gcbolge ban be opgcmelbe öaec
i^o. JlKog. lefolutie ban beu
vijfden 3FelJ?uatpboo|:=
noemt/ be felbe fepten enbe pofitibcn acn beboojn.
igeei;
Ulhöa te evtacbecen / en ober te geben/ oocft met
Den feïben be aengcbangcncconfetcntientecontinue:
icn / otnmc te fien Ijoe bette / ofte toaec in men ìnfaBo
crné luajS ofte bifrtepeecbe / omme becbolgen^ bc con=
iiöccatien ban tccïjien bact upt cefultecenbe / met ben
anbecen te berljanöeicn al^ nacc bcljoocen/ boenbe
ban öaec bicberbatcn cappojt.

©c iDofìtien ban bcfe / ïupbe al^ bolglit :

D

dert eenenfefiigh, isgemaeckt endegefloo-

btiu Dcfe
3ijBe tot
ten ac-
toojö
met

6eel'

JBofitftn I, y^ At op den/f/^iw Augufti des

'g' ' ' - "

ten, een folemneel Traöaet tuffchen den

Heere Grave van Miranda, Ambaffldeur van den Ko-
ning van
Poriugaelter eenre, ende Comtniffarifen van
de Ho. Mog. Heeren Staten Generael der Vereenigh-
de Nederlanden ter andere zijde, met een feparaet
Artijckel daer toe fpederende.

z. Dat binnen de eerfte weecke nacr't fluyten van
'teerfie voorfz Tradtaet, door expreffe ordre van de
hooghgemelte Heeren Staten Generael by afBxie van
Billetten eenen yegelijck kenniffe is gegeven, dat naer
de expiratie van
twee Maenden, te reeckenen van den
voorfz
feSien Augufti felihien hondert een enJeSligh zi}
alle adten van hoftiliteyt tuffchen beyde de Natiën in
Europa fpuden komen te cefferen, met laft ende or-
dre aen alle OfScieren, ende Ingefetenen vandefen
Staet om fich daer naer precifelijck te gedragen.

of

5. Dat by den Koning van Portugael foodanigego ■ .
tificatie niet en is gegeven , ofte dienthalven cenieê
publicatie ghedaen voor den
veerthienden Februaiy
feBhien hondert tipec enfefligh. ^

4. Dat naer de expiratie van de voorfz iwsMaert.

den, ja felfs oock na date van den voorfz t/ffrifo'f,^"
February een feer groot getal van Schepen, toekomen-
de de Ingefetenen ende Onderdanen defer Vereenigh'
de Nederlanden, door Portugeefche Commiffie-vaer»
ders zijn berooft ende genomen, ja dat felfsdeMi.
nifter doenmaels van weghen den hooghft-gemdtjij
Koningh van
Portugael in Engelandt refiderende, noch

Commilfien tegens de Nederlanders uytgedeylt heeft
niet alleen geduyrende, maer oock felfs aaer het ver-
loop van de voorfz Maenden.

5. Dat hare Ho.Mog.totinbindingevandeexcef.
fén der voorfz Cornmiflie-vaerders extraordinarie ge-
equipeert, ende in Zee gebracht hebben de nombre
van ίπι/Βί/^ίι Schepen van Oorloge.

6. Dat het voorfz Tradtaet foo'tleyti met, ende
nevens het feparaet Artijckel van dien, vandeüjde
van
Portugael niet en is geratificeert binnen den voorfz
geprefigeerden tijdt, noch oock felfs binnen jaer ende
dagh naer de teyckeninge eenigh inftrument van rati-
ficatie daer over ghe-expedieert, anders dan njetex-
ceptie
Win't derde, ende vierde, mitfgaderseenghe-
declte van 'c
vyfde ende andere daer aen depcnderende
Artijckelen van 't voorfz Traétaet.

7. Dat binnen den tijdt van wfrfii» dagen naerdat

den gemelten Heere Grave va.nMiranda met 't voorfz
geflooten ende geteeckende l'raöaet tot Liffebon was
gearriveert, aen deaf-gefondenGommiflarisvande-
fen Staet, by, ofte van wegen den Koning van
Portu-
gael,
niet en is aengewefen eenige ftrydigheyt tufTchen
het felve Traftaet, ende dat'twelck weynightijdste
vooren, tuflfchen de Koning van Gre®/Bn«<iw;«)en
van
Portugael was geflooten, veel min aen denfelven
Commiilaris ter handen gefteltExtratS Authentijck,
van de Artijckelen of Claufulen in de welcke de vootfz
ftrydigheyt foude mogen werden geremarqueert.

8. Dat op den vferi/iWra December desjaersyjftrt
hondert twee en fefiig de adten van ratificatie op 't voor·
fchreve Tradlaet,tuffchen den gemelten Heere Grave
van
Miranda en de Gedeputeerden van haer Ho. Mog.
op de gewoonlijcketnaniereendefondereenignieuw
bedingh zijn uyt gewiffelt.

c). Dat de publicatie van 't felve Tradlaet hier te
Lande is gefchiedt even </r;> Maenden naer de voorfï
uytwiffclinge, te weten op den
veerthienden Many
des jaers
feflhien hondert drie en feftigh.

lo. Dat noch in, noch voor de vorfzMaendtvan
Maert, nochte oock felfs voor half April daer acn vol-
gende, in
Portugael eenighe publicatie van't voorfz
Traiftaet gefchiedt is.

(0p ben twaelfden Ifìacctfeftbien hondert vlereö^
feftigh,
toiecbe cefolntiegenomeniip()aeci|o.|©o5.^[
op be jaaiffibe ban be i^eec 25i|Tcf)op ban
Munfter, ψ
fcfijeben totÖegensJburg ben acht cntwintighftesff'fi
ö^ tiatp ïcfileben / Öoubenbe cefponfibe op gare ϊ^οοί!)
JIBog. 25?iefban ben
vijfden ber felber H^aent ; «infi
bienboigené bedcfit / bat Bp becmit^ beliojtDepiOt^
tijti^ niet en fiabbe fionnen tegen^ ben
twintighilcn
bito / pemant upt ben (ïjnen fenben naer Lieroorc, tot
bffliffingöe bec biffecenten tuflTcïjen ben ©ο?|ί ban
<0D|i-©?ief[anbt ter eenre/ enbe ben ©ojfi ban
tenfìepn tee anbercjijbeontllaen; iDaecopSfWwf-
ceert jijnöe; ^^goetgebonbenenbeberfïaen/ DatDe
boo
?f5 JIBiflibe fonbec cefumptiecopielijcBBÖeftiititn
fai toecben acn beüeeccn öace ^a. HSog. 4BeDeput«t'
ben tcgentooo?bigf|fn<©ofI-©jiefIanbt3ijnbe/ «««
ficecRen tot iut felbec naricfltinge / cn bien onteïnrai'

beet gbefielt inSanbenbanbetcetenbanOmmertn

enbe anbece fjaer öo. J®oa.<éebtputcecbcn/ trt»
faecRen ban Ooft-Vrieflantboojnoemt/ omtiöiliti'
een / ciaminecen / enöe öeec ban eappojt tc boro.


Eynde van 't Jaer 1604.

S A Κ E Ν

-ocr page 362-

-- 343

. ::, ■·■;:.■ : . 'i. ;)··7ΐΓ;Λ .

S A K;E Α^^ΙΦ

..h^nti ,, uijf; , - .

O O R L

Dfbli-i·'·';· .''κ,ίΐη·.· t··--
yn}

In , en omtrent dè

VEREENIG HDE NEijERiilNDfN

■ ■ ■■■ir. - .- 'ì odSi

■ Door den HE ERE. ^^v-'^ìv;·: .biJi^cl

LIEÜWE van AITZEMA.

.....'-i -i···- !'ì'-j '■'·.:.■ < .: .;ut;; J

VYF EN VEERTIGHSTE BOËXDK. ^^-

—---^-- 'U..V/ 'v: j·- ^ , --

KORT Β E G' R Y ^ ' > '

Mballàdeur Goch. Nederlandtlche Schepen in Engdandtaengehaelc. Equi-
page inEngelandt. Ambaflàdeur Goch klaeght acn den Koningh over het
quaeConthael acn de Nederlanders. EngclfcheHeeren door den Comman-
dant van Juchen te Weièl gebracht. S taten daer over gemiicontenteert. · Vranck-
rijck preiènteert haerMediatie aenEngelandtendeièn Stajct. - Celley Colledge.
Ambaflàdeur Goch aen den Hertogh van Jorck over de Nederlandtiche Gevan-
gens. Holmes in den Tour. Brieven aen d'Ambaflàdeur opgehaek. Ellende
van de Nederlandtiche Gevangens. Goclis Audientie by den Koningh. Vy-
andtlijcke rencontre tuilchen de EngelÌche en Nederlanders in de Middelandtiche
Zee. Engelfche Schepen alhier aengeflagen, Placcaec van Verboth t^en de
Walvis-vangil. Tegen alle andere Zeevaert. Tegen 't inbrengen van alle E n-
gelfclie Waren. Commiflie van retorfie tegen d'Engelfche uytgegeven, Ver-
hogingh van de Gagie van 't Bootsvolck. Publicatie tot het onderhout van ver-
minckte in's Landts dienft. Commiillen van Retorfie op d'Engelfche aen de
Franfchej Sweedichc en Deenlche Miniftcrs gecommuniceert. Equipage van
's Landts Vloote. Engelfche Manufafturen ftrengelijck verboden. ^'PrjEmien.
Continuatie van Vyandtlijcke Proceduren in Enghelandt. Holmes weder uyt
den Tour gelaten. Staten Deduftie tot wederlegginge van de Memorie van
Downingh. Getal van de geconfiiqueerde Nederlandtiche Schepen. Graef
van Molina Spaenfche Ambafladeur. Contrebanden uyt Sweden na Engelandt.
Ooftendenaers verfoecken in Engelandt Commifllen op de Nederlanders. Co-
ningh in't Hooger-huys. Conlent in vyf entwintigh hondert duyiènt pont
Sterlings. Gedeputeerden van Amelandt verfoecken in Engelandt deNeutra-
Jiteyt. Dilbrdre in 'tverkoopen der prijs-goederen inEngelandt. Declaratie
van Oorlogh van den Koningh van Engelandt. Tumulte te Londen. Den
Veroorfaecker gheftraft. Priemien. Ceremonien omtrent de Declaratie van
Oorlogh te Londen. Haer Hoogh Mog. iènden, nevens een geraifonneerden
Brief j de Engelfche Declaratie acn allé Koningen, Republijcken, Princen en
Steden van Europa. MilTive. 't Schip Londen in de Lucht geiprongen. De
Royael Londen in fijn plaets gebout. Gevangenen. Engelfche Vloot onder
den Hertogh van Jorck in Zee. Franichc Arabailadeurs in Engelandt. Oock
van Camp en Eyckhof van Hamborgh ende Andrée van Embden. Contravi-
fite van de Franfche Ambailadeurs acn de Heer Goch. Franfche Mediatieby
Engelandt geaccepteert. Vervolgh yan de proceduyren op de Prijs-goederen.
Drie Nederlandtfche Commiflie-vaerders by d'Engelfche ghenomen. d'En^

0Τί+ gclfche

A

-ocr page 363-

34.4 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

gelfcjieVIopt Ucht Ancker.^ Antwoort van Keur-Brandenburg aen haer Ho. Mo?
over d'Engelfche Decl|ratié\an
C^qi^o^. ^balìàpei^ji^ogÌi icfe^fc aen haei
Ho. Mog.om naedcroiïres, alfoodèFranfchevérlclàèrÌerf, anderlints mcthacr
Mediatie niet te konnen voorc varen. Staten perfifteren by hacr Refolutie va^
denachtilenjanuarii. Franfche Ambalïadeur Courtin vilite aen d'HeerGoch
Pouleron. Intreede van d^ranfche Ambailadeur? binnen Londen. Vifite^
^nSd'Amb^dqur Goch. ^ort St. Aiidries enBiOpvifta. |V"erKlanngl|Vande
C .lAnlbairadeïr Göch aen de P'ranfchen.Jl Staten fchiyven d%,mbairadcuÌ^Gjjch
nochmacls te perfifteren by haer Reiblutie van den achtften Januarii. Remar-
quesvan de Franfche Ambafladeürs op .'de fchriftelijcke verklaringh vand'Heer
Goch. Schepen de Bonne Efperance en Bon-avanture. Weygeren 't felve aen

, ìtetìemen. NadeWifite. Nader Inftruftie aen d'Aròbaifadeur Goch, Fran-

fche AmbaiTadeurs verfoecken d'Heer Goch fich breeder te verklaren, d'Am-
bafladeur blyftby fijn eerfte Verklaringh. j Refumptie daer van. Andcrevifi.
ten en difcours daer over. Franfche iuftineren, dat men Koningen wat behoor-
de toe tegeven. ■ Rencontre^en gevecht van'de EngdfChe^eii Nfedcrlandtfche
Vlootèn. Hariprèiièn tot Londen. S'ware Peil. Engelfch verhael van de
Battaille. Ander Relaes. Conferentie tuflchen d'Ambailadeur Courtin en
Goch. Courtin fuftineert, dat aen Engelant een confiderable Pra;ièntatie door
haer Ho. Mog. behoort te worden gedaen. Des Franfchen Ambailadeurs te
Londen Glaièn in gefmetcn. Downingh verklaert laft te hebben , over de ver-
lolllngh der Gevangens te handelen. Franfche Mediateurs urgeren op naeder
prefentatie vanhaerHo. Mog. 'Voofflagl^- · Gevangens. Ambaflàdeur Gogh
daer over by den Koningh en Hertogh van Jorck ter Audiëntie. Secretaris Cu-
na;usin Arreft genomen. Converfatievand'Ambaflàdeur Gogh metdeMedia-
steurs tot Kington, Vertrecckt na Hamtoncourt over 't werck der Gevangenen.
Aijdart alhier op de Poort gebracht. Downing daer over klachtig. AmbalTa·
, deur Goch fpreeckt tot Kington metdenCancelier, over't aenhouden vanCu·
, 'il^us, en quaet Traftement van de Gevangenen. Roninglis inftruitle acnde
. , Éngelfche Oorlogs-fchepen. Downing verklaert Audart voor fijn Domeftijcq.
• VendrigManly. Cunceus in den Tour. De Peft in't Huys van den Ambaflà-
deur Gogh. Tentatyf van de Heeren Mediateurs. Antwoort van denKo.
ning van Engelandt. Secretaris van Downing gevangen. Downing vertreckt
flilfwygens. Ambaflàdeur Gogh met den Hertog van Albemarle over de Ge-
vangens. Ridder Clifford wegens Engelandt nae Coppenhage. Seer fware
, Peft tot Londen. Koning van Engelandts Antwoort aen de Franfche Media-
teurs. Ambaflàdeur Gogh aen den Koningh over de Gevangenen. Een Edel-
man ende Pagie van d'Ambafladeur Gogh gevangen. Ridder Vane wegens En-
gelandt aen Keur-Brandenburgh. Scnding van een habyl Perfoon nae Enge-
andt voorgeflagen, om over de Gevangens te handelen. Ambafladeur Gogh
, gerevoceert. Staten Brief daer over aen den Koningh van Engelandt. Ko·
ninghs Antwoort. Hollandts yver. Nieuwe Impofitien. Paflagie-geldt
Comeet-fterre. Befchryvinge daer van. Zeclandt urgeert, om CommiiTien
op d'Engelfche uyt te geven. Bootsvolck misnoeght met haer Gagie. Zee-
landts Juftificatie over 't verleggen van eenige Soldaten in 't Eylandt van Ca-
fant, buyten weten van de Generaliteyt. Petitie. Admiraliteyt in Zeelandt
klaeght over manquement van gelde. Nieuwe ichattingen in Hollandc. De
andere Provinciën tot het exempel van Hollant aengemaent. Prins Maurits in
gevaer van verdrencken. Wordt wonderlijck gereddet. Sijn Brief daer over
aen de Gravinne van Sticrum. Ordre tegen d'exceflèn der Commiflle-vaerders.
Gedeputeerden van Zutphen gealarmeert door den Biflehop van Munfter.
, Verfterckingh van de Militie. Mariniers. lan Evertfz, Lt. Admirael van Zec-
; landt. Nieuwe Lt. en Vice - Admiraels. Verftercking van de Militie. Voor-
flagh van een Efquadre nae de Straet te fenden. Accoort met d'Ooft-Indifche
Compagnie· Haer Oftroy tot het Jaer feventien hondert geprolongeert. Ad-
vys van de groote Éngelfche equipage. d'Admiraliteyten aengefchreven, om
alles by te brenghen , ende t'equiperen, Efquadre nae de Straet vaft - geftelt-

Nadcr

-ocr page 364-

en OORLOGH VVyf-en-veertìghfieBoecL 34.5.

ïslader vcrfterckingh van de Militae. Frontieren vaii;den Staetgepfovidecrt.
Raedt van Staten verfocht tot hec doen van Petiticn. Hanfe-fteden fendcn de
tijften van haer Schepen aen den Koningh van Engelandt. Haertftede gheldt
inHollandt. Continuatie van deordinaris Importen. sHoIlandt neèmt drie
Millioenen op Intereflè. Admiraliteyt in Zeelandt fchryft hoe zy haer fai
ghe-
dragen
ontrent Schepen van Neutralen met Contrabanden geladen. Al de
Provinciën confenteren in 't PaÏÏagie-geldt. d'Egalifatie van den veerdghften
Penningh. Hypothecatien. Admiraliteyt tot Rotterdam voorilagh , om in
confideratie getrocken te werden omtrent hetPlaccaet van verbodt van de Schip-
vaert. Admiraliteyt tot Rotterdam vermaent tot fuppletie van haer Contin-
gent in de
twee enjéventigh Oorlogh-ichepen. Confentcn van Utrecht. In
vyf Milioencn ende hondert duyient guldens. Noch in Ìèven Milioenen. Ad-
vys van de Admiraliteyt t'Amfterdam, raeckende de Lyfte van de Schepen van
de Haniè-fteden aen Engelandt gefonden. Om haer met deièn Staec tegen En-
gelandt te voegen. Dat zy rejefteren. De Provinciën wcrt aengefchreven or-
dre te ftellen op de verfterckingh van de Militie. Inftrument van Accoort mee
d'Ooft-Indifche Compagnie. Confent daer in van Gcldcrlandt. Zeelandt.
Adrys van Utrecht daer op. Vrieflandt daer tegen. Over-Yilèls Advys.
Voorilagh van een Somme de Reièrve te Negotieren. Kooplieden praftijcke.
Advys van de Admiraliteyt in Zeelandt, raeckende de Hanze-fteden. Mon-
ture ende manningevan de Zeeulche Schepen
van Oorlogh. Inllructie tot de
Capitale fchattinge over 'treflbrt van de Generaliteyt. Advys van denRaedt.
Engelfche verbieden die ìì-an de Hanze-fteden 't voeren van Ncderlandtfche
Goederen. Staten fchryven aen de felve Steden over d'onrechtmatigheyt van
dit verfoeck. Datiè 't behooren af te ilaen ende haer met defen Staet te verbin-
den. By haer niet aengenomen. Lijftevande Soldaten op de Vloot t'embar-
queren. Advys van den Raedt, raeckendei't licentieren der Engeliche en
Schotfche Regimenten. Vrieflandts coriiènt in de Prolongatie van 't 0£troy
van de Ooft -Indiiche Compagnie. d'AdmiraUteyt t'Amfterdam huyrt van
eenige Kooplieden vijftien Schepen teCadix, om in de Straetgebruyckt te wor-
den. Verfoeckt dat aen de Confuls in Spangien en ïtalien Commifltengegeven
mogen worden op d'Engelfche. Dat den Staet haer nader wil expliceren over
'tPlaccaet van Verbodt tegens 't uytvoeren van alle Koopvaerdy - fchepen.
Verbieden den uytvoer van Lonten. Prasmien aen de Commiflie-vaerders.
Admiliteyt ichryft aen de Ooft-Indifche Compagnie haer Volck te monteren,
en in den Eedt van 't Landt te brengen. Advifeert, dat Schepen van Neu-
tralen , gaende met Contrebande nae Engelandt, behooren aengehack te wor-
den. Raeckende 't onderhout van de verminckte. Op 't afzenden van Com-
millien op d'Engcliche aen de Confuls in Spangien en ïtalien. Engeliche en
Schotfche Regimenten gelicentieert. Befettinge in Rammekens , Haeck ,
Zierickzee j ende Brouwershaven. Ruyterye in den Hage. Admiraliteyten
klagen over gebreck van geldt, Voorfien tegen de Non-obiervantie van 't Plac-
caet van Verbot van'cuytvoeren van alle Koopvaerdy-fchepen. Aflèurantien.
Ordre op 'tTraftement aen de Landt - officieren op Zee te doen. Pra^mien.
Vaft-fteliinge en explicatie van't Pliccaet van Verbot van't uytvoeren van aller-
leyKoopmanfchappen. d'Admiraliteyt wort gelaft de Vloot ftercker te be-
mannen als gewoonlijck. Den Raedt verfoght om een nieuwe Petitie te maec-
ken tot d'aenbouw van noch Wé'r
en twìntigh Oorlogh-fchepen. Hollandt com-
municeert aen de Generaliteyt den Eedt door d'Engelfche en Schotfche Officie-
ren te doen. Staet van d'equipage van d'Admiraliteyt t'Amfterdam. Eguali-
iàtie. Staten invitatoire Miffive aen alle machten van Europa. Nieuwen Eedt
hy d'Admiraliteyten te doen. Placcaci raeckende de Navigatie van Neutralen
op Engelandt. Burgh, Glas, en Kien in Zeelandt. Confirmatie van de Plac-
caten tegen de Groenlandtfche vaert, Luytenants en Vendrighs over dc Lant-
Militie op de Vloot. Deputatie na Gelderlandt ende Over-Yflêl. Inftruftic.
Placcaet tegen'c Kaydrayen. De Bye, Merode, de Hubert, Humaldanac
de Wielingen. Rangh van de Hooft-officieren over de Vloot. Ommeren,

Witfen,

-ocr page 365-

346 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Witfen, Penfionaris de Wie , Vrybcrgen, vander Hoolck, Haren, Almelo
nae Texel. Inftrudie voof d'Admirael Obdam. Placcaet tegen 'tLorren-
drayen. Rapport van de Gedeputeerden tot de Zee-faecken. Reglement op
't verbodemen voor Lillo en 't Zas. Afte van authorifatie voor de Gedeputeer-
den na Texel. Eedt voor de Hooft-officieren van de Vloot. Lt. Admirael
Cortenaer in Texel. Oock d'Heeren Gedeputeerden. Placcaet tegen de Vif.
fcherye. Staten gemifcontenteert, dat d'Admiraliteyt in 't Noorder - quartier
haer fecrete Refolutie, belovende meerder Soldyen aen 't Bootsvolck by Trom,
llagh hadt doen uytroepen. Schryvenaen de Admiraliteyt in Vrieflandt haer
Equipage te fpoedigen. Engelfche Vloot voor Texel. Staet van'sLandts
Vloote. Hellandt urgeert het Negotieren van noch nieuwe Geldt-fommen.
Staten bewilligen in 't uytlopen van Neutrale Schepen Ballaft Scheeps. 'sLands
Vloot lackt nae Zee. Franfche Koopvaerdy - Vloot by de Engelfche voor
Texel genomen, Admirael Evertfz conjungeert met de Vloot in Texel. Ge-
deputeerden in Zeelandt klagen over quaet onthael by die van Ooftende aen
een Staten Oorlogh-ichip gedaen. 'sLandts Vloot in Zee. Lijfte van de Staet-
iche en Engelièhe Vlooten. Negen Engelfche Koopvaerders met een Convoyer
vervallen in 'sLandts Vloote, MofcovifchcKooplieden verkrygen te mogen
uytlopen met haer Schepen na Archangel. Gedeputeerden nae de Maze. Zee-
landt opent haer confent in vier en twintigh Tonnen gouts. Refolutie over
't employ van de felvc. Staten ernftigen Brief aen den Admirael Obdam. Is
daer van mifnoegt. Rencontre tuiTchen de Vlooten. Relaes van den Admirael
Evertfz. Relaes van den Vyce-Admirael Tromp, Staten vermanen de Vloot
in Zee te houden. Vloot tegen ordre binnen. Engelfche Vloot blyft voor
Texel. Relaes van den CapiteynTjerckHiddes. Negotiatie van de Gedepu-
teerden in Texel omtrent dc Vloot. Engelfche Vloot. Lt. Admirael Evertfz
in misgunft van 't volck. De Schepen Delf-landt, Raethuys van Haerlem, en
Doesburgh in Goerée binnen. L. Admirael van Zeelant. C. Evcrtfe de Jonge,
Jan Banckerten Lonckc inMiddelburgh. Wandevoiren van de Vloot ge-
examineert. Commer Gerritfz, P. van Campen, vander Can, Boer van Enck-
huyiên, Niehof, Onclaer, Vander Β urgh, &c. Difordre in de Vloot gepra-
venieert. Dochters van den Admirael Waliènaer gecondoleëert. Ordre tot
reddinge der Schepen in 't Vlie. Lt. Admirael Jan Evertfz in den Hagc.
Matrofen geconiènteert voor acht dagen aen Landt te gaen, Lijfte vandc
Krijgsraedt op Texel. Stachouwer. Verloopen Matrooièn geapprehendeert.
Ordre om de verdere aen Boort te krygen. Scheeps Soldaten gepermitteert op
conditie aen Landt te gaen. Banckert in Zee. Verdere reparatie van 'sLandts
Vloot. Lt. AdmiraelJanEvertiz fijn verdedigingh. Bootsvolck op 't Schip
St. Paulo oproerigh. Weder geftilt. Gedeputeerden aengemaent totjuftitic
tegen de Wandevoiren, Vyce-Admirael Tromp. Verbodt tegens de Gom·'
miiïïe-vaerders in'taennemen der MatroÌèn, Ordre op 't employ van de Zee-
Militie. Advys van Zeelandt daer op. Tomp malcontent. Refolutie van
haer Hó. Mog, raeckende d'ordre ter Zee. Verdere Proceduyren tegen de
wandevoirige Officieren. Heemskerck , Solderwagen, Marre, Bruynincs,
Huysman. Capiteyn Niehof uyt fijn detentie ontilagen. Corn. Evertfewert
Lt. Admirael van Zeelant. Jan Evertiz gedeporteert. Verdere Proccduyrcn
tegen de wandevoiren. Boer van Enckhuyfen uy t fijn detentie ontilagen. Con^
demnatie van wandevoirige Officiers, Hare Sententien. Advys van de Ad-
miraliteyten op verfcheyde pointen de Marine. Voorflagh van eenige Ged^
pureerden op de Vloot te fenden. De Heer Huygens en
Raedt-Penfionaris
de With daer toe genomineert. Doen den Eedt van zuyveringe. Wert by
Zeelandt geimprobeert. Boreel wegens Zeeland op de Vloot. Maur^ault,
Wynbergen, Symen Willemfz. Engelfche en Schotfchc Officieren, die wey-
geren den Eedt van getrouwigheyt te doen, gelaft te vertrecken. Mifllve vaa
de Ruyteraen haer Ho. Mog. nopende fijn aenkomfte tot DelfFzijl.
Befchry.
vinge van fijn reyze, Wert Lt. Admirael van Hollant. Tumult op 'tSchip

van den Lt. Admirael Tromp. De Heeren Wcftcrm^n en Aitzema naf

de

-ocr page 366-

cn O O R L O G Η rV Vyf-en-veertighfie Boeck. 3 4.7

dc Helder. Stachouwcr, Schey, deVries; Tromp malòonccnt over'c ver-
kielen van de Ruytec.tot Lc. Admirael. Bèbberen, TjebbeSV'Biflchop, Bou-
man. Deliberatien om de Vloocin Zee te helpen. Trörftp verfoeckt iijn Di-
niilile. Gedeputeerden daer tegen. Aenkomift van dé- BLiiyter in ' de Vlooc.
Tromp ftelt fich. gezeggelijck. io; Lijfte van de Vloot. -Oóft-ïndifche Retour-
fchepcn -in Befgenrifl Noorwegen. Vloor van baer Hó;iWög.-fin Zefe:»!^ Vier
Swcediche Schepen by defelveaengehaeki· / Capiteyn Nìédeek. Ordire in't
^eylen. Vloot voor Bergen in Noorwegeni v; Wi j. van'Gerit; byïde fclve aen
den Gouverneur afgefonden.- Engelfch Schip in' de enghte van' Boeeko^ Rée.
Oproerige Predicatien inHollandt. Ordre van ter G^u^daëf tegen Ca-
piralè iehattinge over't Reforc vab de Generalìtèyt geproponéért. Üphëf van
een halve Verpondigh. Cafuspofitie. Vloot voor dë Màze^ Véttchcyde
Landt-Militieop de^ lèlve opgefonden. Capiteyn Houtt^iyn -met atht 'sLandts
Oorlog· fchepen in de,Vloot. Schip de Seveii PrOvindicn.^ - Viödi voor Santvoort.
VoorSölesbay. " Eiigelfche ViiTchers Boot by^de ièlve géAómm-- Gedeputeer-
den fchryveh defwegen aen dë Magiftraet töfc ^Jarröuyden;-'" Vérdere A£bién van
'sLandts Vloot. - Rapport vati dé Bitter j Gpmniandeur vati de Ooft-Indifche
Retour-fchepen:·- Propolitie yanOver-Yflèl·, om de PriÀ^ 'vanOrangië in Ex-
traordinaris Deputatie naer Engelandt te fénderi. Wert by de Provinciën over-
genomen. Hollandt adviföert ycmant tot' verwiilclingh der Gevange'ris naer
Engelandt te fenden. Zeelartdt daèr icherptegen, Devéii'fèr ^dëilidvöuéert dc
Propofitie van de Gedeputeerden Van Over-Y^cl?'· Der félvérjHlhficatië/^ DeC·
feynvaii 'sLandts Vloot op Duyns. Bezet de Rivier vari ^Loridéfi. Préparcert
fich om te repatriëren. Dellèlfs onmacht. Vrieilandt defadvoueert hét gepro-
poneerde van hare Gedeputeerden, raeckende deRevocarievan "'sLandts V oot.
Derfelverjuftifieatie. Verklaringc van haer Ho. Mog.
daer Over. ■■ Vloot voor
dc Maze. Ordre wegen 't inlopen van déVloot ende coricinueren van deflêlfs
Militie; ■Verwiflèlingh dér Gevangheiien. 'Vrede - haïidelingh.· Aen-
fpraeck van dén Koningh van»'Enghclandt^ defWeghen'aen 'r Parlamene.
Bcfendinghe nacfi-'Enghelandè, - Zeelandt daér tcghen-.f^-ff PHuygens , de
With , ende Boreel doen R!apport wegens haeir laetftë'Zée-tocht v\-Landt-
man Predickt acflftotelijck. Oy Hollandt qualijck ghèftomen. Weft van
fijn dienft gefuipendeért. Véirbael van de Proceduyren teghcns hem. D.
Simonides. Boeck van Boifius. ■ Neutralitcyti van dé Elve. Verwiflèlingh
der Gevangenen. Advys van deGecommitteérde terAdmiraliteyt daer op.
Nieuw Traftaet met Zalée aen té gaen. Equipage ter Zee. Aitien omtrent den
Munfterfchen oorlogh. Jongen Rhyngraef doot geichoten. Alliancie met
Brandenburgh àen te gaen. Memorie van de Brandenborghiè aenhaerHoogh
Mog. daer over. Wert weder in getrocken. 't Schip van Capiteyn Kerckhof
verongeluckt. Admiraliteyt van Zeelandt klaeght over "die van Rotterdam en
Amfterdam. Engelfche met achtien Schepen' voor Gottcnburgli. Watervloet
alhier. Ordre in 's Landts Vloote. Vaeit nae Weften. ^ Repreflie teghens
'tverloopen van BOotsvoIck. Winter-vloot in Zee te houden. Petitie. Na-
dere inftantie van- de Brandenborghfche Minillers omtrerït de aen te gaene Li-
gue Aftien van't Leger te Velde. Gedeputeerden doen Rapport. Verdere
deliberatien omtrent de Campaigne. Alliancie met Branden borgh te yèrnicu-
vven. Confideratien van haer Hó. Mog. daer op. Van Brandenburgh. Hoef-
Yzerfche Schuit- Afte van Compromis daer over. Traftaet tuflchen defen
Staet ende de tJnions Vorftén van 't Jaer 160 f. Naeder Tra£taet van 't jaer
veertien. Brandenborghfche Minifters'hebben Audiëntie. Haer Propofitie.
Nader Memoriael. Souverainiteyt van Ravefteyn. Wcft wegen haer Hobgh
Mog. aen Arbiters geftelt. Befwaringh van'dè KleeffchcStenden. Branden-
burgh fchryfi: defwegen aen haer Ho. Mog..'. ' Swcedfche feecken. Traftaet van
Elbingh. Appelboom verfoght dàer over in conferentic^tc komen. Deflêlfs
Antwoort. Replycq van hacf Ho. Mog. Werpen de ' fchxdt van 't achterbly-
vcn der conferentien op Appelboom. Deflfelfs Antwoort daer op. Handeling
van "de Heer Silrerkroon alhiér'over het Schip Chriftina. Antwoort van Swe-

den

-ocr page 367-

34S' S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

den aen haer Ho. Mog. raeckende hct verfochte fecours. Handelingh daer
over in Sweden. Naeder verioeck aen de Meer Appelboom ora in conferentie
,te treden. Ontfanghtden Tytel vanExtraordinarisEnvoyé. Guineefchc ver.
fchillen. Concept Accoort overdefelve: i. By Sweden niet aenghenomen.
, A. Wickefort extraordinaris Envoyé wègen Pólen alhier. Sweedfche Prate^
y fien op haer Ho.'Mog. Koningh van Sweden klaeght fcherpelijck aen haer
Hoi Mog. over 't opbrengen van fijne Schepen. Ysbrants in Extraordinaris
Ambaffade nae Sweden.. ; Syne Inftruaie. Naeder^aft. Convoy - Phccaet
van; Sweden. Sweedfche Schepen gerelaxeert. ■ Appelboom klaeght over
een Zeeuwfe Kaper, Ysbrants tot Lubeck. Met de Sweedfche ComniiiTa-
rifen in conferentie. SijnPropofitie. Der felver Antwoort. Nader Confe-
rentie. Voorwerp der Sweedfche, raeckende een Reglement de Marine. Re.
plycq van de Heer Ysbrants. Sijn verdere Negotiatie in Sweden. Pn^j
Adolf tot Amfterdam. Syn Brief aen haer Ho. Mog. b Sweden refolveert tien
duyfent man in Duytllandt te fenden. Vervolgh vani de Negotiatie van de
Heer Ysbrantsaldaer. Klachte van de Heer Appelboom.. Ordre tot relaxa-
tie van vier Sweedfche Schepen. Appelbooms naeder klachten. Sweedfche
klagen aen den Heer Ysbrants, De felve by haer Ho. Mog. gelaft t'Huys te ko-
men. Naeder laft om te bly ven. Confent tot vernietingh van -1 Tractaet van
Elucidatie. Biilchop van Munfterfoeckt de vriendtfchap van Sweden. Ys-
brants daer tegen. Sweedfche klachten aen hem. Tradtaet van Elucidatie,
Engelfche Minifter tot Stockholm heeft audientie. Coninghsmarck na Vranck-
rijck. Antwoort aen de Heer Ysbrants wegens de verfochte fubfidien tegen
Munfter. Conferentie over de refciifie van 't Traiìraet van Elucidatie. Nae-
der Refolutie van haer Ho. Mog. daer op. Africaenfche verlchillen. Verande-
ringh in 't hier voor gemaeckte Accoort over de ielve, Deeniche faecken,
Amerongen wegen delen Staet derwaerts., Verklaringh van den Franfchcn
Minifter aldaer, in faveur van haer Ho. Mog. Negotiatie van den Refident Ie
Maire. Inftruftie voor den Heer van Amerongen. Sijn vertreck. Komt
totHamborgh. TotBremen. Tot;Gottorp. Tot Oldenfé. TotCoppen-
hagen. Heeft een private Audientie byjden Koningh.,, Syn aenbrenghen.
Conferentie. Revocatoir Placcaet. Engeliche Schepen in de Zont. Nader
Conferentie van de Heer Amerongen. Sijne verdere Negotiatie. Tydingk
van der Engelfche Attaque op de Ooft-lndifche Retour-fchepen in Bergen.
Denemarcken hier door tot defen Staet genegen. Refident Charifius klaeght
aen haer Ho. Mog. Engelfche ibecken Denemarcken op haer zy te trecken.
Amerongen daer tegen, Vertreckt. Franichen Refident heeft audientie.
Naeder Inftantie van de Engelfche. Clingenbergh in den Hage. AmbaiTa-
deur Boreel vertreckt na Mofcovien. Komt op de Riga. Sijn Receptie in
de Stadt. Vertreckt. Vervolgh van fijn Reyze. Sijn receptie tot Mofcou.
Prefenten. Heeft audientie by fijn ZaerfcheMajefteyt. Naeder audientie.
Conferentie. Verdere Negotie. Heeft Audientie van affcheyt. Vertreckt.
Komt in den Hage. Negotiatie van den Heer van Beuningen in Vranckrijck.
Heeft audientie by den Koningh. Met den Heer de Lionnc in conferentie.
Verdere Negotiatie. Saecke van Maltha, Brief van den Groot-meeftcr aen
haer Ho. Mog. Ruvigny naer Engelandt, Notificatie van d'Eftrades aen haer
Ho. Mog. raeckende een Franiche bezendigh derwaerts. Vervolgh van de Ne<
gotiatie van den Heer van Beuningen in Vranckrijck. Hevige klachten van
d'Eftrades aen haer Ho. Mog. Antwoort van haer Ho, Mog. daer op. Re*
' folutie van Vranckrijck daer tegen. Brief van defen Staet daer over aen den
Koningh. Nader Brief. DelTelft Antwoort. Engelandt accepteert de Me-
diatie van Vranckrijck. Ordrc tot ontllagingh van de
gedetineerde Franfchc
Schepen alhier. Naeder inftantie van den Heer van Beuningen
in Vranckrijck.
SagredijVenetiaenfchen Ambaflideur tot Parys. Orangie gereftitueert. Cere-
moniën daer omtrent. Klachten van den Grave d'Eftrades over die van Mae·
ftricht. Hertogh van Savoyen fchryft aen haer Ho Mog.. raeckende de diffe-
renten
met Engelandt. Negotiatie van,de FranfcheMediatcurs in Engeland^.

Ferfc'

-ocr page 368-

en OORLOG. 7Vijf-en-^eertighfleBoeck. 349

perfecutie der Gereformeerde tot Velaux. Koninginne Moeder kranck. Fran^
fchcn y vcrigh om de uytheemfche Manufadturen af te wyfen. Traffijcq tuflchen
Vranckrijck en Brandenburgh geproponeert. Haer Ho. Mog. geven ordre tot
relaxatie van drie Franfche Schepen. Beuningen doet inftantic in Vranckrijck
tot prieftatie van fecours. Nederlandtiche Koophandel. Op de Franiche Zee-
ftcden voort gefet. Vranckrijck conienteert Secours tegen Munfter. Biflchop
van Munfter door Engelandt tegen defen Staet onderftut. Spaenfchc door de
Portugefen gcflagen. Koningh van Vranckrijck verklaert de Guarantie tegens
Engelandt te fullen prefteren. Beuningen daer over met de Lionne in gefpreck.
Memorie van d'Eftrades aen haer Ho. Mog. op 't felve fubjcd. Sijn nader ver-
foeck. Verdere Negotiatie van de Heer van Beuningen in Vranckrijck.. Nae*
der
laft van haer Ho. Mog. aen hem. Met de Lionne daer over in conferentie.
Negotiatie van de Franfche Mediateurs in Engelandt. Beuningen fchryft aen
de Marquis de Lionne. Deflèlfs Antwoort. Naeder Verklaringe. Terion
verfoeckt Ysbrants in Sweden op te houden. Philippus de vierde, Koningh
van Spangien, geftorven. Biflchop van Munfter declareert den Oorlogh tegens
defen Staet. Naeder inftantic van de Heer van Beuningen daer op in Vranck-
rijck tot lècours. 't Selve wert hem toegeftaen. Ordre tot d'overiendingh
van dien. Nader Negotiatie van de Franfche Mediateurs in Enghelandt.
Marfch van 'tFraniche lècours. Memorie van d'Eftrades defwegen aen haer
Ho. Mog, Naeder ordre van de Marfch. Verklaringe van haer Ho. Mog,
toe preftatie van de Alliancie. Franfch fecours tot Daélhem. d'Eftrades infi-
fleert op 't herroepen van wederzyts Ambafladeurs in Engelandt. Naeder
laft
aen Beuningen, om Vranckrijck met Engelandt te doen breecken. Surrogatie
der vacant vallende Officien in 't Franfch fecours. Laft aen d'Amballadeur
Gogh om te repatrieren. Ordre om haer Ho Mog. Vloot met de Franiche in
de Middelandtiche Zee te conjungeren. Klachte over de Juftentatie van 'c
Franfch fecours. Remplacement van de Compagnien van dèn Daupiwn ende
Faucaut. ProfdyevanMeerfen. Vaert van Ooftende op'Brugge. Confide-
ratien daer op. Rhyngraef belchuldight. < By haer Ho/ M^g. geabiblveert.
Accoort van dcièn Staet met Spangien wegen ide Chambre My-partie. · 't Schip
Rofario. TweeSpaenlchc Schepen gerelaxeert: · RencontrO van denReiident
Sasborgh totBruflèl. Verbodemen. Wcrvinge van den Biflchop van Mun-
fter in de Spaenfche Nederlanden. Memorienvan d'Anìbaflàdeur van Span-
gien defwegen aen haer Ho. Mog. Notificeert de doodt van fijn Koningh.
V^erhael van delïelis fterven. Begraeffeniflè. Sijn Zoon tot Koningh ge-
proclameert. Spaenlchen AmbalEdeur ontfangt een nieuw'Credentiaeli' Mar-
quis
de Caftel Rodrigo Ichryft aeii haer Ho; Mog raeckende de verlbchte-Pas
voor't Franfche lècours. Spaenlchen Ambaflàdeur verfécckért haer Ho Mog.
van lijn Koninghs genegentheyti jjDeiduftie der Spaeiiiclw tegen de prcténfien
van Vranckrijck op'de Nederlanden. Hanze- ftedenl-'J Refiderit Romer.
Van Camp ende Eeckhof wegen Hamborgh' iii Éngelant Aitzema vcrfoeckc
wegen de felve alhier ^t efFe£t van de Traftaten^ van Maïiné^ ƒ ' Den Key;ier be-
looft Bremen bydeimmedietcyt tcbewaren. Vaert op kleynOoften by'delèn
Staet gereguleert.' -'Aitzema verjfoeckt relaxatie'van twee Schepen vanLubeck,
Vier Schepen van'Amelandt byeen Engelfchiiian genomen.- De Heyder en

by haer óvergelcvert, 'Klagen over d'Admiraliceyt
vys van de Admiraliteyt daer op. ' ^ Hebben^ Audientie by 'HoHandt. ' Haer Pro-
pofitie,raeckcndc^deNeutraliteit,van de Elvei ' Relòliitiè Van Holtóiidt daer
op Van de Gèriefalitcyt. AdVys van de Admiraliteyt.''^—^
k aringe van hier Ìib. Mogi Souyerainitéyt vtó R'avefté'yn. Stèrcké Wer-
vinghe van dén''Biflchop ' Van' Munfter; Otóre > te-

ghen.' Advyé vkn 'Zeelahdt ,'-noopeiidb "t'afehfteU^
over'ide Milicid'^ Jprins Maurits Generaci.Petitié-'Vàtl^ den van

200000. guld; ' 'Ordre tot hét leggen van dcTroupbB^-Mglis'den Rhyri ende
V, Dcd. Φ0 Yffel

-ocr page 369-

350- SAKEN van STAET

YiTcl, Lijftc defwegen geformeert. Amelandc.
nopende
't aenftellen van Hoofc-officieren.
ier nopende het werven van den Biilchop. Biiïchop hout deièn Staet zorge.
loos. Hollandcs Advys op'taenftellen van Militaire Officieren. CaftelR,o.
drigo ichryft acn den Biiïchop, nopende fijne Wervingen. Stadt ende
Landen
verfoeckt afllftentie tegen den BiiTchop. Manifeft van den BiiTchop. Onder,
handelingh met de Vorften van Bronfwyck en Lunenburghs Traàaet geiloo.
ten. Grave van "Waldeck geregaleert. BiiTchop over de Bourtangie. GracF
van Waldeck. Tradlaet tuflchen defen Sraet ende de Vorften van Lunenborg.
Zutphen onmachtigh. Borculo, Lochem, Wildenborgh, Keppel, bydea
BiiTchop ingenomen. Oock Deutecom. Aitie van de Ritmeefter. Aftic
van den RitmeeftcrWelevelt tegen de Vyant. BiiTchop occupeert Enfchede
ende Oldenièel. Ordre van defen Staet tot hoftiliteyt. Haer antwoort aen
den BiiTchop. Geluckige rencontre van de onfe tot Ipfinghuyfen. Stadt
ende Landen daer over aen haer Ho. Mog. Borculo. Capitulatie tot het
Werven van twee Regimenten. Omme by de vyandt gepluiidert. Gruys,
Mepiche, Syndicus Altingh wegen Groeningen alhier. Keyzer prefenteert
fijn Mediatie tuflchen defen Staet endeden Biilchop. Memorie van dc Heet
Friquet defwcghen. Eenigheydt tuflchen de Hooft - officieren van de-
ièn Staet. Ongereetheydt in 't verlegghen van Patenten. Winfchoten
by den Vyandt in - genomen. Brandenborgh fchryft aen haer Ho. Mc^.
Herterdijck door te fteecken. Stadt ende Landen gciècondeert. Bercke-
mer Brugghe by den BiiTchop af - gebrandt Jeiuyten ende Studenten
uyt Emmerick gezet. BiiTchop iòeckt in Drenthe te breecken. Brief
van de Gedeputeerden te Velde, raeckende haere Harmonye. BiiTchop
by d'Ommer-Schans doorgebroocken. Verfterckingh der Guarnifoenen.
Rencontre tot ter Apel. Over-Yflêl veribeckt iècours. Ervarentheyt der Of.
ficieren byHolIandt geproponeert. Vloot in Zee. Over-YiTel in onmacht.
Nieuwe wervingen aen te ftellen, Ordre in 't aen-nemen van de Officiers.
Doesborgh. Ordre om de Vyandt te fteuyten. Nieuwe wervinge van
joüo
Ruyters en 5000 Voet-knechten. Officiers daer over. Progreflèn van de Bit
ichop. Hollandt foeckt de Franlche Compagnien met 2 5·. man te verftercken.
Verdere Aftien van 't Leger te Velde. Drie ouyfent Switiers te lichten. Be-
raminge om den Vyandt te fteuyten. Munfterfche befèt. Generael Gorgas
tot Winfchoten. Munfterfche gebreeckelijck. BiflTchop fchryft aen de Keur·
vorft van Brandenborgh. Franfch iêcours. Generael Pradel. Prins van
Orangie befichtight het ièlve. Munfterfche verTamelen Tich omtrent den
Hardenbergh. Armoede onder de felve, LunenburghfcheTrouppes. . Vy-
andt vertreckt nae Win ichoten. Franfch fecours. Konnen door gebreck
van Wagens niet marcheren. Vyandt omtrent Wedde ende Apel. ( Franfch
fecours langhs den Yfïèl. Memorie van Friquet tot beflifllngh van den oor·
logh. Antwoort van haer Ho. Mog. daer op. Conferentie. Haer Ho M<|.
fchryven aen de Munfterfche Stenden. Brandenburgh ibeckt de Neutraliteyt
van fijn Steden te bewaren. Staten Legher paflièert den Yflièl. . Coloncl
HaerTolre. Lunenborghfe Trouppes. Biflthop tot Ahuys. De With
treckt nae den Hage. Defeftueufheydt in 't Staetfche Leger tot den Marfch.
Jongen Rhyngraef doot gefchoten. FranfcheTrouppen difficil tot de Marfch·
Aenfchryvens van haer Ho. Mog. aen Prins Maurits tot Aftie van
't Legher,
D'EftracIes verfbcht d'Heer van Pradel defgelijcx aen te fchryven. Naeder
aenfchryvens aen Prins Maurits op't Telve fubjeft. Foules van de Franfche
Trouppes, Keyryorft van Brandenborgh tot Kleef. Gedeputeerden van haer
Ho, Mog. derwaerts, Naeder ichryvens van de Keurvorft.
Reglement
Over de Militiejan defen Staet., Treifingh tuflTchen de Staetfche en BiiTchop-
;pelijcke by, Enfchede. O^dre om drie duyfent Switfers aen te nemen. E*"
ceflen byde.Biiïchop in Drenth bedreven, , .Harkens
cn üden tot Groeningen
onthalft, Staetfche voor Lochum, , Lunenborghfe Trouppes. ' Pointcn tot
een handelingh roet Brandenborgh by hacrï Ho. Mog, geproponeert. Lochum

Advys van Gelderlandt
Brief van defen Sraet aendcKcy!

-ocr page 370-

cn O O R L O G Η. V Vijf-en-wrtighfie BoecL 3 51

Capituleert. Pointen van dien. Uyttocht van 't Guarnizoen. Preparatie
om de Trouppes nae haer Guarnizoen te fenden. Advyfen daer tc-
ghen. R. Berenbergh gefailleert. Lunenburghfe Trouppes. Gedepu-
teerden van haer Hoogh Mog. uyt Kleef doen Rapport. Georgh Willem
Hertogh van Lunenborgh alhier. Sijn Difpuyt met fijn Broeder. Sent
den Heer van Villiers aen haer Hoogh Mog. DeiTelis Memorie. Con-
ferentie. Mediatic van haer Hoogh Mog. Eyder en Ever onder Kleyn
Ooften. Ooft-Vriefche faecken. Stickhuyfen. Brief van de Vorft
defwegen aen haer Ho. Mog. Der felver Antwoort. Replijcq van de Vorft.
Dr. Andrée wegen de Stenden naer Engelandt. Vorft veraccordeert over de
Lichtenfteynfche ichult. Vrouwen tot Godens. Oldenborgh verfoeckt van
haerHo. Mog.deNeutraliteyt. Vorft van Ooftvrieflandt overleden. Emb-
den verfoeckt haer Ho. Mog. Proteftie teghens Engelandt. Stickhuyfen.
Cant, Ailva, ende Dreuwes naer Ooftvrieflandt. Haer Negotiatie. We-
der tot Groeningen. Keeren weder naer Lieroort. Haer Ho. Mog. foecken
Stickhuyfen te befetten. Memorie van d'Heer Aitzema defwegen aen de fclvc.
Cant doet Rapport. Lintloo wegen de Vorftin alhier. Sijn aenbrengen.
Wert defwegen aen de Stenden geichreven. Cant, Ailva, ende Dreuwes
weder verfocht derwaerts te gaen. Cant excufeert fich. Antwoort van
de Stenden aen haer Ho. Mog. Ho. Mog. Ichryven aen de Vorftin ende
Stenden haer Gedeputeerden herwaerts te fenden. Stenden fchryven aen
haer Ho. Mog. wegen de befettinge van Stickhuyfen. Memorie van Lintloo
aen haer Ho. Mog. D'Heer Aitzema daer tegen. Antwoort van de Vor-
ftin aen haer Ho. Mog. nopende 't fenden van Gedeputeerden herwaerts.
Grietzyl. Verdere Ooftvriefche iaecken.

m

fcDm öietifi gep?e|l te toojben/ toiett boo? benlgeec
Goch op Caiais boo^tgefonben. aepjefalien am par=
ticulieteiuiccben nottnietuptgegeben/ fjoetoel all^

ficj tot ©ojlogt) liet aenjïen/ bie niet gepubliceert
totctt om bat be Übbocaten ban be ^bniicafitept t)ab>
bniDoo;gcb;agen/ bat men ban niet met fcgpn ban
mljtbt acnsejjaelbe^eijepen foube hennen confifquei
ren/als genomen boo? be publicatie/ öatbaerombc|l
eeifl beaengeijaelbe onbec ben naem ban be Qt*
iitMle Reprefaiienteconfifqùecen.

«Önbettiiflcljen toiecbt alöaec met be «Equlpafliè
percB boojtfleBacen : dertigh itoopbattbp-fcftepen
ban dertig tot veertigh (ïutMi toiecben aengenomen/
tnoe twaelf nifubje ^cftepen boiecben aengeboubJt
^ betfcöepbe plaetfen / feven ban ben tweeden
/ cnbe vyf ban ben derden.

....... ' ' " bennegen-

gelioot

_ _ _ ai^

onüoojfïtnbangêtt.

^en J|eec ^fmbaffabettt Goch (ïenbe De gtoote

«nflutntìeban^chiW^ ' ^ ' ^

Jleec SJmBaffabeuc Goch cons
tinueerbe al^'nocg in Engelandt,
I]octDeI Dageltjq; in alle «Enaet:"
fclje ilaüttifn j(|fi)EClanDtfci)e
^φφεη toiecöen opgcB^acgt ;
tnùe mé&rcom in 't begin ban
^lanuaciu^ quant in Engelandt
tiibina tiooj een Wf pn ©aertups/
batöm ©pre-3fitiiiiicael dc Ruy-
ter in Guinea öabbe üfcoöeEt alle^ toat te boocenDc
Ciigelfcfje De .i^ebecIanDet^ öabben afgljcnomen ;
Docöaile^ pafleecbe onbec ben naembanRetorfie,
m£iib?acDcDe^cI)cpentoeIop/ maec baec bielnocft
Qten confifcatie of getoanseni^ ban 't25dot^baIcft /

iet toricït bE^naelfclje uptplunbecenbe/ ban liften
't felbe ©olcli/ upt bjefeban inCngefc

gam/ eiibe'

'i^uipa.
citlneii·
titlant,

Kinluf.

Iiitiit

eott,

nonitlff
'int öït
iaatt
'«iinei

«(btt-
ti.

gabbe goebtgebonben baecobec bpbcniionfngB au^ 166
bientietebecfoechcn / albjaec gemette petfoonen mi* ,
ferabeltjche enbe ellenbige conbitten gebbenbe ijxiu
iuftelijcltgebebuceect/ enbebelsefen niet alleen (led'
bi® met be algemene jjufiitie/ equitept enbe tebes
©cBöfPbt / maec oocR feifiS met öo^gebacötc Ma*
jefieptg goebectiecen natucel enbe clementie / fteefc

1

fijne jjaajefïept baec op geanttooojt / bat baec ban
geen aa?faec6e toa^ noch toilbe bifen / gclijtlt
boo? befen tot mcecmaei^ gabbe bechlaect / maec
batfuIc):bep.Kfenteiïfgccinge (fepDeHollandt) toat
te abfccibecen : <iEnbe becbec infiantie baec obec bp
gemsijnbegcbaen/ bat immeit^ be aengeflelbe gjo»
cebucen op be aengegaelbe goebecen mocgte uptgt|lett
tuecben/ tectyt enbe toglen op naecbec mibbel ban ao=
commobatie mocgte jgn gebacgt/ enbe in allen ge»
balie boojftg^be acme/ enbe gefpolieecbe menftgen
opbecfelbec®abfcIanbt te toecben be(ïelt/ oftefelfjS
b?pelgtft bectoatctsJ te moggen Recen/ om cebenen
in't b^eebe gebebuceect/ fepbegoogg(igebacgtej!@ee
jeflept : dat terwylen geene uytkomfte van faecken ,
over de bewufte diffcrenten tot noch toe hadde we-
ten te bekomen , niet alleenlljck , maer oock dat
hadde moeten aenfien > dat men verder outrages te-
gensdeflelfs Ingezetenen dienaengaende hadgeinten>·
teei-t met het afzenden van Staten Schepen naer de
Kuil van GH/M4 j dat daeromme genootdruckt was
geworden gelijcke aélien alhier aen te ftellen, daer
mede dan de voorfz genomen Lieden patientie molle
nemen. Niettemin, dat voor der felver onderhout
zorge foude werden gedragen, alhoewel tot groote
onkoilen (foo jepbe) foude komen te ftrecken.
30act optoel beöepliitque enbe be naebece Infiontie
metbebecepfcgtecebenen/ bpjonbrclgcfi/ betceflTmi
be be becfoitte bjggepbt giec bobtn jgementioneect
isefenbe toegebjacgt/ geeft fDneJià^fhpt baec toe
niet bonnen toecben gebifponeect. €cgtec op naec«
bec enbe itecatif becfocch / epnbelijcb algoebael be«
jtoaecich (foo getftgeen) al^ tegen^ tDlIIe aenge^
nomen / naecbec baec op te totSen benchen i S^oe^
genbegiecbp; dat altijt» fich hadde betuyght tot den
vrede genegen, maer evenwel > ter noot, van den
Oorloge niet en was afgefchrickt, daerom indien by
NederTandt Vrede wiert begeert, dat daer over by de
<0g a iclvc


-ocr page 371-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

felve kan weerden gefproocken, en prefentatiegedaen

—^-als (foajqiilg} dé cèrile AggrefiTeiirs Wende, ghe-

lijckt'allentydenaen fijne zydekonde werden bewe-
fen ; toelcReu aefjoojt / ban öoosfifiSÊ&acfite Ma^
jeflept affc&rpDt Ijeept flenamen.
ctigcire ©acc .ïiBoa. oiufingen atiïip^banben€am=
l^eciei» manöant van Juchen, Upt Wefel ban ben negentien-
^°i^"dengianuacij/ IjouDenbe in effect/ öat()nopDcont=
wan ' fanom aDbectcntie ban bat eenige Cngclfcfte geeten
Sant ÙP Keulen ccpfenbe tot Dorften foube pafferen met
''β" bcnStcD'aÖ^raeÖt/ ben €ojnet ban ben
ttagii"i SitmcefiecMunnick met omtcent veercigh©aecben
srtiast. gefonöertöabbenaccSterckrade, 3ijnbe mebeeeceecs
hent onbcc Ijacc Canon / enbe op een Kleeffchen
25oö.mi bacc be boojfs «Snaelfe ï^eecen paffecen moe=
fien enbe onbefcïjabicljt binnen Wefel te b?enflcp :
'ttuelcftalfoo bja^aefuccebeect: ï0aec op gebelibe-
Atateii cefctsijnbe/ ftcbbe» Öa^c j^aaaöMag. aen beboo?^
O^etnt. "o^nibcComnianbeuc gecefccibecrt/ bat ten öoog-
"iiicon' fcenontllicljtbjacen obec be boo^fcijjebe J^^oceÖucen
teiitMtt. foo by ïjetn al^ ben boojnoembmïtcijgft^aebt gijei
jbonben ïn befen / bat be feIbe becfionbe bat be een enbe
bennbec bacc toeonbcbocaljtirici^geVoeeli/ enbe bat
ijli bienboïBcnbe be gemelte Cngclfcfje i^eeccn met
aUeI)acc bpliebbenbe ge;etrc!)ap enbe 23agagie aen=
(ïen^ iuft alïebcleeftöiiibt en cibilitept foube
Öebben teontflaen en op fjace b?pe boeten te (lellen /
ootft in tocftomenbe ftent ban biecgeltjche ^jocebu=
ren tegen^ eenigljefubjectenüananbereHoningenen
.P^incen buotcn fufpicie banoncaebt / te ontijonben
foo lange al^ fin batctoegeenfpcciale ojbjebanftace
i5o. JlSog. ontfangen öabbe. «Unbe toicct^eptcact
banbcfeïïefoïiitie aen ben j||eecDowning e|ctcao?bi=
naci^ €nbo|ué ban ben ïloninabban<!Bjoot25iit=
tannien boo? ben 'aigent de Heyde bccDanbtcepcftt/
Dtn te (icecBen tot fijne naeticijtinge. Ü^eeten
ïteuc-20ijanbenbo?gljfcDe Minifiecp öabben baec obec
oocft geïUaegDt.

^cnKoningl) ban Vranckrijck befe onlulienbeti
nenienbe/ bebé pjefentecen fijn .fl^cbiatie/ maec bie
ban Engeiandc toonbe bate toe latpnigl) inclinatie/
fufiinecenbe f)et cccbt aen ftjn 5pbe te toefen / enbe bat
^toie- befen ^taettoa^iUggcefleut/ bocö aengaenbe be öe=
tic acn fcijabigijbe JFranfcften / liet pjefentecen contentement.
ï^et patlement ïjabbegeconfenteertvyfentwimigh-
mael honderc duyfent ponc^tcclinj;/ IIWCC ObCC fiit

opb2engcn beel jtoace bcHberatie.

fltot Ijct tocgl) setten ban be .ïatbcrIanbtfcBe ge;
bangen^/ toiecbtöet CelfeyCoiiedgejnetpbet toe^
gcmaecltt.

<0bct;aIbitnnaetontBatl/ insonberöfpbt
berïanbtfcDc 25oot§5ac5clleii / Jjeeft ben l^eec Goch
toebec aubientie gefjabt bp beniectoaft ban Jorck,
bocijaïïe^tebecgee^j fufiinecenbe ben ï^ertogl) bat
Mertoiiö omtcent befen / gcenc becanbecinge ftonbe tdecbcn
toegeb?acï)t/ nemaetmoet bïpben continuecen/ tot
bat naccbec contentement obec be Betoufie biffetcn=
ten/ enbe 'tgeene betbec^ baec op toaji gebolgöt/
bpöaetl^o..flliag· fouben toefen gebaen/ mepnenbe
befcgeenfint^ flcijöigö téltonnen toecbengeoojbeelt/
metbeoibinaci^ pjactgche in gelijcfte geïegentfjepbt
gebjupchflöch / niet tegljenfiaenoe göcen ©ojfogl)
tuffclien bepDe foimelijclt toa^ gebeclaceect / feggenbe
topbec^ / toel behent te jijn / bat be boojfcöiebe goebe
luuben toficeben ban hiacijthi Dabben/ maec bat be
ftlac&tcn moeficntoecben toegeb?acDt aen be geene/
bic ban allen befen beoo^faecfte enbe be eecfïe ?igstef=
fenr^toacfn.

^e ©ecc Goch Ijeefl toel met alle bebencftelijcRe ce=
benen gooabfiaebacljteJltoninablijcfie ï^ooaöepbttot
raitiBatiebpsonöecIijcftomtceiitöet ®c«ctement/ foo
acmelte goebe lupben ten oncecftte enbe bupten bec
feibecfcljulttoicctaenaebaen/ getcacöt tebifpanecen
enbe te betoöfcn / boefj Ijeeft aJIe^ niet feonnen öelpen/
feggenbe : bat gemclbe 3Lttpben albaec gehangen
moefien Wpben om in topïen tegen^ anbece <6ngelfclje
gebangcnen aen be jSebcclanbtfcöe jpbe te toecben
bectoiffelt/ gelijcft becmoetenbebebueöttoiect/ bat
flcn be ban ^;beclanbt in gun cegacbt ffonbt

nmitcR
rifcU
ρμβΐ'·
teert
Ijnec

Ione en
beicii

Cetftp
Collto-
ïje.

^inbaf-

fa&euc
<Bioc!)
aen Ben

Haii

nbec oe

getier·

lanùtfB

gtbatt-

aentn.

te gefcjjieben
men niet ban

M>taet tcgentooojbigliin toerufiinge enbecnuiSi"
jijube/ met Dit bolcït te laten bccflfccïten. ^

Jlfêet be becbece P?ocebupcen obrcbe^j^ebcclantt
fcfte ^cöepen enbe <i5ocbfcen albaec opgebjacjit,
toiecbt bafi boojtgebacen/ gelijcft al^bp behtcbtte
ojbje^bienaengaenbe bpbenïlectoge ban lorckunt,
gegebcn.

<©m toat fcöpn te geben ban iiecöt / toiecbe Cao!».
tepn
Holmes in ben€ouc gefet om ceeclimfchantci
Seben ban fijn i^jocebucen in
Guinea. ^

.Hàenliabt albaec oocft ban ïjet ©ofi-DupSaniof·
Öaelt feecftece jacquetten ban öifc aen ben
beuc gefonben; &p öeeft baec obeï een ?©omefiijcftSï
gefonben aen be^ ütoningö^ ^eccetaci^ Bennet baji
enbe 't felbe itocquet te famen met be ttoeeanbcté"»'»
bie naebecfjaubt mebeban Drt^ofi'öup^afge&aeltit®'"
toacen/ boen afbo?becen / toelette boojfcljjetie
mefiijclt/ bp begemelbe ^eccetaci^ toeltoa^omfan-
gen enbe albaec bp bebooinoembej^acquettenghf,
bjacljt/ enbe be felbe getoont/ met pjefentatie Dan
bie te fien openen / of oocft eenige 20?ieben of beftijcp.-
ben aen bec ê^tattn ^fimbaffabeuc baec inne gcfloottn
mocijten toefen geconfigneect/ betoelcfte Bpöanfoit
bemogen naec flcl) nemen/ anbecfjnt^batDefeiaci
fietten bp IjetJ^of toarenaengcljaelt/ op pjefumptie
enbeabbectentie dat eenige feditleufe Libellen (ftpijj
al^ Livres feditieux ) »pt .ïicbeclanbt bcctoafrt^tDa=
een obecgefonben om albaec te torcben onbec öetbolclt
gebiffenninecctenuptgeficopt enöebat mogriijcfthfn
naembanben^mbaffabeuc omtrent betaDb^^tiatt
toe foube jijn gebjupcftt ; toelchen bp be gemelde
mefiijcfttoefcnbegel}oo?t/ enbe baec opnaecontfoiiJ
gen ojbje betftlaert/ bat geen lafï Ijabbe om be geraflte
©acftetten te laten openen ofte eenige befclifpuenam
be felbe geconfigneect te laten af-ljoubcn/ fijn
bien begemelDei^acItetten albacc ggebleben tot tiat
naecbec ojbje bienaengaenbe upt Ijet^abeclant
te toefen toegeïiomen.

©et gcebacent©olcfi met be^cöepen albaccopi^ii
geb?acl}t/ quamen noci) bagclijclt^ ban alleplaetfentnii
aenfgnÉogement/ enbcbpfonbcclflcït bieuptöese'i^
bangeniffe tot
Winchefter toacen toegö geloopen /gr- ff
Itjch noci) bien baaD een groot getal Τιφ Öabbe Dcp.a-iM
fentecct met becfoecft om geaffifieect enbe toegö gc&ol·
gentetoojben/ jfjnbe al in een bjoebigen fiaet/ foo
tof gen^ flecljte ©lunjesS Jjun in Bet obecgaen aen 't lijf
gelaten/ al^becbecljongec enbeltommec/ niftlue'
tenbe goe Bet met B^ gefloeten toatec bp bien gcoottn
33o?fi upt Bft 3tanbt fouben Ronnen gecaecften/ oftt
albaec in 't becbo?gen blpbenbe / fïcb ban ftofl ra ïo«
gement fonbecgelbt te beC5o;gen. SPe^Balben upt
Commifeccatie be felbe moeten toecben glgeaffi'
fieect in fioope be ©o?fi niet langt foube bupcen/ enl»
met Brt engeflooten 3©atec/ ten bienfïe ban ben San»
be fouben Bonnen toojben boojtgeBoIpen/ enDeoiw
befïelt. i^et getal ban &et boo
?f5 25oot^olcft Die in
gebangeniffe ban
Winchefter toacen Bfï>?ecÖt/ tofl?
beccpt^ feec becminbect / enbe toiert becflacn ftet fdbi
al^ nu niet berce&tìjcnbenombje ban twcehondert
te toefen.

(Cec iongBfïec ?ïubientie/ betoeïcfie toa^ gei3)«(tö,j(
Dp ^^ijng^bagi) ben twintighften befec / gemeccfit öat am
met het nemen ban ^cBepen / <i5oebecen / enbe ©de» a
ban öen^taet toiect boo?tgebacen / al^ mebt ttwt
beeno;me@iocebucen/ enbe becbec^metbeloffins^
cnbegebjcpgöbebecftoopingen ban be felbe/ al^ oocft
Öet bafi flellen ban't®olch/ enbe niet tegenliart·»
becfcBepbe cemonflcantien enbe boleantien baec οϋη:
gebaen/ Baöbe nocB alle^ fulc)c aen fDnJfêaif®?'
toillen cepetecen en bp alle mibbelen tcacfiten te bifP"^
necen/ ten epnbe bu^banige Piocebupcen al^nom
mocötetooibetjopgeBouben/ infjoope onbertópiiW
biffecentcnopaccommobitept mocBten toecben w'
bonben/fijne JiOajefieptèabbcgcanttooojt:
de/Ielft zyde tot confervatie van devreede (datrtoe
fich als noch verkiaerde genegen tc weTen ) ak al'r''
voor defen, alles haddc gecontribueèrt, daceen^giij

fcjjieben / imniec^ enbe in allen geballc / bat ,
niet ban mfpningctoa^/ ben .^bcclanbtfcljEn ^ ^


-ocr page 372-

cn OORLOG, V Vtjf-en - viertigh^c ÈoecL ^ 5 j

fnts van de lelve hadde konnen werden verwacht i
Itiàe. voort aen fijne zyde dcffclfs beloften geprefleert,
ffeliick als nu mee de overkomfte van Capiteyn Hol-
mes
raeckende deflelfs verrichtinge endt faedryf aen
Cibo Verda by dito Holmes, aen de Kuft van Africa
ofte Guinea gepleeght, hadde doen biycken ; heb-
bende dcnfelven Holmes gevangen doenftellen om
fijne verantwoordinge over'tgheene voorfchreven is
te doen > ende dan verders daer inne te werden gepro-
cedeert naer exigentie ende bevine van faecken, foo
ende gelijck de toez,age daer over (foo bccMafCbc)
tot meermalen aen den Heer Gogh was gefchiet j doch
dit bydenStact der Vereenighde Nederlanden , we-
Eens fijner fubjeften geproduceerde difFerenten niet
en hadde weten in eenigerleywyfe te rechte tcgeracc-
ken, gelijck als noch niet cene der felver bevonden
wiert ten eynde gebracht te wefen ; dat daerom en
om andere redenen verder daer op gevolght, gcnoot-
ftcckt was geworden, defen wegh van Proceduyren
jn te gaen > waer ο ver als nu fo Zwaer ende dapper wiert
eeklacgbt, niet werdende ingefiendegrooteklachtc
die over deflèlfs fubjedten inNederlandt dus langen
tijdt ende wylen waren toegebracht, fonder datee-
nige de minne uytkomfte daer van wiert gefien ofte
oock te hoopen was, maer ter contrarie dat de gemelde
diffcrenten noch dagelijcx wierdien vermeerdert, als
tefienwas met het afzenden van den Vys-Admirael
jf Kuper'm de Kuii van u4fr/ca^ ende wie weet ( foo
fcpDcj
waer hcenen verders ende tot wat eynde, &c.

©fft Gogh Ijceft torf op alle öEfe al^ anöccc tijDen
tocflfbjacljt/ bebctfpiïeiueiiec reDcn/ eiiöe berDersS
Dam bi" Bcüacgt / Dat Dcfcn niet cn toa^ De cfcijte toeaö
ban tot ren scoienti accommoDetnent te tornen/ ni-
mare tori cctDfC een Deur open gefet tot een opcnöas
ten(2Do;Iogl)/ toaec Doo? Dan niet alleen eenscoote
DIocbtliojtiiigcbeDucbt/ j'ae berfcecfiect
ioiett/ enDe
mitpiiifn ccn eeutoig&e becbitterinBê tufrcSentoiDec^
3tjt?.iaatien/ maec oocfe Detcaföque ofteCommecs
tie (ùtcmenfclieen aenDejijùe banEngelandt) met
licacfjttngftajcit tetojllcnbooitfetten/ enDe oocR niet
anörepontoetDen gcoojDeelt al^ DerfeftjeteenieBfie
toiifiittóoooincccli/ omtrent Defen te toefen/ feftecs
lijrlitotalitecfouSetoecDen gecuineect/ enDenaeaHe
appflcentieinpïaetfebanDien/ een ^taet bartiïobe=
tp f nbe j^iKccp op De boet Der Corfairen opsiric&t tot
allreb^oomm fonbecIingefcgaDe/ DioefjbepDt/ enbe
Iccttocfeit/ enDe anDecestoaceongelegentbeDenmeec
in IjEt lijf eöe becgaelt/ Dacc op ftjn Ifêajejïejit becfocïjE
hiiccDc fcticufelijcft al^ nocö gcIiefDe te Denclten / fepbe
[jicï op : dat belangende het yoorfz. laetft verheelde,
daer over in geen fonderlinge beduchten was, waer
da: het bloetftorten was apprehenderende, ende daer-
om nae den Vrede altijts hadde geftaen, doch gefien
defdve niet langer hadde konnen worden behouden,
dat daerom deflelfs Ingezetenen recht endegereciitig-
hcydt niet langher hebbende konnen laten verlooreii
E>cn,genootfaeckt wasfgewordeii tot de voorverliaelde
Proceduren, alhoewel ongae^ne, te treden, menende
voor si de werelt de wettigheydt van dien te konnen
verantwoorden, temeer terwyl als noch aen dezy^e
van Nederlandt qiet wiert getracht ecnighcontente-
ment te geven, φεη becDet bettpifliHnge banriDtti /
f toflöitc op iit't b?eüe geboïgfit aïïe tenöecenD? tfn
^c ai^ boo?f5 enDe becDec^ toti etcacfttingb ban
Sa.J®o.pjintipnIcintentie/DocöfepDeföuej^a]fïlflJt
βφ met eene onSCfjntijepDt : men klacht hier , ende
men doet veele en groóte doleances ; cn aldaerj ifpjE»
«tiiöeban be .ïSeDécïanötfi^eiieiaeanflii) en wil men
geen klachtenhooren ,· immers op de klachte aldaer
gefchiet geen contentement kten VQlgen, dacï eci>t«i!j
wanneer Vrede wort begeert,^contentemérvt na

wordengedaen ; toaecme&e Dan nepienitóé
b^tcecfbenen gri&ouDen enöe i!Offl{ì&?a(ijt .epmplii
WEntbOTfijn^ajcficpt j^geftBipiiai/ öib&möete
aumrmieto?p|)0bcneenup?geJ»u«9t.'!0 -üini «r ι

frtee JBtflibeban Den Capitfm l»cob van Mecu-
Wen Bef^?rbenin 'BÏ.anDt#^«|tip ben Puig van Ley-
aen, ten ?{ucfieïieBaenDe ίη^Οβ Bay vimCadisiie»

Den dertighften (©fccmbec Icfl ïeöcn / rn gcaDDjelTféit
aen 't «ÊoUcgic tee ^JOmiraUtept tot
Amfterdam/ i)ou=
Denbein effect Dat {jy ncbcn^ öni CoimnanDcuc van
Brakel,
Capiteim lan Roetcring enDe Cornfelis Kuy-
perbanZeeianat,
al^ntCÖC onitcent dertigh $toop=
baecbp-fcöepen / foogtootal^
ftlcpn/beniesen cwin-
tigften
Dcc boojlcbe ifêacnt banMaiiaga toa^afgci
jcplt/ om De ccpfetcbecbo?beccn na Cadix boojfj/ Dat
3p-ïupöen 't naeiito ban G ibralter flcpaffecrt jijnDc op
Den
acht en twintighften Dito / Den boojnocniDen Cor-
nelisKuyperneben^
eenige l^laopbaccbp-fcljepen on^
Dee ftjn Conbop enDe befcgcnninge grbooctnDe ban
fjim loa^ afgi5fple / Dat ten felben Dage nacfit^
ontcent
drie .naijlen hupten Dc23ap ban Cadix jjjns
be/ ben CommanDetic ban Brtkei fcpnbeombpte
fïeecften/ tegen Den D^tocbecom fepiniaetftenDc/
Dat Den
negen en twintigften Dec boo?f5 USaent
cembectjuncencontceecDeachtft
negen feonlng^ fclje=
pen/ DieDc35IaggeboctDe/ bcceccDe
vyf fcöooten/
Doel) bat Den anbccentoacljtch tot Dat f)p DcnCom=
nianbcuc op
3ijbe toa^ / öem bpantltjcfi be gcïjeric lacg
ïjabDc gegeben / bat
3P-Uipben ftUcp (icnbe / felbe alfoo
fiabben betaelt al^jpijuiigcbaen fjabbcn/ bocij bat
becfcljcpbe ütoopöacrbp-fcljrpeη bolgcn^ be laccateli
ban narciso. JSQog. l^arc eet en eebt nietljabbenbe»
tea# / nif t malftanbcceii te toacljtcn enbe te fcconbes
een/maectcccontcanenae beilcebe toacengejcplt/
DattetanDicfiiit^ ongettoijfitlt met De t)«lpe 45obt^
feec fïecïit met be boojfs <i£ngdfcl)c feubc fjefaben afges
ioopm : ^aec nu ben «Tommanbeuc
Brakel tua^ booi
gefcljootenenbenocf)eenatwecman enbe eenjge ge®
quetfi/ al^ mebe eenfge fcgooten gabbe onbcctoatet
infijngicöip/ foobatspboenbetoacen met tongen
enbe tepacecen ; Dat ban geliiciim op ban

Capitepn Roetwingh toacen ttoee booben enbe ienige
geductfien / ban bat ftp Capitepn ban
Meeuwen geert
fc&abe en Ijabbe / nocij aen 't bolcft ηοφ acn't ^^ip/

toat loopent ï©ant aen ftucUrn / Dat mebe bp be €na
gelfcfje toacen genomen
een a twee fiïepne ^cljeepje^/
Dat Den^cïjippec
lanRoelofsi boccenDe fiet ^cöip
Den
Koningh Salomon, Die fjc& feftjeti DefbnbeccDe ai^
een eerltjeft ^oIDaet/in De gcont gcfcijootcn toa^/ enDe
't
^cIjipDcSintc Marie, Dacc ^ctjippcropi^getoeefi
Lucas Pruys, jijnbe bp be^cljepen Die fp mojgen^
becmifien enbe nae betìeebnijcplbm/ genomen / eet
5P'Uipbrn DeicngclfcBe gctoacc totecbrn. Jöatc op fe?
riëufeiijeltSébeiibeceect «n ili adjtinge gtnonien jtjnbe
beboo}f;bpanbïijcfteaggteflric banbraEngelfcljc/ aïji
mebe 'aiibëcc menigI)bHlbigeI)o|lilitepten bp beuïsoi
nfnaöban <Ö?oot2Ö?ittanluen ofte belfdf^fubircten/
Defen ^tacC cn De goebe ^ngejetenen ban bien 4iu ee=
ttigenttjbtaeögcbaen/ boo?'ttocgönemcnbanïan= j
Den / ^üfDen / J^oiten enUe ^^epen / eetfl opte ttufï ?
banGuincï, enbe becboïgtO^ meet in liieutoaSebfCe
lanbt; odch epnbdijcltbooi'triémenbantoeefc^rtei ««niteH»
pen/ felf^ ijtanen
Europa, i^ becfiaett enbeBfC'fol- Jfsè-
becct/DatöflSe<SngeIfc6t;iê>cörpenfootcn©a?lisg al^ penai
tenKoopbaecDpge-eqiilpcectenDeuptgetmi/felf^me' fi'jf
DebinnenJSuropa,boo?bcmatïjtenbc beC^^log-fcOei
pen ban beit^taet infgelijoiaengetati/ bfcmeeftect "
inBiet:tÈaanbeopgcb?acbtfoHben toftDen/ tee töt en
totjlert lùe öifti gemelDeji ttoning bón <i5joot 25iittan=
nien De booif; gepleegbbe gotliliteiiten fot^egebben
Doen ccparecen/ of Dat Daer obec een accommobemtnt
foubc)ajc(e>igetcotffn; cnbetoicct nodjmaei^ aenbc
cefpectibe ^HoHcgien tee fibmicalitcpt gijefcfijeben /
Datl)aeir<eb. ten Dien fine bolgen^ Ijace ^o. 3IBog,
ijoojgacnöe tefolutie enbeaenfil)?pbeng ban ben
elfden
enbe drié en t wintigh ©ecettAec Jhffi-kDen / tìl^hbcg
nenfloni^ booj foo
beel 8« iwt m foubt nrêgben
fijn gc^irtït / ceiiige licöte f cegatten inSee tóüben
feiiben 7 en öè bóben ge-ijcp^l« irttentif
ban Ijaw to.

tepne»; füSJe^töepen ban ©ojfegÉ onDecSurt tefD?=·
tecenbÈ Értbè éeöoocenbe/ ίφ 'tasbrc^cai3[i«flê in
'ttoecdfefMIin énbeboen^flleri.

Menfes shtwintighften in DeWfietatieBeftpbtjfjni
ïie / iégtitïsebijnben/ blit bp ^Iacraet bacctoe in te
<03 ? ίΙΦ

lóófi

JljCHC

rcncou-
tteuif-
Iclicn
ö'èii-
Bclic tn

ίθΕΒίΕ-
lant>er$(
in be
JüütDtie-

lantl'ctje
2ee.


-ocr page 373-

354

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

lóóf. fleïïOT boo? {j«t aenjiaftìbe faifcKii/ cnbe Hit Bffieeïe

__ lacc / foilbe Voetben tìec&oben {jet uytloopen vsn Sche-

pen j gebefìinctct ofte noch te befiinEtm na Groeniant,
leisc- totDen3©aft)ifcÖ bangbfi / op Uecbeucte bari ^cijip
raetban cn<i5oct/ etiDe De berbere Pceacn aementioneect in
'tpatcaetenbebctbobt ban ben
vierden 3(ip|ilfeftien
nfaimr- hondert negen envyftigh, fnbe i^bp befe OCCfljjeflei

iwiiflft. tefolbeert / bat öet ©laccaet ban j&aet fêo. .iBog. ban
Den
veertienden EÌecember feftlcn honderc drie en
feftigh
tCflen^ bctuptboecen ban alle gereetfchappen
tot be JBalbifcIj-banglibienfiiflij/ foubetoecben gece=
nobeett/ enbe neben^ toefenbinge baneenige e):em=
jpïatenban öet felbe aen becefpectibe Pjobincien; öaec
<Êb. .ïjaog. beufocljt / ban Dp bec feloec aenfci)?pben^
aenbe<©fficiecen/ foo in be^teben ten platten
atanbe/ befelbctoelfciiecpelijch teöebcelen/ ftaecin
öe punctuele eicecutie ban Ijetboo?f5Paccaetnietna=
ïatiflö te tooncn ( maec fonbet eenigöc connibentie te
boen (icaffen/ bolgben^ ben teneur ban öetmeecse»
noembe ^^laccaet/ op Pane ban tcmcurrercnBaec
€b..l®iog. inbigiiatie/ en tegljen^ öaer boo?anbrce
tnibbeïen baec inne ber(Icn te tuecben. ^en anberen/
Datoocft bp Placcaci bjel eppjeflclijcit foube bjctben
berboben
/ alle vaert upt befe aianben/ 't jp booi 'tCa-
nael, achter Engclandt om, ofte naec Ooftcn, cnbe
Noorwegen, bjecbjaect^ öft oocftfoUbemogcnlues
fen / tot naerbcc o?b?e / niebe op becbcucte ban ^cljip
Enbe<i5oet aï^ Uoben. ®en
derden, Dat öet i>lac=
caet ben
derden januari) in ben gare feilien honderc
(areBiii drie en ν yftigh gc-emaneect/boubmbe intccbictie enbe
■tinbicn- betbobttegen^tjetinbicngen/ bechoopcn/ oftebec^
al lè Φπ" banbelen ban ©oebercn/®aren ofte ftoopmanfctjapi

acirctie uenban Engelant, of ban JE>jobincien ofte atanben
iaren» uaet onber gcljoocenbe / foutje luecben gccenbopeect /
gfb?uc&t enbeafgefonben/ boigcn^ enbe inconfojntitc
ban bcojbje bie^ aengaenbe gcbjupcfecIijcR ; omme
fllommc giec te ïanbc gepubïitecrt / geaffïöeert / enbe
Ofobfetbeerttetoetben. ®cn
vierden, DatbeCom-
miiEen van retorfic om tegljin^ be agngelfcftc te ages
ten / foubcn tofcben uptgegeben aen be geene be^ be=
«tt»2rie oerinbc/ en tentoelchenepnbeeenConcqjttoiertini
ugtn öe ge(iEit/onbecanbecen/ metinfertiebanbcCIaufulen
nptaVa». ge-e);tenbeert in ftaceï^o. j©og.cefoIutieuptcegatbt
banbeCommilTie-bactber^ genomen/mit^ bat be
felbe Commiffie-baerbet^gcljouben foubensgn/ ge=
Iijcït öun te lafie gelept enbe geinjugeect toiertmit^ be-
ftn / tet fteuce ban be CoHegien ter ömiralitept baec
3P upt fouben baren/ aen 'tïant op be ojbinarife ^oL·
Dpc/ te lebrren foo bed ©oictt ofte j®atcofen al^ 3p op
öaceonbecöebticnbe^cbcpcn boeren/ ofteoeniepni
' toaren te boeren. iÊen
vyfdcn, bat be gcnieite cefpec=
tibe CoBegien ter ftbmiraliteiit geautborifeect foubcn
toojben/ göeltjcfi be felbe fpecialijclt geautborifrert
Uiierben mit^ befen/ omme bc^olbpen ban beJla^
trofengrneraliicft te mogen berboogen tct op
twaelf
gulben^/ mit^ bftKoft-geltofte bet eqöibalcnt ban
öien bcdincrcnbe / tot bat be boo?f5 Jisatrofen op
ïant^-fcbepeneffectibe fouben bienfi boen/ ofte in
anbtr etnplop toefen.
ιΦεη feftcn, bat aeii/t «Collci
Qie ter SUbmiralitept in 't Noorder-quarcier gefcbjebcn
foube bierben/ bat bare(|o.JlIBog. metleettoefen in
erbaringe toaren gefionicn/ bat
twee ban bare capi=
tale^cbepen ban<©o?logl)e/ öoo?berfupm in 't
toaren geraccBt/ enbepfncul liepen ban te bergaen/
tcnminflen grootefibabe telijbcn/ batfe bfcbalben
baer foubcn bcbbenteinfojmcccn enbe laten info?tne=
een ofte beCapirepnrn cnbe anbere (i^ffitiecen$op be
boojfs ê>cbepi« bicnenbe / of toie ban be felbe baer toe
't 5p boo? nalatigbcpt ofte anberfïnt^ / oojfaBe morb«
ten beböin gegeben / cnbe tegen^ be fcbulbigemct alle
bigeuc enbe enifl pjoceberen enbe boen p^oceberen nae
ejcigentiebanfaechen/ anberetenc);emj^/ bareiïo^
ll&og., te fijner tijbtbarebebinbinge cnbe 't geene jp
bie^ aengaenbe fouben bebben gbebacn cnbe gefla-
tueect / ober fcbjpbenbe / fonbet baec ban in gebieccfte
te blpbfli / al^ iönbp bare i^o. .ïi©og. befefaecftefeec
icrnlt ; ©c^ toicrt bifc ban iSptract gefonben^en ben
Sübbocact^ifcael ban 'tscmelbeCollegie tec^bmi^
valiiept/ pm fieni mfbe pp bet geene HjpojftfeebeHi^

Ceecn
alle au
Ilice
Sfe-
Hattt,

Com-
mi (Tien
ban

IDetgoD'
Qinse
tian se

ban 't

SBootsi·

DeKil.

rationa officiitcinfojmcren cnbc laten info?mcretìùfé i
bobcn/ ooclitcgcn^ bcfcbulDigc fijne acte te inftjtuc-
ren cnbe te pjocebcren naer beboorrη. ®cn fevenden ^ l
bat alle be^oHcgien tccïtbniiralitrpt gefonbrn fouhÌ β* |
tocrbenbcpublicatie ben fes en twmtighften ^mtem- 5»!
berinbenbOO?fcb?eben !3!are feftien hondert drie eii L"·» '
vyftigh gebacn emaneren / opbctonbctboubbanfiw & Ì
balcriban<0ojloge teJBatcr in '^ffianbt^ bienftfeo-»«tó
mcnbeverminckttctoojbrn/ met berfoecft bat hact ÌJ'b
«Sb be felbe toilbcn refumeccn nacr t0b^ gelegenthmi bi ί
rcbjeffiren / be ^oflcn bacc inne berbat op efen foir
men tc fieflen / enbe berboigen^ tot bcg te meerbit: fiii
couragement ban be gocbe SIngbcjetenen ban bm
^tact op be beröoogingbe ban bc felbe ^^ofini/ ftò
haeficenigblint^ bornlijrh/ te abbifccen: ^ullenöf
be felbe Collegicn te»'Jiömiralitept ban be boojfclijEht
i^ointcn/ «gjctract toegefonben toerben / ceiifbictó
om te firecbcntotnacricbtingbe/ en anbcrbfri^om
bacc bacc nacr te reguleren / nut recommanbatic om
malici bcnmcefien bienfi ban ben^taettebetracft.
ten.

3|acrPti. JlSog. bebenbenachtcntwintighftenacti «nn.
bcnì|cct(0?abed'£ftrades, «gjctraojbinarip'3i!iti6af: ifh
fabeurban benttoningb ban Vranckrijck boo? ©tife^ 1
beputeerbe / bc ïïcnbcntcn Appelboom enbe Charifius eTi'
boo? ben Eigent de Heydebcbanbigcn Coppe ban ört w*
JPojmuliec ban be Commiffien vanRetorüe om
geni? be€ngeifcöcn tc ageren/ al^ mebe €);tracifitö
ban barci^o. .ïBog. refalutfe foo omtrent bet «ïngfï» «β»
fcbetocrclt alö be<0elbi-pjeinicnQcnomfn/ niitfaai ^^
ber^eenigecjcemplaren ban bc publicatie racclunöf «''»
betbinbiccrenban be^tbepen bcferltanben m En- »
gelandt opgcbjacgt enbe acngeboubcn cube aibacr to^ ""t
ftocbt totrbcnbc / rcfultercnbe upt bare fêo. Jicg.
öefoluticban ben feventienden bcfr^/ om te fireclim
totbaeca5.nacirbtinge/ cifbetopbcr^fulcj;enDeiJaet
'tbeboojt; ^at ban gdijclten ten bien fine fopiia^
nige^tucften al^booren bcrbarit/ gcfonbcnfoutim
toerben aen alle .)l@ini(Ïer^ ban ben ^taet buptm
'^aanbt^.

ï©e Commiflien van Retorfie toaccn al^ in'tjact
fcIHen hondert twee en vyftigh. 1

i€ot emplop cnbe becfïcrching ban lant^ ©loote W
tegen^ be Cngclfcbc / toa^ aiccebe in 39ecfraber ojDjt E'f
gefielt ban tegen 't boojj'acr gcreebt te bebben twee en
feventigh^cbcpcn. 9!η'tlactfï ban lanuariohjitCi»»

bp fcrieufe acnfcb?pbmge geo?bojmcert te fupplecrn br
bcfccten tenaenltenban bequalitept ofte 't getal tre
^tijepen/ in bare refpcctibe Contingenten upt te bjfiii
gentotbolboeninge bàn be geo^bonneerbe equipage
bccbctoufietwecen fcventigh «©ojlogb-fcbrpf/tiiff
batbienbolgenbc b'opgcmelbeCollcgien tfc?l!bmire«
litcptopDeJ©a5e/ boben bc
elf g»cbcpcnbooiöcffn
opgegcben / nocö foube bcBbfn te equiperen / nit»
inSce te ti?cngen een
twaelfde^cbip/ fonbcrcitra-
üijbinaireconrtberatie ofte
tcflc);ie te maed^en opijct
gjcbipbanbc'il^eeceban
Waffenaer, atuptcnantflö·
miraci/ met bpbotginge bat bare ©o. .ffêdg. brt ff®«
bp befe gclcgcntbepbt ban tpben enbcfaecRen/ ni«
ftonben laten pafféren boo?
twee iS)cbepen / maft ui
aUc manieren bet bolle geoibonneerbe getal begerrüm
uptgebjacbttenebben ; ©atinfgelD'cit 'tCollcaietft
Wbmiralitcpt in Seclanbt boben beeif^cbfpinöooi
befen opgegcben
/ bet twaelfde foube bebbff
te boegen. 5&at bft Colïegie ter ïlbmiraJitept m
Vrieflandt bobcn b£ negen ^^cpcn in bc obccgfjewn
Siiftf bermelt/ tot fupplctie ban berfelbcr Confim
gent/ nocbtenfpotbigbfien foube bebben te equiiJt^
ren enbe in See tebicngen bet oberige getal ban
^cpen ; «tSnbt boo; foo beel ccnige ban be op^»'
beConegien/ baec toe geen Bequame^ciiepenfoujW
mogen in boojteet bebben / bat bc felbe b«ec baer ban
bp inbupcinge oftéanberfint^/ tcnfpoebigblieii ψ'
ben bebben te bciflcn 5 bat oocft be gemrite ColKP»
fouben bebben tc furnercn^cö^en gemontcertni»
veertig^tucften enbe baec boben / gemant beeen «W
be «nbec met tvcé honderc ϋοΜκη/ aWe^


-ocr page 374-

en ο ο R L ο G Η / Vyf^en^n;emìghpe Bóeck. 3 f f

öc orimnflf ötcaminae frtbe'tabüiisS ban tse £?ffrm
tóÈlJfOUtefrDen ityt öe ccfpcctibe CoHraicn tre ?iönil·
rniimit/DifftÖaftJfii gcgeöen Deii achtienden

öfé uoojkDen gjaec^/ cnDc bat bienboïgoiöc De
iïflömtfc ^bmicalitcpt opöe Mazetjacedrieminfle
^rfifoni/ Dif ban De IDDiniraïitcpt in Zeelant fjare vijf
&(ie / cnöe bie öan be ?tbmicalitrpt in Wcft-

Vneflant, OlDe fict Noorder-quartier Ijacc drie seciiig=.

fte ècficpen/ tot bolboniinge ban't gene booifsi^/
liuDrcenbebetec fouben beDöentequaiifïcecen/ ofan·
üff c in plactfe ban bien aï^ bobcn te fuccogecm.

©atbJijbec^ pbec ban be gemeïteCoHegienfoube
hfbbm grtfft maften enbe te equiperen cwee^acfji
tm/ twee «fiialjot^ enbe twecSöjanber^/ biebaiibe
MDmiraïitcpt tot ïAmfterdam albcrept^ fjet dubbele
getal ban bim becbaecbigcnbeoftegbeceetgemaecïit

öiibe^icn rpnbe be bnojfciBcbe ©loote 6p fante ban
fejhccpf bfDof ftf " / ^llnimunitic ban ©ojiog af i©a=
ω;/ niet gljcfiflt ofte gcbjarf)ttoiecbeinportup?oni
'éïanb^ binili niet te honnen Detcacöten/ Dat tot
bcclioebitigc fnbe boojïtominaebanbien/ begcraeitc
(CoIIrflicn trt Stbniivalitept foubeii öcbbcn tc boegöen
6n Öe MoDte pebec eenfuflrifaute Ammunitie cnbebe»
hoefte fcfjip/ «nbe bic ban be^Cbmicaïitcpttot Am-
flerdamtweegdyciie «ibe bat bc fe!be€oI=

Icmm tenfelben epnbe oocit fonben ijeblJen te befoigen/
Dat continuelijcft boo? be ^cljeyen ban ftace Directie
etne gocöe quantitept banbib?e^/ ncben^be©loote
tneDegeboert luetbe / boben enbe öehalben De bictiiail·
fe Diimen 't boo?bt ban be <@o?log-fcöcpen / Die jp-Jie?
ben Dacc ban fouben gebben tei>oenbet(ienboo2dtie
JBaeilbcn buyten Dayns, bOO? foo beel fulfp foiuDc
honnen gefcftieben/ fonbec befelbe<©o?Iogï) fcöfpen
bacr mebe te beienimeren/ enDe tot be actiën ban
ïoje minDcquaeni te maetften.

fes en twintighftcnbttBobenfiaer j^ó. lÊog.
'tinöjengljen ban aïïe 3©acen/ |fèanufactui;en upt
igngelanöt/ met befe fbjmeIetaoo?Den} Dat van nu
voortien geene Goederen > Waren ende Koopman-
fchappeni wefende Manufaéluren van Engeianc> Prö-
vincien of Landen onder den felven Koning ftaendc,
in de Vercenigde Provinciën ende geaflbcieerde Land.
fchippen, Steden > of aengehoorige Plaetfen van dien,
fullen mogen gebracht > verkocht ofte verhandelt wer-
den, het
zy diredlelijck uyt Engelandt, ende onder-
hoorige Provinciën ende Landen, ofteindireélehjck
over andere Landen ofte Plaetfen onder wiens gebiedt
de felve mogen wefen, komende, op poene dat fulcks
gefchiedende, alle de voorfz ingebrachte Goederen,
ende Waren ofte Koopmanfchappen ,1 wclènde Ma·
nufefturen van Engelandt als vooren, metter daedt
fullen werden vei-klaert, gelijck.w.y de felve verklaren
mits defen, te wefcn verbeurt, het zy de ielvelje voii-
den werden onder den Inbrenger > ofte de eerlte hind,
ofte dat die vorder fullen wefen getranfportcert , ende
boven de boete van
ì/i^/ì»* Carolus Qiildéns te
verbeuren by de Inbrengers.vande voorfz Menufaétü^
ïen, ende de Groffiers ofte,Wlnckelieh die fodanigc
ingebrachte ManufadturenlfulleD pndernemen te koo-
pen eade verkoopen als voóxèn ^ jnitlgadersallèn Hen
geenen die de felvcfoudsn HXögen verJcoDpeH'j'^iip-
)liceren een derde pau voor Üén Acohaelder ofbeAen-
'renger, het
zy de felvc in eedt ende bedieninge van
Bet Undrfoude mogen zyn ofte niet, een derde part
^en behoeve van den Officier die de calangie ende exe-
cutie fai hebben ghedaen ......

pan ten behöevö van " "
cynde,Scc. ''

Jtoigambe be pjemien tótórbt SmfoIbiWtDirttfe-

venentwmtighilenal^boIsÖti , . vKöa

Ynde ghehoort 't f^fi^^^^ de ftó^W

ende andere hare JHo. ^log. Gedeputcer-

piniilf·

SJBanu-
Élitiiirtii
WBrtiljt·

i'ii'»
itltbl·
•hu

Γ-
ρια.

dcr Μ t°tdefaeckenvan<fe^Zcfc·, achtéfvolghens
Utr invet VOOTOflenHi. Ri^ìli.fi» «Κ^ΚηΓηΙ™»»»

bende overval

nino J '."-"cyucnepwnctcn,atier^eoae cem-

ndc Refoly
eydenepoini

'taénftaehde Vóoï-jaer in ZeC te brengen, eh'tgünt ^(Jg^/
totgoedtbeley tover de felve, mitfgaderstotencoura-
gement van de Officieren, Soldaten, ende Matroofen
van dien, ais mede tot aenmoedinge van de goede In-
gefetenen .ende Patriotten van den Lande fai koiinert
ftreckbn : Is naer deliberatie , ten eynde het Voick vait
Oorloge ter Zee, by de tegenwoordige tijdsgelegent-
hcydt meer ende meer ten dienfte van het lieve Vader-
landt ghe-ehcouragcert ende aen-ghemoedicht nlogé
werden, goet gevonden, gerefolveert ; ende vafl ghe-
flelt, ende fai dienvolghcnsoockvannuafiehderc-
fpeélive Colleglen ter Admiraliteyt aengcfchreven, en
te fijner tijdt op de Vlootc van den Staet ghepubliceerC
werden, dat alle die gcene die in eene rencontre ofté
bataille van weder lijds V looten, eenig Engels Oorlog
Schip fullen komen te aborderen, enteren, en vero-
veren, fullen hebben ende behouden niet alleen hec
veroverde Schip, macr oock het Canon, Tou-werck»
dc Anckers, ende alle het verdere gevolgh j ende aen-
klcven van dienj Dat daer benevens die geene die hec
Schip van den eerften Admirael van de Engelfchc ful-
len koinen te aborderen, entéren ende veroveren all
vooren, boven het veroverde Schip, met den gant^
fchen gevolge en aenkleven van dien, fullen genieten
tot een
Premie ende belooninge van hare dapperheyt »
dc fbmme van
v^fiigh duyfint Carolus Guldens > over
yeder Schip van de andere Admiralen, in rhanieren
voorfz verovert werdende, een fomme van
dertigh
duyfent
Caroli Guldens j Over yeder Schip van de ver-
dere Opper-Hoofden, een
iommevzïitwintighdiij'
feut
Caroli Guldens; over alle andere Oorlogh-fchè-
pen, gevoert werdende by gemeene Capitey nen, voor
yeder Schip, gemonteert met
veertigh Stucken ende
daer boven,
thien duyfint. ende voor yeder Oorlogh-
fchip van minder Calibre ( Kitfen, ende /achten daer
onder niet begrepen)
fis duyfent Caroli Guldens. Daet
en boven dat die geene, die met eene goede couragie
vechtender-handt fai komenaftehalende Vlagge Van
boven van den
etrfien Admirael, daer vooixn tot een
fremii fai geniéten tweede;^tRijcksdaeldets^ àf vijf
dttyfent
'CaïoliOulSens i Voorde boven-Via^en vati
dc andere Admiralen ^«yytiiiRijcksdaeklerï, offivei
duyfiutinjfiondert Guldtins ; Voor de Vli^ciiyah de
Voorvfterighén
vijf hondtrt Rijcftsdaeldei?, oU^aelf
j&ffWiri Guldens ; Voor dè Vlaggen van deBe-
faens-maft
drüé hmdtrt Riiclisdaelders, óffeveu hondtrt
•vijftig
Guldens; Voor de yii^cn van achteren hbndert
Rijcxdaelderi, of twee tó^friGuldens : . Alle
welcke geiftelde Gelt-Prï«i/ii»fiillen werdenbétaélt in
't geheef, ende fonder eenige detraffie, tieti den gee-
nen diede vcroveringeder voorfz Schepen, ofte'deaf-
halinge der voorfz-vlaggen éJftöivclijckfulleiiheb'
ben ghedaen, fonder dat daer van eenigepoVtie Voor
't recht van 't Landt, van den Admiraelofte yàn cff-
nig ander Hooft- OiBScicr, die daet toe nifet Refter dàet
gecontribueert heeft, af-ghefogen fai werden , felf$
oock alwacr't faecke dat lodanigeSchepSnilaei de ef-
feitìVe veroveringe mochtéti kbinen te finckéh,of:en*
derfiritis té vergaen y ende fulcks niet effetóveÌJick bih-i
nen de 'HaVenén défer Cinden.op gebracht te Werden»
Gelijck mede in 't reguard van de genome;Bc Sche^n>
ende den verderen beuy t'daer van dependèr^dc, gcre»
Ufchtórt' fai werden van degwèchtifshttyt tegeii^ppr-
digdaervanbyde ColIegientérAdmii-aUti^.tVOytden
hoofde van den AdmiraelGcneraelghetrpp^cnwcr*
dendc, die mede in 't geheel ten profyte VÏn de Yérp-
veracré ial wi^en af geracn, ende af geftaeh Wert, i^ti
defeni Endé ten eynde alle goede Ingfetenpu énde Pa»·
triotteh' yan den Lande ^ :ooEk mogen, Wferdeij aérige»
moedicht, oia partit:uUérè ë^ipagiefl vàn' Oorloge
ten diehfté Vin'tLandt> ende toe 4f*biÏ,ück van de
Vyanden van den Sttet tc doeh Is ovelf'fliicks mede
gerefd^ëért epde vaft ^éhj gelijcfi vaitgeflilt wefdt
mits-défen^ dat alle me féëtiè die hae^l^éCiènighe


-ocr page 375-

356 S A Κ E Ν Vàti S Τ A E T - .

fien van 's Lands Oorlogh-fchepen hier vooren iege-
ftatueert. , ^ , , ^ u

Dat voorts die geene die eenige Oorlogh-fchepen
van de Vloote van defen Staet, ende voornamentlijck
van de Hoofden, in pericul wefende, couragieufe-
lijck ende mannelijck komen te feconderen, daer voo-
ren inlgelijcks fullen genieten een notabel
Premium by
haer Ho. Mog. te begrooten, naer proportie van den
dienft by haer gedten, fooals volghens getuygeniiTe
van de Officieren daer by aen ende ontrent gheweeft
zijnde» bevonden isd werden tebehooren. En in ge-
valle t?eenigen tyde ('tgunc Gode verhoede ) eenige
Schepen van's Lands Vlootadoorden Vyandt moch-
te wefen verovert i dat die géene die de fel ve fullen ko-
men te libereren, ende weder te nemen, daer vooren
tot
een iremie fullen genieten de gerechte helft van de
fomrnen hier boven, ten aenfien van 't veroveren van
de Engelfche Oorlogh-fchepen breeder uyt ghedruckc
ftaende , boven ende behalvcn het
voile Premium,
'twelck hen-luyden mede noch fai volgen, ingevalle
zy den Veroveraer felfs infgelijcx komen te nemen.
Daer en tegen is oock tot meerder alTeurantie van de
dappere Helden, ende totaf-fchrick van de kleynmoe-
digen geordonneertendegeftatueert, gelijckgeordon-
neert ende gheftatueert werdt mits defen, dat alle die
geenen, die eenigh Oorlogh-fchip van den Staet aen
de Engelfchen komen oVer te geven, 't zy Hoofden,
gemeene Capiteynen, of andere Officieren , dieby
Overlyden of andere ongelegentheyt van de felvc Ca.
piteynen, het Commandement over't Schip aenbe-
volen is, daer over by den Scheeps Krijghs-iaedt, en
alle andere Rechterèn geftraft fullen wexden .metter
doot , fonder eenige genade ofte vetfchooninge. .. Dat
van ghelijcken mede alle hoöge ofte mindere,Officie-
ren, die met hare onderhebberide Schepéa buy ten ver-
moede van de Vlagge mochten komen af teioopen,
fonder corircnt ofte b.éycl van den Admirael,of'tOp-
per-h<kift van de Vloote daer over infgeïijcks metpei;
doot, fondier eenigeverfchooningc geftraft fullen wor-
den. Dat vóórts de ref^aiwCoJlegien ter Ad^iralÏT
teyt', by de voorfz tedoenè aenfchryvipgegEel^ftial
Werden ,^éüjck hun,gelaft werdt mits defm.^al.'^ee-
neTOorfz ftàet hare refpeflive onderhcbbéüdé .Oflicie-
ren aënilonts bekent te maeeken, niet laft énde ordre
om hetTelvfi tót aenwpedinge van het Boots-volckten
béftenlèdéblteren, ende te verfpreydén, 'fulcksende
da^i'tbebpórt. Datmede dea Admirael van de Vloo-
te wel éxpfeflëlijck gelaft fai werden ,'fdo a!i hem aen-
bevoplqn wprdt
by defen,, 9P de comportementeayan
cerièn
je^elijck góédt'ènde haeiiw reguard te doen ne-
men. V 'ftèTlende ofauthoriiüaénde tot djen eynde voor
't aengaeri, van dè Bataiile eeìaìge erviàrenàe reriippnen
op dé J^dfclten, Galliots jé.nde ander ■'^ierTtu.yg, om
ftUe'particùlàflteyten curleufdijck te obiérveren, ende
van.4llèii op.Jjwen eedt te inogen géveng^
niCIB V iöSek by eenigti iiiancquemeiit of wandevoir
den Krijghs raedt daer over tefpannén^ et^aenftontt
in Zee volgens den ArtifflJ-bfief, ende defe nadere
difpbfitib, vpnnifle te ..njljfen ^ oock^^tf^^ ts
executeren, ende döencxccüterepj ipndqrom^^
gerhaedtì 'óoi-faecke filici ,te cÌilayeren pf uyt te ftellen
tot fijne wedfrkomfte hier 'te Lande, óppceiie van ielft
daer overbydeJfJoogëRegeeringearbittalijekgecoi-
rigeert te
'\VerdeD. Dat voorts den Admirael van de
\uoote, mitfgaders alle andere Hooft-OfScïeren van
de refpeSliyè Efquadijes, ter handen gèftejt/al werden
cene ampie ϊΐίΐβ van authorifatie, òm eejiige ramp,
ofté aiiddi; öiigeval aeù haere refpeaivèScÏcpen, te
mb^eij pv.éf ^en op foodanigh ander S^hipv^n de
νΙόΐΛ, ,c^,vàà haer.luydér-E,^üadre,,al5,Mj[eipq§ive-
lijik i^öëèeife achten iulle'n ,, 'mie laft entiebftvel aen de
CaplfeynEin έη anderèp'§cièri?ni,
ymMa-
trooféàVXnTopdanige ^f^éfie^
hare "ScÏ&èii over kioniendé, .'niet alie^ïjigjt ^n qua-
lit^yt als' tJóofden van-ci^yfept ofte vanfi'wp»^^
maer
óöck y^r dié tijdt^U C^ltxyne^iw^ Gonunao·

denrs op de voorfz hare Schepen te refpeftercn ende ι
obedieren, fonder eenige oppofitie ofte weder-leggcü, '
Sullende van defe Refolutie door den Ordinarti Druc!
I
fcer van. hare Ho. Mog. een goede getal Exemplaren
werden ghedruckt, om verders te dienen alommè
fulcx en daer 't behoort. Was geparapheert,I. v, Rn.

gersierghi vt, Onderftoqdti Accordeert met'tvoor-

fchreve Regifter. Geteeckent

Μ RurscH.

^cBjuaeio continueeïöe ineDecstjt^TJetomjilin!
j / en&e in Engeiandc fpetiaïijcït ÏjEt taegB-ffttin uau α
Joots-volck op De ^ibictentfcöe wn beftotnen /
ttgljen alle ceDen/jlfoo 5P öoo? alle ^iclacatie ban ι

Siliói

Holmes toiecDt oocfi toeöecupt ben Coucgclatfn/ui«Γ
en gent toeggeffamfljnfaecIteboa^DeiSoyateComsi!"^
paanfetebicDeDigen.

Hate Ho. Hàog. üonittn goeDt Uen negenden jpe;
b^uacsi te boen upt-gaen get bolgenbe :

ExtraB uyt 'bet Jiegifier der Refilutien van de Hoo^b
Mog. Heeren Staten Generael der Vereeni^dt
Nederlanden, Luna den
neghendenFiireerj'
fefthien hondert vijf en fcftighi . ; .

De Heeren haer Ho. Mog. Gedeputeerden tot de j
faecken van Engelant, hebben ter Vergaderia-
ge by gefchrifcege-cxhibeertenovergeleveitji'w
oock laten leefen feeckere fomniiere aentckeninge en £ ι
Dedudie by haer Ed. in. gevolge van haer Ho. Mog. ff
voorgaende Refolutien op geftelt, op de Memorie van
de Heere
Dtrwningh^ Extraordiniris Envoyévanden ^^ |
Koningh van Groot Brittannien, ter Vergaderinge
λ
in gedient den Jertighite» December leftleden ; Waef
op gedelibereert zijnde, hebben haer Ho. Mog. de gl·
melte Heeren der fel ver Gedeputeerden voor de g^
nonieiie moeyte bedanckt. Ende is voorts goedtgh>
VQndeO; ,ende verftaen, dat de voorfz fommiereaen-
teeckeninge ende Deduöieghefonden fai werden aen
de Heeren
Bareel, ende van Beumn^en , mitfgaders
aen de Relidenten
Heyas ende Ie Maire, omroe by con-
tinuatie ende gevolge van haer Hc. Mog, voorgaende
Refolütien de refpedtive Koningen van Vrknckrijck,
Sweden, ende Denemarcken op het fondament van
de gemaeckte Alliantien vandewaregefchapenheydc
der faecken behoorlijck te informeren, ende hare Ma-
jeftfeycende oprechte énde fincere meeningeeride pro-
ceduren van haer Ho. Mog. wel te doen begrij^ni
ghdijcfc mede ten felven eynde foodanigciSopie door
den Ageöc de Η^Λ ter handen fai werdfengeftek aen
de Heören Minifters vende hooghi^melte Konin-
geo alhier refiderende r Ende wydersoockghefondcB
aen den Heere Amba&deur van G«i6i mitfgaders ver-
haudtreyckt aen deHecten van aiàeTi;

foranti i hsiér Ho. Mag. ■gcdefigneerdê extraordinarii
Midifters aen de opgetticlte jSjningeiilvaniJwi»'
eodeI?i»ew«wièi»TeipedlÌ.ve.^. . lorrf-isv sLr
- Wasgegar^heert,;£i. vmQliaBra^ eftOnderflont»
Accordeert inet'tvoorfz'Regifter.'iGctekent

r/üV 't: I .islh^yh;:, ·;·.\ " - VS

. .phi:.!.^. •..·Γ!ΰ«ϊ·. N:\Rur5cS· '

-r-.hci' . b nt J ovonfi- ■

DedüB^ "ψ,,^Λ ί;
" "dé Gedeputeerden vdrt de Hoogb Moi-M^tf'''
Staten Generael der Vereenigbde Nedemnàn, of
■ Si >de kfiingedknde M^orit van ditf Heere Gtorli

Downingb f EvamW^inaris Emoyi mnif

.J^onmgvanGrjptBrjtttmnHn, . .

-^;-Gltt6rvolgtìiàé%tìai>'ìò vòldoétógeVan üHo.
jfi.5 Mòg, vóowtónHfe-RéfpIutie hÖibén der fel-
ver Gcdeputèér(Se0t0tdefaKàY«'EDgebndj


-ocr page 376-

//■ Hoor eefien> ge-cxamineerc endeo\^erwogen feecker
Gefchrifce of Memorie geprefenteert by den Heerc
" mminth, ExcraordinansEnvoyé vandenKoningh
Vin Grooc Brittannien in haer Ho. Mog. Vergade-
rinee op den
dertighflen December voorleden, en heb-
ben niet fonder verwonderinge, boven dc mcnichvul-
diee abufive allegatien ende daer uyc ingebrachce iila-
tien, aengemcrckt de ongewoone ende ongehoorde
maniere v»n doen, indefeivc voorgeftek, nament-
liick, dat een Minifter die aen eenigh Hofrefideerc,
aldaer over geeft, ende prefentcert een Gefchrifce ofte
Memorie, niet anders inhoudende dan ingredienten
ende termen van fpreecken, die men ghewoon is te
(ien influeren in de Manifeftcn iromediatelijck vari de
banden van Koningen, Potentaten ende Souveraine
Staten voort komende ; Sonder dat in het voorfz ghe-
fchrifte eenigh befluyt ofte condufie werdtghevon-
den, tot wekken eyndc 'c felvc werdt voor gheftelt
ofis
tenderende, foo als ordinaris alle Memorien ende
Gefchrifcen geprefenteert werdende, lyn mede bren-
-ende, ende al-hoewel't voorfz Gefchriftc uytdien
loofde wel hadde kennen ende behooren te werden
met llil-fwyghen voor-by ghegaen , ende onbeant-
woordt gelaten, tc meer door dien op de voornacm-
fte ingredienten van dien, door voorgaende haer Ho.
Mog. Refolutien ende antwoorden den opgemelten
Heer
Dowmngh van tijdt tot tijde ter handen gheftelt,
fatisfaftoirlijck is voldaen, emme nochtans bydcfcn
ten ovcrvloedt noch nader tc vcrtoonen, de finceri.
tcyt ende rechtmatigheyt van haer Ho. Mog. procedü-
rea, mitfgadersdeabufivenenpofitiveendeverkeer-
de illatien by den opgemelten Heer DowawgA daer in
gebiuyckt, foo hebben de opgemelte haer Ho.-Mog.
Gedeputeerden geoordeek, dat op defe fommiere aen-
teeckeninge ende de materie in de felve vervat, wel
eenige refledtie diende genomen, tot juftificatievan
haer Ho, Mog. rechtvaerdige proceduren.

Ende eerftelijck op het gene den opgemelten Heer
Dmiiwgh klaecht, datfeeckere hare Ho. Mog. Refelutie
van date dm elfden Otcemher kfihden, als een Ontweert
cp fynt Memorie aen anderepublycque Miniflers alhier re·
[derende, foude (^nter handen ge fielt, fonder de felve al-
vooreas aen hem hadden doen overreycken, totftjneüver-
t
»1ginge, of mmers om fijn tegen-kericht daer tegheut te
htbhen mogen in brengen,
dient in confideratie gheno-
men, datin defe geen ongeregelde ende vreemde ma-
nieren van doen fijn gepleecht, of by der handt geno-
men, maergeprocedeertals rechtenbehoorlijckit,ja
ioo als by aUe Potentaten, felfs by den Koningh van
Groot Brittannien mede gebruyckelijck is,namentlijck,
dat haer Ho. Mog. willende alle Neutralen en Geal-
lieerden onderrechten, en oprechteopeningegeven
van de ware gefchapenheyt, en den innerlijcken toe-
ftandt van eenefaecke, waer in zy tniOchien by faute
van genoechfame kcnnifle ende informatie door abu-
five en onwaerachtige berichtingen echige impreflie of
opiale tot nadeel van haer Ho. Mog. hadden konnen
^ nemen, ende namentlijck des te meer, om dat hy
neer Envoyé voornoemt, de voorfz fijne voorgaende
Memorie van date den
-uijfden December leftlcden,
«ïct anders dan foodanige abufive ende onwaerachtige
Dcnchtingen behelfende, copyelijckaendeMinifters
van defelvcGeallicerdcn ter handen geftelthadde, en

oat haer Ho. Mog. daer aen fonderlinge gelegen was,
ωι gemelte Geallieerden van de ware gefchapenheydt
«r voorfz faeckc mochten fijn geimbueert, totwelc-
«n eyndc dan de Minifters van defen Staet aen de
«oven van de hoogh^emelde Geallieerden refide-
«nde , by de voorfz Refolutie ghelaft werden, uyt

S^i'a'," hooghft.gedachteGeal
Vjpgeiteit IS; te weten, om de voorfz ofEcicn by de
m^'i ' Staet als boven aen te wenden,

nare particuliere dcvoiren ten beften te willen fc-

ieerdentcrhan-

cunderen, het wcick in het minile niet höodigh en
was, ten aenfien van hem Keere
Downing, door diert
hare He. Mog. hem geduyrigh, ende van tijdt tot tijd
van alles perfcöelijck hadde geinformeert ; fo door de
vortrfz Antwoorden epde DeduÖien hem fchriftelijck
over gereyckt, als oock by monde in verfcheyden con-
ferentiert met jieingehouden, gelijckhaérHq. Μjg.
n^ede van ftlles aen den Koningh yan Grodt Brittan;
nien fijn Meefterdoor haer Ambaitideuraen fijn Ma«
jefteyts Hof refiderende , volkomentlijck ende van
point tot point, naer de oprechte waerheyt ende be-
fchapentheyt Van faecken, informatie ende onderrich-
tinge gegeven hadde 5 Tot de weicke de voorfz Refo-
liltie alleenlijck was relatijf, cndcreflexieneniendei
ende óver fulcks oock onnoodigh dat daer inne op allé
faecken in 't brcede wierde geparticü larifeért, uyt allé
het weicke dan feer lichtelijck is te beiluyten, dat dé
voorfz Refolutie heih Heer Envoyé
Oowningh nieten
concernerende, als de weicke het aen informatie niet
en manqueerde, en voorts hotoiriijcHlle onderrich-
tinge onn ut zynde voor den geenen dië niet de kennif-
fe, maer de wille ontbreeckt, fo hebben haer Ho. Mö.
oock onnoodigh gheacht hem Heere Ênvoyé voör-
noemtjde voorfz refolutie t'huys te fenden, maer hecfê
hem vrygcftaen, de felvealeóp fijne Memoriegeno-.
men, na't gemeen gcbruyck ontrent alle Uytheenifé
Minifters geobferveert wordende, tér Griffie te doen
lichten; Gelijck haer Ho. Mog. Minifters in Engelant t
buyten foodanige officien van devoirende vigilantie*
by naer noyt eenige Refolutien op hacre ingediende
Memorien genomen, konnen machtigh worden.

Ende dient alhier voorwaer met geen kleyne ver-
wonderinge gemarqueert, dat hy Heer Envoyé Dow-
ning j Minifter zijnde, hoewel van een groot Koning»
echter met een minder Charafter bekleet, prctendecrc
fijne AftienendcGefchriften degeheele Werdt overi
ende aen alle Hoven in den eygengraettc exalteren »
met die van haer Ho. Mog. dat geen Minifter yan ee-
nigh Potentaet met den alderhooghften Chara<ficr van
fijn
Meeiler bekleet, oyt fai prefumeren i iP'ant (feyc
hy Heere
Envqyé, foo hy op die maniere haddegtfróU-
deert
j en zyne Memorie aen alle fuhlycke Mìrùiiers gegtr
ven j ende aen alle Uytheemfe Hoven gefonden, ftndtrdii
aen haer He. Mog, te laten fien, vat foudenfjgefeghtheè,
ien.
De opgemelde Gedeputeerden van haer Ho. Mo.
willen gaerne bekennen, dat den Koningh van
Grooi
Brittannien
fijn Meefter, wel vermach en bevoecht is,
om alle Uytheemfe Hoven foodanigh Gefchriftc, als
oordeelt tot juftificatie van fijne proccdurcn te konnen
dienen, over te fenden, ofte door fijne Miniiters aen
de felve Hoven refiderende ,ce doen id dienen, fonder
verobligeert tc zyn die te communiceren aen haer Ho.
Mog. veel minder aen der felver Minifter aen fijne
Majeft. Hof refiderende,hoewel van hooger Gharacter
als hy Heerc Envoyéj maer vermcenen oock dattet fel-
ve haer Ho, Mog. mede vry ftaet en geoorloft ie, als in
defen getchiet ii, fonder gehouden le zijn, daer van aea
hem Heer Envoyé eenige communicatie te doen, én
vermecnen dat hy Heer Envoyé alhier of eenigh ander
Minifter elders aen eenig Hof refiderende, fich felven
fo verre niet kan exalteren,dat bevoecht foude zyn,fyn
Gefchriftcn te debiteren aen alle Uytheemfe Hoven,
j

Dat hy Heere Envoyé voor geeft de geide genegeta-
heydt van fyne Majelìeyt daer uyt teHycien, dat naer
fijne geluckige herSIellinge ep fio veelekla(htenva»fijeé
fubjeiien geen Brieven van Marqué en heφ verleent,
maer alles by 't Tradaet laten mortificeren,
foo kan hief
niet werden gwrctericert, al- hoewel alle 't gcene voor
date van het. Uitten van het Tradaetis voor ghevaU
len, isgemortinceertoftegereguleert, datveelineer
de goedtwillighcyd van haer Hoog Mog. in defen hael:
komt te vertooncn, als wefende defchadeaendeln-
gefetenendcfer Landen aeii gedaen > endedeklacnteit
daer over voort chebracht, vry meerdet ende grootei
in comparitie, ώη die van de andere z^de voor qiis-
men > daer onder eenige v^nfulckegrootefommen»
ende van fulckeevidente Juftitie, met voikomene vc-
rificaticn by confeffic van de weder-partyen felft*
gemortificeert zijn, dat naeuwelycks yets daer by té

compft'i

166 j.

cn OORLOGH. 'fFijf-m-vMighfieBòeck, 557


-ocr page 377-

35S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ϊ Ϋ compareren was, ende onder de gereguleerden cenige
vry van foodanigen refpedc, als namentlijck die re-

■-fukeert uyt het violentelijck occuperen van de For-

trcffe Sint Andrtis , op de Revierc Gambia , ende
't geene daer aen dependeert in
dsnjitcfeiihien hon-
dert een m fefiigh,
felfs opdien tijdt dat de Ambaffa-
deiirs van defen Staec by fijne Majefteyc In Engelandt
waeren handelende over een Traólaec van Vriendt-
fchap ende Gorrefpondentie, dat die van de andere
zijde voort gebracht daer by geenichfints halen mo-
gen, ende zyn de gemortiüceerde of by hetTraftaet
gereguleerde pretenfien van defe zyde foo veele in ge-
tal, fonder daer onder te reeckenen de menichvuldi-
ge roveryen, fchaden ende injurienbydcEngelfen,
onder pretext van Portugyfche Commiflien op de In-
gefetenen van defen Staet geplcecht, dat noch in quan-
titeyt foo weynigh als in qualiteyc, die van de andere
zyde daer by in comparitie komen ; Ende blijckt felfs
by de overgeleverde Lyile van de zyde van Enge-
Jandt, dat niet een eenigh Schip toe behoorende waer-
lijck fubjeften van Engelandt is berooft of genomen,
maer wei verfcheyden Lorrendïacyers Ingefetenen
defer Landen, die op ende onder pretext van ghefa-
bricecrde Engelfche namen ende Perfoonen, de Wet-
ten van defe Landen hebben ghetracht te eluderen,
dat veel verfcheelt van de beroovingc, plunderinge,
ende het nemen van Schepen ende Goederen, waer-
lijck de Ingefetenen van defen Staet competerende,
foo dat vry wat meervandezydevanhaerKo.Mog.
is toe ghegeven, die oock vry wat meerder redenen
gehadt hebben om met force ende geweldt het hare,
ende dat van hare Ingefetenen te verhalen, ghcheelc
Forten ende af-genomenc Sterckten te hernemen,
'Cwelck evenwel, uyt vrede-lieventheyt naer ghela-
ten is, ende geftelt op de Lyfte van pretenGen, daer
men mede fa vinden die over het nemen van het Fort
Sint Andnest ende't geene daer van dependeert naer
des Koninghs herftellinge voor gekomen, ende fulcx
evidentelijck blijckt oock by conferentie van weder-
lijds geformeerde Lijfte, meerder van de zijde van
haer Hoogh Mog. toé gegeven te zijn, als van de zijde
van Engelandt.

Op de tweevoudige klachte die den HeereEnvoyé
voor brenght, van
dat dere/pediveLyfienva^weder·
pretenfien j die volgkens het •vijfthiende Artyckel
moefifn werden gefirmeertt endefoo tange naer hetfluy
ten van het Traliaet uyt gewiffelt j ende »« noch onvolko-
men foudenzyn.
dient óp het eerfte, dat het Traöaet
fslfsgeen gelimiteerden tijdt mede brenght, binnen de
welcke defe Lijfben fouden moeten wefen uyt-gewif-
felt, ende oock kennelijck is, dat naer het fluyten
van het Tradlaet ende uytwiflelen der Ratificatie, die
eerft gefchiedt is op deny^wjanuary
àts}3.cisfefiien
hondert drie en fefligh éenigen tijdt molte zijn, om alle
de pretenfien met hare vcrificatien daer toe noodigh te
amaflleren , ende van de befchadighden bekomen $
Zijnde by mceft alle dé particulieren, foodanighen
impreflie, dat of wel nOch foo rechtveerdige ende wel
geverifieerde pretenfien mochten bebben, echterzy
ghedcftineert fouden blijven van fatisfaÖie te beko-
men , ende over fuicks geen onkoften, endemoeyte
willende doen, daer geen hoope van fatisfaöie was,
of om wederom yets te recouvreren, daer bynoch
komende dat veele vermeenen in haer reputatie ende
credijt, ( dat onder Coopluyden van eflentielegevol-
ge it) té fulleo wefen verkort, by aldienharegroote
geledene fchade kondbaer wierden, fonder dat daer op
cflEëöiive vergoedinge quam te volgen, foo is wel te
bevroeden, dat niet alleenlijck veele ende menighvul-
dige fchaden ende rechtveerUige pretenfien , die met
rechte op de Lijfte hadden kannen werden gebracht,
by de befchadighde ïyn gcreticeert ende verfinoort
gebleven, maer oock dat voor foo veel als op de Lij-
fte gevonden worden een goeden tijdt van doen is ge-
wceft , om die met hare toebehoorende verificatien
te bekomen. Dat échter de Lijfte van defe zij de op
convenablen tijdt ^ereet is eeweeft, in allen ghevalle
dar hy Heer Envoyé dienthaJven geen reden van klach-
ten kan hebben, blijckt daer uyt, dat foo wanneer we-
gens haer Ho. Mog> aen hem Heere Envoyé notifica-
tie wierde gedaen de Lijfte van defe zijde gefortneert
ende gereet te zijn, om uyt rc wiiTelen tegens die van "
de andere zyde, hygeantwoortheeft, fynePapieren
te moeten naer fien, ende uytftel genomen, verfchey.

den malen tot de uytwiiïelingeaenghemaent zijnde,

ioo dat hy felfs niet gereet ofte in wor^'zynde, niet kij.
gen en kan, over de langhfaemheyt van defe zyde, in
alle gevalle, fo is de extraditie ende uy twiflelinge over
ende weder gefchiedt, fonder proteftatievandatdea
tijdt te lange foude wefen ge-efcouleert.

Ende wat aengaet het andere, viT\àìX.uothdekStì
perfeiiie aen de rejpeüive Lijiten niet en fiudezijn toe te-
iracht,
fpruyt mede uyt de proceduren van den Heere
Envoyé felver ; Wanc volghens den teneur van het
Traftaet, moeft naer het uytwiilélen van de Lyfte,
ende voor het tentamen van accommodement, enby
ontftentenifle , decifie van CommiiTarifen in het
Tradtaet Artijckel vj/lrii» vermeit, een examen ghe-
fchieden, of de pretenfien in de refpedtive uytgewif-
felde Lijften vervat, niet waren van oude tijden, ende
voor gevallen voor de termyncn in hecTraöaetge-
exprefleert, ende over fuicks gemortificeert, ofwel
van foodanige nature, dat onbequaem waren om de
arbitragie van wederzijds te nomineren Commiffari-
fen te werden gefubjefteert, als zyn foodanige fàken,
die tuflchen wederzijts fubjeélen voor de ordinarii Ju.
ftitie zijn ofmoeten werden gebracht, om aldaervol-
ghens de Wetten van de refpedlive Natiën te werden
tuflchen partyen, ende partyen af gedaen ende geter-
mineert ; So is wegens hare Ho. Mog. in de cooferen·
tien met den Heere Envoyé gehouden , in voldoenin-
ge van dit examen voort gebracht op de overgeleverde
Lijfte, van pretenfien van die zyde maereenigerl·
marqué, namentlijck dat de ghcpretendeerdc fchade
over het Schip genaemt de
Ajfada Marchand op de Lij.
fte gebracht, voor den
t-wintighfien lanuary fefiit» km-
dert negm e»
 te Londen was bekent gheweeft,

ende mitsdien alseen gemortificeerde faecke, volgeni
het Traitaet op de Lijfte niet en koft werden ghe·
bracht, en aldaer moeft werden geroyeert, aen welc-
ke reinarque hy Heere Envoyé heeft geacquieiceen»
ende dienvolgende defe pretenfie uyt fijn Lijfte ghc-
licht, ende is deferemarquedeeenighftegeweeftvin
defe zyde, niet om dat geen andere waren ontrentde
pretenfien geftelt in de Lijfteby hem HeereEnvoyé
over gelevert, onder de welcke verfcheyden zijn van
foodanige extravagantie ende manifefteinjuftitie, dat
het te verwonderen is,
dat men die derft voort bren-
gen; Maer om datdewaerheyt, juftitieofinjuftitie
van de overgebrachte pretenfien in
debat moeileko-
men voor de te nomineren Commii&rifen,endc by de
fel ve volgens den teneur van het Tradtaetgedcteinil·
neert, moetende in dit preallable examen niet andcn
in confideratie komen, dan den termijn van den tijdt)
ende natuyre vandefaeckcnalsvoorenbreederisaea·
geroert. Bjraldien nu den Heere Envoyé opdeejfgcn
maniere gelieft hadde te procederen ten rc^iardevtf
de Lijfte van defe zijde, ende fich niet in ghelatenu

een debat over menichte van pretenfien indefelse
vervat, voort brengende 't geene was rjeckende deu-
ken ten principalen > ende fuicks moeft komen, ffl"
voort gnebracht werden voor de
wederzijts in tijocte
nomineren CommiiStrifen,
daer mede confupcren*
de een grooten tijdt in verfcheyden confereocien met
de Gedeputeerden van haer Ho. Mog. gehoudm > fo®
hadde de Lijften ter wederzijds konnen werden^
perfeöioneert in een tijdt, niet alleen van weynig da-
gen, maer felfs ven weynigh uyren,
om vcrvol|^

op den voet, ende naer den teneur van het Tracnet

getenteert tc.werdeB den wegh vin minnelijck accoi^
modement, ende by ontftenteniiTe van dien,
expireren van eèn jaer, in het Tiaftaet vermeldt»
gercmitteert ter decifie van de wedérrijdti te
mineren Commiflirifen, om binnen déStadt l··®"
den in Engeland te werden af gedaen ; waer uyt bm w
dat de proceduren van den Heere
Envoyé oori»£»
zijn, dat tot noch toe de reipetìlve Lijften niet en
geperfeitloneertworden.' '' ·''' jjJjr


-ocr page 378-

en OORLOGH 'tVyf-en-'veemghfleBoeck. 359

Maerfeydc hy HeercEnvoyé, dat vaer hetflayten
<vart het TrtSlaet, de fuh 'ieBenvtmEngelattdt byfonder-
l'mk beleiight fouden zya. eerii in Ooff-Indien, blyc-
kende
iy hetgepafeerde ontrent de Schepen Hopewel ende
Luypafift 5 "f J^hA' Guinea over 'tge-

fgffeerde ontrent de Schepen Charles , Jacques ende Ma-
ria, &c· Doch is hier op te remarqueren dat die de
eenichfte klachten zijn, diegeduyrigh werden voor:
ghebracht, niet dac dcfe Schepen fouden zijn gheno-
men, gheplunderc ofte berooft geworden, noch van
defsj noch van geenige andere die gepretendeert wer-
den fubjeöen van
Engelandt toe te komen is oy t fulcks
voort gebracht, maer wel dat foudezijnafghewefen
van Plaetfen die formelijck belegert of wel meteen
Armadc te Water befet waren, ende fulcks in allen ge-
vallen niet meerder fchade en kan werden ghepreten-
deert dan
doode vrachten, dat is, dat men belet heeft de
Goederen ende Koopmanfchappen u)^t fulcke bele-
gerde of befeite Plaetfen af te halen, die men preten-
deert aldaer te hebben gehad, ende echter daer van het
minfte niet befchadigt zyn geworden, ende over fulcx
de pretenfien daer over niet van al te grooten valeur te
konnen iijn; Ende of wel ontrent leenighe van defc
Schepen verfcheydene circuraftantien zyn van byfon-
dereconfideratie ende opmcrckingc, foo hebben ech-
ter haer Ho. Mog. in verwachtinge , dat den Koningh
van Groot
Brittannien voor een generaci recht foude
verftaen, ende dat fonderlimitatie of fich verbonden
te houden aen eenige Plaetfe, dewij Ie het geene in In -
dien voor Juftitle werdt gehouden, in Europa geen
injuftitie kan zijn, dat de Commercie ende het hante-
ren op vyandtlijcke Plaetfen ende Havenen niet kan
werden belet, ofte gedifputeert, om dat die met eeni-
ge fuffifante macht foude zyn befct, om te doen blijc-
ken aen den Koningh van Groot
Brittamien hoe
vreemd fy zyn, van te willen patrocineren ende te fty-
yen de Ingefetenen van de Vereenighde Nederlanden
tegens de fubjedten van fijne Mijefteyt, nietalleen-
iijck in faecken waer inne zy de voorfz fijne Majefteyts
fubjedten notoirlijck mochten hebben verongelijckt,
maer oock felfs ia defe daer defaecke in allen ghevalle
voor difputabel moet werden gehouden, goet gevon-
den te refolveren ende aen te bieden, als blijckt by der
felver refpeitive Refolutien van den v'^denJuly ende
vijf en tni'mtighfien September beyde des voorleden
Jaers, op alle de voor-verhaelde faecken ende Schepen
genomen, van te willen de hand-houden, dat met in-
terventie van fijne Majefteyt ende haer Ho. Mog.eeo
minneiijcke vergelijckinge getroffen mochte worden ,
ende de Gcintereflèerden gedaen contentement, ende
in redelijckheyt vergeet die fchade die byonderfocck
ende naer exade genomene infbrmatien bevonden,
foude werden by defelve GeintereiTeerden geleden te
zijn, ter oorfaecke dat aen alle defe Schepen het acces
aen de aldus belette Plaetfen foude zyn be et ende ghe-
weygcrt, als breeder by de boven-geroerde Refolu-
tien van den vji^*» July ende
vjjfea tmntighffen Sep-
tember is te fien, tot de welcke alhier gherefereerc
werdt, foo dat ten aenfien van alle defe Schepen den
gcmelten Heere Envoyé nieten kan fegghen, datby
haer Ho. Mog. niet foude wefcn completelijck toe ge-
bracht, ende fatisfaftic gegeven, het geene wegens den
Koning van Groot
Brittannien fijnen Meefter by hem
Heere Envoyé is gedefidereert, en verfocht geweeft,
Relijck oock niet klagen en kan, dat van hare Hoogh
iWog. Zijde foude gehapert hebben, dat het volkomen
accompliflenient op deprefentatien niet fuude zijn ge-
volght, dewyle daer op niemant van wegen de Geia-
Jereifterden is verfcheenen, die de fchade in redelijck-
neyt begroot, ende daer over in handelingeghetre-
oen heeft; Dewyle dan alles wat voor derefpe<aive
Krraynenin hetTraólaergc-expreflèert, wasgemor-
"nceert, ende't geene naer defelve was voor gheko-
®en voor het fiuyten van het Ttaöaet niet kan ghe-
«'«cht worden, eenigh Schip of Goedt ghanomen te
zyn in der waerheyt Engelfchen toe te komenmaer
wei eenige Lorrendraeyers, Ingefeteneadefer Landen
op tngelfche namen varende , als breeder boven isacn
geroert, veel min eenige Forten ofte Landen » '.in allen

gevalle, dat alles was gereguleert by het Traöaet felfs : [ ^(Jf.

Dit naer hetTraftaetnieteensgcklaechtcn isgewor- _

den over het nemen van eenigh Schip of Goedt, de
Engelfchen toebehoorende, de eenighlle klachte zij n-
de van dat beier fouden zyn in te loopen in Plaetfen te
Water met een navale Armade, volgende de maxi-
men van de Engelfchen
elders gepraöifeert ende vail
geftelt, daer van noch echter geprefenteert is gewor-
den onder beneficie van onderlingh te beramen, ende
te arrefteren een generale maxime en vaft reglement,
te geven fatisfadlie ende vcrgoedinge : foo kan niec
werden ghefien, waer op gefondeert zyn de plaintes
ende klachten by de fubjedten van Engelandt gefileert,
ende de propofitie by het Parlement daer op gevolght,
van defen Staet met macht van Wapenen ende Oorlo-
ge aen te taften, dat haer Ho. Mog. in alle deelen ten
reguarde van de Majefteyt van den Koningh van
E».
gelandt foodanige complaifance ende condefccndan-
ce hadden ghebruyckt, dat op alle het geene weghens
fijne Majefteyt was verfocht, ende voorgekomen fa-
tisfaöoirlijck was gerefolveert, als by enumerarle vao
ftuck tot ftuck, ende point tot
point in de Deduótie
van haer Ho. Mog. op den
negenden Oélober des voor-
leden Jaers den Koning toegevoecht, hand-taftelijck
werdt aengewefen , ende voor oogen geftelt j Soo daC
de impulfiveoorfaeck van defe propofitie eer moet ge-
weeft hebben (naer dat men gedeipereert heeft van on-
der manifefte injufte gefileerde pretenfien, ende op-
geraepre pretexten door dreygementen den Staet te
konnen af-perflèn, 'tgeene waer toe defelve niet ter
Werelt verobligeert ende fchuldigh was ) den appetijt
ende luftdie men heeft tot anders Mans goederen, ende
den fmaeck die men fich inbeeldt te fullen vinden ia
het nemen , berooven ende plunderen van de goede-
ren der onnoofele fubjeiten van dcfen Staet, als het
geene voor gegeven werdt, zynde dit noch ibo veel tc
meer in evidentheyt gheftelt, dat of wel den Heere
Envoyéuytden name van fijn Heere den Koning uyt-
druckelijck ende in expreflc termen aen dc Gedepu-
teerden van haer Hoogh Mog. verklaert heeft, datby
geen furprifeeenige Goederen ofSchepen defubjedben
defer Landen aengaende, fouden werden aengetaft, ,,
ofte op Zee aengehaelt, maer dat als Luyden van eew,
een Declaratie van Oorlogh foude voor gaen, men·"
echter heeft gerefolveert, laft gegeven, endecflFeöi-
velijck
by de hand genomen, fonder eenige voorgaen-
de denuncia^tie, het aenhalen, arrefteren, berooven
ende nemen van foo groot aental van Koopvaerdy-
fchepen, die met haer ingeladen Goederen tot beuyt
makende tegens het recht van alle Volckeren, 'twelck
het fel ve niet toe en laet, dan naer voorgaende denun-
ciatie ende publicatie van Oorlog, ende noch doleert
men daer over dat haer Ho. Mog. tot befcherminge
van de Commercie ende Navigatie der fubjeóten van
den Staet, een gros van Schepen niet furpaflerende
bet ghetal op andere Jaren ge-equipeert hebben ende
doen gereet mSccken, foo wanneer niet een Oorlogs
Vloot van den^ Staet in Zee was, ende niet dan hier
ende daer eenige Oorlogh-fchepen tot efcorte ende
Convoy van de Schepen van Commercie, watjalou-
fie ende ombragiekoft den Koningh daer over op ne-
men, te meer , dewyle hare Ho. Mog. by haer Mif-
five van den
vier en twintighffen Jtiny leftleden, ibo
openhartigh aen fijne Majefteyt hadden verklaringhe
gedaen, van hare innerlijcke intentie ende conftante
meeninghe van geenige van de Nabuyren, ende in
fpecie niet dc fubjedten van fijne Majefteyt dircéte-
lijck of indiredtelijck te beledigen, ende dat tot voor-
kominge van alle verwyderinge , ende by ghevoJge
den wegh te banen om wederzijds te fien ontlaft ende
ontheven van alle extraordinaris equipagies., dat de
refpcdlive Vlooten fouden werden ghchouden on-
trent elcks Kutten ende Havenen ; Ende of welde
oprechte Nabuyrfchap hadde vereyfcht, dat den Ko-
ningh van Groot
Brittaenien deb op defe verklirmge
ende voorilagh refpedtive, byrefcriptieofanderfintc
aen haer Hoogh Mog. hadde ge-cxpliceert, ^helijck
op de audientie die den AmbaiTadeur van defòn Staet
op dit fubjei^ was hebbende, overleverende de boven-

geroerdo


-ocr page 379-

3éo S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

I öó f. geroerde Miflive van hare Ho, Mog. van date den 'vier

__ i«fj»/»«g/^e»Junyleftleden, fijn Majefteyc wel ver-

flondt dat behoorde, endeaendenfelven Ambaffi-
deur toe feyde, dat binnen
drie dagen haer Hoogh
Mog. by refcriptie foudc toe laten komen fijnfenti-
ment dien aengaende , hec welcke noyc en is ghe-
volght, ofeenige reden gegeven jwaeromdefevoor-
flaghen van het by de handt houden van de Vlooten
niet en is geaccepteert, dan dat teghenwoordigh hy
Heere Envoy é gelieft by te brengen,
dat die eerfihynt
te teefen eea fpatterye , dav wat anders, alfio fyrte Maje-
fieyt veroiUgeert Joude 7,yn gheweeilfijne Vloote imttens
deurs te houden, deer haer Ho. Mog. eengroote Vloote in
Zee hadden ontrent des [elfs Kuflen, die vry foude zyn
van dit bedingh in de veorflaghgeilelt » van niets te age-
ren j dit (oude
wel wat fchijns hebben, wiftallede We-
reit niet, dat defe navale macht niet en is gevfeeft eene
Vloote van Staet, by ordre ofte laft van haer Hoogh
Mog. in Zee gefonden j maer alleenlijck eenige parti-
culiere Convoyers nergens anders toe in Zee gebracht,
ende ghedeftineert , als om te efcorteren de achter
om komende Ooft-Indifche Retour-fchepen, gelijck
te vooren jaerlijcks gewoon was te gefchieden, ende
fijn Majeileyt daer ontrent mede geruft hadde kon-
nen werdengeftelt, om die naer gedane efcorte mede
op te legghen ; of wei aen 't eygen befpreck ende obli-
gatie te verbinden , gelijck tot een baerblijckelijck
bewijs voor alle de Werelt van de vrede-lievende in-
tentie van haer Ho. Mog. defe Vloote ende Schepen
in komende , de felve dadelijck
Xyn af-ghedanckt,
ende op-gelecht geworden.

De faecke dan aldus ftaende, ende dat den Heere
Envoyé felfs bekent, dat verfeeckeringe Ibude zijn ge-
geven van oiFenfie in cas de Koninghlijcke Vloote
quam Zeetekiefen, foo kanmenoordeelenmetwat
tiandeur ende oprechtigheydt de procedurcn van de
Engelfchen zyn geaccompagneert, dat voor dien tijd
felfs al by den Koningh ordre moet 2.yn gegeven om
de Forten vandefenStaet, Steden, endeLand-ftre-
ken violentelijck te occuperen , omme niet te fpreec-
ken van het vyandtlijck ortuperen van het Fort i/wi
.Andries ^ ende het Eylandt Βοανίβα op de Reviere
Gambia, ende'tgeenedaeraendependeert,dooi Ca-
pitey η
Holmes al in den Jare feilhien hondert een enfefliz
gedaen op de naem van de Royale Compagnie > alfo die
aöie van den Koninghgediladvouecrt werdt ; Maer
van 't geene by den Koningh felfs bekent werd op fijn
ordre ende bevel te zyn ghefchiedt, het nemen van
't Fort van
Cabo Corfa op de Kufte van Guine». de Stad
Nieuw Amflerdam de gantfche Landt - Itreecke van
Nieuw Nederlandt met hare toebehoorende Forten ,
Colonien ende Landen gepeupleert met eenige Λ;'-
fenden van Menfchen, ende gecultiveert met exceffi-
ve onkoften , monterende ter fomme van ettelijckc
millioenen, fo men de tijdt wel uyt-reeckent, fai men
bevinden dat die ordre al lange te vooren fai wefen ge-
geven, zynde de macht door het welcke dit is uyt ge-
voert , al in Oöober
feflhien hondert drie en feSiigh uyt
Engelandt gevaren, ende foude de occupatie van het
Fort op
Caho Corfo gefchiedt zyn den negenden Mey,
ende de macht die
Nietew AmHerdam heeft geoccu-
peert ^ is daer voor ghekomen den
twintighllen Au-
gufti, aen de welcke defePlaets is over geghevenop
den September alles η ieuweftyl in het voor-

leden Jaerfefiien hendert vierenfeftigh > ende de ordres
om defe vyandtlijcke aggreflientedoenj de felve ee-
nen goeden rijdt hebbende moeten precederen, het
feer impertinent is, te fegghen die ordres by den Ko-
ningh te zyn gegeven, op fondament ende ter oorfake
van aöien die langen tijdt daerna zyn voor gevallert,
als het af-fenden ΐίΛ»
de Kwyrtr , die fijne ordresdaer
toe eerft ontfanghen heeft in September, endeder-
waertt vertrocken in Oftobér des ièlve voorleden jaers
Jeflhien kondert vier en fefiiejb endé diergelijcke ; Ende
vermeenende opgemelte bare Ho. Mog. Gedeputeer-
den indubitabel te zyn » dien den ChàraÉter van Ag-
greiTcur toe te komen, die'de'ccrfte ordre tot dc vyant-
fijcke ettacques isgevende, ende dat daer op volghen
ioodanige violente occupatici!, als in deien is gebeurti

Ende konnen de meergemelte hare Ho. Mog. Gede-
puteerden oock niet fien , dat defe adtien eenige ver"
Ichoninge konnen hebben, en felfs met eenige fchiju ~
vai^uftitiegepailieert worden,

Gelijck mede niet genoegh konnen verwonderen

over degrooteonbetamelijckheytendeonbefchaemt-

heyt van den Heere Envoyé, dat hy detft alleguerea
het aenhouden van een Schip met Maften van Gotten·
burgh, foo hy feydt, omme daer op te fonderen het
arreileren endeaenhalen van de Schepen der Ingefete-
nen van defen Staet, endealfootejuftificercnderup.
tureiin Europa, ende haer Ho. Mog. aen te wry ven de
blafme van eerft Aggreiléurs te zyn in Europa, daer
hem Heere Envoyé die faecke foo wel bekent, ende
fulcks tegens fijn eygen gewiflen is fpreeckende, ende
fai de impertinentie hand-taftelijck yeder vooroogen
geftelt zij η door een fimpel recit ende verhael van den
toeftant ende'tgepafifeerdo in defe faecke ; Alvooren
daer toe te komen, foo is voor uyt remarquabel, dat
hy Heere Envoyé felfs verklaerdtditSchip vanGot-
tenburgh te weien ; wat recht heeft den Koning van
Engelandt over die plaetfe gelegen onder degchoor-
faemheyt van de Kroon van Sweden , ende is dea
Koningh van Sweden bevoegt te fpreecken voor fijn
eygen Subjeóten, ende niet den Koningh van Enge-
landt , of hy Heere
Dowmng, die daer toe geen pro-
curatie IS hebbende.

Het is dan fulcks met defe faecke gelegen, dat haet
Ho. Mog. om redenen goedt vonden te verbieden
generalijck den uyt voer van eenige foorten vanCoop-
manfcheppen, te weten, die tot cquipagievsn Sche-
pen fpefteren , ende daer onder fpecifice alle Maften,
foo dat defen gepretendeerdsn Schipper van Gotten-
burgh hem in de Havenen van defen Staet, ende al-
dus mede onder het felve verbodt vindende bevat,
fich aen haer Ho· Mog. haddc tc addreiïeren, om daet
van te wefen ontilagen , gelijck het felve oóck is ghe-
fchiedt , ende by de refpedtive Memorien ingedient,
foo van den Heere Envoyé nevens die van den Heere
Refident van de Kroon Sweden, 't felve verfochtiijn-
de, nàer ingenomen advyfen van de Admirallteyten,
niet teghenftaende generalijck alle Nederlandtfchs
Schepen in Engelandt, al wierden aengehouden , is
het verbodt deibn aengaende, afgedaen, en fulcks dit
Schip met fijn ingelade Maften, geftelt geworden in
vryheyt, om fijne reyfe te vorderen ; defe perroiflie
dan aen het gemelte Schip komende, foo Was bet felve
niet in poftureom fijn reyfe, als andere, te vorderen,
vermits de meefte Matroofen waren ghegaenby bare
Wyven in de ifrf<?i/t j ende elders in 2<ïo»ri-
alwaer der felver Familien waren, gelijck den Bevrach-
ter van het Schip ende Eygenaer van de ingheladea
Maften, een Koopman was, woonende tot Saerdam,
en miflTchien mede een gefabriceert Burger van Got'
tenburg, vermits des felfs Soon Patroon van het Schip
van die Stadt was varende, ende aldaer Borger was,
niet al te grooten haeft maeckte om dit ISchip vooitté
doen varen, uyt oorfaecke ( foo haer Hó. Mog. Gede-
puteerde onderricht werden) dat geen ghenocchfame

cautie ende verfeeckeringe koftetrijgcn, dat hy we-
gens de leverantie van fijn Maften alhier in HoW'
foude werden voldaen ; Dit Schip dan, endedefein-
geladen Maften, eerft nevens anderen vanghelijc*e
nature in gehouden, ende naderhandt weynigiitij<i'
daer naer ontflagen zijnde, alles fonder eenige byfon-
dere relatie of reflexie op den Staet van
Engelanit ■ foo
was dat eene af-gedane faecke, ende kott den Koop
man fijn reyfe, fonder eenige verhinderinge, hebben
vervolght ghehadt, foo het hem hadde gelieft, ende
waren haer Ho. Mog. bevoecht, om foodanigen Ver-
bodt binnen haer Limiten te doen, ende oock, fo hM
haer hadde gocdt gedacht, haer van de felve Maftw»
mits betalende, te dienen, en dit fonder bekroon w
yemant ; Nu haer Ho. Mog. advertentie bekomende ι
dat niet aJleenlijck ordre gegeven was,
'maer oock er-
feflivelijck daer op quam te volgen, datmenoverü
indeHavcncn van
Engelaatx ende indé volle Zectf*
refteerdc ende aenhaelde de
Schepen twbehoorcn<ie

de Ingefetcncn van defen Staet, vóiiaen goede een

gene-


-ocr page 380-

eenkè^N^t""^'®" verfoeckendêaen hacr Ho. Mog. af-
doeninge van 'C felw verbodc > voor foo veel hun was
racckende,is haer'c felve toegeftaen,en daer onder me-
de op een fpeciael verfoeck, gefecundeert met de re-
commjndatie van den Koninghliicken Refidentvan
S-weedeu. tot '^^Ê· gedaen,dit

gepretendeerde Sweetfch Schip met Maften , cnde
ieeft fijne reyfe als de andere Neutralen vervoIght,in
alle het welcfce nier een eenige circumftantie wert ge-
vonden die aen yemant ter Werelt eenige offenfie kan
ehcven; Soo men nu wil compareren het doen van
Lcr
Ho'. Mog. met het geene omtrent dien eygen tydt
ecnoeghfaem van de fclfde nature by de Engeifchen is
eepleecht, men fai bevinden, dat die wel van andere
confideratie zij η, want in Engeiandt een generale m-
tam (als men heraldaernoemc, ende om geringhe
oorfake géwoon iste decreteren) ofbedagh van Sche-
pen
wefende gedaan, foo dat genige mochten in Zee
loopen, zij" onder het felve mede bevat gewerden et-
tdiickc Nederlantfe Schepen Zeyircede leggende op
de Riviere van Londen, foo dat het immers haer Ho.
Mog. vry geftaen heeft, op dien eygen tydt, het felfde
recht in den hare te exerceren en te verbieden den
uytvoer νωι Maften en diergelijckejfo wel,als den Ko-
ning in fijn diftria, het uytlopen van allerley Schepen
en of wel op de follicitatie van den Ambafladeur van
defcn Staet, permiffie bekomen was voor deopge-
rocrdeNederlantie Schepen, omme hare reyfe te ver-
vorderen , foo heeft dat maergheftreckt, om meer an-
dere in het net te krygen, gelijck gefchiet, endadc-
lick daer opgedecreteertis, de generale aenhalinge,
en
fijn defeeerfte Schepen nevens d'andere op Zee,
en dders bekomen, oockgeraeckt onder die geene,
die men tot beuyt is maeckende, daer ter contrarie
hier Ho. Mog. nietjegenftaende al advertentie hadden
van hetaenhalen, en opbrengen van de Schepen toe-
behoorende de fubjedten van defen Staet, ende fulcx
wel op de Engelfen, by retorfie hadden konnen gaen
dit gepretendeert Schip van Gottenborgh met fijn in-
geladen Maften, hebben laten in Zee gaen ende lijn
vosrginoraene reyfe bevorderen, tot een baerblijc-
kclijck teycken dit der felver intentie ende voornemen
noyt geftreckt en heeft, op het meergcmelteSchip,
ofte ingeladen goederen, yets byfonderlijck te atten-
teren, het welck voorwaer veel verfcheelt van de pro-
ceduren opdien eyghentijdt in Engeiandt gehouden,
daer
de Schepen van de fubjeÓten van defen Staet,door
een generaci verbodtnietalieenigh in haer reyfe eeni-
ge weynige dagen verkort, maer felfs t'eencmael be-
rooft , en
tot beuyt gemaeckt zijn geworden, ende is
hier uyt afte nemen , met hoe weynigh fundament de
ptoceduren van de Engelfche endcdeeerfterupture
in konnen worden by haergejuftificeert, de
wyle defe adlie als een van de voornaemfte reden, tot
JültiGcatie, by gebradit, b^voadea werc fco frivool
te
zijn.

Wyders foo ftelt hyHeer Envoyé mede alseen oor-
weckevan offènfie, Jat
hy laborerende tot een Regie
^ent, ontrent hetfluck-van Commercie, ende daer tse een
oveTg(gt^f„ hebbende, daer op geenantwoorde
"' '"Φ komtn bekomen,
welck verhael gantfch vreemt
voorkomt,· aengeiien hem Heere En voyé voornoemt
^«onbekent kan zijn, hoe feer wegens haer Hoogh
™og· geduyrigh is gelaboreert gheworden, om een
«« reglement op de Commercie ende Tradaet van
°P «lat men weten foude over al, waerna men
« reguleren , maer het ilTer foo verre van
darmen foude willen hebben gemaeckt
endercglementopde Commercie,
isa» ? Extraorditìaris Envoyéafgevraeght
'rllu of hyeocklaftenpouvoirhadde, om
ni' , adjufteren, hy verklaert heeft fich daer toe
i'ft firk inlaten ,en alfoo fijn overgegeven pro-
iien „T?." wasextenderendetot particuliereGewt-

daer nn u omtrent alleen buyten Eura-

Ecen V.,, . diftantie vanPJaetfen

verandennge van recht km maeckcn , cnde dat

en OOK'LOGìl. lVijf-en-veertìghfleBoecL 361

, ffensrael verbot te doen,dat geen Schepen indiilinöe-
liö^ ^ck fouden mógen in Zee loopen, ende nadcrhandt

buyten Eurof a iecht is, daer binnen oock moet ilanc

grypen, foo is ter dier oorfake fwarigheyt gemaeckt, __|

omme tot een adj u ftement op het geproponeerde pro-
jeft te treden, dàt niet generaci foude fijnen ο ver al
plaets hebben,

Vorders feyt hy Heere En voyé tot juftifïcatie van de
violente occupatie der meer-genoemde PJaetlen,
dat
die toekomen dé Wefi-lndifche Compagnie, die meerals^
twintigh Schepen van de Juhjeitenvan Engeiandtfiude
kehben genomen, ende die feer ijualijck getraQeert,
het
felve extenderende met een ftijl van ichryven , die
meer in Romans als in Gcfchriftcn van Minifters van
Koningen gevonden wert ; daer op dient, dat het een
on waerhey t is.'t geene hy fey t van 't nemen van twin-
tigh Engelfche Schepen, ende het quaettraibement·
de Engeifchen aenghedaen , ende konnen ter goeder
trouwe feggen, noyt yets voorgenomen te zijn, ofte
geklaeght te wefen, over het nemen van Schepen,
waerlijck Engelfen toekomende, maer wel van Lor-
rendrayers, Subjcften van defen Staet, die onder gc-
fjbriceerdc nasmen haer de Wetien ende Reglemen-
ten van den Staet hebben ghetracht te ontrecken ; in
allen ghevalle die faecke voor date van 't meergemelte
Tradlaet voorgévallen,ende daer by ghcreguieertzijn-
de, gelijck den ghemelten Heere Extraordinarii En-
voyé felver bekent,en die daeromme oock op de Lyfte
van pretenfienghebracht heeft, foo konnendefelvc
over fulcx mede alhier niet dienen en geallegeert wor-
den
voor cene wettige oorfaecke totjuft:ificatie van de
violente attacque ende occupatien van de FortreiTen
aldaer.

De tweede rtàtn feyt, datofTpelfederthetTralÌaet
geen Schepen gènömen, échter de Commercienaèn de En^
gelfen, belet foude z^ngeweefi
; daer op dient geremar-
queert dat onaengelien gemelten Heer En voyé door-
gaens impreffic tracht te geven ofeengeduyrigerQO-
verye ende nemen van Schepen ende Goederen op de
Engelichen by haerHo. Mog.wierdegefoveeit, hy
echter al hier bekent, dat geene Schepen'tfedert hoc
gemelte Trddtaet fij η ghenomen, wclcfce ronde con-
feflïe van den meer-genielten Heere
Donmingh groo-
telijcx tot voordeel van haer Hoogh Mog. ende tot ju-
ftificatie van haer rechtvaerdighc faecke ghenomen
wert. Ende belangende het belet, dat die van de
Ea-
gelfe Natie in haerts Commercie foude wefen gedaen ,
wert 't felve wel expreflelijck ontkent ende fai fulcx
den Rechte genoegh zijnde, noytbewefen werden,
maer wel is waer dat op eenige plafitfen, met de welke
die van de Ooft ende Weft-Indiiche Compagnien de-
fer Landen in Oorlogh waren, éndc waer vooren de
navale machten van de felve Compagnie haer Waren
bevindende , het inloopen van de Engeifchen met
hare Schepen in de fel ve Plaetfen is belet ge worden;
Ende alhoewel fulcx met goet fondament kan werden
ilaende ghehoudè, en conform is de maxime by de
Engeifchen felfs, foo in de voorfz Geweften als elders
voor defen vaftgeftelt, en te meermalen metter daet
ter executie geleyt, hebben echter haer Ho. JVlog. om-
me aen den Koningh van
Groot Britianmen ο ver vloe-
dighlijck te doen blijcken dat fy geenfintsgenegen fijn
de Onderfaten en logefetenen tegens fijne Majefteyts
Subjeéien tepatrocineren, ende te ft^yven, niet alleen
in faccken waer inne fy de voorfchreve fijneMajefteyts
Subjeiten notoirlijck moghen hebben verongelijckt,
maer oock felfs niet in defen, daer de ikecken in allen
gevallen voordifputabel moeten werden ghehouden,
goet ghevonden by der felver Rcfolutien in dates rc-
ipeöive den
vijfde» }my en vijf en t'wi^^tfghβen Sep-
tember
des verleden jaersaen de Geinterefleerden in
de bewnfleSchepen
deLuypaert,Hoopewel.Charlei,Jac-
ques ende Maria, é'c·
waer over alleenlijck geklaeght
wert, dat in hare Commercie belet, en van belegerde
Plaetfen afgewefen fouden zijn, door die van de Ooft
ende Weft-Indifche Compagnien reipe<3:ivelijck te
doen geven fatisfaöie ; Maer dat die violentie die den
meer-gemeltcn Heere Envoyé daer by voeght waer-
achtigh foude wefen, ende daeromnje den Rechten
genoegh geverifieert, om dat hy feyt daer over van
tijdt tot tijdt geklaegt te hebben, is niet aeaiiemelijck
© Ö vsr-


-ocr page 381-

SiA Κ E Ν van STAET,

ΐ66ί vermits geenc valable verificatienzijnomeenfghfeyt

_tebewyfen, het overgeven ende doen yan klachten

vaneenigh Miniftcr.

De derds reden icy t vau.dej^uèlicatti die door de Mini-
fiers ■vandcgemelte Weft-Jndifche Compagniegedaenfon-
de -mefin , dienende m fedufie "Vim alle andere Natiën van
deKufie van
Guinea, dat niet tegenfiaende de gedane
klachte, geen dies-adveu offatifaiHedaer over foudene-

feugedaen j daer op dient, dat hem Heer finvoyé door
ordre van haer Ho. Mog. ter handen ghefteldt is eene
geraifonneerde Anwoorde in date den
achtfien ΟέΙο-
bQrdcs voorlcdcujaers , op des felfs ingeleverde Me-
morie van den
viertienden Augultidaerbeyoorens,
inhoudende de Idachte die ter faccke van defe was
doende over feeckcre Remonftrantie ofte protcft by
den Diredteur Generaci
lohan Velkenburgh in Guinea
in lulio des licxsfeftien hondert drie en feftigh
nueert aen FrancoysSehyn , Agent van de Hnghellche
in
Cormantijn. wacr by den ghemelten Heere £nvo-
yé fuftineerde dat gepretcndeert wierde degantfche
Kufte van
Guinea, ghenaemt, foo hy feyt de Goudt-
kufte ende de aenhoorlge Plaecfea , tnitfgaders alle
Commercien op de iel ve aen de Nederlanders alleen
te competeren tnet exclufie van alle andere Natiën, en
particulierlijck van de
Engelfchen , Swede^ en Deenen ;
Ende werdt in dc voorfchrcve Antwoprt by haer Ho.
Mog. wei duydelijck ghefeght, naer (fat ghedient wa-
ren van het bovcn.gheroerde protcft ende contrapro-
tcft van den EngeKchen Agent, ende examinatie van
alle het fel ve, dat haer niet fonder verwonderinghe
voorgekomen is, dat men van de fydc »an Engelandt
naer het verloop van jaer ende dach eeriige doleantiea
inbrenght op een fimpel Gefchrifte, naer dat bekent
ende openbaergheworden was , dat de Subjeöen van
fijne Majcfteyt niet met Gefchiiften alleen, fclfsal
langh
voor ;date van het voorgeroerdc proteft, maer
oock naderiiandt met opciibaergheweldtetidehoftile
adtien aen haer lijde hebben trachten te efifeiitueren,
ende oock foo veel in haer was., metter daedt ter exe-
cutie geleyt, even dat felve 'twelck als nu voorge-
geven werdt d<?or den voornoemden ^Jr/iiesier^A by
't yoorfzGefchriftgepretendeert tewefeu; alhoewel
haer .Ho. Mog., oaer examinatie van bet vooffz pro-
teft , bevinden dat b-y de conclufic van dien, daer toe
fclfs niet e η wef c gecontendeert ofise eenige infinuatie
gedaen, van datdeÉngeifcheNatiedevoorfzgehee-
1ς· Kufte foudc hebben te ruymen » ende alle Traffiijcq
op de felve tc abandonneren, gelijck als door deSub-
jeiten van Cjoc Majefteyttegensdie van defen Staet
al langh tevooren, te weten,
in àeti]sxc feflien hon-
dert een'mfefligh
is ghefchiedt, namentUjck als op den
twaelfden Marty des felvenJaers drie Oorlogh Sche-
pen ende twee Fregatten voerende de Vlagge van fijne
Majefteyt , ghekomen zijnde voor
Caho Verde, op
de Kufte van Africa, den Capitey η
Holmes comman-
derende defe Vloote, gefonden heeft drie Perfooncn
van conditie aen
Hendrick W'Uemfh Cop, Gommis van
de meergemelte
Wefi-lndifche Compagnie defer Lan-
den aldaer doenmacls zijnde , we cke voorfchreve
Perfoonen j uyt den name ende door laft van den
ghemelten Commandeur ende Capiteyn
Holmes, den
voornoemden Gommis C(j/>aenahefeyt hebben , dat
hy
Hobnes voornoemt exprefle ordre haddevanden
meer hooghft-gedachte Koningh van Groot
Bnttan-
nien,
om aen allen ende een yeder van wat Natie die
oock mochte wefen, bekent te maccken, dat het recht
om te varen ende te traffiqueren op de Kiifte van Afri-
ca van Caio ^^
γΛ j af, Kot Caho de BonneEfperance ïoq
competeerde aen fijne Majefteyt alleen , met feclufie
van alle andere Natiën, infinuerendedienvolgende
den voornoemden Gommis Cci/)^ dat hy de faecke daer
na foude hebben te fchicken, ten eynde binnen vijf of
fes ytiaiWi» uyttcrlijck de voorfz Kufte by de Neder-
landers mochce werden ontruymt: Waerophaer Ho.
Mo genoeg geacht hebben't felve by MifTivevan date
den
acht en twintighnen ]\ί\γ des jtetsfeftitn hondert
fwee enfeftigh
ende door der fel ver Éxtraordinaris Am-
bafladeurs doenmaels in wefende, aen fijne

Majefteyt te reprcfentcrcn, met vcrfoeck van difad-
veu, ende dat de felve verders foodanigen ordre fou. ^
j
de gelieven teftellen, ende die vodrfieningetedoen' ^ fj
dat de voorfz infinuatie met gene feytclickhedcnfou! '^

de mogen werden bekrachtigt, gelijck ó'ock fijne Ma-
jefteyt door des felfs Miflive aen haer Ho. Mog. ghe,
fchrevenden wVri» <wiwi»ig^fwAugufti daer aen vol-
gende , die adlic in eflFedte gedifadvoueert heeft, mcï
toefegginge,dat by fijne Majefteyt foda nigen ordre ge-
ftelt, en die voorfieninge g^aen foude werde ten eyn-
de de voorfz faecke niet en quame te hebben ecniggei
volghjfonder dat nochtans dacr op de reftitutie van het
afgenomen FortJi..iÌ»</wj is gcvol^t,η iet tegenftaen-

de de iterative minnelijck en niet te min ferieufe ver-

foecken, en int^rpellatien daer toe aen fijne Majefteyt
gedaen ·, Soo men nu verders gaet confererendeaöie
van
Holmes tegens de gedane infinuatie "f^nValkentnrg,
foo fai men bevinden dat in die van de eerfte in der
daetrefideerthetgeene daer van men klaeghtdatfou·
de inhouden die van de lefte, die nochtans wel Inge-
fienïijndc, fulcx niet was iwiehoudende, maerwjj
dat hy wederzijts gefuftineerde over het privatyf rectt
tot de voorfz Kuit^e en tot alle Navigatie enCommef-
cie op de felve is renvoyeremle aen de ke^ilTeende
determinatie van wederzijts Hceren Superieuren, en
niet en contendeert tochet totaeldclogementvandc
Engelfchen in die Gewefteo ; gelijck daer c^geen da-
dclijckheden zijngevolght, als wel opdie infinuai?
ghedaen door den gemeiten Capiteyn
Helmes foo als
alle 't iêlve breeder gededuceert worc gevonden in haer
Ho, Mog. Antwoort van den eci/ïf» Oitober leftle-
den, zijnde aldaer in fpecie op 't gcene den gen^elten
HeereEnvoy é hadde gelieft te alleguerenjdat in de be-
ven geroerde proteftatie van den Generael Direüeur
Valckenburgh fouden influeren eenige incivile termen,
chocquerende de boven gemelte diie Natiën, by haer
Hoogh Mog. aengewefen dat de felve vry wat meer-
der reden hadden, dien gaende over de ingrediemeq
van bet contra protcft van den ghemelten Agent if/·
•a'^n, foo cenaenfien van de materie, alstenaenlia
van deaenftootelijcke endeinlolente termen daerió-
negcbruyckt, tedoleren, ende reparatie te verfoec-
;ken , als die van de Royale Compagnie gehidt heb-
ben , ommc over de voorfz remonftrantie van deii
meer-gemelten Direöeur Generaci
Falckeniurghm
fijne Majefteyt, ende door middel van de felve aen
haeir Ho. Mog. klachtigh te vallen, ende konnen hacf
Ho. Mog. haer niet genoegh verwonderen, hoebjf
HeercEn voyé defe faecke wederom komt op té hilcD)
ende tot een oorfaeck vandehoftilcaggreffieteajle-
gueren , als foude daer op noyt eenigh disadveu food;
faecke fich foodanigh hadde toegedragen, ghegevm
zijn, daer het contrarie uythet vooren verhacldeende
de meergeroerde antwoorde van haer Hoogb Mog.
van den
athtften OiStober voornoemt it {)lijckca
de.

Ύΐηvierden·, werdt ghefeytj datdenKoninghm
Fautijn
(tch door een fomme Gouts, hemty deNederla·
ders gegeven , ver pen hebbende va» alle Wapenm >
moveert foude zyH gemor den om het Cafteel van fijne Mf
jefteyt tot Cormant^n in die quartieren fe vemfffi t
daer op dient voor eerft, als meermalen hier voorms
geremarqueert, dat hy Heere Envoyéfeerqualick»
de tyden uytrekent, want de tydinghe of deklacbte
over 't voorfchreve geallegerde van den Koningh νβΛ
pautijn en isinE»gf/a«/nietgearriveert, danlang·"
naer dat
Cabo Cor/o door ordre van fij ne J^jeftiy^w"
bereytsfeytelijckjende metghewclr inghenomen wUi
ende fulcx vele maenden,ja mogelijck een geheel Ja«
naer date dat fijnfr Majefteyt
alberyts ordre ghegevcn
heeft gehadt, tot het attacqueren ende nemen van
Ct-
ho Corfb y ende Nieuw-Nederlant, ende over fulcx t"-
fe adlie ofte tydinge als naghekomen zijnde, g«8
oorfaeck kan zijn geweeft tot het geven van foodanigc
ordre, want de tydinge van defe pretenfieajftieis W"·
inAugufti gearriveert,
ende eerfte Memorie byatu
Heere Envoyé daer over inghedientdcn wirW'n^
der feWer Maendt, daer
Caba Corfo al in May "
vooren vyandtlijck geattacqueert en
ingenomen was;
Sulcx dat daer uyt blijckt hoe lichtdijck diegee^


-ocr page 382-

en ο ο R L ο G Η. 'tVijf^en-'veertighflelBoecL· -3 63

fondathent van eenighedoleahciéaendeEngèÌfchete l dÓf ^
werden Voorrghebracht, hetwelckgeconferecfc wbr-
: '
dende met bet voorgaendc,klaerblijkclijck voor oogea
ftelc, dat foodanige klachten niet en konnen of behoo-
ren voortgebracht te werden, ten fy geaccómpagneerc
met valable preüven , ioo als hy Heere Envoyé fulcx
oock felfs wel fchijnt te verftaen j vermits hy feyt daer
van eenige bewyfen federe gecommuniceerc te hebben
aen haer Ho. Mog. welcke wederom eene taanifefte
onwaerheyt is,te weten,dat hy oy t of oy t eenig het min-
fte bewijs daer van heeft geexhibeett ofte overgeleverc,
niec tepenftaende foo de faecke in der waerheyt fo was
geweeft, hy die wel hadde konnen recouvreren, ge-
merckc federe verfcheyde Schepen uyc die geweften
zijn overgekomen, en fulcx alhier om de Wereldt té
bedriegen, en ce blinthocken, 't onwaerachtighen ge-
fabriceerde voorgeven ontrent den Koningh van
Fau-
tijn 1
met noch een manifelter onwaerheyt van Pe heb-
ben de preuven daer van gecommuniceert, ghetracht
worttejuftificeren,engelijck'r geene ontrent defe fake
in confiderütie komt een
queBiofa&i 2.ijnde, daer alles
op de verificatie en preuven aenkome, enbuytende
waerheyt gcfeycwert,eenigegeexhibecrt te Zijn, foo iS
van ter fy den voorgekomen, dat door de Engelfe Mi-
nifters aen de Geallieerden foude wefen uytgheftroyt
met geen rninder impudentie, als onwaerheyt, dateer
fouden in handen fijn Brieven van Bedienden van de
Weft-Indifche Compagnie, gefchreven aen den Ko-
ningh van
Ïautijn, waer uyt her geallegeerde foude
confteren, aen welck feggen , foo veel te defereren is j
alsaendaevan CapiteynHoiwfi, dat hygefienfoude
hebben een ordre en Commilfie van hacr Ho, Mog.
om alle Engelfe Schepen en Goederen te nemen, hec
welck alle gepradifeerde en gefilterde onwaerhedeii
fijn om haer roveryen, gewelc, en andere onverane-
woordelijcke ailien te verfchoonen, en als fulcx, foö
lange die
A&cn in originaÌì οΐautenthicàfìrmdniet ea
werdén geeXhibeert, moeten werden opgenomen cn
gereputeerc.

Dit fijn dan de redenen, die hy Heere Envoyé
voortbrenght, waer op gcfundeert foude zijn de ordre
van den Koning gegeven, cn daer op gevolghde cxe-
cutien tot de vyantlijckc accacque ende occupatie
van
Caio Corfa, Tocorary op de Kultc van Guinea, en van
deStidt NisuTP-^flerdantj Nieuw-hSederlant, ende
'e geene daer aen dependeert op de Kufte van
Americai
hoe irrelevant, enbuyeenpropooftdie zijn, blijckc
genoeg üyc het geene hier vöoren is gededuceerc ; Het
welck byhem Heere Envöyé oock wel als foodanigh
wefende bevroet, foo werpt hy 'e op een ander boegh ,
cn wil juftificeren defe geoccupeerde Piaetfen te be-
fauoren tot dien eygendo m,niet van defen Staec, maer
van dén Koningh van Grooc Brittannien, ende feyt
eerft,
dat notoirfindè zijn, hàthy overlanghgheklaeght
foude hebben > door ordre van den Kovingh fijn Meejier >
dat die van dtWefi-Indifche Compagnie by (urprife, va»
die flaetfe, haer hadde» meefier ghemaeckt, ende dat de
fubieHen van fijne Majefieyt van Groot Brittannien dé
grent aldaet ghekocht hadden van den Koningh van dié
Plaets
; De gemeltc Heeren haer Ho. Mog. Gedepu-
teerden weten niet dat voor degegeveordresomdc
Plaets te occuperen oyt fcdanige fuftenue voor geko?·
men is, maer wel ter contrarie fijn verfchcyden adita-
eén van den Heere Envoyé voor handen, die mee foo-
danighe fuftenue in iiet minfte niec en komen eequa-
dreren, als eerftelijck, dac gheklaeghc is gheworden
by heni Heere Envoyé dac de Engeifchen beiec fijn
gheworden de plaetfe van
Cal/o CorJ'o te frequenteren ,
ende haerc Schepen daerafofuycgchouden, alleen-»
lijck op allègatie dat de opgeroerde belegeringhe niec
en was fórmèel te Water ende te Lande ; byaldieo
nti die Plaetle haer in eyghendom hadde ghecompc-
eeere foude hy moeten k'aghen hebben , dae meo
haer eygheö Plaets belegert hadde , ende haer uyt
haer eygen hielde, maer niec uyc een Plaets die Neu-
tralen competercndc,niet formelick belegert wasiTen
anderen, in het difpuyc't welck over den ej^endom
van defe plaecfe is gemoveert geworden tuilchende
Weft-Indifehe Compagnie dcftjr Laaden, ende dà
ö Ö
 Deen^

ι Ci·. JieoBrechtvaerdigeaaienmctonwaeràchtigemidde-

I ^^ } * Kojar /oKrom

? trachten te verfchoonen, hacr felven komen ce
verftricken, foo verre dacmen opgeraepcedinge itele
tot
oorfaecke vanaflien waertoedeordresnotoirlijck
uvreegeven zijn eer men advys hadde, ja , cerinen,
naer eyghen confeiïie en gepofeerde advys konde heb-
ben
dat foodiiHige opgeraepte dingen foudenwefen
vooreevallen ; Ende wat aengaec de faecke felfs, foo
is het
foodaoigh daer mede gelegen, dat in de fchrifte-
Kicke Antwoort by fijne Majefteyt van Groot
Brit-
mniin gegeven op verfcheydenpointenaendefelve
voorgedragen door haer Ho. Mog. ordmarw AmbaflTa-
deur in 't wW^inordreghefeyt werc, datdenDire-
éteur Generaci van de Weft-Indife Compagnie defer
Landen voor
fefi'gh bendijs Goudc de Netürellen van
'cLant, ende namenlijck den KoninghvanFautijn
foude hebben bewoogen, om het Fort
Cormantijn· af te
loopen , ende hem tot dien eynde geaflifteert ende
verhen met een goede quantiteyt Mufquetten, Bof-
poeder, ende andere gereetfchapj waer op by haer Ho.
Moz by 'Ie'· felver Deduöie in date den
negenden
Odlober lellieden is tot antvyoordt toeghevoeght een
Verklaringeinalleoprcchtigheyt en finceriteyt, dat
de
felve geenfints konden gelooven dat de NederJant-
fche Natie haer tot fulcke aöie foude hebben uytge-
iaten, ende indien 't felve gepofeerde bevonden wier-
de de waerheyt conform te wefen, dat haer Ho. Mog.
daer over aen fijne Majefteyt fouden doen geven be-
hoorlijcke fatisfaétie, engelijck fy bevooren verfocht
haddes gedient te zijn van de bewyfco ende verifica-
ne van dieaftie, alibo die gheloochent wierde, foo
is daer toe geene de minile preuve wegens fijne Maje-
fteyt of des felfs Miniiter alhier overghelevert gewor-
den, zijnde het eene impudente onwaerheyt dat by
Heere Envoyé oyc eenige preuve foude hebben over-
ghelevert van de geallegeerde opmaeckinge van den
Koningh van Fa»)/i/» met
' t geene verders daer by feer
odicuflijck ghefeght wert, hebbende noyc yets geexhi-
beert dan een firopel advljs van den Engeifchen Agent
m Cormantijn, die fulcx wasoverfchryvende, niec
alleen fonder eenige de minfte preuve, maer oock felfs
fonder eenigefolideallegatie van redenen van wetcn-
fchap of circumftantie, waer uyc men met eenighe
waerfchijnlijckheyt ^tfeifde foude konnen opnemen.
En naedemael haer Ho. Mog. te refpeöuteufefenti-
mentcn gehadt hebben voor den Koningh van Groot
Brittannienjom te konnen in haregedachten laten val-
len dat fijne Majefteyt fulcx fonder cenighadvijs uyc
die quartieren by fich felven foude hebben gefingeerc,
en gelaft haer Ho. Mog. met fodanigh eygen verdichc-
fel tebefchuldigen,fo is het oock notoirjdat het voorfz
geexhibeerde ad vijs fijne Majeit. nieten kan ftellen in
termen om de voorfchreve verfochte exhibitie ende
overleveringe van preuven te konnen declineren j of
negligeren, en echter op de faecke felfs nader urge-
ren ende infteren ί en hadde boven diea , denmeer-
gemelten Heer Envoyé wel behooren te weten, wac
geloof by haer Ho. Mog. konde meriteren den voor-
noemden Engelfen Agent tot
C«rmantyii,m^T dat hem
van defer zijde aenghe wefen waren des felfs imperti-
nentiën , onwaerheden ende extravagantie, gepleecht
in een publijck Gefchrifte voor defen aen hem Heere
Envoyé copyelijck behandight, Endeby aldien men
foodanige advyfen ende advercentien dadelijck foude
aennemen, foo hebben haer Ho. Mog. wel meerder
fondament ende redenen gehadt tot klachten ende do-
leantien, dewyle door het fchry ven niet van een par-
ticulier Agent alleen, maer van den Gouverneur en
Raden van indien uyt B
^k/ geadverteert worden ,
^t de Engeifchen met den Overften van
Bantam een
Contraa ende Ligue fouden hebben opgerecht, om
gcfamcntlijck ende
mee gemeene macht de Stadt Βλ-
tavia te Water ende te Lande te belegeren ende attac-
queren, daer toe den Koningh van Groot Brittannien
f vrnti^h Oorlogh Schepen furneren foude 5 ende al
noewel het felve noch al eenige nocableendeconfide-
rableomftandigheden was behelfende, £ö hebben ech-
ter by faute van fuffiiante preuven haer Ho. Mog, alle
't felve niet weerdigh gheacht omrae cenighfints tot

-ocr page 383-

35S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

J66f. Afrìaatfcbe Compagnie , foo hcefc hy Hecr

«_Envoy^ gelieft wegens den KoninghiìjnMeeilerte

appuyeren ende met fijne fchriftelijcke recomman-
datien te fccundercn,
die van Demem^rcien j fonder
bec minile pioteft ofce vermaen te doen , dat de £n-
gelfchen toc defe Piaetfe eenigh rccht ibuden mogen
hebben j Nu word: voor-gegeven
dat in den jare fef-
thien hondert negen en
vesiügh d''tcgui/tie fonde zy»
gedae» van den Kming vauFefiu, en een Hup ofte Logie
getitnmert, die hy de Naturellen van het Landt, foude we-
fen gtdemolieert, en de Swedeti overgegeven, die daer een
Fortrejfefoude hthhtngebouwt
drie jaer daer na, anders
wordt met voort-gebracht j ende werdt niet ghelooft
dat foodanigh contrail by de Engclfchen fai weerden
gercxhibeert, daerby blijckenfoude haer den grondt
tecompeteren , ofce verkoftte zijn van den Koning
van
Veftu. maer mach wel miflchien zijn een permil-
fie, om aldaer een Logie te bouwen , fulcks die van
de Compagnie al van een ouder datum cndeopghe-
volghde aftuele pofleflie van /w^f^jaienzijn hebben-
de j te weten in het jaer
fefihien hendert feven en der-
tig/} .
in allen ghevalle en heeft de Weft-Indifche
Compagnie defer Landen de pofleifie van het felve
Fort ende Piaetfe niet bekomen uyt handen van de
Engelfchen, als dadel ijck fai werden aengewefen , en
fulcks de pretenfie tot die piaetfe niet moeten vorde-
ren van die van de Wefl-lndifche Compagnie, die
ter goeder trouwe aen de felve zyn geraeckt, eerft by
koop, en naderhant door eene koftelijcke belegerin-
ge ofte befettioge, jaren en dagen geduyrt hebbende,
in 't gefichte van de Engelfe, en van de geheele We-
relt, fonder dat oyt eenigewaerfchouwinge ofte de-
nunciatie isgedaen, dat fy daer op eenigh recht van
eygendom hadden ofce pretendeerden:Maer indien fy
op de geene die haer die fouden hebben afhandigh ge-
maeckt, foo 'tfelveoytisgebeurt, gemeynthadden
oyc,eenigh rechc te hebben > moeften fy fulcx als doen
met eenig vervolgh, ten minften mee eenig publijck
proteft, bekent gemaeckc hebben, maer niec naer hec
verloop van
veertienj^ren ot daer omtrent,naer dat hec
vpornoemde Forc door haer met lift en gewelc wasge-
npmen eyndelijk die preténfiekomen fileren. Wyders
(den titul van acquifide der Compagnie nletgemeens
hebbende met de pretenfie de Engelfcn, fo kan die te-
gens de felve in geencconfideratie komen; Wantin
bet Jaer
feflienhon4ert vyfiigii (ende nietfeÙien hondert
twet en v^tigh)
fo is by dC S weden aldaer een Fort ge-
bouwt geworden fonder eenigc opppfitie offe contra»
«lidhie van de Engelfchen, die oock noyc van de Swee-
den geeyfcht ofce gepfetendeert hebben eenigh recht
tot dele piaetfe, maer wel de Weft-Indifche Compa-
gnie ,dacr nac, foo wanneer in den jaere
fifiien hondert
feven en vijfttgh
een fwaren Oorlogh was ontftaen tuf-
Ichen de Kroone van Sweeden ende Denemarcken,
fpo is defe FortrefTe by d/e van Dcnemarcken van de
Sweeden afgenomen , ende naderhant by Contiaél
van koop by die van Denemarcken aen die van de
Weft-Indifche Compagnie deferLanden overgedaen,
defe Piaetfe naderhant by de Naturellen van hec Lande
döor macht van Wapen geoccupeerc zijnde, is die
wederom naer een fwaren Oorlogh tegens de Swarten
ende een lange belegeringceerecupereert geworden :
foo dat noyt de Engdfche de FortreiTe hebben gepofli-
deertgehaat, ofte eenigh recht of pretenfie daer op ge-
moveert dan federt de onlangbs onrechtvcerdighe fur-
prife.

Maer feyt hy Heere BM\oyé,hadJe dit Fort wegenfy-
ne Ma]efieyt geeyfcht geworden
( geiijck hy wei liet dat
haddebehoort, vooralleviolentietegefchieden)ναΐ
hoope va» dat te bekomen·, dewyle in dermaerheytfyne
MajeHeyt op alle devoiren ende inflanUen de reflitHtie
van niet een eenigh Schip, noch eenenfluyver meerdigh,
asn goet van fynSubjeÌlen met violentie genomen, heeft
veten te bekomen.
Dat hy Heere Envoye alhier weder-
om du waerheytgewelt aen doet, blyckt uytde reiti-
tucje van het Schip
deHandmaid by htm UeerDoiP7iing
gereclameert, de Chaloupe by Capiteyn Bancker do®r
inadvertentie, voor eenPortugecfchCaperkenaen-
ghccaft , ende ghenomen , gheweeft zijnde , ende

meer andere faecken en voorvallen alle geënumeieert iK/:
in de meer geroerde Dcdudtie van den
«egendenOSio.
ber des voorledenJaers'j alwaer met aenwyfinge vm ~
waer, ende hoe, fai werden ghevonden ghefpecifi.
ceert ende aengewefen, dat van de zyde van haer H
q
Mog. foodanige klachten konnen werden gedaen, «ί
dat dievandezyde vanEngelant tot eenmaelfonder
fondament werden voortgebracht.

Maer hy Heere En voyé wel wetende dat gheeyfcht
hadde moeten werden die piaetfe daer die van defe zij.
de in vreedfame pofTeflie ν an waren, foo daer op eenig
recht pretendeerden, en niet met gewelt hernomen,

dat van hun niet genomen was, brengt voort de lieckc
van
Vouleron, en feyt, dat hetfelve behoordegere^ituttn
gheipeefi te zijn, al over langhe als m het jeej-feltien
hondert twee en twintigh hyTràSaetfulcx%,ündebe-
looft , ende noch naderhant door een Trailaet van het Jaer
feftien hondert vieren vijftigh, endeeenvan het jaer
feftien hondert twee en feftigh en noch niet te weten het
jelve gerefittneert te zyn,
infeterende daer uyt een
recht, voor fijn Kon ingh, om ongeeyfchte Plaetfen
te mogen met gewelt occuperen, ende alfoo dit aliuo
voorgeftelt wert, als ofhaerHo. Mog. nietfoigneus
en waren om haer Traöaten te onderhouden, of doen
onderhouden, foo dient mede gefproocken van den
toeftant van dit Eylandt : het is waer dat omtrentden
jare
fefihien hondert twee en twintigh handelingen zijn
aengeftelt gheweeft over verfcheyde pretenfien cnde
intereften die de Ooft-lndifche CompagnieninEn-
gelant en defer Landen refpeftivelijck hadden
voort-
gebracht, en met den anderen te demefleren, daer on.
der mede was dat van den eygendom over Pouleron,
een van de Ey landen van
Banda, alle befeten by die
van de Compagnie defer Landen, en pretendeerden
de Engelfchen dit Eylandt hun te competeren ; zyn-
de in gevolge van'tTriftaet inden jare
fefihien hon-
dert vier en vijfttgh
met den gewefen Proteöor Crm-
■wel
gemaeckt, al Ie de faken die tuffchen beyde te de-
mefleren waren, voor weder-zydts aengcftelde Gom-
miflàriffen geventileért, en by aibitragie cn uytfprake
afgedaen, en dit Eylant Pouleron de Engelfchen toe-
gewefen·, ditgefchietzijnde, zijn aenflondtsaende
Engelfchen ter handen gheftelt alle de nodige ordrcs
om poffeUìe van'tvoorfz Eylandt te gaen nemen tot
haer volle contentement,en abfolute fatisfaftiei edoch
hebben fy genegligeert fulcks in 't werck te ftellcn ,in
confideratie van de onkoften ter fake van dien, tefup-
porteren, of uyt andere infichten, haer Ho. Mog. on-
bekent , naderhant wederom nieuwe difpuyten ont-
ftaen zijnde, over 'c aenhaleji van eenige Schepen, die
in béiegerde of te water befette vyandtlijcke Plaetfen
waren gedeftineert, fo zijn die alle by een minnelijck
accommodement in den jare
feilhien hondert mgmtn
vyftigh
afgedaen tot onderlingh contentement, in
fodanigc termen ende manieren, als de handelinghe
mede brengt,meteen mortificatie van alle pretenficn,
fchaden cn injurien van weder-zyden, nu de herflel-
finge van den Koning daer op volgende, fo koftenict
wel gevocghlijck op een Traftaet met Cwwipi/f ghe-
maecktdercftitutie gefchieden, ten ware het felve by
den Koningh wierde op nieuws gcconfirmeert, de
mortificatie boven geroert bekrachtight engedecli-
reertby des Koninghs Handt ende Zegel , aenwien
men het felve foude overgeven , opdat men verfekeiC
foudewefen het voor folutieftreckenfoude , geiijck
daer over verfcheyde handelingen zijn aepgeftelttuf'
fchen CommifTarifTen van fijne Maj.
endedeeXtra-
ordinaris Ambafïadeurs van haer Ho. Mog. in Enge-
landt, foo dat daer over is geconvenieert, als in het
Tri<3:aet fel ver bevonden werdt,
foo dat alles wat te ·
vooren foude mogen weien gepaflccrtingeepconfi-
deratien komt, als by het laetfïe
Tradtaetgedetermi-
neert wefende, cn konnen haer Ho. Mog. haererin-
neren dat na de uytwifïèlingc van de
refpedive Ratifi-
catien,fodanige promtitude is by
-gebracht geworden,
om in dit point te voldoen, dat fijne Maj.
betuygtit
heeft by desfelfs Miifive indacedentaeeentmi'tii^'
β en Januarij fefihien hondert drie en fefitgh aen haif
Hoogh Mog. gheichreven, daer inne volkomendijck


-ocr page 384-

en OORLOGH. Wi/f-en-'vemtghfie BoecL 3 65

I ae te weien vergenoegt, ende verklaerc, dat gelijck haer
I ' ^ ' Hooeh Mog' ^®··^^ geweeft om het Tradiaet
te voldoen, hy de laetfte foude zijn om het te contra-
venieren ; Wyders is daer opgevolght, datdegee-
ne die de poffeilie fuude komen nemen van die plaetfe
haeVaddrtffcrendeaen de Regeringe in Indien, exhi-
beerden de Aöe van authorifatie des Koninghs, foo-
danigh bemorft, bemeufelt ende toeghefteidt, dat
men redenen hadde om te twijSèlen, of dit wel foo-
danigen A<£le foude mogen wefen, vermidts men ge-
woon isfoodanige Adten wel te bewaren , cxprellè-
lijck daer toe foo voortgebracht, foo men prefumeert,
om een weygeringe van 't ielve Eylandt over te ghe-
ven, tebekomen» ende als dan dacr op nieuwe plain-
tes en pretenfien tc fileren,
't welck daer uyt te meer-
der komt te blijcken, dat men tot Londen heeft ghe -
fpargeert, om de gemoederen aldaer te inciteren,
dat de overgifte van
't voorfchreve Eylandt was gere-
fufeert, fonder dat men daer af aldaer eenige kenniflTe
ofte tydinghe hadde, oock kofte hebben ; echter die
van de Regïeringhe in Indien willendé voorkomen
alle finiftre interpretatie, hebben de overgiftevaa
pouleron geprefenteert, onder die conditie, datby
d'Engelfchen valablement foude werden verklaert, dat
degeexhiheerde AÖ;e des Koninghs in oprechtigheyt
ende in der waerheyt, loodanigh was, ende als vol-
ghens het Tradiaet wierde gherequireert ; waer over
din geconvenieerp zijnde, ende fulcx alles bereydt,
om de overgifte te doen, de depefches verveerdight,
endede ordres ghegheven, foo is niet een Engeifch
Schip, of Man geweeft, om het felve Eylandt te ont-
fangen ende de poiïeflSe daer van te gaen nemen, foo
dat het allcenlijck de Engelfchen te imputeren ftaet,
dat de poflèffie van het Eylandt noch niet en hebben
genomen; zijnde de voorfz gevoeghlijckheyt door
de Bedienden van degemelteO^-W/^Compagnie
defer Landen gepleecht, onaengefien noch pen ander

notabel defeia, diredelijck teghens den teneur van „ ______________,_____________

't voorfz ïi^'/i/WffArtijckel van'tTrsöaet, 'twelck | langhjarigepofleflTieendebefit, de Nederlanders eea

Quartieren tüflchen de Subjed.....
Engelandt, ende die van deièn Staet opgerecht, ekk
iii fijn diftiiaingevoert heeft , ende gebfecrt fooda-
njge Wetten, Coftumen ende Uiantien, als volgece
het naturel van clcke Natie ydergoedt ende geraden
gevonden heeft, ende eick gehadt eene abfolute ende
van den anderen gefepareerde Regeringe endejufti-
tie, ende dit niet tegenftaende wel eenige Nederlan-
ders onder de Limiten van de Engelfchen , of
vice
•verfa
Engelfchen onder de Limiten van de Nederlan-
ders fich mochten komen te vinden, of geretireert ce
hebben, en te onthouden. Defe pofiTeffie is van de Ne-
derlanders van over
veertigh ende jaren, zijn-
de de langhften tij dt dat door poUeificeenig recht of
befit bekomen wert, ende namcndijck de Stadt ende
Fortrefiien van Nieuw-Amfterdam
ova àt veertigh
jaren , ende van deFortreiïen OrangieenàeJEfipus
v&n over de vijftigh alle
met hare aenhoorige Landen
ende Diftridten, en hebben de Engelfchen tot hare
Diftridlen en Poffcflïe, te weren Nieuw-Engelandt »
anders geen rccht, als die ran defe zyde tot Nieuw-
Nederlandt, te weten het recht van occupatie, door
dien defe Landen wildt, woeft ende onbewoonde
zijnde, als niemandt toekomende, cederen aen diefe
komt te occuperen ; Soo hebben de Engelfchen Nieu-
Engelandt geoccupeert, ende in pofleffie gehouden ,
ende die van defe zyde Nederlanc, en kan dat tot geen
recht ftrecken, voor do Engelfchen , dat den Ko-
ningh in fijn Brieven van Odtroy de Limiten van de
Engelichen foodanigh komt te expreflTeren, dat daer
binnen oock de poffeflien van de Nederlanders wer-
den gevonden , foo weynigh sis aen de poflcffie van
de Engelichen prejudiciëren kan, miffchien haer Ho.
Mog, in hare Brieven van Odtroy komen teexprime-
ren foodanige Limiten daer binnen dat de poflèffie
van de Engelfchen foude mogen zijn , fulcks dat foo
langh.jarige pofleffie ende befit
, de Nederlanders een
indifputabelrecht is toe-biengende, het welck met
geen fchijn van eenigh recht, in controverfie kaa
werden getogen j in allen gevalle , by aidlen den Ko-
ningh van Gróoc Brittinnien eenigh recht daer om-
trent hadde gehadt, foo foude hy ten tyde van 't Tra-
ftaet het felve hebben moeten moveren endé refer-
veren ; te meer vermidts by het Artijc-

kel van het Traöaet alle foodanige a«ien ende pre-
tenfien werden gemortificeert.

Op de Replijcke die Hy Heere Envoyé is gevende »
d^t het vijfihiende Arttjckel van hit TraSaet maer foude
mortificerenjaeiken van phnderinge > Zee-revtryen i tnie
mttvanerffeniffevan Landen ende JurifdiB'ttn { 't fil-
veverifierende met het exempel van
Thomas Lauwer «
reclttmérende eenighe Lijderjm , ghelegen i^Ztelandt s
Dient dat dit epde diérgelijcke exempelen hier geen-
fintstepaflèen kotnen, alszynde particulieredifpny-
ten ende proceflèn tüflchen fubjedten ende private
Perfoonen, fpruytende uyterffenìÓen , cpntraften
endediergelijcke, over poederen , ghelegen ip dee
eene of des anderen indifputable Territorien , die
niet verftaen zijn ge worden onder de generale morti-
ficatie ende abolitie van 't v^fthtend^ Artijckel v^n bec
Traftaet, begrepen tezijn , maer wel ter cpntrs^ri^
foodanigp pretenfie als den Koningh van Groot Brit-
tannien, foo eenigegehadt mochte hebben op NÌeuw-
iSTederlatjdt, Cabo Corfo, of diergelijcke, hét welck
daer uyt evidentelijck i? blijckende, dat gelijcke recht
wegens den Koningh gepretendpert wordende op het
Eylandt Poeieren, 't felve van de generale abolitie werc
ge-ejf imeert, eh gefegt dw met de reftitutie van 't felve
Eylant, alle andere aöien fullen wefen gemortificeert»
daer uyt dat die mortificatie njoet \yerdcn verftaen ,
van rechten en a^ien die van foodanige natuyre zijn,
ais die is, die hier ge-excipieert werdt, te weten,tot
Pouleron,dat is tot Landen,Forten enJuriÌHidlien, ên
fulcks dep regel geconfirmeert wordende dopr de ex-
ceptie in de voorvallen nietge-ejfdpieertzijnde, foo
moet door het excipieren van de aaie op Pouleron ,
den gencralen regel der abolitie ende mortificatie tot
"'3
 Ì9

vaM^A EIA» ««AIMU ÉÌMMI*

men al mede uyt vredelieventheyt, over't hooft ghe-
fien heeft.

Wyders feght hy Heere Emoyé Jat de faecke van
Nieuw-Nederlant vreemt van een fur^rifefoude x.yn t
tlfio die
fireeck Landts gelegen foude -tsefen hintten het di-
firiH van toOi^royfesNieuw-Engelandt, ende dat

ende dit precarium hun vaajaertot jaer onderfieckere
toaditte foude
wefen aenghefeght, ende dat door nieuroe
imrfiin ende provocatief», 't federt het lefielì'aÌIaetJy
djefwmgheyt hebhenop den hals ghehaeldt ·,
Voorwaer
lbo eenighe aenwyfinghe of defcriptie van defe incur-
fien ende provpcatien fouden moeten werden ghe-
daen, vermeenen de opgemelte haer Ho. Mog. Qe-
deputeerden dat die van de eygen nature fouden zijn,
die het Schaep te lafte wierde geleydt, van dat het qn-
•lerftrooms ghedroncken hadde, ende foo de Revie-
fe ontroert, dat de Wolfonklaerwatermoftedrinc-
ken, ende fulcks aftïe genoegh, omhetonnoofele
Lamteverfcheuren, endeopteeeten, waer in defe
provocatien en incurfien fouden hebben beftaen ,
wacr, by,en op wien geple^ght ; en wert niet gefeght,
geJijck oock gelooft wert niet gefeght te konnen wer-
den , als miifchien noyt geweeft zijnde, iii allen ge-
valle noyt yets daer over voort ghebracht oj^reparacie
Wriocht wefende, ghelijcit volghens den teneur van
' Deertiende Artijckel van 't Tradaet > die den Heere
tnvoyé felver aen die Artijckel is ghevende, hadde
moeten gefchieden,foo werden vertrouwt die alle ver-
«'t tezijn. Gelijck medeniettepaflè komt het geal-
«6eerde,watjeMÌea< men aldaer te Lande gebruyckt,
oewyle de ordre tot de furprife ende vyantüjcke occu-
patie uyt Europa ghekomen, ende byden Konjngh
ingeven is, ende de macht tòt de executie van dien,
^^^H'landt dcrwaerts ghefonden, gelijck van jiec
η foo precarium, ende dat fulcx van Jaer tot
Jaer loude wefen acngefeyt,geen bewijs voortgebracht
ρ ®nde geen poflcffie by gedoogen
of precarium
en werdt, maer die fulcx wilallegue-
ren liet felve moet bewyfen , ghelijcktotccn evident

-ocr page 385-

366 SAKE Ν van S Τ A E Τ

,de adtie op Nieuw NederlanJt} foo eenighc tnoch-

___ te hebben gheweeil ende diefghelijcke, oock ver-

ftaen werden applicabel ce zyn , cnde ftaot te gry-
pcn.

Ende wat aengaet dat inwerpt deaiitevandeVran-
foy/eif, in GuajattiCi
dient hier ten propoofte > ende
of al eenige gelijckbeyt daer in mochte wefcn > als mif-
ichien niet gevonden fai worden > foo is dat een werck
'c welck tuffchen den Koningh van Vranckrijck, ende
haer Ho. Mog. ftaet te demefleren, ende hem Heere
Envoyé nieten raeckt, als geen Procuratie of laft
daer toe hebbende van den hoogllgemeltea Koningh
van Vranckrijck.

Wyders foo komthy Heere Envoyé tot het gepef-
fierde omtrentCabo
Verde ^ httoccu{er*»vande For-
trej'e eldaer i dt actiën vanCaptey»
Holmes , datoj>
de ktaehten daer over gedaen. Belooft foude Siijn, naerte
nemen informati*. juBitte tefullendoen j dathetse^t-
tiende Artyckel van het Traéiaettwae/f Meenden daer
toe wat gevende, ende dat cchter neer les ofi'cveu Mam-
den refolHtie genomen toas > een confderaM macht van den
Staet derrtaerts te fenden. endefulcks gecontravenieert
hetTraifaeti
van de adien van Capiteyn Ho/mex is
bier voor en meer gefproocken, ehde wat fatistailie
haer Ho. Mog. hadden te verwachten over de gewelt-
dadigheden ende vyandtlijcke aggreffie van den felven
Holmes > is af te nemen dat op de klachten van het ge-
pleeghde op de
Reviere GamBiaj het nemen van het
Fort
St.Andries, het Eylant Bo/jD^iiiB'tJaeryi^/V»
hondert een en fifligh ?niet teghenftaende ipecificque
toefegginge van den Koningh van fatisfailic, ftrafFe
ende reftitutie, op des fclfs retour> niet en is gevolght,
ende over de occupatie van
Caio Verde, geene de min-
! fte toefegginghe kofte werden geobcineert van repara-

tie, reftitutie en fatisfadlie,maerdatgeduyrigh bleef
inhercren in de generaliteyt van woorden, van te iul-
3en docp,nae te nemen informatie,wat billick en recht
is waer op haer Ho. Mog. geene gerufthey t en koften
nemen j temeer, door dien dc plegers van defe ho-
ililiteyten, voorgaven, van met meerder macht te
iul-
Jen werden gèftyfti foo hebben haer Ho. Mog. vol-
gens het natüyrlijck recht, dat leert alle geweldt met
geweitaf te keeren /en óm voor te komen alle verdere
plunderinge , berooyinge, vyandtlijcke infeftatien
' ^n òccupatien van Forten ende PlaËtfen, goetgevon·

den ëene confiderable macht derwaerts te fenden,endiE
hebben wyders aenfijnMajefteytghecommuniceerf
den laft ende Inftruftie de Overhoofden medegege-
ven , ora fijn Majefteytgeruft te ftelleü, dat de lelve
niet gebruyckt foude werden, tot offenfie ende fchade
van eenige van des felfs Subjeöen ofte der fel ver goe-
deren i maer alleenlijck tegensde plegers van fodanige
ge wèltdadighéden en vyatidtlijcke aélien ,cndc tot de»
ienfie ende voorkomïnge van meerder fchade, tot het
weické liaer Ho. Mog. fonder te contra venieren het
gemaecHte Tradaet be voeght waren, gelijoi: het felve
ia feecker juftificatoyr Ge/chrifte van haer Ho. Mog.
in date den
een en dertighfien O<3:ober leftleden, wyt-
loopigh wert gededucecrt ende aengewéfen, tot het
wclcke, om kortsheyt wille, alhier wert gerefereert,·
Ende wort in 't fel ve Gefchrifte wel klaerlijck en duy-
délijck gedemonftreett, dattct
veertiende artyckel van
het Tradtaet in 't rainfte niet en belet, of de handen
bindt aen den befchadighden, om alle Beledigers,Ro-
vers , Plonderaers ende vyantlijcke Aggreflèurs te ver-
volgheh ende te ftraficn, ende van hun wederom te
hernemen de genomen, beroofde endegcplonderde
goederen, maer wel dattet opgeroerde artyckel limi-
teert ende reguleert voor een cijdt, te weten,
tweelf
ofte achtien maenden refpedivelijck , nae ghedane
klachte, defaculteyt, het recht, en de macht die alle
Natiën , naer hetgemeenevolckcren Recht compe-
teert en toekomt, ommc (iitisfadtie en reparatie bv
middel van Brieven van Marqué, Repreffalienofce
Oorloge te bekomen, oock van die Subjeiten van de
ledércndè zijde, die onnofel ende onlchuldigh aen de
JieCefouden mogen wefen^ Ende ofwel alle het fel ve
feer pertinéntelijck in de boven geroerde Dedudieen
juftificatie van den
een en dertigfien Oitober laeftlcden

roet vele en verfcheydenc redenen wert geadftmeert: ,

fo kan het cchter by de fimple ledure van httvertieHi» ■
Artijckel van'tTratìaet felfs blijcken, dataendege-
ledeerde parthye gereferveerc wort de faculteyt boven

verhaelt; Want feythet Articuluytdruckelijck, dw

alleen yeder van die gheftraft fullen werden, diemif.
daen fullen hebben, ende
neno altus, niemant andersj
dat nu hier foude werden gefproocken van het ftraffeì
van de Juftitie des Souverains derlederendeofmif,
doende zyde, kan niet werden geimagineert, alfoo
die fich niet enkanextenderen tot andere fijne Sub-
je<3:en,geen mede plegers of gemeenfchap aen de mif-
daet hebbende, ende een injuftitiegereputeert wordt
de ftrafFe verder te laten gaen, als tot de Mifdadigers
felfs, foo dat het woort ftraiFe, fichextenderen moet
tot deadtieende 't fcyt van degeledeerdezyde, door
dien het gereftringeert wort met de woorden »/iweB/
anders, dewyIe als boven gefeyt is, de lederende zyde
oock recht heeft om by feeckeregelegentheytnaha
gebf uyck ende recht der Volckeren, te ftraften, ende
lijn recht te vervolgen , jegens die geene, dieaende
miidaedt geen gemeenfchap hebben, dat aen de lede-
rende zyde ingeenige occurrentie kan voorkomen,
foo datevidentelijck by dit -ι/^ίΓ/^/ίβΛ Artijckel hec
natuyrlijck rechtende faculteyt om geweldt metghe-
weldt te repouflèren, ende te wederftaen, oock met
verhaelop de geweldenaer felfs niet gevonden werdt
uytgeblufttezijn > foo als de eygenadtien vat) de zy-
de van Engelandt allenthalven betuygen, dat men al·
daer in fijn eygen gemoec noyt eenige andere inter-
pretatie aen het gcmelce
veerthiende Artijckel gegeven
heeft ; zynde daer van een baerblijckelijck bewijs, dat
den Heere
Downingh by fijn eygen Memorie aen haer
Hp. Mog. overgegeven >
op aen derthiendenPehm*
rij des voorleden jaers , teroKafievan feecker Schip
ghenaemt het
Waf en van Amflerdam . gepretendeert
wordende gheweeft te zijn een genomen Engelfch
Schip, voor het fluyten van 'c Traélaet, dochna hft
fluyten van't felve Traöaet by rencontre van v'^L·.
gelfcheOorlogh-fchepen wederom hernomen , felfi
advoiicert, met expreife woorden niet vreemt tezijn,
dat men tracht met geweldt wederom te nemen, het
geene te vooren metgewelt ende injuftitie yemandcis
ontnomen > ίβο dat hy Heere Envoyé fonder nuol·
feite onbefchaemtheydt , niet tegen-fpreken kande
maxime en praflijcke omtrent de interpretatie ende
't verftandt van dit Artijckel daer by andere gelegent·
heydt, geen fwarighey t en oieeckt, fich van te dienen j
fulcks dan in cvidentheytgeftclt zijnde, dat volgew
de eygen pradtijcke ende maxime van de Engelfchen
hetwelgeoorloftis, cnde in de faculteyt van degcle-
deerdC) isftaendej om weder te mogen nemen met
force , het genedoorforce ende metinjuftitieisge-
noinen, foo kan hetgerefolveerde ,
om onder den
Commandeur
van Camfen een baftante macht afte
feoden,niet alleenlïjck tot mainticn van dc poiTeffieo >
ende toe defenfie ende atweeringe van
vordereiDtu-
rien en aggreifien, maer oock tot recuperatie van net
gene violentelijckwas afgenomen , ingeencndeele
voor onrechtmatigh werden aengefien, by aldien, ab
in defen is gefchiedt, die precautie werdt
geadhibeerr,
dat gene anderen aen defe violente aöien nietfctal'
digS zijnde , daer door eenighe fchade werde toe-ghe-
bracht, ende konnen haer Hoogh Mog. nietbegfy
pen, hoe den Koning van Groot Brittann ien
k»D ge-
feght werden te difadvoiieren de violenteaÖien ende
vyandtlijcke aggreilien van den Capiteyn
HoAftsende
voor éen ofFenfie op nemen , dat men den lave"
vyandtlij eken Aggreffeur tegen gaet, fonder te fup^'
ditereneen vehemente prefunoptie, die fulCke bora-
le aftien op fijn voorighe ordrc ofte ten minften met
des felfs confent ende voorweten ,
niet en foude zyo
ondernomen , dewyle niemandt eenige
ongerecntig"
heden patrocinerende , gehouden kan werden daer
vant'eenemaclonfchuldightezyn , te
meer fooni«
confidercrcn wil » dat daer op
desKoninghsordreie
verdere attaques in Guinea ende America ^y»^^
volght; ende oordcelen de opgemeltc haer Ho. M"!'
Gedeputeerden verders een vreemde en ongehoorde

laet"


-ocr page 386-

en OORLOG Η. V Vijf-en-^jeertìghfte BoecL 367

foecketewêfen, datmen een Artijckel àls dit
1 dif· van 'c Ttaftaet, tgc confervacie vande Vrecde op-
^ i-ftelt om ce refreneren alle conciavcntie ende mif-
fadL'van particulieren, ende felfs een gelimitccrden
binnen de welcke daer van lacis-

riiHrvoorftellende, binnen de welcke daer van lacis-
faftie fai moeten ghegeven werden, ende verdere or-
Hreomdenmifdadiger
dc conJigne pane te doenfub-
aeren
weetfoodanighte interpreteren, endeden
mr echten fin gewelt aen te doen , dat het fel ve foude
ocineren de hoftile attacques ende prinfe van For-
ren ende Plaetfen in verfcheyden quartieren van de
Wercldt, met een geformeert defley » door de Vlooten
Officieren ende Soldaeten van den Souvereyn, ende
fuicks doende paflbren voor het feyt van particulieren,
debeledighdete trachten de handen te binden, van op
hact eygen grondt, van waerfy verdreven zijn , te
mozhen llrafFen ende punieren , die haer foo violen-
telijck met Oorloghe zijn aentaftende, ende by ghe-
volgeeenimpuniteycprocureren voor foo openbaere
Geweldenaers ; Voorwaer noch de woorden noch den
fin van dit Artijckel laeten toe, foodanigh een grou-
weliick patrocinium voor Roovers ende Llfurpateure,
ehelijckdaeromoocknietkonnen begrypen, watof-
feocie den Koningh van
Groot Brìuamìtn kan ne-
men, datmen die ghene die een ander met Oorlogh
aedgrijpt de fel ve vindendein fijneyghenplaetfe, op
fijn eyghen territoir ftrafipe ende die «βΛ^;/»»»* toe-
brengen, die fy mee haer vyandtlijcke mifdaden heb-
ben verdient. Ghelijck oock niet begrypen konnen
dataenden Koningh eenigheindigniteyt ofte o£Fen-
fie kan toebrengen,als den Heere Envoy é alhier fchij nt
teinnuerenin een vrye ende open Zee, voor byde
Havens van fijne Majefteyt te paflèren met een navale
macht van Staet, alfoo haer Ho.Mog. vermeenen
conform het recht aller Volckeren,het v/yegebruyck
vande Zee, haer niet te konnen werden ghedifpu-
teert.

Vorder foo komt hy Heer Envoyé voor hetlefte
fighextcndereno/»
het emphyvimhaerMog.Vlootoader
dmVicfAdmiraeldeRuyter, dat het felvt foude nuefen
Ughms de belofte vanghefamenderhandtgehantteageren
te[htnsde Vyratorye der Barbaren, dat die de Middel-
UndtfcheZeeverlaetenkeeft, fonder daer van tt moren
cemmnitatie aen fijne Majefleyt ghedaentewefen, ende
mede dat denVice-Admirael Ooornoemt geene open'mghe
mnfijttdefeynj efwenpaertt fi\nreyfe firetkte ghedaen
heeft> een den Ridder Lauwfon commanderendefijne Ma·
jcjieyts PToote in die Gewefien Λ niet jegenfiaende fy haer
•vonden binnen een ende het felve port, foo wanneer de
Ruyter op fijn vertreck fiont, ende ofiselden Koningh daer
op geprefetrt'heeft de» jimbaffadewr-van haer Ho.Mog.
echter dter op gheen verjeeckeringe heeft konnen hekomen ,·
•aatr uytdan fijne Majefteyt conjeHureert endeghelooft,
dit die macht gefondenende ge-employeert is tegens hem,
tiraijlt hy de fijne was ghebruyckendetegens deghemeene
Vpndm vatt't Crifienrijek i
Waer op wederom dient
wtantwoordt, dat noyt eenige Handelinge ofTra-
ctaetaengcgaenjeridegheflooten is gheweeft tuflchen
meer-hooghftgemelte Koningh van
Groot Brittannien
endehaerHo. Mog. om conjundlim ende met ghe-
roeene Macht den Oorlogh tegens de Barbarifche Zee-
Roovers te voeren, maer is ter contrarie waerachtigh,
dttden Koningh van
Groot Brittannien, tot tweemael
"'onderlij ck een Tradtaec van Vreede met de
narbaren getnaeckt ende geflooten heeft, fonder daer
van eenige de minile communicatie te hebben ghege-
venaen haer Ho, Mog. veel min dat de felve daer inr
ne fouden wefen gecludeert, maer wel nevens de ver-
öere Chriften Princen geabandonneerc: hebbende
voorts hareaenflagen foodanigh aengeilelt, dat fy ter
«elvertijdt in andere Geweften van de Wereldt meer-
toafbreuck onde fchade hebben gedaen aen de Sub-
jecten van defcn Staet,'niet alleenlijck met het nemen,
ΓηΓ*^? f^tle plunderen van Schepen ende Goederen,

aer felfs met vyandtlijcke attacques ende verove-
,37nFQrtreiren, Sterckten ende Plaetfen, als
l^ik ' doorCapiteynHo/««, cndedierge-

iii barbarifche l<.oovcrs waren, toebrengen-

de,loo dat haer Ho. Mog. die macht ,die fy hadden ge-
deftineert ende waren employerende tot afbreuck van
166 fi
de Vyanden dergemeene Chriftenheyt, genootfaeckt ., .
zijn gheweeft te moeten elders detourneren, daer de
pjiaden ende outrages meerder waeren,cnde hare Sub-
jecten genoeghfaem met eenen openbaeren Oorlogh
wierden aengetaft ; Soo dat niet haer Ho.Mog. maer
veel meer de beraedtflaginge van die, Engelandt oor-
faeck zijn dat de Mediterraoifche Zee ten proye gelae-
ten woft aen de Barbaren j Uyt beyde die voorfz oor-
faken, te weten het feparaetfluyten van eenTraüaec
van Vreede met de felve Barbaren ende vyantlijckc
aggrellien,daer jegens de macht onder den Vijs-Admi-
lael de üuyter beeft moeten werden ghe-employeert,
en kan fijne Majefteyt niet qualijck nemen, dat de fel-
ve van het affendcn van den meergemelten Vijs-Ad-
mirael
de Ruyter, ende va· des felfs |aft ende inftrudie
geen communicatie gedaen is, dewyle die niet anders

êhecontinueert heeft, als die van den ghemelten
Commandeur
van Campe» van den felventijdt, die
fijne Majefteyt gecommuniceert is geworden, ende
daer in by haer Ho. Mog. betracht meerder fin-
cere openhartigheyt ende nabuerlijckc correfponden-
tie, dan by fijne Majefteyt, die bedecktelijck ordre
heeft ghelieven te geven aen fijne Bevel-hebberen,om
deien Staet Landen ende Forten af te nemen, teghens
de verklaringen ende verfeeckeringen, by, ende van
wegen de felve,foo by monde als by gefchrifte gedaen,
ghelijck mede den Vijs Admirael
deRuyter van fijt»
Commiffie ende DelTeynen gheen kenniiTe gehouden
was te geven aen den Heere
Lauwfon > als daer toe
gheen ordre ghehadt hebbende, ofte oock aen hem
Lauwfen fijn onder-hebbende macht, ofte geene van
deSubjeften van fijne Majefteyt, die niet adtuelijck
waeren befchaedigende die van defen Staet, eenigh
belet ofte kommeraen te doen, ghelijck medegheen
openinge en kofte bekomen van haer Ho. Mog. Am-
bafifadeurs tot Londen, die van de Ordres ende Com-
mifiie aen den Vijs-Admirael de
Rnyter gegeven, noch
kenniflè noch laft hadde, om daer van eenige openin-
ge te doen, ende heeft de uytkomft ende tijde geleert,
dat het gheloof ende conjundturen van hem Heere
Envoyé feer faux ende erroneus zijn geweeft , van dat
de macht onder den Vijs-Admirael dc
Ruyter foude
ghefouden zijn gheweeft ende ge-employeert te-
gens fijne Majefteyt, dewyle hy recupererende de Cab»
Ferde,in fijn gewelt heeft gehadt een Schip van Oor-
loge ende Convoyer van fijne Majefteyt, gemonteerc
met
fes en veertigh Smeken, ende het fel v? vry ende li-
ber geadmitteerc, mitigaders foodanigh Schip ende
Scheepen die niet vande beledigers of befchadigers en
waeren, al hoewel by de felve ingehuyrt, endeinder
felverdienft zijnde, jaefelfs niet heeft gerecupereerc
of trachten te recu^reren het voornoemde Forc
Sint Andries 1, ende het EylandtJSMi;;/?^, alleenlijck
om dat'teen en 'tander voor date van het Traöaet
door de Engelfchen geoccupeert was geweeft ; foo dac
fijn ai^ie fich niet verder ge-extendeertenheeftdaa
tot recuperati ve van het afgenomen Goedt ende For-
treffe , mitfgaders tot punitie van de gene die hadden
mifdaen, ende
niemandtanders, in conformiteyt van
den teneur ende expreflèn Text van 'c
veertiende Ar-
tijckel van het Traöaet, hec welck voor geen vrede-
braeck ofaggreflie kan werden gereputeere, maer wel
ter contrarie de ordre ende laft die fijne Majefteyc
heeft gegeven, ende de daer op gevolgde executie, tot'
het nemen van
Caio Cors ende ïiroriir», op de Kufte
van
Guine/teade Nieu-Neder/endt, mee fijn appenden-
tie in
jimeriea-, ende voor foo veel als aengaec Europa,
ioo is het notoir voor alle de Wereldt, dat de Vreede
eerftgebroockenis by die van
Engelandt-, eerft met
hec arreftejen ende aenhaelen van veifcheyde Koop-
vaerdye Schepen, de Ingefetenendefer Landen toe-
komende, fonder eenighe de minfte voorgaendede·
Buntiatie, ende daer naermecdefurprennanteende
de vyandtlijcke attacque van de Scheepen van Oorlo-
ge van delen Staec, onder den Commandeur van
Braeckel, voor de Baye van Cadix ghedaen, door de
Vloot onder den Capiteyn
Men, of de Schepen toe
fijn Efqgadre gehoorende, zijnde de eerfte attacque

ï^ Ö + dopf


-ocr page 387-

368 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

lidf. door cnde op Sckecpen van Oorloge, ende vanStaet

__ ghcdaen ; hoe frivool ende wcynigh cen propoofte

aengeroerc wort, om dit af te wyfen, hetacnhouden
van een Schip van Gottenburgh, onder een generael
beflagh, mitl'gaders'tgeene noch vctders bygcbracht
worc, blijckt uyt het vooren gededuceerde, als mede
met watiropertinentien, extravagantien, ende mani-
fefte on waerheden, het Gefchrifte van den Heer En-
voye wert bevonden gcfacieerc ende opghcvult te
zijn, ende gedeftiiucert van foodanige conclulìe ende
intentie, als ordinarie die van publijcque Minifters
iijn medebrengende, ende by defe conftitutie van
tyden ende faecken eer op te nemen voor een Carta-
bel als Gefchrifce van een publijcq Minifteringedient,
ende als fulcks wel iiadde konnen werden, of liever ge-
meriteert, onbeantwoort gelaten, ende uyt haere Ho.
Mog. Vergaderinge uytgegeven te werden, echter om
redenen vooren verhaelt, hebben de Gedeputeerden
van haer Ho. Mog. geoordeelt dienftigh te zij π, defe
foo pundtuelijck aengewefen wierde, ende in geichrif-·
te vervat. Aldus gedacn in den Hage den
«egesdeaFt-
bruary ƒhoxdert 'uijfenfèfiigh.

Φε 23|i£Vien ban Reprefalien in Engelandt iuaeccn
ben
negenden fcbjuatt) ίΠ Engelandt noclj met Upt=
gcgcDen/ fcSS^ fm
particuliere. JlSen ftpDe om
gDecnfìtnbecteùocnaenoe manninol) tian lAo^
ninaIj|S>cÖct)cn. ©oaö oocB om noclj al eenfcöDn
te IjcbUen/ Datmen ijiec cecfl begofl.
Interim upt
licacbt ban ùc^ Itioningt)^ gcnecale lürpjefaiicn fjael-
öenicn at η niet alleen Hollandtfche, niacc alle anDcce
.0aticn/ onDccpjetfpt öattcc
Hollandtfche QocDeccn
tn tuaecen.

(@ntccnt galf JFebjuatij tuacren alöati: acht en
twintigh
^cDetlanotfclje ^cljepcn aeconfifqeccc.

?E>e Portugefche ^SmbaflTaDeuc <i&|aef ban Sandy
bftirocft nac Vranckrijck. Upt Brabandt töiecDt bec»
b)aci
)tal0Spaens^mbaRaOcuc Oen Graef van Mo-
lina.

i^m Gogh Dab aen ijacc io..}l©oa.seabbifeect
bat cen aoebe pacipe ban
üweets enOe anöccc jSoo?t=
fcöe a®acen alOaec upt
Sweden toiecbe bectoacöt/ na=
nientHjclit
Koper, Yfer,Piek, Teer,&c. totequipaaie
ban ;èci)epen becepfct)t : ^at oocli becfctjepben Ca^
pitepnen ban
Oftende tot feven in apetale / bp'tj^of
ban
Engelandt dommiflicn fiaöDen becfocöt oni op
be.f^ebei:lanciec^ tehtupfTen: Jl^ijöer^ eenige «Ign»
Oelfc[)c CooplieOen acn Ijem^llmbaflaöeuc becfocöt
öaDöen b?p paffepoojt om nac
Nedcrlandt tot ber»
ricDtinae enbc liquiDatie ban fjacc affaire^ te aaen/
nl^bebuclitsünbeboa^ <@o?logge tnlTcIien batlSycli
cuDc Defcn a>taei/ öaec op Ijp ï|eec ^«mbaflaöenc bcc=
focDttemoaÜen becfiaenliace i^o. Jl^oa. aoebeme»
ninae enbe intentie.
l@et eerAe pofnt o^fonOen aen
De cefpectibe Colleaic tee ?fi0raicaiiiept/met becfoecft
bat [jaec <t£. fooDaniaen o;D;c pbec in ben Ijacen biilbe
ficUcn / ten cpnDe bat bie (Capitepnen banbe bebiufïe
licïjte jpceaatten/ mitfaaöec^ Oe Commifïïe-baec=
bcr^ ban öace cefpectibe biflricten op be ^naelfctje
iictjcpen/
metbebOOffS. Sweedtfche cnbe Noortfche
J^acenaclaöen mocïjten paffen/ befdbebecobecen/
cnbe Oicc tc 3lant>e opbrengen. €>p tiet
tweede point
isSgcccfotbecct/ bat biefaenaaenDe boo? be i^eccen
ban
Ommeren cnDe anbecc Ijaece ï|o. lEog. <©cbci
puccecben aen ben ï|ccc ^Cmbaffabent: ban
Spangien,
ofte in be^ felf^ Piefentie/ aen be ïicecen Richard
iilofljtenaebaen fouben toecbcn/ niet berfoecft bat bc
faechcn baec öcenen tuilöen Ijelpen Dictgcccn / ten
cpnbe bat oftcene g>ubjfeten ban bcn«onlng|)ban
Spangien, Cominiflìen ban ben lHoniiifli) ban Enge-
landt
tot afbjeucUbanbe Sinacfetcnen befec ïanbcn
«I tajilöen nemen ; <©otU lé aen be SrlìDcnt
Sasburg
gefcijjcbcn/ bat Ijp ten fineboojfj. aen bc l^ecc Μαΐ»
quii^bcCaftelRodrigoenbe clbecsS baec Ijet ban noos
Den tna.é/ fecicufe beboicen cnoe inflanticn fonöe
Ijebben tc boen. liEiibe fjet derde point / caechenbe
Dat baec ban oftccn crempclcn toierben bebonben/
cn&cDicnbolacnbei^ bie^acngacnbe gticcn bifpofïtie
geballen.

«iBetal
iiaiiDe
aecoiifif'
qiieecDe
.ifttDer
laiitie
;6ct)e·

Vtl).

<®caEf
tiaii

.bolina

3imbar
taDeiir.

Con-
trebaii'
tien upt
;£>lDebtn
na

Seiaat.

5l5cn negentienden i^ ben HonmgÖ in'tj^ooöet· i/C/;,
J|up^ becfcöenen / enbc [jeeft fifib albaec meöebec» -üü'j
boeaöt IJEt Jgnp^ban Commons, enbe booj jjaettn ^
^p?ecchct ben iiloninalj acnaebient/bat upttopfcnuc '"tï
bec felbec bcficmniinaE boojlcben 3acc in bc j©ncnt
April acpaffeett/ om fgn JBajclicpt te affifteren tntt ^
löfcnbeaoet/ alp nu eenbjacljtclgcft babbe he(icmt &
ben Bil ban vijf en twintigh duylentpontfteerlincx ttóÌ
tot be^fclf^ fubfibic; aelijch mcDc t'allfc otralìe^aet i»*
lebenabebjiHigbltjclibacc toeluilben o|Tcerc»fnon.5"'">i
fettcn 5 i©aec ober bp ben ttoninal) sijnbe beüanclu/ iiiL
bccbcreberftlacingccnbebecfeechccingljeacn bffeHje
t^ aebaen/ bat allep foiibe b]o;bcn ge-cmplopecct bol»
flensJ bccfelbecaoebc meninaljc enbe intentie/ m«
begeecte bat bcfen fonbec uptdel moctjte toccbcntcn
effccte aebjartit enbe boitcoclien.
3|n'tbeain ban Maertbja^ ben<i5iacfbauSand.

wigh in Duyns flcrcft feven en twintigh ^cljepcn,

^e drie «eebeputv'erbcn ban Ameiant eenigeDaflen «m,
alDaectoefenbcQljehomen / enbe bp befelbe öeouDc'"'^·
b
?p&cpbt tee ^ce becfocöt / fonbec ban bic .fàatieom» C
ttent be J^aect enbe beb;i)f ban ben banbel te mosm lenttc
toecbcn gcmolefieect / aijrldtfibeclilaccbeninboo^j·^
gaenbe tyoen ban «©ojloat) bc fclbctcljebljen onlie=£
hontmcct BciouidTccct/ i^ bir^ onacnacficn bp bat i|of ίί^
in boojfs bccfoecft niet aetceben. i*

®ecb30len bcCommiffaciffen met Det loffcnenöe
bctltoopcn bec p?D^-aoebeccn ba|l boojt-boccen/
biicct Dacc omtcent foobaniae bc^ojbje gcfien bat on> tjtiii
aelooffelijcS toasJ / jijnDc in becfcljepbe ^cljepen tiet ""t·
cupm fclf^/ nicttcgcn|laenbcbpbc^tóoningl)öauil'",'« i
tijocitrptbcscgelt/ gaten ban onbfcbaec inbEtjon^S,' i
ben/ enbe beel gjootc pactlipen goebecen baec uptge^ m
tjaelt enbc ontbjeemt aeloojben.

5&cn vierden i©aect gaf ben fóoningD öefe bolgeni
be ^eclaiatic acn ben baaö :

Declaratievanden Koningh 'van Engelandt, νΛπίιη
vierden Maertββΰη hondert vijf enfefitgb.

ALfoo op de klachten van verfcheyde injurien,
affronten ende roverien gepleechc door de Ooft- tttü
cndc Weft-Indifche Compagnien, ende andere ft
Onderikten van de Vereenighde Provintien, aen ende Sb·
de Schepen Goederen, enperfonen vanonfeünder-ninj
faten, tot haer feer grootc fchaden, monterende tot J®* |
feergrootefommen: Inplaets van reparatie cnde fi· '
tisfaöie die Wy menighmael ghe-eyfcht hebben, hib-
ben Wy bevonden dat ordres aen de
Ruyter zijn ghe-
geven geweeft, niet alleen te abandonneren het Con-
iortfchap tegen deZee-Rooversvan de Middellindt-
fche Zee (waer toe de Staten Generael ons genodight
hadden) maeroock alle aöien van roverien ende V7·
andtfchap tegens onfe Onderfacten in-i^iw te com-
mitteren.

Wy hebben daer op ordre gegeven de Schepen wel-
ke de Staten van de Vereenighde Provintien, haere
Onderfaeten en Inweonders toekomen tearreileren:
doch hebben evenwel geen Commiffien
voor Brie-
ven van Marck gegeven , en fijn geen procedureo
teghen de gearrefteerde Schepen geweeft totddtwy
een klaer ende onwederfprekeiijck blijck haddci ,daC
de
Ruyter de voorfz ordres ter executie hadde gh^·
bracht, door hetarrefleren van verfcheyde Scbsp®'*
cnde Goederen van onfe Onderfaten.

Maer nu bevindende by deiê hare verfchc injurien
endeaitien, ende by de intelligentie die M'y gekre-
gen hebben van haregroote preparatien
ten Oorlog»
en haer verleninge van Brieven van Marck tegcns ont
Volck, dat ons langh vertoeven,
ende de andere re-
medien diewy gebruyckt hebben om
haer tot com-
pliance met ons te brengen, bevonden zijn
onvrucht-
baer te zijn, endè datfy gerefolvecrtzijn met Wape-
nen ende den Oorlogh tegen
onste maintinerenliet
gene fy onrechtvacrdelijck gedaen hebben.

Hebben wy by ende met ad vijs van bnfen fecretefl
Raedt , goedt ghedacht te verklaren , ghelijck wy
verklaren bydcien aen de gantfcbe Wercldt, datde
voorfz; Staten de AggreiTeu .'s zijn , endedatfe ιήεΐ


-ocr page 388-

en OORLOG Η. 'tVijf-en-^eertìghfleBoeck.

recht van alle menfchen daer voor aengefien bchoo-
en te
worden 5 foo dat foo wel onfe Vlooien ende
Scheepen, als mede andere Schcepen die Commillie
bv brijen Marck van onfen lieven Broeder denWar-
toeh van jorcL Hoogh-Admirael van Engclandt ful-

Jontfangen'hebben, wettelijckfullen mogen vech-

renmet de Schepen van deVcreenighdeProvintien,
ofte vancenighe van haere Onderfaeten ofte Inwoon-
ders vsn ficnige van haere Landen, ende de felfde ver-

mceftcren ende nemen.

Ende wy beveelen hier by, foo wel onfe eygen On-
derfaten als
wy waerfchouwen alle andere Petfoonen,
van wat Natie die fouden moghen zijn, gheen Soldae-
ten, Wapenen , Boskruyt > Ammuaitien , ofte
ccnigtie andere Goederen van Contrabande, te trans-
porteren na eenige Linden, Plantflfien, ofte Plaet-
fenvindevoorfz Staeten van dc Vereenighde Pro-
vintien: Verklarende dat wat Schip fai ontmoet wor-
den, 'twelckeenigheSoldaeten, Boskruyt, Aramu-
nitien, ofteaodere Goederen van Contrebandc, nae
de Landen, Plantafien, ofte Plaetfen van de voorfz,
Staeten van de Vereenighde Provintien fai transpor-
teren, ofte overbrengen, ghenomen zijnde, gecon-
demneert fai worden als goede ende wcttelijcke Pry-
fc.

Ende Wy verklaeren vorder, dat eenigh Schip,
van wat Natie het foude
raogheji zijn , in hebbende
eenige
Goederen, Koopmanfchappen, ofte eenigh
gerai van Perfoonen toekomende de voorfz Staeten
van de Vereenighde Provintien , ontmoet Zijnde,
cndegeaomen
wordende, t'eenemaelfalgecondcm-
neirt worden, als goede ende wettelijcke Pryfe. Ge-
lijck
mede alle Goederen ende Koopmanfchappen,
van wat Natiën het foude moghen zijn, het zy van
onfe eygen, ofte van Uytheeinfchen, welcke ghela-
den
fullen zijn in eenigh Schip toekomende de Staten
van de Vereenighde Provintien , ofte yemant van ha-
re Onderfaeten ofte Inwoonders, ende die genomen
fullen worden, ghecondemnecrt fullen worden als
goede ende wettelijcke Pryfe , ten waere het voorfz
òchip hadde onfe, qfte onfe Broeders Brieven van
Vry-geley.

vijfden jBaectüDoiöetniööaflö/ i^booj 0«
loflcmtnt üan ben SBmbaffaDcuc Gogh &cbonDcn
(cn^jigabe üoet-Bnecöten/ tuffc&en De dertigh enDe
veertigh mail/ oecomiiianbcect bpeenEuptcuant
€)(ficict;al(iaci;geb;acOt/ betoelcite na batpo^gab'
Den netiomcn/ binnen semeltc ïoflcment göelioinen
f^/ cnbe jjem aEngefesljt/ öoe iiat De tpDtnae te ^obe
Doojcen .©eDecIanöt^25ootfflcfel/ flftenaemt Jan
Pieterfz, Die fiab fepOc cen Sweed ban
te jijn /
boQ^ccbtecuatiecDant bebonDcn tn]|olianDteeboo>
ctii/ enbe ban Daec afgebaeccn biefctiDe/ toegeb^c^t
otjec ten gcaote fojaece migljanDelingc/ foo bccBIaec»
wto!)cii®g^-f{bH«raelbeRuyter aen öeföuiiban
Afiicaaen De Cngelfcöe ^cljepen begaen/ Daecaf
pcuttoniiiaö CHöe D«i Ì|a«ogtì ban Jorck[lenniflTe
ycown Benomen / figlj laicn infojmcccn De fefbe foo»
oanialjtoa^bEbanDen/ Dot Daecupt eenige tumulte
oirtifc öct ®olcfi toiect bccinoet/ 'ttoelcft beceptfS
Λ h '";?fl'tatibe te toefen / enDe Daecom fioogjlge»
oacptc JEajeftept goetgebonDen ftaDDetot pjeferba»
ω ban Den JÊcDedanDtfen ^ttnbaffabeiu; enDe De^
m gebolfli) / De boojfs ji3ilitic Dectoaect^ te bei:o2=
wnncctn tnbe alDaec fouDe blpben / tot Dat Defe gfte»
cgentOept naöcc inocfttejijnbccllacn enbe't©oIcIt
1" Κ Bcö?acljt/ Dat ecijtec fgne JBajeilcpt bectcon-
Ofjair^ iJfll) ten bcfïen fouDe fcöicFicn. ©e ©eec Gogh
S"fiöw"neltc ©Ificiec becfocljt öoogfïgeD. jeajc--
Wt boo? cappo^ re toiiitn Dienen / Dat Defelbebooj
^rt.?! toiect beDancljt/ enDe

ei,'V"?ciinaüc^felf^bectcecft/o?o?egegebcnom
hnZru^ jffïEpt t£ bcbbe» / mDc aJDacc

tt ïtm «'"öe Qenieke tavmtmc ιηοφ

π "«öec infojmatie/ toc=

mcrV&^?·''^·»''»» ff'öente nemen / te
^cftae" ÖaöDe/ bp ftem ï^ec Gogh,

"i«i.onöeui«Den BljeoojDeeït in ecnifletüanbema'

m

Sanill!-
|ttl·
PoiiKii

niecen toaecacöiig te ftonnen toecöen BebonDen/DogB 166

albooteni DébeclocötelinDfentic tpiecDe in't toeceft--

öftefielt/ t^ öeni Den boojfcöjebencaprencDeojDen
öitmecPecHamekon, geaccòmpagncect metnocfj
een «öDelman baii De öoningfj toegefonDen/ om obec
alie^ bp öcm fienniffe te toecDen gcD^agfη / toc^bal»
ben ban Oen felucn informatie Ijeefcocnomcn/ 5BnDe
aI
#parcxamen,enDe Den felben öjeDecom laten tarcf)
b?engen / cnDe niettemin 'tbccfoecit ban De gljemeïtc
?inDientie fgn boojtgangö laten eclangen/ Die öen op
Dien abonDt tegljcn^
vier upcen geappointeect glje>
bjcefl/ atoaecnietanOctsJiiSaepalTeectal^ fjctconu
pliment ban Danchbaetljept bp fiem aen fijn Jffiaic:.
flepttoegebjactit/ cnöe uerDec^naetgelgcIt compii»
mentotufangen/ bp Dien Iftoningt) bectjaelggeDaen
ban De gantfcöe geicgcntDept tee faeclte bp boben ge»
meltc cappoitencbecöaeJt. €nDe topDec^ Dat cefo»
Intie DaDDe genomen / na Dat DejJ felf^ cappojt mali=
cieufelöcRgöeinbcnteectöabtie bebonDen/ l)cmmet
coeDen naec mecite tc Doen (Icaffcn / booj De (icaeten
ban atonOen te laten gccffelcn / becRlacenDf ijoogU»
gDeDacgte iSiajeflept Dat Defen een gantfel) eno^m
cnDebilepn fept bja^/ Die niet onflcpcaftcnmocjie
bjo?üen gelaten.

anDecen Daeglj^ i^De gBemcUeFourbe Dooi
De capitale flcaet ban
Londen (cheapzyde) bp^en»
tcntieionOtombeSScucfegljEbjarljt/ enDeonDcctoe»
gen met ftaeepen gljeflaoen enDe gegeeffelt / enbc
booit^ttieDeromnai)etaebangenöup0
(Gaterhoufe)
gelept/ DcbbenDe aDcöaDt eicn mut^ op ö^t ftooft ban
boocen opgefct/ enDe Daec op gefpclt een biljet / {jou·
DcnDe in 't fiojte fjet fubjecc ban De^ ftlf^ fltaffe.

OP het fluck der Premien is den tterden Maert ter
Vergaderingenochmaels voortgebracht het ad- nu·»·
vijs van de Heeren Gecorometeerdens uyt de re-
fpedive Collegien ter AdmIraUtcyt,geformeert alhier
in den Hage den
faieedtn defes, op verfcheyde pointen
by de Heeren Gedeputeerde van de Provintle vaa
Ztelindt i ùiaacbtenfsfintighfien Fcbruary leftleden
aen haer Ho.Mog. voorgedragen, racckende de voorfz
Premien ofte beloningen, by der felver Refolutie van
den
fiveu en fiointighfin Januiry dier te vooren be-
looft, aen die gecne, dieliacreouragie endapperheyt
in de aenfteende rencontre tegen dt Engeltche iuUen
komen tetoonen : Waer op gedeliberecrt zijnde, is
goedt gevonden ende verftaen, dat foo aen de particu-
liere CommiiEe-vaerders, 4saen de Oorlogh Sche-
pen van den Staet, eenigeÉngelfche ofte vyandelijcke
Schepen buyten eene generaele Batalie van wederzij ts
Vlooten veroverende, fai werden toegelegt en voldaea
de gerechte helft van ^ Premie by de vooriz hare Ho.
Mog. Refolutie vanden
feventnfm'mtighfit» January
belooftacndegheenen , die eenigh £ngcls Oorlogh
Schip in eene generale Batalie fai komen te veroveren,
ende dat fonder onderfcheyt in wat quartieren van da
Werelt fulcks oock foude moghCn komen voor tc val-
len, mits behoorlijck docerende van hare verrichtin-
ge. Des worden de Heeren Hiy^ewr , en andere haer
Ho. Mog. Gedeputeerde tot dc t'aeckea van de Zee
verfochttc examineren, of en wat boven't voorfz iï,
de voorfz Commiffie-vacrders en Oorlogh Schepen
in 't voorfz cas noch foude behooren toegeleght te
worden, daer op nj te ficn de Reglementen in de jaren
jefiienhondtrtdrieen veertigh ende fefiien hondert vijf
e»uiirii]5/&ghearrefteerten van alles rapport te doen.
Ende ten dien cynde dat acn de betalinghe der voorfz
Premien en Beloningen gheftclt ende belooft, foo by
de Refolutie van den
fevett en tTfmtighflenjmmry left-
leden , alsbyampliatie vande felvcdaer opalbereyts
gevolght, ofte noch te volgen, in tyden endewyien
geen gebrecknocbtedilay mochte werden bevonden ;
is goet ghevunden ende verllacn daer toe mits defen te
deftinerenenalseenfoudïtecftiiftueren, het proffijt
refulterendeuyt de reduótie vanderentcnen ioterèf-
fen over het Comptoir van denOntfanger Gcijerael
Doublet,
van vijf tot vier ten ho»derti met het stcCTois
van dien, over den lopcnden Jare feflie» hondert vijf en
feftigh»
raitfgaderi oock dc bew.uüe b<mdert en


veer^

-ocr page 389-

3 70 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

iC)iS<, veertigh duyfent Carolusguldens, by den Raedt van
- Staeten in voorraedc wordende ghehouden, breeder
gemeritioneert in haer Ho. Mog. Refolutie van den
dthtienden der voorlede Maent, ende noch 'tgeene pro-
venieren fai uyt de capitale fchattinghe, ende andere
middelen over'tieflorc van de Generaliteyc te introdu-
ceren tot verval van de quote daer op 't felve reiTorc in
alle de extraordinaris petitiën ende lallen ftaet aenge-
flagen te worden,voor foo verre de felve middelen bo-
ven 'c gene daer uyc tot eenige preflanté ende fpoedige
neceffiteytfoudemogenwefen gelicht, fullenkennen
ftrecken, en dat noch daer benevens in
fitbftdmm de
Provintien van
Hüllant, Zeelant, Vrieflant-, ende Stadt
enLande»^
verfochten geauthorifeert fullen werden,
gelijk de felve verfocht, en geauthorifeert werden mits
defen,om de verdere Premia, die onder Godes zegen
fóude mogen werden verdient,promptelik te voldoen,
tot lafte van de GenetaliteyC,onder belofte en aflie van
haer Ho. Mog. van dienthalven by ofte van weghen
de gemeene Unie, niet alleen ten aenfien van 't ver-
ftreckte Capitael, maer oock over den intereft van
dien tot
viertm hendert in 't Jaer geindcmneert te ful-
len werden. Wyders is gherefolveert dat tor meer en-
CQuragement van particulieren, die haer met eenighe
Schepen op baer Ho. Mog. .beftellinge ten Oorloghe
uytgerüft, onder's Landts Vloote fullen willen ran-
geren, om fortuyn op den vyandt te foecken, op yeder
van foodanige Schepen gemant van
tw'mtigh tot dertigh
Stucken, de nombre van vijf en twmtigh of dertigh
Mufquettiers uyt 's Landts Militie gelicht fai werden.
Verders is verftaen, dat boven en brhalven de nota-
bele Premien gheftelt en belooft, by de voorfchreve
haere Ho. Mog. Refolutie van den
feven en twintigh-
7?i»January leitleden, de refpedive Hooft-Officie-
ren van
's Landts Vloote noch gheauthorifeert fullen
werden, om in of ontrent de adie van Oorlogh, fclfi
eenige fortable Premien ende beloningen temoghen
uytlooven, voor de eene of de andere vaillante en cou-
iagieufe Entreprife, ende uytvoeringe die de occafie
foude mogen aen de handt geven, omme tot dienfte
cn reputatie van 't Landt getenteert en ge-executeert
te mogen werden, als omme in enteren de eerfte bin-
nen 's vyandts boort te mogen wefen, en diergelijcke;
ende dat tot dien fine aen de Admirael van de Vloote
authorifatie fai werden verleent, om tot fulcken ende
dierghelijcken ciFefte verfcheyde fortable beloningen
te moghen uytlooven, midts in alles niet excederen-
de de fomme van
fes duyfent Carolus Guldens , den
volgende Hoofc-Officiereniii/f</iy/êwij den anderen
■vier duyfeiit, den vierden drtednyfent, den vijfden twee
duyfentj>
ende den feften duyfent ghelijcke Guldens.
Ende dat daer toe voor en ten behoeve van de felve
Officieren behoorlijcke Aften van authorifatie gede-
pefcheert fullen worden. Dat mede wyders een van
's vyandts Oorlogh Schepen komende vernielt te
werden, door een of meer van 's Landts Branders,
die ghene, die de voorfz Branders of Brander fullen
hebben aengevoert, daer over tot beloninghe fullen
genieten een gherechte
derde part van de Premien, by
de voorfchreve Refolutie toeghcvoeghtaen's Landts
Oorlogh Schepen, gelijcke vyandts Oorlogh Schepen
veroverende. En voor foo veel eenige Patriotten ghe-
negen fouden moghen wefen te haeren particulieren
kofte eenighe Branders uyt te ruften , en by 's Landts
Vloote te voeghen, datdefelve met foodanige Bran-
ders eenighe vyandtlijcke Oorlogh Schepen vernie-
lende, daer vooren fullen genieten een gerecht
derde
part van 'c gheene by de voorfz Refolutie toege voeght
is, aen Schepen by de particulieren ten Oorloge uyt-
gerüft, die ghelijcke Oorlogh Schepeti van den vyant
mochten komen te bemachtigen. Dat mede die een
van'svyandts Branders, weiende in poftuer om
eenigh Oorlogh Schip van den Staet bcfchadighen,
komt te ruineren, daer vooren toegeleght fai werden
een Premie van
fis duyfent guldens. Ende op dat eenen
yegelijcken door oprechte liefde tot fijne Vrouwen
Kinderen ghedreven zijnde, des temeer ten dienfte
van 't Landtgeanimeercenge encourageert moghen
werden, dat over fulcks ten aenfien van al de ghefneu-
velden, die in levenden ly ve Refende, eenige van
I
ftelde Premien fouden participeren » haer Weduwen i

en Kinderen uyt den buyt en de geftejde beloainge w
werden toegevoeght,
fweemeei foo veel als de vootf»
gefneuvelde fouden hebben ghcnooten , fulcks datde
voorfz Weduwe ende Kiaderen daer inne fullen dee-
len toet een dubbelde hant. En fai defehapr Hq.Mo»
Refolutie de refpeftive Collegien ter AdmiraliteK
toegefofaden werden, om te ftrecken tot haer Ed. nL
richtinge.

veertienden .ïHSattp fHiancfctieecn ©laccaft

totbecbobt ban uptboec ban allccijanbe bEftpfftpn
i0tDe(S?0tnlantitfclje3©ifrcÖrcpe. ' "

©Eciatatiei^ op^atecbaah btn ■
vierden iSaect ouDc flijl/ öooj bc^ ïtoningN®/, imS^f
rault^ folemneïtjcf» met (SlrompEtten tube onbett ""'i'
Cewmonitn/
DoojWeftmunfterfnDebe êtaDtbanSi?'
Londen
ofgeftonbigijteebJojbcn/ jijnbe be folcitmfe ia
teptiUöaEC omtrent toesBebjacljt/ al^ nanitntlnch

twee Heraults met bec Teibec Cottes d'Armes, Öt6&im
DeBeene^Öeclaratiemöefjaubt/ toefenbeabeaccDm/ '
pagncert mtt vier Meafe-dragers, Ijoubenbe pbEC fijn
Meafe op De fcljaubcr/ ( CepjefenteEEIlbC d'Armoriers
ban be vier ïïtjcfien ) cnbe boojtg acfit ffliompittctd
met ben ^ecoant boo^ upt tcecUcnbe/enbe QljfbolQht
ban
twee SSjigaben (©uacbc^ ban Öe Cabalictdt/
alle te Daerbe/ öe iCcomprtten jijnbe sefictcfitn met
een flcootc toeloop ban menfcljen/ iöbe boojfcöjcte
©Eflacatie obeclupt boo? een bec BÖemelte
Heraults
Qckfen/ enbe naec 't epnbigen ban t lefcn/ bp be oms
mefiaenbec^ een foubcclihae flcoote bjeugbe met tof»
pen enbe fpjingen jflnbe gctoont / boo?rcÖ!cbe Ca»
balcabe booit geceben naec een plaetfe göenaemc
Tempel Geat, alttiaec öaltE öebbenbe gemaechc / bm
Lord-Major, gcaccompagneect met De Aldermans
ban öe ^tabt/aïle in habit de parade metöoot-fcöat»
laecïten ®atibaecbeu/ be ©aecDen met HoeflcsijEj
Bleet/ 5gn tegen geltomen/ om bie te ontfangcn/fntii
be felbe gebbenbe opgtjelept/ tot tegen obei; be^oojie
ban be
Tempel enbe Chancerie Lean, ig alDaet fllf»
melte ©joclamatie gebaen boo? be
tweedemael, inet
noci) meecbec gefröjEp enbe acclamatie ban
't boW
boo;f5 (Sacbe^ te paect mette bloote klingen ban[l^
^egen^ ben anbecen flaenbe/ enbe inbiecboegm
booi
't Seapifide, (capitale ficaten ban Londen) iin»
begemaccijeert/ gemelte^joclamatie göecetitectt/
enbe ban baec boo? be
Royale Beurfe, (culd Exchan-
ge)
getcoclien/ albjaecbcfei^joceffiemet een pot
g!)efc{);ep ban boIcR enbe gehipt ban (Ccotnpcttenli
geepnbigijt / enbe fonbeclinge alïegceffe enöe
be betupg&t/ enbe boojt^bjpbec^pbeFnacï fijn twli
afgetcoeBen.

3&enfeftienden J®acct tec ©ergabccingfie lite
toont feccBece ^ecfacatie ban ben lìtoniiis!) ban
Groot Brittannien, m bate ben vierden befe^/ÖOOÖtn'
be onbec anbecen bat alle beliepen / ban toat j^atit
Die fouben mogen bjefen/ mijebbcnbe eenigöe^oeDfi
cenMoopmanfcDappen/ofte ©ecfoonen Biet te lai!»
be t'Dup^ öoocenbe^ntmoet ofte genomen tocctenDf
booi be ^cöepen ban ^o?Ioge / ofte particulifte
Commiffie-baecbec^ ban
Engeiandt, gcconbrmneEtt
ofte becftïaett fouben bjecben ban goeben pjgfe/ aöt; ,
ftjchmebe alle (©oebecen enbe CoopmanfcDWPi"/
ban toat ^atiebie fouben mogen toefen/ tBelt|e8f' s j
laben fouben jtin in eeniglje ^cDepen bcfcï ïan-nisöf
ben : l©aec op g&ebelibeceettsfjnbe/ floet ööf' lef !
bonben bat be boo?f3 "©eclacatie / neben^ een gnai' ]
fonneecbc .iiBiffibe gefonbcn foube toccben aen ollf Μ jjji^ ]
lHoningcn/ iSfpublyrquen / ©jincen enbe i&teoinm κ»
Europa, gcintcceffeettbp fjrt lïucfi ban ^fBOtie/ κ m ι
tofiche in Alliantie ofte .H^putcalitept toaren jlan^ vssfl
met befcn ^taet / om be felbe cefpectibcl!)cft
Öooren te boen begcypen beonrecötmatigöept'»®S|
fcjjaaclö'checonfequentie bie be boo?fcD|fbe ©«'«'
iììì f
catie tot totale mine enbe
becbctf banOeCoinw»'^l
eie/ban bec felbec »0nberfaeten met figö toa^ KPf,';
be/ algbjrpgenbe be felbe in effect met confiW' ^(^sl
ban alle ljarc<©oeberenbiefe fonben mosliennwp^
tigUtDetben/ fullenbe bRfï uft qnbecmpöefpJJJf


-ocr page 390-

en OORLOGH. ^Vi}f-en-^eertighfie1SoecL· 371

I iAt «n öat nare ^cBepcn 000? b'Cnselfcöe Sliepen in

y^^· 'tfpuptafna öefêaöfnen

— ;;frrif an0fnfiomcnDi!/ jaeoocftnaoftebanOTDece
S ' rJtnpeltjciiDe^eepaffeceifc

Söfn toecDenaetige&aalt/ cnDe opaeDjacÖt οη=
hrr titul cnDc meKpt te toBlf η onoecfoecftcn of einifle
ScliinDtfcöe (©oeDccen fn öe hoojfs Date ^c&epen
SScn aljriaöen/ baec Dooi Dan Dc feitje nocö op befe
^anb n/ nocö clOec^paifibel fnuben moflben baecen
miVh tcafinueren. ©at bc felUe becftalüen beboo?f5
im tcö" latiaÖfPt «iet biaeuc toilbcn tegDenaacn/
S met fiiDe nebcn^ bcfen jètact foo eFo?öitantc
ujoccöncccn coucagieufcltjcR fteipen fieupten/ om bie
Natiën tot anbece aebacDtenenbeCBjiftclijcftenia»
&t
te fjjenfl&cn: a©illcnbe jjace «og.Dec^
touttJen/ batbe fclüe niet genegen fouben toefen om
liaecuptb?etfc banbe jusacljt becCngelfcfjen/ tot
fooOanigcn llaefacfttige Itjbtfaemöept te tjocgcn/enbe
fllfoo haere ©nberbancn ban befec jpbe ooclt fubject
te tnaeciien aen alle
't geene fp-lnpben ban be «ingel^
fchcn albfcepc^ geleben fiabben/ ofte noci) fouben Ho>
men te lijöen/ baec ban fp tot nocö toe ban befec 500e
toaccn bcb^öt geWcben / niet tegenfiaenbe albecept^
bfcfcöcpöc'ibantjaEC^ècöeycn in Engelandt opglje=
foarht/ enbcaeugefieubcntoaeccn ggetoojben/ om
öatfc na befe 3tanben toacen gebeflineect / 't 5P «nbec
bact ofte op pjefumptie; ftet toeicfte bp albten booj tjas
te ©o.lEoa. òocft foube toecben gljeojbonntect/ ofte
nftoleceect aen Stanti <©o?Iogi} i&cftepen ofpartt
culicte Commifli-baerbec^/toel tjaefl becnomen fon»
Dfii toecben b'ongemacften enbe ffcfjaben/ bie be ©n^
Iiecbanen Dee geinelte^eallieccbenofte ^euttalen/
baec oljEC fouöe öebben te lijben. ^e^ aen ben ]geer
banBeuningen, e]ctt;aa|btnaci^ IBintftecbanbefen
jbtait in ©janchrpcit/mitfgabet:^ aen Den l|eec
fialtabcuc ban
Reede,ban Renfwoude, be öefiöenten
Heins, Ie Maire, enbe Romer, al^ OOCR aen be Com=
mlffaci^Pels, enbe DcConfu!^ ban be j^ebeclanbts
fcöc jBatie tot ©enetien/ ©enua/ enbe Eibojne ge=
fcfeetien/ batfp-lupbenbefe öaecei^o.Mog.gqebe
meningee enbe intentie met gaece pacticuliece bebai=
ten enbe efficien bp be
cefpectibe Itoningen/ 0epu=
Wtjcqucn/ gjincenenbeifeteben/ baecfp-lupbence»
(ibfccOcn/ ftracötelöcft fouben {jebben te feconbecen/
cnDeöaeceJ^o. JBoa· t'abbertecen toat bp &un bient
talütn fouöe toefen bccticfjt enbe geeffectueect.

Aendk Koningin, RepuMijcqaen, Frmcen, Potenta-
ten , endé Steden in Europa, gheintereffeert by het
fluck -van de Negotie, de welcke in Alliantie ofte
in Nemraliteyt z,ijn ftamde met de Vtreenighde
Nederlanden van defen Staet,

I En Koning van Groot continuerende

S ^endevoortgaendeinfijtieonrcchtvcerdigeAdtien

ende proceducren, heeft den -vierden defes uytgegeven
de nevensgaende Declaratie,houdende onder anderen,
dat alli Scheden,-van wat natie die fouden mogen wefen, in-
MbenietemgeGoederen.Koopmanfchappea, ofte Ferfo-
Tien hier te Lmde t^huys koor ende > ontmoet ende genomen
verdende deor de Schepen van Oorloge, efti farticuliere
Commise.vaerJers ·υαη
¥,iìgt\màt,ghecoademneert ofìt
•uerklaertfiuden -werden voor goeden Pryfe,gelijk mede elle
Gitderen, ende Koopmanfchappen, van wat Natie die fou·
den mogen wefen, •wolcke geladen fuilen zijn in eenige Sche-
en dejer Landen:
Ende nademael dit een feer tferre uyt-
nendefal<e is, rakende alle Koningen,Repubiijcquen,
rnncen ende Potentaten in Europa, geinterciTeert by
net ftuck van de Negotie, foo hebiien wy nodigh ge-
acht de voorfz Declaratie mits defen te accompagne-
Knotn uweKoninciilijckcMajefteyt na behoorente
"Oen begrypen de onrechtmatigheyt ende fchadelijcke
con^fequentie die de voorfz Declaratie, tot totale ruine
ende verderf vande Commercie van des felfsOnder-
™^®etfighisflepende, als dreygende defelve in
e»ett roet confifcacie van alle haere Goederen, die fy
Uilen konnen machtigh werden , fullende daer uyt
"acK onvermydelijck volgen, dat haere Schepen door

de Engclfche Schepen in Zee bejegent werdende,'tzy i66f.

uyt ofte naé de Havenen defer Landen komende, ja__

oocknae, ofte van andere plaecfen ende quartieren,
fimpelijck de Zee paflerende , fullen werden aenghe-
haelt ende opgebracht, onder titul ende pretext van te
willen onderloecken , of oockeenighe Nederlandtfe
Goederen in de voorfchreve haere Schepen zijn gela-
den,daer door dan de felve noch op defe Landen,noch
elders porifibel fullen mogen vaeren, nochtraffique-
ren ; ende verfoecken derhalvcn dat uwe Koninck-
lijcke Majefteyt de voorfchreve onrechtmatigheyt
met vigeur ghelieveteghen te gaen, ende met, ende
nevens defen Staet foo exorbitante Proceducren, cou-
ragieufelijck helpen fteuyten, om die Natie tot andere
gedachten, ende Chriftelijcke matigheyt te brengen ;
vaftelijck vertrouwende, ende verwachtende van uwe
Konincklijcke Majefteyt hooghfte wijsheyt ende ge-
nereus gemoet, dat defelve niet ghenegen fai welen
fich uyt vreefe van de macht der Engelfche, tot foo-
danigenonverdragclijckenlijdtfaemheyt te voeghen,
ende alfoo uwe Koninklijcke Majeftcyts Onderdanen
van defer zyden oock fubjeit te maken aen alle 't gee-
ne fy-Iuyden vande Engclfche alberey ts geleden heb-
ben , ofte noch fai komen telyden, daer van fytot
nochtoevan onfenc wegen bevrijtzijn gebleven, niet
tegenftaende albereyts verfcheyden van hare Schepen
in opgebracht ende aengehouden zijnghe-

worden, om datfe na defe Landen waren gedeftineerr,
't zy indcr daedt, ofte op prefuroptie, het welck by
aldien door ons oock foude werden geordoaneert,ofte
^etollereertaenonfeOorlogh Schepen, ofteparticu-
iereCommiiTie-vaerdersjWel haeft vernomen fouden
werden de ongemacken ende fehaden, die de Onder-
danen van uwe Konincklijcke Majefteyt, ende van
andere onfe Vrienden ende Geallieerden , ofte Neu-
tralen daer over fouden hebben te lyden. Aö:um den
fefiienden Martyfefiie» hondtrt vijf enfeiiigh.

φρ 3&ingfoagBben feventicnden'^mojg5nitóin 'tstmii
DeiSibiec in ateecoab öet i&cDip Londen, (ttoeicft f^»"·®"
tefieltengeceetgBeraaeciiCtaa^ boo? öcn®ö^-3C6i «„cftt
micael
Lawfon) foo öet nae De Hoop foube affacBcn/ eerp"»»-
inDeEucBtgefpiongen/ enbe met αΐ get ^olicK / be. β·π.
gtoot op
drie hondert en vijftlgh becgaen} Stìtìbe
eneenlgcRbaecef ggefalbeect negentien pecfoonen/
iJiemebealfeecgefcgonDentaaecen/ cn'ttojjacit op
fes en twintigh babem öiep gefoncften/fonbec Datmen
tDtf! t)oe Bet felbe toa^ toegeKomen.

25pDeato?bJ©ajo?enbe1iï£iecman^/ jgnbe ρκ=
fentatfe ggebaen tot opboutoingg ban een nieuto
j&cBip/ enbe bat get genaemtmocBt toecben
Lon-
den, aI
^'tboo?gaenbe/ deeftfiftiMihllept toege» ®ίβο»
fïaen/ metbpboeginge ban Royaei Londen; cnbeop
bat De ©loot onbectuffcBen g&een gntecefl moc&t ^ r^
Bebben/ fooi^bp gemete ?fllftecman^acngenomen piawji
Bet onbecljout ban
drie ^cB^ptn in De ©ïoot/om Bace b»''®"^
affectie te betupgen.

©olgen^ lajl ban Baec J^o. Mog. Beeft De ÜBeec «ci>a«-
Gogh in't begin ban3tpjil beöent gfjemaecBttipDe
g>cccctaciffenban^taet/ött ciböl Ccactement De
•ïEngelfcBe «©ebangen^ in jleDetïanbt aengebaen/
met Bet geene Daec ban becbec bepenbcect; gemeltc
ièeccetaci^
ÖabiHico gecegeceect Dat felf nocb Defe
Dage fcBiPben^ftabbebehomen ban fooüanigB crtca®
bagant quaet Ccactement / Dat in
2:eelandt toiett
becnomen/Dat geenfint^ ober een IionDe toecben ge»
^acBt met De cibilitept Die aen be «Sebangen^ in
En-
gelandt
alomme gBefeijiebt/ bertoonenDeboojnoemt
fcBipben^/ enbe oüecgebenbe e);tcact Daec upt. *ènbc
tee befec oecafle bp getnelte i|eec becDec becBaei s^ti'
be göEbaen enbe eebifcouceectobec't fubject banbe
p^efenten ©ojTogB/ toiectbpben felbenaltoeDecom
opgeBaelt Bet betoufie toeceR ban
Amboina, enbe
Deïictien Daec omtrent in
Ooft-Indien g^epaffeect/
al^ mebe ban
Pouieron, 'ttoelch bechlaecbe Daec
ban tc Depenbecen/ met toelcfien/al^ becbec outcagri
meec/ foo aenbe föufï ban
Africa bp De Weft.Indi-
fche
Compagnie aM ctbec^ gB^Pl^^tBt / men foo }an^
ge tijDi; BàDDe gefpeelt/ ràbe 't felbe ÜepenOe gB^Boti'

Dt»


-ocr page 391-

372

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

btnfonlJ«c£mgefati^factteoftc jujlitie Daccoöectc

_L öcbben gljcöaeii / Dot cpnörlöclt fijn .ïBaJcfiept tot

DifenfigyanDc^fclfêS gingefetencn rccfit enOebetDa»
cinae üan ccre flrnootfaectu toa^ eljitoojfen / elDet^
'tbcccpfcDte lectjt
eiiDe jtiflirje te aactt foechen/
'i torlcft al!$ nu Dtfe fcuacce ongemachtn qnam tc
caufecen.

^arnöaaD ötn fe venden toajS öe önflclfclje ©loot

inloot
cKtitr

V^Qtlt

bnii
iJCaiiip/
ei)

Difue

banbE

3Fron(Te
aim-
bnfTa-
Dtiirji
at η

t'ïieer

J'i '

Ι··Ηί
' l ill

it

onDec Den Éactool) ban Jorck, fiecch in Oc fcventigh
SepfenüanHarwighroddafafsepIt/ niet intfntieom
miliar- KOacn na De BeDccIanDtfcljc ©ufi. WptbEcfcftepi
toatiaii ben plaetfrn ftonDen Daec noci) rnecc üp tehonien.
aiojtti igcn aööij^ (öaljoot b^acDt tpöinalj Dat De felbe
mi^te. j^iopt uift grootcc tuaé al^, vier en vijfcigh jeplcn.
^Ifoo baticcen gemcenfgcfi De tphinscn ter Eee.
ttoninfllj^ ©Joot ofrcrDtjgnöe/ toiccDtn De Com·
tniffïen aenùe ftapec^ milDdtjcft aïüaecuptöDc3c=
ben.

aFcance gjntjffcn tijbttoaren alDnet De JrïiwffDe «öictcai
ftMtua' ojöinacijS ?tmbo|Tabciic^/ cerft incognito met Oen
<11 «En Honing!) Conffccrciiöe. ©aec toacren oocft acnge=
seiaiitit- ftoitien De J^ercen Daniel van Camp cnDe Eyckhof,
?lfgc(anten üan Hamborgh; al^ ooclt De l|ecc Diurco
Andrée ^inDiCUjS Dan Ëmbden.

ijeetcn (SytraojDinaci^ fcanfcljc fCmbaffa:
Dcuc^ DccDen acn Den Öeece Gogh De contcabifite Den
«ptBi&of vier en twintighften ^p^il / becitlactDCH Dat SCDcCt
«ain flC" fö" .isaajeflept ban Groot Brictannien De bCC=
bo^afi / rpfcöte naDec inRantie tot bet accrptecen ban De eens
en %n' gcboDfu iïiföiatic in Dcn naein ban ijaren iltoningö
Seiubsm enbejIiacc(lecljaDDenoeDaen/fuïficüEticonóen(foofp
fepDen) nacc Dat De iiiciinatie tot öe boojnoeinDcaeni
Contee- uieDinge tatert bftupflt/ bid nmcljt üJojDen aengcno:·
men/ tuegijaiben DaDDen goet geöacljt aen l)fm ï?cec
Gogh tocoenjs Ìjaec i|o. jasog. beftent te maïicn/ enDe
bOJberl in Den naem enDe bolgen^ ban {joog^fi^
gcinelte öaec Ifêeefiec openinge van middelen te ber»
foecften / toaec op DebecDece Dcboictn ban Det tocccït
felfi^ mocgte tuojDen begonnen eiiDe boo^t^ ggcpsoce^
Deect/om tot ccn gebaenp epnDe te Ïtomcn/Dat fonDec
boo^getrieite openingöe niet berDer^ en fìonDen be^
foingnercn. ^pÌjeeftobecDcfe#fficieni)ace <iE);ccfc
ienticn toel biillen bcDenc&en/ Dogi) Daec bp inflantie
geOaen/ om Der fclber bcrhiatinge te l)ebben/of oocft
gemelte USeDiatie bp ljoogf)(igemelte JIBajcflept ban
Groot Brittannien was aengenoraen , tertoplen Defe
ÖetfonDement nioe|le toefen toafc op IjettDcrcftfou^
DebjojDcn geboutot/ toaet op Dan Die i^eecen ftebben
gelieft te beclUaten/ Dat niet dii honDcnttotjffelenof
fbuDe De fcIbelDO?Denaengcnomen / naedateenighe
voorilagen tot accommodement foudezijngefctiiedt,
'Cb)eIchcaInoc(]banDe3pDebant)aec i^o.J!Etag. bp
fiaer «gjeeellcntien toiect becfocijt/ toeg'toegen ban bp
Sem ί0acμecΓιftcect. ì^aec «tSicceKentien berhlaetöen
berDec^ Dat ober gehomen toaren/om Ijaer üo.
J@og.
ontcent Defe gf)elegentljfpt te mogen Dienfi Dorti / en
bleben al noeï) innfïeien/ ten epnDe ban ï)cni ecniglie
voorilagen mocfjtcn toojDen geDaen/ten fine al^ boos
ren beröaelt/ boojDjaaenDeljctpecijcftelDatinmora
toa^/ toaer op bp l)em i^ gefegt/ Dat inimccg na o|Dje
De acceptatie ban De J^eDiatie aen De jpDe ban fijn
J0ajc(iept moed too?Den gefien/ al^ toanneec aen De
o?D?eébau De l^erren Staten niet en fotiDenianqne»
een om in Dtfrn te laten toojDcn geDaen na epfcl) enDé
uptbjpfiiigc ban De gelegentijcpt ban De facft;toaec op
DanbojDec^bpfìaeci^ gefept oat De pjomptituDe tot
afbanDeUngebanDittoeccfi fcljeentoel foofeertcBa=
peten aen Dc 3pDe ban Ijaec J^o. jììog. aljJ hiel aen De
3PDe ban fijn jlBajcflcpt/'ttoelcli bp öcni bfleeföe:
lijeUi^gljcc):cufcett / tertoijlljacc JBog.allebol=
baerDigtjept tot De acceptatie ban De arngeboiien
jBeDiatie DaDDen betnpgt. ©aec Dier meOe baec «15);=
. cellenticn opfiaenDe/ berfocl)ten naDec acn l)aec l^e.
JEog obcc'tgeenegefept toa^ niocbte toojDengöep
fc()ifbcn/cnDe'ttoeccittcbccl)atiligcn/ om alle in^
cdnbenicntcn foo brei mogljelgcli boo? te Itoincn / te
meer Dctoplebccnamen/ foo bccIUaetDcn Dat De^Se.
DetlanDtfe ©loote brrcpt tuajS uptgDetroclien. i§et
fcöcfη lipt Ijft Difcour^ / öat tiifTcöen bepDtn ίδ gebai»

len/ Dat fiaer <Ö);ceUentifn ban po?DeeI toacia/ tj^t ir/:
Dit niet foo nacuitonbetooiDen ober alDeiSfelf^gije,
legcntBeptopgcöacIt/ Detoijl fnltftsS bedtijbtfonöe
ftomen boeg!) te nemen/enDe Dat !)ct felbe niet foo fccE
in fijn eetfie fiaet/ foo liet begonnen moefi toerDcn at=
confiDerectt/ iiemaet foo Ijet tegentooojDiglj tong
leggenDe/ berhlacenDe pjeparatoire hrmii.ö banbe
gelegentbept te öebben betept^ obergenomen/ fuicfig
ineninDefennietnoDig!) fonDe jjebben blpbrn ink
teren/ immec^ brtHpaDDcnfoobeelljaefiDafcom,
trent al^ oocft pber te toillen toebjcnaen / aï^ ban be
felbe ftan toojöfii brcb?acl)t·

©en fes en twintigilen fiebben fp Dooilöafc §ecre!
tari^iatenfeggcnDatDc beUuitie aenaljcboDenffic:
Diatie bp fyne JDajefiept ban
Groot Brittannien Vuad
geacceptecct / enöe met eenen Doen betfoeclun öat S
Degtoegen iJenniffeaen i)aer i^oJISog. mocljte torti tmi.
DcngtjeDaen/'tboelcltbpöemiiS aengenonien; cube
toerOeii Dcr|)alben f)ocBbgeDaci)te Date Jioa.alg
noci) ber focijt/ Dee fclbcc gcDacljten ober Dcfcgjiclf.
gcntbept telaetengaen/ eiiDi öem Derfclbeco%^
DcjJü3egcntoefc!)iclten/ om ter aenfp.2aeclicüp\ücl-
gemelte i^eeten ?t,n{jaifaDfur^ fijne mcfuirci nacc
De felbe te mogtti nemen.

jaaet De pjoceDneren op De JDjo^-'^oeDeCfn alftitc/
toert al nocö gedaoigi) booitgeijacen / tnöe iiifiiiant pï'
Daer ontrent becfffioant/ ai^ aUfeiiUjeU bf opajic; tem
bjacbte jFranfcöe ©orOfren / Die beöalbcnsS hac Ι,ιοοί
allen anDcccntocrDengee);pcDieert/ ooclibeeltpt^S
toerDen bjp gefpjooclten. «n,

®toce ^c&epen ban Embden taaren noci) met btt
frlber laDinge gecoiififqueert/ cnbe 'tBolclt bari; af bp
Deanöere alOaer flttenDe gljebangen^/ opChdfey
Colledge geb?acl)t.

Üeercn Envoyés ban Hamborgh ifgenli)oo)tii(t
alDaertoefenDe/ toaren €ommi|TienljpDitï?ofbcc=
ojDmeert/ om naber te toerDen gejjoojt/ öaDDen {jaecc
aenhomfie tot nocö toe mpnietlaetenbeftenDtttiib
fien.

Kpt be CngelfcDe ©loot quam tpbingfic bat bjie
3aeDeclanbtfc|e Commiffïe-baerDersS / namentlijcB £
een bantwictigii ^tnclien/mitfgaDer^noci)een ban laiiii
ftoacrber montucre/ enDe boojté een ban vijf a fes «tw
(lucftje^/ bp Djie €naclfc!)e©ojïoh^ci)cpEn ontrent J!?ï
be (2Engclfct)ellluflfouDen3tinaenge(rofTen/ bcbocO- Ve^i
ten enDe berobert/ sijnDe een ban De Cngelfcje Capi· ίΦΡ
tepn^ met een aental ban fïjn ©olclt DooDt gebieben/
enDe bp De €ngelfclje berltlaert Dat gbemelte ^iipt'
fcöe Ctupfter^ pgD loffelijcRen fiaDben göcD?aaen/
enDe tot Den uptepnbe Den anberen bp geRaen/fonbet
Den anOercn te öebben toillen berlaeten / nietteacn-
fiaenDe een ban De felbe gDcnoegöfaem hanffebaet
teeöaDDe. ^^^

©en eerften JBep &aD cpntlQIi DeCngelfcfle ©loot jiiji,
ancfier geligt/ en 2ee genomen/ fettenDe fo men facD βίο*
Öaerenconr^na De<©ofi/ sijnDef^^in^ Robbert nut Λ
vijf en twintigh ^cöepen een fireech toeegl)^ booj iipt
gejeplt/ enDe Den ïfartogl) ban Jorck met
fes en vijf-
tigh Daer op a|)ebolBl)r. 25lpbenDe ban Den anberen
opDeDifiantie ban tgef)oo;ban een €anon-fe!)oot/
bptoelclten Dan berber^ noci) toaeren gbeftomenbi
Conboperi banDe fóool g>cöepen enDe anDere öri#
fev0/ fooDatmenmepnt Defe ©loot fouDe uptiiiafii»
ontrent De hondert^cbepen.

©an Den lacere tócucbo?|l ban Brandenburg quant

Den achtflen jUcp Dc bolgenDc 25jtef.

Tranflaet uyt V HoeghJuytf.

P

Nfe vruntlijcke groeteniiTe ende welgeneyghde to'l'
^ wille te voo/en Ho. iVlog. Heeren, byfondere lie- JJj..
ve Vrunden ende Nabueren. 59;»

Uwer Ho. Mog. fchry vens vandeny^/V»i/f» Mart? wW

aen ons afgcfondcn, is op den achtflen dcfer, oude fiij'
overgelevert j waer uyt wy in 't breede liebben .verno- owi
men, 'tgeenedefelvc klagen over liet patent otte if
c/rfrrfiwrby den Koningh van
Engelandt gepubliceert, ijj,,
aengaende de Scheep-vaert by ons aenhoudendciat njj
wy ons tegheni foo een onbillijck voornemen wilden iejW

cippo-


Ρ

-ocr page 392-

en ο ο R L ο G Vijf en Vcertighfie Èoeck 373

(iDDcferen ende de Engelfche Natie tot betere ende rai -
ibnnabelder bejegeningen heipen te wegen.

Her isnufulcxdatwy ons over defe uytgegevene or-
dr-e albereyts
over lan gh beklacht, ende dewij Ie fulcx de
vrvheytder Commercie by na van alle w^f Potentaten
ende Republijcquen by deiè faecke nifetgheintereffeert
merckelijcii krenckten verminden, eene bilJijckemo-
deratie in defefaeke hebben gefocht, fuliende oocfc nog
verder
bcmoeyen,datmen aeii dezyde van Engilam daer
van defiftere en de fclve mitigere, infondërhey c datmcn
iich anders
moge betone erga tmius mmcentis C? bdli bujus
mn pariicipis, op hope dat hier door aen de gemene wel-
vaertende aen ons billicktnatig verfoeck fai werden ge-

defereert. . .

Dan wy hebben niet weynigher ongeern vernomen
datmenaendez,yde'van U Ho. Mog. voorghenomen
heeft op billijcke •maniere ende wyfc met alle zeeva-
rendefchepen fondör onderfcheyt teiprocderen : Wy
verfoecken derhalvefl u U Hoogh Mog. defelve belie-
ven volgens der lelver equitey t, hier
ihne behoörlijcke
msiltriitii te betoonen, ende fich nietfelfs deelachtigh te
maecken, aen'tgheenefyindeRroonevan Engtl/tnilt:
improbercn; in iuickeò ghevaile hébben vi'y, deste
eerder té verwachten, dat wy ende andere by de com-
mercie gheintereffeert yets vruchtbarighs hicrinnèby
inghiimit fullen uycwercken, datfe óp dierghelijcke
harde onghewoonhjcke ende hoochfchadelijcke aen-
houdingen ende vilitatie der ichepeö, als ftrydende te-
ghensdew^ii^tder Commercie niétlangheen blyven
beftaen, maervoornamentlijck hébben wy dat vaile
vertrouwen, dat U Ho. Mog. de felve fullen volgens de
goede nabuyrfchap met ons altijd onderhouden, aen
onfe Onderdanen die v^e handelinghe toeiiaen, daer
leghens iullen wyernftighe ordre ftellen, datterfcy
de felve egheene waren van coiitrebande fullen werden
vervoert.

'tWelckwy U Ho.Mog. totvfundhabuyrlijck tót-
woort niet en hebben willen verbergen , zijnde altijd
willichendebereytom de felve te betuygenallevrund

I m

|i VanGodrsgenadèn ¥redr^ckt,WUbilm (tetastittìlui )
I enderitont Uwer Hoogh Moghende goedwillighen
Vriend en Niibùyrì Geteeckeitt
FredrietrmiMm) Kcui"-
I Vorft. ,

_it «3, iFcec tiimljafabcuc Oogh ft&jief ben achtfen
». eiitieeifden|fö9p/ïiatlJÈi|eirett> fcanfeije SÉmdafai
K'^tiiuij; bectiiam gabbiti/bat ntet eenSfebttig tiett
ijiatr fcriproqueréftittitieenbe rètentieget toiEtlllïafnfiaÉC
aciH)fboienemediaEie,iititcnltonbe tserben aétigebarii
®^"p:®atbetijóöjtttnaeröi!teoffc«S caae |ji?efitttaiim
oS( »atttoe8{)cnbefitti$tflit inoefien toetbitibpecbiailjt
^ft Bpaltiienminbefa!iefoubetol»«>latcaetìtatnetcn;iiei
κ:;,;;. '"PeeROebeotoottiniefeaMtÉpt tufieïjen'teöciiebiitteï

Kti»; ocntooojöicfj in ganbe Man ten Sonins ban «©toet
/ cnbe aercditueect fijHbe moettn
P^ij mm mt't aeene eep?eftmtt£Et tetcebete jgnin
itara iwnocnbanbcfcn^taetj^atöiÉnboIgenbe ftatetepfe
«.ma- Dcttóamjì onnut foube toiföt/ inbé öet« toatentet
BDi;röc6omente38n/ine»ballÈ eeen nabere Boo?fïaoën
β e Piffematien ban Hm 3Β3οα. Spe fo«ben
fleöaen/ alfoof^nietenfouben mibecftàen/ot)
S Tifl^ffacen boet ban öe teti^ogue Eeftitatie
fiet cenetad reglement «ebebefbattn
m LTA?'®'^· boo?f5cefolHtte bait ten
achtflen 3a.
""arpicftieöen/ntetben 6óot§^eniilt« Sowirobart
^TOM
Brittaiinien tfi fpjêecBi» } ali!'00|belcnb6&at
."^♦"«•^^tlit toetth tiruege flefct/ enbe ben leeec
«wöngÉineite ίβή^ίηβ^ bcej ^ teebecöouöen/ató
eÈmaeiiit foube toetbmiiSoHbmbi
bSi
r vijfden / booi ben€ommtffariii
nSl®^^" tn 3Öni tfimlMHTebÉUcsi lto=
Sii betteieg&ittctie Capitepnen

iif/^^^iltnamemiBtft Comi Evert&en Andriesde
b'«cWactnge bat fgne i®af. ben eeriten Ijabi
öclaten / cn beteert met vyftig goube ^latobuffen

V. Deel

uptfinsuHetéenbe Upfonbite in(ïc0te«/ botö bat Uitt tièi
anbecen / al0boo;eenggemeengebansenfbubenmoe; ■ ■·
tengDej^oubentnecben i ^atgp ^itibatTabeuc
baetop gDeipeb;pbombetfoii)tgabbebo02benti9i9«
noemöen Capftepn Mifter, ertöe lanRoéloffe gge»
toefen^cBfppec opöetfcgipbe ^ningö Salomon,
booìCadixggenomen enbe fnbe gtont ggercboótén/
ent: bat fgne naajcdept becbolgetisi jBeionfenUéift gab«
! bebatb|leibe pecro»enbuptén ggei}angSetU||m

' toecben^ foo^SanuKt öp^fön'to^^
paffecenbatfe niet en foubentoeghlodpeny
't fb^ltltiian
00C& bpljem toa^eftefcMet/betfoécËénbebdibJJbeÊt^
te^o.H^og. approbatie / goubenbe epnteigtBUài ύ
jgeetlohanHebdon, boenbe bejU^ollobifcgeaffairést
albaet te Eanbe/ ban Bern i^éet SfimbafTabeut
betwecni^ofcobtftge Slmbajfabeut^ bte eetftbai^ISi
ban baec (ïonben te betttetben / berMactnglie Selci
ifotgt gabbe/ batberelbe^^éetenSlin&afrebÏUti! lipt
Hàoftobien obet HoUand in Engeland sjjnbe gelibmert
aliinu toebetom ban beet neet Riga, enbe betbet^
naMofcovien fouben betteprcn / ten epnbe tint baei;
boo? banatle ongDenietiien tee Zee fiéb;gbt tejgit /
't toeleg gp l^eec annbaffaOeuc aen gun toe^pe^ όη^
betbfeclaufule nocgtanjSbat geen<£ngelf^egtfe^it
onbet gate, eguipegie foube toefen begtèpen: a^aet
op gebelibeteett 30nbe t^ goet gebonbën enbe ii^f ittmtH
ftaen/ bat aen be boojnoemben l^i^et 3lmba|ra9$ilt
getefttibeertfaltoetbenbatgaeti^o. |BO0.perf(9»etl
bp betfelbet lafi betbat in be itteetgemelteg^tl^b. TatntfV
iBog. tefolutie ban benachtften 31anuaip lewebrn/ jan^f^

ban Vranckifck ^foube^^Wbe^ibege^ re""""

met betfoetg batbefelbe beboojflagenbaitintiegè»
mentioneett / aen be meet googpgetitelte ^fngli
san <$toot Brittannien totlben boo2b;aggen / toSé
fmaecgeigcg magen / met be tebenen enbe mottbèft êfö
baettoe obetblofbiggigcg götüien toetben ggèfnopi^
btteetti <iSnbegebbenboo>tjifiatelioogg ilS^s·
toellatenggetoàUen 'tgurttinbebooifj ttoeeaüWcéfa-
gen bp ben boojnoemben %eet SSmbafTat^iit bra^
bettitgtj be^i^mebe ggeftföebeïia^ .Dàì^

Beuningen in Vranckrij ck, gat βρ gp ben wÏRfngg als
baet foube gebben aen te gouben fert «pnbe b^ opgge»
meiieigeetcnbeii felf^ e);ttao}bfnatiji aitttbaWabeiiK!ji
in £ngeland oocg ban toegen fnne IHai'ifi. g£lèt(i mbg^
tentoecben/ om-tgeencboonsiii!/ben^onMgg bàn
<0root Brittannien boo}n,goo}teti}a0£n/enfineM0cg

iSebett teasaen en bpöe ìiéet Gog glöifióWÉi De βΙ"?·
üeet Courtin , een ban be ftanftge i)cttaoibftiatl0
^mbaffabeurji / ettufetenbè be anbejce l^eetett ΐΟοίβέηϊΕ
tHbifpofgteel0anbeteonggelegentgept / isng£tt)|>gi!tjii ^«e<c
bertlatenbe be oojfage ban booiftgjene blfiftte
fen / enbete tenbeten/ tenftneom alnotgtÉWtffóèh
' of eenigge naetbece o;b?e upt get J^abetlanbt gittt
moggte toefen toeggegomen tot gtt boen ban eege
bo?bete enbê naebete pjefentatie / aW bioj bifeh
toas ggefcgiet / b?toeicge fpgeetne foube onbétiiè-
men / om bp bfe lllaieQepbt met get (ttttg g^n ge
betoufte mediatieatgtetbolggcni ontfattggralaflgf
betfelbet i^et«n|Bee(ieetegonnen booitbateft/r
mitfbienöitgoebetoetcgtracgten / foobeel moïf '

ten goeben npt epnbe te bjengeri totgoo;gomfn(^l______

ggebjepggbe onggeleggentgeben / biebooi t^coftttò
bantoebetjgt^ Blooten motgteh tobben gge^eat
fioneect.

ïêpgeeftgiee opggefegt/ öetbtt toettgof öift Bê-
mibbeUnggeganbtfretentenHcgttegfnbetifonbetoisrétk
toanneetgaet omttentbebeteppe boet / oftebibere
geUefbetegouben/batg^t Ctattaet tnflftgen gepwbe

Natiën glaettofl^/enbefopet^onttentbeobfetwttt^

banbeattgtgelen bp't felbe gefffpalectt ( gel^tg «P
gaet te bootenji toai^ eefept) tttocgteloeibengegonl»^»/
bat men ben anbeten baet obet If tgteI0cg rantentemenc
fougonnenboen footoamteet menbe te^enenbe ee^
tecgtiggeptbanbe aen te (tellen befofgenjj tot eelt gtont^·
flacg or»fonbament toflbe nemen/enbe bepiefentatte


-ocr page 393-

374 SAKEN van ST AET

itföj öan gaec l^ooiiö· i^og. jpüe Decipts! gftebout j

_Οοφ gcmclbe teùen too?üenöe tee fpùen gijefteU men

naeulijcic fianbetienchen0oe bit tDecfftte Wnben/ ft?
fonöeclöth toanneec fooùanioDe picfentatie aisi üoo?=
fcöjeUe öÖ«n öDenocgDen gijetien öan. ©ocft fcpùe
fpn (SwellentieDatraente uecteöanDenanöecentoaiï
ùmDittocrciite öonnen tiegintien/ teti fpöan De 3PDe
tan öaec Jgciogö USogenùe eentglje anDece mocgte ωό?'
Den gBebaen om Den IKoningD üe Oefofgne fmaechelijcft
te maec&en / te meet/ öet jongfl gljcmaecHte (Ccattaet
Dien iftoninglj Daec Doo? totecDt ggeDouDen/ Dat
geen effect en öaöbe gefojteect / allegecenDe onDcc anDe»
renDennon-overleveringh Dan ö« Detoufte «SplanDt
#iiuicKin Pouieron, ùàec Dooi t)p Dc €ngöclfcBe fubjecten fo toeele
fcBaben eentge jacen Dettoaects tuacen geleDen/ enbe De
becDeceeiceffibe omragen Duo? De^eDeclanDeciJtn
in-
dien
enbe aen be Africaenfche iftufi De <!eng0elfc0e
<©o(i-5Itibifclje enDeSfifcicaenfcBe Compagnie aenge=
Daen/Diemcnnopt BabDe toillen beiflaen beBoojlucfte
tetepatecenofeenigBtetBtenDe giufiitte Daecoöecte
Doen. «De
ïgeec Gogh toel op allen Defen gBeanttBoo?t
ittetDetebencn Daec toe btenenbe/ enDeftet Contrarie
OBettacBt te öetoöfen / bocB bechlaerbe öP i^eec
Cour-
tin
Dat men om't toecfB te entameren naDece offici
molle Doen/ om De gBtöJcnftÖte »)?ucBt banbefe ep
trao?binaïii limüaffabe te mogöen etlangljcn / mits^
Dien aenbeeeneföDeben Coning ban
Groot Bntcan-
nien
toat te gemoBt gaen/om fijn B^aclementen boltb
teüonnenContentement gfieben ( enbe aen De anbec
ftibe Den allee €B?tflelijc&Hen iftoningö Baten jElecilet
niet foo Ucfttelijtfi tot een onnoobigen <ao?logB te bjen^
öBen: iSeggBenbe bojbecsi batallejiaenDe jpbeban
öaec loogölffiogöenbe foohiacc niet foube too?Den
Ibebonbenomte ftonnen eicuferen/ niet alleen tn'tte»
gactbanbefaecöe ban ©oulccon boojftöjebe/ macc
oocit in 't bpfonbec ten r efpecte ban De tjtpcDitie Doo? be
Ruyter aen De lliuH ban Africa aengBcfleit/ Daecom in^
fiHetenbe al nocBop bojbete pjefentatien/ fepDeali
b?aegBii gB^toijfe enoe alsi fultjc aen be BanDt gyebenbe/
ofmen niet foube öonnen om een begin gBeboegBelijcH
banDittoectfite mogBenmaetfien/ petsip?efentecen
ovei-dè Kuil van Africa, omBet felbe fnBanDen ban
Dien iSoningl) te laten blpben/ noemenbe baec toe in
fpeCiê
'tJFOitSintAndriesOpDeiïebiece Gambia met
ïjetbifïcictalbaec/ enbeboojt^'t <2planbt Boaviflaj
toelchen bp öem fönbe gBeBoojt/ enbe ftoacigBepbt be?
toegBengljemobeect/ batfuloc immersi Baec l^oogB
Haog. η et en bjass aen te betgen/ ombe berfcBepbene
rebenenbaec toe gBealleoBeert/ bechlaecbe öP
Courtin alssnocBDatimmeïjS peDts mofïbjoibenbes
öacBt /om be oüftatulen eenigljfint^ te bate te bomen.
. tDfgemette jpranfcBe iimbaffabeurii fön ^atecbag
antjEtre
Denfeiticnden nietibjefiijl puBlicguelöth gBeintrobu»
ÈcectöBcbJo?ben t'fameninbcsi iSoningBiï Siatoffe/
mje am- Die booj tipt isigBe«Den/ en {jaceepgBeniaacoffepDec
fiaiTii- ttoeè/maecfienbeDennomöecbanfes, immebiatelpch
Kilt DaecopgBebolcBt/ baeconDec eenmet atfitpaerDen/
»oX. Deïiacofrenol.öoochDetfelbetaffonbcclöchatbetien/
feertietlöcficn/ toaerop beanbere 5Koetff«nfi)ngBe·
boltBt / 'tot B« getal ban
ten en veertigh, alle te famen
m;t
fes paerben/ toelgemelte ^Smbaffabeurj^ ban
Greenwichc ( Beubcnbe een gïoote fuiteban timfeU
ben/ enbeboo;t!$'gBeectompagneett meteenmecc&e;
ïÖcljgBetal€bellui?ben)'gBet)?acBt naeco?D?etot aen
Den iCouc / aHeaêic th De ftoetfen 3Önbe gBefeten
tnDe boojtjSnaec Bet#alep^ ofte atogBement gge»
teben
bónDucdeVerneüii, onbectocgB?nboo?Som-
merfethaus
albjaec befe paiejlept met De iKaDame
la Duchcii'e De Joick*|ïcö bonbcn Otti gBemelte ln=
;t|iobnttié te firn /Mjéblien in öetpaffeïten / De€romj
jjetten jjpctoiiröeett^/'enbe b?cugBbe teptftenen öe"
inpgtjt7 fcêcbenbe hu boojbecsS Baere «Sitellentie op be

foptiiÖB.ii bèfpertfessöetïattcert/ Baec l^oogBiiiaog.

s^iófTe Beeft figii'flip bifetntcobuttfêniet gBébonben /
upHnffóBte batibeii?b?ef/Die
üp fprte Haajcfleut op
Wïtiüelcti bet BPfBWtt»fcBe HfgBefanten booi'befcn
«^HtViittDebitfoetfirDaiC-fbetteffenjSibooiiiDen Mai.

'fti^'drfévCefémoeien'^eicpiÉffiiijtfi tof Dlitt epnö«in

!f

■ ll'

Ïif·
ili:
rl'ì

ijl?
ìi·.:
'i'··

If

öaetï^oogB HSogenbe 3logöcmem uptfiinSoinnftd
naem gebaen. *»>"·ιιΐ08 ly

m dpranfcBe SlImbaffaDeuïss fijn Den drie
twintighften jiap Den igeec SÜmbaffabeut Goohi'^l
toeDetom bomen befoechen
bp Comtabifite / pnn J?!
fön al bjeberom op Ijet fiibject ban De beituBcΤ <V
dere verfoclite Prefentatien gl)®baHen ; enbe liEhhl"

fPbo?becöboo3gBeb?agI)en bat al bJebetomto S
Koning toarcn getoeefl/ enbe met fgn iKaiciim
berbere teben obec be bcmibbelingB Dcc tictoX
toeberjötsi bifferenten BabDcn geöabt / enbe befen nu
tcacftt te bifponeren tot Bet
acnnemen vaa de prefeZ
tien
boo? Baec al» ban De fpDe ban BaerJ^o. ji§o.Qebflm.
feggenDe/bat toel befe jïaai.in't generaci niet onoenco»
Babbe gebonben tot be b?ebe foo toanneec contcmemin
mocBten erlangen/Dat baeromfpbetfotBten (alsbaÊr
toefoo'tfcBeen banbcn i^oningBaenlepbingh teiieA-
ben) Datbe betBlaringBe ober Bet gBeeneboojfcfiihi
bp befen iÖoningB gBefcBietin 'tbo?te bpgöcfcjijift
toilbeflellen/ omficBbp BoogBflgebacBte iiaiK
baet ban te mogBcnbebienen ; betfoetbenbe baccte'

ncffenii al not0 inbacBtigB te toillen blpben / 't ottwè
•eere
Courtin'tanDeten tijbe bjasöctfiiam/fai I

il-enhl» 'tJtliit ^infö AnWVi'oo iiM >1Λ Λ-ι./. ιύ,'.

bp Deieere .........^ . ________________

concernetenDe 't5Fo?t Sinte Andries op be ïlcWfce'^'
Gambia, enbe 't (Splanbt Boavifta om 't felbe aenf®* '
be€ngBclfcBe te laten becblpbcn / om tegBeboenh·
lüt&et B» b)ect6
te bonnen boo^tfetten j be £
GoghBiecop
foobeele'teerde bclangBt / ficmfeltiiii
boloeerbigB etibe berept gBetoont / berftlarcnbefiat
fultictoelbabelijcBbonbegBeftBieben/ DocBfcpbtn blu
l^eecen bat niet nooDigB toasi foo grooten öacdbaec
mebe temaechen/ mogBclijc6fBnbealBieropi)ei«i
bagöen bie toepnig gBelegentBept tot be affaiccji
ftjcen
tegBeben / enbe foo beel'tanbere namelijth'tfojtS,
Andries enbe Boavifta aenging / bat geenanUmnlaH
tnaji Bebüenbe/ alsi aen Baec Babbe bcrblaett.

, Φβ 3ί mbaffabcuc Gog Beeft Baec gegeben befe me
ftlaring.

MEflieurs les Ambaff extraordinares de Frmi, ^^
&c. pres du Roy de la grand Sntagne , apresavoir
elle amplementinformézparlefoubfignéAmbaff, ί'οΚ
Ordinaire de Mefleigneurs les Eftats Generaux des ^^
Provinces Unies de Pais Bas enplufie urs vifites eües en- tff»
tr'euxdes difFerentsiurvenus entrelaNationjlHi/«/(&fi|e'
celle defd. Provinces Unies, dcfiirleurinilaucereitc·
rée
OU ouverture aufli des expedients , par lesquels
onpuiffe parvenir a un accommodement de paix ayants
de nouveau & apres plufieurs difcours
tenus enfembic
fur ce fujet demandépar|elcrit Γ intention de leursHau·
tés Puiffances danscette afl&ire , pour s'en fervirau-
pres du Roy de la grande
Bmaigtie. Ledit AmbalT.
ordinaire fe conformant avecle defirdeleurs Excell·
n'apas voulu manquerde repeter par Ie peu de lignes
fuivantes la refolution& intention de fes Seigneurs8c
Maillres , & de dire, queleursHautesPuiffancespar
unefinguliere inclination à la paix , laquelle ils ont
tesmoignéa touttemps pour vivrecnamitic &
boli-
ne correfpondence avec la nation AngUife, font en-
core contents & prellsde fetrouver en touteraifon&
equité furies affaires de
Guimiëc autres inconvenientf
furvenusentre les deux nations tant dedansquehon

d'Enreft Sede nepasfaire confequement auomedif-

ficulte de s'obligerala rtflitution deceque J»part dc
leurEftatou par lés abitante d'iceluy à efte aliene ou
pris des
AngMs, en quelque part du monde , q·"
cefoit, moyennant que fa Majefté BrittanniquesV
bligepareiDementà lareftitution de la nouvelle M'"
qutdcCiAoVtrdi , duFort S.Andrhs & de l' i/» Λί»··
νίβα de Cube Ctrps , Tdcerrtrj & de toutes les autrei
pais , villes. Forti navires, &biens , quefad.Ma-
jeftéou feflujedts òntoccupé Tur l'Eilat des Pio«n-
cès Unies ou fur leurs bons fujedìs & Habitants fo't
dcdans. foit dehòrs l'Europe j Pour autant que quclqW
unesdechofes fufdi riefe trouvent
maintenantrecou-
vertes & reprifes par leur Hautes PuiiTances ou fon»"''
tremane reftaurces dans kur cmier > quc femWaWc


ι ρ

-ocr page 394-

en OORLOG, pyf enVeertighfleBQÉck. 375

Te de tenir pour jufte & equitable dans toutes les par-
1'
es d'-l'univers la maxime generale que fa Maj: mefme
V pöoféepoui eltrepartiquecedansles lieux ou elle
Ibmbloitapprchenderle plus ^inconvenients pour luy
ScfesliijeMSi Etdeclarelefufd. AmbalTadeuren outre
Me nour parvenir à au accommodement avec ledit Roy
e la
Grande Bretagne il fetrcuveinttruiit & authorifë
fu tout ce que desfus & pourra exhiberun poüvoir
informaaullitoftqucl'aiFairclerequercra, & yferadif-

E Hecrcn Extraordinaris Ambaffadeurs van
Vranckrijck by den Coningh van GrootBrit-
tanmen, nae datdefelve omftandighgheinfor-
niecrt waren door den onderghefchreven Ordinaris
AmbalTadeur van mijn HeerendeStaeten Generaci
(icr Vcreenighde Nederlanden, in vcrfcheyden vifites
mlTclien hacr gehouden raecfcende de differenten ont-
Ihcn tullchcn d' Engelfche ende HoUandfche Natie ;
cndcoplMcrgereitereerde Inftantieofopeninge oock
van de
Expediënten,door dewelcke men foude konnen
i/eraccken tot een accommodement van Vreede, heb-
bende op nieuws ende naer vericheyde diffcourien te
facmenoverdatfubjedgehoudenby gefchriftverfogt,
demeeninge van haer Ho. Mog. in defe faeckomfich
daer van by den den Koningh van Groot Brittannien te
dienen,dc voorn. Ordin. Ambailadeur fig voegende na
het
vcrfoeck van haer Excellenc. heeft niet willen nala-
ten door de weynige volgende regulen
t' erhaelen de re-
foluticenIntentievan2,ijnHeerenen Meefters, ente
feggen dar haer Ho. Mo. door een finguliere genegent-
hcy t tot Vreede, de welcke fy te allen tij de betuygt heb-
ben om in vriendfchap, en goede Correfpondentie met
d' Engelfe Natie te leven,als nochte vreeden en gereet
fyn om fig te laten vinden in alle reden en billickhey c in
dc faken van Guinee, en andere inconveniententulTèn
beyde Natiën ontftaen fo binnen als buy ten Europa,en
dat
fy oock geen diiïiculcey t fullen maecken van haer t'
oblighercn tot de reftitutie van t' gheene weghens hacr
Stacc
of door d' Invvoonders van de felve is verkreghen
ofgenomen op de Enghelfe, in wat deel des werelts het
foudc mogen fyn, bemiddelende dat S. Mt. van Groot
Urittannicn hem van gelijcke obligere tot de reftitutie
van nieuw Nederlandt, CM Verde, t'Fort St. Andries,
cn van t' Eylaiid Boavifta,
Calo Corps, Tacorary, en van al
deandcrc Landen, Steden, Forten, fchepen en goede-
ren , dewelcke fyn voorfz Mt. of fyn Onderdanen heb-
ben geoccupeerc van den Staet der Vereenigde Provin-
ciën, of van hacr goede Onderdanen ofinwooiidersfo
binnen als buy ten fwro/ifl jEnde alfo yets van
't bovenge-
roerdcbyhaerHo.Mog. altansniet bevonden wertwe-
dcrgckregen te fyn, of anderfmts in iyn geheel herftek
tczijn, dathaerHo.Mo.oock, om in't toekomende
voor tc komen de voornoemde en andere fodanige In-
con vcnieten, fyn gerefolveert en genegen haer te con-
veniëren en accorderen op de Particulariteyten van
'.'^''^'^'■eglementtotdateynde in diervoegen enge-
lijCK hier bevoorens een door defe u Staet foude opghe-
ftel t fyn gevveeft, indien de Koning van Groot Brittan-
nien had konnen gêdifponeert worden om in alle Ghe-
jceltenvandewereltvoor redelij eken billickte hou-
cen degenerale maxime die S.Mt.felfs had voor ghefla-
goi om gepradifeert te worden in de Plaetfen daer fy de
raceftcinconvenienten fcheente vreefen voor hem
^"''"danen; En den Ondergefchreven Am-
wiiadeur verklaert wyders dat om te geraecken tot een
"l^odemeiit met denKonmg van Groot Brittan-
len,
hy figh geinftrueert, ende geauthorifeert vindt op
p', ^Seenvoorfzftaet, en fai konnen overleveren een
' OU voir in forma, fo jas de faeck het fai vereyffen, cn fai
1 t^'y^'y"· GhelfidenlÖMiyióÓs.

Goch (j» notö öen fes en twintichften

„f „ouforeveniraradvenirles inconvenients cy def-
r Sees&d'autresfembkbles, leurs HautesPuif-
r^-sföntrefolus&indinez de convenir & s'accordcr
Vl«üarticularites d'un bon Rciglemcnt à eet efgard
f &commcilenauroitciie faituncndefiacy dc-

"'"^leRoydelaGrandcBretagneeuft peu eftre dif-
de tenir pourjufte & equitablc dans toutes les par-
1'
es d'-l'univers la maxime generale que fa Maj: mefme
V ' r'.-pQur.elirepartiquece dans les lieux ou elle

IBaptoêbeïom aenflefcflicbcn/ batöaetï^o. jKog.al itfSjr

noiö pecfiflcetöen 6ρ be boo?ft()?ebe gaete pjefciii_

tatte in i)«t boticnflaenbe betbat/ fijnUc Ijec contenu Atatcu
banüe fcfcetc rcfolutie ban ben achften lanuary icfls νΤί^ο^ιί

Icöfn/ fonbecbatbe felbcficljtntiientieclebccbtcfjon: r.g'^ol
ben ofte foubencpaoeten; öat oocft 6pi|ccc3imija(Tai nnaö-
beiic f}jctif<ce foube Jjebbente pacticulactfcccn 6nbetenw'!|"
fcfjipbcnbetebenen banfolutie/ bie{)p aenöcmeerge^
mclDCJIeeren Médiateurs opbecfclbcc boo.'toerpfclen ï)a« re-
te gemacte nabDe gebocct cnöe lBpöcc!Stc0eino«cboe5ff'"i'®
een foube. ®at fipootft acnbe fclbe ^eeren iBeWa^Sc»
teurjEf foube ijebbcn bcbent te maecfeen/ bat lip oeenaianua-
anbeceboojfiaeeof pjopoffttcnaacnbe buptenbeboo^
fcD?ebe ccfoluticbauDen achften ^anuatp foube bec»
mogen nieec obec te ftöjpbcn.

SCIiSbe ?lltnbaffabcuc Goch be oeitielte piefentatfc
inacfrfj2ifte|)tecbüo?gl)e(lElt acnbeï^ceren 5?canf£l)e ^a^nf·
3ImDa(ïabeÜtSi obecgaf ben feven en twintichfl:en fcfliife
fn'tEogemeni ban ben i^actot^ ban Verneuil, cnoc«|n6nf-
bicgelefcn toajj/ fcpbe be J^eec Courtin jEerftclijck,
bat niet ïjaec «gjccellenite öabben becfocBtbatbepjO: frsjifte-
pofitieofte pjefentatie/ biemonbdiiige toasgBebatn / jö^fc
öp oficfcDJifte foube toetben oüi|itlt / maec toel bat S®;.,
Daec «Êjcccllentienbpbien Confngö bebbenoe gtjcfiabt
cnbebpbe openinoöebp fjem 5|eei: Goch aen be felbe <i&oa.
göebaen / fijne iBajcftcpt boojgfiebjaoOen bfen ί^ο»
mngf) foube ijebbenbetfoct)t/ betboo?fepbcp?efintatfe
ofte aenbiebingliein gefcl)?tftc tiiocfttefijnbecbatcnbe
toegcDjatöt/ acmumenbc tnfoöelöcbsi föne anttooo^t.
baec op te fullen laeten bolgenj ten anbeeen/ bat
cemarQueecbcn bat bit gOcfcbjift aileeneiytb eeuigt)e
pjefwuatie mebe b?ac|lt in generalibus terminis θ|)βί
(telt / fonberbataenbefpbebanljaece üjo. ilSog. petjü
toiect gljepattttulatifcect toegenss be bêïgoebingöe
becbctoHHedêCftepen deBonneEfperance enbe Henry
Bonavonture,mitf8abeciibebecùe(cfcf)epenHoopwcJ,
(If.enbeanbeceinbetepiSfipCouchin becöinbect/cnbe
tneec anbece pjetenfien in Ooft-Indien, boo? toeltbc &onnc
be<!Engelf(De foomectBeljjcfee fcliaebenfepben te öeb» '^fPf" ^
bengeleben/ gelötöbcpjopofitiefooöaec €ïcellent<en
becbiaecbenmebeb^atgt/ Immecj^foo be felbe (jabben uamu»^
opgenomen enbeoocfì aenbten l^oningf) gabbenioe;>
gebiacöt / baecom betfotfiten bat befen in boegBen
boo?fc{)?ebi bjllbe t:eb?e(Teten. J§p8e£ft|)fecopgeant=·
tooojt bat boo?fcl)?cüe gefcft?ift toai geftelt in bet fo?mc
alsi monbclingg gcpafeect enbe oocH fi)no?b?e
toasi i«ebe-b?engcnbe toaec nae ijem fiabbe gcceguleert/
maecbattoel boenmael^gelücbtot mectmalen teboo»
rcnjs eeniglje ccbenenbe bifistitlTenobecbiealsianbere
€ngljclfclje p^etcnfien ftjnbe geboert gelseefl tot ^n»
ftcuctie enbe onbeccicf)tingi]e ban be gfjelegentDcpbc
bec gemelle biffetenten/ bocD batfulcüsftotbe boai^
fcy^ebe pjopofitie ofte p^cféntatie niet gabbe bonnen
Öienen/ tettoijlen totnocijtoe geenepfcft banbecgoes
binge ban p^etenfien banbe fpbebanfpne USajcflepbt
tee befec gelegeiu&ept ïbaii toegeb?acBt oft uptgfjei
biucitt/ immecsi bjajSöpben Heer Goch in'ttoebietii
gDen bec gemeltet monbeltnghe pjopofftienietanbecjs
gemeent getoeeft alö in generalibus terminis te fp?cetheti
gelgch ali^nu bpgefcli^ifte toa^ gebaen/ algoetoelbe
eerite cematque een mifbattitige foube Bonnen toefen/
enbe oocB licDteljjcfe mogelijtS te rebieffccen ; bot& toat
Det tweede aengtngD bat baeconttentUelfeecBecBon»
be toefen omnotoice reben/ foobp Dem felben bonbt
enbe ootb aenteetBeningge baec ban toasS gebaen / bori)
fepben biei^eecenbat/ be felbe toefenbeb;iefn't getal/
giecontcent begoojbe tetoecben aengfienottten/ bacc
om al notg becfocgten boojftgjebe pjefentatfe baec
mebe motgt toecben geamplieect oocb geen ftoacir«
öeptbaec ontcent (foo fepben )beBoo?be te too?ben
ge=
'maecht/ tectoplen foobanigfie aentóeWngDe bcceptii
boo? befen tot meermalen toaj$ gebaen/ (aefelfjüttiet
ben b;utB gemeen a{iemaetbt/ nemenbe/foo berbers!
fepben / boo? wonder οφ / bat men ober foube biffti=
tultept maecben/ om ober befen tietberfocïite reb;!ei$
te boen/ enbe
feggenbe berberi: bat nubp bffitcjEi vijf
tonfecentten gabben ggegabt enbe befen niet anberjï
gabben opgl^enometi : enbe frg«enen l^cc <£;c(cilen«

^f a tlitl


-ocr page 395-

3 70 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

tgóA. tienmetccn(itefpieec6«n/ feesinueratóbiwopofitic

_nictfouöe Ixiccùen gl)eceb?e(teett/ Dat fulchji fi? öcn

aSontngö tocuecom fauben moeten ercwfecen enöe
oacBnaec VxanckrijckoücrfcDiijtJÊn. ii» öeeft fticc
00 gftofecfjt / bat onbet ïebecemie befen moHefluaUjcB
ijpöaec «èmllentien fönUctfïacn/ ooc6 wiet fulcftis
|ian)iiecùe(i gcoa;becit/ tectoijlea te Uoacenj^ boo^gaen^
OipiOetiioeii toan prefentatie tjaööe oljcewiHccEt aOe?
öaöt/ alf£w4)a« öefpiii öan iie «eagOclft^e toacen
booiteeb^acQt / imra;c$i aliS Daec Ccccllcattenittfóc op
faouaf gdtefbmte^iacn/ enmitii otenceb?e^beeeei:<
Hen/ bat ban ftp ìw Sleed Gogh toiect öecfocljtöat
meteetiicttecofiUiee boajfcgjebemematte

eUeliefùete laten ggeflcu taecben'to^een Mn Daec
Crcellentie baec antcent tìece^iftftt toiect: toaet opftaec
^jccetlentiefciibcn/ batieitoijlcnfuic&!$ monbcUnaOe
teacen ijec^lacenbe/ niet nooDiis^attjtcn batftpofïc:!
(foöiifttiauijebaen/ fcaeenlie/ bat aHecnlgcö wcfen<ie
Aiediatcurs, inöefe odeeent&ept ftct) niet enfoubentn
ö&efc02i.ftetniatctt/ cnbetopberii batmenljet iwetift
fcoeen ,te to^eoirainecen. ©Jï^eejc Gogh8eeftt«c
xawcacietiei^laectteijetibenlJetupaOtmetiJegöetooni
i»e pjomptitubebieöp alleoccafie laaiji oOeiien/ enbe
iMÖöet^aHööJecom gefetöt/öatna beo?b?eöaniie{je<
fjoigneii tectofflen men al nocj^ niet toifi toat t^an be fpbe
Jban ben Itoitngö toietbe öegfteect / göeen fpettalc pie^
fentatfeijp ijemlion toeröcn gftetiaen; baec op öaer αίΐ'
cellentieatóiianlïcmatcetc (α 'tfcöeentoiUeiüïe afteer
iben /iectoöltatoojnemensitoaten upt ïijöen/ fcpüert
üat liectoacctjS geltomen toacen om gaei; l^ooglE) IBag-
totenflteijoen/ enöebatmepnbenalueeltee^bengUe'
otuineect/ bat bPÏiefen j^ontngg be aengeDoben Medk-
tieto®seeaccepteectimettct epnbigtjcnuaBöefeceöen
fpjacft een bet todgcmelbe igeeccn uan be figepen Bon-
ncEiperance ünöc Henry Bonavonture, 6cc. g^at
jbcfeghelegenthc.ythec fondamentyan de onluftenwas

tuffcQen bepben Statiën antHaen/ enbe bat baecom
öfectianöientic te toacben'c toecthöanöe jlgibiatfe
begonnen: g&aecop ipftem tocbicomföntaegeeant-
toaonal^Sfioben/ becrocl^teniite Igeecen^em bettiefe
i«iimtoatiiaüec toilbeöeöencfeen enbe oUec'tgOwne
toajü ggepafTeei^l^eni t'onftnn^ jenbe opüaenbelepben
Qatbecmoet toiect inlio^ten ecnigl^e t^tiinglje foube
toecbengg^oo^tbanrefcontce &an toebetfijbt£e mm-
ten/tÉctonUnUecdaentoiettbatbe JMooteupt (Cerei
^mc- foube föngïjeloopcn/ of immccjS be lSebecla«ötfct)e |
iciöLn ftljepcnmetbcnanöcccntcföngöccaniungeect. Hiec
tcnS optiti fica» tti£tfonlJccitngl)!Sgcfect)t/maecin'itoeg '
gaenl^^ic l^eecen al natii gecepcteect/ Dat fitg ontrent
'{berl^aelbetoatnabettoiltie&eftnnen/ enbeljaei: €1--
teUcnticne)»ufecen bat tioojftfi^etie fcg^ift niet dabben
ftonnenjMiecnemen/nemeec ftp {)cm%ec Goch gabben
moeten iaten/ gelöc& gem 'ifetDe toebeiom fiabben
gcgcl)en/«aei»elt6eep|}aec (Sjcceuentic omlaegeaen
be ittacoffen upt toefenöe gcftjacijt / fön affcfiept tieUefi
belücB genomen.

t®e 9t«tì»a(Tabeuc!S benecrften^uni»/

toebccljp Wite /fepbenenbetepete«cben/ öat fjetgöei
fcöjiftaen alleen in gijenecale termen

toasi gljcjtcU / fonöec bat aen be jpbetoan fiaec igoogö
Haog pctsitoierbe gOepacticularifeerttoegenSbebec»

gocötnge bcc ftetouftéfcDepen Bon Efperance enbe Bon-
avonture , mitfgabccjï be berbere fcftcpen Hopewei
in bc cepfe ftp Couchin betj^inbett / öoo?fcö?eUe pactis
tulairifatie enbcfpcclftjcQue «j^^cfiebienaengaenbe al
nocDtoiecbcgigebaen/ enbefiaer cfirceUencieningiiei^
ftOjlft otoertjanbigöt ofhoo?f5 glief£e?iftinbieïajoe=
Otjen gl)oceb?et!feect om ftp bienüoningö'met^et toerïi
banbeftetoulie meblatiete mogen boo?(boren/ eoibe
ficljbaec ontrentwcto;b?cacquit£ten. g&e^eer .Gog
öeeftljièr ojjiiact c{}eamtooa?t aljStooo? befen / tìeiofoei
fienbcoteifuUi'tifdije gefc8?tft alnot^ / «a fi£Dte«ei
menj 'ito4cti:bic%eicen DerMaerben niet te ttönnmi
bocn/om cebenentìpbe/cljjc,boo?4iefengealiegeect;etiiöe
nabicninöefcnftpiiantoiertgepetfifteett alsiboo? ^^
nen/ fooi sf ftpiftacciip fojme ban naöecinilantieteci
focBt /sbatiian it^oöeuii ijoD?icI)2^e ^fcftjift nofift ccn
anüecintiocgenaljii'ftobeu pcébjefeert/gaec mocl^t (p

^aöet
bffite.

t«c Baabe söedelt / aemtemcnbeficfi bat» iict ffre.
tetoölenWenen/ boel) öetfelöc niet ftonricnbeS 'Hl
een /banfict ttoeebe fpenbecen enbe tocftiengfitu St ^
be iteec Gogh ijiet: in ftoatigfiepbt binbenbef^f
fulcï moeien beclijiwen / tnbeiiiop ^ct eerfte fiS
■trfifiaew/ fietoplebaecobcr^abgcfiljjeben enöete
H^a. »ig.aattooo?tbcctoagie:bogl} öcbfteniiieft^
rea öicsc toe niet bonnen toojben ööebifp-
enbe opHaenbe/ ber^laecbenbatban boe

«m'i^Ujc te empiopcrenbaer en fo fieijoocéni-Qutó
y(©i)J3corfffibe ban ben igeet Gogh, ber^alenlS
Hoo^gljesballen toa^ in opgOemelbe tonbecfatie
mebe
£en^anbe%etibanBeuninghen, ïw^k^
onber anberen omftanbiglj betijael ban't ofientfei
fiem uptben naemtoan öaceïjo. jBog. aenbe
iBacguis be Lionne lip monbe / enbe aen ben έοηΐηηΐι
albaetftp fjcijjiftelijbe jiKemotie tegfiemoetofiitert
toa0/ ober'tfuftitabanbebifferenten tuflTcftcntei
iScffi^g^ban «©root Brittannicn enbe befengtacto·
pmpaenbe / mitfgaberjï ober be (©fficien/ bientljaiiijii β,,
bpbe boo?g&emeltclg(eetcn <e]ctcao|blnari!S 9lirabaf.lS
fabeucjSban be jgoogijdgemelte öoningi) ban Vranck. "'«>
rijckin Engeiant aengfjetoent toeröcnbe / benm. It
den Slunpgoetgeebonben tot meerbcr Slnfïruttielute'
i beboo?iieembej^ecre3llratiaflrabcm: ban Gogh, te te.
filacenbat iie aenftiebinge ban tecipjoque refiltutfi
ft^eber gementioneect in fiaec i^oogi) iiaogenbe tefolu;
tie ban ben agften gianuatp lejlleben ( geenfims
cafteltoajEi y opfaecftenboo?gebatlen boojbatobaato
(Crattact tn ben (are feilienhonderc twee enfelliih
tufTiCgenben itoingli ban <{3coot Brittannien tn«

befen jgtaetopggerùyt / biealie ftp 't/eibeiftetttiit
of gemonificeertofgeceguleertj^ / enbefultbjjooi
ingeenbèx^anbe manieretiopbeoubeopgeraeiKeeiitK
gantfφ ongefonbeecbè p^ètenTie idier be boo^j ft^
beBonne Efperance inbe Henry Bonavonture ώ
banibe moittficotie ober alle foben banbiecoM
»jaii^?öp'tboo?f3 ^waaetegebecteteert niitbti^

ben tniie |boo?noembe ttoee fcftepiw vry ende "open
gJieJaeten is haer gheentameerde proces dienthalveate
njQghen vervoighen;Cnbe iiS bienoolgonbeaenUeficff
Sfimfiaflr.banGogiigeftBjebin/ batijp nietàlWp
be booif5 berfocijte ampiiatie in ({in obetgeldwtöeflp
ft0?ifie / niet en foube öeftften teboen / maee tee tetuta'
rieto^e)cp?eOei0t& tebecftlacren/ batfiaer lo. M.
baer ontrent perfifleetìicn ftp uoojgaenbe iwr felte
t^ctfwtien enbe ggeraifonneerbe bebuctieri oteï'tfdtu
ftiftiect iteratibelöcö gea?ceftce«/ οοίδ ten fiooiS'
neabectoo^berttoaeren/ batfiaerftp iBini^enf Dan
ben asoningO tot befenfiefnbe maintien ban't twSt
ban befen ^aet foo 6?acfitclgilt berftoniien tiieia<
Dalben nocfi petsstoicrt «ebercftt naer be ojfirtttol'
gijenirefolutiebanben dertienden «©ftofietiKiitooi·
lebeniaerjEÌbanbefer 5pbe gebaen/ ombeinteqijetatìe

benbencecgtcnfinber ftetou(te tooo^böipotenintliteni
inceptam profequi
itifïuerenbein't=vijftimde attBtW
ban't boo|f£g?ebe (Cractaet/ toêlcften
aengoenteban
be^beban Engekndttwpten alle reben/ iomtoUetf»
totert gemobeect/ tetoiUen ocrftlpbjen oenbem»
ban't parlement ban
Parijs; ^t gacre^o. JM·
Daer ootlt berfeftert fticJben/ batbe tiooif#»» «f»'
lutienenbe iiebucticn
ftp be «Ocmeltc Cjwraóïöfeatl?
aimftaiprabeurs ban Vraadaijck aeabat^ti®® Φ
lefen/ eiibeeOEponbeetttoecb£tó?e / bcfdW wet W
boföomentijji^foubcn toefen Ober tupx^
gaiiitoetbenftetoogften / om bieaamgaenbi bö» p

ningjban ^rootBrittannieni^i^tanerifliftawUi

fteteCdlen in ^tJongiieUjca ; «nbefoube ÖP ^«Jt
ftaffabeur beröalbén ί αοϋϋ be meetgöeittcite «Ww
<!£lctrao?biöaciii aumftafl^wï ban yrancknj«
boo?fooJocdbeS»oobigöinö£ljietoefcn / oabetn^
b8nbelJoo?fi®?eitóiÊ<i^tien / bebuaicn/cntiEgiiö^

j)jÊ(intatiebpxoppeilKbfteniebteuen/«uïbernta»

eobeo?ii?e / ommé fitf) boöjiacn in®n iöOOöii«W

oubertureS teJ9oUbctì6inneii Èe tetnjwi^^

6ari; ijo. msog.faclcfftbe tefolurtm ^m toen m^


W>

-ocr page 396-

en OORLOG. Vyf en Veertighfle BoecL 377

iHM tìooi g!nflru«fe tofflOefonUen / enbe oofft aiit
lièi 'ö;f,,!^eiteseccendFcanftBe2(lmDa(fabeut!ï cöDcene
' Sötttoben oftepiopoiiticnljp sBefce^iftetecDati»

r"üort.(ioet aeheuctenöe info^megOeacKdeecttoei
f rifflutjcn. 3®ptjÊriif.£iöOfcefottoectt öatacnöeoemfl'
'/"«„re toati Beuninghen Delient ojjemaecfitfoube
maibcn / bat Oa«c Jiiaog. Daec toel ijabben laten oe>,
Π en De bonDteecnbepetemptatcetepjcffntatiebao?
' hrboozaijeroccfe fijne jUSemocfe aen ben Kontnaö
han Vranckrijck öftiöaen enöebe (nftantien tot ef>
ftrtitiepjilïaite uan be beloofde fecourfen baec neüenii
nf ibocflüt / met o?b?e om baec tnne bp alle goebe occa=
fleiiop'talöec cfficacteuftete continueren enbe onbec
flnöeccn mcbe Den meecljoosfiöemelte Öoning enbe fyi
nefBajelicptiS JlKniÜeciS t" 0Öel9c6e topfete tcpjei
fentccccn/ baiöace OhienftntiS bectoacljten

bat 't eeene öoo? t) cm ï^Kce ban Beuninghen albaec /
ofttcl booi ben boo?noembcn l^eece 3imDaffflbeuc
ban Gog, aen be meecocinelte l|eecen ffltte ilSa jefteptsï
<£ncao2binatfi mmbafTabeuci (n Engelant confibeni
tEltith ttiictt oeopent tot betupginoe ban ijace gcote (η^
(linatie enoe facilttept / oin met ben iSonfngg ban
(örootBrittannien een caffottabel acfommobement te
mogfjcn treffen / boo? be felbe (gieecen (ÊitttaoibinariiS
«müairaOcuciibJebecom aenfgne jEaiefiept foube
b)02&en boo^gefjouben aliï cene p^efentatie enbe aenbfe^
binoDebanbefen ^taet / macc aileenl0t6 bat ben
©Bogödaemelten Öoningö ban Vranckrijck enfine
jjBaie^eDtsi j!Btn((iec0 baec boo} bol&omen(lpt6 obec·
tupc^t tbefenbe banfjaere l^oogf) ll^og. fintecein^
timatfetot b?ebe enbe fadlitept/baec toe ban Batespbe
tij)g()eb;at(jt ttojbenbebcp^opofitien enbeboojflagen
tót beboo?becingt)e ban'tboo^genomenatcommobe;
memuptfjorenepgenöoofbe aliSMediateurs te boen/
foobanfti) fouben tompafTecen / bat ben ^oninglj
ban 43}oot Brictannien baecboojten mfnfien tot be
geopenbaecbe foocebelgtft enbetnfön cegacbfoobaei^
nigöe abantagfeufetonbftien gebifponeect/ ofanbec»
fimS boo?bcn öontngö ban Vranckrijck al^gealll'
eecbeban befen ,§taet/ bolgensiljet geghevenwoort
mctöantenbe jegelbebeflicöt/ boo?be toapenen baêc
toegerompellcect mocgtelsojbcn/ enbe bat [|p lacere
ban Beuninghen booinoemt obec fulcr ben mecc*
öoocöfiacmeite Jttontngg ban Vranckrijck upt ben
naem enbe ban hJegenljacce ^^ooeöHSog. foubebec»
focchenfoobanigen o?b?e toilben (lellenenbe bicboói»
ffeningiie boen/ tenepnbe batbe toelgcmelte igeecen
fijiie iBaleflcpiiS <Sj;tcao?btnact0 311mba(Tabeucii in
Engeiandt fioo2taen alle boo?(leltingen tot ijebo?be»
nnglje ban be ©jebe aen ben Soningf) ban <0coot
Bnttannien inocljten boen aljS upt haer eygen mouve-
ment, enbe niet olsi aenbiedinghe ban fijne tocbec'
Pattpe / foo alg bd alle Mediateurs giieb?up£6elt)c&
enbe oofft inbec baet tot betec bebojbectnge Ijan fiet
w«Iinootfaec&elijcfitoa!S.
liaf. fcanftije 9Cmbaffabeiiri! jijn ben fevenden
junp tociier üp ben l|(eec Goch geBomen in 50« ilooe=
,b· be 02binaci!i ^jebicatietoiectgebaen/

h r ru becnomen / iö opgeftaen enbe

öe boo2poa?te te gemoete gegaen / enbe
Èiiia ™ öatfcboo? 'tfiiipiigingentoanbclen/ enbefiem
Detiocotentefpjcecben/ söntoebeciijöS tot benanbe.^
ten öetrebcn/ cnöetefameneen tojjltijtsi getoatibelt
Wbbcnbe/ föBpiiaecnamentlöcfibe^eecenbe Com-
minges enbe Courtin, belgeec ^actogöbe Verneuil
mcienbc 'tftirojs geöleben/ al toeberom de novo beci
iDCjltbatfipi^cec Goch ftcft toatt)2eebectoilbee(ïac>
g;"" omtrent be betoufte ftfi?ificl0tBe p?efentatfen
naog. bfenenbe/ enbe betberisae'
hfin u ' ^^^^^ toacren betoeegöt getoojben boo?
ftoil. .^oenomm ftabbe op mojgcn ofte tee eecfiet
TOntiieptUpbienJaoninof) tegaen/ enbetefienof

banmebiatfe bcqua»
f»onnentoo?ben getenteect .ïfêpöetftbe
hin /hllJ wföerom moeren feggen /aljs ten anbecen tö=
« s PJopofttie bp flem toegensi {jaec ^ο.ΐΚοΛοοζ
wiw SföaentoaiSnaaHecebelö&Dept 0eb?cffee«/en6i

mitsi bien ftaec DecfoeBe bat be felbe baec obec geen fccu^ 166§

puien geliefoentefo?mecen/ bcfonbérlflth bat albaec__

tn't ccgacb obccfiacc ^oog. IBog. bJiect gljepartii femüaf
cularifeeEt/enbeobetbespbe banbien ©óningljalleen; faftnir
IjjCft in generalibus terminis luiect Oliefp?öOthen ; be ^'f/'l'J'

toplebe reftitutie ban jjaec^oog jfeog.jpbebetfbtDt tobcr-

etibealbactopenfìelt/ alle Reële faecBcn toaecen bie ciattnj;.
Daece t$ubjecten afijanbtrg biaecen gemaecBt bp not oi:>
cc biolentie baec omtrenttoegDebjacOt / bocDbatbe
<!fnaBelfc[)c pjetenfien toaecen bcflaenbe in eenigBc
bifputaüleactiën/ ble giieen of tocpnicfj funbament
fouöen Dcbonben too|be»teii£bben/enbebeciialbtnfett
notoic onbecfcgept omtrent béfeit moefl toojben gfie»
maecftt cttbebp gebolgfjena ceben geoo^beelt/ bat be
reiiicutic ban be afgenomen plaetfen niet en fiati bjo?i
bengljebifputeect of göctoepgect. «©οφ/ fepben b(e
Igeecen aijS te anbecen tpben batobccallc^be ceben foo
nauboe niecmoeflcn tso^ben genomen/ maec bat bit
eentoeccË t))a$i banaccommobatie/ £nbe batoititcent
befojmalitept besSiÖoningöSi peti moeft toojbentegcs
boege toegDeb?act)t. ^aecop banbpQem toeberom
3pnbe g{)eantb)oo|t bat alle pje)ubitiefoobeelboenl0tB
bienbetetoo^ben boo^geBomen/ enbe'tcetgt obecaU
Iei$in50u ge{)eel gcgouben enbe op fgne cecgte gconc
gljelaten/ om na ceeben enbe öillicBiiept te toecbeti
afgeganbelt: toaec opbie]|eecengeet]anbecebecblae;>
cinge beben/ alsibat beflxiaecl^th metbe booifcBlebé
mefentatiefoobefelbeingefiBjiftetoajigelielt/ bptjen ,
itoningB fouben becoengaen/enbebaccombecfocBten S^S
naeceenigebecberebifcoutffen/ met cibilitept boojgei ""
blagen / batnocg eenmael binnen fouben gaenenb£ge<
melbe ftS?ift nocRmaelji cefumecen / om te fieti of geéti
bfeuaemcebjfiS baec ontrent foubefionnên toojbenoei
pjoietteect. 3I^efItalben binnen Jijnbe getceeben /en pen
en inct begeect/gebben na letture ban gemeltepjopofitie
baec upt pet0 geannoteect / bat mebe altoajt tenbecenbe
totnabece t]cp»fTien bàn p;efentatieban becgoebingg
obecbelietoufle fcgepen BonneEfperancei|t. 'ttoelcB
al toeberom bp ben l^eec Goch 3()nbebeantbaoó;t met
be cebenen / bat biliinttie ban faetben mocfl boecben ge^
maecftt / aljS boocen / ©ocfj fepben bie l^eecen gieii
op/batin allen geballeupt gemette gefcOjifte bienbe
te b)07ben gfielitgt befe laetflelregulcn/ beginnenbe/

ainfi tS ctmmt Hen imreitiflefiit ("fpreeckende van het te
maecken reglement 5 ƒ;
U Roy di la grandi

Breteigne euflpueflre Ji/pcfeJcCtnirpeurjufle £5 tquitablc dans
ttutesles partiesde l' univres lamanimegmtraleqUtS. Majefl.
miule a propcfe puur ιβηpraSiquis dans les lieux au tllts fembloit
apprthinder Ie plas d' imottvenitnts fourluji C? fesfujets , OOJ?

beelenbebefe tooo^ben tiiocQuant^ te toefen boo; beien
l^oningt) ontrent eene^^opofitie ban eenigep?efcnta;=
tie/ bie aen be felbe toiect gebaen. I^pfteeftBiecop
ggeanttooo?t/bat befeeennieutoe cemajquetoai bp
öaec nopt te boocen toegeb?atljt / 't toeltft inbien toare
gefcgtet baec ontcent mogelgtlieenfgebecanbecinglji
foube gebbenbonnen toecben gebaen/ botgfultjcniet
toefenbe foube aitoebecom nictitoemoepte enbettjbt
beclie!CÌtaufecen/ baecom becfocgte bat get gefclj;if^
temotiiti blpbenin fp toefen / feggenbe baec bp t
bat befetooo;2benbpeene goebeenbe gefonbeintecp;e«
tatie niet anbersi mebe bjarfitcn aW éene bctuptöbe
p;omptitube ban tontinuele aengctoenbe beboicen /
tot tominuatie enbe goebe cojccfponbentie/ ggdgtft
be felbe becibtgt toiecbenbefe tooo^ben inbierboegen
enbe anbecii niet giieliefbentebupben; toaec op ban
bie Igeeren toeleenigenaebece infiantie totboo^fcgje?
beuptliciuingftebec gcmeltetooojben grbben gebaen/
maec bpöem beleefbeljjtft toefenbe geertafeect/ 50«
opgeftaen / enbe tjebben mét cenen 't boo?fcl)?ebeffl)Mft
naecfltg genomen/ feggenbe / 'tfelbe not&maelüte
toillen nalefen / en be Heece
Due de Vemeuii te
tommunitecen.

g&e ]l|eec Goch geeft toel boojgementioneecbe toooi^
ben / ainji ö cömme (5c. Bp fiti) felben opggenomen
boo}tooo?ben bie niet en toaecenefTentieeltot befaiie/
of tmmecj* ( onbec cebecentie ) foobanicB in befen fou»
be Bonnen gebben geoojbeeltenbemitfbientoelgem»
i^eecen öaet mebe ontcent öec felbet cenfibecatfe in be?

ai 3 fi»


-ocr page 397-

378 SAKEN van STA ET

feit te gemoet g^gaen/ boeg (neeffen Dootggebatpe

___^m HSog. aenfcO?ptoin0 Douüenöe bat predfe

tttoefi too^ben becbleben bpbe beUQufle cefolutte ban
Den
achtiien gjanuacp feftienhondert vijfenfeftich,
fuo Ijab bejS tijcsen niet op of obet ficö becben nemen;
toelcfte fccupuUufljept ijaec «gjcceUertttenmebefcfjenen
Qlboo; b^cemt op te nemen / temeec/ betuijlbe lafi
totijet öanbelen bpgöemclte ^^jopofitie al b|p rupm
becHIaect bJfect.

Sfimbaffabeuc Goch fjeeft fioö ben neghenden
tttebetbpbe^eecen 5fcanfct)en becbotcgt/ ombanbe
fVlbeteonbec^aenbiat cefolutfebp tjaec baec ontccnt
mociite 5Ön Qljenomen/ oftepeti naöetsi öaec inne
itiocete3ön. toelgemdte i^eecen fpneaenfpjaecfie
toefenbe obecgenomen/ (jebben baec opgetieft tebec^
Ëlaetettbatfebect belaetfieconfecentie occafiegebben^

banmeblatietefpjeetben/ ben ingoutban ggemelte
gefcBjift öabben boojgeb^agöen enbe naet eenfgecei
ben ober befe iBateriegebaiien (betoelcbe gem nteten
bitöaelben ) gemelt gDefcB?ift in fianben ban fijne ΜΛ"
feftept fiabben ggelaeten fonber bat BoocBffgemelte
JlSaiedept 't felbe bocnmadsi fiabben gefefen / bat baec
ntebeaffcgept gabben genomen / fonber te Rebben op
ceniggeanttooojt ofteberftlaecinglje geinfitleect/boo?
bien^icg (lebbenbe geacgt baecmebebao;eenfggebae«
gtientefnp$rceberen enbe fijne U^aieftept't felbe in be»
benc&entelaeten/ inbooinemensi naereeniggebaegett
baec naer berberis tcberncmen/ enbe BettoercBbp alle
mibbeien trachten te bebojberen. (€en töbe ban befe
bifite en gebhen biefêeeren geenfonberifngöe bifficuU
tept meet ober ben fnBontban boojfcbjebe ggefciiiift
gemobeert/ maer alleeniticli fgne onberricgtinge ober
boojfs fubject aengeöoo?t j €nbe alDoetoel bp öem
in 't b;ebe al toeberom ij$ berBael gebaen ban Bet onber^
fcBeptbanfaetben/ biebpbe «SngelfcBe
wierden ghe-
produceert
,bcBclfenbebeqne|lien biebooi't .(€ractaet
beanno
feftienhondert twee en tfeftich toaeren gBe*
maecBt gBetoeefl / enbe met Bet felbe ofte gemojtifi^
(eert ofte immeriS geceguleert toaeren getoojben/ aW
bie naer 't boo?noembe €ratteet toaeren boo?tgeb?acBt
foo toel boo; be berl^taeringBe ban «Dojioge als$ toel baec
naer/ met'tonberfcBept/ 'ttoelcb omrent albe felbe
moeft toecben gBemaêcftt / foo i0 baer op bp toelgemeU
te l^eecen niet fonbeclingB^ gBeamtooojt/ anbec^i / al0
bat om een
vredighaccommodemcnt uptteöinben/
be i^oningen toat mocfie toecbentoegegeben / enbe niet
foo
Pieficeljjcft op 't recht van de faecken gedaêtt ü
bp Bern ]^eer Goch al toeberom / al^i te anbecen tgbe /
{leeft moeten toerben beanttooo;t met befen/ batbp
Sjienben en gBeaUieerbcnj$ aen ben anberen gene fcBabe
DfoutrageiS en mocBten toerben aengebaen / enbe fulcie
toefenbe gefcfiiet /
't felbe upt Den toecB gelecBt/ Bolgens
ben tegel bp onberlinge (Sractaet geftatueert; toaer me^
be ban bie ieeten ban befe ma terte fcBcpbenbe B^m bet^
fataerbenbatfoo BaefÌpet$Ì berberi ontrent Bet toerc6
foube toefen gepaffcert/ &e ftenniffe baer af Bem totlben
laten toehomen/ enbe mibticibien obergaenbe tot anbere
bifcourfen betreffenbe beconlïitutie ban be 3&looten/bp«
fonbeclijth bie ban l^cberlanbt / en be tjjbingen fo ober?

?eb?atBt toaren ober Bet nemen ban eenige fcBepen ban
lamborghbieinbe Banbenbanbe ISebetlanbetSfoUi
ben 3ön geuallen / el$S oocB Bet ejrploitt ban ben Eupte^»
nam Sfibmiraelbe
Ruyter aenbebolen / Beeft affcBepbt
genomen-

j^ebect Beeft be ^eer Goch gBepoocBttoeberombe
JiJeecen f canfcl)etefp?eecBen / 3önbe BetabbjesigBej
fcBiet aen öen ^eec ®uc be
Vemeuü, ijS ban φη l^oog»
Dept Bier op gBeamtooo?t / bat niet caebtfaem oo?beelbe
bat BP ï^sic Goch ficBfelbeniiptBetlogBement foube
Begeben/ gflijtfjfUlttnabetBanbtbpbe anbere %eren
imbc toiert geconfttmeert / upt reben / fo berftlaecben
banbefenbangBereufen tptbanreftontreber toeber^
3tjbt!ï©Iooten/ bicmenbemam boenmaeljiinacttctc
toefen / {gBelijcB alji be felbe niet fiebonben toert tot op
befetupcibcn vijftienden giutip te ceffeccn ) mepnenbe
fclfjlBacepecfoonen/ niet tegBenftaenbe bagBelötbsste
l^obctoacen gaenbe/ toegen Bet gBemenebotcBalbaer

nUtbupten peticul te toefen/of tmmecjibatbfmftM.
oaenbe toel eenigfj eftebaec bpfanbertatö fn fiin « «ij
guacb mocDte toetbe»tgeapp?eBenbeen / bp tjeej» Jr s|
anbete uptflag bat ftet pjefente gebetljt tee gje mZ '
fiomentegöeben/ batbaec omboojcaetfamerooitó
ben felfiï tn pecfoon bp Ijem leec
Goch tefeotnen / '
Itjcb tegenjS ben abont aennamen te boen : a^eiaetnwN
lleetentecbefiembecupeetoefenbê becfcgeenen / S
naec gebaen compliment obec befe betup^be
ge enbe berbere couctotfe (batfelfüSbe raoeptenbatiitai'
gl^dfeft te nemen bp Dem te 6omen) be cebenen bati^
becfoc^te conferentie toptiuftig]^ >)bO?seeb;ao{ten ^
Ooogölïgfjemelte Sere l^oog iKog. boo? gemcntfonctt.
berefoiutiemitiÏ befenaber^tbecbtaringbe opbetn^'
fcijjifte boojbefe betöanbirepcfit omtet Mediatij;
mogen bienenin't ö?ebegf)ebeb«ceett/ enbe meteen^

nomen enbe gelefen / Bebben Biet op gelieft te feggtien/
bat befe gefcBïiften alle toel goebe bingen toaren / ώκ
ban ficB ter gBelegentBept ontrent be jpebiatie tofitien
bebienen / bocB bat be pjefente gBelegentBepbt niet loae
toelatenbeomboo; eenigBebagBen ban befe faecken te
Bonnenof mogen fpjeecben/ inimersttotbatboojfjmi
contre 59η uptfiagB foube Bebben gfjegeben / toaec mt
BettoercB/föofepben/ 5ön courS toilbe fetten / ni«
berbere berl^laringBe / bat toefenbe gBebomenom Ra»
ï^oogB 3!fêog.bienfl te boenin befen/ bpBaernietfoutie
toecben becfupmt-lp %erGoghfepbetoeltofllen
Bennen / bat befe toepnigBebagBen / bat Bet ftfiiettn
upt be ®loote toiert geBoojt/fouben moeten toerbenin^
gefien/ omrebenenbaertoebienenbe / etBterbatliace
H8og. ban Bet betoufle toetcB foo bp bien δοηΐηη»
aW bp fijne jBajefiept ban
Vrancknjck ggffftii
een uptfiomft fagen/om ficB baerna te mogenfcgltEien;
toaer op ban bie i^eeren fepbenfulcjc toeltetoilbneb
loben/botB bat alssnugBene gBelegentBeptficD to
toonbe tot be«i felfjS bebo;becingBe / recommantenntK
a{0nubepaticntie j enbe Bier mebe ban bft
ftilijctt
fcBepbenbe / naer bat eenige reben Babben toegebjacltt/
obetbe gelegentBept ban be piefcnte actie/ biein^K
toiert bernomen/ fepbenbat Bupbente UobejDnbegti
toeeft bpbenöoningB föne lEajefiept
trifte ptwi
bebonben enbegantfcB onghemft, niet toetentie toat
baer upt te becmoeben/ immersi geen berber »φ(Ι
baer ban boenbe/ aliS aileenlijcB batBemrieben/ fitl
niet berre/ totnaebere ttjbingBe banbe 33Ioot
foube
toefengBeBomen/ banBupsiito Ibebegeben/ tiptiitKii
berBaelt j toaer mebe namen affcgept.

l|PfcB?eef ban 'tgebecBt/ bat tot Eonben op®}i>'
bacB een g?oot enbe ftoaec gBefcBiet in^ee aenbeti^oli
CuQ ban
£ngeiandt Bab begonnen te Booceii / öat
nocB op ben vij ftienden toiert gecontinoeert / botft foni'
toijlen meteenigBe intecmiffie naebat ben biim gent
toegebjagen/ enbe be fcBepen ban toebersüt^J^Mit
oecre ofte na bp be toal getoeefi toaren.

^eCouriersü toaeren toel geflabicB ban Harwidi
of baec ontcent na Londen geBomen / om actt tw
l^oningB gBefïabicB tijbinge tebjengBen / bocÌt lun
niet feecBec^ toecben becnomen/ Boe allejïfitDallXtc
inBetgebecBtbanbepbe Blooten mocBt
blagen, l^enbecnam bat allejeifetceet foobeeinusp'
IgcB toiert geBouben/ ebentoel toiert geen ttptfW
tot nocB toe te ilobegeremargueect/
menfufubeetw
ben anbecen inbe ooren/ enbe men Ijjbt Bkti» m
berlupben / baec af geen fonbamentele cebenen en W>
ben geBooit ofte eenicB bali befïupt gemaetBt / immff^
tot nocB toe geen tepcBen ban b?eugbc getoom/ n«'
filotfi-lupben/ tingelen/ alsSanbecjii foo enbe0«ilt»
menin een gBelegentBept ban
bjeugBbe enbetciump»
albaetgetoenttoajste boen i toef Balben
(ïupten/alsi boben/Bonnenbe toerben gemaecbt/ fow®
allesi bat fo te ï|obe alfi ter 2Seutfe toiert gBeBo"?' 'X
nocBtoe boo? onfebec toerben geBouben/ en baetom n^
öetbenbebedaenBaet ^o. Hog. befen te bwU""'
jjan'tiwtigBt bat Demfooban 'ti^ofalöbe
toiecttoegebjacBt.
liacn tolfl te igobe te berBalcn be gBiB«li

begeBabt om met bten ï^oningg oberboo;f3 fubject j oocttaengaeroberganbigt/toelcitenbpbefelbeaenae'


-ocr page 398-

en O O R X- O G. Fyfm veemihfie BoecL 3 y^g

CM grooté Vloot

βΐΐβή fpuDe tucfen toeaSjeÖ^WÖt / ^Wö Ög öieï ii^lcfl hcyt oprd^nde te zijn die van de ^taKii fehemcl, CTr-

^ ^^ ........

; W anDiï^n ^(«t Filmt»»! «WPJ^-

S^ti'toan apBiiEcntte it^ci; top toiefi?pn giE.g^ten/

...... ^ '

^ettJp^enbi^no;

esilienti Smmc':^

Xttvijfwftien Wftaöifft fflp

tacc >»af«ft ^nse^omen ?»De ee^ nae ίκ

ffliftirto&elOQPCö (^«feoöe feejpw ff^cmmtiPvier
Srt)eiii
Sim estttai bfttcfiif ftttpe sön aeUcht
tó Vianeiftiql)? fie.cteri: anbcc iicHp ε
MflSantiitot feiföminoö toveren Λν ettte ^n
Mcctoecü aclftenjen/ ìietneufeeopi?? ί^Ιοοκη ^Ρίβη
flfiiüiatftt/ «η alDacc tetteïftenaöeteHpf6t/ ^tet tei
emftflenö? (j«nfiftontncöS ^jptliiiflade ipnicffle
tót» iKpmitJ pi^^ff?" P'Wf ÏIS ^oljers

niertjöat iJaitUe ^Ιοείΐίφ? ffü?pen nict
jgtoeitfcöe fltM®?cett Sflatien/ f?g8|ier> ftfffi

(edm, fi«if anftwe öen negen in i^glpin 'tfiet'

Ui / vijf sài» Öjeftlöe ftp feeo Harcoch alil^ec toi
Itteffn acnofOöUiien emfitlj ïw.i;c ijau te oflt
{enquaniicfpt Wn 9mm«nitig Jjiip ö^nTour itt pee
ijaeft afgeljadt enöeuae beneben Ι^ρο^ί»? ©ipóf ìj^asi

Qi^ftf.

foonö bat ijet p?f(fen eücn 8a« bleef centinuecen /
fnlcdS öat fflfi &ec üolffe ban öé Kertb feemejnbe /
toterben opoenonicn.

g&atbe al ηοφ bleef / enbe foo men iioo?be
ii(|jm?fc «ncienieei auamtg |??ï;fpi.eRben toüpfffBep'
i»nU!PC6en/ ïa^f^lf^gefiapiF («(^ι^ίοβ&^Ι ιρΦ
te wn·

Φΐί ρ 9Ρ a«im «ïftMt tüWn0l& tan ijg fiatatiifp

Dra derti?n4en ^lU.nÖiÖf f#nfi?IfQ0? JJ^Ö?!? fi^^c

Verhael van de Visione, àtc·

tljepdefchèpetìrfecktcn obs ybrcYbjêyden

jêrin det het ^n^es Vyands AdrairaeU
dft^ uyt.de,gcyangens Iteygen bericht'dafHét rhaéreeti
Brander y^s, ontydeLick^'byverfuymàeng^^^
njits de jiró^h'eyt yaii den ^'ntódndanr ' dóen'^'eif d^pr
Qpvrefeiide. In aile gheyaUp ^éonïc'yerftóê^
jjcrfte, ghelijck liètghéenkléyriéVrëü|ffi

olge

c];: Vjitótìie: ..... ' ^ ' "■ .-·■·

peien gMtfchen naeht bleven wy den Vyand in't ge-
fl^htno^^êi), endeden witi^üytjVeftloöpw
ypndenwy pft§ 's SÌprgÌiei)/tiiflclicn
liyrep 'ficp Iviny tijo ven wint vm dés'Vy^n^ts
Vlüot, t^filflffy {i^yden gïiew^er werdenderh'aèr

XTAeràtnjnK^ninglUcJ^Hppgh^i .as^vede. ^[^"^^""SS^o

Ml gjieksert yan de Kuft van Hollandf , al-
wacr hy voor Texel ghelegiien, tnAs fwntigb
Koopy^er^yrfchcppn uyt Vranck^ijck aU anders acnkó-
mende vfrpvprt, endea.lje middelen in het -wcrclc ghe-
ftelt haddc, om de Nederlanders tot den ilàgh yyt te
brpngen, hepftlijn? ^pnipghlijcke Hoogheyt {qgckere
adv fenbekqni.en ,nieraliiïen!43tfy)vy«^ ·νν9{·,βη

'etifndiin Zeeghefteecken, maer hadden l?c-
uydpi; ' ' ' '' -■.-.>

len , pijnde ?ls dan fpo oorflèeld Léflbffi^. O.
tenZ. y^npptrent wirfiiri mijlèii. Ten lalf
Morgens dep flaghae

Kuprt ^e yportMht hebb eiidë èiide daer 'ónder den
Vice-AdniipacVM/iiS^ j iisl-^^^dre vftiTyh Köhïngfi-
Wjisinjiet Cptpüs, ende dié yan tién
prave Yfη yplchde|d.aéraen: deeprftégro'e-

Jùnghe^élcjke den Vya^óntfongli w de Efqüadfé

gheloo
ff t) vpr

jn ,nieta^nfl^nytvyqcn ψ ^r whe^elqkedeK Vyandjtontfongli van de EfqSadre
idi ,η Zce ghefteecken paeir hadden fee- « (^epg^^^^

ew,llpn gaen foecken φκβ Felp^n lyne , S^ij^Sktondé^^^ defelfcheiBo

ghendclyàen, ofvjl ille de np^ighe ^vifien npch gSS '^SStS^^SJ

endegpedtghevpnden aldacrde voordere
^lieeps-behpeften te dpen fuppleren

d«.repde occafie oock^^he^^^ : g^'J^gnSS^S

deren, vplàended^erflp.ppch een tweedepàuieyan
S:'hieten. in djit wenden ppoM^ de

I · —cMuc u^euiic: (JUt-ts ö ■ Λυιιιεμ-

oeom tef^enuytteloopennaprdenvyanttoejin ge- j ?" y
mehy ceiiighc fiM^Wriopde Enghelfche Kiift moCh-
tepooghen te doen. Om we cle Rpfofutie te beter '
«liiecwercktelegghen, fijn lioninghiijcke Hopgheyd
^^^'J'^kersdede lichten njet volle Zeetn) den Λr^/;fi-
/'"'MayoudenStijl( met nemende de icliepen tot de
Provjiic ende voorraet belkldt ) den windt Zijvd Öoiï.
flen wplcken niet Unghe fo ende b'lecf, njaer iich kecr-
«ftppOpil Zuy.dt Dofien , Ooft, ende poft noort 0
oÌ| ,
S^fe^onsgl^cppgdtfacckt bevonden met Anc^eren
ren-H'" ^^cwacbf.en, .enflaeralieaenghewende deyo.i·
Jijn eprft arri veerden op dén
etrfie» luny ομ·
-W^i uyren .des Mor^bens, zijnde ten Ancker
amaer ghekomen ontrent vijÏEnghi " .....

li een twéed/pàufèyan
enden de VyafiiTo^ de
ioef af te fien, ipaerfijn KpiiingT· Hpogh-fulcx Vérm^^^^
4eb/dc;bieeiFj(o na ?en de wint, dat als den Vyi^dt wej-
déraet ν?ΓίΓ9μ^ερ ΙίΡ'ζΡ i^Óns Ruiert jijyttc kp-
fijneKpningly^^ ijopgh.ïeVs teIpcfwaert'^e-
giiénjc^? PPi niet tuiücheii t))y,ee linien yaii pnfcVIbp-
te jte fettw? te yeryalienJiepen zy luyden liever aên ^y
vj»n iPrins Rapeit.
Wy bleven op die Court hiet laii^,
■wantluncKOTiiigl)lijckeHoogh. beval dat deachterfte
Ε^ήμΒ^Γβ vari ijjiie Maj, VToote eerft foude wendenj op
dgt 5vy {^p te beter ende fppediger mochten bere^c-
ken j^e yppröe den Vyairt.

Dit en gefchiede evenwel niet fonder mengfel yap een -
^ighe dér fchepen der refpeiaive Efquadres, doch
®uyten merckelijcke fchade aen defelvc. Dit geefFec-

tucert

nghelfclie Mijjen van de

tvflchea f//eneenuyrefoofijneKo-
"wgiilijcke Hoogheydt aen de Maeltijdt was fittende,

-ocr page 399-

ο SA.KEN van ST ΑΕΤ

ren, endewy hadden nieteenen brander mecroverrl»"'
waermededenVyandtverderafbreuekte doen. V
m
aenvanghdesGevechtsfyntwwvan onfe fchepen, dS
--/TT-—, ν .... , ^,...· ' Joef verliefende, onder den Vyandt vervallen', het

wende , maer faghen .haer.voortdcloeïofdèn gant- } cene met name Ώί Cirt.-ii^, ( een outfchip, endeindw,
fchendagh. Het ^lieyêcjit yielvry den ' IcftvGorgaendenÖorloghmetHollandt, doordeonfe

.....j-· verovert) wende met prefumtie om fichuyt den Vyant

,tè redden, maer wiert ghenomen. Het ander wa/een
,Koppvaerdy-fchipten Oórloghgheequipeert, endenu
'in'sKoninghs dienft,ghenoemt
The lobn & Atig»ii,
waer dp Capiteyn Uftph Snmders Commandeerde'
dewelckefichfoo gheinclaveert onder hen bevinden-
de , echter refolveerde den eyghen Cours van
od^
fe Vloodt te houden, ende fich te trooften methetont"
fanghenvande Vyandtslaghen, dewelcke hy kreeeh
van foo na by, dat hy hare dreygementen oock hadde te
lyden, vereertzijndegewordenmeteenheele Charge
uytten Admirael
Obdams fchip felfs , met noch van
een Vijs-Admirael (als midden tuiTchen haerinleg.
gende) alwaerhy merckelijck getal Volcksquytwierdtj
ende aen Schip, Maften 5 Zeylen, Want, ende voor-
dere Taeckelingh dapper fchade leet, dogh kloeckmoc.
delij ck fich deurgeredt hebbende,ey ndelij ck in falvo by
fyne Majeïieyts Vlooteisgekomen. De St. Jor/jfprong
lijn Kaiuytdoor'tongheluckvaneen weynigh
Kniyts
datter binnen was, iòndcrmeerichadeaen'tfchip,'t
weick by
't gevecht is doorgaens gebleven, ende met de
Vloot in gekomen.

Onder de Batalie fy by ons gekomen drie van iyn Mi·
jefteytslchepen uytde
Sent, alsmededen LeifardYSìi
Hanuich.
By den Vyant quam C. Evertfx. de lange met irii
fchepen.

Een perfede relatie hier aen te voeghen van de Aflie
van elck befonder Commandant der Royale fchepeojen
foude niet alleen te lang, maer mogelij ck tot nadeel val-
len van eenige, welckers meriten verkleynt mochten
blij eken te worden, als men haer oock niet met Nam:
foude melden.

Gefproocken fynde van een fchip van fij ne Majeileyt
verloeren: Indien ick nu hier mijnverhaelfoudeeyn-
digen, men mocht vermoeden al ofwy metde Vidlorie
te kort waren gekomen, waerom nier onnodig fai wefen
wat reeckenfchap te geven vandesVyants verlies, ende
ons veroveren.

TenEerflen, ""tSchip vaneen Admirael Opdmdilu·
dracht :
voerende vier en tacbtigh doorgaens Metali
flucken, hebbende op
v^ hondert man, endedau
onder veele Edelluyden, Volontairen van qualiteyt, iJ
op geiprongen ontrent ten eenen naer de middag) ende
maer
drie perfienm daer van ontkomen , alle vau
inferieufe condicie j relaterende dat ten tijde van dc
■Slairden Heer Admirael oneen ftoel wasfirrendeop't

eeglien' . ^ · =

ί»ή, foo geliefde het fijn Koningl. Hoogli. te noemen,
waer in ghehoorfaemt werdende, en,degantfcheKo-
ninghl. Vloot fich regulerende naer het wercken van
fijn Koninghl. Hoogheyts , fchip, men de laghen alom-
me .eafvan fo na by, dat den Vyant dapperdeynsde. Al-
les dan in defen Staet ghekomen zy nde, heeft het Godt
Almachtigh ghelieft ( die ons merckelijck doorgaens
inde heelefaeck heeft by gheflaen door ecnehngu-
liereOperatievanfijne Almogende Handt , hetvoor-
der werck te faciliteren, ende het pericul te verkorten,
aen het welcke fyne Kotiinghlijcke Hoogheyt hadde
bloot ghegeven fyn eyghen Perfoon , alfoo doenmaels
het fchip van den Admirael Opdam opghefpronghen is,
het welcke ghelijckhet aen de Engelfche groote vreugt

ftaen , maer foo wy het op haer in fetten , aen 'tloo-
penteghen , endewy aen tvervolgh , haere fchepen
nemende ende verbrandende, tct in der Nacht toe , als
wanneer gheene verdere Executie op haer kennende
)leeghcn , wy alleen haer foo wy tin'tgeficht bleven
louden, dat wyfe Λveerom 'sMorgens machtigh konden
werden , ghelijqk ghcfchiede dat wy hàer voortjoegen
nemende noch verfcbeyde van hare fchepen , felfs
totin den mont van Texel, alwaer fy hun fchepen in on-
diep water ftaecken ende de onfe niet naerder't Lant
endorfben komen by^hebreck van behoorlijcke diepte
voor haer , alfoo bnle fchrpen meerder dieptefyn ver-

eyflcheilde als die van den Vyant, oockfoohaddenwy _____________________________________________

den wint uytter Zee doen niaelsrechtop lagher Wal gecommandeert door Capiteyn Jixfb Simtis

[ -------- D--------------- —r—/- ----- «-i L hw

caufeerde, foo niet minderde Couragieaen den Vy- i «^ant op de Marie, gheaffifteert door den Schout oy
andt heeft doen facken, die niet langhe daer naer bleef . Nacht l>//«ma», Commandant van de Royale ^'"«h

' daer naer door henluyden aenbrandt doen fteecken
gemerfl; hoe reddeloos het ielfde gefchooten was, ende
wat
Ambarrm het houden daerom foude mede üee-

ΎGR derden , Daer naer beurden't dat in't verVOlg»

vier van des Vyants fchepen , malkander in de weeg''
liepen, en aen brantgheholpen wierden door een on-
fer Branders, ghenoemt de
Vlatrme, een van de gcm·
fcheepen was
Cttverdm , onder Commande van
ijfiCimpen Vijs-Admirael, onder het Efquadre van
T)-im^,ghemonteertmet/f//;;iStuckcnende
twu
vyftig
Man. . ««

Ten vierden, Het ander met name Frim Mmnts,

3?

«ftueert zyndc en fy nc Koninghl. Hoogtiey t Zey) mae- ; ^en, fulcx men niet konde wagen, gelij ck men met ee'
kende, bevpnt ftgh ίη. ;ljetydervoorlié Elcjüadre yande ' 'nfen àhderen windt 't fouden moghen hebben hazardr

Linie., en:Sr,iife»ia«ii^»met;eenighe/M^^ ■ . . ------1 . e-^

v4n.'4jh Squadre recht voór.heen , mét.welckè hou-,
diende, nacr de ^^^^κ^/Ζί van den
luyden fdiecpcij in ly. iii'eldën ;,:èii lieten^riiét: toe da

töiy

'haér
lat zy

V,yandt weerde figU dappérV dan wierdt ghëfneickt,
dat aU w;y het hen naedér .toefettcn en oii Jiaer'aSndron-
ge'n ,zy 'van Cours veranderden, fulcx.ifi piaets dat 2.
Z.Doft Hadden konnën flaen , zy het'fertpi'öp O. Ζ
Ooft.^ijneRoninghU Hooyieydt hadde van'b^^^
des 'ftaghsftaegh'toóeli op des VyanUi nèvòiren otii
de Lóéfté winnen, eiidédoorwat middet'iricn 't voor-
ghêkoraèii was fulcx^y dan gheftadelijck vigileerde tor
kct;-B'éhouden yanvoqrdéel φt Gtidtorts föofavo-
rabèlijck hadde vergunt, 't welck nochtans deBataillc
wat te Jonger heeft,dpenduyren.

Den caiitinuelcn ' tlatw ende roock bélétten dat-vfy
nietwjyd y,^ onscn 'kolten fienwat dén Vyandt uyt~
rcchtcp^ fulcx de À'ftien vati andere eénigér liikeii den
Admirael felfs rot richffnoer mollen ftrécken. Want
fyne Kopinghlijcke irloogheytaenmerckende dat
Sir.
Jiin Lw/wimetghewoonlijcke Manhaftighé;yt naer de i
Linie tot den Vyandts wasgheloopen , maer een wyl
daer naer het wederoin té windewaërt, aen ghefet
ha^c > befloot daer uyt dat ontwijfFelijck'.S/r Laiu-
yòwcenigc des VyancJi fchep.cn hadde gherie.n traghten
ons den toef te benémen,, om't wclcfe vöür te komen
fyacKoninghlijckeHÓoglieytal by Windt blvveh-
de,^' waer naer figh dan de Vloot reguleerde. Maer
dit ïbuys wiert korts daer aen vernomen door een
Bpbtfchapvan Sirit^n Lawjon welcke hy in ftilligheyt
gefonden hadde
ori fyii Cqninghlijcke Hoogheyt t'ad-
verteren dat hy gequeft was en mits dien altans incapa-
bel om dienft te blyven doen, mits Avekken wy Φη eerft
gewaer wierden d^at het wercken van fyn fchip kis voor-
fchreyentoequam doorliet onghevalaenden Comman-
dant , fynde den fchipper daer van mede ghequeft.
Des fyn Koninghl Hoogneyt terftont ordonneerde dat
Capiteyn hem aen boort van dé Κί^Λβ/ Ολ^ fou-

de begeven , als wanneer dat fchip- Λvederom treffe-
lijcken dienft heeft ghedaen. Defe miflagh dan aldus
gheremedieert zijnde, quam 't fchip van
Opdam{ 'twelck
men kende aen de Wimpel onder i\'n Vlagghe ) by na
in de Linie tegens over dat van fijne KoningL Hooghey t

felftte..........^ . - .

teftaen

legghen , die daer op terftont ordre gaf na hem
1, ftg.ghende ,
U^jnott feiutr de Heer Opdam begree-

1

-ocr page 400-

en OORLOG. Vier en Veertighfte Boeck. 3 81

ajn de gemonteert mettyfiisi Stucken, hnilert iir-

, · ^ ' ^^'«'^^genaemt, onderGa-

-^^mlacobOiidiuTt , wasgemonteert metf/>rM!wtrfif
Stuixen en
tw'e bcndirt Man.

faaftfde, Het wtrit was een fehip yaa ontrent e>tfrf/g
Stucken ghcfchut, maerdenaena vanhetfelfde, eadè
den Commandeur en is ons nog niet aenghebragt, dan
men verftaet uyt veifdieyde van onfe fchepen de welc"
ice in het
voosT by'pailèren van die vier terwy] die
brande? het ghefien hebben > als mede van fonamighe
dièhetdaeruyc ontkonien2ijn , datheteeneafbrande
totaenhetkruyr, enaJsdan doorliet φringheπ van'c
truytallede Maften en boven Takel "van ditfchip ,
wc°livlogen , maerdat eenighe desVyants Volckaeft
boort van dit fdiipgebleven òfte geraeckende, devoir
deden om den brandt daer van tiï bluiTen, dan of het
daer naer binnen gelleept was door haer,is ons noch on-

bekcnt. „ , , '

Tenfévitidi, Kor-tsdaeraende Marfivtm » ghecom-

raandcertdoorKapi-ceyn incoi, toeghenaemt Λ

gemontcertiTiet.e^t/»i/iw«fi^i Stju'3cen ,ende in de
viirhitidiK Man.

Ten ατίψ'ί j Item Tergots met w<>· tn denigh Stucken,
enWfr(/»/?<;f/'ManeapiteynGerir/i»f iwï. .

Ten ««?<'"'«« 5 ItemSwaninhurgh met dertigh ftucken
ejj
bimlirt twintigb man, malkander in de boe| lopende,
zyn len Brantgliehó^en door een onfer Brandersghe-

noemtàcn Oolpbi)n ...... -

Ejidefyne Coninghlycke Hoogheyt begerighfynde
fo veel van het miferabel ¥olck te falvêren als döelilij ck
hetwelcke anderfints de
twee on/ena'digheElemeritA
van vieren water overgegevenjbelaìlenaenverfcheyde
KitfencndeRiemiloepen'tVolckteviffchen, gélgcfc
fydeeden.

b]/ons ghemmm frjffenende iff En-
gheljnt Hmen gkebraght ifyndefevgr

CArtiui Qttintas, gemonteert met vhr m v^ftig Sttlc·
ken en
twee hindert derttgh Mm , onder Cpriimaij-
devan Capiteyn Iww
Janfen Huyter, verpyertdpdr
(ijneMijefteyts Fregat met nàem dePZ/OTwiA , onder
't Gommando van denCapiteyn
Men die met de Hol·
landers voor Gadix was ilaegs geweeft.

E//ir/a»(me{t/f^ifftucken , daer onder t/iVMetael)

iwM iimdert ttugmig Mani ghecommandeert door Capi- i
teyn Aibert HatÌMjJt., veroveri dpor de Briftali y onder
Commandevan Capiteyn Wdri, ~

III.

Iftl/t, met mtf tn dertig Sti^^en ghemoptpeit, !?.ndt
noch in
hTiiymïCiet bin jnjjft^^^^ Conjn^j^eyr

ÌKcbkian , verovert do'ór d^

mando yap' C^piteyn Kirhj, en door deümré \ Cpfji-
niandeurpap^ceynBM^^^^ · ^

^et Jaight dg Έ,μ}ΐιτ met mhm Stucken Bnde mk
tigh «pian , C^iceyn j yerpvert door den
Ditpbyn. .f!

i .. ^ V...... , ,

Ì van.!Vletael,enmëtA»«ii(irÏ^y^^
i do van È^lteyn

i CommaiideurCapité^nirató;···^ '

't Schip de ΛίΛΙΊ , rnet «j^^i^i.Stucken en iitfifiwAri
Man 5 gecbmmàndéertdóbf C^itfrynlCiit ^ vèróVert
doordtf ^/Kre^Hi , onder Cötotótódo
vau Êapiteyn

νΐΐΓ··■

Oet^ngdbovm metè/er
deryii metale, met Braffen, ende
twie bthdirt
e^/{efw»et«|iMan, pndcr IGomniandovariCapiteyn
; £<wn,veroveii d^or den C/ocfcf/ïfi-jgeoommandeefc door
! Gapiteynifciii/»^. ■ !ï^. ry , ^ ^ -n ,.

, . , . .'•■.''■;ri·. ' ytj^^OOVfSi-tt.'^· •■hr.ij; r:^.

' Ίνψη v»n ZirfWi metwfr<i» vtfriig ftuckéri jonder
! weicke
fefiitn Metale j met tw« Breffen, èii btndttt iacbtig
1 MaA, Pfider 't |Gptppfaii.4p ;ygjji, Cap}!:;eyfl· Tffutwi-
ffMw , yeroyerj 49pr de Cmturistty p^iteyu Mi^fp,,

VUIL T'*'^·

De Bul met/est» dertig ftucken en hindert vUftigb Mao,
onder Commando van Capiteyù
Cermlh Gerritfi.Èur-
gtr,verovetìàooid'Joefi^b^'n.

Nocfa fynde ghetveeft ιψ» a drh andere öotable iclie-
pen
door de onfe veroveri, ciaer te (waerlijck on-
tramponneert bevonde fynde
om mee te fleëpen »
na dat wy gJles daer ten gpy^Ue h^dde iiy t gelipht, Reeft
menfeghequiteertj fomder
fiat wy npcfi Wfitéft Y^vCr
belentwjfi. Eenfeerb^hàdigtfchlphOThppy^ .
te grondegaen oritrent tvvee Mylei} v^ on^ij jTQ^eF to
wetep^^pHet>y^, ' ' ' '


^""'"^Qumui,

Frijit,
Mart,
Hihtrfom,
hins Umrits,

Treipp,
^'evirJen,
ïiiw,
^hndia,
I>i Swerte Bul,

Jn'Prins,

''f^Vn^'H ZetJant.

ïij' hebben in οηβ handen twe? duyfent Êjygc hondert vier en dertigh Gevangen ^ èehahea
jegens die -vergden z§Kt inde mrbraade^engefonckene fchepen, ende degeènediegeef<:fj^\
peert : φέ^οΠίίνΛψ^^ίξΛ. sMéì V^kkf'

C^pi^yntVi LujftsttanteHi 1 Schips-volcl^^

JFan Bt0ti.
lar. looft. Buthct,
WolfyBtim,
Henry Katt.
Albert Mathyffen.

iaciSymtofiidtlVit.
lan de Vigel.
Jdriaea vaa Btidt.

De Alleen drie gefalveertjgeiijckvoorfchreveilaet.

O'n'Pj " eetnelis tibj. ''

Tt »··''»* «i

Hendrici^ Üenderfm Irt» Tfrithfi».
Beajmiiifpfffif ìe^ JiìlmirPrMli, .
Cernelis Bufiijfü^.
TntBtois Pmw.

CorneìisBttbuj^en en If^J^Tfftniff:
Dir(I^Mft)pag"f en Jffienyv/YfNiert.
ÙiiliÌmile^eii.
"temisvanRiedf,
Cnaitis vaf. dir S^v.

é

iPf

154
. l'i·
m

f7»
12
itr

59

s?
6
39


j^^^^^ndcr meer Gemgcöen, uyt ycrfchcydcn fchtpen, to^ Ipfit/itt ten lafl^ghefet, vrlensnattlfn ροφ i^ieC

Wy

-ocr page 401-

401 SAKEN van ST AET

i6éf ,Wy hebben Voorals noch gheen particulier bericht
., van e>:ijige die ghebergt fyn uyt de Schepen
Matr/evien,
Tergtits , Uytrecbt cn Swaninburg.

Ênde uyt de fel ve gevangens verftaen wy dat van des
YyMits, Commandanten van Staet, behalvens den
YiàtT'naOpdfnSnron.yiinWajJcmtr , dopt iyngheble-
Véntweehaei-der .Luyteiiànten Admirael?
CorttnMr
onde Sttlfihgbiutrf, ' mèt C^iteyn lan Biuiti;eh van Zee-
landrj en verfchéyde mèer Capiteynsfeh den Luytenant
AdmiraelScirmHghequetft , dochdè particukriteyten
van de dooden endc gequetften onder de Nederlandt-
réhe Vloot moeteii eer van haer luyder kantkohicn,
als van de onfe 'i · die geencfeeekerc kennis daer van en
konnen hebben.

ten 5 fonder riemen , noch an der tuygh, waerdoor f»
luy den,capabel mogten worden om aen lant te geraken
fulcxhaer expoieerde ter ongenade van den Woeftcn '
Oeeaen.

Noch fo wiert het Volck in den Convoyer van Ham-
burgh komende ghenomen , verdeelt op verfcheyde
fchepen van de Nederlantfche Vloot, van de welcke de
Commandant begeerden datfe fouden flaen tegenshaer
Koningh ende Vaderlant, ofte deden haer alle ghewclt
enquaetTradlemèntaen ; Gelijck in fpecie vyfvande
felve gebeurt is^welcke op'tfchip
Prins Ma/iriis genoemt
fyn gebraght gheworden, ( een der verbrande fcheepen
in'tgevecht) dooroorfaeck datfe weygerden te flaen

foo beval den Capiteyn dat men flucx haer handeneii


j^^déreMeopdl^ .

rmigh , Com"manaeefen'c}^opdeO«ÌfI«raii, Capiteyn
Ablcfton, Commanderende op
'iG»intes Fregat, ende

CapiteyniCirir, OD deBrfi/.!.·
' .'.'.Ï'J (·.',' ■ ■ .'ir.· ■, - '·ί.··· ■

, doode^Yoloptairen Tyn denGrave van Port-

/rtorft,,, t^n^pnve Viui Ï^iMtb, den Baron Muskery, en
dén Heer tweede Soon van den Grave van
hrck.,
wacrvande</rj> left genoemde doot ghebleven fyn van
een Kanon Kogel qp 't ejjgèn fchip van fyne Koninghl.

WyEtebbeninallesivéiloreaby àetwtthtaiiM.'vjftigh
Manihebben ontrenpA.M
bmden vnrtigb ghequetlte en
niet meer , vermiflende gheen meer ji. rioch ander
Ichipalsde Ciani^ivoorfz·,'want gheen ander Schip
van.on^gebjeyen jgljencyiièn, poch verbjr^tis , door
eemgkccidcnt
._,.,M. · ,, ,

• -i '.'Slïlcxghecr<!>iicludéerf kati wórden buyten tegen feg-
cen j dat hoy tfo gìOótetì Viftore fy bevochten en ver-
kregen tege ns de Nederlanders, met fo wey nig fchade
en vCflies aen de ly de van de Engelfche.

Scheepen van Oorlogh , uytgefondert Kitfen.en Bran-
ders.

Des Vyands Vloot, gelyck ons de G evangens bcrig-
tenjl^eilontiniooiiirt «w/iii/Oorlogh fchepen , fonder
haerBrandersjGalliotenenjagten, i -

fr

I

ghenomen, haeren Commandeur den Capiteyn WrV-
I^efifin terftont in de Boeyen floegh, handen ende voe-
ten vaft aen den anderen met kettinghen niaeckende,
ende alfooden felven doende ftellen op 'tPavillion
van fyn fchip, genaemt
Stadt ende Lauden jen ofwel den
ghemclden Capiteyn Wilk^nfm ten hooghflen dàer over
klachtigh viel teghensden felven ie Hara , remonftre-
rendehet gheenfintsde maniere ende was aen Yfers
ende Kettinghen tc llaen Luyden van fyne qualitey t ,
veel mm van defelveinlijfsgevaerte ftellen , als mede
dat hy ghequetft was, nochtans al het feveur dat hem
ntiochte gewerden , waseygentlyck maer om beneden
teinoghen werdenghebracht ende verbonden jfulax
naer een half uyr tijts wederom terftont boven
'moftterplaetfc alsvooren , alwaermen hem deede
blyventotten uyteyndevan 't Gevechttoe,inpericul
vandoor fyneygen volckgedoot ende verdeftrueert
te worden.

Daer en boven heeft den felven deHef» verfcheydeGe-
quetften vati denvoorfz Ciam;ineen boot doen fmy-
vaer , totdat hetfchip felve aen brandt is ghekomen
Hier van is klare ghetuyghenis door Atteftatie van'
Tomai H'ebfler , den Wekken isgheweeft een vande vyf
voorfchreve ende feer wonderlijck uytter Zeehct is
ontkomen,, daeruytliy methooghllgheluckwertop-
genomen.

Sijne hooghgen, Koninghlijcke Hoogh. met Prins
Ewfef/enden Harvan
ÌAomnoath quamenop voorle·
den Vry dagh
's Morgens vroeg ontrent twu a drie uyrea
Jiier binnen in goeder gefontheyt en difpofitie vanLig-
. haem, hebbende'tCorpus van eie Vloot gelaten ontrent
HarivighcnSeutdBay , onder het Commandement van
den
Gtaiievan Sandivig.

ν ) SéderthetobtinerenvandefegefignaleerdeVidorie

fijn den Milord Major en Aldermannen van defe Stadt
X«»</i«,als oock de Publij cke Minifters hier refiderende
yaii Koningen, Princen en Republij eken, by fyne Ma-
jcft.gèweeft afleggen hare refpedtive Oflficien vanGra-
tulatieoverdefelve, en fijn door de Stad van leWw en
oock die van K'e^-Aiae/ïirontallijcke vreughde Vieren
aengefteken , en Kloeken alomme doen luydentotte-

-,.όηίί;. Vloot beilondt in ontrent/fff» latgtmtgb , 'ken'van de algemene blyfchapdaerovergefchept,heb-

bende gemette Milort Major en Aldermans in desStads
Name aen fyn Maj efteyt wyders verklaert, haerder alle
bqreytwilligheyt.en harts grondelijke concurrentie om
fyne Majeft. by te fpringen tot het uytvoeren van defen
Oorlog met Goed en Bloet.
_ , _ , . , ^ , , ^^ , -, , Finalijck heeft gifteren fyn Mai eft.ghelieft tot aen-
Ende of wel geiproken Wert dat de Neerlantfche uyt „oedinge van fyn Officieren ter Zee te begenadighen
dcnyöorgenoemde flaghtehuysghekeert ,.deneenen , mettewaerdigheyt vanRidderfchap
CriflofhrMinih,,
deh andereri te lafte legghen , figh flecht daer in ende Capiteyn Commanderende op liet fchip Vijs-

niet naerbehoorente hebbeii ghequeten , wy moeten ; AdWael vanPr/« Ïiubert , ende Capiteyn
met te mm bekennen dat fy luyden , die wymeer als Commanderende op het fchip MiinVi, tenoiv

eensonderdeOogenhebbengehadt, no^haerMan- ; ^ ^te van hare uytnemende dienfte in de jonghfc
ha,ftigerhebbenlaeten aenfien,noch denHeereO/>i/a»j

oytyailiantplijcker als nu haer en hebben gheever- VowiedenDingsdagh ilTeruyt fpecialelaft van fyne

tüeért. Maieft. gehoudeneenen dag van algemeene Danckfeg-

Endc ghelyckwybegengfijn geweeftomhaer den ginghe Sin Godt den HeerebinneS de Steden van In-
verdienden lof te gheven, m tgene wy konnen, ten %„ ^^ Weft -Munfter, ter faken van de onlangs bevog-

anderen (oo kan hier mede niet werden voorbyghe- --------■ ■

gaen dat Jrtn Λ Hai» diede voorfchreve CaWij^hadde

ten Vidorie , ende den wWi»Iulywortgeordonneert
tot een algemeenen dach der Danckfegginge overghe-
heel Engelant, en Walles.

Gifchreven ujt Londen, den drie en twintigften !«»ƒ fc
ftienhondert vijf en feftig. Oude ftyl.

W. Co VENTRY.

Secretaris van fyne Koninghlijcke Hoogheytden
Hartogvanjorck, die mede inde
Slag met gemelde
Hoogheyt op hetfchip
Royale Carles prefent ge weeft is·

^oe m mt tofect becfiaclt flceft fict bolsenW*'
nael. lieerüec patttcularitcpt flet onüec ö? binnflfli»^
fcBifaficn.

JOURNAEL.

Op Donderdag den «//i/w Juny, inde dagwachi j Z-
Weftten Weften aen, wierpen grondt op wif^
twintigb vidcm , in de voormiddag , Z.W. Κ

WeftcD


-ocr page 402-

Weftcn aen, de wint O. N. Ooft, met een moye Lucht
I j6éj hadden de hoochte van
twee en vijfticl· graden tvjaelf
■ en hadden fes en twintich vaem waeter, tu;«glae-

Ser middagh doen wy fchaften W. Z. W. aen
η doen Weftten Noorden aen, noch fia» glarfen :
Omcrenc
drie uyren in de naer middach hebben wy de
Encelfche Vloot gefien, en was W. Z, W. vanons,de
wint O.
N. O.enleydenN. W. tenN. aenenmaeck-
tenons klaer: Omtrent voor vieren hebben wy het
Lanc'efien/twasW.N.W. van ons,vy/afis mijlen,
wywendent,en leydenby de wint,N. O. aenjhet
Lantdatwyfagenwas Souwels,en doende Sononder
was hadden wySouwels noch meeft W.N. W. van
ons/iiΛ/ίί/ίηmijlen,en wy leyden Z;0. ten Zuyden
aen, de wint Ooft ten Noorden: in de eerfte Wacht
meeft Z. O. aen, tot
fes glaefen in de Honde-wacht j wy
hcbbentdoen gewent, hetwas ftil, en't Luchjenuyt
den O. Z. Doften, leyden meeft N. N. Weft aen.

Ocnfwailfl"! dito op Vryditgh, was noch in de dag-
wacht de windt in cours als vooren:En doen de Koek
gel'chafthadde liep de wint naer't Z, Z. O. Omtrent
ten
tiin uyren hebben wy 'tgewent, hadden de Enghel-
fche Vloot Ni W. van ons, wy hebben't weer gewent,
en leyden meeft Z. W. aen, en hielden op de Enghelfe
toe
, Weft aen, hadden de hoogte van twee en vijftig gra-
den ,
rjtitt minuten, Herrewits meeft Weft van ons, de
Eni'eliche Vloot liep meeft Z. W. aen, en weynig daer
naer
liepen fy om de Noort, en wy doen oock het luch-
jenitytden Z. Weften,maer voortierden heel weynig,
hìààenvier en tviintigh vadem water; en omtrent ten

derden in oiis fchip vielen i jà dat wy daer door zeylden
dat de Man κ Roer kon voeWn d^t ons fchip daèr door
onghcinaniert Was,en ëen gt'ooteilinger gaf, ende moe-
iten orfé Fqck ih trecken, om wat^te Vallen , waiit wy
cnwifteh nkthoe dat wy^tMaddeii, pmdattétgh?en
!«gn en gaf : doen hy fpron^ Was 't omtrent
drie vLyren
indenachterhiiddagh, en wV waren daerom niet ééns
verflouwt, maei" fchooteii 'noch even fterck' üDóch als
r^selfchcn fagen dat önfen Ad±irael wéch fprbiig,
'ooichootenfy nochhefïigheroponsyèn datgh'éduy-
"8 aeniDe vcns nog eeni'gé fciicipeü die Ijy bns'wàitn,en
wparenoockweldedightitebydén Vyant;, dochin
knA- f^"^ ^ ^^ onfè'Vlobt begon te véi£óuw«i,
die in ly, en voor oasi en achter ons waren,

0. aen, de wint liep zuydelij ck, met een kleyn liichjen,
enleyden O.Z. O.aen, en waren dicht by de Enghel-
fche Vloot, en de voorfte fchepen N. N. Weft, en de
achterftefchepen N. W.ten Weftenvanons, enwy
zcylden O,ten Zuyden aen, ftijf ^y/glafen, in de Hon-
de-wacht, hebben hetgewént, de wint Z. Weft,leyden
'tW.N.W.aen.

Den Λ«ι>ηΛΜ dito, opSaterdagh, de cours als voo-
ren: Omtrent fmorghenstenrww uyren
begon Trowi/'
op de Enghelfche te fchieten, en viel heftigh op haer
aen; doch fy hadden
de Loef Van ons, ende Capiteyn
de H«n veroverde aenftondts
een Engels Fregat, met
/11
in viirtigh Stucken, dat hy uyt de Vloot braght,
datwy'tfagen l't welckorider Onànochgrootercoura-
gie maeden,ende hebben
'tgheWent, de wiiidt Z.

begondeh afte facken , ja felfs eenighé Hooft-Offi'
eieren die voordewind van ons ginghen, ende haer
ïeyl vermeerderde , fo fchoten wyniet te min even
fterck op den Vyandt aen : maer door des Vyands ghe-
drangh, die op ons af quam, moeften wy oock wat lig-
ter af houden, endatalfchietende j ibodat wydeach-
terfte waren in de Vlootjalwaer wy oock onfe Vijs-Ad-
miraelvanderH«//?fagen, die pas voor ons was, ende
wy op de zyde van hem quamen, ende onfe Capiteyn
hem Preyde, die hem vraeghden wat hem van 'cwerck
doght, ende hy gaf onfe Capiteyn wederom tot ant-
woordt,dat hetnuwas,e]ckfynbeft, endewyfaghen
doen rontom, fiende verfcheyde van onfe Opperhoof-
den voor onsuyt, en hadden al Uyftaenwatgoetdoen
kondej ende de Heer Tmmj/ was oock een van de achter-
fte, nev ens ons en Capiteyn
Trefitngh die aen backboort
vanonswas: maerd'wyl onfezeylenfoofchaloosghe-
fchooten waren,
Coo liepen al onie fchepen ons handt
voor handt voorby, een van onfe Branders fiende dar
hy 't niet en konde ontkomen, door dien de Engelfche
ons foo in liepen , vielen met alle man in haér Soep >
ftaecken den Brander aen brandt, die wei hevig bran-
de , en lieten hem alioo onder de Engelfche Vloot dry-
ven , maèr wat fchade dat hy ghedaen heeft, en konnen
wy niet weten. Ende noch vermeefderdewy gheen
feylen, maer in plaetfe van vermeerderen foo vermm-
derdenonfen Capiteyn de felve , waerover onsVolck
begon te murmureeren , ende vraeghden of wyonfe
Hoofden niet mochten volgenen waerom dat wy niec
foo veel zeylen byfette als zy,en waren ook altij d meeft

i-y/uyreniseenBrandervanons indebrandgeraeftjis j onderfchootvan deEnghelfche: daerbeneveiisfagen
ghckomcn meteen Piftool loste fchieten, maer het | wy dat onfe fchepen foo dicht in malkander liepen
volck ghebergt op fu/ii Man na die oock verbrand'sijn. ' dit Maerpvee/t met noch twee andere fchepen aen mal-
Wy hebben 't doen gewent, en liepen acit glafen O. K. kanderen vaft raeckte , ende foo achter uyt dreven ,
, ...i: , ..... wordende defe</r/> fchepen, door de Engelfche Vloot j

die ons hart vervùlghde, in brandt ghefteecken. Den
nacht door fy η duyfterhey t ons fcheydende, ftelde onfe
cours, door ordre van twee Admiraels, te weten

■)■ :
• >\

it'·· -

kit iiiaci.icii,cuuc jicuucu lgiicwcm, uc wiiiui zj. j uurignνυυι ucl xcacìj<jj>uus oluciuuuju. uc
Wdfteliickj endecours Z. Z, O.enoockaltemet Z. Harderin die aen Backboort van ons was, fiende datfe
Ooft, datdewiht fcharpte, ende waren gheduyrigh Toodichtby ons quamen, fteldenfijn cours naer onfe
by onfen Admirael
Opdam , volgens onfe Range, ende andere. fcheepen, die in ly van ons waeren, en oock
hebben alfoogheduyrich ons devoir gedaenmetfchig- van de Engelfche vervolght wierden. Doen't nu wat
ten: Wyhadden gheduyrigh den A'dmirael rnet de lichter wiert, oordeelden wy by naer het Lant voöruyc
ifiitiiwi, den Vies Admirael van de EwÀ'Ven. de te moetöiifièn,fonden derhal ven een man naer boven ^
Schout by Nachtvan defelfde Vlagh,op onfeïijdeaen 'dieons-toe riep,dat hy Lant fagh voor uytaen Back-
Stuerboort wat achterlij ck j die gheduyrigh'op ons boort, doch onbekent, lieten'tderhalven noch wat aen
fchooten, ghelijckwèlaenons ghefien kan worden, loopen totdat wy den ToorenvanEgmont en Kam-
ende wy haer oock niet en borghden, wy haddén onfen perduyn aen Stuerboort voor uyt faegen, en hielden
Admiraeldigtbyons,enfoowynaerhemfag;en,wàren 'tdoenrecht botinde Waltot
opfeveit vademen wae-
wyfoo dightachterhemjdatwyonsMarszeylmoéftcri tier,2ijndede Engelfche Vloot doen meeft aenStuer-
op dc Maft braflen , om malkanderen niet in de boort binnefchoots van ons,
vier Scheepen der felvc
weeghteweferi: docheerVyom faghen foofprongh meendeü'öiis te befetteö, daer wy doen weer heftich op
hy Π1 deLuchttotgruys, foo dat defpaenders methon- begonnen te fchieten ,fyofasoock niet borgende, 't wel-
Hi-rHnni^^A.r-,, , _ j ^ ,, . jjeduerdetotdatwy vcJar..Texelquamen, krijghendc

alsdóèndegeheele Vloot op onslijf, en de wVrfchepen
die dicht by ons wieren·, fifeade datwynocii'foo van
ons beten verlirten ooijeneinghendoeit opdeHari
derin aen, want fy fagen wel dat die rtian heer nietont-
feylèrikonde,óm dathyGjö Vdorftenge qiiytwas, maer
doen wy dat fagen ftàecJietì wy by, en om haer te beter
te raécken fchooten wygèdürlch metonièheelelaegen
op haer aeh met onfe Backboortisy, fy voelende dac
wy haer foowat inde bockfpn gaven, ftaeckenbyi
ende dòrftènniet opoùs afkomeii, ende verlieten
alfcw de Harderifi^^die oock datelyck naer pnstoe

iiüani j e'ii fchoot oocfc'icm haer j maer door dien wy
waerder Schut tóidden,fe temden wy haei· beter «ken,

ghe-

en OORLOG. T^yf en Vemighfie Boeck, 383

lisEvtrtfienCtrmlisTrmf , dewelcke aen backboort
vanonslaghen, N, O.tenO.aen, met laft dat wyon-
fe fchepen j aen Stierboort van onszynde,'tfelve mede
fouden bekent maecken, 'twelck wy deden : mede be-
laftendegeen vieren optefetien,enzynlbovoortge-
zeylt tot dat het begon te daghen , en wy wat van ons
koften fien. Wy waeren doen maer met ons fe^im fche-
penj waer van wy de achterfte waeren ,enoockdenae-
ftebyde Engelfche, die
wm mvijftitb fcheepen fterck
waeren, den Admirael van de Blaeuwe Vlagh wasghe-
durieh, tot voor het Texel, op ons Stuerboorts
zy : de


-ocr page 403-

T-SIK-

nóch eëtligeiReén ënStengen dib op zy hiügen, en on-
fe Riiè Kêttitigh is cweöttiaelaenllucken ghefchooten,
mëttirifegfbötfeKaerder, eh Stenghe Wintreepvan
gelijckiffa, óiire Bööt en Sloep isoockaen Spaendersge-
Mötëh, 'en hebben bevonden
fis dooden en Mbtien ge-
qtiêtfén i ën Saijil foo daorichooten, dattet te verwonde-
ren isdàt wy ^iëti hirtìidm doöden of gequétften hebben,
inaer öbüheeftön'sbewaert, önons fchipis oudten
rpiittteftniet, dàt doet'èr bock veel toe. Wy hebben
mgmìiUiftHtpQìta. krüyt vfefféhooten wijlwy met haer
doende geWeéft hebben.

Ï®tbeetÏKn:®at6 bpbeni^eec Courtin jgnbe/fepbe
Ibem lmt« gijebreeft te Doocen be ongelut&ige
uptbomfte ban tbebecjiitiGi Bloottn in 'tcegact ban
be jStaten bn i^eceenicgbe ^eMclanbelVftcg becbec
btcBIacenbe / batbo?beetennto(le giioote abbantagge
ceuctm boo^be^Sttgelfcgerebréfen/ batbahfobfMarefcgepen
at <ee3. enbe ittonture toacen bodtfien / aijee ootB ban foo nota^
bleenbe cefpeetueure Hoof ben/ Bie gcobt ggelnicgte
totget ffaen ïtshb^atDten (ielttet autgocitept aljï
anbetJi/i-ttoiitftiJODiftOTlKiminbeainotStowconfi»
becàbéi moeft Ibecdeno^sgi^itomeìi / enbe bat baerom
inbienniËn bic bKtcft tot J^^ebe foube toilkn b^ngOen
a[$( nu «entQnf(beraliU{)}éfeittatie c g0eb|üpAenbeb(t
epgftén «iöoft ) foube mwtén toetben ööebaen / ofi
enbecfintit0«e<bebutgtntt)dÏi$it(oo? meecbec ftoacig^
«ouKifn gÈpt/iËtibeoot&rttö^^ttcfaj^pt om t^nbeQuaemaC'
fommobethcirt ts6onrt^ 'iiptwnbmi^p%ec Gogh
am (Cn- 6»ftgeantloàojt bat foo beelManij6bë be abbantagge
Btiant bi6itienfoutiemepnenb«be<lrtö0elf£öeopi>e

lattbeni in befen&abbenöïK&tegöen / foofioogiiniet te
ïwfOT. eflimecentoBif/cnbeieilticboi)?pupieöelutftinBaei:
tatieboojtegarbt itioe^ toecben ofteileécbent / fDO)»eg{ren0 be
jiambt bie tRifelbèij^bg^Dient/ afji oocB meggeniS:
St op fpïingtien 4janire:peö»tianbt(l8« Mbmieael/
(«àotbmootft bat te ftgaebe Dati bei^^betlanbtrji niet foo
scbacn. groot Qf flnasc todü! te bcDtendlii tml bpbe «^ngelftge
biiectópgegiabin / àelgtb meiiifet&bat b^ftgepenbie
menaiba^liabteer«gl)t){tigcoo»ngei»le ggenomch te
5pn / aliSnubebonbentutecbfetf inbËtfcgepbenjge^ïtden
ban|$ebec{àntte5^thae6òmen/ «nbat in fobanigen
ftaêtbatinto;teiitgt toebetomin ^ee&onbenttteEben
gegoltten bm bienfie te boen » e^ttat aenging begge«,
aUegeècNbecepfigténiitablelllodfbenobeDbe ®ioote
bat be feibeialbaec niet efn fàUbe l^^befe jgbeieggentgépt
tnangtiécen/^elütg tcj booeen booj «lËiobejsi^nebe nopt
0f)emaiiiïö«ettftabbenóttrtïae6ttotfittoe«Bt«li?in»
agett / éljj bp' «icèmpélenfenbecvptrientfón Sao: toe bie»
nenbeihit b^efebe toiitbt eineetteÉfen/ eö^ciirWe-
beobeEöeqiialtteptertbe6tatötibflhöefcöeiienUiai!5Bei

cnbe^nfhtibtan be fdetlKS/. batniet 'Cn^'^^
cn tóttbe ittiïibictmrtBettitf 80® itofiffekn ΐιβη öe

be i ^nbe tiat bergaitaefi U809f3 'en «nbete «eebenen
meec /««niJl*t^«n&otì6eeeiiwtiom«sei%hej^refen-
tatientintewtóntoen Me 6i^>ten»ewbeiv0W»ienB{tept
toaceh •rinttStot^efenfitÌ'tfftmiHat); toecbcspst

384

«οηΓί"
rtnt
it

luntö»»
V ara«
fiafra-
bcut

mtt! enbaecombecfosteoocti in Diccooeegttimoth
tetoirbeliop00enomcni'ttoJclc6l)pbenJ§eei; CouZ
infedgcg ;gnb£aetig{)tnomen / niet ic mtn ribeba!
ecbtec eeti(efjeconiiderablePrefentatic bantlifeetiec
lanbftge $jjbe btenbc
ie gijefcDteben / ënbc ben l^onfnah
toegB«t>?agt boo? cn aleetmen upt bit toecth foube m-
aljehfcöepDen/botD bat otoetbegamftöe oyeieofijH,'
Dept bpDaec aenbe albetcDMfldtjc&ften J^onfnonZ
nu toaüS geftgjeben / baec op becmepnen op ^atecC
naell&omenbe anttooo^ te fuUen Rebben om f(g baecnn
te mogen ceguiecen/'ttoelti Dp ban na gelegentijept aen!
namljem^eec Gogbebent tetotllenmabeniiten {ιΛ
boojtss toelgemelte igeec Courtin oflefept bai fpécetm t"^ j
JnfBeiöti: tee fafte banbe aengefielbeliSébiatie niet te» Κ

nig{) moepelic&Oeben biacen uptftaenbe/tnegenji quabé

beiegcningen ban 't gemene bolcH alii anbec^/alsfionn»
ten bage ban 't
vreugde vieren toa0 geblee6en/als toan- m

neec felfjebe glafen ban bec felbec logement boojMon'

ËOnbenfecuetengecufl toefen.

5©e^eei; (jEjctcaojbinacijSEnvoye Douwningbcmù, ^1«·
men Ijebbenbc bat men tot
Amfterdam ijab los gcoeto ÌS'»'· j
allcgébangenen €ngelfc{)e giongensi ban
veertienfact δ
en baec önbec ( goelnel t)p fepbe niet te toeten of men [ΐα ^
eibecjei oocb gab gigebaen / beci^laecbe notgtan^ bat Γήη
öoning befgelör Dab gebaen/ en bat B
p tefl öab ban tdé» ff
gen fnneHajedept om te Danbelenban bebeclofffnah
^ i
ban alleanbete aDebangenjï. " f <« i

In Engeland be igeec Gog baec toe la|iïjeBB{nti{/'
&onoe eti)tec beer mebe niet boo?tiiomen/3pbe benice;
Ile l^eecenombe ^eftlanbetoaectjü ggeblucgt / enk
'tgetal bec J^ebecIanbfcDe <0ebangen$i biaiS mectfoiitg
gcootec / igbenbe groote armoe/niet genietende
aljivyf

penningen €neeljsibaeg!$/baei:boo7fpnocD't(icaomti>
fien betalen. koningin flOoebec toog inbefe^na
Vranckrijck toojbenbe boo? benSoning gelept tot
vres, enbe boo; ben H^ettog ban lorck met een €f5iiaiije
na Vranckrijck.

^en vierden^ulp Quamenbe ^canftge|{mfiati
l^ebiateutji bp ben ^eec Gog, feggenbe / bat^peoe^ ^
betjjbingeban 3@^eebeb7agDten 5 'ttoélc&nabieniitntZtl
onbertoatBt toasS boojgfieSomen / fieeft gfietijatefitBte"

tnaec w befen bogD tnocDte ixiefen gefonbect ; op btelt* ^ |
lie bie ^eecen ant'uooojbenbe / fepben/ bat be^ Mngji ^^
becBlatiiige befen aetigaenbe in DanbenDabben/ optxi;
je»
feibecbectoogDaen me USajefieptgDebaen/bftgcnt
ejcpilieecben en lieten iefen/ aennemenbeop fgniict>
foec6 baecafcoppetefttllen laten maec&eh enbe ϋφβ»
biggen/ 'tb)étt& bp gem bantiiel0t63önbeaengeno>
men/ enbe getemacqueect bat be anttooo^be niet fm
bjeetlóaje gaenbealjï tnelfpfcDenen tebóiilenopftttni/
gDèljjcEi fuloc be felbe Deeft aengefegt ,· becËlaetbengfec
opDieÜeecen batggeffen be^j^oningjj beclïlacitteBe
totben ^jebe/ met ben anbecen toet nabecmetnaDece
pjefentatienbienbete 6otnena|jSibooi befenaenbc3P'
bebanDaecl|o.|l^g. toajigDércDiebt / temectinee»
flen be tegentobo^bige tottRitntie ban faecben/ ttiettef'
abantagiéufe upt6om^e bec jg^eclantrtBe Jàt't
«PlieeffDiec opggeanttooon / bat béfenmnotgnfet
toaji bececgte mibbelofte bencecgten toêc^banMe-
diatiejnieecbat ban gaec €)CceUentteneen^{ltKW''
&eboo7pgDen bienbentetoo^benggèbaett toteen0|i£'
toenftgtàctommòbemettt / 't toeltft
totnOtgtoettict
toaig&effgiet/ 'tfpmet een p^obifionéle ceflàtie m
wapenen eiibebecbersi/too alimoiBtengorttónten;
togteïjï mebe/ bat j&e 'bifiibaritage obec ïe
lantftgeïi^lootoéballèn/ bpbe(Sitgélfeno^teooAjf
g^c fSjciêlletttien liiu r^^^ en tttoiép toecben 0 w
m^ttal^} toais opgenomen/ 3Pnbe aen lbepbe 3i)iBtt
bolcfebetloocen/ enbe be Mecbete meeiibii: (ϊβΑί"?,®
Mi^beöariif^ 35&ίιρ ötiibent toêtóBömeiVCW

fiUtcntetcebett&anluojbengebemottffiréect/Mb^^^

SAKEN van STAET

geiijekòòckbleeck, datwy verfchëydefchootèndoor
, haer hénen hébben fien vlieghen, ende oockd'cene
fijn Sloep vàh fijn gat af fchoöten. Enomhaer demee-
ftefchadetedoên, fchooten wy doorgaens metdub-
béldt fcharp. flaeiidè alfoo mechaervan'smotghens
vróégh tbtdintrenceenuyrop demiddagh, totdacfy
oHs vériifetóii, tnwy llaèr'tgacliepen, byleyden, en
eéh LoGtsaeiifcckiit kregen. Wy wachten doen na de
Vlbét öin bittfldn tt ioöpcn, zij nde wy de lefte die bin-
nen i ëhWel WiKuyrén eërwy te ancker quamen. Wy
bevbri'dtn als doen té hebben
bmiirt vijftien fchooten
door òrtft'z.eylfen, en meeftal onsftaendeenloopen-
de^tà'■éh llücfc'efl , twee fchooten in onfe groote
Maft , Waérin:nöchdeeene kog:elfit, fchooten in
chfeBoéghrpyibt, eninde i-jr*»i6ichòten, fotuffchen
wihdtéh wütér, als in'thart van bnsfchip, enalles
mëtgrofKaÖón, oilfegrböteMaerfe Reeisoocfcaen

ftUckÈngèfchööten, mét beyde Blinde Reen en Biin- , - . -, .

déh,^iHb?Kïüy8-iiey]sRee, onfe Bagijne Ree, met '1 sensibpiieftcatentoacentnseilagen/ fulocbeftoagtiics

:«p Üie Ideecen,Tepben toebecom aiiH tén antorcn

iDiiofecbèn/elntiè biiecóntmén bahMtoectbio^^
&.Uébetiiienbea^ffê.getae»en;cnbltoatl)rianeW
5t.beói<IacB/i)at Bic^pt wareti Weip bow


f

«t'il

-ocr page 404-

en ο O R L ο G Η. 'tVijf-en-'veemhfleBoeà.

, .ahnnfirtt Bit naecbofgcnDc : aen Den itoning
W ώ S η aetetin De i^jobintic tìan
Nicu Ncder-
p / genie Saec onOec toa^ Detjoocifit) in

Sft gnDien/ inDetìoa?t^ het jFojtSt. Andnes,
"ihVsitiiece Gambi», al^ oocft get «Splant Boaviftaj
XLrtttoen^öe «fngelfcjje aen De j^eOecIanDecp
SSt" rt ^Planöt Poulcron in ©od-anDien;
Siaf r meDc Φ meenDen Dat een bcquaem begin tot een
stfftëfouOe feonnen boecDen geniaecht/ om öecDec^
fnVfcn foJinefi accommoDementte toecDen getceDen.
SWcGog'' öeeft Diec op gefegöt/ Dat Dit öet mee»
^fiToecapitaelfle
uh^ Daec obec öp öe^eDerlan»
nprötoirttoeWa^Öt'' Dat.met tiialentieenöeteflljcn
Xccctiten ceDen üen toa^ afgenomen DoüenenDe
Smten DeoeelüouOigDe fcbaben raeec / Die De goeDe
qnacfetenfn öan j^eDecIant Dp De «CngelfcDe niet at
ifdibupten/ maec oocft öinnen Europa tuacen oenge»
ha i/oaECOtjecDanae ^ufiitie üecepfcljte Dat cefli.
tuticaefclJieOi 5 f" toat acngincRöet «Splant Poule-
roD 't toclcft öe «Êngelfcöe Daec tegeu^ fouDe toec»
Den aen De ilcDerianOeci oöecgegeben / Dat 'tfeltie
BiEt faiiDeclinfl tpaecDig toai om tegen^ üooigemelte
olaetfcn te itonnen toetDen göefi eft/ al^ leggenDe De.
fere/ niette min Dat ban Oefen nadecfouDeHonnen
toetOen Befeoftì" j Daec op De anDece §eecen fepoen/
batOf^eticclanDer^Deooifaheban De becbjqefiinge
üan aettiflte Spiane luacen / enDe De (ffingelfefie Du^
langen tijt infructueup öaDDen gemaeitt.^p Ijeeft ftiec
op flcfecöt/ Dat Dit toa^ een afgeOaen toeccR/ en Daec.
omiiirtmeecbienQeteüjecOenopgefiaelt/ enDe becs
Dft^liafc gebjaeebt / of oocB Defen boo^Pagö bp baec
boo; cquitabel honDe toecDen geoo;DeeI(/gelgcIi tiaece
HSoa niet anDec^ al^ alle ceDeltJchljept ban De fel.
bc toaccH btctoac|tenDe/öiec op tjeeft De i|eec De Co-
mingei gct tDoojt genomen enDe becRIaect/Dat jaboo}
tetcltii moefi toecDen geoo|DeeItbp Defeconjunctuce
ban tpt/ en Ιφ De anDere i^eecen becDec^ gefept Dat·
men&en tijöt toegeben tnoefl/inDien men tot De J^iee·
He genegen maec Dat fct)een Datmen ben®o}·
liBöbescetöe; Daec op öp ®eec Gogh Deeö ceplicecen/
bat f)aec i^o.lt^og.geen De minile aenlepDingtie gab^
benacgeliengegaDt/ maecgefojceect toiecDengaece
^nsefetenrn tegen DufDanige bioIentientep;atege>
ren; ontrent toelcRen bectcoutnen biilDen De 9;incen
SSontgenooten confojm 'ti^cactaet met De felbe aen<=
itgarn/ niet en fouDen beriegen laten ; maec Detofjle
Dit ©o^Ioal)^ toeccli bp be «Cngelfcfje opgenomen/
JïP ücrrc toa^ ne"be / enbe mogelöcR becbec alamen
fcDctnteappjctKnbecen.

i^e&benbe befeu met ceben gebebuceect giec te lang
om tc herbalen/ Doel) fepDen Die Üeecen/ batbefece»
Dcnin
Vranckrijck moeflen bjecDentoege5?acfit/boc!)
6PDmitjoo?f5boo?flagöttiectgep|oponeect om (^ne
Dcthlnringe baec obec te öebben / en Dat ban Dien
«onmg!) anttooojt op Dee felbcc®?opofltieal^boo=^
ïenbctijaelt/ een affclRiftfouDe laten maften / enbe
npttcc ijanbt laten ftomen /
't toelcfi bp fiem toefenbe
Qcnecnomen; Die i^eecen tecbaijl ftet laet in Den abont
öun affeljcpt öebbenDe genomen/ ban hem tot
iibm. "^"feCatoiresönuptgelept.
^ntn. ^Eoett öEcft sefp?often met Den ^eccetad^ Mori-
« rnöE occafic genomen/Bem becicfit te Doen obec Bet
Jf^^^futnt bat aen De «ingelfcöe gfiebangen^ in
I laaoeriant alomme toiect ggebaen/ enbe met eenen
Betcinoniirefct in fpecie/öoebanigb met boojfj i^cac^

........... aengehjefen bp Beboa?f5

öfilcöe ten DtKecljte Daec obec toiect göeftlaecöt/ al^
wt entte 't rantfden
drie grooten, meec in toaecDe al^
Sin» u Bctcocften/boben Dat Debultfaeften ten
5W"ben3tanbfalt)tettoiecDen betupeftt/ Daec
„""fSÖcijangcn^albafc moeflen blpben geDeflitu--
firni f '^Pflf" toilöen tjetupgen/ ofte

lin/hlhl^ upttetcantfoen nieten fton bal.

itn ®befe betWacinge ftem bp gefclBifte gela·
öatrJ,.„ h ί"»" en fepDe/ al^

y. Deel.

leganDelt/göeQicEi

meDe De^ ftoningl)^ Commiffacii MCiiffort, te boo= ^ ^^

cen^ Deföjegen Daüoe geftlaegt/met becfocift Oaecüan_^

aeniiaecifo-^og henniffeen infoimatie imecDcge.
Daen/en booic^ De becepfle ojoje^ Daec op
ge|telt/bec=·
foecRenDe Dienaengaeubebau iiabecbeacljtteiDnec
tijt mocijte toecDen geöient/'t toeicft bp jjein 4 aenge®
nomen.

©ecbec^ met gemette ï|cec i&eccctati^ SSJnöe m ce^
Den gbetceDen/enbe Ijem gepjopoueecc ofinen om alte
DufDanige toeDecsgt^ hlaeoten/ at^ üoben en t'anDe=
ceii tpDen meec becOaeit/ toeg te nemen/niet en foube
bannen tot eene
Gwcraie wiiièiioge Dee toeoecsyot^
gehangen^ Romen/ toaec toe/ bp at bienmen aeu oefc
3PDe/bec|lont güenegen te toefen/bat fouoe tcaci)ten
enbe 't felbe oocR op l)em nemen om in 't !^abectanbt
te boen aequifece n/ tuaec op bien i^eec fepùe/ bat upc
öet fcö?pben ban Den l^eec Öefibent
Dowaing, sOnoe
becflaen Dat De^cljeep^-iongen^ aibaec toiecoen top
gelaten/ aibaec mfgeiOc/; bp fgne JQa). foube toecoen
gebaen/en te fy nen tiupfe gelept/om boo^^ obec naec
^ebeclant te toecben be(lèit/alöoetoel met gcoote bif*
P20P0}tie ban getal/ toefenbe De Dnptfe jongen^ meec
al^ eenmael foo beel al^ De «^fngelfcije $ enoe topüec^
Dat De ïtoning on leent 'tboo^fj fubject |Ig nocB becDec
toilbe lateii bifponecen/uamentitjh tot een pacticulie»
cc toiffelinge
hooft voor hooft, in gelijcRe nombje en
qualicept/boel) toat be
generale wiiiéiinge ban geban·
gen^ moeite aengaen / bat baec toe geen appacentie
fagö.

®ei|eec Gogh Beeft toel ban alle bebencRe*
lijcRe ceben en argumenten Biec toe gebieiu / foo ban
bc gBelegentBept enDe eonbitie ban be j^ebcclantfcBe
gehangen^ aibaec fittenbe/id^ toefenbe boo; een gcooc
geDeeltegemepne2!ngefetenen enDe i|anbelaec?/foo
^ebecIanDec^ al^ toeembe ban Daec BanbelenDe/bup.·
ten eenige S^ecRlacinge ban (@o;Ioge genomen/ oftè
toel in «iBngelfcBe J^aben^ aengeöouben/toelcRe foo|.
te ban 39olcR felf{$ in openbaren <^o;logB genomen/
men in ^ebeclaoDt in boocigen ΦοίΙαβύ met Dr
^paenfi^enopt getoent toa^getoeeflgBebangen te
fetten/ nemaec alle De felbe bjpgeftelt/ enDepaffagie
nabup^becleent/ enDe DecBalben Dat fuicjc meDe ar«
Daec beBoo;De plaet^ te Bebben/ te meec tecto^le men
befpeucDe/ Dat De Pcfte Daec alomme toai gcaflecen»
De/DetoeleReonbecDat miferabele SolcR RomenDe/
gel^cR bp Oen anbecen ftlnbe becflincRen/ niet anDec^
al^ftoateongemacRen/ felfi^onbec Diej^atieRonbr
becoojfaecRen. ?9ogB Beeft Dien üeec niet Rennen
toecDen gBepecmobeect/ felf^ om eenige Boope ban
DufDanige toiffelinge/ al^ boo?fept te gcben/blpbenbe
Pip^ (ïaenDe op öet gcootoetaiiDecaeOcclanOtfeBe
gehangen^ jegentooojbigB aibaec sinoe / enDe in te*
genOeel Bet RIepn getal Dee <gngelfïBe alBiec / toilbe
nietteminpet^becOec^Daecontcent/ foó DoenlBcft
toai tcacBten te toegBe te bjengen / of mogelfjcR tot
tcooflban De boo
;f5 acme gehangen^ al^ mifinoebi^
toegen^ befe langBbuecige Detentie/ ai^ ooch toegen?
be Feite tot Weit-muniter, piaet^ niet betcc ban
Cheifey Coledge(altoaccfefatcn} gelegen/ Daecom
toiert BoocBgeDacBte BaeCi|o..f!@og. al tioegln be·
DencRengegeben/ of niet tot een pacticuliece toifle*
linge op feRecéo;D?e Daec toe te betamen/ fonDeRon»
nen toecDen getreben/ om Dit boIcR Ijiec Dooj nocB tei|
becBoopten Diende ban ben Xanbebp be hant te Bon^
ben/bie anbecflnt^i ban tilt tot t|jt toegB uelenDen/ en
Den Xanbe touchteloo^ toiecDen gemaecRt.

©ecbolgen^ Beeft Den i^eec Gogh foo bp Den öo»
ningB al^ tartogB ban
Jorck geftlaccBt obec Bet qua^
De i^cactement Dat De gebangeni^ aiDaecaUentBal^
ben omfingen/ al^ meöt in 't bpfooDec obec 't gBcene
Dfn^eccetari
^Cunseus,iDetoelcRnaCoJchefter5öni>
Degegaen/ totbccctchtingeban cenigBeafl'aice^al*
baec) toa^bfjegent/sifnbe ineen publfleiiHeBecbecge
aengebat/ geepamineect/ gebifiteect of onDecfocBt/
enbebecDec D002 De^ ytonin^<@fficiecen alDaec gebe^
tineectenopgeBouben
1 toelcRe boo;f5 aubientie ep
gifiecen namibbag toefenbe geappointeect/ en Dejeen
na De anDece toefenDe bp Bem toaec getiomcn/ii^ Daec
inne gepaffeect al^ bolgt: enbe booj eecfl Den stonind
^ ft 'tgeenc


-ocr page 405-

BU S A κ 1 Ν van S Τ A E Τ

üe]|at)en^aIoaimeban DitiRgchaengel^iouDen/ bat
obrcfulrn; Defe mt^i^anbclinge fic0bigb 3Dnbe ttiet get
cecf)t bcc Solclieccn/ be gemeene Ujientfrtiap en 't at'
itiaechte Ccactaet/ öooBöaebacIjte jasajcPcpi toifct
öEcfocöt fuicjc te confiiiercccn/enDe gf nif'"ε boitft "Pt
befe bctetitte t'otuflacn cnbc lo^ te laten; enOe ϋοομ^
toat belangljt Det aiiOcce bolch / bat jeüect na De bec»
lUacinge üan ©ojloglj ( Dat meDe al geen fonöament
tee tuecrlt IjaDDeJ bpfonDetlijcti ontcent be tóoopbaecf
mcDeal^buptenceDenenbe boo^fgepjactóclte
in .ïfleDetlanDt gebHipchelijch moeflc toecDen
böpoojs
Deelt te toefen/ aï^ toefenDe geen bolcft ban «©ojlofle/
niaecaneenltjcb
Bljcmeene ganüelaec^/ bie totljun
bjoot getoin enbe onbeOiantbe Zee beojeben/ fonDec
fjflb eeniBe |)afiilitept acn
te matiflen / enDc toat aen=
gincU Det becDece bolcii/ bat ten *©o?Ioge tegtien ben
anDecen toiett geb^upiit/enbe fomtoglen bp crfcontce
genomen enDe oiigeb;acIjt / bat ontcent Defengant^
gjoote Difpatitept ban flLcactement toieet geflen/jtjn·
be De «iSnaelfcöe gebangcn^ in .f^ebeclant getcacteect
op een cantfocn ban
negen fiuobec^/ geltjcR ooch tot
Rotterdam en eeniaeanDece'tnjin|ïeop fesfiupbec^
boüen be
Bulcrackcn Die bjp genieten / toaec tegen^ De
^ebecianDec^ alDaec al omtne geljonöen toiecoen al»
ieenlijch op
vijf penningen Daegö^/ jijnDe een g?oot^
tninbcc/ fonbcc
Bultfacken offlroo te öcbben / ten 3P
bic op Ijaec epgcn fto/ien betupgen.

lööf. 'tfleenfbooifstoefcnöebooigeöiaflen/ Betteffenbebt

___ Nedcrlandfche Bcbangenen alùaiC/ enDc upt oe Bjont

bectiael geDaen ban't ongelijcfi Dat o&cnielDelicDen

tü)p allen Dcfen / bffft fön löQiefiept g&elieben te
feggcn / Dat niet foo feec bp De igngelfclje toiett gfte»
lilaegt obet ijet quaet cantfoen/al^ toel batmen befet
be met fojce toilöe btoingen om bicnfi tegen ijaec »o>
ninofite Doen/en tee toepgecingl^ banbien/ toiecben
lüifpanbe it / upt De c);einpelen baec af boo; befen no'
tttfe géùaen / bpfonDecUjcIt met be pecfoonen al
per
biaét gljemcntioneert/ entoietbebp öaogbgebacbte
JlSaj. {)iec becbet^ bpgeboegt/ batmen in De betobec»
be^cf)cpen DaDDe gebonDen een gioot getal ban pfece
Üoëpéti.d / Die netgen^ anDec^ toe honDeri bienen αίφ
om 't gebange bolcft Daec in te (laen/enDe met mifecie
te bnicHen/inDien men be oceafie fiaDbe gebonben/bie
be ileete (!3oD jaDDeboojlien; enDe topDec^ fpjefìenbe
öati't inefgHaiteptcriöecantfoen/ fepDe fijne jnaaj.
bat niét nooDigg toa^ foo fioogen cantfoen te gcben/
iiatmcn figb banDe
Bljebaugent^ «onbe beb^pben met
cécl)ten/ baet obet bcctcouDe De fdne fouDe fojB^ b^Cr^
geii/gclijch
tot iiocö top toa^gefcljiet/ boegenDeöiec

Ά
><

'ί;

Ijet bottR toa^ Betoont/ 't toelcfi in .©eDecIant niet of
tóéiirticö toiect echtnt/ ncmaec Daec tegen^ fijn .fl^aj.
pdtföort enDe l^ofmet fmaöelijcite fcljjiften bejeaent
«iQebüecaeljaelt i Ijpü^eecGochijceft obec Dcfen al»
leti in 't aenetael / al^ ooch obec pDec point in 't bp^:
fonbec fleanttooojt/bocfl niet eeDactjt De toeDec-ceDen
in 'tBjecDetcDeDucecen/maet: te feaaen Dat olie boojfs
fUachten licöt te cemeDieren fouDe jijn/inbien fijne
j©a). fionbe goet binDen/Datmen Ijet sebanaen boicft
fijn^ tocrglj^ liet foopen/ al^ toefenDe Dogg Dit opge>
uomGn <0o
?log^-toeccItfnic]cDat boojgeen «©o^logl)
fthntooiDengcQonDen/ enbe niitsì bienbetectoaece
nopt te 5{jn aengcbangen / enbe alnoc[j befl bp tgbti^
baéc upt g!]cfcbepDen tot ebitatie ban becDece fcöa=
«enDe al eet Ijetfengn ban eicacecbticDec ge;
jnocDeccn tuffcben toêDec-jijt^ Jöatienquamteloo.
pen en in te toojtden/ fulcr men biec na beftDaecIijclt
Dit fcntjutglj Itcnpt fouDe toeten upt te coepen/enDe in
plaet^ ban Dien De ouDeenDe bectcouDetoientfcgap
enbe cojcefponbentie ban bepbe jSatien te ceflaöilie»
ccn enDe bciligen op De ouDe bafle eronDen tot confet^
batiebantoeDec;ijt^^taet/ Die Doel) ban Den anbe»
ren upt pjegnante rebenen / al^ in 't D^eeDe beröaelt/
inctBonacngljefcöcpbfn Wpben/ aljj {jebbenoeeen ι
cnDcbefcibcintcccffen&epDe ontcent flet
Geeftelück '

al^oocfi ontrent fiet Wereltlijckbcbifjf/sfjnbeboöjM i/
bp bem ban confiDecatie göebient / Dat Dit toerth ω ^
meecbec boojtfcttingbe ban De <!2ngelfcbetCQfliiZ~"
immec^foo geoo?Dcelt moefltoojDeni^opaenomtn
Daec tee eontracte De <!Eomnieccie foo toel oen D
c tei^
al^ De anDece fpDe öiec Doo? toiect gecuineect/enbe atti
bepDe Natiën bjucbteloo^ gemaecht / alle^ upt ceò
nen meDe in 'tbjeeDe geDeDuceect/met De berbere
ton
fequentien bie Daec upt moeten toojDengbetrochtn
JgiEC op anttooojDe fijn lEaj. al^ met een
bjienöelhch
gelaet/ bat opt en opttotbe ©jeeDetuffeöenbtnhi
.^atien toa^ genegen getoeefl en ficb alnocbgenenm
toilbe betupgen/ toanneec men baec ban pjeuben bu,
be toillen nemen / batmen upt quame/ enDe Datmen
fpja(>e/bat fulc^ inbec Daet alfoo fouDe toojDen bebotv-
Den. Üp beeft biec op met beleeftöept gbeantbjoojt /
bat baec feo. JlBog. niet liebec faegen ai^ Dat toEDer-
3ÖtSS jSatien moebten blpben geconfecbeett Böfifjcfe
ban ben aenbeginne enbe t'allen töbe fulci
ijqci^,,
betnpcbt. ^oo fepbe ban öoogfigemelDc S5aj. aituf,
betom
/datmen u dan van laft ende ordre verlie om tot
dit werck te treden. i
||p beeft bieC op gcfept ίnùc gfe,
biaeebt/of Dan Defe fijne JUSajefiept^ Uethlaciiigeatii
baec ®o.JIiaog.fouDe mogen beftent maüen/'t5p booj
obecfebJpbenoftoelmetDec felbec goetbinDen/ ttn
Dien fine in pecfoon obecgaen i Sitat e op fijne JlSa)
toeDecom geliefbe te anttooojDen / bat bP i^ccc Gtó
j b>ct inne ItonDe Doen naec epgen goetbinDeii/cnDcitfi)
Dien gemefDeceDenenin'tminneiijcti b?p enbebme
toacenflcgaen/beeft gemelDe ii?eec ^imbaffaticnr q1
toeDecom op bet fUicfi ban De toiffelinab of loflatinge
banbe gbebangen^tec befec occafie
BoetgeDacfittf
bjengen/enbe nocbmael^ becfocbt / of om alle fila^
ten ban tDebecjiijt^ Defen aenaaenDe te toeecfn/ tn»
I alnoebniet en fouDe {tonnen goetbinDen al^ tot ent
j boojbecepDinge op een beflin ban 't goeDe toerch tun
Vreede, De toeDccjijt^ gehangen^ te laten lopen tnltt
! na bupi fteecen; ©iec op fepDe fijn Jiaaj. al? nutcfii
' lacebent toefen
: 't getal van u vokk is te groot, als
j oockdefchaersheytinHollandt, doch byaldien men
j foude kennen verilaen tot cene particuliere Wiffelin·
! ge, dat daer ontrent geen fwarigheyt en foude maken.
30e ileec Goch beeft biec op moeten fcggen/Datttfm
i niet epgentlijcft toa^ tenbecenbe/ of immec^ Daertm-
nengeDicigeect om een toeccft ban
Vreede te Bcfliiv
Hen/DocbbecbleeffijnHSajeflept al^ booccns toast

loffe, Die fijne |©ajefiept gelieft acbabt baDDe btbjP'
{)eptinDe^fêcecenGoghs3toeement te laten pif'
ten/ al^nnt'eenemael in bjpbept motbten jijnflSt'
fielt/ te meec / alfoo op atfiecen D'eec bcbbenDebtpDt
met fijn jü^ajefieptenDe «onincftlijclte googDeptop
Chelicy toefenDe te fpjeecfien / ccnigfte boop f«>
't fcbeen babben opacnomenban becloflmge/ öietop
fepbe fbnJQajeflept/ bat bit albolcit toa^omto
becom te aaen becbten/gelijdt alfl niet beu €Q|)itt(n
Coj-nelis de Jonge toaj^ gegaett / be toéiche betliatii
toiert in bet jongb^e cencontce / al toebecom fisti
babbelaetenemplopecen/ batbaectimme gbcmrtte
Capitepn al noe j toat patientie moften bebben/tow
bp Dan befe rebenen b^eft moeten toecben bcTtnc

ièelangenbe nu ben fteccetaci^ Cunaeus,
oocft fijn boleantie toegebjacbtobec foo beele #«11
felben naec
Colcheiler 3ijnbc gegaen tot bercicutinai ^
ban eenigeaffafce^ alDaec/ban De
CommanDawttifln
bie plaetfe toa^aenaebouDen/aebifiteett/enDe bw
tee eramen geflelt/ al^ booten becbaelt/enöe topW
ficacbtclijefimebegebemonflceect / bat aile^fU'w
toasJfitpDigb tegen^ bet Secbt bec bolcReren/ a»
toefcnbcgbcmcltc ^eccetaciö een
bepenbentbanM
3SlmbaffaOe/foD beeft: fijn iSajefiept baec op gelicp
anttooojben/ bat bfec ban toel pet^ baDDe gbeiiw
maec Datmen De topbepDtalomme feecgjootnan'/
enDe tegen^ be o?Dje/bocb bat {jem op nabec toildt W'
bencfeen/ en al^ ban beanbecebecbece bccepfïf m
te laten toecben geflelt/ tot be^ felf^ celeicatie/.füWJJ


-ocr page 406-

iBifrcUnne al^ üobén becDacIt/ niet en fionDe toefen
offo oocftcn/ tfctoijleoaec «KCnacIanDtbebonDen
tófrtEcnnÌjttalbanontccnt
drieduyfenc, öaecte»
ecnööCftiOfCDepaw^nflrifcöcii (n
A^cbrrlant ; De
BcftGoghliefftDiecoptoeltoiUen
aiubjooiöen nut
iie©eOucileban reben al^ öicc bonjen / boflljcepIU
ccrcae fijn l^aoaijcpt al^S met cene pjomptitube/ enbe
mit/m fulch^ niet toefen fton/ immet?" bp befe ttjt/
mbe foo lange geen becanbectnge ontrent bec geban^
oentn getal en toiect gepen/ iioogö-gcöacöte Igoog»
gent ticrft b)tl mebe een becgael geoaen ban be gt)ele<
neiitörpt ban Ijet jfliigljfic rencontcè ban toeöec-jöt^
Slooun ten See/enbe tjoealle^figl) aioaec DabDe toe«
geDjaoen; Öoglj D«ft ÖP ©cec
Gogh op Oefen niet
ttccDcr^ goet gebacbt te antbioo?ben al^ bat befb;b;e^
α») tDcOec 30Oen toacen befpcuct/ be toelche niet han
fcgaen ijoebanigg mocbtcn 3i|n toegebomen/ooclt bat
De fostupne niet al(0t een en be felbe toiect bebonben/
ofite tee eenDece Jööe te bienen/boogö-gebaeljte ïgoog=
Ötgt fcbeen omtrent be ceben/ al^ mebe tot Ijet epnbe
toaet toe öe felbe tenbeetbe niet foo facgl te toe»
fen/ Daecommemaec cenigö becbece generale ©if»
toiic^ oeöoutien / ban be felbe stjn affcDept beeft gBe»
s nomea

^lTita t®^ Kingfton , altoaec figö be

% jpcanfcDe^mbafTabeur^ babben gereticeetttoegen^
'iifi befpellyombmilloningbfQObeclnabertetajefen/ be
E'ÌLV flefpjooehen/caeehenbe 't toercB ofte gbelegent·
iw te ÖfPt fw öanbe Mediatie alÖiec aengbejïelt/ alö ooeh
'Aioia. tDdùp bm ^eec ban
Beuningen albaec aen'tVof
JW'f tolctt oemanieect / om ftem ^eec Gogh boo; nacicö=
tinge te bicnm. ï^p beeft Ijacc eecd elcB in'tbpfon.
Oei gt)cfp2aaclten/ enbe baer na ooclt gbefamentlijcB/
beljjElc&i telateetbcn/ bat belangenbe befe gelegent»
Dept Qccne tpbingcn babben behomen/ nocbte in Ian:=
m ooch geen fcöjpben/ baec obec flcDabt/ fulcfifi bat
metlecttofenmo^efien batbittoerch bug langben
ttjtit onbcc banben moefl blpben / enbe baec mebe
niet tn hun toetben boojtgebacen contrarie be boope
bieDaerafboo?befenbabopgenomen/foo bat befcn
wet patientie moefl toerben obecgefet/ bie niet toep»
niflö bttbjietigb biel / enbe be^ te meer / betople bie
@eecen Q(cn tpbt toifien te abftgneren / toanneecmen
uneenenpftenanbeccn finen cenigcberltlacingete
wt^ebten dabt / fulc]c; alleenlÖcR met loopenbe bif.
toutffen fonbe c bebojberinge ban toerch/ben anb^ren
ijfr· "joeft onöeröouben. ©an Kington boojt^naec
j^'M Hamconcourt gbetcocften/ enbe beeftfiflb bP «n ber
wiltt f f rtftarilTcn albaec becboegt/ foo om bon bet toecch
^ I Gevangens te fp|elien/foncecnecenbe bet €c«cte<=
•tB al^ ooch
bewiffeiinge enbe tranfpojt ban De
""'«· r^ö^P^ ioigen^/ bie aen fgnbupibooioibjeban
uen öoning toaren gebjacljt/ enbe be mepningc baec
fi Μ "(iacn/maer infonbecbcpt/omme bem booj
«o?aODcnbegbelegcntbeptban be betentiebanben
»«tetaci^ CunsEus, om be eipcbitie ban bie faeche
^""owmonDecen enbe facilitecen. ©p Deeft foo beei
oe aeüangcn^
en bec felbec traetemene/ foo albiec ge.
InÌI"^, f»^ tic^ fclfi? gelegcntbept open gbelegöt
nwe bfcRlarct nabec betic|t/ cn foo beni be^bjeflljcti

m· Detceffcnoe be Privx-

^ - SvArnbaffadeufs, enDe Bet gfbjupcftfn Dan

'SfUicnaet^/ confictiKCcnö^t ftlüf met tp
SoanfönJEajfllcpt^ cpoen 3®inilïfC in^pl·
"•ψ", v-^htniorthaptonffcfefllit/ batmm albaec

|)t/ Datmen albaec
cejpeteecbe Dat

Ïnfflbtntööesönöe mebe bolsen^ Γοη betfoech
«uirfiiuii geintcoöuccert bp
fgnc fton(naI.l|ooa.
ifrtit ten eattoflö ban jorck, eiiDe albacc iwcc toefle=
Brcotnplimcnt/ flf'Öcfte wDcn in fabeuc ban öe

hiacentaegeRomen; boabBcefttoelïtonnenbemcccs i66f,

ften bat baec te l&obe ligbt/ immec^ boo? al nocà niet_L

non toecben gcfien/ oinme tot eene generale toiffélin^
ge ban gebangen^ te tceben / baecom petjS naecbec^
bp baec i^o, i'Qoa· ontrent befcn foiibc bienen te toec:>
ben bebacbt/ 't sp bp een particufiece toiflciinge/ ofte
toelcantfoenerinae ofanber.d/ naecbatmacbtctoeci·
bengoetgebonben / om eenniacl bie acme becbjictige
menfcben foo ouùe al^ jonge/ te bonnen ioö ftcpacn/
bie anDecfint^ / bpfonbecöeïJ behloec&flc mannen/
quamen toegb te belenbcn/ gclbciimen fulcjt bagclijcj;
fien moli/ fonbec batmen bc felbe Iion op&ouben/enbe
toatbecbec^ be ï^uptfcöe
Scheeps jongens tot Col-
chcfter,bene|fcn^ anbec j^ebcriant^ bolcft albaec 00«
geb^acbt/ toa^ concecnecenbe/ fepbe bien i|eec/bat be
bepefcbe^ baec ober toaccn befielt / bc f ongbenS tot
Haintoncourc gbetoecli/ enbe ban bacc naec tot bcm
ücec
Gogh gefonben / mettet pafpoojt baec toe gece»
qutceect/ bacc ober ban al^ uu fo^ge babbe
te blagen/
om bie
te bsen oberbjengen / gbeldcH oocïi baec naec
aen 't aioaement gffioincn jQnbe/ fulcfeg Dab bebon»
ben bat een nonibjc ban
drie en 't negentig foo gefon»
ben
alp" (ifcftcnalbacc toaren öbfteacbt/ boojfj jon«
geni toaren fobanigb bccbuplt/enbebceïeooefi ficcB/
batmen beftoaerlöc&en booi be felbe/bpfonbccl^ch bp
bie gelegentbept ban be becfpjepbcpefle/ aioaement
ofte aiegerplact^ babbe toeten te binbcn.

3Bat nu acnainch be fafte ban ben ^eccetacié Cu*
nsus, naec bat be gelegentbept ban bien babbe boo?'
flebjagen/cnbeb'eypebitie gecccommanbecrt / beeft
Obetneltetecc^ieccctari^ baec opalbjptoatfcöerp
geanttooo^t/ en onDec anbecen gefegt/ batbcfc man/
fp;eecfìenbe banben boa;noemben
Cuncus, toel
na'tbectrecft ban be booMaenbe 3&uptfcbe ©«·> >
een 4Ejt:tcao?binacii ?ïmbaf?abeuc^ albaec toaöflbc=·
bleben/alboetoel niet fonbec bebenclten ban bat üof/
ecBtcc nocbtan^ getolleceect/ bocb Dat 'tsebect be aen»
liomflebanben (@;binaci^ ^mbaffabeuc niet en to^
albaec in eenige
qualiceyt erkent, nacgte ooch babbe
Ronnen tón / baecom oocR ten befcn occafïe op (Sn
boen tot
Colchefter gcplecflbt babbe mogen gbelet.·
boenbebecbacIBoe brt toa^ flepafTecrt/ namcntlöcft
&atfiabalbaectcgben^o;b;ebp be^fitoning^ geban?
oené babbe becboegt/ enbe (igb toiüen obec gelegents
Beben feccctelöcften mfojmeceti enbe bjaaen/ alö con·
fo?m be^ feB eraminatie / bie (foo fepbe) in banben
babbcn/bat niet en bcboefoe te gebogen eenigb bicccft
ban
fpiooerie, ofbiccffclijcBe. l&ccc Gogh biet op
nagbelegentbeptbanfahen al mebe eentgbe booge
tooojben motten geb^upcKen tot toebeclegb ban 't ge»
allegeecbc/ ban bat albaec foube gbeltomen sifa ont
pet fulc]c te bocn/ali bem bp boojfs toiecbc te lafie oea
legt / maec alleenldcKen om ttoec Capitepnen albaec
te fpjeecbcn/ en bp be felbe becnemen/ of eenige pen>
ningen mocbten nobigb bebben / tot bec felbec b^bec
onbecflant enbe beboebe/fc. i^ebbenbe
(igl) tot bieit
epnbe begeben ineengemceneplaetfe ofte becbecge/
baec boojfj Capitepnen toaccn gelogeect/'ttoelch ge»
oojbeelt babbe bjpelijcli te mogen boen gelbcft al^t^
anbecenboojgacn^toiect gbepleegbt/ enbe oocii al
omfoobaecteSanbeal^elbec^/ meec ontcent an<
bece pecfoonen toert toegelaten ; \2Saec op bien ]^ecc
fepbe / batmen toel toifi/ fpjcfienbc banbe boojnoem'
be
Cunseus, toaec toe albaec toa.ö gbeftomen/ batmett
Bet 4B]i:amen Dare ban babbe / alji oocb bebecbece
Kenniffe/naec op ban beeft maeten anttooojbcn/ bat
niet honbe oo^beelen batmen bnfoanigbe p;ocebuerett
mctccnigbfatfoentrctoecclbtin befe gbelegcntbept
ftanbouben/ ooch niet honbe pen bat bp gemeltcCu-
nasus in cenigerleptoiife foube 5t)n gbipecceect/ al^
alleenlöcft tegcng beffclf^ üleccen enbe IBecpcc / foo
becï beaenfpjaeche ofte cpamtnatie Ijabbe göeant*
tooo;t/ bat bie ongebouben toa$i te boen/of niet babbe
beboocen gebaen te Bebben / beel min eenige bifJtatle
t'abmittccen/al^ (laenbe onbec
'irechc van de Aihbtf-
fade,toecc banbcnfelbcnbcpenbeerbe/ fulcp inbien
men petg babbe te fcggen/ men flaB aen ben ?|mbaf·
fabeur bien acnaeugaenbe niofie abbjcffrren/ baec op
ban Oün Qeec toeiX^ifom fc^e/ bat Bp Cua»u50Be<u

cn OORLOGH. 'iVtjf-cn-veertìghfleBoeck 387

ΙΛΕ rnöf toannfif/ BP Dfift tucl tncecbet
'i
;acljc/DetceffenOe be Privi-
enùe tiet b^p ban


-ocr page 407-

SAK Ε Ν van -^S Τ A E Τ

r^^^ biniaei·tiàn bc UmBaflaftetoa^/ maécaneenWcften
mettet béctcech boti De booiaoenoe tictcaojbmaci^
Simbaflabcucö albaec toa^ fl£laten/tot Dat erri anDec
JÌlSinmec ofte ^lmbalTaDeuc^ fouDe fijn giefönöeti / en
mitfOièh met De^
frif^arciöfincntüéfequahceycwas
komen té ceflèren , Dnéc óp ban bp Den #eeE Gogh

tolert flfcepliceect / Dàt be felbeonbec ftjnebicectie en Iegoebe betupge gencgentDcpt bJilDe becfclmibiQtW
oiOie-tB'a^'fiaenDe/ óoch geen anDec ^ecretaci^ en niaec Dat geen rpatnenbanDcnboojfjCünieustiao,
toa^ [jéb&enöe/ 'ttoclcitbpDienJgectbefibaeclgcfte j Degefien/nocötenietfi'gcntlijcftbJifittiataibQcctDai
ijaOöc fionrien bjeröeii aengljenomen.' Mgaec eehige gepaffecttenQeniettcn»noo?DeIcninoe(i/OatoeniÊt

becbcce DifconrflTen oüec Defe / aljJ anDec / nójpenDe De
PiefenteConflitntiégEballert / anDctniaelgececom-
nianDee'ct be bEcfoiftte cypebitie obcc De cafusbooj-1
noem67 betreffcnbe/ geiiefDe te bebojbecen.

^ail^ rticfi in Engelaót Den ^eccetati^GunaeusBabt
gcfaifcett /
Dffft meU alljiéc Defgelijcjc Den ticr O^i-
dafc 0arDc baniJe#?fngban Grange op öe §oojtgc=

bjacijt. ©acc obec Dénl|eccDowninghDcnvier en

bectcteect. 5&afc0pbatbicnl?eecfepbt/ batinbien
ÖP fulcp becfocDte alleen cpurtoifje ban fijne naaf ii6f
enbe niet al^ een tecfjt ban De iiinbaffaCie / bat ·
tcoutoÉ toesen^ ijet cceDtt foöp bp benloninBtjhav
be ban fone Mai. fulcjc fouDe homen hjojöcn üetfttt,
Oén.30aec op I ecfc |)P gcanttooojt bat l)p öem boojai»

De êecrerari^ op fooOanige eyaminatie niet fleDoubtn
toaiS te anttooojben. ©oclj
pEcfijieEtöe Dien ^ttt/
bat Dit booif5 üelepDt niet en toa^confojm ben te'
gel en Ijp tee
contcacie Dat inDicn ccnige ccgElgofoj.
Dje^ toacen ban geen gehangen^ te mogen fp^Etchen/
Dat bie moefien beftent 5Un om fïcij Daec na te
ftonncn
regitlECen. tP i)«ft nietljemljiccoljcc

toillen acguEcen/ te meec DetoiJleoefaec&tjeni niet
bolljomelijclt en toa.d bcltent Ijoe alle^ ficb l]aöttocge=
b?agcn/maec IjaD naöecljant becnomen Dat fi)iir.i|B9>
jefirpt foube
ijcLben gefcgt niet alleen 't geeue tìoo|f5/
caecftenDe boojgemElDe beclUaringe / maec ooch oat
Daec benffen^ööEfEcDttoicct/ Dat eeuige Hoopte
Den ban Dit totcclt ftenni^ foube öebben/ bie oocft
Daecom in Den fflotocfouDensgn gefit/ gElgcltmtii
Debint bat bepDe be
Beccks ttoee (©ebjoebecsS en gnt.
puteecDc JaoopIicDen beceptg Daec toacen gebjactjtcn
nocö faten. ïl^pDecs? Dat fyne .fiföajcfïepifouöEjgii
geüoojt inbien ben^eccetari^ ban De^ ftif^ ίιβίιιι|ι«
in Den i^agf n«t fooDanigöe meniocje in
Texel pfm
eenige anDrce ^éeöabenen toiect bebonbEu/ oacctt'
gen^ niet en öaot te feggen / iJibitn op gclDcfie ujijfc
met öem toiecbe geöanbelt.

^cDect een ban fijn ©omefiiltqncnfenbcnbeQtii
ben i^eec^eccetaci^
Morice, caecftcnDe örn^cctE»
taci^
Cunasus, öaDt De Heec Morice gefept batinel
Die faeche in Den laaet toa^ gebjaeöt enoe ooch bc feb
be gepamineect/ Docö niet finaltjtft Daec op aeDifpo.
neect/ noeöte ooefi licötelijcli geDifponeect liomtt
toecDen/ ten toace fulejc bp ben4Se0eclamfEn?{m>
baffabenc toiect becfocgt al^ een fa
veur en niet alp ten
recöt ban b'?llmba(fabeuc/en of fcöoon in faücuc ban
De gemelceiimbaftaDeuc Den boojfs^eccetact^
Cu-
nseus
mocDt toecben losgelaten en Oen ^tnbaffa&eut
toegefonDen / foo fouDe Defen stjn met Dien becflanïe
bat ban öcm ^mbaffabeucuptbitiSiichfoubeinoc
ten toecDen becfonDen/ fijne Jlgajefiept niet ban nini
ninge stjnDe ben felben^eccétact^langec baec Iniu
te löben/ sijnbe Defen bolgen^
't boojfsrappojtDetp»
gen tooojDen ban De boo^fs ^eccetaci^ban^taet
toeleh görI)oo;t / niet goet-gebonDen gabt
eenige
becbece pourfuites bienaengaenöe te boen/ nemaecaf
te toacöten tot bat bp öaec i||a. iBog. obec bitloetcit
foube toefen gecefolbeect.

J0ai ginficuctie De ftoningfi bebe geben nenie
Capitepn^ ban fijn ©ojlogö ^cöepen / i^ te |ien «pt
tjetbolgenbe.

lame!, Hertoge van lorck en Albanf, GravevHi
Ulfier, Lord Hoog Admirael van En^slant en Tf
' lant, é'c. ΟοηβαρεΙ-ναη^ΐΟαββεΙνα» Dovrcn-'S
L ord, Bewaerder van de vyf Havenen, tn Gou-
vemeur van Tortfmuyden, &c. Omerale inftrK· ^
Bie voor gevonden en 'i Schip deChartjofLitfih
genomen by Capiteyn de Haen.

■y Oor eerll fult^hy forge dragen dat den AJmechti-
» gen Godt getrouwelijck wert gedient, aen Booit
van u Schip, tweemaal yderdagh, by'tganfeSchceps-
voick , vo gens de Liturgie van
dc Kercke van £»{'-
landt: en dat lafter en dronckenfchap, fweeren en ont*
heyligingh wert belet, verhindert, engeftraft.

Ghy fult u inmediatelijck hebben te begeven «ea

Hibfiï
op De
goo?te

utojnat. t^vincighiten'julpöètftbprarmociegehlaegbti feg=
genüe / Dat Ijp lua^een genatncalifcect <i2ngel^man/
Φϋΐ0· Dienbolgcnö onDrcDarη De^ Jloning^ / aen {)επι l)ib=
«intnj bcnbe geöarn Den <!2cöt ban gftcontoictjept / Ijcöbcn^
be oocU fntplop in Engelandt, oocH Ign J^jouttj enöe
liJinDt àlOacc 5önbe. <ienbeOatfebectfijnlaEt(teb3ei
Decfionifì oocft
bjasSgetoo?0cn©omEtl8cli cnDeban
öe fnite ban Jjeni ©eec Downingh. ©atDe^onaen'
gefiEn men öem getoapcnDec Ijanötöaötgcbangen
gijfflelöt/ enbe fyn papierengefalfeect/ mogljenDe
niemant tot tjEmftomen,· becfocbtcelapatie; Daec
toe bjiecbt niet gl)etceDen. JIBen bjierp Dcni boo?
O' 9imb. Öft a?«:e|lcEen ban Oen ^cccetaci^ Cunaus.
eoct) g&eil ^eec Goch gIngD öen drie en twiritighften
fv?^""' toeDec naec Rington enDe Hatntoncourt, om te ftia»
tSniiiet Bftt Obec'i quact /iicactement ban De «aebangenen /
öenCeii enDe
Ijst aenDouDen banDen genielDen^ECcetaci^/
teiiee fpjacft langöi met Den|?eec Canctliec / Die met een
BEiihou' nunneiach toefen enbe p^oteflatie ban alle goeDegei
ötiniaii- negentbtpt Dem ftpbe/ booj eetfl fo bcel 't toeichban
•ctineiie 'brgebangen^ atngincfi/ batmen niet en macöteDcn^
ffiS' -ftf" bpbefe loop ban tijbt om eene generale üEclo|Tin=
«leiit- ge
.banitDcDec3ijDt^;gebangen^ te ftonnenüpttoetc=
bantie flt ftf.n/ «pt ceöett boo? Defert bettent gemaecfit/nanient=
bang» jjjjjj focr toegljett^ '£ neaael getal Dee gemdte geban^
^ettgl/fll^docft enbe tu bpfonbec upttonfjOecatie/
battnen be natie alDaee boo? niet foo Dloae^ moefi
touDeit/batmen ijét bolcft 'ttoelcft albaec bp Defen
tptfcöaec^ toa^ foube laten Decttaect^ gaen/ om fön
<pa;tpe te ftcccben; enDe taaat belangtjenDetoa^&et
/3Ecattement ben ggebangOenen alDaec aengeDaen/
batmen .becmepnbe fuldftjc boo? be gtjebatigen^ ge=
noegöfaem te toefen/ Doel) becicljt jijnOe obec l)et
iCcactement foo be €ngelfcüen in .i^eDeclanDt ttiiect
-aengebaen/ Datmcn Daec op booittoeSomenDe fou-
be bonnen letten/ enDe epnbeliielt toatbetceffenbe
• toa^ be (heelt ban ben ^eccetacijj
Cun^us, fepbe /
: Dat be felbe te cecöte toap aengöeljouben / niet fion=
nenbe;too;ben geconHDereect al^ een ^eccetaci^ ban
.bén ^imbaffabeuc / tectoplen behent toa^ bp be^
ifelf^ epgljen bechlacinglie / bat albaec toa^ gl)e«
'toeefi fonbec ojDje banDeboo?f53CmbaffaOeucbaec
toe te öebben ontfangen/of ooeh eenige ftenni^ beftoe»
gett aenbenfelbengEDaen/ DatöpöabDeonbecfïaen
met ben gehangen^ albaec fepacatelScft te fpjeechen /
Dat bebonben toag met «nigljememocienofltlften
ban bet:felbec«engelfc8e«©o?logl)fcl)epen/ Decfel»
■bic gitaet cnbegelegcntljept/ fc. bat fnlcf allebe=
ί fiellingen toacen / bie geen fteecetaci^ betaemen /
maec toel eec boo? actiën moefien geceecfient tooiben
toaii een Spion. ijaD baec op moeten anttooojben
bat bectoaect^ toa^ gegaen/aUeenlöIi om ttoee geno»
. men Capitepnen te fpieecBcn/ en De felbe / fo nobigh
jnocötc öebben abpltentie ban ©enningeii / aen te
j&ieben / 't toe ch geoojbeeli moeft jijn een gepetmit^
iteccbe faecHe/ en obec alinfoobanigcgelegenthept
ban gcbangeni^ geDiupchelijcft / enDe te meec Deffi

ïaei:
oliec
klostis.

neii.

WJ»

>et/

.befeSlitDenineen)

Daec men pebec een oojbeelen moed te mogen bp fio»
cmen/ bccfoecRenbe Dat bit moc&te 5ön geconfiöeceect
}?eebcbecela]catiebanbenboo?f3
Cunseus toojbenge»

i

-ocr page 408-

en OORLOG Η. 'tVijf-en-'veertìghfie Boeck. ^89

' / ·· Jr hrr mich vaerdigh zijn, omme ter Zee te gaen j

j^éf. ghy narichtinghe aenmijnfelftfukgeven,

len ^e principaele OfFiciers ende ConjmiiTa-
^"/τ n^an fiinMajeftey" Vloot, alsoock ofdaerceni-
'''ÏΓlSeyt ζχ. b? eenige Officiers vaa de Werf, of
hecSchip, in het vervaerdigen van dien, en wie
WM.Wieh zijn 'tfelvej ten ieynde de overtrc-
ders Sa werden geftrafc, en den dienft gehaeft.

Gby fult hebben te eyflchen en te ontfangen,van de
Κ
lerck van de iÏeeckeningh , een Reecken- Boeck,
Mhelfende de qu«liteyt en conditie van yeder mrti-
rnlier
Parceel van het loopende en ftaende Wandt, en
het
meeftconfiderabelft van de Boosmaïis provifie, als
Cabcien en dun Touwerck, Anckers, overige Cane-
fis en
Zeylen, en dat immediatelijck, eer dat ghy fult
verplaetfen, ghy met afliftentie van den Schipper,
( die roidtfdefen
wert ghelaft, u hier in te dienen, Jlult
overflien het Wandt van 't Schip, en forghvuldiglijck
het felve befchouwen, en diitinöelijck
te obferveren
wat oieuw Touwerck is gheennployeert in'tScheeps
Wandt) op dat a!s den Koning nieuw hadde verfchaft,
't Schip
met geen out mocht beftelt zijn.

Gbyfukforghvuldighzijn om nateinquireren, en
obferveren,
het aen Boort brengen van de Provifie,
tot den dienft van 't Sehip; det het felve mach gefchie-
den in bchoorlicken tijdt, en dat niét in een ghedeeltc
van dien mach werden achtet gheiaten, en fijn Maje-
fteyt gebracht tot een onnootwendigelaft, in't over-
voeren van de fél ve, nae de Schepen fullen te zeyl
ghegaen zijn; En indien ghy eenige nalatigheydt,
ofabuysdaerinvindt, daervan Informatie te geven
aen de principale Officiers ende CommiffariiTen van
fijne imjefteyts Vloot.

Als alle de Voorraedt fai aen Boordt zijn, foofult
ghy te verfoecken hebben de'refpeftive Officiers,
voorfien met delaft van fijnMajefteyts Provifien, u
te produceren het tegen- fchrifc van 't erken-fchrift, en
begeeren dat daer Copyen voor u van mogen gefchre-
ven werden, of by den betaelder, of yemant anders die
ghy fultgoetvinden, op dat ghy mocht weten met wat
Provifien dat ghy uyt gaet.

En voor foo veel het is gekoomen tot een ghemeen,
( dogh ondragelijck ) abuys, dat de Officiers, die fijn
Majefteyis Provifien zijn vertrouwt, foo wel van
Vidualieals van Amunitie, Wandt en Timmerwerk,
de felve feer dickmael laten bederven eer die aen Boort
werden ghcbracht, foo fqlt ghy daer toe ilellen ecnigh
trouw Volck, hoorende tot het Scheeps Volck, om ce
maecken een Reeckeningh in fchrift, van alfulcke
Viüualie als aen Boort zijn gefonden, op dat ghy 'cal-
foo niet gants alleen foude laten ftaen aen de betaelder,
omdeViftaelieaen Boort te brengenj Bywelckers
nalatigheyt, of fraude een gantfcheReyfe foude ver-
loeren gaen, en "t leven van 't Bootsvoick ghehafar-
deert, en ghy fult alfoooockforgh dragen, datgeene
van defe Viftaelien fullen werden verteert, ghe-
duerendedcn tijdt dat ghyfwlt zijn onder kleyne or-
dre.

VIL

Soohaeft het Schip fai uyt de Haven zijn ghegaen,
Of tot een behoorlijcke diilantie van de Timmer,
werf, wacr't felve was uytgefet, foo fult ghy alle de
Provifien befichtigen van de refpeaive Officiers, foo
exaftclijck als de ilouwinghe van'tSchip wil lijden,
comparerende wat ghy vint niet de refpeöive erkent-
'chritten, en begeert dat de hant, van die de Vidlaelie
gclcvert heeft, by den betaelder wort gheproduceert,
van dequantiteyt vande Viótaelie, geleverttothetge-
'«vert tot het ghebruyck van 't Schip, en in wat Sche-
pen het felve was gefonden; En ghy fult een Reec-
Keningh nemen eens in twee Maenden van de Provï-
iicn van 't Schip, comparerende het verteerde met het
geeneover blijft.

VIII.

fult niet lydon dat eenighe van fijn Majefteyt

PtoviGen fullen werdengeemploycert ofgefpendeert, ι^ζ^;

aen Boort van fijn Majcfteyts Schip, onder u com- __

mando, «och toe te laten het fnyden van ftucken»
fplitfen, of uytterfie eynt van een Cabel, ofte eenigh
Zeyl afgefneden, kleynder wert genaeckt, ofteCane-
fas tot het oude te lappen, anders als ghy felfs met afli-
ilentie van u Schipper, op uwe fpsciale befchouwingh,
hebt gheoordeelt dieniligh'endc vereyft te werden,
ende ordre to.^ geeft ,· En dat een Reeckeningh van de
groote Wèrcken,die noodigh gedaen waren,, fy onder
u hanr, en u Schippers hant, tót uwe jufüficatie ; op
dat alfoöalle noodeloofe vernielingh magh voorgeko-
men werden of u felf» onfchuldigh mooght ftellen,
indien eenige gemaeckt zy, Ende ghy fultoock heb-
ben te noteren in u Reecken-boeck, op y^erTouw,
wat verandering geweeil is, geduerende dcVoyagie,
wat Provifien verftrcckt zijn, en tot wat dienft} wat
Tou-werck of Canefas afgleden is , wat Cabels,
Anckers of Haecken verlooren zijn, cn by watacci-
dentj Weik Rcecken-boeck,foo opgetekentalj voorfz
is, ghy immediatelijck op u aenkomft fult overleve-
ren en fenden tot den Reeckenmeefter van fijn Majc-
fteyts Vlóól;. Ende ghy fult forghe te dragen hebbsn> '
dat geene Provifien werden verftreckc aen fijn Maje-
ftey ts Schepen, dan daer 't nootwendigh voor is, noch
aen Koopluyden , als daer ghy felf voor verantwoor-
den wilt i en dat fonder fout, by de cerile gheïegent-
heytvanConvoy, ghy fultmaecken, dat narichtin-
ge van dien wort over ghcbracht aen de Reeckenmee-
fter , om dat te ftellen tot lafte van eenighe van fijn
Majefteyts Schepen, of dat weder tecyflcheavande
Koopluyden.

■ IX. '

Ghy fult eens des weecks , ofmeermaels, foo ghy
oorfaeck fiet, een Rccckening nemen van dc Hoogh-
Bootsman, Buffchiecers en Timmerluydens Provi-
fien, houdende een con tri-Boeck daer af ; opdat
ghy alfoo aller wegben mooght weten d© Conditiën
van het Schip, Provifien en dcfgelijcks,om bequaqm
tc zijn met kenniiTe, en verieeckert tc teyckenen
haere Reeckeningen, ten eynde van de V^oyagie 5
En dat uwe negligentie hier in u nieten magh tnis-
leyden, te teeckenen fulcke dingen, als op examinatie
bevonden fullen werden valstezijn.

X.

Soo haeftordre fai ghegeven werden dat volck ia
't Schip komt, foo (uit ghy te onifangen hebben, vaa
de Klerck van de Reeckeningh, v«n de Werf daer
het Schip leght, een notificatie, wat gbetal van Volck
goet ghevonden is voor het Schip, gheduerende
de
Voyagie; en als dan neerftighlijck u te begeven tot
verkryginge van u ghetal, volgens foodanigeordrc,
alsuytgegeven fai werden by de principale Officiers
cn Commii&riiren van fijn Majefteys Vloot ; en daer
toetezijnforghvuldigh, om uyt te kiefen bequaeme
Luyden, ennutbaer tot fijn Majefteytsdienft, niet
toelaetende dat het Schip wort ghequelt met jongens *
of fwacke Perfoonen. Ende gheduerende
de Voya-
gie, fult ghy forge dragen, dat u gbefteltgetal ehe-
duerighlijck compleet zy, en dac ghy niet en fult doen
ftell?n eenighe bupernumeraries in het Boeck, als
daer ghy alleen exprefTe ordre toe hebt, om foo te
doen, ofte van mijn felfs, ofte van uHooft-Com-
mandeur, geexcipicert fulcke van fij η Majefteyts fub-
jeften, alsial ghebeuren fchip-breuek óf vcrlegent-
heyt, ghelijck oockdie, welcke ghy fult nemen uyt
een vremt Schip, welcke gheen betalinge fullen ont-
fangen, en derhal ven fult ghy forge dragen, dat de be-
taelder van fijn Majefteyts Schip, onder u commando,
haer doen ftellen in een apart Boeck,of Colojnme van
fijn Boeck, gefcheyden van die, welcke van 'tScheep»
Volck zijn, en betalinge ghenieten. Ende foo haeft
als ghy fult koomen in eenighe Haven van fijn
Majefteyts Ghebiedt, foo fult ghy te Lande fcttea
foodanighe fypernumerael ghetal van Zec-luv, als
ghy aen Boort hebt ontfangcn, of van vremde, of
uyt Schip-brcuck geleden Perfopnen 5 op dat alfoo
fijn Majefteyt niet en mach werden tot eenige onno-
dige laft.

^ ft J Ghy


-ocr page 409-

390 S A Κ Ε Ν van tS Τ A E X

löój.

XI.

Ghyfult, ecrghy terZeegaec, hebben te ontfan-
gen van de Klerck νέπ de Reeckeningh vati de Werf,
cen perfeét Monfte boeck, van u Volcks naemen,
ende haerc aenkomften, ende haere Reeckeningen,
van fulcken als niec verfchenen zijn in de laetfte Mon-
fteringh.

XIL'

Wanneer eenigh Man fai aengenomen werden, om
in fijn Majefteys Schip te dienen, onder u cpmnjando,
foo iult ghy voort in een Boeck fchryveri > ,,(t>y u felfs
tot dien eynde te nemen)'de naernen va:'n affulcke
Perfooften foo aengenomen, expreflerehde den dagh
van dè Maent, en het Jaer van haer particuliere aen-
komftV' (ΕΠ defgelijcks te infereren in de màrgine, de
particuliere dagh van yeder Mans oniüagingh , eer
ghy teyckent haer Pafpoort. Ende ghy fult eens des
weecte hebben te monfterenu Scheeps-volck, en te
nemen exaö merck, en Reeckeningh van alle abfente
Perfonen fonder licentie;; op dat ghy daer door moogt
bequaem zijn te ftellen den dagh van yeder Mans
wegh-loopen, of doodt : 't geen ghy alfoo fult-noteren
opdé margine van u Boeck. Ende ghy fult eens in yder
twee.Maenden op fenden aen de Officiers vandé, Vloot
twee Mónfter-Boecken , eene voor den Threfaurier,
de ander voor de principaele Officiers enCommiffa-
riflen van fijn Majefteyts Vloot, ( gheteyckcnt
by u
felfs, en de reft van de Officiers die ghewoonelijck de
Pafpoorten teyckenen, )' van de Namen, Tyden van
Inkomft, Ontflaeinge, Doodt, of Wegh - lopinghe
van eenige van u Vo ck : Op dat daer door bequame-
lijcfc mogen onderrecht zijn, en betaelen fuicke Paf-
poorten als by u ghemaeckt zijn, gheduerende uwe
Voyaeie.

XIII.

Ghy fult forghvuldigh wefen, niet onnodigh te ont-
ilaenLuydenbyPafpoort: De intentie van die pra-
dlijck zijnde alleenigh voor fiecke Luyden. En wan-
neer ghy ecnighe fult ontflaen, foo fult ghy forge dra-
gen in dc taxatie van dien, dat ghy niet en taxeert
eenigh bequaem Zee>man, welcke foodaenigh niet en
is : En tegébruyckerï de fel ve taxatie in het Zee.boeck
ten eynde van de ielve V^a^ie.

Ghy fult niette nemen hebben aen Boordt van u
Schip als bequarao Zee-luyden, niet welcke niet en
beefr/ève» jaren ter Zee gevaeren, (de gewoonelijcke
intervallen tuflchen de Voyagien gecxcipieert,) en al-
leen heeft, en kan doen de gantfe plicht van een be-
quaem Zeeman, en fai
-vier en twintig jacr moeten out
wefen. Ende ghy fult geen Perfoon mogen maken een
ghemeen Boots-gefel, ( waer degheratene Boots-ge-
fellen zijn aengenomen) diegheen
feven laren heeft
gedient, ten minften ter Zee, als boven isghefeyt, en
alleen bequaem is te bellieren het Schip, daer hy toe
vereyft wert, ge-expirecrt, dat ghy ordrc ontfangk
om foo ce doen.

XV.

Ghy fult forge dragen, te houden u Scheeps-volck
in goede ordre en difcipline, en dat fy aen Boort zijn,
alfints vaerdigh ten dienfl:, en tot voortkomingh van
debauchement, wanneer abfent van 'tSchip zijn;
Bethal ven fai niemant moghen van't Schip gaen als
met u eygen verlof, of in u abfentie van de Luy tenant
of den Schipper.

XVI.

Eer u Schip gaetuyt de Haven,hebt ghy forge te dra-
gen voor 'tverdelen van u Volck,itellendc een fuffifant
ghetal van bequaeme Luyden voor de groote Stucken,
op fchicken van Zeylen,&e. gelijck gebruyckel ijck
is, op dat alfoo yeder Man , op occafie van dienll,
mach weten fijn plicht en plaets. Ende ghy fult niet
alleenlijck doen maecken een TaefFel , wel ghe-
fchreeven, om op^hangen te werden in deStuer-
plaets, van alle des Volcks namen in 't Schip, en haer
refpeitive Q^artieren; maer oock te doen maken een
kleynGefchriftjOm geplackt te werden in yeder (^ar·
tier van het Schip, behelfende de namen van fodanige
Perfoonen, ais tothecQuartierzijngeappointcfirt.

Ι

fi

XVII.

"■Wanneer het Schip,' onderu commando, falüia^ii
in yremdeDienft, fod fult,ghy geen gelrüyt te fchig.
ten hebben , tot fouriirri/igh voor'tSchips-Ptovifien"
Viitualien , of andere noodtwendigheden, alleen!
lijck, of daer moefteen abfolute en onichduwelijckè
noodtwendigheyt wefen, of dat ghy "expreffe ordte
van u Opperfte had om foo tedoen, Επί ingeval van
een igh foodanigh uytfchòt,daer fai geen erkentenis van
ghedragen werden, alsvoorfooveelals ghyfuffifjnte
toefegginge van kont produceren.

XVIII.

Ghy fulttefamen, met den Schippiér eh Hpogh-
Bootsman, {en met den Conftapel, vöör ffin Maet j
hebben te befluyten, wie dat de minder Officierj fui-
len wefen ; en alfoo de bequaemite Zee-luy, gh^.
meene Zee-luy, Swabbers en Jongen, exprefretende
de felveop'tZee-Boeck,fondereènige particularitéyt
ofeunfte.

XIX.

Ghy fult niet te teyckenen hebben eènige Pafpoor-
ten, tot ontflagingh
vari eenigh van U Vóltk, alsfulc.
ke, datgedrucktePafpoorten
Zijn, om voor ceko-
men de groote prejuditie die foo dickmael den Koning
bejegent, door het na bootfen van de Pafpoorten. £n
gby lult, eer ghy ter Zee gaet, fenden of e^flchen, aen
de Klerck van de A<flen een quintiteyt; v^n gedruckte
Pafpoorten, die ghy iorghvuldiglijck hy ii bebt te ne-
men, en te gebruycken, als daer occafie toe fai wefen ;
En op u t'huys keeren, fult ghy reeckehingh te ge!
ven hebben aen de ghefeyde Klerck van deAöcu,
van het verbruyck van yeder onveibroocken Paf.
poort. Γ ■

XX.

Soo dickmaels als u Schip lal komen in ecnighe Hi-
ven, en geleytaenStrant, ofopgehaelt, bmfchoon
gemaeckt te werden, foo fult ghy wei forge drageo,
dat de Officiers en Zee-luy ghelijckelijck blyyen, en
geduerighdienft doen, en'tfelve weder brengen van
de Werf j En fullen niet te dencken hebben, datfy
haer plicht voltrocken hebben, wanneer fy heteem
daer hebben gebracht, of dat'het aenStantisgheleyt
geweeft, ai fchoon het is in een Haven, waer de Offi-
ciers en ' t Voick van fijn Maiefteyts Werf by der hant
zijnomteaiEfteren.

XXI.

Ghy fult op alle occafien al om betrachten de majn-
tineringh van fijn Majefteyts eere, gevendeproteftie
voor fijn Sudjeften, en u bevlytigende wat in uis,
om haer te verfeeckeren, en te moedigen in den Han-
del ; En ghy fult niet hebben teconjuriereneenighe
van de Subjeiten van fijn Majefteyts vrienden óf Ge-
allieerde.

XXII.

In't ontmeten van eenigh Schip, of Scheef en.i» fijt
Majefieyts Zeen, hoor ende tot eenigh vremt Primi 4
Staei. foo fult ghy te verwachten hebben, datfy inkt
pajfeeren voor u haere Top-zeyhn firycken j en tn ninu»
haer Plaggen, in erkentenis van fijn Majefieyts Smvf
rainiteyt in de Zeen i en of jemant mochte weygereaket
felve te doen , of-wil tegenfiaen, foo hebt ghf « nyttirf'
vÌijt aen te wenden, om hem daer toe te dwingen i en in
geenenw^telyàendat eenigt oneere aen
fjnMejefiyt
wertghedaen, Enofeenighe van β]η Majeflejti Sui·
) effen foo verre haer Vlicht mochten vergeten hebben,
datfynaiieten tefir'^ckenhare Top-zeylen, alsiyoW-b)
u paffeeren, {als het kan gedaen werden fonder verlits vim
deVbyagie,) foo fult ghy hem op te brengen hebientctit
Vlagh, om te verantwoorden fijne verrichtinghe óf
derfints aen my te fenden de Noem van 't Schip
ì
Schipper, gelyck oock van de Flaetfe, van waer, en de Ui-
venen -waer na toe het gedeftineert is ; ende ghy fult «W

Schipper van dien doen betaelen de kofienvande Scheten·

dien ghy op hem hebt ghedaen. Endeghy fult verder tU^·
tie te nemen hebben, dat in ftjn Majefieys Zeen, β"
JUajefieytf Scheepen i» geenderhande w^fe ftrücken vOit
andere i En dat tn andere plattfen geene Scheepen mn
fyn Majefieyi firijcken haer Vtagh, of Tip-a^eyl> wor
etnVremdelingh, ten %y foodanighvremt Schipeeritj)!

gefifl·


-ocr page 410-

ii^t „Hrttckenhihhen '^φ opJefelw fmflrijckt T^^^VUsri
' ■ een niow fijn MoiefieyUjchti,, wftgjkmmt».

Ij Uavens van fmmt^e:.vrimde.Trinct7\ii<j^'fip4f,}
Ree Je, inf^" 'tfchUfen -van 't Kanon van eenigh Fert of '
Xalle 'di al'ì^r.'dit.a$iteyns.,. vm.P-ìn MajefteytsSche-
», haer filila» hebben te cenfirmeren na de gevoente in

^^thetriijck'el^k\enghei»oottelyik is, •uÓorjitSfhPfn

nfnvtvOorlógevanfynMaj^Ïytiifvan^ndert

m £e Plaets. Emie op dat ghy ». jCf; beter faude Jragkml
jif jint^ieù foo\hebtighy'n0itie tenmmy^f^.
rtm Μαίφψ^· Ze*» nytfirecken tot dt. Caep^rn^·.

{{ ., . . ... : ;Ì'!ìju..IÌ

■ , ■ : ΧΧ-ΙΠν^π^-· : ίϋΗίβπ-·

In geval van het by u bekamen van eenige:Pr>jfef»>;
in tijde van Ooflogh fuofuicghy. forgetecl.ragenfaeb*
ben, daf imtnediatelijck , na xle-bekominghc::yan
dien, de Bijlen op geflooten worden, eö datallö Qo?··
deren en Koopróanichappen) tot haerbeljoorcn.de j;
eelijck oock altó· de Scheeps-ruftingh ,. ver.feeckert
werde van verderf} en 't Schip in dé Haven wert ge-
bracht, om daertegensbyhetboogeHofvan dcAd-
miralitéyc geprócedeert te werden.· Endegyfulc ogck.
macckcn, dat de Officiers van dc pjrijfe werden geexati
tnineerc, endrie, of meer j Van ijet Scheeps;Volckii
dat het befte blijck kan geven, werden bewaert, ren
(te (amen met de Chart-Partijen »
Γ Gefchrifteii.veri dp
Ladinge, en andere aen Boort gevonden Papiereii. i).
opgefonden weiden t aen hec hooge HofyandeiïVdK
mirsliteyc. '^■γΥ^ί ·". · Μΐί^ΐνί,ημ··

In ordere , tot de voorkomingh van de bedroefde
Accidenten, die dickmaelàen Boort van de Schepen
gebeuren, by brant i foofulcghyipeciael forge heb-:
ben te draghen, datyder Nacht.,» voof aeijdt ftellra
van de Wacht, beyde Vuyren en Licht weirdenJiJitr;
gedacD, fpeciael in 'c Hol,Botteliers-Kamer,enKöQiw
plaets ; en ghy fult hebben te ftelleo eenigiiiprghvub
digeOfficiersom tegaenindeKocx-rplaétfej entüf-'
fchende Verdecken te fien> of't felve voltiockeniis ;
en dat daer na geen KaeriTen zij η in private {Ïitjéa,;
óf tot het fcheeps gcbruyck, aU;in Lantaerpen. En
gby fult défgelijcx oock ftriöelij eli hebben te vcrbier
den, het ghébruyck van Toeback, alleenHjck inlieC
Voor-Cafteel, (»1 wacr een i$ ©ycr qen Tobbe met
Water, of waergeen Voor-Gaftcel is, op het Opper-
deck, .. - ;

i^;· XXV. ri.

Gby fuk forghvuldigh zijn tot bewaringe van ubor
veo Maften,en hen niet te hazarderen in buyig Weer,
anders als in jacht, of andere prefferende occafie 5 en
en ghy fult oock bequame tijden obierveereoqm.pp
te fitten u we Braemfcyls, achter Tou wen, &c. Spe-
cialijck wanneerfe nieuw zijn, qn bequaem om te ge-:
bruycken. . . ; i...

XXVI.

In 't ontmoeten van eenigh Schip, of Schuyt, fult
ghy hebben te fenden aen diens Boordt eenige Perfoo-
nen, (voor wiens civilcomportetiicntghy fult ref-
poufabel zijn, ) om te fien of daer eenige van fijn
Alajefteyts Subjeélen aen haer Boort hebben, contra-
»■7 tot üjnMajeftytsProclamatie, verbiedende, ce-
nge van fijn Subjeiten te dienen een ige vremdePrins
of Staet ; en foodanige als gevonden werden > fult ghy
doen afnemen : Ende ghy fult den Schipper, of Com-
mandeur, van dat Schip, in'cwelckeghydievint,
dwingen, hem te betalen al fulcken Salaris ais hy hem
fchuldigh fai wefen, voor de tijdt dat hy gedient heeft,
Weick, ghelijck als het mach dienen tot een middel,

Ghy fult oock te onderfoecken hebben alle Gapers,
ghy ontmoet, 't'tzy dathetfijn Majefteyts Sub-
i® ' of Vremdelingen, en ingevalle fult vinden
ρ " eenige Engelfe Goederen, Wapenen,

f'ovifien van Oorlogh, of Viauailieni tc doen ftriét

•inquireren van wien fydcM ve hebben , en ingeval l6óf.
fyidgctgwii^ic bcfchejiïaii govfn^of,dat ghj;.i»iht-
' ' "
va^rdigftiéUe» niltthebbBniivjomiefafpàieosjiilsi^e
felve 7(i|n igencunèn vqn qaiige; fijneMaJeftcyjtï-SiJbje->·
drenifoo fulttgy daa dié Schepebbxe^en in;e«!tiige
Por^öftE,fllOTiih,ömdacirtcgejigeprocede^.te^
dienT9lgt^sbapiuitóiïté.;b fl.iv sili vi) qo mb
XXVHL.5' >!.or;.i.biWonLil
Voorfoo veel de Sai vo.Khootcn, fult ghy notitie
neine» jven^flaiéttflijck· voigeh het Havolgondei Ke-
glerocenpiiteafcefoa

1 £eni^()iteì:n van een Schipivan de twei^eRangh» ·
wefeptdEnóch Adminieiii -VicevAdmirael ,.«ifSohóut ,
by Nïchpjiiii fijn
eoiilekomftïfiD faluteeriiigvainifijni
Admjrael j
1 lof-eom mandeur.ia cGhÈf ,ifàl geven «ü
SchóbfériiEj m Vice-Admiraei aëgen. en de Schöut by.
NachtySi/i»...«n deiandercproportionelijck.iauw piin».
volghens haer/Rangh .' i Maer den Goinmanolesur van
eenigh Schip fal niet hebben te falutereniijnAdoiirael
of Commandeur èn Chef,
. aà dat hy dat eens gedaida
heeft i geexcipieert, dat hy twee Maenden abfenc.
van de Vlagde is ge weeft. " V

Wannecr een Schip van de tow^/e RanghYal i"oe-
ren etnigh Ambafladeuï ,i;Hartogh of Edelman!, i op
fijneaen Boort kominghilàl^evén a^fchoütcnjénop
fijne Landinghi'ji/it/c» :&» wanniser hy fai voeren i2en
Ridder;,, of Gentilman vaniquïlitéyt'j· op
haer aen Bóorc kominp>h fai hy geven
feven fchopten ^
en òphiò· Jiandingh En ^ andere Schepen fullea
twee minder geven, volgens haer Rangh, en getal van
haerStucken. .! ! V'

- Wanneerèen Admiiatel· vdnuUytheemfcbd Natie
wort ontmpet ^ i fai hy geantwòort werden jJaet geiijck
getaj j! byaldeSchepCnijidiéliyfaluteeirtisvonas.

Indien eeïj Vice-tS ftl Herii ^hlÀdmi·.
rael dan iiiet irwMmindÌ?r,.'ttàfcr'd
Schoütby Nacht,en foömefH/khïishy fai b'égrdèteii,
fllheb^élijèkgetalgeveri.^': " Γ ί

Indien ieii Schout by Nactit V dah falhëiii dèö Àd-
mirael, :,''atìtwóoidetf Ïbc't
tweè

mindeï/riiàerÌndiejQ hy de^climltl?y^Nacht,'of een
ander tór^f-, fob fuUeh'^^

^ ν^ηίίάί· een Oorloch ^éhipjbf Koopvaerïly-fchip
van andere Natie, ofvanpnsfdf, falütfcérteenvad
des Kqriings Schepen > fai hy beantwoort wojden met
ijpwminder·." '

Waiineer een van de Kapiteyns van fijn JWajeftéyts
Schepen fail occafie hebben om tc faJutereneen van
des Konings Kafteeleni fo fai hy itue* fchòòtep min-
der fchleten, alsghefchicktistegeveniri't faliiCeren
van harea Admirael > Commjindeuxén Chef, als bo^
venisgefeyt,

■ ' XXIX, V'^."'

Tot reguleringh van de onnoodtwendige vcrnie-
linge en expenfie van de BüffchietersPrqivifiQ, fpo
fult ghy forghvoldxgh zijn tè óbferveren dé volgendo
RegulenenDireaien, ,",'·,'

I. .·■"■".. ■ ·:^;!:H
Eerftelijck , Ghy fult niethebben te erkennen op
de Buflchieters bericht, tot de verdervingh van Yfcr-
werck,Bedden,Stucken,Kooper, Lepels, Bedlakens>
getouwde Huyden,of andere ProvifieD,die niet beder·
felijckzijn, tenzy het redelijckblijckt, datdefelvo
zij η verlooren of bedorven in den dieoft.
..· i

II.

Na dat de Stucken fullen gheladen' zijn tot den
dienft,fal hetBufcruytenLoot niet werden meermaele
befochtj als in fes Maenden, alleenlijck op extraor-
dinaire occafie.

III,

Dat voor de eerfte MaenthetVolckgheexerceert
fai worden tweemael ter weeck, tot dien eynde, dat
fy goede Buflchieters mogen krygen, toeftacnde
,fet
fchooten, voor yder exerceringh : Dar fy de tvee-
de
Maendt fullen gc-exerceert werden eeos yder .
weeck
5 en daer na alleenlijck eens in twee Maen-
den, toeftaeride,
fet fchooten voor ydcrJExerciti·
« R 4 Dat

en OjO:>RJL O 0 UiÈ'tVijfie&èm^fi^^oecL·


-ocr page 411-

3 ^^mÌ^JiL· Λ^Κϊ^·^^ vatH S· Τ k Έ. .11}

j'g^ -i luvagriina , nscidarfavitSiv:, rt'ii"' «f v nsiaiiupin

_-jBagfcéii Wapeni^ofStucca Smicif^tontfangen;V

•?s%diEö i iaeni B()ert vtn cenige vanifij uetM^^fteyrs

Scb'épSrt V·; iilsile fulckè j.^iRgeappiabcErtiEqn by den i

M^etteitvali fijne M3|cfleyts Stuoketì i^dcfeeofuffii >
fent-Wèrckman: ennietieontfangea iqnetìealinge'Ji
dan op dc Certificatie van dien Officipni dat^wel
fijne Flicht heeft gcdaenl IV X Ζ

vi!;j'iLt 5 fi^jouiiW.ovifcj'. ihtoou w^ IQOV
- Sar-na oenighiGcvechCTiiet den Vyaadtyceo exaöei
Reeckcningh fai werden genomen nbyxicn!Capicoy n>
«idiiiaAiieie principale Qffidere van her^biji(!indien
abferic van^de-Vlagli,) oP, Jndien byde Via^ » by
foodanige als den Commandcurln Cheffilappoirite-
rdn j! van;àl het Bufpoeder onder fijo bewariöge ν het
zyinJBielen, Cardoeferi jScuek-Laedéntj,Hds,Ban-
den^j -of Bandeliers, of anderfints j en datde' ghe-
feydei Reeckcninghi fai geaffirmecrt iwerdennoöder
haer handen > dat van die tïjdtaf ve/bruyckingh van
't Bufcruyc, geduyrende het gevecht, mach vcrfeec-
fceckert werden·' ; λ i. ■ . :

Vi.:.

GhyYult hebben te certificeren, aen-den Meeftcr
van:fijn MajefteytsStuckcn j vantijdt tòt tìjdc, wat
Stucken,BufpoedcriLoot,of andere iluckeniProvific,
fai komen in u , ofde Buflchieters bewaringe, uyt
cenigh Schip genomen, als een Prijs : -èn dat de felve
wert gebracht onder de Büflchietters Rceckeningh,en
geattefteert by u felfs, ea andere principale Offidersy
ondöru handen.. ^A'lui.iiicui'^ii ^
VIL

op de doot van eehigh .Büflchieter ter Zee fai den
Comipandeur van het Schip immediatelgckmaken,
dat ςβη overblijf van al dePrpvifie wert genomen

ftéyts Stuckêii. .. . , . .

fuccedeejpode Buflfchietcr'jjtin Vpaireeren' van fijn
Reeckc^iljgen, .Copima^deurs jilfoo

mgdeV^aj^flcèn,

genorofó/an de ViftWHÌ'en^, Hópg-Boqt?Wp;, en
Tirnriiérmaiis Prdv'ifien'j-en defelve'ovértelsy^rcii
geaiteftpfrt^Js voorin.j aenrfe principale QiBciërs en
Comraiffariiren vanllïjh'Majéfteyts Vióot;

Dàt ydér Capitéyn i''óp 6jh haderen in de Haven,
daer ,ya,n f^ Bootfchap fenden, ten eynde tijdelijek or-
dre.wàih" jiyerdèn gegeveii omme wcch-tc nemen
het jóverblijfiér van de P.rÖvifie van de Stucken, foo
dra ais het ichip in di Haven fai gekomen zijn:en dat,
eer hy van fijn Schip afgaet , hy fai maeck'en dat de Bu-
fpoederè Plaets fai toegemaòckt werden ,en opgefloo-
ten; ende andere Proyifien van de Stucken verfeec-
kert, tot het werblijf Is wech genomen.

XXX.,

Enye alfoo dickmael klachten werden gemaeckt,
dat de Commandeurs van fijn Majefteyts Schepen,
dickmaels in het uytgaen, cn 'teruggekeeren, van
vremde Havenen, ontfangen aen BoortKoopman-
fchappen van allefoortén,waer by fij Majefteyts dienft
niet alleenlijck wertontecrt ^ macroock meenigmael
de Koningh.wert gedcfraudecrt van de Rechten en In-
komftcn, op het Inkomen en van füicke Goederen en
Koopmanfchappen, tot fijn Majefteytsgroote fcbade:
Soo wert ghy derhalven ftricktelijck belaft , en afge-
eyicht, niet te ontfangen aen het Boort van 'c Schip,
onder u Commando, eenige Goederen, toebehoo-
rende Koopluyden, te brengen in fijn Majefteyts Ge-
biedt, (Silver, Kooper., ofBullion, alleen uytge-
fondert,) of te brengen uyt, tot eenigh gedeelte, over
Zee. Alsoock niet te brengen in j ofte tranfportceren
uyt lijn iVlajefteytsGebidtjCenigequantiteyt van Goe-
deren van Koopmanfchappen, anderfinis,pfmeer,
ali gèoordeelt kan werden van nooden te
zijn voor u
eygen occafien.

XXXI.

Ghy hebt punótuelijck teobferveeren ente volgen
al en yder van dcfe Inftruiticn vooriz, en ioodanj'ge

vqnÈi«-^rdrèsenIhfttudieri jaleghr^Vintijtfottiit

iv«nAmiJ'ij,felfs,-of cenighaöder ü Oppèr-Officier,in ^"^J ^
dè VJiiot, tot fijn Majefteyts Dienll, fult onifan. "

■gCH»·®*'''· 'V-'V''" . SWKtiA >,-v.-'H : nl'VïH,.

ΜΛ. H'^ïïV'V'^ XSigevnt onier myn Handt, ^c,

' ϊ·Λ·:Λό.·>)ΐ)«·ί·»·.,. ; ■ 1 ■■■

ï^en Hete Downingfjtbbcnöc anttooojbtoniftai,

OcrtlJfat lje#eerN4colacsX)udart niet iiontie aejiacfttii ni®·»
,Ujo?Dcnöl^fijn55oaiEfl«ch\: rfpUcetcùc Dcnfefden, fel?
bai bp noci)tan^ («lc]c «óa^. fólacaljbe Dat frlf^ fijn >
jaSosötc niet mocDt bp Dcni fionien. gittm
hlatajjDe

bat &eJ|Ecren<i5rcoinmittC£r&c0aüciiiJoói£tn2öo-- Ö

be Öaböen lattn cocpcu tn afüojöcren upt fijri ilups isiì
ben söcturcfcn ©fnD?icl)
iVlanly ; batopbietojjfeijn
nicfineec bjp
foube 3Ön in fijn >anbcttu|]ctitn ^^
toicrt ben ^eccetart?
Cunseus in 't üeflin öan Κ'"
Bufiu^ ban Chokhefter öfJj?acl)t in btn fflotDr.qötn
^ect Goch fcljiclite ttoec φοηκfiijcqutu om ijeni te «««s,
fp?cecftf π : öacc luiecöt oeanttooojbt f al quam öf η
Sïmbaffdbcuc fdf^/'jfanOE niet tUEcDrn toffliitiaien
Drm tc fpjcechcn fonbec ^oinefïijcqucn bitn|i banDe
üfcte ©jincc ban
Oraigne, enbe batöpooc&baBca
j löcjc in bfn Barbt ban ben felben l|eec #|ince tot etn
bauD ban fijne apwcijcnfie oecompacijcct oötjjatit
babt/ I)cbbenbe secnftnt^ ai^ een ^^onieftgcq ban
{tjem i^eece Downingjtftc hibicnRbanbegooQii ge:
I meltf-tóoning!)ban45?ootBrittannicn3gnDe/ njacc
i al^: een fufajeet cnbc lönbeciiaen ban befen ^taet gf.
! confïöei-eect enbc aengöepien nioefl toecben : öncie
I toat acnginoD benperfoon ban
be boojeoeniDe Man·.
1 ley, bat ben felben booj^^omeliijcfse ban Jjèm^ra
1 Downing mebe nietihanbjetben fleteputrett/ ittu
; «ner^ifliet metbienefferte bat baecmebeallebifpoli·
tiè ban be f)oooc cegecinge obec ben frlben foubefio»
BKR te'celfecEn / te minüec oocft betoijle bmbooj^
itoembf
Manley in bienfl tnbeeebtbanbefen^tact
I jtjnbegDetajeefl befelbenu ebeni)abtbeclaten/ nitt
I béeEfeeffteEincie nofljtan^/ibatijp liecccDbwningh
e»bc.:br^ fcIfpS^omePijtiluenbiecinboIKotnenQOt'
cuflfteiit enoe becfeecRectöept honbe leben y maccDai
be fêlbe ootfo niet-onbec be^ feifi^ protectie toilbeiu»
men^jecfoonen
bie in eet enbe bienfl ban befen ^tiut
toaren ofte öaeteben upt oegaen jijnbe / be betOtte
bifpofltiei ban bate cegctinglje al^ een gliebolglj ban
bten Dabben af tetoacgtenbobenenbFbeljeibenSet
inbubitabel recfit bat alle be i»oHbecainencomp{·
teecbe ban pemant/ bie &et{)aecgt)eliefbeinbi|iinc<
teltìcli bupten bare limiten te boen berttecl^cn eubei^
bcfc refolutie aen be nieergemelten J|eece
Downingh
booj ben^entbe Heydebec!)antce(|clu0mteflt(c>
fientotfrinenacfc0tinge.

, 3!η al befen tpot Qcalfeecbe fece be®e(i tot Lon-siW
den, enbe booi gefjeel Engelandt, foo bat alle petfeo-- "tf
nen ban Conbitle Ijaec opEanbttjupfenbegabcnitr
beel oocit na
Viaenderen toog{)cn : befiecRtequamiiii
^ntlgcft opcfi in't ï^up^ ban Din fêeec Sirabaflatew gì'·

35e ütoningi) tot Saliibury jijnbe/ fcDicRte bef ttc
Goch ecn<l2)c;p?efre/ bierappoiteerbe batbe^tite-
tacii ban i>taet tjem tnefenbe aengefpjoSen en afgf·
bo?bert / of op fijn jongftfïe ingebienbe lEeniorieW
ben ttonfnglj toa^ Qcbifponeett/ befonbetlijcË beti(f·
fenbe be celajcatie ban be ^eccetan'^ Gunseiis, bnn
f)cm feettetacti ban <fetaet toa^ geantbaooiDt/
Dat
baec op al noc|) geen bifpofitie en tnasS gebauen/Ooo}
oogfaccfie gBemclte Cunasusaen ftjne JÌSaÌellfPttot
noci) toe geen graoegljfafm contentement fjabDtfle'
öaen / bat baecom ooch oüemelte bifpofitie foo
niet te bectoarötcn |iont 5 <t£n toat aengingl) De tKj>

......................bcflellingebaecbanaent

felben gebefereert/ bie bantijttottijtbanbe^rtl|
tocbecbacfn bectoeect^ foube obecpiccen / om ficB
bacE nacc
te ntogljen fcljfrben'tlbflchal^nutotnt
beriuacljt.

Cot gjali^bncp beDenbeïtoninghlgcRf fjanf^

ïimbaffebeut^DetboIoenbeiematBi


-ocr page 412-

en OORLOGH.^Wi/fe^vhmghfieBoec^^^ 393

,,, Tropofition far fèf les Amì^Extraor^dè:
firn.

w r 'Exrreme & Sincere defirqu'a Ie Roy de Fran cc
I de conrribuer autancqu'illuylerapofTìbleàl'ac-
iiia. commodcmcnc des differents qui font enrreS.
η gjigjEftatsOenerauxdesProvinccsUnicSjluy
hii oropofer iisns la participation deld. Eilats, ni d'au-

■nrsdeicu sMinillrcs.

Üue la Novelle Belgique demeurera à 1'avenir au
R^deJa Gr. Br.ca cedant l'Ifle de P«i/cre»aufd.

^Que dans la Guinée lefd, Eftats demeureront én
polkllion du Cbalteau d'Elmina & du ÏoïldeNaf-

^"''^ikVoxiComantm fera ren du à S. M. Br.
^e ceiuy de
Caho Corfo fera razc & demoly.
^elefd. Bftats cederont aufly à fa Maj. B. les Forts
de
Boavtfin & de St. ^ndre fur la RcviCrcde Gam-

'"ec qu'il lefa nommé des CommiiTaris de part &
(i'autre pourconvenir proptcment d'un
Reglement de

Tmofitie door de Heeren Extraordinaris Amhaf-
fadmrsvan Vranckryck gedaen aenfijn Maje'
ik}'t van Groot lirittannien in den naettfvan
ànAlkr-Chri^elijckflen Kontngh.

D'Uytnemende ende oprechte begeerte die den
Koningh van Vranckrijck heeft, om foo veel,
als't hem mogelijck fai fijn by te brengen tot het
jccommudement rande differenten dié tuflcben fijii.
Majeftcyt van Groot Brittannien en de Staten Gene-
rici der Vereenighde Nederlanden fijn ontftaen, doet
hem voordraegen fonder communicatie vandcvöorfz
Sucteti)
poch eenigh van haer^Minifters.

Dit üiem-Nederlant in 'c toekomende fai blyven
jen den Koningh van GrootBrittanr.ien, mits cede-
rende 't Eylant Pouleron acn de voorfz Staeten.

Datde meer-gemeldeStaeten in Guinea fullen bly-
ven in 'tbefit van't Caftecl d'Elmina en van't Fort
ίίφκα.

Dat het Fort Cormantin fai weder gegeven werden
aen fijn Maj. van Groot Brittannien

Dat 'cFort Cabo Corfo fai gerafeert ende gcdemo-
iieert werden.

Datde voornoemde Staten aen fijn Maj. van Groot
Brittannien fullen overgeven de Forten van
Boavifta
en St Andries op de Reviere de Gambia.

Ende dat van wederzyden Commiflarifcn genomi-
neert fullen werden om te convenieren over een Re-
glement van Commercie voor 't toekomende.

re^onyè ψΐ le Roy de la Grande Br- à comman-
ài, ie faire aux propofitiom a vancées par Monf.
les Ambaff.Extraord. deFrancean nom du Rby
leur Maifire.

Snt· Τ E RoydelagrandeBr.eftimantaupoffiblerami-
κί« -^tiéde fa Maj. Tres Ghreftienne, feratousjours
mni recevoir les propofitions qu'elle fera pour

r.'è'.fmpofer&ajufter lesdiffereiisfurvenus entreluy&
«tt. lesEftatsdes Provinces Unies, s'affurantque fa Maj.
Tres-Chreftienne ne luy recommandera rien qui ne
foitagreahle àlajuftice, &àfonhonneur,ayantrai
fon de douter fi fa Maj. Tres-Chreftienneaura efté
fuffifamment Inftrudlé des particularitez touchant
lesd. differents.

Qualità la Nouvelle Belgigue, le Roy dola Gr. Br.
dit que l'aff,aion &ulurpation des Holland, l'àfait
ainiy nomraer, & durant la rebellion d'Anglet fe fef-
vant delaconjonöurey ent fait contruirc des Forts
ans aucun droift de domination fur Ie pays, puis que
Η Μ ^ j ® poiTcdée des longues années & que les
"wland. nc s'y font habituez que par Uur permiffion

&"cónnivence, commé particüliers & 'profFtantde i66f.

l'occaflìon des defordres fe font emancipez à renoncer —___

auGou vernemen d' AngletterrejSc à faire la & dans les
pays Clr convoifinsdesinjuftices&des Violences In-
fuportables, des quelles plainte ayant efté faite au Roy
de la Gr. Br. par des fujets , fa Maj. prit la rcfolution
de les en de Ìivrer,laiflant les Hollandois tousjoursdans
la pleine jouiiTànce de leur Plantation Scliberté de
Commerce, & ne leur oflant, que la Domination du
pays, qiii ne leur appartenoit pas, ainfy fa Msj. fe trou- '
ve foi t (urprife de Γι ffre qui luy a eftc faite de vouloir >
ceder fon droit de
Vouleron en compenfation d'une
terre, quieftoitdesjaàluy.

Le Roy de la Gr. Br. ne confentira Jamais de s'al-
litnner l'ifle dePWire», que les Hollandois luy onc
ulu'péefansaucuntapparencededroitj & àlaquelle
ils ont autrefois fi peuprctendu quedanslfetcmpsde
l'ufurp'ji ion de
Cromwel ils ont prom is de la luy rendre
par ieur Traité, & de luy payer une fomme confiderà-
ble d'Argent pour ìeurs Inhumanitez exercées dans
YAmboine. Et au retour de fa Majcfté. dans les Royaü-
mes lesHollandoisl'ayant fu pplié d'accepter le mefme
traite s'ubligcment à la prompte reftitution delad.
Ifle, ce que n'ayant pas executre, & manquant ainfy à
lafoy publicque, ils 'e font fait Ics aggrtiTeurs fans par-
ler des autres provocations, à quoy )a Majefté preteny
d'eftredefdoinmage. ;

Touchant Affri^ue fa Majefté ne pretend pas de de-
fpoifeder les Hollandois du Chafteau d'
Elmina, ni dii
Fort de
Nafou,quoy quü toux deux ayent efté baftis de
puis qu'Jleàdtéen
poRcihonàeCormantinqu'iìsne
peu.ent tefufer de luyrendre^ commeluyapparte-
nant.

Caio Corfo futacheté psrles Angloisdevantqueles
Hollandois y euflentpretendu aUcun droit ainfy fa. Mi
ne le peut abandonner ni fouffrir que les Hollandois le
demandentcomme Ieur apparrenant.

S. M. confent qu'il faranómméedesComm. pour
convenir d'un
Reglement de Cemmerce tandececofté
cy> que deslndes Orientules& nedumanderarien la
dedans que ce qui fera conforme àia luftice & à la rat-
fon. ^

Le Roy de laGrande Br. trou ve à redire que dans lee
propofitions de Meff. les Ambaifad. de France il n'y
ait rien des reparations&des domagements pour les
Vaiflèaux 1'
Efperance é" Henry Benne Advmtura,cora-
mi'
auiTy de Hofwel^ Lrupard, Charles, lecque, Marie
nyauciine fatifuflion en conformité de la Lifie deS
dommages, ainfy nòmmée & de livrèe aux EftatsGe-
neraux devant la rupture de la prefente Guerre, cora-
me aufly accordée i la lettre du dernier traité, s'aflt u-
rant que fa Maj. Chi eftienne trouvera raifonnable que
les Hollandois luyfaffentreparation&fatifaiaion dans
touslesdipoints.

Pour conclufion le Roy de laGrande Br.defirelc
Roy Tres Chreftienne comme fon Frere&alliede
faire rcflexton fur toutes les i»y«rif,
violences, é-de
fredatiens
faites à luy, & a fes fujets par ceux des Eftati
Generaux des Provinces Unies, Comme auiTy fur les
frais de la Guerre qu'il à efle obligé de faire pour la def-
fence, & des'afleurerqu'il acceptera à
Ci recomman-
dation aui unes propofitionsraiiònnablesqui puiflent
apporterlapaixtsntdefirée, nepouvantpenfer, qué
le Roy Tres-Chr.ftien le Croyeobligédefupporter
l'injuftice ries Hollandois> puis qu'il eft notoire &
manifcfte au monde qu'ils ont efte les aggreflèurs
commencanrs la Guerre par des violences, & de pre-
dations & Manquant à ia {< )y ptib'ique du Traité fi So-
lemnellementfait. du 19 Aouftiöfi^.ASalibury, '

d' Antwoordt hy dm Koningh van Groot Brittafi-
niengelaii de Heeren Extraordinaris Amba^a·
deurs van Vranckryck toetevoegenopdePro^
pofitie hy haer gedaen inden naem van den Ko^
ningh haer Meefter.

"t^EN Koningh van Groot Brittannien foo veel
·*-' doenlijck eftimcrende de Vrientfchsp van fijn


-ocr page 413-

39+ S A Κ E Ν vàn S Τ A E Τ

AlIer-ChrifteBjckfteMajcfteyt, fai altoo» gcreet zijn
—— t'ontfangen de voorfliegen die hy fai doen, om t'adju-
fteren ende by te legKeo de dlfferenten, tuflchen hem
ende de Staten der VCTeenighde Provintien ontftaen,
bém veifceckercnde dtt fijn Aller-Chriftclijckfte Ma-
jefteyt hctn niets fai recommaodceren, als t'gheen de
de Gerechtigheydt on fijn Eere aengenaem fai zijn,
reeden hebbende te twyfFelen, of fijn Aller- Chriftc-
lijckfte Majefteyt volkomentlijck fai onderrecht zijn
vande particulariteyten , de voorfz diffèrenten con-
cernerende,

Raeckende Nieuw- Nederlandt, feyt den Koningh
van Gr«i
Biìttennien. dacd'aiFe^tie ende ufurpatie
vande Hollanders, 'tfelvealiòoheeft doen nsemen,
endegeduerended'oproertenin Engelandt, baer die-
nende van die conj unfliueren, hebben aldaer Forten
laten opbouwen (onder eenigh recht van heerfchappye
over dat Landt, alfoo het de Engelfche zedert veel jae-
rtn hebben befeten, ende dat de Hollanders het felve
niet als met Oorlogh ende toeftaen vande Engelfche
bewoont hebben als particuliere, ende d'occafie van de
defordres waernemcnde, hebben haer verftout aen
't Gouvernement van Engelandt te renuncieren, ende
aldaer omleggende Landen, verfcheyde ongerechtig-
heden, ende pnverdraegelijcke violentienghepleeght ;
waer over klachten aen den Koningh van
Groot Brit-
tatmietidooi
lijn Onderdaenen gedaen zijnde, refol-
veerde Ojn Majefteyt haer daer van t'ontflaen, de Hol-
landers altoos latende in 't volle befit van 't gheene by
haer gefticht was, ende vryheyt van Commercie, ende
van haer niet nemende als de heerfchappye van 't Lant
dat haer niet toequam ; foo vint fijn Majefteyt figh
feergefurprenneerc vandeprefentaticaenhem gedaen
van fijn recht op
Voukrou te willen afftaen, tot vergel-
dingh van een Landt, 't welck hem aireede toekomt.
Den Koning van
Groet BrittannitHSù noyt confente-
ren tct d'afftant van 't Eylant
Ïettleren, t'welckde Hol-
landers op hem, fonder eenige apparentie van reght
geuiurpeert hebben, ende waer opfy voordelen foo
weynigh hebben ghepretendeert, dat fy ten tyde van
d'ufurpatie van Cwwiui/belooft hebben hem het felve
volgens haer Tradtaci weder te geven, ende hem een
confiderable fomme van Penningen te betaelenvoor
haer ghepleeghde onmenfchelijckheden in ^boine.
Ende op fijn Majefteyts weerkomfte in fijn Rijcken,
de Hollanders hem verfocht hebbende t'felveTraöaet
te willen aennemen, haer obligerendetotdc prompte
reftitutie van 't felve Eylandt, t'welck fy niet geexe-
cuteert hebbende, ende alfoo manquerende aende pu-
blijcque belofte, hebben fy haer felfs aggrefleursghe-
maeckt, fonder te fpreeckcn van d'andere provocatien
aen deweicke fijn Majefteyt pretendeert fchaden te
hebben geleden,

Belangende Africj, fijn Majefteyt en pretendeert
niet de Hollanders de poflcllìe t'ontnemen van 't Ca-
fteel
d'Elmina, ende 't Fort Naffoum, hoewel beyde de
felve zij η gebouwt gheweeft na dat hy in polTeiïïe van
CamnMtij» is gheweeft, t'welck fy niet konnen weyge-
ren hem wederom te geven, als hem toebehorende.

Ceéo Cors was gekocht door de Engelfche, al vooren
de Hollanders eenigh recht daer op gepretendeert had-
den , alfoo en kan fijn Majefteyt t'felve niet abandon-
neren noch toeftaen, dat de Hollanders t'felve eys-
fchen, als haer toebehorende.

Sijn Majefteyt confenteert datter CommifTariflèn
ghenomineert fullen werden om te convenieren over
een Reglement van Comme. cie, foo van defezyde,
als wegens de
Oofi- Indien, ende fai 't felve niet verioec-
ken als 't geene conform de J uftitie ende reden fai zij n.

Den Koningh van Groot Brittannim i bevint figh
genootfaeckt wederom teherfeggen,dat Inde Propo-
fitie vande Heeren Franfche Ambaffad. geen gewagh
wert ghemaeckt vande reparatienendedefcommoge-
menten voor de Schepen
l'Eiperattce, en Henry Bon A-
vontuere,
als oock dt liooptvet,l.e»pard>Ch»rles, latjues.
Marie,
noch eenige fatisfaéiie in coriformiteyt van dc
Lyfte der fchaden, alfo genoemt en overgelever t aende
Staten Generaci voor'tafbreken vanden tegenwoor-
digenOorlog, geiijck'toockgeaccordeert it volgen»

dcnlnhoutvan'claetfteTraöait, fighverfeke^rri^" ,
dat fijn Alder-Chriftelijckfte Majefteyt, redelickfil %
bevinden dat de Hollanders hefli doen reparatie cnda
fatisfaöie op alle voorgemelde pointen.

Totconclufie, verfocckt den Koningh van Gntt
Brittannien, dat den AUer-Chiiftelijckften Konineh
als fijn Broeder ende Geallieerde, wille reflexia mak»
op alle de imurien, violentien, ende depraedatienaen
hem, ende fijn onderdanen door die vande Staten Ge-
neraci der Vereenigdc Provintien gedaen, alsoockon
dconkoften vanden Oorlog die hy ghenootlaecktS
geweeft te doen tot defenfie, ende hem verfckerendat
hy op fijn recommandatie foodan igt redelijcke Prono,
fitien fai accepteren, die de foo feer ghewenfte Vre^
foudc konnen mede brengen, niet konnendedencken
dat den Aller-Chriftelijckften Koningh hem verplicht
achte d'injuftitien vande Hollanders te fupporteren
dewijl aen alle de Werelt notoir ende bekentis, datfy
d'aggrelTeurs zijn gheweeft, den Oorlog beginnende
door violentien ende depraedatien,ende manquerende
aendepublijcque belofte van 't Traftaet, fooioleniBe-
lijck gedaen. Ghedaen tot i^/iV^/r/,
àmntgminitn
Augufti fefiienhondertvyf tnfifiigh.

Icec Douwningh, naec bat oorft fijn bomeUfo
(luc^rccctac<.éopflcaMaaence/ toajS opaebattnoeti?
flcbanflenopDe©tioj-poDjtegE(IcIt/iDtectljanfl/tiiti£ta
bfctoonDc Den laetfien lïueufli lafl ontfangöen tt ®"·
ijcfibenom ccn ccpfcie ton nae Engelandtboojttn Κ
toepnifl cöt0 ; UErfehicenöe Dot Dacc αε homcn jinït/ ^
f)P alfe^ fouDé contcibucccn tot iiccRcnina bcc B?tt»/
foQ nobist) booj bepbe j^aticn/ bat {)p foube scbentb
ftenenenbeoDctupnenifTenbanDeclUme cnDc
die ^ (jabbe boo? Drfen ^taet/cnbc Det 6e{ie ban bim,

.ÏBrn pceft niet baec op sÖEcefolbectt Ijcin «tiiflö «α
«icebcntiael te aeben/flopcnbe ccfttec bat be
ftonlngh
gclöcfie facilitept fouDeocbJUpcfun al^ be ï^eec Gogb Η
foubeteebecfiomen ; eecP toa^gefcptmenfoubeftmiij'
opljouben foo tanal) tot bat gp foube obtintttn οφ
&ε pecmiffie boo; ben
Gogh, om in feltecfjept»
bertwcften. j®aec ^'anbecen baeoBi toiect DcttiBf.
bonben/öemfliIjtopflÉnbetc laten bectcecftenj sii.
llfch l)p oebarn geeft op
Antwerpen.

S0pai»fentic ban ben «tonlnab/becboeofibe jlflStii
Kmbaffabeuc
Gogh aen ben Hattog ban Alberauie, fte
tot ïonben fiet Oetoint öebbenbe/ met becfoucS/ op «
aire^bebecep(ieoib?emoc8tetoetben oBelielt/
ctiDtl
be^ te meet, ' -
cheftcropC

m

/ tectotjien be ©fficiecen jonofibanCol· lA
helfey Colledge gljfbjactit / alDaec foo6f= «»

nant op ben anbecen aepjopt toierben sefct/bat 6ρΙκ m
felbe niet upt te fiaen tna^/ Wpbenbe albaec tuffcjtn ^
be
dertigh a veertigh in een fiamec opobefloten / bUì ι«
cibile maniec ban boen onbec bie .^aticn gtieliju^ftt'
IflcR/öat öaewm al^ anbecfi beifortjt jjabben/Datofti

flecen ecgen^ elbec^BficIogeectofteuptaeiatentoit»
ben. €nbe berber^ mebe of om befe enbe bicrsdp
ongemacïien enbe ftlacgten be^bugengcbaniW
toifiomenbe te mogen ontgaen/niet fonbe goiibinitti
een bequaem cantfoen met ben anberen te bttmm
toaecoptoebec-jijt^ gftebangenen mocBttn fcpttif
beclofl / baec op ban bien l^eec fepbe/ bat foo beei «'
langenbe loa^ t'eccRe/ concecnecenbe flet trillai^
quact^cactemcnt/ bat baec opbeCommPoP
obec be gehangen^ gefielt/foube ontbiebcn/ enoe fP
bpbe felbe infojmecen / omnabebintbanfatcBf»»
beceppe o?b?e te mogen pellen/ bogïi
belangenöe ο»
bec^/ bat futc»; op (igij niet Itonbe nemen/ enbe tirf «
meec betopiebecept^pienben toacen / bat aen ew
boojfj/ bipljeptbjcfenbetoegeiiacn/
fjaecebclofKn
babben ggebjoaen/ enbe toacen booigegaen/
ommen bc|e aengaenbe aen'töoffoube rooi»"
abDjrfTfeen/ tee todcftcc bifpofjtie fnlip toai fi^^
gelöcft mebe obec IjetBrpjojecteecbecanfonntJ^

©e becbece/ foo ÏSuDiemien Bp ben ü^oninnp/
iConferentien enbe conbecfatien 6p bc jlÊliralfJ;

toacen niet al^ toebfCöaïinBofcepeiitien/caltrnW w

iniauitfpt ban ben Φο?1οο0/ Det |i«cft ban be


-ocr page 414-

O O R L O G Η.

enbefpcfialört ba" Öe J|>e«XEiatf^CunaEus;
ffi effect ffiflt tot Bergen fn Noomegen paffeec-

ciS^^afnïïöfnSïïSban Sbtvtcmbet contimi»
Vi' frtdf dc fiecftc/ infonDecftcpt öan De pe(l/ foo Dat ban
<"t hn^ercendemgh|p?0CDienm Londen,nicttI10ecal^
'f twaelf bate Dan f)Cf mpt toacen/flccbenDc tocfientlflcfe

evenduyfent menfcljcn alleen ban De peP.
', IDat anttDOOjt De Jloningfi flafDrn
vijf en cwintig-
'i« ftea ^ctobcc aen De ï?eecen f canfcftc ?tmfaafla=
Ocurii^^rifnuptfetboIgenDc:
CAMajeftéàteimoignéen plufieurs rencontres par
Λ jjgjrefponftsàMeffieursIes Ambafladeurs Extrao.
ΐ deFrance,iurleiubjedde leur Propofitions, cotnme
ellesluy paroiffoient/w
à drofos pour eftablir une fer-
'' me PJix entre luy & les Eftacs des Provinces (.Inies,
"li
jpres une fi Sanglante guerre,& n'a jamais creu jufqu'à
a»|·· pfjfentqueleid. Ambaflàd. meftne les confideraüent
Bon cornine un fondement d'une paix, mais pluftofl:
pour un acheminement d'un Traitté.

Pour ce qui eft des vaiiïèaux nommé la Benne Avon-
tureÌiliBiìBneEfpefance, la juftice eft evidente de fa
Maieité, eftant notoire qu'il y à une fomme confidcra-
bled'argent en depoit à Amfterdam deftinée au des-
jlonjniagement des Intereflès. Et le traitte l'ayant laifle
par ces mot (litem inceftam fro/equi) à la decifion dts
Commiffaires fixtraord. qui avoyent a decider auilì
quelqu'autres points de pireillt nature.

Li haute eftime que Sa Majefté fait de l'amitie du
Roy
Tres-Cbreftien, eft ailés comnae de tout le mon-
de fitavec quelquo refledtion de partialité à ion efgard,
icquoyque S. M. fuivant les mouvements defesin-
clinaiions ayc agree la mediation dudit Seigneur Roy>
& ne fe ptut empefcher de remarquer que le Roy
Tres-Chreftienpaflerapourtrop interefle dans lade-
cifion de c'eft affaire ayant toufiours declaré, qu'il
eftoit engagé par un traitté fecret d'aflìfter les Hol-
landois.

Neantmoins fi S. M. Tres-Chreft. peut defpoferles
Hüliandois àentrer dansles mefmes fcntiments, qu'il
tefmoigne avoir pour le reftabliflèment d'une bonne
ptiXjleRoyd'Angleterre nommera des Commiffai-
res de fa pare, & exhortera la Couronne de
Suede,
Monfieurl'Evefquedei!!Ìii«»/ifr& fes autres AUicide
fàiredemefme,fansla participation defquelles il ne fé
peutadjufter, & que Sa Majefté entrerà en aucun trait- '
té de cetre nature, & cela d'autant plus, que les Eftats
Gcneraux ne tefmoignent pas y avoir la moindre dlf-
pofiiion, & que les bonné inclinations de S. Majefté,
eunaccoramodement, n'ont jufque à prefentferyy
que d'allumcr de la jaloufie parmy Ics Confcederé»,
corame «"il avoit aucune confideration de leur Inte-
lefts, làoufelontoutes les appare nces de la methode
«uintsnantpropofée mettre avecl'aide de Dieuune
heureufe fin dans cette Grand afiàire, fi les difpofitions
de toüt cofté font egalement finceres.

^ YnMajefteyt heeft in verfcheyde rencontres door
antwoorden aende Heeren Extraordinaris Ambai-
radeurs van Vranckrijck op 't fubjed van haer Propo-
«tien toegevocgt, betuychthoe weynigh de felvehem
icheenen cepaflèn, om een vafte Vreede tuflchen hem
endede Heeren Staeten Generaci der Vereenighde
"ovmtien aen te gaen, na cen foo bloedigen Oorlog,
!™5«ftnoytghelooftdat de voorfz. Ambafladeurs
ieiK de felve confidereerden niet als een fondement
van «η Vreede, maer eer als een acheminemcnt van
etnTraftaet,

de Schepen ghenaemt

Bonne Avontuere

raae Efperance. is de Juftitic van haer Majefteyt
g^^^ynelijck, zijnde notoir datter een confiderablc

en

lianfi

V Vijf-en-veertighfle BoecL 595

Dehooge eftime die fijn Majefteyt maccktvande τ^^^τ.
yrientfchap venden Aller-Chriftelijckften Koningh,
_
isgenoeghalsvanalledewerelt, ende met eenigcre-
flexie van partialiteyt in fijn efgard, ende hoewel fijn
Majefteyt volgens de driften van fijn ghenegenthcden
hebbe geaggreert de mediatie vanden meergemelden
Coningh, ende en kan figh niet veronthoaden te be-
fpeuren dat den Aller-Chriftelijckften Koningh inde
decifievan defe faeckvoor te feer gheintereileertfal
gehouden werden, alfoo hy altijt verklaert heeft door
eenfecreetTradtaetgeengageert te zijn om de Hol-
landers t'aiEfteren. 'c Wcick niet tegenftaende indien
fijn Aller-Chriftelijckfte Majefteyt de Hollanders kan
difponeren, om mede in de feJve gevoelen te treden
die fy betuyght te hebben tot herfteilinge van een goe-
de Vreede, fai den Koningh van
Groot Brittdnnica
van fijnen 't wegen Commiflarifen nomineren, ende
de Croon
Sieeedcn,de Heer BilTchop van Mea/fnende
fijn andere Geallieerden exhorteren 't felve te doen,
fonder welckers participatie de felve niet foude konnen
geadj ufteert werden, ende dat fijn Majefteyt in gheen
Traftaet van foodanige natuyre fai treden, endedaer-
om foo veel te meer, aiibode Staten Generaci geene
de minfte difpofitie daer toe beroonen te hebben,ende
dat de goede genegentheden van fijn Majefteyt tot een
accommodement,tot noch toe niet en hebben gedient
als om onder de gheconfoedereerden jaloufie te ver-
wecken , alsofhy haer Intereften niet en confidereer-
de, daer volgens alle d'apparentien vande jegenwoor-
dige voorgeflagene methode men met de hulpe Godts
een geluckigh eynde van dit groote werck foude kon-
nen maeckcn, indien aJlerfijts dedifpofitien egalijck
finceer zijn.

33e©eec?imi>affaöeuc Goch fpjacft oocb mei ben
fóoningi) enDe l^actogf) ban Jorck obet: i)et quaet
(®;cactcni£ntDec<i5cbanaen£n/ Dat Ijetbw^öHpten
alle geb^upclt ban «Θο^Ιοΐτ/ niet alleen onDec De cbt=
aencn/ en boo;namentlgcft onDrc De 43ecefo^neecDe/
( DatbpbeminfonDecfiepttDfecc see^agaceectenge^
p;vfreect)maec ooch onDec De J^epDenen geen ejcempel
DaDDe/Dacraen De i&tbangen^ be^ ItjfiS nooiDjuft fbu·
Deontcec&en/ enDemitpJienban liangcclacten^ec»
ben/met meec anDece ceDenen tot 'tboojfj fubfect Dle=
nenDe. S^aecop Dan ^ag(igeDac!)teJiejiefleptgea
«efDe t e feggen/Dat naDien 'tgetal Dcc jiàeDeclanDtfcùe
(©ebangeni Dagelöcp meec enDe meec quam
ttat*
ccotffecen/enDe epntltjcit al^ tot eetie infinitum óiuDe
ftottien te gecahen/Dat gcnootD|uc&ttoa^
flgff ban Die
Iioflen t'ontlaflen/öeMienDc
(foo fcpDe) na beccftenins
ge De felbe beel duyfent ponDen fletling^ geboft/ Daec
toe geen geit langec RonDe becfcljaffen/ gelöcBmen
( foo al^ ceilTecenDe fepDe/ bocR fulcp in Hollandt toel
toifle / enDe De mare Daec afliet loopen / immec^ bp
fommige onDec öe ©eecen/ Doel» niet bp alle (foobec=
Dec^ fepDe) DoenDe bo;Dec beccaci Datmen bp De fitta"
ten tot geen biiffelingen toilDe Kamen / geltjch al^ al
obec langen ttjDt D
oo; Dc^ felf^ JI@inifiec in Den iiagc
De felbe IjaDDe Doen pjefetitecen. ^e $ere ?Inibafra:>
Deuc Beeft Daec op gefept/ Dat fjaec Üo. JIBog. tot een
tueDecsijt^becbaiffcIingj öaDOen göeconDefeenüeect/
enDe Daec beneben^ bechlaect tot ccnceDeli)chcant::=
fonnement boo; De obecige te Itonnen ftomen/om ban
De boojfj ongcJeaentBept en tocDecsijt^ hlacfite te
mogen afoaefen/ baanncecmen tot geen genecale toif=
feling ban De jpDeban ftjn JQaicflcpt(fao al^ biel upc
becfcijepDe ceDcnen Daec toe geallegeect begoojDete
toefen) lionDe becHaen/ Daec op Dan bp Den ftoningh
toeDectoiectgbeanttoooK/ Datupt becfctiepDfn foo
Daec toe bebbenDeccDencn tot geen genera ewiiTelin-
ge,noc^ oocR tot geen ranionnement KonDe bec(ïacn/
toel toetenbe ( foo fEpbe)i)oe ftet in j^ollanDt / toegeu
fc&acï^Öept ban Sec-bolch gelegen toa^/DoertDe fiiec
obec idtoeDecom een b^etbccliael/ arltjch al^ boo;
Defen tot roeecmael^ gljefc{)tet/ enbe upt anDece
ceDenen enbe inficliten m^et ; op De altecatie ban booi
gementioneecDe {üefoiutie bp Den l^eecGogb;ynb«
eeinfi(lecctenDegep;cffrcct/ geeft niet bonnen tocc»
Den baéc otitcittt geobtinectt/ al^ allêenigcft Defe bec.

1tm6i»r-
faiieut

ariiDtn
Dtuning
otucbe
gtoeii-

Stoen.

κι.,ί
■sir.rj

■■'ΐ·νιη
uul


-ocr page 415-

415- S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

bliacfnse/ fooioanneecpetram aetnelbescbansen^

_L fouOe moeten toecDen gefuppeDiteew/Dat fuljc niet tJO?«

öec ban meninge fouDe sijn te laten oacn al0 op water
en broot,
't toelch öat.tip Oen ©eec Ooch a! toeDecom
SiinDe op genomen/Dat fooDanig{) i^cactement/ al^
toefenDe een (Iraffe ban De Ccimineïcn/enbnpten alle
nctoupcit ban ® ojlog^ oebanaen/ban fijn .ïfêajcfiept
boïaen^aenöcbocciiQoetDept cnüe mcbrDogentÌjept/
al^DOCftfoHDecqueirwflebanDcgfelf^ lofltjcfte cenos
mé/niet en ftan noclj moctjt toetöen becbjacftt / bogö
Bleeffiin Hàaj.ljiec ontrent onbebjeealsjcli/ fcsgenbc
bo?bec^/bat tot ben ©?ebc bjefenöe geneaen/'t baecch
ban ben ©ojiog enbe Oie 't felbe fn
Holiandt boeben/
biemaectoepnig (foofepOe) albaectoacen in getale/
biec mebe te flpbcn en te percften/ betojjie bogD ( foo
becbec^) bechlaccben men be ®;ebe albacc niet en be>
geecbe. ï@aecopbanbpbeni|eec Gogh ban bebec=
epfte antb)oo;t ;tinbe ggebient/ bechlaecbe fjljn Maj.
toebecom baec op
t ghy wcec felfs we],hoe dit werck al-
daer gelegen is I dewijlmenu alhier fonder laft houdt,
ende felfs oock niet en laet des wegen derwaerts ovcr-
gaen, gelijck ick weet dat by u daer over is gefchrevcn,
en verfoeck is gedaen, fo dat ick met u ,dìe alhier noch
blijft, geene reeden deswegen voeren mach, als geene
laft
(foo ick weet) daer toe hebbende, ©bec bit fubs

ject 3dn toel beel ceben fap öoogpgebacbte JiBaj. opge=
nomen/enbc baec beneben^ ooch relae^ göebaen/ en»
bet anberen/obec be pjompte cefolutie terge n^ 't laefl
confent ban be becbece fubHbien boo; ben bp

't^aclement geb?agcn/alle tenbecenbe(fo Ijet fcljeen)
om baec mebe te toillen betupgen/batmen Ügi) in Ne-
dcrlantinbecfelbecopgöcnomeu opinie/ tocgen^bc
fuB|ïi)ientotbien<©ojlogbaectelanbe feec bcDjogen
moet binben: <!5nbe topbec^ oocft bp fgn JUai. jijnDe
gcfpjoocften obec
't booitfetten ban be (Staffarq bp be
fubjecten in bat öijcft/bfltbacc toe niet en hen onbees
laten be goebe öant te bitben /enbe na 't boojgenomm
toeceh boo|t
te fetten/ baec obec biel becbece bifcoucf-
fen 3dn gemobeect/ ban bielchen geen becbec becfjael
met genoegen macö toecben gebaen/ jijnbe tee befee
aubientie ontrent tloee upcen boo?gcb;a£{|t/enbe baec
na bp fiine ItonincMijcl^e ^Hoagljept mebe al een cup»
men töbt in toebecjöté bectoiflcling& ban cebenen op
't felbe fubiectsepaffeert/ enbe geen meecgoopeat
baec becltt;egen/al^ toel bp ben ttoning toa^ gegeben :
(Senigt anbece boo?name j©ini|iec^ Ijiec obec infge»
lÖcF jönbe gefp|oocften/en ftonben mebe al geen alte»
tatie ontrent be boojfj cefolutie te gcmeet fien/ baec·
Bm{)aec]|o.ie3og.b)ecben becfocbt gemelbe b)etc&
ban be gehangen^ al# anbec^/in bec felbe Boochtopfe
belibecatie gfjeliefocn te leggen/enbe obec bat fubject
met bcreplle fpoet bnicl)tbaecl|jc& te cefolbecen ;
toerbenbeanbecfint^Sin bappece on|ieIteni^ ontrent
boojfS arme lupben te gemoet gefïen.
«ïeii «E- i^eec Gogh fcöjeif foo beel ban be arme geban»
Dtinmii gen^/bat entlijch oocïi een ban fon «iSbellieben / enbe
een ban fijn ^agf^toittbengebangen/ beeenbanbc
ï0ecfbaHben©eec
Deenfche «efiOent/ b'anbecop

Ecaet. booifl^gD ban be J^eecen Mediateursbia^/
at foo biel be ^ccetari^ Cunxus, al^ be felbe f0ne
öomefltjcquen fouben b3o?öen gerelapeert/ alfmen in
j^oilanbt foube biillen celaj^eren ben ^ecce
Oudaert
chbeGringam, ^eccetaci^
ban ben teec Down ing.

^et fenben ban ben ^oon ban ben #eec Itlmbaffa^
bene
Gogh na Hollant, gaf aen be üeeren jpcanfcbe
Mediateursacg&taaen/ bat tnffcöen Engelandt enbe
liaec Igo. H^og. particuliere (lanbelingen b)ierben ge^:
bjeben/ maec 0p becfeeclterbe gaer battet niet en
al^ om be
lofllngh det Gevangens.

^n't begin ban iSobembec fepben fp te toillen al'
tan^ljaertoecclttenepnbe te bjengen ter een of au·
iSiDCieE beretoeglie.

öane g^e Honing fc ftifite in Novembet ben ïiibbec Wal-
'if.f»'®' ter Vane aen ben teere l!ttuc-b0?fi ban Brandenborg.
ifÌit aen ?6lceebe in <©ctobec befe^ giaer^ Ijabben be Sfeecen
iiieiiE- ban Hollant tec ©etgaberinge boojgeflagen/ om een
ftjanfien, jjenuaem enbe Dabhl pecfoon naec Engeiant te fenben
tot boiberingö banlje JBiffelmgB ban tocbecjflt^ ge·
fenttu® öanacheii/ m tfgaber^ tot «ptbowinsfi ban 't aöeene

te;

hnn
ij-maf.
Ceotiii:
40080
fleaaii'
sen.

6em topbec^ in lafi foube toerbengegebw, Sukhs υλ

bp be i^eeren ban Vrieflant ben derden
OHben flfll geappjobeett : mit^ bat bete fenben a» Γ^
foon ban aïle^ foube geben communicatie aen hê
üceren JFcanftfie Mediateurs, enbe aen bentìf^ffi
Gogh, ^trnDaffabeut ban befen g»taet; enbe battneh} J®
aengaenbe beconctufïefoube boigen benteneucbann^
fiet (Cractaet met ©jancfictjch «nno twee en fefti»h Ά
gemaecftt. j^ocötan^ijeeftbefefenbingegeen booSbï
gancR geftaot ; toecbenbe bp anbece »?ohintien / L »
fonbccöept in Zcdandtgefufpecteect/ al^ofHoligndt "C
baec mebe pet^ pacticulier^ of affonbeclijcfiö htn,
öabbe/i^ alfoo niet baer op gebolcötj maer ben elfii C
decembertjcbbengaec Ho. jHSogentliebenDenbeer
ban Gogh gereboccert booj befen aejief. *

S I R Ej

ρ Our tefmoigner en teute evidence la difpofidon *'!<n
que nous avons à Ia Paix nous avons fait contlnuer &
jufqucs icy Ie fejour de noftre Ambaflid. voftrc court «Sf

depuislarupture: Carbienquenousayonsfatisfaitou tai^
pardesraifoosinvinciblcs, oupar des ofFres juftes&i'J^
raifonnables. à touces les plaintes que Ie Sr.
Dtmhgi,
voulu faire icy, lors que nous ne pou ν ions pas encore
croire n'y apprehender ce que nous voyons aujour-
d'huy, nousavoiisfaitqueiquechoie de plus,quan(|
nousavone laifleen Angleterre noftre AmbaiTad.bien
que 1'on euft prisiurl'eftatdes places & des Paiscn-
tiersenl'un&rauti^monde, &laifi & confilqueles
navieres des habitants de ccsProvinces, alavcuedc
toute la Chreftienté, fans aucune decJaration prece-
dente, nous n'avons pas mcfme revoqué noftre Amb.
apret que V. Majcfté afait partir fon Miniftre d'auprsi
de nous dansl'eipertincc que nous avions,qu'elleieroit
enfin touchée des maux, qui affligentl'une&l'amre
Nation.&descalamités , dont toute l'Europe fe volt
menacée. Nousnc voulons pointd'autretefmoinque
V. Majeflé mefme,des avances que nous luy avons fai-
öes, OU faia faire des conditions, fouslcfquellesroa
pou voit faire une Paix bonne & cquitable. Nous luy
avonsoSFert de la faire ainfi qu'il luy plairoit,ouàciìii-
dition jef
Pe» refiitueroit tont tt qui avoitepéfriiit
pêrt & d'éiutrê,
ou bien, fi l'Angleterre n'y croyoitpaj
trouver fon conte que 1'on
ntienJroit dt cofiééà'tM»
toutce^iavoittfiéfris,
6; ce mefme, avant que 1'on
peut fcavoir ic;^ cé qui pouvoit eftre ptii de noftre
coftées es quartiere eiloignés,de forte,que 1'on ne pou-
voit pas dire auffi que nous y cheufions noftre advaa-
tage non plus qu'enla
cemfenfatiandes freis&{trtih
qui font ians comparaifon bien plusgrandesdenoiire
cofté que de 1'autre : Neantmoins non feulementvo-
ftre Majefté n'g pas voulu aggreer ces oftresócivaiiceS)
<jui ne luy peu vent pas peimettre, de doubter de noftre
inclination à la Paix, & ne s'eft pas mefmc trouvéfatii·
fait par les
avene*! qut les Amheffad. Mediateurs ooi fti·
tesd'euxmefmes, deeonditions tretfadvantagieufei^
l'Angleterre, & prejudiciables
aux interefts de eet
Eftat,aux quelles auffi nous n'avons jamais donnéne·
ftre confentemcnt,mais auffi jufqu'ici n'y elle,n'y per-
fonne de fa part n'a fait
eucune eutierture.Tà fait cono(«·
flreà quelles condkions elle vouloit faire la Paixip
fon cofté, &quoy qu'il luy ait peu de protefter a no-
ftre Ambafladeur qu'clle ladefiroit, neantmoliiselip
n'eftjamais foitie de ces

peu eftre portéeà parler n'y a luy n'y au3f Med ueu"
à qttelles conditms elle la vouloit faire, nous croyonsdi
tousles Princes Chreftiens qu'ilspraferobt touaout«
la douceur d'une bonne Paix, aux
malheurs d'une
guerrtì qüelque jufte qu'elle puiiTe eftre, & nousavop»
cette opinion piticulierement de voftreMejeit?<|«
ftit profcffion (funè
mefme Rtligim avec nout,ma]s®
la maniere qu'il luy a plu en ufcr,cn ö'agrcantpasm^
meslespropofitions u advantageufes ίίΙΆ/is^tif^^
fi prejudiciables à c'et Eftat-,queles
mdrnieurs onti^
tes, & en ne faifant pas la moindre proppiition, fuj"*
quelle nous puiffions feulement entrer pa negoii^®'
nous avons creu qae noftre ArobaCTad. ne
demeureren
Angleterre, Êns faire grand torta la lepp'
Ktiondecet Eflat, dcaVonsjugé ncceflalré àe ie fit»


-ocr page 416-

en ο ο R L ο G Η. 'tVijf.en-veertighfleBoeck.

ι nir pu's qu'auflì bien voftre Majefté en revoquant
W- '^Viniftreja bien tefmoignée quelle le defiroic ainfi,
"s ne laifleroDS pas pourtant de conferver une incli-
' fon cntiere & parfaice poùr un accomtnodemènt
"Vonnab'ej quc nous pourronSfaire de concertavec
''' jii^sjgc nous attendrons que bien toft le bon Dièu
"'foiré à voftreMaj. les mefmes mouvements,i5cquel-
Tvoudra bien nous faire part des conditions,
{mlef-
ιΰαιίΐιΐι^'β''"'''' afin que par ce moyen Tonpre-
i* gl'effufion de tant de fang > dont une bonne par-
j ijCrefticntevaeftreinondéc ; nousn'enpou-
pj5eftrerefponfables,puÌ6 quc & devant depuis la
moturt» nous avons fait plus, que Γοη ne pouvoit legi-
timement defirer de nous & que nous fommes encore
refts d'y donner la main, au lieu que jufqu'icy
nous n'avons pas pu fcavoir les intìmes intenttons de vo-
ftre Mjjefté fur ce fujet, nou< attendrons le jour qu'el-
, aura les mefmes penfées pa'ifiques, mais nous fou-
haitterionsqu'elles y vinflènt, devant qu'elles luy fuf-
fent fuggc'ées par les imminentes calamités publiqucs,
dont nous voyons toute la Ghreft. menacé,nous prions
Dieu qu'il P'®'^® deftourner 6e tenir ; S
ire;
La perfonne de voftre Maj. en fa fainté &digne gar-

ile,àlaHaye le u. Decemb.

STI H E.

OMin alle fcbijntedoenblijckenonfedifpofitie
tot de Vreede , hebben wy tot nu toe laeten
continueren 't verblijf van onfen AmbaiTadeur
aen u Hof federt de Rupture : Want hoewel wy vol-
daen of door onverwinnelijcke Redenen of door
redelijck ende billijckeprefentatien, op alle de klach-
ten die de Heer Downingh alhier heeft willen doen,
als wynoch niet en koften geloven noch apprehende-
ren 'tgeene wyaltans fien ; wy hebben wat meer ge-
daenals wy onfen Ambafladeur inEngelanthebbien
gelieten, hoewel men randen Staet in d'cene ende
d'andere werelt verfcheyde Plaetfen ende heele Lan-
den ghenomen hadt, ende verfcheyde Schepen van
d'Inwoonders haerer Provinciën ghenomen ende
geconfifqueert hadt in 't gefighte vande gehcele Chri-
ftcnheyt, fonder eenige voorgiende declaratie ; wy
hebben felfs onfen Ambiffadeur niet gerevóceert, nae
dat u Maj. fij η Minifter van ons had doen vertrecken,
inde hoope die wy hadden van datfy cyndelijck foude
geraeckt fijn vande plaegen die d'cene ende d' andere
Natie bedroeven j ende vande Calamiteyten daer ge-
heel Europa haer van gedreyght fiet. Wy willen geen
ander getuygen alsu Majefteyt felfs vande voorflae-
ghen die wy haer ghedaen hebben, of door ons ghe-
ilaen fijn, opdeweickemen een goede en redelijcke
Vreede konde maecken j wy hebben hem geprefen-
teert defelve te maecken nae fijn believen, of op Con-
ditie ώί we»
alles foude refiituerenvatuanbeyderfyden
immtn -mts geweefi,
of wel, indien Engelant haer
reeckeninge daer by niet meenende te vindea dat men
ieyderfi^dts foude houden, al het geen genomen vascnàù
dat ielfs aleer men hier koft weeten wat by ons inde
verafgeieeghen QMrtiercn koft genomen fijn , foo
dat men oock niet koft feggen datwyonfeavantage
wiften niet meer als door de compenfatie vande on-
koftcn ende Ichaeden , die fonder cumparatie wel
veel grootcr aen onfe fij de fijn als als aen d'andere :
'twelck niet teghenftaende heeft u Majefteyt al-
leen niet willen aggreeren defelve Prefentatien, ende
vooriliegen , dcwelcke hem niet konnen toelaeten
te twijfFelen aen onfe genegentheyt tot de Vreede,
Mde en heeft figh felfs niet voldaen bevonden door
dc voorflaeghen die d' AmbaiTadeurs Mediateurs
«ït haer felfs hebben ghedaen van feer voordelighe
Conditiën voor Engelandt, ende naedeligh aen
d' Intereften van defen Staet, aen dewelckc wy oock
noyt en hebben bewillight; tnaer oock tot noch toe
heeft fy, noch yemandt van haerent weeghen ghe-
eenighe ouverture, noch doen blijckenopwat
Conditiën fy van haer fijde de Vreede begeerde, ende
hoewel hy heeft konnen protefteren aen onfen Am-
bifTadcur dat fy defelve begeerde,foo is hy echter noyt
V Deel.

getreedern buyten die generaèle Termen , ' ende en
heeft noyt konnen gebr'acht werden om aen hem ,of ____
aende Mèdiiteurs tc feggen op wat Conditiën fy
dèfelvë begeerde te maecken ; wy gelooven van alle
Chriften Princendat fy altoos d'aengenaemheycvaa
een goede Vrede fulleri prefereren aén d' onghe-
lucken vatï ieen Oörlogh hi>e rechtvaerdigh dcfel-i
ve oock foude moghen wefen, ende wy hebben in-
fonderheyt die opinie van u Majefteyt die met ons
Profeffie macckt van ceri en'de fel ve Religie,maér vol-
gens de.manieré die 'c haer belieft heeft te gebruycken,
felfs niet aggreerende dc fob voordeeligépropofitien
aen Engelant ende foo naedeeligh aen defen Staet, die
de Mediateurs hebben voorgeilaegen ^ ende niet de
minfte propofitie doende, waer opwyallèenlijckin
ondcrhandelingh foudén konnen treeden hebbent
wy gemeynt dat onfen AmbaiTadeur niet langer InjEn-
gelandt koft verbly ven , fonder groot naedecl te dóen
aende reputatie van defen Staet, ende hebben noo-
digh geoordeelt defelve wederom te doen kómen ; al-
foo oock u iWajefteyt door 't revoceren van fijn Mini-
fter genoegh heeft doen blijcken dat hy het alfoo be-
geerde ; wy fullen echter niet riaelacteneene volko-
mene genegentheyt te conferveren tot een redelijck
accommodemen,'twelck wy met d' over-cenkomfte
van onfeGeallieerden fullen konnen maecken, ende
wy fullen verwachten dat Godt de Heere u Majefteyt:
geve defelve mouvementen, ende dat hy ons wel deel-
aghtigh fai willen maecken vande Conditiën, op dc-
welcke hy defelve falbegeeren, op dat men door dan
' middel voorkome 't vergieten van foo veel bloet>
waer van een goet gedeelte van de Chriftenheyt ftaet
geinondeert te werden , het en kan van ons niet afge-
eyfcht werden, alfoo wyföO voor als naerdc rupture
meer hebben gedaen, alsmenwettelijckvanonshad
konnen begeeren, ende dat wy ainoch gereet fijn de
handt daer aen te geeven, inplaetfedatwytotnoch
toe niet hebben konnen weten de innerlijcke inten-
tien van u Majefteyt op dat fubje«9:,wy fullen den dagh
afwachten dat hy de fel ve vreedtfaeme ghedachten
lal
hcbbe, maef wy wenfchten dat defelve in haer quae-
mcn skleêr fy in haer vemieüwt wierden doordePu-
blijcque iminente Calamiteyten, waer van wy de ge-
heelèChrifténheyt gedreyght fien; wy bidden Gode
dat hem gelieve defelve afte wenden, ende dcPer-
foon vian u Majefteyt houden Sire in fijn heyligeende
waerdb bËwaeringh. In den Haegeden ii.Decem-
ber
τ 66^.

^e StonfnQg geeft Daer op geanttoooit.

HAuts & puiflants Seigs. tout Ie monde fcait avec
quelle repugnance nous nous fommes laiffés en- ntneBi
gager dans cette Guerre avec vous, & faifant Sint
reflcftion fur Ie fang Chreftien qu'elle a coufté, nous
atteftons devant Dieu Ie fcrutateur des coeur,que nous
ne defirons autre chole plus que d'envoir la conciu-
fion par une bonne Scjuftepaixlaquelle nous ne vou-
drions pas embarfler par larepetitiondeschofespaf-
fées, qui ne peuvent fervir qa" à aigrir les efprits de co-
fté&d'autre & faire faigner lesplayes que l'une &
1'autre nation ont trop fenti dcCa,fi lesparticularjtés de
Votre lettre ne nous obligerent à nous juftifier contrc
les infinuations y faites à noftre prejudice.

Aufli c'eft avec bien du regret que nous nous plai-
gnons icy d'un total refus de fatisfaction à tant de plain
tes inutilement faites par noftre Miniftre lors à la
Haye, pour des vexations & depredations faites fur
nosfujets aux IndesOr/Vwr/?/«j
& Occidentalet, pour
des declarations publiées ou par vous, ou par vos offi-
ciers, leur defendant la liberté du Commercedans
les paisfi vaftés&ouvertsàl'induftrie, &trafiquedc
tout Ie monde, de la neceilitc impofée fur η ous,d'en-
voyer diverfes flottespourprendrepofleflionderifle
de
Pouüeroti promifepararticles dü dernier traitté, au-
tant de fois illudée à noftre grande defpenfe &des hon-
neur,& pour comble de tout d'une hoftilité ou ver t fur
nos fujets ordonnée au Seigneur de
Rujter fans au-
cune declaratioB precedente , & devant que 1'on
31 f «ic


-ocr page 417-

398- S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

aifi OU confifqué aucun de vos vaifleaux icy.

_^___ De l'aucre cafté nous difons qu'il n'yajamaisen

d'avance faite à nous pour acheminer une bonne &ju-
fle paix,n'y pour nous convanicreque vous l'ayez tant
feulemeuc fouhaitté.

Les propofitionsdonnéesparles ArobaiTadeurs Ex-
traordinarii de France quoy que peu proportionées à
uoftre honneur &ìi l'intereft de vos fujets n'ont jamais
efté rejettées par nous, au contraire perfiftant àfou-
haitter la paix , nous avons tefmoigné auxdits Ambaf-
fadeurs un defir qu'ilsfenomaflèncdcsComroiffaires
de part & d'autre pour traitter la deflus, & n'avons
jamais
lefuféìcmmeiiiatiott, maisavecraifonleurλγ-
hitrage, pour des dommages foufferts, & un regle-
mcnc de Commerce à l'avenir, apres qu'ils fé font
lendus fufpedls par une declarationentiercmencpar-
tialcpournous.

Quant à la revocation de nofire Minìfire de la Haye
il eft notoire qu'il y a demeuré tant que noilre hon-
neur & la feuretédefaPerionnel'aytpeupermettre,
n^is quandi nous avons veu que contre l'affeurance
publique pir vous donnéeàluy pour fa Perfonnc &
pour lès Domeftiques >
Ics Eftats de HoUande (qui ont
efté veritablcment lesaucheurs de la Guerre ) ont ofé
par leur ordre particulier faire prendre fon
Secretaire
devant fa porte, & le mener à la prifon, cu il tit en-
core avec toutes circonftancesde mefpris & de
cruaute
fans aucun fujetjufquesàcetteheureconnu, repara-
tion faite par vous, nous avons confenty à fon retour,
pour ne plus expofer fon charadtere & la perfonne aux
caprices qui pourroyent l'accroittretous les jours par
des accidente.

Non obftant tout cela nous avons le coeur fenfible-
ment touché des maux qui arrivent par la continuation
d'une guerre , qui menace toute la Chreflienté, &
des fuittes qu'cllepourraavoirauprejudicedelaBi/»·
gionproteftanu i lequellenous eil infinement plus che-
re qu'aucun interell d'Eftat, & fuhaittons que vous
ayes les mefmes fentiments pacifiques, afiii de vous
unir,8c d'affermir les uns les autres par des liens indif-
foblesjfcachant bien que vous en recevrez plus de fruit
que det Alliances qui
vous feront bienfayer leur fecours
par des conditìons vigoreujes & prejudiciables à l'intereft
de voftre Eftat, telles que vos ennemis mefmes
n'ont jamais peu fouhaitcer, En un mot nous prote-
ftons devant Dieu que nous n'avons rien au coeur
qu'un
accmnudement jufie & convenable pour vous
avcc afleurance d'y pouvoir faire entre nos Alliés de
concert avec nous, & comme l'honneur ordonne que
vous faciez lespremieres avances en cela, nouspro-
mettons de les recevoir tousjoursàbras ouverts, &
eftimerons la paix qui l'enfuivra comme le plus grand
bonheur qui nous peut arriver dans ce monde, priant
Dieu qu'il vous ait, hauts & puiiTans Seigneurs dans fa
fainte guarde. Efcrit à noftrecourt à Oxfort à
i6. de
Decembre

Voftre bien bon Amy

φ

ti κ

Charles Roy.

Ho. Mog. Heert?}.

ALlle de Werelt is bewuft, met wat tegenheyt wy
ons hebben laeton engageren in defen Oorlogh
met u, ende maeckende reflexie op het Chriften
bloet dat de felve heeft gekoft, foo betuygen wy voor
Godt, den doorfoecker der herten, dat wy geen ande-
re faeck meer en begeeren, als om het befluyt daer van
te fien dooreene goede en eerlijcke Vrede, de welcke
wy nieten fouden willen aenvaerden, door het weder
ophalen van de gepafleerde dingen, die niet en kon-
nen dienen » alsem wederzijts gemoederen te verbit-
teren, en te doen bloeyen de wonden, die de een en
de andere Natie aireede te veel gevoelt hebben,indien
de particulariteyten van uwen brief ons niet en ver-
bonden, om ons tcontfchuldigentegensdeinfinua-
tien, daerinne tot onfe prejuditiegedaen.

Alfoo is het met een groot leetwefen, dat wy alhier
klagen over een totael rcfuys van fatiffaflie op foo vce-
le klachten, te vergeefs gedaen door onrenMinifter
iti

li
I

•li'i
'M

;r

A'

Ρ
l'i

als doen in den Hage, over vexatien ende depredi-.

tien ghedaen aen onfe Onderdanen in de Ooft ende '
Weft-indien, ende over dedaratien gepubliceettof
dooru, of door uwe Officiers, haer verbiedende de
vryheyt van de Commercie iii de Landen, die foo
woeft, en open zijn, aendeinduftrleendetrafique
van alle de Weielt, overdenootwendigheytonsV
gedrongen , om verlcheyde Vloten uyt te fenden,om
poileffie te nemen van het Eylant van Pe«/<re»jbeloofi
by de artijckelen van bet laetfte Traólaet, foo menig,
mael geilludeert tot onfen groote onkoften en oneetc
en tot vervullinge van alles over een openbare hoflUi!
teyt tegen on feOnderdanen geordineert aen den Heer
; de Ruyter, fonder eenigc vgotgaende tleclaratie, ende
' al vooran, dat men alhier eenige van uwe Schepen ge·
faifeert ofgcconfirqueerthadt.

Aen de andere zijde feggen wy , datter noyt eenige
vorderingc aen ons gedaen is , om de wech te bane tot
eene goede enrechtvaerdige Vrede, nochteomons
te doen ghelooven, dat ghyfe eenighfints gewenfcht
foudt hebben.

De Propofitien overgegeven by de Ambaffadeurs
van
Vrenckryck, alhoewel weynigh over een komende
met onfe eere, ende het intereft van uwe Onderda-
nen , en zijn noyt by ons verworpen gewceft, ter con-
trarie wy perfifterecde in onfen wefen tot Vrede,heb-
ben betuyght aen de gemelde Ambaifadeurs een be-
geerte, dat de Commiflarifen van wederzijden ghe-
nocmt mochten worden om daer over te handelen)en
hebben wy noyt hare A/i^/Mi/Vgerefureert, maermet
reden
h^iCt arltitrage, om degcledenc ichaden, ende
een
reglement van commercie in 't toekomende,Oadat
fy haer fufpeögemaeckt hadden door eene declatatis
gantfch partiael voor ons.

Wat aengaet de revocatie van onfen Minifler uyt
den Hage, het is notoir dat daer is gebleven, foo lan-
ge als onfe eer, ende de verfecckeringh van fijnper·
foon het heeft konnen toelaten, maer als wygefien
hebben dat tegens de publijckeaiTeurantie dooru aen
hem gegeven voor fijn perfoon ende Domeftijcquen,
de Staten
ViaHoUandt(diemderwaerheytdea»thim
A^ngevetfi ven defen Oorlogh)
hebben derven dootba·
re particuliere ordre doen vangen fijn Secretarisvoor
fijn deure, ende de felve te brengen naer de geysnc·
kenifTe waer in hy noch is, met
alle circumftanticn
van verachtinge enwreetheyt,
fonder eenige 0016·
ke tot defeuyre bekent,
ofte reparatie byu ghedaen i

foo hebben wy geconfenteert tot fijn wcdcrkomltt»
om fijn perfoon ende Characaer niet langer te expofe-
ren aen de caprices, dewelckc alle dagen door toeval-
len koften komen aen te waifen.

Dit alles niet tegenflaende, in ons herte ten hoogn-
ften gevoelijck van de qualen de welcke komen teont-
ftaen door de continuatie van een Oorlogh, de welc-
ke de geheele Chriftenheyt isdreygende, ende van
het gevoigh dat de felve kan hebben tot nadeel van «

Proteftantfche Religie, de welcke ons oneyndelijw

veel liever is, als eenigh intereft van Staet, ende wen-
fchen dat ghy de felve vreetfame ientimenten moCK
hebben, opdat wy ons mogen
vereenigen,endedee«
den anderen vaft te maecken , door onbreeckelil»®
banden, wel wetende dat ghy daer van meer viui»'
fult trecken, als van de alliantien die u haer fecou» W"
fullen doen betalen, door rigoreufe conditie" eoo
nadeeligh aen het intereft van uwen Staet, ^iw® ® '
danige als uwe Vyanden felfs noyt hebben
wenfchen : Met een woort,wy protefteren S
dat wy niet ter herten hebben, alseenrechtveeW
cn billijck accommodement voor u, met ϊ^κ."
ringe van daer in te konnen doen treden onfe 6®® '
eerden, die met ons zijn,
ende gelijck als de eere

donneert, dat ghy daer in de eerfte beginfelen
foo belooven wy, die altoos met open armen le W'
ontfanghen, ende fullen de Vrede die daer uyc^i^

gen fai achten, als hetgrootftegeluckdatons»»^^

Wereldt kan toekomen. Biddende Godt, 'i^'^uL
neme, Hoogh ende Mogende Heereninlij^",'
lighe bewaringhe. Gefchreven
in ons Hof tot ÜX'


-ocr page 418-

cn O O R L O G Η. 'tVijf-en-'veeriighfte BoecL 399

^izfifiitndtn van December, Jefiün hoedert vgfa»
'i^ymh- goeden Vrienc

Charles Rev.
mcfe 25?icf/ 01" ^^ Hollandt Daet in foo öactcltjch

hiim ooojneliwhin/toiect fcct flcfupp?imeECt i Hoi-
SficnoEDacteteenecnfitoa^/ eoectucecöm fiflö

η fliic moiiiicen om in gofDe po|luec te ml enöe 0e=

«rh fn iCDttt Oen ipaenlchen, eerlten Engelfchen,

S Nüürtichen(0o?lo8£n f elcftcn^ toa^ abetoeeft
ftP DBfciaÖlie om
te menageccn/ enDe öaec teont=
SüanDcfcöulOen/ alfooi^ t'elcfiengoocRDe ae=
m [icölif gljttofclt/ om Qcen tlflt nocb hoficn te fpa=
S het oe noot epiie/ immcc^ Decft
h ncie llalJ aenae02cpen/ enoe ijanot oüec 'tljcct gijC'
Zt) Hoiiandc öceft oaec (n uptaemimt/ met ftct con=
iiiuM f ntrtenöanerncwee hondercitenpeunmBö/ twec-
maelintenaaec/ met öe halve verpondingen,
fraoiDinattóHaertftede-gcit, Ijet öecöooflöen üan
'frcctitüan'tKlcyn-Zegcl, enoe niettEtüetflooaen
fiiDe tofDfC opfieilen üait aUc^/ toat jeDect Den
SDienfchen ©ojloB üja^ aemoDecewt : aa met ^m^
Dofiticn Die toel acöuecenoc Den Spaenfchen ©o^loaD
waccnuoojseflaecn/Doei) nopt inacboew/ al^ een
Pafligie-geic. 'tüjcleh om De niewtoiaöcpt ictt goet at»

DacljtDfbDifclJPtefiellen.

Papgie-gdtf Onlonnanüe, 'uoJgens de welcke ten be-
homvandfgberneenefaecke, inden Lande van
Hollant ende l·Vefl-f^rieβant, van wegen ende vol-
«f»; den confeme van de Staeten van den [elven
Lande, 'myeder Stadt metfijn difiriêi venachtfal
werden het Pajfagie-gelt , voor den t^dt van een
her, innegaende met den eer [ten Af ril
feltien hon-
dcrt vijf en feftigh,
ende eindigende met den eer-
fmAfnl
feftien hondert fes en feftigh,

r I.

I We "Π ® y^®·· Pei^ioo" op Wagen

Ifl'lt. of in een Schip ofte Schuyt, op een ghereguleert
Veer, m
HoUandt ende Wtfi-Vrieflandt ghevoert wert i
omfangen ter plaetfe daer die af rijdt, of af vaert,
een gherecht vicrde-parc van'tgeene die Perfoon
over vracht-loon teghenvifoordigh moet betaeien, de
Gabellen by de Steden op eenige Veeren ghetrocken
wordende, daer inne niet gerekcnt,fulcksdat elck rey-
fende perfoon, die tot noch toe over vracht-loon buy-
ten de roorfchreve Gabellen heeft betaelt w>r j voorc-
aen over vracht, endepaflagie-gelttefamen, 'tay de
WageoftedeSchuyteafgehuyrC is ofte niet, fai beta-
len ni//aen de Voerman, of Schipper, die daer van aèn
den 1'achter een gerecht o^ji^i part fai moeten verant-
woorden in alle oprechtigheyt ; ghelijck oock vaii alle
Perfoonen uyt andere Landen ende Provinciën met
een vracht-Wagen, op een Karre, in een Schip'of
Schuvt, ofwel met een Sleede die door een Pa^t of
Paerdengetrocken wort, in den Lande van Η
ο&λΛ
^néemfi-Vrieflandt komende,ter plaetfe haerder aen-
Komite, ende van alle Perfoonen uytdefe Provincie
Daer andere Landen vertreckende, ter plaetfe van hare
af-reyfe, aenden Pachter van defen Impoft betaelt fai
worden een ghcrechte
vierde part van de uytgeloofde
Vracht-penningen, ten waere bet ielvewWe pirt
jnochte koomen te excederen
[et ftuyvers over yder
nooft, in welckencasfy-luyden echter met
fes ftuy-
versfullen mogen volttaen : Infgelijcks fai van alle be-
aongen Vrachten in Wagenen,op Karren,in Schepen
^«•luytcn of Sleeden, met Paerden getrocken werden-
ae, oy een of meer Perfoonen buyten de gereguleerde
''cerenbycontraa, ofteover-eenkominge, inHo/-
r "7
f'fi VTÌefl»ntafgehuyrt.terplaetfedaermen
ΜΓΓ,,, f ' aenden Pachter een gerecht wWi
nTeeloofde Vracht, moeten betaeltwor.
ΐΓ».'^ η '^•^^gcn alleen uyt-gefonldert, in de welc''
yeder Perfoon, ter faecke van defen Impoft, ial be-
taelende helft van'tgeene voorfchreven ftaet, ende

fol-
tùf-

fulcks een gherecht acht/Ie part van'tgheene tegen-_^

woordigh aen Vracht daer toe geftelt is.

De Schippers ende Voer-luyden 't Paffagie-gelt, in-
voegen voorfchreven ontfangen hebbende, fullen het
felve op haerwederkomfte ter goeder trouwen, date-
lijck weder uyc keeren aen den Pachter vande Stadt
ofte Plaetfe daer (y-luyden afgevaeren,cnde afgereden
zijn, maer de Schippers of Voer-luyden aldaer niec
woonende, of te huys hoorende, fullen het PalTagie-
gelt moeten betalen eer datfe af-varen of af-ryden, of
wel daer vooren cautie ftellen tot keure van den Pach-

ter.

III.

De Militie, foo te Water als te Lande, op Patent
van de Heeren Staten, of andere publijcque ordrein,
uyt, of door de Provintiegevoert werdende, fai van
defen Impoft exempt ende vry zijn.

Ende op datdefe Ordonnantie in alle hare Articu-
leB,of gedeelten, ende elck van dien wel mach wer-
den gcpraöifeert, ende den Pachter, noch'tgemee-
ne Landt, in hare refpeótive gerechtigheden niet ghe-
fraudeert, noch verkort,foo fullen de geene die bevon-
den fullen werden contrarie gedaen, of een ige ontrou-
wigheyt dienaengaende gepleecht te hebben, daer over
voordeeerftereyfe werden ghefufpendeert voor den
tijdtvan yJi weecken van haere Veeren, ende bedie-
ningen, of wel gecaiTcert, naer gelegentheyt van faec-
ken, ende daer en boven vei beuren een boete van v '^f
i ff» guldens ; voor de tweede reyiè opdeab-

! folute verbeurte van haer Veer, ende bedieninge,cnde
! daer benevens noch op een boete van
hondert %n\àcv\si
in beyde de ghevallen boven de ftraffë van dief-ftal,
ende begane ontrouwe, ter difcretie van den Rechter
te decreteren, mitfgaders hetviervoutvandewaerde
van'tgheenedoordeghepleegde ontrouwe falwefea
ghenooten ; alles te applicerenfooalsin reguardevan
de condemnatien over andere gemeene Lants-midde-
lengebruyckelijckij. ^

De Pachter fai foodanigen ordre moghen ftellen van
toe te fien, ende te onderfoecken dat hy in dit middel
niet en werde gefraudeert, ofte verkort, als hy te raede
fai werden, fonder dat hem door yemant, wie hetzy,
daer in ecnigh belet fai moKn gedaen werden,dat hem
opeen boete van "W^^Coroli guldens, ende ver-
ders arbitrale correöie, naer de qualiteyt van'tgheda-
ne belet, of de gepleegde refiftentie, alles boven de
poenen ende breucken in de generale Ordonnantie ge-
expreffeert.

VL

Soo wie Pachter blijft van ditmiddel, fai gehouden
wefenàlle Maenden een gherecht /aef^e part van fij-
nen uytgeloofden Pacht, te betaeien aen den Ontfan-
ger van 's gemeene Lants-Middelenoverde Stadt en
Quartiér van ... .

VII.

Ende fai de Pacht van 't voorfchreve Middel ingaen
opdenee^ff» Aprilis defes/aers
[efiie» hondert vüf en
[eHigh
, ende weder eyndigen den eerfien Aprilis de^
toekomenden Jaers/^/f»
hondert fis en[efligh.

VIII.

Opde Conditiën ende Voorwaerden foo in deGer
nerale,alsindefe particuliere Ordonnantie begrepen,
is Pachtergebleven van defen Impofte . . t . . j·.
. . . . . -I voor den tijdf Vin een geheel Jaer,

ommedefommevan.....

' V "

Dct t'oirkonden is defen gheteyckent by den Ge-
committeerden van de Heeren Staten, op den .

©elicereri ban Hollandt lieten oocftflilflacnbc
becfpacïnatJtian De
Jacrlijckfe Inrereften of ceDuttU/
ban
vijf tót vier : Daer mcbe fti Du^ lauaö öe €apfta»
I^n ban tiaer fcgulDen lieten af!teafn/en gaDDen ftaet
% I » Be-


-ocr page 419-

400 SAKEN van STAET

löóf. aemaechtbooj'tuptöaenbanbtt Seculum cupmupt

_i- alle [)acc fctiuIOcn te fullcn

^taet betoont fifll) in <0o?Iob te3©atct enbe
teSianbe/ tnDe men B?eefDe tooo? meec ©panDen/
Ooftenrijck, Sweeden, enbe De BÖcinifcontcnteetöe
KeurenOc Vorften. CnDe gaf niet toepni0bfcl)?icR
bat al üan benfevenen twmtighften ^ecembcc af/
Cointet- tot ben een twintighlten ^amiactj / fclieen etn Co-
<8>c«re. meecflificccnte/ baccbantjet 3|oucnaeì gljeficUbp
JHendrick la Been, aljl boïoijt :

t Edcrt den /even en tvintmtigh/lett December feflitn-
binaü f^e'xiert vier en jefligh, is cenComett'ge&irnt mec
Daec öaii helder weder, droevigh ende fonder ftaert ofce fchadu-
weghefienj ende ftont de voorfchreve Comeet den
tweede/i Januirij fejiieu hondert vijf en fefttgh s'avonis
ten feven uyren van den Noorder-hoorn des Stiers 4.0.
graden,ende van'tflinckeroogh des Stiersa^.gr,
ü,
in. ende van de Clarcn in de ilincker voet des Noorde-
lijckften Tweeling 44. gr.+4-. minuten. Opditos'a-
voncs ten 9. uyren , tìont de Comcec van de Noorde-
delickfte der drie Koningen 4Ó gr.45:.m. van de Ilinc-
ker fchouderOrions 26.gr. 38.min. van fijnrechter
fchouder 3+.gr.io.min. van 'c ilincker been Orions
gr. 4f. min. ende van den ilincker hiel dei Wageniers
40. gr. ( Op dito bevont ick met een ende de felfde
graet-boogh, dat de mont des Wallevis ftont van de
Clare, in 't voorhooft des Rams 23. gr. 4.5,01.ende by
my gcdreflècrt zijnde de uyt-middel-pointicheyt des
ooghs, bevont ick dat op den voorfz. tijdt de ware di-
ftantie der voorfz twee Starren, was23.gr. 31. min.
over een komende met mijn uytrecckeninge, wiskon-
ftighderSpherifcheTriangels, volgens de gheftelde
lengte ende breette der feJfde twee Starren van
Joh.
Fhocilides Holiuarda.

Den iiri/ew Jaouary, s'avonts ten 6- uyren,ftont een
Comeet met eenen langen ftaert,van de rechter fchou-
der Orions 37. ptr. 45:. m. van fijn ilincker been 17. gr.
a8. m. van den Zuydelijckften Tweeling i7.gr.j0. m.
Ten (j.uyren van den Noorder-hoorn des Stiers 40.gr,
45·. m. ende vaa den Zoorder Tweeling 66. graden
28. min. Ende ten 10 uyren ftoncde vobrfchfeve Co-
meet van'c midden der Seven-geftarnte a4.gr.f0. m.
ende is doen gepaiTeert door den derden tane des Wal-
levis> aefa den oiiderften becli der ilincker zyde, rae-
yendeden ftaerc'ofte Ichijnfer van de voorfchreve Co-
meet naèr de Claren, ia't ilincker been Orions, lanck
ïüjnde 18 eneen halve graed, ende yedergraedopden
aerdbodem bédraecht I j. mylen,foo dat doen de ftaert
lanck was 177. en een h'ajye myle.

hier in Hollandtbetrocke
Lucht, màer tot P'rage helder weder, ende is doen de.
Comeet aldaer bevonden ) foo de Novelles melden,
van 't oogh des Stiers if^raden van de Seven-geftarn-
te 13.graden van den OccïdentaliflenSchenckel 35·.
graeden. ; ^ ·;^.·ί)·. ·.

De,oyfj^i»Januarys''avpnts ten βί^/ uyren fiont de
Cotiieet van 'i ilincker oog des Stiers minur
.i

ende van de ilincker fchouder Orions 39. graden 7.
minuten , foo dat de Comeet doen bevonden wjert
Benoorden den jEqüinodliael, in den rechter koon
dés Wallevis, Benoorden den derden tant, den ftaert
ofte'fchaduwe raeyde. naer den flincker clleboogh
Orions.

Den fcvenden lanuary s'avonts teny?/ uyren ftont de
Comeet van't flincker oogh des Stiers,'30. grad. ende
van fijn Zuyder hoorn 4f. graden, foo dat dfe voor-
fchreve Comeet doen ghépaiïèert is door'rmidden des
ooghs ; 'cwelckby fommige voor'c neufeitghegroet
ende aengefien wert. Ten
feven uj^enflont de Co-
meet van Capella Hircus yi. graden ar. minuten,
ende van't midden der Seven-geftarnte 13. graden.
Op dito ten
halfticaelf uyren itont de Córneét van de
flincker fchouder Orions 41. gr. ty.'-toinutèn jende
van Capella Hircus f i. grad. 23.minut. den ftaert ofte
fchunjfel van de Comeet, ftuyte tot op de twee fchuyn-
de rechter koon des Stiprs, lanck a7.
grarfért>V1t welckdoen PR denAerdbddem inlenghte

( Tot Prage foo de Novelles melden) ftont den β Hl,
lanuary, fonder pertinente uyrte ftellen, dë
voorfz. Comeet van Oculo 29. graden van ^ejadcj
23. grad.jo.minuten. van de ilincker fchouderOiion's
41. graden.

Den achtfien lanuary s'avonts quartier voor/ei,„
uyren itont de Comeet van dc rechter fchoudtr
Orions 45»-gr. 3o.m. van't flincker been, 43.gr. 31. j,
van't flincker oogh des Stiers, 31.gr. 2. m. ende ten
«//"uyren ftont dc Comeet van den grooten Hontii
gr.ji.m. ende van Capelle Hircus yi. gr.i+.m.alsdocn
racyde de ftaert ofte Ichaduwc der Comeet-ilar,tot op
detweeNoordelijckfteClarender twee Starren, op
de rechter fchofc des Stiers , lanck 14, graden ende
feer helder 10. graden.

(De Novelles ftellen tot Prage)den acj&i/f»lanuaty
fonder 't uyr te noemen, de Comeet van üculo 30,gr,
ende van Pheliades 24.gr. ende hadden in haergheficht

de ftaert in lengte f. graden.

Den January,favonts ten feven uyren,ilojit

de Comeet van de Noorder-hoorn dcsStier(,46,Dtad.
ende van't flincker oogh
3a. graden, ende van't flinc-
ker been Orions 45, gr, 26, m. van fijn rechter beeq
f 3 · gf· +7· Π1. ende ten
half elf uyren itont de Comeet
vandeflincker IchouderOrions44. gr.p. m. vandc
voorfchreve Noorder·hoorn op 't voorfchreve ujir4i,
gr. la.m. ende 38.gr. 40. m. van't hooft Andromeda.
Téri
halfiwaelf uyren ftont de Comeet van de rechter
vleuckPegafi 32.gr. jo.m, ende van de ilincker hiel
Andrpmeda 33.grad,.y3. minut.

Ό&η tienden ^Buary s'avonts tenaci!/uyren, flont
de Comeet van dé Noorder-hoorn des Stiers+y.gtad,
ende tvan'tflincker been Orions46,graden, 50.tui-
nutcrii

Den f^wjanuary s'avonts ten yfr uyren, ilontde
Comeet van 't flincker been Orions 47.gr. jo.m. ende
van fijn rechter been 56. grad. van de Noorder-hoom
desStiers47.gr, 3o.m. van den hiel Andrpmeda^i.
gr. 14. m, Ende ten uyren, ftont de Comeet van
dc grootfte, dat is de Clare, in 'c voorhooft des Rsms
i3· graden 16. minuten.

Den twaelfden January s'avontsten/iiuyren, ilont
de Comeet van den Noerder-hoorn des Stiers4,8.gr.
van 'trechter been Orions y7.gr.3o,m. Teniifuyren
ftont de Comeet van de grootfte in 't voorhooft des
IRams la.gt. 32,m,en van de Star die men noemt dt
mont des Wallevis, 14. gr, van den groten Hont 73.gt.
van 't flincker been Orions49. g^ad.
ende van de Suf·
delijckfte der twee die in 't opper-lijf des Wallevis'g^
plaetftzijn 17. graden.

.. Den dertienden lanuary s'avonts ten fet uyrenjflont
dé Comeet van de Star Aries 11. gr. ya. m. vandeStii
die men noemt den mont des Wallevis 14.grad.43·®·
van de gordel Andromeda 28. gr, 8.m. Dito s'avo©
ten
fevtn uyren , ftont de Cemect van de ffincKei
fchouder Orions 48, graden 17. minuten. Ditos"'"
vpnts ten i;f»ayrenjftontdè
Comeet van't hooft An-
dromeda 33.gr,33.m. ende van fijnen hiel 30.gr.53«·
van 'toogh des Stiers 3 5'.grad.3(i.minuten.

(Inde Nouvelles uy t Prage ) ftact 't oogh des Sut"
34, grad. 30, minuten van de
Comeet, ende de rechter
fchouder Orions 49.graden 30. niinuten, fonder ujr
ofte tijdt te ftellen, ' / '

Den veertienden lanuary s'avonts ten ackoyreB)
ftont de Comeet van dc Star Aries i i.gr. i4·®·
van de mont des Wallevis if.gr,y7,ro. Ten»»!»"?
ren ftont de Comeet van 't hooft Andromeda 3»·^°'
48. m. van de rechter vleuck Pegafi aS.gr.??·®'"";;
Ende ten
half tvaelf üyten ftont de Comeet
mont des Wallevis i<i. graden. r;. „

Den i;jf/jr;W<wlanuary •'avontstenyiiuyren>iW®'
• de Comeet van de Star Aries 11, graden, ende
'ipomdes Wallevis 16.grad.3am· DeCcmeetM™'
doen een kleyoe fchaduwe, lanck 8. gr, ende raep
naer de Zuyder-hoorn. Ter fel ver tijdt vielderontrö"
de Comeet vyer uyt 't Firmament, ende fchoot n««
de Aerdejtegens'.t Ooften, gelijck ick geduercnd^
obfervatie menighmael, zedert den v^fen tn>iiHi^
'December/ί/?ί>»
hondert vieren f^ihge^en hebg


K'i

i

laf

i

I

1

ifi·
;a

i

iii·;^

i

1  ., r ? ïi

..11 ^ « jt·

-ocr page 420-

rin flito ten /fvn uyren ftont de Còmeet van 't flinc-
liiif· kerooghdesStiers 9i.gr. 4o._in. van fijnNoorder bo-
li^ KeroogD enjevan'tilincker been Onons yi.
' " O m tndc de Comeet ftonc opditos'avonts ten
ir uyren van de Star naeftbezuyden de mont des
WalJevisi3.gr· jo.m. endevan de rechter vleuckPe-
gali 17 gr 36.111. ende vande Noordelijckfte op den

Lr/ei Andromeda 33.gr. 3o.tninutcn.

Januürij s'avonts ten/éf uyren, ftont
de Comeet vande Star Aries io.gr. 45·,m. vande mont
des Wallevis 17.gr. den ftaert ofte fchaduwe was op
die lijdt
fccr kleen,hier begon de voorfchrevc Comeet
fijnen loop te veranderen aen de Noordelijckfte kant
des Sodiacks, ofte caen ront, ende fteygerde naer den
Suyder-hoorn des Rams, brant fnees-gewijs.

Qtn feventienden immty s'avons ten half feven
uyren, ftont de Comeet van de Star Aries lo.gr.ay.m.
vandemontdes Wallevis i7.gr.4o.m. de fchaduwe
ofte ftaert vias leer kleyn,ende raeyde naer den Suyder-

horendesStiers.

Den achtienden January s avonts ten half feven
uyren, ftont de Comeet van de Star Aries 10. gr.
ende vande mont des Wallevis 18. graden ii, m.

Den nemtkndeH January s'avonts ten fes uyren,
ftont de Comeet van de mont des Wallevis ïS.g.+z.
m.
ende van de Star Aries 9, gr. 48.m. Ten half feven
uyren,ftont de Comeet van de Star die op de koon des
Wallevisaen de ^(i.gr,aen de Noort-zydevan den
^quinoiliaelraeckt if.gr.+i m. ende van die Star
die bezuyden den ^ffiquinodliael op de rechter koon
des Wallevisgefien wert
I7.ii;r.iy.m. ende vande Star
die in de fwachcels acnde
fesentwtntighilegtatt des
yèquinodtiaels raeckt ii.gr.
17.m. ende van de Suy-
delickfte der
twee grootfte irtarrea die overde mont
des Wallevis, op 't dick van 't been des Stiers ftaet 2a.
gr. 10, minuten.

Den fwintighften]in\iity s'avonts quartiervoor fes
uyren, ftont de Comecc van de Star Aries 9 gr. 40. m.
ende van de mont des Wallevis 19. graden
3.minuten.
Ende ten
ftven uyren ftont de Comeet van de Noor-
delijckfte dtr wir Starren onder de kin des Wallevis
in de Revier Flu vius Eridanus 3 J. gr. 3 o. minuten.

Den em en twintighfien January fefiiea hondert vyfen
fefiigh
s'avonts tenyèi uyren > ftont de Comeet van de
Star Aries
9. gr. 30. minuten, ende van de mont des
Wallevis
19.gr. 3 i.m. van de koon des Wallevis i8.gr.
Ten
half tien uyrenj ftonc de Comeet van de Noorde-
lijkfte Star die onder de kin des Wallevis in Fluvius E-
ridanusftaec 34.gr. 4.03. ende van de Suydelijckfteder
viir Starren die in Flu vius ftaen onder de kin des Wal-
levis+i.gr. lü. m. Ten
halft-maelf uyren van deStar
zijnde de Ooftelijckfte des Triangels boven den Ram
lo.gr.jS.m. van de vim des Wallevis 30, gradeniz.
minuxe.

ïtlfao men tot nocö toe ïjab goct sebonben te tem;
pocifccen / en niet goet aetìonoen op d'Engelfche lo^
sitiiiit «"öe baecom tarbeecbein 'tuptgebenban
ï»uütt aenbeCaperà; Daecnoci>tan^in2eef

w lanöt gjoote abenrsentbept taa^ : |boo öe&öen De
«iffim Sgelane aen be Heecen öaec ©ecoinmits

ti I en tet ©tnecalitept ben eerften üJannatij aefcöie=
i'if'" ''"öfflöclaflallebeboftenacntctotnben/ ten
fiK s^ fletticene ÖeBetinge in öct eene enöe fjet
' · anfcceenmaclmacljttoerbenöecficn/opbatboo?
mnaec bilapen Den tjpant niet macljtigec en moebigec
mocöt tnetörn / en tee eontcacie be goebe ^ngefete»
nen ban [jet ïant bie bagelop fulcfte fmecteliiche Dee»
"cicii ontrmgen / nietmeec geeppofeect en ten uptec=
'"""l«ellefnegI)ebifcoucaaccct/ maccoocft cecöti
öcctnig ijch gebifcoucagcect moebte toetben / ficnbe
UEmtelangljtjecbjaeafaembeptban befìcgering/en
felbe be cecöte mtbbelen tot protectie enbe
^^ abemeene Öepublijcque bie upt be
^ngefetcnen mebe toiect gecompofeert/
S®["»WQcpen/fulcpbat tebcb?ccfcn fiont / inge^
niet tgbclijcft toiect gbccemebieert / bat
t-S'ofitepc bie aenetaWch üp alle be^ngcfetenen
Kfien^ ben bpant toiect befpeuct/ tegen^ bt^n ^taet

ban 'tbootfbolcft tot ben bpant felffouben obeclopen
en pactie foecften / Dare fp fagen bat ben bupt fonoec
flagen te fjalen toa^. ®at Γρ aotit toierben becicbt bat
totOoftendeeengjootgbftal bootfgcfellcn obeceebc
itonben öectoaect^ obcc te homen/ foo {jae (I be €am=
miffien fouben toecben uptgebeelt om tiaef téoen^ Oe
«engclfcöete laten toojbcngeemplopeect; bocbfoó
bit nocö bleef geacctocöeert/ bat be fclbe tee contrarie
beecbig flonDen öaec na
Engeiant te begebeii/fo bat fp
illeecen ban Seelant/ niet en ftonben beajijpeii toaec»
ombiecinlangec fon toecbcnbectcaecijt/ 'ttoelcftc
oocftbp eenigbe niceflgcintecefreecbe3tcbeniribaec
©ecgabecingO foo Öooge toiect opgenomen/ bat fe bp
ontfïenteni^ ban een p?ompte en bigouteufecefolutie
gaec fouben becfauchen op anbece mibbelen te toillen
bencften tot öace befentie en cep^cfTie ban ben göebuc»
ctg aenbjingenben bpant.ïZ^at fp ooclt geenHnt^ [ιοη:ι
ben brfececen aen be fcrupulofìtepten/bie ten cefpectc
ban beSicoon ban Vranckrijcktoiecbengcmobiect/
al^ bectcoutoenbe bat be gebele CD?i(ien toeceIt/enbe
fpecialöcfi banbe e quitept ban bitn tóonincfi/foe beel
bat nieniant ttoiiffeien han/of ben üloning ban Enge-
lanttjabbefigbceebe/ in een openbare cuptuceenbc
bpantfefjaptegtn^ben ^taetuptaelaten/gcijjcfi mee
ontoeberïeggelijcRe argumenten han toerben flöe<
aflrueect/foo eeljtec ben boogfigcmclten (ioning ban
een anber opinie macljt toojben beboiiben / bat fuIcR^
maec enftele uptblucbten foube Jöri ban fijn obligatie/
baectoe öp be^ foerhenbealtop^ p?«tcj;teri fianupt:»
bmben. §et foube een bjeembefuflenne toefen/ bat
een licfiaem niet bpanbtlgclt en foube toerben gbeat:>
taequeect/ foo toanneer bet maec in eenioe enbe niet
aelijcfielijft in alle fijne leben foube toerben gcaggicf'
feertenbe aequetP. ^p (©eereiiban ^fclant)acDtin
fel^batbefe ongefonbeerbe bcfitatieen befebjoomt'
Öept anbece Piincen enbe Jiainiftec^ fulcSe fcrupulew
enbe bebenchtnge in be mont gaf/ enbe ben Utoningj^
banEngelsndtberecbtctoeabaentopfe op toatma^
nierebpbefeni^taetfonbet: publicatieban een(®o|·
logb/ of tUen batelijeiten naem
te gebmpcben/ntet ah
leene Kanfilpben atcacquered, maec gbenoeggfaeet
debeileren, enbe foo epnbeltjch in be gebaecfle confli*
tutie banbe 3BeceIt b;eneen.

@aec ernliige begeerte toa^ ban/bat baec dEb. befe
faeefìe ten uptterflen toüben bebectigen/ enbe fpeciaa
I0cft be igeecen ban
Hollandt al^ baer bp neben^ Zee-
landt
foo gcboeligljjcB gcinteteffêcrt/ toel enbe na me»
citen te boen appjebenberen.

^ie ban be Vbmiraritept dabben oocfì t^an ben fe-
ven en twintigften 9!3eccmBec gefcïjieben/tcnbecenbe
ten epnbe/bat ^'Eant^ Militie/bienenbe op be 5»cöe»
pen ban <0o?loge / gebefïineect na
Guinea, moelitc
toecben gb^^cmitteect een 6eecna b^rerefpeetibe
gnacnifoenen te boen/om f!gb ban faleebecen enbe be*
goeften te bao}|Icn/mit^ fonoec Mptftel toebethecenbe
ofte in baer plaetfe anbece toecbenbe afgefonben/ ten
minflen / bat plompte Q?b;e gbefielt enbe be noo·
bige behoeften boo; 't een of anbec mibbel aen be fetbe
Jllgilitiebecfcbaft mocbten toerben : toaec op
i$ aen
't gemeite €oUegie jjecefcribeect bat baec €b.fobeelc
banbeboo;f3folbaCen fouben litentiecen/ alffec op
pbecbecboo^fsfcbepen meectoacen/ men ineen
o?binacisJ actie ban noben toa^ bebbcnbc/ boenbe aen
be refïecenbe fof baten / en infonbecbept aen bie geenc
bie op be ^cbcpen ban be Capitepnen
Marinus de
Cierq enbe Boes gbcbcflineect tot Conbop ban be
ïDep-ginbiftije^ebfpen na ï^itlanbt tourengbcto
geert acnfïont^ enbe boo? afberfcbaffen / be noobige
rocBen/ ppen / Wbbf n/ mutfen / ftouffen/ feboenen/
toanten/enbe anberebeöoeften/baec toe aen 't gemeU

en OORLOGH. Wi}f'en-'veernghfle'Boeck, 40!

feiöf fïotit te toftbeti geRerct foo öoo? be qüabe opinie τ
öief^itÖÖen^De fclücfouöe opnemen/ al^ batüceie

gefonben aen be gbemribe €apitepnen be Clerq enbe
Boes, om te flcethen tot bunne nacicötinge,
i^ot flotterbam toaé onbernoegtbept onber't bootf^r m/iitergc
bolft om Dan i» iant^ bienft te laten emploperen met$iR(t

%l ί ten seai».

aseotji-
bolcft


-ocr page 421-

idéf. ten f|]

__— bentO£aefept/öic^oeö?aixl|ttöieMofmenfiBö ten re»
gacüe Dcc foioiien fou bc()oocen te eflocgecen ; bie ban
AmfterdamfcfccibeccbentJatfiJtotiiocö toe ban opi=
ηίε en tjoope toacen QCtoeefi/ öatmen be falùpenboojt
J6ct)eep^t)9lcit inde oube cnöe o;Dinaci^ ftant foube
IjcbbentionneiiBouben/ flöelijcltfp bug lange fonbec
eenige toecflooginge öabben ocbaen / om 't toflch foo
toeel ttiogdgcB tccontinuecen/
opcR allen püec möc
gdet oüecleglj bienbe bpgeb;act)t te toecben ; (Sboglj
befpcticenbe Dat |[iet bacenDc bolch boo; be bccgoginge
bec maent-gelben Dp Dc Collcgien tee ?fibmicalitept
in 't
Noorder-Quartier enbc Vrieflant, oocft felöe aen=
banchelgh bp l)et (Sollegie tee ^bmicaUtcpt tot
Rot-
terdam (
onttotjffelöcft boo? öoogöbiingenbe noobt)
albetept^ aenicpoinge gegebcn tna^tot getcpflctjen
ban t)oogcr brloonfnge in 'igcnecaeiyenbe baec bcnef:>
fen^ appjcöenbccenDe be aenflaenbe pericnlen enbe
nootttienDigBepbt ban tjaec emplop/gun op bectnacl)-
tinge ban tjogei; maent-gelDcn te cngge Ijoubcn/ fon=
bec i)un foo liberaci tot ben bienfi te p;cfenteccn al^
booj bcfcn/ baec ban fp oocft tot
Amfterdam mecche^
iijcite onbecbinDinge Óabben/ bebalben bot boo; De af>
Dancftinge ban
't boot^-bolcft in 't Noorder- Quartier
een gjoote fiepgecingc bec folbpenin'ttDeDccaenne>
mentcgcmoetfagcn/ om ttpjcbenicccnbccloopof
oninfien ban be geene bie in goettoilligltept bp Den
Dienll becbleben tuacen / en anDecen t animecen Dun
baec toe te bcgebcn/ na bccepfcl) ban bc^ töt^ gljclc'
gentöept acöten fp bienfligl)/ bat be ccfpectibe <IIolle=
gtcn tecKiomicalicept toiecben geauttjocifcect / on^
tcentDebetalingcb;cfolbpente tietcacljten Den mee;·
den bienfi en mefnage öoöj 't Stant/fonbéc De felbe te
limitccen/ al^ fullf nOe onrtoöffeiijR een génecale ber·
Dooginge moeten bolgfjen / baec ban fp nocgtan^be
«©fTicicrenenbe^olbatenfoitben e);aminecen/ upt·
ÒcibiiDect fooDanige i5|ficiecen/ toelcftcc macnt-gct
DcnDoo;eeneteDaenebec|)ooginge met be gemeene
JÜSatcofen gelijch foube toojöcn/ baec op inbilUclt»
fjept fouDe Dienen ccgacD te toojbcn genomen.

I

I

pi
Wi

Μ

m


ii-fi

402

tilacgte Die gjgebaen taa^obec beüeecenban

i

Ho. Mog. Heerenj

^etantii \Λ/ ^ o"® kennen inbeelden dat U Ho.

jttftiflta' Mog. haerfouden hebben kennen laten perfua-
tie oaee deren het geene ten reipefte van het fendén van de be-
n»n ba'? wufte mufqucttiers tot verfeeckeringe van de Eylan-
etnige den van Cadfant is voorgevallen, in dier voegen niet
foiDntctt alleenetcimproberen, maer oock ons op een onghe-
'/0111*0811 ^'■iJycklijck en niet te min onbetaemelijcke maniere te
iCaOl ant cenfureren, gelijck wy uyt U Ho. Mog. Miflive van den
biipten
fevea en twintighfien der voorlede Maentonsophuy-
ïutten ...

hantie
(©eneca-
iittyt.

Zeeiandt caechenbe 't bejfenDen ban. eepige mnfquet:
tiec^enDoefpIiaeclullificeecben/ i^ite fmn uptbol^
genbejl^iffibe.

den toegekomen, buyten alle verwachten komen te
vernemen ; ende alfoo wy ons daer by fonderlinge vin-
den ^f/tfi/firi, ende niettemin de goedeordresende
wetten inde Republijcque gheintereflèert, foo hebben
ons geobligeert gevonden U Ho.Mog.'tfelvebydefe
refcriptie wat nader en particulierder te kennen te ge-
ven , ende de fel ve voor af pertinentlïjck te verhalen»
wat ons bewogen ende genecefliteert heeft, in dier
voegen voor de prefervatie van het voorfchreve Ey-
landt van
Cadfant te forgen; na dat de Heeren onfe Ge-
committeerde Raden van tijt tot tijt hadden bemerckt
dat de Koningh van
Engelandt figh moer ende meer
quam te armeren, ende preparatie maekten om in ver-
dere hoftiliteyten tegens defen Staet uyt te breecken,
figh oock buyten ordinarie te verftercken met het aen-
nemen van Landt-Militie; Soo hebben defelvein ons
afwefen niet verfuymigh geweeft U Ho. Mog. in on-
ién naem niet alleene te reprefenteren de flechte be-
fettinge van de guarnifoenen in defe Provincie, maer
oock infonderheydt van de Stadt
Sluys ende Eylanden
van Cifdjant, gelijck al voor de Maent van November
lelHcden is gefchiet, ende voorts van tijdt tot tijdt dacr

in gecontinueert, waer in dan met fulchen reptocha
blen langhfaemheyt is gheremedieert., dat de Com- li(
pagnien te Paert ende te Voet binnen
donneert, jegenwoordigh aldaer noch niet alle tón
gearriveert, 'c v/elck by ons met droêfheyt wefcn^e
aengefien , ende dacr over dagelijcks de klachten van
de Officieren van die quarrieren ontfangende, fgo
hebben wy om daer van exaóter kénïjifle te bekomen
de ielve door twee Gecommitteerden doen inlpcQe'.
ren, dieonsopharewederkomfte dacr van foodauU
gen rapport ende dangiér daer in het vooriz fiylandt
geexpoieert was, nochveel meerder als te voorenheb-
ben moeten apprehenderen, te meer alfe defcquartie.
ren door een opkomende vorft,gelijck daer van debe-
ginfelen zijn ghcfien van defecourffehuytdeandctc
Provinciën gheheel hadden kennen werden afgefne-
den ; dat zijn dan Ho.Mog, Heeren de rëden gewccft
waerom wy fiende dat nae foo veel verfoeckens ende
aenhouden geen Militie af en quam , dat wy (elfsad-
vertentie kregen , dat cenigh volck in Ëngdant wier-
den geembaiqueertjwerdende het felVe over Vlaende·
ren geconfirmeert 5 genootfaeckt zijn gheworden bet
voörfz Eylantjfoo veel doenlijck te verlékeren,autho.
riferénde de Heeren onfe Gecommitteerde Raden om
onie Magafijnen voor ds felve te openen, ende voom
met een goet aental volck te verftercken , 't wclckeby
haer wefende overwogen, hebben geoordeelt datde
verfekerÏDge van bet Eylandt door twee wegen, njl·
mentlijck te Water ende te Lande moefte gefchiedec,
ende hebben tot dien ey nde beforcht a dat het binnen-
schip van onien Luytenant Admirael acnftontsnaer
Vliffinghen fouden werden ontboden endenocheen
binnen Jacht klaer gemaeckt, ende dat met eenen uyt
de Guarnifoenen van Bir^i» ^ Zecwj
HulSl, Safm
Gent, ende Philtpfine hovdert entien
Mufquettiersfou-
den werden gecommandeert, en ghefonden aen htt
hooft van de voornoemde Stadt juyt kracht van ÜHo.
Mog.aöe van
imhotiÏa.tie vun den fes en t'wmtiζhβt»
Junij feflien hondert vier en feSiigh,om aldaer haer ordrc
te onifangen, die dan foude hebben konnenghewecft
zijn om haer op het voorfz Schip van onfen Luyterant
Admirael ofte ander vaertuyg tot defenfie van de Zee-
gaten, ende fpecialijck het Swijn te employeren ; dan
dewyle goetgevonden wierde daer toe liever een gort
aental Boots-volck te ghebruycken die totdienllte
Lande met fulcken ordre ende vrucht niet en konden
werden geemployeert, foo zijn de voornoemde Muf-
quettiers niet diredelijck uythaererefpedtiveguarni-
foen, maer van het hooft van Vliflingen, ende dien-
volgende uyt onfe Provincie in den voornoemden Ey-
lande van Cdi^^d»/gecommandeert gcwecft,wy en ver-
trouwen niet Ho. Mog. Heeren of het foude de ielve
ten hoogften aengenaem wefen,dat wy in cas van noot
of evident pericul de Soldaten van de Oorlog Schepen
hier leggende, uyt wat guarnifoen dat fy oock moch-
ten wcfen tot defentievan het een of ander quartier
foude ghebruycken, enbynaderoverlegh lichtelijd
konnen oordeelen, dattet eene mettet andere door
den inhoude van 't
negentiende Artijckel van deRefo-
lutieaengaendedediredtie ende difpoCtieoverdeli-
ken ende volck van Oorloge in denjaerey^/»^®·
derteen en vijftighghenoomen, volkomentlijck wert
gejuftificeert, ende dienvolgende dat wy nietaitei
lodanigen communicatoiren reproche als U Ηο.Μοβ·
Miilive wel mede brenght, nieten
hebben verdient,
maer ter contrarie om over onfe
goede ende fincere
voorforge bedanckt te werden, en
datmen veel «erder
contentement ende fatisfaöie afvordere over diege-
pleegde langfaemheyt,nergens meerder als in faecken
van Oorloge beriipelijrk en periculeus, ende datmen
de quariieren die fo heet tegens den vyant geexpofeeit
ftaen foo onvoorfien laet, ende alfnoch naer behooren
foo van volck als behoeften niet en provideert, wy
twyffelen niet of U Ho. Mog. zijn nu genoegfaemge-
perfuadeert, dat defen Staet te doen heeft met een
refoluteendeentreprenantc tegenpartye, 'twelckby

ons mede gelooft ende ten rechten gheapprehendKtt

wordende,fo achten wy,dattet by ofis noch voor u Ho.
Mog.noch voor ons felvenjnoch aen die
goeiieluyden

Ί

S A Κ ΕΝ van S Τ A E Τ


i!i

-ocr page 422-

en O O R L Ö G Η. ^iyijf-en-^veertighfie Boeck. 403

ίηΐοοΚ , in gevalle het voorfchrevc Eylandtv«a
r-.a&iit vets quaet» tnochte zijn overgekomen ofte
noch qu/me te wedervaren by gebreck van cydige affi-
ftentie, die
doenmaels en noch tegenwoordigh uyt de
iflcvne Guirnifoenen alhier met cn is te halen : En aU
hoewel wy achten dattet Cotn mandement endeem-
rlov van de
bovengeraelce Mufquectiers hier mede ten
Lervloede ende toe conrentemenc van U Ho. Mog.
rilwefengejuftificeert, foo fullenwy voordegeene
àie als noch ten refpeft van de ordre van 't Landt daer

ontrent vets fouden willen fcrupuleren, wyfen aende

evidente noot, die gewoon is van vry grooter faecken
tedifponeren. OndertuiTchen Ho.Mog. Heerenen
füuden wy niet konnen aenfien, dat wy in dier voegen
metderfelver commitcoire cenfure in do Regifters
van 't Landt foo onverdient befwaert blyven, verfoec-
ken derhalven gantfch vrlendelijck dat deRefolutie
ende MiiTive dicnaengaende genomen ende ghearre-
fteert,uyt de felve mochte werden gelight, ende de re-
Tpeitivc Gouverneurs ende Commandeurs die notoir-
lijckbuytenallefchult zijn, ongemoeytendebuyten
alle calange gelaten, dewylè wy niecgeerne de moeyte
fouden nemen ons deswegen t'addrefferen aen de re-
fpedive Provinciën onfewaerde Bontgenotcn,die wy
niet en vertrouwen dat op foodanigen maniere fouden
willen graveren, want behal ven de comminatie tegens
onsgebruyckr, foo is ons feer fenfibel voorgekoomen,
ditmen ons infinueren wil als of wy ons tegens eene
iblemneeleeedeende ordre
ia den]aTe/ifiienht7iileri
tm et) vijfdgh ghearrefteert fouden hebben vergrepen,
die wy nochtans altoos paniStuelijck hebben naerghe-
komen>en ter contrarie bedroeft geweeft, foo wpneer
wy hebben vernomen , dat de felve buyten eenighede
minile noot foolichtelijckisovergeftapt,foo wanneer
onlanghs eenigh volck te voet ende te paert na
Cii/e»-
ίοφ op den bodem van Geldcrlandt w erden ghefon-
den, niet alleen fonder kenniffe ende voorwetenvan
de felve Provincie, veel min mee haer adviji,bewillin-
ge ende patent, gelijck volgens het
Jevtndt Artijckel
van de voorgeroerde Refolutie hadde moeten gefchie-
den, mier felfs tegens de oppofitie van de Heeren der
felver Gedcputeerdens doenmaels ter Vergaderinge
van U Ho.Mog. occuperende ; ende of daer na op het
hartaendringen van eene Provincie geen verdere op-
pofitie mocht wefen gevallen, foo fpraken de Heeren
ö'tatcnvanGelderlandt, felve Staets-gewijfe binnen
Aernhera vergadert, by haer Ed.Mog. Miffive van den
«tóWwMaert des voorleden laers, niette min ble-
ven de gefonden Troupes op haren bodem, felfs naer
datdenbewuftenRapteur a was geevadeert, die om
fijn enorm fcyt wel hadde gemeriteert, dat hy ftrenge-
lijck wierdevervolcht, maer niet met verbreeckinge
van foo folemnele Reiolutie ende ordre van 't Landt,
die in alle fijne po inten niet teerder noch eflënticelder
^sg'ijpt, als dat geene Compagnie in een Hemmende
Provincie en mogen werden geleght, als met voorwe-
ten, advijs, ende bewillinge, mitlgaders op patent van
de btaten van de felve Provincie, ofte hare geauthori-
ieerden, gelijck boven gefeght is, het fai U Ho. Mog.
noch in verfcher memorie wefen, hoe dat geduerende
de droevige onluften inde Provincie van Over-Yffel
«n particulier Provincie, haer heeft aengematight de
Militie doenmaels aldaer ophaere repartitie wefende,
P^'jculiereordres te geven, diefy aldaer buyten ha-
«n bodem iijnde, niet en konde ontfangen als van de
ötaien vandeHoochg.Provincie, of byonftenteniffe
U MM· aldaer, van U Ho.Mog. als wefende

ae Militie van den ghemeenen Staet, wy en konnen
nietbegrypenhoemen in defe gevallen deordresvan
t Undt ende de ghedane eeden heeft konnen voor by
gaeojwy en willen niet vertrouwen dat die werden als
arbmairc gehouden, om by ongelijckheyt onder egale
p^^^.fctnwylen daer van tcdifpenferen, en andere
tot itridte onderhoudinghe v?n de felve te houden,
aaerom foo achten wy dat defe'exempelen fo wel voor
öe andere Provinciën als voor öns ten hoogften te ap-
preftenderen, eBdete(ijnertijthcc nodige redres ver-
eyflchenj voor foo veel ons aengaet,wy hebben altijdt ló^i'

3

-1

■i
. τ

bcfonderJijck getracht religieule obfervateurs te we- ___

fen,niet alicene van alle goede ordres ende eeden on-
langhs gemaeckt, maer fonderlinge van de primitive
Obiigatien, Wetten, ende goede coftumen, die mette
loffelijcke Regeringe van U Ho.Mog. zijn ghebooren
en ojpgewaffen, wy erkennen oock in dcfelve de on-
wettige authoriteyt ende macht, om al het felve door
betamelijcke wegen en middelen by de Leden van U
Ho.Mog aenflenlijck Lichaem te doen nakomen,ende
datter by de felve Leden oock een dirpofitie ende be-
reytwilljgheyc moet wefen om daer aen mede volko-
tnentlijck te defereren,'t welck in gevalle alfoo geprac^
tifeert wierde, U Ho. Mog. in haer refpetSt ecdc aen-
fienlijckheyt teghens alle reden ende oude gebruycken
ende de particuliere Leden van de Unie in hare ghe-
rechtigt, foo lichtelijck niet fouden worden getutbeerc
ende verkort,daer van wy verfcheyde particulariteyten
fouden konnen aenwyfen, dan wy reièrveren het felve
tot beter gelegentheyt, zijnde nu boven al, ende in de
eerfteplaetfegerequireert, een vertrouwde correfpon-
dentie ende eenigheydt onder alle de Leden van de
Unie, om de violente aggreflien van de Koningh van
Engelandt met gemeene macht ende y ver teghens te
gaen,ende daer ontrent malkanderen alle trouwe ende
hulpe toe te brengen, gelijck wy U Ho.Mog. het felve
van onfer zyde volkomentlijcK konnen verfeeckeren,
ende verwachten oock daer ontrent alle uyren die vi-
goreufe dilpofitien die van de fyde van U Ho.Mog.
mede wierden vereyfcht, dat is, terwyle men befigh is
om de Vloot ende macht van den Staet tegens het aen-
breecken van 'c voor-Jaer te verveerdigen, dat onder-
tuflchen door het uytdeelen van Commiffien ende in-
troduótie van de Kruy fiers, de goede Ingefetenen ge-
legentheyt mochte werden gegeven om hare geledene
fchade wederom te halen, ende met het nemen ende
incommoderen van de Engelfche Oorloch ende Koop-
vaerdy-fcheepen den hoogheemelde Koningh ende
fijne ingefetenen deongemacKen van de Oorloge me-
de te doen gevoelen, ende alfoo te eerder tot een equi-
tabel accommodement te bewegen, wy zijn ten alder-
hoogften verwondert ende ontfet,det U Ho.Mog.haer
tot noch toe hier van hebben laten diverteren, ja felfs
dat byeenige getwyflPelt wert of den meer hooghftge-
melde Koningh ligh in openbaererupture in Europa
jegens U Ho.Mog. heeft ingelaten, om tot noch toe,
by de fijne alleene maer Koopvaerdy en geen öorlogh
Schepen en zijn genomen, en alhoewel wy vertrou-
wen dat daer toe geen genegentheyt ofte ordre en heeft
ontbroocken,maer alleen de gelegentheyt ; Soo mee-
nen wy dat het nemen ende opbrengen van de Schepen
van de goede Ingefetenen van defen Staet, fchoon on-
gemonteert of fonder defenfie, een fuffifant bewijs ge-
noegh is dat de
Engelfche den Vrede in Europa niet Unger
enmiüenhauden,
even gelijck U Ho.Mog. die fouden
aenfien voor een aggreflèur ende vyandt vanhaeren
Staet, die de
huyfluyden ten platten Lande met haer Vee
en Have
quamen wegh te voeren, of hy ichoon gheen
ghewapende Troupen of gefortificeerde Plaetien en
attacqueerden ; noch veel vreemder is het dat U Ho.
Mog.fcfupule fouden vinden, emme de Engelfche
Oorlog-fchepen te laten aentaften, die alle het quaet
ende fmerte aen de Onderdanen vanden Staet toe-
brengenjtegen» degenerale maxime van U Ho.Mog.
die de fel ve als ongcfondeert op het natuerlijck recht j
enJe foo evidente redenen ten refpcfte van de Sche-
pen van andere Potentaten hare vrienden ende gealli-
eerden, fonder hffifitatie doen pradiferen ; ooclcfou-
de defe befchroomtheyt wefen van leer quade operatie
en gevoelen, dewijle U Ho.Mog. daer mede genoeg-
faem komen t'improberen d'Inftruftien voor de K^
vaaGmea, op gelijcke grondt ende fondament ghe-
maeckt, mede brengende dat de Schepen van defen
Staet fullen trachten te veroveren ende te ruineren alle
Schepen die de Ingefitenex van defen Staet hebben hefcha-
dight,
ofte fullen trachten te beichadigen, den Koning
van Engelandt defe fcrupulen van U fio- Mog. be-
merckende, fai het rechte middel hebben ghevonden
fonder den naem of publicatie van Oorloge, den Staet
% ί 4 door


-ocr page 423-

404. S A κ E Ν van- S Τ A E Τ

166 ^· Sweert te matteren eermeneene inden ftrijt

__^ fai zijn gekomen, gelijck daer van de fmerten ende on-

gemackcn in den anderen (Engelfchen Oörlog maer al
te veel gevoelt zijn. Het is oock van geen kleyn mo-
ment de generale inclinatie en animofiteyt van de In-
gefeten die over al feergoet ende univerfeel is wel tc
mcfnageren, ten eynde die door een rechtveerdighe
irapatientie tot prejuditie en fchade niet en werden
omgekeert, door impreffien die fy fouden opnemen,
datmen aen de felve gheen behoorlijcke proteflie en
defentie komt te geven. Wy verfoecken derhalven dat.
U Ηο.Μοζ. in defen niet langer en gelieven te con-
ni veren ofte eenichfintj te vertragen,maer fonder tijdt
verlies te treden
tottet Hytdeelenvan Cmmijfien ende
inxroduitie van de particuliere Cruyflers. Wy houden
oock de Koninck van Vranckrijck, wiens Alliancie
wy voor defen Staet feer hoogh eftimeren, foo equita-
bel ende geelumineert in de faecken van de Werelt,
dat fijne Majefteyt die van alles gewoon isgrondighe
kennifle te nemen, niet en fai willen in eenige twy fïèl
treckenofden Koninghvan
Engelandt fy jegenwoor-
dighin Europa mede in openbare rupture jegens defen
Staet gekomen, ende vervolgens oock geven de fe-
courflen by de onderlinge Tradlaten den anderen be-
looft, ende ghelijck wy vertrouwen dat fijne Majefteyt
daer ontrent fai willen wefen een Religieus obferva-
teur vaw fijn woort en beloften, foo kan daer nevens
nergens fekerder ftaet op werden gemaeckt, als op de
Garantie en macht die by de Leden van defen Staet fijn
te vinden, om met een eenparigh berte ende gemeene
fchouderen deaendringende Wapenen van Engelant
tegens te gaen, ende malkanderen daer toe te meer en
meer op tc wecken en te animeren, oock met de gere-
quireerde middelen getrouwelijck by te fpringen alj
wel voor heenen is gedaen, waer door d'Admiraliteyt
binnen onfe Provincie, vermits de non-betalinge van
de confenten by de defeétueufe Provinciën gedragen
in een feer groot ende genoegfaem
irreparaM verloop
van hare Financien is verva len, 'c welck wy hoopen
dat immers bydefe tijdt wel fai werden gheapprehen-
deert, ende de hooghgemelde Provinciën bewegen
hare achterftallen cenniael te voldoen, niet twyfïèlen-
de of den techtveerdighen Godt die defe Republijck
heeft geformeert, door foo veelemiraculengeprefer-
veert, en tot fulcken hooghte ende welvaren gebracht,
of fai de felve door de middelen, die hy haer in handen
geeft, met Viftorïe willen redden uyt handen van de
gene, die haer foo on verdient ende onrechtveerdigh-
lijck aen vallen, daer toe wy fijngenadigenzeghenaf
biddende.

Ho.Mog. Heeren,&c. Sullen wy U Ho. Mog. be-
velende inde befcherminge der Alderhooghfte. In
Middelborgh den
derden Januarij feflieu hoftdert vijf
tn fefiigh.
Onderftont U iriog. goede Vrienden,

De Staten van Zeelandt. Τ

Ende ter Ordonnantie van de felve, geteyckent
P. de Η υ
v β e r t.

^eniQaebtban geeft ben derden ^anuerp
ocicl^ aen fìaec eeùaen Oefe ((Bjctraojtiinaiiié

petitie.

HO. MOG. HEEREi^.

iöititii Ν u Ho.Mog. hebben gelieven te refqlve-

· verendatby de refpedliveColleglen ter Admira-
liteyt tot defentie ende reputatie van den Staet,mitfga-
ders tot befcherminge van de Navigatie en Commer-
cie defer Landen voor den tijdt van twaelf Maenden
jegens het aenftaende voor-Iaer geequipeert fai wor-
den een aental van
eea en feventigh Capitale Schepen
van Oorloge, boven ende behalven d'ordinaris Con-
voyersdie by de felve Collegien uyt haere ref^eaive
loopende ordinarie ende extraordinarilTe middelen
onderhouden moeten werden, cndedatdc voorfzex-
traordinariffe equipigie naer een naeuwe calculatie
dien aengaende gemaeckt voor den tijdt van de voor-
noemde twaelf Maenden , foo in foldye als koft-gelt.

Φλ
i

ui,

ί\'·

■li

[ίίϋ

ρ

i

Él
11*

iIUìì

mitfgaders van flytsgie der Scheepen ende behoeften'
als mede van rampen ende ongemacken, die ten Oo? ^^
' loge zijn te verwachten, ende 'c geen daer van dcpen" ""
deert, fai koomen te kollen/M Millioenett,n)ier honÌM
tachtigh duyfent guldens , alloo mede tvjee Miüitf^

5uldens, den dertighfien September des voorleden
aers gepetitioneert tot den aenbouw van
vier entwig.
tigh
Schepen van Oorloge geoordeelt worden op verrè
naniettefullen konnen toereycken. Soo hebben wv
naer ferieufe genomen reflexie op de jegenwoordiij!»
conflitutie van faken, ende imonderheytopde ma^·
tige equipage van
Engelandt 1 ende feytelijcke procc!
dueren,albereyts by den feJven jegens defen Staet endt
de goede Ingefetenen van dien, by der hant genomen
ghemeynt ampts ende plichtshalvengeneccffiteertte'
zijn aen u Ho. Mog. te prefenieren defe extraordinarij
Petitie, ter fomme van
/even MiUioenen guldens, met
gantfch ferieus verfoeck ende recommandatie , dj^
niet alleen indevoorfz. Petitie ten fpoedigften mach
werden geconfenteert, maer dat uwe Ho.Mog.de fake
daer henen gelieven te dirigeren ende metterdaetuyt,
wercken, datbyderefpeótive Provincien'yder in de
hare, foodanige goede ende prompte ordre raach wer-
den geflielt, ende die voorfieninge gedaen,dat door een
redelijck ende efFeftifforniiTementde gedragen con-
fenten mogen werden ghefuy vert ende voldaen, ttn
eynde de refpeÖive Raden ter Admiraliteyt daerdoot
ge-encourageert zijnde, de;welcke anderfints byont·
fteltenis van extraordinaiifle Subfidie verklaren en-
machtightefullenzijntotfoo groote ende extraordi-
rilTeequipagiejofteecnigh gedeelte van dien , fonder
j eenigh uytftel van tijdtdie nootfakelijcke equipagie
foodanigh vorderen dat de Oorlogh Schepen ten eer·
ften jegens het voor-Jaer in Zee gebracht, ende door
Godesgenadigen zegen yetsgoetstotluyfter, reputa-
tie ende defenfie van den Staet, mitfgaders totmain·
tenu vande Navigatie ende Commercie met de felve
moge verricht worden. Wy fullen ons Ho.Mog. Hcl·
ren niet extenderen, nochte op de nootfakelijckheyt
van de gemelte equipagie nochte van de Petitie in de-
fen ghedaen, naerdemael d'evidentie van dien foode·
monftratifis, dat alle dedudie van redenen daenoo-
trentablbluytelijckfuperflufchijnite wefen} >11μπ·
lijck fullen wy verfoecken dat u Ho. Mog. naer det
felvergewoonlijcke wyaheyt gelieven te confldereren|
dat wy defe Petitie foodanigh hebben ghecompalTecrt
ende geproportioneert na de lafter,dat alhoewel de fel-
ve foudefchynen,die van voorgaende tyden,endenl·
mentlijck ter fake van Leger-laften in voerigen Oor-
logh gedaen excederen, evenwel in geenen dcelekomt
te egaleren de onkoften de welcke hebben jaeriijcki
moeten werden gefupporteert In de militaire expcdi-
tien te Lande in achtinge ghenomen zijnde, dat foo
wanneer een expeditie te Velde voor handen was. Den
Staet van Oorlogh ende de laften van dien, mitfgaders
de gencralejaerlijckfe Petitie daer na geformeert ende
gedreifeert wierde, 't welck ten regarde van de equipi-
gie ende armature ter Zee niet
konnende gedaen woi·
werden, alle laften ter fake van dien gedragen, geyon-
den moeten worden by extraordinarilTe Petitieoi
welcke Petitien foo immermeer in defen jegenwoor-
digen tijdt ten uytterften gerequireert wert, totcoü*
fervatie van de reputatie van den Staet, defentie w
ons lieve Vaderlant,ende tot maintenue van hetelftn·
tieelfte deel van 't welwefen van 't felve Vaderlant, Q®

Commercie,Navigatie, Viirerye,Manufaaurenende

't geen daer van dependeert. Omme 't welcke naer w-
hooren te conferveren, fullen wy
uHo. Mog.inW-
dencken geven, of u Ho, Mog. niet en
fouden gelieven
goet te vinden het getal van de voorfz
tvee tHjeviM'
te equiperen Schepen, noch met eenigh aental te tc
meerderen ·

Aldus gedaen in den Raedt van State in s'Graven·
hagedep^ri/M Januarij
feilien honJert vyf er> feM'>
was geparapheert E. van Hoortnken. vt. Ónderftoot»
Ter Ordonnantie van den Raedt van Staten der Ver·
eenighde Nederlanden. Geteeckent,

G. van SlingslaNT.

Ifill


-ocr page 424-

en ο ο R L ο G Η. 'tVijf-en-'ueertighfle'BoecL· 405

S ^ MfnöiebanDemmicalitcptin Zeelandtina^Bc.
I^of· frSn enoebecmaent/ öaecte toillen cbectuecen
^ in't7nuiptW" OfC twee en 'c feventig ^cjjcpen : ^p
hVbMiaWctilJfectöQtaiïefr&efp^üDlh üoo? Defen
?n'öllflitti-öifnft flf torefl sönöe/toifct gecontinucect
ouaaaiE üo" wadt flul. parj maciu; üoo? ccn Qemteii
l'iiauM ffiattooö cnDc oiDiiiaci^ ftofi-aelt/öat bate enboben

StntDtoatalle'^aLant^©o?loaö-fcöepcn onbec

tt Siccciicficöbcbiiiömöc/ bolftomcmJijcitfoubcn
Enit'i' ^Efrn atmant/'ctoclcfi oiitcent
twee duyfenc,fo Offi-
cicrcu alö JiBatcoofen fouocu montEcen ; ^p tjcbbm
oDCit 0202e üDcfïfit/ fat be boo?f5 '^atant^-fcljcpen
tuiccDcii'boojfïeti en beecbig 0{)fOouDfii/om op D'eec»
fte 02Ö1C te ftoiinen bienll boen/ geigch fp alcccbe vier
Scht/pEn latin Zet iicmcn/ om foo 't mogcIijcR taa·
ttliaecföo.iBofl· ooflfjmccchtebcrepciieu/ cnbcftEt
3lmt
fenlflc gocbc bicnfi tc boen ; ^e ©eeccn iiaec

(öccommittecrDen booi 0Effnin'^<©?abcn{iage3ön--
DenclDcefl/ öaööfn nebcnjJ b'lfeccen cfliecomitiittcec'
Dm upt ö'anDere CoUcgicn tot ttoeemael toe öaec
jjo jKofl. jjcfFÖibctct Eölic ban alie 'é ïant^-fcljei

ooiftomcmiöcltljabbrnftonnfnficn luattecban tiiec
toa^te ucrtoacfjtcn/ rnbe öoe fccc fp öaec ten npttecs
(len toe
EUectueerben/ban jbat fp öarc bonben genoot"
facchttotfjarrontlnfiingenocljmael inct aHenecnfi
»joo.itc D?agl)En De gjoote
perpiexiteyt Oaet in fp fiacc
beUÒllDcn/OOO? manquement van gelcmiddeleDjttiaeC
1)002 lp nkt alleen t'eencmael foubcn onbrquaem bie^
(cn om pet^ te pjcfiecen ban 't geene nu tot '^Eantl-
Dicnft foo öoognobigD bia^/ maec oocit berijaKen tot
Dc upcieclte ejctcemitept enbe confufien/ gDergch fìace
l^o.Bog. bp
figö ff'fi^ toel fionöen afnemen/ toat ge»
lijcliijcpt bp bat CoIIegie toa^omfoo on0jagel(|cfte
Iaden tc öjagen/ enbe te pjefiecen
't geene nopig toa^
oin te becüallcn tot foo fmacen epipagie/foo gjooten
oental bo(c): / met alle 'c geene baec aen bepéhbétcbe/
fnfon&ccDept bp befe pectculenfe conflitutie bàiti]i'
ben en faeclten/nu be Ittoopgonbel gefcf)o|t jtjnbe/ ϋε
Comptoiccn fiiile fionben/ enbe bé
middelen bienl}oI='
gen&e mede niofien manqnecen/enbe foubeobecfnlc^
niet ooetss toefen te bectoaeöten/ ten toaceljaetH&o.
JQog.fn Defen goógbjingenbe rïóotpjomptec
Qtielteiienteflcllcnal^boo? befert toa^ gefc&iec/ bat
booj eerll toietben gefupbect be cbnfenten/ ftet boojlec
Den aaer aeDjagen/ naec pjopojt ie ban be gljéojbon?
ncetOeenDe gcmaecftte eFtcaojDinatiffe lallen / baec
en 6oben öaec mcbe berfcfttcingen gebaen / bat effec»
tiOElijchfdubettboIgen οε penningen tottet aen|ïen?n
ΠΙ continueren ban öe betoufïe equipagie ban twee'en
ftvemich
©ojiog-fcöeepen/ enbetiat niet tot ttHnücn
lomme al^ Op be teeten (iEiecòmmitteecben upt De
«ollegic toa^ Beg?oot/3önöc DÉ ftlbe foo laegö oefiélt
a^göoenlgcft ; fp tjonben toerBeg?fipen batöci bóojft
n«m|iement fouDe moeten gefcljicDen op eenlgBe tcf
omjche tecmijnen/ moet baec taa^ boo? el bàri noberi
«n metcftelgche fomme geccébe pènningen / foo toi

,......op ban gjoote nktiigtÉ aïbecftanDe

fflcnöigt)ebfn/'t hjelch fonbec contante betalinge nfét
fpiplJem. ^p becfocöten nocömael op bet al·-
&'J'®Ö(ieÖ^öaecJ|o.Jiaog.l»ét geene booifjil^
S'f toaecWii-ljtigljept Be«éföen t'app?é|)énbecen7
mant Defe equipagien^toiacen banfoogjootenim-
^rt»n tie enöf gebölg/ bat fp ïjaec baec inné op ggeen
""'V^Öeöen ban petitiën en confenten fünbec effec»
KI itonöen berlaten/fp öaböen oocfi gccHen acpbouw
begonnen/ fónbec te iBtfenWefert
baec toe gercqufccéirf/ boclj
y;'™^öoigenbe/ foubcn ihibbel binben om binnen
' DiSifr'' tc becbeerbigen/enbe geltjcR fp in
" ' «Wi tc boocetì öaböin gebaeii/ jain

ÌHJ "iacbt eti mibbelen tot bienli ban ben Ιήηϊιε
AeScen"'"^"^ ban öaéce ilo. IBog. tcacijten tc

OOCR Dén' fesden.

^'«πΗΜί) tccffiecgabetihgégeccpiefcntcect/ Datniet

tcgenfiacnbc De goeDe 3Ingcfctenen ban De filbe Pfo^
btnciebclafl tnaecen gebicnen tnetaIIcbco;binatiffe
fcgattingen gebueccnbe ben
Spaenfchcn t@a?lagt) op·
geftelt en gcDeben/ en ooit noci) nabecbant geDuecen<
bebejongtteftDangbcben cn mifDccflanben niet
£n·
gelande
enbe in Ooiten op mcuiD^ingeboect/ ccötcc
bei^eecen Staten tjaecc principalen gunne
quotes
mcbe albeccp^ geïijagen enbe neet) te D?agcn/ eptcao?»
binaciffe confenren babben geïjonben/ enbe noci) bec
bec bcfigb toacen te binben bp eptcaoibinaciffe fcbate
tingen enbe belafiingen/ al^ eccjlclgch/bat tot becbat
ban oe
quote bec boo^fs P;obinctc in't miliioenen ben
feventiendcn Jlöep lellerijch gcpctitloneect totb'€·
quipagie ban
dercigh ^cbepen bp be boocOgemcIbe
i^eece Staten bace ^jintipafen op nieub)^ ingcboect
tua^ cene belafìinge op 't
Zouc gaenbe ban be üenne,
enbe Daec bcnebcn^ gbebaen een Negotiatiebanbe
bolle
quote ban bec booifs P;otiincte in 't boo;f; Mil-
lioen;
ï^attotbecbafban De quote Dcc boo?f3 P?a»
bincie in De
<es tonne «eout^ ben vierden tSugufii iefl::
leben/ tot becbal ban be boo^enomen equipagie nae
Guinea, enbe bon be twee Miliioenen Dcndertighilen
^fptcmbec/ tot eenaenbouto ban vier entwintigh
^cbepen/mitfgabec^ ban vijftien tonnen (©out^/Den
leven en twintigften ©ctobcc / allc mcbe lefileDen tot
D'<ffiquipagiebanöe
achtien ©ojlogfcbepen en anbei
ce albecept^ gbeHjagenbe lafìen gepetitionccct/ bp be
felbe üeecen ^tatcn gace ]^;incipalen tDa^ gccoiv·
fentcect in ben opbef ban een
twee honderlten pens
ning/ mitfgabcc^ in 't empiop ban be penningen Dooj
DeRedu(ftie banöentcn enbe intceffen ban vijf tot
vier ten bonbect/ enbe bie anbecHnt^in Dcn^accc
ieftien hondert vijf en feftigh tot a^eggingcbau capis
talen gbfb;upc&t fouben 3t)n gebiecH/ bat baec en bo^
ben be meec boocl^emeliie Üeecen Staten bace #jin·
cipalen nocb op nicubi^^ gbeconfenteect babben / Dat
DeaaienbanbeOoft-indifche Compagnien fnbject
gcmacciu fouDen biccben bet mibbelban ben cwintig-
ilen penningb op De fucceffien in Collaterali & a{ce.n-
dentiiinea , mitfgabcc^ óocl^in een notadie bccboo^^
ginge ban 't miDDel ban 't
Kleyn Zegel,enbe boo; foa
beel De boo;f5 confenten nocb niet fouDcnUonnen ioe«
cepcben tot becbal bauDe quote .banbe boi^fcbjebe:
|9;obirtcie in De petitie bàn
feven miliioenen > boo|
De equipagie in Defen lodpehDen^aecropnicub}^
te boehy Dat bp baec, «eb. <a;oot.
Jll^og. nocg
mcbecotH becfcbepbe inicuioe bao;fIag|^en ban no>
table confenren aen De ïeiien toacen uptgbefonben/
enDe namctitlfich ban een
Haercftede-geit tot twee
•©uibcn op pbec i^aectflêbc/ ba,n een Paflkis geit tot
een
yierde part ban De 3^}acf)te/ban een anoden twee
hondertiicn
penningb/ enbe hocbmael^ bet cm^op
ban ee^ jaec profijt^ Dcc
bOOjfsReauftie penningen.

®atboo;t9eenige iUepne miDbelhen^ Die De boog·
geinelDe 3|eecen Staten bace principalen itiDen boo;«
leDen Slace gabDen geDifcontinueect/ te boeieà op Deit
HaringH etibe foute-Vifch , op De Olie cnbeTraeo,
mitfgaDéiï^ ύρ De Cop Bórerv toebecom op nicutti^
(ionben te toecben ingcboect. > w

3@ecfaecitenDe Dat D'anbece Probincien gunmeDe
biilben ebectueCen om gbeitlcltciiigoEeufe confenten
cIcyinDenbacenteDjag&en/ enbe bafi te Pellen tot
pjomnte bolDoeninge ban bace cefpectibe
quotes In De
albec^d gèbjagenoe / enbe nocb te D;agenDe confen»
ten,uip fi'e petitie bp Den Bact
ban ièiaten uptgefc6?c.
bén éiibé nicfiuptte fcbij^en: J©aec op gcDclifeeect
5i)nbe/ i^ aen alle D'enDét;é l^2Q);>fnc{en eengeciaifon'
neecDeilöiflïüe afgefonben/oihte fclbc ten fineboorfj
meoc BüAcbtelöcft te bifponccen enbe aen tc fettcn/
jijnbp biui toï bicn epnbe De boo?f5 ©20p0fïtie ban
Hollantimet enbe neben^be jongde ingcEtomcJBirfU
be bali ecnigbe Collegicn tee HDnticalitcpt becfoec»
henbepioinpt fucnifTement ban noDigbe gclü-mibbe»
len copicïölft tocgefonben/met fccieug bec jöccft Dat De
felbe bi^^t bffelbcft ocempèl bàn De bjelgemelbe ]p!|o>
binciè
ban Hollant bun bpbiefert beBommeclölie enbe
gebaccli)c6c conflitutie ban ttjbén enDe faAen ten upt·
tecflet) tiiiffen (bectucten/jóm boo; bet inbiinigen ban
fòobàitigi; ofte ànbcce mtbDelen gepropo;tioneect nae

be

i66f.

;fì(eun>e

(CÖBt-

tillSÖ
in 19oC-
IBII&C !

oenst-
metne.

b'Snat-
re

bmcieit ^v
tottec

ban ^iiti
Panatili;
aenee- ι
maent.


-ocr page 425-

425 SAKEN van ST AET

1f. öe Belfflent&eit ban Bare cefpcctibe IPioüiucieii/ flab

_L bcquaemtcmaecUcn tot fpoeDisö futniflcmftit enDe

bolDomiiigljc bauDaercquotesaiDcUoojfs alDcccpt^
flebjaaeii criDc noclj te ójaociiDc confciiten / op öc pe=
titie ban öfnöacDt ban Staten / cnDc infonDccljipt
bat Öefclüe^joüincicn booj af enöc
ante omniaüjfi
becop
biilDen (Irllen alle faoDanigc niibörlen alg D^cc
<15D. jcDcrt De gcraaccfete ©?eebe
met ben Honing ban
Spangien tot nu toe ban tgbt tot ttjDt fouùen nioggen
Debbenafaefcijaft.
©jind «©e iieec
Prins Maurits I)abbe in Dee^ tfjt/ Uonirn·
,ίίΐ^ιι- Oe ban 6e beojaeffenifle ban Prins Willem, een toon.
rito <11 Dccljjtfie cefcontre. Dinghfdagh benfelfdenjanuary
i.mföEt ^«utocn- Pijlyban Leeuwaerden bectcocfien 5i)nÖE/
fcitnthin obccmitiöet Canari ofte ©aect nae
Harlingenop
becfcbepDe plaetfeninec belegöt toa^/ oinfibtc
paect / bp fjein Ijebbenöe ttoce <l2öeliupDen cnöe eeni-
oeenbece^oineflDcquen/ f]i;inBo;(ieliicrte (0cnafie
tnietbe
Deaccompaeneett boo? be l^cec Söaconban
SwartfcnburgbColionel/ Dc^ fdfiS 25?oeDec JHaajo?
Kingma, bcrfcöepbe #ffieiec^ / al^ nieDe Den ©of-
JUieefiec cnbci&tal·.^IBeffίec/ en anöece (ffibtlfupben
ban fön ©o
^clgeitc ï^oojlucDtieljcpt gal. Prins
Willem,
ontrent twee en twintig E>aerben fiercii; een
upre ban
Franeker fiomenJJe/ foo üerfocDt ffln ©oj(ïe»
(Ocnabe be ileere Stinfma,i^aebt ter ^imiratu
tept/ alfooöet fieccR regenbe/ en (n be ©aett tuffcïjen
FranekerenöcHarlingengf)cen^^toa^/ Dattjp een
®tecit-;&cfiuptinbe^tabt toilDe bcliellen: binnen
Franeker geftorticn 5önbe/en toillenöe ober be bjuooe
ban be ©aect rtjDen/ foo bjongen be J
^eeren foo Dicijt
aen tnalBanberrn / Öat De b^tgge aen be eenestjüe
fonc&i al^l)cti5acrtban
Prins iWaurits üia^nietbe
boojlie boeten aïreebe
op be (iraet/ foo fonch be b?ug.-
oe/ alfoo bat fijn ©oi(ief.<0en.acl)ter ober biel / De
^eerc
Swartfenburgh, Kingma, cnDe anDcce fes (n ges
tate bielen fn ()et toater ober malhanber. ]^et toater
toa^vijfboetbiep; be
vijf J^eeren cacciuen terflont
baer upt ! maet
Prins Maurits bleef oiitier ίά&=
ter/ alfoo batmen mepnbe bat fdn 3^o;(ie|. ^en.boot
toa^/ epnbeiycFi bifert bp met beboetetionigoogb
getrochen/nien biacbrfjem in een gemeenè ^erbergB
omtetoar.men/ galfboobtenlebenbigi)/ bcgjootfle
pijnetoa^óp be reetjter bojfl / fonber tbibffel ban een
(lagbbanreni^aert/ baetnatoa^DPmebé'gequetfi
aen be ITincficr öant aen be berbe binger/een toepnigfj
«öMt aen'töooft i fijn inaritel toa^ Deel becfcDeurt ban
'tpaect. .Ï0itongelncrvtoa^ beroo?faecfit/ boojbien
be ©eèten foo flereh op be ónbe bjuggettaren gefio»
men/en ban bat fijn ]^o?(2eI. (i3e)i. geenfpsoren aen
ijabbe om brt Paert te polferen.

3(n't begin Ijabbe ftjn ©o?fteI. Φεη, g?oote pö'ne
oen bé bo^fl/ben
vierden baco begon fijn ©oifIel.<©En.
taeberom te flaen/enbe in be fitamer te toanbelen/fö'n
Bo|(teI.'a3en. brrliaelbe bat bponber bettuaeterben
mont babt tpegcbouben/cn oltoo^ (ïjn gbebéebtm op
<!E>ob geriibt babbe/ Die bem ooit genabtg bab berloft.

ÜP felf^ fcb^eef aen be ^jabinne ban Stierum fijn
^ufter befen 25iief.

Jèijn
98?tcf
Baec

Wel Beminde Sus τ er,

li L.Schryven van den negenden hnmry hebbeick
^ welontfangen j bedancke haer gantfch djenfte-
iijck voor dit Chriftelijcke mededoogeii, 't welcl{ fy
St ffiia" overgekomen ongelück. heeft willen betuy-

tinne ' g^"· Hecre alleeii.heeft my by 't leven behouden ;
ωηΑΜ-.. waiit hoe langer ick dien grouwelijcken val nadenck,
rum. ' én diegroDce lange tijt die ick onder water, onderdo
voeten
van fis woedende Paerden, welck in fchrick en
bênautheyt waren, en om haer ielven te rédden,beten
en (loegcn, en desgelijcken die
vyfMenichen, Welcke
over ende door malkanderen lagen in een ruymte van
tie» voeten, en ick in de gronc onder hen allen. Des te
meer moet ick my over de barmhartigheyt ende won -
de Bchterfte beyde op de brugge, viel de felveplotf. /
lijck met een fchrickelijckghekraeckin, in'teyndè
daer mijn Paert flont, foo dat ick met mijn Pacrt hjn.
gen bleef, ende dat foo lange tot dat de medevallendè
Menfchen ende Paerden, die
vijf in 't getal waren, >]
te faemen onder ende over malkanderen quaemen te
leggen, nademael de brugh aen het een eynde op 't lajf
Valt leggen bleef, ende door de fchuynehey talles wjr
daer op was, na beneden glyden molle. Als eyndelijck
mijn Paert figh niet langher houden konde, floeghick
met't fel ve rughwaert over de brugh, onder alle de
woedende Menfchen ende Paerden, welcke omfigj)
te redden groot gewelt deden. Een groufatm fpci&,
culomaentefchouwen, ghelijck alle Menfchen be-
tuygen. Nadat ick een geruymcn tijdt totdtn hals toe
in 't waeter gelegen hadde, komt den Luytenant
Eciu·
ringh
ghenaemt, om my te redden op my aen, matt

«i

i

l'i
■ri

lp

i}
li

K: ί
1 ,

m

■ ,5i

I

rifi

wicrt fel ver van een Paert in den gront onder waeter
geflagen, ende een ander Paert floegh my onder wster
waer onder ick verbleef, tot dat alle deie Paerden vaii
die pketfe waren daer ick lagh, ende mijn Paert op my.
Eyndelijck lieeft mijn Edelman
Meefier Bentiug^ de
refolutiegenomen , ende mijn Paert my van'tlijfge.
trocken , waer door mijn linckcr voet in dehooghfe
quam, wekken MeeflefiJTi^ij» mij η Edelman aen- j
gcgrepcn,ende met hulpe veeier Menfchen malkande. !
ren vafthoudende, my op dc fchuy nte van de gebroken ^
bruggeuytgetogen hebben; niet anders erkennende
of wetende, ick ware niet alleen verdroncken, maer
vande Paerden gantfch verplettert, ende bynaealle
Leden gebroocken. Soo haeft ick uyt het water quatn,
hebben fy gefien, dewijl ick de mondt foo wijtopen-
de ende na de lucht fnacktedat ick leefde, foo heb-
ben fy uyt yver om my te redden, my foo hart aen-
gegrcpen ende getrocken, dat by nae ( dewijl mijn
klederen feer fwaer van water ende flijck waeren ) alle
Leeden,alscenesgepynighden, uyt malkanderen wa-
ren. Soo haeft ick op het Landt quam, viel ick op
inijn kflien ende danckte mynen Gode voordeghena·
dige bewaringe. Die ghecne die verre af-ftonden,
fchreëuwden,
Hy kan metftae»i Jïjnrugkii geimikn.
Als ick nu defe korte Danckfegginge hadde ghedaen,
vraeghde ick wie verdroncken ende verongeluckt wa-
re,doch Godlofniemant. Dus ben ick in't nacftehuM
gebracht, ghedroogt, ter ader gelaten, ende te bedde
gebracht. De hooghfte genade de welcke my van Godt
wedervaeren is, was dat ick onder 't water mijn volko-
men verftant behouden heb , ende fonder ophouden
ili myne gedachten Godt om vergevinge mynerfon·
dén aengeroepen,ende dat hy om de verdienflen Chi!·
fti, my arme fondaer wilde genadigh zijn. Ende alfoo
ick geen hulpe bequam, ftack ick mijn handt uytom
te doen weten waer ick lach, welcke handt oock is van
deomftandersghefien, maer wegen de Paerden heeft
geen menfch tot my konnen komen. Godt lof, ick
neme dagelijcks in krachten toe, en is te verwonder
ren, dar ick geen waeter in 't lijf, noch door de ooren,
Öpch mónt of neufe ghekregen hebbe. ' Geen P»^
heeft,my gheraeckt als het mync,
'c welck my op de
bprft viél, alwaer ick de meeftefmarte gevoel. De
Heere maecket met my wyder ghclijck
het hem bc-
haechti Amen. :

©erfoonen tóelche metmp in'thjateefiffiöft»
gelegen met bare jpaerben 3|}n befe nabolgtniie;

' Γ-
ι.

4··
f.

<©c-eï;amüjeerisönbeÖoe enbein ^

....... _ - - r,-.-----^ —.. , fonbe bonnen gereguleert enbe ingetoomt jTjii

derbaréverloilinpGodtsverwonderen,endefeggen ; ! be eyccffcn bp bi Commiffi-vaerders tit^tt^^n*
de Heere alleen heeft fulcken wonder aen fijn knecht
geplecflbt toOJbenbc / enbe baèr booj bOojgiBOlittl" i*
ghedaen.'
Wancals mijn Paert met beyde de voorftc enbeafgtfrttbenbe lllacbtenenbe onUiftf ^

voewn op de ftraet ende vafte bodem ftont, ma^rmet .l^aticn baec lipt ontfïaen. 3!öbefl vijftiendena»
·'· - ' - 1· . . UtSfl/

De Vry-Heer van Schmtzeniurgh, RitmetSjfr·
De Vry-Heer van Schwatx,enbnrgh, Collanti
Mayor Kingma, ,,

Monfieur Eckeringh> Z^y tenant.
Menfeur Lrci/ama.

· "AUcfchadelpos gebleven.


-ocr page 426-

en OORLOGH. [tVijf-en~veertìghfieBoecL 407

Η,ηπί aoeteebonfen/ «^at ten fpaeDiflöfien toebec-
SuKoinÖ^Pi'i/ PuncturiörB gfieofc
£ ban töDttot

K02 nacce üo. .mog. bientöalocn aelielt / enöe

ÏÏSn Vtbat"» fonDec altjowen^ ban fjacc J|q.
S óoojDcn Capitepn ofte ©ppecfiooftsöfob"-
£t?tcljcb&en beöoo?«ilcfte Commiffic / üjelcfte

S.fÊ0fl· gl)eat>D?Efreett feiiDen toojDen/ acn De
rrihECifuectibc tioHcBie tee 1iDmtcaIitept/om op Den
üooi De Capitcpnen aen De felbe cefpectibe
(Tülicflic onOec öet Oificict ban Den toelcfien De gjcljes
ufiitoifcDcn uptgerufl Den beljooitijchen €eDtgl)e=
ftamtctotcDcn/ mitfgaÖEC^oenoegbfame Cautie gp.
flflt boo? Dat « öantieKnge/ op
poene ban gljePraft te
toojöen boo? i&pcaten cnDe geecobec^ / «nDien fp an»
ötcéuptncbacen fouöcn jön / bat boben Dien Degöe»
Lnc Cfloitcpncn ofte ©ppec-boofOen Dooj Deboo?f5
cUie btcplicöt enDe becoMfgeect fouDen toojDen/
ban alle èjincen Doo? De felbe te Doen becoberen/ ofte
feclifoen/tic fahe ban contcabentien ban ©laccaten
te halen / optebjengcnenOe teflellentec juDica=
WK uan'tgcmelte Collegie tee ?fiDmicalitept / tcc
jjlaetfc Date fp-lupDen cefpecttbelijcR uptgebaren toa;
ml cnöECautieöebben gcflclt/ onbecminbect öet
booitccbt UP öet octcop aen De IBrfl-g|nDifcöe €om=
panniebetleent/ ten opfjcftte ban De betoacinge enOe
Dfiifncictingc Dee goeDecen bcbonOen toojDenDe <n
ccniflEifecöcpen/Doo? ^cbepen epflcntltjch enDe abfo^
lutelijf fi ban De felbe DepenDetenDe becftocfit / ofte tee
falicban contcabentie aengeijaelt/ blpbenDe noetja
tan^ Dc juöicatuce enDe ftennifle Dee faecfte ten pjinei»
palen/ in boegen al^ booten gc-cFpjtffcectflact aen
Dt Collepie tee ^Dmlralitept. 39at topDet^ tot boo^s
hominge ban alle
mishandelingen, onordentelijckhc-
den,
enöe ten epnDe niemant befegaDic^t toetDe / aen
alleChpftepnen ofti ©ppec-öoofDenbanfooDanige
«ontmlffiebacrDcc^ / fcöerpelöcft enDe op poene ban
lijf-ficalfe beboolen fouDe tno;Den/ Dat De feibe eentge
jScD^cnbetobetenDe ofte aengalenDe/ enDenoDigb
ofcf Dfcnfiigt) binDenDe bunbanjeenggeDeelteban't
;fet[)etpfDolch te ontlafien/'tjp met De felbe aen Eant
tebecbelpen / ofte in anDere ^cöepen obec te fetten/
fp-Iupben nocDtan^ Den ^cgippec/^tupcman/ enDe
ttoernaeflbolgenDe i@fftciecen/neben^ een ofte ttoee
ban öf ^cijccp^· jongen^ aen boojt fouDen moeten
öouttm/ enöe binnen '^Stanti accibecenDe fonDec De
la&mae te reppen ofte te coecen/ beel min teloffen/
ofteDidcaljecen / De felbe fn goeDebecfehecinge aen.
Pont^ fonDec eenigft becfupra neben^ De
Zeebrieven,
Certepirthyenj Carga, Boecken, Cognofcetnenten,
Sjiebencnöe alle anhece pactpen fonDec eenige ban
oe felbe acbtec te Bonötn ofte te becOupflecen/flellen»
öifpofitie enöe betoacinge ban'tCollcgie tee
«ömicalitept Oaec fp UipDen uptgebacen toaecn / en
cautie Qeflelt fouDen (jebben/om ingebolge ban'tacht-
«e.iiegcnfte tiende
cn elfde actijcltel ban De inficuctie
banbc boojfj Collegie op De betoacinge/inbentacifatie
«oilmee/iiifojttiatie/aenbang enDe boo?tgang Dee pjo»
ccoiicen enöebecbolgengna De becfio^nge opDebe»
Wdtibutie nooDige o?D?e gefielt te toojDen ;
cnOfi^boojt^totDe^te meecDec enDe beetec bfcepc»
'""ölbairt ooöBmeccft ban Den g>taet/gljecefoIbeert
moebafl acÜclt/Dat aüeDeCommilTien, ban
Repre-
"iien.Rctorfie,
ofte anDccflnt^ Die Öaec Igo. jl©o. upt
wHomtnüe fouöen mogen goetbinDen upt tegeben/
S 'Oöiencbooifji^/ fouDen toecDen geceguleect
at)cD?c|fe£ct. ©tg toiect ban nu af aen ftiec ban

fciill

mcactgefonDenacn De meecgemelDe CoIIegien 1
^«'«fpt om te flcechen tot Bare naciefttinfi
WDe topüeté filler enDe Dare 't bef)oo?Dc.
ίίΝ r-C™ Of teecen «©eDeputeecDe Dcc Stad enöe Graef-

S/ilf" en twincigften fctjjp^

ΕΛ»!?®"?*^ ''β' becfcbepöe pïaetfen
Γ'""toiect/ Dat {jarc€.upt
Nr, teiiö*','*!! Munftereenfnbicen inbaltcbectoact)=
rw, inigfoüeii/ Dat oocft een ^Delman uptDet^ticbt
ban
Munfter, Dooj een 25o?gcc ban Emmerick ban be
^taDt
Munfter fiomenDc/ feecftec «ÊDelinan in De ge»
melDe ©jaeffcljap ceiiOeccnDe/getoaecfebout baö om
fgn goeDecen teblucbten/ cnDeDatraengbeOuccenDc
Defe bo;|l binnen Den ttjDt ban
veertien dagen alDaec
fouDe obecballen too^Den/ toelcbe pecfoonen becfotbt
Öebben/Datmen bate namen fauDe feccetecen. <enDe
alfooDe jFcontiec-pIaetfen Dcc meecgemelDe «©jaef»
fcbap
/alsiZutphen, Doetborgh, Grosninge, enDe
boo?namcntli}ch
Bredevoorc feec fletbcban <&uacni9
foen/ Ammunitie/ cnDeanDece noottoenbigbeDen
booifientoactn/faaDanigbDatfommigc boo^ ccnfu=
biten obecbal niet fouDe bonnen fubfiHecen/ Dat
fp
lgcecfn<!5eDepnteecDennooOigb baDOen geacbtöaec
i^o. JBog. fulc)c te aDbectecen/ enDe met eenen te bec^
foEcften/ Dat De felbe na baecboogeboijéöeptbiecin
mochten boo?(1en enDe De <i5uacnifocncn met fócög.é-
bolcft enoeanDcce nootfaReiijchbeDen op bet fpoeDigs
(ie fooDanigb te becflecclten/ Dat Den J^panöt met bet
inco?pocecen ban De eene ofte anDece plaetfe 't baDec»
lanDt niet ineen labpcintbjacljte; toaecopi^ goet
gebonDenbat De boojfs JBifTibe fonDec ccfumpticge»
fonöen fouDe torcöen een Den öaeDtban^tateom
t'aDbifecen/ baec llo.Jlföog.ljebben in Defen goet ge»
bonDen alle CompagnienbaiiDe5[E>nptfcÖeBatieic
becfiecehen met
vijf en twintigh JBan/ cnoete intco'
Ducecen een Regiment ban
Marine tot vier duyfenc

3ln Zeclandt toa^ ΠΗ ooch geftofen tot luptenant
?ÌDmicaei/De ©(ce-?fibmicael
JaòEvertfz macc op Dat
bp aflijbigbept ban Den Euptenant ?iDmicael
Op-
dam
(jp niet mocbt CommonDecen obec De t-ioilandt-
fche
agloote / foo bebben De ifeecen ban Hollandc Den
negen en twimighften Defe^ /' bacc 3|?0. JlSog. beftent
gnnaeclit bp .]i13i(fibe/De beflellingb ban
drie nieutoe
S,uptenant^?iDmlcacLó,

HO. MOG. HEERENi

r\Ebekomraerlijcke conftitutie daer in den Staet ^««We

der Vereenighde Nederlanden, eri by gevolge wel
voornamentlijckonfe Provincie gebracht werc, door ^tömf-
den onrechtvacrdigen Oorloghe aengevangen by het taiKi.
Rijck van Engeiant, heeft ons genootfaeckt te denc-
kcn,en te ampledkeren alle foodanige wegen en midde-
len als tot proteftie van den fel ven Staet ende afwerin-
ge van de gedreygde onheylen eenigfints nodighofte
dienftigh foude mogen wefen,gelijck wy vertrouwen
dat uwe Ho. Mog. door de ouvertures ende propofitien
in der felver Vergaderinge van tijdt tottijdtghedaea
fullen hebben konnen vernemen ; wy hebben met
fonderling genoegen ondervonden dat uwe Ho.Mog.
daer ontrent van tijt tot tijt haren loflfelijcken y ver me-
de betoont hebben, gelijck wy van defe zyde van dagh
totdach, voortgaendein alle 'tgeene by ons ten voorfz
eyndekan vierden geconrribueert,goergevonden heb-
ben op dat de Vloote van den Staet die tegens de voor-
fcyde Vyanden onder des Heeren zegen tegheiis het
voor-Jaergebruyckt fai werden, verfien iy van meer-
der ende eminenter Hoofden als de felve in den voor-
leden Jare beftcltiigheweeft, totLt, Admirael onder
't College ter Admiraliteyt op de Maefe te eligeren
ende committeren de Vice Admirael
Egiert Mseufti
Cortenaeri
tot Vice-Admirael den Schout by Nacht,
^ert lanfeH vun Nefch. en in des felfs plaetfe als Schout
by Nacht onder het voorfz Coilegie, den Capiteyn
Jeu Λ ende onder'tCollegie ter Admiraliteyt
tot Amfterdam tot Lt. Admirael den Vice-Admirael
Michitl Adrtaenfx. de Ruyter, in deflelfs plaetfe tot
Vice-Admirael den Schout by. Nacht
Cornelis Tromp,
ende in deflelfs plaetfe tot Schout by Nacht den Capi-
teyn ende Commandeur
Gideonde Wilt, ende onder
•tCollegieter Admiraliteyt inWell-Vrieflandt ende
Noorder-Quaniertot Lt. Admirael, den Vice-Admi-
rael
lan Cornelia Meppel, ende in fijne plaetfe tot
Vice-Admirael Coert Syvertfa Aitlatr, tegenwoor-
dig in dienll van den Heere Koning van
Dettemercktn,
allehetwelckewyuweHo, Mog. miti defen wel wil-
len

i66f.

©crftir-
»iM8Ö
Danne
JIRHitfi.

Mati-
iiitrjS.

iSan
«bectij.

uiirail
ban

e«iant


-ocr page 427-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

4O8

1665. len bekent maken , met verfoeckdatuweHo. Mog.'

-- haer van opgcmelde Officieren in dé tegenwoordighe

ende andere voorvallende ghelegentheden ten betten
vandenStaetgelieventclaten bedienen, ende onder
des Hooge Moogende Heeren> beveelen wy uwe Ho.
Mog.inde befcherminge Godes, geichrevén inden
Hage den
negen en tnuintighfien lanuary fefiien hondert
vyfenfefligh.

Uve Ho.Mog goede vrienden,de Staten van Hoilandt
ende IVefl- Vrieflandt.

Ter Ordonnantie van de felve. Geteeckent

Herbert van Beaumont.

(QEcr Becaatietinge ban l^ollantit gDctappo^teect
Sfjnöcöatbaec <iED.45?0Dt .ïèoff. (©cconimitteecDen
fitjepoosljt l)e(i&enDe upt De i^oofc - O^fficirccn ban
EanDt^ ©loote Dp öaec €0. Φ?οοΐ ΐΒοα- QÌ^ctt-
mt/ enDe jeainta)oo|öiaf) aen HanDt ttiffenbc/ in alle
fecceteflc pcctinent infojmatie te bchomcn ban De be=
quaemlicpt / belept cnDc hioechmoeDietjept ban De
rcfpectibe ^ee-Capitepncn l)acc tn'sJËanDsS-Dienll
DebinDenDc/ Dientfjalbcn acenc perfecte cnDe catöcoa=
ciquc opcninge ban pbei: in 't pacticutiec upt be boo^
fc!)?cbe i|ooft-(©fficiecen IjaDDcn toeten te behomen/
inaecDat De felbe Jtaoft-^fficiecenin'tgfteenebcci
hlaect ijaDDen te bettcoutoen / immec^ te ber(joapen
Dat alle De Eec-Capkepnen toaccen lupQen ban cere
enDe couragtc. Il^aec op goet gljebonücn Dat ban
tocgcn iiacc 42b.<!5?oot .ïlfeog. tee <l5cnccafitcptDe fa.
he Dacc Ijccncn fouDc toecDen oijeDirigeect/ ten epnDe
Oe cefpectibe «ffoHegien tee mniicalitept bp 0ace
iSog.aengcfcBjebe cnDe ecnfllgögececommanDeect
inoc^ce toccDen bp Defe jegentooojDtge eonjunctuce
bantijDm enDe fahengöeeneCapitepnen meffcctöf
emplop te bjengen ofte onDec '^EantsS ©Uict te Doen
agecen/ Dan ban toeicftcc^ capacitept/ conöüf té enDe
balleuc fp-Iupben bolftonientltjcft becfeltect jgn.

©at meDe op '^Jlantg ©loote tegen^ De aenfiaen
De accie gt)eb^ac()t mocbten toecDen een goetg()etal
3lan£-Jilàilitie/ enDe Dat De felbe aant- JQilitie op De
êcljeepen ban De ®ppecDoofDen ben De boojfcgjebe
©loote Doo? bequame Capitepncn/en op De
bccDece gjcijcpen ban <©a?loge Doo? bequame lluptc=
nantengecommanDcectmocOtentoecDcn/ op/ enDe
bolaen^fcccfteccealeinentDaec toe totboojftominge
bau alle Dtfpupten cnDe ntifbccfianDen bp Date ilo.
i?crficr- .ïliofl-in te jïcUcn.

htneD i^acc®o.ji©o.jjal)DenberrocbtBet aDbgiibanDcn
m'.frfr BaeDt
/eerftciijck, op 't oeene bp De ücecen (©eDepu:
wiittc, fjfjjjjn jjj,,, öepjobincieban Hollanten Weit-Vrief-
Jant,
tee ©ccgabcringe ban fjaec §0. JEog. toa^ gljes
ucgecct/ tenDecenbe ten cpnDe Dat De
vijf en tvirincigh
ttoppen / Daec niebe De inijceinfclje dompagnien
IHcdg&^-hnecfiten boIgen^DeparticuIiece petitie bp
i)aec DientDalben geDaen / fouDe Dienen becfleccht te
teecöen
/niet binnen De «©cunicecDc pjobincien/maec
op De f contieccn ban Den ^tact getaòiben / cnDe De
(i^fficiec^banDcfcIbe Compagnien tot aentit^-gelt
vier i!ìt)c):DaelDcr^ ofte tien Cacolu^ gulDen^ / boo?
pDei; Hàan mocflte toegeboecöt toccDeniTen
anderen,
op De egualiteyt te fpnec tijDt ten cegnarDc ban De
boo^fcliKbetcDoenebecfiecchinge onDcc De ]i);obfn::
tien te Ijouöen ; enDc ten
derden, op i)ct gljeccpjefen'
teccöe bpbecfcijepDc ®;obincirn gljcDacn/ ofljetnict
Dientligl) of nootfaftelijcft toa^ in De tegöfntooo^Oige
conditutte ban tijöcn εη falten Dat De boojfeljjebe j^e^
Declantfcöe Cotnpagnicn/ in plaetfe ban
vijf en twm-
tigh,
pDec niet vijftigh ftoppcn brrfiecclit toiecDen/
ofttjeII)aeDcn5>tect anDecfint^ ban meecDcc bolcft
ban ©ojloge te 3tanDe fouDc ftonncn bsecDcn bccfjcnj
©e naeDtJöccft in gljcbolgc bangcmelDe rcfoïutie op
ben inljonöc ban Dc fcIbeacnDacöteltjch aeDeiibEceect
cnDccijpcIijchgcponDccccct/ OcööcnDc Orn
tweeden
|ïcb?uaci) gljeaDbifeect Dat De confctitenbanalicDe
j^jobincien tegcntuoaiDigO geö^agen 3ijnOe
/ tot De
meecgcmeltc bccficcchinac Dcc ^cDeclantfcftc €0111=

ïm

Ι

ili

•ì's
ê'i

I

ρ

• ""ί
f «

ili

pagrtien ten fpoeDigliltcn cnDefonDec eeniaftijette ,ή
uptftclban tiJDt tot Dctacn nemen ban öetgöeteDufe '
ceecDe getal öctjg^ ftncctjtcn beDoojDe flljepjoceöpm
te
toojDrn/ cnDe tot Dien cpiiDe bp Ijaec na De'gjonöS
enDe fojma ban DelScaecinacaÖifïritDe nobigeeX
göeüiooniijcfte ojbje 5 cnDe toat bclanoöbe t)et eerfe
point{)iccboo?cngpemdt/ Dat
De fcoccbingtjebanS
boo?f5 vijf en twintigh tócppen om becfcljepoen tonfi
Dcrabiecefpecten niet binnen ftetDiflcict banbe®&
unietcDc p;obincien/maec op De jpcontiecen ban Dm
^tact foube bef)oocen geDaen te toecDen/ mitfaaiittì
De
Officier^ tot aenrits geit vier iï^OCDaelbtt^ of tien
llarolu^ giilben^ boo? peDec .lEan toegcboeclt bat
aengaenbe öet tweede point Ijet itcijg^-bolcli in hot.
gen al^ booccn aen te neincn/beioopenoe obec be twee
hondert drie en'cnegentigh ^ebeclanDtfe Cottin fti
bienH ban den ^tact Jönbe/ten getale ban fevcn L!
fint drie hondert vijf cn twintigh JSflan/ cnbCinOflL
tcciaopcnbe JUSaent een en fefligh duyfent vijf gul.
dcns,
fouDe ïionncn torcDen becDeclt obec bcbooi·
fcöjebc Compagnien cfgualtjcft balgen^ Ijaet atrtjM
Difnaengaenoe gtjegeben Den
twee cn twintighfttn
Dee boojlcDc |©aent/ofte ingeballc ecnige i>}obintifn
Daec omtcent eenige confiDecaticn tee contrarie öaii,
Den/ naec Dequotesban Dcccfpectibefijobincimtc
ccechenen ofte ingcIDeoftcin^olDatcn. «ïnDeliiat
belanat l)et
derde point fouDe nemen / bat abfolutc
lijcli boo? öe fccuriteptban Den ^raet toiett flccfqul»
ma/ Dat De meecgenoeniDe jSeDcrianbtfcIjcCpmi
pagnien bobcn De
vijf en twintigh .fEan boojfcljjcijt
noci) met
gelijcfie vijf en twintigh Éoppcnbfc|ltct6t
toiccöcn; cnDc tot Dien epnDe bp ftaec foube honnm
toecben grfojmeect een petitie metfommiece btDucti{
ban De cebenen Daec toe DienenDe / enDe berfoecft bat
De i)?obincicn Daec confeJiten
f00 ftaefi boenlijcfe fou.
Dengciieben te Dragen/ enbe tee ©ecgabecingeban
Daec i^o.iBog. te openen/ fonbee Dat ccöteceen
booitgaHgö enDe executie ban
Deecrftevijfen twin-
tigh
jBan in eenigec manieeen boo? De Delibecatitfl
Dtent()albcn te gouben/toieebegceetaeDeecttotnaMi
enbe p^ejubitie ban ben ^taet.

^ie ban be SSbmieaUtept ban Amderdam gaMittt u
gaee j@o.jiBos in bebencHenggegeben/ of ni(tciiet>H
farm fouDe toefen bp albien De
drie ^cljepen bot £
pitepnenban Meeuwen, mitfgaDee^ Den «apitp*
Roeteringh, enDe Dcn Htuptenant ban ütopittpnBni· _
kei 5al. boo? af te fenben fcD?pben^ tot Cadixfotil**
bonnen aengeteoffen toecDen/ Die alDaee te boen l»i·
blpben/ enbe met nocö
tien a twaelföapitaleöoop»
baecDp^cöepenintebupeenen ten ^ojloge uptie
eufien/ te Doen beefleecRen/ enbe alfoo ^teaettoam
in te gaen/ om gare te conjungeeen metQeiÌtepi>
tepnen
Verburgh enbcOoms, meteen anbecefiloot
ban
Smirna te beetoacötcn jijnbe/ enbe gcfamoitP
onbeeDet Commanbo ban benboo
?f5 ÌÌtapiteiiittn
Verburgh,
in confojmité ban ïjaee Ulo. JBoff ttfolu·
tie ban Den vier en twintighften 3|anuaciJ Icli-IfDen/
tot afbjeucR ban De (Sngclfcöe/ latcnDe be gOilatw»
lKoopbaerbp-^cf)epcn tot
Cadix ingoebeberfettt»-
cinge/ enbe oocft anbercn biefe
mocfttcnrcfcDWie·
een ecgen^ tee nacjice plaetfe in fai vo bjengenDe^
iatenbe tot nabee o?b?e/ oocft Daec obee gljcfp?»^
met be alljiec aentoefenbe <©ecommittemif P'-
reéleurs ban Den 31 cbantfcftcn öanDel / enDe 8«oni
De op gemelDe ©eeeen <0ebepnteccben iiaerio·®^·
inbebenclien gegeben ofbe feïbc nietenfouttennw
ncn goctbinben De i^ececn gjtaten ban
HoUandt
enDe Weit-Vrieflandt bp ?tcte mutati® mutandusOT'
fojm bic ban Den tweeden 3l!ugufif feftienhondi^
twee en vijftigh,
onDcc belofte baninDcmnitipt»
bccfoccfienenDeautljDeifctcn opijaee (Sb. ϋοδ·'^,
dit, D0o?'tgemrtbc CoIIcgie tee 3iDmicalit£Ptjw
Amfterdam tcn fine boo?ftij?ebe te Dotn infiuprefl»
nombie
ban veertien Of vijftien fifoecBe^tÖipfnni·
<©o?looDc bcquaem : ©are op i^ Den tweedee J f'
binaci) goctotbonDcn De oBemcltc ©Ertcnpt^
i©og. ©ebrputectDcntebctfoecftcn / Dat ^cfnwj*
berbere moeptetoilotn nemen ban met ben anw^
in naDcee bcfoigne te tceben/
Deretroafta in


: I

-ocr page 428-

6ίί·

SSiKe"® üooifcöjebm ten Diettfie ban
i^nftraftfleffffCiueettiDecùenDe/DcbcIoofDein&em»
wnfitflftD'^ ----ban Holiandt

"iif^Weft-Vrieflandc ten tiËfien fouDe ftonncntott··

^""UffptBert/eB&eoatö ccëlijcft oep?c(ieert/DoenDe
rap{w?t; enDe öit naDeröanöt alfoo ln

' fSden ifeb?uacii ίί becpafn bat De c»nfcalc
dwrepifcDe ©ofl-anbifirlje Compaenie t>e|ec
• «inOfη öaec fouDf bccobliaeccn enöe btcbinöen/ 60
& iM öi ftiöf öaft becobligcccDe cnöc bccbonöt bp acte
®
MI Stoet bP « rpjinaen met öc nomb^e ban twintigh
ft (i7ofnfni)fjF«aatt«iban<®ojloac/ Daec onbwJ
öacH meOf beflcepen
fes capitale öetouc-fcflei
wn/ jeflentooo?D<0 tjiec teHanbe bp De Compaanien
WefcnDe/ met namen Orangie, Marfeveen, 'c Huys te
Swieten,Dordrecht,de Beurs en DcNagelbooin.bOOJt^
no£h tien anöete
©ojloa fc&cpen/ Daec ban Öet niin=
fte8imonttrttnio(i50n metveertigh flucften/ enDe
«mant met twee hondert hoppen/ Dc caMbje ban
ÌiVanon fo ftoaec aenonien al^ De befle enDe gctgtfle
fechfpcn Die in 't Hant te bcBomcn / fouöen Itonnen
toMfn/enöeöetcflecenDe
vier, foeDaniaaemonteect
fnoe oemant/Dat De felbc met De boojaaenDe eecfie fes
U'cttt
Doo; öe anDece gereecbrnt/ meDe quamen npt te
biEHfltn Df nombjeban
tweeduyfenchoppen/ Daec
irtec op petiec ^cDipvijftighllanDt-^lOatcn/ Wp=
tKnDf Oegaglc tot (afle ban get XanDt/ enDe De il@a«
tceifii tot ia(le ban De Compagnie/ enDe
veertigh

Od,

piicften nare aDbenant ban pDec i&cBip/ alle^ geDup^
teiiDe enDe tee tijDt enDe tnijlen toe Den tegentooo^Di:
een^ojIogljteaen^Engelant geepnDigbt/ enDe een
fficactactban ©jeDe met Bet «QcB ban
Groot Brit-
tanmengetcoffcnfouDesijni Ί

Iiaec Hio-II^og. Dset jegen^ tbeDecomme gare
pDeaen De boo;f^ Compagnie fouDe acco;Decen/ gee
paenDefelbe ggeaccojDeect toiect bp De acte Dee
J: becfoclitepjolongatie ban gaeelupDec Settop tot Den
tpiiDttoebanDefe IoopenDe<!5eutoe/ enDe fulcp tot
^Slaetfeventien hondert inelup^.
I·"" ©en vijfden jpebiuacp i^geöoojtöe£ rappoitban
Deernen Huygens,en anDece gaecHo. Jll9o.«3eDepu«
tcrcDen totDefaben ban oe See/ac^ecbolgen^ Dibec:
I fciiebtrfdtier boojgaenDeiSefoIutien gace geDacgten
it SicbbmDe laten gaentoat in Defe conlunctucebantd·
III Ofnen fafien ηοφ becDec ten bc(Ien ban Dcii ^taet en
to( &cb(i;DecinaebanDeb}eIbaectban'tl^aDet:IanDt/
pban DegoeDe gfngefetenen banDien/bpDe öant fou
Dienen te ioecDen aenomen j en i^ bp Die occafie gece=
monfirerct tee betgaDecing De eiceeflibe equipagie ban
capiralE i&cöepen inEngelant, ten Deele albeccpt^fie·
Dam/cn ten Deele nocg onDecbanDen jijnDe/beD^agen·
Dc/bolgcn^ÙelongfieaDbifenDaecbaningeitomen/in
alle? tee numbreban òntcent ijo.i&cljipen: toaec
op fleötlibeteect jQnDe/ i^ becflaen enDe gecefolbeect/
oatDe ïiabcn tee IBDmicalitept tot
Amilerdam ten
{PototBflen geiaH en geautorifeect fouöen toojDen/ge.
•ö» Μ felöe geautocifeett cn gelafi toiecDen/mit^ Dien
wtbeiftetcïilngeban'^ttanti nabalemacöttegöen=
' Ιϊίιηί. "ooioig onbèc equipagie 5t)nDe/in allee pt obet nacBt
oörcöacjtj oepacecen ènDe upt te cufien De nombre
Z!"ofiltw™igfiloccfte©o?loa-fcöepen/ pDetban
« ora ten minfltn lang
hondert dettigh,en tontacht en
ft' '' iJoeten/gemonteett met
veertig pucfien/ enDe
It Si^fnfttwee hondertftoppen/tenminden/D'een
Wpe. ""ίο anDfc geteBent/alle boecenDe in De onDetfte Ia»
f ® ^enon/ftöietenbe achtien,enDe in De bobenfle toflc
^if awht pont baWonbec belofte ban Dat ö« aöe»
^ioHenié tot becbal ban De boojfjlaflbpèen
WW gefnbfiDcect fouDe toojDen/met een fomme ban
^duyfent Cacol. gul. tec maent/ namelflH bw? pDec
J^ Jooifs S>c(jcpcnBBeb»tecenDe enDe naaDbenant
^'oetfltbatDe felbeStchepengeconbitioneett/ oe=
mant cnbc
aeraonteert boben/ in effectöf emplop
lOHOcn^jbengefiouDen. ^at banaelHcftenDeaa^
pinttt «bmiralitept op Dè Mafe, fl Zeelandt, in
t Noordcr-Quatier enbeiti Vrieflandt, QeaUtOCifeett
V. Deel.

enDe gclap fouDen too?Den/acIöch De felbe ooch geau^ i
ttjocifeect enDe gelafi toiecDen / mit^ Dien gaec «ifgc^
«jcjj tennpteclienrctoillenebectuecen om boben Jjet '
fuppfement ban Jjunne Defecteη in De bcbjufìe
twee en
feventig
gicfjcpen/bolacnp boo^gaenDe öaer φο. IBo.
cefolutie in Date òr η ics
en twintighften Dee berleDe
Masm/ footenatnfìcnbanDe qualitept/ ali ban
't aetal Dee ^cbepen te p?efiercn/meDe noeb foo beele
moceftc Φωΐ030 fröeprn al^'t^un Doenlöcft fouDc
toefen in aliec öaefl bcecDiai) ce maben / en in gee te
biengcn/^onDec gelflclie belofte ban Dat fp-lupDen κ-
fpeetibcIöihboojpDec^cöip/ Dat De fclbe bancha-
ra(a:er,montuerc,cn roanninge al^ boben / met en neo
brn?Deboo?f5 anDece booj uptloopenbon'éaanDti
capitale ©loore/imnicciS nptcclöch boo| enDe al eec De
eecftecefcontcemetDeiSnaelfcbe fouDe bomenbooi
te ballen/fouDen lebecen onDec De ©iaaae/infgelflch^
fonDen genietien fes duyfentftarolu^BHl.ttt raaent/
na
rate ban Den t0Dt Dat De frlbe ^cfirpen in efftctijf
emplop toiecDen oÖe&ouDen. i^en anDeren idmêbe
goet gebonoen enDe gecefolbeect noclj t'autftocifecen
öet BöemelDe CoUegie ree fHDmicalitept tot
Amiter-
dam,
om tothecfiecftinabanDenCapitepnbanMeeu-
wen, mitfaaDec^DenCapitcpnRoeteringh, en Den itr«t
ï-upt. ban Capitepn
Brakei jal. alle tot Cad ix fojicê' S.^psö*'·
tcouttoiect/ nocbïönDeban De epaenaersJ ban De ''
MoopbnecDp-fcöepcnfiaÖbebinDrnDe/ inenontcent
De JBiöDclantfe See öiec te aianDe/ al^ binnen Amr
fterdam boo^fs en tot Hoorn, alS elDcc^ bjoonacfttia/
ten minfien pjijfeDoenlijft/cn met De meeflemefnaae
aenHont^ in te üupcen
veertien α vijftien ban De capi*
taelfïe ban De felbe ;6c&epeii/ oocB Die fonDec tgtbee»
lie^ ten ^©otfoae upt te cufien / en ^fetcacttoaect^ te
Doenaaen/ omfiaecteconjungeeenmet DeCapitep»
nen VerburgenOomsjnebcn^cen anDcce®looiban
SmirnaicbectoacbtenjijnDe/engefamentlflcRoiiDec " ^
Bet eommanbe ban De boo^fs Capitepn
Verburgh, in

en Ο Ο R L Ο G Η. 'tVìjf-en-'veerttghfle Bóeck. 4-0.9

gatf feftien hondert twee en vijftigh in gfye» '
nohairm / na t, fifn / pocft fOtteC.

terflic-

Die Cietoeflen te agecen/ in confiòjmité ban^eie
IQqg.cefoIutieban
benfeseatwintighAen ^anuaeil
laetffleDen/totafbieucb Dee «EngelfcBe/latenDebegec
laDeneCoopbaecDp-fcBepentot
Cadix ingoeDebec»
fehecinge/ enDe oocB anDeee DiefemocBteneefcontrco
een ecgen^ tee naefiec plaetfe in
falvo &;engenDe/enDe
IetenDetotnaDeco;D;e. fouDeBctmeecgemelDe
Collegie tee ^DmicaUtept tot An^erdam,beboo2<'
noemDe Capitepnen ban
iVleeuwen enDe Roeterine,
mitfgaDecéDen Huptenant ban Capitepn Brakei ban
DefeBaee ilo. JRSog.goeDemeeningBe enDe intentie
meteen e^^jfen/ tecepfenobecnacBtenDebagB/
al^ meDe met De o;Dinaci^)^ofi Bebbente aDbectc»
een enDe fienniffe te geben om Bun Daee neee t; eegite
leeen.
®en
derden, i

enDebafigeftelt/i

i^jobintien/ be IQilitie ban Den ^taet te boet enDe te mrlTttT.
paecDe boben De
vijf en twintigh Boppen/ oppDee ban
Dej^ebeclantfeCompagnienalbccept^gepetitioneetc
enDe ten Deele geconfenteect/ nocB meccMifch feuDe
toecDenbecfleccBt/ 'tsP DoD
?recreutesoftc boel mee
licBtingen ban nieubic Compagnien/ naee gelegent=
Bept banben uptfleaB banDe uefoiane^ in BcacBte De*
fe^ Dat fubiecteaBeuDeaeti tefiellen/tuffcBen De $ce«
een
Huygens en anDece Barello. jIlSo.<i5cDeputcecDe«
tot Bet ftucB ban De ]aatenten/ enDe eenigBe <0econii
mitteecDen upt Den aaet ban ^tate bp Bace 4SD.feir^
tenominecenopcappojtDaecbanteDoen. ^atme^ iTrMiti*,'
De tot beefeheeinge ban De jfeontiecen ban Den ^taet
De felbe booi een competententöDt/ tenfpoeDigBfien 1?-«
fouDen toecDen boojficn ban
Vivres^Aromunitien ban otwoku
i!9o;ioee/ en alle anDeee Dienfltge enDe tot DefenHe ge>
cequiceecDenoattocnDigBeDct). CnDe naDemadalle
foDaniae poiuten aeenfmt^ ten befien ban Den ^taet
enDe bolaen^Beee 1^0. JDog. Beplfaem ooameccBen
BonDen too;ben geefectueect/fenDec p;ompt futni(fe« ^
ment ban geit; fooaiectDentoelaenwltenaaetban »βΜ
^tate becfocBt met De cebenen tee matecie applicabel «tate
te tnillen Doen een petitie ban
twee Millioencn, enDe ^'ΦΦ
viermael hondert duyfentgulD.
te toeten/ fevenhoo- ^
dm duyfeift gtifDen^ tot berbal ban De.oiquipagieiittafiD
4© m enDe


-ocr page 429-

Bi

II

4iö

lööi· enï® onöetljoHt banbe twimigh ^cBepeflin'teetfie

-1 pojrtt tian Defc ccfoliiiie bccbat/ boo? foo langen tööt/

at^ Die^fouDe honncn flcecften/enùc gdtjcKe fevenmael
hondert duyfentguIDcii/
omDaec upt te binDfn öe
f)upte-cqitipagie cnùe onDecljouc ban De
veertien a
vijftien ^cfjcpen/ al^ bobcnin'tweedcpointinbe
jÉtùùdantfe ^ee te ctnplopeccn / me&e boo; foo lan»
gcntijbt al^ Die foiitien (tonnen flcccften. itEnDeten
derden,ccn Millioen gnlben^/ oin Daec upt gcbonben
te tooìben öe bcc(iicchlng&e ban öe boojfj JlEüitte te
Peecöe enbe te 39oet/a(^ meDe De boojfìentnge ban be
jpcontiecen in 't boo?fc&?ebe
laetfte point bjecbec gije»
raenttoneect/ maftcnöe alfoo be
drie fowmcn bebnoj.
fCÖiebetwée Millioenen, viermael hondert duyfenc
gulbeni: «iBnbe Ijcbben be üeecen «Sebeputeecben ban
becefpectibe i^;obinclén aengenomen bp belfeecen
^ace pitncipalen alie goebe enbe efficatieufe ^fficien
oen te 'bicnbenombefclbé totfpoebigf) confent enbe
tgbicftfucniflTetnentinbe boo?fci)»be teOoenepetitie
ten beflen tebifponecen / geltjcit be i^eecen d&ebepus
teecbénban
Hoilanc enDc Weft-Vrieflantooch aenges
notnenijebbtn/ beï^eeten j&taten öace pjfncipalen
1 ^ jegentuoojbf^raet^-getoöfc betgabe» sünbe ten
Dienfie ban 't llanbt/ foo bee( in Daec bia^/ te belpcn
bifponeceti/ ten epnbebefdbebannuafacuinbec
bacgtinge ban bc boojfjconfentcn
haer credit totiben
becftcecben/enbe ooc6 eenige penningen in De tninDe^
ringe ban Ijacc
quotes in be felbe te anticiperen/ ten
epnöÈ be boojgecoecbe iiquipagic en inöuecingfje foo i
tybeltjcH aengebangöen enbe geeffectueett mocI)te
tnojben/ bat 3lant^ jaioote baecJan tpbelijcit enbe
effcctibcljet beoogööe renfojt beftomen />enbe ben
fetaet fijn oogmercft in be boojfj jlBibOelaHtfcöe ^ee
niebe tijbelijcH bitepcfien fnocljtc.
«anjt- ®en feïben tijbe quam abbö^ ban De ïfjfie bec
ftfifien et ^fÖfPf" öie (Êngelant liet betfoccfeen ban be ^teben
im tBii Lubeclt,Bremen,Hamborgh:'(toelcftl^gefonbenain'
Saté becefpectibeCoIIegientetïlbniicalitept.
Mn'fi/n ^ Jleecen ban i^oltent obec
't ia

^01) ban h3iitio»n;banftl^aert|lebc-gilt tot twee gulben obec
«iiget. pbetiilfiertflebe/ te betalen be eene (jelft bp be «iSpge^
naec^/.^nbeDe biebecijdft bp be ^lntooonber^ ban be
nS^nlu teft»eitibcl|uprrtigen: Bebbennaecboojgaénbeifera.
IVöo® tibebfliöecatirn/ieï^eeccnbanbe Bibber fcgap enbe
ionét tiibf (en/mitf^aber^ be (Pebeputeecben ban be cerpec^i
tibe i&trben upt ben name ebbe ban biegèn be igieecen
fiate winctpiden geconfenteectenbe bebjillicgt/inben
opi)ef oan 't boo;fs mibbel boo; ben loopenben^aete
feftifln hondert vijfen feftigh, met bat tempetament
nocljtan^ bat be ^upfen binnen be ^teben iagec ban
op
fes dCacolfguIbcn^ '^SIaec^/mitfgaber^ in bé Φο^
pen enbe op piatte 2lanDen lagcc ban op
drie Caroli
gnlffen^
Saer^ in 't q«o&iec ban be Verpondinghe
, Betauiceectflaenbe/ met Salfgeltfouben mogen bot
(iaën/ enbe fnlcii^obec pbec l^aectfiebe alleenlfjch
ïjebben te betaelcn
twintigh fïupbec^ / te toeten thien
(iupbec^ tot lafle ban ben dSpgenaec / enbe tien iimf
be£^ totlaflebanben i|up;bec of ^jntooonbec / alleé
opbeünflcuctieenbe «©jbonnantie ben
dertienden
.fiaep be^ Slaec^ ieftien hondert vier en feftigh , obeC

't booifcfuebe mibbel iongbfigeacceHeect/enbecebJed

foo teil aenllen ban 't gecne boo;fc{)jebe (laet / afö op
't cappo}tban CommiffacilTen obec be cefumptie ban
bien ben
derden befe^ göecommitteect/ baec inne na=
bectemaecfien.
«enti- ©cfgelfjcfi^i^bp Hoiiandt geconfenteectenbe Be-
"an "oi. to'HïBÖt/ inöe continuatie ban atle be oibinaci^ mid-
emar<}( delen
jegentooojbigl) in tcepn jijnbe/foo ban Verpon-
poften dinge
al^ ban confum ptie enbe anbec^/alle^ booi ben
ïoopenbcn
^acefefticn hondert Tijfen feftigh, fulcfié
enbeirtbiecborgenal^be felbe mibbelen ben boojle::
ben ^aece
feftien hondert vier en feftigh ggcheben
fjabbenmoetentoecben/ baeconbecfpecial0cft mebe
begcepen be impofltie op be cefumptie ban ben Ha.
rihghenbegefoute-Vifch , op be Olye endeTraen,
mitfgaöÈC^
op öe Cop Boter, ofte be SSotec bie bp be
(iuclten toiect upt becltocbt/ niet tegenflaenbe be
felbe
drie mibbelen bolggen^ be iSefolutie ban ben
derden ^lUflUfli feftien hondert drie en feftigh, in ben

fii'
< f

ii.l^t
Mi

'tU

ii

11.·

I

m

tm

Ι

lOjlebenSaece bupten becpac btingr gel«enbjarm ,ι,
jetoeeH/ nocfitan^ onbec be eipjiffeconbitiS "'
obecgifte bp be aLeben boenmael^ gebaen/ bat tiaZ
becce eenigl)e opftomenbe ftoatiggeben ben ^tau
mocljtebiengen inDieongeIegent|)cpt / batmenoiu.
nootfaecht foube toefen (foo ai^ mcnbiectegenloZ.
bigi) toa^ (beben {jet cebenu ban be oberigemibLu
eenige meetbece penningen upt te binben / enbe ttn
bien fine tot nieutoe fcfiattinge ofti anbécebifbwic,
niffen te cefolbecen / in fulcben ca^ be boflifeptie
drù
mibbelen ante omnia toebecom beCpatfet enöe in
tcein gbeb^acbt fouben toecben / baec ban be itnta
Ciécommitteecbe Saeben in'teene" enbe'tanto
quactiec be gOccequiceetbe notificatie / enbebooiti
oocit tTDi»c ttibt beboo;lijcfte toaecfcijoutoinab
ggebeen foube toojben / ban bat bc meec gljnorc.
be drie ι |@ibbelen toebecom foubeu toecben Wt-
pacht.

©oclti^bpbcfflbcgBctonrfnieectcnbe betDiilicljt

in befe Negotiatie van drie Miüionen gulbrn^tebam

obec be cefpectibe Cómptoiten ban Ηοΐΐ»ηώ cndc tÌ^
Weft-„Wieilandr,
re toeten / ban twee Millioenenop
Losrenten ende Inteieflien
tegen^ ben pennïngö vij(»l
en twin tig
of vier ten hondert, enbe ban éen Miiliocn
Lijfrenten
tcgen^ een penningö twaelf of achtende
een derde ten hondert,
bepbe in 't ^atC / baft tot
bienbolgenbe be geccquiccerbeuptfc|)]pbingettii(ttK
getopoHlgcItebcrbeelingtieobcc be cefpectibe Coi!i>
Ptotcen gebaen i0/ met lafi enbe ojbje acn berefpti:
be <©ntfangccp fo gentcatl al^ pacticiilicc ob« bafc
lupben contingcmeti in be boojgeroecbe
twee Mii-
iioenen
fb beel ]Iiente-S3;iebcn enbe fo tocpnig
gatiea te boeii paffecenoi^'teenigljfinti gijcbofilii
li]c& foube Itonnen g{)efc{)ieben ; be^ fouben be bslirn
gecoecbe.
drie Millioenen bienen tot cifecbe omtit
noot Mc60becepfcl)enbe enbe benetable confenttn
tiupben bp gaec €b. Φ?, jgog. ertcao^inaciHc (ηΐκ
op nieuto^ gebogen niet honnenbetoecepcften/ tutfi
eecbecofanbec^niet tot befénfie banben XanbtenDe
tottafb^uch ban ben bpanbt aengefpjoocfien mtt
geemplopeccttetoo;ben/ fulcb^alp
bpnaeclictfitlf'
bccaiie enbe cefolutic ten meepen bienfie ban iiili
^taet goet gebonben enbe glKOiboniicect foulKiw;)
ben.

^tinbe ontfangen een Miffibe ban 't ΦοΠ# ttt w
^micalitept in Zeelandt,gefc()}eben tot
Middelbar; w
ben tweeden befe^ / ïjoubeubein effect/bat De iapi<W
tepn^ tot baerbec bicectie ^aenbe / babben betfoé/
toaec na fp i)un fouben cegulecen bp albieii 't gl)(bul/p>
bat fp in ^ee quamen {'ontmoeten ^cgepen
ban €(· 4
aliieecbe of denteale
toillettbenaËngeiant, gM^
met
Wapenen, Ammunitien enbe anbeced^Dilffl»»
banContrebande, bat fjaec <Cb. Daec op acöt
nemenbe bie befen ^taet in biecgelijche gfiit
liabben geobfecbeect/gebuecenbe ben boojleben ϋαί? Ρ»
loglj/ aciün ooch be <(Engelfc|)e Jiatie nu
nocb {ijatti*
feecbe/ mitfgabec^ 't geene 't cecljt enbe be buIiflW
quam te becepfcljen/ goet gebonben liobben be boo?!;
Capitepnen te taflen/bat (p^cgepen ban d^ealliet^
be of Jöeutcaïen met
Wapenen, Ammunitjenenteel)'
bece 3@acen ban Contrcbande, fouben bictiüf^tra
en Ijectoaect^ opb?engen/omme gaec ^

ban hennifie gebaen iljnbe/ ,te toecben at
naece);igentiebanfaecheni toaec opgfii
Sijnbe/ i^ be boojfs JBifTibe gDettelC Ιηι{)αιίΐκη^
be ileecenHuygensenbeanbecegaceiioJSeo·
beputeecben tot be faec&en ban be ^e / om te bif^
een/ eicaminecen/enbe Daec ban cappojttebofn/^

bien onbecminbect aen 't gemeUte
micaliteptin Zedandcggecefccibeect/ bat fioec «u.
onbec entuffcgen gangenbe De Delibecatie
ban Date
^o..ïBog. obec 't boojfj fubiect / ben tó^bp ÖMnJJJ
aengaenbe aen be boojfs Capitepnen bon (laec cnfop
gegeben fouben Rebben in te tcecüte^ enbe te contt"
manbeccn/ fonbec be felbe boojalnofB ti Iati"
cutecen/ maecbaec ttiettcfupecceOeten// totof"!
bece?b?eban Baec Jgo.USog. Diefiun'tbeöirsE^
geBoo^ enbe ineenomen toefenbe/foubitoftD'!!'^
Bffonben.

S A Κ E N van S Τ A E Τ

bo
Böe'


-ocr page 430-

c]i;tcao?Dinacecefl[c)cie ofconfiöécatic tt maften op Bet ι^ός,

^cftip ban ben |?eec ban Waflcnàer aiupt.?tDmicart/__i.

aIfo0acc!Ì|o.j©OB.i)etfeIbctigDcfe5eIeaenti)eptban gmtjn
töDcn cnDe faiien niet BonDe laten paffecen booj twee ce ιλε»
^c&epen/ maecbecflaen Dat fietaco?DonneeciJe bolle
netal ban
twee en feventigh ^cficpen in ^ee gebjacijt lilh
fouDe iDojDeni boojt^ bat 'taemelDe Collegie tjaec drie tcfiepcn;
felepnjïe ^eötpen/ BÖe'noniefct met vier en der-
cigh
a fes en dertigh flucfien Canon/ naDec cnDeöetec
fouDen geDben te qualificecen/ enbe tnbfenfe baec ban
niet bjacen boojften/ Datfe anDeee in be plaet^ fbuDert
Öupcenj booit^ bccfo?afη
twee ^acbten/ twee 25?an«
Déc^/ en
twee aDbö^-<iPaIioot^ / al^ meöe een fflupt-
^cDip/ tot tcanrpojt ban btb;c^/^niunitie ban
losO enbe betjoeften/ enDe bat alle be boo^fs beliepen
enDe öace aenpact in De felbe booj
drie maenöenbup»

ten^upn^toiecbengebictualieect/foec&enbegetse'

melDe Collefliefiaec tecFcufecen om De sealleececOc
cebenen ban t'equipecen ban een
twaeifde ; on=:
Dee anbecen in canfïDecatie/bat &et boojfj ;&ct)tp bart
De gemelDe Xupt- KiDmicael in Dee baet fbuDe foo beel
homen te boften at^
twee capitale ^cliqpen ban
loQe.mn bet meecgemelbe CoIIegie tee KIDthicalitept
i^oBecefccibeecc bat öaecfêo..J!©ofl.De booifj Ijaecc
boojoenoemDe ejccnfen gantfc& niet en RonDert aenne.»
men; enDebe^ teminUecom batDevierentwintigli
g>cfjepen/bie 'tCollegie tee StDmicaütept tót?lmperi·
Dam boo; tjaec aenpact in be boo^fs
twee én fevëncigli
eecquipeect/booi aaep^ mecc&clQcft beel gcootec enbe
betec aemonteect/ oocft fietcficc flemant/ enDeban al*
le^becpcntoacen aï^ be fiate / Bet i&cBfp ban Den
meeraemelben 3tupt. Sfibmicaèl alleen uptnefonbect/
fonbecbat banDiejpDeDaecopeenialjeteflocie toiecc
gemaecRt /
ttibe batfe dbecfulcj: tot bolöoeniime bart
be böojfs enDe Defe öaec i^o.naoa. ïïefolutie/ al nocö
eentwaeifae^c{)ipfouDeni)cbbcnteequfpccen / fon^
bec ban be^ te boen langec in gebjeeclten te blpben.

^eï|eeccng>taten ban Utrecht fcö?eben bert der- «^fe-
denoubefliiJ/bantöttottötontfanaen te fiebben be uX
petitientotbecbalbanbe ejctcaojDinaci^ equipggien
tee See/ bp be gant genomen/egen^
be gebjèpgbe oïu>
m\tnl enbe teec op geboMte erpieflien enbe bpant»
\mt feptldcBBeben gbepleecftt bp Die ban De dSngeb
fïge Batie tegen^ be goebe ^ngefetenen enbe
jecten ban ben i^taet bec BeceenigBbei^ebeclanben/ !3ΐη byf

--------------------------«i,.^»»»..;.».» 1 montetenöe tee fomme ban viifMiilioenen, enbe een ""'"^·

opi>epEnenaeejcp?e(recctinDepIaccatenentie<©?Dons hondertduyfentguIDeng; Dat fpbaecinnietalleenS^S?.
nanticn obcc'tbooifj mibbel öiecbebooren^ aebaen oenfiontg habben göeconfenteect booi be quote ban

en ο ο R L ο G Η. 'tVijf-Cn-^eertighfiiBotcL 411

't mìDDfl ban Den veerdghften

°?^ualifitie ban 't miDDel ban Den veertighften

? P'^ifippotBecaticnbaeciniiegeboect/ innante»
« ra^bVbccaticncnDein ac&tingegöenomcn/ Den

öStnuüooitaenupt genebecbanDen/ genecacl offpe=
éSC Kw Schepen kenniflen, Notariale übligatien.of

X n/ fjotDaniaÖöefelüe oocft fouben mogen aöf
M. nSnttocfen/ccnitie Piefeccntie't3popcoec£nbc/'t3P
Z)iiEDeccnDeBOcDccen/ actiën ofte atjececBtigljeDen
'»· Suhemoaen genoten üjccöen/ ban bpfoobecce enbe
Ui foo bed Den veertigften penning baec ban ten ta-
te tan'tuaffewn Dee boo^fj becbanDen ten beljoebe
Se acrtiecne faecfte foube toefen betaelt / fulcy Dat
hannuboo?taeni)uptcn fooöanige boo?aaenDebeta»
linecn ban "éltant^ accecötiaöfpt / geene pjefecentie
fltn pmant Me mogen toecDen geaDjuöiceect of toe.
Dtfiaen/
DanallecnlijcftuptftcacBteban becbanDen
oDeDaen op Wees-kamers recht, ten boojDeele ban
30etó
-fiiiiOfcen/toelcftet^ goeDecen tee 3©ec^-Bamec
Bctoacijt
/cnbe onDec De aDminificatie ban J^ee^- mee»
llfcen gcflflt toacen/ mitfgaDec^ upt ftcacijte ban
le-
pjei hypotheek,bp De gefcBjebe öoomfcbe öecöten geo
intcooutecct/ enùe Dienbolgenbe binnen Defe aianben
in De p?actipe aececipieect/oaec onDec gecompjeBen·
Dtect/ Bodcmluy Brieven, gepaffeectobec penningen
iuiptcn '^lant^ opgenomen tot confecbatie ban fcgip
enbe aoet/ toe inftoop ban eenige nootfaftelgcftBeDen/
ofte anöetfint^ Debojbecinge ban be ccpfe/mitfgabec^
oochop
luweelen, Obligatien, enDe alle awbece meu»
ble BoeOecen/all pant der minne, effectibeltjcft gebes
policeect in bc geautliocifeecDe S3ancften ban Eeenin·
ge/ of anöecfint^ bp gepecmitteecDe Conteacten ben
ccebictuceiiin BanDen gefielt/fonDec Dat 'taeneboojf;
flactonbec eenigecBanDe p?cte)et upt gelöcftBeptban
tcDeii ofteanDecfint^becDeegee)ctenbeectfouDe mos
BcntoetDcn tot eenige
cafus in De toelcBe upt ftcacBte
bmt eenige confiitutfe ofte (@ctcopen ban Den^ou*
bccepn ban eenige Itencen ban be ^teben ban eenige
inaraoecbecolInmenofïeanDecpnt^BnptenDeemefi
fetiifpoftcti ban be opgBemelte befct) ebeiSoomfcBe
ïitcbtcnpjeffcentie fouOe mogen plaetfe Bebben/alle^

......itten aeejcpjeffeect in De placcaten enöe<©?Don=

I obec'tboojfs mibbel Biecbebooren^ gebaen
emanecen.

Saec #|obmcie; maec ooch een conriDecabel beel ban
bie alceeDe boen fucnecen/ enbe tot betalinge ban bet
cefloit/ begoojlijclte o;Dannantfe betleent: enbe baee
ojbinaciffe<0cbeputeecben aenbebolen omme bere*
fpectibe ^ntfangec^ baec toe te gouDen/ bat
beejfeo
tibe bolDoeninge fonbei; uptflel moge bolgen. ^at fe«
beet (jaec ooch taoa^ toràgeRomen baec t|o· JHSorn
JBiflìbe ban Den
vijfden gianuarij feftien hondert vTji ^ »
enfeftigh, bp betoefcSe noc&anDece fevenMilIioe-^ifi''»
nenten
oppcDte boo?f3toccbcngfiepetioneect5 baee Inmioei.
obeefpben ie|ien!3ianuacii boojfeDen mebe {labDen
nut.
geconfenteect/enbe omme tot betalinge ban bien met
ben eecflen genocggfaem 0^^ te (lellen/ naec Bet lofn

" «"EiEiiüjmoece raecoen geep·

16». De ©aect op Hamborg, Bremen enDe anbece

'St rEf i ^^^^^ öaec ï^o.JlBog.booifs
Ζ gljefwoften ban De fcDip-baect bwj

.«· ^^nael/ acfttec Engelant om / of naec Ooften enbe

te nemen alleupt«
Ζ SiSf""WPifn Dietegen^ Baec3|o.j®o.gee=

mogen toojben gep^acti.
ofb IS aÖbifeecDe Bet gemelbeüfollegie

Sftn'naeban 'tlaetfiepoint ban Baec ί?ο.|Βο.
b mff 'tbolftban©o|loge te toatec in '^ïantsi
becmincftt te toojDen fouDeitonnen
't eeedepoint goet gebonben

ohfr i» giteben/aanben off laetfen

«w gec buyten Duyns. ï@at belangt Bet point ban
^^^^^ gefeponeect tee aSjiffie/

^'''fehnim. öemmicalitept tot Rotterdam toaö
SSn nfif ^^ aenfknbanbe

inbt otl ifecBepenbooiBaec contingent

feIBcfte);empeIbanbe ïeecen Staten ban HoUandc
enbe Weft-Vrieüandt Bacc Doo; Copie ban öec felbec
eefolutiebeftentgemaecftt/ gecefolbeecteen meccfte«
IBcfte fomme ban penningen te
negotieren > enbe tót
becbal ban be intecefien baec ban te becfcBulDigen
enbe becbece te Djagen laficn/ eenige fcBattingen toe·
bec in te toilIigen/toenfcBenbe enbe bectcoutoenDe bai
allebeSSontgenootengbelijcftenpbee enùe concagie
met Bet goetbinbenban
Negotie enbe opbeffenbait
fcBattingen fouben belieben te betonen/ ertbe in béfen
BoogBbïingenbennootBace
quote piomptet0cftboea
fucnecen/ q} Dat be equipage in gebolge bàn be biga»
eenfe eefolntie ban Baec ^o. JlHog. fonbec Bet minf{e
tBtbeclie^ mocBt too;benbebo?bect/en
te op Bet albeefpoebigde geb;acBt in (lact om te fton:>
nen ogecen; bat fp niet ttoijffclenbe of Baec
fouben neben^ Baec oojDeelcn/baecomme Denebninlt
ban Groot Brittannien, enDe bie ban Dt 4SrtgelfcBi
JIS m ï .^atitn

-ocr page 431-

411 S A Κ E. Ν ya'n^ S τ A E Τ

öcpt / p?omptitut)c £ti bigcuc te cefoibeccil/,orii naec
l)et upttÈtfÌe öEcniósch alle^ te contrlbuecfti't oecn
tot ffcùcitcpt enDe ciputatie tìan Den ^taét fouDc
ϊιοΠΓίεη fitccften : fp öaECora mét fohiJctlirigBe
βίηοΕΒεη IjaDöcn
UcrfiaEii't sene ijaec i^ù. Jiaog.
tot
De fniiipastcbari twintigh liloecfie ©:ùjtòa|)-ffi)E=
pcn / cnöè inppcinflp ban veertien a vjiftreij; &tl)e=
peli itiebi;' ten ©ójloflö bequaetn/ mitfflfltiétgtöt beci
^eccftftigé ban De Militie tc paect eri te bcief/iiàDDcn
Öéwfblfaccrt op Den
vyFden febjuacö'böfiïfs^eu^
tóen PÖÏ ; ©ecfcRêcDcn/ Dat fp niet alleen in Dé peti^
tien Die Daec toetoiecDeii flcDaen/fleefnc cttöe fonDec
Bilap. öaec confent foiiöen Djageri / niiiÈtròòcTt nae De
conpitutie cn oeleQentljcpDt ban ösnieri' ^taet enDe
«©n&ecDanen / ttiiDöéïeri «ptbinOen opiüië^^Jaté qiw^,
ttft ban tfiDt tot ttjOt in Bafccn gelDéti te R tìiidén 'oticci
fijengen / oocR getefolbeett 5önöe oiiDéii tiiti3Cflen
in ca^banbecbet;eon&eiilèM; tUtìètbò!gD
hanDeni©ojiogli ncffeii^De gt)£fatncntwc|ir25ont=
geiiotèh (iSoebt enDe ^ioet boo| beii toijiwant bati
'iBaDccfant en Dcc felbftibiergehocijtr ©jpDcpt op te
fetten ; toelche Dare eenpacigöe en toeï-grinteni
tioneecbe cefolutie fp ampt^ - öaibcn niet. ijaDDen
Romien lebigfiaentatcl^o. Haag. bèftent te iiiaiicn
opöet bali bectcoutomDat ftet De félbe niéNlIecri
faubeaengenaemiön / inaec bat oocR dllebegefai
ineritlDctiES^onDitgcnotenbaec booite mfèrfouben
toecben betoogen omme gelijcïie pjompte etibigous
teufecefoïutie te nemen/ en fonbec uptftiï bÉtffecten
baecoptelatenbolgcn. '

fêaec ï|o. .nHog. öaDben becfocBt't^CDbö^ban't
CoUegie tot
Amfterdam om tefcj^iijbeti aén be ^te»
MHteót ben
Lubeck, Bremen eriHamborgh tetiotcafïeban
rsini. Öet becfoecfi 't toeïcR ben fóonincB bàn Engelandt al·
Becbam Daecljabtlatcnboen / Beïangenbeïjet bicigton ban
£fae bate ^cijip-baect/ mitfgabec^ be infinuàtiè boo? ben
npm öeiibent
swan aen be USagiflraet tot Hamborgh
nati
böbjTs / bpbe^ feïf^ ^emotie ban ben drie èn twih-
■^Baii t%hftenópi:tobecïaetfiicben/infuöfïantiebaecinne
l^eii- Befiaeribé/ datfe hare Burgers ofte Inwoóndère fouden
3i ièH- hefabett te waerfchoüwén , dacfe niet en foudehpn^
oenam derftaeii onder't eeiie'ofte't ander jpretëxt in'hare
wfiffl Scfiëpeh.te Iaden,eenjge Waren oftéCoopmanfchap-
iiBii «En' pen toe-behoorende àen eenige Subjeéteh der Geuni-
0ti(».Hi)t eerde Provinciën , op poène dat by aldien daer over
feil"'' geattrapeert quatncn tewerden , den hoog gemelden
Koningh voorfecckerfoudeconfifqaeren de geheel e
ladirigé alsof'c vyaridlijck Goede ware ;
Ijun alfoo
bi%cnbe niet be ejcecntjie ban bie cigonreufc en once=>

bef0CRe i&èt/^ue la fohbe d'ennemiconfislüéceUe d'Ami

Daec baït bjeebei; gebifcouceect in De extracten upt be
jüSiflTibe ban ben öcfibent
Romer ban ben feftienden
en twintigften bec boojleben maent / öaectoe-gefon»
Dffri. g>p öfbben baec op ben
vyfthienden gecejccis
Déert ί bat men ban befec jijbe De IHagiffcaten bec
boD|-gIiemeIte ^teben foubehonnen te gemoetboen
bpecen cn begcppen/
de onrechtmatigheyt en ontyde-
lijcke confequentie van 't voorfz gedane verfoeck, al^
jijnbe abfolupt (ïcijbig tcgcn^ beb?pigl)epi enneu=
tcalitept fo in't Dontoen al^ hoopen öaecbec i&cfjepen
fuïc): cn tee plaetfe DaeCt be^ngefetenen pjoftjtea
Igcft ttia^ gtjehjeefi op be epbibitie ban ïjace See-bjie-
brnaitoo^ genoten (bupten't boeren ban Contre=
banbe blaren na bpanDljjcite plaetfen) gI)cIi|cRI)aer
fulcF bp alle Cöjifien ïioningen cn potentaten toaé
toe gijcfiaen en geaccojbeert / en niet min fcijQbeïÖcft
booiöaw Commercie / bie in f«lcftecboegöengerc=
firingeect en gelimiteectbJecbenDeboo?een Jlabup--
rig iftoning op Ijaer geen cecöt Bebbenbe/en contrarie
bp De contracten belooft / booj't meeren gflebeelte
moefl Romen te berballen / al^ fultenbe onbermfjbe»
IflcR bojgen / bat öaer ^cljepen Doo? <!Bngelfe ^cftcs
pen ban ©ojlog (n gee bejegent bsojbenbe / 't 30 upt
of na be ilabenen befet 3ί anben Romenbe/ ia oocR na
ofbananbecequactieren (ïmpetgeft be Seepafleren»
De/ fouben biojben aengegaelt en opgeb^acgt/ onbec
tittilen pjetejrt batueöjillenouöccfoeclienoficoecft

i66f. a^atien/ tot b?ecbtfamet.B£bacötcHteb|inocnt)Et
-- appatcntlìc ciiöe öeïlé ìmipbel toaé ηκί, tcttp^^

eenige ^ebcrlanötfröe «©ocDercn in be.felbe hiattn τ/
gtlaDcn ; Daer boo? ban op Dcfe aCanDen nocli elaJ
paifibel foiibrn niogh) baten/ noctj trafiqiictEn j β, Γ"
Dat Oefelbf Diecfjaldtn feer biel fonben Doen fooösSi,
gett oncecö! matigen cn arroganten bcrfoecR «1 infi.
nuatic.nac Den epfci) ban faften tc beanttoooiDtn / af
flaen cn berbjcrpcn/ fiatnDe op IjaecrecDt en neutc^l fJ
Ittcpt/ bcrfoccfte
hDc Daer bp tc mogen bcrDlpjjcn / of"wl
inca.ébantoepgcrtnge / Ijaertefamen becDonOcntt^l
aDDjiffcrcn aen ijore j^afawpren/ ©jieiiben en 25oiit-&|
genoten/om mit Dcc felbcröulpeonber «©öbe^jeatii '

foo hdogmoedighen cn tyrannique begeerte UebElii

Üaccüo. .E5og.enbeber felber «©ealiieerbcncoutl
gfêufelticlitegtjentêgacn / omDiéJIatietotonbctf
gebacfjten enbe <iEÌ)?i(ìel0cfte matigtjept te brengen·

eDocï) baec toe niet te betoegen jijnbe / eii sljeiifacilt·
fiept toonenbe ban tjacc tipt bjecfe bartweerbec otimii
legentfjrpt ten cefpccte banbemacïjtberCnnflfti),;
tot fópöanige flaefacfjtige lijbfacmljcpt te boegen / tn
alfoo befen ^taec Daer Doo? te öejpen incommgDfcen/
DatfcDan oocR becDacftt belicfbe te toefen banötfré
3Pbc fiibject te fullen tocrDcn / al 't geen àen D
e Cm
gelfcöe Dtrecteltjcb of inbirectelgcRfouDcbjójtien bt.
toi!ligBtengl)eIeben / Daec bantotnocBtoe beuifjt ·
tbarcii gljeblebcn / niet jegenliaenbé alberept^ btc»
fcDepbe ban ijare ê>c&epen in
Engelant bjarenopofj
bjacljt i?n ariigeöouben getoojDen / om bat naot ötfi
atanbcn toaren gebefiineert : 't 5p inberbaet ofte op
pieftlinpiic / fonbcr bat men tot nocb toeDabtbccnoi
men bat bp eenige Der boo?noembe.Jl©agi|iraren tc«
nige pnbIgcRe ofejcnpige beboiren tot be bjplatinolie
en bérljbeDinge in toéRomenbe toaren ggebatn ; het
toelcR bp albicn üöoi Ijaéi; utoe ï?o. Hàog.oocfitDim
gtoibonneectof getöllereett aen '0 Sant^ ©
ojIodI)-
fc&epen of pacticüliére Commiffie-baerbcc^ / torf
Öaefl becnomcnfoubetooiben / be ongemacficnm
fctjabert bic beSIngefetcnen bec booj-gemclöe ^U'
ben baec ober fouben öebben te lijben. _

©efc boo?f(agö ban ficö met befen ^taet te UétBiil·- «lil
ben tegen
Engdant, honbpbie^tcben niettonto""!
aengenomen/ toa^ oocR onnobig; toant be felbe^tf. ^
ben «Éten niet be toaren ban b'^ngfiefetenen öffft
aanben aHentöalben te boeren gelgcR baerobetöe
Koning ban Engeianttoel bapper namael^öetfi gc«
RlaegUt (nfönbiief aenben$tepfec.<2gtecf)ce^Ett
niet bebonben batalfiiec met beel moberatie tfflm
be ^cfjepen ban
Haraborg en anbere i^ gepjocfDiert.

3l!en be JPjobincien ban Gelderlant, HollantjZec,
lant, Utrecht, Over-Yffel, eabe Stadt en Landen, ί^
ben feftienden gefefiiebcn / bat be felbe be nooDifleej'
bje^ in ben garen toilben (lellen / en bie booifìenfngjje jSI
boen/ fnlcic en baec 't bel)oo?be / ten epnbe bat
6tvyf «
en twintig ttoppen tot becfieccRingcbanbeiniiifnbi ,
fcfieCompagnien Kriig^-RnecDten / boIge«^öep:<
ticuliere petitie bp ben i^aebt ban jgttaten Dienti'«»41
ben gebaen / ten fpoebigfien en fonbec eenfg ^jt lW' w
lie^ moesten toerben aengenomen/ met bien beccali'
bebat fietboIcRopbe upttecfie J^ontieren tiflnt!e<
fen 5>taet/palenbe aen fjet ^uptfe ïStift en Bet ïmt
banEupcR/ ofelbec^buptenBetcefTojtbanbinfEfi
ben^taetgfletoojben/ enbe (©fficier^benOeffto
Compagnien tot aenrit^-gelt vier ögcjcbaelOrti ofti
tien Caroli gulben^ boojpbec man /
taegeboegtH'
ben toecben / mit^ bocerenbe bat fiet boojf? fielM'
fectibe op be grenfen al^ booten banbegöiuwoi"
g)taet foube toefen gelicljt: be^ toiect ben tori-fl^n^
ben ®aebt ban ^tatc oocRbecfocfjt/ De tifpffi»''^
Capitepnen fulcy aen te fct)?ijben met o^bje / om tfn
fpoebigfien met be booifs toerbingen / onöer be boe?'
fcijjebe conbitien boo|t te baren / fonber baec ben«'
nigfint^ in gcb?eccRe te blgben. foube 'teP
boo^fj i^aen be©?obincie ban VrieflantbpJróiPW
toecben beRentgöemaec&t/ met berfoecft/bfltfi^
€D. J©og. (onaengepen bat be felbe baec op tot W
toe öun confent in {jace JÊog. ©ecgabecinp
Babben boen openen ) becmit^ ben |egenb)002D)8W
pjeffanten nont/fuljc ten befien gelieben
te Mpotoj"
gel0cReo?b?einbenfiacenflellen/ βΙ0 be
pjobincien fii ec boben becfogt tpiecbe/ te toWi"

lf'%
IH-

Ι'

fi

W'i

I

l·:

3lhliÖi<
ban De
ittmit'

η

Β

■1

fii

f|

w

» v
ψ

ρ

-ocr page 432-

en OORLOGH. 'iVijf-e^-vemì^hfleBoeck. 413

femeec alfoo Baceilio. JiDoff. toiiiim bettcoutofii/
Öat fiacc €0 lEofl. öoo?
De acnftoRifle Uaii Date J|o.

® ott. 6»" "Ρ a"

DjaacnfouöcnDcbtirn.

®t©«rfn<i5fOfputcerDen Dan be©|obincieban
Bjitflaiiöt ijebben f)(cc opüOEnaenteccftencii / öat
hart "CD. inöc ΰουεπ fiacnöe conciufie niet en Roti'
OCH coiiffntircn / aJ^ Daec toe ηοφ niet flelafl jpnöe.

®enfeventienden i^tet ©ecQaDccinflö ÖOO?t0ÖC=

(„acht het concEi)tbanaccoo|ötmetDeS3etomtDÉi»'
bkfii öan öe <0oIl-3!nD>fc!)e Compagnie DefEC Eati·
Qtnoiitküojptu tetfjet rquipecen ban twin tigbi@o^
loa-fcDfP«» / ^«Et in öe

aemeiiOe emeOicie tegensi be <eii0Elfci)fη ocbofBfit
rn flc-trnplopfcct te hjecben/ onDec conDiticnin't
üoo2f5 concfpt ti?eeöec gc-epp|f fféect / geiijcfe fict feibc
Ijier na öoIafnDe banbjoojt tot tooojt iiaet. geinfe»
tftct.

DAtdeghemelde Geoólroyeerde Ooft-Indifche
Comp»gnie dcfer Landen, haer fai verobligeren
enverbindefi, gelijckde felvehaer vcrobligeeit
en verbinden by defen Scaec by te fpringen mee de
Numbrevan iiu/ni/g Schepen en Fregatten van Oor-
loge, dacr onder fpecialijck mede begrepenβί capitale
Rciour-fchepen, jegenwoordig hier te Lande by de
Compagnie wefende, met namen
Oravgiej Marfivetn,
'tHupteSwhten, Dordrecht ^ de Beurs, ^n ήζ Nagel-
hom >
voorts noch i/e» andere Oorlog-fchepen , dacr
van het minfte gemonteert fy met
veertig ilucken, en
gemantroet
twie ho>idert Koppen , de Calibre van'c
Canon foo fwaer genomen a s de befte ende hechtfte
Schepen die in'c Landt te bekomen zijn, fullen kon-
nen dragen, en de refterende wr fodanig gemotjfeert
engemant, dat de felvemetdeeerftevoorgaendejÏi
d'een door d'ander gereeckent mede konnen uytbrcn-
gendenumbre van fjpee/hMdertKoppen , daeronder
opyder Schip f^/Zf^ Landt-Soldacen, blyvendede
gagic tot latte van't Landt , en de mont-ttoftentoc
evan de Compagnie cn
veertigh ftuckenlnaadVè-

óp gebdibcceet stintie / gebiien gacc
J®oo.rjc!)[jetbo«noeaiù?conc,fptbanaccooi&ttowl
laten geboilcn / cn tpiect bienbolgen^ aen qescmeite
<0o(l-aji|)ircl)f4ompaanie;iOt?9nfenteectiè»i;fleac^
tojDectt Df pjolpuflatie ban g!«e?löcRö. % (cop./; tot
btn u^t cpn^e toe ban bcfe Ι^εη&ε «tSeutoe / „ev fulcp
tot ben
fevénthien Jiondert (η clup^ / ö^ccjban
bunt)eibeöoo?{i(cRc bjieb'en foubin bjccbénflebepei'
Umim Ciien becfianbe hctcljtan^/ bat booj foabeel
bie banöe boojfs Compagnie
tot lafie ban ben ^taet
imbötnBtmetenbeert enbeöebt^bcrt ecnigeilHquibe
frfiulDfnof pjitenfien bjcébec fleraentionecw in pare
itrratiliemematifn bcfen aengfunbe aen gaec.Ha.
iQoQjjiic&cbooren^gcmefenteect/ befelbêp;eten>
fitnfouöenjtjnen Wpbeh geennuIUect eneemojtifi·
«eet / fonbtc bat be felbe Compagnie ter f^ec&e ban
piEii / opt ofopt/ ban ben «©eneralen ^taet pet0 fou»
ocnöeöbfnte epflirfien ofietppietenbecens bijHboo?
foo bcel aengincft Darc pjetenfie tee ftimme Jjan
feshondert vyf en dèrtigb duy/ent dtie etifevèDti^h
guldens achtien ituyvers
, bjieibctflementioneett m
«art JÊIog. SefoIuticbani
&eripegendeni&obfUif
wc Wthien hondert twee en leitig, bie bp CflHpOJit.Jjan
w ^cecén Ijaet üo. ,ÌDog. ©ebeputeetben g^gttofc
cecrt 5i)ti/ ùc gèmelte Conipaabi«c comprteteij/ bat

Pfttenfie ooch j^n en^bengeapnuneètt/
lonoccbat racbe bieTaengaénbe mèip-gcmdie Com»
paame ptttoe^ tot lafie ban ben iètaet fouboi ïjebben
« pjEtcnö?cin/bi? albien ben gfleben ©obt ccii f 61=
gcupthomlle
ban be ftoebenbe biffetentrn tuffciicn
iSngclanbt ebbe btngemelten^taet foubcualJE"e=
ben teberleenEn / cnbaccobetcfnfinalflElibEflacö
binnen bni tljBt ban t waelf maenden, te leecïitntn na
bato befe^ / fiilEp Dat be gcmelte Compagnie bate
booi ban Deboo
?-gEtoEcDcIa(i ban be equipage/enbe
Öet onbet&out ban be boojnocmbe tviümigh ^cöcpcn
foube toefen gEbrcljargeect. €öor!)
ing&eballe ben
(©ojlogl) langec foube mogen hamen te bupten / bat
(n fulcUcn
cai aen be nieec-gefepbe Compagnie fiace
actie tot be
boojfs funima ban fes hondert vyf cq
dertigh duyfent drie cn feventigh gulden «chtien ftuy-
vers
tot lafi / aié boocen /, fai blpben gccefecbecct en
open
ggeljoubEn. «iSnbe bitetbe be Heccen ^ebepu*
tcecben
banbe^jobimicn bttoelclie nocbongtjetaft
toacen/ gaec te
bEclilacen opbe pjolongatieban't
<0ctrop
ban be Wcft-Indifche Compagnie bEfec
X,anben becfocgt alle goebe enbe efftcacteufe offttien
omtccnt be J|eeccn Ijace principalen te boen/ ten cpiv
be bat tiet felbe <2^c(ropboo2geIi|c6entiibt ban
ten alp bat ban be
Ooit-Indifche Compagnie mocgc
toEcbcn gcp?olongcctt/ rnbe i^ bit eictract ban Defe
iiaec JSàog. iSefolutie gefonben aen be Skjefibiale
lAamei; ban be opgenielte «@ofl-3nbifci)e Compa^
gnie/ metberfoecft / bat 6aet«i5. fonbeciiptfldbc
boo^noembe
S5;iebcn ban p;olongatieban{)aeC-Iie'
bec (@ctcop toilben Itomcn licfitcn / enbe boec tegen^
eptcabccen ftare afte van veibintenifle ban.DatfeHec
boo;noembe accoojbt en bcfe gaec SSog. cefolua
tiepunctuel0cfi(n cneic^ctcltjclunin alle^foubennor
bomen / en ootlt aenfioiit^ tcebrn in het boen ban be
equipage bet bobcn gémelte (i^oilog-fcóepen / op bac
be felbe jtocö tijbelijc^ mocöten tbecben gewet göe-
maccfìt / enbe tegljcnl Den beflemben tgbt tteben^
aianbt^Moot in Eeegebjacfit / be^ foubeo fp ban
tgbt: tot;tijbt gaec i^o. jiapg. abbectecen itoe beccc
bebopjfs c^i^pagie bp bun gebojbect en geeïtgnceecc
foube; toefen / fuUen inet»f)ttcact
ban befe tmutie
^φηΙίΕη bMtben aen 4lTe be anbecel$emeten ban
be
mm ■ àfispielt? θοίί-;Γ9(3ϊΐ:ς^ς Compaenieomte
1itèmAtotAaetitecicpnge>/. en toöbec^timmr foo
tr w^n bebojberen ^ banü^be
bobea-flaenbeironclurte gtfoimeectl^ ben#eeceban

Kj^if·

m

l^iifim·

■ kiut
MiiaC'
..Milt
: »11«
^oft m-

1« '

Meróde. .j...' ■ .-'..ipöir t»fii!3r;fi(ii03 5^iWi·!

ben ia Dljab£h|{a^nl>ei^lujif geconfém
"· '"·'■ '"-ρ in;,Wift-lndifche Compagnie

foube bietibeHigecon*
mtì - f-ì!!i asm
^bepütgi^ban ZeelaQdt{|^en
be bob<i|»Mnt|ie conclulie gnonfett»
oock inpe prolongatie ban.I)ec=^c«

^,fnbe i^eenm <(Sebeputeetbnt taegeni^
^anUtricht

i«:ecen fpjobincioel ebbt)^ ban beì^ee»
Itip^lri) jn Dato derthienden-befi^ tee
ge-cF&ib«ttcngelcfeo / fttetnabol·

166 f.

■ - · .'t
•l'HI-i

η si

■ '«E;
1 'li

<Conrtnt
Date (n
ben

Φείϋ»:·
iBttbt.

Sia
ieiibt.

bat|et:
boò;43;é:
fentèeéi:

tìiet
«ect,
iwp,.
ticfejcli

«©e.,
teWp

"n

genbe bóabioojbe tot tooo|De geinfeeeect^

■p\ JSSt»tefJ van de Lande vanir/rtriigtleftfi hefa-
i ^TOn.de jje MifSve Van de tìeeren weghHitdefe
,||ròvÌouè ter Generalireyt gecommitteert In da-
to den j^Ziwfi^rwery^»»»
vijf*» fefiig.htb'
ben jjagehoudcne deliberatie goet-gevotiden eti tcr-
ftaen|,<ie gemelde Hecren Gecommitteerde ter Gene-
raliteyt te authoriferenotp Atn die van de
Qofi-lnéfchi
Cotn|»gtiie te vergunnen hcttOtìroyby defelve ver-
foclit; yoor deti tydt van defe ibptade Eeuwenouder de
prefencatìe van
twiptig Oorlog.fchepen die by défel-
ve ten diènAe νμη den Staet io cqnftitiine vìatt ty·
deii éQ f^ien fouden werdea ge^cquipeere, imitsder αβ
gemelte CotTipagniefal hebben terenunciéJ-öH^ftUildii
bewuftc capitalen die defelvey^ajden Scaét vtrmcyn-
dendé te mogen pretendeicnjtenciinften voórTo veei

cleie'Proyinde daer ii^ fo.ude;bebbeti te lailenien (iaiÌ

by heVióni^hteren van ^hwisoorfe O€troyiooìikfdi^f
M^'.glieliiqk, Odroy •viöori,dé.v Wtfi-ïriÜph'^Cm-

ji© tii ί m"!*

mtt

»an O.
trecfit
end- op.

.'300
IIJÌ-J 1


-ocr page 433-

4H S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Ì66j. pagnievoat gelijcfc getal van jaren werde toe-geftaen

_ ende geaccordeert. Gedaen toc Utrecht den derden

Feiruar^ feSlhien hondert vijf en fefligh , was gepara-
pheerCyi.
Permentter. Onderflondt ter Ordonnantie
van mijne voorfi Hecren Staten-

Geteeckent

A. van Hìlten.

©jief' Igtfren ©ibeputcertien ban be p?obinde ban
ianiii Vricllandt Ijebben De boben-fiacnbe conclude / al^
Dact; toe Bifófl iönöe / flccontcaDicccct / intjfcecen
' De Dacc bóewarnDe p^otcflaticn tjiec bcbooctti^ te=
oen^ {jEtUtrifecncn ban pjolonoaatir Dfc ©cttopcn
fooban beaofl-gnbifcfteal^ ï©cil-3|nttifcBeCom=
lieQnirtiierec EanDen geùnen en booz-bcltouDcnDe De
Delibrratic ban be i^recen tjace principalen op t)et
een^nbeanbcc fubjcct.
«tiii;- Üeecen «©ebepnteerbcn ban Over-Yflèl
iUTeisfi benliibe bobcn-flaenbeconclufieal^ onaclafi/ niet
aBööo. atiöÊci^ fle«nfcntefct al^op-----------------------

TOoo,

sotie»

ΓΕ11.

Betatleen
Mtòebt-

fétiben
abiebte
^ j/ijoben
ψαίιύρ

11! ·

belibccaden op 't boo;normbe fub(ect.
39it aifoo ben
tweè en twintigftcn flearce|leect.
Haec Ilo. Hog. ftaböen bp bec felbec refolutie In
«««
«n bate ben tienden befe^/becfoBtÖetabbö^be^aacb^/
romm» op^tBené-jto be Jgeet:en<[Bebcputeecbcnbanbei^?o=
be reiK' bintie batt toiïant ten feibeii base in
f)aec ]|o. Aoq.
tiete iif' ©etflabecingelnbebencftcntoa^ gegebcn/ enbena^
mentigcR of gaec ifo. JjQog. niet en fouben honnen
goebt binbeti / boo; ben ïiaetit/ ten [afie tjan 't Com^
ptoic ban ben (0ntfangec (I3enecael
Dónbieth, op in*
tecefi:te't)üen neflotieiien be fbtnme ban
driemacl hon-
Ì dtìrctìuyfentBulben^ / jegens bcnjjenniriflli vyf en
twihtigh
i bf vier ten hondert in 't / bcg ÖÓt be
' boo^^dnebondert (^yfetitn^Iben^ fotAeb'i^
reftrtBottibe nobtfHlccbêtroffcIjcnbe/ ,büt&^^^ eec
Tofteanbet^ïrtiei/ t^befenfiE ban benSEftntJe/ e» tot
-aflijaicft'kffin bl;n «Inanót éèngéfpMlÉWiniK^^^

ibiù?ben>^ruic)(Ì al
uae^mtie tin mieeffiH öiéH
i^onbtn βn-geό|böhHétt^''fαiίibe toojb^:
in befe confiitutie ban tpben abfQluteQjt^
^iiii^>l>atie« tidtafileToïniflB ban sÉtinïw
^igene-Btbecept^ bp^geét-fioaj^ije^i:
iüen.antKÏrn toietbè geaHiaTfeèct en^iir tjérctbe Bes
=itoaiEKein topnoot ^ffiiibb/ tiebjo^éh^-'eiti^epeeà.

•JOHfit __ _ __

iWiTlöé'iBEpjcfentepiOcé^^ rohfïbciiidiiai Mom»

.talitept / δΐ^ Be fojme etó^i frtbetiWéWï «linbe
tbwnaetwirtcft
&eceéfiïfe }i«tìì'rtatbiiftwÌr,Ìiè,pfnnini
' V,'" · 'Btttft&iben anbetew't^ amiSfTèceh'tWliiSoifêïiftbe/
.,· 4 booröeii^obiittiehiiötért-ÏWrBrdet téc^hiftic bah
fes niiliioenen &et bifftfctbati be #éi«?:a.tóei?f nae
piopojtieniet «n foubrtftBiiiiteiiacngeflkgettriitDojs
ben met
drit hondertidviyfeüt gulben^/ maerortime
bejufie quote te obfetbecen/ nae abbenant ban vier
bobenj
^Ët hondert, alléenlHch mrt be'fdmtneban
tweehQndert enveeiitigh duyient gulbeh^. ^iffipbetoat
belanaöt ljet
tweede , bat bé i^egotiöfié bèi bien
omme becfcfjepbe feec gjjetoiclitigtjc tetoecten op't
Cotnptoic ban ben <@mfangec (Senecael / niet ban
tot meccfiel^chen onbiérifi feube hontüétï ~Étl)ebacn
bjqjben ; enbe omme ecfttep öaec i^o. ilSoöi fàintaic
ooe&meccfe foo beel àI^ril08eIflchtoa^/:tέTrtβnbe'
cen/i)a!lbtn .nae een fqingtieiijc befoigne/ cη na gefien
liebbenbe be reetlteningrbah be fubaltêjiné βηϊ^Η;'
get^/zfiEioibeel geboiiben batfpbecttotitoetiOe btiojfs

twqehbtìndert veertigbdtïyrent gttlbeu^ ftóèitìèft tC
■ fuIlfOtnatStigIj5i)n.!:i5iio . /|;ποΓί s-.ni ;

ftoep. .i,®ieban be iïDmicalitepttót^nifiêcbain fcfileben,
iieDiii bf liachchienden trbetnenienbatbe (!SftffèirchÈl»öolb=

urtjfrttfeemoftneriöeinöeBebuchtentie/ batiköace,

.!&ab(gati(}<rnbe Commecdte- beftDabiggt toójbrn /
boa}jber^llanbett^ó|Ioa(r fcge))en'enbepe(ticulie>

' ίΠϋ'Η.

reCommlflie-baerbcc^ / bprfto?(!e banblettMito,.,/; ι
loofcpjoccDuren/ tegen^ be goebc gingefetenen b»,
fec aanben nepleegljt / om 't felbe foo becl moBrtijch
boojtehomtn / enbeDoo? anbecen teboenbiaflêtj/
Iblee te aianöe Ijaren
rifico , op öate gaenbe of feu,
raenbe^cl)cpenenoe<!5ocbec£n / «ptoftenaccEn-
gelandt, nae ofte ban anbete 3lanben brben becfcct-

fjecen / enbe oochboo?toatIjooaetp?£emiea!itiJDi.-
narig te beloobcn / ^Cflcucabcuc^bonben/bieöaet

't felbe perijrftel onDiCttiierpen/ fufch^ bat bp betote-
tingljE öaerbcc ^cfjepcny bp beEanbtfatenftlljn;
befcfiaben gfielebcn fonöen too?ben / ernfaethebfj
fbjaerlpcft enbeonbienfllgeconfequentlc/ b|fi^a||(
mogelgclte miDbelen blenbebooj-glieltomcn telsob
ben i J©e?öalben fp fjaec beboil ööeacjt JabHen /
t)aet{|o. in bebencl^en te gebenof nietbitn:
tiigbfoube biefrn allefoob^igcafTeurantlen bpeen
fpeclael piaccact baec toe te emaneren ban miftct.
herenttjbt aenbanchelijch tebecftlacen / boojnulcn
ban geenbec toacrbe/met be ppniicn terejiituo
een / en'tbeloofbe of bebongen niet teontfanaen/
mitfgabec^ooch fcijecpe Intettiictie ban in toeboimtt:
beengebupcenbe betegenbioojbige tconbelenniette
mogen gefcl)ieben / op be berbeucte ban be t^italen
bic bp pemant tegeni^ be boo
?f3 o?b;e becfeecbcctfni·
ben toefen/ om betoelcltete acgtecbalen een gebetlK
boo;ben ^enunciateuc foube honnen bjojbengeaf·
fecteect/baec boo; beel incommobitept aen br
$ngtl>
fcyentoe geb|act)t/en beelfct)abenboo?begoebe3n>
gefetenen befec ttanben becgoebct fouben toojfim.

l^ocf) bit niet pjaeticabeibebonbcn : ]@anttie
ttooplieben bcbben anci;i)anbe pjetejcten ; enDetKn

Itctti
liliali

!ΐ]3ΐ·

.τ:

'« 'Pptóftenftimijn · . . . • 4"'·

^t ifetjto ÏBibbribwcgBAgimonteectinet folO»'"'
' -41^. nucheti Stano^ V . . · . 4°'

34. #ui:henftahòii ...

iteei^nlft

ban be ^bmicalitept in Zeelandt betnemenUt
be drie poincten bie ben ISoningl) ban ^ngelanbtbe ml
HanZe-Steden gabben boen boojjoMbcn / te toftni/'^J
^eerA j bat fp foube obecgeben ban aQejkcgtt^^
pen albaec t'öup^ ftootenbe. Twee, bat fp gtni Ne- ufi
derlandtfche Schepen koopen ; en ten derden, batf;
gjiën toebeten befec Xanben foubenin ncmniofit"*!
.tooe^ei? j,abbifeecben/ batflemclte Hanze-Stedenfuu. f
.be^onneittoetben gelaten bpgace oeutraiiteycQtte·
guieéct bolgen^ be iCtactaten bie tuffen befenjbtatt
en be felbe^teben foubemogen toefen gefiottn/to'
:n£nbenietfien bat ban benieubiigbeben biernmtot
boojbe^l befec Xanben met cecDt foube mogen bosbc
tèft/ eenigen bienfl fiantoetbentegemoetM»"/
bqò^M^mentltjch/elfoa be boojfs ^teben beftibeioi)>
bitienaen be €ngelfcge^atie niet foube {umitcAof
toillen toepgecen. ©ecfialben foube ben 8f(B)int
•Kbmef bpiiaic i^o. Mog. honnen toecben etdflpc
fcïjiebltt èh öelaflioffïcien aen te toeribénb«DeÉ·
miitëi^telien bebótijfs iMeiiiibigDebért / fodti»I>no'
gelach i^'beclinéei^cbéùfbocD geb;òng<n bKCbtntit
l eenigë te accepteüenbat boeh bë felbe "i cegubban
'befe Kanben foube ihtjeten toecbén MageTtontcfl.
!i!.i||aic HSón. öabben aen bie ban befriUfW'
ιηίΜΙΐφί becfociif/ii?;toeten/ toat eete! batiIanW'
'ifeNö&tfcn oppbeci^ïBipban ©ojfofle/ ft. «
Pp
tehBeoiibec beWtettiebanbe felbrCoHi
ben biétieii gecommanbeèct enbe met be
tièn itt ^ee te gaen/ibaéc bp bie ban be
in ^eelanbtcefccibeecbenV batfjet^SicIiipban't
Vàri Zeélaedt gertiönteect met y 8. fïucfien «anoni*'
'BiM^Wtoecbenboojfiénmet f?·
't^t6lö©Iilïlngcn/gerttontecctraet ■
"^i'ffiicfienltanori? . . . .. 4?.
"t®i®ipfflete/gemowietrtmec -
f« '4<i· wuchenfóanon ï . . ,-'ί^' 4®


■ 34^·

-ocr page 434-

en OORL'OGH. 'tVi/f-ia-veemghfleBoecL 415

•f Sbe geeciDDfc / getnontcect

metii.flucRf"!®»"''" . . · ·
'C èchio aintanceecc mct 3 »

iiiicften ISenan......

.t&cHipStoanenBucse/ flemontcect

mEiio.flucBenlUanon.....

'tï.cDip^tÖaftftIoo/oeniontcci:tmet
io.ftucftenHanon · · · · ·

.tichipl0c(l-<CflpilIe/ Bcmontem

fflEtÌ4.1Iuc0en«taiian . . . .

'ifechipDe ©ilfec^ ^ccOec/ oemon»
tfrttmeta+(iucfien«anon . ·
>ffeihfnDepin^ te paect/ seraon»
ttetiWtiii.flwcBcnRanian . .
'tilDlJfjfSacötgoutcIant/ met
i.lluchen.......

meDe raet+fiuciten ....

illcW

10

IBontewnDc te facmen vijf hondert cn vijftigh

Landt-Soldacen.

dSnDe gemeccitt alle öe boojnoem&e/ foo
ol^ 3|ac{)tenfn(iaet toaccnom Dienfi te Ooen/ fou.
öen aftoacOten bat gaec ϋο. JlSog. fouDen o;D;e (lei<
Un/ bat Oe t)oo;aemeIte ibolDatefque ten fpoeùigbflen
ticttuaect^aen tioo;tben berelbe;bcgepenseranben
tolerten. _

negentienden Qfjeatctfleett bcfc 5|nflcuctie
tot Dn intCoDUCeten ban een Capitale Scbactinghe
Obetoc^^uactiece ban'trerortvande Generaiiteyt.

Ìif/ruffie van de Ho. LMog. Hémn State» Generaely
■mmnurieGecommittterdtvan denRaedt van State
dir Vminighde Nederlandtn, uyt krachte *nde ingbe-
volgetiandeRefilutievan de Ho. Mog. Hetren Staten
Generaehvaadatede»elidati Feiruarij
feftienhon-
dert vijf en feftigh,
fuüende doen formeren ende op-
mmckmiUtioodige §Mhieren tot het. introdiUeren van
"ten Callide Schat tinge over de ^artieren ende Steden
vanUrtfort van'.de Generaliteit gere^uireert i Ende
dat van de weerde van alle roerende ende onroerende
Goiieren^Rinten,Hechten, ASien, SchuldenyCrediten,
Schepexj Koopmanfchappen, Geldt. Vafallen, Juweeten,
Meuilev, Gagien, Traiiementen,. ende andere Goe-
_ rfwea, iteneuytgefendert j van alle de geene die onder
Btt vmfi refirt van de Generaliteit -ioonen, ofie Goe·
dereealJitr ghelegenheiien, feowtl inde Steden alt
te»platten Linde : , Te weetén, nan dé geene die gegoet
zijrt tot tweè duyfent. gulden Capitati, ende daer boven :
EMtoverJiilcxindeStadt endeMejerievan'sHertOr
gen-hofih, mié Stàdi ende het Mà^^uifaet van Bergen
*tZom,MtJg^rsmilemfiddt.,èndede Finaert. in^ |
.^ψΜΐendedeBkronme van Bredd, mde StadtGrave.
'Mthet Landt vai^ Cuyck, mit/gaders Gennep , ende
^'fi'yn. inJt. Stadt vanMaeftrkht, het Gratffchdp
^raenho,vè jj, ende dé I^mden van Over-Maz/e,
»ii«StiJt ende helJ^andtv^nSteeiiSergeti. ende het
^lfflmdt.indeStedenvanSluyt/Aerdenlrurgh.T^en·
''ycte, Oofliurgh, Hulfl. Hu^er-amhacht, 't Sas van
^^'Pmpitte. indeinde Dorfen>iolders. endeplatr
"^anie»trontommidevoorfx.. Steden, onder het re-
l^.f'fande Generaliteyt gelegen. Axel, TerUeufe,
°'^>""liet.endeL·iUà, oockinWeddeende Weiheolder-
Landt.

' il ■ : ■ -mì · 5 ' , wtói " ' ■

1 f eerften, fullen inde Steden ofte Plaetfen daer
lygelonden worden tot uytvocringe van haren iaft,
naer voorgaende communicatie mette Magiftraten
«de Regeerders aldaer, verfoccken dat de felve eeni- "
f 8"«Rualificeerde Perfooneniuyt den haeren willen
^ommiKeren j de welcke hier ontrent het beleyt ende
fi 'defeCòmmiflGe mogen affiftercn, en
D^i? "''^^oorfz Magiftraten ende Regeerders by ejf-
Li aeVchryvinge gelaft worden, dat fy foodanighc
van ghcqualificecrdc Perfooncn, fonder
=nign uytfteldocn ; Oock allefints tot uytvoeringe

90
30
50
30
30
30

3LanDt-
fol&aten.

zo

10

van defe Inftruöic j de Gecommitteerde des verfocht
zijnde, alle behoorlijcke addreflc geven ende affiften-
tie doent ofte by onftenteniflè van dienj fullen de Ge-
committeerde van den Raedt gelaft zijn om haer voor
eerft by induöie > ende vervolgens by behoorlijcke
middelen van conftreinte daer toe te houden, dat dé
goede intentie van haer Ho.. Mog. in defen voldaen
worde, ende foodanighe gequalificeerde Perfoonen
daer toe gecommitteert zijnde, fullen de felve moeteri
eedt doen in handen van de Gecommitteerde van dea
Raedt, dat fy de felve in het beleyt, ende de executie
van defe Commiflïe ghetrouwelijck fullen ailiftcrcn,
ende fullen de Gecommitteerde voorts t'haerderaffi-
ftentie mogen nemen den Secretaris van de felve Stadt
ofte Plaetfe, by heniuyden mede te be-eedigen naer
behooren.

II.

Van den voorfz taux fai niemant wie hy zy exempt
wefen, in confideratie van den hoogen noodt van den
Staet, ende het intereft dat alle ende een yegelijck heb-
ben in den tegenwoordigen Oorloge met £ngelandt,
als alicene de Godts huyfen.

III.

In defetauxatie fullen alie traktementen , Penfioe*
nen. Wedden, Ampten, ende Officien, meerder op-
brengende als de fomme van
drie hendert guldens Jaer-
iijcks, gereeckent worden teghen Lijf-renten den pen-
ning twaeIf,fo dat hondert gulden 's Jaers genomen fai
werd en in Capitaci voor ^hondert guldens, ende
meerder ofte miqder naeradvenant : en fullen tot dien
eynde by de M^iftraten van de Steden, mitfgaders
Schouten, ende Gerechten, in de Dorpen, aen de Ge-
committeerde van den Raedt, overgelevert worden
pertinente Lijften van de Ampten , 0£Bcieren ende
Beneficien in haere Steden ràde bedryvcn bedient
wordende, met expreffiebyWien, ende tot wat wed-
den», mitfgaders op wat Traöcment oftePcnfioenen
de felve bedieningen worden ghedaen, oock met be^
grootinge van de onfeeckere emolumenten ende pro-
fijten van dien, alles fonder onderfcheytof de voor-
noemde Ampten, OfiBcien ende Beneficien, byden
Staet, Steden, Coilegien ende Kamers,of wel by eeni-
gc Heeren, Vrouwen > ofte andere particulieren gege-
ven worden.

IV.

Maer alle de Militaire Tradementen te Water eodé
te Lande, als van Overften Collonellen, Ritmeeftè-
ten, Capiteynen, Officieren ende Soldaten , die
efifèài velijck dienft met de Waepenen doen, fullen in
defeti niet getauxeert worden, maec daer van vry ende
exemptujn. ? ^

Gelijck mede daer van vry ende exemptfullenwe-
fen j de Traàementen van de Bedienaers des Godde-
lijcken Woorts, fpo binnen de Steden, als ten platten
Lande. ' ■

VL

De Tradlementen van de CommifTarifen van de
Monfteringe, van de Commifen, Contrerolleurs,Op-
fiendersvan Magaiijnen, ende diergelijcke, fullen allé
getaxeert worden gelijck van de anderen j vetvat in het
derde Articul hier vooren gefeyt is>

lYlI.

£nde op dat de voorfz Gecommitteerden haere be-
foigne met vrucht mogen aenvangen, fullen in haere
handen doen leveren voor foo veel nodighisbyde
Regenten van de Steden ende Dorpen refpefiive» de
Regifters, Boecken, Quohieren, ofteCedullen, daer
op de Verpondingen, Maent-gelden, Wceck-gelden>
Wacht-gelden 'y Schot-gelden,
ende andere omOagen
Overde Ingefetenen ende Inwoonderen aldaer ghecol-
leAeert werden, endeonderfoeckén of daer in tlle de
Inwoonders gheftelt zijn, doende daer by ftellen allen
den geenen foo abfenten als prefenten, die in deien
taxabel xijn, ende voorts mo^en ghebruycken, ende
haer doen dienen van foodanige Perfoonen, ende bë·'
fcheyden, als fy-luyden fullen oordeelen in defen
dienftigh te wefen : Sullen i^cialijck voor haer doen
komen de
PenDingh-meefters van de Polders ende

tit 4 plette


-ocr page 435-

S a κ e ν van S Τ A E Τ

platte Landen,ende alle anderen, de welcke eenige pu-

- blijckc bedieningen hebben van die natuere, dat uyt

bare Regifters ende uyt haer bericht Isan bekomen
werden, foodanige kenniflèalshet formeren van defe
Quohierengerequireert wert} Ende de felve onwii-
ligh zijnde, dacr eoe houden, invoegen als hier voor
in 't
cerfie Articul is gefeght.

VIII.

Voorts fullen in de Steden by advijs van de Magi-
llraten ende Regeerders, ende in de Dorpen by advijs
van de Schouten ende Gerechten , ofte andere die de
Gecommitteerde fullen goetvinden te employeren,
detelve Steden ende Dorpen verdeden in 2.34.5.6.7.
8.p,io. II. ende meerder Wijeken ofte Quartie-
rennae degroote ende meenighte van de Inwoonde-
ren aidaer.

IX.

Endedatghedaen zijnde, fullen uyt eicke Wijcke
ofte Quartieren, na voorgaende onderfocck, by advijs
als vooren, verkiefen, 't zy van de tegen woord ighe
Regeerders ofte Gerechten, ofte andere drie ghequali-
ficeerde Mannen, de ghemeene faecke ende de Gere-
formeerde Religie wel toegedaen], ende daer by voe-
gen een Secretaris, Notaris of Klerck, om door de iel-
ve te doen formeren diftindte Quohieren van alle de
Perfoonén de welcke indie refpedlive Wijeken ofte
Quartieren woonen, ende foodanigh ghequilificeert
zijn, dat fy de middelen ende ordres van defen taux
moeten fubjeél zijn, ende fullen henluyden alvooren
af nemen den volgenden Eedt.

tfy ieloovet» eitJefipeeren, dat ny allen den geenmdte
woonen in de §limrtiei-en ofte IVycken ons geajjigneert,
die vy aidaer fullen bevinden . 't x.y efde fèhe ghehoude
Perjoonen, JVedtiwenaers,lfeduwen. Weefin, Eenlof ende,
half ofheel beÜorven, cfte andere Per/honen %ya, ghegoet
tot de vaerde van
twee duyfent Gulden in Capitati eens,
of meer, 't zy in roerende ofte onroerende Goederen y he.
dijckte Meeren,Gorfingen ofte Landen daer inne begrepen,
onaengepen de ordinaris OÏiroyen, die dien aengaende ver-
leent Jouden magen zyn. Renten, Geit. luweelen. Pen-
noenen, Gagien, Fa/allen , Koopmanfchappen, Schepen,
Adten, Credit en, ofte andere Rechten ofte Qoederen, geen
uytgefondert\, foo binnen ah hayten dit Refort wefende nae
αφ beffe wetenfchap, oprethtelijck ende ghetrouwelyck
fullen fitten tot wat fimme fy gegoet fonder Mer
inne eenige gunfi ofte -mangunfie te-gebruycken. Dat wy
oock fullen aenteeckenen wat Peφσaen boven de
twee
duyfent ■>
aidaer woonende althans buyten

defe Landen zijn, hoe hoogh diegegoet zijny of buyten de
filve Landen Tpooneude, ende alhier gegoet «jfw. Ende dat
wy onfe befoingne in dtligmtie afgedaen hebbende, 't felve
by ons ^teeckent , fullen overbrengen in handen van de
Commifarifen fonder daer van yets ondtrms te houden,

Soowaerlijckhelpe my Gode Almachtigh. J

XI.

Ende by foo verre die gequalific6erde Mannen in de
refpedive Wijeken ende Quartierén verkoorch,
mochte diiSculteyt maecken, om foodamgen laftop
haer te nemen, oftefoudeweygeren opdiebefoignes
den voorfz geprifigeerden Eedc te doen,fullen de Ge-
committeerde van den Raedt.eerft by ihduélieende
vervolgens by behoorlijcke middelen van conftreinéte
de felve daer toe houden, dat de goede intentie van
haere Ho.Mog. precife in defen achter volcht ende vol-
daenwerde. .,'j ,

XII. ,-ir!!hr:<)(;

Devqorfchreve Quohieren foo gheformècrt, ende
de tauxatien inde iclve ghedrefleert , ende by de
voorfchreve ghequalificeerde Tauxateurs , ende def
bygevoechde Secretarifen, Notarifen, ofte Kler<>i
kengheteeckent zijnde, fullen de Gecommitteerde
noch apart aea de Magiftraten ende Regeerders , ende
yoorts allefints aen alle particuliere Perioonen, daet-
het te paiTe fai komen, ende daer het van dienft
ial konnen zijn, by bequame middelen den teghen^
woürdighen ftaet der Landen rcprefenteren, ende de
!r Λ

ielvemogheti

doen eenighe nieuwe redeiijcke voorflagen, ende on
haer willige verkiaringe, ofte in casvan excufcofe
weygeringe nae ghenomen informatie van de voor-
noemde Tauxateurs, ofte oock van anderen naerhaej
welgevallen,ende fulcx naer haer kenniffe ende difcre.
tie,de felve nader mogen ietten of taxeren, endeevl·
delijckde Qi^oh leren foo geformeert te fatnen ondet'
tekenen, enae foo overbrengen.

XIII.

Ende foo yemanr evenwel hem overdeghedane fet-
tinge daer na noch foude willen beklagen, diefalghj".
houden wefen 't felve te doen binnen den tijdt vanfei
weecken dacr naer, ende by Eede verklaren totwat
fomme hy alle fijne Goederen, geen uytgefondert,foo
het refort van de Generaliteyt,als daer buyten begroot)
waer naer hy getaxeert fai werden, mits dat hy gehou-
den fai werden voor eerloos ende meyneedigh, indico
hy quade verklaringe doet, ende fci^uldigh wefen tc
betalen viermael foo veel als hy eerft geftelt
isgeweeft,
daer van hem goede onderrechtinge gedaen, ende per-
tinente notitie van fijne verklaringe gehouden fai wer·
den, alvoorens eenige veranderinghe van tanxatiett
maken,ende na de voorfz fes weecken en fullen ghtto
klachten ontfangen werden, ten ware yeraant wette·
lijcke redenen van abfentie hadde; ende fullen infuk-
ken gevalle, ende binnen den tijdt van fes weken, ιϋ;
boven, de geene diebenedea AfvierduyJem%v^k^
zijn getaxeert haren Eedt mogen doen voor de Magi·
ftraet daer de Quartieren gemaeckt zij n, die de Radca
van State ten eerften daer van fullen adverteren; mici
die boven de voorfz fomme ghetauxeert zijn, fullea
haer moeten addrefleren aen de Heeren Raden van
State felve, om aidaer tot haren Eedt gheadmitteettte
werden.

XIV.

Ende foo veel dé Mènno-gefinden aengaet, dcfelve
fullen volftaen met verklaringe op hare Manneende
Vrouwe-waerheyt in plaetfe van Eede, dochmetdlen
Verilande, dat fuicks in cas van defraudatie, fai gebou·
den ende gheftraft werden als meyneedigh, invo^en
als vooren.

XV.

De Gecommitteerde fullen vqofts oriderfokkdöen
in de refpeftive Quartieren, wat onroerende Goede-
ren,;Renten ofte Inkpmften aidaer hebbéii eenige Pet·
fooncn, woonetide büy ten het reiTort vaó de Generali-
teyt, van wat cdnyitiè ofte qualitCTi; dé felve moghe"
zijn, endéfpeciaWck door deaRefltméeltetïiiiiii
Gééftelijckè uÖÉdtreü ende
ahdércp.des Landts-be·
dienden, haer doèn.ìbfòrmeren Vprd.e Gronden,
TKienden, Renten', Chynfen, ofte andére Inkoraitei)
dé welcke aldaer 'mógeii competeren aeii eenige Gee-
ftelijcke Corpora, ofte andere Ccillégicn buyteoliK
voorfz reffort behqorènde, ende daer van mede miKH
een pertinent Qüohjér'ofte Decl^ijtiè spert, ende d:
felve mede geteetìfeeiiioverbrengén. ,

VXVI.' '. '
" Ende indienaé"ndèóéa)mrhH\;"ëenÏM foodató·"

vafte Goederen vanÖronden,Tienden,llenteD,CHn·

fen, ofte van andere diergelijcke inkomften WfW-
tncn , de welcke competeren aeneéhigelogeK^®"
van de Geünieerde Provin cien, in de welcke
qWE®·
lijcke Schattinghe als by defen mochte geheven wer-
den , fullen de felve echter mede laten ftellen m «

Quohieren, maerdaèr-van aenteeckeninge doeni 1

margine, om te fijner tijdtbehoorlijck daer opgeM"
worden, ' '.rü si" --

i. -XVIL

Π' Nopende de Goederen byyemaut In Lijftocütw

feten,defelvefullenghetaxeertwerdcaJ3adewet«=

van dien, ende· fai den LijftoChter den taux vw
Middel moeten verfchieten ende felfs daer inne
gen., naeradyenant dat'de Vruchten van ,
λΪ
len'uytbrengen , in.dat Jaer dat defe taux tewei^'
werden,gerekeot ziinde het Capitaci van de ViUt^^^'


-ocr page 436-

en ο ο R L ο G Β.- 'iF^fre^^^ccrü^iBocck.

4i7

, „nneeenmael foo veel, end©hetgeenedewaerde
j ff en boven foudc mogen excéderen, fai hy ofte fij pe
Erfeenamenten afgeen vande Lijftochtaen dc.Byge·'

naePstnogen korten.

Formulier van £edt voor de Commiflarifen..

u\ telooven by dtn Eedt by ons^tdaen, dat ivyghetreu-

tltiik βΙΙ"* nitrkomen ende tuur ons -vermoge» .dgf?i
nJkmt»,dieRffiÌHtiee«de InÌiruSie vajt deHo.Meg.
Uetrtn Staten Generael. op defi quotifatie gematckt, ende

(i„shindengelevert, finder deer inneeenige gunfle of
'.^unfiettgebruycken, in eeniger manieren.

Soowaerlijckhclpeonsüodt Alraachtigh.

Aldus gedaen ende gearrefteert ter Vergaderingbe
van de hooghgcnielte Heeren Staten Generaci , in

enfefitgh, WasgeparapheertB, I-^lwZiw, vt. . On-
derftoDt ter Ordonnantie van de felve. Geteeckent,
Ν R υ
Y s c H. Sijnde op 't fpatium gedruckt het Ca-
chet van haer Ho. Mog. op ccn rooden Ouwel.

^aetlfii. JüSoa· gatiticn aen ben iSaeiit b^trfiicbt
abtó^/ tot UerfleecBinflbe öan be Militie ban ben
fetaft te boet enbc
te paecbe/ Boben bc vijf en twintig
RopiJmoppDccöanbe^ebecIatitfcöeCompaBnten/
alDftfpti flepetitionecct enbe meecenbeel^ oecqnfe»=
tint/ 't}pDoo?Recrcutes of toel met iicfitinac ban
nleutocCompaanien/ naet gdegentbept rnbe bebin^
binfleüaHfafienj Bebften baec opnasljefïenbe
boe^flacnbefiefolutie/ caftenbc be €quipa0c/ bec?
fleccfiinoeban iBilitie/ becfeecRecinacban befcojt^
titrin/mitfsabec^PlomptfucniffêmentbanBelöchen
getfquiceett/ omme alle^ 't fleene boo^fs tot öct folu^
tale ooeöinccch te effcctuecen/al^ mcbe eeccfumecM
(XIibenDe be petitie bp gaec ingebolge ban ble iSèfolUü
tie 0ftiaen/tec famme ban twee Miiiioenen^^ndp vier-
niad bondert duyfent Qulben^/ cnbe àUe^ bp I)eec nae
Df impojtantie ban bfen/ met aenbacfitige refiéicie op
be ce|jentt)oo;bise conjunctuce ban ttjben enbe confit
tutit ban fahen/ foo te ideateli: al^ te Sanbe jgnbr ge·
ponbeceett/ enbe abbifecen ben twintigiten, bat om
Oen Dienflban ben^taet allentgdiben te betcacgten/
enbe foo beel mogelilch te confequecen be gepifaeme
intentie enbe oogmeccft ban gaec Vo JBog. tatott<
betlingö betnoegen ban be 25en£genooten / enbrtot
confccttatie ban tiet (iebe ®abeclant/ be quoteban be
9^}0WnciebanHollandt inbe bO0?f3vierentwlntigh
hondertduyfeht gulben^/ beloopenbe tee fomme ban
dertigh hondert, negen cntachtighduyiènt, vierhon-
dert en vijf en twintigh gulben/foube begoocen geem;
popeerttetDecbentotbecbalban be «öquipagie ter
pe / aemcccl^t beCqnipagebao^oemtegeenupt'
iel tet toeceit en lïan Ii|ben / oaeh geen boojtgancl^'
mmec^ neen finale upt&omftel^n getainnen^onbec
PWpt futmiffement ban penningen/ toelcbe pen^
nmgen (jaec fpoebigf) oocl^ be confenten bpbep^>
Bincie «fpectibe toiecben geopent/ en in geboige ban
"CTOeiupbect/ ecljtecnaöefoime enbeeegecingije
n etfootpbeljjcBftonbcntoecbenopgebiacBt/ al^ be
«'""i^be pjeffanten noactegentooojbigbquam
*^®Wc!jen/boben enbe beöalben bat gemelbe Pin»
wnoeban Hoilandt Jjaec Credjjtgöenocgöfaemöab=
·»« fleintetponeect/boo? enbc ten beftoebeban be Ad-
miraiiteytcn.cnbe omme be felbe in ftacen loffeigcRen
poet tot be beboibecingeban be gemelbe «öquipagie
« encouraneten/ enbe bat baec tegen^ be Pjobincien
mmGelderUndt, Zeelandt, Utrecht, Vrleflant,Ovér-

:it
lltit,

U
(ίί.

t ^^
>

ψ

u

Ci

.eteccom
Jubelton

Y~ —-«••"uui, üccianai, ucrcgiii:, vrieiia

ende Stadt en Landen, in belbocningi
ri^jn^f ban becfelbec tefpectibe
quoten fo„«
li. 7* u aengeflagen/met Ijet aennemen ban
Mi-
mL k " Etttepaect/ toelcfie Militie te boet en te
ffih oojbeelen/ bat omme bec=

Sr^fc «fpecten/ enbe toel infonbetfiept omme mcec
«n
w in bienfl te behomen/ niet bp lichtin-
«Kutoe Comp. maec bp recreutes foube bie»
^aenaenomentetoetben/ fulcp en inboegen alS

Stó^ii'lSf ^ «ebenéaaenbefou.

De,Pta*ineienvünC?itór/ifBf in Rurt. VocSk.
tTceeMillicenen vier hmrdert^du^feut

guldepf voor hare quote------ —— 134.700

Daier tegcns fai de felvcaéHpclla.-
gen worden met hec;
verrtEtck'oiv ..

vandeConTpjgnievandeCi'ilonel _ ■

ifS/i/uri» mee 30. Ruyreren', iT'itf-
gadqs tot-het verfterckett van ■
tweeCompagnien,, ycder tnet 31.
RüytereHj-maeckeh teiamen over
drieCompagnien. —cjZ-^u:. ·. .. ■.■!

Welcke^S.RuyterenghereeC' t"

kent tot 19. guldens y.der iQopende
Maent, koaitte bedragen'vooït . ά.; .- .

Jaer -^—--; .juru.;. ■- - ■liH-i'

5-0: guldens voor aenrits-gclt
vooryderkomt —: —

Sai noch verftercken ii./Gom-
pagnien te voet, yder.Goinpàgnie
met'^fi.Koppin, bedraecht. —

Welcke 791. Koppen, yder tot 8.
gulden 'smaents, komt in ' t Jaer te
beloopcn

3X0Ì4.

10. guldens tocaenriiS'gelc voor.

yder,ibedïafecht . -— —

Sai noch fuineren ten Gomptoirc ;
van den Ontfanger Gdneraiel
DoU-
bleth, tot inkoop van Ammunitie
van Oorlog!), afFuyten
^&C'. ■· -i.....

Zeelandts quote in de-voorgefttl-
de fommet)edraEcht

■ r ;
Ì10399

ilfii'.
. ·;.-;·!ϊθϋ x.J..

13 rf

ina;

JHiertegensfalaennemenOVérÌ '
eene Compagnie R uytercn--^ ■ ϊώ ; 51 ' : ? : '
Welcke
31. Ruyterengerdee^t ■ ; ·>ν,

als vporcn , komen voorCeftJS^jf Irn· π :.

tebedragen ——^ ■ ^-■■.■,α-

Voor aenrits-gelt als boven--/iJ^

Alfoodei/«« Compïgöii» Gollo-
nellen noch metde 301 koppen^ ais
ordinaris niet en Tijn iverfterckt ','!
lullen ydèï aennemen <
j6. koppen v
ende dan de refterende 31. Com-
pagnien ekte verfterckïn met
36,
koppen, bedragende ter fommc —

Welcke 1314. koppen, tegpne
8. guldens ter maent in'tJaer, ko-
men te bedragen --^ i.

ΐα(ίοΐ4
13140

Voor aenrits-gelt tot 10. gulden

yder man, is, . -i- ■

Sai noch furneren ten Colnptóire
wandenOntfanger Generaci Dou-
bleth, tot inkoop van Ammunitie
van Oorloge, aiFuyten,
6fC. ; . —

IZOJP^.

i%6

41408

i)|oo

Vtrechts quote in de twéé Miffioenen,
mier hondert duyfettt
guldens, bedraecht

Daer teghens fai verftercken de
Compagnie te Paert, elck met 31.

Ruyters,diebeloopen -

Welcke i%6. Ruytcr.s ydör tot
15). gulden 's maents, bedragen

in 't Jaer -

50. guldens voor aenrits - geit;

voor yder —--

Sai noch verftercken 11. Com-
pagnien, yder met koppen te
voet, bedragen t'famen

7ί<ί·

7ί<ίβ

Sro^

Welcke 756, koppen, ydertot 8.
gul. ter maent,bedraecht in 't Jaer
Voor aenrits-gelt, tot
13 guldojs

yder man - --—

Sai noch furneren ten Compioire
van den Ontfanger Generaci Dou-
bleth, tot inkoop van Ammunitie
van Oorlog, aiRiytcn,&c.

166 f.

-.1- 4900

^ii ffL:^. ,


-ocr page 437-

<ft8 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Vrieflants({VKAGÌnàttveeMiUioe· Sgyt. Veetk.
nen, viermael hondert duyfent
gul-
dens, bedraeoht - -- i7ji87+-i9-8

Daer tcgens fai verftercken feven
Gompag. Paerden , elck mec 31.

Ruytcrs, die beloopen toc .- 117

Welckeziy.Ruyters, tcgens 19.
gul. ter maent, belopende in 't Jaer ——· +94'7<i

50. Gulden» voor aenrits-gelt,
vooryder --- ---loSifo

169630
16920

Sullen noch verftercken 4.7. Comp.
te Voet, yder metzó. kop.beloopende
Welcke 169%. koppen, tot S.gul-

tcr maent, in 't Jaer bedragen -

lo. Guldeos voor aenrits-gelt
voor yder

imtoire

«anden Ontfanger Generaci Dou-
bleth, tot inkoop van Ammunitie
van Oorloge, affuyten,&c. --

8569919 8

98

2x344
4900

468

44918
4680

■ 31996-19· 8.
178874-19-8.

Over-Yfels qMQtt in àt twee MiUht'
ven, vier hondert duvfentga\.beàTìcàa -

Hier tegens fai eie fel ve aennemen
opdeCompag.vandeCollonelBen- ,
t(ng 34. Peerden,eö onder de a.andere
Compag. elcx ji.Paerd. bedragende
Welcke 98, Ruyteren tot 19 guld.
yder 's maents gereeckent,bedragen

in't Jaer -- --

60. Guld.yderRuyt. totaenrits-gelt ■
Sai verftercken 13 .Compag. te voet
elck met 36. koppen, die bedragen —

Welcke 468. koppen, tcgens 8.gul.
ter maent in 't Jaer beloopen ——

40. guld. voor aenrits-gelt, voor
yder man

8847-19-i

8^699-19-8.

13995Ό

rj
hi

Sai noch furneren ten Comptoire
van den Ontfangcr Generaci Oou·
bleth, voor inkoop van Ammunitie
van Oorloge,affiiytcn,&c. -

Stadt ende Landens quote inde
voorfz fomme bedraccht

Η icr tegens fai by de fclve aenge-
nomen worden over f. Comp.Paerd.
elck β
I. Ruyteren, die bedragen 114

Welck 114. Ruyteren,tegen 19.
guld.termaent, in'tjaerbeloopcn —— i8z7x
fo. Guldens voor aenrits-gelt

voor yder - — 6ioo

a6. Gonapag. Voetknechten, yder
met 3 6. kop. te verftercken, belopen 936
We - ' ■

89856

9360

iptoire
Dou-

— 6z6%
139950.

/elcke 936. koppen, tot 8.guid.
ter maent, bedragen in 't Jaer
ïo. Guldens voor aenrits-gelt

yder man ........ —

Sai noch furneren ten Gom
van den Ontftnger Generaci
bleth, tot inko^ van Ammunicien
van Oorloge,affuytenj&c. —

Welcke 108, koppen bedragen
tot 8. guld.ter maent, in 't Jaer —
10. Guldens voor acnriti-gelt,

voor yder -- —

toïo

Sai noch betalen ten Comptoire
vanden Ontfanger Generaci Dou-
bleth, tot inkoop van Ammunitie
van Oorloge,affuyten,&c.

'—- J^

44000.

Voet-yolck
-- 791

--7i6

——— iÌ9t
--

— ' — log

I

k

Ruyterie

Gelderlaedt

- 98

Zeelandt —

— — 31

Utrecht -

186

Vrieflandt -

■ —

Ovtr-rgel -

- 98

Stadt en Landen

— —— . 114

Drenthe --

- — 31

78?

vieren twintighftcn tocDecom bOiiaitttt·
men/ toat Uan hjcsöen öcff « i&taet te fc&?pben foHtit.,
toefen aenöei
&tCiienLubeck, Brcmen, Hamburgh,W
enDe Damzich, tcc occafie ban 't bccfoecS'ttortcfiijtti f '
l^oningg ban
Engelandc alDaec gaùDe laten boen/ (
(angenbe get bltisecm ban bate ^cljip-baect/ mit^- 'jH
gaOec^ De infinuatie boa; ben
Engdfchen iScfideotS
Swan,
gebaen aenbe JSSagificaet tot Hnmburgh boo]:|i
noemt/bp be^ felfi^ jasemocte ban ben
drìe cn twintig-
ften
^^ecembeclefileben/ in fubflantie barcinnelKt
(laenbe/
datfe hare Burgers ofcelnwoondersfouden
hebben te waerfchouwen, datfe geene Nederlandtfche
Schepen cn foudcn hebben te koopcn, ende datfeoock
niet en fouden onderftaen, onder 't een of't anderprfr
text in hare Schepen in te laden, eenighe Waren oftt
Koopmanfchappen , toebehoorende aen eenigefub·
jei^en der Geünieerde Provinciën,op peinedatby»!·
dien daer over gheattrappeertquamen te werden, den
hoogft-gcmelden Koninck voorfeker foude doeo con·
fifquerendeghehceleLadinge, als of bet vygndtiijck
goet ware j
gun alfoo bjepgenOe met be e);ecutielieit
biecigoreufe enbe oncebeltjcheS^et /
quelsRobbe
d'Ennemy confifque celle d'amy
, B|ebec BfielJlflltiO' ^
neett in be .iBifHben ban ben i^efibent
Romer, φ
fc0?ebfn tot Hamburg ben fcftienden en drie en win·
tighftenSlanuactj lefileben. J®aet op sförittfWKtg
SQnbe/ goetgebonbenbatbaoieengecaffonnmtK^
jlgifnbeaenbe jtaagiflcaten bec boojgemdliel^Mi
ben foube toecben te gemoetQÌleboetten&eDeltItieM
boen begcguen beioncecgtmatigljept enbe
confeqnentie ban 't boo
;f3 gebane becroecit/ al^JPf ΰ
a&roIupt4itpbi&b tesené be bivitidept enbeiletitteli<

ulc): enbe tee plaetfe baec Iiaec ^ngefetenen !
ijci^ toa^ getoeeft/ otü be e]ct)ibitie ban gate ^k-d.
ben altoojÌ genoten(bupten 't becboecen ban ComI^
bande Jl^acen naet bpantlgcfeeplaetfcn/ gflppt
fulcie bp alle CI);l|Ien-lftoningm enbe f otrnw
toa!$ toegepaen enbegeaccMbeect/enbe
niet min tt|»
beliicg boo? tiace Commeccie/ bie in fulcitei; bweP
geceftcingeett enbe gelimiteett toetbrnbe
nabuptig ISoning/ op gaec g»n cecbt
fooöaetJge-llBog. becicljt toietben / conttflrtfopw


Orenthes quote inde voorfz

fomme bedraecht -^-

Daer teghens fai aennemen 31.
Ruyteren over een Compagnie,
bedragende

— 3*

7068
'1550

loS

Welcke 3 r. Ruyters tegens ip.
guld. ter maent, bedragen in 't Jaer

50. Guldens voor aenrits-gelt
voor yder

Sai noch verftercken 3. Gempag.
te voet,yder met 36. kopp. beloopt
loge in Ztt bejegent toojbenbe/ 'tSPuptoTO"®"
Igabenen befet 3lanben ftomenbe/ja oocR naoP« ^
anbecequactiecen nmpeljjcft be gee paflettnoe/Λ
bentoerùen acngcliaeltenbeopgeb?aci)t/
enbe pjeteyt ban te toillen onbrcfoetRen/of oocB twp ^^
ge jlebertanbtfe goebtren m be felbe toacen fli'^^ 7
baec boo? ban be felbe nocö op befeïanDfnnotBO'W
bec^ paifibcl fouben mogen baren/ nocB
enbe bat be felbe berljalben feet toel fouben Doen/1® ^
oncecDtmatig&en becfoecft cnDc inflnuatien^t^ »"
epfcö ban fallente beanttooo?ben/ afflatn ««"jjj;·*

14000


-ocr page 438-

. Λ hicroitt/ Pff"^® öaec «cfit enbc jStutraliiept/
ft^· hrrfartficiiöeOaecbptinw^^ of inca^

iiaii ii)epnec«nfl£/ÖOfc te faitiEn verbinden enùf te aö»
hiiVcrcn aen Dner ^abupcen / ©jienOen enbe 25ont=
rtti ootcn/oni niettec fifüec D»ïpe onDet «©ob^ jegen
fnó o'üitiinte BcflEecre / nfbcn^ Dare (^o. jUSog, cnOe
Ber
ìeIocc eiallicccbfii £oucaGÌeufelijch lealjcn te
nacn / OHI tiic Jöatie tot aiibec ueöacliten enoe <ì!bì=:
üdnclic niatigöcpt te Djeagf " i ebocö/baci: toe niet
t£ bcüifJf" JÖMöe / cnDe Sftuüept toonenbe ban
liactupt ψΦ Uanmeecoec pngijckBentöepbt ten
«toctcbanbe JHaacljt bec «Sitaclfcften tot foobanü
„f fflaefacljtigeliiötfaemljept te üoegcn/ enbealfoo
Lc DDOJ befen ^taet te Jjelpen mcoramobecen/ batfe
öan oocH onüerbac&t beUefoen te toeren/ban befe jijbe
fubiect
tt fuUen tuecben/al 't geen bp öaetlupben aen
De (giigclftöe" bicecteljjcil ofte inbicectcItjcR foube
tooiDcu bftijilligöt enbe geieben/bacc ban fp tot noci)
teebewtjttuactngöeWeben/ niet tegenjlaenbc albe.
rcpté öecfcöepöf öan öace ^cfiepen in Eogelandt toa=
ten opgcbiacöt enbe aengebonben / om batfe na befe
Eanöen wacen gfjebefi Ineect / 't
3P in bec baet of op
pHfmnptie/ fonbec batmen tot noti) toe i)abbe betno·
men/ bat f)p eenige bec boojgemelbe jBagtficaten
renigepublócbeenbe ecnfiigbe beboirentotbebjpla^
tiiiiie enöc becfjoebinge in toeiionienbe toaccn obe·
baen/ DettocIcBe bp aibtenboo| f)are i^o IËog. óoth
toiett gijeojbonneett ofte getoIIeccectaen'^JLanbt^
®α;Ιοα· fcöepen/of patticuTtece Coninilffie-tiaetbec^
bjtlbaeflbecnomen foube toecben/ be ongcmac&en
enDercgaben bie b'üngefetenen bec boo^gemelbe^te^
ben öaec obec fouben gebben te lijben., ^e^ aen ben
ÖffiDtnt Romer gefcöieüen/bat bP befe ftaec j®o iBo.
gotbe meninge enbe intentie met fijn patttciiliece be>
boicencnbei^ffïcien bp be opgemelbe ^teben
Lu-
beck,8remenenbe Hamburgh cefpectibe/ficaclJteliiR
fantie öebben tegaenfeconbecen: «SelijcH oacK aen
ben Comtntlfaci^ Pels gefcgieben / bat t)p gelijcfte
i^fficfenontcentbe j&tabt Dantzigh foube bebben te
bo(ncnb(in'ttoet;c&tefieUen/ enbe i^eictcact ban
beft öefolutieboo? ben l^ent be Heyde aen ben Igeec
eefiticncAinemabechantcépcfit/ met becfoechom
mrtcallegoebe<®fficren ten fineal^booiren/orattent
Drmcecgemtlbe^teben ban fijne ;pbe aen te btenben.
• ^SfttDa^bolgben^abbij^benbe ^bmii;alitepttot
Amfterdamljletbooiaefle t/ ttiaecal^boenoocftfle.
ftpt i$/i(np;acticabet bebonbcn/foo biel ten i:eguacbe
ban Ëngeiant al^ ban befen ^taer/ jtjnbe bie ^teben
oüfleraöen om pattp te feiefen/ enbeonbectuffcijen
toillen belitooplieben onbec b;pe namen tr ganbelen/
naec upt beiingefetenen ban Oefen ^taet het meepe
toibeel tcocHen/al# bebbenbe 'c meefte geft/t bielcit
öe btacbt banbe Commeccien.

É ^e^anbetenbaeeb^i^tec^^ecgabecingb gefefen
arta6b00bt^aaet^ba»<l>tate aefbimeettalbierin
«mm ρ Hage, gupben bate befé^/ tot bolbóeninge ban
DW |o. jaog. ^folutie ban Oen een en twincigften
wfef/ oocft baet neben^ Oeep&ibeecteenEöfïebpfc
Wtorichenbe nomb;e ban
vier düyfent,tweehon-

---«ttuiiniamm; / unyn» ue fKiut

Sdfle^ Ita bolgenbe banteoojbe te toooibrfiaet
ueinfetittt.

Sterrenburgh
Beaumont
Bont
Buyg

iO

ao
20
ao

ly

Uyt Dordrecht
Rotterdam —

Kien
Biffchop

Dorp --

Arkel -

Grave van Solms
d'Eftrades —

Treflongh -

Winteroy —
Hartman

Brie) en Hellevoet-
iluys

Coramerfteyn -

Kuyckvan Weteren —
Baexen — —

Tiomp --

Μ oijttq ■— —

Boxel -—

Steclanc ---

Aernhem ·— —
Reeden
Caflüpijn

Thuyl van Serooskerckc
Dorp —

Maicjuettc --— .

Kannoy - jr—

Aquila
Brienen — —
Brederoode
Faficnroode 
^

Perfevsl
Overfchie

Gornichcm —

Creveceur -

Engelen

lyoo
foo

ia8

Voor 'c ColJegie ter Adm iralitey t tot

Amfterdam —— _ _

Voorde helft in 1000. Mufquettiers
tot d'Ooft-Indiiche Schepen _

- aooo

Hier toeatte te geven als vooren.

— 20

ao
ao
xo
10

lO

ao
ao

ao

UytNimmcgen

Bommel -
Worcum ·
S[. Andries

Γ Lanwijck
! Clengnagel

Hettinga
i Pagny
I Bernigam —

Gent —
Oóofter
- Deelen —

Linden

Zutphen

VanderHel -

Des Umbres — —

Scbimmcl-penningh — ao

Haeftea - . ao

ao
10

Doeiburgh

^ Appeltoorn .

J V«ol|ïgen —. —

■) Kiévit — —.

V. d'Autieie .

Grol

'Autigi(

Prénck — —
Appeltoorn — —«

K^enveer --—

Grave van Stlerum —
Deuverden ---

IJ'

ao
20
ao

50
ao
10
20

■ iJ
ay

ao
20
ao
20

Brcvoort

Lanwijck
Douriia

C Bemmel
Schencke-Schans < Keppel
ζ Neigara

{

Utrecht

Zuylefteyn — —

Wéede -

HardCnbroeck -— —
Reede - —

Groeningen

Guarde ——
Cdl. Comt —
Coll.Gockinga

Gfuyi -

Lofecaet —

Albcrda --

en O O R L O G Η. *tVi)f-en-veemghfle BoecL 419

i66f.

li·

15-
if
If
If
If

ly

ly

'5·
h'

ïy
ly

zo

20
ao

Mamienga —

Aitzcma


-ocr page 439-

166^

ao
10
ao

-2,0
ao

ao

IO

ao

ao

■ Graef van Hoorn
VarjderWal -

Willem ftadc

- 15·
■ if

WalTenacr van Duyvenv. ly

zo
ao

15

y

y

ao
ao
20

ly

if

ly
5

ί
5

ly

H
5

IJ
if

ly
y

* iy
ly
if
ly

- lo
20
20

20
20
ly
ïf
. ly

If

ly
30

io
10
20

Steenbergen -
Fòtc Henricus

f
-1

Bergen op Zoom

Hagendorn
DesFoiTer

ζ Manmaecker
J Sc^Germain
I Du
Pietri —
La Riviere

' Rooyers Forc —■ Limmer —
Pinfen in Moermont - Cafliopijn —
Frederick Hendrick Maurick
Kruys-Schans — Swartfenborgh
St.Anna Polder van Beaumont
^ Namen

* ζ Lichtenbergh -

„ ,. J Laucel —

Hu'ft 7 Haucourt —

^ Caibonniore

Moerfchens — Aitzema
NalTaucq Lantbergh Mario

■{fi;

- - rt!'·, Grenu

J.Sey» — ^

Grenier, ^—r
f^-Sanglon

VanderMculcn
Schotte —·
Mogge —.

Lion
Molcman

1

SasvanGcnC

Moerfpeuy ·
Philippine -
Philippine ·

Yfendijcke
Ooftburg

|ί>
tl

Aerdecburgh

Derentcr

Campea ——
Haffelt --

jlBeuvry — —-
2''VanderSwaIme —

' Maifon Neufue —

Griffin - '

Plchelcr - —

Wijnkelman ......

Hectinga — -

. Sioniski -

Broeckhuyfen
SuylenvaiiNateris
Cloofter -

Uytterwijck —
Pleoi —■

Broeckhoven
Eck —
Struyck -

Solckama

Bouvry -

Allerda -

Cocverden

Coevetdcn

Heurden

1
I

e Droft - -

< Waflenaer — ■—.

--

Monceau ■

f-Aitzema —
Comminga
I Baron de Rouan
(. Harinxnia

ί 'Leeniver
2 Tcngnagel

Gcnnip
Giàvè™

C W
Itìc

Weede

Vierffen

Heemftra

„ „■ v' Heenfwijck

Ravefteyn |.VanderMyle

■ !

Geertruydenberch. Beveren --— ^ _

J· Bever weert

■ ^ , ' i,;·" 'c ■
o ri. .Λ· HaerfoiteMajor;,

ÌO
li
10
10

20
10
ίο
IO

y

ÏQ
10

Crimnits

- i'·,:

Du CerceaUiy'J
Haucerive ■ —

e Hi

••■r ri Va
0 Ri

ValckcnhaenW'
Rifort —· 'J' ■
BrafTec W-

-Talm
- Smits

looa

- io

Thuyl van Bulckefteyn io

: ji I-";Ì ■

Breda

'tf:V·····

Warande
Terheyde

r ;·-·ιω ii?!i.·

• : il!· . -i "iili JJU;

Van't Collegieter Admiralitey ϊηΖίίώβί» —
Voor een vierdepart in 100. Mufquetiers
Toc d'Oft-Indifche Compagnie -

- 1^0·.

810.
- ί

- '5

- IJ

■ I)

— IJ
-IJ

— IJ

— I)

— IJ

- η
■— 1}

- ί.

— IJ

- 1}
— 1}

- IJ
• »}

J

- IJ

- I)

■ f

..'Ji

..Λ ·1\·

Hier toe adle te geven als voorèn.

ς Valandrc c

TTorT-rc < Bredardes —

UytZee -ς ^^^^^ _

'■-Bicter --

1

Vliffingen

Tholen

Vryberge

Hoemaker
Jan Evertfz
Gauw . —
Gyfelingh

Doys —-
Hamel

Vlidingen

Ovcrftcyn ^
De Gonne —
Haerfolte —·
filangy
Hcyde

Bruynings

Moreignault
Pettey —

Ferte --

Boeckhoven
Chatvelt —
Sanveftat
Torfay —
Pcrcfaeval
Tenhsm — '
Mombos -

ri;

Veere

- IJ

-IJ

7

• 1?
- «}

- I?

η

- f

m

Γ Bringes b
ς Wei&cnen .

Hoogendoφ
i iWigenfteyn
, Savorn?
L Breugei

Brouwershaven

if
— ïf
— li
li

15

- if
— if

Axel — Vafly
Heurden — Loper
Biervliet — Buhefe

Seyt

Sluyc

> ] G^ker. —
Lieflcenshoeck. S Cabeljan —

Louke

Noortwiick Coli. ^ *ί

Rhijn>Gieaf -- »

Vryberge -

Noortwiick Zeeui Coro, i»

CoJfum -----^t

Meyer -- -

Panhuyg ——"
LangcveJi —

SAK E Ν van^ S Τ A E Τ


-ocr page 440-

Bwleus — —
Broekhoven — —
Swaenfwijck —
Cop — -
Sixma — —
Cats - —
Breft — —
Duyck — — -
Canape ·—■ — ■
.Gentillat r-r -

fBoumaa — —

Hcert ~ - — -
ι LonckeofP.NalTau
i Schraflcr — —
I Rollane - — —
tPerponcher — — :

en ο ο R L ο G Η. 'tVijf-en-veertighfleBoecL

14
1+
14
1+
1+

14
14

14
1+
f
1+

Η
Η
Η

14

Sluys

s

t···.
51;

Cidfaad

Franekcr - - - SwartfenburgColl.
Harlingen - - - Burmanja —

SAilveColl.
2 Ockinga

- - Bootfma

- - - Bourmanja -
. . Walta —
- - Erentreyter -

Gockinga

Sixma

Glins

Boetfelaer

Sixma

Doccum

Bolfwart. -
Snceck - -
Staveren - -
Emden - - -

421

— lylö^f.

— i8 --

Η
iS

18
<8
18

30

3CS

30
30
30


8iozi.

400.

Voor 't Collegie ter Admiraliteyt in 't Noor-
der-quartier — —

Voor ceti βΛ/ί part 3n 1000. Mufqetticrs veor
de Ooft-indifche Schepen —

ao

if
jy

ÏO

ao
ïf
ly
15'

ïf
ly

If

ly
if
ïf

ao
Η

ly
ly

ïf
ly

ly

ly
jy

ly
>y

ly

ly
ly
ly
ly
ly
ïf

ly
ïy

-- -- Ilf

Dier toe adle te geven als voorcn.

UytAlckmaer - - Valckenborg -

Hoorn - - - - Cats - — -

Hoorn - - - - Agate — —
Enckhuyfen - -

Agate — — -
Itìen — — -

rltterfumCoIl. - —
Voorft — " — -
Meeus — — —
lanDouys. — —^—

Swòl
Dilfzijl

Lieroorth
Lfcrooth

"Sijtfma — ·· —'
Schey - τ~ —'
Manninga — — -
Kniphuyfen ~ —
Hinninga — — -
.Gruys — ■— ·—

·{ Kniphii
1 Hinnir
iGruys

SAilvaColl. - —
ISigers — —

CAickma
■^Runia

Bellingwolde iSlimS — —

f Ammama ·— ■—
) Wicheringe — -
1 Andringa — —
V. Wenzen — <—

Bouttange

. Wengen

■Pinfen - - ·
Oeuverden —

Bultsberch —
Schagen — —
Limburgh —^ —
.Maurier —

Nijthoorn

5Nijkercke
2 Ac

Texel

Ackerfloot ~ '—■

^^Wf't Collegio ter Admiralitey tin Vrieflant . ^^o

Daer toe afte te geven als vooren

i^wwïorden ίPrZ M*au. va^Naffa™— ts
CGrovefteyns — —J 18

400

'c Collegie ter Admiralit. tot Rotterd.ende de

Ooft-Ind. Comp. aldaer — -

't Collegie ter Admiralit. tot Amllerd. ende de

Ooll-lnd. Comp. aldaer -- ·

't Collegie ter Admiralit. in Zeelant, ende de

Ooft-Ind. Comp. aldaer — --

't Collegie ter Admiralit. in 't Noorderq ende
de Ooft-Ind. Comp. aldaer

yoy

— 400
4i(ioz

SlbbiJ^
banlieu
iSatbt
rehenBt
'cliceu,
tiertn
«t βπ-
etiti tit
Acfiotf»
Scgi.
mtntett.

't Collegie ter Admiralieyt in Vrieflant

Jl^acc op flebrliBeceect jfJnDe/ <^öeboo?f33lijHe
Set)ouDen boo? gcacccfteect/ ciii^Dunibalgen^goet
gebonDen bet de tcfpectibe dSoiibenicui;^ eiiDe Coitb
manbeuc^ ban 4&acnifocnFn / toarc upt De boo;f3
XantfoIDaten flonbcn tebJojbengcUcbt/ bpactcin
fofme ban patente te tiepefcl)ccrnfDubrntDo;bcnge<>
lafl / ofanberfmt^ Oe booifó jbolbatcn iiaec in cenige

;&tc&en ban be (ietnntcnbepjobincien bebinbenbe/
JSIagillcaten ban bien geautljotifeect pbec in fgn ce
gacb/ ban nu af aen fobanige o^bje te flellen/ ten epn·
be be bao;f^ j^olbaten baec gecert moeiten maecKen
en gpuben/ om op'^Slant^ ^cgepenban ©o^oge
geemplopeect te tDo;bm/ met berbec ia(i cn o}b;e/om
be boo;f3 ^olbaten te laten tjolggen tnbectcccRen
naec fobanige plaetfen / of opalfulche j^ctjepenal^
gaec bp be ce(i)ectibe CoHegien tee Klbmica itept / in
taelcKei;^ bi^cict be felbefionbcn/ geemplopeect te
tDO|ben/aengefcg)ebenofanbec(int^behentgemaeItt
foube bJoiben. <£nbe i^ be felbe CoHegien tee ^bmi'
caNtept/al^ oock be gemeene Camecen ban be Ooft-

Indifche (tTomp· / baec ban notificatie gegebcn/ met
tipboegingd aen be gemelbe CoIIrgien ban een acte
ban autDocifatie in fo;me ban patent / om be boo^f;
polbaren pbec in fgncegactti)beliic6teboenef-ga«
len. ^e^ fonben be boo}f$ CoHegien tcc^bmicafi-
tept/alle beEantfolbaten/bie gebucenbe Dct ü^intec»
faifoen op be j&cliepen ban (@o?Ioge tot 0aecDec bi»
cectie flaenbe/ loacen geemplopeect getoeefi om ^aec
te becbecfcfien/ en anbecen tot benboo^fsbirnflte
meet teencoucagecen/ toebec laten bectcecbennae
haec cefijectibe dSacntfoenen / enbe be Compagnieh
baec upt be felbe boacen gelicht gebieefi; en i^ ban
'tgeene boo?fj i? fienni^ gegeben aen becefpectibe
èiobincien/om te flceciten tot bec fclbec naticbtinge.

i^aec 90. mag. babbenbenifiacbtbecfocbt/ te
boillen aenfielten eenbonbig befoigne/ en becbelgen^
te abbifecen/ of en intoat maniecebevier £ngeifche
en drie Schotfen Regementen, ten bicnfle befec ϊβη=
ben / upt ben felben bienfi ontflagen en gelicentieect
fouben toojben / en fulcp gebaen jijnbe/ Ijoe firt boJcft
bat men baec boo; foube bomen te miffen/ befiten
meeflen bienjl ban ben;&taetfoubeHonnenioo?bfn
gecenplaceect. ^e ^eecen Oaben toacen ban abbili/
noopenbe fiet eerfte > bat bp befe tegentooojbige ftoa-
ce conjnnctuce ban tijben / ten cegacbe ban be wiii·
tie becEngeircheenScbotfche jlatien >' ebibmrece·
benen ban j&taet en bienfl ban ben llanbe toacen nii>
litecenbe/toaecomme be felbe foo te boet af^ te paerbe
^ η fowDe

yiy

iOOO

810


-ocr page 441-

411 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Ih!)

Μή

1ÓÖ5. iouiie Itounrn Vooi&cngcliceiuifert/ ennopfnöcI}et

_L vordvr, foubcii öanaDmj^sö"/Oatljctboojfsliccnr

tieren fouDc lionncn BCfcDicüEii Doo? öe ConmiifljtP
fniljanDE JlDon|ifntigljin]uco, of anöcceflcautöoj
cifferöfn/tn Doo} iic<i5ouüecnfurg cn (i ommanöeuc^
tian De plarifm rti Jpconticrcn öaec Dr Coinpagnieii
toarcn legac'iöf / oP boojsaentie ccfolutien öan bate
s^o.lUog. en op geUolflDc epecutoicc la|i en acufcöjt):
öeii^ öan Defen öaDe / en mit^ Dacc neüen^ Dc (S)ffi=
eieren eiifolbntcn toiecDcaeöaenuolöofningcofcon'
tentcment/ ten cfaatöeüanfjaceacöcccrtaliiacaa·
DejS en toapcncn. <JEii Detoijlc Den ^taet bp öcfcη toe»
flant ban facflten eccbcrmeecDecinocalgticcminDe'
cfnne riiflcrcDc/ Dntbpicfaluticcniafial^tJooccn/
öe Commiffacifcn üan De .fiaonfiecingl) in loco cefi:
beccnDe / of anDecfmtiS f Eant^ Coraniifcn alDaec /
of oocit anDrcc geautocifeecDen / aenflonbt^üanbe
boojfj gelicentfeecbe tocberomfoubelionnenaeiine!
men alle Die geme Die uan bcjSeberlanrfc cn ?&iiptfc
l^atie tuarcii. <ί2η betoljle Dc boojfs Eogelfeen Schoc-
fe CompagHtentcboet/ onDccfeven iScginientcn/
vier Engelfe en drie Schotfe toaccn gcrengectt/Oat ίπ
ca^ Dc felbe aijS boojfj met [jare ijooft-^fFicicren
qnainen te Itojben gelicentiectt/ al^ Danbaerban
vier Dequame^SeDerlantfcfiegimenten fouöc Itonncn
toojDen gefo;meect j bat ban DeboojfjgelteencieecDc
©ooft-iöfficieren / Capitcpn^/ oniJcc-i©ffici£ceH en
^olbaten/taebccotn fouDen mogen toojbtn grcligeect
aecommittecct cnaengrnomen/ foobanige bic men
ban bc bequaeniRe tn actcoufie bjajs üauDinbe/ niit^
bat De fcIbe ©fTicicc^ bobcn ben getoDonJtjehcn tnili=
taireneet/ fouöen boen eet / batfpinoprecljtig&ept
Ijace^ genioet^ bccflonben / niet tcftjn acobligcect
te
cefpectcren cnobebiccen/ nocbfullcncefpcctecenof
obebtercn ceniggeanbeccbebelen of commanbemen>
ten I goebanlgü en ban toten bc felbe fouben mogen
toefen / al^ Die ban f)accj|o. llÉog.ennamentliich
ban bc l^ceccn Staten tjaceSSetael^ iteecen/ ncf.
fen^ bie ban bc bo;bcce inbcnboo^fsecbtbangjiie:'
tcoubiigljept gee^p^effecct/ mitfgabet^ bat fpgeen
onbecc ai§ bc felbe boo; Ijace Souveraine «©betigfìept
ecitenbcn ; bat in plaet^ ban be gelicentieecbc/ en niet
tuebei: aengenome EngelfeenbeSchotre^oIbatcnte
boet en te paect/De Commifen of anbete fouben taeCi
Dengeautoriferct/ om aen(lont^bf feltoeplaetfcnte
fnpplccen met anbete Nederlmtfe en Duytfe ^atie.
Cn betmit^ be tegenlboo?Digl)e tijben tot openbaten
@o?loc()fpectecenbc / nieten[lonbenlijben/batinbe
bacante plaetfe gracienfe enbe niet gcnocgljfacm be^
quanic pccfoonen foube tactbeii gcbjagen/ en na bat
bc felbe tijben i'iepen om be albetbcQuaemfte en albec
ctbaccnfle/cn fpecialtjcfi bat tot geen Iticpn bifcefpect
enbc onbienil ban ben ^ract foube tebunbetenbat
oebrcfectbe enbe Dacc gefigualeect ticbbenbe militaire
<0fficiecen geiiccntieert cnöeanbeceongeeicetceerbe
enbe ongepiobeetbe in piactfe foube toojben gcab'
niitteect ; bat fp ten ijoogljlien bienftigtj bonben/ bp
albien ijaec {^oogljjiiSog. bomen te betflaentotDet
boD?f3 aticentieceu / bat in fulchen geballe alle bic ge»
nc bie fouben toojben aengeflelt upt be^eberlantfcge
of ©uptfcöe Jöatie foobanigö taaren gequalificeect/
bat be felbe of boo; beS^iebemetbenlüaningSban
Spangien gi)emeec&t / oftuel (om niet boo; cequifitie
ban te beel gjaren / anbet(jntiiaenoea& BeciceffeecDe
en bequamc pecfouen te fcufiteren ban abancement/
en te gelijcfte Dct Sant ban baec bienfi) ten minflen
ben ti)t ban twaelf ^aten/aIs$Eieutenant^/€ojnet^/
of ©inb?icl)jj tc boet of
te paect be« ^taet fouben
gebben gecïient/ en battenaenfienbanonbec taffi^
eieren/ geenanbcceenbjiecbenge-emplopeett/ al^
bie een gecupmen t0bt/ten minflen fes ^acen in Mi'
litaicen biend bjacengetDceft.

g0ic ban ©?ieflanbtI)cbbeninbepioIongaiieban
'c Oftroy der Ooft-lndifeCompagnie gcconfcntcect/
bcs$ bat be felbe foube brbbrntetenuncicten ban De
betpufie Capitalcn/ bic be felbe ban befen ^tact ber»
mtpnben
tc mogen pjitcnbccen/ enbe bat beboojfs
Compagnie niet alicene gebupcenbe befen (Engclfcn
©ojloge/ Dfn^taftbefecaiaiiben: ^emaecootfe

Ρ

Pi'
Ili

li;
hi·

■ε;

ΙΚΙ

Idi

Μ
II

■Ρ'
Pi

iBlltitSi

coiireiit

πιΜνίο

longatrt

ban jjEt

itPccrcp

tiaiibe

<Potliit-

iXftiiein

VDBiiii.

tot alle tijben/ footoanneecDefenfttactmetenib
nabalc niarljt bmibiiptentoiectbefpjonaencneeSb

fcliectt / en bacc beo? in een bjijcn coutg' ban be ^
gotie en (JTommcrcie getroubkcct en geincomZ,
beert / fouben moettn bp fpjingen met bet getal ban
twintigii Oojlcglj ^cliepcn / oftcanberfint^na otül
gentijept cn conjlitmicöantöDen/ niet een foitahri

freourss na DenteDoenefquipagicgep?opo?tioncect/

fo cn alsS öntt met ©ebeputeerben ban Jjaer to.j®oo
nabct foiiöc toojbtn gccomtactrert/ j)« toilclicht
boo?r3 Compagnie foo beel tc licDtec toaéteHom/
Doo? Dien De feibc bp be b?tje cn gcrufiige nabiflatiem
Commercie ouDcr pjoteetie ban befen ^taet / ten
Öoogijfien / en meer al^ anbcre föooplupöen toai-
gcinrercfTccrr. ©nt togDer^ be getommitteeciieSSET
tetntljebbcr ban t)aer i^;obincie onberanbcrltjcit ju tie
Canier ban Amiterdam gljeplactlïcngeabiiiittcm
foube miïctcn b)o?bcn/ cn bcfc i^jobincie nocfttfn
23ctoinilicbbec bergunt te committeren iii Dr Ca-
mer ban 't Noorder quaitier,om Bet notabelfccouri
Dat bcfc Piobincic/mecc af^ twee anbecei>|obiiicleii/
ban tijbttottijDtaenbcboo;f3Compagnie boojfen
impojtante fommen (jabtofcontribucett. ^aecan
oocfi binttjeft üjag / bat om beter hennife ban fafen
tc tjcbben/ (jaec ^.jobincie mcbe na Ijare quotc/Doojbt
plaetfen ban cwee^ctoint{)ebbecentoieröencc[ient.
©cclilarenbe oocli al^ ban te toillcn inttccfienallf
p^otcficn boo; befen teglien^ 't prolongeren ban be
(©etropen aen be boojfj Compagnie tec©ctflatictliv
ge ban l)aer i^o. .lIDog. gebacn.

^e ©ccommittetbe ban be ?tbmitalitipt ban
Amftcrdam , Difponrerbcn in 't begin ban lèatct »'{
eenige liooplicben / om aen ben ^tact ten ΦοΜ «!i> |
te becöuprcn veertien a vijftien ^cljccpen /omttmt Ìf|
Cadix Icggenbc / op goebe becfccchcringl) bertfftcn £
Γ
ban Holiant: @erfocI)ten ooch nocOachcCoinmiffim >n«
in bianca / boben be feven alreebe acöepefilieett. Ë!1
(gnbe alfoo bccfcijcpben gecbarenbe aiupben ölate
ilanbe t'I)up^ boorcnte / tiaec in i&pangten inoitgt· iiotl
legcntliept bonben boo? De gepleegljbe troutuIoollKpt

ben/ om revengietcfeccficn/ enfoobeclieintoiéttfj*!
al eenigfte fucceffcnfiabbcnBcIjaOi/ toiettöattge.
JH^og. inbebencltengegeben/ ofnictnooDigtifoutie
toefen/ om foobaniggel.upbenteanimeren/ tnlic i^i
foo beel mogclijeh bupten fbarigljepi; te fioubfη ηηί- rmi |
ge Conimifien in blanco aen becefpectibe Conili
tot Cadix boojfs / mitfgabec^ Malaga cube Alicamcj
óocft tot Livornc te fcnben/ met autljotifatietieiflbe jnT
I
onbcc fuffifante cautie bao?()aec te jlellen/ aen fot'
banige |9erfoonen of ^cljippet^ DiefeberfDtfittntt
Di(!ribueercn/ cnbebaec ban t'clcrien^notitieenix^l
Copde ober te fcnben aen be cefpectibe Coiiesicitt^ ü*"*!
ïlbmicaiitcpt bacc foobanige ^cfiipper^ t'öup^fe-JJf
fjoojben/ om op Ijaere actiën cegattteRonnenra<|"-
men/ bacc boo; beel afbjeuclt aen beEngelfeM'*
beecbcc^ geDaen foube toecbeti

«gpnbclötft becfocöten DeboofB&emelbe ©ftom'
mittcerbcnoocit/ bat Date i^o. JËog.totdud&atlt
μ I
ban Bet gcbane bcrBotf)/ tegen^ Ö^uycwerti^iSI
^cöepen tee lloopbaecb0e gelaben /
te becfilarenof
baec onbec ooch begrepen biacen ^cgepen banjS^ tn»!

tcalcn boo? bate ban'tboojfjüerboiööiecteï^oe

Böetocefi ijcbbenbe/ mitfgabcrsS oocft ^rDfPfn^ö" ,if
jScutralcn ban bupten in&omcnbe enDe naet oroaijf 1«
lofTinge begerenbe een bibe'cfïe ban b?emt S-
caufccen/ cnbc 't felbe in biecbacgcnteregulrtiii/ ^
bat fulcj: alommecenpaeclQcfeftantDetbenBepiarti' ii»
fccrt / fonber bat in 'teen of 'tanbccquatrirtMec
inne bupten of tcgrn^ Baec i^o. JBoo. Boebe i«terau ^
tot pjejubitie ban anbete toierben gebifpfnfewt : a" pi
bcfc faccli i^ bolgen^ bctfoecïi betjicn. .-

g»p bonben ooch goet te bccbieben ben Wtj»"^ JÌSI
ban werck tot aionten : bie upt ^ollanbt na Zeciv'·
cube Ooftende, enbe ban baecnac<!5nfleIanptBD
b?aBÖt toiert. ^p abbifeccben ootft Engel^befl^ ta
bete» in Nederlandtfche^cBepmopSpangien^


-ocr page 442-

bill / cnöe ontlabcn tDo?DciiùÈi Dat&aer te^

bdiooccii te bolflcn m cffKtitje tìoIUaen taetm
W
KS ottec αΐίε emme ofte BpauDtlijcfte
^rf'iDrii Die fp fouOen ^«"nf" te becobecen of tìccbe·
Jb.· ηπ^κη / foo ttJEl Duptrη actie ban een oenecale ba ■
S üan ttieDecfiji^ ©looten / al^ Die Daec fnne fou,
l"'®"· öfii nioacn ftoinen ^ooi
te ballen / enbc Dat allomme/
cn in
mt bette afoöeteflöf" quattieren fulcj; fouDe
moacii 31)" / beljoojlDcii öaec enOe ban Ijacc
hccciditinae. «ÌuDf Dat in Diec boegen ooclt naec p|o.
nmtit fouDenitonnen toecDcn Betcacteect^'^anté
&ofll) Scöepcn btipten actie ban een flcnecale Da»
tallie/ mi booren/ becobecenöe eeniBeJKjanilijc-
fii: <0O21O3Ö ^Cljcpen. 0« tweede point Belan=
ncnDf De Kitfen enöe Jachten, enöe om De felbe te bi-
iJlnaucccn ban flemontcetDc of angemonteecöe/ toas
ten tìan aDböi Dat men Oefe becfocftte Diflinctie / al-
foo beboojfs .Kitfen en Sacftten fcljoon gemonteert /
toactn öanttiepntflöconfïbecatie/ beijoojDetebecIi»
ncccn en betbolgen^ 't felbe poinct laten bp t)et gece^
foibe erbe ban Ijaec Igo. |©ofl. ban Den fe ven en twin-
tighften ganuactj boo?noemt. <Φρ liet derde poinct/
toicct geoojbeelt feec Dienfligö te sijn/ Dat eenbafï
fonù^ uictbe bccaemt en plompte en goeDe o^bje gt)e>
lUlt/ bacc upttebecbienenprKmicnceeltjcIt en fon'
bcc biüecfie ban goeDecen/ De Collegien ter Hbmica»
liccyt tot becual ban anbece nobige tafien tocgcboegt
fouom Aonncn bietben bolbaen / De^ te meecbcc om
Dat Oe Eupben in appjebencie liomenbe / De bec
cp(c!)tc pjomptitnbe in Oefen niet na beöoocen foube
toecocn bcicacljt/ baec boo? niet mact)ten tnecben
OtDifcoutaaieect in tjacen pbec bie fp babben / om foo
bed boenlijchi^/ bcnBpantaIiefct)abetaeteb;eni>
Ben, Θρ tfec vierde potnct b]iectmebebien|iigt)ge·
oo}Declt/ bat alle pacticuliece CommiHiebaetbec^
nabefioocen ggemonteect / en boojnemen^gaecte
itouQen bp Eanbt^ J^loote / en öaec baec onbec te
tangeten / om fo;tupn op Den ISpant te foeclien/ op
P&n üan foribaniglie ^clKpen gemonteect ban tien
totdertigh flucften/ fouben ftonnentoecDengelecbt
bc noinbjr ban vijf en twincigh a dertigh ^olbaten /
en bat Daer roebecepfcl)teautl)ocifatiebannuefop
be «SoUegieui tee ISDmicalitept foutunkonnentaec^ i
ben QtbepefDljeect. (£pnbelicft|ielben boo? een vijfde
enbe iaejlc i^oint/ Dat eenigeban*^ Eant^ ibcgee^
pen/ ofpat ticnliece Commiffie-BaecDec^ Romenbe
tcijraiicleu/ iofcupnecen eenige ban be Branders ban
be ^iiacifcöiB in fiaet 5i}nbeom quaet te Docn;y beo?
pötc ban bj'felbe foubenaenieten tot een prasmium,
öt fornineb. atifes duy fenDgnlben^.
, ^lfoo bït bànbe Ooft-indi(che Compagnie'fou»
Lft ™f<iumE4;cntwintigh^cl)epen/ BebbenOiebanbe
ie aomicaliticpt goetgtbacDt·/ Dat öienbe gefcftjeben te
L 5 tefpectibe Cameten ban De boojfj

ff^npaaiüE/ ten epnbe bp ö« ©oich opDeboojfs
: «cöepm tienenbe / fouben bebben te boen JEonfie'
mitfeabetginben<i5eDtenDeDien(iban'taant
.ω "itnflöttt / öoo? De tefpectibe Coilegien tee ?llbmi=
«Cisti ralitept/ upt toelc&ec^ Dijlcict De booifj i&cUepen
• iKt quamenupttelotipcn/ opbertHtticul-iöiief/ Daec
" " toe öooj l)Et ©olcft ban <©o?logö te toatec neacces
• «eet / mitfoabeci Dat alle capitale Delicten en riiefu^
fn Dten contcacie fiomenbeboo? te ballen/ beften,
nifle en (uDitatuce Daet ban fouoe (iaën aenöeboo?»
nocmbeeiollegioiteclibmicalitcpt / enfulcj;totbe=
^otii^c bartflille gqebe o?D?c enbe confo?m De p?ac=
«Vtt m biccBelijche gelegenthept ban alle ouDe tQDen
Biobfccbeect,

t-ïiw ®oih/aI|iiobeCapitepn#i'baecbcc Directie flaen·
«ac ot/ öabben becfocöt/ fcDaec naefp|)u««n2eefou»
. «"'«Bnfecen/ bp alDien 't gébiele Datfpin ^eê gua^
JiwM. 'wn te bntmoeten ^cDepcn ban (^eallieecDen bf
liit* «^"'^eiWtoillenbe naecEnieiandt, obdabenmet
wap^en, Ammunitie ban <©o?loob enanbece^oe·
E2. ^h* ""«cebanöe/ poibeélben Dat alle foobanige
tjff ^«Ipnbeboojben in gceaengebaelt cn binnen Defe

int I
ΐΚϊίΊ

tn< 5,
tir (η
tttirf

in

Itt
tt

!Ì3·

letiwl
Uff

)(C

m

Of B"·
la.

11/

ban Udo. IBog. ban Den fevenden g&ecember/ fe-
ftien hondert twee en viiftigh, in biergeltjche oceofïcn
geemaneert/ Dat bp befr coiiiuncture ban t^ben bien·
^igb acljten/ Dat inallcf^nepoincteubpulloogb
JJSog. toetbe gerenobeect/ enDeficicteobftrbamie
ban
't felbe een pbec De^ aengarnbe tnel (iticte aenbe^
bolen.

^p abifeerben ooclt / toat onbecbout fouDe beboo^
ten toegeboegt te luo^ben tot foulagementen ban bet
({^ojlogb^ ®olcli tee Zee/ Dat in S.ant^Dienfl fou-
De ïiomenVerminckt te tDOfbm/ fouDenbenabbi)^
;gn/ bat bet boojfs onbecbout foube hounentbo^Den
gereguleertal^bolgbt:

Bete·
KtnBt't

onlPtt:-

i)out

baiife

bermfne

ct.

gtilb.

lyoo
3 so

XfOO

+50

iioo

jyo
. 300
. 700

■ 35°
.

. aoo

3^00? get beelie^ ban bepbe be oogen
©oo?öetberlieèbaneenoog& . , .
®oo| bet berlie^ ban brpbe be armen
3@oo; bet beclie^ ban be cecbtee arm .

bet beelie^ ban De linchec arm .
3@oo2bec beclie^ ban bepDe De benben
3^00? bet bcelics$ ban be cecbtecbant
39007 bet betlie^ ban be lincftecbant
3^00? bet beelie^ ban bepbe beencn .
39oo?betbeclieèbaneen been

3^00? bet beelie^ ban een boet

^engaenbe De minbeeinge /minclten en onbecbout
ban be geene Die baec felben obecmit^ De boojfs mincf
hen nietenltonbengenecen/ foube lionnentoojDen
gepetHfleeet bp De publicatie Daec ban gebarn Den fes
en twincigtiften ^eptembec feftien bondert dricea
fe%h.

fitem bat De CommifRen ban retorfietegen^fe ^ .
(Sngelfcbe in blanco baecbpbecfocbt foube nonnen
tooiDen/ toegeftaen en o?b|e gegebeu tot bet bepefcbe» Din«en
een ban Dien bupten eenige fio(len/'i fp terfaecRe ban
eppeDitie geit/ al^ ban bet cefpectibe jegelrn/ om KLi
gefonDen teb)o;benaenbe cefpectibe €onful# in De fciit ee»
^abenen ban Spangien cnüe Italien ceft)ectibecefibc= j!«
cenbe/ombpDefelbeuptgeDeelt te tooiDenaen pet*
foonen be felbebegecehbetegen^De(Snge(fct)etege< Stntn
b}upc&en/ onbec De ge^équieeecDe cautie nocbtan^/ ataiiin·
bp De felbe Conful^ De fooDanige pecfoonen ef te ne«
menban De felbe Commifllïen / niet anbecé al^ fcoel /
en bolgen^ Den teneuc ban bien te gAiupcnen / mitf·
gabecp bet 39oli^ onbec be foobanigfii^ecfonen of
Commiflie-baecberie / fullenbe bienen uptben naettt
en ban tnegen baec $0. Ugog. be-ecDigenbe/confojm
ben articul^ bjlef boo; get 3^otclt ban «@o;logiè te taia»
tee geatcefleect : belangeribebe j&cbepenbanNeu.
cralen binnenbefeaianbeniinhamenbe/ ofbaecbiii'
nen sfinbe begecenbeuptteloopen/batbieniialbett
foube itoUnen tnecben becblébcnbpDecefbluticbpu \
jjlàog. jongjl baec op genomen/om bat geene ban
Dien fouben becmogben upt te loopen al^ met boo2<
gaenbe henniffe ban baei^o. Jll^g. en permifTk baec
toe baii be felbe beRomen te bebben; _ . ,

Bopénbe bet licentiecen ban De Engelfe en Schotfe
militie; tuefenbeinbién^banoefen^taet/ enbebe VcW»
maniecé op De inelchebefl enbe geboegbltichfi foube ergi·
Bonnen toojben geccmplaCeect/ jjetbolcftbatmcn
baec boo? foube Romen te miffenj ijSbp Holiandt ben "
Γηλ
vijfden Maen, goetgebonben / Dat bolgben^ booji
gaenbe baec <^bcle <t3;oot H^og. cefolutieinbati^
Cefpectibe ben feventienden ©fccmbcc / en ben een
en dertigbftën 3|anuarij bt^beiefHeben / booigelt·
centieect foube too^ben gebonben alle DeEngclfche
enbe Schotfe, foo booge al^ anbece iZ^fficiccen geftelt
obec eeniflfbe ïSegimentcn of Compagnien 'tfp te
paect*tf^ telioct/ fiacnbeopbcccpactiticbefccipio'
bincie/ egéme uptgefonbectgel||cRbefelbcal^nocd

iloorm

acngi-

iJatlbC U
JoojUftu

en OORLOG Η. 'tVtjf-en-veertìghfleBoeck. 423


-ocr page 443-

411 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

lóós. Mae aljctoooutc/ tnCie nocö bacc en boben dercigh
_— anbccECapitcpneiucJDoct/ uiacchenDetcfamfnljEt

Oftal baiuweëen veenigh, niitfgaDrr^tümfooüeri

Ituptenam^ cnDe^rnbiiu!)^/ om te commanDfcm

oöet twee en veert igh «Compaonien baethnecötcn/
5ijnbe füeii Dft setai Dct Engeifche cntie Schotfche
Compaanien/ (lamDe op becepactitte öefec |)?oUincie.
©at tiiebe tm ftlüfn baflhe tot ricctie Dan
vier öit;
nucftrr^ in plaetfc ban aD^ïncft a^tal odiccnticECbc
arpjocebffrt foubc toojbtn: ©rö bat boo? af foube
tDo^brn öfbriitjttEcrt rube aftffotoetct toat nomlj?c/
niitfaabfc^ Ijoebaniae banDcboojfcbjcbegclicentifcci
be lbo i)ooge al^ niinbccc (i^fficiccrn te ^accbe cnbe
te©o£t/ iDEöctom mbicnUfoubcnbjojbóiacngmo^
men ; enbc bat tot fnppletie ban be tefinrcnbc booj be
cene öelfie cgeenc iìitnicefìrc^ ofCapitrpnenfoubrn
mogen toojbcn oeeiiseect/ ban foobanigebiealbooj
öen 2iace
feltien hondert cwee cn veertigh, ben ^tact
in qiiaütept al^ ©enbjicö^ / Cojnetten / atnptc=
nanten of I)oogcc (©ffictcccn foi(Denl)cblicngbc=
Dient/ enbe boo? be tocbetljeifte bie in acltjchequa=
liteiit ben ^taet gebtent ijabben ben ttjbt ban ten min^
ficn
twaelf gaten 5 <i5nbe Dat oocft ten fine boo?fcb?ebe
egeene tot ïnytenanten of ©enD?icI)^fouben mogen
toojben gceligerct ban foobanige / bie al^ effectibe
^olbaten ben ^taet octuelijch gebtent (labben/ ten
minfïen ben tijbt ban
thien ^Jaren: «önbeniit^bat
De bjebec itige&ofen «Öngelfelje cnbe gicbotfe Officies
i-en/ Doben ben gebaoonlijchen miUtaicen
Eedt, by
folemnelen «Scbc berWaecen cnbe gtoeerenj
dat iy
niemandt buyten defe Vereenighde Nederlandtfche
Provinciën vooi haer Souveraine Ovcrigheyc en er-
kenden j ende dat fy in oprechcigheyt hares gemoets
verftonden niet gehouden ofgeobligeerttcfijn tere-
fpefteren of obedieren, oock niet en fouden refpeöc-
ren of obedieren eenigc andere bcveelen of cotnman-
dementen , hoedanigh ends van wien de felve foude
1 mogen wefen > als die van de Heeren Staten Gene-
rael defer Vereenighde Nederlanden , ende name-
lijck die van de Heeren Staeten van Hollandt ende
Weft-Vriellandc haere be^aels Heeren , neflFens de
vordere in den voorfz gcneralen Eedt geexp^reiTeert ;

Cnbe bat Öe boojf5,op nieutojJ tecïigeccniènaelfcBe
' cnbe ^^otfe «©(ficiecen/ al booten tot ben booifchjebe
OScbt gcabmitteett <te bjecben op Den <l5ebt/ foube
toojöen afgebjargijt of ijiec beboocen^ cenighe enbe
goebonigen
Eedt aen b^n ütoning ban ^joot Britcan·
gien
mochten gebaen öebbenj om öecfelbcrbetftïa=
cinge bientljtfben gcboojt / baec op foobanige reflectie
gemaecht tc bjo^ben / al^ na c);tgentie ban faechen be^
bonben foube b]o;ben te bebooten.
a&rfet- J^aei;i^o..iÏiog.lieDlJcnoochin'tbeginban .ilDacct
"^cnise iCtoupen gefonben in 't «Êpianbt
Walcheren,
meftenp'/
"t befettingi) ban 't ïtafiecl Rammckens, enbc 't-pon
mtcb/ Den
Haecki oocit ίή Zierickzee cnbe Brpuwers-Ha-
giertft- ven. (©cljjcfetebe te booten oocit felf^in ljenfêaacges
iBiÓi'i ï»iari3tb3arenvicrCDmpnBnien$iuptcc^.
jmpi ban toealjcn be Wbmicalitcptcn.aentoefenbe

leasen, (©ecommmittcetbe/ tjtböen öen vijfden bpbefe con;
intof^ junctuce ban faeclien cnbe tiiben bat bej^eecenijaete
öQn" <0ecottimitteetbentenöoog&jicn bctlégcn toacen om
„■>< penningen / otn baec upt te betbailen te inóibcn be
fbiate cn foo [jact b^ucltenbe ejctcao^binati? equipagic^
"•'"p- ter gee / Die öaec ban tijt tot tijt gco?Dohnecct koicrbcn
HtnX'c niftaïlcp^omptitiibe te bo?iietenenbcboo?itefctten/
otbjecR bctfocijt/ bat bp De foobanige pjobincfcn bie nocö
bengelt. nictgecoHfentccctBaDbenin beccfpcctibcMiilioenen,
tot be farcite banbiSeeaepetitioneert/ alletiebcnc=
ftcliiche btboicentoilöen laten acnbjcnbrn/ tcncpnbc
be felbe fijobiniien öafteenmaclgeliebcn te laten bes
tocglieny niet allern tót Ijet iubjengen banbrtfclber
cpnfenten tn alle be gcbane petiticn/ mactoocfttot
cfTcitijf fnrnifcment ban penningen/ alfoobaccaen
tfij M&tteclicn gelegen toa^/ cnbe fulcfi^ geen uptfïel
mocht iDöen. iCcn
anderen, bat gaec oogl) jifeog.
gelieföcn ;bp De J^iobindcn ban
Vrieiiandt cnbe Stadt

endes Landen, foobanige bebojDecinge te laten boen/
ten fpnbp bc affignatieU op be fribe ©jobincien gcs
Ofpifc&fcrt.teM beöacbe ban Öe Collegien tec?ilbmi=

ralitept in Hollandt cnbe Zeelandt, boo?foobEriBp, ,
langljbe 'tfiirplu^ in 'tfefte part battietCoiicnifto
Hbmicalitcpt in
Vrieiiandt upt be boo?fcl)jEüc ntw
©jobincien tceclit / mocDtc bjojbm bolbacnttiC
betadt / of bat De felbc
twee ^jobincicn öaft ek-
liefbente bfrgcltjclten / bat Ö't üDo?fclj?ebefutniui
in 't gröeel al^ booi bcfeη / boo? be 1^?obincie ban Ω
ende Landen mocl)tc toerben bctaelt/ {jet toelch tit

<0etominitteerben^ tori Ijet fojtabelflc eypcDinitoo'-
beclbcn te siju/ om acnSctfuiplu^boojiioemtteap

cafchfn.

©ocit bericbt bjcfenbe Dat haer i^o. Μο^. ©ι-,
caet/ baec
bn generaitjclt becüoobenbJletbttieDatrtf!·^!
cn uptbofc ba>i ^cljepen op alle getoefien/ f
omme fao p?ecife biit ebt
arljtetbDlgljt cn naatfeonim /
al^ Det ten bienfic ban ben atanbe biel foube beiioocoi/ IS^
bcbbcn bie ban bc
^ïbmiralitept noobiglj gca^t inïg
bfbcncltcij tegeben / of Daec llooglj Biog. nietfouDm "«i»
Itonnrn goetbinben/ bcc felbet boo^fcl)3eb?gEnf^:acii^
becbobt Bier mebe te iiitetpietetcn / batfp bttjionito) S
Dat met öft boo?fcl)?cbe gcnecael bctboDt b£cboi)m">ï
en bleef ben iiptboer ban alle toaten cn^oeo: ΐ''
manfcöappen
/ Ijoebanigl) be fclbe fouben mogen jijn / & J
cnbe toic bie fouben mogrn aenaaen/ of ioeb^ooccn:
Dat mebe De Colleaicn ter bmitalitept foube honnm
bjccben geojbonncert/ 't boojfeftjebe ©laccatt aljbj
geclucibcctt punetuelijcli tc obfctberen / enbe iecn
obferberen booj alltbiegceneonbetÖaercefojtcrentiei
€nbe bat bienbolaenbe gccne pafpoo?ten ban uit;
gacnbe aoebcten foube mogen beclecnen/ fonbetbat
albooren Daer toe fpcciale pcrmiffie ban Ijaeti^o
IBog. na boo?gaenbe ingenomen abbij^fouöehiini
berleent. «Ênöe foo toanneet bp ftaec
.ïlSog. tcnigt
conccffién aen <0fallieccben foube moaljenijctlecnt/
tot t)ctbettcecltban^c{)epen; batinfulchengetialle
met foobanige ^cDepcn gecne gocbeten fouben tnc
gen toecbcn uptgeboert/ ente be ^ctjrpen benimt
anber^ al^ met naturelle Ingefetcnen ban fcifltia<
nige<6ealiiecrDeni toaec op gaec i^oogl) jlog.l){t>
focbt bJiccben een bpfonbet; cegact tc nemen dfoo
fulclt^ten becfcfiepbe refpecten booï Den öienllban
't aianbt bp Defe conjunctuce ban töben ten ïiooglltn
impojtectbe.

©aec toifrbtoocftinbeDcntfiengeflclt/ofBpfiKi .
ciaei piaccact niet foube beftoocen bccftlfletttetiib?<i»|
ben booj nul cnbe ontoaecbcn/ beaffeutantira/ tÉ
ten beboebe ban bc
Engeifche Cooplupben&ptK Af·
feuradeurs
i)iec te Eanbcgcbaen toiectucn/ omljatt
^cljepen cnbe ©oebeccn te becfeechetctt: teBöen^ aït
nfico i ^ie ban bc ^bratralitcpt toarenbanabbtj/
bat öaet .WSog. om tegöen 't geen büO|ft{)?el)cnii
te becfïcn/ fouben ftonnen ccnobeccn i>ft paaart
geemaneert in biergclijcl^e
cafus op Den vyfden$(<
icmbec feftien hondert twee en vijfcigh , cnÖe ttìt.
ïjct derthiende artjjcltfl ban 'tbooifj ©latcaetfoutic
ftonnen toojben geampliecct in Defecboegen/ ttte- ?
ten/ Dat baec bp niet alleen foubeSiJOjbenBdntctïii»
ceect enbc becboben be
afleurantien te boen ten fellpeUc
ban De
Engeifche Jtooplupben/ raacc ooiftïirtgcijni
enbe ontfangen ban
Renverfaien, jombaetDom^
boo?f5glactaet illufoic
te macd&en/ 'ifpbiEfttfP
of inbu:cctelöcrt onbec toot pjetfitfulocfouDem^
3ijn/ cn inplaetfe ban be poene ban duyfentguJDm

bPtbf urt foube 50n en bjecbcn foo bcci al^ Bp Afleu-
radeurs foube jijn bctfeccficct ; cnbe 'ifelöcjiattfett
bom öcbben/ foo toel tcnrcgatbeban
al^ ban 'tgcbenbanbercnbccfalen/ contrarie W
ï^o. miog. ©laccaet baec toe te cmaneri»/ enMi"
frauöe ban Dien gepleegljt.

©cnfevcmiendcnjiöartpinDeliftccatifBilfPtlffln' ,.

be/ op toat boet enbc o?b?ebc3lanbt-<0f|Wo"'®2i»|
befcn ^taet in be aenfïacnbe cppebitieterSee^rf
^cijepen ban (©ojlogc fïonben geemplppp^i"*^'»!
ben/ enbe Daer op albooren^ geftoojtbcconliwtfl^ SI
ban bc fêceccn alfiiec
Ut ^bmitalitept bnuiffl |
^^obincie i^ bctliaencnbegecefolbeect/ batb^^^g^l
gen öaeciSb. <i5joot Bog. tct<lPfn(Wl>ttpi


-ocr page 444-

Γ

en OORLOG Η. ^Vijf-en-vsertìghfle Büeck, 425

I imfifntnfo"l>ctoo?OtnBBeMci0Cfrt/iencprtbeBp

o?D?eBf(icit/ enùeWe
I'—- hMifiminalje δ^^αε» mocftie iDccöcn / bat be Capi»
I r^y Tuptenanten enbcBcnbjicö^/ bienptbe
I S ïant-rniHtie op %amJ-moote (lonben ge»
I r^opcect te toitben in bc Cajupt ban be flacp-
1 η aMneaccommooettt / «i albaec aen bc lïafcl ban
i KcK-<iaP'«Pnfn/ toclBEttacteectmocöten
f tocK öci "at bc fitrbe gJcijecpg-Capitepncη bacc

hnfffrii VlflfìZ UDCC fi^l Pcfec/ ciibat bc refpcctibe
ιμΛ aomicatttept bp Bacc tooa uaogentfjebcn
eMuiftotifcert mocötcn toccbcn/ om ficöbicntfiat
Ss ten aènfien ban bc ®afcl^ öan be J|noft-(©ffic<f=
rmüan be ©loot notö te mogen eflacgeccn met foba»
niae bpfiaci) al^ befefticnaecc]ciBentiebanfahen(n
aDenenWIlicHljept fullen oojbeelcn te bebooccn.

^acbe boo;rc5iebe Eant-(@fficircen immebiaie»
Wt6 foiöcn tomraanbfcen / cnbe Boubcceercn bc
ïant-feolDaten/Iatenbe be i&cöeep^-Capitepnen of
Die ftmctie behlebcnbe / be JBaatcofcn en 't ftcfteep^-
üolcft aoubetneccn enbe sebieben/ fonbecflcbbaec
mcöe feniflöflnt^ te bemoepen. ® e^ bat fjet Benccaeï
en opuec ^ommanbement obec t)et gantfcbe ^egip /
en alle
lj(t boIcË ban i@02l0Be baec innc tDcfenbe/foU'
De iön en blpüen aenbei&cficepg-Capitepn/ of bic
oene Die De felbe functie befileben fonbe/ naectoelc^
het^ o;Die enbe bebeIbe3.ant-(@ffitiecenBeeouben
fouDen teefen / gacc immebiatic Commanbementen
obec De foloatcfnue
te tcsulcccn.

©at De boo?f33lant-t©fficiecenin bcpatticuliece,
^Öfep^ mcps^-Saet mcbcfoubenfeffïeenöcfiem=
me öeblicn / in ojb?c nacc foobaniflc fcficep^-(©ffïciei
ren al^ nebenö Bemmeteelöcheoföooaecqutóitep'
ten fouOen toefen betfien;

Pat bp obetitjben of anbece ongelegentbcben ban
De ;6cöeep^ Capitepn in ftjne jplactfe bp piobifie fou=
DefuteeDecen/ en fulcjcoocltgetgenccacicommane
Dement al^ boben bebolbecen op be nacfiboMenbe
fcöeepi ©fpciec / Bflöcï» oocft bp obecïgben ofanbc·
te ongelesentbept banbe 3lanbt-<0fficiec b^ felfjβ
υΙβίφ foube Bcfuppleect en tDeecgbenamen taerben
bp De j&etgeait of anbccc nacflbolsenbe opt be Xant
JBilitie. .

β
ΪΓ

<!inbebatboo|té Be««aI0cR aen bcboo?f3^ci|ccp^
enUe 1lant-©fficieten mocöte toecben flececommans
beett/ ooth ban toesen baee]|a. J^og. be Staten
ban be]^jobincicn bacc bctaelt^ ^eeren/ enbe Col·
lesien tee Ibmicalitept cefpectibelgcft belaft en bebo<
len/ met ben anbecen telebeninallc floebebjunbt»
fcgap en co)cefjponbentie/ totbetcacbtinBCbanben
meeüen bicMft ban 't llant/op pene ban bp scb^ccBe
ban Dien / baec obec B«o?ris[eectofte fleficaft te toec
fulcr al^naecey^igentiebanfaecBenbcbonben
fouDetoojbentcbeBooccn.
ti«' ^'®entiendcniiüecfïaen/batfoacnbepacticuIiecc
f wn. Commilfic-baerbec^ al^ aen be ©ojIoBbfcBepen ban
oen ^taet / eenise Engelfche oficbpanbtlöcn ficde'
P^ buptcn een generale SSatailIe ban boebecsijbt^
®iMten berobetenbc/ foube toccbentoeebelecBt en
boRi^DeeececbteöcIfttjanbc®?emienbpbeboo?f5
90. Jlog. cefolutieban ben drie en twincigften
pö^^/Wooft acn bc geene bic eenig Engels φοι>
ιοβ^Κδίρίηεεηε eenecalc SSataliicfoubeUomente
5'wbecen/ en bat fonbec pnbetfcBeptinujatqnac·
«rt ban De ©erelt fulcp ooclt foube mogen Bomen
boo? tebalien / miti beBooj®cR bocecenbe ban Bare
®f^"^Dtinae. toecbcnbe©cccenHuygensenbe
wwegaet φα. Moa. <©ebeputcecben^ tot be faften
WW be SeebecfocBt t'ewmineccn / of en toat boben
'öoo?f5 i^ / De boo?f3 pacttcnliere Conimiffic-
S^Sff tnfeeojloch-fcbnicnin 'tbooifjca^nocB
wum bejjoocentacgcïecBt tetoetben/baet op nae te
"en oe teelementén in be jaren fefticn honden drie
η^'ϋίί®''' envijfenveertighgeacrcflcect/ enban
rnw! " '· *i5nbc ten cpnbe bat acn be bc=
Mimoe Dee boojfs Premien enbe befooningen gefielbt

f»·· —-"t* Iw «p ut uuuj^unuKiui: (.riuiiiiic uan bcn

«even en twintighftehgjanMaïÖlcfHpbcn/ fll^bpÖC

enbe

amptiatien ban be felbe baec op albccept^gebolcBt/ 166<*

ofte noci) te bolgcn / in tgbrn enbe toplen cseen gfies_1.

b;ecR oftcbilapmocBtetDctbenbebonbcn;
gebonöen enbe berfiarn baec toe mit^befcn te befline*
ccn eit al^ een fonO^ t'affcccccenI)etpjofgtcefuIte<>
cenbe uptbe rcdutìie ban Renten en incereftcn obec
)ec Comptotc ban ben i^ntfangcc i23cnccael Dou-
)let ban vijf tot vier ten hondert) met Bet accroift ban
bien/ obec ben loopenbe jacefeitienhondcrt vijfen
feftigh, mitfgabersS ootb bebetoufietwecmael hon-
dert en veertigh duyfent Cacolp gulDen^bp ben eacc
ban ;&tate in boo;caetgel)oubentaccbenbe/ bjcbet:
gementionecct in Bate ito. lËog.cefblutie ban ben
achtienden bec boo;(ebcn maent / enbe nocB 't seenc
pjobenieccn foube upt be capitale fcBattinge / en an®
bece mibbelen obec 't refo^t ban be genecalitept te in^
tcobucecen tot berbai ban be quote baec op 't felbc te*
fo?t in alle bc oetcaojbinaciffe petitiën en laflen flonbc
acnBcflagen te tnecben/booi foo berte be felbe mibbc·
len boben 'tgccne baec upt tot eenigcp;efTanteenbe
fpoebige neceffitept foube moeen toefen eeiicBt / fou^
ben ftonnen flcechen/ cnbatnocBbaecbeneben^itt
fubfidium be i^JObincicban Hollant, Zeelant, Vrief-
Jant, en Stadt en Landen , becfocBtenbCBCautBocfa
feect fouben toerben / om be berbecc Pramien bie on»
bec <0abe^ ;egen fouben mogBenlxiecbenbecbient/
pjompteIBcb te bolboen/ tot laf! ban be genecalitept/ '
onbec belofte en actie ban Baec l^o.jSgog ban bient»
Balben bp ofte ban toegen be flemcene önie / niet aï»
leen ten aenfìen ban Bet becflcccltte capitari / maec
oocB obec ben intecefl ban bien tot vier ten hondert in
't ^aec geinbemneert te fullentoecben.

Jl^Dbec^i^gecefolbeect/ battotmeecbec encouca*
sement ban pacticnlicren bie baec met etnige^^cBe*
pen op Bace ilo, IBog· befïeirinBeten(@o}logeupt»
gecuft onbec Xant^ Blootc foube toillen cengeceiV
om fo;tupn op ben Bpam.tefoecBen/ oppbecban
fobanijje fcBepen gemonteect ban twintigh tot dertig
flucRen/ be nombje ban vijf en twintigh of dertigh
jüdufquettiec^ upf^Xanbt^ H^ilitie gelccBtfoube
tnecben. S^ecbetp i^ bcc^aen bat boben enbe beBal»
ben be notàEde ^^jemten geflelt en belooft bp be &QO}fi
Bacc i^o. Mog. cefolutie ban ben feven en twintigften
^anuacg lefilcben/ be cefpectibei^ooft-^fFicfecen
ban Eanbt^ J^loote nocb geautgocifeert fouben
toecben/ om in ofte omtrent be actie ban (@o!loge
felfì^ cenige fojtable l^jemien en belooningen te mo'
gen uptlooben boa? b'eencofb'anbece ballante enbe

foube moBBen aen be Bant geben/ ommetotbienfle
en reputatie ban 'tSant getentter t enbe geejiecuteect
te mogen toecben/ al^omme in'tenteren, bececfie
binnen te mogen toefen/ enbe bieco

gelifche ; enbe bat ten bien fine aen be 9Sbmicael ban
be l^loote autBocifatie fouben toerben becleentom
tot fulcBen en biecgelBmc effecte becfcBepbe fo^able
beloonineen te mogen uptlobcn/ mit^ in alle^ niet tv*
cebecenbe be fomme ban fes duyfent €acolp gulben^/
be bolflBenbeï|ooft-i|fficiec vyf duyfent, ben derden
vier duyfent, Öen vierden drie duyfent, benvyfde
twee duyfent, en bc lefïeduyfent gelijcficBulbeni/ eti
bat baec toe boo; enbe ten beBoebe ban be felbe
ciecen beBoojlBcfte acten ban autBocifatie gebepc*
fcBeect fouben toecben. ^at mebe tobber^eenban
39pant^ ® o?Iog-fcBepen Itomenbe becnielt te toec^
ben booi een ofte meet ban'^3.ant^S9;anbet^/bie
geene bie bebootfsSSjanbec of S^janber^ foube Beb*
ben aeneeboert/ baec obec tot beloninge fouben eBe«
nieten een gececBte derde part banbep^emienbpbe
boo7f3 cefolutie toegeboegBt / aen '^ILant^ <i^o;logt}'
fcBepen gelbcBe Bpant^^aojlogB-fcBen becobetenbe/
boo} foo beel eenige |)atciotten Bcneeen fouben nuM
gen toefen t'Baten patticuliecen Itofien eenifle S3;an«
ber^ upt te cuflen en bp 2.ant^ Skloote te boegen /
bat be felbe met foobanige 25?anbet^ eenige ®panbt·
Itjcfie (©ojlogB-fcBepen becnielenbe/baer booten fou*
ben gbenieten een gececBte bccbepar tban Ì: geene bp
bc boo?f3 cefolutie toegeboegbt i^ aen fcbepcn bp pac»
ticuìieteti tent©OiloBeuptgetH|l/ bleeeiöcfte©o^
jl^n 3 woft»


-ocr page 445-

1665.

416 S A κ E Ν van S Τ A E Τ

loQ-fcOip ban ben Bpanb mocgten homen te bcmacg·
tta^n. ^at mcDe Die gene / Die ern ban
25?anbtc^ tncfenDe inpofiupi om eenifll) ©ojlofllj-
fcbip ban Drfcn ^tart te bcfcBaOiaenhomttecutne'
ten / Daecboo?toe-oeicc&tfonùe ttojDen een piemie
ban fes duyfcnt flulDcn^ j <gn op bat cencn ptgcli)c=
bfn
Dooj opcccljteliEfOe tot fijne ©?outoe enbe tóaii
Drrcn i· eDjeben sjjnOe / beji te meec ten Dienfie ban
't
^Lantgcanimeecttn (ie-cncoui;agesct moct)ten bicc::
ben/ bat obec fulcj; ten acnfjcn ban alle be aefncubel»
bebiein IcbtnDe E^üe toefenbe aen eeniQbe ban be
fclüc Qcflclbe pjetnien fouben pacticipetcn / I)aec
10eDmi3cn cn lainbcccn upt ben brupt en gefielbe
looninacfonbentoetbcntDfgebocflt/ ttoeeniaei foo
brri al^ be booirs gefncubelbe foube Debbcn genoten /
fulc]c bat De boo^fs S^ebutoen en lllinbecen bacc inne
fouben bepien tttet ren bubbriùebanbt i <l3nbe i^ befe
tiaec 1^0. refotutie be cefpectibe «CoIIcgien tee
'i£Oniicatite|;ittoeaeronben/ om teficechen tottiaet
<2Sb.nacict)tinac.

^Ifoo bp be tegenbjoojbige con|unctuce ban tfj=
benenfahen/ in bebjeirfte meec al^ opt foube moe=
ten toetben uptge fìen na bcquame Capitcpnen/ enbe
©fficiecen tee See / geccnommeect ban gocDe con:·
butte enbe coitcagte/ Die eclitecbiclbp beXebecan^
ciersJ foobaniglj ccebijt in'tin
-hoDpcnban{iareBi=
bje^ enbe anbece ©efjoeften niet fouben mogen bin»
bena!^'tb)fibegoo?bt/ tot becacötecinge/ban ben
bicnfl tìan 't llanbt. ^00 't ben
elfden goebt-ges
bonbcntotbecfteccftinglje ban't ecebijt ban be <ia»
pitepnen en <©fficiecen tee Zee / mitfgabee^ tot ge»
cuflijept ban öe aeberanciec^ / öarc l®arencnDc
Φοοριη anfcl)appen acn be ftlbc ccebitecenbe/ bebent
te maeclten / en te becttlacen/ bat alle foobanige
M.e=
becanciec^ Óace (©oeDecen en ï©aren al^ booten aen
be boojfs Capitepnen / of »©fficicren tet See cceOite=
renbe / 't fp bat be frtbe quamen te fietben / of toel in
ebentebipbcn / b0D| aUe anbece Ccebiteucen fou>
ben 3t)n cn bl^bcn gepjefeceect / op be i@}bonnanticn
bie bicntbalben bp be Colfegien tee ^fbmicalftept
bantDcgDen getEanbtten begoebe ban fdobantgbe
Capitepncn en (i^fficiecen fouben ;t)n / of nocD fau=·
ben toecben gebepefeljeect en bat be felbe <@|bonnani·
tien boo; foo beel bie niet toaeclijcft boó; bate ban bec

ί^ publicatie aen anbece foube taefen betpanbt / baec
joocen fpeciaiijcli fouben Jönen Wpbenseaffecteect
enbe betbonben / fonbec obet enbe tee faecUe ban
eeniglje anbece feljulben bei: boojfs Capitepnen/
enbe i20fficiecen te mogen toecben behommect, boo|
.enbe al eecbe booif33tebecanciec^ ten boUèn fouben
3tjnboIbacn.

^eti^Iaccaet jonggfl ggebaen emanecen tegen^
jiettiptbaeten ban ^eöepen op alle €ieb}etlen / fon»
Dcc onbecfcDept / niet alomrae foo pjecifeigcft tote»
bcnbe ^tgtecboIg{)t/ al^ ben bienfl ban ben 9.anbe
toeltpa^becepflTcDenbe/ i^gljecabcngebonben 0aec
JlEiog. in bebenclien te gebcn / of be felbe niet
fouben lionnen gort binbcn
Ijet boo?f5 ]placcaet enbe
!)et gènecael becbobt tegrn^ alle baect upt befe San^
ben baec bp gcbatn / foobaniglj te intecpjetecen / bat
fip 't felbe becbobt toa^ enöf bleef geintecbfceect / ben
'uptböec ban alle ilBaren enbe Cooiimanfcliappen /
Dofbauiglj be felbe oocfi fouben niogBcn3gn / enbe
^ie bie fouben moggen acngaen of toe-begooren :
3©aecop gcbelibeceect Jijnbe/ Den
elfden goebt-
aebonbrn tot interpjetatieban'tbooifsjpiaccacten
oenccacl becbolit / tegen^ alle baect upt befeSian^
..öen/baecbpgebaen/ mibt^befentebecfilacen/ bat
bp 't felbe genecael becbobt geintecbiceect toa^ / enbe
bleef ben uptboec ban allcÏ0accn enbe Coopman'
fcliappen inblUitictelijrli en fonbec onbecfcbept / Dee-
öauioD be felbe ooeh fouben mogen jijn/ enbetoie
Diefouben niogenaeiigaen/ oftoe-beöoocen / en i^
acn.be cefpcctiuc Colleoien tee Hbmicaliteptgefcöies
ben/ bat baec €b. 't boojfs ©laccaet alfoo geintetpjes
teect énbe ge-elucibeect / punctucljjch fouben fiebbtn
tebbfecbecen enbe boen oüfecbecen boojgace fubal>
iecne ©fficiecen / enbe allen anbecen bie onbec öaec
cefoKcccnbeboacen / met e)[:pjcffe laf! enbe o^bie ban

Ίί

W!

©aff-
fieliina?
ett carpii'
tatie
tmii t
iijjtbit-
ttitlinii
βηεπερ
(iCoop-
nmil·
(fOaii'
lifll.

geene pafloojten ban uptgacnbe «©oebccen aen ti(. ,
manbt te beclecnfU/ fonbec bat baec toe albooien^ Ι^ίΐ
fpecialc petmiffie bp ijaec J&o. JEog. naec boojaatiu »
be ingenouun informatie beclernt fouDe b^efen ; ^af
üiennoigenbe ootb bp Ijaec Ho. fi^og. ecnige tonc£
firn aen ((3eaUieecbcn totbertcccliban ^tbepcnbct>
leent toojbenbe/ gerne dBoebetcn of Coopmanfchon:
pen upt befe aianbrn mctbe felbe ifetlitpenfoubm
mogen torcbtn iiptgeboect / notljte beg»tl)cptHl)fi
mant anbct^ ban met natucelle ^ngljefetcnenban
fobanige (atallieecben al^'t bectttcubanbeMc*
pen fouben iiomen te becfoetlten.
^enbe cefpectibe Collrgien banbe^bmicaKtm fd
ben
elfden oocb gefct|?cbcn/ bat fp be §>cl)tptnban
«t^ojloge onbec Oace bicectie fiaenbe / ten minfitniÌf, f
noti) met be
achtile man fieccitec fouben Ιχΐιΐκη te ^
bemannen / al^ be felbe bp boocige becaminBeBffttb ï;
jecteect toacen / brmant te fullen toecben/ en in fpc. iS?
eie / bie ben
hondert vyf en feventigh Ïïoppentclljtni itui |
gen tot twee hondert» abbecteccnbe baec èa lllog. i»^
tijbelijth baat bp Ijun bie^-aengacnbe foube toefen ÌS? 1
bcccicfttenge-effectueect.

Ï^ocljt^ ooch aen ben lüacbt ban Staten gtfcgje. «,]
ben ten feitjen bage/ bat baec «iSb. bDCbetom een nleu>
1
toe petitie bjilben fojmecen / en baec Jloa· lattn
tocbomcn tee fomme ban
twee milioenenoniDtni/iH^I
tot ben aenbou ban norb vier en twintigh Φο;1οο!ι>
fcbrpen / om t' fUnec töbt te mogen bienen totttm- ''M
placement ban bie gene/ bie in be ceneontcc^ / gttiup^ S^I
cenbe bet aenfiaenbe Somec-fapfoen met be «Jngd- tt«k|
fcöebooi te ballen/ of anbecfint^ bp flojm cn onflebal «jU
fouben mogbenhomen te bltjben / te nemen bte^
belft ban bicn lang
hondert vyftig boeten/ tnbebus
becbelft ban
hondert veertig boeten tofjt/ Bol en fioeg
na abbenant met bet gene baec acn bepenbeetbe.

ïleecen ban Hoiiandt bebben ben twaeifdenttc 1
l^ecgabecingbe bebentobemaecbt in toattectnetiliet
Heecen bace pjincipalen foubengebjnpcftenöttJFoji"
muKec ban
£et bp ben lüaet ban ;btate gepjo/éctmt/
om baec op te be-ebigenbe
£ngeifeen^chocfc(@ffiiiiti|i Γ
ciecen bp be felbetoebecinteftiefen/ Inplaetfetong»»
be gtjelicemieecbe <@piecen uptbeËngclfcheenfit^i
^cbotfche iSegimcnten op bet^ ccpactitie oliefietn nu
bebbenbe / met becfoecfi om te mogen becflaen of 6« ^
anbece ]^;obintien baec op foube mogen bHibcn leal·
öe confibecatien/ op bat Dientbalbcnecnpacigiiepit ^
foube mogben toecben geobfecbeect ; bebbenbe ooctt
tenbien epnbe aengbenomen aenbe gbenulbe fio^
bintie bet felbe l^ojmultec coppelgcli tee b^nticntt
Pellen.

ban't Collegie toe Amfterdam **

twaelfdcn jEaect baÉCto-liÊba.Beaöblfceti/ Dit »»»
ben negenden upt be J®lelingc in 't ®e);el tuacinBe· Κ
accibeect/ ben <ί apitepn Verfchuyr, Boes,Fabrmw»U
Uy tenhout
enbe De Marne , ban Dctof Icfif vier jèWC ^
pen foube bomen tot onbec Marken, om metantiere^
©fficiecen enbe©olcltte too?beB becfien/ enfie jjrtt»
V y fde tot boo? be ;&tabt al|bo pet^ aen 't felbe te Ιϋ»
meren toa^/ enbe fouben be ©fficieccnenbeW
tepnen ban alle De boo?f3
vyf gicbepenopanOiCfli
ban gcootec cbactec tot booj be Blagge geaffecteW
binnen enbe booj bc fttabt gbeceet legecnbe
gaen / boo? bettclcfie bet fupj^ement ban 39w ^
meecenbcel getoojuen toa^ / enbe boojt aenBen»®"
toojben foube/ baec toe,fonbec ecnige intetmiPW»
bcboicentoacfnacngbetoent/ enbe Dat
οραΡ"»'

toacen niebe inTexclgeaccibeect uptDeWieliofeo

ben Commanbcuc enbe Capitepn banbec nuw»
mitfgabec^ ben «iapitepn
Gillis Thijf? «n Caropco»
Jan van Caropen, Pieter Salomonfz, NicolaesMaf«"
velt, Ysb/ant de Vries
enbe Adriaen van Reede, fif^
benbe ecnige (jccïien inbe <iBa|i-bupfen
lesgenbeacbteCBcIaten / anbece Die becloopen»^
ten enbe baec in bienflbanparticuliecenba®'"^
geben/ enbe fommige (lecften binnen ;6rbccpf d W
om toelchec^ bolch te becbttfcben en ceccenttrt^
foo beel noobiflb enbe mogel0cft toa^ al οΐψ fia®^,
gegebcn/ enbe toiecben beg>cöepe»int«iniW!P^
be ojbje enbe twecbiflb flebouben, ^^^


-ocr page 446-

O O R L O G Η. 'tVijf-en-veertwhfteBoecL 427

ip5f.

Gcheele-
quote.

Gelderlant . . . 6^τ .
Hüllant . . · · HS^ ■
Zeelant , . . · 1016 .
Utrecht
. ... 6fO .
Vriellant ... 190 ·
Over-Yffel . . 395 .
Stad en Landen. 6yo .
Drenthe , . . · ui.

51° ·
3 200
800 .
5»5· ·

U7y

Jyo .
■ ·

m-

riiSy.

7goo
iii8f.

{Rebben gare i@o· JDoa. fïcgt)eboo;f5X0f{eenDe
calculatie toellaten aebalien/ en i^ Dirnboleen^ eoet^
■en meer gebonDen / Dat in piacfe ban feven duyient drie hon-
laer ban dert hoppen / toefcnDe 't beloop ban vyf en twintigh
Boppen ober alle Deinl)ecmfcljc,<Iompaa.aenaeno·
men fouDe toetDen/ bet equibalent banelfduyfenc
een fiondert vijfcn tachtich IJlanncu ; <5nDei^mit^
Dien gefcbjeben aen De aemelte^jobincte ban Stade
en Landen, Dat De felbe b^t bolle actalban vijf en
twintigb itoppen Ober alle De inbeemfcbe Compaa. op
bare repartitie ftaenDe enDe boojt^aen alle De anDere
p?obincien/ mitfaaDer^ aen ijet HantfcBap Drenthe,
Dat De felbe . pDer baer reflerenDe continaent in be
boojfsclfduyfenteen hondert vyf en tachtigh Roppen
ten fpoeDiabflcn toilDen Doen toerben enDe aennemen
De felbe berDeelenDe ober De j^eDerlantfcbe (tTompag.
op gare refpectibe repartitien flaenDe / Daec inne ob·
fecberenDe foo beeleenicbUnt^moaelgcftenDeDoeno
lÖcR toa^/De meeflc efqual tept/oocftöaecj^o. JUSoa.

_____ . . ^ , enDe ben toelaemelten «aet ban ^tatetTönertijDC

3t)n / tot betalinae banfolüpenaen'tfcbeep^-bolcl^ ! oberfenDen cene pertinente Etjfle ban De Compa*
fooubeal^nieutoeaeiigemomen/enbain vier hondert; gnirDie met De booifsnocg aen te nemen j&olbaten

duyient poncS9o^{tFupt(boo; contant aelt bebongen;

uylei

bebalbcti faó beëlonêpnoiaê behoeften meer tot foo^
iQc uptcufiinge nooDiab / t>ic niet alleen nu moe
(2(11 toog&en nptaelebert/ maeroocfttegen^Decon

fnmptie tnoefien toojDen a^PlobtHeertfesmaclhon.
dert duyieuc aulDen^ ten minpen ban Doen baDDen /
op bat bp faute ban Dien foo acooten toercli bat Doo;
Öolie^ flcnaDe en oncoemelijclt in 't oofle ban De
Wt»
telt tot dier toe foo toel toa^ aeabanceett/ niet moe-
iten laten aenflaen tot foo acooten mifnoeaen ban be
Otmeente al^ l)etteaentooo?DfBbmetIuPeenb?euB«
öctoiect aengefien; ©p bertoac&tinae bantoelcfte
voojwge fp Defen Dacb baDDen ae-t^peDieect met een
mmn naec Cadix De Commiffïen en o?D?e# boo? be
vijftien g)ci)epen alDaer inaebupjt / om bcneben^ be
^le Hant^ ©ojioa fcbepen baer te con junaeren/met
wn anbcten ban smima te bertoacfiten / en fouDrn
op mo?Ben met De pofl op Italien af fenDen / bet geen
öcrepfcöt Befamentlijche nacicbtinebe tofecDt

^ 't eöbilö De^ ïïaet^ baer in beflaenbe / Dat om»
Zfi η ttiet Den anDeren te egalifeten/ ten

fouDen toefen berfïeccltt / ten epnbe be l,0fte ban be"
fettinae Daec naerraocbttoecbenaeDjeflëectenDeal*

Danige uptcufiïngenooDiab/ Die niet alleen nu moe:: ! le^ toatbaecaenbepenDecenDe/ inaocDeenbebalie

...... ' -· - o?D?cBeti?acbtcnbeacbonben. ?&eii^fpeclaI0c6aen

be i|eeren Staten ban Holianc enDe Weft· Vrieflant,
teaentooojDia ^taet^aeto(jfeberaaDecceefc{»eben /
Dat baer «SD. JIQoa· bet equibalent ban bare aenparc
ter nombje ban noci) dne duyfent twee honden en
twee en vijtigh {toppen / op()ecelDecfpocDiabfIecon*
fojm Den boojflaa ban De meer toelaemelDe Qaetban
&taten tot la^e ban De felbe ^^bincietoilDen Doen
fupplecen / een^Deel^ met bet aennemen ban een ae·
bcel Regiment ban vyftienhojidertmannen/ enOc
bOD;t# met recceute^ enDe berfleccRingeban eeniae
€ompaa teboet/ en banalleDeCompag.paecDen
flaenDe op De repartitie banDetoelgemelbe$tjobin<
eie / fulc); al^ tot betcaebtinae ban De meefie efquali^
tept/ tuffcbénbedDompag.banDefelbe/ cn Die ban
De anDece!p;obincicn/mttfaabec^ten m^fien Dienflc
ban De XanDe l^ebonDen fouDe too;Dentebe|^oten
baer Ha JIBog. fn Den meer toelaemelteniQaet ban
g>tate meDe t'fdner t0t pertinente fte nniffe aebenDe /

luaii-

^nntnbnnbeiaflcnaecaufeectDooi'tamiemenban enDe aijfiin/ foo ban bet booifs aen te nemen Re-
«!!„ " ^^ w'g floppen ober alle De inbeemfcbe Com^ giment al^ ban De Cprnpag. te Pacrt enbe té Voet,Die
S'is eeniae jlBilitie fouDe moaen aengenomen beïfletcftt fouDen toecDcn / oberfenDenbe om aUjltctt

K "'8'"P3"i"ctopDieJ9|obincien/Detoel= " .......— -

ιηίι,Λ ''^""emen Der boojfj vyf en twintig hoppen
fl7n« « '«'inae baer Qjiotes enbe continaent toacen
«namoaen / naer aöbenant be i>?oblncie ban Stadt
liflpmN " ' bet booabfle bp be raeecfle.

cle'hfln q" j" ""euaeigchinae met De felbe f jobin
stadt ende Landen fouDen moeten acnBffla

mt'
enDe

Stadt cnde'Landen, m'itfflaDccé ÖCt Eantfcbap Dren-
the aefcb?ebf η toiert / bat be felbe fn confìDecatie ban

llOfttihe------' yti yMuyuiit up Ut metiijt· : De ciqua. liteyt bfet boben bafï öcflclt aeneraljjcR alle

belaft Λ, ban vijf en twintig Itoppen toa^ De lacDeclantfe Compaa- op tjace repartitie fiaenDe

enDe calculatie Daec banbp I met De boo?fcbjcbe vyf en twintigh Koppen toilDen
ri>n.„5°Kgefo;mecct/ enDe Dat ober fulcp De anDe» ; boen berfletchen/ boo;foobeelfulc]calnacËnfeten

toa^ fleftbiet / felfoocft Die arene Die binnen Embden
puarnifoen bieiOen / DaeC onDrr meOe fiegcepen.

η 4 «ïnDe

cn

acn toecDen in De nomb|cbanelfduyfenteenhon-
dert vyf en tachtigh mannen/ foo al^ in De boojfs EH.
Pc enoe calculatie öietnaccaeinfeccect/ flaetacoca
pjcffcert/te toeten:

. ischalütn öe "oojfj i>cBep£n toawn tien ban Oe
· Ktwecdc Charter
m)aett0 drie f CCflattell ban

VJacke te ftomcn / cn Den toeloojp ban boicft
Slt
t acntood?Difl öop? De toctbinse ban foo bed mi'
SSgridcft/ feec seDibmeccttoiect/ enOeoocft
niVf oniara nocDtietbeteM toa^ Doo? De verhoogmge
d r Sïït gdden ban elf ofte twaslfflulOc.^/ Daec
inie fp De èetoint()et)becen ban De (©o(l-g!nDifcöe
Lmoaenie fiaODen moeten bolacn / enDe oocft be»
S latfn Doen aen alrDctbebacenboIcfiinDienfl
Mii Dat CoUeflie jijnDe / Dat haec Dapper D?iicften
me / maec bp sDenerale atffïnfle bccfioopten m
UpnDt ban Defe raaent omtrent acht en dertigh a
veertieh fechepen iOnOct boon'se permiffie oereette
ntbütn/ enmetDered al betteobeabanceectteful=
itntoeffn/ fijnDeDeBrantfchepenbannuafoÖeceet
enöe De «Öaljoot^ altoo^ toel te beftoraen / in alle
het tDdcfie m Dier boeoen toierDt g&epbett / Dat lp
I ftatc
Bo. JBofl. fionDen berfeecfiecen Dat aer" ·"■"·-
ί Deüoittn oenDÖthient BonDcn toetDen ;
ί t'ftincc tijDt De effecten enDe fucceffen aen öaet i^o.
moa.tecljoopten te aübetteren/enDe tot nocii meer»
DfC ntnoeflö te Doen onOecbjinDen/ allcenltjcftbet=
fochten neDienflelijcft Dat aeltjcft öaet IBog. niet
fonoec ceDenen Daer feet ecnfliaö aenOjonaben tot
boojtfettinae banDeboo?fcö?ebeeQuipaaie/ Defelbe
oncft acn De anbere 5i)De s«n minDet pbet aeliefDen
aen te toen&en / om De ileeten Staten ban Dere«
^ettibt #;abincien te Difponecen / niet alleen tot get
ομιβεη ban nooDiae confcnten op De aeDane petitie,
neroner oocR totpjeflatieban prompt furniiTeracnc
liec geceqtifceecDe pennipaen na p?opo;tie ban ben
gtootenomflacbtiaeraenbebolenenopaelept/ Deer
toe fp uu (n contant/om De ©fficiecen enDe Capitep.
iten bequaem te ma&en tot f)et befielien ban gare
Dic^/teacn^DatDe^c|)epenoberDe VlackenfouDen

Heeft aenge-
nomen.

Sai aenne-
men.

. . . 71

• Jiya
. . ii6
. IZf

 ïiy

• · IS

• ■ niec
. . 35

-ocr page 447-

42 δ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

Idö f €nl)e eyttact ban Defecefolntie aBefonben aw

_: ben felben Raedt ban ;btatc /om te ficecften tot Date

CD. nactrljtinae enbc topbec^ fulcj; cnbebact'tbc·
Öobjbe.

Haec l@a. jees. {lebben ben feftienden uptaegeben
bxitboladt.

j4e7i alle Koninge» , Republijcken , Τήηοξη,
Potentaten, enJe Steden in Europa, geinteref·
/eert by het ffluck van de Negotie, de wekke in
alliantie ofte in nenteralteyt fijn fiaendemetde
Vereenighde Nederlanden, van defen Staet,

jitetin T^ En Koninck van Grooc Brittannicn continue-
(iitaua- L·^ rende ende voortgaende in fijne onrechcvcerdige
^^ffib» Aaien ende Proceduren, heeft den
-vierden defes uyt-
aen «li gegeven de nevensgaende Declaratie, houdende on-
tnacjitn der anderen j
dat allt Schepeavanwat Natie die/ouden
haii «U- jgggeft^efeti, inhehhende tenige Goederen, K»opm*n/chaf·
ƒ «ij ofte Ferjoonen hier te Landen t'huys hooreHde i ont'
moet ende genomen iterdende door de Schepen να» Oorloge,
ofte particuliere Commi^e-vaerders va» Engelant > ge-
(ondemneert ofte verklaert foude verden va» goeden pri^/è,
gelijck mede alle Goederen endeKoopmattfihappen van luat
Natiën die foude moghen wejm, wekke ghelade» fullen
i» eenige Schepen defer Landen :
Ende nademacl
dit eene feer veere uytfiende faeckc is, raeckende alle
Koningen, Republijcken , Princen ende Potenta-
ten in Europa, geintereflèertby het ftuck van de Ne-
gotie > foo hebben wy noodigh geacht de voorfchreve
Declaratie mits defen te accompagneren om uwe Ko-
nincklijcke Majefteyt na behooren te doen begrij{)en
de onrechtmatigbeyt ende fchadelijcke confequentie >
die de voorfz Declaratie tot totale ruioe ende verderf
van de Commercie van des felfs Onderfaten met fich
is llepcnde, alsdreygendedefelveinefïèflmetcon-
fifcatic van alle Goederen die fy fullen koonen mach·
tigh werden > fullende daer uyt oock onvermijdelijck
volghen> dat hare Schepen door de Engdlche Sche-
pen ίϋ Zee bejeghent werdende» 'cfyuyc ofte na de
Havenen defer Landen komende I jaoocknae, ofte
van andere pketfen ende quartteren » fimpelijck de
Zee paflerende» fullen werden aengehwit ende op-
gebracht, onder ti tul ende pretext van te willen on-
derfoccken, of oQck eenige Nederlantfe Goederen
in de voorfz hare Schepen i^n geladen, daer door dan
de felve noch op defe Landen> noch elders paiGbel ful-
len mqgen varen noch trafiqueren > endeverfpecken
derbalvcn dat uweKonincklijckeMajeftewde voor-
fchreve onrechtmatigheyt mee vigeur ghelieve te-
gen te gaen, ende met, ende nevens deién Staet foo
ekorbicante Procedueren couragieufelijcke helpen
ftuytën, om die Natie tot andere gedachten, en Cori-
ftefijcke matigheyt tebrengen:vaftelijck vertrouwen-
de eiide verwachtende van Uwe Konincklijcke Maje-
iley t booghfte wijsheyt ende genereus gemoet, dat de
felve niet gheneghen fai wefen fich uyt vreefe van de
tnacht der Engeifche, tot fodanigen onverdraeghlijc-
keri lijdtfaemheytte voegen, ende alfoo Üwe Ko-
nincklijcke Msjefteyts Onderdanen van defer zijde
oock fubjeél te maecken aen aile'tgèenefy-Iuyden
van de Engeifche albereyts geleden hebben, ofte noch
fullen komen te lijden, daer van fy tot noch toe van
onfent wegen bevrijt fijn ghcbleven,nicttegenftaende
albereyts verfcheyden van hare Schepen in Engelant
opgebracht ende aengehouden fijn geworden,om datfe

taya..

na defe Landen waren gedeftineert, 't fy in der daet,
■ het welcke by aldien door Ons
ten geordonneert » ofte getollereert
aenjjnfe Oorlogh-fchepen, ofte particuliere Com-

ofte op prefumptie,
oock fouden werden

miffie- vaerders, wel haeft vernomen fouden werden
de ongemacken ende fchadcn diede Onderdanen van
Uwe Kojiincklijcke Majefteyt, ende van andere onfe
Vrienden ende Geallieerden, ofte Neuteralen daer
over fouden hebben te lyden.

Aëum den l6. Alarty

f:

li i

mm felben Dagge neet boojgaenfte beli^tcatit,/,
om aoebe enbc pregnante cebcnen op Den bienfi enbe "
reputatie ban ben ^taet / mitfgabet^ op b'eete tnbt "
ccfpect ban be tcfpectibcCollegientcr Admiraliteyt I
meccficlijcfie ccfleFieöebbenDcbetflaenenbeBtïefd. '^
ίΊ
beect/ bat be Raden in be boojf; CoUegieu albecci
<0ebeputectt ofte nocljtebeputecen/ mitfaabet^tie>i^'
Advocaten, Fifcaels,Sccretariflcn, Ontftngersende "l®*
Convoy-meefters baubcfclbc/ COJpotClijclJenOifofc'"^
melgcb fonbec eenige ccfcttie ofte cclatie tot bc pjanii
que ofte t)etgeb}upth inl)anbenbanbtn]|cecj^2ef!.
becenbe tee BctgaDctingc ban bare igo.jÉog.ofbie
gene bie Daer toe bp ofte ban te)cgent)aeci|o.|ii)g.
foube toefen geautgorifeect fouben afleggen benna·
bolgcnben€ebt:

lek beloeve ende fweeren noyt te fullen leveren,
nochteoock eenige portie of deel te lullen hebben,
direélelijck of indireftelijck in eenige/ewMsiwsvan
Houtf Zejlen, Toitwerck, Canon, Busirup, Séitf,
ofte eenigc andere behoeften, Wapenen , ofAmmsi'
ft e van Oorloge, Bier, Boter Kaes,
of eenige andere
vivret, nochte oock van eenigerhaode andere Waren,
ofte Koopmanfchappen , hoedanigh de felve oock
foude mogen genaemt zijn, die ten behoeve van de
gemeene faecke, otte oock wel
hyCapite^aenoivi·
dere Officieren reforterende onder 't Collegie ter Ad-
miraliteyt refiderende tot........

. . »..........inghekocht

fullen werden, dat ick oock uyt foodanigheverkoo·
pinghen ,
ofte eenighebeiledinghen niet en fai profi-
teren , diredelijck of indiredlelijck in eenighernn.
nieren.

Dat ick medediredelijckofindireöelijckniftien
fai
Heden in eenige Schepen ten Vrybuyte uytvaren-
de, noch oock koopen of doen koopen eenige Sche-

pen , Beuyten, Waren, ende Koopmanfchippen
of eenigerhande Goederen, hoedanigh de felveoocji
fouden mogen wefen» die by ofte van wegende ge-
meene faecke onder de opficht ende de direöieviri
't:voorfz Collegie ter Admiraliteyt, fulleoverkocht
werden i nochte oock eenighe
Ordonnantie, Sefi-it-,
duiten, jiHten.
ofCwiöi»^ dietotlaftevan'tïoor.
fchreve Collegie foude moghen loopen ofte Hun te
vorderen, oock met niemant anders , direflelijck
of indireöelijck daer inne part ofte deel hebben. Ende
dat ick mede foo veel in my is, fai helpen te bdet-
t€n, weeren endeteghenftaen, dat yemantVinde
mede
Raden in 't voorichreve Collegie den Aki·
caet, "Bifcael, Secretaris, Ontfanger
, Cèmi^-Mtt-
fiers, Eguipagie Meefiers y of eenighe audereSiiÌf
fttn, van 'tghemelde Collegie, ygtvenhetpe®
voorfz foude mogen komcntedoenoftetecommit-
teren, direöelijck ofiadireftelijck in ceniger mani^
ren. : '

r - ieo wafrlyck meet my Godi

, machtigh helpen.

■■ ■ ■ ':t

boben ben gcnecalcn Eedt bpbebot^^'
be Raden Advocaet, Fifcaels, Ootfangers enbeof*
cretarifen, boojgacn^ met eenige referve ofte
tot de preaique afgelecBttoerDenbr/ cnöeöflto®p
bienboigenbe upt ben boojnoembcn generale»
fouben toetben grticftt / be perioden cnbe oufulen w
in fublïantie niet anber^ beftelfen/ Dan 'tg«w ™
'tbobcn geinfcccecbcjfojmulitr/ bjebecpoJJtflf fl·'
pjeffeert.

«Enbe i^ boojti aen bc cffpeetibe Cdlegiiii tet^
miraiitcpt gefcbjeben / Dat öaet ben felben twt
mebe folcmnelijcfi cnbe co?poceliit8 foube DoenRf'
flecen beEquipagie-meeilerg, CommifenjP^
ning' meefters, Klercken, cnbc enDece SuppooiK W»

be felbc ^ollegien bepenbecenbe.

3&en negentienden Martij
genbc:.


-ocr page 448-

en OORLOGH, *tV^f-en-veertìghfleBoeck. 429

PlatCiiit van de Ho.Mog. Heeren Staten Generacid^
ycreenighJe Nederlandtn, houdende fchtrp ver-
Mt jegbe"' de Ingefetenen derfiher Landen i
inde
-ümts raeckende de Navigatie ende Commer-
cie van de Neutralen op de Havenen vanEngelanf,
ώ mede de JVaren van Contrabande , ende de
ji^iurantien van Schepen ende Goederen de Sub'
jechn van den Koningh van Groot Britanmen toe-
khoentt'

De Staten Generaelder VecreenighdeNederlan-
den, Alien de geeneii die defen tcgenweordige
fullenfienoftehoorenlcfen, Saluyt;
Ooenteiuetm,
Djt nademael door dc onrechtvaerdige ende violente
pioceduetfio van den Koning van Groot Brittannien,
ende eenige fijner Subjeften > niet alleen veele goede
Ingheietenen ende Onderfaten defer Veereenjghde
Nederlantfche Provinden, in hare Navigatien ende
Commerden feytelijck zijn geturbeert gheworden

. . r-l.-----1,-----ij^f, ,

luitiui.·· —/----j-y —j~ ρ ----",,Ο"- ■

maer dat den felven Komngh oock gelieft heeft fich
tot vyantlijckc aggreiSen, lupture en openbaren Oor-
ΊΓ logh tegens defen Staer, en de goede ingefetenen van
iiiot dien uytfelaten,door'tincorporereBen wegh nemen
van Landen, Steden, Cafteelen ende Forten , naitf-
gaders door 't aenhouden, nemen, opbrengren,ende
^nfifijueren, oock bevechten, ende in de gron: icbie-
ten van Oorlogh en Koopvaerdye-fchepen, met de
ingeladen Goederen, tot onverdraechlijcke vero'nge-
lijckinge van defen Staet * ende inacftimable fchade
van de goede Ingefetenen van dien ; Wy derhalven
genootfaeckt fijn geworden, naer de wet dernature
code't recht der Volckeren, federt eenige tijther-
waerts do Wapenen atn te nemenfoo tot afgeperfte
tegenftant vandevoorizvyantlijckeprocedurenj ^s
to! redres ende reparatie van de verpngfeelijckingen
ende fcbaden daer door onrechtvaerrfighlijck geleden,
ende dienvolgende van onfer zijde mede tegens den
hoQgft-gemeUen Koningh te treden in openbare rup-
rure, gelijck Wy voor eenigen tijdt metdefelvein
openbare rupture getreden 2,ijo, end? daer van<!Ock
by verfcheydeo yporgecnde Publicatien aeneenen y,^
ghelijck kennifie gegeven hebben. £nde nademael
Wy tea voorf:^ eynde , ende wei y^ornamentlijck
■om foo veel in Ons is, alle verdereafbreuckv^ndie
.zijde voor te komen , verobligeerc ende gehoudep
zijn, naer Ons vermogen, ^nde foo yerre hetbuy-
ten verongeljjckjinge van Onfe Geallieerden, Vrua-
den ende Neutralen , naer 't Volckeren recht gefchie-
den kan, den boogft-gemelten Koningh i;e benepnen
ende te verhinderen de commoditey ten ende behoef-
ten , daer mede de felve den Staet defer Landen,?nde
de goede lagefetenéii van dien vérder af breuck foude
konnendoen. SOOIST, DatWy goetgevondenen
noodigh geacht hebben, allen dengecnendie orid^r
onfe ghehobrfaemheyt fijn ftaende
, te ordoniiérèii,
enie wel fcherpelijck te verbjèden j oockin 'tvWi^-
aelijck t'advèrteren ende tewaêrfchoüwèn alle iriHerc
Natiën met defen Stact in 'C Verböndtivrundtfchap
ofte Neuttiliteyi ftaende , ghelijck Wy ordBiine-
^"''Wéin ende VKaerfo|i^en refpeaivc' bjfflfe.

dat van nu vooruen niemant vanide
Ingefetenen defer Landén hem fid hebben te ver-;
vorderen uyc defe Landen, ofte oock eyt eenige an-
•^reUndeui Kohinckrijcken, PlaecfenofteStedjin
e vervoeren, ,ofte tranfporteren, diredtelijck ofte in-
.Wreiteli,cki,,p3^ree;iigCHavenen, Eylanden, Ste-
den ofte Plaetfen van Engelant, SchotlantofceYcr-
lant, ofte anderen onder degehoorfaemheyt van den
^eer-genoemden Koningh van Groot Brittannien
^ende, eenige Waren, Goederen ofteKoopman-
wao foorte, qualiteyt ofte natutede
ófte i?u mogen wefen, geene uytgefondert,
Η τ Wr^efpondentiecndegeraeenfchap

hïrZ van Engelant voórnoemt, ófte

«wconderhoorigen, door Brieven ofte anderfincs,

ftrcckende tot nadeel van defen Sfaet, te houden, in i66f.

eeniger manieren. Dat oock niemandt ter Werelt,al- ..........

hoewel een Vreeradelingh ende geen Ingefetenen de-
fer Landen zijnde, hem 'tgeene voorfz isuytdefe .
Landen fai hebben te onderwinden, op pcene van daer
over als Vyanden van den Staet,
fonder eenige con-
ni ventie geflraft te worden , ende voorts op verbeur-
te van alle de Schepen ende Goederen, die men be-
vinden fai, dat gepoocht worden naer Engelant voor-
noeint, ofte andere Plaetfen als voorei^ vervoert te
worden, ofte de waerde van dien, by foo verre de fet-
ve albereyts uytgevoert, ofte anderfints niet te beko-
men fullen wefen.

ΙΓ·

Ende naedemael wy naer den plicht van alle wettigt
Overheden, als fchuldigh zijnde, hare goede Inge-
fetenen ende Onderdanen, met alle mogelijcke mid-
delen voor geweldt ende overlaft te behoeden ende té
befchermen, niet en konnen volghenshetgemeyni
recht ende de praftijcque van allè Volckeren, nieè
ghehouden Zijn tegedoogen, dat den voornóemdeö
Koningh ofte fijne Subjeöen , vanyemantler Wè-
relt Werden gefuppediteert foodànighe behoeften
van Materialen , daer mede de felve evidentblijck
foudewerdenge^erckt, ommeons, endeonfegoe-
de Ingefetenen te beledigen, foo willen wy by deferii
allen onfe Geallieerden , Vrienden ende Neutra-
len , ende generalijck alle Volckeren ende Najtien ge-
advertcert, ende wel ernftigb v^rfocht ende vermaent
hebben, haer niet te willen vervorderen, geduyreni
de de tegenwoordighe difiFerenten tufichen defen
Staet ende Engelandt opgherefen, te voeren of^ete
rranfporteren uyteenige Landen, Koninckrijckea ,
Plaetfen of te Steden , dire(3ïIijckofteindire
<2elijck,
nae eenige Havenen, Steden ofte Plaetfen van En-
gdandt, Schotlandc ofte Yertóiidt, ofte anderen >
onder 't gebiedt van den meér^enoemden Koningh
ftaende,
tenige Munitie van Oorloge, éf etnigeMatt'
rialeni dienivd* uy trufiinge van Sc^tn.
boe die ge-
naemc, v^n wat fooue, qualrteyc, conditie ofte na-
ture die oock fouden moghea zijq, gc^igévsQde
felve uytgefondert, «lieo wy gëmeynt fijn voorgbe-
den prinie ende verbeurt te hóuden
de voorfichreVe
Oorlogh endejScheeps-behóeftén^,' diecontrairié^efó
Orife advertentie ende ordonnantie bevonden fuH?ij
'werden gheladen te zijni^ Om derwaeru te gevoedtó
worden;

IIL

Ende omme de voorfz toevoer des te beter mej:
feeckerheyt te beletten, en infpnderheyt te voorficn,
dat uyt defe Provinciën, onder valfche pretextèn geco
toeveer als boven. Van
levent mddiitu> Oorlogh ofte
'Sthehjfs-èèhotfien en kome tc fecfchieden: Sooenfal
niétnant Voülnen hier te Landiempghen laden, ofte
doen fchepen ^enigerhande Vivres, ofte eenige van
devoorfclueve behoeften, ommc naer eenigeLan-
clen .Stederi bfteï'laetfen van de Geallieerden, Vrünr
'deni ofte Neutralen van dpfj^n Staet getranfportècrt,
'ófte vervberi tó worden, fóftdërd^ertoe,alvoor(?n te
Irebben b^lcòmen fpeciael cohfi:n{;vàn de Ra^cn ter
"Admiralitbyt, ιή welckers diflriöe foodanigeljidjngi?
öFte ihfchépiqfee |efchieden iajEnde boven debi-
tàlinge vatì-'s Ltódts gerechtigheden, te fuUen hebben
géftelt idffifahiè'fcfeie voor tWeeinael dc wa?rde vài»
de
uyc|te V'óèien goederen ,_dat die opgeen anclere ^
als op der Voorfx^ricnden Rijck, Havenen',' Stc?
den ende Plaetfen, ende geettuntsdiredelijck of ih-
direftelijck, op eanigde Plaetfen vaiji Engejanht,
Schotlandt, "ïerlandt, ofïé.anderen onder'tgebiedj
van den voornoemden Koningh pijnde, fulfqn wor-
den gevotrt cride,geloft, ende dat Móneiifceckered
tijdt in het daer toe te verleenen pafpoort» nàerge-
legentheyt iende diftantie van de plaetfen, teëxpref-
feren, behooilijck ende den Rechten gcno^h :^ijnde^
by over te leveren Cenificatien, andere genpegh-
fatne bevrijfeh, fullen doen blijcken dat alle de v oorCs
Vivres ofte behoeften in 'tghehcel,;terplaetiTedaer
Öp die verklaert ende aengegevèn zijn, vervoert
fijllen worden j geloft ende ecu LahV opgeflegen fullëi»

wefen,

I!

1

i!
I,

U

Π

Η


-ocr page 449-

S A Κ Ε Ν van S Τ A E Τ

1,66 j. \vefen,ofïe dat by gebreecke van dien,endp den voorfe
_—— gcexprefleerden tijdt overftrcecken zijnde, deCau-
tionaris voor de voorfz, dubbelde wierde van de uyt-
gevocrde Vivres , ofte Oorlogh en Scbeeps behoeften
fulcx als die ten tijde van de te ftellen cautie getaxeert
ende gewaerdeert iullen zijn, aenftonts geexecuteerc
fai worden,

IV.

Ordonneren voorts alle onfe Inghefetenen ende
Onderdanen > advertere» ende vermanen alle» onfe»
gwWftfr^Wi'Vrunden ofte Neutralen , endegenera-
lijck alle Volckeren ende Natiën, willende varen
naer Vranckrijck, Spaengien, ofte eenighe andere
Naeburige of Geallieerden Rijcken, Landen, Steden
ofte Plactfen van defen Staet, Ooft, Weft ofte Noort-
waerts gelegen, ofte die van daer herwaerts aen fou-
den wille» Komen ,
te k'téjen ende te houden de ruyme
Zif j alfoo wy yerftaen ende verklaren by defen j dat
alle Schepen die op de
Kuif en van Engelandt-, Schot-
landt ende Xrlandt,
of andere Landen ,· Eylanden ,
ende Plaetfen onder't gebiedt van den Koningh van
Groot Brittannien zijnde , ende voornamendijck
bïnjten de Bancken ende ondiepe» langh 's dejelve ghele-

fj&iwj gevonden fullen worden, ende.idicalfooniet
uytenjufpitie fullenzijn van tegens deféórife Ordon-
nantie ende advertentie yet voor te hebben, foo wan-
neer die in
't geheel ofte ten deele met eenige Ammunitie
va» Óoorloge
ofte Scheeps-behoeften^Udenfullenzyn
by de Capiteyneti éndC andere Officieren van Oor-
loge, oock ComtniiBe-vaerdersdefer Latiden aenge-
haelt, ende opgefondenfullen worden, ommcdaer
over by de. Raden ter Admiraliteyt te worden geien-
tentieert In maniere als in't tweede Articul hier voo-

voeghen hier vooren verhaelt , ofte anderfins foode
felve niet voor handen fullen Zijn , met pecuniele
boeten, ter concurrentie van de waerde van dien»

V.

by de voorfz Schepen van Oorlogedaeroveruyttei
Zèeepgebrachtjofanderfints, hier te Landebyandl·
re
's Landts-Officieren achterhaclt ende betrapt warto
geworden.

VUL .

Ende ten eyndé do^r de executie van defe onfe u·
'donnantie ende advertentie geene rcchtveerdigerc®·
nen van klachten mogen werden gegeven aen eenigt

Coninghea , Republijcken , Prmcen, Potenmeü

ren ftaet ge-exprefleert, ten ware nochtans de felve
Schep?» aldaer gedreven ende geraeckt mochten
xijn
doorfióm> pfteanderefviarenmot 1
ende dar het felve
by de ópgemelte Raden ter Admiraliteytuytdecir- met confifcatie van de Schepen, ende vandciDg^
cün^ftgiitien, indierypegen opgenomen,endegcoor- ; Jaden Goederen, ofte een ghedeelte van dien, in

dcèlt f^J kon η,ςιι j^Qr'dèia.

'X^^^qm ^ijd^rs té beiter aljie bc(|roch, \ weick te·

^éfp pf^'nn^ntic^^ elcks in hunregüard, ingevallet'haerderaenkomite

^vàpmpgén ^ofàm- j in defe Landen, ofte oock anderfints de geletóntheyt

Jjpli ibplitf εή,ςςbey^n wy mits(iefei^allé Schippers ! daer toe gebooren zijnde, fai vernomen endeheweiea
<jn! Köppluy^epi v Ingii^enen defer Landen zijnde, werden, dat fy defe onfe advertentie ende Ordon·
fenè jliuiiné s -nantie in eenige poinilen fullen hebben gecontwve·

Wetende,'^vérierên ende vermanen voorts hieert, even gelijckoffyop^tfey thé vonden, ei«

ren, van wat Natie diepockzijn, ofte van waerdi£ - - ■ _ . .

J^Qmep,jfullen, t egene,Gòedereii W^en ofte Koop-
•m&iyjàpfi^h iti'harèj^^^ te ladeni ijft?,tp doen la·
tfen^i ^e 1^'ve t^ jv^eren, ófte te doéh'vervoeren,
ïfi^I's ■ ^at) piet ^g^^a^e Zée'iriev^, ; bèhoorlijcke
¥àfpbo;tiii}, yói^^^

tffi j' adyis'ée Convpy-hrievêij » qftediergè-

ké,^'0defebÉfctiêif}^V alsna de W.etten en Placca-

r yöbtVejbepVjullen fioiidén,éri van njiaf aen
V^dbrkywen/pripfe^^tó alllp dé Schepen,mit(-'
sM|iigp|aacn » i^aren en^oopman-

àlieénZ^e-irief , Certé-

arfye^'ifefi'^f.^!?^^ , öf

fiïHere befchey4e^éy,(^nden fuUép.wórdflp , mifga-
öers :öpck alle ScJipfih.eii.Goedércri'dicmet de voor-
véthiël« geréqüireiirae'befcheydea,hietnaér behóo-

-Téb eytidé 'φé.kflllê■,ÒfficieΓeIfra
ren ,yih',§Chebtfinr yaïi Oorloge , ίρο'vinden Staet,
afs.Van partl^liprêii pp onfe beftellinge uytgeruft,
vcrfeeckert mpgh^ii zijn, dàt de Schepen die in Zee
fullen'komen te' rehcbntreren op geene der vooriz
rtayefti^" ί Steden ende Plaetfen van Engelanr,Schoc-
hflt onTerlaht, òfte.,anderen, onder 'tgebiet van den
K'dJjiögbi van Eiì^élàhtftacnde, met eenige Ammu-

uytgeTtf»
P»ck

ofte iSteden, nift défên Staet in Alliantieofte V«·
bóndt ftaende^ foQ belaften ende beveelen wy wei
expreflèlijck by defèh' alle oafeHóofdefl ende ande-
re Officieren tér Zee, ifoo over Schépen rao OoiW
van een Staet , ^s
oVer Schepeaby pirticuliérwop
ònferbeftellingetenOorlogheuytgheruft,
haer punöuelijck
te reguleren naer de Ve'l»"""
ende
Traöaten by ons-dien acDgaendemet «noere
Koningen ,
Republijcquen, Princen , Potentati
ende Steden alhireyts ghemaecfct, oftenochtc ina»·
ken. Ordonnèrénde ttìi felveneyndeoüfcRa<»"'"
Admiraliteyt, alle Capiceynen Van Oorloge, ψ
hare refpeaivediftriöén uytvartndt, daertin^
culierlijck te àdvcfteren, cnde teifaflruerenalsii»'
behooreri. ' , i

IX.

Ende faJdejudicatureovcrdetranfgreffiedeferofl'

fer Ordonnantie toekomen de Raden ter Adinin^
^ A , «Λ.- Γ".' |teyt., in weickers diftriöede contraventien Wl^

nrt$e.vàn, Oorlogq Ss^ mogen heb- worden ontdeckc, ofwel de Capiteynendiedei"^

moghen aendoen, ende dcklveafvorderenhanZie-
ér/even, Pafpoorten, Certe-partyen ende Cognofce- '
menten, tot blijck waer het Schip foude mogen ihuys '
behooren , waer, en op watplaetfe deladingefypj.
fchiet, waer in des felfs ladinge beftaet, endeopwgt
plaetfe de ont ladinge fai hebben te gefchieden,
wcIq.
ke aen haer vertoont zij nde, ende bevonden wefendc
dat de voorfzSchepen met geene Oorlogh of Schaps',
behoeften naer eenige Havenen ofte Plaetfen onder
'tgebiet van den voornoemden Koningh van fingj,
landt zijnde, hebben gemunt, fullenfydelelvevr;
onverhindert laten paflèren, maer foo het contrarie
van dien by de felve befcheyden , ofte anderfimi
mochte worden bevonden foo fullen fy de foodanigc
Schepen, met hareingeladeneGoederen, ingoede
verfeeckeringe hebben op tebrenghen, ende onder
haer bewaringet'aenvaerden alle de befcheyden, die
in de Schepen gevonden, ende aen haer vertoont fui-
len zijn, oock 'tgeen de Schippers ende'tvorder
Scheeps-volck, foo ten regarde van haer voor-heb·
bende reyfe, als oock aengaende de gelegentheytheyt
van 't Schip ende ladinge, te dier tijdt lullen hebben
verklaert in de befte forme byghefchrifte doen ftel-
len , ende by den Schipper doen onderteeckenen,
omme nevens de voorfz ghevonden befcheyden, met
I het Schip , ende des felfs ladinehe , aen de Raden
i ter Admiraliteyt daer den Veroveraer uytgheva·
ren fai zijn, opghefonden ende ο verghelevert te wor-
den.

VIL

Vorders is mede onfe meyninge, dat oock alle de
poenen hier vooren geftatueert, eflFeÖforterenende
geexecuceert worden fullen , teghens onfe Ingefete-
nèn , Overtreders, 'tfy Koopluyden , Schippers,
ofte andere, wie de felve oock foude mogen wefen.

KiW-ifVknSiirtr" ■ ■ ΙηΛ ΓιιιίΑη ______ / . ι »?____·._ r» r n ι . j___ .••fVMkVirCB

( terhalinge in Zee fullen komen té doen,
' fullenzijn. . „, .. , hr

Ιύϋΰ

-ocr page 450-

en OORLOGH.

X.

' Doch by fo verre de Tranfgreffeurs niet op het feyt
- upvonden, maer namaels daer ο ver geaccufcerc moch-
° worden, fai alsdan de kennifle daer af toekomen
de Raden vande Admiraliteyc, ofteordinarisRech-
L. voor den welcken de felvc eerfl: in recht betroc-
ken Tullen wordeh. Ende ten eyndealie Officieren,
mitfEaders allen anderen die den welftant van defen
Staet ter herte foude moghcn gaen, en Vyanden van
dc foodanighe contraventien zijn, des te vlytigher
moehea letten, dat defc Ordonnantie oock alommcj
ende by een yder punduelijck worde geobferveerc,
ende de Contraventeurs nae den inhouden dcfer, an-
dere ten exemple gheftraft, foo fuilenalledepennin-
eheo die by confifcatie, als anderfints , uyt defe
oDfe Ordonnantie komen te reiultcren, geappliceett
werden, foo ais gewoonlijck alle poenen, rouiaen
ende confifcatien , by Placcaten van de refpeótive
Provinciën deier Vereenighde Nederlanden, geap-
pliceert ende verdeylt werden , te weten, een derde-
part ten profijte van den Aenhaelder ofte Aenbrenger,
'tfy de lelve in eedt ende bedieninge van 't Landt Jou-
de mogen zijn, ofte niet, een derdepart ten profijte
van den Officier die de calangle ende executie fai heb-
ben gedaeo, ende het refterende derdepart ten profijte
vandegemeencfaecke.

Γ·

Mier belangende dc Schepen ende Goederen, die
by eenige Schepen van Oorloge van defen Staet, ofte
van
eenige particuliere Commillie ofte Retorfievaer-
ders, in Zee achterhaelt, ende van daer ter faecke
van contraventie tegens defe onfe Ordonnantie ende
advertentie begaen, opgebracht, ende vervolghens
door de gemelle Raden ter Admiraliteyt verbeurt, en
van goede prinfe verklaert fullen worden, daer van fai
de verdeylinge gefchieden , volgens de Initrudien,
Placcaten ende Ordonnantie daer van hier bevoorcns
gemaeckt, ofte nochte te maecken.

XH.

Ten eynde oock alle Schepen ende Goederen, die
teroorfaecke van de contraventien tegene defe ortfe
Ordonnantiën ende advertentie begaen fullen wer-
den, achterhaelt, aengehouden j ende hier te Lan-
de opgebracht, aen handen van de gemclte Raden be-
hoorlijck overgelevert mogen werden, foolaiten wy
by delen wel exprelïcHjck, dat de Aenhaelders van de
felve fich precife fullen hebben te reguleren, oock alle
die het felve aengaen mochte , doen reguleren nae
onfen Fiaccate op deneeritenDecember/i/?/!i/i»/&i»-
itrt vscTtigh, teghens het onordentelick plonderen
ende veroveren van ioodanigeSchepen geemaneert,
met waerfchouwinghe, dat de poenen by het voor-
fchreve Placcaci gheftatueert, feeckerlijck fullen
werden ge-executeert, tegens alle de geene die con-
traile het voorfchre ve Verbodc yets geattenteert fullen
nebben,

tnde ten eynde aen d'eene Zijde mach worden
voorgekomen, dat de fchade die by confifcatie van dt
voorlz Schepen ende Goederen op de Contraventeurs
^'eonfe Ordonnantie moet rallen, niet door
middei van afleurantie en kome te redunderen, tot
Ktiade van eenige andere Ingefetenen defer Provin-
ρ " ' d'ander zijde de faciliteyt van de

angelfche Navigatie endeCommercic,foo veel doen-
«M wcrde befnoeyr. SOOIST, Dat Wy wel ex-
« ^ ordonnerep by defen, niet alleen datfich
niemant van de Ingefetenen voornoemt en fai hebben
Goederen ofte Schepen, de
Hri meer-ghenoemden Koningh van

i;";oot Britcannien toebehoorende, noch oock eenige

-............ lucucnuurcnoc , nucn uucii ccnigc

Schepen ende Goederen, gaendeofte bevrachtnaer
eenige Havenen,Steden ofte Plaetfen van Engelandt,
Schotlint, Yerlant, ofte anderen, onder 't gediet van
den voornoemden Koningh ftaende, ofte oock van de
felve Havenen, Steden ofte Plaetfen, komende, te
verafleureren, diredtelijck ofte indireaelijck, fel ver,
of door ycmant anders hier te Lande, of daer buyten,
op wat manieren het felve oock foude mogen gelchv-
vcrfalen , om daer dcor defen onfen Pllaccate illufoir _
temaeckcn, 'tfy medediredtelijckofindiredelijck,
onder wat pretext fulcx oock foude mogen gefchiedea
op pcene dat verbeurt fai zij α , ende werden foodanige
fomme alsby de AQcuradeur» fai weien verfecckert,ea
dat 't lelve fo wel ten reguatde van 't doen van de afleu-
rantie,als van't geven vao renverialen plaetfe hebben ^
ende efFeél fotterenfal, t'amplicerenendeteexecu-
teren als vooren. En fullen de Officieren die daerinne
bevonden fullen worden naelatigh gheweeft te zijn »
daer over arbitralick werden gecoriigeert, oock mee
privatie van haer bedieninghen , ot anders, foo als
nae gheleghentheyt bevonden fai worden tcbchoo-
ren.

Ende ten eynde niemant hier van eenige ignorantie
namaels kome te pretenderen, ontbieden ende ver-
loecken Wy de Heeren Staten Gecommitteerde Ra-
den , ende Gedeputeerde Staten van dc Provjncien
refpeéiive van Gcldeilant,en 't Graeffchap Zutphen >
Hollandt, ende Weft-Vrieflant, Zeelant, Utrecht,
Vrieflant, Over-YlTel , mitfgaders de Stade Groe-
ningen ende Ommelanden, en allen anderen luftl-
cieren, ende Officieren van de felve, dat fy defe onfe
Ordonnantie van ilondenaen alommedoen verkon-
digen, publiceren ende affigeren in allen plaetfen daer
fulcx noodigh wefen fai, ende men gewoon is fodani-
ge publicatie ende affixie te doen. Laftcnendebevee-
len voorts de Raden ter Admiraliteyt, de Advocaten,
Fifcaels , mitfgaders Admirgels , Vice-Admirsels»
Capiteynen , Officieren ende Bevelhebbcren, als
mede deCommiflàrifen en Commijfen ter recherche,
foo in dc Zeegaten als elders, defe onfe Oordonnantie
te achtervolgen, ende doen achtervolgen, Procede-
rende, ende doende procederen tegens de Contraven*
teurs van dien, fonder ooghluyckinge, faveur, diffi-
mulatie ofte vcrdrach, want Wy fulcx alfoo ten dren-
ile van den Lande bevonden hebben noodigh te iijn.
Aldus gedaen, gearrefteert, gerenoveert en geampli-
ceert ter Vergaderinge van de hooggemelte StatenGe-
nerael, In den
negenden Martijhonderfv^e»
y^igA,Wasgeparapheert, JohmvmReedej -ut.On-
deritont. Ter Ordonnantie van de felve. Geteeckent,
N.Ruyfch. Zijnde op 'tlpatiiyngedruckt het Cachet
van haer Ho. Mog. op een roodcri Ouwel, overdefkt
met een Papieren Ruyte.

η fes et\ twintighften toiett ontfattflcn een 3JSif= 1
flöe ban ÖC ©cectn Conradus Burgh, Glas cttDc Jtien, ^T «^ien
Bace i^o. jBoa. (©ebeputeccDen^/ aöifcöjeben tot »«2«·-
Middelburgh in Zcelandt, ben drie en tw ntighilea
befe^/ goubenbe in efect/ bèt!)Qcc€b.secom{ia«
ceect in 'tCoIlegie tee tSbmicafìteptalbaec/
ben J^eec ban
Cruyningen i^jcfibent / beraerelfcfjapc
metbe i^eecen
Vryenbergen, Ingels, en Panhuyfenj
gtbonben gabben fittenbe op Qoce plaetfen / enbe bat
öaec «Sb. becfocSt Jönbe
te fitten aen be flkicitet Jöbe
ban be baojnoembe^^efibent/ fittenbe be boojnoera»
be ^aben aen fp tecgtec
3(jbe/ geoojbeclt lebben
mec^aet ]|o. iBog.tefpectniettequabiecen/ bat
bec felbec <i3ebeputeecbcn fjace pjopofitfe fouben boen
fittenbe beneben ben{);efiDent/ ijcbbenbebfebanbie
^Bömiïalitept
totRotter Jam felf^ in pjefentie ban ben
^eec ban
Wairenaer3lutit.ÌSbniii;aeI/ t)un]|eecen
<0eb^uteeïben be
Prefidents plaetfe gebefeccett/ bic
fjaec «Eb. oocK ten aenflen ban Daec JQog. ge*
accepteect gabben/ bat ben boojnoemben ^icjiDent
()eec baec op niet anber^ geantluoojt gabbe/al^ batfc
bace ]|o.ieog.<6ebeputeecben nopt anbec^ gebioon
toacen te ontfangen / en alfoofe fiier op anbec^ geeu
uptflacl) honnen behomen /foo bctfocijten fplupbeu
bie^ aengaenbe te mogl)enbecflaenl)aecil3o.|Bog.
goebe meninge enbe intentie, aoi^aec op gebelibcteere
jijnbe/ aen be gemelbe
j^eecm Ijace t|o. JSJ og Φι^
beputeecöen gctcfccitieect / bat öare i^ Ji^og.ten
ÖoogDPen mifnoegtjt baacen obec be cefpectie {lun a(»
baec bijegt)ent / enbe bat j^aec bienboigeii^ b)e«
bec gectnaect^ fouben heeten/ om t)atc J^oogO Μοα>
baij öaet toebecbacen^ owiflanbioB cappoit te boen.

^Vtjf-enr^eerttghfle Böeck. 431

den, nemaer oock het geven en ontfangen van ren- idó^ft

verfalen . nm Hiiprfii-orHefpnnnfi>n Pllai-rafeilluf^;- ''


-ocr page 451-

4-32 SAK E N van S Τ A E Τ

ι66<. ^at gaet Cb.MiettetninDefegaeci^a. J©og.cefo=>

-1 lutie aen 't gemelte CoHeflte tee aomicalitcpt tjooj

I)un toectcecH fouöfniiehfntitiaecften/ irnöpalDifn
mét baec ai^ ban bcfjoojlt^cft [rontentement Debe / op
be ceccptie en boojtanat) in 't felbe CoIIeaie/ bat Ijaec
<eb. met Daec aenbebolene befoigne^ fouben bebtien
boo^t te baten/ ofteanbecfint^aenflont^tebectcec»
ben. ^e]|eecen e);tcao;binat:i^ en o;binaci^ a5ebrpu>
teecben bàn
Zeelant gebben be bobenfiaenbe conclu-
fit gecontiabiceect / al^ genomen toefenbe fonbec bat
befelbe ten principalen (jabben geabbifeert / maec tjet
gep;oponeccbe
referendum obec genomen/ fufltne:
cenbe bat in allen gebaile (jet CoUegie tei ^bmirali'
tept op ben SDjiefban be i^eecen tjate Jfêog. <6e·
beputeecben befioojben te teecben g!)e|)oo?t en ge- oca^
mineect/ of in befen pet^contcatieaKeboojgaenbe
pjactiicfte mocfit toefen gebaen / ntet becfeechecinge
bat niet anbecffoube inecben onbecbonben / al^ bac
aeti be meecgemeite ï^eeten (Debeputeerben be felbe
eeceenbat cefpect toa^betoefen/ ai^menbanout^
εη immemociale tijben getnoon toe^ oen be (<3ebcviu=
teecben ban gaec (fa. ^og. te boen / en tuel f]pecia '
Iijcli foo al^ inben)ong(ten«2SngeIfen(!^ojIoat)b]a^
gepjattifeect-

ftlfooBaec Il^og. ni(t tegcnfiacnbe Ijaec booj»
nuatr» gaenöe piaccaet op ben fes en twintighften aanuacij
senDB lefileben / en ben veertienden befec geemaneecr/ baec
iJP abfolutelöcfi en toel emcffelöcfe mbe fctjetpelticft
Hom »8 toa^ bccboben / be ©aect op en omtcent <i5?ocnIant
>!5coeii, boo2 't aenfiaenbe fapfoen en bit gefìeele loopenbe jaec
Uiitrcöe feftien hondert vijf en feftigh, in ecbacinge quamen /
bat eenige Slngefetenen ban befen g>taet ΠΦ inbeeï»
ben/ b.n na öet uptloopen ban 'φ aanbtsS ©loote/Ijet
boo?f5 ©ecbobt hiel mocftte toojben ingetcocfteri / en
be boo?f3 3^aect gepecmitteect / en baec toe aibecept^
pjcpacation beginnen te maeclten / 't toelcR alfoo bi=
têctelijcft toai^iïcöbenbetegen.é öace goebemepnin'
ge enbe intentie. SOO IST, 3&at tbp nocömaef^
conficraetenbc be boojfj praccaten inalleljaccbcci
len / enbe be p;ecife ob^cbantie enbe naftominge ban
béfetoe / onbec be penen baec 6p gelïatucect / een
pbcc toel fliiicte aen bebèlenbe/ ftebben boben bien een
libec ban onfe goebe !|ngefetenen / tot bbojHominge
ban &ace fcfiabé toel willen bjaecfcfttìutben enbe in»
tecbicecen / bat niemant (icft foube ijebben te becbo|=
becen/ eenige toebecepbinge tot bebao?f5®eect te
inaechen/op pene bat be ^cbepen/CIjaloupen mm-
taecch/l^acpoenen/Eijncn/ILenfcn/cn allei toattot
ben llÉlallebifcö-bangOfl begoojt / nabefen tafoo ge·
p^ej^^mit / foubèn bccblaett toecben booj becbeuct
eb éèbnfifqueect / gèltjtlt fp iii Itcacgte befelbe
booj!3 ^cbepen/ CDatoupen en toebeceptfelenbec--
hl^tcbeh booi becbénct enbe geconfifqueect 6p befen/
eii baèc rn bbben op acbiteale flcaffe cegen^ bie geene
b'je fulcic comcacie (jate goebe nieeningc enbe intentie
foubenbécbenanbecHemen/ alfoo fptietfionberion'
becànbecltjcTi bacc bp tefullenbecbipben/ batfélfó
na ^i^tfoopen Uaii Sanbti J^óote/ be boq^fs
^aect éti 39i|Tcl|etpe abfoluteldcK / enbe fonbec eenic
ge bccànbecitigp 'tgeljirele jaec gebupcenbe/ foube
iénbe Di0ben becboben.

ItSen bonbt niet goet op be Bloot te (lellen Capi·
tepn^ om obec be Hanbt-^olbaten te commanbecen/

om bebifpntebatlbn
bcect sijn boo; be ^c

et fouben toillen gfiecomman^
beepi Capitepn^. j^n
ggcbifpicicect be bolggenbe Suptenant^/ en

Hiiptt- Naerder Lijfte van de Luytenants en Vendrichs,
«aiitis fooop'sLandts Vloocegebruyckc

TiiT'

niierDe

Saittini Luytenants.

liti· D]l

fl'^''"'' Andries Commerfiey» . TuTiÜ . Üercouri , Hoe.
lof va» Lankrelt, Haesbroeck, Wicholt van Hauia ,
Tieter Vrints i Fadtbergh. lanhoh Wagenaer.

Vendrichs.

if Jacoh Wyaria, Warnard van Manfoelt, BreaJis,'
Abraham Roham. Gerard Noy, Dumeti ^ H^rJy.tii'.
lifs van Barfelen, B.ebbert Pae», lan Arentfx, van Hj.
ril- Elias Schoock, vauVoorfi, Schroyefieyn ,
Rebbert de Roeck, lacob vm Barfelen, fieterWuÙ

wyckj lohanvanAbceude, lanWtllebrantfz, Avthmü

van Ni ff en, Hendrick Verfiege.

Zeclandc Luytenanqs.
Brotckfeult, Vutter.

Vendrichs.

folit . Barlant , bottey t Dalles, Heemaeckir, Jt
Brune.

®e ÜJobintien ban Gelderlandt en Ovcr-Yffel, hI
tcaecf) sijnbe in 'topb;engben banf)ace<<Suote/ i^^'l
goetgebonben eenebeputatie bectoaect^ te fentien
/op S, f
be bolgcnbe gnPcuctie ; 5f»j

InfiruElie van de He. Meg, Heeren Staf en Gai·
rael der Vwteni^hde Nederlanden, voor de Hit· lii, |
ren foban de fVit, vanCrammonendeKM,
refpe&ive Gedeputeerden in haer Ho. Mog. Va-
gaderingh, van wegen de Frovincien van HoU
landt, Zeelant endeVrieflant ,gaende in depu-
tatie nae Gelderlandt, ende Over-Tffel,mtrm
de felve haer fulkn hebben te reguleren.

"ΓΛ E gemelde Heeren haer Ho. Mog. Gedeputeu-
^ den fullen haer ten fpoedigilen op reyfebegeven,
cnde gekomen wcfende op de refpefti ve plaetlen dwr
de Ed.
Mog, Heeren Staten van de welgemeltePro·
vincien van
Gtlderlant en Ovjr-I^^/Stactigewijfe ver-
gaderen , ter eerfterende bequamergelegentheytver·
loecken audiëntie.

De felve bekomen hebbende, naer overlcveringe
van harcBrieven van credentie ende aflegginghvande
ghewoonelijcke
ΟμτίαΙια projroncren, dat haar Ho.
Mog. feerdickwilsende menighmaelsaendewelghe-
melde Provintien hebben gefchreven, ghelijckhaer
Ed. Mog. fich buyten twijflèl wel konnen erimeien
om de feivighe te difponeren tot vruchtbarigeconfen-
ten, en fourniffementen in de Petitiën tot verval nn
de faecken van de Zee.

Dat boven vermoeden daer op gene of weynighc ι

heden daer inne de rcipeftivc Collcgien ter Adm
teyt tot onuytfpreeckelijckcn ondienft van 'tgenieö®
Landt by gebreck van noodige geit-middelen fuUc"
komen te vervallen.

Ende vervolgens haer Ed. Mog. krachtelijckifo f®
manen, om noch ten fpoedighften cnde fonderl^'
vertreck niet alleen tc confenteren in dciefp«»*®

fommen van penningen by den Raedt van Staten tot

verval van de extraordinariflè equipagien ter Zeem»
den ghevolge ende aenkleven van dien verfocht eD«
gepetitioneert, dacrophaerEd.
Mog. hare coniente
noch niet, of niet anders dan met eenige reftricten w*
gebracht hebben , nemaer oock om aenftonts te

veren hare defeà:en in de albercyts gedragen coDieö|
ten, ende haer aeupart ofcontingentindefövecOTj

fenten een comptoire van den Ontfaeget GeoefP
Do.ubleth, in baren gelde te doen fomeren.

De gemelde Heeren haer Ho. Mog.Gedeputeei^
fullen ten dien fine, als mede
totbevorderiDgew

haer Ho. Mog. verdere falutaire goede meningeene

intentie, ghebruycken alle foodanighe γ®"®"


-ocr page 452-

ntccn/ om inca^ bantìo?ùfceonDfplcn«ipofiup?te
mogfjen jijn / om öc aSoiitsctiootrn öcc Diicgfftocfite
ü?pörp£ üaH 't Baötrlant te ftonnin ficlprnmnintenc»
mi. 'itllfg natl)ti«i^DpmiDafiùftrontoru/ öattic
23ontff£noten couriörrfrfiiDe DatDelCant |)iobincictt
. „ ^ , j , , , öooi l)ft opbifngenbaiifooiOotefommrJDrnnlngljm
Dromptelijck ende in aller fpoeclt worden ghefuyvere j t'fenemari tucröm uptflftHtrgrlt/ Die llocfttaitó Mpt

Γ , '_____...... ___k— /_______„t-IJ

ende Óp gébracht . ^ ,

Sullen oock met allegatie van de redenen die zy als
VGoren fuUen weten te excogiteren, devoiren doen ,
ende krachtige officien aenwenden ^ om de Heeren
Staten van de wei-gemelde Provinciën te bewegen en
difponeren, ten eyndedefelveop'cgoetlofFelijcken
jMmwaerdigh exempel van de Provinciën van Hol-
lant, Uycrecbt, Vriellant > ende Stadten Landen, 't zy
by Negotiitie ofte anderfints medeeen goede femme
van Penningen in voorractamaiïcren, om den noodt
fulcks vereyflchende, ende anders of eerder niet, ten
dienfte van den Lande ge-employeert te worden, alles
in conformiteyt van de iterative Brieven op dat fubjetì;
aen haer Ed. Mog. af gegaen, daer van hun Heeren
hicr Ho. Mog. Gedeputeerden tot hare narichcinge,
copyen fullcn worden ter handt geftelt.

Van gelijcken fullen de gemelte Heeren Gedepu-
teerden alle uytterfte devoiren ende goede officien
aenwenden > dat de felve niet en worden af gefct met
een generaci antwoordt, van dat haer Ed. Mog. fullen
confenteren, contribueren ende hare voorfzdefedlen
fuyveren, oock Penningen in voorraet amaflèren nae
haer vermogen en voor foo veel als de conftitutie van
hwe Provinciën fai konncn lijden, of diergelijck.

Maer daer tegens ernftigh laboreren ende infifteren,
ten cynde op alle'tgeene voorfz is, mogen volghen
cathegorijcke ende fpecifijcke refolutien, met preftatie
van de noodigeeiFetìen, fonder eenige limitatie of re-
latie tot andere faecken niet ghemeens hebbende met
die van de Zee, dewyle den dienil van 't algemeene
Vaderlandt fulcks noyt, veel min in defe preffante ge-
Itgentheyt kan noch mach lijden.

Ende op dat de voorfz haer Ho. Mog. goede ende fa-.
lutaire intentie mach profequeren, iullen verfoecken
code trachten te bekomen confcrentien met Ge-
committeerden uyt haer Ed. Mog. Vergaderingen, om
in de felve de voorfz ende andere noch te cxcogiteren
redenen ende motiven vandenStaetendevaninteref-
ie ende van de meefle perfuafie te wiflelen ende c'am-
pliceren, ten fine als vooren.

Sullen voorts generalijck gheduyrende defe haere
Commiffie betrachten den meeflen dienft van den
ataetdefer Landen.
T'haerder wederkomfte , doende niet alleenlijck

Defe Zee- Oorlog al^ niet trafiquftcnbe / gctn boo|öed
fi om tebertoacötcn/ ootHfouDcnadifbcntcactfliei
ren/ Dat totörcfclbethfcfehecinseenöesftufiörptDc
atanttt-Jfêilitie in foDanigen poftupï toittöe flcb?ati)t/

tnbe mettctceffccenbanDenZee-Oorlogh, geïnten/

öat De fetbc Oaec öooj mocïjtcn ölijbmiu gitaci bart
beitrnutobe Defenfie tegcn^ alle macftinatitn ban qua'
bc aeaffectioncccDm/ enbc Dat tot fulclun cpnöe De
berfifcfftingeban De j^illtiefootoclal^Örtge-ctigecc*

pino·

- - ....... DefflchjcB.é

fefden .ïJgap / Dat öaec De troutoe fojgljbiuoigticpt ban
fiaec to. iBog. tot confetbatie enDefnbfïfitntieban
'tlicbe©aDaïanbt enöe Dirrgcaocljte bjptjept/ in Defe
fa Oanflfccufe conjimctuieban tijöni / ban Ijectrn aeil^
gcnaem toa^gcluecjl / Dat öaec <Êö. iBog. oocft DacC
ban boihomene ^jeuben fouDcn gcben / cnDe cffectibc
öftoonen i)oe fcec ijacc t)rt maintitn ban Den <!&eiti
nieerDen ^taet tcrljECtcnsinglj/ brloobenDetatDiert
epnbe Dooz l)an:<i&econmiiitfccDentfL'<©fnttalitfpt/
bolgljen^ yaet Iföog. ouDeg[)ctuoonte enbe o;0;e
ban De örgeccinge/ metten alDctcttfien enbefonDec
eenig tijDt brciic^ Date
Confenten op 'c geene boo?f5 te
Doen openen / enöe De feibe op 't fpocOicl)(ie / onaengc»
firn De
neringhloofe enDefoberen(laetbQnl)eceP2cis
binden / teftimecen/ enbeDaectoeteOifpicicrenenDe
in boeren alle mogtltjcfte
middelen, niet minDcc al^ opt
in Oeftaacrfic<©o?logfngeDiagfntoaren/ boojtibp
negotiatieal^ anbrtfint^ firtifoote ebertuecen/ op Dat
boo? eenen onboo?(lencn opftomenDcn nooDt / oocft
penningen in boojcaet raoc&ten iDefen.

53en tienden ?ïp?il toirtö öp piatcaet berBoDen fjrt ^
Kaydrayen, JijnDe een manift ban Soetelen of V enten tatt te'
aen De ^cfteprn ban (©ojlogl)'/ bfCïilatenDebetbtuct bUc"
fooöanige^cïjeepIiensS/ gelaDen met
Toeback, Bier,
Brandewijn,
cnDcanDcceilDacen.

®ot nieecDet bojDecing ban De ©loote / toietDen Den m
feventhienden gljefontmittcett Dc ï^efctn De Bye, ban /
Merode , iHaeDt ^enlionati^ De Huybert, Humal-
da

't behoort.

Aldus ghedaen ende gearrefteert ter Vergaderingh
Vin dc hooghgemelte Staten Generaci , in den Hage
den
tlfden ^rilisfefthten hondert vgfenfefitgh . was ge-
parapheertJ.Drfwi.
vt. Lager ftonc. Ter Ordonnan-
tie van de felve.

Gecekent

N. Huyfih,

. 3n Dfbülge ban fulcfi^ljtböetteccliinOver-Yflel,

Mci; örn 3lanbt-baglj totCampenectbccgljcöoMösn

fn ifZr "?»namocn noobt enbe fonbet biiap/ tjaec
to η^/Λ ^i^a^n / """aec oocU naec De con(Ütu=
tmm/h^i&^I^P^ ^taetenbc gngefe^

taV^i S ^ Wfpben ban Die 30ccgabcc inge / mibbe^
quotenban tijbt tot tijbt in lja=
«^Brtoc gUonnen obccb^nflen/ enDibpmiDDeHwn

i^iibert/

Ottime (ïclj te bccboegen na Zeelandt, wn-
enbe alDaec Betoogt)teöouöenop'^EanD^^cïjcpen {fj·^®»
ban <©o?ioge in De
Wielingen leggeiiDe/of Die gcDup?
mondelijck rapport, maer oock fchriftelijck verbael ! cenOe ftaec becfalöf inSeelanDtalDaec fouDenmogen sen.
overleverende, om alhier te dienen fulcks ende daer j
ïtomentrarcibemi/ met co^cefponDentieenDeaDbij^

ban De <i&ecommitteeiOfπ upt!)et Collegie tre ?liDmi»
ralitept in De felbePiobinciecejlOeienDe/ enDeanDe«
een/ Die fiaec alDaer meDefouDen mogen tiebinDen /
te gelpen bebo;Decen / ojDonnecen enDe Deccetecen Dat
De Sinfiturtien enDe ojDje^ ban Den ^taet Dientlja^
toen albecept^ grgeben enDe geactefletct ofnorl) te ge^
ben enDe te actefiecen / met alle Doenlijclu p;oniptitu«
Dege-ej;ecuteect/ cnDenaergeftomen mocljtetotrbeti/
oocU tot betec uptboetinge ban alle'tfelbe/ gtjcDup^
ί cige cojccfponDentie te onDerljonDen met De l^ettcn
—. ...^..„, „„i,y I Ijace#0. J©og. ©cOfputcetDrnin
Texel, tnDeboojt^

""trot/ bare naec Den tweeden jiöap tot Aernhem 1 allf^ te brtririjtrn bjat Daer ontrent ten mrelltn
S^c p?opofitie conform De gemelDe^nttEuctiegcDaen. i öimfieban Den KanDe BrbonDenfouDetoetDentebei
©ιε ban
Over-YiTei ijebben naefl compliment ban Öoocen.

wntuftagingj) boo? Degcuomene moepte / bethlaert l^oen i^ oocft gocbt oöcbonbcn bat obetöc ©loot «auel
ÏÏ^P "tt mctr Ijaet tee hacten lieten gaen / al^ De te= commanbcren fouöe eeille ^ecfoon ©ppec-ï?ooft/ rm »·

bangcceufe conjiitutiebanDen^taet/ Dennett ban Wairenaera,t.1fcDmitaelbanHollant en
iX^f iittiWliJfn niet alicene in De petitien tot con^ : Weft-Vrieflant,DcntoelchenariJoubentoicrDtaIboo= Sn "wc
enDe tefifientie ban alle bpanDen in rcn^ Den <iEeDt tot bicncpnDe in banDcn bancate ί^α. iii»ipet.
„ i J©oa. af te lengen / enboo?tóal^fêooft-©flïcieren/

" " Jan Evertfz ït. Sïbm.ban Zeelant, DmïtSiDmii·

cari Cortenaer, ben®ice-?tDmicaclTromp, Cornelis
Ëvertfz
enDe Schram, enDe Den C^itcpnStellingh-
werf,
onDfC foobanigen iqualitept enDe raiigt) al^ j^cm
ïua^ toe geboergt/ ofte {liet naettoeghe*
0 O boetot

en OORLOGH 'tVijf-en^'VeerttghfieBóech 4.3^

.iSfflotiatic rni flocùc fommf#cnninaintebdfnfiit' iKAe

iiecttt/ nnt tn hnn tiniiirro nnfti-iitm in nn(7iint t-e

motïventer materie dienende, als de felvenahaere
^^^ befte kennis ende wecenfchap iullen konncn excogi-

^ '"oock niet na latenaentewijfendcdefeaendie op
de conieoten van 't vourledea ende andere ν jorjge Ja-
ren fijn gevallen, daer by voegende hoe noodigh bet
is dat in defen preffanten noodt van den Staetde felve

-ocr page 453-

434 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ i

166 f. boecötfouöetoctöcn/ enöe li>a£»:bantfc©n;(iaba'in=

------Bf ban ftaec i^D. IIDos. openingc fouöe toecbenglje^

öam. 5Bat toij0cr^bemea:5enicItel|ooft-<©ffidccrii
cefpectiüclycli «η Efquadron ^cljeucn ban(0a?lo8c
fouöe rommanöccen/ upt be macöt mn'tatanbtte
fb^memi/ foafaaclal^moartycft toefen foubc. «Êiibc
(buben oubec IjacccefpectibcIjjcftal^Bicc 3ibmicari^
hjfcbtnge-einplopcftt/ bie ce(letenbei^ooft-<©fficief
ren onbec bc cefpectibe CoUegten tee ^bmicaliteiJtce^
foitecenbe nac&ftiecteltanbesijnbe/ cnbefoubentot
gicljouten fap ^arijt boo? Bet ©ppec-öODft toecben
gcHeït/ enbe geo?bonneect eenigeöanbeoubtfieenbe
ijefl gequalificeecbe Capitepnen bp be felbe baec toe te
berftiefen/ bocljof'tgebeucbe batbennieeegemelten
3&cece ban Waffenaerpet^menfcbrtöcfi^t«ocl)tcobec
Romen/ ofte tort bp (ïechte ofte anbece ongelegent^
ftcpt / I)et commanbe obec be boojfs ©loote niet en
foube iionnen eveccecen/ bat bpDc^felf^af-fïecben/
be^ «©obt brrljocbc/ ofteiHfa^banboojgenielbeon=
oelegentijeptofteabfentie/ be boo?f5®Iooteal^ ceL-(ïe
pecfoon en <0ppcc-Dooft foube commanbecen ben
boa^gemelben 3luptcnant fSbmicael Egbert Meeufz,
Cortenaer, be^ foube benmeec-gijetnelbenJleerban
WaOènaer op b'anbece i^ooft-i^fficiecen cefpectibe;
ïijcfe fDDbanige o?b?e^ jiellen bp öace onbecljebbenbe
^cÖeep^- ©f iciecen / bat in ra^ ban fobanige boo|bci=
menbe ongeïegentijept ban af flecben (iaenbe Ijrt glje^
becöt/ gljetnefleett tocfenbe onbec'^©panb^^dje^
pen / geene be minile te fiennen ban fo b?oebigc toebaI=
len/of eenige be minfiebecanbecinge in 'tbelept bec fa-
feen toictbegefpfuct/ maecalie^ in fiate götljonben/
omme bp becbjilfeiinge ban couc^ ba· cefpectibe ©Ioa=
ten / of biccgelyche bequame occafien baecban notifi=
tatie te toecbcn gljrgeürn acnbefucccbecenbel^ooft-
«©(ficiecen / ten rpnbc al^ booten gemelt ; iünbe bit al=
iejS boo^bfijouben^ öare Üoog m^og.bjpebifpofjtle/
omme failen tpben 3tanb^ ©loote te boen coms
tnanbccen boo? foobanigen^ppec
-ljaoitenbcüecbECe
J|ooft-<©ff«ciecen/ aï^ be felbe naecncigentiebanfa^
fien/ ten meefienbienflebanbenaanbefoubebebin^
öentf beI)ooren.5&c^ toiecben be ileecen öace ![|ο..|Ε?!ο.
iSiebeputeecbfn gariibe nae Texel enbr brWidinge
ïefpectibe becfocljt / aen pebcc bec boojfs tooft· (©ffi-
tiecen / befe Ijace l^o. .fföog. Öefoiutie felf^ te bcl[)anbi=
gen / fullenbe be fdbe tjiec in ben Jgage beljanbigt toec=
Den aen ben ©eec ban Waffenaer Poojnormt.

(iÉcn feiben bagen toiecben oocb (öccommittecctbe
ji^eec ban Ommeren, Witfen , Raedc Penfionarisde
Wit j Vrybergen, vander Holck , Haren, Almelo

. . . omme |ïcö te becboegen nae Texel, £nbeal=
baec upt ftcacftte ban8acc}|D..ïiBog.auttïocifatieten
cegiiacbe ban ïanb^ ©ïootc met ben g^eboige enbe
aenhleben ban bten / foobanig te btfponecen / alé [jaec
«tSb. ten meefien bienfiebanbenEanbefoubenbrbin^
ben te be&oocen/ oorft tot betecuptboecinge ban alle
fiet felbe gtjcbnpcige cojcefponbentie teonbecljouben
met be üeecen Ijaec üo. H^og. (i^ebeputeecben in 2ee-
Jandt, fullenbe befe cefolutiegefonbentoerbenaen be
opgemelte S^eecen banbec Holck enbe ban Almelo ,
tegentooojbigi) abfent5ijnbe/ om teficecftentotbet
felbecnacici)tinge.

iCen feiben bage oocl^ g{)eacce(leectbeboIgenbe
anllcuctjc;

a»-. InfiruSiie -van de Ho. Mog. Heeren Staten Generati
der Vereenighde Nederlanden voor
Jacob van
, Wailenaer, Heere w^Waflenaer, Luytenant
Admiraelvan
Hollandt ende Weft-Vrieflandt,
ly hare Ho. Mog. gheftelt tot Opper-Hoofi over
's Lands Vloote, tegenvioordig afhreuck van de
Engelfihen inZeeghebrachfwerdende, mit/ga-
dersvoor de vordereOfficiers, Cemmandeursen
Capiteynen van de felve Floote.

■p Erflehjck , fuilen by de refpeélive Ccllcgien ter
Admiralitcyt, mitfgadere de generale Geoftro-
yeerde
Oofl-lndifile Compagnie àckr Lìrtàny^i^^B^
-het contraituirchchhëc Landtendehaer aenghegje- '
in conformitévan haerHo. Mog.diftinaerefolutie ■
op hét fpoedighfté ghe-equipeert eiirfe in Zee ghe.'
bracht werden,'de Schependacrby'ghèordonnecrt
geviftualieert iynde voor den tijdt van </r;eMienden'

tin/
a©itfcn/

penllD-
neri^ Oe
SSit/

SÖeii /
ïanlui;
i^Diclf/
ffiaciii /
Itime-
lo na

fttuctie

tioo;

6'3(16mi-

Wm.

buytenDuyns. ^ ^^ , ■

Over welcke Vloote alfoo geradetj iynde, den wd.
gemekcn
Hetxc vih Waffenaer ^ hétOppfe'rendeGfr
Tierael commando fai hebben, endi:vfertiédtiklwe(.
'den, by proviirein/èw»E/f«tf//w»i
lijck gecommandeérc fuilen worden i echè by dchgt,
meiten Heere Van j een WJah^verifzin

Admiraelvan2ie/ii«i/f j écn bydenLr. AdmiraelCiri
ten'eer, een by dén Vice-Adrairael Trómf, een byda
Vice-Admirae!
Carneïis Evertf* > een by den Vice.
AdmiraelicWwj éiide een by den Gapiceyniiifföjj,

•werfi onder foodànigéh qualiteyt fende ranghals hem
albereyts is toe gevost, of hier naertoegevoecbtljl
werden, en daer vin ter Generaliteyt opeoinghefii
werden ghedaen i onder de welcke als Vice-Admi.
raels en'de Schouten by Nacht ghe-employcertlulien
werden, de verdere Hooft-Officieren van derefpeft'.
veCollegien ter Admi aliteyt noch hier te Lande zyn-
de, die in Rangh degömclteOpper-Hojftiennacll.
volgende zyn, ende lal Ïet defedi: by den Heere vsn
Waff'enaer werdén gefuppieert uytde oudcfteendeg^
qualificeerde Capiteynen^ ^ ^ " '

Weick Opper-Hooft en Hooft· Officieren, als ooci
de Commandeurs en Capiteynen van
's Lands VIook
'generalij ck fullén hebben te ageren totafbreuckenof-
fenfie van de Engelfchen, te Water endè te Lande,il·
ommedaerie de felve fuilen konnen aentreiFen.

IV.

Het voorfz Opper-Hoöft, Hooft-Officieren, Com-
mandeurs ende Capiteynen fuilen hebben te befor-
gén endedoen beforgen, dat de Schepen 1

gevidlualieert zyn ende blijven, voorden tijd vani
Maanden, en dat het geene binnen 's Lands fai werden
geconfumeert, vsn tijdt tot tijdt werdeaenghevoert
endegefuppleert. ^

Sullen mede beforghen dat het Volck op'sLanà
Schepen van Oorloge dienende , wel ende behoor-
lijck volgens's Lands ordre werdegefchaft, endedit
hare Schepen wel van Water geprovideert blijven,op
dat alle klachten defesaengaendemoghen werden ver-
myt ende voor ghekomen , ende het Volck op de
voorfz Schepen dienende, nietgedifcourageert, φ
poene dat de geene contrarie doende door de refpi^·
ve Collegien ter Admiraliteyt, daer onder reforterefr
de, daer over arbitralijck fuilen
worden gheftraitöi
ghecorrigeert, ten ware daer over albereyts buyteoi
Duyns by den Krijghs-raedt behoorlijcke correflii
waren gefchiedt.

VI·

Sullen mede de Schepen voor Zee Zeyl-vaerdip
legghende, geen Officieren
of Capiteynen aen Land

vermoghen te vernachten, ende by dage fullenooa
aen boordt van hare Schepen hebben te verblijven,
of daer niet af te gaen met de minile
ondienll) ofte
verfuymvaadefaeckenvan'tLant, op
arbitrale cor·
reöie.

VIL ,

Sullen het volck op de voorfz Schepen dienende,

dagheJijcks in Scheeps - werck als in ghebruyck W
'thandt-geweeroeffenen, en meer en
meer daer inbe-
quaem maecken, om
dengewenfchtendienflbyoC·

cafie daer van te konnen trecken.

VIJL r

" Sullen alle Chaloupen voor Sonnen ondergang^

boort van 's Lands Schepen moeten werden gebracW)


-ocr page 454-

„jftjn, op poene vin dacr over door hetOpper-
^^^ Hxih ee<le fijncu Krijghs-raedt neer, esdgentie van
i— S^kcn ghecoriigccrt te werden , wekken Krijghï-
raedt ordinaris
beilaen fai uyt de Opper-Hoofden,
Vice-Adrairaels cnde Schouten by Nacht van alle de
Efquadrcs· ^^

Sullen mede tot behoorlijcke mefnage van 's Lands
Kruyt, en om 't felve nietonnuttelijcJt te verquiften,
geen
eer-fchooten ιποκη werden gedaen, aij uyt het
Schip
Vin het Opper- Hooft, onder wat pretext fulcks
foude mogen zyn, felfit oock niet onder titul van het
Canon afte moeten blafen > op poene van de eerfte reys
voor veder fchoot K^eeiou/w/igA Gulden te verbeu-
ren de taeeJe reys dubbelt t ende vcwr de derde leys
effettive gedeporteert tc worden van hare funéliencn
bedieningen. ^

Sullen mede geen Onder-Officieren, of Matroofen
Vrouwen als </«>daghen aen boordt lijden, maer nae
die tijdt de felve daer af doen houden fonder weder aen
boort te admitteren.

Λ 1*

Sullen oock geen Kaey-drayen met ftercken dranck
aen boordt dulden, of cenigh Vaer-tuygh ongevifi-
teert aen boorde te laten varen, om de Matroofen en
Soldaten door fnoode praétijcken van hareplungie,
ofte een ghedeeke varf dien niet te doen ontbloten,
en de Zelve by futcke Kaey-drayen vindende, weder
af-nemen ende reilitueren aen de foodanige Matroo-
fen en Soldaten, diede felve af ghenomen zyn, tot
welcken eynde geene Kaghen ofte Vaer-tuygh van
ontrent de Vloot ongevifiteert fullen vermognen af te

varen,

XII.

Sai door niemant wiehyzy verlof tot hetop-varen
van cenigh Volck ghegeven mogen werden, als met
kenniflè van het Opper-Hooft , tot welcken eynde
bchoorlijck wachten op Veeien fullen worden geftelt,
door den geenen diehetgehoort, en oock alÉ Vaer-
tuygh op 's Lands Schepen van Oorloghe af vaerende,
exafle worden gevifiteert.

XIII.

Sullen mede het Volck dagelijcks in fcherpen de be-
looninge , indien haer vailliantelijck in occalie te-
gens den Vyandc komen tequijten, ende ter contra-
rie aenfe^en, wat ftraSèn hebben te verwachten, foo
haer qualijck kómen te coroporteren, of in den dienft
van den Lande nalatigh te toonen volghens de publi-
catie , dien aengaende by haer Ho. Mog. ge-emaneert
^atkimJe» Marty lefileden, tot welcken eynde de
Capiteynen eenige Exemplaren daer van fullen wor-;
den grêeveii, met ördre om die Dpftuyr-plèchtaenj
'teplacken , iende den Volcke meoichmael tc doeft
voo^leefen. , . w»·'· , .ί ί ·

^V- /'· -'xrv. ■, '

^ue opdat van alle méfüfen ende wandevoiren dès
te ^ter kenniflè mochte wetóen bdcbmeti, fullen de
öcUouten by Nacht vin dé refpeöive Efquadrei re-
guard hebben te riemen op dc comportementen der
^"Piteyncn in't óbferveren van de órdrej onder veder
Wquad/e^héftelt op'tftuck van de Saldaet en Zee-
^ichap, ende fpedalijck oock in occafie vanre-
rontre, foo veel de ghelegerithéydt énde hua eygen
Mvoir toe Jaten fai, ende om in dieoccafie van alles
vu "«ennlire te bekoriien, fai denFiicaélvande
vioote geaiEfteert met
een of iwwZee-kundige wel
fvare eode difcrete Pcrfoonen over gaen in een van
Den hl · > cnde buyten het gedrangh van de Schè-
Diijven, naeuw reguard nemen door wien eeni-
f "r"8neyt mochte werden gedaen ofte gepleecht,
lenoSf" vo'ghens voor^eordretekoinöiica-·
den Ende fai hem tot dien eynde oock ter han-
^ g^ttelt werden Copye vande Irtftruöievoorde
wdckfk" Capiteynen gheanrelbeert, boVende
m. ρ J?®^ Opper-Hooft noch eenighe meerbequa-
^o'lwe GiljobtifteUenfal, omdé

XV.

Sullen mede beforgen, en doen beforgen, dat de
fiecken ofte ghequetlten op's Lands Vlooté wel mo-
gen werden getraCteert, gecurreert, ende van alles fo
veel mogelijck verforght, tot welcken eynde yeder
Capiteyn hem op fijn onderhebbende Schip, fai heb-
ben te verfien van foo veel oude rey ne Slaep-laeckena
als Stucken Canon is voerende, ionder daer vanee-
nichfints te mogen blijven in gebreecke, ende fai hun
dacr van vergoedinge ghedaen worden, voor lbo veel
bevonden fai zyn effcftive in's Lands dienft ghecoa-
lumeert te wefen.

XVI.

Sullen mede de Chirurgijns op 's Landj-rchepen
houden ende doen houden ende vermanen tot haer de-
voir, ende door den Doöor ende Chirurgyn Gene-
rlei van de Vloote, t'elckens ende als de gelegentheyc
fulcks vereyfcht, doen vifiteren haere Chirurgijns
Kifte, of de iëlve wel en nae behooren zyn verfien »
ende in ordre werden gehouden.

XVH.

Sullen mede om alle oogemackeo ende defkflre on·
der'sLands-fchepen voor te komen, beforghen dat
malkanderen op de Reedeghenoechfameruymte ge-
ven , oock dat in 't zeylen malkanderen behoorlijck
fullen hebben te myden, op pcene van ter contrarie
doende of eenig verfuy m committerende in Zee door
den Κ rijghs-raedt, en op de Reede door de Collegiea
ter Admiraliteyt daer onder zy reforteren, gecorrigeert
en geftraft te worden, fulcks naer exigeutie van lakeq
bevonden fai worden tebehooren.

XVIIL

Dat mede 'savonts deChaloupenop'sLands-fche·
pen op zyde werden gehyft, endede Riemen mrtde
Boots overgenomen, ofanderfintsdaerinnevaitge·^
maeckt.

XIX.

Dat mede geen Vla^e achter af laccwaejren als met
goedt weder, ende daer in het Opper-Hooft te vol-
ghen.

XX

Sullen mede niet te vrocgh op den Vyant hebben te
fchicten, voor ende al eer dat na by de Vyanden ghe-
komen zyn, ende dat fulcks met vrucht en tot nadeel
en deftrüdie van de felve konnen doen, op fcherpe en
arbitrale correflien teghens den geenen die bevoadee
fai werden contrarie g^aen te hebben.

XXL

Den Heere van Waflènaer ende Oppfr-Hoofden
fullen de noödigé ordres hebben te beramen op 't jagen
en attaqueren , yan den Vyandt, foor door abordérén »
enteringen a's anderfints, Felck aborderen en enteren
haer ,Jmitfgaders de réfpeftiïs Capiteynen feiieufe-
lijck werdt gerecommandeertendeaenbevolen, ende
eehighe-Jïtigelfche of vyandtlijefce Sdwpen veibverc
werdende.,. fel met goedt>yinden en ordre van't,Op-
per^ Hooftijd«i.Verovéraert|c:Prinfc en 't Vpldf Op ;
ienden ter plaetfe daer hy eer ft.uitgevaren is i ^Wb/
't Collegie ter Admiraliteyt in-dien quartieredaer.yan
jjeoordeelttewerden, tcnwareincae'vanongelffiéBt-
leyt het OpperriiDoff mochtegoet vinden den yejé-
vetaeren Prinfeprovifìonelijck in een ander dlftrid te
doen opfendën, in welckenghevalledejudicatureoi
difpofitie blijven fai by föodanigb CoUegie daer.dep
Veroveraer onder is reforterende,doch fodanige Prin-
fe periculiterende van weder hernomen tc wprdeu ^
den geenen diedaeropcommandeertgcenapparentie
fiendehetielve te fai veren, fich fclven ende tyhèb-
bende Scheeps-volck, door de Boot of anderfints red-
ren, en.'fSchipdoenfinckenof^randen ,fu|c)£5dattec
niet wederom in 's Vyants banden komett ce geraken,
:: "ή XXII, ■

Bejegenende! eenige Oorlo^-fchepen van eenighe
KomegeQ,.'PriU>cen jPotennoen, RcpubUjckentnee
. defen&taetiuÀlliantieofNeutfaliteyc zyode, fullen
'de felve betoonèn alle courtoifie ende rriendtfchap»
I fcmder noctaans yetwes van de felve te ghedoogch dac
tot kieynacfatiege ofte fchade
v«d delcoSoct foude
mogen flireciia. - ^

Ve

cn ο ο R L ο G Η. ν Vijf-m-'veertighfie Boeck 43 5

i66f.


-ocr page 455-

Ï66^. XXI IL

____1, De Gapiteynen fullen haer hebben te houden on-
der hare verordineerde Efquadrons ende de ordres
van haer
Opper- Hoofden precifelijck achcervolghen,
fonder de fel ve in d'een of d'ander occafie te verJacen ,
of eenichfints in hare uytterfte devoiren temanque-
rcn, op poïne dat ter contrarie doende, fonder eeni-
ge genade daer óver
metter doodt geftrsft fullen wer-
den , andere ten exemple, of anderfints gecorrigeert,
fuicks naer exigcntic van faeeken bevonden fai wer-
den te behoorem

XXIV.

In gevalle eenige Schepen de voorgemelde Officie-
ren , Vice-AdmiraelB of Schöuteii by Nacht van de
refpeftive Efquadrons met röfccntre fuicks mochte
wórden ghetrofïen, dàtfe tot vorderen dienft onbe-
quaem ende onnut waren den treyn te volgen, ful-
len de voorghenoemde Hooft-Officieren op'teenof

't ander capabel Schip van haer onderhebbénde Efqua-
dreovergaent'haerdcrkeure, ende op Zee naer gele-
gentheyt van faeeken, daerfe met behoorlijck refpedt
otitfanghen ende by de commanderende ende minder
Officieren gchoorfaemt^nen^orden.

De Officieren endé Capiteyoen van's Lands Vloo-
te, fullen goedt reguard hebben te nemen op de com-
portementen ende 'devotrén van der felver Schecps-
voick, en alle wandevoiren, moetwil ende ongehoor-
faemheyt, doen ftrafFen, fonder daer van eenichfints
te blijven in gebreecken, op poene foo daer in nalatigh
werden bevonden, dat lulcks haer ende haer Scheeps-
officieren fai werden toe gereeckent, ende daer van
fullen hebben te verantwoorden.

XXVI.

Eyndelijck fullen het voorfzOpper-Hooft en ver-
dere HooftTOfficieren haer yetwes voort komende,
daer van defe Inftrudlie niet en fpreeckt, met malkan-
dei-en beramen, én dóen 'tguritzy fullen meenen ten
riiöeften dienfte van tien Lande, en jiae Soldaeten
Zeemanfchap te behooren, ende t'harerwederkom,
fte fullen konnen en moeten verantwoorden , daer
naer haer de Capitfcynen precife fulleffhebbeo
te régu-;
léren, als óf het felve ïn defe Inflruaie fpecifice
ftonti
uytgedruckt.

Aldüs. ghearrefleeirt tSr Vergaderinge van de hoogh-'
'gemetrer Heeren Staïeï» Gènerael, ih den Hageden
fefiienden h^iX feflhïeethtmdeH v'^enftfii^; r·..·. ■

sBiac. ' 'artSfceh OöÉBM renl^ïaccact Hi>l sMaen

taet M' ' ténett 'cLórren-draeyiéη 4'-· iJàO? 'WniöiJÖiiJaitKarfè òf

eitn · Vóér-luydèh, Die-tc' aöacttt tet fïHPcfte Wiïm aen

ijapen, fptniajàe^tfoife sèSoojtfirticejMiajttjan öe

«„»hm, llèÉceiï tihn Oitatitbenir-efi anbite fi^ K^a «OB.
ie φΓ pti^utiecfc&^ tfliiìiifàctfi ban iiel^ee / iac&ticbol=i
0rùè titt fritìecfceftìrtiitìan öen thienüen^üefi^ / met
' cnbètfeijfhg Di aenft^fiïtie ti«:ert Φβί^^
' twt bc Éfefpertiöfc iEenèflimitit ?CbmimIitfpt/< in con=
' fttititfè't^toceftJijtfce/ tnUrgeïrt öeb&enDfi Boe fiefi

■ ttiöe'ttÏEt Dé fti«fIe'U?emptitwDe in ttepn sf Mcöt fou*
'bf rtuigen toefcbcrtf .Dt ifenpawgei^^
ianfiè impliatiie vafiide vòorgaetìde Placcaten ,· tOt&es
'^iaie!'bari'tmibbelDecConvoyen en Eicénten, Den
' w^titìbhftén «i^ictoiiec fefthienhondertdrieen vijftigh
, ögehmfliéct/ mftfsaber^ Öct concqjt ban^laccaiet!
'ÏÖ'tflÜcK ban-bé'bibBelahdtfche Pafpoorten , enbc

■ èet fuyiretÏh bö^-brfelbein .ï©aiifeftienhondert vijf
en viiiFtighin Qêfielt t^ ïöaec op gebelilieciïett-/ öocft gr·
'iet 5Önbe op DecefpcctibeaDbijrenban be^etommiti
'ftèrbcn u^t De'nöenliflti Conegientctifiönjicalitept/;

li

bcpu
tterDeii
tot »8
See-
fiitttn,

43 ó

ojmeefci alBieC'inDen Hage Den twàelfden^obem=
leftleDcn / cnDc D?ηίliegenden j0obembei; Daec aen
_. ffa^»t^®aflaDain&eMgeöient/iTOitf{taDee^ op
^«iidhc^ 61? Saec'Kföi.'iep'te boojfs'öttnJliaöe bait
/ nae' tjoti?aacnDe ianttmmicatir met Oej
(SemEéeli Derboojfs ConboïfenthDe Eis

t

fAiWy^mei eénigie^Itxtatien cnbebecanbeKingen ópj
'tee öetcacfit foeöt^ittegenUw^

ί ai^.

ben, ?iI^oocftgcIetop't€ontfptIipDefrHje®«.n«.; ,
mitteecDen gïiefoanieect ban ernidlaccaet/ oftiam ^
pliatie ban 'i^laccart Den fefden jn^ap fefthi^^ -
dert drie en vy ftigh, bp lijaec toofllj Mofl. op 'tftuA
Der bOO?fcï)?ebe:bin;nelandcfche Pafpoorten, enbchrt
fuyveren van dien ge-emaneert/ i^gocbtgljebotibfli
enbe becfiaen/ bepDe.be bOo?fcfjjebc ConccptEnhm
Paccaten mit^ Defen te ijouDen boo? gjjeacceiìcftt
,enbefnHen DefeïbcDienbolgen^geb?ucftt/ oocttalom
me af gcfonben/ göepuWiceat enbe seaffigeectC
Den / bolgfien^ enbe in confojmité ban De oiDjc ban

'tïïanDt. <Ênbe op DataHefraubenenöetoKm
tien in 't (inch ban De gijemeene atanD^-miböttai / te
te beter mogetoecDengijetoectt/ i^ goebtgijeboite
enbe betfiaen/ ooefe mit^ bifen tcaccefìeceiifeEcttre
concept ban toaeïfcfjóutoinge/ al^ oocfteemBiffmt
af te gaenaenDecerp£ctibe<l5ouüetneittétianBreci4

Berghen op Zoom , mitfgaDcc^ De Comttianttniti
ban Steenberghen cHDe-Lillo,'fuUenDe Deboojfcltjti
betoaecrcöoutoinge oocfe gijeDjucht enbe Bcaffigtètt
toecben / bofggen^ Deùjbjebie|aengaenDesi)eb^ipc:
Relö'cït. ·"-;-

JBijbEC^ i^ gecefoïbeect Dat gcaccelïeect fai toftta/
geltjcfi göeacrefieecttoecDt mit^ Defen / öet conttpt
ban Reglement bp De meecgemelte Jleecenétconu
mftteerDen upt'bcColIegien tee ?l!bmtccilittpt Den «·
genthienden ^obembft .boo?noemt inge(ldt/
λ
Den vier en twintighften mbcc baec acn lJoIpli{
ter ©ecgaberinge obec gelebert / mecltenöe IjftJetjld:
Icn ban be verbodemingebet<0oebccEn/ pajfcttnlit
lang^ be tefpectibe ©iooten boo? Lillo enbe 't Sas, ban
fukj; aï^ Ijet felbe iiïeglement ijiec na bolpiiif l«ii
tooo?betetooojbegcüifa;eerti^, : .i

R E G EiE Μ E Ν T.

. .■.-!· ιοε -

dat d'Officieren in deT/wrtwtptda

EErfieltjck

ι ontfang van'&L·andsrechten■endevifitatiegeor■®j
; donneert,
Wel ende: ptomptelijck fullen hebben ι
teeipédieren alle Schepen, PerlboncnendeGoedq-i
ren, van waerdiéoockzyn, fonderd'eenvoord'iyi·'
dere te prefereren, oock fonder ondericheyt te πιάφ
van dagen, waneeer de'Schepen aen koraen, of Pket- khl
feh van waer die koiiìen,, oft0 na toe wUefl, gbelijd: "jMJ
ooek. het Vólck vanOoriog tot
pverfch^ipgeeniierl· "Jf
-ehetchege-cmployeért-werdendejindiftinàeiijckbar
: hulpe en affiftent-ieiullen-hebben te bewijfen, fullenrfe
rldenRaedcter Arfmiraliteytin Zeelandtda^ropfcherp
-rtguirddoeri riemenjiende die d^eeneof d'andcr? fou-
üdfr verongelijcktefa, atbitralijck ftr
^ffenendecprrigq·
■ien'na exigentie van faeeken. yniivi eiWViï·
-v-iu ' «"isWhii.·;·., ·,··ίη·.·5 nan'.':: j· !

fiö,-Dej O^iereqi ter recherche geilfilt ^ hei ColIigis
,ter:Adtöiraliteyt im Zêdandt, cn 'de,ProvindeiVlP
Hollandt refpeö:ivelijck, fullen gefamenfl^ckvifi»·
ren de Goederen waer het recht van Hollandt en Ze^
; Itodt yeder de helft^vordt betaelt, ^och a^gaenie*
ïgch^pen ende- lOpcder^n komende oi^tCigàfaidoujMf
yen Zeelandt da^ .yan hfft geheeje ïeeütaen Zdiw
-werdïibetaelt» fullep -de voprfz, HoU^ndtfche Officia
! rì5n 'daei;; mede lasen ghewerden
-decharge foo veel Jtenniflè fullen mpgennimefl;
■van-aooden is „ojn. te weten dat deg^éifkiSeh^
li^ d,cri iwaerhcy D uyi Zeelandt komen en niet uyt Ηί»·
>làndi,*/inet dien vcïftande nQchwns„^dat.byv»l di®
udcUoJlandtfche Officieïen iri mura. mijohWiPiièo » ?"
.op.dat;de Schepemende Goederen in harereyienp

.werden pp ghehouden >r, alle Schepen by de ZeeufcK

Officieren alleen;0ipgh9n werden gerecherchewwi®

•6^epefchecrt.^n;.-,nÏii ,Γ^νύίβ

Ird De. .Öfficièren wfldeiikyd jf^^^^
-by de handt laten vinden ende getietiweibD f om ^

:êeaiiodrci als bpyen,recherche ende expfidittó te

r> f
IJ V'

S A K E N van S iT^AE T

^feeibdeeh » fpnderxmelkaoderen tégen iedelijekney"'
.preyeniered irftÊ ispteren » tot meerder 6cili«*·
VM, het welcke Jjefiopyfers

wca , ende fullen de Collcgien ter Adoorig^


-ocr page 456-

en OORLOG Η. *tVijf-en*vemighfeBóeck 437

^ H^tndeZtehnt, voor foo veel Fderaragaet,.t^
i^veliick helpen bezorgen dat alle onordemehjck-

---h^en contriventie in defca werden geweert.

IV.

In'cvifiteren en tcyckenen van de Pafpoorten, fai
Je felve ordre werden gehouden, als in het
t»eeit kt -
tHckel hierboven gemelt, acngaende de Vifiuticen

iKherche is goedgevondene

V.

In de overfcheppinge en recherche j ft! worden ön-
Jerhouden alle goede ordre foo veel mogelijclt fai wer-
den bevonden, tenaenfien van de gelegentheydt der
nlaetfe, hetgetye, wint en weder, dat d'eene meer
ofminfoude verletten of door bedervinge van fijne
goederen fchade lyden, en fullen ordinaerlijck eerft
voortgeholpen worden die eerft aen komt, fonder op
perfonaliteyten of andere verkeerde infichten tere-
fleüeren, maer alles 61 daerheenen werden gediri-
geerc, fooalstotweringe van alle confufien oockbe-
Llpfaemheyd en gerijf voor de Commercie dienftigh
filwefen. ^^

De Gouverneurs ende Cotnmandeurs van de Fron -
tier-plaetfen, daer de Vlooten leggen, sis voor Lil-
lo , op 't
Sas en gluys, noch eenige andere Officieren
of Militaire Perfoonen > oock niet de Magiftracen
van de (elve Steden ende Plaetfen, fullen Gen met de
Vlooten ende Goederen daer paflèrende ende den
gantfchen aenkleven van dien hebben tebemoeyen,
maer veel eerde Officieren van de Licenten ende re-
cherche in de exercitie van haren dienft, des noodt,
en verfocht zijnde > alle behulp ende affiftentie te la-
ten wedervaren.

VIL

De Hollandtföhe ende Zeeuwfche Officieren, in
het
twede Artijckel gemelt, gefamentlijck vifiterende
deSchepen ende Goederen, waer van het recht half
en half werdt betaelt, ende fraude ontdeckendedaer
opdeaenklaginge werdtgedaen, ende de Goederen
dienvolgendeterjudicature vandenRaedt ter Admi-
laliteyt in Zeelandt opgefonden » fullende de Hol-
hntfchc en Zeeuwfche Officieren jder de helft genie-
ten in de muldlen of confifcatien die by de voornoem-
de Raedt ter Admiraliteyt fullen wefengedecerneert,
róijck oock de Zeeuwfche Officieren in Hollandt ghe-
iteldt, Goederen van diergerlijcke nature vifiterende
ende aeugeflagen zijnde, iullen genieten..

VUL

DeoRaedt ter AdmiraliteytinZeiAwf, falopfoec-
ken ende revideren de ordres en reglementen > foo die
Toordefengeweeftzijndeoverdeprovifie en hecloon
^van dePaftoors tot dienft der Kooplieden inde
Vlo«en leggende, als tncde van 'c overwercken der
^erenende 'toverftellen van 'teenfchip in 'tan-
der, om de felve te reduceren op de helft oftefelfs
noch minder, indien mogelijck, daer vanlyftefor-
merende , alles te reguleren na gel^ntheyt en bewint
van faken, en daerheenen dirigerende > dat de com-
mercie fTO weynig als eenigfi nts doenlijck worde ont-
ttlt, ende alle onnodige onkoften en beiwaerniilèn
ge-evitMrt, daer van communicatie gevende aen de
Wdere CoUegien by de eerfte gelegentheyt.

De vrachten van de goederen uyt en naer da Vloo-
WngevMrt wordende, fullen werden geftelt foo mo-
oeriet als eeniehfints kan ghefchieden, tot welcken
nnde by de Magiftraten van de refpedive Steden
""^/-'nden. elck in den fijnen daer over ordre fai

Worden geftelt. '

X.

Γζ+βΐ/ίΤ cn geen andere mindere zout, ver-

spril '^'ί,™''® Luyckfche Smee-kolen en

a«r en tegen inkomende van de felve over-

Eenige ineonvenienten raecliende '5 Lant» dienft .
ende Commercie fich in depraftijcke óp doende, ne-
men de refpedlive Collegien ter Admiraliteyt aen,
ter eerfter gelegentheydt den anderen daer vancom-
municatietedoen hebben, om voorts te werden ge*
delibereert en gedaen faeckeni

Degezamentlijcke Collegien nemen aen deaöen
byd'eenof d'andere verleent tebetoonen allerefpea
als den dienft van 't Landt kan lyden en beihen, met
d'eere, goedtwilligheydt en courtoifie die men mal-
kanderen behoort toe te dragen, fonder nochtans de
een den anderen in haer gezadi of adminiftratie ce wil»
len prejudicieren.

XIIL

Ende fai over-aldaer 't behoort, fooby uytftellett
van Billetten als anderfints, werden gedaen tydelijcke
waerfchouwinge van het wederom in trejrn brengen
van defe verbodeminge, om foo Magiftraten in de
Steden en plaetfen als Kooplieden en d ie het meer fou-
de mogen nengaen > te ftrecken tot narichttnge. Aldus
gedaen, &c.

«Snöti^ betboojfjöefllinifntBft^oIïtflie téc?i&*
mitalitfptin Zeelandt toegffonbrn/ om bp fietfelbe
te toecDtn nncgeftomen tnoe Btpjactifr eet / βΠ^ noci)·
tan^ met bien becfianbe/ bat be ot^emelte i^laccaten
ban ampliatie, cacchenbe ben ophef der Con voyen ea
Licenten, mltfaaöfC^Ö^t JUpbecen ban De binnen-
landtfche Pafpoorten, ai^ mebe f)^ verbodemen tn Oe
Vlooten boo2 Lillo tn 'tZas van Gent, I)aten aenbangi
ercflfoubenitcmenmet ben tienden naefl ba·
tnenbe nleubien-fiijl/ enbe bat em preu ve boo; ben φ
ban twee acötet een bdöcnbe Sacra, «©e^ oocli
€);tcact ban befe hete i^a Jlllaa. I3ef0lutie gefonbeit
oen alle be Collegüu tee ISbmiemitcpt / om te fieerAeii·
tot l^aec €b. naecicbtingc.

^e Heecen e]etceo?binaei# enbe o|b<naei^ itSetiQiu^
teecbm ban Zeelandt, gdbbm l)etgeconcpcerbeee'
glementban verbodemen inaïï^gcampleaeett/ upt*
genomen Brt ièvende ?Cetijciirt/ fiJieecRenbeijan Oc
muiden enbe confifcatien bie teneefpecteban beaen»
geliaelbe eoebeeen fouben Vnozben gebeceeneect / ooj«
bdenbe bat birn acngaenbe De!)oojbe tetneebcnbeo
bleben bp bc oube p^ittijche.

il

.'f

ι

il

■ (.

ili

^m achtiendentó ;oochtcc]Ìiecgabecinglj gelefeit
feccReee acte ban autöotifatie booj be J^eecenijaee l^a.
Mog. <l^cbepnteeebcn/gaenbe naee Texel en Zeeianc
cefpettibe/ al^ oocft fercfiee jpojmuliec ban «Sebt
te
n;efïreeh bp be I^ooft ^ffidecen ban
tnboegen enbemanieccn ol^be boo^fs Ade van Au-
thorifatie enbe fb;multee ban<^bt Qiecnae boljjenbe
ban tooojt tottnoojt geinfeceett.

commjtteert, „
committeren,"authoriferen encTe volmachtighen by Mpu·
defen de Heeren νΛ»Οβ»«»«·ί»,»ϊί/ΪΛ,
Ratit-Pnfto-
naris ie Wit iVry bergen, Vthder Hookk, Hare» , Almelo «lÌtftU
ende Goekimga , refpeétive Gedeputeerden in onfe
Vergaderinge van wegen de Provinciën van
Gelder-
lant, Hollant, Zeelant, Vytrecht, Vrieflani, Over-lffeU
ende Stad Groeningen tn Ommelanden. om haer te ver-
vo^en na
Texel, ende gezamentlijck of die geene van
de felve die haer prefent fullen bevinden, ofwel by
iiibdelegatie daer toe gequalificeert mochten wefen »
alommehaerooM te houden op 's Lants fchepen van
Oorlcwe haer iüdaer bevindende ^ of uyt de refpedive
diftrimn derwaerts gedeftineert omtrent de Colle-
gien ter Admiraliteyt ende Kameren van de
Oofi-lwii.
fihe
Compag. door aenmaninge, aenfchryvens en an-
derfints,aUes te contribueren, en by te brengen 'tgunt
tot volkomen expeditie van ^ fdiepen waer aen noch
yetwes foude mogen deficieren > ende wyden tot vol·
voeringe van haer Ho. Mog. hebbende intentie dien-
aengaende fat konnen dienen,
voorts met correfpon-
φύ % (lentia


-ocr page 457-

Il

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

43S

idéf. Mentis ende advìj's van de Gecommitteerden uytde
refpcftive Collegien ter Admiraliteyt die haeraldaer
Aillen bevinden, te balpen bevorderea > ende in onfen
hame decreten, dat de InllruAien ende ordres van
den Staec ontrent het employ van 'sLandts Vloote
aldaer verfaemelt wordende, albereytsgegeven ende
gearrefteert, ofte noch te geven endetearrefteren,
met alle doenlijcke promptitude geexecutcett ende na-
gekomen werden, oock tot beter uytvoeringe van alle
'tfelve gheduyrige correfpondentie te onderhouden
met de tïeeren haere Ho. Mog. Gedeputeerden in
Zeelandt, ende voorts generaeUjck alles te verrichten,
te decreteren, ende te doen eftedtueren 'tgunt fy-
luyden ten aenfien van 't voorfz employ van 's Landts
Vloote ten meeften dienAe van den Lande Tullen be-
vinden te behooreo, laften ende ordonneren dien-
volgende allen den geenen diedereeenigbfiDtsfoude
moghen aengaen» ende onder onfegehoorfaemheyt
fijn ftaende, ontbieden ende verfoecken voorts allen
anderen de voornoemde onfe Gedeputeerden in de
voorfz hare qualiteytende de macht by defenaen haer
gedefereert behoorlijck te erkennen > haer te obe-
dieren ende alle behulp ende addreile te bewijfén
refpedlive,
Sec.

^ lek Moovt endefiteere na myn vermoge» te fuUen naer
bo® " komen ende executeren, oock foo veele in my is door de gee-
Ï^Deft- nen die onder mijit commandementgheileh zyn, te doen
^ffWe» naerkomm ende executeren den inhouden van defi mijne
tieVl«"t IniiruBie, ende d^ ordret die myraeckende

" myn ttgempoordigh employ, voorts van tydt tot tydt van
•wegen de Ho.
Mfg. Heeren Staten Generae/Joude mogen
•sperden mede gegeven, ofnaergefonden.

Ï@arc op geöcltbrccert jrjnbe/ ùe bobcnfleenDt
acte ban wthorifatie, niitfgaDec^ Bet boo?f3fo?mui
lifc ban ectftBeöouöcn boo? scacce|icect/ enne öieii;
bolaöcnsi !)et cencnùeijctanDecmetiitDeneben^Defe
haece rcfoiuttc acn He opgemelbe ï^eeccn

gare .fliog «(5e&eputeec&cn na Texel en Zeelandt
cefpectibe bergantceyefit/ met betfoecft cnbeauthoe
«fatieom be boo?f5 l|ooft-<©jfieieten bie fp-ftipben in
&e cefpectibe bifïctcten faubrn bejegenen upt ben naem
enbe ban tuegen öaec ©0. Hoa. op 't boojfs fojmuliec
tebe-eebinen ; Jijnbe toijbetg boo? enbe ten beljocbe
ban be felbe ]|eccen «Oebcputeerben sebepefcöeect/
SSjiebm ban ccebenticaenbecefpectibeCoHesfentec
Sfibmicalitept enbe Cainecen ban be
Ooft-lndiCche
Compagnie befee 3Lanben/ onime fïct) baec ban te
bienen foo enbe toanneec ben btenfl ban 't 3lanbt fulcj:
jit. «ü-foube mogen becepfcgcn.
inireej 5E>en Euptenant flbmicaeï Cortenaer bja^ cecbe
t
feventienden met (Ìjn<efquab2eupt Coerede gc^
^ejte" Romen in Texel.

H^e ileecen öaec Ho. .l©og, ©ebeputectben met be
ΦοΓ»
ne ^ofl-toagen npt ben Hage haet Amlterdam tìetcepfi /
enbe tuflcDen
een enbe twee npcenaibaecgearcibeett
«ittóii." toeffnbr/ Dfb&enaenfionbt^meteenigfteieeccnbart
be ^bmicalitept en pacticuliecl^cbmetben^ecceta::
ci^ be
Wildt, betoöïe 't CoHegie niet bccgabect en
Ujasi/ al^ mcbemeteenigöeSSetointftefatiecenbanbe
Ooft-Indifche Compagnie enbe infonbecfjept met ben
^eec Backer, al^ fpectalijcli bp be felbe 23etDintBeb:
Stccn ban be
Ooft-Indifche Compagnie gcautljotis
feett/ tot bebojbccinge ban bcbetoufïeequipafliege=
fpjoocfien/ enbe ban Ijun bccfocöt bedcljt te mogen
fcoecben ban ben toefiantbanljacefcjiepen ban^oi^
loge / ban öebbpn baec op in fubfiantie niet anbec^ ges
anttoooibt alé 'tgtene fp Bepöe bie^ aengaenbeben
achtienden befe^ aen IjafC io.JI^og.Ijaböcngefcf>ie»
ten baec toe öaec bjagenbe. fjebboHjun oocft acn=
Oemaent/
Eerfteiijck, batfe6etalDecept^gctoo?bene
©olcft ten fpoebigöfien'aen'tboiBbtbenbelicö^cn
ban (i^oiloge fouben gebben te p^en
t i^en anderen,
Iiatfe tot I)et aennemenvanhetreAerendeanemoge«
lijcfte bipt cnDe pbec toilben continuecea; oEnbe ten
laetften, öatfe bogcn^ i)aecï^o.J©Dg.cefoIntieenbe
aenfcli?ijbcn^ ban boo^Ieben 3^?pbagf) fonbec tybt bet·
lie^ / uiebe »nigl)e <@etommitteei;bcn uyt ben goecen

bectoacct^ toiïbcn fenben / om ïjaec tot uptboitinnht ^
enbe ejcecutie ban beboo?f5faccRenöaecamIjtboolcn
te bienen ban Ijacen caebt/ abbij^ enbe aflijicntit/ '
alle 'ttoelcft fp cefpcctibeïijcfi aengenomen Bebbcté
boen / baec op fijn fp l&eecen <0ebeputeecbf η noch bitii
abonbt fcijeep gcfiafn/ tnöe '^anbecen bae^gnitt
'taenb?eechen bmi benbagl) in't nieuwe diep geattl·
beect/ enbe ïjefatenbangtlgcftenacnfiont^gefpMOfe
Ren met beJ^eecen<©ecommitteecbenbantCoatoic

tee ?ibmÌcaIlteptÌn'tNoorder-quartier, bicfjattb

cicöten bat in 't Mars diep ofte op becebe ban Texel
thien,
enbe onbec be Viieter vier fcft^enbanSatte
bicectie laegen / maftenbe met Ijet fcijip ban Cajpitetm
Bronferinöe Wielinge fijnbe vijftien fcjjcprn/ δώ
gemeent luaren get bolcü baec op bienenbe moigcn tt
monfiecen / oennemenbe ïjaec fulc): gcbam toeffniif/
te fnfojmecen neben^ obeclebecinglje ban
ptitinmte
3lfjfien i)oc fietc6 bie gemant biaecen / enbe toat becc
aen nocöfoubemogScnitianquccen/ gclijcftcticiiiie
<i5ecommitteecben ban 't Collegie tee ?i0mirtìitrat
tot
Amfìerdam cenige bagen befigljtoacen gebiecfiom
't bolefi op be ^cöcpen ban 't felbe CoHegie te iBons
fiectn. ^p fclitjeben aen 't CoHegie tee ?llömimlitcpt
in
Vrieflandt, batfeainocöbebcficiccenbefcöfpenbaii
©o?Ioge ban ijacen ccfojte met ben eeecflen bcctoattt^
bjiiöen fenben / enbe fiperiatijch biegeene bie botmafli
inbe
Jettingh lagen/ tenfpoebig{)|ienincaéfuI(|;l)(b
ben becmoebcn/ boo; ben ontfangQbe^SS^fpnict
en foube mogen
5tjn gefcöiet / boen jeplen buptcn om/
tot binnen in't
Texel, omme figljte boegentnDett
becblijben bp b' anbcce Htanbt^ <!^?Iogi)-fc|)qKn
alDaec leggenbetotnabfCo?bje/ cnbebatfeaen^oii^
iuilbtn ccfcrifaecen toat bp [junbienaengacnbe fouDe
toefen gïjebaen /met bpboeginge batfe niet te min teii
fpocbij^ften een of meec (i^ecomniitteecben u^ttm
öacen mebe bcctoaect^ toilben fenben.

^engaenbe enbe tegen be ^oote enbeitlepeVif·
fcheryc, ben tweeentwincighftennacDetenb£fp£i(K»l
ciaelbec bp be fêeecen ban
Hollant Dp ^laccaet bet|icn: föl
33ccB(acenbe nuHe aHebefpjeecften/ conttactcnntlieiX'
beloften/ bie tee biecfaecfte tuffcfien ^cïji^iï^ rani i
ïitooplieben moeiten fijn gepaffeect.

3&an be l^eecen Ommeren, Witfen, Raedt-Penfio-
naris de Wit, Vrybergen, vander Holck, Almelo
ende Gockinga, ijaec i^. ft^og. ©ebeputettlwiin
atanbtg gacïjt leggenbe in 'tieutoe ©Ιφ otittnit
ben Helder, ontfangljen jijnbccen JEiffibebanbtit wl
derden beff^/ ï)o«benDe in effcctbatfietColftgitttt j;]
3libmicaïitept in 'tNoorder-quartier Dp openbattttttB!»!
€conimeiflagg/ tjabben boen nptcoepenbeningoutti^l
ban liacci@o. JlSog. fecrete tefointfeban ben negen i<wi
entwintighften ^p^il leiHeben/ genomen infarafliB^j
caechenbe fiet uptlorapen enbe toefcs^mbanmeer-jesl
der foidyen aen öet Soobt^-boIcR te en^Iopfttn opK J
'iatanbt^fcöepen ban i!&o?logl}/ aï^ in öatwIaM
ilSog. cefolntie ban ben vijftienden tiecfelbfrni^hii»|
(ionbt geejcp^effeect/ aen 't gemelbe
ben/ bat Bace ï^o. IlSog. in be booift tHaniece ban|«»
cebecen ten BoogSlïen toaren ontpicBt / al^ Pt®}® l'ttl
bp publicqne uptco^nge aenancbe3®ecrit)t6^»g'l
gemaecfit 't gunt&aece
©0. JBtffl. 6p fecceteccfmip ω
Öun aenbeboolcn Babben/ met aHe Difccetie eiiWi-' to»,
fcïjepbentBept ten aenfien alleen ban irtoftftentetòi'j^ j
cent See-®oIcït te maniecen enbe in 'i toecR tepw /
met ojbje bat Baec <Cb. niet alleen foobani#IW''^
al^ 6p fltcommel-flagfi enbepubhjcqucuptro^^
bicecteltjcIttegen^Baccj|o..1©oa. intentieenbt W
tot&oogec maent-geïbenbantegen^vijftieoBw®"?
aengenomen toacen/ niet en foube BebbentefniOT
op be ©ojlogö fi®epen banöaetencefojte/
felbe aenflonbtg teïicentiecen/ tenbjaetefp-wP®™

(ïgö met beboo^fj vijftien gulbcnétecI!©aentfo«w

toillen contenteten j aHe 't toelcBc ootfe aen aHe

beCaraecen

atanben befient gemaecfet/ omteflmft^^^
felbec nacicBtinge/ enbe tofjbec^fulcj; enbe D^t^:
ijoojt. ®e^t#mebesefrtitóenaenbeop8enmK«|^
ten öaece ©0. iHog. <Öeb^Mte«Öfn/ Otìsa»*^^


-ocr page 458-

cn OORLOG. 'tVijf-en-^eemghfie Boeck.

«[note op - .

fm upttcrlicn toilDen ebectuecen enöe obec natten
w' haaùbftìojDcren/ Dat alïe De Defecten ban Doot^-bolcft
1« Μ aen Defci)epenban<i^oiIoaeUan&aecebU

rfhie ten fpocbifllJpfn aefnppleect enDenaegefonben
mocliten toetöen / ootfe be Capitepnen Die öaec boben
hfimoeben noci) aen Eanbt foubm nioaen fiebinben /
„jccifcUJcftilalien cnbe fcgrrpdijch ojbonneten / öaet
flenflonïit atn i30D?bt te beflcben / om ftaccn Dienfi nae
Iifhooten te Dctcacbtcn : ni i^ eptcact ban befe jacre
80 lèofl-tefolutieoochgeronDenaenbe ï|eecen<ecs
Dcputccrtwi In ^celanDt/ om te (treeften tot ïjunne
nari^tioQ^·

ïUodjontfanflBfn «n JBiflìbefaanbefelbeìleecen
toc Ι?α· ΛβοΑ. ©cDrpitteerben in Texel mebc in Date
ben derden Defe^/ ijouOenbe onbec anbecen bat een
©looteban fes en leftigh «Öngeiftljefcöqienontient
i); {tullen bcfec HLanben in^eeixia^betnomen/ Qe<=
ümDc Dcïljaibcn öaec Mog. in öebencften (nabf^
moEl De fdbe ©loote |icb met aöebccenbeJ© nbtin
ftcr iiojtcn ttjbt ban De eene jijDe ban De boojfj fónllen
befct Eanbm foubcn ftonnen betbocgen na V anbece}
of niet bimfiigl) fonbe toefen een goet co?p^ ban atant -
Hailitic op eenbequame plaetfe te boen berfamelen/
om ficlj te JBatcï ofte te Stanbe op 't fpoebigfte te Iions
urn bcgebcn tee plaetfe bate bp De «Cngelfcöepeitoe^
tt
ataniw foiibe mogljen toecbenoftoefmgeattenteert/
bact COC fonbec meccfteltjcfte ontblootingge ban be
aiantit-fjonticten/ Debeceyfcfitcoibje gefielbtfonbe
hnnncn toetben/ bp foo becce tot ö'epeaitiebanbe
boojgcflase becfiercitinac Der Compagnien iSnpteren/
niDe ftnccöien/ fiaenbe op be repartitie ban be fes
^joüintien/ beberepfeljte ojb^etoa^gefielt; JPaer
opgeticïibcteei jtjnbe / isS goctgebonben te berfofcRen
öm liaeDt ban ^tate/ bat baec<!ED.op"'tfo?meten
ban fooDanioö ban 3ianDt-j®iIitieal^booren
Dacre ü^o. Mog. ten fpoeDigödentoilbtn laten totlto»
men Iiun abbtj^ : Cnbe gebben bp befe oceafle be ì^ee^^
tfii écDeputeccöen ban De Pjobintien ban Utrecht en
Orer-Yflbi, berftlaert bat 6ε l|eeeen fjare pjintipaïen
tefpeetibe gcconfentecrt babDe in De petitie bp Den
icmclbrn öaebt ban ^tate ijier beboorei^gebaen/
ttt fomme ban twee Millioenen enbe vier hondert
duyfent flulben^ tot De octrao^binari^ equipagic enbe
onbnhoubt ban meerber ©ojioglj-fcBepen tot ber^
jttrchtnscban'^aanDt^^IÓOte; Ten anderen, tot
Wöuptt/ equipagie/enbeonberBdubtbannorö veer-
tien a vijftien fcfjepen/ omtegebjupcheninDeMid-
de andtfche
Zet/ OOCft fevenmael hondert duyfent
gtuoni ; €nbe ten derden, tot be lafïen ban bebcrllero
«mse ban·'^ XanDt^-üföilitic te ©oet enbe te §?>aert/
mitr^bit^bebfrbereboojlïeninecbanbeiromicren/
«m fomme ban thien hondert duyfent gulben^/ tofï
oetjatnbe bat De quote ban be Piobincieban Hol-
landcm beboo
?f5 fannneban twee Millioenen en vier
®f':l!'ondertduyientguIben^/ aWcdiUjcftenbepjibai
nDeüjcK fonber eeniglje bibcïfiefouDen toerbengeeraj
mieerttotbebDo?f5eqnipagie/ ntitfgabcr^bcinftupi
TOQCEtibe onbetljout ban De boo
?f5 veertien avijftien
S^inlwjaaibDelanbtfcöeae/ enbe bat baecte»
Bwp teberpm be anbere#?obiucientcttoncutrentie
^ bPOifj B^etitioneerbe
L^® Milloenen, vier hondert duyfentguIbett^ toC£f
i^fWwfitn met De boo^fj opnteutoéaengeno.

Kpl.

Den ^taet op ben boet/ enbe bolgljm^bereparatie 166e

boojge flagen Dp 't abbijjJ Doo? ben toelgcmrlten öaebt_L

ban ^tate ben twintighilcn 3?cbiuarp lefileben aen ' ''
Öaer to. JKlog. gegebrn.

3&C J^ceien (öebepntecrben baHbepjobinciebart
Hollandt enbe Wcft-Vricflandt, I]r&6cn in De bobc»·
(iaenbe conclnfie tooo? foo beele aengingij niet t' e>;cebc=
ren be ^oibpen ban De fomme ban vijftien gulbrn tct
jH^aent/ booj fjftfcljcep^ bolcft niet geconfenteert/
maer be boo
?f5 faecfte obergenomtnem in Den garen
b^eeber gecommnniceert te toojben.

ï^ccren ïjacc ï^ooglj Jliog. «Öecommitteetbcii etaie
fcij?eben ban Den vijfden upt Texel m fjet capitate haïï >
^Cljip Delflant nietbebonbenpct^tebeficferen/ alé Sf"*
ontrent vijf en twintigh jlEatioofcn/ bocö DatnocB
eenigfte Confiapcljj gerceDtfcljap al^ban 1©ijTdje^/
Cajboufen cn birrgclijche nioeiien gerecbtgemaecht
toojben/ Daer toe De materialen enbe alle'tgereebt>
fcöap toa^ binnen fcl}ecp^-iJoojt/enbc toaer mcDc naec
be berftlaringe ban Den Capitepn ontrent achtof tiea
bagen fonbcn paflTeren. ^p l)ebbcn acnPont^ bie boo|s
(ieninge göcbaen/ bat Doo? o?bje ban Den lieer ban
Waflfenaer noti) Dien mojgm bjoegfjacnbooibtban
'tfelbe ^c£)ip foo bed Conftapelö rnbesionfiapei^-
maet^ upt anDcre fcbepcn RingefonDen/ bat alle Dc
boo?f5 bct]orfte norh btrn bagljboo?foobcelganb(ii
foo bcrre toarrη geabanccert / bat bie fap na bolftomen
ftlaertoatcn/ immersS mojgenabfoluptgfreet toefen
fouben-

«gnbe beo?t^ cn paflant bernomen Bcbbtnbe na ben
toefianbt ban t)et ^cftip be Nagelboom enbe'tjFrca
gat Agata bepbe ban Hoorn, bic in feer gocben flanbt
enbe completeliicli bemantgebonben Babbei), ^p 3|jn
boojt^ gejeplt πα beVlicter, altoaeranbermaelona
genomen öebbcnbebe befecte ban öftcapitaelefcBip
genaerat't Huys te Swieten, Bebben berbolgen^h^
berboegBt am be drie fcBepen ter Directie ban be^po
tointBebberen ter lÌtamereban be Ooft-Indifche Com^:
pagniein Zeeiandt, albacrleggcnbe/ banbetoeldte
'teene boo; en'tanbrr naer Bebbm gdi^t/ enbe in
Baermefentie / met Bunplunge enbe allegereebtf^ap
naer Bet b00
?f3 fcBip 't Huys te Swieten, tJOen afïctói
pen alle 't boot^ bolch baer op eenigBfïnt^ ten bietme
ban bfti 5tanbc Dequaem gebonben jijnbe getoeeifi/
laetcnbe baer op allceiiltjcft meefianebe<©ffïcieten/
eenigegantfcB onbrbarrn enbe onbcquamegallen met
be jongend / en Bebben boo; Bet felbe tnibbel ten Deele
metfoetc tooo?ben / enbe ten beele met autBoritepti&fc»
fiomen be nomb^e ban negen en veertigh ftoppen/baec
onber mcbe ben luptrnant banBftfcBipSt. Paulo,
bie nae Bet uptterbjch bbjch een bigilant capabel enbei
couragien^ ÜËan toa^ / enbe bie uptepgen «etocgingc
berfocBte mebe ober te gaen / om ban be eerfié bp ben
3@panbt te geraecften/ enbe niet al^ eenDoabt-cetec
nocB cm totjle tgt^ binnen Itanbt te Mijben ieggcn?/
enbe oocfi De ConfiapelbanBetfribefcBp/ bermit^
Bet Huys te Swieten be felbe feer nootfoecfieiijch ban
boen Babbcn.

boo?f!5 ejcecutic Beeft foo al^ Baer l^o. |©og. on<
ttot(ffclnc6 niebe toel Babbcn gcpiebiDecrt in Den bes
ginne B>er enbe Daer foo al toat tontrabictie gebonben /
maer epntïBcft foobanigB SfBabt bat alle Bet
afgefcBeepte bolcft feer filijgfcfiisi) enbe metgejimgïi
ban 'tboojbt ban Bare fcBepen naer bat ban't Huys
te Swieten afgebarensijn/ fclfi^uptjoutoeitbe of upts
laccBenbe Baete Canimarabrn/ bie Bet gBducftniet
fcBeencn te fullen Bebben bp 't eerde ïtbecBt mebe tct
25?upIoft aen ben bifcB teftomcn/ maerbppiobific
boo! booDt-eeter^ al^ boben te blijben leggBen. ^gi
Bebben 't
booif5 fcBip 't Huys tc Swieten bacc op mcbc
in Baer p?efentie onber jepl boen Bomen/ mcto?b?e
om fijn ancfter tc toerpen ontrent Bet ^cBip St. Paulo
ban be birectieban bevtanm: ban Enchuyfen, toaec
upt al^ mebe upt Bet ^acBt Agata, fpaecefoibeerC
toaeten tomtsletngdi te mannen 't boQ?f($jebe ^φίρ
>t Huys te Swieten enbe ηοφ boer bcnebcn^becopi»
tale iMbe|)en Marfeveen, Delflandt, de BeuivetuK
Mars. ^difien berber^ m^ nocB onber beVlicter
Qdnfltrtteettgetiati^d opseiwinnt Μ/ίρ Batavh,
Φ04. fm

ÌN

m

ϊί

η

αϊ

a


-ocr page 459-

440 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

|:i|i

'i'.i
■ h!

t66i tm niente MoechniIierea:IieAiami^cf)fp/ (lant&e
' · ttt Dicectie Dan He ftamec tot Rotterdam enDeftifibm
't fdbe betoonOen bimant te iuefen met e]ttcao;Diiian^
ir&oon bf bacen bolcfe/ fooDaniflS/ Dat gmi tirtcc htans
ninge oiiOec De gantfelie Bloot &an ìoetDen gebonDeii/
nift tegiienflamDE Ijem aenbccaemDcfletalbanhon-
dert vijftigh .filSattofen enöe vijftigh ^olDatra/ notfj
j^et getal ban
thien Jl^atcoofcn tbacen manquecetiDe /
cnDe boou^ ban alic^ toel boojfìen enöe bolhomen gè»
ceet/ upt^onDect nocg eenige CacDoufen mocOrn
Sep^epaceert enDe gebult toefen / bicban Dien abonDC
fbubefeïaec jijn/ Dan; op Den Capitepn Die foo brei
baec toe fcl}een enDe foo beelbananbecebrcnomen
naDDen / een berfianDigf) hloecK enDe coucagieu^
fidec toa^/ aengenomen öffft nodj Dien natfit een
ancÏtec te liclitcn enDe mojgen tijDdijch Dectoaectji aen
$e ;eplcn/ fulqc Dat nubolftomentltjclt&onnenfiaet
ntaechen/ Dat DebooifstniDDelenfevenfeeccapitade
<0o?{ag&-fei)epen ban De
Ooft-Indifche Compagnie
in goetpojlnecenDeal^f eenemaelftïaecbjacen/ om
be^ nqoDt jijnDc / Jl^eDcc en
a©inDt Dicnmüe / binnen
vier en
twintigh upcm te ftonnen See fiiefen/te toeten/
Marfeveenj Delflandc, 't Huys te Swieten > Nagel-
boom , Batavia, de Beurs ende Mars
j Ijeb&en Daec op
aengaenDe De ^cliepen ban De Coliegien tee ^Dmica:=
tept op De
Male tot AmfterdamcnDcin'tNoorder-
quartier,
gccefolbeert mojggen bjoc^ |)aec met De
^eeten Daec aentoefenDe «©ecommitteecben ban De
CoIIegien tee 1IIbnticaIite)ottebegebenaengctboo?Dt
banDenï^eereban
Waflènaer, omalDaccgcfamniti
ïijck tecpiefentiebanDeaentoefenDe^^ppo; l^oofDen
ban aanDt^ ©loote enDe Dee felbec ronfìDeratien
geöoojt/ te Driibececen enDe cefolberen op ijet U|it=
tenDεnbanDe^clbΦcnban «@o?loge/ nugeceet;i)n«
De/ ofimmer^ infeectoepine!)ti|bthonnenDegereet
toefen / Die nae baec boo^Deei ten aenfien ban (jaec ge:
talin qualitept/ montnceenDemanningeuptmaec^
iten een feec conllDetabele ^cmaDe.

i^ebben ^^ btìbett onDfc De Vlietcr, toefenDeboo?
foo bed tijDt eenigbfïnt^ bt^ft honnenlüDen/ meDe
ηοφ gdnlpecteett eenige bah De alDacc Ie®fnDe5»cöe=
pen/ fiaenDe ter Dicectieban Ijet Conegietcc?iDmi=
cnlitept in
Vrieflandt, Die Doo^gaen^ al tod bemant /
mnec noci) bed ban Canon / ®ib?e^ / ban ütcnpt enDe
fecfjerp/ ooch eene ηοφ ban ©allafi enDealleban
Di JiSaciniet^ npt
Vrieflandt bectoacDt too?DniDc/
noe!) ontioo;nengebanbengebben; alIetoddteDefcc^
ten bp goeDe o?D?e enDe bigiïantie/ oodt tod binnen
toepnige Dagljen fouDe ftonnen toecDengefiippletrt/
maec alfoo f^ haec nietbolftomentlnch ftonDen getnfi
ÖouDen/ bat Daec imine onaengefjen öaec iteratibe
enDe fecieufe aenfdj?ib(ngenafme De minile gtpiceght
fouDe toecDen/ tenfti Daec aen ηοφ al continude mon^
Delinge aenpojcingen/ enDe bo^Dece pecfonde befo2>
ginge Doo? eeniglje uptDenöatenbpgfbjacötenbefit
't toecrii gejldt toier Den /foo fieöben fp D' i^eeren
van
Haren {
Die öHpDen onDet De Vïieter toeDerom bp haec
toa^ genomen ) enDe
Gockinga becfor&t enDe geDi^o:
neert om öaec geDupcigj) tot
iriarlingen cnbe onDec
De
Vlieter boojf^jebe te ontbouDen/ tee tnDen enDe
toMen toe alDaec De laetfle ganDt aen 't toecm gdept /
enoeDebooifcIjiebe^tBepfn ban alit^ boo^lïen/ al^
DaecopDedeeDe geftomen fouDen toeefni / öebben>
De ten Dien fine ooth aen De ï^emn «öeD^uteetDe
Staten ban De todgemdDep?obincieanDecmedge«
fcöjeben.

pp namen becbtdgen^ ban 't ^dftip De Munnick >
feftigh
foo mSattoofen ali.i©aciniec^fcl)oonbolcft/
mbe maecftten Daec meDe De manninge ban Den S@ice-
SSDmicad
Scbraih compleet / gebbenDe oocft ban
'tfdbe febip Doen a(lic|)ten De nomb;e ban
twintigh
SoeDe ^olDaten / Daec ban De eene gd^ g^^acgt i^ op
't fcgip ban Den ^tgout bp ilaciit
Stachouwer, enDe
tie tocDecgdft op
twee anbece ^cgepen ban 't felbe
CoIIegie Dienoej^ niet compleet gemanttoacen. ^p
bebben boojt^ ban 'tfcljip
St. Paulo, (laenDctecDfc
cectie ban De
S3etoint-ljeb6ecen Dee «OeoctcopeecDc
Ooft-Indiffibearoinpegiiietec üamecebanËaciüiuy.

i

'Mi

.ii;

fen, ten fiptoeefen enDe aflìfientie banDcigiftJii,, „
©eiommitteecDe 23etointljebbec ban De booifj ïS
ce/ afgöelicöt een^
De jepmb?e ban vijf en twint^h
3®atcoofen/ enDe Defelbé Doen obecb?ens5en m>t
fcöip
Marfeveen, enDe.nocI) een^fittfelbeattalban
vijf en twintigh 3®atCaofen/ mitfgabec^ veerthim
EanDt-folDaten/ Die fp bepDe ijcbbenboenfaftiRi^
op't^f
Dip Mars. gtem ηοφ twee Conftapels, Xj
Conftapcls-maets
enDe drie Buflchieters, Die oh/i.
Oöefet 5Ön op't^cljip Delflandt, bobenenOfbrtM-
ben ηοφ fes jiBatcoofen Die fp ggeïafi ftdjöfn C
'tboo?f(®?ebe ^φίρ
Sint Paulo obec tefettenonfert
35acf)t
de Ruyter, alle gljetoeeft jijnDe feec β
enDe uptnemenDe fφoon Bolcft. ^οφ gebbm ban
'tgactjt
Agata, fiaenDe tee Dicectie ban De sattoint'

ftloeehe enDe ftanDige USatcoofen/ enDe De feibci
ttanfpo?teect op 'tHuys te
Swieten , öfbtifnlit b
bonben Dat Bet ^φίρ DeNageiboom infgdijcc liatnïc
tot bcfo?ginge ban De felbe tiamee/ feectodenbetm
obecbloct met fφoon enDe bebaten©olcfttoagboo!:
fteny fuldii^ Dat nu
(even gcoote enDe feec tauitalc
^φφεη ban De «©eectcopeecDe
Ooft-lndifche (iom=
pagnie Daec meDe enDe met nor!) eenigf)39olchbaii
Amfterdam afgeftomen / t' eenemad ban JBatrooi
fen / enDe boo^tp ban alle^ fooDanigI) toacen booifmi /
Dat niet betec toiflen of De felbe toacen Daec trieiirin
flaet om te ftonnen Set ftiefen. ^p ijebben op 'tbota.
fcl)?cbe giacijt De
Agata tod boojtg fijn compltetatm
tal Daec boben gebonDen/ cnDeonDecanDtcmmciie
ηοφ
feventien a achtien ftloetfte enDe toelbebatm
.ïlSatcoofcn/ macc Detoijle aen De fdbe brloofïtoai
maenbt gdOt tot
achtien guIDen^ / ecceDettnDe bf
vijftien gulDen^ bp gaec fo. boo?t uptterlie
baftgljeflelt/ foo fjebben geoojDedt met Dm tiimfl
ban 'tatanbt feec obeceen te feomen/ Dat De b<»is
fφ?ebe achtien jffêannenupt'^ïanDt^^IootetDlfti
Den gdaten/ gelncft fp Dan De felbe op'tboc?f(li?fl)f
gaebt De
Agata bp pjobifie&fbbenïatenberlilöbtn/
enDe fouDen mojggen in obedegb b;englien óf nirt
ten meefïen Didifïe ban Den ïanDen getaeDeniJUfie
toefen De b002fφ?cbe
achtien JiKatcoofen toriwera
te Döen ffcentiecen / toaec Doo? oo?DedDen Dat ten
todoop onfeplbaecltjcft meec enDe meec foubentoac»
ftccm / g&flijch al eenigfie goeDe beginfden btnw·
men Dabben/ fïjnDe op Dien Dagg boo; De|)^p
ban De
Ooft-lndifche Compagnie tot Amllerdiin
en Delft aengeftomenDej|iomii?ebanomcentfeven·
tigh jR^anOofen/ en giflecenbooiDiebanDeStiunn;
ban
Enckhuyfen bp De vijftigh goeDe enbr tueltuba.'
een Jl^annen / D^ bp Doo; Die ban De ^bmiraii-
tept tot
Amfterdam bupDen meDe g^Iusnun
toa^ / Dat bp De i^eecen haece Committenten in
twee ^agen ηοφ get grtalban feOigh
toa^getoojben.

^pgaDDen ten beefoetfte ban Die ban Degetnt^
^ÏDmicalitept in 't
Noorder-quartier , mitfiaöw
ban De <t&ecommitteecDe S9etomφώbecm b(c boe^
ftöjebe
Ooft-lndifche Compagnie npt De iianww
ban
Amfterdam , Hoorn enDe Enckhuyfen, «

beDuröt gljetoeeft ______

Die faecfte al toat ongemaeftdijcft fouOe totaam»
jKaaecaBc^toa^/«0oDefp lof/ fonDec eeniflem«f
ftelijrifte oppofitie geeffectueect / fiebbenbe i>pom
mentlö'cft al^ 't ©oltft nut alle öaec
"leept toa^/ niet anDec^ Dan een
ί

«CnDe neebemad flitìDiomme binnen f^m^J^
BaDDen moeten becblïjben totDatget^olA^»^

ntiinrrf* han hnnit-a<V«eOlt»rttf hifi» / Ο"*

laet Doo? ^oopen/ fn boegen bat gêt baec om
getoeefl j^t se-mtomeecDe befo^e ban

ιπΛ


-ocr page 460-

©c i?cfcm «licbrputEECbêi

Ho)landt iljcbbcn ooch Upr|L._____

gattpjintijjalen mrtbECfbm#'i
ìicBfftt/tcn rpnbebat bp,b.iErao!i
tmfpocmgijjìin mocftte tMtcjù'"
xmifmtccct W bi bcbJUliEpM
pIDfll^ Ü',bc|ii, vcercteriden
ÖacDtüan!|)tatcgEb.aEn / ί
twipti^h-jfecïjcpcb banV
'tf tnogjjcn bif^ctt totrerilù..
ftit in örttiiffljittc^ mEt be' €ίίι
brtean^fint^ .booifiojitïSi]
■llomfntEbiïÏJrii tJacc oòj
tEttDfn bw bEÏÉfpcturufi
^(flbc Ìiatc||fiàEn.teirit'

Sitnacnr - ' ■ - .>^'·}ψ··· ■·: •ii']'""

fe^Ergjdtóïwgbbaiti)^ ètr^J^ogi nötïjmaelé
cm'ilèifföje^to^^ teèeecfHWan

BÖ^mvit NitaiwcDicfiionttl^

.i^ltbcjj ban Sben vicrrentuùiKigblten iSHpiiÖ^.raEtli-^
SomÏÏ"^ vyfden befi^/icabeiiieubolgert^«an;;feti=

: v' ^firaaniitticerbm.upt'-bbcbn^gien tic^cöttilta=
rìF"» flW^bbp^: of.oock-linghBr ide Sch^ (Wn

gehouden tii^rarden.-i, eride.òOàiétidiiiii-
"igbroudewcfen, de felve nier loflìnge van hare in-
geiadene goederen binnen defeLanden,balIaft-fcheeps
"yttc laten kopen.

""i- goEbtgEbonben/

1" bfrh^ u ^^ ^tÖfPf" ban be gngEfEtencn cnbe ©n=
hw (©EaiEEcben enbeSeutta^

^^ ofle naccbateban'tgE=
& Ίΐ""",' ^^^ 3tanben toacen geacribeett/

« OfliwL^f öiEboM'tfElbE bEflagljalBiEcToubEn mo^
«"w. fi«ib3EfEningehoibt/ boel) bEfelaefie niet anbft^ ban

en ο ο R L ο G Η. 'rVijf-enlveertighflé Boeck. 441

he ©oaft-<0lf«cifccn te becboleen / baec ban 5ï>
löif KnopnioJSfiitocöccom

«macchoi. . M.

sifïicrrcn ban HoJIant gebbcn Dra negenden Ι^φ
rnrt J3ü ï^os· scfommccrt cnöc renfltol) befcfocöt/
nmmr nac 'cr):cnipcl ban Dc j^cccm BaccEp^incipai
?" nfgriijn; ern gocDcfommc ban pcnninacn inbop^
Ii«n» racM κ bJiBcn .lütöotievcn nacc pjopo?tie ban vyf
Jit·' iv^iiiioenen bp De boojfs J^jóbincieban Hollandc raDe
Weftvneflandt albfcrpDsS flriicBt/ cnDcfulcïïjaecte=
'iitj fnfctiüf (Qnotcnin öethienMilliocnentfnfpocöigfji
ftfii IC ijfhonirn / Dinmc t>e boojfs praningcn mebe tot

Ctn.ttiirtfcrvetc&oiiöcn.

©atbjyöcr^ Dmöaeb ban^tatóbecfodjtmot&te

tottöfn ortinie twee hondertien veertighduyfent 0Ul=
brnè/ Öic Defdbe tCflCn^ De eecficdrie Millipenenbp
6cmccracme!Dc¥?obincie banHpIlandt gebaenü^Ei

rmtiftcn/ ηαερ?ορο?ίίε ban öun Contingent ;in fes
aeiijcke Millioenen acngcnomcn ftaDben inboojcaetit
tc funen houöin / tc toilira augnientcren tot vier ton-
nen fiou", naerpjopojtie banbcbccbcceiSeflotiatK
bn öefflbe^piobincie nabfcïjanbt tot vyf Millioenen
erlncfttafaföacn/ fnbe bc boo2f5g>onime'I)p^egOi
tmtictÈüinDen/ ingcballc be fclbe anbec^niet foubc
Iioimcn hjcrbcn gcconffquecrt.; OBaec op bei^eEcen
(ÖcDrpiitfecbm ban bE anbECEP^obincÌEbecfoc&t fijn/
bat tjacr iÌD. be i^eetEn IjacE piintijjalrn toflbEn bifpo=
lutcn/ om IJaCE'crfpECtibE quotes in tien millioenen
milbcii^tni fpoebtgftEn tebrnomEn / nibE inboo^casb
ttöoiiöen : ^an bjat aEngingl) ïjEt tweede aibt ca
iifiiDEbfbDojfjaiigtnEntatiE bp bEn gemelteniflaebt
baii|)tatE te boen/ ijibben bc boojnoEmbe J^Eccen
(Drbcputcctben ban be anbece^jobinctEn be booifs
facchmobErgcnomEn. >·.;·'πί.ι .'tr.

bE pjdb'

rlafl ban
tart"

létoilHgBi;

m tWedi»,

iWï
llf!
r/ oiti
it ballili;
»eii.bt>j
, 'alft

ieJ&EE;
jciintaet
Ubrh^

?r '

mit^böceccnbE met brftoo^ijcftEiiiiitantic ban bebEs i^^rt

taiingc banbEnveertighften Penniim, bat befelbe aï
boo? batE ban 'tboojfj bcflafö aen ©iuitócn/tr <i5Eai=
lieerbcn/ of ^Eiitcalcn / tocbtljoojt fjabbcn ,(- enbe
f(ffttibcli)ch getranfpojtcECt toacen gctoieefï / fonbe
toEgcIatcntaccbcn ombaliaft icheeps met IjaÈccpgcn
©oïcft pbfc nae ben fgneη tE mogen bectcecHEn / bc^
foubEnbEColIegien tcc^Cbmicalitept epgEiiEcautboa
citEptbaec toEgjjcenconfentbccmogen cebErÌeenEn/
mare be rcqueften ende yerfoecken biE be flEillteCEf"
feecben offjace (©emacfttigbEn acn öaec teii finebop^fs
foiibEnhomEntep^Efentecen cnbe teboenoptjoubEii/
^Ó'nalboocen^ ten fpoebigtjflen (om be hipben niec
lange op te öouben ) te fenben aen ïjatt
metbpboeginge ban ijaecbccicljt/ oftE oocU alle be
boo?f5 ciquifitEnconcuccEEcbEn/ enbe bat alfao con®
fieecbebatbe boo^fs^cbepen toaecljjclt toacen toebe^
boocenbeaen ©jnnben/iSEalliEccbEn irftE Neutralen/
enbe nietaEn 3|ngefetencn ban befen ^taet / baec op
de gemette Collegien tee Wbmicaiitept i)acei@Q.lIèag.
naebece bifpofitie enbE goebtbiuben fouben fiebben af
tE toadjten / om fiaec baec naE ter eenec oftE tee anbi^
CE5pbEtEccgnlECEn/ tot toelcltenepnbcbcfEijnce Jio.
.filSog. cefdliitie aenbe felbe Collegien gefoubrn/ t»et
ojbjEijniiiitncIj nae ben inneljoube ban bietiipjedfe
te ceguleccn/ fullenbe ooclt be fdbe cffoluticgDefoitF
bentoecbMi/ foo acnbeopgemelte i^ecccn JÖBcefêo.
IBog. (©Ebeputcecben in ®c]cel/ al^ afnbe,i^EC£ii
bec fdlbECdÖEbEputeeCben in Zeelandt, ottitcficfcBEO
totbarc€binaecici}tinge.;. . 1; α·ι·ν: .

i©CÌ^Ioote' i^ ben vyftienden tnbE feftieniÌen tóït
nebEctoaEcfi^ ofte biej^tcc booi
Zee ge3epit'y· oiiïbe -jjiantj)
ïPint bieiiEnbe/ be^ te öetec enbe be re^e metöe
ïaetfïE iiibe^tEminbectpbt ttfioiincniriSÉE'jMcaic^
hEn. ©eéboocigEn baeg^ toa^, baec op bE ifee^TijpEiios
menijet J>cWp óoftergoo, flaenbe tfc biCéctlifUipn
't
CoHqjle:tff 2ïbmicaIitEptin Vrieflandt
©Eccett.®icommitteecben # ftcnniff^
jijnbicyJ'^^ljcp bien mo^ fjg'ec bectoaEC^i
enbe bpBtMafceinfppctFBiboribfn 'tfelUJie ,1
een ej;tcto?binan^ fèòòn^tìjip/toflgemóttt
mEtft|^p,o,n WcJi,bEm,en.t./JtbbEnbE mEt-öÏf,',

dert hègeh é^ tachtigh értjöl en twitf '

j?n tticitbti fÌEh boqjt W iJttj'ftftet'

tic>ànWa.

f;!i/t fuy?itinnfi ÌU-AIÌÌ ïï-ntilcrju
(ϋΟΐ τΐ'ίι.ίόϋΓ.^ί/:·/ irkri'i tnitjï-irj

■ 'rmiiuqi-.ii'-d -dur.ti mv,n:is

'ijüÜVj tii/i ff'pii 35f,tj°., SSUcOTiO'! -iriin Jiir.ij (<.
iVnpiUii} 'i.l

-<irr· ..iniy'J iirn':ir tnùni^J-ui rtun 7'Γΰί|

·!■·,'! >ι·>ιίΐ!σ;ί··ιί!β· .'w.'hiìhacb'i ' '-.'ΜΊά^ iiC;;!-
'ìtìvisriimhmù···^ «i tmmìki^u ■ ί:ϊν;ί;:»(>τΛ< mö
' ; φίρπ(fi:apj»pnmEt«aft!WÌAÌ^rtfieterte ëëifioéi·,

Bàbbé ijl Boi jöttgöflrt ^«ίφη ©o?tolij&?ij

cót^Ìi^ìJiSn'Bé aEùptfnatìt WmicflÉl j bòi^j

"'COHÌfliaftBÉUC de Ruytér^ ft» igisnàél fföli
toEEfltegen^ ben Commanbeuc Arcue,biEbömmaei^
tot Porsmuyden ingejaegftt toiecbe / etibe bat met een
filEpn^cijeeplE/ toaectEgljen^ j)pfijniegentooo?bige
j&cljip enbe be macljt ban 't felbe becgelgc&enbe/
mepnbe baec mebe meetbec met cwaelf ban berg^
lijche foo?te uptgEccdbt tE ftonnEn toojben. gp bon^
bEn albaet'noc^geb;ecft aeneenigebegoeften/ boo^
namentlijch wielen tot ropaerden , baecomme
mebE omnocöeenigöE anbEce faecKen pEcfonelöcbte
gelpcnejvebiecen/ ben J^eece iìcheitema ren banbe
d^ecommitteecben ban 'tCoIlegie tee ffbmiceUtept

m

ΙΙβΒ


-ocr page 461-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ï66t. in Vrieilàndt, liail ΙιβεΤ tipieffelljcft liae Harlingen

--toa^ Dfctcocfifn/ in αΠίπ Qeballe Ijooptcnmitibelin

iipt te fintini otti tipfoabctceöetoint totgetitptloo^
pen ban öe ©loote quaine te Ditnni / Dooi möe al- eet
Öeboojfs&eïjocften toacen acnafhoiuen / ijet üoo?f3
^cöip boojanöfceeicpftifentcn fooDanigDteaerieben
bat ijft met bjucijt meöcbenebensS De anDece fouOe
ftonnengee fiiefeii/ bate acn 3p ooibeelben tenop--
fjcftte ban beconfiitutie/ montuceenbebemanninae
ban'tfelbe#>cl|ip/ boojbenDienflban 'tatantniecc=
htlijchtebjefenBrtfaen.

59e i^efcen albaec aentoefenbe (©ecommitteecbm
ban'tColIeoie tec'ïtbniicalitept tpt Amfterdam be^
recijtenbc/ bat noci) goebe Qabben omboben be
feven en dertigh €>o?ïoöl) - fcï)epcn ban fiacencefojte
baer bati boo? Defeti tnentie oemaecltt toap / noclj drie
nnbete tefullen (tonnen bequamen om mebe^eete
iiemfrt/ te toeten/ inbeneerftcn 't^cflip Ylitboe^
renDe fes en dertigh ^tucften / enbe morteaöeo«nant
Uiefen met honden vyftighiioppen/ baec ban&pal
be nombie ban hondert een en cwintigh aetl fioo^t babi
Öe. (Celi tweeden, ^et ^cijip Afperen, ban Belijcfte
monture enbe manntnoe/ "baec ban hondert achtien
Sloppen aen boo;t toacen / enbe nocl^ dne onbec^
toeffoi ; «enbe ten derden, Ijet ^cljip Over- Yflel
moetenbe gemant toefen met hondert veertigh ftops
|)rn / baec ban ijet ggetal ban bunderc achtien aen
boojttoad

^at oocit noeg bien abonbt ban boo; be palen ban
Amfterdam brctoaeit^ fouben Erpl gaen twee liclite
jFcegatten ban vier en twintigh tot fes en twintigh
, - kuchen in plaetfe ban'tS|acl)tbeWinthondt, Ijet
toelcl» onlangl)^ in 't Katcegat becongelucBt / enDe
iiocö éen anöei·/'ttoelcftbanbefelbecepfelccRinscs
• fioinen toajS.

©at ;5P baec cnbóbcn ban drie anbece ê>cBepen
biebppjobifïenatofoubenmöeteii bipbenleggen/ ee^
nige toe( bebacen Matcofht enbe foibaten

Ibabben gélie&t enbe betbeelt obec foobantae ban be
feven en dertigh
οΐφ jp oojbedben baet mebe.totben
öienflbanijttJtartbt be# tebequamec tefulietitoefen
gemaerftt. ^ > i · -

3[&ei^eecde Haès <!3tiottimltteetDe25etaintöeI>bec
ban bi Ooft-lndifcheCotnpàgnie ajbaep amtoefeni
be/ |)abbe{)aecI|upbeH,mêbeMtenb gemaecht/ bat
een bah be^t[)cpen Dan bè gi)emelbe Compagnie/
(taeiibe tee biceitfe tianbeilaniec ban Zeeiandtmet
namen Sjjera Mundi, aemontecrt mrt veertigh (ïnc-
ben ban mlbec be viiétef c^ beülebetoa^geitornèn/
t'eenemael gecéebt enbè' cùìnpleteltjcRgljemant/
iàe
felfö met feven Itòppèn bjCibéh be twee hondert, toefni-
Ïêïjèt geifö! ban fijn ïtdffe / 'tVnelcft Wenbc^nbe ö^
cefolbeect toaten ommoigen felfjénaebeciïgiaenTn"
fpectecetteenige^cfiepen/ Ιμα^ beCalibjebecjnBuf-
qiietten banbeSanbt-foIbaten niet g^jopoitioneect
balgen^ be o?b;e ban'^tXanbt/ fclifetenbe^j^el^
ban twaelf in een pont/ tnaec fommige ban achtien
in een pont/ enbe foo^oo?i^/ toaet boojbangcoote
ongelegentbepbt caufeetbi/'enbe be CoHetìen
nootfaedfit toiecben baec toe fóoggeligeicp^eüëlgch te
boen gieten/ b^^eti fiatali ban no^uptbebibec::
fltept ban be Calibro bec üÊufqttetten op een/enbe
'tfelbe i&rtiip/ licijtelijcftfonfufie foubehonnentoo?--
ben becoo^faeclit/ to^gaiben in bebentftengebenof
be felbe niet foube ftonnen goeb binben boo| ben Itaebt
ban State be becepfcöte ojl^e te boen fieflen / ten epn=
beelieCapitepnen baec toep;ecifeIi|ch toiecben gbe^
goMben bat semwibece jlfkfqurttenonbecl^e

il

Compasnieïjabbenoftefjatiben/ bart op beCaiibis
ban twaelf ïtogel^ in een pnt. '

Sin befen tijb bccfcljem be iingrlfrlje ©lootc onbtt.
benl^actogD baiijorck boo? Cryel ; enòe gtDrutbc fc'
bat een JFcanfc[)e ©loot acIjtccSchotlandt omhoninv
be ten beelbpöarc genomen; DocD be meelte cffliau: Γ
precDen. 5&"aec nare toat A5oo?be toaert tuncUinS
quatn ben 3tt. Hbmicael Jan
Evertfz mftomtvtm'

dertigh ^cöcpen oocliconjungccen/ foo Dat Dt ©loot

(ïeceS toiertomtcent hondert êcöfpen.

3&en geenen bie onbec be <0enecaIitept reroitfecbni/ «h,
iggeojbonneect hetcec&tban 'tftiepn Zmì teteJft
len/gelijrRHollandt gabbe grbaen. έΐι·»^

5©eï^eecen ban Merode enbe Burgh I)aft;l|Q.|ïJoti ï!'*
«©ebeputcccbenfc&jeben üptZeelandc nptlet&ciiiü «iti
Zeelandia, leggenbe ten ?tncftec booj be Zouke, hm «Wii
elfden befec/ bat lacobSymonfide Wilt , Capitran®"^
op een ^cijipban <!^jIog/onbcc bebiceetieban'tCot
legie tee ?ïbmicalitept tot Rotterdam, jacfit oemaccftt m
Öebbenbe op een (CngelfcJ JFcegat je /enbe gemontetct |«»
met tien jnaetaie ^tntftje^ / Df t feibe becbolgeniie tot l!"*
bicfitboo? beilnfl ban Ooftende, fonbet ecötcc
oboi?
'tboojf; jrcegati'e ofte gjacht te hebben
nefcfioDtm/ λ

't boo?f5 ^chip Dabben geftfjootm : βι»

^ulep të aen bc ï^eec SSmbafTabtnc ban bpangien Dt:
ftenb gemaerftt / met becfoetft enbeecnfïig bcljojtiftfii ffi
bat be felbe toiïbe pjccucecen/fulc)c enbe baec 't bdm üiiiï
ben / tenepnbebatbe^eljfpin ban befen ^tattfoo;'*»
banigenonb?ienbeIiit&en cefcontceban be fuEijmcit ,
ban Den f)oogfigcbad)tenltoningb niet meec moc^tai ^
hebben te bectoatljten / tot bien tpnöe ooeh toiErtgt «ina
fc&;eben aen ben i@eece Marquis de Gaflel Rodrigo, ^ ]
mitfgabec^ aen ben aeflbentSasborgh^Dmi)£fÌrÌ)ateiK|
i^o.,tl5og,goebe meeningije enbe intentie met fniu "
patticuliccebeboicentefeconbeccn. ,

Φεη ait. ^bmicael ban Waffenaér fctjjecf Jban öm
vierentwinMghfteAJ]©Ép. ban buptenben Droogen, »1*1
bat fooJDaéji al^ gijïecen mojgen bjoé® tóiwu2iipt
ten (©/enbe <©ofl^. Begdjlie tBia^/liettrtfloni
ftpnboen/ om ftaer^ïncBer^teïicijteri/ enöenwDe
©loot inSee telooperi/'irtbe fooIiaéR:be®Iootfi<<
gqff in tegacn / hceflen «et '3ïncfiec bi^j be 2δθΜ/ m
óiriflen onbet jepl / Dóclj toa^ foo (lil / iat tìJfrilafB&
biebtn/ enbeftetSihcltectoeberom nwUlatetitjflllfn.
^do al!Si)ettoatecaleenboétgèballenjl^à^ /lireglim
εφ booigaenbe fion uptten'jioo?t öÖ.'üjaet ttiebetra
3tÜptenant ^bnticael lati Evertfz «^.CorccDaer,
njitfgabec^ beh lllbraicael Tròmp,hittèenirt)ei
beelte ban baec €fqut)b|e^/ bti^ &oé^^^
, maéc fipEuptenant ^bmitael mm.pit Rjn otoot
' lee'ttoefenblpbehl^en/ be Xootfht'fictie /
get onmogeliicli toa^ met fïjne jtoace

omtwaeif upcen fieeft 'tjépnneraaetRtijmonieticpl
tegaen / ficeegö omtcflit een upc !)et<?ÌniftecbDO|te
Söoeglj en i^ ten hilf vfcr; Upcetf met fgri W®'
Eendracht obec beh Droegen gécaecRt/i beceflBiep
ceeb toaten altemaelbolgj^be. iJM nu iiaw
benbpanbtginj^op3oe^. < ^ ^

©e ï^eecen ©ecommitteecben ban Baec ï^ i^·
fe&ieben bat be 3^loot toa^ fleccb obec be booden^
togö-feöepen/ bobenbeJachtcD,
en onbec Vacrtuygh, menbecnam boen«tei®n0^' J»
feljetbie^becefolutietoa^befelbeteeaenc^dMn·, jna
me Xhfie bec j&tö^ ban bepbetssi? ©leoW»/ «g
toiectftio^etijbalbi^Bfpublicettit' -r «
■ i : ■ :;> ,11 1 ' y Ü ' '


χ O li···)'·· ■ Ml. I '' ' 13

t-. l ίτ'Ρ !

ί, . <;!);-ï,.y

·;■ fSiril

■•'ί··, 'ii.flüOiWfJ
- ti;-!! ■ ^

,:, ti.iivs ' ■

,-i .-ίί'ΜΓ;! ij'· ;

■ q:,i:·
• il ;
'Wiöi·';.:':
yVr -^yMli-iir·:·.
■■•n'f "m-Hfy .
■ihiüiirn: -

■ . ζίΓίίΐίΐΐΤ.- ,,
^ Γ U'^i Ti 1 Ui
){■ :i
:
-
m ;

·Μ· rrjoi -j;-,- ·

v;· i
■ .· ir

■ Jvy-l' I :

■· · 'rfüiiv

Λ Jjhtr'i.-V'·:: t
ηΓ,ιΚίίΠ;·" ' ·;

-Ciü HIÖSW· ï . !·■ i'^jVf;-^ ?tii {')s»J-i tS ji-l

-ocr page 462-

ίΐίπηιϋ

-r

Efquadres^van de Vloot, „die.onder den
Luytt. Adinirael Gènerael /Heer y^fö^è
,, ^m Waffenm, Heer van Ofda^iwait
Texel iii Zcefülléi^ gaen;· > ^
πι,,^η ^

HifrOan fai Je» ^drtih;aeï Koneniet JépM^^

r hebben daer me de ÜewTiom^i dan^nMe··
0
«ertfi^ WaiTcnaer i« ^Λ» de» f^ys-üidmirael
Schram ;e»'iW/eStdlingwerf. · fi .■·/;!
··■.·! iiliic· .

!.. Έ S ci.uk D R E. 'f,
<_. i, .Qndctde .■jorijiiiVi?

H, t ,4vM ,

Voerende de Wimpel yàn de groow Sten'g.

Ktfiteyuen. Schepen^ Stück.Man.

D^De Eendracht, 84 Me-
l'Heer van Opdam \ tale Hukken ,dc onderfte kcgh
Aimirael. jichietai). ponden, daer ofyJer.,
t ^vier vkn jìiiiondcn. '
ViDdeTHn\R,Fjs-yidm. Amfterdam.
 66 aio,

DeGraef, Scheut iy Na. 'tSlot Tyd-vcrdryf. ,ίΐνϋ^ο
lan Adriaenfz Swarc. 'tHuysteCruninge.
6% ayo
lanyanAmftel. ^ DeVryiijïic. . /^9 ^ï®
Hugo vinMèiiwenhóf. Der Goés; ' ' ' P' ióó
HendrickCotskens. De Vrede'-, , x^q

Otto van Treflong. Gouda. 50 230

lac. Willemfz Broeder. Dom

van Utrecht. , 4? no
lïcobWikfchuc. Harderwyck. ;48'.2io
Adam van Brederode. 't Wapen van Haetl.' '48 xgo
Balthai. van de Voorde. Zselandia. 4.0 iÌ8o

Hem. Egbcrts Wolf. De Star. 58 160

RinkeTjebbes Biffchop De Steden.
Adriaen Bouman. Den groot. Harder. 34.

18 80

7'?„+ί9
44.iao
••'''■44 ïoo
^ojijp

GerritdePalaen. DeBraeck.
lac. Reus,Marfeveen.
Kleydijck. Dordrecht.

Oudarc. Stadt Uytrecht.

^Klerck. Prins Maurits,

iJne Branderj, Drie Galjoots.

R,

II. E S QJLJ A D R E.
Onder de Heer

KORTENAE

De Wimpel van deBefaems-Maft.

jQE HeérCortehaer,

Lt.jiJmiraeÌ. Groot Hollandia.
DirkSchey, f^s-AJmir. Oó&ctwyQk:
^MiTteydt,Schou.iy ». Staver^y^.

7. 8 jy o

70

y8 aao
41 iio
6z i^o
250

-------vi.r.'b

isbrant de Vries.
^lerdMathyfz.
JooftVerfchuyr.
Cor
V. Hogenhoeck.
«endnckvanTol.
Antony de Marre.
GerbrantBoes.

ii-'evevanHafevelt.
«nv.Blanckenburg.
ω vander Mfas.

Doesburg.
Hilverfon.
'tZuyder-huys,
Vereenigde Provine. 6x jiao
Duyyevoort. , -.^x· aae
De wakende Boey. . 'f>
zzo
KafteélvanMedenbl^o J40
DeHirderin. '"40 180
OverrYffel. ..^B. 160

Maegi; v.Enckhuyr. 38 'i6o

-.v.v

A

. ^biH in- .
■Mi^jy^J cn.» '

Γ ·-■■'

β"' ' r■ ; «xul 1 "·· ,-^nO·, .ìm/Ì.,3>I
BarentHal^:, ;,:«:} .„i.-'tWapenv. Leyden..rRf ijïj
Abrah. van Brakél. ij,.. E.^phoorn. i. α^ί,^οί)
Jeuriaèn lanfz Poel. Etelf-Iandt. 70' 400

Twee Branders. Twee Galjoots. — —

■Λ·

c

Oncjcr.de Heef

.lyj ·■

4-1 Τ

4i—S

III.

E S ajJ A

r.asï-S '·

Κ : Ό Μ '^■^j'.y·^;;:·:/

De Höbrhfe Vleucel. -.--οοΙΗ .ion·.·/

p\'HeerTromp,.^i/CT.'t Schip de Liefde. sT'ayb
' -L/GSllisThyfzCaropè;"":';. ' ,j, ' , .

Vys-Admirael. iCòeverdeiì. · ^ ^Ìcj 'ìifo
Piét·Salom.^β»fίƒ jP»?·.Gamben. .. J;4'aap

De Tromp. " 54 iVo

AdriaênvanReede. -
Janel Haen.
Thomas Fabritius.
lan Adelaer.
Pi^t. U^tteahout.
Gömder Uerritfz. - i
Hend,
V. Vollenhovc.
■jCarl Gprritfö Burgen.
Cor. Jooften Smient,
Hendrick Akrp.
AdrftóV^n Veen.
Heyn Briapw^er. ;
Laufens Brüyn.
lan Pieterfz Onklaer.

z6 120
160
30 130
t8 80

.^.hfij

Stad en Omlandèn'. (Jo 140

iaersvelt. ja no

taethljys van Haerl. 5^4 zzo
Grocnipgen. 48 aio
liuyphert.
 60 z^ο

De vergulde Zon. 44 loo
't Wapen van Edam. 94 ijro
DeSchagerRoos. 40 180
VOjlenheve. .
Afpsrré.

De kleyne Herder.
De Fortuyn.
Batavia.

44 200

i. .'S. tA

Halfhooren.
Groes..
Siord.
Bruynvis.
Vidiol,

CorncllsMuts, O. C.

Boon,O. C.

Berckhout,

Bebber.

Huyfema.

Hen.

Boys.

Drie Brat^du^f; Prie Galjoots^

Γ·· Ο li
IV. E S QJJ A D R E.

Onder de Heer Vys-Admirael ■ .<

S g Η1- R A ' Mi

, 'De grpote enckelePrince Vleugel.

C Chram, Mmirael. Goiide Leeuw. 6o.i<)y
'^Sx&àko\xvieT,Vys-Adm. DeMunnick. ijo

Houthuyn, ici&c»/iy N. 'tWap.van Medènbl.yji z^o
De Boer. Gelderlant.
 60 z^o

't Fregat Hoofn. 32
d'Eendracht. ; fx 285
Jofua. r 50 afo

Weft-Vrieflandt. 60 190
Eenhoorn. 32
160

De Beurs van Amft. 52 240
De Nagelboom. 52 2251
Princes Royael. 40 i8o
Hpllantfe Thuyn. 46 280
lupiter. 45r aqo

De ionge Prins. 30 i lio
Kafteelv. Medenbl. 50 140

1

V.

E S Q^U/A D R E.
Onder de Heer

S ^ E L L I N G W E R Fi

De gééle Vieugel.

CTellingwcrf,.<4As. Sevenwolden, ...^"tfo
^CoendersjfJ-i-^ii/w. Omlandia. yo

Bruyni-

en O O RL O GH. ^imJf^wen^hfilBmL 44 j

U Τ EN Κ - -

der twee-iMachtia^

.-.■;;,.·. O .·('.·'. -.'/0 liasijtffi i Cii· β

is c 11 ^ Ë! E Ρ

ΛΊκγιίνίΐ.. ;

.> Εν,Γ hl <i!av;;(ï'iU-.U

Υ

sCl

• ■•--ìlìaV/

O

.'π.ΠϊΛ

O


-ocr page 463-

SAK

Schef en.

Kapttfneii. Schef e». Stuck.Man.

Bruynsvelt, iji isr. Albertinai 1 yò^ afo

AUert Pieterfe Boer. Ooftergo. 6\ jiy

Tjerck Hiddes. De Steden, 41 13?

Bareni Hiddcs. Weftergo. a 50

toeft Michidfi;. » Hollandia. ,, 44

W.RoddevanderBürg. Ylft. I 180

^cobPetyn». Faifant. 40 loo

Kat. i Mars. ^ 4.Ì aio

Vogel. Jacht de Ruytért t 18 80

Rechter. 't Huys te SwieteOi 70 ^oo

Kuyten. I Carolus Qujntusà %%o

Raep. J S.Paul. ■ 40100

44-4

h , ·Π·„1 ; -

Ζ E E L A Ν -Τ.

τ A η Evertft. Admìr, vanZeeÌànt. '
•^Cornelis Evertfz , ,
Adriaen Banckert. 't^chip ter Veen

60 140
yo 040
yo Ì50

44 loó

44 loö
40 180
40 ζ 80
3<5 160
ao 100
3a 140
44 aöo
ao 130
46 aao

Dort,
Zeelandt.
WeftkappeL

Ιίί

j'

Jonge Priös,
Zee-Ridder.
Middelburgh.
•Sdjwkerloov

lii

Adriacnide Haej.
Thuyrtmtin.
Symon Block.
Marinus Lonckc.
Ibd Thyfz,. !
Adriaen Thyfz.
Wjllem Marinifzv
iacoh Penfz.
lap Marinifz.
Lempc Koe^

41· ί

Τ A E Τ

Schtfen,

StuclUn.

io 130

34 MO

30 Uo
7T 4
Γ · 4ο »
V .4° i8o
40 i8o

Cgfiteynen.

lan Evertfzde JongCi

Kruyningen. 't Schip Tergoes.

Kuyper.,

Baftiaen Senten; Oranje.
Pool» Γ Sph^a Mundi.

Engel laniz. . iU Vlasblom.^ 1
Corneiis Marinifz, S. Paulus»
Twee Branders. rjPynaffen.

b E'lMvA

- kòtterdamì'^'^V

yo aio

love. ·
Heemskercki ■
Vander Camp.
CorftiaenElderfz.
Bolderwagen.
Nydéck.
Boshiiyfen. . ■

lacobdeWit.
Willem Boüdewynfz.
lan van Brakd. c.
Wynbergen.
Winthont.

lürErckhc
iv

ge 'LieW^^ ai
Gorcum. , 34 jjo

Uvrrecht. „ ,-, 38 i8o
.«?rfiiedai«.'·"·. "14. jty
ί. io 100
^ tjo
"10:; 80
6 40
6 40
ί 40
δ 40
■ ' Λ ;

.. Schiedam.

v". r- Delft,; -sn^ÌTK·.
Zwol. -i.'-ii
Een Brandeii
Een Brande.r. ;
Een AdvysjacKf.
■ Een Advysjacht.

A U τ E Ν Τ Y .C κ E C Ο Ρ Υ

Tot fecowi man ié Wefi-ïHdifihe C, _
. twaelf Schtpe», ondér 'tCorfimanJo ^au dtnE.
''Heer Vys-Admirael
de Ruyter mt Guinea w·,
,■ irocien. ,^1·^-'··'. . .Ui-/.1-:

• ■ rrfv τ

E,

E. Ν' van/ S


SthipiNamei.

D Oyal Charles.

•*^RoyalOak.

Old James,

Swiffiure.

St. Georgew

Fayrfax.

Mary.

Gloucefter.

Plimouth.

Leopard.

Yarmouth.

Happy Return.'

Portstöouth.

Briftol.

Couvertincw

Diamond.

Antelope.

Dover.

Royal Exchange.
Hendra.
Bonavopture.
George,
Saphier,
Amicy.
Giniw.
PoftFrigqr.
cLoyal George,
Succes.
Fountain.
ι ^ei-maid.

ï'J

:

il:
ί·

..ii

Capt.
Pen.
Lawfon.

L. Malbourough,
Berkly,

D.Buckiflgham.

Sahnam.

Smith.

Clark.

Allen.

Beach,

Elifle.

Lambert.

Modo.

Hart.

Price.

* Golding > King»

Chichley.

Pierce,

BrowHi

TrompfoHi

Lahurn

Parker. i

Ablefton:

LaWfoui

Éarl.

Grove».

0«ς1.

King.

ν/·-

■ Van fijn Majefeyts van Groot-Brìttanhies Vioot'^ foo als defdvé
^ ; . in drie Efqüacircs zi'jn verdeelt. ;

tìk R TOG Η van j 6 È C K.

ROOT.

Men.Gtt».
yyo 8ö

380 6i
380 60
3(5o (ίο
300 y8
' 300 ya
a8o y8
a8o

440 y4.
■ 190 ya
a^o yo
aoo 48
aoo 48
180 48
i8£) 4^

i8ó 46
170
46
lao 46
aoo 44
160 40
180 40
lio 38
160 35
lyo a5

34

tyo 3a
30
»30 30
llü 28

Norwich.

Govèntry.

Màrtines.

'Drake.

Little - Mary.

Satisfaöion.

Blackamore.

Nealê,

Eagle.

K.Ferdinandói

Fame.

Bramble,

GoKetchv

Eïglet.

St. George.

Batchellet

Izabélla.

Hopefull.

SeaFlower.

Edward.

Hannah.

D Oyal Jamei.

Triumph,
Refolution.
St.-Andrew.
Rainböw.
Henriette.·
Anne.

Revco|e. .

GeàruckttotLondtny

: · 'ν;-;,·:;.?·: ■

Wetwané.

Hill.

Tilckle.

PooL

Mary.

Mary;

ievetì Branders en Kitfen.

Ψ R 1 Ν S R O Β Β Μ

4307«
ajo
γ
60

itof
il

aSoif
»80 f«
Mond?

WI T.

P.Rupert.
Mims.
Sanfon.
Pine.
Hannöm.
'Wood. .
Brown.
'Holnf.

iioif

100 ω

«ί Η
Sj li

tn»


-ocr page 464-

cn OORLOG. 'iVijf-en-'ueerüghfleBoeck. 445

,,, SéifsiJtmtS'
6oy Monck.
Lion.

NewCaftlc·
Mirjr Rofe.
Kent.
Portland.
Ruby.
Adïice.
Preferve.
AflufiDce.
Expedition.
Bear.
Milford.
Colchefter.
Spsedwell.
Garland.
Heéter,

Paradox. , ,
Eaft-lndia Merchant.
Bendish.
Return.

Exchange. .
Conftanc Katherine.
SeaAdventure.
EliMbeth,
Dove.

Little Sarapfon.
Will&Mary
Dolphine.
TrueLovc.
Merlin.

lohnand AWgall.
Hind Ketch.
James Ketch;

pRince.

Henry..
Royal Katherine.
Unicom.
Mountattne.
Yorck.^
Drednought.
Effex.
Dunkirk.

Princes. ''

Jerlie.

Centurion.

Swallow,

Breda,

AflSftence.

Dragon.

•Hampshire.

Advemure.

Providence.

Gernfey.

Forfter.

Pembrook,

O^iford.., ,.

Paul.

kard

LittleOift, " ;

^ckanS

^Hope. ,.

Cept.
Penroië,
Spragg.
Page.
Recve*.
£wens.
Ayloflè,
Gennings.
Poole.
Haywood.
Joffery'i.
Sakler.
Waterworth.
Seale.
Healing.
Lighfoot.
Talboot.
Caftle.
Guy.

Taylor.
Hubord.
Wcutword.
Sanders.

Nijcon.

GRAEF van SANT>WIG.

Β χ A E U.

iwerviland i ^ .. .■·

Merchant f-.'«qjdaKisHö'i·

Anfl^f Γ^·'"" i! -Γ: obfij KÌ.V .

Marmadàté·' «'j'Sx-^'t sìnDod <-
Society ,. '·■■ : ^ i;>! li-iinmil
^'denP/ìi;^' - rMisii

Cutins.

Sir G. Askew.

Thitheman.

Titthinnam.

Fen.

Swanly.

Terne.

Utbert.

Taylor.

Swanly.

Hidc.

Moulten. ,
JHodges.
Kirby. ,
Owen.
Loyd.
Battj. ,,
\ Young, '
Turwit.,^
Conifly.
CottercL , .
Parry,,,;·
Bacon... -
Foot.
Andrew,
lohnfon
Barton, m.
/Archer.^-
Cadman.
^ Dawiif^.ob ,,

Men.GuH.

160 54
%6o fa
2.00 8
ipo 4.Ì!
180
180
*8o

170 40

τηα

ifo

140 30
Ï70 4^
130 iB
lao t8
' 110 ai
ιαο α8
ιοο li
8y ,4
j8o 44
160 41
180 40
170
180

ϊ'

io8 45

7 Branders en Ki:fen.

700 90
4ÌO
70
70
3x0 yi

180, yS
a8o y8
3.60 6x
%6o
Igo ya
zpo 48
180-46
iBo 40
,180 46
, 170 40
160 j8
lio 40
lyo'gi
140

.....ISO >8

,110 a&,
no 18
no 14
110 ig
90 7.0

Η

6s 14

, , ■ .Vit ï^Q gP

170

; J8O44

,,!:!'ti7 fìip :9(i
ri ; [Wjl'ioifjì:,-

««044

l'jh'l-.fjio 53in

iiir/jÏWiCX-iish
. ■ J nrt jfcneti

7 Branders cn Kitièn.

Nonfuch.
Tho.and.
Rebecka.
Amily.
Ino. Smack.
Ino. Hoy.
Two Sitìcrs.

«©dgcft 0e<iÌjiflcIfcBc onlangl)^ tajdj 't Texel Ifgs
gcnöE/ fjajflcbt IjntiDtii ban te licijflcntcnioöc itpt
VranckrijckRomcuDci^fpcn; alfoo Ijab Dmïlcei;
ban Waflenaer grt gdurft tjan te attrappì COI een «En»
srffcö Conbopa* ban vier en dertigh ^tuchtti / met
negen ^tijepen «JÊnflelfcïje of boo^ «e^naelant bebjacfit/
iiomenlie banöe Eive.

©e iefamentlijcöe Kooplieden opMofcovienI)an=
belenbe/ nu luelboojfien enbein

See jijnbe/ berfocftten te mogen naeArchangclba=
een. ^ulfytDiectgefieltnen'taöbpg ban bic banbe
fUbmicalitept/ biaci: op naemael^ ten öeel jjcbbni
geconfenteett.

l©etDeniie nu alle bagen / fac iipcen bertoacfit/ben
uptfïagï) ban een cefcontre / üiicrben ben feiten 3uno
«©ecommiteeect öe l^efcenHuygens of van Omme-
ren, Glas, Renfwüude of vander Hoolck,Glinftra

. . . ........Ijaec i^o. .ï!l5og. <0Ebeputeecben

omöaecnaegfïcgentDfpb enbeboojbalban faccften/
tpbdijeh te begeben nae be JB aje lu 't <©of leefe ©at/
om albaec op be tpbingen upt bec gee inhomenbe te
toigileccri/ enbe bp ailc oceucentienbcnbienfl ban't
9lanbt tenbcf!en tebettacljten/ in ceguacb ban alle
't geene tot cenfoji ban be 30Iootf ban befen ^taet han
bienen/ enbe infpeeie tenaen(tenbanbe«&aliaot^in
beboo?f3gee-gaten geceebt leggenbe/ oramet?ïmi
munitie ban ©o?Iogö / ©oicft ban .fidatine / enbe ano
becenecefliteptentfijnec tijbt bebooif^ JBloote toege»
fonben tebjftben/ enbeboo^namentlgchomfoobeel
in öaec toa^ / bp alle mogeióche mibbelen te ^{pen tic=
io?gen/ batbe©loote naeceene getroffene ^attajïïc
moiöten bipben Sec [jouben / enbe naec gelegentljept
ban faeeiten ben ^panbt beibolgen. ^ijnbe booi be
genielte ï^eecen öaec l^o. .i©og. (©ebeputeecben tot
Hptboecingeban'tgeene boo
?f3 inftcacgtebefe^/ bc
noobige Hlcte ban Commiffie enbeHutgotifatie gebe-
pefe&ccït. 53c^toiett!)un ten jjoogllcngececommans
beecttot meecbec bebojbeiingy ban gaec i|o.,f!l^og.
goebe mernfnge enbe intentie met be i^eecen bcc felbec
ipebeputectben foo nae Texel algbe Wielingen, tew
gelijelten epnbegaenbe/ gebupcige cojcefponbentie te
onbecl)ouben.

©e üeecen «©cbeputeerben ban be ï^jobincie ban
Zeeland {jebbbcn ben achtften ter ©ecgabecinge obers
selebert en iaten ïefen be ïïefülntie ban öe i^eeren ijare
)9;inctpaicn/ ben vierden befe^ genomen opDaeCil^o.
JBOg. HKifftbC ban öm negen en twintighften bec
boo
?f5 iBaent / barr bn öaer «Öb. lI6og. berfocgt tua^
ren in be betbnfte petitie ban vieren twintightonneo
Gouts in biec boegen teconfehtecen/ bat be geljeele
quote biebefelbe baec infjabben tebiagen beneben^
bie ban aHebeanbere^jobincien/ uptgenomenöie
han Hollandt, alleen foube toerben ge-emplopeert tot
betllerclungeban'^Xanbt^JII^ilttie te 3^oet enbe te
]9aerbe / enbe be bo?bete boo^fieninge ban be j^rontie:
ren bolgen^be repartitie bp ben ïlatbtban Staten
ben twmtighften ^eb|uarij lefï-lebtn gemaecftt / enbe
bienbolflenbe in foo bette altereren beüïefolutieban
öaec iEb. |©og. ben een en twintighften bet boojleben
M^aenbt op bet ca^ fubjert genomen. 3@eer op ge:
belibeceitt 3önbc/ cnbebp cefiimptiegelet/ batbot
gen^ berφattitie booTgeflegenbp't abbp^ ben ben
iSaebtDan J^atc ban ben twintighften ielU

lebrtiv^ aïlt beanbeci p?i]Mnn»i'gecanfenteert öab=
beni/ bat be quote ban be^obincie ban Hollandt in
be iMlCBfj vier en twintig tonhcn Gouts, alfetnW^ cn
pjibatüjelticRIonbet een^e bibetric ge- emploi eertfou'
tuerbin (geöffe bt felbe ooeR bimbolgenbe om ben
P^ef^ten »oottt aStoetit^ tua^ge-enwlopeert) tot
be eptreajbinatïflr «qnqjagfe' enbe onberijenW ban
i|ieeïött.i®j)|^ofl®-^£pen tòt ijfrfinpfhmgftt ban

I66f,

JSfOtlt

JHoop-
bact»
berst mee
fEiKffon-
bopcc
berbal·
{eit ili
'pSantjï
ΰloste.

JÜÜorro.

{{OOU-

ifetitii

bethrfj,

etn te

iBOOtl»

llpt-loo'

pen met

ijeer

(rfitjifn

«aSCr»

tiaiiijel,

^cbt-
jplltfer'
ben nee
be idda.
3C.

Setrant

Mtnt

«onlenC

in

tonnen
<9«ut9.

«feroiu-
tfe dtier
'tem-
nlop ben


-ocr page 465-

SAKEN van STAET

446

mitfuatiec^totmBupcinaecnbcon;

«_betöoub ban veertien a vyfcien ^φερΕΠ ίη De .Kaibbe»

ïanbtfcijegce/ enbebat baec te8en^toeb£comb'an=
Dece Piobincie tee concuccentie ban ïjace ccfpfctibe
quotesinbe mercgenaemtie vier entwintightonnen
«©oiit^ foubcn tocrbni acnaeflagen fn belaften ban be
Ijctficcchinge ban '^3tant^ .ftöilitie te boet en te paett/
initfnabcc^ be bo?bece bao?rieninge ban be JTcontieccn
banocn^tact/ i^goebgebonben/ tebetfoecftenben
iïaebt ban ^tate / bat ftaec in confojmité ban bec
frlbfc boo?f5 abbysS bc J^^obinden ban Gelderkndt,
Zcelandt, Utrecht, Vrieflandt, Over-YiTel en Stadt
ende Landen,
in bolboentnge enbe tee concuccentie
ban bet fdbec booifs cefpectibe
quotes toilben aenflaen/
met öet aen nemen ban be Hliilitie teboet en te pacct /
«iet bpiicbtingeban nieutoe Compagnie/maec bp
re-
creutcs
ombecfcöcpben cefpccten/ enbetoelinfonbcc^
ï)epö om raeecbec
combattanten (n bienfi te Dehomen /
fnlcc enbe in boegen aljS af te nemen toa^ «pt öe 3lijfle
neben^ijetopgenwlteabbp^ obecgefonöen/ allemlijcu
nut bic becanbecinge / Dat aen De
optie ban be toeige^
meltel?eecen Staten ban
Zeelandt toiecbt g&elaten/
Öettoecbenbaniïuptec^ of toelöet aen-nemen ban
©oet-bolcft bp
recreutes al^ boocen. ^elijcft oocft ben
toelgemelteniïaeb ban .Sitate becfocijt toiecb benoo=
Digeaenfcï)?pbinge aen be Ijoogljgemelbe <esf>jobini
cien
te toillen Doen afgaeii / ten epnbe 't geené boo?f3
alfootenfpoebigijlien tenmeeflenbienflebanben
àlanbe ge-effectnecct mocijten toecDen.

©ei^eecendSebeputeecben ban befclbe iSijobincie
banZeelandt öeböcn Deboojfi conclufie toilejrpjclfei
lijcftgecontcnbiceect enbegecefolbeect/ foabanigena=
bece aenteecheninge te laten boen al^ |)aec te cdbe
fbuben mogen toecben.

g^e toint enbe 'tbiebec bagcljjo; goeb jtjnbe enbe
nocgtan^nietljoocenbe bangebeclit/ toiect aen ben
jgcec
van Waifenaer gefcl)?eben befen ccn(iigen25|ief
Denachtften^untj.

De Staten, &c,

jStattn i^Dele, &c. Huydenis ons door den Cpm-
«rntiiai Ji^ miflaris Kfee» toegekomen uwe Miffive , aen
f de iel ve gefchreven den
tweedm defer loopende

H'jSDnu'- maendt, uytdewelckcwy mecaengenaemheydt ver-
rai flaen hebben, dat een Eiigi^c/iOer/ogA-
met negen
'β"»' Coopvaerders, van de Elve komende, by U £. zijn ver-
overt : wy willen aen de waerheyd der voorfz tydinge
gheenfints twijffelen , alhoewel wy daer van door u
direitelijck tot onic verwondcringe noch geen advys
hebben ontfangen. Wy hebben uyt dc fucceflïve ad-
vertentien
fo van de voornoemde CommiiTaris Kroon
als van de Schipper Sva», welckers Galjoot door een
Engelfche Kits omtrent het
F/ie is genomen,befpeurde
dat 's Landts Vloote haer van den
negen mtwintighilen
der voorlede Maent, tot den derden defes toe hier om-
trent heeft onthouden N. W. ten N. van 't
Texel, om-
trent
echt of negen mijlen van de Wal, en alhoewel
in de
VQorfz uwe Miffive aen den voornoemden Com-
miffaris
Kroon niet en ftaet ge-expreflèert, dat de Vlo-
te wederom cours zeylden ende werwaerts, foo willen
echter niet twijffelen of ghy fulcx al voor de receptie
defes aen de
Engelfche Kuìt omtrent Harviüh, of waer
iich de Engelfche Vloot onthoudt gearriveert wefen,
volgens d'ordre, u daer toe in onfen name gegheven,
Hiaer of fulcx buyten vermoeden noch nieten mochte
wefen gefchiet, foo fult ghy in geen gebreecke blyven,
TJ met uwe onderhebbende Vloote ten uytterliente
befpoedigen om den Vyandt te attrapperen, ionder
cenigh moment indien deele te verzuymen, oock
>/ . fonder eenigereflexie oock te maecken op de Schepen
- Λ. van Oorlogh die in'tr«f/noch toegemaeckt worden,
ende veel min daer nae eenigGnte te wachten, om den
Vyandt aengetroffèn hebbende, de felve aen te grijpen
ende te bejegenen volgens uwe Inftruàie , waer by
wy noch tenovervloet UE. hebben willen ordonne-
ren , in alle manieren nae getroffen Battaille, Zee te
houden, endegeenfintsecnige Schepen van u ónder-
hebbende ; Vloote te lateo Invallen » dan foodanige

. i l·)

II· .'1

im

lil Γ

I ili:

V'l!'·'

ί"<\

ψΐ:
I' Ί·
nii

■ F,

die foo verre mochten wefen ontramponeert, dat htt 1/4

onmogclijck ware daer mede tekonnen Zee houden, ^
welckers voorfz laetfbe Point ons foo ten aenfien vjn
dienti, als van de cere ende reputatie van den Sti«
ten alderhoogften ter harten gact, waer toe onsmitf.
dien verlatende, &c. ^

.ïUsJen Ijeeft febert bcrfïaen bat ben Hcec bon WaiTe- j» ^
naer befen SSjieftoatonbccbulDigljbjofg/ al^ofitunN
ttotjffelbe aen fijn coucagie. i .

^en tienden fcijjeef ftp banbe fiant ban be Brevcer.
tiene, Texel omtcent €>o(lban Öem / acht of negen
JIE ijlen ban De3©al / Datljp Doen öoD ef«.i5oo|i)e
toint/ enDe bp aibien bietoetbiilbeDetteItoclen/bat
Öaefl bp ben ©panDt fouDe toefen.

gatecbagij ben dertienden gnnij gcbtuciKti be^^
^lagD tUlTcfien be Engelfche enbe Hollandfche©Ioo: 3
ten : ©en ïuptenant ?thmicael Jan Evcttfz 62-. ft
fcöjeefse bolgenbec toijje aen Baec io JIBoo,tamc!"
lö'cRconfnp^.

Ho.Mog.Heeren-y

MTn Heeres : Op gilleren morgen den dtrtindn
defes met de fchemeringe des daegs, raeckteo ^
,wy in gevecht met den Vyandt ; de Engelfche u^*
Vloot fterck voor foo veel men heeft konnen fpeureO) «111
omtrent
ds hondert kloecke Oorlogh-fchepen , da Ν
duyrde met extreme hevigheydt tot des avontsoveriK·
genen, ende is wederzyts dapper gevochten metdef·
avantage, in voegen de wint tuilchen den
tmelfilenm
dertienden
des nachts van't Z.O. waer mede wy on·
twijffcJijck de Loef van de Vyant hadden afgefien,Z,
W. ende W.liep ende begon gelijckgefeghtis onfc
lirijt methetlumieren vandendagh, hou^endcden
vyant de loef, niet tegenftaende de Vys· Adrair.
Trm
endeick benevens anderen der Vloot, inzondeihcydt
den Heer Admirael wii<if5t^»«frjdiegoelickomttcn(
raiffuyrendesnaerm'iddagHs met fijn Schip, opmija
zyde, in de lucht is gefprongert j Wy evertueerden
ons met
acht a tien Schepen tot twee verfcheyde malen
door dei vyants Vloot te flacn, den Admirael vande
Blaeume Vlugge paflèerde, beginnende ora, endeby
ΗατΊΡΪώ omtrent <vyf ί fes Mijlen buyten de Wali
gantfch hevig, houdende den vyant by de wint over nl
onfe Wal dat veer ons beft was, continuelijck de loef
tot middagh, dat het meerderdeel onfer Vlootlichter
af-liepen , ende befloot ick met de verdere Hooft·
OfHcieren (zijnde op gifteren door
mijn Broederbe·
richt ende toegeroepen, dat den Luyt, Admirael £ί·
iert Meuraifi, doot was ) 't achterfte van onfe Vlootop
dat den vyant niet en quame door te
breken, die wy
met Canon achtethielden, op datze door ónfe Vloot
niet door en braken, tot den avont wanneer icfc alkea
een vuyr op zettende, meynende gevolgt te werden,
my 's morgens bevont metCapiteyn AdriaeniieS^i
Adr. Thyfz, ende feecker Amfterdammer hierdmtreót
de Maze, daer mijn Zoon
CorneiisEvertfÀX:^^
Jan Bamkert, Poel
ende Lencke, twee Cörapagay^
Schepen, was, fulcx niet ahders te prefumeren i>) «
heeft yder fijnweghgekofén, alfoo den vyant bar®
aenzette, ende de generale ruyne die overdeneele
Vloot is, foovanrondthöut, zeylen, loowiideeooi
ftaende want, ende wel de Schepen felf ffl«)e »»
doorboort, gelijckby 'tonfe ende die hierzijn, Mii
blycken, naeuwelijcx een fai bevonden wcrdenMt
quaemominZee teblyveri, gelijckwy nieteniiJD)
doch de Vloot miflende,'kan ick denckcn het mee/e»·
deel nae
Texel mochte (teloopen

goedt gety fullen vindeni Wyders foo wy beft"»·

ben konnen fien, door degroote endedickerooCM
fijn noch verfcheyde Schepen van wederzij^
gefprongen ; endehet Schip deitfit/wiW/CapK^»
Cuytert va.n Vlijfingeit ende noch eenAmilerd^^
malkanderen aen boordt raeckende,
door een vyants Brander tot niet verbrandt.^Ic^'^,
niet expreflèren met wat herten - leet icku Bo, »<!·;
defe/itóAr tydinge ende deplorabel oagelücfcdoor^
handt van de Heer Fifcael
va» -^^e


-ocr page 466-

cn OORLOG Η. 'tVijf-en-'veertighfioBoecL 447

Vloot is geraccke, door het naejagen van een Fregat,
hebbc moeten bekent maecken ; alleenhjck verfoeck
fl „Dtfch gedienftelijck u Ho. Mog. my met den eer-
rteo hier voor de ofwel voor Goìw , daerick

meen te loopen , om in cas van noot, mijn fchip ende
defe fchepen te bergen, wat my met dito
eckt ichepen
Lettedoen, deWylwy, ghelijck boven gezecht is,
MDtfch onbequaem zijn Zee te houden, waer op een
Foeverlatig Antwoott verwachtende. Hier mede,

Ho Mog. Heeren, &c. 't Schip Zeelatnlia. voor de
Uaë,ieaviertie«dmlmiifefiienhandertvyfenrefiig.
Geteeckent, l^'^^y^^fi'· . ,

Ρ S. Oock heb ick u Ho. Mog. met konnen ont-
houden, Soldaten
àsAlarine foogantfchfltcht bevon-
den wierden, dat het niet om feggée is, ende dat in al
haer doen, kruypende by
vjffen tvintige» cn meer we^
wanneer wy voor den vyant quaroen.

3acn®p^-?ltiniicartTromp acnbftbanbf^ïDrafc

talittpt totAmftetdam bfftfeerfseopDefetoijse'·
ElM(fg>Heerin·,

Mïn Hteren j Den elfden defes quamen wy nae de
middagh de Ëngelfche Vloot in 'tgefichtin 'c
Weft van ons, ende terwyle wy dien dae door
deftilte by haer niet konden komen, de wint N. O.
lijnde, wenden 'taen Z. W. om O. Z. O. om foo
vee! mogelijck de wint van haer te houden, doch wiert
des nachtstille, des anderen daeghs den heelendach
cocbftüle zijnde,ende niet konnende verrichten door
de ftilte, ende datfe ons fochten te locken in de banc-
ken daer wy dicht voorwaren, hebbengerefolveert
met de Steven om de O. te wenden. Den
twaelfden
dito was het ftilletjes, lagen met het hooft om de O. N.
O, den vyant in 't N. W. vcrfpreyt, quamen tegen den
ïvont een weynigh naer malkanderen toedryren, dei
nachts de wint zuydelijck en Z. Z.W. fo dat wy doen
noch boven de vyandt konden komen. Màer de wiot
Z.W.luopende, moeiten fchuc-gevaer Coebrandeh^
ende eyndelijck den Heere L. Admitael
va» Wajfenaer
met fijn Schip opfprüigende van eygen Kruyt » raeck-
tedeVk)ot in fulcken confufie, datfe altemaelVoor
de wint vaü de vyandt wegh liepen, ende daer door ec-
nige fchepen aen malkenderen vaftraeckten , van de
%t{fci»of genomen of verbrand wierdcti, éndefoo
totdendonckeren avondt met fchut-gewer gehóuden
hebbende, waerdoor die difordre 'snachtsCönfufe-
Hjckvan malkandercn gheràeckt, 'iànderen daeghs
smorgens wierden wy den Hertogh van
Jürck mee den
Grjve rah
Saedmch achter ons geft'aer, endt bevon-
den ƒ/>» a/««^zeylenby ons C6 hebben, endé tei-
wyl by ons aridrt Schepen niet kondé komen, wierden
van haer gejacht tot voor 's
Lants Diep van Texel, àl-
waer demecité van ons aüderi fchepen byoilsqua-
fflen, doch weet niet hoe veel in gétal wy noch zijii,
wrtrouwe noch veel van oafe àndéie fchepÈtì Verihift
lullen werden , hoe het af-kxipeii Tal, fìl deh tijd lee-
«n » tniffchien oock mede dén Lt. Admirael
Jan
^trtfz.
denLt. Admiraöl Ceriaiaet en StettmUisetf
zijndoot, en van particuliere Ctlpiteynen wéét «iet
inders, Caplteyn
de Hoen heeft een Engelfch fchip
met
fis envttrtlgh Stucken Verovert ; Wy hebben ge-
Λ
ft j " '"^'''P ^"'■fiveen. tergoes eöde ftóth een
AmiterdanjsFregat, malkaödéfenaëöboörfzeylde,
"ae oock eenige andere fchepen dievtìrbialiddzijtì.
"etogdfche hebben oock méde verfeheVdé felwipèn
'nonnenfien, verbrandt, ats oock Maft etìdè
byfoodersanderS ffleef wefende. Weer
awe Ed Mog. Heeren, &c. AÖUm in 'sUhdts
inTexel, dtawettiendeitlüaWfifik*

"^^fojfenjefiigh. Getckent. C.TA6M><

ChàiV, ' bebben met »Ué Scb^n oiife
«wh^oups ende Boots verkioreö , dl« li Ed. Mog.

eeliru^i® Doots veriöcrrett t u JWOg.
op verdacht te wefen, hebben tnedè dpoiis
•uetrHth geqaetfteù en uh-
SÏÏ'" * ^· gdléven drdre In

^e Stlobte gab lafi oni in atle mctniccen Zte te Ooii^ τ ^

ftfn/altoa^'t bat siicenigötfaenfpoft hccacn/ om_: '

bp ffi te blpben t J^cerm Witfen, V rybergen tn
Schrieck, jfjnbe in Texel, betbett tot bien tpnbe/
jeplmbein '^atantó©lootc/ cnbcnae 't^tfiipban Ìitma.
ben©p^-?£bmicaflTromp, brntoclchtnjpaenljacc wnb»
Seoojtijfbbcn loten honicn / enbe aenfleinaent om
met bej^loot
Zee te blpben Ijonben/ fonbit binnen te ^ou'
te loopen : ^otf} frpbe met foobanige €apitepnen lu».
bietjem foofchelmacbt. sh öabben bectoten/ niet in
^eetebmnengaen.

Q^elDlootiomttentin befeftlg^cbepenbeflaenbe/ ^toet
i^tegen^ o?b;ieban bei(|ercen<l?ecommitteeébeop be «em
öcebegcftomeu/ enbe in 'tjepien booj öêfelbe ftcfcgfÌ^'
ben be iècöepen feer toepniglj ofte niet befcDabigijt ge-^
fien/ foo bat jpfcöanbïlijÉh toacen ingejacgljt. ©an
be i^oofben toacen binnen grhomrn Tromp enbe Cor·
neiifzEvertfz, jijnbé jjct^iljipban bcni^ecteban
Wailenaergefpiohgen/ enbe Gortenaer bootgefcfios
ten/ boiö tijà? ton^cïjip binnen grftomen/fonbec
bat mm ηοφ toift toaet Jan Evertfz, Stellingwerf,
ofte Schram, tortelt; Cn omtcent ten een enbe twee «giiaetn
upcniinb<©lootSeplenbe/ fagm beDieIc<®ngrifrbc «^ioot
©loot omtcent een mijl ban l)af«;3ipleti/ ninuamen ^'Pf'
foo nae bat 3p pecfeetrlijcit niet aïléen / àt^ 3P fïijootfn ^L.
bencooch/ màccoocbbeblam[to(Ìcu(!en/ obchfelf^ '*
Ijaec ©lagge&onben beltcnnen.

Ifèenmeenbeitt'tuptgambanbeöloote/ bcfrlbe
footoell^oofbcn el^^olbaten rnbejiUiatcoofen/ foa
toel geanimeect te Ijtbben/ batfe al temaci geccfot
bcect toacen te winnen of teftcrven, maecin'tljact
fjebben becjtoegen ört derde of 't ontloopen/ griiicftjc
ggebaen fjebben. 't ^^ ooclt notoic bat te Utanbe
too?benbeeiS3attalicngefIagtn/ attoaec beeliCcon-
pen niet een^ een 'tbccötrii itomen/ ban Jieetet een
goebe rèiraitte, i^ een foo^te ban Viöorie. g|n SSec
eenongetconto enbe ongefiabigb élement/beeft bat
beel mecc plàet^ / toant get banglit aen be toinbt.
€nbc ccn j&cgip ban derEigh^tuchen ban geen toees
böïiï/ ai^ een banfeftigh: (Dobtfielpt in 't gemeni
bmfitïciifltn/ cabe mtoiinietaltijbt micafteiboen/
't ban byetmt bat men aen be mehfrörn ioil binben/
toat in €sobt^ befliec i^ i ^p 3toeet;cn oocb tori rn fnn
ge{)Oubentebecf)ten} maec beobectoinningt)bangt)t
aen <l£>obt ^lmachtigg / 'tgemcene ©oich i^ b^nctten
booj be fUcceflTen bie mrn (met gulp ban be Engelfche,
Fraiifche, Noörtiche, ) geöab ÜCfft trgeil^ be Spaen-
fche ; bat 5Ρ öocft mtenben / fonbec bie gnnfï te moe»
ténöebbettbefHbefucceffrn/ ti^ tej^obenbatjan
Ë vèrtfz, enbe aile anbece gaet befl gebben gebaen/nirC
te itiin al^ bp <n ben Briei quam/toa# 't gemecne bolcft
fooorttflnpmig/ batfe bem in'ttoatectoietpen/ enbe
fonbfCÖnïpbanBttilBuamifafn/ foubeöcbbenfetcn
becb^incften.

'tg^eénepgenfiïjap ban öe ftcgg^-lupBen fnfotts
becbept bec Seebdcenbe / batsè fgn glocietvt;/ pocfi
enbe fnojcha^tig/be Zeeuwen, jà bie ban Viiffingen
alleen / jacteetben aenpjin^ Willem hi 'tgaet vyf-
tig, bat / lae be Caper« aHrcn toflibm onbecnemm /
be ^nffrtfcBC doen onder 't Parlement zijnde, tt bem?
jen / enbe ben betiargiiben öoningb tucbec te öecHefc
en ; mitet'tbecgingb baec in ben baec op bolgcnbcn
<©o;{ogb/ al^ be bont bet gta^ eetcn. ^oo battet een
groot bert btc Eee-lieben epgen fcbWt / bat be Öes
geecingb baec foo ball betcout op bofc fnojtben. IQcn
cbepttecfionbt banbangcn enbetoojgenal^ 'cc geen
©ittötie bebocljtrn toett ; rnbe bic beminfltn fcbabc
aen 't ^cbip cttbe ©olcli ontfangen / mörtert tetrjlont
fcbuit btbbtn ban toanbcboii: / fonbrc tc tonftbececen /
bat tegen 4$obt / toecc en tannt niet ^ te bom.
frabtbat benJlectogb banjorck geen fcbabc j^bbc
gciebttt/i^bat&ctopbantoatftitboiel
be^ }|ctlenüfcb( «^Citninei ttatfe ^ grb^
belt latenflofn Uantiiefdf sbtimbeboic j^ibnt 1 '
baen. ^ie in
tt gconbt/ bé t^bt gefd
ten/ offMcIttf^wigttoe^sSntbtlBnttcI^
maec 't Uolgt niet nootfaRm batft br coibiaeifir jgn
gthjcefi. 't maec een
Enumerai mìUo mlner* ,
baec lattei! men beto^fni fijn courage enbebabuc t
f^p a ma^


-ocr page 467-

448 S A Κ E N ' van S Τ A E Τ

'wati^ öie Sim betoonö«i gaf/ nootfaecBcliicfi to^ tn
. . I)cmnoc!jmefi:.

?K)micaeI Waflbnaer koffl bit alïf^ tod / enbe
fonbcc bed fnojchm / IjabDe tegeii fgn naefie ©jieiiben

Qe^ept: Hy wafler in en moeftcr medeur, ende dat
hy niet weder en foude komen als doot of viftorieux.

eénbe 'teecfle meer BÖrfobcnbe/ öabbe fon ^ilbec=
toeccft enbe pjetieufle facchen be^ boocigen öaeg^ ban
S5oo?t gbefonben. 't Sé feecher bat ftp ffln befi bec /
al^ toffenbe mibben in 't geb^angl). ^aet nae
^cljip gcfpjongcn ban ftjn epgen Jttupt : Zo bat men
tael nocb teilen baec ban becnam/niet te min toiecbcn=
öec
drie ü vier ban gebecgt / enbe in €ngelant geboect
tnet anbece «@ebanaen^ / gei Jeh ban een ban bie ficö
renigen tijbt baec nae in ben
irlaegh bettoonbc / bec^
halenbe batljptoa^ in 'tboojlIeban't^cDipal^ftet
fp?ong/ niet anbecg ftonnen toeten/al^ bat alle
't bolcR
op ben ©bfcloop al boot of geqnetfi toa^/ bat be €ac=
boefen op / tnen boenbe toa^ om nieutoe te ma^
hen / bat in
fulej; boenbe Ijet bnp? in 't Ittupt mp|ïe jijn
Cfhomen/ bat ben Enptenant?llbmicael boennocö
toel/enongequet(ïtoa^. 't^rtjipgefpjongensijnbe/
Ijabbe befen jlKan (ïclj belemmert gftebonben onbec
beel fralmente boobelirbamen/ batmenenbe ingge»
taant/ niet te min een jïuch ban een Uàa(i aengröpen=
öe/toa^ epnbeltjclt boo? be <enflelfcl)cgebifl / of bit al=
temaelfoo i^/
fit fidispUnes autorem.

dTapltepn Tjerck Hiddes, naemael^ auptenant
5fibmicaeltoan
VrieQandt, fcö?eef acn biebanbeHbs
micalitepttot
Harlingen op bolgenbetoijse upt Texel
ben fesdeo of feitienden;

latlAty Τ c κ hcbbe gifteren mijn Schipper chde een van
tnii Den A mijn Barbiers met de gequetften opgezonden, om
^Bmir. Rapport te doen aen haer Ed. Mog. van onfe flecht
«ι'ίέίβ ellendige verwaerloofde tocht. De Schout by Nacht
Bruynfaelt heeft gezeyt tegens my endedcBeifj dat
, hyallegelegentheyt aen U Ed. Mog. voor ons foude
fchryven. Envenwel kan lek niet naelaten om in 't
korte bekendt te maken, waer onfe val van daen ghe-
komen is. Vooreerft heeft Godt Almachtigh ons 0/>-
ftrhooft de kennis benomen, of noyt gegeven 5 Don-
derdaegs omtrent Zuyder-2on, zijnde den
eerSien our
den , of den ί^Λ)» lunüNieuwen-ftijl, kregen wy de
Engelfche Vloot in 't geficht, en hadden daer recht de
wint van, en konden daer by komen tot ons believen,
maer onfe Hoofden van de Vloot fmeten 't by, ende
de geheele Vloot, en lieren 't dry ven, ende naderhand
's nachts met 't kleyn Zeyl gezeylt om boven haer te
bly ven. Vrydaeghs was het ftilletjes ende waren noch
boven wint van haer, doch konden wel weder in.haer
Vloot gekomen zijn , doch lieten 't weer dry ven, de
Vyandt quam uyt de Ly hardt naecken des daeghs,
's nachts zeylden wy met kleyn Zey I, ende den Vyant
deed fijn beft om by ons te komen, liep Zuydelijck,
doen hadden zy de wint van ons, doen leyden wy te-
gens haer aen, ende brachten het foo nae, dat roet ee-
nighe vanonsEfquadre van haer fchepen af fne-
den, daer ick een van foo veel gaf, dat hy niet een
fchoot meer fchoot, noch niet een man boven bleef,
foo paffeerden wy malkanderen voorby ende leyden
doen tegen malkander weer aen, doen zagh ick Itrack
wel dat het werck niet wel aengeleydt wierde. Ick fai
hier van niet meer fchryven : Den vyand wende doen
loefwaert van ons, en met ons heen, doen vochten ee-
nige van onfe fchepen hart, endelagh onfe Vloot foo
t'zamen getropt in de Ly en in de roock fonder ghc-
ficht : de Engelfche hadden en hielden foo de loef, dat
konde foo niet wel uyt vallen, dat men konde en moc-
fte doen werde naegelaten ,doen onfe voorfte fchepen
de wyck gaven en fackten af, en den vyant met haer ,
doen konden wy de Engelfche Vloot door ghefneden
hebben, en fo de loef van veel of wel de meefte Vloot
gekregen hebben, maer doen de Vlaggheti altemael
fackten , volghden de reft tnede. Ick wa« tot feconde
van denAdmirael SiiÌy^gwirf gekozen » ende hebbe
volgens aöe ende ordre op hem gepaft, ende al door
dicht achter hem gehouden, watter meer van valt te
«dvifereo gefchied mondcüng. Ick hebbe gifteren by

de Staten Generaci geweeft, aen Boördt vatj den AH

miraelTromp, die my fchriftelijckeordregeeheven

heeft, hetfchadeloos gefchotene op hetfpoedjBkn
te repareren, dat ick fai doen : Mijn Boeg-fprfet i
gefchooten datter een ander moet weien, de groot
Maft moet oock verandert zijn , daer fteeckt êe*
Kogel boven in 't hart van de fel ve Maft, maer deou"
de Maft fai vooreen Boegh-fpriet goedt ghemaeckt
konnen worden , foo 't my toe - lijckt,
vier a ^rf
Stuckenvan mijn zwaerKanon zijn gefcheurten^
ftucken afgefprongen.

m aSebeputeecben fcftjeben ban btn vyfticnderfo.
giunij upt Texel, bat bien bagft aen Ijaec 2êooit
C ^ I
een geRomen Dirck Davidtfz, «iSnactiec-mcffta; ban ^
Bet i»Cl)ip Marfeveen, Hendrick lanfz, (©nöer-tint Ιί'^
mecman ban 't ^eftip Ter-Goes, enbe Louyj lanjv tet
jïSatroo^ ban 't ^cbip Swanenburgh, 5ijnD£ ban h, %
boojfj ^cljepen beneben^ noci) twintig Siden/nabat 21*
3P omtrent vier upcen in See ijabben gestoommm cn k
ïjacr op öoutec^ focBten te falbecen / booj een «Êaijoot
gebecgljt/ bctoelcRe cefereecben battet boojft Min
Marfeveen in 't blucftten ban be ©loot met drie a vitt
en twintigh bpant^ ^cijepen alleen ftab gebochttn/
enbeboo^leben^atecbagO br^ abonbt^ totfmciink
toegefefiotenjijnbe/ ban em «önaeifeljeaBjaiiDitIn
bjanbt toa^ gejieecRen / boo? toelcRen bjanbt iiebmift
^cftepen Ter-Goes enbe Swaner,burgh. bie[)actbatt
ben anbccen niet fepacccenRonben / mebetoètnatn^
öegaen/ enbebetb?anbt/ feggenbeberber^/ bat in:
bien dertigh ban onfe ^cljepen / toaec onder drie a
vier be ©lagge ban be gcoote ^tcng boerbeti / ïiatibm
taillenbpfleecRen/ beïoef ban be€ngeifi^efoulim
Ronnen Rrögen Rebbem

j^oeft IjaODe Elias Eiiafz <!5alioot-fcI)ippeti3anRot·
terdam
, Romenbe ban be Höae^ / gecappojteftt/ ba»
bP feven
^cfteptn Babbe fïen b^anben/fonDer te bwtn
of Bet CngelfcBeof onfe toacen.

3E>ien bagB Baötini 3P boojt^boojgebjaeötmrttet
infpeetecen ban becfcBepben ^cRepen ban beBIoottn
Texel, betoelcRe bebonDen in 't generael niet fttrbtrt
enbe be meefiegantfcbniet befcBabigljt te jgti/ oftt
beel booben te Bebben / al^ alieenlijtR cenige toctmiflt/
toaec onber Ijet boo;naem|Ie toa^ / bat ban baiS)^·
Hlbmirarl Tromp.

^^e ^cBepen in be 25attalie getoeefl tnbe bactintt
nen gb^Romen/ tuaren in getal feven a acht en vjrf·
tigh, bie nocB opbei^eebe toaren bipben,leggen
ven, enbe bie booi befen .JÜ^aiieloo^ binnen gcfioiroe
toaren twee.

®e g>cBepcn bie in "t Vlie ingeloopen ( boïflfn^ te
üföipjeban be CommiffanfAgges) toaren fevea·
tien a achtien, baecbanspnaebec becieBt opöupteii
tegemoet fagen.

me ^cbepen in be JBae^ geRdmen / bttflonbeit
feftien a feventien te 5Bn.

©en feftienden infpecteecben jpBrtgenonun ftSi»
de Liefde, synöe een bequaem cnpm ^eöip/ fletnoii'
teert met
fes en veertigh ^tncRen/ bo^ feet bw
fcBotenenbeontramponeect/ foo bat Betfriüef ""
in een gecupmen tijb niet Ronbe inpoflupi giltf"
toerben om bienfl te boen.

mim mojgen i^ be Cngelfcfte ©loote iöföfi^^
baec ottitcent in 't gefjcB t ban 't Slant geRomm / tn« f
berboïgen^ omtcentJiemibBaaö
fooberreamabttt/
bat bei^eeren<lI5ccommitteerbeBaec met jJW?
gaeBttuflTeBfn be eecfic enbe ttoeebeiComunörtm'
bnibe / een ^CDmicael^ ©laflge ter naentoer nootlton'
be in 't geflcBt Rcijgen/ omtrent ben felben tijti P;
mcnuptben^tipDt-3©efien langlj^ be 3©al ί^?·/
be acht ^cBepen enbe 't^oebt bie op ^onOfwffls
bqo?leben '^mojgBen^ baec upt g^tplttoatm
be ©loot te bolgen/ enbealBartari befriüeniit^Drt
ballenbe Jöatcc niet Rooben binnen Bomen / m^
booi't meerenbeel in 'titanbt^ Diepaefl tieffiMW
taecRten / enbe fuItR^ albaer Β« b^WK
moefien af-toacbten/ i^ be <iSnflcIft&e ©lo^^.

ep niet aenabett ηοφ bp fiaec op be boo?fcö?fW^F
pitipet^flcftttenteect/fuìfebatalleiiefelbeeamiflg


-ocr page 468-

ban

Kelle-

Dat '^üoriaen baesD^ in iienBriclarci=
brmnDf / DaöDe oïöaa· opcEneii open taasftcn (lm
SoiHcn Vn at. ^tDniirart Johan Evercfe , met
-pf ^(„tic om fïcö totpantic ban Ijact ©0. .ilSoB. cefolu=

" ftffTflioe acnftonbti omcinoelt bebonöm ban em
iffltflDaft acntal ^ionacn^ / ©joutocn / entic JKan^/
Wc Iicm inct een stoot aebacc al DoutocnbcEnDettec
ftoiD£ iiac De Jgabni^ ftant ö^eben/ enDe epnbtïijch
Indlfiibt öe li«>icn öa^·^ fïeepm / mit intentie om
liem tfc halbec ebbe/ enbe betbolflen^inbeejiccffïbe
Dinjtc tc fa^jqucccH; öcn gentflùcn
at. ?tbmitael
\rrftficl) focchenbe te falbecen/ met lijn i^oofteben
mpttn toatft gcbjongen / enbe aen De Cebm ban een
mactte nacji öffcflöcnbe / cnbc (jfllj foo lange bacc
aen gehoufc» / tot bat rpntdijchban eengoct aental
feolöatcn ujietbcn ontfet/ enbe tee naffiecöupfttige
ofte ©cclwgf ingelepbet / toaec ban tot in be nacljt bi:'
toacrtsijnöe/ befen mozgen beri bjoeglj tot Hellevoet-
üuystoa^tofber gtheett om in een ^cljupt of fmachc
Uan Dati tot in ben Haegh àdroiduretetoecbenbec»
boftt/toacr toe (ijnt c aenfotcftm een Wrpn Slacbtjen i^
nttiifgicEcrt/om onbic Ijet gelepbe ban vijf a fes ^olba»
tcnljmi acnfiont^ boo?
Delfs-Haven DccbJaert^ te ïa»
tm tranfpojtecen / fonbec bat nocfttans? gemelbe
bat(n anbec^ al^ b^pbjiiligl) enbe baec toegenoegg::
fflcmbccfocljtsijnbe/ Ìjemconbnirceecben.

gp luiert bate na in ben Hage Itonietibe i'n be Cafte-
kinicg£b?acl)t/ enbe tee ©ftgabecingf) gefjoojt/ öe^
iiff öoiiben niet qualiKlt gcbaeii te Ijebben in 't gebecijt /
al^ alleen in 'treticeren belactfienietgebjec(ite;ijn,
?tifüo üjepnig^ te boubicn op ftet
jirbitrium PopitJaris
mt, enbe jjp i^namaelsStoelgefupbertbanbrtiopi
jiwi fpmctlt. (Cer felbec tijbt toacen oocit in 't Goerefche-
Gat ingenomen be ^cljepen DelflandtCapitepn lu-
^[jjjinrisenluriaenfz, Ijet Raec-Huys van Haerlem Capi'
IJatH ttpn
Addaer en DoesburghCepitepnde Vries, get
ir""· fctde tee bieeetie ban be Camee bee
Ooft-indifche
fi Compagnie tot Delft, be twee anbeee ban öet Cone*
Bieteï?liÖniicalitepttotAmfterdaHi. ö'JÏeecbeWit
heeft acnliont^ naec bre felbec aeeibement öetn oen
boojt ban De boo^fs ^cljepen beeboegl)t/ enbe becdaen
Dat op fjEt ^cbip
Delflandc toacen getoee(i vijf bott=
fcn/ enbeobee bedercighgeriuctflen/ opftet^cfjip
'tRaet-Huys van Haerlemfoubeogetocefijijnfeven
oootien
m elf a twaelf geqnetHen/op Ijet ^egip Docs-
burgh toa^ niet een booDe / ooli geen geqnetflen/ noch'
tcfdjabcacn't^cljipofteconböouti Dct^tïjiaDeif-
landt baDbe een fcl)ooton&fcbiatecboo?inbeÊoegl)/
ni
iRaedt-Huys van Haerlem bja^Degeootejlcnge
wcljooten. tp öeeft be cefpectibe Capitepnen φ
sro^ftt / bjaceomme fp upt 3lant^ ©loote toa=
tmtocthgeloopen / enbe be ©lagge beelaten /
luriaen

# ei

» ■ " ''—"· ' öft ïccit jijube boo? in Den
r^?/"" ft" plaetfe baeeniet en Itonbe bjecDen geeepa»
hm /„ anÖEcruitiS ijet ^efjip nootfalielijcfe fouben ötbi
'"Oftot lincften. ©e anbeee twee fepben bat De
Dantfefje ï«oot op be blueljt geD?eben jnnbe wbée 5ijn
ft Öab gebaen om fi^ip en bolft te felberen.
J Hubert Raedt-Fenfionaris ban Zee-

»»· hat i'iW ''ato «Pt Middelburgh,

Ojnii. <fl^itepncn Cornclis Evertrz.de longe,

I ^^ Pine quetfnce i^ gc(ïo?ben / enbe

[Μ,,/ Loncke, met iwn: fiepenöeeen ban be ©?iefcöE

h" bSiW"*'!/ "öt albectn^in öeSaattaictoa^in
bocBbjeöecomuptge&Iuftöti

tof/. "ifn beftommeet /

oZn^^^ W-· (nfiomenbe^c&epen te

bic nun ctfitec öop? bt (ötonietöaböc

fionnen bpRomen/ foo i^ boo? ceuabbij^ giaef)tgc= tAK^

cappojteect/ bat befelbe metbej^oeefier^enbe^al:. y'

joot? ban boo? be Ma2jeb3fbctomboo?Zeeufchcga= """" ^

tenin falbo toacen grarcibeect/ (jcbbenbeonbeetocge

ten aiichee gebonbrn enbe boojt^ öeeVoaert^ aenge»

(leept ijet ^tbip genaeint be Tromp batt A m/lerdam,

gemontfftt mee achten veertighfincïien/ t'£«iemael

iiptgeplonDect/ en allc^ in ftncUen gePagew fonbec

een eeniglj meiifeö bare in te binben. Qn Ijet Vcw-gac

toaeen nicöe geaecibeert be ^rtjepen ban be Capie

tepnrn Hafe, Thijs ende Boel, m bja^ aen be een

enbe onbcet gicljepen geojbonneeet/ geen bolch aen

ïïanbt te ïaten/ jijnbc ban mewninge mo?gen Ijed

bjoegij aen Ijet boo?bt ba«i be ^eijepen be Wielingen

ingeliomen te gaen/ om allr^ te Ijefieljtigen enbe te

onöeedaen be cecl)te oojfaeehen bie ijaetgtbtoongcn

ïjabben/ onteent Gocrec ofte be Mazetenancheetc

ïtomcn/ rnbe fouben ooefieenigeï^ercenbanbelibj

miealtcpt Iiaee mcbeaen boo?tfargebenbanbe^ehe«=

pen op be fleoonibooj Ter-Veer gciiceibeeet. Cotfiet

cepacccen enbe boo?jtellen ban aiIcboo?f5^cI)rmn/

i^ tetftanbt be Hooöige o?b?e gegrben ·/ foo bat naet

jiËog. baee obee b^cbeeom in ]^o?tm fouben Hon:>

ueivbifponeeen. ^

— - _ .. - . iBenCr-

jongijpe SÖattalie tüffcöen toebtrjijt^
gcBouben/ eenigetoanbeboicen fouben mogen toefen o'/f";.·
gepleegöt/ en Ijetiben oocIt bp brfeet ofte abfentie
ban beefcöcpbe fêaoft-»©fficiceen/ bie eene rabiche
qualitept ïjabbf η eenige anbeee gefuccogeect / foo upt
bie gljeene bie onbee 'tcene ofte anbee «ifquabje be
Spiagge geboeet Ijabben / al^ 3^p^-'ÏllbmieaIen enbe
^cl)outenbp.^acI)t/ al^ anbeee Capitepnen/ baec
bati fp boo? beobeeige$}ooft-©fficiecen/ enbe boo?»
namentlijch Doo? Den ©nsS-?{bmicael
Tromp ontfan*
gen gebben / omme alfoo te binben Detboüe getal tot
gct ejreecceenbaniVliiitairejurifdiaie, te toeten/ban
ten min(len
negen prefoonen6p2(nfiructiegeo?bons
neeet/enbe i^ in ^t boo?f5 toeeefi bp p?obifie foo beeee ges
abanceeet/ bat tot lafle ban beu Capitepn
Commer
Gerritfz, enbe ben eerfien Itt. ban ben obecleben «ia*
pitepn Graef met
namen Pr. van Campen, totsuelc»
Ufc beftuaa-niffe eenige faecheningeb?artjttoiecben/ tuw
enbe bic figijbepbebnpicnboojtocetenban't<©ppn;-
gooft upt öaee ê>cljepfn cube upt be©lootebegebtn j·"
ftabben/ bpbeboo?f5tóciiay-ïiiaebtuptgefp?oocUen
ii / beceeet ban app?eDenjie ftatée pecfooneu / niet ces
ouifitie aen be ïgeeeen ilaben tee U bmicalitcpt tot Am-
iterdam óm De boo?fj gebeceeteecbe app?cl)enfjc na ges
tooonlijcfte fo?me tee e>:eajtic te fleflcn / enbe be geap^
p?eöenbeccDe pcefoonen fede Hgato bertoaeet^obecte
fenbrnj ïBpbir^ i^bp Den felben feftrep^ fóeijglj^-
öaet noci) Beo?bottneett / bat be nagenoembe
fes pee»
(óujum/ "te toeeten ί beCapitepnen
vander Can, dc
Boer van Enckhuyfen, Niehof, Jan Pieterfz Onklaer, <Cen /
Codde vander Burgh,
tube ben ©ppee-^ttipcman
ban't^it)ipbanbinat.?ibmicaelCortenaer5aU<!5ti
bacijtenilTeüp pjobifje op Debefcljepbenjie bjijfe pbec in tmw/
een banbe |>cöepenbeeboo|f5igooft <iDfficiftenfou=
Dentoecbenbftoacet/ tee tijbnicnbetoglentoebeins
fo?matie f ljaeen lalïi ofte beeontfcftuibiginge bol» jswb».
teocfien/ enbe becbolgen^ nabee in fjaee faecfte gebifpo=
neertfoubrnsijn.

©00? foo bed fp Iionben beenemcn/ toa^ De fonfufïe
enbe bifo?b?c in be ©loot gcootfc getoetdal^ be.fae= 6;ίοη w
bcelage/enbe 't bielieg banecpiitatie gtootcc dp 't bfïc «>ioot
liei ban be ^cljepen rnöf .ïKenfcIjtn/ iWlenbc in't SifA'Ì*'·
Texeltnbcin't Vlie met bc
fes^cftepen Dieiioclj niet """^·
uptgeloopen toacen / tocöitont tuffcljen be
tachtigh à
negentigh ©oiloglj-feljepen bp irtn gcb?acl)tftounfn
toeeben ; ^p gtbben oocft ojb?e ge(lelt bat ©pant^
©loote boo?<(^aljoot]^ in't i^e gefìouben/liacen roue^
aaenthalben foo bed boenltjmgcoljfecbefct toieebf/ge»
lijcH fp οοώ Depefcöe^ beebfeebigljt bebben om <0al»
,1
iootlupttefmben/tottoartfiöoutoingebante^^f'

pen upt be Noort bicbmcöt too?bfnbe / in ta^ be ciu

Bdfcfte ©ïoot« öa« D«ct)00? De moiétrn blpben .
ontlJOtóJin^ ■ O'

m 3 'mn-

en ο ο R L ο G Η. V Vtjf-en.'ueernghfie Boeck, 449

ί U( torinrtcfbnlKr eenfflö onsemacft sim BinrnnseRos

■ niciiin Texel. .. „. _


-ocr page 469-

450 SAKEN Vàn STAET

lööf. '^^iniJfcni ba^sö^ DifgdöcB^/ bat5e&arc6efïbi=

_L öert Dtn te p?eüc«ieren örtbrcloop tìan't 25oot^-boIcU/

ctiöe te flupttn De eecfle brsjnfeten ban Murmuracic
enöe mifnoegen bie in 't ^cftip ban Den Et. ^ìmiicacl
Srcllìngwerf Zai. <i5ea. fjcf) Beflonben te tìectaonen/ tot
torirften epnbe jp tiaec acnboo?btban'tfabe^cl)ip
berbocÉöt/ enbebeoemoebEcen albacc bolfioraentlijcft
in citfìeBebmdtljebben.

iEot becljacDingtje ban alle verloop ban seoot^-
boIcFt/ bebben boben enbe&eltafbenttepjecirelafltcn
Dicn fine/ aen bcrefpectibeCapitepnenenbe©fficie=
ren gcgeben |)et bcfetten ban alle pafTagien te Eanbe
ïioo; be ^flitie/ iwiet en bobennocj^ in be Teven on^
trent Wieringe m in be Balck twee ^acïjten ban (©o?=
loge
enOe een apiïeggec gefonben / met ia ft entte ojb^e
alp booÏcn. (@nbec t)et bobberen ban beinfojmatien
lieten nietnaec foobeelOeteenicgfint^boenlijehtDa^/
De ^cïjtpen
boet leggenDetebifjteïen/ fnbe't©oïtR
toatteencoucagecen.

«iJngelfcöe ftaer öupbrn ηοφ gificcen boo?b^
30al niet meet brctoont/ foo bat baei· uptbecnioeben
Dat bjel Ijrt meefiegro^ ofte Ijacegantfciie ©loot tofs
Dfcomme na Ijace ümiie mocbte toefen geioopen / om
{)are ^rljepen te cepaceten enbe be felbe toebecom ban
alle beljoeften te bowlten.
Φοίβ' ©e i^eerenban
Ommeren, JandeWit, Kienen
Krp ban Renferwoude öace i^oogï) JlBog. ^ecommitteeeben
miiati
bftiiien ben negenthienden gecappojtecct/ bat Baec
ósafTe be tonboleantten upt ben naem enbe ban toegen
neec ae- {jaceiloogl) jlViog ijabben aen be ^ocljtir^bantop'
cniiia- öen I^eec ban W;.flcnaer, in fijn feben 3tuptenant
3l!bnifcael/ jebbenbe in qnalitept alg^tbnncaeienbe
@ppec-J^ooft ban be^ Eanb^ Bloote in be jongfie ba-
tatüe met
be <iSngeIfcge fgn leben gijelaten boo? ben
bienfi uan'tEanbt/ mi%abec^oochgeIt}c&econba=
leantfeaen be©joiitoeban
Merode, J>uficc ban ben
obrrlEben/ enbe bat be felbe Ijatei^a.JlBog. obecbie
me ten aiberljoogijften bebancht / oocli becfoeljt Ijab^
ben bat öacr ü^o. .f©og. ten cefperte ban be goebe enbe
getcoutoe Dienflen / bie Ijacen obccicben Babec enbe
S3^oebec cefpeetibebenEanbebabbengfiebaen/ enbe
mettecboobtgecOnficmeect/ gaec€b. enbe be^obec»
ïebfn^ ttinbccen bp alle oecafien enbe gelegentöeben al=
tijt^ in goïbe cecommanbatie belief ben te öcbben enbe
te Ijonben/ bat
5P niet en ttoijffeïben ofte benzoon
ban ben obetleben foube
be boet-|iappen ban garen
SDabetnaboIgen·
(0m be ^cöepen enbe fcegatten in 't ©lie ieggenbe/
IÜ....V te Ijonben in beijoojlijche o?b?r enbe'tboleh in goebe
fcê?(ifii bifcipline/ öebbenbe felbe «èecommitteecben ben nc-
oen m genthienden bfttoaert^ gefonbenben®#-3llbmiraeI
't ene. Corneüs Evertfz , met be acte baec toe bienenbe/
Doeft met 0|b?e omme
beümfi ^cfirpen / boo? fa Heel
Die baec toe beqnaem toacen te boen {tomen op De iiee>
De ban Texel, enbe gcbben oocft be i|eeten ban Haren
enbe Gockinga gftebifponeect omneben^eenigïjeban
De aentoefenbe i^eecen dSebeputeetben npt be€oHfi
gién tee Wmivalitept/ tot totlcfeec^befojginge toae^
een (iaenbe be ^ctjepen albaecingeballen/ baecbec^
inaect^ te betboeg^jen om op alleate pellen bebeccpfïe

Ojbie. i··:···

Kuptt- ^(cn bagg toa^ geaccibeert ben Xnptenant ^bmi<
Mant cael
Jan Evertfz g^e-ffcoiteect boo? eenigöe ^olbaten
banbe<i5uacbebanbeï|eecen ê>tatenban#vjllanbt/
«bêrtf? 't Commanbement ban Den
Majaoi ban be
-fit
ben 3©acöten(n'i<i5?aben-Öage.gp&fbben6emboenIo=
«agt. geienin't^cBipbanJacob
Penfe,teetijbenenbetoö-
, Icn toe ;p nae be toebeiftomfie ban be «©ebcputectben
Dicöupbcn na't©liegecepfl toaren/gelegentöcptfoui
Dcjftbbfnom beg felffrappo^tte öoocen.

25p be Jleeten «©ebeputeetben enbe jaolmacfiten
banliatrei^a. Il@ag. totbebojbecinggbanbeequitüuife
^«ro- njttt ober 't emplop ban atanbi ©loote/ ben twïn-
«"ren- tigftenta'^IUnbigiacötleflaenbe <n'tni£utoe5|9iep
mtt omtcent ben Hdder, ^naet ingenomen abbtjfS ban De
p^efente #eeren «Öecommttttecben ban De CoHenien
5,n wn tecSÈDmicalitept enbe ban Öaig»töefp^-ïtcög^caeD/
ïnnbt goet g^ottben upt feeAere goebecebenen enbe amftbec
t*e»n. catien tieei; «Sb. J@og.&a«ctotmaDet;mo«/(nf9fii^

ICKC.

fi

m

totrcb-

Wcft om Bet ^cftêep^-bolch baec op De Öeebeljaii liJ
Texel enbe in'tViielesgenbetecncoucagercn/ nS
tot be^ Itanb^ bienfl enbcljacenfcfjuIbigrnpKchton

be aenfïaenbe ejcpebitie be0 te meerbrc bctiuaem te ina-
hen enbe be animeren/ bat Dftfelbe^cBecjjftjoitR
foube toecben gepecmitteert bp quarticren uoo? örntiit
ban acht Dagen/ enbe langct niet/ aen ïanbtttmt
gen gaen/ om fjaecteberbccfcftEnenbeteberinahni/
mité bat albooten^ ban be ,ïi©atroofcn bmipottaf,
' gaenbeqnactiec een pertinente lijfte foube toetbfiirjht-
I fojmeert/ met bpboegingeban be namen ban öeitt-
benenbe piaetfen/ al^mebe ban bestraten mètc-
gen Daec bic tooonben/ enbe toarc na toe 3p ten fini
al^ booten Öaecfoubentoilïenbecbocgcn/ enbctiatii
boo? elRauber^ gBetroutoigïjcpbt foube moeten iri
fiaen/ enbe berbolgcn^ bdoben opbcnCebtatiiöEn
aianbe gebarn / batse öaec ccfpectibrttich tfc eypiratie
ban be boo;f3 acht bagbentoeberom aen boojtfoiiDm
begeben. ©at boo?t^ aen Ijet eecfie quactiec botonii
be te boene pecmifìie gcgeben jgnae/ om al^ boüEiiatn
atant te mogen gaen / öct ttoerbe quartier fulcp niet tti
foube mogljen pjetenbecen
/ beelmintoccbentoegijEj
flaen boo? enbe al eec bat tjet felbe eccfle quactiec fouÌit
toefen tr cuggegeiteett/ enbefisöte^tbeepbcbiaiit,
<iinbe bat 't felbe mebe alfo ten ceguacbe ban Ijet eeifie
qnactiec'tttoi'ebeaf gegaenjijnbe/ foube toecbfii nt-
pjactifeect. «Ênbe bat 't geene boo^fj obec
bc €fqiia:
b|e^ ban '0 ïanb^©loote baec tee Öeebelcggjjenöe/
boo? ben ©y^-BbmicadTromp, jegcntooojbighea
Chef commanbecenbe/ enbe bebecbrcegooft éifï<
eieren ban be felbe ©loote/ mitfgabec^in't viieOoo}
ben ®ij^-?ïbmirael
CornelisEvertfzai^ob£CDef#
pen albaec commanbecenbe/ op eeneenpacigenlioit
alfoo foube bjecben ge ececutecctenbegöepjactifcett.
©ocft be boojfj.H'iatcoofcnbJcIbupbelljcftenöcfilaic
aen gefeest / Oat bie ban Ijun / bie befe Baec «öb. Jloj.
liberale gunflige gcnegerifiKpt misjbjupcftenbeiiio^i
ten ftomen acötfc teblijben/ metbebooDtfonbetets
ntgegenabe/ al^ ba-loopec^fonbec@afpaa;tüelgrt^
ben Hlccijcltel· bjief / fouöcn toecben geflcafi ; «enbe op
bat be meergenoembe,lI@atroofen in goebe ojb^eetibt
bifcipline mocöten toerben gljeöouben/ enbe'ttpK
booifji^ fïtic&telijchgeobfetbecct enbegfi^p^attilkt/
bat becBalben be€apitcpnenenbebiebpobtcbj!>nief
abfentie ban be felbe op be^ SCiinb^ ^egepen ban Φφ
loge eommanbeecben/ aenboo;btfoubenmortentié>
blijbcn fonbec baec ban te mogen af gaen buptfnfpt^
ciael fcDjiftelijcft confent ban ben ©ó^-lbmfcad
Tromp, jfgentoooibigljen Chef rommanbetehDf^
Sanb^ ©loote baec tee fìeeben ofte ban beu ^βΦ
micael Comelis Evertfz, conimanbecenbebe.Sillf'
pen in 't Vlie Ieggenbe / op pene ban baec obec aen gf
fien en a[^toeOrrt)oocigegeco}cigeect te toerben.
< ^e j|oofc*<i^fficiecen enbe Capitepnen of bie bp Φ
Ipbigliepbt of abfentie ban eeniglie ban be feltx
dd
Itant^ ^cBepen commanbecen/fouben aen be Jia^
tcoofen onbec beconbltien Biecboben glie-ejcp?ep:t/
pecmilfie gebenbe om aen Xanbt te mogen gaen bon;
ben t0bt ban acht Dagen / be felbe baec toeberflot baa

een acte bolgen^ 't fci;muliec Biec naec geinfermt·

>'■ ·

DEn Capiteyn ....... comnun*

derende op des Lands Schip, genaemt ..■·'·
V in gevolge van de refolutie van de E.Mog. Hefr
ren Gedeputeerden ende Gevolmachtigbden van ψ

Ho. Mog. Heeren StàtenGeneraelder Vereenighae

Nederlanden, gheefc verlof aen ...···
Matroos om voor den tijdt van
acht dagen te rekeoc >
naer dato defes op te mogen gaen. Aöum in
's L»nö
Schip voornoemt iegghende in't Texel op de Re"*
den . ,
]\my/ifiHnho»dertv^tnJifli^h.

i^e vav de Booft-Officiertn m Capitept»,

Uff dtn Schtept'Krijgbs-rtudt op dt KictJi «««jg
'tItxdisge-empUjteert,

Évtrtfi·

Ü

■Vi-·

ΤΛ £n Vijs-Adminrel TVowP.
Dea Vij«.Adinifaelir«w*///


-ocr page 470-

en OORLOG. 'iVijf-en-njierttghfleBotck. 451

n,.n Vvs-Adniirael Coenders,
Den Schout by Nacht Λ Liefdé.

Den Schout by Nacht BiJïc^m

Den Schout by Nacht Brüynfvelt.
Den Capiteyn en Commandeur ge-

teefene Vys-Admiracl van Wafenaer.

Capiteyn Nkolaes Marreveh gewefene Schout by
Nacht van den Luytenant Admirael Corteimer.

Capiteyn Ïieter Salemonfii ghewefene Schout by
Nacht van den Vys-Admiraei Tromp.
Bronfir gewefene Schout by Nacht van den Vys-

i^dmmàCornelisEveTtfa.
Capiteyni/iHera.
C^teya Simon Block.
Capiteyn Jaceh Andriejz Stuart.

©rt Mip banDfn^cBoutBp^cBtStachouwer
boo? oiüje geWptcfrt / boo? cappojt ontfansen/
hatDaet op tiocö dooden nocï) gequeften gEjjonbfIt
ijin/ niact;to£Ïefni0efcBootcnDoo?öft^d)jp/ cnöe
D00Ì 'tïöant/ tof^öaibm öe i®eetni<i?«otnmit«E=
ben booi al^ ηοφ nirt goet gebontien hc&tifn gem tot
ïiicn ïit:ijgl#aet te abmittccen
5 ^p Daööm ftem tCf
rrciiii 0«i twee en twintighftenüOOJÖair fofcÖfpÖen/

Diti jjiet öcm

öaUjp banTin iOojti niet beeftftonnmafftomen /
oÉjch oocft Öct fclije BarDe tocöf c beitt fjteft Dm boo?t:
gaiigij ban alle Defotgnc^ baectoe&pEcnftoraficban
öe©ooft-Officieren / ofte ban ben ïitijflB^-raeDt
ofrf'quicfcrt i^. ^p Bebben met beele moepeftjcfc
ÖEDfti op 'tfapicc bp een becflaDect/ alïe öe^cBe=
))fli ban ©o^logBe foo ban ben ^taet/ al^ ban De
6roftcopffrbe ©o|i-3nbifeBe €onipaflnie teflljens
in be Zeegaten befe<; EanbengB^bonben

JuojöcnDf.

èp benimigBbuIbige {tlacBteti enbe (n(Ïantien ban
bnfcljrtt&e^c!)erp^-boIc&eten/ booinamentltjcls ban
Ue g«nc bic ccfo^teecbm onbec 'tCoHesie tet^bmi::
ralittpt in
Weft- Vrieflandc, cn de Noorder. quartiere,
mitfgaöcr^ op 'tabbij^banbeï|ooft-<©fficiccenenbe
Capitepnm ban Eanbt^ ©ioote / oocit ban
ö£ ileeccn albaec aenbiefenbe (©ecommitteecben upt
be Colicgien tec^bmicaliteptenbeSSebiintBebbecen
ban öc eeocttopeetbe ©oft-SlnbifcBe Compagnie
Ijabbcn iiacc oenootfaerlit gebonbentecefolberenbat
om öe jeatCDofen enbe ^olbaten pettniffic foube
tobfn gegeben / om bp t|uactieten boo? bm tijbt
ichtDagen temogen aenaianbtgaen/ onbecfDoba=
ntge rtjiricticn enbe cantelenaï^sefepti^/ Btbbftibe
pc lJDo?fci)?ebe l^eecenOPecomniitteecbenuptbeCol·'
if^tn tee ?tbmicalitept enbe SSebJintBebberen / mitfi
1^0Dft-(©ffidecen enbe Capitepnen/ eenpa^
tialjlgcft bethfacrt/ bat bupten foobanifle pecmifTie
yft bolcfi tot beuptterlieontoiHiaBfPtseMcIjt foube
ttiEtDcn / enbe oocft effectibeïijcft foube becloopen.

gewen tot be boo?fcB?ebc cefoïutie fcecbefbjaecs
")cft honntn bccjïaen om cebenen bie Baec üo. J®og.
reet iicDteüjcft ftonben appjeiienbeve / maec'tfelbe
eeijtcc nitt langer berben tegen ïjouben in confibecatie
oan tgeene boo|fcB?ebc fiaet/ cn oocR upt beBom=
nwnifTe bat Bet be berbere te boeneiöetbmgfmacBi
nïïfoubetccugge fetten/inbicn Bet llant betbuit toier=
oe met e^e generale ftlacBtc ban bat men be Ma-
woftn aiDaer met gBetoelt enbe biuangB ban toape^
oi^cSflWi Ö'flöE/ oBelijcfe in cenigBe ^cBepen
81 «nigöfint^ Babt moeten gefcBieben/ cn bat men
sw nict b}il&e permitteren om ccnige betberfcBinge
"««toe plungic te ftoopeii/ bacr be oubc beo?
Sffimfei®®"^ Bet iongBfie gebecfit ober 6oo?bt

Λ^^ mebé be i|ecc Witfen enbe anbecc iocen
^ïJiW'^t^bc in
Texel Bebben aecommunicffijt
ö^lf ^«n ïif fêeecenSpurgemccfler^cnbe
«^ber^ bec^tabt
Amfterdam g^cbieben albaer
^ twmtighftcn befeé aen fiaer «Sb. fleabbjeffeert/
^e^ insect tefponlibe op öaerCb. Jl©og.6?tef

"«» ben achucndeaörefclbecllefnw/ ïWiReOlK

IPuBir,

[00.

öe vier en feftigh tDcgBIoopenbe lÊatroofcnbanBet
ScBip ban CapitcpnBronfer, enbe bicnboïgen^ bat
baec ban in be boen bei ïeöene naciit acngetroffcnb)a=
ren
Jan Pieterfen van Venetien, Juriaen Henderickfe
van Stocholm
j Frederick Adriaenfz van Stettin, eilbe
Warnaer Hendrlcx, batBaetiSb.-JÌcBtbaCetoribail
mcpninge iuarcn gljeluecfi be boojfcBjebe vijf inbcts
feecfterihge genomeh perfoonen met be frlbe ütaegB
bare mebefp upt
Texel geloopenbjatf η / fede ligato,
bertoacrt^ tefenben/ maec bat totljacrn lajï tea
bien epnbe gegebett ter cjceeutie toierbe Bl)e(ïelt/ bi
ïleercn «©ceommittecrbe iïabentec'ilbnncaliteptifc
boojfcB?ebc ^tebe renbctcnbe / Bat^ €b. ^cötbaré
booi een ^ebeputeerbe Babbenbocn begroeten enbe
ontrent bie faeehe / enbe 't genie baec aen bcpenbeert /
eenige con(Ìberatien laten mobercn; toaecopttcpic»
fcntie ban be aentoefenbe Jgeeren<©ecommitteccDen
upt beCoIl^ien ter ^bmiraiiteptgebeltbeceert/ enbe
bw felber abbij^ gcBoojt jijnbe / goetgebonbeη enbe
geraeben/ bat be boo
;f3 vijf perfoonen cn alle anbere
toegB geloopen Ji^atroofcn bie alberept^ in Banben
ban be juflitie toarcn gcbnilcn / foo tot
Amfterdam al^
in ade anbcre ^teben baec ontrent / in berfecciteringe
teierben geBouben/ cn peJe Ugm bcrtoaert^ o^fon»
ben boo? Den .t>cBeep^ ftrijgB^- Kafbt te recfitc gcfieit/
enbe anberc ten cicmpeic geffcaft te toojben/ bocfi
bat bien onbcrminbertopbennaembanbcConcgicn
tee ?fibmicalitepc / ban toelcïttr^ ^cBepen cenigB
bolcltfouben mogen buefen berloopcn/ bpl^ublica:"
tien alomme tuierbc behent gemaeclit/ bat cenigBe
Iföatroofen tegen^cjrpje^gebaenberbobt/ betgeten;
be Baren fcBuIbigenpIicBt/ cnbe<iÌcbttìan'^Eanbt#
^cBepcn ban (!9o?Ioge tuaren bicgB geloopen/ bat
centglje beer ban tn Banben ban be ^ufÏitic tóaren
geraecltt/ cube Bare uielberbienbeliraffefaubenottt:
fangen/ enbe bat of tnel bie gcene bie nocB niet üia^
een geattrappeert/ geen minber ficajfe cn meclteec»
ben / be bielgemclbc CoHegien ter lilbmfralitept/
nocBtan^ bolgeft^ ontfangBen oenfcBinbinge boojt^
geftomen upt be gebjooniöchc goebertierentBept cn
ciemcntie ban be ïSegccringc befec Itanben/ alle be
)]oo?fcB?ebe bierBgeloqjen IBatroofen te famcn / enbe
clcji: in 'tbpfonbec ban toegBen beì|o.Mog
.il|recen
Staten (i&enerael toel Babben baiHenbecmanencnbe
o;bonneren Baer binnen ben tijbt ban acht bagen/naee
bato ban beboo?fcB?ebe te boenc publicatie taiebcc aen
boo|bt ban Bare refpectibe ^cBepcn ban (^ojlogete
begeben /om al^ boo? befcn ben beBoojIijctten bienfi te
boen/ Bun in allemobefiUenbegeBoo?facmBeptb?a*
genbe/ met belofte enbe teefegginge bat gun a!^ ban
be begane faulte enbe mi^baet fouben jijn cnbebltjben
becgebcn enbe gcparbonncett/ gelgtl^Bunbiemfaas
banigengrballebannu af aen becgebcn/ enbegtjiee»
bonneert toierbt / enbe niet meer foube inerben ge»
ba^t/ ban in ca^batbemeecgenoembebjegBgeloo:
penoll^atroofen/ ofte eenige ban bienberacBtenbe
be boo?f3 goebcrtlecen^pt enbe clementie ban be
BoogBgemclbe Heeren ^aten (i^cnerael mocBtcn bo^

tööf..

om tl»

beritti

btrloptti

IBetto'

fen aew

boojlt*

ftrÜgtn»

ban Bace ^cBepen te begeben/ bolgen^ befebccmas
ninge enbe rccommanbatie/ be fclbe geattcapeert enbe
in Banben btftomentoecbenbe/ fonberpafpoojt/ bols
gen^ ben Ifrtycfteï fcicf fouben toecbengeflraft/ cn
^ Biet ban cytract gefonben aen be gemrlbe CoHegien
ter ^übmiralitcpt / met fecieu^ berfoccft/ bat Baet
€b. JKog. 'tgeene boojfs i^ in ben barencenparigfj®
{ijc&ïatlben boen publiceren/ obferbcrcnctibep?acti^
fcren/ enbe boo?t^ foobanige ban be boojfs jffiatrofen
bie alberept^onbcr Baer inbctcnbentie fouben
5ijn gccaeiïtt/i«& Hgeto ten f«ie al^ boben/ |totDaert#
fouben toerben gefonben aen be loielgemeibe Igeeren
SÖurgcmccliecen enbe ïïegcecbcci ber ^tabt
Amfter-
dam ,
om te biencn tot cefct^tie ιφ gaec i£Eb. ΙΟφΐ^ατί
boa?f3 Ifòiliibe mabbjefretit (ten be gemcibe#eecen
Witfen, enbe Racdt-Pcnfipniris de Wit, tnitfge^
ber^ aen be ^tcben Hoorn, JEnckhuyfen j Edam >
Munnickedam enbe MedenbUck, om te(iccc6cnt0t
bec felbcE naricgtinge/ met tocefoeti^ bat Baec €b.
^(gÜKice iik bie ^cene ben i»; bootfelDebi tocgg


-ocr page 471-

SAKEN van STAET

Ï<5(ic. gfïoopene USatcoofen bie otttogactrefpectibejuci^i

;_1_ öicticn albtrept^ mBanDcnljanjufiitiettiacfjtetoefm

Bccafcht/ ofte boa^DatobanboojfstcDocnepublicai

li t; :

•η-

elDO-

teiiei-

ï

Itn fenönt ; afpöerg gefcöjebcn ani Ijaec igo. .IlSog.
öat ban; <eö. .ïfóog. na öoDjgacnöe fftintfc Driibcratie
enDe oUttlcnfj niftDegeniriöel^ccccii^ecomniittcfCs
Dcit Uan be Colleaicn tet ^bmitaUtcpt/ en becbolaen^
ftj confoimité ban bccfelbecaDbijjS'tgcfneboojfst^/
enDe infonbecDcpt be totffgginae ban
pardon aenbe
brclooprac .uaatcoofen / bic öaer bjebrtom binnen
echt bagen na beboo?fcBjcbe publicatie bfDooiïiJcliin
fielben obcc fjaer.baDbingöcnomcn/ inftracbteban
öutbocifatie enbe bolraacljt op
Ijatr ben acht hienden
Stpjil Ifflfeben bftlcent / aï^ geoöjbeelt toecbenbe fuïqc
te flceclten ten raecflen tienile ban ben 3lanbt7 enbe

teert / met ball bertroutoen bat fulch^ bp ijaet ©aogj)
iEog. tengoebegcbupbet/ enbe ten bellen op g&cno»
tnenfoube toerben.

geniclte ïieecen (SebolmacBtigljbcn in fKejcel /
«.IR·: Sebben ooch ben drie en twinrighften nacc ingenomen
pKmit- ebbij^ ban bcJIceren aenüjefenbe «©ecommittcetben
ttert op ban be Coflegien ter ^Sbrniralitept/ alboocen^ oïjei
ranùitie g^ojt be conlibecaticn ban be l^ooft-<©ffiaetcn ban
»anö tr '^^anb^ 3Moote/ upt goebe rtbenenenbetonribera^
enen. tien secefolbec rt / bat foo bjtl Öe ^ojbaten / iföufque t-
tierg/ al^ JBatiniec^/ bimenbt opbe^cljepenban
^ojloge ban be boojf^ ©loote Ijacc opDeSeebeban
ίίΤίΐαΙ enbe in't®Iie leggljenbc/ gepermittecrtfoube
toerben aen 3lenbt te mogen gam om Ijatr te berber-
feiten / be^ bat be felbe ofte bielanbere Uloecfte J9gan<
nen upt beCompagnienbacronberjpgljetjoojbentn
Ijaer #ïaetfen gcreet fouben moeten toerben aijef)ou=
ben / om op be eerfie aenmaningge ban be refpecttbe
€oiiegieii ter ?tbmira!itept enbt be lianier ban bc
*0ofl- gnöiftïic Compagnie / ftat r toebcrom fonber e^
nige uptflelaenboojt banbe^c^rpinbaerban ;pnu
afgingen tebegeben/ batboo;!t|aen|)arcil^o. ja^og.
gefonben foube toerben ten 3jjfleban be boo|f; .ϊΙ^ηΤ-
qntttier^ enbe IKarinier^/ met berfoeth bat be felbe
br (©ouberneur^ enbe Commanbeur^ ban be refpectfr
be 5>teben enbe ^laetfen/ bie Ijet beöooibe/ bp ejTi
p^fféactenal^boojbefenin biergeltjclie geiegentftepbt
isJgefrijiet/ toilbcn lafien be felbe naufquettier^eiibe
.Haarinier^/ oftoelanberc©?iefrcöeen Woecfte.il5an=
uoi in gare pactfen upt beCompagnienbarr upt bie
genomen toaren/ aenflont^ opbeeet|ieaenmaninge
ban be toelgemelte CoIIegien ter ^bmiraliteptcnbe
ftamer ban bc
Ooft-lndifche Compagnie te ïaten bot
gen/ enbe boo; foo beel bc ^olbaten aengingf}met
Boet enbe bequaemgetoefr/ baeracnnualb^pman»
quement toa^/ goet gebonben/ enbe infonbafjepbt
ban J® ufnuetten ban be calibre bolgfien^ be o?b?e ban
'titanbt fcöietenbcfiogeig
'bantwaeifin'tpont/ toil»
ben boen boojfïen/ batootI{f)arej|}o.ji1Sog.berfotI)t
fouben toerben op be meergrmeIbeCoUegimter^b«
miraiftept enbe ttameren banbe <@ofl^nbifcf)c€om:
pagnie nicutoe acte ban autljorifatic te boen bepefröe=
ren enbe toetefcnben/ ombemcergenomibe^olbai
ten enbe .ül^arinier^/ ofte anberc m gateplactfeal^
boben t'fynertijbt te mogen boen affjalen. Cntoict^
ben be ojftgemelte albier aentoefenbe <i3ebeputeerben
®ecommttteerben ban be felbe Coilegien enbe ì^ame:"
ten/ berfocI)tbanbe.ï®ufqufttiec?enlBarinieriS bie
mi afgingen tenfpoebigljiiejieenpatinentelitjfïete
formeren / te toeten
/eerftdijck, ban 'tgetaïfooban
iieboo?f5^olbatcnal^ jBSarinicr^/ mtte)5>?effieban
öe namen ber ^cïjcpen baer op 3P rcfpectibelych
)jD00;bigg bienben. iCCn
tweeden, onbertoat Com^
pagnien g^el)oo?ben; <6nbe ten derden, toaecbe
boo?n· Compagnie ^uarnifoen gieiben / enbe be fobei
Mige ïijjieoefomieert toefenbe aen fiacr aEb.|®og. foo
Daefleenicöfint^ mogelijchenbcboenlijcfttoa^/ ober^
lebecenom berbolgen^fonber tïjtbertie^/
gelqcftenbe
ten fine boben bergaeit / meer-t)00g{)etmelDe j^re i@o.
üDog. toe gefonben te toerben/ funrnbebeferefoUttie
gier op
te ïieebe ban Texel boo? ben 39ij^*1ijbmirael
Tromp Olé/^ntoOQjb^l^ enCiief'^3tenb^3^{oote

conimanbfcfnbi'/ enöefn 't Vlie ______

micacl Corneiis Evertfz, cominanbfcenbe δβ&Λ, ^
pniban <0ojloge albaccIeggmbeteL^FfciitieWn, *
gefirït/ enbe !}un ten bun ri>nbe Ijiccbantitcactt»
gefonbeη ! gcltjch oocft foobanigij ey tract Βφηΐκι,ώ
tofcbni aen be CoHonrl
Kuyck, van Meteren ch Afpi
ren l|cete ban Heeswijck, b'eene'gaianb^
conimanbcrenbe «JDfFicieren op ben
Heider, tnb'am
bece bre in Texel cotnmanbti-cnbe/ ai^meDeanibn,
Uptleggcc ban 't «Collegte tft ?tbmiralitcpt in't
Noo"
der-quartier,
tegenbjpojbigi) öcm ontljoubtniirfiuiit
Wieringen ontrent bc Zeucb, omtefitechcntottitt
felbet refpectibe naricbtinge / enbe ooch fiiltr tnbt iün·
"tbeboojt. JBijbcrsJ i^ ban 't gctne boo;if5 hnint
gegeben aen be meecgenielbeColiegientecliDinicaii:
tept/ enbe Ijace <Öb. ^Bog.baecneben^inbciKnc^

ooth bjel fpoebelijcfi bienenbe te toerben glje cj;ecu= gefleit/ ofte befeIbenietfoubmhora>engoctl)iniira/

'tfetoe mebe alfoo te p^actiferen/ enbe boen pjactift-
ren/ in'treguarbban be ^olbaten/ ^ufqwttittó

IBarinier^ 7 op be ê>fÖfPEnban€>oj!oacijaiiljacm
rcfo?tc/ bie in anbere Éee-gaten befccïantwi in ge=
banen fouben mogen toefen/ om alfoo in alien eens
parigljfpt te obfecberen; €pnbeHjchi^ bier ban oocft
ertraft göefonben aen be igeeren ban
Hateo tnbi
Gockinga, twee
bant)are©o..ì!làog.<l5ebfpiittettini
enbe<i5ebolmacï)tigl)benin't Vile, tot btcfelöctna:
ricfttinge.

^p bobben ooclt bicn morgen mcteeniggtbantK
ïebcii ban ben iftnjglj^ raebt / bp abfemie ban Dtan<
bere ecniaepjeparatoite befoigne^abtDaDt/ cntictìlt
mogeïörfte beboiren aengetoent/ omtefurmonterni
eenigïje notable bifficuïtcpten bie bpfominiflebaniic
fcIbe / in 't aenbaeiben ban be J udicative obetöete
beboiren toir rben gemaecUt.

Sp Ijebbcn oocft ben^cBoHtbp.ïSacBtBanckert, tt
met alie be ^cïjepcn onber fijn ©laggebefcöcpDtn/'J*
bic hiaer toaren boen af fachrn tot bicfjtboo^tOat^/ ^
maer terh^Ie jp bf(ici)b)arcnmetbebooj|ie/ fooi^fe
Capitepn Canter, bie ncbcn^ anbcren mebe onDct öe
felbe ©iagge grf)oo?be/ acljtcrafblijbcnleggm. Sf
jtjn baer op ηοφ laet tn ben abonbt naer fijn&oo^oc'
baren/ en gcbjaecftt nacrbeoo?faechebanfgntrtai:=
bemcnt/ toaer op bee);cufei^gl)etoee|i/ Datjjpatfn
Eoot^aenboojtljabbc/ enbe bat fijne Istupj-Iupiini
Öct fonber Soot^ niet ïjabbe berbcn toagen. Pilifera
mo?aen boo^'tljarbc tocertoa^&ctonmofltlijcfesit)''
toeci ÏCnehet te lirliten/ maer tcgen^ benaüoiitsit
tof ber toat bcbatenbe/
51)11 gljf baren naeröetNüt
ban ben boojnoemben ^rl)out bp ^adjtBincksrt,
om l)cm {jtt laetfie aff^rptteneben/ cnDetecrtam·
mariberen trgljen^ ben bagö
Étete ncmm/ (imte
boo? fiaer bertrecft bertoaerti ban berre / bat bfli Doo-v
noemöen
Canter mebe begonbe pjmaratie te maW
om naer be ©lagge te Romen af facucu / al-öoftorip
ecljtcraitoeberomtoa^bliibenleggen/ baa
Cjii^w
boojnoemben ^cljout bp .H^aclJt Banckert, Dra
in befen enbe boojgacnsS ffcrbigilaiitaöeteoiitilttft/
Önpben bjoegfi be toinbtJönbe WeftZuydtWeiten,
get
Spangiaerts Gat upt/ ίπ SeeoSctatcfit/ mrt»·
venthien Iir{)te^rftfPtn/ drie^fariltfn/ eea^n'
ber enbe drie «éalfoot^. ©e boe^noeml» Capwpii
Canter enbe OOCft Capitepn Kerckho ven ( Die fWl^
een boo? abup^ ban ftjn Jtoot^ boo? 't SchiJun«
fuldfii opberupmeïïecbeaen beïBalgcraiiBiwi
niet bicDt g&enocjft booj^etoefenbe/ iönnittö^
ber ban eben boo? <!$ait^ geraedtó / enbe alöatt uw
öooibeopftomenbf fliïteblnoenlegaöen.
<!3ccommitteerben beben fjaer naermibtiaM) 0®'
tDacrt^ roepen/ enbe Bebbenferieufelaflgesf^^
aen be CapitepnenaWaenbeatoot^/ omöctülo®
«©etp niet
te betfupmen / ooclt tot obetblofM
noti) een etbamt MxuO^/ alé mebe
een<i5al)ootw

p^etoecUt/mùfi iu>c&nal»:efcölifteIijcfte#iet«0f

^en'^ ïanb^ ^.tfiepenin Zedant toietWoo^ ^

eCBfi gearbept/ llrt^tliipban Banckert t^»*^ »*!
fingen
binnengetjaelt/ tfanbecetoierbenopfltt»»»'ff I
gerepartert/ «m nft .fubject.te^n^-ggi^f

Diitjart


-ocr page 472-

cn

^l· üid/ alfóo àiì4 ban

^ iS dS O^VDacct^ morfi oc«t toccDrn / Doei,

?San öf ^cöfpf" / tJEdtijt^ nicutoe fojcuptie up£=
fS Die foo tod niet
te üoojfien 5ön / mcEnöe cbcn=
V, H totaltoptoat binnen ben Bcp?Efi5tccDcntijötfou=
KcDifll) 5ijn/ toaft toeöPfEcicurdijcftbcrmacnt
iiiiPcDt a«n
Φ te üerjupmen/ cnDe öeCapitcpnm
αSm setecoinmanDeect/ fiaec boich bp ren te

it tc Bomm / ofte öet ^cijiit te

©loote mebe ban couc^ brtöntjrtt öabiieii / bat ïnfUfci i66 ^

ficn ca^ ijrt meecrnbeel ban be fdöc/ cnöe boojnas_i,

nicntltjch bic seenc bic aJiecn twee ofte mrecmijlen
boo; upt toacfη / in Ijanbcn ban brn 3^panbt foubm
Ijebben moeten betbaifen / bic fiaec fonbec etniafte
moeptni fbuben {jebben afgefnrben enbegfjenomen
ofte flecupnecrt/ bermitjJ aen befribeinfuftftcnca^
genie befenllc grp^efiertt foubc Debben lionnen too^^
brn / boo? bem cnbe anbccc J^oofben / bie aïji ban niei
ftet aeöterffe banbe©Iootcbef[ooten/ maerbebooi^
toeBtfoubengeöabt Ijebbcn; Cnbcop'tbooifjtwede

O'O R L ο G Η. 'iVijf-en^vterüghpeBceck


ESutt^/ enöe niogelijeU toel becloop ban ©olcft bc=

'"liniftft^cflip Frifiae, (iaenbe tet bicrctie banbc
StDiniimitcpt ban Stadt en Landen, cn toierbt niet
nitfr fllé inatelijclt fleatbepbt / alfoo be ^iminecHcben
flcnDfanbereMWin baer meerljacfl bp toa^moe^
ftni te bjcccft geljouben bjetben/ men |)ab ebentoel
ani Sr
Abraham Biflchop, bic te VliiTingcn
jjattic-niceliei: ban Bet Ndorder-quartierccriDerinbe/
nitotöatpemant banbc gemetteHlbmiraIiteptobcc=
ouani / Ifld Ijabbe baec nae tc ftcn / alle mogbdijcftc
Uft öaec nicbe tc inaecRen
/ Ijct Éïonbtljout üia^ bp
Kin bf(idt boo?
hondert dertigh pont ©lacm^ / enbe
i)ifrtda(ìop'tatanbtgeacbfybt/ Ijft bolcftbaecop
toagüwi bjeemt ftumcuc / fcgpnenbe bat ben öacben
flasiiüflii ï)ft itiupt toonbetlijchc operatien in Baec
hfrltfiieiiifbaenBabbc/ feggenbe nubcnin&oubban
Drattfjiatic/ gepajTccrtopbcnachtiendenbefc^ booj
iWi Ì5otaci^
Jan Tobiafz, tot Vliillngen tcn becfoccfic
Ijan
Tjccrd Haskcrsjongebrem, gehJCfen Confiapd
cipl)ftbao?f5^cl,ip/ foo toel ftct gfiepaflcecbc injjet
Bciirracl aengingB / tod toaec te toefen/ maecbat
iiftiboojiiofinDenTjeerdHaskers Betminfic baec toe
gcöactibaDDf,

21irtiiieubje^cBip toaccn6alificn(n/en be SSarg^
t)ontcu onigdtpb/ entoiertbafiaengeacbepbt.

©tjct Ijet ^eBip be Tromp, bacc Capitan op toa^
jEtoted
Adriaen van Reedcjbacenbeban'tCoïIegietcc
^Dniirelitept ban Amilerdam, enbe ban ben boo?:<
iiocmöcnCapitepn beclaten jijnbe/ upttec Eee tot
Viiilingcn ingcb^adjt/ boo? eênigc Capitepnen ban
bit Colifjie / cnbeanbecc/ ecnigBc gnefiic obec be
«Cquipagtc/ bergB-Ioon cnbeanbecpnt^/ tufTcDenBet
BcmcitcCoIIrgie tot
Amfterdam enbe be 'ïibmicalitept
in
Zeeiandt ont(iaen srjnbe / Babben bic ban Amfter-
damboojfs Ijfctoacct^gecommitteect beï^etrenRcy-
gersbergh enbe Steenhuyfcn.
. ©e Ijccren «©cboImadjtigBbe in Texel, feBicbcn
rs?'" flefioojt Ijet ïïappojt ban ben

pptcnantItòmicadJanEvtrcfz., baec upt niet an?
ί «ΛΓΙ15 Öaöbfn ftpmien afnemen/ ban bat be feibe neben^
ijn btt, anbrrc gebuprenbe be iongl)tïe25ntarieficBtodöabt
Hhgiiij öc-tetueett/ fulepbat bcfaeche in fijnccguarbtat
j^iDcUfeljeenaen tefiomen op'tgecnenaebeboojfs
SSat^ic omtrent Bet af-seplen ban be ©ïoote toa^
pwflccttenbeboojpbanni/ toelcRcn aengatnbe jp
^nöoofflcljouben Bebben ben innehoubc ban beffdf^
löe ben
veertienden bcfe^ aen Ban: J^oogB JlBog.
gtmjjcbcn/ enbe Bebben baec optot?(nttooo?btont'
ranönimbtnccrften, bat fijne mccntngetoa^ gBé=
Pw
.öiHircDc^Ioot Bern al^ Chef ban befdbete
enbe tcn
anderen mebc bat fïjn^cBip
toa^/ bat
Bp bobeneenige
^o^e Cacbocfcn / noeö mtjec
twraclf ®onncn fórnpt
™ipoojtBabben/ cnbcfulej; bat öp ban
fcventien
tfn «luyient ponben habbe berfcBoo»

Brmop 'tboojfs ceclïe galtoeccbetc
Cfa^oitt/ batBp metbeanberefêooftengBe^
w^iceiiDe be
Retraitte een goeb bcj^n Babbe gemaecBt
- - — ebeflutiten/
i:€our9toa^

am / niM.. ii iwi» η uHl^eojttoaecbec

I 'X "^alfoo be boojloopenbe^cBepenban ben
Sïfii^ P"<Ptftt / enbei te. bdettót bat befcibc
SW^^^'^'^ifï'ifwftf»/ maecinca^ Öpban
•^"w?,bcranDecenbe bc onbece ^cfiepen m ^e

ίίϊ

'ï lupu·

KÌMI

cenbc / bat by aldien eenige Schepen van de Hooft-
OlEciercn, vys-Admiraelsofcc Schouten by Nacht
in de refcontre fulcks mochte «eerden getroflFen, datfe
tot verderen dienft onnut ende onbequaem waren den
trayn te volgen, de felve op heteenofhet ander ca- '
pabel Schip van haer onderhebbende Efquadrefullca
overgaen.

,€nbe nabcmad ben boojnoembrnatuptenant ÏUba
miraci be boo?f5 laetfic aHegaticmatcboojacccflìjiCi
lijdt geaürgaeert Boubt/ enbe op bc errfie baec bpi
bleef pec|i(icren/ bat be ©loote of innner^ bat ges
bedte ban bc fdbe/ bat bp enbe ontrent Bemtoa^ /
Bern brqnaemelijdt Babbc honnen enbe mit^ bien
ooeft Babbe beBofcen tc bolpn / fonbec bat fp bacchi
omme in Banben ban ben ©panbt foubcBcburnge?
baHen/ncngefjen
Bp nietfubitdijc&maecalleng^ftcn^
omgiecenbe ban cotir^ becanbett Babbe / inboegcn
bat
Bp naec (tjn geboden be feibe oodibicnonaenge«
(ïen todfiefen(te foube honnen pjcfentercn/ toacc^
om Brt oojbed ban bc ütrijgö^- ilaebt meecbec te befca
ccrcn jönbc / alg bat ban be iitcecen iSecommittcerbe
Bebben gfraben gebonben/ bat BP tiine cebenen op
'tfelbc poinet bienenbe/ aen baec foubc mogen bcc^
Balen tcc pjefentic ban ben felben ItrijgB^ -öaebt/
om Baec oojbcel cnbcj geboden baec op te mo^en
becflaen.

iet fcficcp^ ©olclt infcciftec ^cBip ban be<©ofi- ^totn'
SSnbifcDe Compagnie/ fiaenbe tee biccftie ban bc boits
lÏaincc ban
Zeeiandt, met namen St. Paulo, Beeft 'if'Ì'i»
fiaB toat opCDccigh beginnen aen tcfleHen/ feggenbe ©iSfo
met Bet fdbc ^eflip niet tocbccom tetoincninSee oitotrfji
gaen bermit^ fijne onbcjcpUBept / 'ttodcfeboojbcu
Capitepn aengebient jijnbe/ Bebben be$eetenil!$c<=
rommittecrbe boo?cfc|i be S5etointBcbbcren ban be
gemette Compagnie becfocBt / bermiti f^ befigB toas
een met tepebteren cnbe boen Zee ü efen ban be
^cBepen onbec ben ^cBout bpj^acötBanckertupt
gdoopen/ Baec aen boo?bt ban't feibe ^iptoiHen
becboegen/ enbe toa^ boenlijrfi 'tboo?fcö?cbc©oIcft
booj goebcbecmaeninge totBaecbeboicente Bouben
'ttodcït bjucBtdoo^ gebacn sönbe/ hebben fiupben
vier, ban bep?incipadficbd||amec^irt'tfdbeJ>cBip
boen faifeccn enbe baec upt hiaten toaccmebebebwi iBjfftïti
bae toebcrom tot BacefdJ^Ib(gegφooίfaemBept fijn
gebjacBt/ en op batfulch^ oodit uptteclijcnaencm
^egdijch mocBte blijchcn/ fooJeeftbenÏ^p^-^bmi::
cad
Tromp tcgBentooojbiga Chef commanbecenbe

atanbt^ :©loote baec tee ïïecbe leggenlft / met Bacc
communicatie enbe goetbfnben 'Cboojf;^cBipgeoje
bonnecct af te facUen / enbe ncben^ nocB ttoee anbece
te gaen (eggen op bcS^janbttoacBt/ be ^cfjcpenban
bc Capitciw
Kerckhoven cnbe Canter op gijlercn boo?
becfupm ban be Itootfen / niet ftjnbe in Bet gccacritt/
enbe gupben ooch mit^ Bet Barbe toebec niet gebbenbe
honnen upthomen/ Bebbmgecefolbeectbefdbebinr
nen te Boubcn/ enbe al dfUccnabonbt een Galjoot
afgcfonben gcBabt met ^jieben eenbenComman^
beut
Banckers, ban 'tgepaffeccbete toaccfcBoutDm
enbe Bem behentte maerhen/ bat foo fpBupben niet
honben upthomen/ men Baec infulchenca^fottben
inBouben ιφ bat
Bp niet in onfeerïtecBept foube blp^
ben / of bp bc boo?fcB?ebe^Bnjen nocö ï»p bemBàb»
be te bertoadjtcn of niet.

ï^aec 1^0. JIàog. bebben ben felben becmaenbc tot
eicpcbitie ban bc S!u(ïitiet^1)en lie1a}anbebboiren:.
§>]i anttoop2ben bot oocit anbec^ niet honbm 00^

beelen/;


-ocr page 473-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

454·

liöf.Dcclin/ af aHe bifcipline inbei©flitie te3©at«:/ We

, aïbrcent^ niet dan ce veel was vervallen, f0UDeÜ00?t?

feeHcinotl berbüjyimim ca^ De aenprtjanBenepjo^
«efte- cebuciii/ oüctÖieflEene Die in Dejangöliebatailletoani
futttt- brtjoiccn morijten jjebbm aepteecljt/ nietmetbiaein;

«'.1; toitcDen UfrüolgDt enbe nacrbtljoorfnuptgljeboect /
ti au- inbe
fyeft öart berljalbentmopncbtebaHbe tiec^D'
fiiti» tfringe üan ben bicnfl ban 't ïanbifetc gefmert / bat

B»»m βρπ Vys-Admirael Tromp fich niet alleen de voorfz
judicature, maer felfs oock dc Vloote
fqnbct bomgaeni
bf pfcmitTÏe ontcocïien ftabbe / toaei boo? ijaec ïfoogij
Jiòog. onttoijfftlijcU mebe fnubcn ooibKlm/ bat be
Igfcren <i5ecammtttEtcbm albaet met beobrtiaelWi
brn üan bcniHcijgl)^ racbt/ gcm tocrclifouDcnltoni
nmbiKnüo?bfmi/ of öafttotljetabniiuilicctenban
pjompte cnbc üigoceufegufliticöoubcn/ ingDtbalie
bcUoo:r3toeiigmugcniitall«n/ macc oocfi felf^fjct

ongepermitteerde vertreck ban bcn boojn.jöljp-wbi

micarl Tromp, met 't geene bate ontctnt bp be

------- $)ooge iïfgcrrinae fclf^ ober 't Öooft gefien tnbe bacc

Xlm. tc8f"^ geene bccepfchte o?D?e geffdtbjitcbt/ al^ut
iionnenbe DO?bffim bat mmbrc^fficitcfnenbc jlSa=
tcoofen tot ftacc btboic cnbi in 03D?e foube Itonnoi
toecbfit gcftouOen / foo bp be boogct (©fficietcn
impu-
ne
gcpf cceect en be autbocitcpt ban be öoogc ïïcgeecme

ge met voeten getreden v/ierdt j gtjelüchbanoochbp
ernm pegelijcft albaec öetoogebatcoptoiecbtgföoui
brn/ toat bien aengaenbe ten aenfienbanbenboojr
noemben Vijs
-Admirael Tromp met beftoogefiegce
cinge foube toetbengijedatueftt. gpfet|?c0enboo?t^
oocft niet anber^ te ftonncn oo?beelrn / of foube be
boojfs juDicatuce nooDtfactfielgcft bp ben ^rfjeqp^-
ilrijgö^-taebt moeten berbltjben/ enbe tod boo?na=
mentlijch in ben
eerften, om bat bc delitìcn bacc obec
(n befenraufatiegcfdiiebe notoitlnchtoaccn
Militaire
de'iöen
begacn in Officio enbe m See/ toacc ober
bienboloöenbc foo naec liefdj?tben cecljten/ al^boU
gen^ be ge emancecbe ©jbonnantien ban ïjace J^o.
iUog. enbe ^CctijrRel 25?ief/ mitfgaba^begftearce^
fleerbe infiructie boo? be ©loote baet alle ©ppcr-
Jloofbrn ban be €fquab?e^ Coppen ban öabben glje»
Öabt/ Hrtijchrithicn, bejubicatuteaenbenJinjg^-
raebt toa^ competeccnbe.

iCen anderen, Otti bat buyten kenniflc ban gee;
manfc&ap/ fere öefttiaeclijcftobcceenigbfpointenat
bacc in confjbcratie homenbe / Ran bjrrben groojbeelt.

iCen derden, om bat ben boojfj ilrijg6^-tart enbe
onbec befelbe mebebenboo?noemben©ij^-?ibmicad
Tromp, be jubicatute albereytsaengebangljen enbe
baec ontrent albercein'tbjetdigttrebentoa^/ geb^
benbe boo? ercfi 8ebe
£WteictapprehenfieopbEn#ec=
foon ban
Commer Gerricfz, enbe brcbolggen^ mcbe
op ben Suptenant ban ben obetleben C^itepn
de
Graef,
grlijdt benftlbfnStc:jgf)^-cafDtooc6gebea;e=
tcect liabbe arcefl ofte becfcecKecinge bon betfcfjepben
Capitfpnen al noci) in betoatinge ggetjouben toecben::
be/ enbe batöetbuptenalieteben enbefatfoentoa^/
bat ten {iecgtet aUtecept^ op be
provi fie cecf}t ggebaen
gebbenbe / nabecganbt toepgecigg foube toefen / oorft
ten
principalen te bifponctcn / marc bc faeche aifo ten
i)alben(aterf^aen.

d'Exceptien en uytvluchtenljiectegen^gemaecht/
meenben folibeljjcft te ijtbbentoebetlept/ en&onben
oocft niet geloobenbatbenboojnoemben Vijs Admi-
raei Tromp, aenbeboo?f5booigfiDenbeej;ceptieneei
nigeltcadit hon attcibueccn/ betoijlegetboo^naem::
fiefonbanient ban fijne allegatien/ om bebooifs jubi*
catnce te beclinecen/ baet op (iep bat be 3^1oote nu upt=
ttt ^ee enbe binnen^ ^upn^ toa^/ baet hp ηοφ
tan^ fdfê eben booì'tupt-jeplen ban beBtootebin.
nene Dqyns bonniffe tee boobt gabt fieftjen ïmjfm/
Obrt een comrouncrdeliàumonbecbe Vlieter, enbe
fUIctó ööeöeel binnen^ aanb^ geperpetceect op een
^cl)ip 't bielcft ηοφ niet bp be J^loote geftamen toa^ /
enbe cpgendijcB noch onbec be Spiagge niet en
&egoo|be/ baec tee contcacie altiicc quefiie biai^ ban
militaire dcliden, niet binnen^ Xittib^niaetinZee
begaen /enbe jiie oocft in Eee geflcaft ftabben begoo^
cmtetDojben/ in ca^bej^looteliabbeoupteng^eblc

teaiiBe-
»οί«π.

«orni

ben / feonnenbe fiern ban be boo?f5 iuDicature hirt ak ,
mecen / bat öp / bp obetlijben / of afafrntie bon betmt
nentec ioofbcn bc©loote fdf^ al^cornrnanbrrmh;·
enChefbinnengöcbiacïjtiiabt.

Haec ©0. .ϊΒμ. quarnen in etbaring / bat be Battfc
cuHete Commime ©aecbtr^ / l)ct befie Èee-K®,^
©olcft in ïjaetbienfltrocftenj ^ulch^i^brcbo^ -
©laccact ban beil
negen en twintighften luny.

SaecRenbe b'oïfce / fojme/ bicectie/ cnbeernrfm
ban be .iBilitie te 3©atec /
i^ ben negben en twinS ï? k
ftenluny,
ge|idt Jjet boigmbe ;

Ho. Mog. Heeren ;

WY hebben in ghevoJge, ende tot voldoeninte «
van uwer Hoogh Mog. rcfolutie ende iel ijil
fchrijven, in date denyniief/ftn/fljdeferloo.
pende Maendt iunj fefikieMÌxmJertv^ertfi^igkiO:^^
gedachten ferieufelijck laten gaen over de ordre, hr-ut
me, endedireöie, mitfgaderiemployvaBde^i7;V«iii
te Water i met den gevolge ende aenkleven vandien·
Welcke in het toekomendegheobferveert en in trjin
gebracht foude behooren te werden, omme de incon·
venienten daer omtrent hierbcvoorensiterativelijck
geremarqueert te konnen furmontereii > de Regeetio·
ghe gheruft ftellen, ende de goede Ingefetencn door
Godes genadigen zegen befchermen. Waer over met
de Heeren alhier aenwefende Gecommitteerden van
de Collegien ter Admiralitejrt ferieufelijck iighel*·
foigneert ; IViltfgaders het advijs van dc Hooft-Officie·
ren van'sLands Vloote daer op gehoort, ende in ge-
nomen hebbende j Vinden wy ons verplicht, uwe Ho.
Mog. mits defenteghemoedt te voeren; Daronsiijit
het ghepaflèerde in voorlede tyden> ende oock in de
jonghfte refcontre met de Eogelfchen voor gheval·
len, klaerlijcken is ghebleecken, dat veelfintsdifor·
dre ende confufie in 's Lands Vloote komt te ont·
ftaen, daer uyteenighe notable Hooft-OiHcieren in
'c ghevecht komende te fneu velen, de Schepen tier
op de felve gbecommandeert hebben , by faute vu
goede direótie, endebequameOpper-Hoofdeniiide
felve niet langer in ordinarii beweglnghe, endehet
gherequireert devoïr teghens den Vyandt continue-
ren, dat vervolgens anderen daer door ghe-encoun·
geert werdende, of wel op 'c felve exemwl fondi-
gende, de gantfche Vloote in difordreencie confufie
werdt gebracht} daer van de voorfzjonghfterêfcen.
tre ηοΛ een notabel exempel heeft gefurneertj wer-
dende bevonden, dat den Luytenant AdnjiraelCw^
tenaer Zal. gedachteniilè, indeeeriteChargiedoodt
jefchootcn geweefb zijnde, met des lëlfs Schip byge-
}reck van een goedt SucceÓeur in fijne plaetfe ganjfck
geen devoir meer en is gbedaen gheworden j Micr
dat hec felve Schip voor eerft by inadverteniie {/oo
ghefecht werdt) over iUegh gheraeckte endedaerby
d'Avantguarde hadde, metdeHeer AdmiraclsVIffi-
ge op tot achter de Heer van Waflenaer, wiens Ef.
quadre het vierde in ordre waf, is vervallen, endi
oock vorder continuelijck aldaer is verbleven, totdit
hec Schip van den gemelten Heer WafTeoacr isgb^
fprongen,

Ende dat het felve Schip van den Luytenant AdUH"

rael Cortenaer, weynigh tijtsdaernaermeteeD^M-

dere heeft beginnen voor de wintafteloopeo/tw^'^
by andere ghefien werdende, haerhetftlreexerop
mede heeft doen volgen, voornamelijck in confide^
tic, dat het AdmiraelsSchipghefproogenzijntie» o*
Vlagge van het voorfchrevc Schip blijvende wseyen »

vülghende de bekende difpofitie voor de AdmiraeiJ
Vlagge moeft werden aen ghefien. Weshalvenopdit
diergelijcke fwgre incon venienten yoortaen nirt
aen het hafard van eenc of twee ongeluckige fcbt^
en mogen hangen, fouden wy voor eerftmetiU^
^tfch dienftigb, tnaeroocktenhooghilcnnoodtu-
elijckichten. ,

Dat de Schepen van de Adminieli en andere πο«
den van de re/peilive Efquadres van de Vloot,

dea'TcrCen net meerder Perfoonea van Capaci^»


-ocr page 474-

etì OORLOGH 'iVijf-en-veertighfleBoeck. 455

Conduité ende couragie, die op hareordregerangeer-
jWf' ^°QrtJatum, tot de laetftetoeby'tfneuvelen vande

voorgaende i
fuccederen.

diede Vlooj_______________________________

deert 1 ο onder den tituÌvan Capiteynen, ende

Xg Schep" η van de Admiraels van de refpeftivé Ef-
ouadree
ι met fwee Capiteynen , ende twee Luycc
ninten, mitfgaders de Schepen van de Vijs-Admi-
raels, ende van de Schouten by Nacht van de fel ve Ef-
auadres, met f«Capiteyn ende met i»i;ffLuytenan>.
ten of wel in plaetfc van de voorfchrcve Luytenan-
ten oaer de praoiicke in eenigeCollegiengheobfer-
veert werdende> bequame Schippers mogen werden
ee-employeerr. , „ ..

De Gagie van de voorfs Luytenanten ende Schip-
pers, verblijvende op den voetdienthalveninobfer-
^tiezijnde, de voorfe Capiteynen op het Schip van
den Admirael van de gantfche Vloote foude moghen
werden toe ghevoecht een Traftement van
htmdert
Guldens; Mitfgaders op de Schepen van de eerfte en
van dc andere Hoofden van de refpeélive Efquadres
een traiitcnienc van vyfen /«wei/gè Caroli Guldens
tir Maendc. Ende dat des oromecapableLuyden te
beter tot foodanigen employee animeren , denStaet
in haren rtguarde ten minften vooreen geheelJaer be-
hoorden vaft te ftaen.

Dat devGorfzcapable mannen, niet alleenlijck ten
fine voorfz, noodtfaeckelijck werden gheacht, maer
oock occafien fouden konnen voor vallen , dat ce-
nigli Schip by ongeval t'eenemael ontbloot zynde van
Officieren , bequaem omtne te commanderen uyc
den Admirael Generael j of wel uyt den Admirael
van het Efquadre, wederom met ci» of/we capable
mannen fouden konnen werden verfien, fooalsten
tydenvan devoorfchrevejonghïerefcontre, infulc·^ I
ken cas, ten aenfien van het voorfz Schip van den i
Luytenant Admirael
Cortemer onghetwyffelt met
vrucht gepraöifeert foude
zyn geweeft > aengefien den
Opper-Sticrman van het felve Schip naer het overlij-
den vanden felven Luytenant Admirael
Cortenaer. aen
boort van den Heer Admirael van if&^eerisgheva-
ren> ende hem bekent gemaeckt heeft, hoe dat den
mecrgemelten Luytenant Admirael Cor/e»<iirgheble-
ven, ende fijnen Capiteyn of eerfte Luytenant met
een Prijfeopghefonden wefende, ( de Scheeps-Offi-
ciercn oordeelende den tweeden Luytenant tot he^
Gouvernement van het Schip onbtquaem te wefen )
hem hetOpper-commandementvan het felve op ghe-
dragen hadden, verioeckende daer op fijne approba-
tie cn behoorlijcke ade daer toe dienende.

Behalven dat oock de voorfz mannen agerende on-
der hetoogc van Hooft-Officieren van bekenden va-
leur, ende preuve gevende van hare capaciteyt ende
couragie op der fel ver rapport ende getuygeniflè > met
meerder fecuriteyt, als nu tegenwoordigh dickmaele
gefchiet, tot Capiteynen op andere Schepen ge-eli-
gem fouden konnen werden, .

Ten amleren, is mede geremarqueertdat'de Srfie-
pen van defen Staet teghenwoordigh voorfien 7,ijnde
met meerder aental van Stucken Canon , ende oock
van iwaerder monture als wel voor heenen, niettiaer
proportie van een fuffifant getal van Conftapels en fijn
voorflcn. Ende dat derhalven ten dienfte van dèn Lari"-
<ie geraden foude wefen, cle felye· Schepen doorgaens
meerder Conftapeletoete vòegén; Wcrdendëgeoor-
üeelt,dat op het Schip vanden Admirael vaijde Vloot
oehoorden te wefen/« Conftapels,
cade fit Confta-
peu-maets, op de Hoofden van de refpeótive JÌfqua-
°· '^gR^-luy^en.wir Conftapels endewer
^ ende èp'dé andere Schepen na^r
pr^rtievmharegrooteènmonfure. ü

vw.1. ^»aerdemacl;dickwils in korten
S Menf^en op een Schip fwaerlijck konnen ghe-
wel mpgelijck «nii alle

aoor een Opper, ende een Oader^hirurgiin Pier be-
hooren te helpen endé te verbinden, fulcksdatdaer ιζζ*,

LOC uc lacLiLCLUcujr l lucuvcicii vuil uc

""^"reiende in bec commandement fouden komen te
/■"rtderen. Dat mitsdien het Schip van die gcene
Hiede Vloote> en Chefendeals Admiraelcomman-
Hrlrt /öude dienen te werden verfien met (/weapa-
h^ mannen, onder den titul van Capiteynen, ende
^h
drie andere capabele mannen onder den titul van

door fommige der felver of doorbloeden, ofiniware_^

ongemacken komen te vervallen : Dat derhalven het
wc noodigh ware, dat de Schepen doorgaens metiwie
Opper-Chirurgijns , ende met
twee of drie Onder-
Chirurfrijns wierden verfien. Uyrgefondcrt alle kley-
ne Schepen die maer met
henJert en twinttgh Koppen,
of daer beneden fouden mogen gemant wefen : In re-
guard van de welcke het by de oude praöijcke foude
konnen verblijven.

Ten vierden, nademael volgens het exernpel ( feg"
ge ) eenparigh oordeelen van alle Zee-luyden dc mee-
fte avantagie voor defe Natie beftaet in 't aborde-
ren ende enteren ; het welck met kracht van Volck,
ende wel voornamentlijck van radde Matroofen moet
werden ge-effedtueert en uytgevoert. Dat derhalven
de Schepen foo fterck dienden te werden ghemant als
het eenichfints doenelijck is, ende yeder Capiteyn ge-
permitteert, foo veel Matroofen temogen werven en
aennemen als hun onderhebbende Schip bequamelijck
fai konnen voeren, ende hy op 's Lands Gagie fai we-
ten te bekomen.

Ten 'uyfde», àengefien by continuele experientie
is gebleecken, dat de Schépen van de Hooft-Officie*
ren wel het heetfte ende het fcherpftc van het gevcchi:
moeten afbijten , ende dat die felve, omme alle goe-
de ordre te obferveren, niet füo licht als andere eeni*
ge Prinfen en konnen veroveren. Weshalvcn oock het
Boots-volck feer befwaerlijck fichin dendienftopde
Schepen van de voorfz HooftJen en wil begeven, ende
dat nochtans foo aen de vigoreu/e adlie, als aen de con"
fervatie van dc felve Hooft-Officicren ten alderhoog-
ften is ghelegen, dat over fulcks by generale refolutie
foude dienen te werden gepermitteert, dat de voor-
fchreve Hooft-Officieren wat meerder als de gheor-
donneerde Gagie aen hare Matroofen fullen moghen
uyt loven j Tc weten, de Vijs- Admiralen ende Schou-
ten by Nacht
een Gulden, de Luytenanten Admirael»
fiuïe Guldens, ende'den ^dmirael, ofdegeenedie
de gantfche Vloot eh Chef moet commanderen
Guldens ter Maendt. ; n·.

Ten feBen : vermits in de Bataillien, lichtelijck feer
veel Volck werdt geipilt ende komt te fneuvelen, be-
halven dat oock eenige Schepen van den Vyantgea-
bordeert , ghe-entert ende verovert werdende , de
felve naer het ordinarie ghebruyck met een goede
quantiteyt van het Volck van den Veroveraer wer-
den befet, ende waer door lichtelijck feer vceleSche-
pen van 's Lands Vloote tot verderen dienft onnut en
onbequaem gbemaeckt werden, dat over fulcx op alle
de kleyne Jachten ende kleyn Vaer-tuygh , mitiga-
ders op de Behoef-fchepen, foo veel ν olcks diende
te werden ghefet, als het eenichfints doenelijck fai we-
fen ; Omme op de ordre van den Admirael van de
Vloote, of wel van de Admiralen van derefpcöive
Efquadres waer onder de vootfchreve Jachten, Be-
hoef-fchepen ofte'andere Vaer-tuygen fijngerangeert»
tot remplacement van de foodanige ten deéle Ont·
mande-fchepen van Oorloge, ghebruyckt te moghen
werden.^ Gelyck oock geduyrende de voorizJonKh-.
fte reicontre, Capiteyn de Hei», ioo door het^e·
vecht, als door het beletten van de veroverde Prijs*
voor een goedt ghedcelte ontmant zijnde, gHéduy··
^ rende de Bataillievan den: Heer VinWajftnaer.i ^éiQ
j bekomen heeft,
ommt vijf en fjp/»f/£<> cndeandere
Matroofen uyt het Jacht de Fortuyn ,ot het Spilgoent-
je te moghen lichten, het welck echter maer tenxleele
eflèft geiorteert heeft, op alleguacie van den Capiteyn
van het voorfz lacht, dat by'felfe maer^/r/Vre/we·
tigh Matroofen boven fijne Officieren ende Soidaten
aen boordt hadde.
imü ix·,.; ■· nm — · «ü;.

Ten fivenden, naerdemael byexperientiftwertbe*
vonden , 'dat het kleynenVeerituygh.-.ijjiÌs Linde
Vloote gebruyckt werdende, tegenwoordig ffleeft bc-
ftaende in on^ewapendeïC^oóts, is vaniberwey·
nigh dienft*:.jae.by nacronnUtfelfü, ottime op eieni·
ge kondcfibhap uyt gheiondqn cé werden »,ipvermiti dat
de Sohippcft ^ epde dolStuyrtluyden.vaaileivoorfz

-Galjoot^ itecc ajlc 'tijde;it)»chicn (ooMas


-ocr page 475-

456 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

in comparatie van de onkoftenterfaeckevandiente
fupporteren, van feer graotendienfte voor het Lande
te fullen wefen.

Ten achtfien , nadien dat de Stuyr - luyden , en
Mannen te Roer door goede opmerckinge en al vly-
tighlijck op-paffende, feer vcele konnen contribueren
omme eenigh VyantsSchip, hetwelckdenCapiteyn
voor heeft te enteren , bequamelijck aen boort te ko-
men, dat over fulcks de refpedive Capiteynen dien-
den te werden geauthorifeert, hare Stuyr-luyden ende
Mannen te Roer tot lafte van den Lande te moghen
beloven een
Premium tot hondert Ducatons toe, foo
zy haer devoir wel doen in 't aen boorde legghen van
eenigh vyandelijck Oorlogh-fchip, het welcke nader-
hant verovert werdt.

Ten negenden, is ons mede gebleecken, dat meeft
alle de Schepen van defen Staet, die indejonghlte
Bataille aen den Vyandt fijn ghe weeft,
tot eeu malen,
twee male» ,
jae fommige tot ^r/iwa/i» hebben moe-
ten afhouden, ende van den Vyandt af wij eken, om
datfe geen ghevulde Cardouffen meer binnen haer
Scheeps-boordt en hadden , ende foo lange buyten
fchoots blijven tot dat zy wederom een coovenable
quantiteyt Cardouffen ghevult hadden, 'c welcke dan
noodtfaackelijckgroote confufie in de Vloore, groote
couragie ende feer merckelijck voordeel aen den

defgelijcken

de gantfche Vioote allenxkens op de vlucht te bren-
gen. Dat over fulcks door de refpeitive Collegien ter
Admiraliteyt op het alderfpoedighfte foodanigen or-
dre geftelt, ende die voorfieninge gedaen fai dienen
te werden , "dat alle de Schepen met een meerder aen-
tal van Cardous-kiften fullen werden voorfien , tot
foodanighen quantiteyt, als de felve eenichfints be-
quamelijck fu len konnen bergen : Ende dat derefpe-
ilive Capiteynen door het Opper-Hooft van de Vioo-
te daer toe metter daedt dienen te werden gehouden,
dat zy-luyden niet alleenelijck ioo veel Cardouffen
en vullen, ais de vooribhreve Cardous-kiften fullen
konnen vatten, maer nademael dat daer door eenige
ToBnen Kruyt in de Kruyt-kamer fullen ledigh wor-
den , dat zy-iiuyden wederomme foo veel Cardouffen
fullen Tullen ,als in defdve ledige Tonnen fullen kon^
tien gheberght werden, ende dat alwederommefoo
veel arrdere Cardouilèn als geilout fullen konnen wer-
den in deiTonnen die door bet vullen der tweede Car-
douffen wederom ledigh fullen geworden zijn; Ende
foJ Voorts, tot dat alle de Tonnen , OfmetKruytof
njet Cardouffen fullen ghevult wefen. Immers ende in
alle gevalle in de Schepen^ daer fulcks prafticabel fai
wefen, daer in onfes oordeels by defen tegenwoordi-
gen Qorlóge geen difBculteyt enrefideert, aengeflen
niet te gheduchten en ftaetj dat het Kruyt foo lange
fonder efcnigh gebruyci? in de voorfchreve Cardouf-
fen ial blijven l^gen, dat het perijckelfbude loopen
omme inet der tijdt vochtighite werdeajéndete beder·^
ven, vermits doorgaens den Vyandt hiet verreenis
tefoeckerijaa;: JatitnaL:·'· ,

?.l l-.daàh(éitdin,, dat otnme de redéneii· voor defen
tnββrm»^eöigerepreίςπtecίtf;En dat wi^lvöomament-
Iijcfc^y;t>mme de Sche^ifdóorhetinneladen wlnalte
veebVidualie t\iet te<beletnmeren ende rancfc te ma-
ken «iiecnighe Vidlualie j mitfgaders 'Behöeftea en
Amtaunitie^van Oorlogh-fchépen, de Vloptis tedie-
nct) i^te weiden toe gebiachtéoby gevoedit * voqrna·
wy preparatie beginnen te maecken omme den voojfa
Artijckql-bricf, en generale Inftruélie tercïidcren·
Ende ons advys dienthalven terbehooriijckerpljctfò
daer in te voegen. Sulcks dat wy dia beyde inftrutnen.
ten, foodanigh ghérédrelïeert ende geampliecrt, als
wy fullen oordeelen dendienft vanden Landeteve;.
eyffchen, uwe Hoog Mog. met den alder-cerftenvct-
hoopen toe te fenden.

löóf. Schepen te houden, dat zy niet en konnen werden

_beloopen, aengefien dat hunluyder Zeylen huiice-

nighfte wapenen wefende, de minile Kicze haer in
Zeylcnde, capabel is omme haer te nemen, dat over

Maer dewyle foo wel de Heeren alhier aenweiende

Gedeputeerden, uyt de Collegien ter Admiraliteyt,
als oock voornemcntlijek' mede de Hooft-Officierea
over uwe Hoogh Mog. Vioote cenparichlijckoofdM·
len, voor den dienft van het Landt geraden, jaeghe;
noechfaem noodtfaeckelljck te wefen, dat, ommeal-
les 'r gheene voorft is, ende 'tgunt by uweHoogb
Mog. daer omtretit noch nacrdersfoμde mogenw«,
den ter neder gheftelt in de VloDtc completelijck
ende moe de vereyfchte naedruck ter executie teftel·
len, en aldüer ve/eyfchie ordre té doen obfervcrenj
Oock omme de gedachten van de Zee luyden op alle
voorvallen van tyde tot tyde bchoorlijcken optewec-
ken , by uwe Hoogh Mog. ghenoechfaem immedia-
te de handt daer aen gehouden werde, ende dat uwe
Hoogh Mog. mitsdien door hare Gecommittcerdtn
en' Geauthórifeerden d'aöie felfs moghen doen by
woonen, foo hebben wy, lbo daerom, alsomver-
fcheyden andere eonfidciatie tot befluyt van hctvooi·
fchreve ons advys, ' U Ho. Mog. mits defen wel willea
in'bedencken geven, of de ïelvenietibllènnoodigi
achten, dat door een ige weynige Perfoonen die mei
fai vercronwen, dat Gódt Alinschtig mét goet belem
ende genoechfameftandtvaftigheyt begaeft heeft, Öe
authoriteyt van UHo. Mog. felve byrepreféntatieen
delegatie in de Vioote gebracht, ende in dier voep
alles dóór haer in ordre, en kracht Vari executie
houden werde, boven, ende behalven deordinarisk-
ftellinge van bcquame Hoofden, én minder Offici^
ren tot executie van UHo.Mogiordreseninftiuöie
tióodtfaeckelijck Vereyfcht. 't Welck de prcfemc
Hooft-Officieren niet alléén vcrkUert hebben tegen-
woordigh haer verftandr te wefen, maer oock zedcrt
eenige Jaren herwaerts't eenparigh oordeel en gevoel
van alle Hooft-Officiereti in de Vlootgtweefttezya·
Waér mede vertrouwende voor- iibö vceléU Hoogh
Mog. begeerte nae ons vermogen te hebben voWaeia,
fullen ons bevlytig;en^noopende 't vonieie door κ-
veüévanden Artijckel^brlèfen generale Inftrufliede
feive U Hoog Mog. bé^erte metdeùcei'fteDnaerte
voldoen, ons nochtans in alles gedragen töt het geeni
UHö. Mog. daer ÖiniÉrièiitigoedtvinden, endi/pö®·
i-en. Waermede, &c. ;

Sfii&ifiiaffiipflilfi^

Wt Heeren ban Zeeijndt,
ÖetWIacnDei

h

Ed. Mog. Heeren ï

'""ei-·· '

, 7 y hebben In VoMoeninge van uwe Ed. Mog·
VV. refolutie Comiinifforiacr vatìden tiMtdnà^ [
' fes,ge· examineert en ferieufelijckoverw^,
deordre, forme,dire<aie,en het employ van de Mmw
tê Water i geconcipieeft by deHeei-en
haer Ho. Mog·
Gedeputeerden ip Γ^κίΛςη naer overleg yanal 't ^
ter^tnatcrie was tiieöehdé, goedtghevóndéquwcW·
Mog. ónder der fólver httogh-wijfe txjrréiaiedaerqp

wy obrdë^i

mentlijck pmme daer intebrenghen Water, Bj,
Brandtrhoutj en andere fpecien vangrooteconfunj''

tieen veeleplaetsbeflaende. t , . P*·^

^_____ , . ' Ten e//i/«» j Soa hebben wy mede geretnarqueèrf

fulcks by exprtfle ordre van hare Hoogh Mog. tegen» verfcheyüen poindten onfes oordeels, tot obfervant'
het acnkomende voor jaer een fnedigh Vaer- tuygh van beter ordre ende noodigeKrijghs-diiciplineinri
cxprefleiijck aengebouwt, ofoockwelin Vlaenderen Vioote» byuweHo. Mog. op nieuws dienden te weri
ofte elders, was het doenelijck , inghekochtfouden den geordonneertendegcilatueert, Danalfoodefelvi
dienen tc werden : Capabel omme
thien a twaelf ! onfes bedunckens, beft ende bcquamelijckft bysJ
Stuckjens te mogen voeren, ende oock omme door pliatie ende corredie van den Artijekel-brief, en ^
ftilte by krachte van mannen fnellelijck voort ghe- ^ degenerale Inftruélicenprailijckeghebrachtcndct»
roeyt te konnen werden. Het welcke geoordeelt werd ! executie ghefteltfullen konnen werden. Soohebbsn


-ocr page 476-

,, ggf^yinde Admiratls en andere Hoofden vande Ef-
iic „"Lnstevoorfienmetmeeiderpe.fonenvancapaci-
μ— ^ conduite en couragi e behoorden te werden geam-
tóeert ' E" voorts mede aengenotnen alle de volgen-
arti ickélen tot het f ;>»//» in ciuys, met dien verftande
nchtans, dat de fucceflie in het Commandeinent allee-
" werde' verftaen voor foo veel het fcliipaengaet daer
een
van de Admiraels ofte andere Hoofden van
de
Vlootfoudenwefengefneuvelt, om hetfelvefchip
ïn even vigoreufe aftie teghens den Vyandt te hou-
den , fonder aen den felven 't verlies van foodanigen
Hooftte doenmercken. Desfqo fai ten hoogften noo-
digh wefandatdefeperfoonen doorgheen gunftoffa-
yeur en werden inghedrongen , maer door merite ende
eocdeghetuyghenülè gheemployeert ; ghelijck oock
ghcene
Lupetmnteo cn behoorden verkooren te werden,
alsdictenrainftendentijt van twee jaren alsappoinc-
tezof ineene andere qualiteyt tefcheep hebben ghe-
dient, en die vervolgens eenige redelijcke kennifle van
het Soldaet en Zeemanfchap hebben chekreghen, waer
onde fel ve COC fc al voorens behoorden tCAverdenon-
dervraeght ende gheexamineert , om in Üefen gheen
verkeerde keufe te doen.
De behoef en ^mmitie-(che·
pen, diede Vloot füuden werden toegevoegt, volgens
deninhoude van het artijckel, foudcn foo verre
dieniligh wefen, om de fchepenvan Oorlogheniet te
veel met Water, Bier, Brantlioùt ende andere ipecien
vangrooteconfumptie te belemmeren, dochwy vree-
fen dat fodanighe
hboeften j4r»i«;f;>-fchepen de Vloot
arn deandere zyde tot een laft fouden komen te dienen,
inibiiderheyt by voorvallende bataillien om de felve
wel te beichermen , ende oordeelen derhalven dat
defelvefcheepenin alleghevalle behoorden teweefen
vandebezeylfte , om door dat middel haerte beterte
kunnen redden , om in de handen van den Vyandt
niet te vervallen. Op het
elfde poinét fullen de naedere
befoignesop de Crijchs-Dlfcipline by reveue van den
Ar(ijckel-Briefendevande ghenerale Inftruftie nader
diencii te werden afgewagt, zynde daer aen ten hoog-
öengheleghen.dat alle wandevoyrenrigoureufelijcfc
enfpoedigh fonder aenfien van perfoonen andere ten
exemple wérden gheftraft, fonder het welckewy ach-
ten dat alle andere goede ordres ende direilie ontrent
hetemployvan 'sLants Vlooten ghenoeghfaem fonder
eenighe vrught en fucces fullen komen te wefen j Maer
wat belanght hetlaetfte poind waerby gheoordeelt
wertdathaer Ho.Mog. iramediatelijck de handt aen
netwerckfelfs behoorden te ilaen , ende vervolgens in
bedenckenghegeven om eenighe weynighe perfoonen
uytde Regeringe
ep de vim van den Staet te laten gae.n ;
om de felve te beter ende te krachtigher te doen age-
ren, dat achten wy om veele en verfcheydenotablere
tóen feer bedenckelijck, cn vrefen in plaets van door
dit middel foo goeden en falutairen oogmerck te berey-
Kn_ veel eerder groote ondienilen, difjrdres en ja-
wulien fouden werden verweckt; zynde alle nieu wig-
beden, die maer te veel fyn ingekropen, feer dangereus
ende de proeve van dien fonderlinge in Oorloghs adien
leer ghevaerlijck ; oock foo foude voor foodaenighe
i^tdeputeerden eerft en voor al een bondighe inftru^e
moetenwerdenghemaeckt, ende vaft ghèftelt
voor wat
in cas van overtredinge, wandevoyren, en omif-
iienfy uytde naemran haer Ho.Mog. fouden werden
gecjteert en aengheklaegt ghelijck alle die in den dienft
Tanden Staet werden gheemployeert behoorden fub-
konnende mede niet fien dat haer Ho,
S hetwerckvan deZeealsimme-

"''P^ioiiflenbyde handt nemen, maer haerallee-
iiti?'^'''"i;^ö"deputeerdendoenreprefenteren , ghe-
"Mhet fel ve tot hier toe door de Hooft-OfEcieren te
acer IS ghefchiet, boven de welckewyniet kónnen
' ^y voorfchrcve Gedeput eerde eenige
oyionderenliiyfter ende naedruck foude werden By
E?^'/''^«''o"deghefchiedcd dooreen Ill^pér
vminl'
 Ora„ue ,„Ν«ΙΓοί4, inshevalle

j^andt vande felve , wcfendein Eedtcn dienft van
T®·· '""denwaere . diedatemploy foude
K^n η werden opgedragen, ak doordewelckcvoor-

'' v», x..gben , « gbel„ck den lande is

V Deel.

457

toeghebracht, van het felve ontbreeckende, foomey- i66f

nen wyhaerfecuyrfteen leeckerlte te wefen, hetcom- __

mando, beleydt en forgile over de Vlootèn van den
Staet te laten aen de Hooft-Officieren te water als van
outs, waer door men capabel is gheweellfoo grooten
faecken uyt te voeren, ghelijck dan her Landt daer van
noch niet geheel en is gnepri veert, ende derhalven wel
behoorden té werden ghemenageert, en dóór goede
bejegheninghen tot het s Landts dienlt willigh en ghe-
I animeert gehouden, fonder de felve met te veellnftruc-
I tie en refolutien te 0 brucren,ofte te feer tot eenige adie
I te prefleren, en haer alfoo als uytde handt re nemen
1 hetbeleyt waer door fy de fel ve fo door militaire
1 als toeval van weer ende windt moeten trachten aen te
1' vanghenen uyt te voeren; Zijndeoockfeer veel ghele-
genaen eengoede en vertrouwde correfpondentieon-
' der de Hoofden, die wel voornamentlijck wel bevor-
I dert cn geconfer veert door het wel reguleren van de op-
per en volgende commindementew,en dat een yderdaer
in behoorUjck werde erkent i oock niemant de wegh van
eercende glorie afghefneden om l^aflivicheydt van
een eerft en voorfittende Hooft-Officier ordentelijck
op fyn tour in'r commando te fuccederen, fonder daer
ontrent foodanighen hardigheydt te ghebruycken
als nu ettelijcke malen door een puyre ende loutere
nieuwigheyt is ghepleechc, oordelende wydert dat de
voorfchreve Hooft-Officieren foo wel als de mindere,
hare aétien moetende verantwoorden, oock hare quade
comportementen en wandevoyren, naer gelegentheydt
van faecken, felfs met haer hooft betalen, dat oock de
felve foo lichtelijck niet moeten werden uytghekreeten
en genoeghfaera gecondemneert al eer de felve fyn ver-
hoort, veel min aen de populace en hare onverftandi-
gen drift overghegeven. Sullende tot befluyt van dit
ons advijs noch twee faecken daer by voeghen : Eerfte-
lijck, dat wy achten dat de Vloot van den Staet nu laeft
in al te veel Efquadrons is verdeelt geweeft, en het felve
met advijs vande Hooft Officierenvoor het toekomen-
de diende te Averdengeremedieert; Ten anderen, dat
aen alle de Hoofden, ghemeene Capiteynen Officieren,
Matrofen cn Soldaten, wel ernltighlijck diende te wer-
den gereconimandeert cn bevolen alle hare ghedachten
te laten gaen hoe datlanghe disavantagieus Schutghe-
weer met de Enghelfchete houden» lal konnen wer-
den gbedeclineert, en alleen daer op aenghelejrdt om
promptelijckendemet deeerfteoccafiete ahrJeren, en
foo boorttegh:ns boort te vechten, als waer in onder
Godïs Zeghen, ghenoechfaemdeeenighftehoopevan
een fignale vidorie voor defë zijde ij gelegen, door dc
byfondereaddr^fle enanimeusheyt, die in onfe Matro-
fen tot het
Enteren en r verfpringen in des Vyantfchepen
ghevonden wert, ende dat foo veel te meer, om dat de
ÏÉnghelfche 'tfelve by allebccafiefoecken te decline-
ren , daërmede betoonén hbe en waer fy op het i\vack-
fte konneri en moeten werden aenghetaft. Waer mede
verhoopendeuwe Ed.Moe:goede intendete hebben
voldaen, fullen wy Godt Aimachtigh bidden, voor den
welftandt van uwe Edele Moghënde loiïelijcke Re-
gheringhe. Adtuni ten Rade in't Hof van Zeelandt
totMiadclburghdenrfir//(»Iuly
feflietbondtrt ■vijf tnfes-

^InTeiirelfarruticntöibecteoeitioitben ©ösf-^llbi jttromti
miraci Tromp öieficfttoat malcontent aenfÌÉlbe/ (m^
nieciS toepflctöc ben ïttcijgsi- β,κδε te UeBlebcn; becUnci
ccnbebcn onbanch/ feptebattct bfnncnii «Dupniitoe
qttam aen b(e ban be ^omfraUtetibt/ botDIÌet ficg
booifijn ©jienbencobcn.

^aec&enbe bc o}b;!e tee ^ee fjiec boo; a^coierr / tif ben
vierden
^ulpgebaen/toatboicüt :

Is gehoorthet rapport van de Heeren van Onpturtn en- «Scjolu-
de andere haer Ho. Mog. Gedepüteerden tottefaec- jncrlSii
ken van de Zee, achtervolgetisderfelver refolutien jiasoa;
van den
étrfteh en ierden defeï gevifiteert ende geexami- "ge-
neert hebbende de Miffive Van de Heeren Iwer Hoogh j,
Mogende Gedeputeerden in Tf w/jgcfchrevenin 'β lànts ζνΐ.
lacht, leggende in't nieuwe Ditp ontrent de
Helder,
α ^CH

en OORLOG Vijf m Veertighfte 'BoecL


-ocr page 477-

45» SA Κ EN van STA ET

den negeH, e/> twinti^hfien luny leflleden , houdende
, refponlive ,op hacr Hoogh Mogende brief van den/é-
' vtntttnden der feïver raaent, end e dienvolgens advijs,
raeckende de
οτάη^ formol directie , ende templej van
de Militie te water, met den gevolge ende aenkleven
van dien, dewelckein het toekomende gheobfer veert
ende in train ghebracht foude behooren te worden,
om de inconvenientien daer ontrent hier bevoorens
iterativelyck gheremaiqueerttc konnenfurraonteren,
de Regeringe gherultte ilejlen, ende de goede Ingefe-
tenen onder Godcs glienadighen zeghen, tebekher-
men. Waeropgedelibereertendein achtinee gheno-
men Zijnde,datuythet gepaflèerdein voorleden tijden,
ende oockin de jonghlte refcontre met de Enghel-
fchevoorghevallen, klaerlijck was ghebleecken, dat
veeltijdts di/irrfriende ins'Landts Vlootewas

riiéy

komen te on tftaen, daer uy t dat eenige notable Hoofr-
Officieren in 't ghevecht komende te fneuvelen,
de Schepen waer op de felve Hooft-OHicieren gecora-
mandeert hadden, by faute van goede diredie ende be-
quamé Opper-Hoofden in de felve, niet langer in de or ·
dinaris beweginge ende 't gerequireerde devoirtegens
deh Vyandt en continueerden , ende dat vervol-
ghens anderen daer door ghedifcouragheert werdende,
of wel op 't felve exempel fondighende, de gantfche

naeriiighènómen confideratien van de Heerenaldaer ------------/-r-^-r-^t,—•-"r-------ν .

βεηΛνεlende Gecommitteerden uyt de Collegien ter foo veél volcksfaiwerden gefet,als

Admiraliteyt, mitfgaders daer op ghehoort hebbende doenlijck fai wefen j-omme op ordre van denAαω-

.:.■!; ,ί'dc; Hooft-Officieren van '-6 Landti Vloote . haer rael van de VJote,0Ï wel van de Admiraels der

' Ho0gIij;Moghende= te dienen van advijs, ofniet, ftiveEfquadresjvyaer.opderde voorfz lachten, BenOw

den van de r.cfpeftive Efqnadres, fullen werden verfien
met meerder ^rfoonen van capaciteydtconduióte en-
de courage, die op hare ordre gerengeert zijnde
Gm-
datim tot àe
laetftc toe by 'tfneuvelen van de voor-
gaendein 't comnianderenfuUen komen te fuccederen,
ende dat niitfdien het fchip van die ghene die de
Vlooten en
Chef, ende als Admirael fai commanderen,
verfien fai werden met
drie capable Mannen onder
den Tytul van
Capiteyne», ende drie andere capable
mannen onder den Titul van
Luytenamen, fullende de
fchepen van de Admiraels der refpeéHve Efquadres
voorfien Avorden met
twee Capiteynen, endetwe*
iuytenanten, mitfgaders de fchepen van de Vijs-Ad-
miraels ende &houtenby Nacht van de felve Efquadres
met een Capiteyn ende
twee Luytenanten, of in
plaetfevandcvoorfchreve Luytenanten, fullen naer de
praitïjcque in eenige Collegien geobferveert, bequa-
me Schippers werden geemployeert. Des werdtaende
voornoemde C^iteynen/op t^chip van den Admi-
rael van de gantfche Vloote mitfdefentoegevoegt, een
Traftemcnt van
bondert guide, mitfgaders op de fchepen
van de lei fle ende andere Hoofden der refpeitivc Efqua-
dres, van i'v/'fn/ei'tnt/fi Caro li guldens ter maent, en-
de werden de opgemelte Heeren haer Hoogh Mogende
Gedeputeerden verfocht, de felve naer ii^henomen
coniklefatich, van de aldaer aenwefende ,(gecommit-
teerden uy t de Collegien ter Admiraliteyt. toe te late n
komen hun advijs, of'tgeene voorfchreve is, niet me-
de naer prop ortie in 't reguard van de tradementen van
deLuytehantsopde vdorfz Schepen foude behooren
gheprailireèrt te werden ; des is goet ghevonden
dat óm tapable luyden te beter tot foodanighe eniploy
reanimeren, denStaetin haren regarde ten mmften
voor een laer falvait flacn,cnde de felve in favo-
fablerecomiinandatie houden, om opde goede ghe·
tuygheniflè van den ghemelte Hoort-Oflicieren met
meerder fecuriteyt, als jeghenwoordigh dickwils ghe-
fchiet, tot Capiteynen op andere Schepen gheeligheert
te Werden ;wcrdende oock verders de opgemelte Hee-
ren haer Hoogh Mog. Gedeputeerden verfocht, mede

de felve onderlinge te vermengen ; gelijck in delaetfte
expeditie isgefchiet ; ende eynclijck mede ofniet dien
flig foude wefen ten tij de van het gevecht, eenige fche" '
pen voor een trouppe de rf/irff te houden, die opden
y yant met fouden mogen los gaen, voor ende al eer d
felve by het Opper-Hooft van de Vkote daer toe naet
gelegentheyt mochten werden gecommandeert, om
me 'tfelve advijs gefienjnaerder te werden gerefolyeert'
fo als men bevinden fai te behooren. '

Ten (w<e</f»isgerefolveert, naerdemael de Schepen
vandefenStaettegenwoordigh verfien zijn met mor-
der aental van ftucken Canon, ende oock van fwaerdet
monturealswelvoorheenen, datoock op'tfchipvan
den Admirael van de Vloote in't toekomende ghe-
fteltfulienwerden/ii Conftapels, ende/ij ConftaKt
maets, op de Hoofden van de Γcφe(^:ive Efquadresen-
de Vlaggeluyden
■vier Conilapelsendevif»· Conftapelj,
maets, ende op de andere fchepen naer proportie van
hare groo te ende monture.

Ten^i-Awisverftaen, dewijle dickwilsin kortentiit
veel menfchen op een fchip fwaerlijck' ghequetftwor-
den, die het niet moghelijckis door een ieri/B·, ^
behooren te helpen ende te verbinden, fulcx datdacr
door fommige of doodt bloeyen, of in fwareonge-
macken komen te vervallen, dat derhalven de fche-

Vloote in difordie ende confufie wierde ghebracht ; is ! doorgaens met twee Opper, ende twee ofdrii Onda
goet gevonden ende verftaen , dattotvoortkominghe j voorfien iullen worden, uytghefondert al-

van dierghelyckefware inconvenienten voort t oeko- ; Jeenlijck de kleyne fchepen die macr met
mende, de fchepen van de Ac/miraels ende andere Hoof- koppen, of daer beneven fullen gemant wefen,in't

. . , ^ ^ . - , r -jy______________r— , U gncüruycis.1 IC illVÈ"»" ■

Zee βιρςίεη werden ghebracht, yder pphaer fdven In ( TenjiwnAn^ nademael by experientje wert
aparteEfquaàee behoorden te werden gekte»,fonder den jdachct kleye Vaertuych by'sLanisVloot^^

regard van de welcke by de oude praótij eque verbleven
fai werd en.

Ten vierden, naerdemael volgens het eenparich oor-
deel van alle Zeeluyden de meefte advantagie Toor
defe Natie, beftaet in t' aborderen ende Enteren,
t'welck met kracht van volck, ende wel voornamen-
lijckvan rappe Matrofenmoet werden geeffedhieert
ende uytge voert, dat derhal ven de Schepen foo fterck
fullen werden gemant alsf" eenichfmts doenlijck, is
ende yder Capiteyn gepermitteertfoo veel Matrofen
t'werven ende aen te nemen, als fijn pnderhebben-
de Schip bequaemelijck kan voeren, ende hy op Lands
Gagie fai weten te bekomen.

Ten aengefien by continuele experientieis

gebleecken ,dat de fchepen van de Hooft-OfScieren
wel het heetfte ende fcherpfte van't gevecht moeten
afbijten, ende dat de felve Om goede ordre te op-
lèrveren niet foo licht als andere eenige
frijftn kennen
veroveren j Weshalven oock het Boots-volckfeer
befwaerlijckfich in dienft op de fchepen van de voorfz
Hoofden wil begheven , ende dat nochtansfoo aen de
Vigoreufe aÖie,aIs aen de confervatie van de felve
Hooft-Officieren ten alderhoochften is gheleghen,
wert óver fulcx de voorfz Hooft Officieren mitfdefen
ghëpeimitteert,omwat meerder als de geordonneerde

gagie aen hare Matrofen uy t te mogen loven, te weten
de Vijs-Admiraelen ende Schouten by Nacht ««
gulden,de Lt. Admieralen
t-wee guldens, ende den
Admirael ofte die geene die de gantfche Vlote ende
Cêf/Imoetcommanderen
ì/c/ìguldenstermaent.

Τ en jetden, vermitsin de Battalie feer lichtelijk veel
volcx wert gefpilt, ende komt tefneuvelen, behalven
dat oock eenige fchepen van den Vyant gheabordeerf»

geentert ende Verovert werdende, defelye naertor-
dinaris ghebruyck, met cene goede
quantiteyt ^an
't volck van den veroveraer werden
befetjWaer door
lichtelijck veele Schépen van's Landts
Vloote, tot
yier4ereh dienft onnut ende onbequaem
ghcmaectt
wefden,dat ovei fulcx op alle kleyne lachten, endeaue
t' kieyn Vaertuyc^ mitigaders op de
Behoeft-Schepen


-ocr page 478-

r^ ù-.ùclftwerdcnde , tcghenwoo'rdigh meeflrbcftaende

- nnpewaperideGaljoots, is van feër -«^ëynigh dienft,
' •"■ftll bV naà onnut om op eenige contfchap uytgcfon-
J?' -p^t4fdcn , vermits uc Scliippers'ende Stuyrluy-
van de v'oörfz Galjoots haër altijdts trachten foo
^e
v»n allé de fchcpen te hoüdai, dat fy niet konnen
XrirJeti beloopeii,, aenghefien haer feylen'hun eenighe
WénéiiAvefende, de milifté· Kitfé hàetinfeylende ca-
nabel is om liaer te nemen, dat over fulcx by dc refpëc-
t'Vé
Collégieh ter Admiraliteyt teghens het aenftacn-
dévoorjaer, éèiiigh fnédigh Vaertuygh cxprcflelijck
atneibbüt", of wél'in Vlaendereii of elders ingekoght
fai werdén , capabel om
tiftiaiwailf lichte ftucxkens
tekonneri voeren , endcootk omby ftilte doorkraght
van mannén fnellijck voort gheroeyttc konnern wór-
den eiidé dat ondertuflchen de refpeitive Collc-
gien'ter Adràiràlitcyt.in ghevolghe van haer Hoogli
Moi-refolutievan den......des voor-
leden maenti, de bequarae Galjoots , teghenwoordigh
in dienft zijnde, fullen hebben te monteren cn mannen ,
mitfiadériouck dacr toe de befte befeyllle Hoeckcrs te

enipioyeren. ^ , „ , .

Tenachften dataengefien deStuyrluyden ende man-
nen te roer, door goede opiHerckinghe endc vlijtigh
oppafl'ende, veel konnen contribueren, om een Vyant-
lijck fchip 't weick den Capitcyn voor heeft te Enteren,
bequamelijckaen boort tcgheraecken , dat overfiilcx
deréfpeitiVé Capiteynen fullen -werden geauthorifeert'
gelijckdéfelvègheauthorircertwerdcnmitfdefen , om
h'aré Stuyi'luyden en mannen te roer, tot laftc van 't Lant
tómoghen befóven een premium tot
hondert Ducatons
tbi.foo fyliaérdévoir wel doen, in'taenboort leg-
ghenvan een VyantlijckOorlogh fchip'twelck nader
hant verovert wert.

TcnifffSi/i", medeghebleecken zijnde , datmeeft
allédefchépen'vandefen Staet, die in,de jonghfteba-
talieaendeVyantzijngeweeit,tot e(»r.u;ie,jafomwy-

len i/r/fiiw/j hebben moeten af höudéii > êridévan den

Vyandtafwyckenom datfy gheen ghevwl(ie Cardoefen
mefr binnen fchsepsboort: hadden , 'twelck dannoöt-
fafckclyck gioóte confufie , in de Vloot groote cóü-
ragieéndemerCkelijck voordeel ae ft den Vyant, mitf-
gaderseén groot pretext aen flaeuhcrtigc in 's Landts
Vlootitoé èrengtendefuppediteert, om vangdijcken
wat afte hdudéò, ende alfoo de gantlche Vioote allens-
kêfis op dévjuchf te brengen, dat over fulcx by d'ere-
fpeciivé CoÏIegièn ter Admiraliteyt op 'talderfpoedig-
ftc foodaïiigÏeii ordre gheftelt, ende me voorfieninghc
gedaén fai wérden, dat alle defchepcn van meerder Car-
do,s-i^niti werden voorfieri , totioodam^hen quanti-
teyt als fy èénighfmts bequamclijck fullen konnen
bergen, éndê dat dé refpeibive Capiteynen door 'tOp-
per-Hóóft van deVloote daer toe metter daet fullen
werderigheh'óuden , dat fyluydfen niet alleentijck foo
veèlKafdoéfen vüllén als de voorfz Cardoes-feiften ful-
l^en konnen vatten, maer naerdemael daer door éenighe
tonnenkruyt in de Kruyt-kamer ledigh worden, dat fy
iKydeti wederom foo yeel Kardoefen fullen vullen als in
oefelvelèdige toïinen gebergt worden,endc dan weder-
om to veelé andeiëfi als geflopt fullen konnen worden in
actonfieft die door't vullen van de voorfz twee Kar-
doefen wederom ledigh geworden fullen zijn, ende foo
▼oorts
tot dat alle de tonnen, of met Kruy t, ofte mét
I^ardoeftn vol fullenwefen, immers en in allen ghëvalle
iMélchepleiidierfuIcxpracticabeiroudekonnènWcfen
u^s wert aèit dé opgemelte Heerén haerHo. M. Gede-
ìÌm , '^'^^encken ghegheycn , of niét één goedt
fneoMlte Kardoefen van Fratichynin plaéts van Papier
diénen gercetghémaécktte

jJ'" ' is gerefolreert, dat om merckêiijcke re-
•tSif. om de Schepen door

friet te belemmeVen ende

ƒ " de\^ooti fullCT

R ' vòornamentlijck om daer inne te bérghen,
Kröcrft^ Brindt-houdt , enatidere fpccienvan
eönfumptie, en veel placts Beflaen«fe.

Ende belangende het laiiflepoint, raeckende het fèn-
denvan Gft/e^Htreri/fsmet'sLaius Vloote in Zee , is
de finale refolut
'ie dicnthalven tencmeir uyt gheiielt
tot naerder dëliberaiie. Ende nopende 'rgunt vor-
ders van'trevideren van
den Aftycl^I-Bmf. j endede
generale
/»/?rr<iï;VindeVOöifz Miiiive weitgeinentio-
neerc , fulién de naerder confideratieiivaudeopgbe-
melce H'.Hiren Gedeputeerden weiden afgewagt,cnde
fai defe liaer Hó. Mog. Reiblutiê ghefonden' woriien
aëndefelverfict
-en Gedeputeerden , mirimdefs aen
deHseren'iiaer HooghMbg; Gedeputeerden in
Zir-
lami
, alsoockaen alle deCollégieii ter Admiraliteyt,
om teftrécken tOt-dei<felvéfnaifichtiiighe·, endevoorts
om foo véél hun refpeiüS velijckliölaiight ,'de.poinc-
ten daer inne vervat, by'hacl^Ed. tèreSecutie gheftelt
te werdéii', endc fai defo
liaer Habgh. Mog. Relolutie,
ende dë depefches daer uyt itiülterende afg?ien, fonder
rcfumptié.

^ei^cijich «©fjebolrtittt!OïtttöÉm'tTeirei, ecfitien
bolgöehgóïöjeüatieaBPïgöogö liSo!^ möeit Êjijgfi-
ïiai'öt bebimneacng^tmn/ De pjopofine o«Daen/
be ftctftm'e ofiiCollïöïetFf tie roitclofre ofiïfojiticect
cnbe ootiRBoo^ afeDca&ttifecrrfoaalitf&aec jffioff.
bpcefotuifö bfrbtóictljaöDe/ ijaeeintinticcööe
1itseet>
ietetoefiti i Kfultatban öB boo?fflj?Ebe öêfotöne
{jS gjOtbjïeft/ il» ben eerftén, bat Decceet toaw appjeDm»
ffetsf oeöccecneict opbe pscfown ban ben Captwpn
Heems-kerck enüe Solderwagën , bfe Ijacc bepbegöe»
ceftemct enbe tefoctbni gaoben gOemaettit. ^at
boojisfntjcr) geo^bonnecctfitiuiiitoaetinoiictencmcn/

be Capitcpnen be Marre, BmynincxenbéHuyfman,
op'tfortbattient ba«'tg:eeMep?oéifionelijc6foi fjaseett
loft 1»(3!8 eieccotrb?eeft/ cubi naeBemael lJpsenomen
infojmattóii bebonben / bai €aipirepti Niehof bfe
boo? bïfemfebiïiu betoaetingfie genome» toajS om bat
ÖpgöebjöicenDeDe ®afaHi fitfjnoiJt Babbelaren bfn*
i)en oiHc^nt ^bvmtaet banfgn «efpabje/

baeropRem giöjboiinccirt toosf al0 (in feconde te
paffent / biróü ebfbeme onmoQtclötftgie^ / fttgi ftp be
frfbefiftfcftatibBfionneo Öoaöeiv/ eftüat&p aMbecfJnfjS
naglidégl^mdeMbt iKntf^tivoutserOè&eN^effpfp fïtg
rteben^etnaët^ttal teel· geéompi:$«i;ef ftiaDbey (bofjS be
felbe»>t fpne boo?ftf)ïiöe bewmtebifpiiceiftetecDeCf
oiw OJïtiirtegftstt / alicbt birojft&iebie ölfpofitiBff
gtbaen/ en» od£& ter mcênte gtjcftett opbEwnoem
ban öfeft Sdïeéps Krijgs-Raèt, aFsJ be eoBiift^ebe
Daer Ijooüjö l®os «firtmiebme^fbe/ cftbebpòasec
Sleeeen ^ceatnmtttcccoi^neoc&aftijbf^ becfiaerï l»cijS
te müsftift neftOfebcH/ irilAcHbe ootb bolgettìK öe
felbe rerolortebOB^af geabbtfeett/ of een p?xabbtjs$
geefiebïff/ mctftKmccnfngöe enbe intentie bat't fei^
benaebe tiaiune ba» be (öetBe Host geen vmnw α>Λ-
(lufivnm, enbe bed min boo? vtfecmclu/wa e^imm oef
ceetfeeni/ inaecallcenttjtö ttro? een praeaivys a(0 be»
ben aitnoftefienfoube tortben/in toeffhec beegBen
fp ban OOC& be boo?f3 beftüóncisi tee intentfe ban Oaec
1^0. naog. enbe ten iïtenflc ban 'ig0emeene Sanbt
nact tiaecbecmogficnfcpbm te fullen becbolgenenbie
tratijten tenf»nDïtc bjrngljen/ foo alsJ^ in gocbcn
gemocbe foiibên beEftaeii tcbegoorcn/ gaec berfeec»
ftert (jQubeiibe tftbOü?r$ée(ó{titiefoo naecbe letterali
naec ben gemepnen ftn / baer mcbe te botboen.

g&e igeeren ban Zeekndt fcöjeberi ben fevenden
giulp / batfé goetgebonben ftóbben ben petfoon ban ben
©iji-SSbnrtrart Cornelis Eveifz omfjjn fonlwcllnge
capadtipt/ Jangeejcpectintie/betoefen bappetïjcpt/
enbe gOebe cortöuiteen faectten ban ben ttc

^ee/t'abancerenenWte berlieffen tot Lr. Admirael
banbieP}Qbfntie/noob(c{) ac^itenbet'felbe ^attVio.
jliog. op {)et fpoebfcgfle t' abbectecen/ met bjunt
enbe ecn^itlt becfoecft ben felben in be boo^fcj^jebe
Quaittept tetolUcn et6ennen7entietipenbece boenre^
^etteren/enbe boojttf Bp befe piefente gelegentgept
enbe alle enbece otcafien in j^aec «o. IQo. bienfi te em'
plopecen / batgl)en0 be e(time bie fp toiften bat gaec Ho.
.^09· aIt6oi$ ban f^n petfoon/ belept enbecouca«
g(e gabbengj^ej^bt/ bat be boojnaemfle tieteegenbe
oojfaectieti blaren gekneeli/ bat fp gem Oefe aenfieniücbe
' 2 ίΚ"

^ll·· ο ο R: L ο G. ^yf enVeertighjie (ioeck. ^Jp

3©c(Deïi
^jocc^-
niytcn
tcficn be
tuaiibt-
boicig e
©ffirie-
vcn.

^rnMf-

Wetcli/

^nlHcei

inagcii.

JtftBtW

®Μΐρΐ·

nml

ïjupii-

niaii.

Catif-

tcpn

fiofupt

fpnöc,

tnitfe

ontlTa-

scn·


-ocr page 479-

S AKEN van ST AET

460

I (5 <5 y Bcbtenincïe Baüïim op flèbiacen. Φαη bat fp öaec W
—^ moeftentioegen/ üai fulc? gecnftmiien οΙ)εΐ£0'«

batfueinige mmbece optntcofie pieutìe ϋαΟϊκη ban
bequaliteptfi banbenileec IohanEvertf2,,en^ti2 fpe^
iialBcUbanfjjiiitompojtementenin
dj longljlic 25at=
talie tuffcl)?n bctwee i^lootcn üoojöibaUen/ ma«c
ftaec gheoülfafict uonben omniet alleen te geacticn^'»
acn fji^e langlje enöe getcoutoe bienftai
in bede en
bibetfcöe epploicten/ foo tca®atec oli te S-anDsaen
benjStaet öetoefen / maec öaec oocft fonbecUnal) te
toecgenoegen obec fijn goet öelept en coutagie inbe jons'
de 25atalie tegen be €ngljeifcDen bebjefen/ bolgenss
öe genecale gljetu?gl)eniffe ban allebe {jooften tuin»
lKc<®(Titiecen enbe Capttepnenbiebe felbe otite paoi
Den bpgetooont/ enbefp oatlibpnaecbec eicaminatie
èabben bebonbcn / fulcBicbat Dpeen gOeljceji anbece
bejegingfje öabbe gfiemeclteect / alöljein opeenfeec
biolente manlece boo? bepopiilace tnben Bneittjasi
obecbcn öaliS gehomen/ enDeboo.itiï öoo?gaenS op
bentoegö gebjepcljtgctoJiöen/ enbeal Oetgenebaec
toijbecs! optoasi gebolcöt/ in boegen b«fp Ijaecbafc
obecnietanöecjï aijstenöoocDften göeboeltclj macften
toonen/ temeecombat felfji Oactceputatteenbeheni
öeintegcitcpt baec ontcent niet entoasi ongcquctftge;
laeten. ^p bertconben bat tjaec l^o. S®og foo om
Ùefaet6en felfe aljï be bangeceufe confequcntien baec
aen bepenbecenbe / baec obec geen minbec cefTeme-
mentenfouben toonen/ enbc bienbolgOenbebefojgficn
bat besstoegeneene efemplaire ^litjlitie matljtiDo?ben
aöeabminiliceect/be aüufiüe pjoceöueren gt)eimp?0'
Beert/ enbeben gljcmeltenl^eec Et. dbmicaeljohan
«an <β- EveroTz, fobantgen cepacatie baneece gtjegeaen/ alsJ
ftrtfjm· nacepjopoitie üanföneittifijanbelingetoiect gerequii
pmo}. xeect. ^oclj bec&laecben 0aec meeninalje te jiJn boo?
befe bifpofitie bcn®.'tfoon ban ben gljemelten i^eec
johan Evertfz, mttfgaebeci fgne lange efpecientie / be^
6enbetonbuite/ enbegep^abeerbe coucagieben bienft
toanOet Hanbt gfjefteelijt&teontcecBen/ enbe alfoo
bie goebe talenten aliJ onbec be aecoe begtaben te laten/
maettec tontcacie bat btebp boo^ballenbe ottofien
fouben toecben gebjupcfet/ foo toanneec alSijet Baet
3^0. iBog. foube belieben j^em te emplopecen / baec
toe Dptjemoocb altoos beceptenbe beecbicO foube t)OU«
ben.^iiotttaoo; te homen alle mlfbupbinge enbe iH'
loufien bie mt meer al$iopt moeiten tnerbenbecmtjt /
foobec&laecben fpljaec intentie enbemepninge geen-
fintai te toefen / gaec in foobanigen gebal boo? meecbece
i^ooft-©ffitiecen te tolllen pjebalecen enbe te gaen bo»
ben i^it gijetal bat fp ban oubt^S enbc met (jet bsgtn ban
be iltegecinglöe Oabben geliabt/ beelmfn anbece baec
mebetepjeiuoictecen/ ginelöchfpget feibe onlanggjj
tencefpette baneenige nieuwe endenoyt voordefen
aengheftelde Hooft-Ofiideren in Hullandt 0abben
moeten imp;obecen enbe tegen fpjeften / maec becfeec'
gecben tee totitcarie foobianneec ben bienfl ban ben
i^eec Johan Evertfz, foube toecben gebojbect enbegges
touptftt / bat fp geen ftoacitfiept foube maecften om ben
Et. aibmicaeiCorneiisEvertfz; ban bietöacgeteboen
fupeccebecen om be felbe alleene boo? ben gemelten
ï^eec johanEvertiè, te laeten fjceccecen/ tentoaeceOet
metbeltebebanfiaec iBog.engQenoegljenbanbe
p^obintie ban Hollandt,atei baecbp mcetl geinte»
ceffeect/ mocl)t toecben goetgljebouben gaece bepbe
pecfoonen te gij)el0clie teemplopecen.

ïDcnfevenden giulp i^up ben JSiijgijji-Saebt in
'tTeiTel bJcbecom ecn aenbangB gemaecftt/ met Bet
toecBooren banbe Gedetineerden,enjijn bpbecceet
banbsn felben Htjöoii-jitaebt be drie becöoojbc »eci
J0ttliftt foonen/ te toeten iCapitepn Jacobvander Camme,
$JoceDu· janPict:rfe Onklaer.enbe Ate IntesStinftra ©ppec-
iStupjinan ban öenEn 3ÌbmtcaelCortenaerZal:
Ged. bie nacc besi felfg obetlijöen 't commanbement op
fyn ^cfjtp geöaöt neeft / alle in ftcictec ftetfitenif^
aftefïelt/ enbefulcB|ïgtielogeectin't(©uactiec op be
Heideropgctoo?pen/ albaecbooj iSolbaetenbetoaect
toojbenbe.

girtbefentjjbt toasfheï|eec Palts-Graefban Zim-
meren, be J^lootöeficötigen.

reu ιε«
genjS 6e
iiBanftc-
«oitcn.

'iS3inbicenbaeg!ï50n óeröoojtbe boibeteCaufte,,,
nen/bteopeenigefcijcpen ban <©o?logein betoartno. ®
toacengöenomijn/onbec toeiche CapitepnbcBoerv^L
Enckhuyfcn fiJiiÈ berartttooojbUigetot bulljomenton
tentement ban ben iiaebc ijabt cBctonWl

cnoe be felbe ootii miisï oien uptfjjnebetoatmaenm.H
flagcn/enbe tocberom op fjjnfcljtp gDcfteit/befesanXl
Decen/ te toeten : Cadde vander Bürch, Huyfman
Marre Vander JVlarfche, Bruyning enbe Poel, jiji
mebe in (tcictec Ijetijteniffe gcb?at|)t. "

35en elfden ijSmet ben ^cöeepg - «att

tocbecom naecbec gljebefoigneect oüec fojmrtra
ban Sententiën/in faecHen banbebe&enbegebana;.
nen$c. enbe tjï baec info becce geabanceett/ öatote
alle betoooifs <iESibanaen0 bonniffe is eeajteftcitt/
uptgefonbect alleenlgrltobccbe ^etfoon ban Capta
Huyfman, ten cefpette ban be toacöe nocD ienioijiror,
foonen op toeicbecjï henmfTeOp becoepen ijecft/
bic uptüet Viieijectoaectsï bifcl)?eö£n toaten/ alboo)
cen^ba^cinne met een geruit gemoet oefententlcectte
bonnen toojbcn.

b' aptflacö toaiS / bat bcCapitepnen vander Mme,, |
Bruyningh, enDC jan Pieterfz ünklaer getOHlJimntEtl «M
3Ün / otOarqucbofcert te oietben/ be Capitfpntnbm, f
vander Marfche,Codde vanderlBurch ,enbe Appolony!?·J
Poel Ijaec ©tigen ooo? 55euliS Ijanbcn boo? Dactooe k '
ten te toecben gebjoben/tnbefp boo?t0 becttlaect £er-<
loos enae Inhabiiom booctaen 'tÈanbt te Wenen/
vander Camme geDcpOiteect / enbe Ace Intes φρρη;,
Siuprman ban 't^cljipban ben Et. Sdomitoii
Cortenaer Zalig: Ged. met ben Strop om denHals
Oe]cecuttebanüeDao;(5 anDece «Sententie teacnfchou;
toen/ootb boo^tjsnetblaect Eerloos,enbe ftinta
langi) gijebannen.

i^iec nae bolgen bc ^ententien.

Sententie ·υαη de ve-t-wefen Gapitejnhi

Picterfz Onklaer,

ALfoo lan Piettrfi Onklair, Capiteyn op 't Schip h-,
tiKiia, geequipeertbyde Geoaroyeerde OolWn-iu
difche Compagnie defer Vereenighde Nederlan- «ώΐ
den ter Kamer tor Rotterdam, teghenwoordighghe-
vangen voorden Scheeps Krijghs Raedt, volghensd'
ordre van haer Ho. M. de Heeren Staten Generasi der
Vereenighde Nederlanden, door de Heeren derfel·
ver Gedeputeerden ende Gevolmachtighden ghecon-
voceert, ende in conformite van de reföiutie van
haer Ho. Mog.
vmdendtrtighflen luny leftledenghere-
guleert, bekent heeft dat hy m de j onghfte Battalie tuf«
Ichen de Vlooten van defen Staet ende die vanEnghe·
lant
j den dertitndm der felver maent voorgevallen,ende
aenvanck ghenomen hebbende met het krieckenvin
dendach, gerengeertgheweeft zijnde onder 'tEfqm·
dre van den Vijs Admirael Tromp y binnen fchootsvan
den Vyandt niet en is geweell,voor ende al eer de voor-
ile S chepen van de voorfz V loot van defen Staet ii wa-
ren aen 't wij eken,( fonder daer van fuffifante oorficc-
ke te hebben konnen allegeren, ) ende dat hy
dacr op
oock felfs mede van den Vyant afgehouden heeft, ende
afgeweecken is, fonder eenige fchooten onder water of
ander ongemack te hebben, 't welckhun
daer toe dede
refolveren. Ende voorts hem ghe vraecht zijnde ofhy
eenige Schepen gekent heeft die voor hem wiren af ge*
loopen,verklaert heeft niet een van de felve te kennen,
dan alleenlijck een Schip waer achterftont een dubbel-
den Arent, waer in hy fach dat de
Timmerman met de
ftelUnghover boort was, ende waer uythyoockfelft
bekent heeft te hebben geoordeelt, dat 't
voornoemde
Schip den dubbelden Arent eenigefchotenonderwj-

ter molle hebben.

Dat hy voorts mede bekent heeft doenmaels, te we-
ten, alshy opduwde ofteafweeck,
hetfchip«ndert
voornoemden Vijs-Admirael
Trimoghefien te hebben
achter hem over 'tStuyr-boortuyt.datisde loefwaert
van hem, ende fuJcx noch naerder aen den Vyandtw
hyfelfswas, dat inde voorizBatalienochdoodenn^
eenige gequetftengehadcheeft,
hebbende medebej


-ocr page 480-

en ο ο R L ο G Ses en Veertighfle BoecL 461

. „r.l,tSchipwelgemaniertendewelbefeyltis, ende
■''"IweUendevvintkruypt, maermeeftercker door
?°troo^lseenghemeenK/»«W.r; Soois'tdat

i^^t^'iïs-Raedtoverwogenhebbende'tgeenevoür-
f hreveftaet,ende al't gunt verders ter materie dienen-
i nfrpeenichfints heeft mogen moveren, gelet op
f r'Sen eyfchbyden Admirael Fifcael van's
fints Vloote regens hem Gevangen, gedaen, ende m

Ifineegenomendacdenfelven Gevangen volghens
fevooraïyneeygen confeffic in geenen dedbetracht
r f. hecgerequireerdc debvoir om by denVyand:te
bomen, ende
den felven af breuck te doen, dat hy oock
fvnEfquadre ende Opper-Hooft heeft verlaten ja fich
huvteneenigberampofbefchadigheytaendenVyandt
ofcekeert
ende op de vlucht begeven, foo wanneer de
Viteewaeronderhyreforteerde, nogagterhemenin
fvir'ciicht
met den vy andt doende was, welckc voorfz
fcyrcn noch naerder ende breder door veelvoudige de-
nofitien fyn geconfirmeert, fulcx dat den voorfz, G^-van-
Ln fvD Eer cn Eedt vergetende, foo veel hem aengaet
mede oürüek is geweeft dat, an dere Eer,ende Eedt- lie-
vende Oppei-Hooftlen, Capiteynen ende andere Of-
ficieren,
met haer onderhebbende Matrofen ende Sol-
daten, byftute van genoegfame onderlinge affiftentie,
om 't kvengebrachc, ende vervolgens degantfche Vlo-
te van den Staet i η confufie geraeckt is, alle fy nde faec-
ken die volgens de Wetten ende Placcaten van den
Landeop'talderhooghfte andere ten exemple moeten
gellraftwerden, doende Recht uycden name, ende
van wegen de hooghgemelte Heeren Staten Generaci,
den voornoemden Gevangen gecondemneertheeft.ge-
lijckdenfelvenKrijghs · Raedt hem condenineert by
defen,
Giharquehtfeert te werden datter de doot navolgt,
verklaert voorts alle de Gagie die in de voorfz qualitey t
erer enife terfaecke van de voorfz expeditie teghens de
Engelfchenfoude mogen te goede hebben, voor ver-
beurt , t' appliceren volgens ende inconformité van de
ordre van 'tLandc, ende ontfeyt den gemelten Advo -
act Fifcael fyn vorderen Eyfch ende conclufie teghens
hemghedaen ende ghenomen. Gepronuncieert in's
Landts lacht, leggende in 't Nieuwe-diep, ontrent de
JiilJir, den dertitndm luny /eflienhsndert vi)f en fefiigb,
Onderftondt in kenniiTe van my, was ünderteec-
kcm

J.Spronssen,

Smentk van Anthony Evertfen de Mar-
re.

to' Δ ^'"'""f ^■""■tftde Marre,Capiteynop'tSrhip
e.lit iiaeWaeckende Boey,ftaende ter directie van't Col-
«gisterAdmiraliteyttot Anjtterdamjtegenwoor-
dicgevangen voor de Scheeps Krijgs Raet, volgens d'
ordre van de Hoogh Mogende Heeren Staten Generaci
derVereenighda Nederlanden, door de Heeren der
i^edeputeerdsn en de Gevolmachtigden geconvoceert
°"formite van haer Ho. Mogeijde van den
der-
"i6ii«iulylcftledengereguleert, bekentheefc, dathy
indejonghfle Battalie tuflchende Vloote van defen
afeten die van Engelant den
denie«de„ der felver Maent
endeaenvang genomen hebbende met
Srvir gerengeert gheweeftfynde

oneer t Efquadre van den Luytenant Admirael Ccrienaer
;^'g"gedachteniire, geduyrendede voorfz Batallie
hu J '^y is geweeft, maer fomwijlen

evm^v Vyandt is verbleven, tot dathy

S'j™rftefchepenfachaf iacken, endeoockal
on ioopen aen ly by hem, ende dat hy daer

nen ^^ afgehouden heeft,fonder te kon -

ben ^®®*· '""e iyn Admiraels Vlagge te heb-

dser n/· ' ''fkent heeft eerft ontrent een uyr

lickvpm te hebben gekregen, ofookpolitive-

· ' te hebben konnen ngemen, die

)en was , hebbende voorts
es naermiddaghs ontrent ten drie

lm

uyren naerfyn befte onthoutj fyn Schoover ieyl ende ■
Braem zeyien by ghemaeckt heeft, om ( naer fyn
*
voorgheven ;foo veel te beter naer den Vyandt te kon-
nen op fey len, dat hy 't federt het eerfte wenden by fyn
Admirael niet weder heefc gheweell, ende hem'
weynigh heeft ghefien, fonder op alle 't felve eenighe
fuffifante oorfaecke te hebben konnen allegueren, en in
fpecie oock niet waerom hyniet eerder zeylbyche-
maeckt heeft om by fyn V lagghe ende bydenVyandtte
gheraecken, dat hy oock fonder eenighe dooden, doch
met twee gequetften wederom binnen ghekomen
is jSooift: dat den Krijgs Raedt, overwogen hebbea-
: de'tgeenevoorichreveilaet endeal'tgunt verderster
i materie dienende is, ofte eenighfints heeft mogen mo-
i veren, gelet op den criminelen eyfch by den Advo«ae£
' Fifcael van 's Landts Vloote teghens hem Ghevan-
ghen ghedaen ende in ach tinge ghenomen, dat den fel-
ven Gevanghen volghens de voorfchreve fyn eyghene
confeffienietbetrachtenheefthet gerequireerde deb-
voir om by den Vyandt tefcoraen ende den felven
afbreucktedoen, dathy oock fyn Efquadre ende Op-
per Hooft heeft verlaten jjaefichbuyten eenighe ramp
ofte befchadigheyt aen Schip cftc Volck van den Vyant
afgekeert, ende op de vlucht beghe ven, fulckx dat den
voorfz Gevanghen fy Eer ende Eedt verghetende foo
veel hem aengaet, mede oorfaeck is gcWeeft,dat an dere
Eer ende Eedt lievende Opper Hoofden Capiteynen
ende andere Officieren, met haer ondeihebbende Ma-
trofen endeüoldaten by faute van genoeghfame onder-
linge affiftentie om 't leven gebracnt zijn, ende dat ver-
volgens de gantfche Vloote van den Staet in confufie
is gebracht, alle fynde faecken die volghens de Wetten
en Placcaten van den Landenop't aldeihooghften an-
derenten exempelmocten'gheftraftworden, doende
'recht uy t den name ende van wegen de hooghgemelte
Heeren Staten Generael, den voornoemdtn Gevan-
gen gecondemneert heeft, gelijck den ielven Krijgsraet
condemneert by defen
Gtbarquebufeert te werden
datter de doodt na volcht ; verklaert voorts alle de Ga-
gien die hy in de voorfz qualiteyt over etide ter faeckei
van de voorfz expeditie tegens de Enghelfen foude mo-
ghen te goede hebben, voor verbeurt, t' appliceren
volgens ende in conformite van de ordere van't Landt,
ende ontfeydt den ghemelten AdvocaetFffcaelfynen
vorderen eyich ende conclufien op ende tepenshem ge-
daen ende genomen , gepronuncieert in 't Landts lach£
leggende in
't Nieuwe- Diep ontrent de Ht/der den der-
timden Imyfeiiienbindert vyftnfiflig.
Onderftont geteec-
ken inkenniflè van my, Geieeckent

J.Spronssen.
Sententie wwlacob Bruyningh.

ALfoO Jacùh Srupiingh Capiteyti Op 't Schip mp-Vril^
y7flBt,ftaendeterdiredievan'tCollegieterAdmi- ®an 31:
raliteytin'tNoordeQuartier, tegenwoordlgh ge-
vanghen voorden Scheeps Krijghs-Raedtvolgheiis''de
ordre van de Hoogh Mogende Heeren Staten Generael
der Vereenighde Nederlanden, door de Heeren der fel-
ver Gedeputeerden en Gevolmachtigden geconvoceert
in conformite van dc Refoluiie van hare Hoogh Mo-
ghende van den dei tixbftm luny lefl leden, ghereguleert,
bekent heeft, dat liyindejonghüe bataille luiïchen
deVJootenvandeftn Staet, ende die van Enghelandt
den JenUnditider felver Maeiidt voorghevallen, ende
aenvangh ghenomen hebbende mee hetkrieken van
den dagh , gherengheert ghewceft zijnde cn der het
Efquadre van den Vys-Admirael
Schram, ende in de eer-
fte charge als de Vloote van defen Staet voor de eerfte··
mael gewent was, nefFens veel andere den Vyandt niet
hebbende konnen begaen, vervolgens mede als de Vlo-
te voor de tweedemael gewent was, oock noch foo natf
niet en is gekomen dathy den Vyandthecftkonnen bc-
Ichieten, maer dat hy echter fomwylen een fchooc
van haer ontfingh, dathy eerft omtrent dcmiddaghwat
meerder zeyl heeft gemacckt om ( fo hy phefeyt heeft )
te beter uyt het gedrangh te geraecken ende by

3 den


-ocr page 481-

SAKE Ν van STAET

maer wel dat hy boven het Schip van Capiteyn deH
diedoenmaels met eenEnghelfch Schip noch doend''
was, is over ghefeylt ontrent een Gotelinghs fthoo ' "
Dathy vervolghenseerft ontrentZuyder-Son binnen '
fchoots van den Vyandt is ghekomen in 't voortle van
de Vloot voor't Schio Marceveen , omtrent d:
Cini
teynen Β ederode ende Tol, metdewelckehy ( „„
iynreggen)doenmaels op eenhooghtewas, doclidjt
het Schip Maifleveen wat afzeylende , hy
daerood
ghenootfaeckt was wat af te houden , dat voorts de
voorfi Schepen meelt teloefwaert vanhem fyngsble.
ven, tot dat de groote Marszeyl ree van den Lt. Adiji.'
raeUiian
Ez/ertjiacn ilucken ehefchóoten wierde, als
Avanneer hy figh (nae fyη fegghen ) bevont ontrentlis
fchip Orangie een weynighlywaerder als 'tfelve. Dat
foo wanneer den Adniirael was gheljironghen ontrent

__________ _ _ ^ _ _ een half uyr daer me , hy nevens anderen heeft be·

felven Gevangen,volgensdevoo°rlz fijneeygenecon- i gonnen aftefacken,daertoevoorredenenallegerendc

fellie, in geenen deelen betracht heeft het gerequireer- "rfltljck : dit de Enghelfchen foo hart af komende, hy
de debvoir , om met een foo capitaci ende wel bez,eylt oordeeldemet fynonderhebbent Schip geen dienll tt
fchip als hy gevoert heeft, by den Vyandt te komen, en
den fel ven afbreuck ce doen, dat hy oock fyn Efquidre
endeOpper-hooft verlaten, jaeiich buyten eenighe
ramp of befchadigheyt aen fchip ofte volck van
den Vyandt af ghekeert, endeopde vlucitbeglieven
heeft, fulcks dat den voorfz ghe/anghenfyn Eer ende
Eedtvergetende, fooveel hemaengaec , mede oor-
faeckisgheweeft , dat andere eer ende E;dt-lievende
Opper-Hoofden , Cipiteynenen andere OEcieren
methareonderhebbende Mitroofen ende Soldaten ,
byfaute vanghenoeghfaeme onderlinghe affiftentie ,
om'tlevenghebracht zijn , en dat vervolgens degant-
fche Vloot van defen Staet in confufie is gheraeckt ; al-
le zijndefaecken die volgens de Wetten ende Placca-
ten van den Landen op 'talderhooghfte andereten
exempel moeten werden geftraft,doende recht-uyt den
naem ende van Avegen de hooghghemelteHeeren Sta-
ten Generasi, den voornoemden Gevanghen ghecon-

demneertheeft , ghelijckdenfelvenKnjgs-raethem j nendeis, ofteeenigrmt^heeftmogenmDverea.ghèt
condemneert by defen gheharquebufeert te werden , op den criminelen eyfchby den Advocaet FifasI
datter de doodt na volgt. Verklierc voorts alle de Gae-
I van 's Landts Vloote teghens hem ghevaagen gedicn,
gie, diehyinde voorfz qualiteyt over ende terfaecke , ende in achtinge genomen , dit den felven Gemgen,
vancle voorfz expeditie teghens de Enghelfen foude mo - ( volghens de voorfz fyne eyghene confeflie niet bMradc
ghen te gjsde hebben voor verbeurt, t'appliceeren heeft hetgherequireerde
debvoir om den Vyandt alk
volghens ende in conformité van de ordre van 't
Landt; endeontfeytdenghcmelten Advocaet Fifcael
fynen vorderen eyfch ende conclufis , op ende te-
gens hem ghedaen onde gheaomen, ghepronuncieert
in 'sLandsIachtleggendein 't nieuwe Diep ontrent de
Helder ,
dsn derthnim lulij feflitahn/idirt v^fenfejligb ,
Onder ftondt, in keaniffe van my. Was ondcr-
teyckent

mogelijcken afbreuck'te doen ,'cwelck oock noti
naerderende broeder door eenighe
difpofiticn isgbl·
confirmeert, fulcx dat den voorfz Ghevangen fyn Eet
en Eed vergetende, fo veel hem aengaet ,oorfiek mede
is gheAveeft dat andere Eer ende Eedc-lievende Opper·
Hjofden, Capiteynenende andereO.ïicierea, mi
haer onderhebbende Matroofen ende Soldaten, by
I faute van ghenoeghiaeme onderlinghealTiftentie , om
'tleeven gebracht zijn, endevervolgensmededegii)'·
fche Vloote van den Staet in confufie is gheraeckt, al'!
fyndefaeckcn die volghens de Wetten endePlaccie-
ten vandenLandeanderenten
exemple moetenghe-
ftraft worden , doende Recht uyt den naraeeudcïai
weghen de hoogghemelte Η :eren Staten Gcnerwljr^cn
voornoemden Gevangen gedeporteert heeft, ghftÖ»
den felven Krijgs-Raedt hem deporteert by detea vn"
fyn voorfz Ampt ende bedieninghe ,
verklarendeftcm
oockeerloos, endeinhabil omoyt ofte o/tmser"»
dienft van den Staet ghebruycktofteghe-emW^f'
te worden, ordonneren voorts
dit fyn Zijd-ülifiWief
in f/n prefentie ende voor fyn voeten terplaetfedaerfl
Juftitie fai werden gheexerceert,
door dea Scliirp'
Rechter fai worden aen ftucken ghebroockea, hoad^·
de oock alle de gigie die hy inde voorfz
en ter fake van de voorfz expeditie tegens de E^^S®'.
ioade mogen te goede hebben,voor verbeurt t f?? <
ren volgens en in conformité van de ordre van t LW^
condemneert hem wyders in de ®Jr°ifLea

JullicieenontfeytdengemeltenAdvocaetFilcieiiy _

vorderen eys en conclufie tegehs hemgedaen

raen.Gepronuncieercin'sLantsJagtleggendein in ,

weDiep ontrent de

,a/i/ï/>.Onderftoat,inJcenaiirvanmy,cn .

J. Spron-ssen.
Sententie van Willem Codde vaader Burg,

©aitlia.' fkh^ooWillemCoMiVitiirBttrgh , Commandeur Op
^· /\hetSchipgenaemtr//f, ftaende terdire£lie van 'c
Oicseiicg Collegic ter Admiraliteydt tot Amllerdatn, tegen-
woordighghevangen voor den Scheeps Krijghs-Raedt,
volghens d'ordre van de Hoo?h Mog. Heeren Staten
Generaci der Vereenighde N.-derlanden , door de
Heeren der felver Gedeputeerden ende Ghevolmach-
ti^hdengheconvoceert, ende mconformicevan dere-
folatie van haer Ho, Mog. van den άιηίφβι» luny left-
ledenghereguleert, bekerw: heefc dat in dejonghftè Bat-
talietuTchen de Vloote van defen Staet, ende dievan
Ên^helandcden dirtitmlindeT felver Maentvoor ghe-
vallen ende aenvanck ghenomen hebbende met het
kriecken van den dagh, gherengeert onder 't Efquidre
van den Lt. AdmiraelSte//r«iu;.!»·/Zal. gedichtenifle,
ende in den beginne van de felve Battalie geweeft lijn-
de van de laeghfte ofte lywaerfte Sehepen van het
voorfsc, Efquadre, derhalven het by fijn Admiraclin't
wenden fïoohyfeyt) niet heeft konnen houden. Dat
foo wanneer de Vloote voorde tweedemaal heeft ge-
went , by niet en weet by wat fcliepen hy is gheweeil,

401

ïtföj· den Vyandtoptekonienjdathydaer doorwat voorde
Vys-Admirael
Scham eii voor het gaiitfch'j Efquadre
geraeit
zynde, als doen ghefien heef c dat de vooi fchre -
veTchepen begondenafteiacken , ende dat hy daer
opmedsinfgelijcx afghehoudenheeft i dat hy voorts
verklaert ende bikendt heeft nismint omtrent hem te
kannen die voor of methemaffacte , endefpecialijck
metyemant van 't Efq[uadre van de voornoemde Vys-
Admirael Scirdm ; dathy oock egheene dooden ofce
gequetften. noch oock eenighe fchooten onder water,
ofandere fware rampen aen ronthout of anderfints heeft
ghehadt ;Sooift ; Dat de Krijghs Raedc overv/oogen
hebbenda'tge^nevoorfzilaet, endea'.het gheenvor-
ders ter materie dienende is, ofce eenighfints heeft mo-
gen moveren , gheletop den criminelen eyfchby den
AdvocaetFifciel van 'sLandts Vloote tcghens hem ge-
vangen gedacn, ende in achtingeghsnomen, dat den

konnen doen, en ten anJiren, mede voornaementlijc^
otn dat al veele Schep en voor hem af ghefackt waeren
daer onder hy fegt gekent te hébben de Schepen
vaDdm'
Lt. Adrairael Conmaer Zal, gedachtenifle , envanwy.
len den Capiteyn de Graef.

Dathyoockgheduyrendede voorfz Battalie noyt ca
is ghewéeft onder fyn Efquadre , ende dat hy ghecn
dooden heeft noch eenigheghequetften , oockgheeo
fchooten onder water die door gaen , zijnde voortf
fulcks , dat die gheene op de welcke hyfighbergepea
haddedat gecuygeniiTefoudekondengeven ,vandatiiy
hem geduyrende de voorfz Battalie in fyndebvoir
Wel
foude hebben ghequeten , voorfoo veeldefjyedatr
op ondervraecht, of by hem Gevangen felfsgheproda·
ceertzijn, niet hebben konnen feggen hemo/creclit
in aiVie tegen den Vyandt te hebben ghefien. Soa i,1:
dat den Krijgs-Raedtoverwoghen hebbende 'tgheenc
voorfz ftaet, ende alle 't gunt verders ter materiedie*

-ocr page 482-

A w» flaendetcrdireftievan't Colleg.e

terAdniiraliteyctot Amfterdam, tegenwoordigh
«vangen voor den Scheeps I^njgs-Raet volgens de or-
1 van de Hoogh MoghendeHeeren Staten Generael

HerVereeniglideNederlanden, door de Heeren der
Sver Gedeputeerden ende Gevolmachtighden gccon-
ceert, endeinconformiré van de refolutie van haer
H„oghMoccndevanden^r//;gi/?«, lunyleftleden ge-
Jaleen, bekentheeft, dathyin de jonghfteBatailie
i Jchen de Vloote van defen Staet, ende die van Enge-
lant den
dtnimdtn der felver Maent voor gevallen,ende
.envWk genomen hebbende met het knecken van den
"lach eerengeert glieweeft zijnde onder 't Efquadre van
wiilen den Luytenant Adrniracl
Corumer, fich in de e&r-
llechargiefo veel nacr den Vyant begeven hebben als 'r
liemdoenlijckwas, fo dat hy vertrouwt doenmaels den
Vyandt te hebben konnen befchietcn, oock voorts des
naermiddaghsomtrent drie uyren geraeckt is dicht aen
den Vyant voor het Schip van de Heere van ινφηαη,
wel foo loeftvaert als de ielve, ende de aldervoorfte van
degantfche Vloot,dat hyaldaerverfcheyde fchooten
doorSchipende zeylen heeft bekomen, endeonder
anderen twee onderwater, die gaende wegh weder
geftoptzijnd'eenevan binnen met een prop, endede
andere van buyten met de ftellingh.

Dat een Admiraal ontrent een Mufquet-fchoot ach-
ter hem gefprongen zijnde 3 en hydaernàer noch twee
ofdrie charges op de Engelfchegedaen hebbende met
hec Voormars - zeyl op de flengen, nàd erhandt de fclve
Engelfche hart op hem afkomendé, hy (fo hy feyde) ge»
nootfaeckt is geweeft wat af te houden, en dat hy fien-
dedatdie Schepen die achter hem waren medeaffack-
len, alfoovervolghensmet haer voor d& windt is ghc-
racckt.

Dat hem daer op gevraegt fy nde, wat hem belet heeft
federt
's morghens ten vitr uyren of daer ontrent, dat
men de tweedemael wende, tot
drie uyrea des naermid-
daghs by den Vyandt te komen, hy verklaert heeft
voordemiddagh hetongheluck ghehadt te hebben,
dat een van de Branders van deien Staet, metdehaec-
kenvanfyngroote Reeisgeraecktinfyn SchoverZeyl,
ende tfelvefoodanighgelcheurtheeft, dathygenoot-
iaeckrisgheweeft een ander groot Zeyl acn teilaen,
datdaerdoordestenieertijds isverloopcn, omdathy
fcer flxht ende onbevaren Volk op heeft,fo dat d'Oifi-
cierenfelfs hebben moeten boven gaen, dat hy voorts
dooreenige Schepen die te locfwaerts van hem waren,
belet is geweeft op te komen, fonder nochtans eenighe
van de/ri!/t Schepen te hebben konnen noemen of be-,
fthrijven.

heeft'dooden nceh eenigheghequetfteη

Soo is 't, dat den Krijgsraedt overwoghen hebbende
fgeenevoorfzftaet, ende alle't gunt verders ter ma-
terie dienende is, ofte een ighfints hecfc mogen move ·
™, ghelet op den criminelen eyfch by den Advocaet
j van's Landts Vloote tegens hem Gevangen ge-
οίίπ, endeinachtingeghenomcn, datdenfelvenGe-
' yolgens de voorfz fyne eygene confeffie niet in
^«Ddeelen betracht heeft het gherequireerde deb-
den Vyandt alleh moghelijcken af breück te
In Q u^· ^^ "^"yten eenige notabic befchadigheyt
':,r™;potvolck van den Vyandt afgheweecken is,
nceüchopde vlucht begheven heeft, weicke voor-
tnrevefeyten noch naderende breder door veelvoudi-
L/i'^^enfyngheconfirmeert, fulcx datdenvoor-
veel h ^ fyn Eer ende Eedt verghetende foo

Eer » ? , mede oorfaeck is geweeft dat andere

^"'^"«pfficieren met hare onderhebbendeW
derlinoif ^y van de génoechfame on-

dstvT® ^ffiftentieom 'tlevenghebrachtzijn, cndc
fufie ^^ g=intfche Vloote van defen Staet in con-
"C'^raeckt, allezijnde faecJcen die volgens de

Wettenende Placcaten van den Lande, andereten liiij
exemplemoetengheftraftworden, doen^ Rechtuyt
- .
den naem ende van wegen de hooghghemelte Heeren
Staten Generael den voornoemden Gevangen ghede-
porteertheeft, gclijckdènfelven Knjghs-Raedthem
deporteert by delen vanfynvoorfz Amptendebedie-
ninghe, verklarende hem oockcerloosendeinhabil,
om oyt ofte oyt meer in dienftvan delen Staet ghe-
bruycktofce gheemployeertte worden, ordonneert
voorts dat fyn Zijd-Geweerin fyn prefcntie ende voor
iyn voeten ter plaetfe daer de luftitiefal werden ghe-
exerceert, door den Scherprechter fai worden aen Ituc-
ken gebroocken, houdende oock ille de gagie die hy in
devoorizqualiteyt over ende ter faeckevandevoorfz
expeditie legens de Engelfchenfoude mogen te goede ■
hebben, voor verbeurt , te appliceren volgens ende in
conformité van de ordre van't Landt, condemneerc
hem wydersin de koften ende mifen van luftitie, ende
ontfeydt den gemelden Advocaet Fifcael fynen verde-
ren eyfch ende conclufie , op ende tegens hem ghedaen
ende genomen. Geponuncieert in's Landts lacht in
't Nieuwe-Diep ontrent de HiWe/,
àendirtimdin luly
fiflienhoniiinvjftnJtjUgh,·' Onderftont, inkenniffevan
my, ende was Geteeckent

J.Spronssen.
Sententie van Appollony Pool.

ALfoo AppoUenyVocl, Capiteyn op 't Schip genaemt ^^fntc"-
Spbtra Aiwwrf/geequipeert byde Geodlroyeerde Ooft jJ' ^^αΐ:
Indifche Compagnie dcfer Vereenighde Ne-
derlanden , terKamerc in Zeelant, teghenwoordigh
gevangen voord è ScheepsKrijgs-Raedt, volghensde
ordre van de Hoogh Moghende Heeren Staten Gene-
rael der Vereenigde Nederlanden, door de Heeren der
felver Gedeputeerden ende Gevolmachtighden ghe-
cotivoceert, endein conformité van de Refolutievan
hare Hoogh Moghende van
àenda-iìgbfitn lunyleftle-
dengheregulecrt, bekendt heeft dat hy inde jonghfte
Battalietuflchende Vloote van defen Staet, endediei
van Enghelandt den rffruWfn der felver Maendtvoor
ghevallen, ende aenvangh ghenomen hebbende met
het kriecken van den dagh, gherengeert gheweeft 2.ij n-
de onder het Efquadre van wijlenden Luytenant Ad-
mi raelCoriinair, indeeerftecharghe aenden Vyandt
niet hebbendt konnen begaen, ende als noch dc t wce-
demael begonden te wenden pas voort Schip van Capi-
teyn de Hora overgheloopen zijnde, ende het voorde
hebbende laten doorftaen, tot dat hy de alderlaetfte was
diewende, om.destebeterte konnenopzeylen, on-
trent Zuyt-OofterSondef%andt, heeftkonneii toe-
ichieten, maer korts daer aen weder buyten fchoots ie
geraeckt,ende verbleven, tot dat hy fagh darde voorfte
Schepen al voor de Wint lagen, ende dat hy vervolgens
mede voor de Wint afgehouden hecft,naer dat hy voor
hem haddefien afhouden, ende al voorde Wintieggen
verfcheyde Schepen , en ondtr anderen mede net
Schip van de voornoemde Luitenant Admirapl
Cortt-
fiaer
Zal.ghcdacht. bekennende anderfindts noch door
groont -ithooten, ncch door eenigh ander onghemack
genootfaeckt geweeft te iijn af te houden , als mede dat
doenmaelseennotabieacntalvan Schepen, als onder
anderen de VJagge van den Luytenant Admirael Mm
Evertfx,, mitfgaders van den V ijs - Admirael Inmp, ende
Cermlis Ενιτφ., methaerbyhebbende Schepen achter
hem iyn geweeft, fonder de vorderete hebben ghekent
dat hy geen dooden heeft, maer fes ghequetften van den
Vyant Bekomen, als hy ontrent Zuy t-Oofter Son als bo-
ven binnen fchoots vande felve is geweeli

Sooift: dat den Krijgs-Raedt, overwogen hebben-
de'tgheene Toorfz ftaet , ende al'tgheene verders
ter materie dienende is , ofte eenighfints heeft mogheii
moveren, gheledt op den criminelen eyfch by den Ad-
vocaet Fiiciel van 's Lants Vlootetegens hera Gevan-
gen ghedaen, endein achtingheghcnomes, dat den fel-

«a

cn OORLOG Ses en Veertighfle BoecL 463

Sententie van lan van der Marfche.

Ρ

i
Β

I

lii

ΨΙ
if


-ocr page 483-

464 SA KEN van STAET

16(5 y ven Gevangen volgens de voorlz fijne eygeneconfeffie

, ________ niet betracht en heeft het gherequireercic dcbvoirotn

den Vyandt alle mogeliicken afbreuck te doeti ,'twe!ck
oock naderende bred^crdoorverfcheyde depofuienis
gheconfirmeert, fulcx dat denvoorizghevangiienfyn
£er ende Eedc vergetende, foo veel hem aengaet mecc
oorfaeck is geweeftj dat andere Eer ende Eec-lievende
Opper-Hoofden , Capiteynen ende andere Officieren
met haer onderhebbende Matroofen ende Soldaten
byfautevanghenoeghfame onderlinge affiftentieom
'cleven ghebracht zijn , ende dat vervolgens de gani-
fche V lüote van den Staet iri confu fie is gheraeckt, alle
fyndefaecken die volgens de Wetten
ende Placcaten
van de Lande 5 anderen ten exempel moeten ghelbait
worden , doende recht uyt den naem ende van we-
ghen de hooghghemelteHeeren Staten Generaci, den
voornoemden ghevanghen gedeporteert heeft, gelijck
denfelven Krijghs-Raedthem deporteert by defen
van fyn voorfz. Ampt endebedieninghe, verklaerende
hem oock eerloos ende inhabil, orooytof oytmeer
indienftvanden Staet gebruyckt ofte geemployeertte
worden, ordonneert voorts dat fynZijd-Gheweer in
fyn prefentie ende voor fy ne voeten ter plaetfe daer
dejuftitiefal worden^gheexerceert, door denScherp-
Rechter fai Avorden aen ftucken ghebroocken , hou-
dende oock alle de Gagien die hyin devoorfzquaii-
teyt over ende ter faecke van de voorlz expeditie tegens
de Engelfchen foudemoghen te goede hebben , voor
verbeurt , te appliceren volghens ende in conformité
van de ordre van 'c Landt ; ende ontfey t den gemelten
Advocacc Fifcael fy nen vorderen eyfch ende conciufien
op endeteghens hem gedaen en de genomen ; gepro-
nuncieert in 's Landts Jagc leggende in 't Nieuwe Diep
ontrent de
IhlJer , den dmietide» Juny fefihienbondirt
■vyf en Jejtigb.
Onderflont, in kenniffe van my, en was
Geteeckent

J. SPRO NSSEN.

Sententie van Samuel Huyfman.

©att^, A Lioo Samuel Hujfma», CapitcynOT'tfchip de

'^"Pf" Xx fit er, ftaende ter diredtie van 't Collegie ter Ad-
miralitey t in 't Noorder· Quartier, tegenwoordig
gevangen voor de Scheeps Krijgs-raet ,volgens d'ordre
van de Ho. Mog. Heeren Staten Gencraelder Verec-
nighde Nederlanden , door de He?ren der felver
Gedeputeerden ende Gevulmachtighden gheconvo-
ceert
en in conformité van de Rcfolutievan hare Ho.
Mog. van den
dertighflen ]uny leftleden ghereguleerc be-
fcendt heeft, dathyin dejonghrteBatailiietufTchende
VJoot van defen Staet ende dievanEngelant den</«-
tbiendender felver Maen^oorgevallen,endeaenvang
ghenomen hebbende HieTOetkriecken van den dagh ,
gerengeert gheweeftzijnde onder'cEfquadre van Wy-
kn den Vys Admirael
Schrm , in de eerfte charge als
overbackboortgeflagenwierde, de Vyandt niet heeft
kennen befchieten , datnaderhandtals men voor de
tweedemael ghewendt hadde , hy in de tweede carge
de Vyandt mede niet heeft konnen toefchieten , tot
omtrent de tij dt dat de fchepen wat begonden ligt af te
houden , als wanneer ïijn Schipper met een grof-yfer
wierdedootgefchooten , dathy voorts in 'tvluchten
nocheenighe fchooten ontfanghen heeft door fyn Ca-
juyt, maer dat hy gheen meer dooden noch eenige ghe-
queiften gehad heeft.

Dat voorts hem ghevraegt zijnde , wie hy voor hem
hadde fienafwycken , hy verklaert heeft niemant van
de felve te hebben ghekent; dathy fyn Admirael heeft
inghewacht raetdeFockopge;;yt jdoch noopende de
tijdt wanneer fulcx fonde wefengefchiec, wat varië-
rende als in de eerfte verhoorir^e verklaert hebbende
dattet foude geweeft lijnde ontrent eenuyrnadathy
hadde beginnen afte wycken,

Ende in de tweede verhooringe, dat hy niet wel kon-
de feggen, hoe vroegh ofte hoe laet het was doen hy
met de Fock opgegytfyn Admirael inwachte,maer dat
hy onderrechtinge vanfyn Officieren verftaen hadde ,
ende fulex vermeent dathetindenavontfygheweeft.

i

• «('

Soo ift : Dat den Krijghs-Raedl overwoghen hebbeiKf
'tgeenevooifzflaec. ende alle't gunt verders ter a
terie dienende is, ofte eenighfindtsheeft moghgn,'" ·
veren,gelet op den criminelen Eyfch by den Advoca^
Fifcael vans' Lants-Vloote, teghenshemghevanph''
, gedaen , endeinachtingheghenomen, datdenfeivf
, G evanghen, mits 't geene voorfz. is, niet na behooff!
i betracht heeft het gercxjuireerde debvoir om den V
' andt alle moghelijcke afbreuck te doen j
fulcxdatd·'
j voorfz ghevanghen fyn Eer en Eedt vergetende .foyM

■ hem aengaet, med;eenigfmtsoorfaecke is geweëll ét
andere Eer ende Eedt-lievendeO|."per
-hoofiieD,CaD·

tcy nen ende andere OiHcieren , met haer ond'erhtb
bende Matrofen ende Soldaten, by faute van genoech"
fameondeilinghe afllftentie , om't leven gebragtfyii"
Endedat vervolgens de gantfche Vloot van den StL'
in co η fufie is geraeckt, al s zij nde faeckcn die voloheni
de Wetten ende Placcaten van den Lande, andere ten
exemple, moeten werdengeltraft, doendeRechtun
• den nameende van wegende Hoogghemelte Hseren
Staten Generaci, den voornoemden ghevanghen heeft
gedeporteert,ghelijckdenlclvenKrijghs-Raedt hem
depoi teert by defen, van fyn voorfz Ampt endefiedis-
ninghe, verklarende hem inhabil om't Landt in den
Oorlogh te Water voortaen meer te dienen , conii·
querende voorts alle de gagie die hyin de voorfzquaii.
teytover endeter faecke van de voorfz expeditiete·
gens de Enghelfchen foude moghen te goede hebben
t'appliceren volgens ende in conformité vandcordie'
van'tLandt; condemneert hemwyders inde fcoftea
ende mifen van Juilitie ; ende ontlbyt den gemelten
AdvocaetFifcaelfynen vorderen eyfch ende concluOe
op ende tegens hem ghedaen ende genomen, Gepto'
nuncieert in's Landts Jacht, leggende in 't Nieuwe·
Diep ontrent de Helder, den
dertienden laXyfeHinhmiat
■vyf en fefligh^
Onderflont, In kenniilè van my , wii
Geteeckent

J.STRONSSEN.

Sententie vanjacoh van der Camme.

ALlfoo lacib van der Camme , Capiteyn op't fdiip
Gornichem ftaende ter direflie van'tCollegietet
Admiraliteyt tot
Rotterdam jegenwoordighghe-
vangen voorden Scheeps-Krijgsraet volgens de ordre
van de Ho. Mo. Heeren Staten Generael der Vereenig-
de Nederlanden, door de Heeren der felver Gedepu-
teerden endeGevolmachtigden gheconvoceertendein
conformité van de refolutie van haer Ho, Mog, vanden
denigbjle»Juny leftleden gereguleert, bekend heeft dat
hyindejonghfte Bataillietuifehende Vloote vande-
fen Staet, ende die van Enghelandt den
dirttimdui
felver Maent voorgevallen en aenvangghenomenheb·
bende met het kriecken van den dagh, gherengeertgi*
weeft fynde onder 't Efquadre van den Vijs - Adroirafl
Cornilis Evertfx. tot ontrent de middag toe niet rechtaeu
de Vyantenis geweeft, endathydoenmaelshetfchiP
van den Vijs-Admirael Triw/) inlyvoorbygezeylt iSi
dat hy daer wel hadde konnen boven zejlcn, maer dat
hy fulcx uyt refpeft heeft naer gelaten.

Dat voorts hem gevraegt fynde wat hembewoognen
haddevan den Vyantafce houden , en voorde wmt te
]oopen , hy verklaert heeft datai voor heenenveele
fchepen voor
hem voor de Avint afgehoudenhaddeD,«n

dat hy haer exempel heeft gevolgt.

Dat hem vervolghens ghevraecht fynde wat fchepcn
het waren die alfoo voor hem afliepen, by veikl»"^
heeft gheene van defelvete hebben ghekendt dann«
fchipvanden Luytenant
Admmeï EgiertMitufi. ^^
tenaer iiilig;
gcdachteniffc, ende dat van Capiteyo

i Cf,

Hebbende oockinfpecie bekent niemant van net W'

quadre van den voornoemde Cot-ot/ìì iWi/iVOorUe
te hebben fien afloopen,

Dathy oock geen dooden heeft, maer twee geq"·^
ften metfplinters. Synde voorts fuicks dat
op de welcke hy figh beroepen hadde, datgetuygen^^_


-ocr page 484-

166^

en OORLOG. Vyf en veerüghfle Boeck.

...Je konneii gheven van dat hy Iiem gheduyrende de

, rfdireveBataillie m iijn debvoirwel loude hebben
e(e„,daeropondcrvraechcgcwceit zijnde, nicc
f ebben kunnen verklaren
hem oyt recht in aótie re-
ins den \'yand te hebben gelieii.
6 ggoift, dat den Krijgs- raedt overwogen hebbende
itecene voorfeitaet, endealle 'rguac verders ter ma-
terie dienende is, ofte eenigfints heeft moghen move-
ren ghelet op den criminelen eyfch byden Advocaet
Fifcacl
van'sLancs Vlore regens hem gevangen gedaen,
eninachtingeghenomen, darden felvengheyanghen
j^jjjjfgeene voorlzisnietnabchooren betracht heeft
hereherequirecrde devüir om den Vyandt alle moge-
hicknafbrcucktedoen , 'twelck oocknoch naeder
meteenigedepofitien wertgeconfirmeert, fulcfcs dat
den voorldireveghevangen lijn Eer ende Eedt verge-
tende ,foo veel hem aengaet mede eenigfints oorfaeke
is geweeft, dat ander Eer ende Eedt-lievende Opper-
Hoolden, Capiteynen ende andere Officieren met ha-
re onderhebbende Matroien , ende Soldaten by fante
van genocgfame onderlinge affiftentie om 't leven ge-
bragtiijn , ende dat vervolghens de gantfche Vlootc
van den Staet in conftifie is geraedl', alle fynde faecken
die volgens de Wctten ende Placcaten van den Lande
indere ten exemple moete η gheitraft werden, doende
recht uyt den naern ende vanweghe»de hooghghe-
melte Heeren Staten Generaci , den voornoemde Ge-
vanghen heeft ghedeporteert , ghelijckden felven
Krijgs-Raedt hem deporteert bydefen vanfynavöor-
fchreve Ampt ende bediening, verklarende voorts alle
degagie diehyih de voorichrevequaliteyt over ende
teriaeckevan de voorfchreve expeditie teghens de
Engheifchen foude moghen te goede hebben voorver-
beurt) t'appliceren volghens endeinconftjrmitévan
dcordrevan'tLandt, condemneert hem wyders in
de korten ende mifen van juftitiej ende ontfeyt den ge-
mclten Advocaet Fifcael fijnen vorderen eyfch, ende
condufie op en teghens hem gedaen ende ghenomen ;
Gepronuncieertin'sLants jacht leggendem'tnieuwe
Diep ontrent de Helder Acadinienden\\i\iiftpienhendert
y/finfifiigh Onderilondc in kennilTe van my, was
gcteekent.

j. spr onssen.

Sententie van Ate Intes Scinftra.

Jiit KUooAti Intts Siitiftra, Opper-Stuyrman op't
Nii
1\ Schip Grcot HcUaiidia, gevoert gheweeft 2,yn de by
wylen den Luytenant AdmiraelCortenaer, ftaen-
deterdireftie van 't Collegie ter Admiraliteyt tot Rot-
terdam jteghenwoordigh gevanghen voor denfcheeps
Krighsraet, volgens deordte van de Ho. Mog. Hee-
ren Staten Generaci der Vereenighde Nederlanden,
door de Heeren der felver Gedeputeerden ende Gevol-
maghtigdengheconvoceert, ende in conformité van
aerelolutievan hareHo. Mog. van den
dertiglfenju-
ny leftleden ghereguleert bekent heeft dat in de jongh-
«e Bataillie tuflTchen de Vloote van defen Staet ende
die van Engelant, den
dirti,«den der felver Maent juny
joorgevalienende aenvanghghenomen hebbende met
wtlcrieckenvanden dagh,foo wanneer de fchepen
Staet voor detweedemaelghewent waren,
rart j voorfchreve Schip in den Vyandtfynghe-
ea, ende dat nae fyn giiïïnge ontrent ten vyf uyren
«morgliens denvoornoemde Luytenant Admirael
j °^^er isdootghefchooten , dat den ίelven Corte-
haH^r! y,^'j"'^V'=ngoetghevonden engheordonneert
«ae, dat by iijn overlyden niet de Luytenant of de

465

hy gefeyt heeft) overilaeghisgeraed:, ende dat hy als
doen voorts voor de windt omghedraeytzynde, daer
mede geraedt fyn wat lywaerder alsdefcheependaerfy "
te vooren boven gheweeft waren , datfy naerderhandt
noyt wederom deloefwaerfte van de fcheepen van de-
fen Staet, maeraltijdt eenigefchepen boven haer,aen
de vyandt fij η gheweelt tor des namiddags ontrent vier
uyren naer fijn giffinge, dat hy als doende loefwaert-
fi:e zynde , de Engheifchen ibodanigh op hem qua-
menaffacken, dathydaer doorioohyfuiHneertjge-
nootfaed; was af te houden , ende dat hyoock doen-
maels afgehouden ende het voor de wint geleyr heeft ,
affirmerende nochtans dat hy al veel fchepen voorde
wintfaghlegghen , eer ende bevoorens hy aen 'twijc-
ken is geraedi:, fonder nochtans yemant van de fel ve te
hebben ghekent, ofte re konnen noemen, ende daer
ophemgevraeghczijnde, ofhem, dieeen Admiraels
Vlagghe voerde , ende die nae'rfpringen van 't fchip
van den Heer van Waflenaer reprefenteerde den Ad-
mirael van degantfche Vloot, eenige fchooten onder
water of ander onghemack, ghenootfaed: heeft in dier
voegen af te houden , heeft hy verklaert weleenighe
fchooten onder waterende door de zeylen ghehadt te
hebben, maer echter bekent de felve niet foedanigh te
zij η geweeft dat hem die genootfaekt hebben als voeren
af te houden.

Hebbende voorts mede bekent, dat hy gheduyren-
de de tijdt dathy beneden d'andere fchepen was fom-
wylen wel het Schover-feyl , maer noyt de bram-
zeylen by ghehadc heeft voor 'savondtsten acht uy-
ren.

Sooift Ì datdenKrijgs-Raedtoverwogenhebbende
't gheene voorfz ilaet , ende alle 't gunt verders ter
materie dienende is , ofte eenighfints heeft moghen
moveren, gelijck op den criminelen Eyfch by den Ad-
vocaet Fifcael van'sLands Vloote , teghen hemGhe-»
vangen gedaen, ende in achtinge genomen dat den fel-
ven Gevangen, volgens de voorfchreve fijne eygen con«.
feffie, niet na behooren getracht heeft het gerequireer-
dedebvoiromden Vyandt alle mogelijcken afbreuck
te doen, oock fich buyten notable ramp ofte befcha-
dighey t aen Schip ofte Volck met d' Admiraels Viagge
opdegrooteilenghvan den Vyandt afghekeert, ende
op de vlucht begeven heeft ; welcke voorfchreve fwren
noch nader ende breder door veelvoudige defpofitien
zijngeconfirmeert, fulcksdat denvooriz Gevanghen
fij η Eer ende Eedr vergetende, voor een groot gedeelte
oorfaeck is gheweeft, dat d' andere Eer ende Eedt-lie-
vende Opper-Hoofden, Capiteynen ende andere Of-
ficieren, merhaer onderhebbende Matroofen ende
Soldaten, by faute van ghenoeghfame onderlinghe af-
fiftentie , om 't leven gebracht zij η, ende dat oock vee-
Ie anderen op fij η exempel fondigende, en de Vlagghe
volgende, de gantfche Vloote van den Staet op de
vluchten de in confiifie isgeraeckt, alle zijndefaecken
die volgens de Wetten ende Placcaten van den Lande,
andere ten exemple moeten werden geftraft, doende
Recht uyt den naern ende van wegende Hooghghe-
melte Heeren Staten Generael den voornoemden Ge-
vanghen ghecondemneert heeft, ghelijckden felven
Krijgs-Raet hem condemneert bydefen, ommetdc
ftropom den halfe d'executie van d'andere Senten-
tien , huyden mede ghepronuncieert t' «enfchouwen ,
verklarende hem voort eerloos ende infaem, ende Bant
hem fyn leven lang geduerende uyt defe Vereenighde
Nederlande, ende 't refort van dien, fonder oyt of oyt
daer
inne weder te mogen komen, op poene van met
de Koorde geftraft te werden datter de doot na volght >
confifquerende voorts alle de gagie die hy in de voorfz
qualiteytoverendeter faecke van de voorfz Expeditie
teghens de Engelfchen foude moghen te goede hebben
t'appliceren volgens ende in conformité van de ordre
van't Landt, ende condemneert hemwijdersinde
koften ende mifen van luftitie, ontfeggende dcnghe-
melten Advocaet Fifcael fijnen vorderen eyfch ende
condufie , op ende teghens hem ehedaen ende gheno-
)ronuncieertin 'sLantsJacht, leggende in't

--«V. ui.uucii,en aar ny nem luixic
fchrr ""ck dienvolgende de Officieren na'tvoor-
ODDPr Cajuyt vergadert fij nde, hem het

hebben opghedragen , ende
beft Ζ fi M '^^eftaenvaert, met belofte van fijn

ben h ' a^-iei^e ''eloof^

,g^fo" tefuUenwefenidat
aaer acn het voorfchreve fchip byongheval (foo

men. Gepr
Nieuwe-Dlep ontrent de
Htldir,

den iftimdtn July
fifiitn-

-ocr page 485-

485 S A Κ E N ' van S Τ A E Τ

i66f fefiienhtiìJirtmjftnfeflish: OnderftontjinkcnniiTevan
—" myjcndewasGeteeckent.

J. Spronssën,

©^hctfcöcpDcnpofnctcnbe Marine raecfeenöe/ fjS
ùenvijfentwintighftenbpbie banbe 56amitaUtfptcn
aiabbificrt/ eiiDe bp ί)α« l^o. USog. gljeccfolijiert/ alsi
bolcgc :

Ho. Mog. Hkeren;

T~V E Stateli generali

De aenwefende Gecommit-
hau 6'c
l-J der Vereenlgde Ne- teerden uyt de Collegien ter Ad-
atiniiï-a-
 deiìàndeti,doorge miraliceyc tot Rtttcrdain Anifter-

litcp OD feaoverwsgeien geexa- dam,in Zetìam cnde't Noorderquil!·-
DcjjaiÌl·? mifieer: L ì/bende, de hier Ker , ( Die uyt Fr(e/7a«f nochniet
ttn ttc
nivenflaendepoir/te» vita aengekomen wefende ) rij pclij ck
JIBacine·. cottJiJ»r.ttie,aocligehiiort oveiwogen hebbende alle de r/e»
ende aengenomen'trap- pointen, vervatin U Hj. Mog.
fan Vii» de Heetc» vaa refolucie van den vierden deies,
Omm'ereti (ride andere mitsgaders den anderen ghefon-
baerlh.idfg. Gtdefu- dcertop de pradtijcque van de
Uerderiiit difatéksn-van felve onder yder van de voor-
de Zee, die ile fili/e»μ noemde: Collegien bevinden
krachteviinharetìo Aio. voorfoo veel.
Xefolutit ναι den yijf

en twintighften de fes i,be!ibiu ^texamineen, hebben neer de-
liberatie ^itgevpnden eodeverflaen :daer op-voor rifotmie te ver·
kl'treti, ^beitjck^hier mer in Margine va» yder %>aii dien geteec-
keiH ftaeC.

Òp'teer&e pòint is Mcteetfle van de voorfchreve
gottgtvonden ende ver- pointen belanght, aengaende 't
ftaen^ dat ih cònfirmite aenftellen vandeCapiteynen ende
vant tuvenjlaefide adfijs Luytenaritcn op de fchepen van 't
wat Opper-Hooft van's Üpper-Hooft, en andere Haoft-
LantsVlooteJuitinwev' Officieren van 's LandtsVloote
den aengeflett , twee eénige difcrepantie réfpedive-
Capiteynen,inccti»)- iijckinden haren; Edochnana-
tenant^behiilvto dtnCa derecommunicatiedaer overge-
pitejtiy etidè Luyunaiits houden5fouden ( onder't welbe-
vari oiits daer op gewtefi hagen van u Ho. Mog.konnen
x.ijfide, op yder van de goetvindcn, dat op't fchip van't
fchtpen van de vijf Lu}' Opper-Hooft van de vooriz. Vlo-
tenams Admirails,tv/ec tCjOm de pregnante redenen in de
Capiteynen, ende op dit vooriiu Ho.Mog. refolutiein't
nari de Vp-Admiraels brede Verhaelt, noch foude kon-
ing vijf
Schouten nen worden aengeftelt twee Ca-
Nacbtyder een Capiteyn, piteynen ende een Luytenant,
met dienverflaiide dat de behalvcn de Cap. en L. vanouts
voarfi. Capiteynen in ge- daeropgeweeftfijndcopydervan
•volgeva» hare Ho. Mog, de fchepen Van de vyf Luytenan-
refilutievanden vijfen ten Admiraels>t<weeCapiteynen,
twinrighitein/^eijNiit
ende op die van de vyf Vijs-Ad-
byatlie van de reJpetUve miraels ende vjf Schouten by
Collegien ter Admtroli Nacht, yder een Capiteyn aen te
teyt 5 maer op voorgatnJi nemen voor den tij t van een i aer,
nominatie van de felve om ter expiratie van dientekon-
Collegien, ende tiervol- nen werden ghecontinueert of
gens by eleüie ende op verlaten, nae goetvinden ende te
Commif/ie vati hare Ha. dienen op aélens Van de refpeiili-
Mog, aingeflelt fttlUn ve Collegien ter AdmiralitCTdt
vierdeii. conform het out gebruyck, fon-

der dat noodigh geoordeeltwertj
de felve daer toe teverfien, met
fpeciale Commiffie van U Ho.
Mog.ghelijck de Capiteynen en
Chef op de Lantfchepen com-
manderende, nootwendigh daer
mee moeten werden voorfien
én fulcks daer mede
eengheheel
ander infien heeft,

Op 't tweede païm
latinhare Ho.Mog./ich
Op'tfweeiir point, aengaende
Wil liiterigeviillen,de br- het aehilelien van een goet aental
driibydereffectiveCöl Conftapelsen Conftapelsmaets,
legi 'e» ier dies aen^tinde genÊralij ck op alle de fchepen van
ttliereps gelet. 'i Landts Vlooce ,bovenhet getal

van outs daer op geemployeett is,
is alberey ts ordre geilek om 't fel-
ve fo veel doenlijk te praöiferen,
oock ten hoogften gerecomman»
deert de Opper Conilapels op ha-
re fchepen te ordonneren om be-
quameluy den onder degemeene
. Matrofen in 't felve werck fo veel
'doenlijck t'inftrueren ende be-
quaem te roaecken, alfoo weynig
ervare Conilapels van buyten
zijn te bekomen,

Op't derde point aengaende't
aenllellen van meerder Barbiers
ende Onder Barbiersop de fche-
pen ν an 's Lants Vloote, is mede
alberey ts ordre geilek, om 't fel-
ve ter executie te leggen,
fo veel
doenlijck is.

Op 'c vierde point, raeckende 't Op 't vierde piim,
ilerck Mannen van "s Lants Oor- fullen hare Ht, Mig.^,
lochfchepenom daer door tebe- wachten bet φα vmii
reyeken het goede oognierck van goede ardres by di Qiii.
U Ho. Iviog.daer inneghemetio-^if» ter Admimliiijdiu
neertjfullen de Collegien ter Ad ftelten tattet fierc^ìAnti·
miralitey t,alle béquame en doen- «en van 's Lams ΟηΙφ.
lijcke ordrè Hellen , fonder dat fihepen, fonJerfukJ^u
nochtans fulcx aende difpoCiüe laten aen de difpifitimm
van de refpedive Capiteynen de refpective Capittjm,
kan worden gelaten, om ver- om redenen in 't mmfi,
fcheyden incongruiteyten daer pointgeexprejjitrt,
innerefiderende, alfodeneenen
Capiteyn daer van te ruym en
den anderen daer van tefchaers
foude werden vooriïen ) naer de
inclinatien van de Zeevarende
luyden fouden loopen.

Op 't vijfde, aengaende het uy t Hare He. Μφ fui»
loven van wat meerder Ibldyeaen
fichhet advijs inhm»·
de Matrofen op de Schepen van venflaende vijfde [mi
de Opper-Hoofdenfullendedie- geexpreffurt^ wi/^nn/;
nen, fouden de Gecommitteer- ien.
dens gantfch ondienlligh viriden,
om de confequentie daer inne te
treden, maer u Ho. M. eertiedig-
heyt veribecken fulcx te latén by
den voorigen voet ende ordre, al-
fo by experientie bevonden wert,
dat de voorfz. Hoofden haer Volk.
foo wel, jaedickwils beter als de
 1

fhemeene Capiteynen bekomen '

onnen.

De hverderinp mit
exeCHtie van den iéi>lit
dernevenflainii föw^

fevênpeittten > ^"Ψ
laten ende gbiritirnif
deert am dt r'it'^f
Celhgim m M»"»'·.
teyt.

Het/wrfi point, fouden deGe-
committeerdens amplederen en
gantfch dienili^ oordelen ende
fulckx goetvinden dat men ter
concurrentie van yder fchip on-
der de Vloote extraordinarie foü-
denaennemeniia/effgA Man, om
verdeelt te worden op 't kleyn
Vaertuygh, Proviant fchèpen of
wel de fchepen felver naer het
Opper-Hooft ende Hooft-OfE-
cieren fullen bevinden te behoo-
ren.

Het fivinde point,' fouden de
Gccommitteerdens van gelijken
amplederen ende goetvinden dit
louder uytiiël
twaelf lichte, ghe-
monteerde Vaertuyghen fouden
werden ingehuyrt of ingekocht,
ofaengebout, omme te Konnen
feyleh of roeyen
iiaer ghelegéiit-
heyde


-ocr page 486-

en OORLOG Vijf en Veertighfle noeck 467

liey t, en yder te monteren met agt
a tteti
lichte ftuckjes onder ervaren
Commandeurs mee
negbin atbirn
Mariniers op yder te ftellen.

Op 't ackfle point, raeckende
depriEmien aende Stuyrluyden,
door de Capiteynen tenlailevan
dc Lande te beloven, en fullen dc
Gecommitteerdens hier niet ver-
der daer op extenderen , maer
fulcxaen de gewoonlijke goede
voorforge van u Ho. Mog. bevo-
len laten, om daer op dcvereyfch-
te ende noodighe ordre te ftel-
len.

Op 't negende point, fullen dc
Gecommitteerdens de relpeilive
Capiteynen van dc Vloote wel
ftriCi:edocnaenbevelcn, om haer
vangenoechfaeme Cardoefen te
vertel, ten eyndeinopkomende
gevecht, daer van niet verleghen
zijn, dan aengaende 't maecken
van een goede gedeelte Cardoe-
fen van Franchijn, behalve dat het
wel fesinael koftelijker foudc wefe
als van Papier, vinden de Gecom-
mitteerüens iiilx na eygen kennif-
ftendedaerop gehoort hebben-
de ervaren Confiapels , niet noo-
digh,doch echter is geordonneert
en goedt gedeelte tot een proef te
vedbrgen.

Op't uWe'point ende laetfte
fullen de Collegien ter Admi-
raliteyt beforghcn, dat de Vic-
tualie j mitieaders behoefte ende
Ammunitie Ichepen, derefpedi-
ye Collegien ter Admiraliteydt
voor defen nevens de Equipagie
van de
twee enfeventigfchcpea van
Oorloge gheordonnecrt in te
huyren 's Landts Vlootc fullen
volgen,om een gedeelte van liare
Viliualie in te nemen, en al fulcx
deOorloclifchependaer aiet niet
te veel te belemmeren.

DihtMrdtriitgi' mde
rictuti vm dm Mm-

vm 't m'J'nfteti,Je
achtfter"',

Ijim inJt ghirecmmmi-
durtutfidi Htcunhart
ih. Ut^. Gidipuie'rden

,„ii GtvohKicbtiihdin
ιηβάΜίΙ" weder gamtte
Μ iet Te'tl,

Of 't negende
tienden
piint,fiillen bu-
rlili. Mog. veTwachtm
hiliffiilvm dl goede er-
in! hydi Ccihgien ter-
/dmiralitep u fleilm ,fo
ratckende hit verfirghen
ti'i gimegfinti Cardte-
j,n el.' mcb mn t/iSnalie ,
Metfiin, m Ammunitie
[ciiftn, inde jelvepoiO'
un vermdt.

Inde '^nt mitsdien
kviBicgh MufT refolutie
imditi
vierden defis ,
iAtifenie di vas'ft
tien
fjisiw, vturfoovetlege-
littriitt endi ingetrocken,
li» ij difeii daer ime fir-
iiticrmge gbtirallm ende
uiJtrs isgtnftiveertjful-
litidiw dien tpde dife
ttriHughiiüg.rtfiiutie
MdirifftcliveCiillegiin
tir AdmirMittjdt ghefm
iin, mitfgaders ileo de
Hmm hut
Hi. Mcg. Ge-
iepumdmmde Gevol-

'm-hnghden mft j^ghs

l«idemTextl,verht»t-
"fktvurdin^mte prec-

k»'» ha,r M. raricb-
"ψ.

Oinniirfaginhet ne-
"fh'deflint, geinft-

''ft, [al ingnolghsmn
'""HieghMig.re/plutit
^mdmkvtn
en twin-
H^nd,fesghefo„der.
"""^""•"•denRaedtvat,
^""'''^'^«fieckjmeef,
f^""iml<lcir tifir-

'^"'".enàehrtìlt.ìAo

kirden.

Wijders hebben de Gecommit-
teerdens tot voldoeninge van het
tnjfde point van u Ho. Mog re-
folutie van den
acbtienden defer,
een overflagh gemaeckt wat de
Kquipagie voor dit jaer mesa-der
fai komen te koften, ten opfichte
van debefwareniflèrefulterende
uytdemeergcmelte u Ho. M. re-
folutie van den
vierden defes,en
hier boven breeder ghementio·
neert.fullendc't feWe komen te
belopen,als hier nae isvoloen-
dc

hooft van liet Volck dienende op tw.e
n
^J'l !»coepen van oorloge/ij nde by voorige Staet
'--""''/guWens ter Maent, ende daer
advlifm guldens, beloopendenaer

«fooS'erT'CoppenopyderSchipd' een
^forameva/®"'^'^^" voordendjtvanuit Maenden

Voordejtif/i, Man daer mêtdetwr μ/«/«r^Vfchlp^

ïijn be Ho.^^^^

J '"eicoptd'eenSchipdpord'-anderopfy/Miwie-

t66i

»/jiCoppen, daer van'tfurplus vandeSoldiè, omdat
mcdefcheeps werckfyn doende, tot twee guldens 's
Maents by de Collegien becaelt wert, ende der felver
koft-geldt teghenycw" ftuyvcrs daeghs, ende
tien gul-
den txe ftuyvers ter Maentin'tgheheel, beloopendë
ovecacbtiea btiidert Coppen in detijdt vafìatht Maen-
den . . . t 180000
HetCollegictcr Admiraliteyt tot Rotterdam, voor
Wic Capiteynen op't Schip van 't Opper-Hooft van de
Vloote yder AWerr guldens s' Maents, ende voorden
tijdt van (•"/«fZ/'Alaenden . . 1400
Een Luytenant op't felve Schip tegens AmVi gul-
dens ter Maent, ende in (oiflfyMaenden ..... 360
Voor twee Capiteynen op yder van de Scheepen
vande f/^Luytenants Admiraels fijnde tienCapiteynen,
yder vijfinjevetttigb guldens s'Maents, beloopcio twatlf
Maenden , w 5)000
Vooreen Capiteynop yder van de Schepen van de
t/«y'Vijs-Admiraelen zijnde ï/g/"Capiteynen, ter Maenc
yder mede
v^fen (eventigb guldens, ende in twaelfMacn-
den . . 4.500
Voor een Capiteyn op yder van dc Schepen van de
vyf
Schouten by Nacht, als boven , . , .4500
yOOI boHdertfepirn Conitapcls, alsvöor Rotterdam
adtieti, Amftérdam vijftigb, en dc voor yder van de vol-
gende Collegien/f^ien, tegens«inV»guldens s'Maents
voorfupplemcntvanfoldie, yder Conftapel belooptin
T'ij/'Maenden . , . 10440
Yoothmdertfeflien Conftapis-Macts tcghcns »«;(»/ƒ
guldens s' Maents yder voor fupplement van Sgldie, be-
loopt in Maenden ..........6960

'1 YoorhonJertfeftie» foo Barbiers, als onder Barbiers
te verdeden als hier vooren dc Conftapels, tot
vijftim
guldens ter Maent tot Supplement, yder beloopt in «>ƒƒ
Maenden . . . 8200

Voor twintigb Man extraordinarii aen tenemcn,voor
i yder van de t//ei-tnfBe^inii;^/) Schepen van Oorloghe, om
te bergen op het kleyn Vaertuygp of Proviant ischcpen ^

als Rotterdam voor »«B ichepen ........ 10

Amftérdam voor . ... i , 44
VoorZeelant . . 14

Noorderquartier ..... . 14

Vrieflant . . · . .

t' Samen 94 Schepeo,
Beloopt der felver Soidie en Koft-geldt in
vijf Maen-
den . ?·35500

Voor iwrte//" lichte gemonteerde Vaertuygcn, voor
den aenbouw, equipagie en montureeefcf
duyjent guldens

yder beloopt te famen.........69009

Beloopende in 't geheej defe extraordinaris t? doeine
onkoften,
negen botfdert drüiuyfent vitr bondot
dens.

Vanwelckenf^iw htndert ^iedujifiiitvierbu^dert/effigb
guldens u Ho. Mo. ganfch gedienftigh verfocht warden
te willen doen uytfchrij ven door (den Raedtvan Statp,
een petitie fuppletoir, met iferieufe recominandatie '
aen de recedi ve Provintien, van daer op tenjTpoedigfte j,.
vruchtbarigecenfentente willen draghen, danalfootë
beduchtenis, dat defe confenten foofpoedighnieten
fullen in komen , of de furninêmenten van pennin-
ghen daer op foo prompt niet ende fullen volghcn ,
als den hoochdriogendennoot wel is vereyflchende, fop
werden u Ho. Mog. verders verfocht foodanige voor-
fieningete willen doen dat in minderinge van dpiè
petitiefuppletoyr, mitfgaders op 't gene dc Collegien
ter Admiralitejt noch refterende is aen de bewuft^it/w·
Millioenen guldens,de felveCpUeeien ter Admirafiteyc
in
prtmptis moghen ter handt ghcftelt werden ( yder naer
! advenant fyncontingen) eenfonimevan»«/«Millioe-
! nen guldensipm weder geremplaceert te werden uyt de
yoorfz/itii« Millioenen, ende te doene petitie fuppletoir
der boven aengeroerdefomme, op dat de Colleglenter
Admir^iliteyt tia els voorcB beqvjaeni mogen blyven, om
dcndienftvan'f: Landt bydefe teghenwoordig^ecop-
junaufcvaotijdenmetyvcréodena vereyfch te kennen ^^
betragten, in alle 't geene U Ho.Mo. haer in't Toorifet-
ten van defwarc equipageeterZee ghcJievppWTPl'®-
Teleo. ; -v-a

Dan


-ocr page 487-

468 S A κ E Ν van S τ A E τ

il

Dan Htogb ìAogtnde Uteren ; Alfo defevtndi van de twailf
Maenden cotde/ίΦ»» Millioenen guldens tot de Equi-
pagie van de bewufte fw«
enfiventigh tichepen van Oor-
loge fyη gcdeftineert by nae een eynde ]oop:, en eenige
Provinciën niet of weynigh penningen daer op hebben

fhefurneert, andere na den loop van de ghedane

Iquipagis daer inne oock noch defeduexzijn, foo
werden U Hoogh Mogende ghebeden ferieufe en ern-
fìigc Brieven te willen laten afgaenaende refpeiStive
Provinciën, ten eynde haer Edele Mog. hant over hert
ieggendcjcn infiende den tegenwoordigen noot,haer in
'tfurnerenvan promte penningen tot defsnfie van den
Staet defer Landen fich na behooren willen evertueren.

Gefurneert by de ondergefchreven, op den vijfm
twintighftinluly, feflien hondcrtvijf en fefligb, Geteyc-
kent,
Matheus Gael ,D.B.V. Ameronge, C. D. Boetfelaer ,
CernelistiaiiVhofwijtk.iJ.Bonfer, Dauid Deliles, L.L.van
Ïatibuyftn^'J, Steengraght, Adriaeft Sevenbnyjen , Jamh Cimk.

(Slee felüet bacgiti i.ö ter becaaebcrfnflOc nocOmaeljS
booMÖcüiacOtfiEt laetfte liöthan'taböjifi öp Dei^eci
ren Oaecc ügo. jBog. «Üeöeputcetöen cnöc ofjeDoli
mac&tii{)Denjona(l0etoe£(l 5ijnbetn'i Texel acnBaec
ï|0. IBog- flEiJljeiien öen negen en twintichften bed

boo^leben maent / f)oubcnbctnfub{lamte/ batfooiDel
be %ecenbaecaenWerenbe iSecommittcecbcu iiPt be
Collcgientec ^fiömicalitepc al$iboo?namcnElöch ine=
bebe i^oaft-effitieten oüec'iSl.am.0 ©looie ccn=
paeclijth ooibeelbcn boo? bcnbtiiifi ban ben Eanbe
gecacbm/ jae ocnaccijfaem nooifaccadöch tc toefen
bat öapc K!o. JIBoö. booi Ijaece <0iconimttteecben
ettbe <i5eauif)a?ifcccDen/ bebooircO^eöE ©loote inöe
acticfdfsifoubcnioaOeiifipbJoonen/ cnöeöaifp j^eci
ren «©eoeputieciicn enbe Ov'bolmatijticljben/ foobacc
omme/ oliS om berfcftepben nnbece confibecatien
gacc 1^0. fBog. tocltiabbcn bJiUentn bebencficn
ÌDm/ ofbeft'ibe nfetfoubcn noobicftacfjten/ öatboo?

ecnfoös weynighe perfoonen bicmen foubc ÖCtCOUi

toen/ bat«0obt 3ilmatljiiclj met ooet belept/ enbe
oenocclifacmcftantbafticljept Decaeft ijabbe be auto^
riteptbanljaec jTOoa. felbebpreprefentatieende
delegatie (nbeJ&loote gefj^icgt enbe m biecboeoljen
allesSboojDaec <no?b?eenbein Rracfjtcban cicecutje
geijouben tntetbe/ enbe bat bobenenbe bfijalbenbe
DibjnariöbejlelUnge oanbequacme Ooof ben enbe min^
bece(i^fftciecen toterecutfeban [)aêc i^o. lïSog. o^
bjes enbe ginflcuctien nootfaecftelöch Uetcprclit ;
3®aec op gebeUbeceect jtjrtbe/ Rebben ftaec l^o. iKog.
ficft 'tboo?rc{iiebe'tgeabbifecrbetoeIlacten gebaüen/
enbe bfenbolgenjï goetgljebonbcn enbe toetftaen met
eenpaerighe ilemmen ten fine b00?fcl)?ebe / mtbtST
befente bccfoecfienenbe committeccn/ be perfoonen
ban be i|»eeten Huyghens enbe Ract Penfionaris de
Wit, enbe bat op foobanigljen «ffommiffie
mutatis
mmandisK öepefcfieren / mftfgacberjS op foobaenfgöe
aeglement / ten cefpecte ban be bacatfen enbe teet
€oftcn/ alif bacc opbe ftjeeren Oaece fêootlj jHQog.
<0ebeputeccbenmct ftctHegec banben^taeteecfguï
placfiten te uelbc te gaen. «©e l^eeren «©cbfputeecbcn
banbe giiObincieban Zeelant,(iebbenbe boojabbijis
cnbebenffifngOe banbe gemelbe?9?obfncie betlJiaect/
teoozbcclen befi gccabente toefen batfjet belept ban

ïanbtiei ©loot tofecbe gelaeten aen be <©?binarf)i
Hooft Officieren tec Eie/ niettemin fienbeljctceni
pac(cl) abbi)« ban alle be anbere i^?obimien / gebs
beninbcbobenflaenbe Conclufie opöet toelbciiaegDew
bonbej^eeren fiaetepjintipaelenmcbe geconfenteect/
fonbec nocfitan0 met bit Bun nbbjjö gare i^eeren
pjfncipaUninccnigfje maten te engageren/ maec bcs
ÖoiibcniS iincc bipftept en facultept uptfjetboojfcfj^e^
betóclbc'.ia^cn (laenbebefe toeech/ oftetefupbeten/
Oftè toel intcirerfien. -

Huyghéns enbe Raet Penfionaris de
Witjftace 1^0. jBog. <0cDcputeetben enbe «©{jeboU
macf)tfcijbenop'!SEantSl&loote/ fiebbenben laetften
gjüipfttiiattben banljace^o. jlSog. afgeleptbenEedt
banfiiv^eHnghe becbat fn bet fdbec refolutieban ben
thienden ^UJUfii iefthien hondert een en vyftich,

IL^ì

I; .!ί

i

©JOpOfi-
Jieom
ffniaSie
«3ebcpu>
tcctftcu
op 6ϊ
©loDt te
finlicn.


i

ri

©clffr
Igupscni
in «act
S)enfia
nacf^ bc
S^itbaer
tacSEnai>
nKnEfit.

©oen bi
<£tt t>an
fupUtriii»
se-

fc--ΐ· i

en Sebben fiare 3|o. jBog. be felbe ^eercn «iebfnut^,,
bengebalebiceert/ gcluthop öaerecepfe inkS',
3cgt|en op Dare eïpebttie / tocgetoenftljt.
iïaetheiibe Ijet fenbenban «©ccommittcertfn
Eanbtss ©loote/ ijebben be Igeecen ban^ccLb
ben eecflen 2iugu|iibet|iacnenbe goetgebonbeni'im
pjobeten berefolutie tecbctgaeberingebanjjaer
JÌaog.baec obetgenomen/ footencefpcitebanbeft,
me baec ontrent geb?upclu/ alfi toefenbe onboojfiS
geoppett/ pjecipitantehjch geurgeert inecnfemèZ
faec&e toan fiilthen giooten impotentie / bie Μ m
balentiiS banljet maet&enban eenCapiteyn cniicAd
mirael Generaci tee ^ce / immersi boo? een tijötecton
clubectt enbe finalücft afgcöanbelt tegfiens be οηΓ
fitte banbe ^jobincte ban Zeelandc, becfoethenL
alleeniüch iiptlid en tjjbtom baeroptefionneniififc
reten/ enbe bat immibbdsS foubetoctben berafmtfl
be gljeconcipieert foobanige Commiflie enbe into,
tiealsS toaerop öet boojfclijcöe emplop foubcSomm
tcberulien/ aljS mebe ten refpecte banbe Materie in t?'
benen tnbeboo?fcO?eberefolutie ban ben fevendenhfr
boo?leben maem in'tbieeöe bermeltj bat berhaibcn
bie refolutie inbefen genomen enbe be maniere to
boen baet ontrent gebjupcl» tet bergaebetittoiie ban
ijaece ï^o. jHog. met allen ernflfoubetoetbcnteora,
gefpjoochen/ enbe be refpettibe 3^?ol)imien bttfoè
De fdbete toillen ijouben bupten ereiutie/ enbetctt»
trarie berefoUiiie enbeinfltuctie ober {)etempIopta
|[anbt0 ^ec-jil9acBt / aenbebolen enbe gdclaew
aen be (©pperftoofben ter Zee/ aisi ban owi; iutji
ingeballe Detfdbe nietfoube Itonnen toecbcn tc ύφ
oOeb?acöt/ enbe bat men foabe toillen iominumnDi
gijenomen refoluiie / mitfgaeberii be autgotffaili
enbebolmarln tererecutie telcggen/ 'tfpiiiöct 0[|{<
fteel enbe ten bede boo? be twee ï^eerenRutger Huy-
ghéns enbe Johan de Wit, ifïaet-lDenftonattsi ban
Holland enbe 3©£(l-B?ieflant/ gdijcfi onbetmptitp
toiert te gemoet gefienj SS goetgebonben tntie b»
flaen in foobanigen ca^ g^t f^lbe niet aliceneaeittefioi/
maeroocfieen perfoon uptbe^jobintieban belandt
tot beuoo?ftl)?ebe Commiffie te pjefentecett/ om te»
benen baec toe ebibenteiücb bienenbe/ enbe bie beref|»t>
tibeSlcbenin Docce abbüfen pcrtinentdOcB'fjabtitii
aengeroerti toaerop boo?tif ecnigfieio?batcenbebit'
ftanbiglje perfoonen boo?gc(ïagtieh sjjnbe/ «nlKtc
fpeurt bat ben ï|eer Johan Boreel out $8ur0CinK(lit
ber^tabt Iviiddelborch,fi£{) foube laeten pjcfwat»;
ren: om fjjn perfoon in be boo?ft8?cce iiitpoitanii
CommiiTieten bienflen ban ben ïanbcte latcntitt'
ploperen/ fjebben be Ecbcn gljetoont f)aet Jft fd'
befeet aengenaem te toefen / enbe
ig betbolowow·"'
gebonben enbe berftaen ben göemdten J^eer lohan Bo-
reel tot be booifcBiebeCommiffie tebetfoecöen/fntp
befen committeren om baer tot ter ©ergabiringe ban ^
Baerï^o. jliog.tetoetbengep?cfenteett/ onbcc w
enbe toefegginge/ batöe felbe ter oo?faetfte Dai^
«Ptboetinge ban bien/ foobanitf) bp lebenofKF
ben foube toecben er&ent enbegeremunercctt fliow
ü^eecen Staten ban Holknt en Weft-Vrieflant «
i^eereRaet Penfionaris ban die ^^obincic ttlifptt»
Ijebbentoegefecijt / enbatboo?iSBemfoubeli)«8f"^
bongen al fjet geene Jjaec 5?o. ilEog. ten cefpwtf
tweealtebe gljenomineetbe i^eeren mocpif®™/™
gerefolbeert/ommetbefdbe baec inö^'lS
€nbealfoobelgeecenban Hoiianttot otibttöoiimw
ban beter Oib?e enbe biftipline onbcr öe P'»"'"
aanbeop'jSEantiS fcfiepen geembarquecït /
boojgcfïagentweecollon. enbe tweeLuyt.CoUone^

mitfgaberjs eenige tod ecbareneZee-ïupöenoww^
"^eeren «©ecommitteefben enbe «©ebolttietBWw
banben^taetelcr in Bet Ijate te fiottttenöiw ^^
nate confiberatien en abbijjSj ooftgcbonl'cnm ^
ftaen baer toe infgelöff upt be J^jobincie ban z·^ *
te nemen enbe tee ©ecgaberingBe ban Baec w^i ■

iOaogBenbete pjefentecenbeCollondCafpervanm β

regnault enbe ben ^ecgeant JlS0}0?Ditmar van ^ β
Bergen, al£i mebe benpecfoon ban Symen w^em ^
bettoeeeecgeom tjace ei;peci?nt<g enbe


-ocr page 488-

ί » t opt fozmuitcf becDat tn Dcc fcltoer cefoUuie ban
SvSen iï^nctpltltleben oiJctocpgDert Ijaböcn te

f' ï η / liimicn fcecHete φι/ öpöe glj^ticUc

/noFSccotrtiniteecbc Habcnöaec toe te p?efi0Ì)e:
?f /DuPtcn Defclbc ïdjoüimie
te boen bertcerlien/
toa coüolicöcliöercc" jijnbe/ issgoebtoDcbonben te
SecltmV atiöcte i^jobintien/ Datöe fclbe pbct
Inöcnijaïcn foobanigljcn o?bjetofIIen (ïeUetienbebie
boo>fientiiflljc boen / ten epnbe bat alle foobanige mu
ticccnUail
bi bOO?fci)?ebe Engelfche ende Schotfe ^a ί
tic/ opbctóeufiefplupbenljetbcfte bettroutoen niet
foiiöcn niOQiieti ficbbcn / mcQc binnen feecliccen iJojten
tiit/ uwfjaicbiftrictcnbeSucifbictieguarnente ijeci
tciclifn. €11 toicrt ben iSaet ban ^State ootb betfoct /
acnaUeöc «öoubctneursienöe (HommanbeursS/ ober
bcStrtcncnöe paetfen cefojtecenbeonbecbe »i5enei
talltcpt/ tc ojbonncren enbc aen te ftl)?öbin / batfe wC'
t!eBclyc{ieo?b?ei>becinbenl)accnfoubenDcbben te fieli

Bloote gerect ?ijnbe oitt onöer ben i^eec Tromp,
imoochauiitcnant1bmicaelboo?'t CoUegictec ilb^
mitalitcpt tot
Amfterdam, fit ^ee tc saen/ guani befe
23Jlcfbanbci
|eccdeRuyter.

-j van jrere , um Ji.uuiii.udp ucrc/ugci-

■f'cnte bekomen, maer en konden niemantfpreken.
iJen «,, „,
tv/imigbjlen dito pafleerden wy Beooften Hit-
• Dcniuiffin twintighflen dito
'snamidd^hs is
GaljootJ)yons ghekomen, deSchip-

;hens
'oogh

„ ______ nde dat onlen Edelen Heer

Admirael den Heer van Opdam inden

Ho. Mog. He'Eren;

'{ YnHeere, nae Generale groeteniiTe foo dient
t JVX delen , als dat ick nevens uwe Ho. Mog. Vloot

ijaljoot byons ghekomen, debchip
S Γ"^'"·^'" ' Galjoot
deaVerlmen Sem, d(

eicKe rappo!j:ccrde het groot ongheluck , weg:
^"clcontrevanbeyde de Vloote, foovanUHoogn
mog. als van de Engelfen, ende dat onfen Edelen Heer
bZfl''^ Admirael den Heer van
Opdam inden
."^■^p^ronghenwas, met alfynVolck, daerwy
drwfr»- ^y hebbende Vrienden feer over be-
ven'p,"' ende dat den Vijs-Admirael Cirrfnair ne-
fndcrii Vrienden mede ghebleven waren,

dehvA- '^y ^e^le Capiteynen haer

Kcn hebben, 'twelck feer te bekla-

in> u' ^villenhoopendatGodthet Vaderlandt
ViÖorye kroonenfal. Den
ils (^ "'""'i^/'"'dito waren wy voor Ber^i», ende daer

m ' ioo J^nghs

by tH^^i , vyf den Augufty

inde τ' ghekomen, ende den ftsden dito
datdeFnJ f/"^ •^oot dien wyvoor vaft verftonden
ende wv . °P Hollandtfche Kuft was,

icn hnv» ^^e*· fuffifant ghenoegh en ken-

V De" " en hadden wy gheen da|en Vidtu-
reguleren hebben. Wy hebben vijftim Schepen in
Weft Indien ghenomen, ende daer van de mefte part
verbrandt zijnj Wy hebben maer jinen fchepen in
Terra Nova op den fefliindtn ende fenentitndcn luny gevon-
den, waervan//r/> verbrandt zijnende (/r<> haermet
driibondtrtvijftigb Mannen wederom vryghegheven,
om haer felven daer mede naer Enghelandt of Ν ieuw-
Enghelandt te begheven,
endczijaopdenmgbentiea'
den )\inynytSt.Jatis B/ieyvlin
Terra Novaghefeyldt,
mede nemende een Enghelfch Fregat met acit/V» iluc-
ken, aldaerdoor mijn verovert i Mijn Heeren ick faJ
tot nader ordre alhier by 's Landts Vloote blijven, ver-
hoopende in 't korte ordere van haer Ho. Mog. te ont-
fangen, waernaerwyonsaltefamen regulerenöiUen
hebben.

, s, militie tc ïanbc /cnbe binanbcrenombefcl·

faccfecnban

ïiSreel üoDcti gljcmdt / üÊ nooöioe bjuoenDna
Öon ^©"e«öerinoeban!)aec i^o. Jiiiogae
SiljiiiSiWi-fScnnKDE gegeten.

rm,>i5ee«rt <i3etifputccrbcn banùÈ p?obintieban
^Jcne ii«iiam icböc"ter30icgaiJertna|ebchentgcinaecHt/
i Κ en Date p?tncipalen öc lecten €Secüinmtt=

fe« (ifia <©jflCietenbanbcEnghelfcheende

»511 lui"'»"""', , h,„i,inrhi>Vinnn>ii({ Λη»uirprrtinrtfiie

alie 5ja fommighe gheen vuf dagen, en gantfch Water-
loos , en onfe Lands Schepen de meefte part feer gede-
valifeerc, als Capiteyn
Sweers fyn Fockemaft ende
Boechfpriedt overBooit, ende de Capiteynen Temp
ende 't
Htm feer leek, fo datfy door nood 't Galjoen en-
de Boechfpriet hebben moeten af-Oaen, ende Capi-
teyn ende Schoudtby Nacht Hai^wrtnf fyn Schip is
niet veel beter, in tine ( Godt den Heer fy lof en danck)
dat wy uytter Zee in
Saht ghekomen zijn, mede
brenghende den ghewefene Generaci van't Cafteel
Cirmmtijn FRANCOIS SiLLEviN als glievan-
S^™ ISe^atre/'bKljtetbebOOreiljS op Ijace repartitie ghen, uwe Hoogh Mog. daer toe laft ende ordre ghe-
?,hif,illnflftofcft3ljnbe/ Dcn€ebttia« gljetroiltoigi i lieventeftellenwaemaerickmymetfynPerfoonfilte

netii}· lIlCUlMH'Ui'^..hfl^ f^ivrei-i-effiliitiohnn : h^KK^r, ΛΧί„ ;„

Copie ove ft Gebefoïgneerdegevallen ontrent
het arrivement van den Luytenant Ad-
mirael de Ruyter, aen de lOVtereffe van
T>elf-ze'ji y in den maent vanluly Anno
i66f.

€belc iBogenbe Il^eeccn enbe gocbe b^fenbetr.

WY hebben fo datelyck op den avont door miC·
live van den Commandeur binnen

tydinge bekomen,

die met my defe gedane lange reyfe al famen op ; met 18. a 19. Schepen aen de Èortreiïe aidaet ghe-
àtnf,,di„McrmcTmiddaghweìhinnendemfterEems ι luckelyckwarengearriveert, en niet kunnen nala-

' , daervan tenuEd.Mog. (alhoewel van alle particuliere oir-

01'<'·« meelt vol Suycker ZÌI η , met twee ledighe goede ____,n ■ · i · i : % j η

» Schepen, waer van wy Lneenentot eenB^anderby cuniftantie noch met bericht^ xlaer van aenftonts pet

onfe onderhebbende Landts Vloote ghereet hebben ! Poft notificatie te doen j lyndetot dien eynde voor

ghehoudcn,nochisbyons eenCoopvaerdervanRct-j ditraael kortheydts halvenoverde copielemiffive

a Compagnie komende uyt de Caribi- Vanden voorn. Commandeur, waer van wy met den

1 ' SchiPPe"· 5 Schip 't Hart, aen naeften u Ed: Mog! breder fullen adverteren. Waet

medeeyndigende, bevelen u Edele Mog. Ed.Mog.

ΐΐΐΙ
ì
I

SI

Delf- zyl
dat den Heere de Ruyter

Heeren ende goede vrienden, in Godesbelchermin-
ge. Groeningenden ly.Iuly itföj. Wasghepara-
feert
G. Grup ut. u Ed. Mog. goede vrunden, Dc
Gedep. Staten van de Stadt Groeningen ende Om-
melanden. Ter Ordon. der felver ende gheteyc-
kent

N.BufchSecrc:
Kinder Copte,
Ed.Mog.Heeren;

i

Μ

en OORLOG. Vijf en Veernghfle Boeck 469

MY Heeren,ick kan niet nalaten u Edele Μομπ2
de met blydtfchap te notificeren, de geluckige
aenkomftvan myn Beerde Ruyter, fterck
18 a I ρ Schepen, Godt wil ons voortaen feghenen
Defes eyndigende.wil U Ed. Mog· God bevelen. Ilers
Delfzyldcn 27 luly 166 j. Onderftondt u Ed.Mog.
ondcrdaniehftc Dienacr, was gheteeckent Gerhard
Schoy, Coli, accord: ende "Was ondertceckcnt

Sc

N.BufchSecrc.

Ver-


-ocr page 489-

van ST ΑΕΤ

1(jly ommealdaer de noodigheordrcste ftel-
len op de ingevallen Schepen onder den Admi-
tael de
Rufter, met der felver byhebbende Ηπη.
een met den gevolge en aenkleven van dien, en
vorders als rot het doen komen van de voorfz
Schepen in een nader Zeehaven deferLanden in
Mandatis was gegeven,

«Den tienden Augufty iiiöf. i§mo?0en0 ftecl bjOCB /
naec Dat ocnoeBfacm t«bc nacfitbaec tcbooren upt bc
^cOecpiS
bergabctirtgö ( boeninaclsi met be giaaljten
in
Texel ieggenbe loaren Böeöoomen / enbe ben boo?f3
lalitoasiontfanaöen / fijnbe boo?f5lgeecen «©cbepu-
tcecDen/ ttamemlöcfi ban't €ollegte ban beJIBaegS
Gael, tUeesBenjS Hmftecbam/ Colterman/cnHoo»
renken /
enbe tocegUcniS 39ao?t-!9ollanbt Roos /
met het SaSDt ban Huyberc Coelentroever upt Det
nieutociï^iepten\7f upten ^mergfjcnii toectrocfeen/
enbesijn i$mtbbaüi)Si ten ttajaelf iipren
totHariin-
ghcn
opelwomen / ban baec tecfïonbt op Franiker
enbe foo boojtss op Leeuwarden , altoocc ^tiaClJtSi
bscbleben.

g&en eJfden 5Ön ban Leeuwarden op <©0£iUm/enbe
boo;t0
te Greuningen fabont.S aengD^^onien / altoaec
fabontiOibecttaBten.

3&cn l^ 5tjn ^mccgeniibjoeBnaet Delfzyigeceben
Qlluaec boo;mibüag(!!$ aenQuamen / beet; ban baen inp
ons tecHont naec 't boojt ban b'Jgeece de Ruyter Rebben
bcfleben fijn oBb. ban fön langbuctge en becbe ccpfe bec»
tbellel^omt/bte ηη(ί met gOelücIie beieeftgept ontftngQ ;
enbe ië bojbecs met 50n €b. begonnen te fpjeefien obec
be te becamen mtbbelen omme met fijn onberlöooclgOe
^cgepen f η een naetbece en gelegenec ^ee ]|aben befec
Eanben bf nnen te boomen / οΐ!$ mebe eenf ge opmtngfje
beifotïltaenlangfjenbebe feshonderc twee.entaghtigh
HQacq <9ouÏitjS bp be tooojfj. ,Stl)epen tnebe geb?acln/
Daec op met öet toaepen ban be toitte blaggfie be (©ffi»
cfecen ban be ^cögsi ^aebt een boojt toiecDen gefepnt/
be tpelcfie gtjetompateect / enbe be boo7f5 ^oincten in
belibccatfegöelept toefenbe,/ löeenpaet(öc6 becflaen
enbe bp be ϋοο;Γ5 l^cÜBS iiïaebtgeabbtfeert / bat gaec
«gb. ooibeelben bat fo toanneec vy f a fes «©alfootjS tofecs
ben geemplopeett / en bp be ]^eeten «tSetommitteecben
ban be cefpectf be Collegfen ter 3lbmfralitept in Texel
tniecbenafBefonben omme beccete ombetfien/ enbe
felbe banben Bpant omtrent befe^Kutlen bepitg binben^
be/ bat f η fultften geballe met een goeben tof nt ban ftfct
foube fionnen ^eplen omme Texel of vile aen te
boen.

^dangenbeget^ointtban'ti^oubt/ batl^aec€b.
oojöcelben'tfelbe binnen beöoo|Den gcfonben te toetbei/
maer bat be Supctteren en (©IppDant^ tanben binnen
'jS ïantsi (0o2log fcljepen beljoojDen te betbljiben/ om^
meboojteiioomenbefioflen / al^Ei mebe enbe infonbec^
fiept be lachagfe enbe becb^embtnge bie ooo; 't berfcge^
pen foube ftonnenontftacn / bat ooch be labinge in fjaec
©finten omme gelütöe tebenen gljelaten foube 6onnen
toetben.

g&atOnbecQft b00?f3450ttbt toatcrttwee hondert
vyfcigIKacta <©out/bteöen l^eete 3tt. Sibmicael tap»
noneeïbebi a? beo<iSenetael©alt6enbutg bp (ïjne mif»
ffbegeabbjeffeerttBfönaenijaeti^o.jiao. 'ttoeitö bp
onseeooibeelt tofei;be boo? ben boo?n. eeneraei abufi-
bel(ic6tefi|ngeftBiet / betb)pgebbengerefalbeertelt6
oen onfe ^?incipalen te fcö?öb«n omme Baet pjbjiis
baeropafKttwgcen·

S A Κ E Ν

VERBAEL

470

i6éy

Van het ghebefoingeerde by den Heeren Gerart

ii

^efi boojfj ftbmfraelenbe beanbere(©ff((jmH
fuUenbe in Texel fön gfjeftomcn / Bebben
Baten tiitnft
gcoffreert. '

<©bet al Bet booben gi)efcB?eben / gebficn bcffti
abonbt aen öe (©epmectbtn in Texel, alji mtebt
tot Amfterdam gfiefcB^eUen enbe notö afgdcfoni
öen.

Ti onder dag den 13. Augufly \ (jöy.

i§Önbe refpectibe ^^eetenaen ijaete^cBepctigiK.
gaen enbe fiebbcn be onfe namentlycB ban 5inifl«bani
gemonflert / Baer acnfeggcnbe bat De ^tBeptnmo^
Bcb?Qg{jttoo?ben in Texel of Vlie , metbeloftcnais
ban pbet naec beftine te fullen laten bectret6en / ^ou»
benbeljaerin bienftcnbe maentelgtbe gagietotneci;:
ber o?b?eenbe ^romfiagl) / baEtopfpbaettoonliia
obebient/ beBalben op 't^tf)ip banben Capftepnbait
bet Zaenbaerecnigemocpten Dabben / maetfieblKii
bcfclbeinfiiltegebjagt j bfebanbejlSajeöeDöniötoot
^pul geBabt enbe fijn met grootefisocpten toetetgou)
ben / booB bf e ban i^oojt-ïgollanöt jfln alle optiena
rwaelfjuaan booigegacn/ toaeromme gel0tR{)tcc na«t
too?t gefegt ben ïgcete Meppel met tachtig iBan üptDe
tCmflerbamfcBe fcBepen Bebben moeten uequaemtnai
fien / be ttoee anbete fcfteepen ban 3goo?tBollant /
ben bat 31aec binnen Emden moeten blpjjen,· tuteli
te noteeren bat geene ban be H^atrofen ban Soojtlol*
lant baec obec fön g&eflraft: '©etebenbaerbantoai/
bat fpmalbanbecen Dabben
1üdö0 gemaetiit optie(0(i^
log^tBepentefullentoecbengebjagt / baerfpiiaciK
ftoatl^ tot henben.iOnbet befe groote muptincetjÜjS go
toeefï een Slan^anf? be 303etelt/ban® elft/bieiunticop
'tfcBip banbe Bice 3ibm. ban Nesbie aenmeclialletif
fcBepenbat bup?Babbege(iootBtenbaecopBettaptaiti
banbec Sacns fcBip/ bie Bem bebe bectteiBen / öattoq"
gecbe te boen / baec ober met ben Cap. Bant g|peiti(te
b)tect/bie Bp be;5;ocB afrubte en 10 boo;
gegaen/latetu
be be Capitepn in groote tonfufie met föti bolB/ öattffl
IftaegBaen boo^Babbe gBeBaeltenBaecgoet baetfn
fmatBte / toaec op ben Cap> aenbe BlaggB^cnott^ f
baet 3önbe guam ftlagen/fo ober jpn bolftaliS beboejlj
IBatroojS/ baec op aenfiontsibettoacctiiijinafsew
enbe Bet rumoer gBcfifU/ met belofte BacecföDeMf'
foube blpben/ enbe toonen €erlücbelupbentefiin/nwt
toaten opgereupt getoeeft ; tocbcc aen 6oo|t banDe^
micaelfioomenbe/ berflonbcnbatlontft:
naer becifecatie banbe §^etfoon Bem aen boojt ω»^
SUbmfraelterfiontBabbegefien / ennacr gefojtrpyw'
isi necgeniögebonben / bog toepnigB baecnaet»(«w'-
ban van Nes ftomenbe/ ijS
Bp upt een banbe JJj
in befïoep gaen fitten / baecBp boo^bcn^fert®®^
befient boo?benbe isi uptgeBaelt / en ticeiBi^Ö^^f "ïiv,
aenöoo?ttoo?tbetoaect/ enijïnaeberBant totwowi'
bam opgeBangen.

®e Süeecen Bontemantel enbe Schii^^PF^
ningh
iSetoimBebbeten ban be 3®efi -
Compagnie ter Camere tot gimflerbam / ^
gBebenbe toegBensi be felbe Camee

teecttefgn / omme ban ben ^eceauptenaiit »"""

taci de Ruyter ober tc nremen eenigB οε^βξ;-}^
ben toeftanbt enbe gBelcgDentBept ber faetue

3®e(l-^nbife€omp.inGuinea,Bebben te B^n^a
benöatfemet bertoonöetinge ban befelbe^ete
benbetffaen/ bat be
4.32 msatta Ooubt^/ baeï pb»^

€nbe«Ifo(iuptiiengijcljceleti SriissSraibt betffaw
totecDe batöe bo?tiecc432 iKatq «©oMtjs / (J
jjH ,,
ocemöarqucmin'tiêifttp ban Ικη ©keibmftati^.

fohermans , endc Everhart Hoorenk.ens , vol- Nefch / ottimeDol0ÌJeniÌf0n toonoffcmj

gens refolutievnnde Gedeputeerde Volmagten i
LhaerHo M^endeigoet vhdenvan

de aeawefende Gedeputeerden ter Admirali- | betenboo| 'jSEanbtjS ©lOOtc op Öe <eng{)e|fc|)t hïï'
teyt, alle wefende in
Texel met ende be- ; beet / cnbebefiommert fpbe'tfelbe te latenbololtcii/
neffens eenighe vande andere Gedeputeerden iiiaIiit)Obcnaenïieï|cecenonfe Pjintipalenbaec^
ter Admirailteyt van daerghereyft mtiDelf- BeftiJjeBcn.


-ocr page 490-

en OORLOG. Vyf en veeriighfte Eoeck. 47 i

hoiitlitfnaije/ feijoebe banbcCompaenfe/
S üeii enöe betfocBtin/ Daec toierDen öBetoep»
■ rtlrt/ mfoecHentie alst nocBaenDe «ecren <©etiepu«
?«rbf lipt öe €allÊOi«n «c SÏDmicafitepDt / bat Ijet
ffihc ijaetten belioebe Dan öe felöc Öamece
harò? iT^ase baet toe fict fout« fön sebf fïfneect / mocD'
teZlaftcrt ; oocD alfoo baet aett be boo?f3 Cclleat^
ntoaVoefcÖi^öen/ uptoo?faecfiebat öpben ttupte^
„àinàùrtiitacl biRuytercnbebcnsantfcBen «rpgS-
fìacbtWfefbeoeP^etcnbeect/ 'ttooo?f3.0oetupt
ten üp 'li ïanti ^cijcpen Decobect gepiocebecct te fön/
iöl)acctccanttooo?be gefeptalfjicc baecin ntctte6on=
ncn toicöen gebifponeect / enbe toecbolgen^ Bet becfoecf?

gecjccofcert.

Vrydaghden ij^Augufli 166 j

^ntojgensS omtcettt vijfuptcn/ be J^eccen
(öücommtiteccDeniSaengebient toefenbebatbenlgcece
SluPtcnantaiJtTi: beRuyteröp ijaec liìog.

toai gecligfcct tot ïuptenant SCbmfcaei ban ^ollanbt
cnöc3©i|l ©j<cfïanbt/ tnplaetfebantoijle benï^eece
ban Wairenaer,iS3l:.aebac$te/ fönbe felbel^eecen
naer't^ctiipbantien boo?noemben ït.mm:beci
trarftcii ' f nDe fijn €b. baec oöec Begtoet / toaec op oocö
flciiftotitiSiie ftrftgsS-aacbt ltf aenboo?tfl
«5eönt; öe
toifHc getompareect fijniie / albaec boojaftelefen be
rcfohnlt ban tjacc KSog. ban ben 11 : bcfec ;enbe
{jcteenfc5?öi5cn.ii bi-cfclbei; gebeputeccbeniinTeflel,
Dtttin: üato ban iien 12 : bfto / bp toeleg aenfcD^jjbcnjü
bentioojn.J^cecebe Ruyterteiecbe bccfoclit enbe fles
gccctaenftint.e naec Teflel tc ftomen op 'é aiantS ma-
tc/bcnii5crequfceecben bfenft te boen/enbe metfitj^
mebc te nemen ben ï^pi 3tom. ban Nefch, omme ten
fEitjcn fine gecmjilopectttettietben j latenbe oppec
Commanbo ban be ©loote {jlec in Dcift-zeijUeggenbe/
aeniicnat.aömfcaelban Meppel; toaecop bcnfeL·
bcn^eeteficfjaenflontjiBeeft eqp^epaceett /«tbemet
bcl^ccren 43ebeputeetben uptbe Collegfen t^c 3lbmt;
tattttpt gcrefolbeect / bat De ttoee tötften met «ïBoubt /
in
tetitenbe 682 fflSattitiaecDctiJupjS ban Bern a^e
«Ruyterfoubetoo?benoeb?atöt/ gelöcfetjï gfiefcijict
onbetConhuite ban ^uffc.be
Ruyter .eitìieben Conti
miiesterck fornaecbeco?b?e / geltjch ooiö be ftlftcn
nw
stltble ftiniSbelöept op be uptccpfe tot tetlofltngeti
™ «ejlitcn ^laeben (n iöacbatfen cfjebanglien
(ittinbe/ toaeren mebe oöegeben / icnberbmnitiïap:^
OTomen becanbecinge-baet toenfet enDabbcfJonnen
wcötngcbjupt&t.

't©Mjf5 Commanbo bolgeni boo?f50?b?eaenben
fe«c|£t.?it)m(rael Meppeiobecbe ©loote Otec leg^
wnbcgcbcfericrttoefenbe/ enbebettboo?n. «b^
l^iMei ban Nes feec aengenanuljjtfi aengenomen^lje&i ;

/ 'Oeene ban Oem (n boegen boo?f5 ieiecbebecv !
menùebemt/ ijSbengemeltcn.^eew mrn.imet
moi bentffensj ben feiben ® ijs> aibm. ban 't
ï® tbip bec= i
afo?ttot DdfF-ziel/ olbMict be /
a®apenen toietbe gebonben/ enbe ban

omrent Oet getal bandertich <©fffciccenenbe
Γη ; 'bjc öaeccn bien(l b?ptoiUlrt)mcbÉ{)abi

metttoee (Stecfi-^tljuptcn bec^ .........................—

non h? Groeninghen, Dp tocltfie ocitìfie fiefCa^ fen bagO fai bipben toaejcn enbe mojgBen fai toojben

tngcfjaeit.

^ ^terdach den ιγ x^ugttdt cróóf

^^ toeberommeaenalle onfcïStöei
noÉöobebientaibonben/

Maendagden 17. Augufly

^efen naec iBUibagB t^ bpi^e^ccen «Setommiti·
teecben^cbomen eenen
leremiasFranfen, be&entma:
Itenbebat giecinajü inge&omen feebec Cialioot geboect
tpfcöippec San güllts/toefenbe inbienfle banb'^oflf
gnWfe^Com^en «at Babbe toefen Kcopfen ombecfel·
becÏgcfiepcntetoaecfcBontoen / mebe bjengenbe enbe
boettiiefetliec beriggt batten é.befec tot f^ecgpenin
® oo;toegöcn toacen gtieaccitoeeci
tien ©op-SInbifcBe
ïietoutfcBepen befecïanben / enbatöpbenComm.

J5c I 25ittei:

fiebben Baec bececrt met een iConnebiec / namentliitft itf6c

l)et ^cljip ban benfóeer deRuyter aConnen btet/__

de Wild enbe vander Zaen anbf c{jalf (€on/ en b'^nbece
een iConenbeop bep^pfeneen i^innctie.

^ejinaec mtbbagl) Bebbc met ben i^eere Gaei een
fteei;t)enaer£mbdengebaen/ aibiaectioomenbetoUcs
ben baec becfotljt omgBetcacteectte too^benboo; iw
^tabt bat iiebbcn gBecjccufeect / enbe 10 ben ü^eece
Hoorenkcn Been enbe Ujeei; nacc «ScoeningBen
tepft.

(®ocIi Bupben met be Commifen Koman enbe Stuart
gefonben be gemonflecbe iïollen/benef^n^ een IBtffilw
aenBaec <{£b:|I^og:

Sondag den 16. Augufly t66f

^efen ocgtent ten r.upcenbecnomen mecbenbe bat
ben ^m<cae{ Meppei be t»Ute tolagge liet biaeien /
fpn be ^eecen <0ecom. uptbe Collegten tee 3(bm. baec
naectoegBeoaren / altoaecgBeKooraen baefenbe/ ben
CcÜgiSüaetbjecOebebonben / baec tee occafiebanben
i@a|t-bDaetenbe totntboo? eecfigB^efolbeect i^batbe
Eoot0 lupbe aenflontüi fuilenmoetenaen ϋοομ bomen/
enbe be ^cBeeptS boUfoecen bie aen Eanbt motgte toci
fenbp (ScomilagB fcBecpelijtb gBeo;bonneert gaec
albaec tn Bunne «^cBepen te taten binben / omme
opBetlQaei>enbanbe ^laeubve J^lagsBe Zee teme"
men.

25ptoeif6e occafiebeboojnoembcïupt. 3fibmfcael
Meppei beBoubenbjC Bet^ippec Commanbo/ ben Com»
manbeuc be Wilde ie gebefeceect ^etCommanbo^
ttoeebe enbe ben Capitepn HaêKwanc aisi bccbe lfeooft
banbe3@looten.

«Snbe Ì0 ben boojnoemben Haexwant göelafl te Beb»
benBei Commanbo ban be drie <5tBepen ban be Ma-
ze , foo toanneec be felbe ban ibe anbece ^φ^η
fullen moogfien Boomenaf te fcBepben / enbeiat
Bp met be .iScBcepcn omtcent Bet (Cepef ofte Mie
gBeboomen toeefenbe/ enbe^e l9)int bienfltgB ofte
fabocabel tocefenbe / iet met ie felbe iScBeepen fai
)Iactcnboo3t(iaen fot inbeMae£e , ofte in. Wen,ben
feiben Haexwant, boojonbecbom ofte οηο^ί1ί0θεικ==
BeptibanföniScöipgBenoobtfaocbtbjas^baficmQöCiln
Texel ofte Vlie tn te loopen / .bat in fultften (fus
ben Capitepn lan van Nes niet 3Ön onbiliBéBs
benbe ^cBtp be ®?incq|Te Lowyfe beneffensi fpn
bp BeiJlJenbe |?!?(n£en öct naec be Maeze boojt
te fitten / inbten be a®lnbt baec toe bienfligft W
flnbeiftnbtsmetbcanbece^tljeepenmebc in ιεδόο»
pen.

i®en Huptenant ban CapitfpnPompBeeffbtftrnt
gBemaecbt bat Bet boltft banben félben «apitcpn

ban't ScBip bjasbettcocöen tot-op'taBetalban dne
en twintig jBan.

<©Bcl}jfb oetunaicrtomentoiecbe bat op 't igfBfp
banben1t«ptenant?ibmtcaelMeppeiiingBetoerlötlï
maecfoo becl man ggcbonben ibjiecbt / baecop
ais nocB gBeen Hcfolutie / maec fjjn

top gBebeteBt en becfotfit öwjiielgeecen USeppelenbe
fReosetc.

^^otB ili becfiaen bat be ^l^ggBe ban 't ^tBip
ban. ben lacere be Ruyter enbe ban l^eji nogB bee*

afe" fcioicn iScBepen toiecben.geloU enbe

i^loote Btec op be iteebe leggBenbe in goe^
^wtfeecbErineBenpt tebiengBinfottioo? dit n:'eFel

negöeniSiooifen / e«be

^ctiaitt)tn)jettbei00ftìjifomrac»an«lf honderdt

-ocr page 491-

SAKEN van ST AET

471

i^ti^ Bitteruptrjjt» onIJccöelJöinöeiStBip mctbcn booifj
_L <i5aljotsi^tI){pìJeEtoaiSafgefontieneenen . . . .

. . . . I>pfft8&ebbenbe25?(etienban9itibecten<·
tfijiiatc ommeDe ^eetenGaalen&e
Colterman öaec
aen 25oo?t öan't boo?f5 Φβΐίοι {jebbenbecboegt/'c υοο?^
fcö?eDc becicöi ban Ijcm ^cfjfppec felfü ontfaneöen /
enDcoocË bifle genomen bantie acte gent baec toe bp
ben felben Commanbeuc mebe gegDeben j boo? b^elt >
Be aengenaeme enöe langö getoenfle goebe 55ootft ftap /
toegen$! be ]^eeccn düecommttteecbe int gemepn bec^
ce«/enbeboenbctaelen . . . .Sübece g&utatonö.
<©o£hljeeftbenboo?noemben iScljippet gecappo^teect
batSptnBetgectoaect^ goomen/ buptenbe ^Uppen
ban |goo?taegöen öaböe gfjefien/ tuffcftcnbedemch
enöe
veerdch Cngclfcöe (©o?loo8 iScfjepen/ allejjet
toelc&ebjp Bp miffibeaenben «aeöt Rebben behentge^
maecQt.

Dinsdach den 18 tyiu gufli

^e HlootjC-Eupben eengenomen omme HanbtjS
3&lootebanBfecdptbe Eemstotboo? Teflèlofte Vlie
te Brengen / fijncefpetttbelflcB gelafl ftaec baec toe
aenboo;ttebee|geben/ enbet^ mebeboen ben €com
boen coecen om ^ooti$-3@olcBeen ;$oo?tte boen

ga^n-

3tl(foo becnomen tBiecbtbatbe ©lootebeci! toatec
ban noobe ftabben / ts! öetftaen cnbc geojbonneett
tee tojjl Buntfcftap Rablien tot
Embden een hjatec-
^cfitp lagö / af te fepnben ben 25oobe ban
Rotterdam
aenbenl^eece JEtaetS-4g!ecc Budde,mct becfoerb fjjn
€belgept get felbe ^cQtp teitbe Ciupren enbemet
toatec upt be berfe
Eems affepnben aenben fibmfi
rael
Meppol, omntebooj föno?b?e betbeelt te bao?»
ben.

©ectoatrjtenbe mibbelei:to0lebe55?jeben ban Baec
<!Ebele üogenbe al0 mebe banbe^EÌ&tbeputeeibe tn

Teffel.

Woenfdachden 19.

(©ntfangBen een mfffibe refponfibe ban h'i^eec
Buddens, loaec bpgpnotfftceecteen 3Batet-^t[|fpte
Bebben geïjupct Doo?be fomme
banveertich gulben/
baec op g{)eanttooo|t get felbe te fuUen alj$ notg bec«
biatgten.

351to (0n bp oni oefiomen vier (©aljotji-ïupbcn bp
be i^eecen «©ebeputeecben fn
Teflei ingeftuect /aljS nae.
mentine^ lan Pieters Moy-Wyf, Pieter Sijmons
Pan-Vis, lanPierersOotje, enöe CornelisAdriaens
NoljfuHertbe PieterSijmonsenbe lanPieters Ootjes,

be|lSa5e Stoepen geupben.

Rebben be €com been coecen beis naec-mibbatSii
om Bet bolcfe aen 25oo2t te boen gaen.

€nbciiiben aibmtcael Meppei om afte Bunnen
feplenuptbe cefpcttfbe ^cBecpen gegBeben foo beel
bolcBaW BofiemiflTen/ foobat tot 70 a
80 man fi
gecompletecct gebojben.

«©ntfangBenttoee mffïïben upt Teflei, melbenbe
beinl§uccfn0ftebanbe«lPal/ooti/ en'tuptloopenban
■ be ©loote/ enbebe aenHoomffe ban ben 38bmtcael be

Ruyter.

'D onder dach den 3 o.

^{jntenvyf upren'«mo?gBen!S naecbenMbmirael
Meppei gebaeten aen Iioojt / ten acfit upcen 't ^ntBec
boen litlucn enbe f0nfoob?fempl gefeplt naec t<0at
. tot ocncifeng
Barcum / alfcoaec alle o?b?eii Bebben
ocfielt/ elcBeen Hootji üSanomupt teïootfenge»
geben/met <0flliotsi geojhonneertbe ^ee te onbetBen
nfafes mplbuptenbe3©al/ enbenocBeltB appacte
Eootsi-ïupöen om't Vlieintelootfen/ enbe oBeo?»
bonneectfoo b;aii5obt toebec enbe bifnt gaf Éee te
Bfefen/ enbefijnfoogeftOepbenenbe begon 'jSabontsi
bcJOfnt gpetenbe^upt-<aoftte toaepen.

Vrydaghdenit.

^oten fes upcen becflaenbe besloot uptsfiiftti,
tefönmeteen^upt-<©ofientoint / beiSlocöe
dri/»
vier
upcen / toaec op top onfe ïïepfe meöe te tuo
gBe Bebben gfjefet / enbe ten
neghen uptcn ώ
g^ilfSPl becttothen / too^benbe banben CommanbZ
enbe «©fftcfecen ban 't 5po?teii geconbuifeect/ enöe d^
faivo canonadesgöegBeben/ en guamenfmtliiiaaBgtot

22.

Saturdagden

'ö maojgBenjibioecB toacen top op tenfesuptfn/ .„
fön fabontsi ten
feven lipccn gBefiomen tot ïesutoaei·!
ben.

Sondach 23 .

©anïeeutoaecben 'jinaec mibbacBiftjngeiiotiim
totïêaecUngen.

Smaendachs den 24.

ben ïleecc <0aal naec Amfterdam becicotfiM
ben €qu{pagfe-|Beeflec ban ©cie0-Eanbt teiatwi
batgifiec abonbt upt Bet
Vliefsï geBomen/ enbebat
be
drie Amfterdamfche J^JÖfen feec fCBalOOii 06%.
bentoaecen/ malBanbeceniBebbenbe boö; be^Soegg
gBctoeefl met Bet öacbe toeec enbe |lo?m baniSotóagft
nacBt.

©pbenabontten elf upcen accfbeecben b lcettn

Roos enbe GaeltOtHarlingen, ;

1>ingsdagden

©ecmfijSbe ©ooiftaenbetgbfngBeinbiBit ^aiSt
notBfcB^pbensÌ becnomen Bebbenbe/ ben metb'^»
cen
Roos enbe be Groot, gBefeplbt met 0« Slspn
ï^acHnghec giagBt «aec 't
Vlie, enbe albaectieljoniw
bat be @?{jfen toaecen opgBefcplbt / ieggM^et
^tBfp ban ben Igecce be ïïuptec enbe
vander Saen
nocB in 'tiSai banbec ,;§tBelUngB * 3Dn aen (ooit
gBetoeeflbanbenl^eec SUbmfcael
Meppei, Icgeöffliie
boo? be Sloot / enbe ban fön oEbele becftaen
/>tet
on0 3@oitB Babbe opgBefonben j baec bait ba«i
fl^n gBc3eplbt naec be iBibbelgconben baec tm
jgrBoubt bp 33agBtbe
Wilde Bebben aen Boo?litoBe<
toeefl / b(e fgn fcBut meefl Qupt toajj / enbe tiaii
baegBmet fpn J^joutobectcotB/ feggBenbeeileiSM
te fpn/ mepnenbe fpn ®oUB bat ban abont obec'tltif»
fe j^laetB fai Boomen / foo met fultBenB£tb)el
oBen tot bat iSfoutoecsifouben Boomen/enbe fietbaff
fetten.

a©aecbanbaenB« Slagtmp ijite moet gheviertn

nefFens Stavoren.

^aecinne geen eben btnbenbe naec intffe(l>ait<
opgefepltben.

tMi^ve aende <yidmiraltteyt tot ìÀ^

flerdam.

Ui

Ed. Mog. Heeren.

Edele Mog. Miflìve van den fovmtimdin àfier,
beneffcns twee van de Heeren Ghedeputeer·
den in Textl fyn onsop den mihmtbiinitn
vondts ten tbien uuren ter handt gheileldt,
kers inhoudt voorden ontfangh ter intentie «i
hadde voldaen , feedert hebben
ontfanghen wn
Galjoots tot ondeckinghe van deZeeby deHeere»
Ghedeputeerdens uytde
refpe<aiveColteieo«ig"®'
huyrt , daeropterftondt de Vloote in Poftuer vw
uytloopen hebben ghebraght, en defelve
daeraenvolgendedoenfeylen
tot beneflcns Bar^^


1

yt*

-ocr page 492-

en OORLOG Vijf en Veemghfte Boeck. 473

Birrtm) iyi"^ mijlen van Delf-2£yl recht
^ i-t Gat, beftaende de Vloote uyt drie
fchepen
' van
dc Al-^i» Prijqe, van Amfterdam

/■ Schepenvan Oorlogh, eenFluyt, endedriePnn-
lenNoorc Hollands , een fchip eneenPfijsje, teia-
men/ii/V«
Schepen, behalven eenige Capers ende
Z-euwfö Directie fchepen, daer op de wintfavonts
liet beginnende Suytoolï te wayen, fyn de Schepen
huyden morghen ten drie uyren onder Godes Zeghen
uyteeloopen j ende alfo v/y u Edele Mogende Schepen
hebben belaft het Vlie in te loopen tot voor het
νίΛκΚ, ende de Princen (naer dat die door den
Fifcael hebben doen configneren ) tot voor de
Palen ; foo verfoecken wy U Edele Mogende gelieven
fpoedighe ordres te ftellen datter Lichters tot
bet innemen van
-"t Schut dat daer toe vereyfcht
werdt, mach werden
ghefonden , benefFens een
lacht op Harlinghtn tot ons tranfport, met naer-
dcr beveelen van U Edele Moghende waer naer ons
fullen gedraghen. Den een en twimighjten AugnOyfes-
tiinbcndirt νφη fefligh
afghefonden uyt Delf i»//. On-
derftontUlidcle Mogende Ootmoedige Dienaren en
getceckent

Girrarit Celtermnn. Σ. Hetral^e»,

Memorie.

ζ ρ Marckgoudt
en 432 Marckgoudt
jdooo Olifphantstanden
3 Schepen met Suycker
Legt hier met 19 Schepen
De contanten van de Ruyter>

ύ/Ιφνε aen d" Heeren Burgermeeflers van
Haerlem.

Edele, Erentfcfte » Wijie ,Voorfienige,
feer Difcrete Heeren,

N" Aer de ingekomen tij dinghen van 't Arrivement
van den Heere Luytenant Admirael de Ruyter
inDelf zeyl, foo fyn uyt het nieuwe Diep der-
waerdts ghecommitteert d' Heeren Gael weghens
deMaes; Hsereni^en ende ick weghens Amfterdam,
endeEjtj van weghens Noort-Hollandt, ómaldaer
het noodighe te verrighten , alwaer wy heden
■voormiddagh lijn aenghekomen, ende vertrouwende
U Edele Achtbaerheden niet pertinentclijck van
tlles te fullen zijn onderricht, hebben niet wil-
len afwefen by defen U Edele nader kenniflè te
gneven, namentlijck dat hy Heere de Ruyter in
altohaddcghenomen «/We«»ierti^éprijfen, maerver-
midtshaerqualijck Zeylenals andere incommoditey-
, heeft de felve verbrandt ende het volck
aen landt ghefet, behalven
fes fchepen die noch
behouden heeft; brenght oock mede den Ghe-
nerael vande Enghelfe Natie aldaer, die voor defen
^r den Generael Valckenburgh met de excrable
Moorderyeaen d' onfegedaen is befchuldight, dat den
neer de Ruyter Verklaert onwaerhey t te zijn,als alleen
/ den hals afgefiieden, om dat men meen-

oen dat den kruyt Tooren hadden doen ftringen, waer
Moren en foo veel Enghelfche op
'ognen ; den felven Generael hebben wy op huyden
«oor onfen geweldigen naer Amfterdam opgefonden ;

orders den Heerede Ruyter mede brenght
eitodtin
taebtigb m^rck Goudt,
Sut°l· ^T ^''iPhants Tanden, en drie Schepen met
ernl Cf koperen Kroon met Roode en

ien ""'^'■auden befet door den Hartogh van lorck
Dlim» .T·'^® Koninghskens met verfcheydene cóm-
f^T afghefondenj heeft oock noch pen

S^^Qcpartye contanten by fich, fyadehet reftaatvan

'tgheldt dat tot loifingheder flavenwasgedëiUheert;
ende vermidts U Edele voorleden laer my gheliefden
■ ^
te ordonneren dat tot loffinghe van de Haerlemfche
flaven den Heere de Ruyter mocht werden gefchreven j
foo foude nu op'tghelt Kunnen reflexiewerdeh gheno-
men , want zijn Edele niet een eenigh menlch van
Haerlem heeftgeloft, daer toe nochtans van ^ie Stade
veelghecontribueertis. Wy fullen foo dratìoenlijck
ëhdenaer ondeckingh van de Zee, midts lichtende
den Aep gelij ck men feght, de Vloote naer Texel doen
zeylen, zijnde alle het Volck kloeck ende ghefondt,
willen den Lande garen dienft does , midts dat
moeten
veertien dageö Ververfen j mae» den Luytenant
Admirael ende alle de Capiteyrien prelenteren haren
dienft omme aenftontS Uyt het eeii in'tander Schip te
gaen, 't welck wy oock alioo aen haer Edele Mogende
hebben overghefchreven. Waer mede kortende,
Edele Erentfelie, Wyfe, Voorfienighe, leer difcrete
Heeren, fai Godt bidden U Edele perfoonenende
Regheringhe te willen feghenen, ende verblijven
U Edele ootmoedighen Dicnaer , was gheteyc-
kent

G. Cthmm.

^nbece CopfËttban
Staten «Senecael (jenonten.

*De Staten Generael der Vereenigde Neder-
landen^

E Dele Gheftrenghe &c. Wyfenden u mitsdefen
toe de hier neven» gaende drie extradien van
oniè refolutien, met ende nevens copye van den
Eedt, vervat in onfe refolutie van den ίκ/ίίΛ» defes,
ende dat alles ten fine als in de voorfchreve onfe refolu-
tie vermeit ; Waer mede &c. Inden Hage den «(/</*»
Augufty
feftienboniert vjfen feftigh. Was geparapheerC
G.V.Etelclti Lagerftondt ter ordonnantie &c.ende
Was getceckent N.
Rujfcb. 'T opfchrift was : den Ed
Geftrengen,Vroomen, onfen Lieven getrouwen
Mi-
cbid Adriainfen de Ruyter,
Luytenant Admirael van Hol-
lant en Weft-Vrieflant,

ExtraÌÌ uyt het Regifler dér Refolutien van
de Ho·. Mogx Heeren Staten Generael der
Vereenighde Nederlanden.

Lunsden II Augufty lööy,

De Heeren Extraordinarisende ordinarii Gedepu-
teerde van de Provincie van HoUantende Weft-
Vriëflanthebben ter Vergaderin^e bekentghe-
maeckt dat de Heeren Staten haere Principalen tot
Luytenant Admirael van de felve Provincie ghefteldt
ende gecommitteert hadden, den Perfoon van
ükbiel
Adrioenfen de Ruyter;
waer op ghedelibereert fynde, is
de voorfchreve faecke aenghenomen voor Notificatie ;
wasgeparapheert
G, V, Heclck,. Onderftont accordeert
met het voorfchreve Regifter, ende was gheteyc-
kent. .1:...

N. RajÌch,

ExtraEl uyt het Regifier der Refolutien
van de Ho: Mog·. Heeren Staten Ghene-
: rael der Vereenighde Nederlanden.

I

Martis den II Augufty id<Sf.

Ν deliberatie geleght fynde , isgoetgevondenende
verftaen mitsdefen te authoriferen de Heeren haer
Hoogh Mog. Gedeputeerdenen gevotaachtighden

«C 3 i"


-ocr page 493-

474 SAKEN van STAET

m

«ί

i<J6j iaTexelj omme den porCooa vatiMichiel AJriaifi/x.Jt
_ Kuytir Luyt. Admirael van Hollandt en Weiïvrieilant,
als
Chef en Opperhooft over 's Landts Vloote , uyt den
Naem eu van wegen haer Ho: Mo: te Beedigen, op het
Formulic r vanden Eed, vervat in der fel ver Refolutie
van den
twtden defes, daer van hun Copie gefonden fai
werden. 'Vasgeparapeert G. v. Ilailc^. Lagerilont
accordeert met het voorfz Regifter, ende was getekent
; N.
Ruyfib,

I

ICk belove m Sweere na mijn uyterfie ver-

-ntnntin fo iijllürt li/ibnmon ent evprntpffin.nnrh

lïfi'
'81 h

u

i
i

§

myn Commandement gheftelt ζ,βη, te doen
naerkpmen ende executeren den inhoude van
de InfiruBie, ende Or dre s my albereytsghe·
geven, en die my voorts raekende mijn tegen-
woordig Employ van tijt tet tyt, by ofte van
wegende Ho·. Mog·. Heeren StatenGenerael
foude mogen werden gegeven, ofnagefonden,

Extra£i uyt het Regifter der Refolutien
van de Ho: Mog: Heeren Staten Generael
der Vereenigde Nederlanden.

Martitden r l. Àugriftj i66p.

1Ν deliberatie gcley t zynde > is goetgcvonden ende
■■ verftaen, dat onder de Surintendentie, direétiejbt-
leytende Conduite van de tìteren Hu^gens, Raedt
Peniionarisi/el-Fiii,
ende hhan "Βoreet, Haer Ho:
Mog: Gedeputeerdenen Gevolmagtigdenop'sLants
Vloote, als eerlle Perfoon ende Opperhooft over de
ièlve Vloote, gheduerende d'aenftaende expeditie,
commanderen fal de Perfoon
Miehiel ty^driaenf^jie
Rftjttr, Luyt. Admirael van Hollant ende Weftvries-
lant, den welcken gehouden wert tor dien eynde den
Eedt vervat
in haer Ho: Mog: Refolutie van den itvee ■
den
defes af te leggen, ende voorts als Hooft Officie-
ren
CorneUs Everif? ais Luyt: Admirael van Zeelant,
den Luyt. Admirael Cor«f/ii
Tromp, Luyt. Admirael
Meppel, 'fierck, fjiddis, Luyt. Admirael van Vries-
lant, De Vice Admiralen
van Nefch, vander Hulfl,
"BMckert ende (^oenders,
ende di Schout by Nacht
de Liefde, CerneluEverif^de longe, ende Bruyns -
feld j doch oft gebeurde dat den gemelten Luyt. Ad-
mirael
de Huper, yets menfchelicx mochte overko-
men , of wel by fieckte ofte andere ongelegentheden
het Commando over de voorfz Vloote niet en foude
konnen exerceren, fai by des felfs affterven, des God
verhoede, oftg in cas van voorgefeyde ongheleghent-
heytofceabfentie, de voornoemde Vloote als Eerfte
Perfoon ofte Opperhooft, onder de Surintendentie
ende direiSie als voeren, commanderen den voorge-
noemden Luyt. Admirael Τ
romp.

Des fai den mecrgefeyden Luyt. Admirael de 7?«;-
ter ,cnde d'andere Hooft Officieren refpeaivelijck
fodanigen ordre fteile by haer onderhebbende fcheeps
Officieren, dat in cas van foodanighe voorkomende
ongelegentheydt van affterven ftaende hetghevecht,
endeghemeileertwefendeonder 'sVyandts Vloote,
gene de minfte teèckenen van fo droevige toevallen,
ofte eenige de minile veranderinge in 't beleyt der fa-
ken w^rde befpeurt, raaer alles in ftate ghf houden,
omme by verwiiïelinge van cours der refpedive Vlo-
ten I ofi:e dierghelyckc bequamc occafien, daer van

,1

k

'i'

notificatie te wetden ghegheven aen de fuccederende
Hooft officieten, ten eynde als voeren gemelt,eti(i:
fai defen haer Ho: Mog: Refolutie ghêfonden
werden '
aen den gemelten Luyt. Admirael de Ruyttr, tnet or-
dre omme fich aenftonts na 's Landts Vloote in T«(i
ende by di Heeren haer Ho. Mog. ghefamentlycke
Gedeputeerden ende Ghevolmachtighden aldaet t{
vervoegen, oock met fich nemen den Luyt. Adtni,
rael
Meppd, en den Vijs Admirael van Nefch, miti.
;aders foodanige andere Officieren en bequame per-

foo weynig ondienft van zyneonderhebbendeVloo.
te jegenwoordigh in de Weftereems leggende,alsee·
nighfints doenlick fai zyn ; met dien verftande dat h)

Lt. Admirael de /?M/fi/-,.nnitfgadersden voorfzLt. Ad:

mirael Meppel, Vico Admirael van iVi/fi&,en andere
Officierenen perfonenfodanigeordresfullen hebben
te volgen, als hun refpectivelyck by de gedachte Hee-
ren Gedeputeerden en Gevolmachtigden ghegheven
fullen werden j Sullende tot dien eynde defe hare
Ho. Mo. Refolutie aen de fclve Heeren Gedeputeei-
den gefonden werden , om te ftrecken tot hare
narig.
tinghe, als oock om aen yeder der bovenghenoemde
Hooft Officieren een Extraél te behandighen ; Ends
werden de felve Heeren Gedeputeerdenen Ghevol-
machtighden mits defen geauthorifeert, om de felve
Refolutie in alle zyne deelen ter executie te Men,
voor foo veel als daer door het uytloopen van 'sLantj
Vloote en d'aenftaende expeditie nictverachtett&i
werden. Was geparapheert
G. v. Hoolck,. Laga
ftont accordeert met het voorfz Regifter, ende wa
getekent iV. ^«/cÈ.

EdeïenGeflrengenHeere

ALhoewel wy gheenfints en twijfelen ofu Ed. Gl
figh aenftonts op den ontfang van haer Ho. Mo.
Refolutie, daer van eenextrad hier nevens gaet,
enuEd. dircctelick toe gefonden is, herwaertsopde
reyfe begeven, en by ons vervoeghen, ten fine als in
de felve Refolutie ftaet uytgedruckt j Soo hebben Vj
nochtans in con (ideratie vïnde importantie van di
iàke, die geen uytftel en kan noch en mag lydenjfon-
der merckelijken ondienft van den Landen, hoogt
noodigh geaght u Ed. daer toe op het alderernftignlli
te verloecken en aen te manen, en dat defel ve zyns
reyle herwaerts over nacht en dagh fonder tïjdt verli«
viril vorderen, op dat de goede meyningeenintenue
van Hooggemelte haer Ho Mo. hoe eerder foo liever
in dien deelen mag werden achtervolgt engeeffi^·
eert j Wy hebben in de voorfz R efolutie ondefande-
renaenghemerckt, datdefelve
dicteert dat u Ed. met
figh foude nemen den Lt- Ad. van Meppelen je"®"

Vice AdmiraeUrfw Nefch, mitfgadersfodanigeande-
re Officieren en bequame perfonen, als u Ed. fai oo·^'

deelen op de aenftaende expeditie dienft te kpnncn
doen j SVeIcke periode wy met de Heeren alhi"!^
weferide Gecommitteerden uyt alle de Collegien
Admiraliteyt geexamineert hebbende, en gecoiwct®'
teert wefende dat haer Ho.
Mog-daer nevens veritaw
dàtuEd,mitigaders den veoriz
Luyt.AdmÌrael Mep-
pel, Vice Admirael van Nefch, ende andere OW^i''
ren ende petfooöèn, foodanige ordre fullen ^^

volgen, als hun refpectivelijck by ons gegeven lul ^

werden ; Hebben naer ingenomen advijsvande

mcltie Heeren Gecömmittecrden hoogh noodigng '

Ofli'

^tnogen te fuüen nakomen en executeren^oock ; ionen, als hy fai oordelen op de aenftaende expeditis
foo veel in my is, door dengeenen, die onder dienft te konnen doen ; mits dat fulcx gefchiede ιη«


.ii

-ocr page 494-

oordeelt u Ed.raïtfdefen aen te fchryven ende t'ordon-

neten, dat defelve den voornoemden Luyt. AdtnitacI
v
{eppelen,aldaer fai hebben te doen verblyven, om
oycr^ Lants Schepen en Pryfen met de welcke u Ed,
onehft inghevallen zyt, te commanderen, ende die
juvtenom herwaerts aen te conduiferen en daer on-
trent den Gerequireerden dienft te prefteren, gclijck
hem dat toevertrouwen ; Stellende en latende aen
^£j_lceureendifpoiìtÌe, om den voornoemde Vice
j^jniiraelf^MiVf/c:^ herwaerts mede te brengen ofte
nietifoo als defelve dat raediàemft ende dienftïghft
vinden falj en voorts by u Ed, nemende foodanige an.
clere van u Ed. eygene onderhebbende Scheeps Offi-
cieren en bequame Perfonen, als defelve fai oordelen
op de aenftaende expeditie dienft tekonnendoen i
Sullende voorts tot u Ed. naerrichtinge, en om defel-
ve des te beter te doen begrijpen, dat zyne fpoedige
overkomile alhier ten hoogftcn noodigh is cn vereyft
wert j door dien dat 's Lants Vloote op de Reede van
Texel leggende t'ecnemael Zeylvaerdigh en ghcreet
is j nergens naer wachtende als alleenlijcTc naer Windt
enweder, ende dat wygemeynthebben ende gere-
fjlveert zyn de voorfz Vloote met den aldereerften
tedocnZeekiefen^felfsmetSuydelycke ende Suyd=
weftelijcice winden , het Spaenjaers Gat uyt ; Sulcx
datwy vanuEd-gewoonlijckenyver ende befchey-
dentheytverwachten, dat dc felve in't herwaerts
komen geentijt,jagheen moment fai willen verfiiy-
mcn; WaermedeeyndigendeenuEd. komflemet
verlangen te gemoet iiende, bevelen de felve in Go-,
des Heylige Protectie. Gefchreven in 's Lants lagt |
liggende in't Nieuwe Diep ontrent de Helder den
mtJfJtt/ Augufty
Seflienbonden v^f en fefligh. Was
geparapheert
B.vanVrybergen, LagerftontuEd.
Goede Vrunden, De Gedeputeerden ende Ghevol-
machtighdei van de Ho. Mog. Heeren Staten Genei
rael, Lagetftont,Terordonnantie van de felve> en
wasgeteeckenc

Spronfen.

lOURNAEL.

Volgens mijn fchuldige plicht en kan ick niét na-U-
tenlJ Ed. bekent te maken de principaelfte voor-
vallen die ons gebeurt zijn, op defe volbrachte
« ^ Λ y® ' welcke fijn begin genomen heeft den
''V'" October Α/ϊίί»
bendsrtvitnn Jeftkh, alsniijnHccr
oeRuyter eenBriefter hant gheftelt wiert van haer
"oogh Mogende "waer op terftont alle Capiteynen
aen zijn boort ontboden wierden, en belaft haer te ver-
len met lijftocht en andere tiootfaeckelijckheydt, voor
naer volck,liet welckghedaen zijnde, foo hebben wy
aem/^i,e Octobcraltefamen,naementlijck met ons
Pp·'"o™chfchcpen,(/«van Amfterdf.m daer mijn
^^f ^«"yter het commando over hadde, en
fes
η tNoord;rquartier, onder 'tcommando van den
'Js-Admirael van , ) ons Ancker gelicht,

Cadix in Spangien t'feyl gegaen .pafleer-
" "r/f'qaadre van de Engelfclie, legghende voor

rnm ghenaemt Uott» ten Ancker, daer het

pW ° over hadde den Vijs-Admirael Uuwfin ,
K^^aileert 7ijnde, feylden wj by de Windt om de
ten ^^giiens den avont fette -wy onfe cotirs met
denl ΗS. S.W. acn. DenMiindm ditoPitfiaer-
riiio^i, Admirael de Ruvter,en na de pitfia-

nngh Wierden op alle de Scheepen twee ftormlad-
®P'"^eckt,endoenwiert onsbekent gemaeckt
' ginghen. namentlijck, nae een Ey-

G^'rfi-Ree. het welcke de Engelfcheeeni-
8 = jenden van te vooren van de Hollanders met ver-
g^iiomen, cn fcer Tyramiicb met de felre aldaer
„ re-
ydaer^oor

quaemen den meetntwinticbftm dito,en vonden daer
leggen
negen Engelfche Schepen, namenriijck, fevtn
Coopvaerdy-ScheepenjΜβ Koninghs Fregat,en een
kleyn Jachje, dat ghebruyckt wiert om van den ee-
nen Kuft tot den anderen de Goederen te haelen en
te brenghen, en vonden van het Fort en Cafteel een
Engelfche Compagnies Vlag waeyen : Die van de
Schepen bemerckendc dat het haer gelden fouden,
gaven haer van ftondenaen, aen ons over op genade,
en het Engels Fregat wiert gheboden vanftondenaen
te vertrecken, het welcke hy dedejen doen verklaer-
de de andere Schippers datfygehuyrt waren van de
Weil-Indiiche Compagnie, het geen fybe-eedichde,
doen wierden alle de Goederen aengetafl:,en in ónie
Schepen gebracht,die feer veel waren,ioo van aller-
hande StoiFen,Mufquetten,Staven, Yfers, Meflen,
Laeckens, verfcheyde packen met Cattoen, en Sche-
pen vry gegheven, maer de goederen ( om datfe de
Compagnie aengingen) wierden prijs verklaert: Als
die van't Cafteel en Fort dit fagenjfoo fondenfy een
Sloep met een witte Vlagh, van alïairen aen boort van
mijn Hoerde Ruyter,en gaven haer oock van fton-
den aen over, met verfchooningh aen lijf en goet;
waer op datelij ck alle de Soldaten van onfe Efquadre
aen Lantgeftiert wierden met Vliegende Vaendels,
en mymde het Cafteel en Fort en daer op plantende
dePrinceVlagh,ende Engelfche Gouverneur met
fijn Voick wiert in een van de Scheepen gebracht en
geboden te vertrecken, waer het hem geiefdc: Wy
verwonderden ons als wy het Cafteel verfien vonden
met
negen Stucken en vier Baffen, en het Fort met ten
tn txuinticb
Stucken, waer onder halve Cartouwen wa-
ren, en bemant met
budert veerticb Man,en foo wei
voorfien mee Ammonitie van Oorloch,en Victu-
alie nae advenant,dat2.y het fonder flach ofte ftooi
overgaven ; doch hetfchijnt dat het fchelms herte da-
telij ckgheheel verfkut,foo dra als het fietfijn fchelm-
ftucken teniet loopen. : .

Nae dat nu de Engelfche vertrockcn waeren, en
van yder Schijp
tien Soldaten en twee Bopt;sghefellen
a?n
Landt geionden waren,hetgeen in'tgeheel,foo
met Officiers als andere maeckte
bcndirt, Jes-ea dertUb
Man,hebben wyonfe Anckersgelicht,eniijnweder
Zee gheftoocken,enquamcn den, wri/i» December
aen het Landt van Serra Liona,fagen daer in de lucht
een vreeffelijcke Star met eén S:eert, de Star ilondt
in'tO. S.Ooften,de Sreert ftreckende na deiiN.N.
Weften alwaer wy verftonden dat de Engelfche een
Loly hadden, daer twee Metaleen drie Yfere Stucken
oplaghen,die wy daer afhaelden, en de Lofyomver
worpen, en bequamen daer ettelijcke hondert Oli-
phantsTandenen Yfere Staven, en meer andere Goe-
deren, als oock mede een Duytsman met tw^ee Kin-
deren die fy Slaef gemaeckt hadden, en vérfaghen ons
doen van water en Limoenen, en lichten doen (op
het feyn van den Heere Vijs-Admirael de Ruyter ) ons
Ankersjen gingen 't fey 1 met een Oofte wint, feylende
Zuy tWeft aen,en quamen den t^/ì/fwjanuary
fijHtnhsn-
rffrt jy/M^e/ligi voor het Cafteel Wf/f» , het welcke de
Engelfche mede de Hollanders ontnomen hadden, en
eyften het op dooreen Brief, maeriy wilden den Brief
niet accepteren, waer op eenighe van onfe fchepen da-
telijckgheheel dicht daer onder ten ancker gingen, eti
fchooten daer dapper op, doch die van't Cafteel fchoo-
ten sheweldig weder : wy landen al onfe Soldaten van
de Vloot, die in 't eerfte groote teghenftant von-
den van de Neghers , ende verfcheyde doot fchooten
enquetften, doch io drafe te lande waren, fóo teghen
de Neghersop de vlucht, ende wy ftakcn datelijck de
brant in de Negerey ; de Engelfche dat fiende,
tìakea
een witte Vlagh öp,enyerfpchten quartier, waer op ly
onsvolck hetCafteehnruyindcp, envsy vonden net
bemant met wiri»wi«tif^)Vian, enghemonreertmet
/itiojftuckenCanonj wyfaghenkort daer na een En-
gels Schip in Zee , daerwynatoegeTondenwierden,

en veroverde het binocn een uyr, was bemant met vjf-

tigh

en OORLOG. VijfenVeertighfteBoeck, 475

geleeft hadden 3 waer toe wy al te iamen heel wel ger
folveercwaren,enhët beliefde Godt dacwydaervo


-ocr page 495-

SAK EN

tig taan jengemonteertmet dmtndsrtigbimcKen , loo
kopere als yfere, en genaemt Vitìoria, Daegs daer aen
lietenwy
het CailcelWii/^nipriiigen , en gingen onder
feyl , paiTeerde hetCafteelSimwfl, waer van de Vijs-
Ad tnirael met verfchey de fchoten verwellekomt wier-
de , en qiiamen den
ftvmden op de middagh ten ancker
metonfeEfquadres opƒ« vadem Waters voor hetCa-
fteeli
/i/ M.ina , waeropcotnniandeerde den Heer Κλ/c-
en wierden verwellekomt met verfchey de eer-
fchooten , en lollen dacralle onfe Goederen die wy
aen het Eylandt Goedere bekomen hadden , die'er
fecr welkom waeren , want fy in langh geen Goederen
gekregen hadden 5 noch licht krijghenfullen ; vernae-
menoock
àentughmJen January een Schip in Zee j
daer wy na toeginghen, en brachten het dienfelven
daghnoch byonfe Vloot,'twaseen Enghelsman , be-
mant met wiriijman entw/n»<gi ftucken , ghenaemt
St. Martha, daer wy de Goederen uyt lofte, ende doen
een Brander af maeckte , om by eenigh ongheval ghe-
bruyckt te werden ; brachten hier foo eenighe daghen
door met het loffen van onfe Goederen ende met wa-
ter te halen , totdenyf/ïeoFebruary ; als doen lichten
wy onfe anckers en ginghen onderzeyl , zeylendenae

diedeEn-
van het

470

paneerde naer de middagh een En-

dight onder Adia
et, eenfdeels door

Deens Calteel, tot voor een plaets ghenaemt Morea
("alias) Naffauw , het welcke de Hollanders in befit
hebben : Als mijn Heer de ^«^iicdaer een Brief aen
Landt geftuy rt hadde, vertrocken wy weder, ende paf·
feerden kort daer na het Fort Anamabo , endequamen
teghensden avondtteti ancker tuflchen A dia en Car-
montijn, fìjndeEngelicheplàetfen , vonden daer leg-
ghen een Engels Schip , dat het terftondtteghens het
Strantaen létte, ende het Volck begaf haer naer het
Cafteel :'5 Anderen daegs 'smorgensteghens dendagh
quamender welï^/iwArtNeghersjfoovan 't Cafteel
del Mina als van Morea , met haer Canoos , verfien
met Houwers en fchiet - Geweer en Indifche Vaendels
aen boort van mijn Heer
deRuyter , endoen wierden
alle Chalöupën endeBoote vol Soldaten ende Matroo-
fenghedaen , oock ftorm-ladders ende andere noot-
faeckelijckeyt ; den Commandeur over de Matrofen
was mijn Càpiteyn vander Smn, ende over de Solda-
ten den Heeir
Groef vm Hoorn , ende fijn doe ghefa-
mcntlijck ha Landtghevarenom het Cafteel Carmon-
tijn te bemachtighen: ^swynuonderhet Landtqua-
men , lieten de Engelfche het Fort Anamabo iprin-
gen, waer door wy vol couragie wierden, maer vonden

ons i^acft bedroghen , want als w
quamen, wieit ons het landen be
de h^rde brandingh , ende anderdeels door dé En-
ghelfchè Neghers , die met duylènden op Strandt
ftonden , en in loopgraven laghen, als mede in haer
Hutj es, die op ons wacker flancqueerde, foo met kley-
neStuckjesalsmetMufquetten , en die van 't Cafteel
fchooten ooclt gheweldig na ons, foo dattér verfchey de
Canoos in de grontgefchooten wierden , ende wy kre-
ghen vcrfcheyde fchooten over ons heen , foo" dat wy
met onverrichter faecke , ende met weynigh fchade,
als eenighe gecjuetften, weder na boort keerden, ende
wierdtvoór diendagh uytgheftelt, doghde Negers
hieldenwydien nachtby ons ; wantwy feyden , dat
wy^t hervatten louden ghelijckoock daeghs daer aen
gefchiede, doch met meerder voordeel, want s'nachts
quamender eenighe Negers van de principaelfte aen
boort van myn Heer deRuyter, met belofte , datfy
qnsfóu^en laten Landen , waervoorfy ghenoteneen
vat ^randewijn , als mede eenighe Neghers Kleetjes
en viprtrockeri doen voort ; vt'aeropmijn Heer de
ter ^tfia'erdèren doen wiert'er belaft, dat men met het
ghementiöheerde volck terftondt ibude iiae Landt
varenl'hécgeenvan ftóndén aen gedaen wierdt ; de
blanckekb|fpenbeftx)nden, fobhooghealsleeghe, in
ftvenboriièrt vjftigh mari , en'omtrent de vyf hondert
Neghers,'onder-weghen aij nde, lieten de omghekofte
Negers eéri''ï'iince Vla^h waeyen van het gefpron-
ghers ( hier vooren ghenoemt ) verfcheydemalenden
Gouverneur laftigh gevallen zijnde, om het Cafteel te
laten fprjngen,waer toe hy niet wilde refolveeren,wieit
fo quaet dat hy twee vaii zijn Kinderen, als mede twee
Neven, den ftrot af ftack, ende fneet doen zijn felven
eenighe ineeden in den hals en fteecken in'tlijf,
Iprongh van de Muyr, en kroop achter een klip, alwaer
hy daer naer doodt gevonden is : De Enghelfchegaven
wy quartier, ende onfe OfEciersfteldengoedewacht,
enallefterckendranck wierdtloopendeghelaten, om
het volck in toom te houden, maer als de Boots den
dagh daer aen-quamen om het volck daer van daen te
halen, foo warender duyfenden vanNeghersvanalle
de omleggende plaetfen by een ghekomen, ende bega-
ven haer onder het Cafteel, en wie daer buytenquan»
wierdtvanhaeraenghegrepenen al ontnomen wat hy
hadde, ende wie fich daer tegen ftelde, hieuwenfy de
kop af, foo datter doen meer van haer om halsghe-
brachtwierden als'erin't ftormenghefneuveltwaren,
doch wy begonnen daer onder te fchieten van het Ca-
fteel , foo datter eenige Negers doodt bleven endever-
fcheydeghequetft wierden, endede
reft op de vlucht,
ende doen quamen kort daer na de Overften vande
Negers jnet een widt Vaenj e aen 't C?fteel, verfochten
vrede en vrije-haiidelinghe, het welck b^er toeghe-
ftaen wierdt, ende daer op vertrocken fy, ende doe
quam al hec volck aen boort, ende voor dommandeur
quam daer binnen een opperCoopman van l»iarpmet
eenich volck, genaemt
Samutl Smit, een Hollander
van geboorte j doen wierden alle de ftucken rontofl
los gebrandt ende falvoehefchooten, foo medi

• t?. . - -- Ven

den

weder van daen met onfe Schepen, énquamen
^ertimdin dito weder voor Het Caftc

uaineo
os,

Z,....................................... ,

wyfeer verwellekomt wierden, endênad^twydae''^"

les befchickt, ende de Goufl^iften ίη hadden j^nde vw
Water verfien waren, lichten wyghefamentWck om?
anckers, zijnde
docaàcajevenm tniintigb^to
February, en fetten doen onfe cours bydewÌDtoro<^
Zuyd,en pafleerden den Ofbtflto Maert de Linia vEqui-
no6tialis,als mede den
derdtn April'smorghens meteen
fnfle koelt ftaken daer weder door de Linia
tailis, ende den dito fturf onfen Capiteyn reforme
Cermlis Bylant, en wiert den /ηαηβιη buyten boort
fetjOpdehooghtevanM» graet^wminuten, voorc»
polus hoogte

lieadtrtigbjlen Αγί'ύ, zijpde Mw-avont
wy teghens de middagh voor het Eylandt Bari
daer in de
vtmigb Enghelfche Schepen waren,
wy al te famen tegen de Straadt
aen joeghen, Γ® '
fcheyde uyren tegeaftQegen> Qttk

van STAET

genCafteelAnamabo, waeropwy fondcreenigheti
genftandtvan deNeghers (dochmetgrootemoevte

en perijckel van 't branden van de Zee ) Landen · tlwl ^
de middach begonnen wy temacheerennahet CaS
Cormontij η, ende doen zeylde eenighe van onfe lichte
Schepen dicht onder het Cafteel, ende fchootcn
daer dapper op, datter de fiucken af vlogen
, onderwij»
Ie marcheerden wy dapper aen, en kreghen deNems
op de vlucht, die by haer Com mandeur vluchten, ge-

naemt JanGahs, zijndeeenmonftervaneenMenfch"

de welcke boven op een Bergh drie ftucken hadde ghe!
plant, daer hy gheweldigh mede onder onsfdoot
cn vericheyde quetften, doch ons volck drongh foo
hart op haer aen, dat fy ghedwonghen waren te rqtire.
ren, ende marcheerden foo met kracht tot onder het
Cafteel, ionder haer fchieten te achten de Negers van
ons, deden mede haer beft, ftackendeNegheryinde
brandt, en floegen, al wat fy kreghen de kop af, lieten
het lichacm legghen en namen de hoofden mede, want
haer was voor yder kop een vereeringh belooft, doch
wierden oock eenige van de onfegequetft en dootghe-
fchooten. Als die van 't Kafteel vernamen dat wy foo
nawaren ftreecken fy ( na weynig wederftant) de Vlag,
en verfochten quartier, foo dat wy met weynigh verlies
van volck het Cafteel Carmontijn vermeefterde, het
welckbemantwasmetjz. man, en ghemonteertmet

ghelfche plaets ghenaemt Cape .Corco, alsmede een ' ««iBi/mj^É ftucken Canon. De Overftevande Ne'

ScHepen , endewy zeylden daer den

' ^ - . en, én quamen den

:el dei Mina, alwaer


-ocr page 496-

en OORLOG Vijf en Veertïghfte Boeek, 477

I ntevccht tegcnsde Caiteels.daer wyfoo ghcweldich
opfehootcn,dattcrde Muyren afftooven,en deEn-
ffdfche by troppcn uyt liepen, doch die vande Schepen
fchooienoock gcwcldich in'teeriljwacrvan wyver-
fcheyde dooden en ghequetften kreghen, maer als wy
haer meenden aen boort te klampen, (lieten wy aende
eront,foo dat wy gedwonghen waeren te rugghe te
keeren, enfettenhet doen ten ancker , endeden als
doen ons beft met haer te befchieten, foo dat fyfeer
fchaedeloos raecktcn, en wy twyfFelen niet oft het fai
haer Wil heuglien.en ftaecken daer doen vandaenna
Martenicke, aaer wy onfe dooden begroeven, dat ge-
daenzijnde,ginghenweder'tzeyl ende kreghen doen
verfcheyde Prijien onder het Eylandt Monferatte en
Merocs, die wy tuflchen de Cafteels van daen haelden,
ti'aervan wy'er eenighe verbranden en eenighe aen
jietEyündt Statiusen ChriitoiFel verkochten, de reft
niraenwy mede die wat befeylt waeren, en quaemen
ilaer mede den vitfthienden }uny voor het Landt van
Terra Nova, alwaerwy noch acht Prijfen bequaemen,
daer wy de Goederen uytloften, en inde brandt ftaec-
ken, kreghen daer oock veel foute Backeljauw endc
fchoon Engels Broot, dat ons heel Welte pas quam,
want
wy wacker van honger gequelt waren, wy lichten
Anckers en gingen daer van daen.

Den negenden July paflccrden foo dicht langhs de Ey-
land;n vin Ferro, en quamen den drit en twintichflin
dito dicht onder het Landt van Berghen inNoorwe-
gen,alwaer Λvyverftonden dooreen Gailjoot datop
dc Oüft Indifvaerders quam kruyflen, het ellendich
fpringhenvanden Heer van
Obdam, en het vluchten van
vcrfcheyde Schelmen, waer op mij η Heer de
Ruyter
pitfiaerde, en doen belafte, dat yder fyn beilfoude doen
oro voort te raecken, wanthy naer huys wilde, waer
opwyalleZ:'ylen bymaecktedic goet doen konden,
maer hadden veel ftilte en conrrarie Wint, kregen alte-
mets e ?n Scheepje te fpreecken, die ons bericlite, dat
deEngelfche
msttachtich Zcylen voorde Wal waeren
het geen mijn Heer de RByfe>-niet eens aen fijn kleeren'
racckte ; maer G jdt fy ghedanckt die ons bewaert
heeft voor haer, want Avy daerwacker voor ghefeten
fouden hebben, hoe wel wy alle ons beft ghenoech fou-
«lengedaen hebben,

|n bclibccatfi ertept Sönöe/ tó öin elfden
Put Qoet oebon&en / Dat onUec be fucintenbeiuis 1 tU
ü, ttttfc/ fielept cnbe conbuite ban be ^eecen Huyghens^
«flEt fcnflonarW de Wit, eube JohanBoreel, gaece
|o. |B
o3. iSebcputeecben enöe <i5êbolmacöti80be
tip'eSanbisi JSloote/ al$$ eccfie ^ccfoon cnbc
Pftöooftoberbcfclbe ©loote / gfjeöuptenbc be
attt'
ratnbe cjcpcbftie / fommanbeccn fai ben J^ccfoon ban
Michicl Adriaenfe de Ruyter, Euptenant 3tbmfi
tati ban Hollandt ende Weft-Vrieilandt, fulUnbe
OBeöoubcnfjjntotbfen epnbe bcn€ebt berbatingaet
P-JilBog, Kfolutfcban ben tweeden befcjS/ afte
mmi cnbcboojtöni!S)^ooft-i©fftt<eten/ Corneiis
wertfi luptenant SComicael ban Zeelandt, ben
^uptinant itbmtracl CorneiisTronip, aiuptenant
gomitaci Meppel, TjerckHiddes Euptittant Mb^
nuraei ban Vrieflandt, be ®{ji-3fibmtcaclcn ban
oanbcïHuift, Banckart enbc Coenders,enbe
w ^CDoutenbp JSaCht de Liefde, Cornelis· Evertfz
Bruynfvelt. Φο«ί of't0ebeutbe bat
m^".·!^^" ^wptcnant 9£bmtcael be Ruyterpetsi
n'TOpciirmociite ober ftomen/ ofte toei bp Htu

ijetcommanboobec
Η ©loote niit en foMbe bonnen ewtfeeren/
SPöcSfelfsïafaecbcn/ beiS«©obtbec{)oebe/ ofte
iJoojgefcpbc ongSeUgentilcpt ofteabfeni
i;X''®?jnnettiiien©ctroon ali eecfie ©erfooneni
fl rif fïiooft onbcc öe^ucintenbentieenbebitectfe/
nniif mk"". to'nntanbccen ben boo?noemben
%uptu
0Zh, CornelisTromp: g^fjSfOUbebenteeCi
E 3tbmicaci be Ruyter, enbe be

refpectltoe foobanitjenojbje
ba fr. onöÊcfjebljenbe ^tiiecp0-©ff<cieten /
"< tast ban foobaenfoen boo?6omenbe ongöe»

IcgentDeptbanaffiecben/ flaenbcget ocbctgt/ enbe 166 ς
Öljcmcfleect toefenbe onbec sS'BpantS ©loote / gt>
nebemfnde tcecBenen ban bjoebtgöe toeballcn ofte
eenisBe
be minfte becanberinoDe inbe faecbe toecbe
befpcuct/ macc alU0 in daete geliouben/ ontme bp
becbaiflelingfje ban courji bec cefpectibe ©looten/
oftebtecedijtBebequaeme occafien baec ban notifica»
tte te toccben cljcbaen aen be futteberenbe Igoofi· <©ffi»
ciecen ten epnbe aljï booten gemelt· €nbt iiei befe fiaece
jlÉog. cerolutieoliefonbcnaenbegOemelteÊup?
tenant 3tbmtcaelbe
Ruyter, met o^bje otn fiüj am!>
fiontiSnaecsi'Eanbt^ ©loote in Texel enbe bpbe
ï^eeccnBaece Jgo. jiiao8.<©ebeputeecbenenbei5eOoli
mac()tici)be albaecte becboegl^cn/ ooth metfitj^ne^
mcnbc gcmclte Euptenant Sibmteael
Meppel,enbê
ben ©[i$(-3fibmicacl ban
Efch, mttfgaebeciEi foobae?
nigeanbece Officieren enbe beguaemc^ecfoonenaljji
6p foubeoo?beelen opbe aenftaenbe eppebitiebienflte
fionnenboen/ mibt^bat fultbj»ggefcgtebemet foa
ioepnic^ onbienfi ban fijn onbergebbenbe ©loote/
tegmtoooibicfjinbe
Wefl:er-Eems leggenbe/ alsieei
ntc[)ftnt0 boenlgc6foubef|jnj metbienbetfiaenbebat
Dp Euptenant fibmirael be Ruyter, mitfgaebers
toooiftlwebe Euptenant iibmirael
Meppel, ©jji-Sibs
mfcaelban
£fch,enbe anbece (©fficiecen en pecfo;
nen foobanige ojbjciü fouben gebben te bolgen / al«! Bun
cefpectibelücisbpbe gebackte l^cecen «tDebeputeetbeti
enbe <tBebolmacQticpen gegebenfoubetoecben. Cot
bientpnbe isfbefeftacc Igo. fflaog.cefolutieaenbefel?
be jgeecen <t3ebeputeecbengefonben/ omte^cecbett
tottiaecenaecicgtinge/ aIjSoocb omttte aen pbec bec
fiobengemelten ^ooft- (£)ff{cfecen een eictract te begani»
bigen/ enbeboiecbenbefelbe l^eecen <(3ebeputeecbett
enbetSebolmacDticdben geatitgo^ifeect/ ombe felbe
refolutie in allen fijnen beele tee epecutie te (lellen/
boo; foobeel al^baecboojgetuptloopenban'jiEentst
©loote enbe be aenfiaenbe ejcpebitie niet becaclitecc
foubeiuojben.

©oo?eenigge baègften toaji eengtoot tumwitonti ®nra»it
flacn op't j^tDip ban ben ]geec Euptenant
rael
Tromp, onbec be gemcene iKaetS/ obefttoini uan öcb
benban'taintbec/ liet toeltö fp nietentollben boen/
ban in ben naeme ban ben ^jirtce ban
Oranjen,
flellenbegaec in ben gootOfien ocaebt teggen gaece
Obecgeben en ^ebell)ebbecen:^it een tbepnitgtec
necc ggeUpt3önbe/ ijSi't felbe boebecomopnieutobe»
gonnen boenbeiitociifcöafte/ toaht fp niette bjcbeti
toillenbe toefen niettct gcneBaecgeftgafttoiect/ gin=·
gen met be^acfaen naec belKa^pt/ maet&enbe al;^
baec feec beel getoeltsi / foo bat ten langen leflen be 25e»
beltjebbecen/ fìebbenbe geietopbe p7intipael(ie25et:=
Hamer / be felbe Qcbben boen bafi fetten / om be ftgul-
bigge na becbienflen te flcaffen. ^e Scgcgjü-ieaebi:
ban öiec obec becgabett gftétoeeft Jijnbc / en befe moet-
toilligfiecss bec8oo?t|jcbbenbe/ gebben eenftemmeljjiB
goet gebonben befe enorme baec ten fpiegel ban alle an^
beceiBatcofenen ^olbaten te flcaffen na belioocem
^ooijï'tban / bat op ben
elfden aiugufli/ ttoeeba»
befe pccfoonenfpn ggeconbemneectomte tcecfienom
ggegangen tetoo^ben/ 't toeleg in befecmaniecengge*
fcfiiet : ttoee bjiefjeji ineen tinne fcBootel gelept jönbe /
'teenemeteen<ffialgl)cn'tanbec meteennul/ toiecbt
baec een fecbet obec geen gelept / om bat Bet cecgt te be»
tecftjn (lanbtfoube bcBouben/ bie be 4ESalgB tcotft
toiéct batelgcb aen be notB ban be Stee bafl ggemaecbt
en op geBcfen / en be anbec bie be nul getcotgen Bab feec
flténggelgcg oegeefTelten geb^antmectbt/ enboen boo^
^cBelm aen Êam gefet. ^aec na quamen nocB biet
ban be boo;f3 pecfoonen bie mebe (lcengeigc& gB«0eefi>
feit toiecben / en j^'anbecen baeggji toiect nocg een gge»
gielBaelt / be toelcfie. i0 blpben fitten om bat be tijbt té
6o?t biel om b' etetutie te bolboecen. ».

^JnbefetgbttoogBbe^eec WeftermsmafgBefante
ban
Hamborgh, enbeicfi OOCÖ na ben Helder, om man en
bel!9ieecen<®ebeputeecbefoobanBaec]^oog|^e. (tig "^·
bemmicaUteptlie fp^eetlun/ caet&enbe't(hic6 bec
Commeccie/ enbe be ^eutcalitcpt bec 3Bp Qua^

tnett

,ίίί


-ocr page 497-

SA κ EN van ST AET

478

16 6 < men ben negenden Sütioufti fllbacc/enbc logecrbenss'
natiliJS óti 't Schilt, CCtt «©Ojp <n Texel, Jjjnbc alle IJIips
fcilfoÖbblöèp?optÖatl)ettoajï/&pecus & domminos
communi clauderet umbrà.

^ri 'f tóeDecom heccctt yaböen b' cec boti fc ofjeittoei
ten be fêeeren Huygens ctibc Bòreel, itiet be Euptcnant
Colanel ban Sancen, tJóojtisi ^jeDtcant / Höebecijn Se-
na, enbednbece.

^e (tlbe fêeetcn Jabben be Deleeftfjept Dan 't arcelïe»
rêh / fenbé óHfe tjclutfetoenfcBiniaiert op be cepfe t' ontfaiii
gen. ^eec Huygens, ίή beré 3i)ne Booglje giacen /
toonbe eben foü ótòotè cefolutle aljï
d' anbete om be f o?=
tüpnuahben «[^ojIogtêtenteceüopDetto^eet élement
bah be S ee / IjebBenbe b' onoe jlupmtcBepbt ban biert op
befetocljttec Dàppecpétcfcontrcert.
Atac- #!eiitwaclfden, Γρη be l^eeteh oSebepufeccbeii fn
jsiK' Texel àb'iactipubenfoo ban bert Öcücljftact aliSban
^ be be CapftepUert bf e piobifionelp ÖUpten emplop toacen
gelàtert/htetbè felbe ^SciiÖJfcaet fn Uefolsne getreben
omWett^fafetbi'n ban be boö|fcö?ebé Capttcpnén ten
pnntiïialch tfeSitetrtilrteceH / öaet inne p?oblftonclüch
fòóbiefcéiidjieàbàiitéert/ wt ra reguatbe ban be
^tft'òutW ilacirtt Stathouwer ettfeeCapitepnen Schey
erttje Yibrànc dé Vries j ^tìirénWért tejipHiïtlpaïcbföii
geartefteect/^Mrtfti)/batten àeriftèn bàn άΐΐε be
iJoü?rtortnbe οεή Sibbocàet ^tfcàcl fyn^n

tïnrt^'t/ robe btfojtS8có?öon=
neett bàtOcmbe pc'fòttwtt o^ijàire^flìfpcn
gejieft.fdtttfer»piÖert.

'©e fectch «iSfbé^èefctìe ficBïien ^aec ©ο. jfSog.
cefÉAuÏïeViièïtètiöe 't tumftiàfnibeìnint battbê ©loot aen
tcnattec be ^àòft ëijficïreft fiefterit ^emaefiit; ©ie aUcgoets
toitlfóö öéngeiiöirt^i ftébtienwaec bact naer te regule»
een/ Bptgjjefobbfttaiieenlötftbe ïuptcftam ^fibmis
caeit romjp, feelcte betBiaccbe bat öp onbec ben
boojflirérttiie ï#ïebant ^bmltael ϊε Ruyter niet
öegfleetöe te ^aen / betoijle fiem een anbece Da?
ben't Dooft gbelleltbjaiÉi/nu fip be l^loote fn goebe
oibjeenbepoflupiöabbe gebjacöt. ^p fjeObcn oocfi
m«ïieboD?rtoemöe ^ooft «©ffiCfëcenin oberieg gèbiagt
tòatól^jeientonbuiteobec be®h)oteboo? Delfzieliegs
oetilre/ t^àec bectrecfttoan beboo?nóembe ïnptenant
lebmicèii?lïiieRuyter,foube blenen tetoecben geftouben/
bf è aileïHeöc / iiebenjSljaei; geoo?beelt Rebben bat aöfOi
lupt htiötraé(belijchtoa0Ïiatbe Euptenant ^bmfcael
van Mëppel üp bé felbe ©loote becWeöe / J}oo?nament=
IjjcliftttonffbeciJtfebàtbe fcftepen cefo?tetcnbcdnbe«
€ö(lêitfe tee ilbmltàlftcpt in Weft-Vrieflant enbe ben
Noordcr-C^artiéreftifeecftecftten flantbjaten/ enbe
bp gebòlgcboch'tftfjeépjSbolth ganfcD ongenegen om
ttierbefelb.éfcftepentòeWccimin ^eete fïeccfien/ enbe
biiptentim beribaettii te feortien.

©ci aiÌbi!«ii-0àégSÌl^'be befofgnesf niet ben fciieepö
Kc0ö li-iSàAt öBeconfftWccct enbe gtjeabfolbeect/
siitcflop fünbe Chpitepnen Bibberen , Rinck TjebbesjBiflchop
cndeBòttmangecaffiect/ enbe alle bebo?bccegl)eaccui
"""'· feerbcnijcàlifblbcect,

càifÌJefnitbbag tocbec enbe be ^ee toat mecc:
tatiEom bccbjbnrertiie/ Ï|ctiüen àenflcinbti ttiet belgeeteaeni
Oc floot tecfenbe'iSÌiCoiniriitteeiben ban alle be «ollegfen
iidfrn " tccibrtiiiaHtepteitbe1êt>off-t©fffciecih bajTs|3tanti
" " ■ ©lóöie Die lip artbece trtcaffé öritcént be i|eeten
<!5càmmttteect toïjèccn/ tèe p?efenife bàh tctiigiie
Eoa^lü^eh gijebcIfbcriétt obec Ijet uptloopeh ban

obeclit j,a)fte/icpiefcntatie bàntjeeietébénen'gercfol·

iatibtjj ©Ibdfe/ aitoaécbaecbcclcbifficultcptcnbooii
gl)cö>jpci»^ jpnbc / cpttteliJtp / Hàec Ihngfibbprfgft

.............i........................

actjrcTtbljfll
t^óHètn'tfdh''

JftefiöepÉnfüübe iitìctfteh p? ga
\/'jm bettfdltlBèhö it\étbe iridate jjet

ìftt b&en({)tfi róUbe'jflb / 'ebbë bat mfn'foube ttactìten be
■rejlcKtibcmetfi«abontö«
: 'nfetbùoicjèàhiéhbj ecbtbe

leàWtfimMBp^e^^te

bo1ÀteÌnbdpàc0t tèh twaelfofcenülirenTotjben
titöètfch ortiicc 5epl / enbe tbt boo? Ijet <©ai

jü'jiCg·

■t

'tÜEC.

Wtfen
Dan De
ffiujtcr
toc
%t.
aumf-
ran.

SStBBc·
rml

tClbbci/

banbeöebEbaec be fceepen rteflcecfit lagtn ban Ìm
Hèirferafbóo^b^'t nièubie bieptot aenotte onttm
Ijel Schilt toe/fortber labetett fn't Spaignaerts Gatte
Cftcctìrhen : W^tt^ alfoD be ïuptênanfc Slbniitaclftì
Ruyter aibaec nùcfinfet en toajs gearrtbeett / fonie
gcöjbürtneétt bat bile toel bejcpibE felepne i«oa!tm
fouùenblpueblegg^in/ biertietalie tofnbenfeöntjenup
làberen/ ombe Supienant SliDitiftaelbe Ruytèi· to^ii®^
hacfl be frtbe alDSét aehöbcltómen fòube fijn/he"®""·
ffilöótÉte boen bolgeb. Φρ be bobjfcöjebe bellfeta.
m Bèéft bé ïuptenabt ^bmttaelC^ömpfnötnooi;
Ititfte lelHie décbicbeljjcbe tetitièìi getéitetectt bebetMa-
rtnggftïecen bi» öenl gibaen/en baet benebeiiSbctfocfit
batflpböiiibefeÈicbeDi'tie ban'tenipiop motïitetoeta
órttpgrtV betóöiè t)^ bòctj ittet gene iufi enbe genegent»
f)(pt
toti)t fdUbe Bdnnén bóeh/ met bpboegfnge bat^
fn aïibécc öcicóebtöeöcn ficl) ben bfenji ban 't ïaWttfet
fobbebrttrecHcil,

^elgeeren (©ebeputeecbeliebbennacctioiijflawbf-KÀ

Itberaire niét be gljemeUe Igeec atbaec acntocfinlsiiMj
<!3Bctùrt1\nfttcetbc ban be Collegfe tee
Sibnìita·'®
Oteïittiact ùbec öBeBóubén / bén gfiémelbenSuptenant
aiiintfcàel óDétepiefenteect be cebenen toaetommefti
óojbc'elbéntjatöp oiibeftoaect enbe fonbec bcéncSInge
bafi fpé ééce / be éicpebttf e bonbe bp bioonen / enbe
bengcm becboigen^ becmaent tot fgn bebofc
/ maec
aifdöiipbfetibnaéngéffen op't boojfjUetfoetB bandi-
miirebijwbefcéipebitfe bleef fnffftecen/ fo ficBbcnfp
Bembé'Bentgtjémaècitttiat fp fiaec niet en bonbeniic»
boêó't òm Beril fobanf ge Öfmffffe te bonnen attoj&ititt/
tegenjSbeténéutUanljaec^o. iBog. tefolutlebanliiii
elfden befe^/ etibefn ΐα!ίί{)Ρ baec bp fntmer^ tblltie
pécftfiecén/ bat gp fn fultften ggeballebe
mffTfe ban lbaecloo|) Ifêogenbe bftetteljlcb bp PP
foubenicietcn becfoecben/bat fp fnfuUbentaji Daetitot
gaecne / fgnengeballe mebe aen baec'i^o. pog.fc|)#
ben fouben / maet bat ftp genootfaecbt bjaii We bifpofi»
tfe/of fmmeïsïöaee^o.HSog.autBoïffatfe op
(l^eecén<0ébeputeecbe)om bfentfielbente mooen #
ponècen/afte toacöten/bat fjp ootbfn allen Bc^ielli
fiBooniiaecÏétficegenpecmiffle banbàetnfetenbe^
fioo?b«c fc!)rpöén/ banna get actfbemetit ban W
Euptenant ^omftael be Ruyter, fn be ©loote /bctóijlt
letpjóbifioncel tommanbcmentBem bpcefolutlcbati
laei: l^oogl) JÜ^ogenbe aenbebolen / foo lange bleef toti'
tfnuecen: a®aecmebe benfelben ïuptenant Stbtw
cael ban Baec ig gBefcöepbén / fonïiec fit0 ffnalijra»
explicite tebérbiacénof öpbaec obecaén Baetioiioi)
HSogiicnbe fcf)?öbéb foubeofnfet ; 3©aipeïticIi"iF
be / fp toaren ban meeningfie met Bet fn é»
b?engBen ban iS'EanbtjS ©loote boo?t te baertn /
BoebariföBficÖ bfefaetbeoocfttercenet oftetetflnP»^
fjjbe föube Ttioöen fcBfcHen/fónbec baetottittic K^
nfgB ïétacbitiient aen'tbjerch'te laten toef)?w"/
betbijteb^c]cpecteiftfe gBeleeitljtìbtbatbaecttieWKii^
gBcofcaffebeiilfaaêclooft30ribé/ befélbebfcSmail? jf
bJeeiben ef jlfe'aenben hfet toébecom toaji aen tetKW
boo?nattientltjtb aijs men fotibe toatBfcn na
tofrtb'eh/ bcquaembmbe ©loot booj'tSantSiWcP'"
^eeteBcIpèn. '

^aécbatben vijftienden, 'fng'EanbtjS ©wfcj
béüeeteniBBebcpütcérbc toatén Q&ebomett οε^
bahbe ^cBcpen üpt -t Texel, Ijebfienbe öé boMiOF
bàcB toéfenbe miteebéc / bbo?gBeb?afBt mfff'
catnenenbcbaftftcllcn baneenfgBe nabeteW'«
bbejrftaen éntöllfert t ban be üoofocn ban be

b'e Wirotc / bfe bbptföctftelucb tot beboibecingb^^^^^
öehfebê'éMïifiïe gBéóbfetbectt fouöcn imf/.
bJecbeh ;\MBén ontrent jonnen ötlWt^ntB '
fn 't oPiBt beti Eiftiteriant
3ibmira£ ^ ku^
ter, énbe Bebben baetom Blepn jepl P'·^", '

laberen/ 'ttoelcHnfet toetèttbja? teBafa?iicten/ n»»
b^eefé bat be een be artbec fn ben büpiïec Hthtcìttfh fnX
bèftljàbfgen/ tóant al [)oc wel be ^.ofte3©cfteff ^

betecenbe«etbe(^J>J,4

6en/ ten cpnbe BP besi te betec


SI

-ocr page 498-

i

en OORLOG. Vyf en veertighfleBoeck. 4.70

vijfenfes upren aen öoo?i ban fjaec ^cfjip aBflucfie. jKog: falutaicootlWectö feErSïr InffipSri' ^
li cb iiS (ïearrib«« / na bat ficm iiaööen bcttoelle. ba» Dcfe/ otufinQöctt Öaw S" ïWf

(onaenflontimet ftemenöen JLmmmtMü^ ; iïifolwl/banöJ^iijfthSer^SM,^^^^^^^^ fS

öebbenbe öe mgceofnfettn^c^ambati JbSoeS^^
boojsatnac
becambt o?D?e0 eecefuweitt/ be fcfbe ban / nabcmaEl/ atUjcft boo?en (ö aStde^^
na üe Dfranbecinaiieraft befiomfie banbe oemelrc ' " " - - ^ BP

iuptcnaiii 2iDmtcaelbe Ruyter boo?geballen/ göes
Ujcffcctt betboloöenisbanmeutojï oeatc£llcert:3&aEc
onttint fjeöben oeremar^ucert een goebe t£cip?oque
gciiegcntljcpt / tufffijen be gernclte %oföen be Ruyrer
filili Tiompjfülchsf bat allejS onöec |)un met tem
pariifieptban fcnttmenten is toe gpgaen. ^Pfjebben
ö'anöccc iooft-<©ffitfecen aen boojt boen Èepnen/
omijtm öÊ beranbering&e
in beboo?f£i)?ebeo|b|ejioci
Halliii te tommunitercn/ enboo?tjSmet |)un oefaes
racntl§(ö inbefofgneif te tcebcn obec bibecfcfteanbece

Peitinente Lijfte, van de Generale Scheeps Vloot, voor de tweedemael
inZeegegaen, den Augufti 1665. Mitfgaders, deverdee-
Jinghevan
's Lants-Officieren op de felve.

Lafi. Amïrael Tromp, met de Wimpel van degroote Stmgh,
I. E S Q^U A D R E.

fitli tegintooo?öf£h met aile refpect in gaer regart
tt)a0 Ïompojterentie / en ontrem befaecbe enbe'tcm»
plop ban beboo?fcD?ebe)@loot gem met allemobettfe
en feec gefeggeljjcfi toaji toonenbe / foo lieten fp bat
poinctopfönbeioop/becttoutoeube/ iiat^p baecin
foube conttnuecen / en bat <(3obt SOlmactittcii be cecgt?
beecbigge 9©apenen en betboIgtienjEi ben ^taet batt
Ijaeclo. jiBog. met©iitotöefoube6roonen.

<Êen pertinente Stille tian be ©loot Ijitefienupt
getboigcnbe: .

%m

Schepen.

Di Liefde,
^mfierdam
.
(jroot HolUndia,
Tydtverdrijf,
Slaveren,
Dupenvoorde,
Stadten Landen t
Greemngea,
DomvanViftrecht j

Herderin ι , ,

^fperen, BernardMansvelt Vendrig vanZayien.

't%aethujs van Hacrkm, Willem Catz Luyt, van Otto Ganfoeb.

Gornelis de Wit Lt. van Capi van den Hove.

HenrickPadburgLuytvan Cap. Tromp,
jan Sixti Luyt. van Otto Limburgh. ^

Cap.^

Jacob ia Serve Luyt. van Cap. Aertièa. ;

Henrlck Verfteeg Luyt. van Major Bont.
Henrick Ie Lion Cap. Lt. van Cornei. Tuyl.

, Thoinas Baunit Luyt. ^van Cap. üytenhove,
SH, Robbert Paen Vendrig van Sanderlant,
Cornelis Dedel Luyt. yah Gillis van Bergen.

Lup. AdmiraelComelïs Evertf&, met de Wimpelvan de Voorflengh,

Over-Tfiel
Ztiyérhup,
Zee'R%ààer,
Vijfühers Harder
Ooflervfijek^,
Gorcam

KariTenboom, DeMmnick^

Godtkens, Ί>β Vrede,

Berckhout, Trinces ^^yael,

— — ·— — HoUantfcbenTHyn

BoervanEnclihuyfan, ,

Vifelaer, -Weflergo,

Clandt, St.Tieter. j

Wiltfchult, Hardervpijckj

Jutiaenjuriaenfz, Φβψαηώ, ,

enDirckWeiTels,

Muts, 'SemvaHjimflerdam

janRaep, Si. Paulo van Enckhu^Jen

L Niclaes Naelhout, "Saiavia,

Landts Officieren.
Capiteyn Palm, en zijn Luytenant du Poyx.
Cap, Hulsbergen.
Cap. Dorp.

Lodewyek PIchelaer Luyt. van Cap. Kievit.
Johan van Bouckhoven Lt, van Major Smith.

Alexander Piepinckhuyfen Lt. vanHaeriòIte^

Capiteynen.
τ Uyt. Admirael Tromp.
■•^Vijs-Adm. vander Huift j
Schout by Nacht de Liefde,
Γ Vroom,
Marre velt,
Tol,
Canter,
Uytenhout,
Broeder,
Hafevelt,
Van Veen,
Adelaer,
Blanckenburg,
Verrchuyr,
Mariniiiè,
Blanckert,
Schey,

LaurensDavids,

II. esqJJADB-E' J^ants-Officieren.

^Vys-Admit. Banckett, ' Ter Vm, ep, wy atihkent

S-by nacht C.Eyert(z de jong, f^jirecht ' -- -

Kap-Klandt, Zeetandt^y ^^

Mattheus Kaerfteecker Luyt. van lan Kien.
Fraacois
Brouwer Li^ van Cap. Schoonhoven

Zeelandiat
CamptHi

ti J'jtÜ.. -

%,Piet«Salomonf2»

otto

ïs tr-

-ocr page 499-

48 SA KEN van STAËT

liöy

Capiteynen. Schepen.

Otto van Treflongh, Gouda,
deHaes, Dordrecht,

Ponfe, Middelburg,

Floris FlorHz > Grooten Harder,
van Bergen, Popkenihnrgh,

—, — — ^-'DeStarre,
Vitffwgen,
Vyireeht,

tWapen vanMedenbltck; Dirtk Bofch Vendrïgh van Cap, TuyL
Delf,

7er Goes,
Klep Hollandia ■
Rotterdam,

Cap,

Cap.Luyt.Dinel,

Luyt. Lodder.
Luyt. AiTendelft.

de Haen,
Ide Hilkes,
lacob Sente,
van Gelder,

Omlandia,
Poflillon van Smirna,
Hollamfchen Thup,
Gelderfchen %ttyier,
Sphera Mundi,
jlaatha,

Lup. Admirael Tjerck Riddes de Vries, met de Wimpel van de Kruysflenge.

III. E S Ci_U A D R E.

Block,

Korftiaen Elders,
Houttuyn,
Jan Matthyfz»
Cruyningen ,
Huyberc lacobfz
Kerckhof,

Willem Boudewyns, Schiedam ,
I Stackhouwer, Eendracht,
» Hon, Hoorn.

Bronfer, Drie Helden Davids,

Boer van Vrieflant, Ooftergoo

Capiteynen. Schepen.

τ Uyt. Ad. Tjérck Hiddes, De elf Sieden,
■'-'Vys.Adm. Coenders. groeningen.
Schout by Nacht Bruynsvelt. Prmces Alberma,
Swart. Crupmgen,

Fabritius, , Jaerfveldt,

— — — '--^Wakende'Eoey,

Hogenhouck, )?roviniien,

van Amftel, Vryhep,

Elandt du Bloys, Vreede,
Hals, Lejden,

Brouwer, Kleynen Harder,

Thomas Thobiaiz, Lupaerdt,
Ysbrant de Vries, Doesbttrgh ,
PhillipsvanAhnonde, Dordrecht,
Croock, füpiter,

Cap» j Haeckroy, P'olltnhove,

•— — ·— —hWapenvanNajfonvi,
Vollenhove , deSon,

— — — —WeftSriejlandt
BarentHiddes deVries Sevenmlden,
Ooftrum',' ■ Ommelandia,

lo'oft Kiichielfz, milandia
—, Τ τ- .—'^.li^^blont,
Cro. Ktym dé rechter Hfipié Swiéten,
( Simoii ΙάηΓζ , ; ; , Dé'Hoop, '
(.CornelisThoriialz, S,^ai4lévanZeelam,

.'i'r

3©at be <©o1t Iniitfe üïetouc-ScÖfpcn Oé&cucbcin
Bergen in Noorwegcjiiectoonenbefettoie jBfffföcn :

tl '

Brief -van de Geo^royeerde Oofl-Indifche
Compagnieter Camervan Amfierdam
sï-r. gefchreven aen baer Ho\ 'Mog:

-Ho., Μ ο ς. HfcERENj'''^'' .

W^^hebbei^niet kunnen nal^tpnuwc Hoogh Mo-
gende bydéfen bekent te maecken, dat ons de-
" femiddach/yntoeghekomen Brieven van den

LandtS' Officieren.
Cap. lohan Treflongh.
Cap. Perceval.
Cap. Doubleth,

C errit Kroock Luyt. van Cicfar Duyck.
Gerrit Crabet Luyr. van Cap. vander Wal.

Lamb. Beringa Vend. vanL. Corn ifendoorft
lohan Boxtel Luyt. van Chatvelt·

Frederick van Diemen Luyt. van Marquette
Barthol. van Neck Luyt. van Cap. Schagen-

Ysbrant Butterkoper Luyt. van Hulsbergen·
Gerrit van Miorop Luyt. van Cap. Mario.

Cap-ïacob Rogier.

Gerrit Meylingen Luy t· van Smith '

Noch J Fregattenfjn

'tleylgbegaettmcldfiA^·

di Ruper, een van Rotterdam, twevAnZ»^'^

Commandeur eri opper-Hoofden over onfe
wordende Retour- Scliepen, tegheriwoordigh binnen
Birgtn in Nwra/i^fn leggende, met een expres Galjo^ ρ
gefondcn, gedateert den
vtertiendfii defes Maents, w ^
inhoudr dat de Enghelfche mee
veertien 'Schs'peö- w ^
Oorloghe, voortseenige Branders en Kitfen, αεπ^
Jm daer te vooren voor Bergen wareh gekomen > en
met haer/«.f«»tuffchenbeyde de' Vaftigheden g»
kort hebbende, daeghs daer aen'smorghenseew
hevigh gevecht hebben acngcvaiigen;, S

haergeenfintsfchuldigh gebleven zijn,
naeenBacalievan
vier d'half αγτ, d'Enghelfche


-ocr page 500-

nootfaecktiïjngeweeft.feerghedevalifeert, ende met
verlies van vry veel Volck, de vlucht ce nemen, ende
voort in dier voegen gheconfticueert, datter voorghe-

ghevenwort , dat Daderhant</«e daer vanfoudeulijn
ohefoncken , ghelijckuwe Ho. Mog. alles omftandi-
ffcruytdenvoorfzBrief, inCopye, hiernevengaen-
3e /uilengelieven tefien ; Wy hebbengemeentehe-
hadtonsdevoir tezijn, daervan aenftontsmedeken-
niffe ende advertentie aendeHeeren u Ho. Mog.Ge-
deputeerdens ende Gevolmachtighde op de Vloot ,
mettocfendingevan Copyevande voorfz Miflive te
shevcn, tot wekken ejjnde noch defen avont een Gal-
joot expres derwaerts af gaet, of *t faeke ware dat de ge-
melle Vloote noch mochte komen te beloopen,buyten
■t welcke wy gifteren en eergifteren van gelijcken twee
Galjoors derwaerts hebben aïghefonden, met notifica-
tie van het arriveren van de voorfz Retour-Schepen
in Birgin,

Hiermede , Hoogh ende Mog. Heeren , bidden
Godt Almachtigh uwe Hoogh Mog. Hoog-wijfeRe-
geringc, tot welftant van den Lande , meer ende
meer te willen Zegenen ende voorfpoedigh maken,
endeblyvennaeonfedienfligeghebiedenis, uweHo.
Mog. ootmoedige Dienaren, de Bewinthebberen van
de boft - Indifche Compagnie ter Kamer Amfter-
(iam,endeuytdefelve
Gillis Vaickenitr , laccb Rocb , lan
MiWifr, 'Joris Boeker
, Dircl(_ Tulp, Cortielis Bac^er, I. Ste/n,
Ccftiilis Graeflaiit,
In A mfterdam den een en twimigjltn
Augufty ftflim boniirt vyfenfeflig.

,Jen de E. Heeren Bewinthebberen ter Se-
ventiene.

Edele,&c.

TOt de Engelfchekennifle gekomen zijnde, dat
wy met defe t/e«Ooft Indifche Schepen,daer die
Natie fchrickelijck op vlamde, alhier ghekomen
mren,fofijniy methaerSchepen , beftaendein t/wr-
iJiw Capitale Schepen , fommighe met/i^ifé, ende
wat minder ilucken gemonteert, mitlgaders
drie Bran-
dersen wKitfen 5 'ciamenif»i» twróf/gi Zeylen ,
opeergifterenteghens den avont, tuffchendes Ko-
mpyiTi Utnim»rkens Kapetlen , totbevrijdingh defer
Havendienende, ghekoomen, dcfelveftoutelijck be-
flooten, ende ons gifteren morghen fòo Vyandtlijck
aenghetaft, datwyghedwonghen fijngheweeft , ons
niet alleen in poftuy r van defenfie te ftellen, maer oock
foodanige wcderftandt te doen ,datfena verloop van
omrent drie en een half uyren vinnigh ftrijdens , fijn
gedwongen gheworden haer Anckerste kappen, ende
fchandelijck de vlucht te nemen ; men ieyt voor de
waerhcyt, datter in't afdrijven drie van haer Schepen
Τ gefoncken, waer de eene de Vlagh voerder en den
Unimandantm was, het blijcktaen haer confufelijck
i'uchtendatfefeer gegroet zij η , alfoo hier aen de Wal
ongevaer de dertigh ftucx van hare dooden 2,ij η komen
aendrijven, die door de Inwoonders zijn gheplond ert,
γ λ spen ontrent drie mijl van hier zijn

ten Ancker gekomen om haer te repareren, alfoo on-
waren nevens d'anderemede Zee te kiefen.
Y^'^obenindefeBatailie overde Vloote
-vyfentwin-
dooden cnAeftvemigh gequetften ghekregen, ende
oen hoopman
Vieter vim Samvlitt, hem dapperlij ck be-
tMnendeverloorenj onfeSchepen, Maften , Sten-
Tou-wercken zij η uy ttermaten beichadight ,
jWdatal vry cenighe daghen van nooden fullenheb-
n, om tfelve weer te beteren en vernieuwen. God
«cHeerefy gelooft eftgedanckc voor defe genadighen
Viftorie. Seecker Liffabons - Vaerder

gnevoertwerdendeby Schipper , heeft

^nevens d'onfewackerghequeten , ghelijckoockde
, endenHeer GouverneurCeT-
ler^n "r? ' l^et violeren defer Haven inal-
derp^^J^^l^eythaddegetrachtte verhoeden, en-
ken harevermetelheyt tedoenwijc-
UYth,,. ,,·^"""® verleende protedie met Canon
J'fiunne Kafteelen foo redelijck onderhouden ,
V. Deel.

liii

_ien,
gedragen

als oock eenige Matroofen uyt de Koopvaerdy e - Sche-
pen , die aen Landt op de Baterye , als ο ckinonfe
Schepen hebben getreden , fijn Λ-/» Maenden gagie te
buyte belooft, 't welck uyt alle de Schepen die hier leg-
gen, fai voldaen worden. UE. fullendit ten beften be-
lievente nemen , omdatwyhaer met goede couragie
en moet m defen tegens de V yandt, die ons meende op
teflocken , foudenbrengen,en defekoftelijckefchat
voorUE.naeronfe plichtfoudenbewaren, ghclijck,
Godtdanck, totnochtoeisgefchiet: Watwijders in
ditgevegtisvoorghevallen, fai UE. den Brenger defes
naectelijckkonnen bekent maken , alfohetfelve van
buy ten heeft aen gefien.

Op de tijdinge die wy uyt verfcheyde Perfoonen be-
quamen , die Sondaeghs voorleden by de gheheelc
macht, en by 't affteecken van dit Efquadre waren ghe-
weeft, ontrent tiüinfifi mijlen WeftvanSchuytenes >
heeft ons doen duchten dat wel van de felve hiernoch- '
mael foude konnen befpronghen worden, 'c welck ons
op alle manieren van defenfie doet pradliieren , ende
aen den Commandant feer ernftigh heeft doen aen
houde, dat de ontramponeerde Boom doch noch mogt
werden vcrveerdight, om gheflooten te konnen wor-
den, om daer door bevrijt vanBranderstezijn; wij-
ders fyne vervalleWercken en-Batery e in beter poftuy r
te brenghen, oock eenige nieuwe Wercken op bequa-
meplaetfen te ftellen , waer toe wy eenighe ftucken
Canon voor defen tijdtaen boden , daer op te bren-
gen , waer op hy ons verfeeckerde van fyne goede in-
tentie , dat dies wilde in'twerck ftellen, wat tot
maintenuevanlyn
Majeftefts Reede mochte van noo-
de zijn , ende wy fyn nu al befigh om
tiuintigh ftucken
uytonfefcheepen , die in'tdefenderenomdenauw-
heyt defer Haven wel moghenmiffen,
enActbim uyt
de Coopvaerdye-Vaerders te lichten, ende aen Landt
te brenghen, Wyfullen oock trachten een Brander
te maecken, en by aldien daer toe een van de fchipper»
te brenghen fai zijn om fyn ichip te laten ghebruydcen ;
Alles dus welvervaerdightzynde , hoopen, met de
hulpeGodts, dat wy be&ndtfullenzijn , om de En-
ghelfche van defe koftelijcke proye te ontfetten ,
waer toe den Almachtighen fynen milden Keeghen
ghelieveteverleenen* Wy willen altijdthaer Ed. ver-
feeckeren, dat wy 'tfelve aen onfe debvoiren niet ful-
len laten ghebreecken. Hier mede , Edele Erentfe-
fte, &c. Was gheteeckent >
Vtettr dt Bitter ende Jacel·
Eocl(horft.

In't Schip Wj/ci<rf»,Ieggende binnen
tienden Augufty ,feflien hindert vyf tnfeftig.

®an 'isEanlJtiiBIoot enöaec totötfal ftellen toet j^joot

fp öentwee entwintigften 9iU0U(lpfe|) cnöe tienmöl banïiatc
bcnoo?ten Doggers-Zandt ontrent ban Nieu Ca- VioMa
fteelfc6jebcn/al0tiatfptienneghentiendentoclthicn
mülcn ^oo;ttx)cfl aen toeren gbeabanceecr / maer be^s
an&eren baegë ' jsmojgen^ bemertbenbe bat ongebaer-
lijcS veertien feplenbanbe ©loote bermift boierben/
öebben ontrent
vier möUn moeten te rugge loopen om
jaer te foe&en / gelötb ban be feibe ontrent be mibbagg
η 'tgefigt gefiregen / enbe tegens ben abonbt be Idiote
in 'tgegeel toeberom bp ben anbecen bebomen Oebben /
5(jnbe iiaer Ifeber abupji foo beel men bonbe bemertl^eii
ontftaen ten beel upt onacbtraemDept/en ten beele obec-
mitjieenigöc
Ooft-Indifche jJSofcobiffii-®aetbet)i
enbe anbere Coopbaerbp-lupben / bfe tjaec bp be ©loot
bebonben / een berfteerbe tour;} gOèfet / enbe notft
baerenbobencen bup^opglgefleeben dabben / 'ttoelca
bolgenjï be beraembe ojbje boojgaen^ bp niemant mo-
glienbe ggefcDfeben / banbpbe ^bmfraelj^ ban be
dEfQuabjejj / boarenberfcgepbe fcgepen baec boo; ber-
leptgetoo?ben, ©(jj

^P abbifeecbenonber anteten bat vier ^cgepen Bi- ftomfi
menbeuptbenOrifont mctPick,Teer, Yfer,&c,ge' ftöm»,
Jaben / baer öan drie aengeBaelt loaren boo? Carttepn Jf aen :
NiedeckbanbtMafe ,enbe een bOO^Capftepn Boos , gei^aelt

d$f ban

en OORLOG Vijf en Veertighfle Boeck 48 I

foq dat alles, God fy gheloofc loffelij ck is afgheloope
ons Volck die haer oock vroomelij ck hebben gedrag


-ocr page 501-

SAKEN van ST ΑΕΤ

48 ζ

laan "t Noorderquartier gabben boen opfcnben tiaec get
, Texel, maccfeom nfetfonbec uettoonbednggeenc
öemifnoigljenöflböenberfiaen / batüe boojnojmbe
CapttepnNiedeck twee ban öetooo?f5 fcijepen onbê=
mant ban fön bolc& / cnbe alleinltjcH pbec met een
berlantrtf)eSootj$bcfet ban Oe Bloote gabbe (aten φ
(leecfien/ nfettesDenHaenbebepjetife o?b?eaenDirt»
ggegljeben / banbeboo^r^fclKpen foobantot) te be>
macijtigöen/ battenmmfieh met
twee derdeparten
ban fijn bolcBbaec tnne toefen foube / enbebatScm
toebecom anbec bokb bp obecfettingge upt be bo^bcce
fcöepenfoubetoccbenbpööefet / fotoiftennietofiwg-
tansïbefelbe ,ιδφρεη jjjnbe iêtoeetfcfie / in
Texel
toacengeaccfbeectofniet. ^p bonben in ble faecöe
ggeeneanbecebectcoodingge / banbatbe^tomfcDc
fcOfppecjü opt be boo?r3 fcDepen geUgt enbe in een
)oot
apart nebenjï be boo?r5 fcOepen naec 't TeiTei bec:=
fonbrn toacen / fultic bat t)et nocf) foube bonnen gebeu^
een bat be Telbe onaenglieften be boojfs gepleegbe fante
in 't Texel mocjjten fiomen te actibecen. 't «©ene bp be
boojnoembe
«ffapttepnNiedcck tot fijne bierfcBooninge
toa0 ggeaUigeect/ befïont boo;namentli)c& baec tnne
bat fo öaeft W öc ojbjeiS om be boo?f3 ftfjcpcn op te fen^
benontfangen|)abbe / getfoogactbegonüe te boelen/
bat get gem onmogelöb toa^ getoeefl boUb inde boo^fs
fcgepenobec tefetten / enbe bat fpecgtetbeEootfen
met be ojbje om naec
Texel te betfeplen / ingeftcegen
D$bbenbe/onfeplbaeclt)h öaec mebe be cepfe bec toaectjS
foubeut)cbbenbecbo?bect
; €enandcren, fepbe tip

(leccBtoajCi.

©ci^eccen ban be ©loot gebbenebentoel metbe
boo;f3 boo^getoenbe ejccufe gaec niet Bonnen becgenoe'
gen / maecbiefaecHe ten fpoebiggflen boen bjengtjen
«fluite. iScgeepi Ktijgsf-Saebt / bpbctoelcBeben
^lebrtft boojnoemben Capitepn Niedeck obecfgne begaene
faute{$ig{ieconbemneecttn eene amenbe ban
honderc
Rycxdaeiders.
^ebew3ön nocöbetfcDcpbe fcOeepen
b^n iSeutcalen boo? be bupten toac^t eengeljaelt/ enbe
be iScgippecïi ban be felbe aen bao^t g[)eb?agDt / bocD
ggeencebenbinbenbe toaecommebie fouben bonnen
toerben becBlaectban goebenp;i)fe / gebbenbe felbe
fiaceboojgöenomen tepfe laten becbo?becen /
39nbe
onbec anbecen een ^canfcïj fcöecphen 't toeltb boo? een
€ngcie jpcegat ban
derclgh fiucöen toaiS gfl enomen /
boo; be b^anttoacgten ban befe ©loote ben nggeljiS'
man ontiacgt/ en fnlcjc npt fijne ijanben geli beceect ge-
too?ben/Bebbenbeben (Êngelimanficg metbeblucBt
gefalbeect. Sp O^öben göecaben gljebonben / ben
iS£l)fppecban'tboo?f5 fcljtp genaemt
Abraham Co-
quetteboenpaffeecen feecbecebecBlacingDe / op bat
gaec iBog. baec upt aen ben ben ]geec
A mbafT. £-
ftrades
en booj be felbe aen ben Coning ban Vranck-
rijck
fonben Bonnen boen bectoonen öetonberftöepbt
battec isï titffcOen pet tcactement fpnejBaiefteptS fub=
tecten/ bpbieban
£ngeiant enbebpbefen ^taetacn;
gebaen too^benbe i ^e boojnoembe ^φφρ^ι^

Juetfteeftonbcc anbecen beBentgljemaecBt / uptben
i:apitepnban'tboo
?f5 Engeifefcegat'ttoelcBBem
giienomen ijabbebecftaen te Rebben / bat W eenigfjen
töb geUben upt
Solsbay toa^ fepl gegaen / met 36e|iiael
tot becbecftöinge banoe «Êngöelfclje ©loot/ bat bP be
felbe ©lote Oabbe gefotöt op öe liiufl ban
Noorwegen,
maer bie albaec niet gebonben fiebbenbe/ ban meninge
toau fijn toUc0 te fetten nae
Solsbay boo?f3 en Jarmuy-
den
.enbe be meec genoembe «iEngfielfcBe ©loote albaec
eiSKfH gaenfoecBen.

'^fPtm J^eecen banbe ©lootfiebben ootB tot öaet leet-
toefcngemeccBtbe onboo^fictjtiggeptbp beeleCapi*
tennen ofte Bace j$tup;lupben / gepieeggt toecbenbe in
'tfeplen / foobanigl) batfp elBanbecs j^cöepen be-
fcöabtgiiben / gt)eliJtBbaneen25?anbecban
Zeeiant
obec eenige bagcn fobanfg befc0abigt toajï / bat fiem
Dabben moeten pecmittecen toebecom naec
Texel te

lp il,
lijf

ventig usatcofen/ enbe bat öp befc jijoomt toatf fo beel
bolcb obec te fetten / en baec en tegen ban be
S weetfche
in fün fcöip fo beel bolc6 obec te nemen / becmitsi pbec

lopen/ en nabetljanbtiietft^fpbe Son, mitiaafertf
een25?anbec ban fimffecbam elcbanberen mctTfif "
Ijjcbe befcöabigt ftebbenbe / ijS baer ober fötggs· jjia^i ^
gjjegouben/ enbebonben toefenbcbatten toeberinhi
fcöuibt toasi/ ijs foo tod ben Capttepn ban't öoo2fth„.
be fcöip be
Son, aLö ben Commanbeuc ban benboM-
noemben
Brander getonbimneect in eene amenbc pkr
banvijfdghCacolpgulbeniS.

twintighften bcfc0 Bregen ontcent be mtbbanft
ecnigïiefdjepenin'tglieficöt/ ontcentin't ^oojtl
<®o|ten ban ijaec / 't toelch bp eentge toccbenbc ogcaifl
te toefen «Sngelfcljen / en bp anbecen gcijoopt bat moe-
ten sönbe
Ooft-IndifcRetourfchepen, flcbbentautS
na be felbe geftelt / nacc cpntlöcö bebonben bat ijct toai
een eentge ban be buptentoacöte ban befe ffiioote/ mtt
beïftDcpbefCljepenvan Neutralen bp ftaerDcMjottfit
cnbe aengey aelt / bte fp alle besi anbecen baegös bjeöt c^
omontfiagenDebbcn.

^P 3ön bten gantfcgen bagf» becmlbtjS fiflutnbclii
3©int fcljcrp tocfcnbe / fect toepntgö geabantee»/
be be toint tegentooo?bigl) toefeiibe ftont te betiutft;
ten bat oocft ben aen^acnbe natt)t niet beel foubenbon^
nen bo^öecen.

g&en ïuptenant mmicael bc Ruyter fcBjeefηΐ« /
ficijccfececenbetot tjetfcD^ijbenbanbe i^emn^tic;
boimacj^ttgOben. ,

t©en negen en twintighften 5Ön met 'ί ïatlbti^
©lootte boo2 be €u(l ban ISoojtoegften op be IjoDBiite
ban
Bergen toel gljearcibeect. ©e totnt feöect btiifes

Niedeck, batljpmacc toaji bemant met cwee en fe-1 en twintighften meed fabotabel/boel) boojgacnj; ftttg;

flap cnbe fonitopUn ooth t' eenemacl flil geb)ee05$n>
be / fonbcc in Zee eeniglje (©aljootsi of 3ilbbijs!-25atc<
ftcnbieinfeccoccioKneljetalle lot
vier bifttntte repf

banbeboo?f3 ,i§toebenten mtnfientoel dertigh man ! fcnboojuptnaec Berghengöefonbcnsijngöctoccd/ie

Beübengctcncontteect/ ofoocBfeiiioöctöbindöeiiupt
gct©abeclanbtfebectbe aenBomfiebantien It. ^tu
micaelbe
Ruyter te bebbenbchonien; allcenlijrttoai
bien bagö oincent ten
vier npren in ben mo?glien|lonbt
bPBaccgBfBoomenfeethec <©aljoot ^tljippet bpi»
Ooft-Indifche Compagnie nae Bergen boo?fjafi!iii»
fonben/met bjiebenban ben Commanbeut obctin
(0o|i-ginbifcl)e Kctourfcftepen leggfienbe binnen Ber-
genboojf3 / bieop jKactibsgljboojlebenuptfietVlie
0efepli3ijnbe/nafijnbc(tetoetenftliapbe6emeemai6t
Beeft be tübinge bie men in 't ©abeclant benl3eboo}i5
<©o|l-2inbtfe Ketoucfcftepenijabbefiomen/ öaeiöan
fp l^eecen >@ebolmatBïtgben tot bie tijt toe nocD oetne
naerigBtinge Babben ontfangen.

^p Bebben goetgebonben aen benl^cec «^ouHtctituc ^ j
ban
Bergen boo?nocmt afte fenbenbe iittfoonDan»
Willem lüfeph van Gent, %t. Colloncl met «n iEiffK «
be ban g&ancBfeggingOe obec be goebe ceteptlecn bfj' ,,ι
ginge aen becfcfiepbe ^tftepen binnen be ©itceniflilM ta
ISebcrlanben fljnpsj fioocenbe/
albaecgefcöietcnoit'g
betbacen/ met becfoccB ban fpnebccbece altiftintlt/icn
epnbe be boo?r3 ftljepen op 't alberfpocblgölie moCDten
uptbomen / en Ijaec albaec boo? be €«(ie bP 'i ϊβηηί
©loote becboegljen/ootfe boo?tSimet
beileufuleW«
credentie
op b' bOOjfS ït. Colloncl Dan Gent,omiWt
bebinbinge ban be gljctegBentljept
becfaethen/flinW"
boojnoembcn «©oubecneüc een complement ban Mm»
feggingöe upt ben name en ban toegen
te boen/ entopbersf bo?becen inljoube banöewo^
Baec iBiffibe ten bellen feconbecen. «SnaP^W
febett eenige bagen Ijectoaectsi al
becfcljepöe ©au w
na
Bergen Babben afgcfonben met ftD?iftfletBe®S
toaec tp be fcBippers ban alle fcijepen in
ijupjS iioocenbe/upt ben naem enbe ban toegen pact
Haog.gDelafltoiccben/ öaec «nfpoebigöli«nH'^
maben/ om op't arribement ban be ©loote tia«F
beceenigB tjjbt becfupm bpbefelbe te betboi^R
cnbe batfp boo?tsifoeecglfleccnbe Cufl aPPf^^^^^
ben / ais Bupben b?ocgB
't Eanbt in gftcfiiftt
tjebbenbenocB
drie blilinctie attent met blcpn^S,
tupgö afgBcfonben Babben / baec bp be boojfj
peci ban Baec bomft gBetoaecfcBoubt toicröw
la(l om Baec aenfionbtiS upt
ïjtt Lidt albaec bp 0««
een «©ebolmatötigben te becboegen.^oöabDenï^u^^


-ocr page 502-

en OORLOG Fyf e» 'Ueertighfle BoecL 48 5

fmbcrtbiirt (oojbdenïie&cfpoetenbcfiicllfolKpïit/ een
hiniietioojnaemflcpottttcntetoefen/ öte ijacctottiei
' «Brtinefietoanijaet ï^o: iKog: ooofimeccB (ionbcn
rtatfuitticincn) fiupöcn Dcctoaictii gljcfonbcn/ öe
rtrtVonöati Symon Willemfz, Die ija^c 1ί?0.|Β0β.
inliet l)oo?|lcl Ban öeP?obintien toon Zeeiandt, ne-
tónebini^t^ 25o?gemi?c(tec
Boreel Daüben odteben
ίβί te tiofOfiV ''β" fecnniffe enbe ecbatint-
hcBt in be fafiUirt ^^^ ïi^ ^fc / cnUc 't fcpt ban <©o?lo0
κ fflatet / te megöcn bfenen / met fpcciale filj?tftelöt=
Shocifatte/ enoclaftom alle tie jaeöctlamftöi
«cftEpenfn Bergen leggenbey ten fpocbioDfien uptte
wciTen <ntie Ijaec bp ijaec te boen becboegen. 9©p tDtl=
Wioopctt bat alle beboojfsaengetoenbe bebolten foo
ft Deel fouöf η opereren / bat tn befe geen töt foube toet-
Uïirfupmt/ niaetbetojjliiepaffagie ban Berghen
na öe
èce fect engli en lang / oocli be toint tegentooo?-
Hienictfaborabeltoasiomuptte liomen/ foo lionben
topomicccöte (iaet maften ban be tgt legenöbe toelc-
8cfpbcboo?f5d@t{)epenalbiecbpöaecl)abbcn te bec-
laa chtcn y maec toel tjaec ^0. HSog. berfefeecen bat 3P
tiao;taen bp tontinuatt 0 foo beei tn gaec taa0 / be gant
(cnftelijc6 baec aen te fullen Oouben / ten epabe (n befen
niet een eeniolj moment moc|)te becfupmt toojben.

üpiecniglie ^oo?tlupben enbe anbece pecfoonen aen
(laccbooJtoffioit^enfjetibenberltaen/bateenfeec groot
öijctal IBiebcrIantfcBe «loopbaecbie ^cDepen/ begroot
101 bp b£
feventigh, enbe onbec be felbe tien Φο(ί·3!η-
ïiftDe Setout ^cljecpen / tot
Bergen boo?fctj?eben öe-
liouben toarcn Icggenbe / enbe bat üe
twee anöere <©ofl
gnöifcBe ïïetout-fcOeepEn gljenaemt ben
Oyevaer en-
ii Niewenhove tn Dronthem toaren inglieloopcn / bat
icnlgl)c«!rnot)elfcl)e<©ojlogl)fföeepen/ metnocfi ee-
iiiflt)filepn©acttupgDenbe26?anbcrsi op IKaenbagB
todenden befCiS uptter ^ee nae Bergen toaecen gfte-
loopra / enbe op «©ingjibag ben
elfden bitöt Op be Ms'
titrlantfdje ^tljepen ten ant&ei gehomen / bat foo toel
tie (SnaljeifcDe aljï be iSeberlanbeciS met ben <t5oubei;'
ntut gDffpjoocfeen öebbenöe / enbe foo 3P betfiaen Bab-
tieben feiben <0oubecneuc ggeen bpantfcgap ban b'een
ofb'anberejpbej^ebben Mllenggebooggcn/ beboo^fs
inoelfcfie ccötec beji baegöi baec aenbolgentie / te toe-
tin®oensibagö ben
twaelfden befeö/op be J^cberlant-
fclietpen Dabben beginnen te Canonnecen / bat be onfe
fiact η ccn goct poflup? ban befenfte gfteftclt ftcbbenbe/
begDcmtltctiengljelfcfiein bierooegfien Ijabben beje-
Odoit/ enbe bat be felbe oot6 upt t)et Caflcel foobanf g
toaerenoöetcacteert / batspnac ontrent
vier uuren
gace Cabel^ gebapt / enbe ftcg alfoo ban baec
tebecoereticeertöaïiben.
jjï ©nbmuffiöen toasii^aet upt bemont ban be Stant-
ia lupiien albacr affttmatlbeliicb ber&laect / bat noci) een
liort ®nol)ei!S<©ojlogfjfc8fp ontrent be veercighiStutBen/
««. D«tocithiieboo?fc{)iebe ïantlupben bermepnben öp
Pictlculiecen uptgerud te toefen / tuffc{)en be ^ee enbe
"ïfgen boojftl) jebe tn feöercn engte genaemt Boeck op
Kee,fitf) foube ontBouben/en be paffagte albacc allcnt-
flaititnlnfcftccrben/ felfsi totbtenepnbeeengöebeeltc
ban Jön^anon aen be eene 5ijbe opbe Sotfen gOeplant
piüöenöe/ toacc aen alfioetoelsp niet totfien fjoe beel
««fcrmntoasi/ fpetötec euentoel aenflontii
vier
«njecpen m\ (©o?logöe / onbec öet «ffommanbement
jan ben ^cfjout bp ^acöt
de "Liefde 0abben bet-
oaertiioöefonbcn/ ommetoaectmogöeijtÈ 'tboe?-
Ir.^O'i'tó ©ojloglj ftötp / mttfgabets m öa-
Zi, / ais boben/aen ïant gijcfet te attcap-
pwn/te bccobccenoftetupnecen/oocft baec BenebenS
Wmfcöesiootelangfisbefe Öuft foobanlgfj boen
SfPf"/ enbe mttjsbten alle gaten ban Bergen op
hn^r, nöc foobantgl) boen Befetten / bat Bet

S^f "OfiS^ciilp nofö binnen toefenbe / nae mcn-
Xö^^^apparcntienfeten fouben Bonnen efiBappe-
iia'' "^""fnbe oech tot betec uptaoecf ngBe Ban 't geene
bSri" mogBen toefen/ op enbe ontrent Bet
bin Beplante «Eanon te 3[anbe te attentecen/Bp
BhW'ii®"^^^ Liefde ööe-

nIiiiHl'Vinït.€ollonelvanSanteniie fcBeepen met
" : 11^00: naecMcobtcngeB((tt-
ncect/ enbenotBttoee^cftcpenbanbc<ii3cottropcetbe t66$
i0ofi g|nbtfciie Compagnie/ onbct eftojt ban befe■
Bloote tot Btec toe upt Bet Ï^abeclant gBefepU/ Bebben
fp b?{e <©o?logBfcBepen bp geboegBt / om Baec tot hen
ccrflen Septembec toeBomcnbe bcjï abontji uecbec
jSoojttoaertiï aen te gelepbcn/enbe al0 ban Baecop Bet
fpoebicBftetoeberomboo?
Bergen bpbelSloote te bec-
UoeoBen / of be felbe brctcotben toefenbe / te bolgen.
φιι?(ι«ι<
^clbenbomt eenongBebal alleen/ men Jjabbe öenESl'·
(SojlagBteaa^atccenbefeEanben ban btipten/ enbe
<n ^qu
binnen'0lLanbt$i toaren beel ban opinie'tBonbe niet um.
toel gaen / of men mo(l ben l|eec
©μηίί van Orangien
Becflellen in be functien ban 5t|n ^Uuftre fóeeren JPoo}
^abecen. <!Enbe in Igollanbt toais bie inclinatie notB
niet generaelpcB rgp. ^iec toaj^ min / baec meec ge·
ntgentBepbt. «©e #?ebicanten Bonben Baec oocfc feec
qualptbinBouben/ alüi
inbcnHage, gBelt)t&op5ün
plaetjï fai too^ben gefept. (€ot
Goude toiect ben nvaef-
den
tegen ben Bacen genomen be bolgenbe ccfolutie ben

vierden September :

De HccrcnMagiftratenopcergiilcrenmorghenin ©Jt»?®
de Voormiddag Predicatie (zijnde op den dag, de
wclckedeHo.Mog Heercn Staten Gcneraefvan uactw*
deVereenighdeNederlanden, goet ghcvonden had-Stn.
denuyttefchryven, toteen Algenieene Danck, Vaft
endc Bedendash ) met geen kleyne alteratie aenghe-
hoort hcbbei.^, dat
lacobus Cbeferus niet alleen onder-
nam op den Ptedickftoel te brengen faeckcn, niet zijne
fundie, maer dc Regeringeraeckende : Nemaer oock
de Regeringh te taxeren, metodieufctei-menenCom-
paratien. 't Welck niet alleen niet kan dienen tot ftich-
tinge van de Gemeente, maer ter contrarie tot ontftich-
titwhenontruftinghvandefelve, oock felfs tot groot
diirefpeft ende ondienft van de R egeringh j en alfoo het
felve niet behoort, is na rijpe deliberatie verftaen ende
gerefolveert, dat het Tra<Ìement, 't geen de gemelde
Cbeferus van dè Stadt geniet, van den twiedt» defer, dag
van de voorfzPredicatie, affai komen te cefleren, tot
dat anders fai zijn geordonneert. En fai van defen Co-
pie gefonden werden aen den voorfi
Cbeferus om te die-
nen tot des felfs naricht.

Aftum den vierden Ktptemher, fejlienbandert vff ttiftfligbf
by 't Collegie van de Magiftraet der Staët Gouda. Ende
was ondertekent

D.v. Tocht,

(@m toeber teBeecentotbe 3@Ioot/ upt be felbe toiect
geftBKbenben
vyfden ;Septcmüi{sf/ ban ontcent bc «""»
BooöBte ban
Bergen, vier of vyf mijlen ban be 3©al;
bat feebect ben
dertighften augufti/ totbeneerften ©icot
befcji / bes» booimibbagBii ben tolnöt upt ben 3©eflen /
(biealbaercecBtopbeïl^altoapt) foobanigB opgBe^'
Boeit / bat bie ban be ©loot genootfaecBt 5ön gBetoerft
om be aiBal te fcBoutoen / geen enbe toebec bp be toinbt
obec te loopen/ enbe aUioetoel be toinbt feeoect tot
^npb-toeft gBefcBooten toa0 / enbe bat top miti bien
aW boen bea©al toel ftabben Bonnen becmjjöcn/ foo
i!$ctBtec nootfaecBelücBgBetoeedbe touctf ISoo^be^
belgcfi aen tefetten/ alfoo men obec beanberc25oeeB
niet Bonbe boben Slanbt ;eplen / toaec boo? / al0 mebe
boo? bien be droom in bat taifoen b»t Bet ^aec /baec
feec om be iSoojbt fcBiet/ jpBaecopben
derden be»
fe$$/ be^mtbbaegBüibebonbcnBebben/ opbe BoogB<
tebanfeftiengcaebcn
vyf en beectigB minuten/ enb
fultBji ontcent be
dertigh mfllen JSoojbec / aW tee
plaetftBc toaec 3P boo2 gBettomen Babben be
bifcBe enbe be anbece ^cBepen Binnen Beigen leggen^
bc upttetoacBten/ bocB Beeft Ret4£5obtbelieec belieft
opbenboojftB^ebenbecbenbefe^/ naec be mtbbagB
een fabocaBle toinbt upt ben 0^oo;ben te becleenen / bte
bej$ natBt enbe baegB^ baec aenboIgBenbe / meec enbe
meec boo? Boelenbe / Baec op ben biecben befej$ ontcent
bemibbagB/toebecomtecboo?f$plaetfegBeBeffineect
0Beb?acBt jeeft / te toeten boojbe €u(l ban 55ecgBen /
tufTcBenget^upbecenbe ^oo;(bec 4Ètat / toaec boo}
metgcoote ^tgepcn oiMnaciji in enbe uptgj&eioopen
toect·

χ m


-ocr page 503-

484 SAKEN van STÀET

π

iiitfy 55eboo?f5 fticifte mddgtlie a®mben/ fieblieB

_be <©ofi-3|ntiifclje SetóMC ^tljcepen enöe be anbes

ce Coopbaerùp-^cljeepenmeùebdette lionnen ^ee
fiiefen/ fuIcftjcüacOaecamaecDpoe ïBIoote tot nocfl
toe niet en gaDtien becnomen / aiDoettid Daec ixtfcW
be afgefontien J^aectiipgen geinfojmeect toacen bat
fp
baet
toe alle tiflf oentte aengebocnt 6anDen.
©oft3ii <!^nbe«UfTCÖentoatenon0opbeneen endartichften
ifre». bec boo?lebcn|iQaent / tnitftl)aber!$ op ben
toucfcBe. ben vierden befei/ 25|Ìetìcn ban De E. Pietcr Bitter,
Pf" Commanbeuc obec be boojfs iSetouc-^tt)eepen tee
lianbengebomen/ be eecfle bccmelbenbe baneenige
fiebiecfbeftoaecicOept/ btefiaecboojben
Gouverneur
albaecfoubemogen ontmoeten/ toaec boo? Bunijct
uptbomenfoubefionnen biesben berljtnbert.
cen^fteboImatBtitnbeöebben öaec baecop toelalle
tiecepf{eefrtfienttetTtet'0 Eantit mat|)t(7p cefcciptie
aengebooben/ boo; foo beel bcjCi bapten betmoeben
motiOt ban nooben toefen j mate boa; foo beel fpupt
be boojfs laetfte jBiffibc fjaööe öonnen afnemen /toasf
be boo?f5 beb?eeföc ftDaecciflfjeptfebectbecbtoeenen/
imi bien be boQ?f5 fcOepen altteceptü ban boo? be ^tab
"t jeplgöegaen/ enbe binnen be^Klfppen Ofancfeirt
toacen.

ïttptértant «ollonel ban Gent,tofl0 tot nofö toe
ootb nfet toeberom bp ()aei becnomen/ alljoe toel boo?
eenfge <Salfoot ,Scö(pper0/ enbe anbcre ban Ber^
gen enbe tipt be ^cDar cn bp ijaec toebecom gehomen /
gelnformetttoatenbatijpenmetBem ben «©onbec»
neuc bon
Bergen bDOinoemty teel twee of drie eu
maeltnSSee taaccn getoecjlom be J&loie optefoec=·
6en / befactde bolgpefiji't brrfoetfien eri^e be noo«
binge b(é fp αεη óem booj ben boo?noembe %upt«nent
«iCollonel ban
Gent öabbeniaetcnboen/ }0nbebcn E.
Symon Wiiiémrz
tot Bergen boo?nocmt notl) berWe-
ben/ om belaetffeiScjjccpcn bic mittffifjerptc ban
bén3©<nteen0oecfi'na
Boeck opRee, nieten fiabs
ben bonnen te boben pepten / ban baec mebe upt p^effen
enöf te boen Meenemen.

#nge{0 ^tgip / om be j^tgout bp |Sat{it
Be
Liefde toiecigöefonbcn/ toaïfalboöi 19« ftompe
gemiceett.

' ^e 3@eeren (ìESebeputeetbe opbe ]@Ioot fc[)?eben
ben
elfden Septemb?i!S ban opbe Noortkant ban't
Doggers Sanr, tee bfepte ban omtcent negentien ©a^
^muan bemtoaeteciS/ batbctoinbt/ bte metget begin ban
'i©oe- be nat|)t tufftöen benachtften cn negenden befec /
mi b^pj^ait Dabt beginnen op te Ëoelen/ 'jibacf)0 baet
xenoti ajn jn eenenfojmelen ^tojm bjajci betanbcrt/ be
Btiftfen *beltiie ootfi ben ganfcften nacljt tufTt|)cn ben
negenden
r Qoten
enbe tienden, met notg «en gliebeeU ban ben batt) ban
Stoini' ben
tienden boo?f3 gebupjt Bebbenbe/ oo?faec&e ge?
toeeftbiiaj^ bat alle be blcpne J^aectupgen foobanicg
baniiaecbeclicopttoatengetoo^bcn/ betfp niet boo?
'tafgaenbefesi een eenicB {labben fionnen matfltité
toecbenomDeboo?f3 bepefcfje? fiaet l^o. Jfêog, toe
tpe brengen/fuiclNiÊii batbefelbeulo jPog. eeifl Qtec
nebenii fai
tet Danbe feoitien; raitS 'tfelbe intonbenient
biacenoocb be Schepen foo ban i@oilotf) aijse ban
Commccfie/ inbeneecflenariittuffc0enben
achften,
enbe negenden befeii/ foobanicft Hupten öaec gefftljt
gccaecbt/ bat fp genootfaet!tt b)acen gtietoeefl I)et
ben bolgcnbiin baci) / mitfgaber^ ooth bed natbtjS
tuffcljenbm
negenden enbe tienden bp be toinbt te
ffcetlién/ enbe pet aifoo met een feple te laten b?pi
ben/ ren epube beboo?f3^t|^écpenbie gtltecen boo?
tmeeceiibeeltetuggegfietilebenbjacen/ be ©lagge
wötebeteEfoHbemógirtbtnben/ toaec boo?fp tegen=
toooibicö ontrent Ijetgfjetael ban
vijftich feplen toe»
becom in't geficut öabben/ enbe fiet toebet tegen»
tooojbici) ilànbfacm jönbe met een ftlacelutfit/ toilben
HecOoopenenbebaaiüclibettcoutoen/ bat &etboo2f5
jSS^tal al meécbet enbe meecbec foube actcefecen j ^p
IlOilinen niet anbeci$ p^cfupponeecen / ban bat eeti goebt
gfiebeelteban be Coopbecbp-fcgepen enbe mogelgcË

ii

''Itamil
i^loac
es be

langbupticS intoacïjten / al meecber getal bpftacr feu ,
ben öebbenbetnomen/ fnlienbe bp tontinuatieban'rt»
gBentooojbigö Ijanbtfaem toebecniet naclaten /
öeo?'tbeïfp?£pbenbanbe^cöepenljpöacï / βηώω
«cent öaecbebtnbenbe / al0 öoo? 'lupt fenbenbanfiiZ
Jöaectupgö / foo fp noifj ecnigB fionnen mathS
toerben / alle mogtjelticbe bebotcen aen te bietiben/
om
be ceftecenbe fcliepen mcbe met ben eetflen bp be bi^
gfte teörögftcn / enbefn allen göeballe feonnen ml
bebecaembeo?b?e!8 niet ttoijffelen / offouicnbenan;
beten ontrent be €ufie van'tVaderiandttoelafmttfi
fen / enbealfootoeberomallena btgoocenbp benen·
beren göecaecfien / ban eeniglje tampen c '
ben bie boo? be boo;ft0?ebe (lo^m eenige f

be J^loote foube mogen toefen oberbomen/ Babbentoa
tot notljtoe nietsi betnomen / banallcenlötö / öjt
ban betten met tjet gijeficljt befpeutben batfeette
r Eanbtsi «©ojiocB-ftöip / 't toekh oojbeelöen te

toefen Groot Hoiiandia, tcgentooojbigft geliotEttoet-
benbe bp ben i^töout bp l^acljt be
Liefde,be boojjlenà
aftoa^.

^PbebonbenDaerbienbiig!) / ben elfden naerafr.
fingenietbettc benoo?ben 8et
DoggersSandc,enjai·
beneenfaborable boojgaenbc 3©c(lc JBinbt/
toiltöe in btcc bouofien blöbenbc continuecm/ maedi.
ten gtfTinolie om op obermo?öiien / ^onbaglilien
der-
tienden
bcfcsi/ alboo?'tEanbt te bonnen 30« / iti£f.
Iialben inbien boo? be goebe boo?fo?ge Dan Ijate
jjl^og. een beguaem j&cdip ban 4^o?log boo; ben Si^
tenant 3ïDmitael be
Ruiter, mocljte toefen berbaw-
big[)t / enbe oocb noci) eeniglie anbere banbe nifu-
toe ^ojloglj-ftBepcn felaer gemaetfet / foobetfocfiteii/
bat befelbe aen^ontjiin ^ee motsten toerbcngge·
p;e|l / om baet bp be tegentooo^btge 0'Santj$]^looie/
bte naet alle apparentie al bebootensS op be Cu^
foube toefen gbeattibeert / bupten <tria et^cntie in
conjungeten : ^aet inne al0 mcbe in't uptfenben ban
foobanigbepjobifie/ boo?namfntlötbban35ier eitiu
OTatet / alö op baet boojgaenbe ftb?ijbenj5 bp te €01«
legien ter 3£bmiraiitcpt motbte toefen betbattbfglit/
alle boenlytbe beligentieenbc atteleratieg^lijupftit
enbebp gbebjatgt foube bienen te toetben / aeng[)(<
fienfp in alle manieten boo? benbienfibanben XanlK
nootfebelütb oo}beeiben / batbetegentooojbigj^ena-
baie macbt ban ben ^taet / foo baeft be felbe tnetieiom
in eenbeguaemaentalboojbeàuflefoube 3ijneöeat'
ribeect / albaet gbeen tgbt ter sa^etelbt toutytclooiien
toietbe opgebouben / maer aendont^i gaet tot ct(n>ti(
ban 8et
tweede Lidt ban baer ^0. jKog. refoiuiie ban
ben
dertighften giulpktileben't^eetoaettsiliföEbiii/
felfs altoaert faetbe bat be boo?f3 öp nieutosi pfii-
equipe£rbe<©o?logb-ff&eepcn / mttfgabetiÌ oota i»
boo2f5 gep?epaeeetbe nootb?uftig|)£ben / alDoetol f^
öoogönoobigö / notb niet bpbe felbe moiöttniwcftn
gebomen.

g&entwaelfdeni$eptcmb?{$i/ fïiöDifioojtfiii
po?t ban be l^eet
van Heuckelom, en anbete ba«ljo.
IKog. <abebepHtcetbentot
befaetben van de Meje-^
rijevans'Hartogenbofch, ac0terbolgi)cniiliet Wiuiie
cefolulie ban ben ecrften befesi / in confetemtc gcWKü w w
3pbe / metcenigöeJêeeren (tSbetommitteftW W'™
ben
Raet van Staten, obec'tfubiettbccbatinittr ί«·!Γ
bet ti folutie ban ben acht en twintighften augul» leii-
leben / caecbenöe be gbefo2meetbe toljiirt» 'f j"
(ntrobuceren oan een
capitale Schattinge oWïiuetiK-
ten enbe iSteben / onbec 't refojt
vandeGenew-
liteyt baet ban be Jgeeten ^©ijcwmmitteerMn wn

bentoelgbemeltert Raet van State, aen bun (00 wf

monbe / alsSbp obeclebetingöban een
bael / mitfgabet0 ban alle ftutben baec toe pR'
cenbe / een pertinent enbe
gecitcum(lantie£tt rapp^
fiabben gbebaen. 3B0aec op gbebelibeteert «««f'» f»
tinge genomen 3 jjnbe/ bat benopftef v^een^
Ie Schattinge op ben boet berbat fn bare ® oogt)·
cefoiutie/enbe opgfiebolobbeginpcuctic vand^

ooibtoel eenige t@o?locD-f£8ipen/ alle een goebtducb gentiendenfcbjuarp leftleben/ iierftbipfw in
1)00} liaec tipt moeften toefen geloopen/ aengefien ' tienienienenbe
ongbemacben foube fub}ctt3!)n/ |«
fp artbètfintii omtoöffilöts booj Bet booifcBjebe aUeenetencefpecteijanbegefoimeerbecoiitetwg^


-ocr page 504-

«icr 00Λ ten teguartie banDetftSepöe pointe ontrent
Srncutte/ enDe üefonöeriijch öat &εη taux obetBet
SdrachuanDetoooifj coöieten om te (Iaën / nieten
f^iü» fjin tian fooöantgen empo^antie/ alsi ten
Κ J oan oen tegentoooiöieöen noot Dan öen San^
he tol toetepfiBt «oace/ enöe obecfulchji ooc6 aen
hf anDcce föüe göeconftDereect Den naüecen uoo^
flinftöoojöeflemelte l^eeren <©ecommtteecbenban
rtiRaetDan Scate,upt Öen name enöe ban bwaen
te fciüe netommuntceect / ten epnbe befe Capitale
Schaitinghe fouDe mogOen toetben oöebonben met

fin cantiefme, Obecbe Verpondingen, Oe toelche al»

toPtoüecöctoeÖeele ceffoit ban De <i5encraliteptgei
«nulwttïoaiiop foobantgenboet/ bat Die .Steben/
fluatiieten/ enöe «©ojpenDe
toelc&e onbec Die®ec=
aonDino? totnocö toe niet gebiacBt en toaten/ baec
LefoubentoetbenaenBeflagenin göelötbBept/ enbe
nas p»po?tie ban be anbcw^teben / (^uactiecen/
mbelanoert/baec beVerpondingeal ban ouDtjS «basi
aeimcotiuteertgebKell/enbe bat bien boo^flacD aenbe
«nfüöc toaö bebonben beel fmaecfielöthec te Γόη/
(iiDeban minbetbeftoacc geoojbeelt totecDen/ bpbc
«Ecncn baec
obec befe Capitale Schattinge gfjeejcteni
Decctmoeflbiecben/
enbe aen b'anbece 3i)De notoir?
Iiic& foutie 3tin ban meecDec bdojbeel / enbe ban pjomp:

t£[

I, jjaniie<0eneralttepteeniialveverpondingefoube toer^
Hm oeiturobuccect enbe οΒΦ^εη/ fooal^De felbe
bprefolutlcbanbcn gemflten Raet ban State tegen^
boojbig!) gcbjcfifecrt toasi/enbe bat bie na p7opa?tie
raeötommegcilfigenfoube toerben ober bic Steben/
êuatticcen enbe ®o2pen/ in be toelt&e
be verpondinge
lotnocf) toe niet biati geintrobuteert gebieefl/ enoe
gocb fclbe ober De EanDen Der toelever (^ctropen
noci) nfcc tDacen geerpireect. berlilaecDen f)aer
^OJQOQ. batfe befenextraordinaris ommeflach beben
toitetenhoo? ten
^laer/ ten refpecte ban ben gro-
ten noodt
ban Den Hanbe / enbe niet gemeent en
jgtiiebiengcn tot een
ordinars enbe loopende mibbel/
5
!li)t8 oeöjeefl toiert; enbe ten tweeden, bat öaer
ίο. ilog, met Bet uptfcfjjjjben ban Defen e)Ctao?=
tnnacifciuaui: nieten berftonbeneenige pjejuDitie te
Itflden acn
eenige bjplicben / eicemptien / ofte ©rtropen
iietoflcöc fip eenige ^teben4Suartiecen ofte «©ojpen/
Dan
liet refTojt banbedDeneralitept motBten bierDen.
flÖiPictmb.'Eït. ^ejStoiettben Raetban State ber;
fötijt
bcfe {jacr J^o. jKog. refolutie op'tfpoebicBfte
tctcjtcttuje te leggen/ enbe tot bienepnbe aen pber
bantieboojf} ^tejje/ «©uartieren enbe ©ojpen toe
tf ftndcnbeljigcocitinge ban Baer taur op ben boet
Ji» oen feibenparmlemenugereguleert toass/ in De
wclfitatiebaer ban gBebjeffeert/ met o?b?e aen be
«Wtbeti/ (©ntfangers ban De
Verpondigen ofte
Wi beauame ^erfonen Daer toe te nomineren /
™l)pnait(ieiöch fouben befojgen/ bat beferefpec»
twtauien binnen bentgtban eenHSaent na beupt-
j^BiöDlngcmooten genieten en ten Comptoire ban ben

"«ooeii ______________________________

StL ©rbVpùtéètbe bmivriêfi^t^^^^^

». ' beBage banbe Igeeren Bare l^iincipalen.
St^fftsi^/^^f^^^^^Pw^^fben banbe^iobinrten ban
Beeft Biecop boenaen teecftenen
•^'ofweHijHjiieinbe tobenjlaent» tontlufie gttt

pjefTeert/notB ongelalttejjjn.

anbebefcöjpbtnge ban befe fcReepiitocfiten enbi.
^actalienbienbe mentoelmetbe Roeten te bibben /
Maf a mibi cauja m mmurd ; eenige iBoDOeljjcfie openbass
cinge bjeibannoobenomberetgte bjaecQepbtte
bieten/men bienbe toeite iefen be journalen ban
elchfc0ip/ iateöoo?en|)etrelaeiibanelt6 i25oot#gBei
felin'tbpfonbec/ enbanfoube men foobeel contea^
Dicien enDibetfiteptenbinben/ batter een g?ooteciU!«
g?DPal0'tm0neban nooben toa^/ om at e0 te con^
cilicten.
£* ««g«f /etntm. feeckec bat be dEngelfcBe
meenbe t'attcappecend
'Ooftindifche Retourfchepen,
enbeanbeceBojlclÜthe Spaens,Fransen Smirna-vaer-
ders:'tisS
feccbecDat be lelbe Oaec falbeecben inBer-
gen
/tijsfeecher batbeCngelfcDegebben gepoocl)tbe
(clbe in befijaben ban
Bergen te flaen/enbe batfe 3ön
fe(fte cutg geflagen : 't i0feec&ec bat onfe J^loote οη«
bccbej^eecen Oebolmaffttitpen
Huygem.deWit,
enBoreel
,foec6enbebe «SngelfcDe/ Dieniet Bebben
aOccefcontceect/ batfe'tfamen met be Blootebatt
Bergen meenenbe göelucBeljjcBnaeBectoaettö teSo»·
men/ eengacbcnftojm DebbenggeB^egen/ biebe fels
be öeeft betflcopt / bat een beel in
Vlecker in 't Soene-
watcr
,inbe^ont3i)nggeloopen/een beel bacr na
booï De €ngelfcöe ontrent
Amelant gBeftjegen/aW

Cfecatie; ^Sigoet gebonbenbat ObscDet ceffojt 'thuysteSwieten,de Gelderfche Ruyter,Sc. Paulo.

ootb eenige bictuaiie Coopbaerbp fcgepen enbe HBiatt'
bersi (j^ereft onberben ït. Sllbmirael ban
Nes fai-
beerbc fitö:) bat nemen gefcftiebe
bennegemhienden
September;bat b'onfe boo; (io}m berflropbe 3^loot
ficB Beeft gerecollieert/ eetfl ontrent
Texel,Daer na
ontrent beMafeenbe
Wielingen jgefiercbtboo? eeni»
geanbere^tBepen banreferbe in
Texel tongftgBe-
bleben/ Doo? geb^etb ban ^ootjiboltft:'SDat onfe
inloot baernaei^ gegaen op be Cufi ban
Engeiant.
^atfe een notabel getal Bobben aen

boo;tgeBabt/omtefienofin Engelandt (εηίφορ*
(lantte£anbegBeftBieben:fulcbj$ niet bernemenbe/
batfe be Eanbt-I^flitie Bebben te rucB gefonben / enbe
metbe©ioot gBeblebentotin
November, Daer ban
empo2tecenbe Dien roem/ batbe <£ngelfcBe niet toa»
renuptgebomen. IgoetoelerBterbp beelgBefuggilleert
toim/ Dat meer fcBabe alsi boojbeel Doo? befetocBt
toaiJ ontfangBen / too?benDe infonberftept in
Zeelandt
gefnfi ineert / Dat Bet niet toasi 't toer tb ban Politique,
maer Dat menbemilitaireBabt beBoo?en te laten be»
gaen met b^t militair, jliet tonfibererenbe / bat be
j^eeren <0ebolmatBticBbcnnietfonber raebtbanbe
IföilitairebeDen/ liebbenDe tot bien epnDe oocb op be
inloot berfcBepbe Collonellen enbe minbere Xanbt'-
<©ffl«eren/
alSibcn€oIlonel Maregnualt,Doleman,
van SantenjWijnbergen
en anDere. ®n ijuam immers
Defe ©loot met meer lof en min ftBaebe te Bupj^/aiji Die
onber ben Igeer ban
Waffenaer (baer geen ©olitijfee bp
toaren ) gcflagen toiert / gelBtfi Bier te ficn iiü.

cn OORLOG. Vyf en 'ueeriighlte Boeck. ^85

^en eerften ©ctober ontfingen Baer l^o. lEog. eeti
iBiffibeban'tCollegieter 9ibmiraiitept in
Zeelandt

®^fana« «6enctael Doubiethgefurneert toerben. gefcBjebentot Middelburch Den drieentwintichften

m l^weniöeDeputeerben banbe ^jobintie ban ^»-"·"·"- r·.....-..*.-... s.» »- «»*

ίι,Λ Bftbcn berblaertopbefebobenliaenbe con»
"""'"POeïJectenBaec^ilncipalennocB niet tejön
s^att/ enbiberBalben op eergifterenbe felbe teBeb*
w ooeroenomen omme Der felbero^bje baec op te
"Wicti erlangen/ fudinercnbe bat Bet felbe aljteen
van bdaftinge in toccrtoil ban een ^^jobintie / en
aerte in
een bacB of drie De la(l ban be Igeeren
^wwipalentegemocttefien/ nieten Bontoo^ben
pwnclubecrt ; piote(ietenbeberBalbentegen0 De felbe
h^'fPWlÖb ató tegeni De
ordre en fonbament ban
u ' aefo?mcctt / en bupten confent en tegen-

September leflleDen/ BouDenbein effect Dat Baec
€b.ontfan8enBaDbcn Baer l^o. |@og· enbe
refolutie ban ben
negentienden Der felber maent/ ge^
nomen op Baere iBifTtbe ban ben
vijftienden bito/
bpbetoeic&efpBaecigo. HSog. BabDen boo^gBeftelt
becaTusporitiebaerinnegebebuceertenbemet eenen De
reDenenbanDebommeringebiefc Babben gBebonben
in'tarrefteren ban finale becifie ober goeberen bebon-
ben in iStBepen toaec bp niet getoeefl toaten be beBoo;«
lÜcbebefcBepb en ^ee-^jieben/ enCognofcementen/
maer baer notBtand ben epgenbombec goeberen ban
be reclamanten/ jgnbe ^eallieerbeenbe JSeutralen
metBlare p^eubentoierben gebemonflreert/ toelcben
aengaenbe Baerl^o.lISog. mebe gercquireert Bab»
ben Bun abbtìiS Dat Baer <Eb. bienbolgenjï baer op ern»
ftelpcBgebelfbereertBebbenbe/ toel Babben Bonnen be*'
binbenbiεi1fliφte toefen Bet boojfjtajjfubiett/ enbe
Bare cebenenban beBommeringe Baer i^o. IHogB^be
boo2teb}agen/ maerbatfefeerbebentBelBcB bonben
Daecfinael baec obet te uitten / getonfibe-
af 3 wm


-ocr page 505-

486 SAK E Ν van STAET

lesK Kcctfuloctoipntclj foutie berfi^elenDan ceneiSentem ί pen/cnïienteecanöereröcfibomuptbe^ooitDcttaiftf .
tieoftcliettffebanfoolianioefa«6en/ baetobec fptot bJiecbc/öatitienBaecmeecenmeectioenoojlKtltti/bSi
ïtccijtecss toacrenöeöfiflt/toaermeöeban boo? foo 'tbecDlöfban'jSS-anöSf ©lotealHaec ho?tmoc(l ·

......jgeDifponeert _ .

teiSecljter niet oeecne tolecöc gecefilieett/ oocb niet
toelenfiontie sefcijieben/ fonbec nafp?aecfie banon»
Becjjmtöepi ofte nttam hvitatis te (ncortecen / batfe
betDalben ban Ijaec ^o. iBog. öaDöen becfotfit in^
tecp?ctatie ban èet
vijfde mtjjcfeel ban't paccaetop
'tfiucfttiec Commlffte beetbccjïben
vijfden USartp

meefltoasiftangenbe/ namentlijtft/ offjct felbe bcci
flaen foube beftoocen te toetben Strim jurt, of met faf {)«
tecintetpjetatfe gcmobeceew foube mogen toetben/
3önbetocbec5i)tsf getoicfittge tebenen enbe ootH ban
tonfeguentfebooi't toefiomenbe/ oojbedcnbebaetom
bebooifsfaetöen feec geblfponeect tejpn tot ecnats
coojttufftöenpartijen/ gelötft alcentgebaet toetoa-
rengeinbuceett/ 'ttoelcfttoelljctgeboeglfltfill toare/
ebentoelbatnooblfDtoa.ii/ bat in befen ler cenet ofte
tetanbece jijbe fpoebelöcft mocöt toetben gljebtfpoi
neett/ om poet een te boen ijebben/ Ho?ten onberto»
genrecfit/ ge|jjife^aetlo.HSog.boo? bcrftljcpbe bet
fdberSÖJiebenljaböenoecetommanbeert/ enfp flaet
ooch foube laten ter iiécten gaen om na bermogen Daet
baet in te aupten tot contentrment ban gaer I^o. ifòog.
enbe fotisJfacttebergeirtterefleerbepartijen : ï©aerop
gebelibetecrt5ijnbe/ iiS goet gebonbenbat be boojf?
imtffibe ter <lB?iffie ban Ijaer ï^o. lEog. fai toer ben ge^
feponeert/ tertptenbetoijletoebat be abbpfeben be
befectucufe Collegien tetJibmitaltept mebe op' tboo?f5
fubjetfullen toefen ingeltonten/ maec baet op niet
gebolcfjr.

^eeten <0ebolmacDtici)ben ftBieben upt 8et
^cf)(p
Stad en Lande Icggcnbe ten antïiet booi be Mafe
ban ben derden (©«ober/ batfehernamen uptbets
lootte fcftepbenabbjjfen uPtljet©aberlant/ bat be Eanbts
russe- i^iiittle albaec
ia be teg()entooo?bfge tonjuntture

fonocn jjg^ jpgj, jjgj, Munfterfche <©O?lOC0/ feec nooti

tdjepùe
^(Ittie
SPÖE

iicnlea-

Sciibc
bao2 tre
JSoft.

faecbelijcö emplop bont/ ta batfclfbeniStaet gene^
tefflteert tofert totget litgten bannfeutoeiCroepen/
batfpöcöbenbanbeviernteutoeJpUupt iSciicepen b(e
Daeca bacruptbe
Mafe, toatcn toegekomen met ^ol·
baten enbe jföatiniersi
drie toebetom te rugge öabf
ben ggefonben/ met o?b?e om be boojfj iSolbaten
enbejjBarinfetïS baec tnne gtiefclieept/ toefenbetoe«
berominbenBrieleaen Hant te fetten/ aengefienfp
upt 't geene boojfs in fjaer emplop te Eanbe nootfaecbi
lÉjcfier enbe impo^tanter oo^beeiben / aljj ben bienH
iiie5pinbe©loot fouben öonnen p?eficren/ fullenbe
oofft tipt Oet
vierde jfleut-fi^ipgeen meerberbolcb
opbe ^tgepenban «Oojlotgboenobergaen / ban tot
remplacement ban eenigge opgefonbe fietften / oft upt
anbere neccffttcrenbe confiberatien gfiercquireert fai
3ijn. gaer toa^s not() in be ©loot gearribecrt be bic-
tualie 5?lcupt/ bp 't Collegfe ter Sllbmiralitept tot
Rot-
terdam
afgftelaben / boo?bej§ci)epen ban ftaerbfreti
tie/ mitsfgabersioot&Det ^jobiantfcljip ban
Zee-
knt
boo? be ftljepcn ban Ter Veere göebejiineert / aliS
mebe noclj twee (©aljootiS enbe een 5!aoeperfc0fp / alle
met toatet boo?'t Collegfe tec3ibmiraUtept tot
Rot-
terdam
befojgljt / te toeten / 't cene vier hondert, 't
ttoeebe met
tuee hondert, en Oet öerbe met feftig Φΐ'
Sooföen / fjebbcn 't boo?f3 CoHegie fitö in 't berbeetbii
gen ban be gftereguiteerbepjobifiebooj be jStBepen
ban öaet birettie / mttfgabetsS in 't befojgen ban
3©atct ban be gantfclje ©loot / als! mebe ontrent ber=
fröepbe anbere faetfien ten bienfïe ban ben ïanbe
becretOt/ met foobanigen fo?cöbulbicljept enbebigii
lantiegeebertucert/ alii ftacr Igo.iEog. ecnicfjfintiS
foube ftonnen befibereren/ Jönbe ootfe op giflcrtn nocft
flefiif) gftetoeed/ óm een ftljip met
feven hondert
(0]rgoofben 3@atcr af telaben.
^e abbcrtentien bie fp foo ban toegenöaetl^o. JiKog.
btto? betfiöepbe anbere toegen toaren toegcftoi
mm/ banbatnocgvijf <©ofl-2inbifc&e ïïetour fcfte^

ρ ■

lePUben geemaneett/ bacc ban be gtjefteele faetfie! oochnaec'tggeeneberbecuptbeMafe, uptGoeree^

Zeelantnocö te gemoet gefien toierben langer ΐεώ-
ten / maer Ijaer met be boo?f5 ©loot toebetom jtó»
toaertsf een enbe boo? eerft of ontrent {jet
Texel te btV
boegöen / omalbacrootiitnallcrijaefi bpbe ©lootte
mogen befiomen / beljoogljnoobiglje ebenj^mlbbclen
booi 't bolch ; btencnbe op be fcftepen ban be €ollen(m
ter aibmiraUtept tot
Amfterdam, In'tNoorderquar-
tier,
enbe in Vrieflanc, bacr ban Óaer nocD nietSJnai
toegcBomen / en 'tgeene fp foo 't ftDcen niet anbenSban
boo?'t
Texel boo?f5 bcquameUjch iionben matltlgb
too?ben / betople jjet bocjj gantfcf) onfeetöet
toas
toannecr gct «Sobt be ï^eere foube belieben toint en tee-
berteberleenen/ beguaemljeptom {letgroote ^tDfp
met {jet boojnoembe
^Cfiip Harderwijck in
berljelpen/ enbcbatbefcljepen met p?oöifte enbe toa.
ter upt be
Mafe, Goeree enbe Zeelant, nocft betl»ac|t
toerbenbe / of bp ijaer gljefeomen enbe nocft niet omloS
5tinbe / be ©loote t ot boo? 't
Texel feonnen bolgften /in
ac{)tetbolg.e ban toelc6e boo?f5 tefolutie fp ban mcenlnj
ge 39η i'anbeten baegDiS b?oegö be couc^ naet 't
Texel
boo?f5tefetten.

®etoelgemeltei^eeten<i5eholma£ötigftbeftöjeb{ti
benvierdenupt{jetfCBtp Stadten Landen Icggèini^i*·
tuffcften Mafe enbe Goeree, bat bp fiaet gefiomen toai
benCapitepn
Houtuyn boetenbebpabfentiebaniKn|L
;Sceoubt bp
l^acïjt Stackhouwer be ©laBdöealsi 'iiS
j$tljoubtbp^acDtban't <Èfguab?ebanbcn ï«pte» e«
nam mmiraelbc
Ruyter, met ηοφ acht bantejjf
jScDepen ban <©o?logl
)eneben gem in VleckerogBci sm
iegliengebbenbe/ toefenbe getthicnde met namen tie
©laiiblom/ baet CapitcpnoptoajcS Engeilanfz, in
Vleckero betblebcn tot affifientie ban Bet Setouti
fcfjip
Nieuwenhove,'enbe Oet elfde 3iinbe fiet ίφ(ρ
Afperenbaet Capttepn OptoasS Adriaenvan Veen,
boo?'t Texel ten ancNet gbeftomen/ fonbet battie
boojnoembe €apitepn
Houtuyn of pmant anbctji bait
be Capitepn bet boo?f3 anbere fcgepen gaet Bab bi^tnt
te DericBten / of
Bp baet motijt toefen inaö«fepl / "f
BPBaernocBtoaj^geboUBt. ^pBabbentoelgMt
bat
betwee (©oliinbifeïïetoutftBepen bie in Bet Soen-
water
toaren ingBeioopen / met namen be 'longe Ρπω
enbe be Cogge [jaet bp be boo?ftB?ebe <©o?log{)rc0ep«
Babben mogljen berboegen / om alfoo bp be felbe naet't
©aberlantgeconbuifeert te toetben/ tentoclciiencpn'
beacnBaet crp?e(fe afgBefonbentoaigBetoeift/ if

CapitcpnWillemBoudewijnf2,metBct5Fc?0etS«'e-

dam, bie gerappo?teert Bab bat be iScBippetói» W
pet-lgoofoen ban be boo?f3
twee {ïetoutfiBepen/mw
gcbifponeett toefenbe boo: be fletcfie enbe bjlngcnwflc'
ncgentitept ban 't ©oots bolcft baet op biencttte/ «ert
ChriftianiatoateningBeioopen/ cnbealbaer omm
befcBerminge ban
Bet €a|lecl in goebe berfectBCttngp
toaren leggenbe / en bat ben Commanbantbanbe tnw
plaetfe berfilaert Babbe/ ftcB omtrent Bare «nfeï»aw
enbe befemie met gBeen minbet pbet enbe gBcneOPj^

Bepbtte fullencompo?teten/banbicinBergenge8a{n

Öaöbe. ^

^e toint bie berlcben nacBt «©o|l 8B«bio?ben /
enbe fp baet op Bupben met Bet
aenftomen ban
batB Bet nieutoe 3fibmiraeis ftftip oBmaemt te bev^
Provinciën in Goeree onbetfeplficnbe/ OWfitü^^
©loote te betboegBen / Babben fp ban Bafc "ebowM
acBt'tfelbeeenigeuprcnintetoatBten/ maetwwm
fo flap toefenbe batfict boo?f5 fcBip baecm» be»
niet fttinbe bérfeplen / Babbe Bet felb?

er

- - - '^fiiwSiatfiii

ban veertien fiucften bepDemebe bP'iCoHesjjeoo ta
Mafe geceet gemaetfit / notfi bp be ©loot te oemott «
ften totecben / Ijabben fp ecBtec naet boo?gaenlje öellL
ratte met ben St. mmtraelbe Ruyterenbe enbm
ilgooft-(©fficte(enban '!ïEanb!ï®loote baetopaiilt
ten geöoubcn/ gecefolueect enbaft geflelt/baccna/noo

-ocr page 506-

en OORLOG. Vyfen^ueertighfteBmk. 4S7

thien upcenSet 2llncbcc toebetom faeteii
i, II n/enbe 8« becbolglienS baec op boot (Wie
nS ben/ fooöatfp Dacc boojgiienomen toectcet6
nfSbcn fionnen bojbecen. ©nbectuffcfien öabbe
"'Lfheiraoifföjebe calmte/ bié aenb'eeneMjtie toef
r SbcciitöBe beletBabbe/ aen be anbece spbe toei
Snoocbegclegentljept gegfiebenom alle Bet to
?" „Q£h toe uptgeBomen hiefenbe bequaemelucfi te
hnUioffen/ ni'itfgaebecsi om bbo? befcfjepen ban be
MTcnbe ban Zeekndtte boen obecnemen/ bp
«werullcbe^ictualfe boo? befelbe cefpectibelöiöupt^
aehamen. ^p öebben confo?m beboojpelltgiie bpoft
ffSn^^egtetec SfibmlcalUept tot
Rotter-
dam
alicbaen/ alle be®aectupgenmet toatec uptge.
Èornen/ fuccefrtbel0c6 met leblge baten toebecom
binnen al)c(iap?t/ betople binnen
Rotterdam gfieen
ifbiae fuUagte masi te befiomen / om albaec anbecmacl
ncüultcnbebe©lootenagefonbente toecben. iSpBab»
LscOooptcnbcbertoatBt/ batnocf» feecBecapleupt^
ftfjlö toact Innefp becfcljt toiecben ontcent
fevenhon-
dert «©ittioofben toatec te too?ben göelaben/ iiupben
bioetlj met be bamlte biebec boenmae 0 nocö toasf/foui
be nebben bonnen uptftomen enbebpbe ©loottegfie»
tacthen/ toaerboo? bp opgebolgftbe ftalmte feec beel
foubc tocfm gebo?bect/ maec ben Capltepn
Jan van
Efch
bic met ijet i^tiitp Harderwijck bupten gaetjS
Otjcractfittoasi/ fieeft Baec gBccappo?tccct / öatbe
boojftb^cbe jFlupt / omtcent ttoee ooeteniiiepec gaen >
tic/ enbe fultfitf met be
Ebbe nf et Bonnenbe uptb?pb«n/
1)00? bc fiiitc mebe belet toasS upt te Bomen.
sS'anbccen baccB^ftBjebenbatfebfen mo?0en met
!)et lnb?cecben ban bc ©loot Babben'tanifiecgelltBt/
cnöebecmitssbaccnotB feectoepnicB toint toaimeec
ocOjebenaliS gBefcplt
Noort-Ooftwaertsaen/ om foo
Oacfi bocnltjcbboo? enbe ontcent Bet
Texel te mogBen
iiebfnben/ enbe becboigenj$ in allee fpoet ingenomen
mogen Bobben be noobige ©ictuallie bie fp becBoopten
alto boo? gaetsi tebebinben/ immecs foobecce bat
Ik FcBeepen ban #o?locB in poflup? gBeb?atBt fou^
ben toefen/ om boo? eenigBen tgbt in ^ee te Bonnen
Wftetcn/ becbolgeniÏ cepjïtebo^becen/ enbe met
iKBlooteBaec ]|oogB llSogenbe ootBmectB enbe in«
tcntie naecbecmogen tetjetcacgten/ boenbe b'obecige
tijoblfle enbe beBoeften be ©loote bolgBen / om bp be
«tHi gljelegentBept becbecjï in rEanbtiS <ao?locBi
StDeepen obecgeBaelt te toecben / foo Baefl fitB otta»
fiffoube pjefentecen/ fuUBifonbec mectBelgtfiebeci
atfjtcringlje ban ben bienfl ban't^anbt te Bonnen
boen/ in toelcBentoegefp ootB genootfaetBt toaecen
fttoetfl tO?bonnecen/ ten opfitBt ban be ^lupt met
leven hondert (©cBooföen toatec mitfgaebecS oocB
[tnaennenban be ©ittuallie boo? be FcBeepen ban
Wbftectie banöetfibmicalitept in't Noorderquartier,
oKfpbecltBttoaecenboojbefelbe aibmicalitept Bin»
«m boo? aen 't Collegie tecSCbmicalitepttot
Rotter-
«m g|)eabi)?efTeect te toefen / Bepbe nof Β upt be naafe
«ctoaciittoecbcnbe/ b'eecfle bp geB?ecB ban BOelte/
omnefitoom te Bonnen becfeplen/ enbebe anbeceal·
MctnotönietbolBomengeceettoefenbe/ Bebben gBe^
w^becit üaer naec / met fonbeclijcBe becatBtecinge ban
?" P'fniiban 't ïanbt / niet langec te mogBen bectoe»
J/JgEbe niet op 't uptBomen ban 't gcoot abmi»

®cn fesden toaren acht (©o?log-ftiiepenupt Texel
w0n)un[jeEttmetbe©loote. m <StBeepenIaerf-
Princeffe Royaeie,
Bepbe met beel fietBen
Mm„ enbe foo baecom alji ootB omgBelebenen

5 " "^oo? befen tgt tot boïbecen bienfl onbequaem /

6 '^ÏSÖ® öen Euptenant 3ibrairael öe Ruy-
hiX®"®®}ag0cgBebimitteectenbegBepermitteect/
S toelatenbein't Texeioptc
te fi^i^" öcf)oo?lijtB abb?esi/ om boo? boo?fo?0e ban
toehprïJ!'" «ollegiencefpectibeliicB becbecfiBt enbe
tTJjytot'saanbtiöienflöeauaemgBemaertt

S,So®J°«claoBlJen fevenden optw Boog^te ban

«öoft-ginbifcBe Compagnie nartflteep

166^

ben Baec J^oogB JIEog. ben negenden, bat fp ojbje ga-
ffelt Babben om be ^cBependaan ' Φο?ΙοοΒε tet ötreci__

tie enbe b£fo?0in0Be ban bei «Generale Compagnie
flaenbe / ban #ije-rotfien/ jftoufTen / ^tjjoenen/
igemböen enbe 25o?ficocBen/: eoo? 'i ©ol tB / fOO üSa»
trofen aliï^olbaten baec op fiacenbe te becfien/oan ge?
IflcBen bat Bet iSetoucftBip be
Rijfcnde Son, inieti Or
rizont gelegen Bebbenbe I besf öoocigBen bacgBS beöóui
ben in
Texel toasi gBeaccibeect j |@ebe toa£i fci)?|)uenj$
geBomen / bat Bet j&iBtp Diffierineer tot rtotf) üw Bet»
mifi gBetoeefl Sijnbe / tot
Bergen in Noorwegen.lljebec
toa^ingeloopen.

SïifoD in befen tijbtbe ^iffcBiijpelöcBeïit P^atibe/
ben Staet feec intommobeerben/cnbe baecom be ψίΰ'
öintien
Ooft-zij de Rijns filaegBbcnoijct gBeb?etB oan
©olf B/'t toelcB op be ©loot itBeen onnut tetoefen/toa=
een beel banoppniemenbeBoo?beinbefen tptbe©lo='
te / baec ban gBeen meec oiucBten toaecen te bectoacB'
tenteBupsitecoepen;
HoUant enbe anbece tee contca»
rie
j enbe baerom Bebben be Heecen ban Vrieflant,, aen
Hollant complacecenbe / ben veertienden ©ttObeC OUi
ben ^tgl / öerfïaen enbe oecBlaect / bat fp bien boo?"
fïatBDanrevocatieimbjobeecben/ enbe befabsofieec?
öen.

®iebanie©lootefcB?euen ben vijftienden, öatfp »oo;
bienba0B te0Ben Bet ballen ban ben abonbt met'jï
aianbt$i©loote toaren oeaccibeectontcentSolesbay,''®®·
, tuffcBen
larmuyden enbe Soies, altoaec fp genootfaeBt
fÖngBetoo?bentenancBec te Bomen/ omntetboo?iie
; fleccBe toinbt enbe Bacbe «Storm in bebupflecnisi ban
I benacBtte becballen benebenbeiSebiec ban
Londen.
, ^PBabben al boo? befen fuctefTibelijtB abbgd ^ac«·
I quen afgBefonben om baec ontrent be «ibiec
vaa Lon-
; den, 81'
©panbtjï macBt enbe fontenante t' ontbetBen /
maecobecmibtiï fp boo? be Barbe ^upt-3®efielütBe
I toinben om be ^oo?bt 0Beb?eben toaren getoeeft/Bab^
ben febert Baec bectcecB ban boo? be Stufte
van Hol'
lant,
0Beeneceppo?ten ban niemant ban be felbe,ont;>
fanoen. -nj et

3In Soiesbay lagBen te0Bentooo?b{gB gBeen ban besi
©panbts ^Sfflepen / maec toat in
Soiesbay boo? Har-
witz
^acBtec beBancken, ontcent fes mBlut ban boec/
toeicBe men in igollant beeltgbtji abufibelpcB
Soitsbay
noemt / leggen mocBt / fouben nabec becnemen/ jgnbe
boo? Baec boo?f3bectcecBbanbe iSufl bani^oUantge"
cappo?teect gBetoeefl bat albaec eenigBe ^cBepen ban
<i^o?logB0efientoacen.

Cen banbe CompagniejïftBepenban <@o?Io0Be/«Enstirc
Babtbien naeminbbacB bupten be SSantBen ban
Jar- P'ffn?
muy den
genomen / een «EngBelfcB ©ifffBec met m^en
USannen enbe twee giongBenii;5®eijeecen «©Bebol· Dijeno'
macBtigBbe Bebbenbe felbe geeiramincectenbetecieu>=
felgcBop alleji onbecb?aecBt/ maec gBelBtB Bet acme
enonncfelelupbentoacen/ Babben Baec feec toepnigg
toetenmebete beelen/ aUïellcenbat fp Babben Boo»
een feggBen / bat be grootfle ^tBepen ban be CngBel-
fcBe ©loot toacen op0Belepbt / ten beele in be JSibiece /
en ten beeie in be
Wicht ; bat fp niet toiften / of be obe:>
cigBelagBen boo?
Harwits in Soisbay of niet. ©oo?tj$
onDerb?aetBt 3i)nbe of oocB eenigBe enbe Boe beel <gnp
gBelfcBe <©o?lotB-.$tBepenomben NoordtmocBten
toefen/ Bebben 0Beanttooo?bt/ batfebectbe ©loobt
)on0Bfi ingBeBomen toaj^Baectf toetend gBeen
ningBë ^^epen toebecom tn ^ee toacen ggeioopen ;
maec bat fp Babben Booeen feggBen/ batboenmaeljS
nocB eenige i$tBepeu ban be
Blauwe Vlagge, toacen itt
^ee gBebleben i ^p Bebben becbolgensi met ben Εηρ-
tenant 91bmicaelbe Ruyterobeclept / toat met be©if-
ftBec0 ^oot enbe be boo?f5 Supben beft bienbe gebaen
te toecben / enbe bebinbenbe Bet ^oot onbequaem om
be ©loobt te Bonnen bol0Ben/ laefelfi^ombp bitfai-
foenoberS;ee0Beb?afBt tetoo?ben/ oocBeen banbe
boo?f3 Hupben onpaffelgcB / Bebben oeooibeelt Beft 0e-
caben te toefen befaecBe baecBeenente Belpben/ bat
eenigBe ban be S^ebeclanbtftBe gBeban0Beni baec boo?
toafl boenlgcB/ in b?pBepbt mocBten oBecaetBen/
cnbemit^fbtenfeven banbeboo?f3 ©ifTcBec^fipBaec
Beöóubenbe/öeBöenbe 35oobtmet becefleeenbe
vier

'I;·


-ocr page 507-

ST A ET

' S AKEN van

■■'ϋύ'· .':ο!>Π· ■-■·!-

166$ öaccoMüec twee ^ongenji enUe bis ban befdbe ©fffcti

_toat onpaffelöchttjagtocüeconi iiajarmuydonopoe'

fonben / met een 25?fcf acntienaaotflraet.

bao}f3 I^iffeD^c becftlaecben ooc6 te Rebben ί)οο>
cenfeooen/ bat beuoojlebentoeetft tot Londen negen
duyfentmeafi&enbjaccngcflojben / enbatalleflcoote
;$tebcn ban <!ingelant/ infgeli3t)C met be feec toa?
reiibefogtenbefmet. i

^e?5|tef aenbê iKaotficoettot Jarmuydenlupben
aWbolc&t^ i i'

Ede/fi Erentfefie, ,^chtbare, Wyfe voor-
fichtige Heeren.

D e Ho. Mog. Heeren Scaeten Generaal derVer-
eenigde Nederlanden,Onfe Hoge Heeren Com-
mittenten,hebben van den aenbeginne af vande
diiFerentenenmifverftanden , tuflchenden Koningh
ftcaït tut van
Greit Brittaigmn, en den Staec der voorfz Vereenig-
de Nedcrknden,jongftopgerefen fodanigen ordrege-
JHHpocii ^gjj. g^^gjj aiig jjarg Admiraels, Com mandcurs en Ca-
piceynen ter Zee, expreflTelijck aenbevolen gehad, dat
de
Engelfe Viffibfrs,haeT dien onaengefien ter Zee vry en
•onbekommert foude bly ven erneren, fonder dat die ar-
me onnofele Menfchén onderworpen fouden wefenjde
calarhiteyten die den Oorlog ordinarie met fighfleept,
in hoope datgelijckeChriftelijcke compaffie vande fij-
devah, tenaenfienvan
dei^eiiirhntfcbeVK-
fchers mede gepleegt foude fijn gheworden, dan nade-
maelfedèrtdesnxettegenftaendedeViflcher, Onder-
danen en Ingefetenen van de Vereenigde Provintien,
doorgaens door de Oorlogh-Schepen endeCommiffie-
Vaerders van
Sijn M.nj,fliyt,{&eT qualijck fijn getrafteert,
gevangen genomen,opgebracht ende noch gedetineert
worden,fohebbenHooggemelten haer Ho. Mog.tot
protesile van hare Onderdanen, ende om de vooriz, en
andere ghèdetineerde des te beter uyt hare detentie te
mogen verloll; krygen, metgheen minder recht, hoe-
wel óngèérne, geüjckerwijs moeten doen procederen
in't re^rtvande voorfzViffchersfubjèdten vanSj»
Majt^eyt, gelij ck wy dan oock defen naemiddag hier op
de Culte ghearriveert wefende, hebben doen aenhalen
ende aeri ons boort laten brengen
Artur Girmtrs, Schip-
perop hetScheepje , ghenaemt«n/eat
va» larmuyden
ghemantmet ///"Koppen, ende uyt eeneChriftelijc-
fce compadie ende mededoghen daerinnefoo veel in
ons is, opvolgende de voorfz haer Ho Mog, originele
intentie, goet gevonden vw van de felve Luyden, en-
de 'tvoorÈ Scheepken met alle fijne toebehooren te re-
laxeren , ende U E. Achtbaerheden toe te fenden, op
'tvaft vertrouwen , dat de felve by de meer Hooghge-
melte
Koningb immers by die van Sijn Majefttyts Raden
die daer over hetbewint mach aenbevolen zijn ilillen
teweghe brenghen , datghelijck gheral van Vilïchers
of andere Gevanghenen , Onderdanen ende Sub-
jeéten, vandenStaetder vóorfe Nederlanden, na-
mentlijckiZ/fullen werden gerelaxeert, ende daer en
boven tégens de vryiïellingen van 'tvoorfz Scheepken
foo veel meer alsÜE. Achtbaerenae haere difcretie
ende asquiteyt iuUen bevinden te behooren, te vreden
aijnde daer van door U E. Achtbaere refcriptie ghe-
adverteert wefende, alsdan de overighe alhierghede-
tineerde
fevea Perfonen, die wy ondertuflchen alle goe-
de Traitement fullen doen ende laten wedervaren,
aenftonts in verwiflelingh mede op de vrye voeten
teftellen , en derwacrts te laten wederkeren , bevelen
wy U E. Achtbare in Godes Hcylige befcherminge. In
'tSchipHollandia ,
vjftitniinOüLoheï,[φι,ηben-
Jtffitjftafipig,

iJ E Mibiri "^caffSiinttrdi i, Geputftrdi, ^c,

iKaetbaftop iö aecnanttooojtgcfeomen.
^jj fjjrt ben feftienden mct (jet aenbomen ban bag&

/ Wen ganfcöenbagö niet becbecgljeaban^ t»;? ponden naer het Vadf"

©loot ■ ceect/. Dan tot ontrent Aelburgh , altonectnet ÖetMandt zijnghegaen , alles i?c&er wel , denHit^tt

ballen banöen abonbt/ enbe taenfioomen ban t» LantRaet sfondermoeytengcfcheydenjdcverftroy^e

©«Dcc

eciiei toebVeomonbec jepl göeoaeó/bocft becniKiïbetlapI
'iï-anti pefioeite

«ebbe / We alfiiec ban SSupbcn naet 't jaoojben loon»,
öetantöecoDefmetenDebben boo?Aciburgh,3m»e'
3upt-a®e(l ban Oaec/ontïcnt een möl ban beaiaSn
bectuffcöen fgn notö driegJienomen «JEngeiftfjemfr
fcDetiS te toeten / een ban Yarmuyden, «n van Sauw,
en een van Aeiburgh, boo? be <irapttepnen bie ftaec oh?
nomen ftabben / een booit ban be Igeeten «Sebolmath

tigbegijeliiaat / met.be toeltfeefpaDeBanbeUfijijhtn/

ebenenbcopbefclbetopfe / alSten aenfien ban he
eecftgtienoraenefjabben geabbifeect/ enuptftaetnfet
anbec3$ Infubtlantie honnenbecnemen / banupt^
eecfiibecnomen fjabben i Oet p?inctpaeI(lepoint/iijart
op 3p tjaec onbetbjaegt/ en geejcamtneect ijabben/fcoM
getoeejl / ofte ooch centge «ÊngelfcBe «©OjlogB-fthenen
inocrjten om be Noort gödoopen / ofte gljcbleben jfin )
baec op fp alle oetftlaect öeübenban neen / naichaeti
befletoetenfcfiap.

€en ban bebupten toac[)ten / Irebbe op eifterfn
ooth bp Daec göebjagöt be iScljippec baneeHftanftti
iScfjeephen/ homenüe UptLangezont uptNoorwe-
gen, cnbe be toil Ijebbenöe naet Cadix, ble op bingàag
beclebentoasf gefeomenop 't Oofteyndevan'tDo^el^
Zandt, en b(ngsibag{i
I mitsifgabecii ootH op toooni.
bag baec aenbolgljenbe/ gljetoeefisünbe ben dertien,
den cnbe veertienden befec / Ö^t OljefteeU Dogghera-
ZandttoaiS bomen langjiiiloopen van'tvoorfiOoft-
eyndetotben'Weftpunctaf / fonbccofalbaet/ ofK
cloerjSlnfönecepfeeenige Engelfche tefiebbengjeteti-
contceett/of baetompebtsbetnomen ; ten feiten Da-
ge ijci boo; cenige ban be &lepne ^acg ten / enDc 't geioa-
p;nbc ©aectupgO ban be ©lootc bccobetteeneliiepne
Schoute, <gngï)elftBetoebfl)oorenbe/ enbcfiommöe
met iSoolen van Nieuw- Kafteel, toaec op onbcc anbt-
ce mebe gebonben een Hollantichen ©tffcfiec / fioqj iie-
fenboo? be €ngelfcDegl)enomcngljetoeetl3piie / bie
mitfblen baec boo? tot3ijngcoote bei;[)eugtnoe{nb;p<
Bepbtijjgecaetüt.

©c twee giongfl beclop ene nachten / Babbeti albaei
langs be Sulle/ alommegrootebupcen aengefliilien
geffen/ 3Önbe onttoöffelöthbevuyren van Aliarm,m
tot toaecfcgoutolnge / ban batter J^panbt op be <[u|te
toa0.

liupben betofnt toebecom 3©e|I / enbe naberöanbt
ten ^upben gefcgooten jpnbe / met een feet flap<
pe fioelte / fwbbcn be couciS niet ftoogBetfionmnllrileit
al!ï2:upt-Zupt-?®e(l / cna®e(lten ^upbcn / baet
mebege&omen 3pntot opbegoogtebanbeBafel.ben
€oo}nbanbe felbe^Stab Weftbatt gaec / tee
ban ontrent drie mijlen banbe 3©al.

Slet bolgenbe cappojt toiecbt oen ùaec l^o- HSoil. O'
becgftegcben ben negentienden, baccuptteflentófiet
gepaffeecbefn Bergen.

Rapport door Pieter de Bitter Commndiur
defes laers Retour- Vloot e van de Oofi'h'
dtfi Compagnie defer Lande , aen hm
Ho.Mog.mondelinggedaen, enfihriftt-
lyek overgelevertflüegens den toeflantdtr
faken in Οοβ Indien^ envoomaemfieUgi·
neopdereyfeiskomenvoortevalletk

Ho.Mog, Heerenj

DEwyle het de Heeren Generael ende Radeninin- ^
diatöt Befawag^lieft gehad heeft my te fteUentot|^
Commandeur over defesjaers koftelijckeRetour

vlote,ommedefelveonderGodesfeggcn,naerOD5liWj5i

Vaderlantre geleyden,waer door dan verbonden beo
aen u Ho. Mo. rapport te doen van den toelhnt deru- m
ken in Oofl-Indien op my affcheydcn ran daer, «»»
dan u Ho. Ma wel nemen , begin makende met voo' jjt
eerfttefpreekenvandequartierenvanvJmAw»"·· ^

DeNagel-Oogftin Jimboma isditlaer beteralsnenMtt^
gemeent hadde geflaegt,en waer van nu
binihrt vut·

^tbtyu.
tenQni
fc6?pen
biltoegfn
■ettbe

f?

-ocr page 508-

itfijf

en OORLOG Vijf en Veertïghfle Boeck. 489

fin lilfaii'"''^]^ weder by den anderen vergadert, fijn-
(]eHeydenen,maer niet te min tot het Chriftendom
' frer eenegen, de
Papoufe Roovers in Amboina,fai men
fien van daer te verdrijven ; Capiteyn
Iinc^ van Ma»i-
M is op > alwaerhy aengehoudenial

worden, ende tot dien eynde heeft hy oock fij η Huyis-
houdingeuyt j4tMÌ«»rtontboden,deSclieeps timmerin-
eeop 5""·" en valt foobreetniet uytals menwelghe-
^eynt hadde, fo dat het bouwen van groote fchepen fou
na gelaten worden j J'
Amboisfe Borgers trachten de C bi~
nilenu/t Ai^»'"'" hebben,om dat iy hun in haren Zee-
handel hinderlijck zij η , dochdeCbinefin enfullenom
den dienft die fy de Gemeente aldaer toe brengen, niet
ifghewefenmoghen werden j vermits het overlyden
van den Gouverneur
Ces, js d'Heerf«n Dam in desfelfs
plaeisgevolchc; na
Ambeim(i]nt'jjtthiindtrtSoidiLtengc-
londen.

ViHcm'^'it" , een Nederlander in dienft van de En-
gelfcheovergegaen, is met de fijne van
'tEyhnt Damme
op fijn verioeck tot Banda, ende van daer tot Batavia ge-
brocht, alwaerfijn proces fai ghemaeckt worden j hy
heeft middelerwyl ontdeckt, dat de
T?rinsCaltmatta tot
Mxtfir woonende, aen de Engelfe Compagnie in £o-
li/antfoudegefchreven hebben, aengaende iêecker def-
leyn op
Ctram, ende by gheleghen Eylanden, dat waer-
fchijnlijckis, ende daerom fai men den felven
Calemanta
foo hy daer komt, trachten in de knip te krijgen;vande
Ooilerfe Eylanden is aen den Gouverneur van
Dam or-
dre gegeven, als m ede wegen d' overleveringe van
Pee-
ma
aen de Engelfche ; de bciendingh na N»va Guinea is
nietweluyrgevallen, vermits die van
Ony d'onfe verra-
deiijk hebben overvallen, dat vergolden fai worden ; de
onfen hebben een
Macabers Vaertuyg daer ontrent ver-
meellert, maer dat en geeft geen verandering tot
Macaf-
ƒ«■, alfohetfelvegefchietis volgenscontraa. Totde
Piril Vi^chirye op Arau, fchij nt Weder goede hoop te zij n,
enzijndaerom drie
Ferelduyckirêu van Batavianae Banda
gefonden ; menverftaetdatternoch eenanderO«yis ,
daer de
Μαβρ valt, en daer de Macajann komen hande-
len, 'twelckbefocht falworden. d'EdelenHeer
lactb
C»;; isgheworden Gouverneur van Banda, in plaets van
den Heer οΛ»
Dam: Bandais met bindert mannen meer
alsnaergewconte verfterckt.

De Spaenfche Fortreffe Gamnulamme is gedemolj eert,
mitfgadersEom;
J maer Taiirt· wil Styfaudijn op Tidure
félfbehouden, ende S/wiZ/iftaet noch over eynt ;tuf-
fchen de refpedtive Coninghen van
Ternate ende Tidore
raisgeen rechte grondt. Den Commandeur vaaVowfl
Mtvoortsomeen Reduyt op te leggen, datna-
aerovedeyt fai worden.
Mamadeen geeftgeen Rijsge-
no^uyt, den
Washandil op Ba«f««» heeft oock niet veel
omtlijf, deSilver en Tin mijnen op ^Imaft is niet,
ghchjckoockdefwavelmet de Canee! befchiet het al
■jiedeniet ; op R/ijf/fl«isgoedehoope tot het Chriften-
dom, den Coningh van die plaets wort als Vafal van de

1aengenomen.

ue Haftn fijn aldaer tot op dertig ftuy versgeftelt,heb-
ocn voorlede laerwirf/jftuyver ghedaen, daerzijn/«-
^'""M d^fmt Μφπ in contantoverghebleven. Over
^^^"^"'^''ydenConingvanJMflfi/Tar, aengaende het

van

r I ' , " "I vau m-ofajjaT , aciigacuul

eyiandtPee^,/a„jgheinoveert, falaen deConing
j^'w»,egheichrevenworden, defoeckende
m Via Batavia te hebben , maer dit is hun ontfeyt t
•'7fff«geisaldaertweedrachtigh, FrancifcVierra

BaMï//«ghekomen , en terwijl hjr met
ffilfi^· '"P^iein reeckeninghe treet, neemt hy
vlucht naerMacaflar , onderfchijnvan
JOHuyfvrou te halen, hy fai voor al van daer moeten
^cert worden ; de fchenckagie van d'Ed Compagnie
j cn Grootévaa Macinar ia begroot efi»

,J'^«fguldensinkoops, Carin Cr<«f» is van W
^^^vertiockcn, fonder afifcheyt van den
Salt», cene- ^
ontrem Biu^m^fingiter neder \

niet k,.r ' j -""^en magere advyfen, ende daer is oocfc
jjöjonders voorgevallen.

«nioopen geronden,ial in't palieren daer

leuii

Den Partgeran heeft Gelanten aen de Matttram gefon-
den , maerdie komen vruchteloos t'huys ^ alfooden
Mattaramfeyt dat denPa/igen^ daer felf mochten komen.
Compagnies Packhuys isvoltrocken , deinwoonders
hebben twee Vaertuygen naer AVw» gefonden, tot den
handel, de Provini ie
Delers en konnen daer niet gangh-
baer gemaeckt worden.

't Üpper-hooft Andries Begatrt isdaernu welghefien,
dejonghe Pdw^era» heeft eerft willen trouwen met de
Dochter van ifletam , daer nae met een Dochter van
CrainCrangro : daer fij η veel handel-Vaertuyghen van
Macφιr ende Javaopjimibyghekomen , de Engelfche
Zijn met de
lambayftn in queftieghe weeft, die door tuf-
fchen komen van de onfe bygheleytis , die van
lambf
fi'ende op het exempel van Palimbang, en lullen niet li^
aen de fenden.

Den Koopman AmenyUurt en heeft vandaerniet
meerals/ff»»</irti^ilaftc Pepergebracht, hetcontradi
is met den nieuwen Pan^araageconfirmeert ; hetEngels
fchip den
Β,ηαιΙ Oaclf^ is eenen dag in Banjer geweeft, het
Peper ghewas is fober,
Elfenborgh is daer over ghe-
bleven.

Den Steden handel begint toe te nemen, en den toe-
voer van
Ttn is reedelij ck ; Doch het aenbrengen vande
Peper is flap ; De Perafe befettinge wort ghecontinueert,
totWa/rtffdzijntweeBooden vande Coninginnevan
Aetchin ghekomen j om te verneemen waerom wy van
daer opgUebroocken zij η, ende fij η met goet befchey dt
weder naerhuysghekeert: B«i<ia blij ft noch befet, in
Siam hebben wy tot den handel Licency - Brieven van
de Coningh verworven, de oniê hebben befendingh
naer
lobor ghedaen, om de queftie met lamby by te legh-
gen.

Den vry Coopman Wffenhaghe, is met Purmtrlant naer
Aniraginj vertrocken met een kley η Cargafoen, wierdt
alle uyren op Barnw/a weder verwacht.

Naer Siam als CommiiTaris gefonden zijnde , ben ick
van daer we^ergekeert, hebbende de faecken aldaer bjr
ghelecht, endede lo^wherfteltj onder bediening van
den vrijen handel in
Siam, higiern, Oudiaagfalaw y ende
in alle des Coningsonderhoorige Landen-DesConings
pretenfie van
vier en tacbtigh duyfent guldens, nevens ecu
ir»> Jarigen Intereft van »w«/iarie«t'i.Meimi, isaf
ge~
maeckt met achtten duyfent fii/en hindert en twintigb
, waer
af bondigh Contradgemaecht, endewederfijtsghe-
teeckerit is, dat by haer ongemeen was, foo dat het met
Siam op een gewenfte voet ftaet. De Pmugefche Sche-
pen die van vertrocken waren, fo men meende
naer
ìAaecu, fijn in Siam gevonden. Den Coning hadde
een liBfitnaer
lapaa ghefonden » die noch niet weder
gekomen is.

Badia Singa houdt hem gheheel (lil, op Ceyhn fijn twe*
binder Fardeeleu Cantei
overgebleven. Den Oliphantvangft
neemt toe : leem den Lantbm. Den monfter op C»-
lombi gewonnen, is herwaerts gefonden. De Heer van
G«ni IS den/i/i<«n September na Oyw vertrocken, om
den Gouverneur
Wuflaert te vervangen, daer wen voor-
gheflaghen of men in de Landen van
laffanapatnam, een
Hsydens ^agtdt, fai mogen gedoogen.

Caltcoylaui, en konnen wy niet miflchen, om de Peper^
met den
Teekeuccer en Berkeneeer is een Contradlgemaed.
MetdeFleuytde%i(« , komende van Pir/aoverCe-
cbin, ontfanghen advijs van de Heer van G«»i dat daer
alles in beroerte heeft gevonden, doch is met fijn komft
wederom in ruft gebracht, vanJir
L»en was na Cannanotr.
Den Samar f η ftek hcm wel in j de P»/in· ey ffchen fullen
rijckelijckvoldaen worden.
OaPtrtugtfiit hadden een
aenilaghppBawaeirt/j flaendeonder 'tgebietvan dea
Ttttvtr, De Si, TemeJeCbriflem» verfoecken een Latijnfe
School te moghen op rechten , daer in hun de handt
geboden fai werden. De
JPrancifianer Pa pen blijven daer
noch.

De voyflgie· op Mnba is maer rédelijck uytgevallen,
fai weder hervat worden.

Het Rijck van Vifiapmr is vol onruften, 't welck eene
llappeNegotie geeft : dtcoudeConinginne van W/i»-
peurvm WicAagekcert , is over Perfia naer ver.·
trocken, hebbende twee Nededander»
medé ghenoo-

ncB,

Ι) eimt
UanB.

ganiBii

uraatfa·;
iuca

JUBale^'
ca

anbcaiSf»
rs.

Cct;>ivi|

JHeaKe»
bao;

nwfùi;

ptntui
te


-ocr page 509-

49O S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

men, die men haer niet heeft konncn weygheren. Sivajy

_heeft v«rti^Oorlogfvacrtuy-gen te water toegeruft: Die

van C(in»arr.l reftitueren Bajjaioor en Mangleoracn dePir-
tngyfen : in Cannarra i'oudc vecl wilde Kaïjttl vallen en een
fpecie van
Ftelie ; daer en zyn geen Schepen uytPortu-
gaelinGodghekomen: detWij^ heeft de Keickaen-
ghefücht, om te hebben een Ìeecker ghedeelte van
haer middelen tot voldoeninghe van t gheene den
Koningh van
Pertugatl fchuldich is, wegens de faken van
Bratijt.

ilmratti pe Fleuyt AmfteUandt van Suraittt2 komende, heeft na
f^/Maenden fwervensfyn arcker voor
Batavia laeten
vallen. De dieven hebben Compagnies
Caffila , ko-
mende van
Amimdabat wiSuratf op den wegh befto-
len. Den nieuwen Gouverneur in
Suratte verfoeckt
een Schip
totCenvoy van s'Coninghs Schecpen,die vai}
Aleria verwacht woorden teghens S/'w/Vs roof^ chee-
pen, 'twelck hem vergunt is.
Sivafy wort de Moren al
te machtigh.

't Jacht Vlitlandt wort van Bnjfira verwacht, fynde ne-
vens 't]acht de
Kat met een fmal Cargafoen derwaerts
gefonden,

In Ptr/iin was groot ghebreckaen geldt onder de
Cooplieden , den doeckhandel van de Cuft , is nu in
Per/ia acn den gangh. Den incoop van Suycker voor Pf-
Jim, fai op L'Af.iOTd wat ghematight worden , endealle
bruyne Suyckeren afgewefen ; toekomende ]aer fai een
Lfgaiic derwaerts moeten ghefchieden, wordende den
Dire&eur
van H^yc{i,dit }aer noch daergehouden ,op den
voorflag van den
Sabandaar, om Mafcatte te helpen win-
nen is niet gedifponeert, maer is de faeck uyt geftelt tot
nader fchrijvens van de Coninghfelfs, doch men meent
datMoycflUfbeeter is onder
ds Arahi$rtf> ah onder de
Ver/iamn, de Engclfe brengen al vry wat veel c; uy cker in
Ïtr/ia, nader fchrijvens met den Sfneu mek van flechte
Negotie , daerfyni^r/iiiwiii-ti'/irin rfiri^jiBaelen Ko-
ninghs Sijdeontfangen,

Op deKuft van CormatM blijft de handel op den ouden
voet continueren/onder dat daer eenige naemwaerdige
veranderingh is voorgevallen.

De Bengalifrfydi heeft in Japan dertif b ttn hondirt min-
der ghehaelt als voorleden laer. Óm
Japan beeter
te doen genieten degoederendie van
Bengale in'tlaetlte
van
'tM.oujp>n ghefonden werden , ende dickmaelste
laet op ΒΛίΛΜ» komen , om na Ja^a» te gaen, isgoedt
gevonden dat daer toe een expres lacht in de Straet Ma-
/
λ«λ fai gehouden werden, om de Capitale uytdeBiw-

faels-Voerder tc lichten, ende daer mede na Japan over te
leecken. Den
Harpm is in Bengml duyrder als op Malac-
M ende elders. Bi»jfii/< doorgaens tnctvyfàjii hundm
duyftntpint Htnmp
Op voorraedt voorfien 'z.yη , daer toe
dan een brant vry Packhuys in
Oagiy fai ghemaeckt wer-
den ,
àsS^dt verdiert ; den Nabob i-bafllmcam reeter
mede in ; in de mondt leydt hy ons oock feer dwars, en
tracht de
Salpit ir aen hem'te verbinden, maeckt veel ge-
woel van Equipagie, ende wil een expreflèn nae
Βλμ-
viiifenden oni V aertuyghen, ondertuflchen verftroydt
den
Arrakandirtwet hindertfefiig Koninghs Vaertuygen
daer over den
"Sabab in difgratie raeckt. De onfe
hebben hem te begroet. Mf/c^ieicl^ fyndc

Commiflàris van den iiiabab doet ons veel goets , op de
Ganga heeft de E. Compagnie, Godt Lof, gheen fcha-
de geleden, veel
Saiptter ifler door den grooten onver-
wagten reghen ontrent
faittna vernielt : Vyt'Decca zyn
/«;iOintai.7)i/;ypackendoecken afgekomen , daer in den
Nabab oock al wil handelen. De Suyker Preture is wel uy t-
gevallen. De vertier der Coopmanfchappen is flecht. De
Cgr/on/fvrjreluyden fettende Compa^iedè marcktin
àeCbiUicis: 't lacht de GuwfiWifm, van de Kuft in Ben-
gale gekomen ,
fai ghefloopt wórden , mitfgaderi het
lacht de
Haen, dat door de Haelflrom op't Lane te berflen
gefet is, de
I'tper nieeft nat geworden zijnde ; de Preture
van Hennep gaet wel.

ϋαβίΐί endé i ter rW fynna Arrnkan^ van de twee
areacan envjftigb Slaven met de Gettdtjbleem vanjlcre-

can ghefpnden zyn hindert veerthi/n op Baiavia ghe-
komen , de reft gheftorven ende op de Kuft be-
houden. i ~ f
. Over het vernielen van der
Ciinefi» ^'"'fidoor de

I<i6j

seaffeca

»«ίία

<Saim«n

Sensale

Fleuyt Klavtrsktrgh voorleden faifoen ghefchjet, fyn π
onfe in ledo wel
drie en iwintigh dagen lang geconfinceit
ge weeft, maer naderhandt weder ontflagen, mits dat
geene
Chimje Jonken op lapan handelende, mcerfouden
ghemoeytworden , fchoonvan Cozinjas volckzijnde

ÏDe Kiyftr ftaet ons dan toe in lapan te mogen blijven, oni

der de vooriz Conditiën , endede oudslefTe in'öen-
ilaen van de
Cbineje ι cncken, fai dierhalven groote voon
fichtigheydt moeten ghebruyckt Averden. De Scliepn!
fyn alle behouden gevaren ende oock tot
Pula Tinm inV
wederkeren by eengheweeft,-DcBi«^flf^i{ fydeis 00
een laege marckt, gelijck oock de
Joncquinft, vi,r m di,
iifit Awf/eJoncken fijn in Ιλ^λ» ghekomen , daer onder
een uyt
üoickjiewu wserdigh negen à tien tonnen ; ctn
Jonck nae SiaiM kerende , is verongeluckt. Totheto-
3en laten der
Scbeeps Lnyken en is noch geen verlof, maet
letuytvoeren van Ge«i<t is toegheftaen, doch oKstot
hooger prijs opghedrongen. Menfals'Jaers /«, acj,, „
thien tonnen daer van konnen bekomen, Op het laefte
heeft ficheen nieuwe pr^cifiteyt der
lapandtn ohco-
penbaert , namenlijck , het bly vende
Opperhuep, en
mach niet mede aen boort gaen j om de brieven te ttec-
kenen.

Den Commandeur B&ribtnet de Vloot voordePiJci.
duris komende, heeft met de Chinefen een gevecht uyt-
gbeftaen , ende naer bevochten Vidorie fyn Cours
j na Quelangb geftelt, hec felve fonder wedetllant ingeno-
; men ende met ni/fsiWcrt m werti^i Man befet, ondtt
Kapiteyn dc
Bitter, fynde dieplaets bequamerals Τψ.
■van, de Inwoonders nebben haer onder ons begeven en
vergiffenis bekomen van het ombrenghen yam/rxNe.
derlanders door de laft der
Chinefen , daerfyn elfduj.
' fent een htndert neghenen tacbtigh Ïlants huyden txAtHmi.

vellen, gheruylt, mitfgaders partye Santgottdt. De Vloot
van
Qnelangb vertrocken wefende, komt in vier en tviimii
«jirmzeylenin Hocl^fieu-u/, dereftanten waeredaer meeft
verkocht, ende was verkocht, om in twee Jaeren eens
te mogen komen handelen. De Keyfer hadde een Brief
en
dayfint . . mctfeflig Stoffen aen den Coraraandeur
gefonden, en gelaft
Tj^m» in te nemen en aen deCom-
pagnye over t? geven ,■ veel
Cbiaefen waren tot den T».
tat overghekomen , maer men kan den handel noch
niet krijgen voor nieuw befcheyt uyt Pfchn, ende die
dan noch feer naeuw bepaelt. Over de poiTeffie op Q»»-
lang-wkitBorihtwee daghen lang geconfirmcert.dcch
kregen op den derden dag gehoor : ende de faeke wiert
herfteldt, maer moft beloo ven haer Joncken dieuyt
Ifl/>e«verwacht wierden, niette moeyen , devrijen
handel wierdt aen de ander fyde bedongen enreftitutis
van
Taijiian,drie bmdert vyftigh Joncken ende JertigbJajfnl
Soldaeten , foude tot dien eynde met onfe Vloote
nae TajM» gaen. Bort was met een ghedeelte van de
Tartarfcbe macUt onder zeyl ghegaen ora naer Tajw
: overtefteecken ; Naeder hebben aen de Caepnytde
! twee na- Schepen vernomen, dat van ghefeyde overflee-

I kenmetde Tflrtarf«nietgekomenis,maervooreenig5

jVIaendenby haer uyt geftelt bleef. id

De Zee- Kidder komt Van Toncl^in , de Cbineti Cmcfm
was daer van ^λ^λη gekomen, met twee lonken enw«

hindert duyfent . . Silver , des wiert Hi^toAdaet

behouden om op hem te paffen , daer is groote

UCUUUUCll «Jlll up UCIU tc patlCIl » uav» - 6·-

drooghte gheweeft en weynigh Zyde, Mirgl gaet aa
aiht en twiitigfien AxigaSio nulapa»
, de ZijJeisJe^t'^^^
inghekocht , hetSpaensVaertuygh koramenaeuytde
Manilla met vyf en twintigb dujfent Pattacons .
hindert de onfe feer in 't procureren der^'t;

; ri«,van den handel op en wil den Conmgnin

i meer gerept hebben, den handel van Gm en mjMi»
daerommeer af als toenemen. r l Μη!*®

D. H. Canw is den fesder, Septembermeti-iV SctieFOT
en
drie hindert Soldaten na de Weft Cuft vettrMken,vinc
den Memiii'ainWra/iittre herfteldt, ende
lima uyt Sillida verdreven , maer op Pc^m''
het, tweevan de Hoofden diehetcontraa
hebben,fyn overleden, opTwfal 'twelgaen.®»""?
PrioMiMfalwelmeeft tedoenvallen, metdeNe^
atie heeft het noch weynig befchoten, voor het
^
derfchepenwasden E. Cwwmct verrichter faecHeoop

Batavia gckomea. Il


-ocr page 510-

en OORLOG Vijf en Veertìghfte Boeck, 491

Inindiaisdit Jaergcen naemweerdich verlies ter
7ee voorgevallen ,vinMatturam is fnlcken opulenten
toevoer van , dat de felre by de Compagnie wort
aeneenomen voor «wW/Rijcxdaelders 'tlaft, den Lant
' homv van Batavia gaet noch al tainelijck, te meer om
dat het Catoen planten tuflchen de ΡβΛβ nu toegelaten
^ort)datvoor defeii was verboden, daer is ooekover-
^[(jgt van houtwercken van
Japórra getrocken, maer
Baiitmi ftelt ficb foo wel niet in-den
Stiltan heeft een
Goutfmith die hem van de Compagnie geleent was, tot
het Mcirfli»» verleyt, fonder de lelve te willen weder
gheven, wordende door de Engelfche tegens ons wac-

keroi)gei'iaeckt.

Dit is dan Ho. Mog. foode flaetvan de Compagny
op niynaffcheyden van Bflfm/;a,cnfullen nu voort ver
vülqen aen uwe Ho. Mog. voor te dragen 't voornaem-
lle 't gene op de Reyfe is Komen voor te vallen.

s'Morgens vroech met den dach, bekomende af-
fclieyt van den Edelen Heer Gouverneur Generaci, en-
de ver Joe^de my in't fchip w'a/cWi», enginghen met
de gantfciie Vloot onderfeyl, beftacnde in «/ƒ Retour-
Ichepen ende we?
na fchepen, die ons gevolcht zijn, we-
fende 'tfamen Art»» fchepen, beladen met een Retour
inkoops, koftende
Drie millioentnfes bmiert mgen et) feflicb
dujiiNtv^ntnigenticbgyi\den.

Ontrent St. Nicalaes Baey ten Ancker ghekonien om de
ghelieele Vloot door den Fifcael van
India te laten mon-
lieren, ende den
dtrtighflen weder 't feyl gegaen.
Romen met
Jiven fchepen voor de water-plaets aen
iiii!;'tPr/»ci»
Ejtant ten Ancker,de andere quamen eerft
s'naclits daer aen, alle defe dagen hebben wy doende
giweeltmet laveren met een Z. W. wint, die foo hef-
tich doorblies, dat men den meeften tijt foo veel had-
d;n als voeren niochte jende dickmaels ghenootfaeckt
waren door de harde winden en tegenttroomen aen Java
op
vier m dtrttcbaacbt tH derticb vadem ten Ancker te
komen.

IndeStraet geene andere merckelijcke tegenfpoe-
den ghehadt hebbende ; als dat de fchepen
Fenix en Bri-
Mi ydcr een Ancker hadden verloren.

Bevonden ons tefijn op de breete van derthitn graden
trij/iitJ minuten, en lanckte van
honden fefiien graden en
twiiin ν'φιΛ minuten, alwaer de wint fich vaft ftelt in
'tZ.0 ende O. Ζ O. defe dagen hebben veel in flilte
ghedteven, ende oock meeft veel ilappe fuyde Avindt
aengettoffen/twelck defe reyfe in fy η begin feer doet
wlangen,

^^^ Sijndeop dcZ. breete van negen en twititich gradenen
ü^'langhtevan
drieenfeventich graden,hebbende eenfeer
liarden ftormuyt denZ. O. meteen feer vervolgende
Zee,feerdicke ende betoogen Lucht, enfomtijts ge-
«gentjfoodat wyaltefaemenzijnvaa den anderen
veritrooyt, lijnde niet mogelijck door de duyfterheyt,
h'rde winden, en holle Zee yets daer tegens te konnen
eoen,alfo 'tweer meefter van de Schepen was ; wy met
het fchip
Walcheren als wel een van de befte van defe Vlo-
J^· hebben foo veel en meer ghehadt als wy afmochten,
GodtdeHeer heeft ons evenwel infoogrooten noodt
voorfondcrlinghe fchade behoet, niet anders als de dro-
geVidualie als
l<ijs,B,i,ntjes,CcataHg en Kitferay een groot
gedeelte is nat geworden, en verdorven, alfoo'tinde
Unltapels kamer tefamen heeft ghelegen, alwaer
tmeerperijckellooptals in de gemeene kamers, waer
"nigoedepaityen daer af hebben moeten over boort
"iiyten,'twelckverfcheyde andere Schepen al meede
overgekomen is ,dat voorwaer voor ons volckfeer qua-
^ 1'Mhceftgckomen.

oegon het quade weer fich te beteren, doch bleef foo
ancker, dat gantfch niet van ons konden fien, even-
el wierden
dnt fchppen gewaer, daer s'anderen daegs
®yq«amen,ende bevonden defelvete
zija'tSUtvan
""'"i'". Jongi i rinten hrederode, dic al te faemen door
Q ' j weer in groot perijckel waren geweeft, doch
oa ly danck die haer voor naemwacrdige fchade heeft
tnof tf ' '■^'oli'eerde met den anderen de Zee verfpreyt
.Vn J ''^y' ontdecken, op hoopc offer noch eenige
(^'""^Jlootteverrimelcnfoudeziin, waertoehet fich
We f j aenfien, doordien het weerfoo doncker
er cn de ftorm met het acnncmcn van dien by dc
drit

Cifl-

etmalen gheduyrt hadde,waerdoor de fchepen iëer itftfj
wijdtendezijt van den anderen fullengeraecktzijnj ,

dus verfpreyt ende metkleyn feylfeylende, hebben te
meteenige fchepen opgedaen, te weten, den
tvjetm
twinticbfien
defes't Ficutfchip den Oyevaer, den vieren
tv/inticbjlen dei
felvermaent 't Schip de Kyfende ίο», en
denvjifde Maert't Schip de Fenit., Atnfieli»nd,en de Fluyt
Diemermeer, die al te famen feer groote perijckel hadden
deurgeftaen, doch voornamentlijcke de
Reende Stm, die
fijn achterfchip t'eenemaelwas ingeworpen geweeft,
doch evenwel londerlinghe door Godt den Heer be-
waert.

Syn met defe negen fchepen in de Tafelbay op de rech-
te Reede ten Ancker gekomen, alwaer alles in goeden
ftantbevindende,den Commandeur
Zacbarias H'agenair ' '^at.
fteldemyter handt «ww brieven aen de Commandeur
defer laer Retour Vloot jgefchreven uyt de vergade-
rin gil van den
feventienden tot hLiddelborcb in Zeeland, ghe-
dateerC den
veertienden Auguftofeflien hindert uier enfeflicb,
die ten principale waren meldende dentoeftandt mee
onfe Staet ende de Engelfche Natie, oock mede hoe wy
onfen coursfouden hebben aen te ilellen.

Komt mede hier in de Te/f/iayi ten Ancker'tFleuyt- ^^
fchip
't ff apen v»n Htern i dat mede in 't harde weer feer
grooten noot heeft uytgeftaen.

BreedenRaet aenboorc,2.ijnalle moerwillen,die
tot noch toe zijn voorgevallen afgedaenengeftraft, en $ »W(l.
hebben met eenen den Raet in bedencken ghegeven,
alfo den tijdt onfes verblijfs alhier by de Ed. Heer Gou-
verneur Generael en Raden van
India ghefteldt tot den
vfftiendendeCer, al begint te genaecken, enderwiine-
noch niet tevoorfchijnenaijn gekomen, ende
nochwelop'tuytterfte foude kontien komen te ver-
verichij nen, wat dan by fulcken gheval tot befte defer
V loote noodigh fai zij η gedaen.

Waer op eenparich met den anderen is goetghevon-
den ende verftacn om op den
fefiienden deferprecijs met
den anderen feyl te gaen, en reys te vorderen, doch mei
foodanige infichten, foo gefeyde
twee nafibepen ons
noch hier quamen te beloopen, de reyfe
vier a vijf dae-

fen uyt te ftellen, om de felvemede te nemen, wek-
en tijt wort verftaen genoech te zijn om haer te ver-
fien en te ververfchen.

KomtbyonsindeT^/iu^ten Ancker 't Schip Zuyt
Ïolsbroeck,
den twee en fuitnticbflen November voorleden '
inghefelfchapmet het fchip -^»iiri/«fl» tuythetF//fghe-
feylt, omtrent
Hitlandt al van den anderen af ghedwaelt
zijnde, wy hebben uyt ditfchip eenigeprovifien moe-
ten lichten.

Tegens den avontkomt hierindeBaey ten Ancker
'tjacbt deCegge,àeaffflhienden dier zen't lacbtì^ieuwett- 1+
fceziejaijndebeyde de nafcbepen opden etrften February
van Batavia ghefeylt, waren in deStraetS««i/rt al van
den anderen geraeckt, doch met goet weder overghe-
feylt, allesflrontop defelvefoo redelijckwel, alleen-
lij ck op dc Cogge eenige moetwillige gevonden wierden
die haer al wat ftout hadden beginnen aen te ftellen ,
welckealtefamedaeraf verandert hebbe , en oock na
verdienftgeftraftzijn, waer mede alles indatfchipin
een goede ordre gebra^ is.

s'Morgens vroeg nemen affcheyt van dc Vrienden in
Fart de goede Hoep, en vervoegde my aen boort om weer
ende windt dienende, met eene 't feyl te gaen, hebben
indeieeen en-aeertigb daghen onfesaenwefens , alhier
feer wel ververfl:, alles ftont hier wel in eenen goe-
den doen.

'tFortleyt met alle depunden , Canon, enfchiet-
gheweer in goede ordre, aen
't Viorburgb wert naerftich
gearbeyt,fo dat niet twij ffblen of ial ten langften in
drie λ
vier maenden door des Commandeurs naerftighey 1
nemael voltrocken ende gereet zyn, als het nu overko-
mende model de Ed. Heeren Bewinthebbercn fai kon*
nen vertonen.

Tot noch toe en is het fchip de NejfiiiWM niet ver-
fcheenen, welck achterblijven ons in eene gheduyrige
bekommeringehout,of wel inde ftormdieonsop den
vyftienden en feflitnden Februaty heeft ontmoet,eenighc
ramp ofte ongeluk mogte overkomen zijn » welck hope

Gew


-ocr page 511-

SA KEN van ST ΑΕΤ

49^

jgfj. Godt de Hcci c noch ten beften fai laten koonien, ende

____ nodit'zijnertijdtbchüudenin'tVaderlandtlaten ver-

fchijnen, de Ed, Compagnie Toor f'chade, en alle de zie-
len bewaert fai hebben. lek hebbe niet konnen verne-
men dat ymant van defe Vlote in 't quade Aveder ofdaer
na hem gheiien heeft, foo dat geen belluyt van "t felve
konnen niaecken, hope evenwel dat noch te voorfchijn
en behouden komen fai
ïi 3ίίίι 's Morgens vroegh komt den Commandeur
fVagtnaer
aen boort,nemen van den anderen een vriendelijck af
fcheyt, ende keerde zijn Ed. wederom na Lant, en wy
lichten 't Ancker, doch kreegen foo fchielijck ftilte, en
de wint N. W. fo dat al te famen wederom moften blij-
ven leggen, komt uyt der Zee by 't
RMtn Ljlant ten an-
ker't Schip op
denrMeetntwintighfli» No
vember voorleden, nevens't Schip
Z*ydt Volsbretckj^t
het Vlie gefeylt, hebbende op de reys acht tn dertigb doo-
den gehadt, en noch
ougevaerfrvcatigb fiecken.

Tot den middaghftilte, kregen een luchjen uyt den
Zuydt Ooften waer medegefamentlijck uyt de
Tafelbaty
feylden.

Gcgift Z. breete van Jrit en dertigb graden ende drit en
i/erfi^/; minuten, langhte/fW«c« dertigh gradui eiidt drie
wita „jinuten. BredenRaedt aen boort, wierden alle breuc-
kcn ende mifdaden afgedaen, ende courfen beraemt dat
Afcenfim'm tghefichtloopcn,de Linietezjiydenop//r«
bonden fes en vijftigh graden len ghte. De twee nafchee-
pen
Cogge en tijeuwenbove, hebben in Efcjuadre en Rangh
van zey len gheftelt, ende aen ieder ter handt geftelt de
Seyn-brief, endeordres hoedanighhaer Scheepen heb-
ben ghereet te maecken, ende hoe een ider fich zal te
dragen hebben by ontraoetinge van Vyandt ; Wyders
• alle de Opperhoofden aengemaent goede forghc te dra-
gen dit al edefeynen weimogen nagekomen worden,
op dat verfamelt, mogen dc Haven onfes Lieven Vader-
lants komen aen te doen, recommanderende de
mifrage
onder het water en andere Viftualie ofte de reife wat
langh quam te vallen,niet in gebreken komen te geraec-
kcn.

«i JiTBap Bevonden ons te zijn op de Zuydcr breete van acht
graden vijf t» twimigb minuten, ende de gegifte lenghte
vannrAt graden minuten, weynig naerde

middagh fienhet Eylant Afcenfion Ν W.ten N. ongevaer
negtn mijlen van ons tot hier toe ghefeylt met tamelijcke
koelte uyt den O. Z. O. en Z. O.

Paiferendede Linie M,qmn<icmel's raiddaghs mgbenen
trJiïSatf «ifrtiji minuten Noorderbreete, ende len^ite i/r/i ie».
àert (even en vijftigh graden feven en veertigb minuten, flap -
pe koelte, de wint Ooft, faghen een zeyl drie mylen van
ons, lach om de Zuydweft, hielden naer hem toe, doch
wilden niet wachten, foo dat wederom onfe gangh gin-
gen , fagent voor een
Fermgetfch fatfocn aen, dat van
Angclit na Bravi quam overfeylen.

Bevonden Noorderbreete van veertich graden «egen
minuten, en middcllanghtc van drie hondtrt acbt en veer-
ticb
graden iieirtWfnminutcnjde wint Wcft flap Topfeyl
weynichgeficht,raoeftenna onfe giffinge
torvo ende
Thris de Weilelijckfte van de Vlaemfcbe Eylandcn ge-
fien hebben, waer uyt befluyten datwy Wefterlijcker
zijn , als onfe giiringhe,ftellen den cours Noordt Ooft
ten O.

©j(o s'Morgens den breden Raedt aen boort, alle de be-
ftecken opgenomen, ende door den anderen ghemid-
delt zijnde , bevonden ons op giftcren niiddagh te zijn
op deNoorderbreete van
vyfen vetnig graden vyfen tmn-
minuten, endeghemiddeldelengte vindriehtndert
acbtenvtertigb
graden,/r/ìiin minuten, van waer belaft is
de befteken weder voort te fetten.

Hadden de gegifte breete van feven en veertigb graden,
S ©ilo
τ>φη veertig minuten, lenghtc drie bindert vyftigh graden,
twee en wfrt^? minuten, kregen harde wint uyt de N. N.
O. ende Ν O met donckere ende betoghen lught;
dreven met een fey l,tegcns den avont wiert het weer en
geiigt wat beter,milten vier van onfe fchepen,te weten,
de
Jonge Prins , jhnflrilant , Diemermier , ende de Ceg-
ge^ 't welck haer al vry befwaerlijck fai vallen te verant-
woorden , maeckende de Fock weder by , doch het
fchip de
Pbenix, funde en ftreek lijn Focke Re, en naer ;
wy konden fien foo warenfe befig metdejyns voor aen

auiip

'tGaljoen tefctten, waer uytbeflotendatteryets len
fyn Boeg-fpriet moet haperen, deden een Oanonfchoo.
op dat de fchepcn ghewaerfchou wt fouden zij η fig), k
den anderen tc houden, lietent weder by hem drijy J
tot des anderen daegs middags, wanneer
hyder fijn pJ
by macckcen,waer mede betoonden dat haerBa^p,;,
weder vaerdig te hebben. ^ ^

Op de gegifte breete nnfevtn en veertig graden,/;«,·„,
minuten,middellengce
driehondirt f^eenvy'tigbgx^^
een en t-jiintig
minuten, de wint Noorden en N.W.fla^
pe koelte, fmorgens fagen een feyl dat ontrent de'mii
daghverfpraken , quamvan
Temeuf, waseenFrant
man,diedènlaetftenMaertvan ^"'■''e''»·»··gefeyltwaer'
deden aep ons kennis dat d'onfe met deEngeJfeNjti'
in openbaren Oorlogh waren , ende voor ftnvertreck
uytVramkri/< k,ì al veel van onie koopvaerdersdoorde

Engeliche ghenomen waren, dat aldaer aen onfeKoop-
vaerders gelaft waer re moeten blijven leggen, totvao
Convoy gehaelt wierden, gaf zijn befteck aenonsover

dat bevonden meeft met onsjongftgemiddeldebefteck

over een te komen,deden hier af aen alle onfefcheepen
kennifle.

Bevonden breete van acht en wertiggradon eenmvjfiit
minuten middel lenghte driebondert v;^ii^graden '''
twintig
minuten, flap topfeyl, de wint N, ü.tenN.te-
ghens den avondt komt de Schipper vandeFléuyt
de
Oyevaer aen boort, ende maeckte bekent dat deon-
derfte Rocrhaecks van fyn Roerfchenen igebrookente
iijn , endedatfebefigwarengelijcx 't water een gat in
'tRoerende fteven te maecken , ommet deRaket-
tings foveeleaentcforren, alsfalkonnengefchieden,
en achter 't Roer mede een Ringbout te flaen, om met
Tal ψ uyt da Kamer fo veel te hulp te komen als moghe-
lijckfynfa].

Bevonden breete van/f^if graden , drieendιrtiξl·m'ul
nuten , middellengte ïijf/graden, w{f/f<jA minuten ,
harde wint uyt den Z.W. ende W. Z, W. met icke
en betogen lucht, weynigh op den dagh methetuyt-
fëhieten van wint, doncicer, travadigh en miftigweer,
TermiftedeFleuyt denO/fWsr , refolveerdenmetde
Schipper en Stuyrluyden, alfo onfe Fock alfolaeggefec
was, dat ghsen feyl meer konden minderen , om hem
niet te veel feyl te doen voeren , bytefteekenendete
laten drij ven, om alfoo hem te beter in te wagten^an·
deren daegs fmorgens gingen weder onie gang, alfo den
O^ii/iwrnictquamen te vernemen , enmet langherte
drijven, evenwelghecnftaetop hemkonde gemaekt

worden , dit achterblyven doet ons vrefendathy wel

fijn Roer mocht verboren hebben.

Bevonden breete /u/ff (n/fyiici graden, middel leng-
tenegenthiengraden,vyfen tzuimicb minuten, topfeyl,
dewint Z. ende Z. W.feermiftich ende difich weer,
s'morgens vernamen veel gevogelte,doch wasfoo
donckerdatgantfchniet van ons konden fien,wier-
pent loot en bevonden gront op
vi)f en feventich vadem
witte ende graeuwe fchulpen, drieglafen daernajme:
een blenckfien Lant een groote klip,die van'tvafte
Lant lagh O. ten N. drie mij I van ons, die nae onsoor-
deel niet qualij ck naer de
Monnick, geleeclf, de Zuyde-
lij cke hoeck van
Fero, ende ook by ons daer voor wiert
aengefien, doch s'middachs bevonden
meerderNoort
te hebben, als de befchrijvingh daer van
verraeltj wen-
dent van de Wal, alfoo de wint Z,
was, waer mede niet
boven Landt konden fey len, worpen gront «»
enmitr-
êrtZ/mijlvande k\^ψ,opvi)fenf^eβiώ Vadem witte «n
graeuwe fchulpe, met eenige iwarte
keyfteentjensdaer
onder,'tfchijntdefeEylandenaente lóodenàjn.

De gegifte breete van een enfiflicb graden, drie en dertii' ^ f4
minuten,ftilvariabelendeuyttermate veel miftj"^
dat daer door onfen voorfeyler 't Jacht iiienmni)^ ko-
men te miffen.

Boven de breete van twee enftfticb guden drie en^ijf t>;»
minuten , hadden den hoeck van
Oftero, derdeh^f ΐΊΐί
Ζ. O. ten O. van ons,flappe koelte i tegens den ayon«
fagen een feyl tc loefwaert, doch door de donckerhef
konde niet in'tgeficht krijgen,
meenden'tjelve
Jacht NifBWfwiit/f te fijn, fagen noch een feyl in αε
van ons, datdefleuyt den
Oytvaer wzs, deden een -


11

-ocr page 512-

en OORLOG Vyf en rueeighfie Boeck. ^pj

t Canonfcbooten, op dat ons verkennen foude en met
L
heenwenden, 'twelckhy dede, waer opwy foo
" •eeUfli'^'''®"' d^thyinonswaterlbudezijn, onifoo
(■hevoegelijck onstekonnen bezeylen, s'morgens kon-
^enlicmniec weerin'tgefichtkrijghen, foo dat niet
„iderskondebeiluyten, of moet weder van ons afjjhe-
,vent hebben.

Gilleren breete drie inftftich graden tia, minuten flap
t!!'
,]eiiocke,clewindtüolt, donckereenbctoogli·.· locht,
fpiaecken een Frans «'rt/OTii-flw^ir, doch hadde niet als
tijdin 'he van
April voorleden, dat van St im de Lux ge-
leylt vasj waerafons nu nietkonden dienen.

■j5 vonden breete (encnfrftich graden de windt Noort
ΟοΠ en
Noorden, even na de middach fien een Galjot,
datverfpieecken, enne aen ons bekent maeckte, dat de
Havenen van ons Lantdoorde Engelfche befet waeren
over (ülcx ons na iiirgeti hadden te vervoegen, alwaer
onft vier verniifte Scheepen nae toe gefeylt waeren, itel
]cii ons cours Ooft naer de Wal.

'sMorghcns dicht aen de Wal faegen noch een Galjoot
dat verfpreecken , en ons ter handt ftelden een MiiTive, j
ghefchreven van de Edele Heeren Gecummiti eerde Be- j
windiebberen in
's Griivenhage, ady sm en twimkbji m ]uly, ]
weickGaljoot wederom naer Landt fonden om Lootfen '
tehalen, waerniedegefarn_>ntlijck KrK^i^eirf in liepen, j
cnalfoo
Bnhpra niet konden befc ) len, waeren ghenoot- ■
faecktons binnen de Haven van Ki-rtii<^erc;^tc begeven, '
alwaerde Fleu/t vonden leggen, die;· ifteren

daer binnen gekomen was.

Kregen een goede wint, waermede uytdefe Haven
'tfeylgaen,enopden middach voor
Bergia ten ancker
liomen, ahvaer de Coopluyden
Sing. Hendhckop de Lamp,
enPïi'ei vati Sanivi let
, die in C jmmiirie by den Heer Ge-
neraci j4/i//t, cndeGouvern'iur
i-a/pa varj Cicignaifwa-
ten ghefonden om bekent te maecken onfe komite in St.
Hnrtius Rijck, en met eénen te verfoeken hare befcher-
ming tegens cle vyanden van de Ν ederlantfchen Staet,
dieons alhier foude willen befchaden, 't wclck fy met
goede genegentheyt hebben toegefecht, en daer af
fchriftelijcke aile in 't Hooch-Duyts verleent.
Waren befich eene propre fchcnckagie voor den Ge-
iSia neracl
Clais M'filt, ende den Gouverneur gereet te mae-
ken.endi terwijl met het fel ve aen 't Caiteellagen, foo
komter mede aen een Engels 'Chaloup met drie van haer
Capiteynen, enweynichdaerna fagenhaer Schepen
dicht onder de Forten een voor een ten Ancker komeji,
fonderdeminftebeleeftheytaen St Maertens Cafteeite
tronen, brochtendatelijck werpenuyten kortende
iiavcn in, en voeren veel Caloupen van haer aen de Ca(-
tolenhcenendsΛveder. Wydoor defe overval fchier
ouytenpoftu'rzijnde, doordien ons ftout en onge-
noorfaem Volck al te famen aen Lant liepen droncke
drincken, maergeene middelen konden uytvinden ora
«er Scheep te houden, alf:.o hier in een laech diclit aen
'fit lagen, t wclck ons veel verdrieten bekommerin-
^eaenbra ht,ja fommigeSchepen hadden geen tien
Mannen aen boort, by aldienceEngelfche doentertijt
haer i}out voornemen in 't werck hadden willen ftellen ,
tliuder Hecht met ons uytgefien hebben, doch Godt
fleHeereheeft het foodanich t'onfer befte glieftiert ;
egantiche nacht ware wederfiits befich om in poftuyr
egaen leggen, ende alles in ordre te ftellen, voeren de
angeliche iej Nachts verfcheyde malen aen tCafteel,
^meninge door Contraft met den Gcnerael ende Gou-
rneurorsin bandente krijgen, waer toe veel vour-
«r-? wierden, doch by die van de Cafteelen,
«wjck»isblijckt,niette veelis geluyftert, laet in den ί
j^ntquanien veele Schippers van de Coopvaerders aen '
ovJhanttaftinge enwaere woorden
wiert, dat alle onkoften endefchaden i
'^ueftnderen teghens onfe vyanden fouden '
wmenvoortevallenover alle de Schepen die in defe '
felve
Ρ leggende foude gevonden ende uyt de I
bet3flM?"'5^ ' gel'jck yder pre rata zijn capitaci I
Maenl r «^atmeo aen de Matroofen yder drie I
froofen u toelegghe», alsoockacndc Ma-

indpna ^ ^^'^Pvacrders, diegheneeen waeren
Schecpen, ofte acn Lant ,Sp de Caftc-
VDeel.

len te komen emme aldaer mede te helpen vechten. j 6 6 C

8'Morgens met den dach lagen wederiijts Avel in ___

pofluyr, by onsgebrackhetmeeltaen't Vòlck, waer
vanuytfümmigeichi.penweJeen derde aen Lant bleef
domineren, endiederaen boort quamen warenmeell
befchoncken, foo datter de behoorl jcken dienll niet
van konde trecken , in fomma wy faten in een groote be-
kommeringe, wiften niet waer up ons fouden verlaten,
die van haer jVJajefteyt van Dtnmmercltet> heten onfe vy-
anden foo machtich voor en binnen haer
C afteelen kor-
ten op een halve mufquetfchoot naoponfefyc.e voer
de Engelfche Chaloup ncch eenige malen aen boort van
'tCafteel, wanneerl'y allcswel vaerdich hebbende,
ghelijck vuyr gaven, dat een geweldige Charge, wel
drie hindert ftucken Canon is gheweeft, die al vehement
aenquaemen van ons moft afgewacht ende uytgheftaen
worden, om dat van onfe zijde St. Maertens Haven
niet fouden geviokert worden, onder wiens befcher-
minghe wy lagen, doch by ons mede alles wel veerdich
zijnoe, fagen 't vuyr niet uyt haer Stiicken gaen, of den
brant ginger aen onfe zijde mede in ditfchieten ging
wederzijtsfeerhcftichaen, foo veel als de ftucken ver-
dragen mochten, ende duyrde ongevaer feven Glafen,
wanneer d^· Engelfche iiaer feylen begonden los te mae-
ken, haer Anckers al te fa.;men af te kappen, en de con-
fufelijckdevluchttenemen. Dievande Cafteelen heb-
ben mede op de iingeUlhe gefchooten, naer dat wy
al twee Chai-ges op den anderen ghedaen hadden, om
te bethoonen datie de Reden Neutrael wilden huuden,
doch alles gingh feerflap aen, alfoo alles ontfteltende
vergaen Avas, 't wclck fich nu, doen men "t van nooden
haddeopenbaerde, byaldien dergeen Duytfche Ma-
troofen by waren gheweeft, haen.ulpe Lufeer wey-
nich befchooten hebben, aen de andere fyde van de
Haven genaemt
Natrdernes, daer eenige ftucken opbc-
quame plaetfe ftaen, en goede gelegentheyt was om
denVyandt af breuck te doen, en vonden onfe Ma-
troofen geen kruy t, foo dat van die zijde niet een fchoot
oftealtijtfeer weynichgedaenis ; ongevaer ten halve
van'tgevecht foo hebbenfe van't Calteel een witte
Vlagge laren waeyen ongevaer een uyr langh» inwelc-
kcntijdtby haer niet een fchoot ghedaen is, foo dae
men ' "

vo

η ©ife

η hier by wel kan fien datle haer Neutraliteyt t'onfen
rdeel wel beter fouden hebben konnen belchermen.

D e Heer Generaci heefc hier op tot antwoort gegeven ,
darfe hetfelve hadden moeten doen om tijt te gewinnen
omhaerbeddingeopdeBa terijente repareren, in dit
ghevecht zijn onfe Scheepen ieer reddeloos gefchooten
en over de
hondert deoden endegequetften bek· men.

Liepen veelegheruchten van der Engelfche groote
fchaJe, doch was füoonfceker datdacr vannietheb·
konnenaenteyckenen,la.;ten door onfe Galjoots des
Vyants veriaeten Anckers,
tot negentien liucx toeop-
vi.Ten, endeden Commandant ter handen ft.'llen.

Vaerdige'af een Galjoot met onfe brieven aen de '+
Ed, Heeren.
fevmtieut wegens d'ontmoetingh die
hier met d Engelfche iijn voorgevallen, zijn befich
met (ïü/wt/cAftucken Canon uytonfrfchepen aen Landt
te b; enghen, om defe Haven bequamer te befchermen,
refülveremet d'aenfienlijckfte van de Schippers, om
alle de onkoften te dragen die den Gouverneur fcudc
mogen maecken in 't repareren van fijne wercken ende
intrecken van Soldaeten, vaerdighen meedccen brief
af aen den Lt. Admirael
Trtmp.

Sijn befich om de boom te leggen, waer aen veel ij:®ite
hoùten manqueren om de felve te fluyten, 'tweick
metderaketens uyt onfe Schepen vervullen, en kondi-
ghein onfe fchepen een Placcaet af tegens de moet-
Willighï Lantloopers

Bekoomentijdingh dat onfe twee fchepen den Ojrwrtfr iSnnew
en behouden in
\ Ori font doen benoorden

't Landt van Stat waren ingekomen, _

Komen twee Galjootsby ons, afgefonden uyt'sLants '
Vloote, by wiens inftrudie vernemen dat
echtathiin
mijlen in Zee in 't Schip Dilfiant vtniaer Ho. Mog-
Gedeputeerden wasgeteecként, waer byons feecker
bleeck nu onfes Lants V loote in Zee was, 't wclck tóer
onder OBS, als oosk onder de Borgeryc groote blijdt-


-ocr page 513-

494 S AKEN van S Τ AET

i66k fchapverweckte. VaerdigeafeenexpresGaljootnae
^ 'sLantsVloote aendeHeeren Gecommitteerden uy:
haer Hoogh Mog. Vergaderingh

Vcrfchcnen hier in cenigc perfonc uyc 'sLantsVloot,
waer uytfekerlick vernemen de ièlve hier voort Lane is.
Gaen met onfe Scheepen t'feyl van Bergen.
s'Morgensfien onfe Vloot alwaerontrents'middach
in't Schip
Dilflaot by haer Hoogh Mogende Gede-
puteerden verfchijnen.

WiertbyhaerHo Mog.Gedeputeerden coursghe-
ftelt na ons Vaderlant, 'snachts kregen heel harde wint
uyt den N. W. met doncker en il-er mottidi weer.

Beterde het weer allencxlicns, en bevonden ons by
den andere te zij η niet meer als
ιιφη dertich Oorlogh-
fchepen,
twn Ooft-Indifche endeacht a %im Fleuyten.

'sNachts kregen de hoogte van ons Landt, overiülcx
17 ttlia my vervoegdeaenboortjby de Heerenhaer Ho, Mog.

Gedeputeerden, waer mede overlegh oft met beft fou-
dc 2,tjnhierin't W/e binnen te loopen, om alfoo van de
periculent'eerder bevrijt te zijn.'twelckby haer Ed.
Mog. alfoo vQOr 't beft ende fekerft wiert gheoordeelt,
over fulcxmijngelaften devoirtedoen,omnoch deien
dach binnen te geraecken, 't wekk foo wel quam te ge-
lucken, dat Gode heb danck,noch met den avont voor
der met de fchepen
tVakhennca BreJenroJt ,\vel

^.ijnten Ancker ghekomen.

Dit is dan Ho. Mog. Hceren'tgeen ick u Ho^. Mog.
vandentegenwoordigenftantvan JnJia, ende 'tvoor-
naemitc 't geen op de Reyfe is komen voor te vallen,
bekent maecken kan. WydersuHo. Mog. verieecke-
rendedatalle'tgeenetendienft u Ho. Mog. endede
EdeJe Compagnie door mijn konde verricht worden,
geenfintsisvcrliiymt noch achter gebleven. Onder-
ftontuHo. Mog. ootmoedighenDienaei-jgeteeckent
pieter de Bitter.

^ntiirentPtitÌKlJBinbe J^ecten ojöinarijï <©eïiepH-
teetDe Dan O ver YOei tee becgaöettnge Dan ^oo8
Ιΰοα. boo;ge|lelt toat bolsDt*

De Gedeputeerde van de Provincie van Over-
Yffeljgeiien ende overwogen hebbende dat U
fiiie'ipitt Ho. Mog. altoos bereytwillige ghenegentheydt
®l>£tpf- ende betuychde aflfedtie tot den Vrede tuflchen fyn
Plance Majefteyt van Groot Brittannien endedefen Sraetop
jjan φί eerlijcke ende aen wederïyts aenneemlijcke conditiën
ranjcitt hebben gehadt, edoch beyde de Natiën evenwel het
Wemta. feeluck biet hebben genooten, dat dien aengaende yets
ηβε «ίη- finali) ck heeft connen worden gefloten, ende gemerd;
plant te hebbende uyt de op gifteren ingecomen Millive van
ffitöin denHeerAmbaiTadeurGiciin dato den mtrJe» Oóto·^
brisleftleden,datdieMajefteyt gelijcke genegentheyt
aen hem betuycht, ende dat den Koningh wel foude ly-
en dat yemant mer ordre ende laft derwaerts over quam
oockgeconfidereertdeMiiSve van den Heer van B<«-
riirigenaen U Ho. Mog. fuccefllvelijck gefchreven, dat
fyn Majefteytvan Vranckrijckende desfelfs Ambafla-
deurs tegenwoordich in Engelant iijnde, mede defide-
reren, dat neÖèns den Heer van Giii noch eenigeHee-
rcnextraordinaerlijckvaπΛvegen UHo. Mog. moch-
ten ghefonden worden, verfien met foodanige inftruc-
tie ende pou voir, waer door men op 't gevoegelijcx een
maeluyt defen allefints verderfFelijcken Oorloch mo-
gen geraecken, daertoefy Heerendan hebben geoor-
deelt fecr applicabel te fyn, ende van de meefte efficace
hetemploy vaneen perfoon diealdaer aengenaem fai
fyn, daer men gedendt mede te traderen j ende alfoo U
Ho. Mog. Vergaderinge by evidente preuven onder-
vonden heeft de linguliere genegentheyt die die Maje-
ftey t heeft voor de perfoon van fyn Hoocheyt den Heer
PrincevanOrrttt^f, meynehde Heeren Gedeputeerden
de felve op 't gevoegelij cxt behooren te worden verfogt
om fich ten voorfx fine esti^órdinaire te laten gebruyc-
ken, in voegen als Pr/«i Hietinei^ hoochloffel. memorie
voor defen h^tgedaen by ^n Koningl. Majefteytvan
GrootÖrittaiinienigelijckU Ho. Mog. weten het ge-
bhjyck te hebben van hare Negotiatie met het muni-
mcntvahdfe
eaMrmederte feoondereh,waer van

;et)ito

Inclite:
β Hito

iiita

defucceffennochinverfcher memorie felfstea tijde
van den Ulürpateur Crmiojt/ in 't felve Rijck voorgeel,
len j en willen fy Heeren Gedeputeerde niet tvwfFelen '
offyn Hoocheyt fai het gezegende Inftrument connen
Zijn
prajiipptyiiis ttrmwis habilikus, waer door beydeStj,
ten wederom fullen worden herfteltin haere voorighè
ruft,eenicheytende wclvaeit, oock meerendè meer
bcLjuaem gemaedl, om de felve van binnen ende van
buyten te c^nfervc-ren, wanneer U Hooch Mog
.fuUen
goetvinden fyn Hoocheyt naerder te liercken, metfoo-
danigequaliteyten,alsclaertoemeeftfullen wefen ap-
plicabel, waer toe de experientie geleert heeftin des
felfs Voorfaten dat van belbndere operatie isgheweeft
hetgefach dat in de felve gerefideert heeft van't Oper-
com mando over de
Landt ende Zie Militie, de crachdch-
ftemiddel,naelt Godt,om Vrienden en Vyandentc
confervercn, ende te doen onderhouden de ruite van
de Natie onder malcander.

Ende fouden in cas voorfz U Ho. Mo. verdacht con-
nen fyn op middelen, waer door het defedi dat daer
eenichfints foude connen geoordeelt worden te refide-
ren, in de tederheyt van de jaren van zyn hoocfagemel-
te Η jogheydt door een ander bequaem perfonagevoor
een tijdtlangefoudekonnen w orden gefuppleert

luceteti ban Hollantal ecnfge öasenteboojbatt
banöelucl)tljel)benöe/ bcDen beclbebtìoÌKnonìKtliijtei
Ijaiit om öe IJeercn Ban Overyifel öaec ban te WbitUi m
ccn- «Êii elbci 0 bccfCoegen oocö niet/bat «en f jocintle
öte'tmirtflcomcibu«rDeenaltaniiBlaegeben!)fle«p.
gen Djbtnaci;;! iBtlttie niet te bonnen betalen / tdepnia
gcatle ftab om foo Boogtofcfitfgen potm / ontöblflii tie
©ecgabertng teobttubeten ; fuilenöe beel commotieof
b jftoucfen bEctoechen onbec be <©f)eraeente / tot naïirt
banbe noobtgeconriUen.

IBaetbtebanOveryiTel irt'tp?opo«éïen / nemen
Oacc epgen onbetraogentftept boo? een fonbament /te·
tojquecenbe bie conftbecatte ban l^ollant : (f η in'tleti
te UjaS bat Oaec meeninge / om bp befe bjegeöenPrins
te bjengen tat be fjooge CDacgeiS ban jp l^eeten tooj
©abeten. i&efiopofutegelcfcnjönbe/tolfrtbpi^ol-
lant en alle be ^;obintien obergenomert.

q^ie goet jfcanjei boacen / mecnben / men begoojbeit
bit boo? eectl te communicecen met bien ËonM/ Μ
ftenbe/ bat bit tenbeecben om Oupten mrtfatKban
Ï^jancltt jjch te ijanbelen / 't tuelch nootfa&elpalbaec
foubeoffenfie gfjeben; maccb'anbcrbatl)t/mwf«9
bat ©janthcjjcfe leutecbe / en tot gBeenaffiftentieofii
cuptute tegen € ngelant teasS te brengen/ enbat «linse-
lantgeen lufl fjab tot be ^tanfcde USebiatie- (Sitttat
begon tjab te boen tegen ben 25iffcpop / battet toaipin
50nepgenfpeculatfeenbe(le/ aen ben^taettóepnieii
nut foube boen / nabemael ben öepfec en
't «p fnW
tot jaloufie opnamen/fuUenbe aen ben 50iffcöop fWMH
eben foo beel tjulpe / ali ©;ant&c0cfi Bier.
i^oilant^ abbü0 en gfìenegentDept toa;» ontken t)f-

fmaecftbitin^eelantftabbeijïBiecnatefien ^

®e tembaffabeücGoch eabt nu eenigBemaei bet- «
focljtpecmlfTeomeenfteet irectoaecti te bfleti/«««,^ΐί!
faeclienbanimpoitamieboo? te fhllen/ meetïwWfc»
noptgoetgBebonöen/ infonberBeptbp ^^oWattW/a»?
butgtenbe bai tet: pets betgelgcW fouöen jjjn/ a»
(©becpflTetnubooiffelbê. _

®e i^cen ban Zeeiandt Babben Baec onuetW p· gr
Bept Ober 't ftelept ban We en anbece lyfe faetften ( 0r fis^
l9tftin'tbolgenbete(ïeiii!S)enboo?ee«iöe&fl!I«nw'*''f
Baten/baecootUBfecactoom.

gtmmecjS bat fp i mmofieecben be p?otelnipïifM;
ftinibertbpbeiieeccn^Staten banHoiiancinte w^'
Vrieflant, in B«t öetBufl ftffenben ban een l^et
Engheiandtbuptenftentiisi / beel min metgert^w
banben gBemeenen^taet/ttttcBteootBflanoei^
puteccbebanBaertó-iÊog. t«öeEngelfcbef«^

bieanbetflnSopbooigaenbeautBotifSicinna^^
Baetl|o.J®o0. eeitSecfoon
naecEngheiwt

biijj8<t» bénieiec ^ftaffaoeut öabwn eunw^^J


-ocr page 514-

I Mml öDflïicfiin ï"®

l·^ Stt tótfiiïen/ fn ïiiec boegen noti» onlangiS toajï
"« fnntirit/ Dat öecBalben iie ^eeccn €ieùeputceclie
«r^eiKtfllteptOet boojnoemüe fcntiment Dan öefe
fljoüiiitieDanZeelandtaen be ï^eecen iöebepHteertïe
Mrt Hoiiant, fouöen Deficnt maetfeen/ cntie «nfies
rSUcïfoetöen/ batbeJ^eecenfiate pjincipalen ecn^
iiacimortJtentoojben gebifponeect fiaec fulcfee enbe
Ltoaciijlie accie/ öte alleen upt De gemene Uunieinoei
ftciiafÏJlaepen/ niet meet aen te matigen/ enbe al»
iflccnmael tóetiite nemen be ongenucgtin enbe ja^
ifluffcii/ Oieöaetupt anberfintö gnamen teontpaen/
flcl icB öa« ^an Q"®^® bjutöten toaten geboelt / m-
Lntiffdjiennocljmeecbecfouben toojbengefien/ al-
fioctoclfjctacnbeoetcotttoe toaecfcïjoutoinge ban We
ftòiflnbeK^;!cibiiic{etcccomrai:ie niet en gabbe ge?
manQuccrt. ^atooc&inpbecji befe faet^ein boegen
lioojfj foubeb)o?iicn gccepjefenteect/ inbe eetfie Ijp
ttiiRomli banbe Ji^eeren öacc ïjo. j®og. «©ebeputeer-
ίΐίΐ)
totbc facclien ban Engcknc, enbe be felbe baec
fimcngibtcioeect/ bataenbenï^eecebanGoch SJlm-
tiaiTabciirii^iDinactsiÌban befen^taet albaec mocj^t
toojöcnöcfcI
)2cben/ batgp ficö toilbe eiccufeten enbe
ontiiouïicn/ ban acn be boo?f5 afgefonben ©esfoon
ccninc ficcctenof aiibere faec&enban importantie te
opinöarcn/ DieOp langeSabtgetoenfcBt in ben fioe^
fmibaiibeöemeene ïïegecingete mogen uptfiojten/
ntii((iiebutljtte5Dtt/ om't felbe boo} een anbec mib^
MtotfonttiiibanbengemeneniSteetti boen komen/
foManacbcperfoneleobecfiomft nieten motgt
timgcecto^beect. €nin (a0 befefaeclte opcntititb tee
<iimitfllteptmoiI)tc boojliomen/ foofoubenbe ®ee<
rnt®}MiiarijEi «{Bebeputeecbe boojnoemt/ in fobaf
nigm gcbalbefe cefolutie mebe albaec bebent maet-
iicn/ enbe be goebe intentie ban gaec €b.|fêog^enbe
iieccbenenttiaec op be felbe toasi gefonbeect/ ϋρ be
«nlKceüSonbtgcnoten toet öoenöegtöpen. 25elan-
ptic \n faifccen ban ben ^ccteterisi ban ben Envoyé
i»reo?öinari0ban Enghelant,is!infgöeiöi]c beciïaen
batbe^ccïcn j^tatenban Hoiandt enbe WeftVne-
iitntgecngualiteptgabben geDabt/ *t felbe te boen
fonticïhoojgaenbefiennisienDe confent ban Daet
I^og. al be faecfi in fitg felbcn eene cecgtbaetbfge
tito?fleben 't geene ben ,Settetaci!i Cuneus in «Sngfte*
lanbt teais toeberbacen / aUe taeëenbe alleen be ggeme^
«f ««gerinöiie / altoaec ban alle be ©?obintfen in pati
tictpcrcn/ boo? betoelctiebienbolgenbefoobanigetefi
fentlmentcnbcsÌgoet enbe ten pjopoojlbinbenbe/ al·
wninot|lciitoo?ben8i>ebflenj 5ünbe geen Hptöemti
mieiifniflcrsieenigöepacticulieteteiöectöe ofte be^
fioinmet(ti(ïe ban be ^eecen iStaten ban l^ollant enbe
»ll-©2iE|ïanbt/ tentefpettebanBate funttiMfuBi
wofteonbectoojpen; bat becïjaibenbe boojfifiiebe
^"Wewpioccbueten tee ©etgabetinge ban ïiaec éo.
E'^cfioitelöchfoubetoecben aengDetoefen/ enbe
enbe tot becanttooojbin-
»nbcffijobintien/ We be felbe ijabbenonbetnoi
TnÖ'^^^^^'^'^f^^^^i^Ö^^eöeiieelgeitelt/en.

hii&^öt too^ben gebelibeteett ; in toelcfeen efte-

Baecbefen aengaenbe met be
Cftm Ì0?obimienfouben mogfien

öecfilaetben ooth

Simili"

«gens be
©{(Τφορ ban jEunpec/

ZS^'^'^i^nöeEanben/ toel toa^flcöbigBtf-
bE be ïïegecingöe

^ei^tial»chop't(lutftban ©atenten toaji geam-

S "^If'^i'^'^JaniiettoeccSfèlfsifoubetoerben

WtthSi^r^l'^P^^ ^^^^ geefuppleett fiet
«,,Λ'ίίϊί Dcfe enbe meee anbew octuwentien in ben
ïtöBefpeutt/ enbe baecom tecg^elegetwc

t^btopbetoUatiebanbei^oogeCfjacge/Qcnbetoelc- tné
Ëegetbeleptenbeuptboerenban foobanigljen faetben
-,
inajiigebefeceect/ toelbtenbeteloecbengDelcti ^ui-
lenbeinmibbelj()uegen^be3@ecgabecingt)e ban Zee»
{anbtb)ecbenboo?gB.e(Iaggen/ om benÉeece^;in»
Mauritstegenl»oo7big() Chef ban be flSilttie ban ben
^taet / eenigije
ampclder autBocifati e om in alle booj- -
sallenbefaet&cnfonbeclinggebiefiemop goebe gcon-
ben enbe fonbamenten ban eenigge ^jobintien fouben
mogöcn te booten Bomen / fonbet eenige ruggefpjaec-
Betemogl^enbifponeten/ met benniffe enbegoetbin»
ben ban <i5ebeputeerben upt Haet l^o.|ISog. ®ctgabe«
tinge en ben «aet ban i^tate/ We fi(!jl)P3öne®o?(ï.

foube mogen pjefentbinben ; enfoubenbel|eei>
ten <@?binari!S 43ebeputcetben boo;noemt/ niet nala^
ten {)aet bp befe otcafie te bebiencn banbe mobetate fen-
timenten / bie gaet <£b. iisog.in befen betoonben/ enbe
bienbolg0enberep?efentetenöetongelijtB bat be ©jO'
bintien Itabben gljegabt/ om be ^jobintie ban ^eelant
foofcDetpenbefenfibeltebeieghenen oDet get fenben
ban eenige USufguetiecjii tot bemacinge ban't <eplanti
ban
Cadfant, baet notgtans bie pjocebupte niet alleen
tentefpettebanbe ,#ateiie/ mact ootb ten aenfien
ban be^ojme baet onttent g^ebjupcBt/ bolBomeut-
löcfetoietbengljeiuflificeett/ fooalji6?eeöet bp Baec
€b.ilBogenbei©iffibebanben
derden 2ianuatp be-
feji3laet£(faDDtloopigB gfietoont/ enbe betgalben
al!$ notB tet 39etgabeiinge ban Baet 9ίο·ΐΙ3ο. in^antie
boen/ ten epnbe be tefolutien enbe baetuptgBefo?-
meetbeiföiffibe/ ban ben
fevenentwintighfteng^e-
tem&et baet bebooten motBt tvetben ingettot&en/ en^,
be upt be iSegifietiS ban Baet l^o. il^og. gelitBt.

a^pbetiS bat bel^eeten Baet (i^jbinatijS <0Bet»t>ti-
teetbenboojnoemt/ tet <0enetal{tept foube bettoonen
be Quabe enbe gebaetlgtBe tonfe9iemien / We Baet «^b.
HQog. appjeBenbeetben upt be pjetipitantie biebet ge-
öjuptbtbjaiiinBetSiuytenenbe
Tecckenensan Bet
Ctactaet met be
3@o?(ien ban Bmynfwijck enbe Lu-
aenburgh
, fonbet Bet abboi enbe confent ban een
bintieaftetoatBten/ niettegBenfiaenbe Bet felbe in
feer&o;tent0bt/i'ae toepnigB upten/ontfeplbaec t»a$!
tegBemoet tefien/ en betBalbenbetfotBtenbatWet-
gBelijtBeinBettoedomenbenietmeeten motBt )»et-
bengetenteect / maet plaetüigBegebenaenbe jponba-
meatele]Segel$ien3@ettenbanbefe iSepublt^tiie/ bie
alBocbiel met boojbeel ban eenigBtgbtfcBeemn te Bon-
nen toetbengepoftponeett/ niet te minBetQuaet bat
baetboo^inbetonfeQuentiebJiett betooifaecBt / on-
betgelüBelgtBgcootet tnaji/ Bonnenbegeen^taet ba^
noci)gelucBigBtoefen/ baet befonbamenteleSBetten
(luctueten enatbittait toateti.

iJebett ijS gebleechen bat be üeeten ban Zeelanbt in
bit
vierde point gtoot gBelgcB Babben/ toant bebonben
bJiettbatbe<©caefWaideckBabbe Biet gBettacteett
fonbet eenigfle be minfle poubout ban l^ettogB
Georg
Willem,
banbetnetcBebeiCtoupenmofien Bomen/
maet alleen op een memotie banben ^iffcBop ban Of.
nabrugge, bocB 't cpnöe baet ban goet jönbe / toaji al-
lejigoet.

'©e «eeten ban Over-Yflèl bie be tiobengBeflelbe
t23efenbtngBnaet<£ngcIanbt/Babbenboo}gBe(telt(be
®i p ^eet
van Pallant, en ben igeet ban Langen) tof et-
ben niet ban alle Baet l^eetenprincipalen baet obet be-
bancBt. ^iebanDevei
]terBeb&en'tgebifabbopeett/
b'anbece Bebben tot iufiifitatie ban Baet fujtenuaen be
Staten ban
Over-Yflèi gepelt toatbolgt:

De Staten van Η#//«Λ ende fVefl-VrieJant, uyt ver-
fcheyde advyfen verftaen hebbende deghene-
genthey t ende afièöie van
Engtlim totten V rede,
ende dattotbevorderinghevandefelve den Coningh
aiiiuit<
vinVramkr^ckfindeEngtlimt defidereerde een.extraor-f"f®e,
dinaris Ambaffade, hebben ter Vergaderinge vanhaer

en OORLOG. -Vijfen Veertighfle BoecL 495


-ocr page 515-

5^4- SAKEN van ST AET

166^ te bekomen , en alfo die van MIant difificultecrden de
perfoon, veel min des felfs inftruótie te willen bekende
maecken , heeft fulcxuyt diverfe refpeóten ontrent
d'andere Bontgenoten feer tedere fpeculatien ghecau-
féert, 't welck oock oorfaeck is ghevi'eeft, dat de voor-
noem de voorflagh t'elckens buyten conclufie is glie-
bleven. Endenademael deProvintie
vm Over-TJfil
door de invafievandc BiffchoppelijckeTroupes , de
welcke uyt
Ïngtlanit haer krachtigfte fupport zijn heb-
bende 5 't meefte de fmerte van den Oorlogh wae-
renghcvoelende , ende noch meer ftont teghe voelen,
hebben verfcheyden Ghecommitteerden van de an-
dere Provintien ,
ende onder de felve mede eenighe
uyt
Uoilmt geoordeclt, dat ionder laefie van de eere en-
de reputatie van den Staet mitfgaders om de fwarig-
hcydt van dien niet t'openbaren , aldaer bequaemll
konde en noch behoorde voorflagen gedaen tc werden
van de Ghecommitteerden van deefe Provintie. Voe-
gende tot acceleratie van
'c voorftel noch daer by defe
confideratie > dat onfe Vloot met drie rijckghelade-
neRetour-fchepen in Zee zijnde , wel lichtelijckin
een Batalie wederom koft voorvallen, by de welcke in
dien d'Engel/e wederom de Vidorye emporteerden,
de
Vféede met die felve nae alle apparentie op forta-
ble conditiën niet en foude zij η te bekomen. Endein
teghendeel de Viflorie aen defe 2.ij de vallende, fouden
de Engelfche als een feer fuperbe Natie , haer verlies
ende eer door een
twttde Battalie willen recouvreren.

Door defe redenen ende confideratien zijn dan die
Ghecommitteerden ghedifponeert tot defe propofitie,
en tot fodane acceleratie van de iêlve, dat het hun t'ee-
üemaelonmogelijck wasdaer vanherwaerts commu-
nicatie te geven.

Hebben nochtans die felve Gecommuniceert aen
de Heeren
Shot ten twtenienhuyfen , ende 'Roitfe Bor-
germeefters der der Stadt als doenmaelsGecom-
mitteerden omme in
Hollitat, ende by den Radnever-
foecken Amonitie van Oorlochs behoeften , mitiga-
dersaeneenj;rwt(»enM/van de Heeren van de Ridder-
ichap , de welcke de felve niet anders en confidereer·
den , als een fchriftelijcke bedenckinghe op ende over
hetpointvan de bevorderinghe des Crtdes metEnghe-
lant, 'twelk al te vooren ende tot meermalen by die van
ΉοΙΙαΜ wasgheproponeert ende in deliberatie gebragt,
endieiwegen gheenfwarigheyt hebben ghemaeckt ,
die felve ter Vergaderinghe van haer Ho. Mog. wierde
ingebragt.

Beha ven oock dat een yder .dooreen natuyrlycke
drift ende gheneghentheyt gheporteert zijnde tot con-
fervatie van fyn eygen behoudenis j welvaert,rufte ende
Vrede, volgens d^e wet van de Natuyre betaemt, end e
daerom oock wel vermagh en gheoorloft is felfs fonder
communicatie van anderen voorflagen, tot dien eynde
tenderende te doen,

Temeer:aIfoodievoorgheflagen middelen tot den
Vretde niet nadeelighoft ftrijdigh fyn tegen het inte-
refl:, eere ende reputatie van defe Provintie. Veel mm
dat die Heeren Staten van de felve Provintie in 'talder-
minft fouden zijn gheprejudicieertindie vryheytvan
haer Ed. Mog. dehberatien over de felve geprojefteerde
middelen, om die naer bevindinge te mogenampleéte-
ren of verwerpen.

Alhoewel men gheen exempelen fai kennen bybren-
ghen,datin'tdccernercn van Ambaffaden of andere
confiderable ende aenfienlijcke Commiffien, mitf-
gaders het elighéren van de Perfoonen tot bekle-
dingeyan defelve oytisvereyftofnoodighgheweeft,
ibeciale lafl: ende authorifatic vande Heeren Staten van
defe Provintie.

Daer by komende dat die Gecommitteerden niet
alleenuyt dengeneralenen ongelimiteerden inhout van
haer Gommiilie macht is gegeven op alle voorvallen-
de faecken
Om prtmiffo mtis hahtatienis indemmtatis te
helpen delibereren, réfolveren en concluderen, als tot
meeften dienft van de Geünieerde Provintien in 't ge-
lierael en van defe in 'tparticulier nodigh fai werden ge-
vonden.

Nemacr oock ten aenfien van die ondragelijke lallen

hun gherecommandeert ende aenbevolen , jj j
Vreede met Enghelandt
quovis mid, te willen helpen
bevorderen. Waeruyt dan mede moet volghen dat
die Ghecommitteerden toeftaet , middelen totdien
eynde tenderende, te mogen voorllaen ende difpicie.
, ren,
Cum pofitt^canceffó fint, concedunms^ 'mnm ni
\ diaadfinemnecejjana, engelijckwel tenPropooft
I CS ett iritilligmitHr Cimmiffa/itie qnibns Commijjù txpidirim'n
j faieft.

Het en obfteert niet, dat dat by eenighe ter contrary
"Wortgefecht,
datfulckePropofitieislaborerendeViin

prematuriteit.

Dewijl diegcpretcxeerde premattiriteft metgeenre-
den kan werden gepaft op 'tfer/?eLidt vande prono-
fitie tenderende , ten eynde fyn Ηβο^^ί inJimi(f,,

denair Engiehndt totvoortfettingbe 'ΰΛη de Vrttde met die
Creoti, ende den Staet der Vereenigde Nederiaitden tnechte witdm
afgefonden j
Alfo dat een fake is de welcke niet alleen by
alle de Bontgenoten wiert geconfidcreert,nemaerQock
by den Coningvan Fr/iBf^ijc^.endedesfelfs JVledìjteurs
tegenwoordigh in Engelant zij nde, mitsgadersby dea
Koninghvan
£nge/i»dt felfs, ghelijckin'thooftvande
propofitie is vermeit.

Op 't tweede kan mede geen prematuriteit werden ghe-
paft 3 dewijl al in den laere
fefthienheadert en fefiigb j by
eenparige refolutie het oppercommandosw UnJtmii
Zee-M-iliitie, vooifoo vee de Staten van Ow-jj/j/daer
over hebben te difponeren,hebben geconfereertopfra
Hooghey t, en fulx abfolutelij ck en fonder eenighere-
ilriftie, met expreflie dat fyn Hooghey t het O/ijirCmi-
mMdo ibude aenveerden,als de felve foude fyn gekomen
tot fyn
achtten laren,

Ende ten eynde fyn Hoogheydt daer toe te meerder
bequaem mocht werden, dat de felve op
fijnfeflien laren
of eerder in den
Raet van Siate fai worden geadmitteert,
gelijckoock haer Ed. Mog. defe hare voorfz refolutie,
door haer Gecommitteerden de Heeren Μκ/irf ende
Schrieckaenfyn Hoogheyt voorts daernabinnen hjim
hebben doen extraderen, en de felve is by fyn Hoog-
hey t geaccepteert.

■ Vervolgens kan oock die gepretendeerde ιχαιιίτίιφ
nietgegrondet worden op de teederheyt vandelaeren
van fyn Hooghey tjalfoo dat defeii^ door't adjunge-
renvan een ofte meerbequame Perfoonen kan wer-
den ghelüppleert, ghelijck in 't eynde van
ëeprtfufiii
prEeoccupativeis aengetrocken , moetendein 'tem-
ploytotdievoorfz extraordinarisAmbailadeniet foo
feer gelet worden op de capacitey t oft incapaciteytvaa
fynHoogh: om tedragenenuyttevoerendenlaftvan
haer Ho. Mo. over een fake van fo grooten belangh, en
al'tgenewatdaer van dependcert
, als wel op de
ExtraÊlecnde aenfienlijckheytvandes felfs perfoon,
mitlgadersmedeenoockvoornamentlijk op desfelft
aengenaemheyt by den Coninghvan
Grm Brittmimm
enallehooghe Miniftersvan 'tfelveConingrijcfc, iul-
lende 't eerfte ilrecfcen om defe extraordinaris Ami)^-
fade te verheerlijcken , ende
't andere ontrent ®
voorfzMajefteyten des felfs hooghe
Minifters van feet
apparente vruchtbaerheyttotvoortfettinge vande Vn"
op fortablc conditiën. ,

Daerom het niet te ghelooven is , datdieghefeyde
Propoiitiè onaengenaem is geweeft aen die van Mlo^h
te meer om dat de felve by die van HMa/it nevens oean-
dereProvintien fonder de minileblijckvanaenftote-

lij ckhey t is overgenomen, als een fake van deliberane,
om by een yder in den haeren
gebracht, ghecommiu"·
ccert en geexamineertte worden. ' -

Ende al waer 't foo dat die meerghemelde
niet aenghenaem was aen die van HoZ/Wt, foow^·
de'tgeheel abfurd, zijn , ende met meerder r^m
voor een
fiaefachtighe fnbjedit der andere Prov®a«i
-als een vryheydt te moghen delibereren, reioiv^
ren, ende concluderen, moeten werden fioereput

(indienmen tot rejeftievaneenfaeck wilde
ren, om dat de felve in't eene óf
't andere isaW^
kende , ofniett'eenemael confoneert met demt
tievanHolIant. g

't Is mede heel onvoorfigtig gefey t by de XnKOtiurt ^^^


-ocr page 516-

en OORLOG Vyfen veertighfteBoeck. 497

defepropofitie ende gtwainde Zelatiurs, van tìollandt/che

j/,„a,,ίΜ,dat die van Hi//fl»t om defe ghedaene propo-
litie ( de welcke haer Edele Groot Mog. met defe twee
ivoorden nonfl""* fouden buyten condufie kennen
houden ) oorlieck fouden willen nemen haer Mili-
tiecndeandcre middelen van aflifténtie teghens den

jjijffop tefullcn intrecken, ende defe Provintle van alle
midddeavanrefiftentieoncblooten, ende tenproye
van de fclvc Biffchoppelij cke Troupes t' cenemael te
abandoneren , brantmerckende in der daet doorfulc-
ke diicourflen ende uytilroyfels haer Edele Gr. Mog.
^lg,„„liiifevirhntbreckers ende verlaters van haer trouwe
de welcke haer Ed. Gr. Mog. vermoghenshet eeuwigh
Verbont van vjfthiinbondert acht tnfevtmigb ghehouden,
cnOQck ten allen tijde belooft hebben metgoetende

bioette affifteren.

Bshalven oock dat door foodanighe intreckinghe
van haer Ed. Gr, Mog. Militie ende middelen van afli-
fténtie die Staten van defe Provintle billick ende oock
nootfaeckelijckoorfaeckfoude moeten nemen , ende
mede naeralle apparentiewel ghenoeghfaeme occafie
toudekonnen vinden , om de verdere tot alle ruyne
van
defe hare Provintie voor te komen , ende haer be-
houdenis te bere y eken, doorfoodanewegen enmid-
delen
de welcke aende Provintie van HuZ/Wt en-
de
ii'tft-Vriiflatjdt , egheene mindere ongheleghent-
heyt, fchade ende rampen fouden mogen occaiioneren
alsdefe Provintle albereytsover't hooft gekomen Zijn
ende noch wijders te bevreefen fjuden ftaen. Ende
daerom mifdoen feeckcrlij ck foodane op 'tallerhoogfte
diehaer Edele Gr. Mog. wijsheydten omfigtigheyt
metdufdaneeerekrenckende dichfelen, in der daet en
merheytkleyn maken, en indien niet malitieufelijck,
tenrainften mifverftandigh voor de gheheele wereldt
bcfchantvlccken.

^cfefacchefsi boojtiSQlfoa enb£ baetbp gjöföUben/
iÉiiiooi ben tjjbt berfacDr. ^ywte in
Over-YiTel,
gdjjcb eibecsi/
ntct alle S.eben ban eenccUp fin/Dumeuc
ntintetefl.

I <Dic ban be ©Iootfcö?eben ben fes en twintighften
Ottoiijisi/batfpöen drieentwintigften ftabbenancs

[toi bit gelieft t

lecïecuteccn ijct bcffepn oi langfte te boocen gBepjojeCi
(ectt/inbebooibcopöomenbe ftojmtotbietijtit toe
hitliinbcct oöetijeeft 5ijnbe / te toeten / om bcpbe be fnf
fiompilen ban be ^&upnsS o?Oentelijcft te befctten / enbe
wccmnbantoebecsüben
baec fη te balien / fu
(ïcftalbaec eenigfie (Sngelfcös fcOepen motïjten be-
wnjmaetbetofnteecfitocflfcöietenbe / enbeber-
Mlflen,em£cc enbe meet na't5tipbenloopenbe/ bab-
oinmetbefcijepenbte 't^upber-gat foubenbefetten/
noti) 00C6 ben Hupt. 3ibmiraelCornelisEvertfz met
wfcöepen bleftaec tooo? 0et|Soo?bec gat moefien toec»
wcom/ in be bolgfjenbe nacijt foo beel niet tonnen a-
oat)c«cn / noci) 00foo {joogO opftomenbat tefpectt-
witKft InbemojgeHont ftaec tet göebeftfneecbe plaetfe
Bonbm febinben / gOelücft bp continuatie ban be
neo?bclöthccnbe noojt-boeflclörfie toint / baec raebe
IP onoer jtpi toacen gegaen / fece bttiuamelijcft gecffec-
;"""'Oubchonnengetoecfl:3iin/toaec boo?ae»be fcftfii
F°'föwnocljin beDuynsbebonben/ octaliegege»
?^"®«"om[iaette ftonnen tetirewn/ göilijcfeban
jacHopbebeiftOöningöe banrEanriSJ^loote baet
«fn rmt / bic mits be uoojfj toint en opftotticnbe Wltc

ίιηη,Η 5 ♦'ifcpfn B« l5oo?bec-Bat uptgBc-
'wpin jön/ eccenbebeboocen^ benSupt. 2ïbmicael
^omeiisEvertfz,fobecceBeefcfton«enoplattecett/enbe
Γ;;'"" vierde 'ttoilthe oBioojbwlt toiecbe eett
S^'i^Jan^eojlogtetoefen/ metbe aeöbeöet^up»
taA&O^bemofupt gBebjeben iiKtoinb^

: baneemgBe

»J«beteblotgaenbe fcBeepfiensJbatt
inS totfcsoftefeven fngBetale/ Of

i.l,!?iÌl«^6ebanSantwits,ofineenigeanbere»ceei
on/ oftoelBaerop ofacBtecIu b;oo0Bten

fiegfieben geböcnbe / ig bp be ïgooft· (©ffitieten gUeooj. i gg r

beelt / bat miti Iret boo?f5 toebal in be Düins, bdo? ben_^

iStaet gljeen blenfl en toajï te boen / tocSljalben ficD be
i^lootetoebecom boo? beiSebiec ban Londen brgije» ssc^t ne
ben tieeft/enbe nae boo^gaenbe obetleti) / gocmaecbt ctmicc
met ben aupt.38bmtcacibe Ruiter, mttfgaDcrsi ootö
metbeanbece ]^ooft-©ffitiecenban befelbc ©loote /
gecaben gebonben bie tot betec befettitme ban be boo?f5
Steblecetepoftccen / tenbeeleboo?Marigat> tenbeele
inert boo?"tComnx Diep, enbe tenbeele in enbc om»
trentSoisbay , boenbebelicötlïe^cöepen/ foö öeel
boeniüt&/aitobt!i onbec5epiblpbenenbe paffeit/foo
op'tgijeenebelgoofoenfoubemogljenof toillen paffe»
ten / alö op t gcene upt be ^oo?t op 't Eanbt foube mo»
gijen aenbomen ; onbettuffcDen ftebbenoocft bebec?
facgtinge ban
fjtt toebec toaecgOenomen / om boigen^
't geene tn een boocige jiStflïbe b?eeb<t toaji berbar/ na
Bergen in Noorweghen , mitfgaber0naVIeckeroeni
beijetZoenwater, aftefenbenfesfcöepenban ©o^lo-
gDe / met iuficuctie enbe ten fme mutatis mutandisjOlii
op ben . . . befenten aenfienbanbetwaeiffct)e«
penboenmaeljü bectoaect^gljebefitneect / b;cebec be«
Sent gem.ietlit ijabben ; 5Önbe baec toe uptgijefioren be
fcBepenHierlem, baecCapitepn op toaji JicobCor-
nelifz. S wart, Delft baet Capf t. op toajïjan Matthijfz,
Zeelandia bacc Capit.op toaÖ Anske Fockes, de Dries
Helden Davids baec Capitepnoptoai PieterBron-
fer, DsSchager-Roosbaec Capltcpn optoaSS Jacob
Binckes, enbe OeCherrity baec €ap. op toas Jan Roe-
loffz Adoiphus, te toeten / be eetfle drie onbec 't Com-
manbementbanbe booittoembeCapitepn Swartnaec
Bergen,enbe belaetfle drie onbec 'tCommaniiement
ban be boo jnoembe Capitepn Bronfer,nae Vleckero en
't Zoenwater, becBoopenbe bat befelbe toel fouben cen-
contceren be ftgepcn ban (©02l08e bie fp beïtcouben op
fjaee boocige bjiebenuptget Texel mebe ten feiten
epnbe uptgefonben te fullen 3ϋη.

®eiianberenbacgl)sifcf)?eben / betoplbentgtbtioi
be toelcöe jS' Hanbtf ©loot toajs göebiituaiieert / nti iη »·
{io;ten / te toeten / metijetmibbenbanbea^n^aenbe nrgora
maenbt / foube homen te ejcpicecen / enbe bat gee fop»

. . , .........ir «pa·

foenommet fooftoacej&loote Eeeteboutoei»/ ooc6
/ enbe ijaec ten öoogftfien Denaer fltc&t om ganfc{j onbequacm toiecbt / in blec boegen / baft foö nu
" foo ban met 6aïbe toint/al ber ftftcpbe 3finc6eti enbe

Cabel^ totccben gefpilt s ^00 ijebbenfe toolggetls^ gaec
plicDt/goetgeacDtbpbefentep^eabberteren/ bat be
boo;f;Biooteniet entoa^iti (taetomlanggecbantot
Balf^obembec toefeomenbeupttetlpth te ftonnen ^ee
Douben / enbe bat berfjalben / naeDoo^gaenöé iSüecs
leeft met ben Eupt. Sibmicael be Ruiter enbe be anbe-
refeoofc-^ffifiecen bet boo?f5©loote baec obete^è-
Bouben / ggecefolbeect gabben be faccfie foobani glj aen
te leggen / bat tegens$ befelbe tgbtbe ftgepenban bè
meecgöecoecbe^ioote o?bentel0cbfn8aececefpecttbe
bificicrenmoctiten in bellen /ten epnbe be Collegfen tee
3iIbmiraHtept baec ban tenobecbloet gepjeabbïcteetc
;önbe / tegenstgetopftomenbecfcljepen't Baecberbe»
foiginglje^aenbe/ baec omtrent be berepftcojb^ftd*
lenmot^ten j allejinoeBtanffonberljet toelnemenban
Ijare i^. HSog-enbeten toarebefdbe mibbelertoglen
bientftalben anbec0 motgten tomen te bifponecen }
maecop bat na 'rinballenban befe ©loote/ mibtfga»
becS ban be fφeρen na Beiden, na Vleckero, «ibe
nae 'tZoenwater afg^efonben / beSSee niet gantftg en-
be in 't geBeet ge abanbonneect toiecbe / Babbeo na« be?
libecatfe enbe met abbpiSÌ alj!(boocen / bebjpmoebig-
Bept genomen / mit^befen in bebencBeti teelten/ of be
felbenfer foube gBecaben binben / enbe ten bienne ban -
ben Eanbe noobigB acBten / bat ban be BegBtle en fw

bigHeftBepenBet getal banvierentwintigh , of foo
beel min of meer alss 't fouben mogen bienmoB oojbee»
len / boo? be refpect fbe €oUegienter SGbmicaUtept ten
fpoebigBdeM ftBoongBemaetBt / enmetbecfcBe ofte
berbecfcBttaolcB bemant / mit^gabecjJban alleisi nae
beBoacen boo|ffen/fnaller Beeft/onbeceenbeeuaem
l^ooft / toeberomin^eegBedjacBttoierbe / enbebat
Baecl^o.j|Ilog.tenbien fine baec ober tübelgtB Baec
tielfBeratfen mtt abbgi; banbe gBemelbe «ollegie /
®t 3 ofte


-ocr page 517-

5^4- SAKEN van ST AET

i«é<ofteöêcfilöic45il>êputeêtl>enijaectoÉ/ aoigenji 00«-
vhinnntete Bift{)?pbEn motOteti aenfielUn/ om met
bcss te mtnbec OEtloop öan töt tm effcctc
te mofle» B?en=
geti 'tgccnefti&ien ücdc
te flatuecett Γουϋεη utnben:
<£ntienaùemacltieappa»ntte(n alle mmiieccn bacc
geenenfcBeentcflaen/ öattiacc o«n«cffi'

teettfouöÈ toefen tot ijEfenfie ban öen ^taet/ enDe tot
beeoiöcringcBanécn ooebc Detientitge ï3|cebe tceeniS
fjetaenftaenöe ©oo?-3aec / toeöecom een conftöetabie
30Ioottn^ce te lj?enoen j Ton bonben fp ooet fiaec
ü^o.HSog.te ecinncren/ bat pet t' eencinael noobt=
faeBljjchfoube toefen/ fonbec ecnftfi tybt mutë tc
Wfponecen/ ofenbeopteatconbiticnöe ilattofenin
benbfenHban'tEanbtfouben bonnen enbe Mjootcn
geconrtnueerttetoecben/ baecöanmooelütfJ öp0en=
goubfngetnbe tegentooo^btge coniunttiice ban tgbcn
ÖÈfaechen/ gfjebucenbe bentijüt bat fpCuptenem?
ploptec Zee fouben toefen/noclitoelceniolje natas
m bienitenteHanbe foubcit bonnen ggetcoclmitoo^
ben.

^P Babben tot noti) toe 000? ben b{cn(i ban'tHant
ongBeraebengeatOttjaec i^o. jBogenbe per le menu
otiectef^psen/ toatfieciieninpbec fcDtp ban bcfe
a^Ioottotecbenbebonben/ ofte toat gljetael banfulCi
ben upt be felöc toacen opgefonben/ cnbe fjoe ucél
perfonenoppbecftfjtpeOeöuptenbÊbefe tepfe toacen
ftomenafipWifitetoetbcn/ opbatfuUjc uiet tot naes
beelbanbcn^tactte berce mocgt fiomen te ebente^
een; maecbctoö'.efpoo?beclijen bat be confibccaticn
nu mecfl quamsn te ceffecen ten ceguacbe ban bc bone
töbtbicbe©lootc noip maec foube bonnen in ^ee
ölpben / foo fcöicbten altansJ een ïöfle uan alici / cnbe
ban'tberUcjS ban ancbeiiÏ enbe toutoen enbe anbere
gelegentgeptbecfcOepen; toaecuptte ften tooji/ bat
eenige ftfì^en foo bp geboetb ban antbec enbe toutoen/
alSboojnamenHöcb/ mitsibe gcoote ouamept fiet-
sen/ ganfcDonbequaem foubcu toefen om met ben
J^panbt In actie bomenbe/ eenfgen btenfi te bonnen
boen / 't toelcb notfitansi boe? een ontöbfge opfcnbinge
Danaltegcootenggetal/ootbniet gaecnetebeel gab-
öenboenefclattecen/ maec be confiberatien upt rebe-
nenboo?f5tegentooo;bic{) mebefoo (iectb niet mcec
miKtecenbe/ gebbentenbceleupt bienl^oofben enbe
tenbeelemebeuptbe tebenenòanletbagie enbe anbere
rampen/ g^ebtmitteettnaebolgenbe negen ftöepen/
bobenen^ebefìalbenbfegeene bte upt gtielütbe cebe-
«enalboo?befen fjate bimtffte öabben ontfangen/ te
toeten/ üet fcDip Dordrecht Capi t.Philips van Almon-
de,
't Huys te Cruyninge Capit . lacob Andriefz
Svvart, Doesburgh Cap. Ysbrandt de Vries , Den
grooten Herder Capit. Flores Florifz.De Maeghtvan
Enckhuyfen Cap. Jan de long, Ylil Cap. I. Bont, Gel-
derlandcCap.deBoer.Frifia Cap lanPìeterizFenc-
kelbofch, enbe Batavia Cap.NicIaes Naelhout, gelÜCfl
oocb [)êt fCglp Schaeckel Cap.Ian Quiryns na Zeelant,
opgefonbenii!/ becmitjii^et fnbe joniÏe (iojmbetop
banfönmafl/ met be gtoote (ienge becloocen Bab^
bê ; |gofö3i}n'i febett beboo?f5 (to?m bp be ©loote
niet becnomen be fcfjeepen Staveren Capit. Nidaes
Marrevelt, De Witte Eenhooren Capttepn Corne-
les Viaol, enbe ben Hollantlchen Thuyn Capitepn
lacobCentz ( fonbecbateenig{ienaececètinge{)abbeit
bebomentoaecbc felbe mogben toefen bclenbt)enbe
notï) 't fcljip be Sterre Cap. Comelis de Bruyn/tteeJtB
boojCap. lan Matthyfz gebucenbe't boo?teben liat='
betoebectn^cetoa^ontmoet/ enbe^abbe beggefep^
beCap. lanMatthyfz baêc gjjetappojteett/ batftet
toooif(ö?ebe ftöfp DeSterrebpficBljabbetweep?pfen
ofte aengDeöaelbe i^cijeepen/ baec mebefip aen be
(oucsi oojbeelbe / bat Ijet toaS loopenbe nae be Wielin.

gen-

Uaecfienbe Bet uptbipben ban be ©loot met foo
tottfibecablcmacljt/ tettoöl men öfccbe HSflitiete»
göertö ben Biffchop van Munftertoel ban nooben Babi
be/toasStufTcftcnbe^jobinctentoat beftcepamie ge?
toee(t« ^ulcic fai bonnen naecbectoecben gefpeuttupt
bolgenbe iSjief ban be Sieecen iStaten ban VrieOandt.

Ho.xMog. Heer en,

WY hebben beyde met leetwefen cnde verwon
deringe verltaen, dat onfe Gecoraraitreerden tw
Vergaderinge van uwe Ho. Mog. op den
yn enfivemiendtti deks n.ft. hebben voorgeflaghenen S
'n verfcheyde Ceflien geurgeert de rLfxatic van s Lan-
Vloot uyt de Zee, ende van het exploiihdatde fclve®'-iU
totdeftnfievandenghenieenenStaetghelaft is in het
werckteftellen, daeropwy ons ghenootlaeckt heb-àiS
bcnghevondenaenUHo.Mog. te betuigen, dat Ηει'Λ'Ι

voorfzvoorflelendedaeropgevolghdebelQignes fon u'ïd
der onfe ordre, laft, ofte kenniffe zijn gedaen, daero® W
Avyoockdefelvetcuhooghilen improberen cade difa-j
voueren mitsdefen, w illende ende begerende datu Ho
Mog. uyt der lèlver Regiilers willen doen lichten, ende
royeren wat de welghedachte onfe Gecommitteerden
aengaende de revocatie van 's Landts Vloot aldaerheb-
ben laten aenteeckenen, ofte onfent weglien hebben
doen regiiireren, alles om U Ho. Mog. te verfeeckeren
dat \vy ons in geenen deelen fullen ontrccken, om naer
onfeuitterflevernioghente contribueren tot defenfie
van onfealgheroeene lieve Vaderlandt, opvallehoope
ende vertrouwen, dat U Ho. Mog. oock in defen hoo-
ghen ende prellanten noot ons fullen byfpringhen met
foodanigen Krijghsrnacht ende adfiflentieals totahve-
ringhevan den ghenieencn Viandt hooghncoàghlijck
worden vereifcht, op dat wy bequaem raoghen blijven
te konnen bybrenghen, alles wat van goede ende ghc-
tromve Bontghenooten door UHo. Mog. fai worden
verfocht ende begeert, daer toe Godt Almachtighzij-
nen GenadigenSegen gelieve te geven, in wiens Hey·
lige proteilie wy U Ho. Mog bevelen. Aftum Lceu-
•Waerden den
vier en twintigbjUn OGtoher f-phthipJirtvlf

enfiftifrh,

\ U Haogh goede Vrienden, de Staten van Vriellant,
! Was geparapheert
A. vm iianjwa ; t<t. Ter Ordoniian-
; tievan defelve, getekent

P, van Duna.

'©eï^eecen<i5etieputecïbrn ban tocgcnVrieflandt,
tee ©fcgaberingc ban ijacc Sfo: j®og; Bclibeiibaic op
ben feven en twintighften aen bei^eeccii Staten öaete
^iinitpalengefcBicbcu/ benabol'oftenbe iuiiffcfltoi-
centBjief/ bieootbbpbe fclbetiS üebonbcn fatlifat·
toit:.

Ed. Mog.HeereUi

W' Y hebben defen morghen ontfanghen U Ed. Mog.

Miffivevanden viert»twintighflenàefes n.ft.

is ons uitdefelve gevoeligh ende feer fmeitelijck m
voorghekomen, datUEd Mog.
onfe fchuldige devoi-
ren die wy hier met een onvennoeiden yverbydacgbe
en by nacht ten gcmeenen befte aenwenden, voor ón-
aengcnaem opnemen i endefpecialijck dat hetUEA
Mog. ghelieft heeft ons ( fonder ons bericht gehoort te
hebben) publijcquete</iyÀii;iwifrfn, enderefpeflivelijcs

Ktaxtreni Eetjietyckj, cm datwy fonderordreendeM

van U Ed. Mog. ofderfelver Heeren Gedeputeerden
ter Vergaderinge van haer Ho. Mog. hebben voorghe-
flclt en geurgeert de
rtvocath van 's Lants Vlotemt dw
Zee. 'l'en twtedm, Dat wy ter welgemelte Vergade·
ringhe fouden hebben verklaert, hereit endeglwr^"®
wefen, om tot finale contlufie te brengen een Tractaet
tuflchen defen Staet ende zijn Voritelijcke Doo"·
£rmde,>l0rgh, noit by U Ed. Mog. gheiien of sheexanii-
necrt. En ten
d,rdt«, Dat U Ed. Mog. tijdtUjck end-
fpoediger van alles begeeren geadverteert te worden :
om U Ed, Mog. mefures daer
na te nemen, en
refolutien daer nae te reguleren; Wy
fullen met U^·

Mog.permiffic, tot onfer ontlaftingheoverdeTOonz
i/Wfpoinften, fcdanigh bericht trachten tegheven.aac

' wy vertrouwen U Ed. Mog, fullen na der fe ver gewo-
ne luflitie ende Equiteit, daer in nemen
vol komen v-O '
tentement, ende daer Sy oordelen, dat die g"eeneo
U Ed. Mog. daer ontrent anders hebben foecken t=

formeren, geen ander intentie hebben gehadt, also

tot onfer onfchult by U Ed. Moghende tetraduc«e^


-ocr page 518-

166^

en OORLOG. Vijf en Veertighfte Boeck, 499

Fndc voor fo veel het urjlt aengaet, moeten wy beken-
nen no)'teenigelaft esplicite van U Ed. Mog. of der
felver ÏJeeren Gedeputeerden ontfangen te hebben ·,
ftreckende tot de opgemelte revocmh van 'sLants Vloo-
fo en kunnen wyU Ed. Mog. oock verfoeckeren,dat
ftvdaerinnede naem van U Ed. Mog. noyt hebben
Jebiiiyckti Maerwy verfoecken U Edele feer
dienftigh,
dat liet U Ed. Mog. goede geliefte móge zijn
naetelien
der felver Miili ven van deadmigh^m der
voorldc'b fiveKjtn dcfer ioopende maent

waer W U Edele Mog. ons iterativelijck belaften ,
diitwy doorojife particuliere debvoiren metyverder
felver mtententie willen fecunderen ende bevorderen,
ende vervolgens op reeltafffientie by haerHoog. Mog.
jcnhfluden en urgeren j dat U Ed. Mog. by ontftente-
niilèvan dien in de uytterftenoot enpericul worden
gheitek ) om onvermogen ende onbequacm gemaeckt
te worden eenighewyd ere confententot defenfievan
degetnecneScaet te dragen ofte furneren ; Ende dat
ilbereyts vcele Ingefetenen uwer Ed. Mog. Grietenien
waren verloopenen gevlucht, waer door U Ed. Mog.
in devoorfz onvermogen Staet airede waren gebracht J
Wygaen hier koitsheyt halven voorby de iterative
Mifliven van de Heeren U Ed. Mog. Gedeputeerden,
illetenderende ompromteliijck in de uytterile noot,
met Militie gheaflïltcert te werden , onder de welcke
fecr rcmarquabel is die van dcnf;Wf» defes , mede
brenghende y
datly ΰηίβαηίιηίβιναη fecours de iroviutie
l'i» Vriifiiiidt in dt ttytterfle ruyne flsndt te vnvdtm J
fferdende wyders beilootcn met een hevighe ende
fchrepe proteflatietegensde gemeene Bjntghenoten.
Hierdoor hebben AVyghemeent/«i/i/;Vifivau U Ed.
Mog. ghelaft te wefen om de prompfte ende ghereetfte
middelen
te mogen voorflaen , vvaer door uwer Edele
Mo.falutaire intentie konde worden bereyktj Te meer
ilfoden
V-aidt van State , meer als eenmael ter Ver-
gaderinge van haer Hoogh Mog. hadde verklaert , dat
haerEd.gcen middelen noch Millitie.wiften aen te wij-
fen, om de nootlijdende Provinciën in hare extrenjif-
teytbytcfpringen; Waer op dan by ons voorgeflag^n
itgheworden , devooriz.
revocatie van's LandtS Vlóete
cn kunnen wy in oprechten ghemoede verklaeren daer
doorghcen ander intentie tehebbeii ghehadt ,,als
dattotbereyckinghe van U Ed. Mog. oogmcrck , de
militieop defelve gheembarqueert, mochten wérden
ghcemployeertten dienftevanUEd. Mog. ende an-
dcrenootlijdendeProvinciën j immersfullcnU Ed,
Müg. uyc de nevensgaende verklaringhe van hafer
Ho.Mog.vanhuyden ghelievente vernemen , met
mtmoderatie ende beicheydentheyt wy onsin 't gene
Toorf?, ishebben ghedraghen, fpnder oy t dienaengaen-
Myets te hebben laten influeren in de Regifters van
haer Ho, Mog Yoo dat de verfochte uytlichtinghe cn
royeringc onnodig is gheweeft ; het is ons feer leet, dat
oasgoedeyvcrindiendeelcfooqualijck heeftghequa-
<"eert j met uwer Ed. Mog. goet vinden,maer wy moe-

,------------1 in 2.ijn geheel en buyteneenige

conclufie is eeblcven, cn die wy alléenlij ckby manier
vau voorftelhadden ghebracht tervrye deliberatie
wndesndereProvincien
,EevendedaerviUitiideliicke

MvertenticaenUEd.Mog

VVataeiigaetde handelinghecvereenTradaet van
smntiemet denHeereKeur-Vorftvan
Bra„dmburgh.

enaengaende moeten wy mede -bekennen ter
3aderinghe vanhacr Ho. Mog. verHaringeteheb-
gliedaen,van ghereet te 2,ijn,omdevoùrfzalli-
v^ h ί K^^P'" brenghen tot een finale conclufie; Ende
dati ^ neiFcnsalle andereProvintienghemeent,
Rroot conjunaie van tijden, geen

aen den Staet foude kunnen werden toe-
ver^r · ' dat de vooiiz, alliantie'hoe eer hoelie-
wn facrt ^olfocken ; evenwel en fouden wy ons in
hebben ^kP foodanigheimportantiefoo ^mpel niet
nip-, " verklaert, ten waere wy ons vonden ghemu-
?" "«^er Ed. Mog. Refolutie in date den
veer-
^Cbruary fephienhndtrt drie en fefiigb , by de

welcke wy geauthorifeert werden, om het voprfz, Trac-
taettc mogen fluy ten, op behaghenen Ratificatie van
UEd.Mog. Envermeenen wyitietonfe'voorfzver-
klaringegeen prajjuditie ter Werelt te hebben gepleegt
aen UEd.Mog. deliberatien , aenghefien alhier ter
Generaliteyt gheen Tra£taten anders werden ghead-
j ufteert noch tot finale condufie gebracht, als op aggre-
atieen ratificatie van de refpedtive Provinciën ; Soo
dat wy niet kunnen bedencken waer door U Edele
Mog. over ons procedurenwjn onfticht ghewofden ,
daer wy niet anders hebben getracht als oyt te wercken
't geene U Ed. Mog. ons by de welghemelte RefolutÌ9
expreflèlij ck hebben aenbevolen,

Wy fouden feer geerneUEd. Mog. bevel voldoen,
met het overfénden van een concept van't Traftaet,
maer overmits de voornacmftepoindten, als daer rijn
d' Evacuatie Van deie zij de, en hetvan de zijde van
den Heere Keur Vorft van BrandtnbuTgb , noch difcre-
pant 2.ijn, foo en zijn d'andere Articuien tuiTchen haer
Ho,Mog.' Commiflàrien en deMinifters van zijn Keur-
Vorftelijcke Doorl. tot noch toe niet gheadjnfteert, al-
l' 'leenlijck kunnen wy tot U Ed. Mog. narigtinge feggen ,
! dathetvoorfzTrattaet foude worden gheformeert op
■ 't fundament van de voorighe alliantie den
feventienden
\ jnny fe^fenbondtrtv^n vyfttgb picüootea i
Onder des
1 ghelieven tJ Ed Mog. verfeeckert te zijn, dat wy noch
in defé nóch in eenige andere faecken van importantie
ons fullen emanciperen, yets over ons te nemen fonder
alvooréns daer op te hebben ontfangen U Ed. Mo. po-
fitive Refolutie,

Wat wyders belangt het tijdelijcke en fpoedigover-
fchrij veiï van 't ghene hier komt voor te vallen, daer in
meeneh wy ons foodanigh te hebben gheacquiteert ,
als ons fchuldige plicht is vereyfchende, fonder datwy
eenigh point yandeliberatie onaengeroert hebben ge-
laten, alsalleenlijikfoodanigedieof inde by laghen
waren vervat. ofwelVan de hooge Regieringe
i dreimre
aeh UEd.Mog. zijn ghefonden gheweeft, daer mede
wyonfe Brieven niet hebben willen vervullen, omU
Ed.Mog^ met gheen
reditet temolefteren , hebbende
daer en boven altijdt forghc ghedraghen, datt'eJckens
als wy niet t jj'delij ck van de continuatie van U Ed. MO.
Vergaderingezijngheadverteertghewceft, een dub-
beli: van o^ife Miilive aen 'sLandts Secretaris is toe-
gefonden, op dat U Ed Mog.»»
eventam oock daer van
lòudenkunnen wefenghedienc, ghelijckwy dan oock
over beyde de voorfchrevepoihten daer over wy foo
ί madelij f k werden genotecrt, al voor lange hebben ge·
fchre ven, om U Ed, goede meeninge daer over te ver-
nemen ,fondernochtans hetgeluckghehadtte hebben
van U Ed. Móg. refcriptie daer over te ontfangen , ge-
lijck wy fnlcx met onfemuniten altijdt hebben konnen
doen bij eken.

Wy vertrouwen dàt U Ed! Mog. ditons bericht in-
genomen hebbende, daer door fullen werden bewogen
goet te vinden, dat beyde de Miilï ven van den
veertien-
den
defes 0. ft. fo aen haer Ho.Mo. als aen ons gefchreven
uy t U Ed. Mog, Refolutie Boeck fullen werden gelicht,
waer door wy meer en meer fullen werden geanimeert
om den dienft van 't Lant in dele bekommerlij eken fijt
waer te hemen, of dat U Ed. Mog tot onfe dcfcharghe
fullen ghelieven goet te vinden , datdefe daer nevais
mach w'erdqngeinfereert;

Waer mede,. Edele Ho. Mogende Heeren , fullen
Godt Almachtig bidden U Ed. Mog. Regieringe voor-
fpoedelijcktewiUenzegenen, blijvendeE. Mo. Hee-
ren U Ed. Mog. diehftwil%e Dienaers. Vertekent, W.
v. Huren, AdelfbV.Untksh^·^"^ O». Geldorpf E.t/m
Bmftna.

Hage den fitien m twwtigpenO3tbtrfeftieai0ndert v§fei>

fefiigb.

^eoÌcBlarfttsbanfia» 1^0.1930. fnbeiQtffilKtier'
melt / taa0 luptientie alii boiet:

©tt6Ie-·

rfaeban

Date

snam

Sta-

Ρ 'tghepr^nteerdebji de Heeren Gedeputeer- |fl" Qe^
V^ de vande.PròvincievànVrj«i/(wtterVergaderin-
• - - · Heere:

ge gedaen. houdendp in > dat Jc


-ocr page 519-

500 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ι66κ Statenhare principalengheinformeert waren , als ofj ont tf0in fiet ©00?-)aet Bet felbe aenPootjS tafh»
' fyHeerenGedeputeerden metfeer grootedrift ende; geceetteBebbetl. 2Spp?0l)tfietoiectÖ0Ct8eli0nDen/hi(
vehementieterVergaderinghe ranhaer HooghMog. !
acrtbe gcfamentlijCfee ColUflien tcc afcltlitalitmï,""^

. j _ u ----------:-----r mftfgaöeriSaenljetefpetHlie Iftameren ijanije S'

3ntitf£Be Compog; g£ftB?ebenlfouDeltoetti£n/iiat fSn^
€D. fooöaiugen p?omten c?b?etodtien Hellen/S
bkUoOificntngeDoen/ tenepnbebatbe flccöe ïanbt
^oiöuien/ JlÖactntec0enbeilSatcoofenopöe refntr
ttue fcftepen ban Baten ceffojte gebtent bclibenbe / L
(lontiSafgeljacit enbe inbe naefte <©aft-]^up(cn ohe
fa defen preflanten noot , met de Landtmiiitie op b3ac{jt mofBtentoecben: enbe bejS te meet lOt ben^

Sloot
Mafe·

t(ge iScÖdpenboojeetfibp probifie booìbeìttjjbt bati
veertien öagen fouöen toctöenboorfiEn/ cttbebatecn
pDetfiirtlebige öatert tòcbi tom in be felbe <i5al)ooi!i
ofie èoetlutö fouben in fcucpcn/ om be felbé anbct
macllttbeMafeop 'tailer fpòebicOfleteboei) bulten/
Bet^iccetibe be becbete tiöobigc J^ictUaltc fagen al·
leuprettte flemoÉt/ en Doopten bat't felbe göebup^
tenbcbdt lunotfaem toebet/ foube'uptüomcn/ om
beguantd^cRbinnen't boort banbe «©orlocB fcfjèpen
oberoijenómert te honnen toórben ; ©an 't geene Baet
gOeabbifeetttoa^S/ boor be fcBepeniianbe Sfibmtca^^
litept tot
AmfterdamenbeittVrieaantüpt Bet Texel,
cnbeboórbe fcöcpen ban Zeelant upt be, Wielinge
bettoatijtte toetoen/ Bobben nocB nietj^betnomcnj
enbe ban't€ollegte tet 3ibmiraltcpt in'
Weft Vrie-
flandt
enbe ben Noorderqtiartier, Baf ben/ onaenge»
fienBaetmrnicBtJUlbtgebrfeoen obet 't felbe fubirct
aen 't gemette Coilegte afgegaen / nocBt geene naricB^
tinge tet ^eteibt ontfangen ofpet!$enbetoat/mttf.
gabet!Ì( ban toaet boo; be fcBepen ban Bate bitettie
Babben te bettodcBten.

^en Capltepn Vijfelaerboerenbeeenban be €apf^
taelftej^rieftcljefcijepen/ Babbe Jpaet grftcten bekent
gemaelit Boe bat Bp boor be longfl gepaffeetbe ftorm
banfün ant&et gefineten/ enbe boben't betliesi ban
aincfieciï én iCoutoen oottt fijn Koet frBabeloosf ge?
taecbttoaü!/ enbe boor bebtatBt banbe ^eebïet bal«
Ben aen flucBengBefméten toaten toaeÏ op ban op
tooorgaenbeabbi)$iban ben Et.^bmitad be
Ruyter
getefolbeett Bebben / enbe ootB in effette genoot^
faetfitfijngetoeeft/pemnaecTexeiteiatett op jeplen/
omalbaettenfpdebtcBflenban altejittoeberom betffen/
enbe nàec beBOOten felaet gB?n1aeciit temogen toetbenj
en Bebben oocb in gelBcbecmaniete neet be
Mafe op'
gBrfonbcn Capitepn
Niedeck , boctehbe ren ban
be niepnfie ^cBepcn ban be ^Sbmiraltépt tot
Rotter-
dam,
bermltjï Bp mebef^n inebetii enbe €outoen
mcelltietloptcìiBabbe/ enbe baet en boben ttocB met
fdobeelftétlfcntoas biftoaett/ bat Bet obérfge getal
toanbegefonbennietBcQuam of lüffifant toaiom ee;

becen bienfl öan ben Eanbe in toe&omenbc gcanimem
toerben ; iji oocb bccftaen bat aen be ©robitiKm
banHollandt, Zeelant,Uytrechr,Vrieflanc, acfch»!
ben foube toctben /bat be (tlbe Jl©.ig.(lcatcn àtte-
fp!.ctiije i§feben in ben Baeren toilben ojbotuiectti/
goeije fa?gc te bragen bat öe ccfpecttbe fttöc^oitiatEn/
jKariniec0enbe jKattofeninbe «©afi-^upfeti aibaré
toèl gerecipieert / actraciectt enbe bsjegent mocfi-
lenbanbe3®al/ batalDaetuptöe jSaafe ihbe ©loó^; tentoerbcn/ boigensienbeintonformitebanjatcfèo
te toel toaten gearriüeetibrieipaljootiiofi^oeciicris fflaog refolutieban ben
tienden ^nnp IcfllebEn/öj
bp'tCollegie tet ^Hbmitaliupt tot
Rotterdam afgej : toélcljebeboornoembe^roöincicn/alsiniEbebiboojft
laöeiirttet 1®atet/ toaet upt
3®p naec boojgaenbe; Collegien tec3iüintecaltept/ mitfgabettsibeteto
bcllbetaiiel»tetbenEf»28bmictaelbeRuycei:en£ieani ttoe Camcten uon be Ooft-indifche Compagnie
betel^oófijenbanbé téfpetUbe (Sfquabrtii bacrobec ί boo?nocmt/ teegcfonbensijn/ omtefìtecbetiiotbii
geBouben/ georbortneettöcbüin/ batDemeiifïbfBocf: feloecnarirBtinofi.

®cji toiect ben Raed ban State öerfotBtobet natfit
ertbé bati) / eenigije Coniraiffatifen ban be mon»
fieecinge ofte anbece Babtle petfoonen / naer be tefpiC)
tibe ^ce<©aten afte beetbigen / met orbje om be ghe-
fonde^i^olbatcnenbe iBatinietS opbeboo?f5ÌiOi
(έ gBemilitcett Bebbenbe/ na Date tefpectibe BenDeli
ófte Compagnien boor be beguamfte toegen op te fen«
ben/onbctfoobanigemfnbet (i^fficieten alji be feite
iommiffatifen fouben bebinben te bcfiooten; enbe t^
tot bien epnbe aen beopgemelbe Collcgien tee ibini<
tal tept enbe Camere ban be (©oft SInbiftlje Compas»
niegèfcörcben/ bat Baete€b.fn aller pienbe fontw
eetiirBtgbt betfupmtoilben boen beforgen bequamt
©aettupcB t om be boorf? polbaren enbe Harinfeti
ban fcBeepjïiboort afte Balen/ enbe te boen brcnem
tetplaetfe ban toaetfe ggeboegelptit^ na be b0orr5 l)aie
tefpectibe Compagnie geconbuifectt ftonben tot beiti
boenbetboort$ibefelbeban 6o|l enbe brantb gebup«
tenbcBaetembarguement inbe uourfj ©acttupgeti
naë beBooten boorfteuj enbe fouben bebooinocmbt
Commiffatifen be gemelbe lÉarinicri aetifegp/
batfebanbebetoufte
drie gulben^ tet maent botxn
Baetorbresi,;§oH5pe/ fonbet foute fouben bftacUtoft»
ben j mitfgabetjiacttbe jisufguettiersj ofte ïanw
^olbaten/ bat bie geene bie Baet tot ftBfipiSto"®
Babben laten emplopeten/ bobenBaetorbinetlis^olj
bpe/ effettibe genieten fouben tweegeljitfie gulbtw
tetmaent: met bien betflaenbe/ fcatbe boo?iweniK
Commiffatifen ban be tefpectibe ^fBcfpi ®epi'
fepnen op toeitfeets onber Bebbenbe^ScBepen ban m
locBbe boorfj USufquettiet^ toaten gecmöfltiintti»

getoeefï/fouben Bebben af te borbeien attc^atie/ban

batbefelbe jlSufguettiecSffBeepsitoettft DflWipj 5
ofte gfietoilligB toaren gfie toeefl / te boen : ©pwf^
boor beboornoembe Commiffatifen bemttrgpeff^
Iteufguettietis enbemaacinietif aengcfept/ M'jfwn
't geene boorfj ii bolbaen enbe betaelt foubrti rowocn/
naetbatfe
drie ofte vier toeerten bpbe Mo?f3Da»B
Compagnicnaengebomenfoube 50«/
-r-i^-j"'.............banbesergeantoftepmantanber0upttenptm/^

«JfBifforttégen!ïben%anbtieboeti/jaefelf0nietom öoétbinben enbe autBotifatie ban Bate Caipmp^

aen be meetgenoembe Collegien terSUbtnirmW^
Cameten ban be
Ooft-Indifche Compagtiie/ ow
fiers fcBepen fplupben toaten
fouben üermogen afte fenben / omflacte pennw"
banbefelbeafteBa en. Cpntl0CBiJigBewf^S
bctfoecBen ben
Raet van State, bat Bare/b. «
ge orbresi geliefben te (lellen / bat be boorf5 SWm-^
baten enbe JÜSatinierjï op bet felbet bebatgueiW^
Bet boorfs ©aettupgB ban een tebelgcBe tepi*™
boorficn motBten toorben/ om na Bate
Bonnen getaetBen- m

(ïjrttJncftftiïtêUtfiten.

®fn Vierden ^obembet iönbe a^ocnsibatB enbe
SSéebebacB/ fönBaetl^o.lfèog met be i^cetenban
Hollant, ïïaebt ban iState / be «©etommitteetbe Ka»
tonant benV enbe bie ban b'^bmitaltept betgabett getoeefi
;"5lf'"rmibbaetB0enbeii' abontii/omorbrete (leliën op be
^looten (nballenbe,$olbaten ensatentbolb/fototbetaiittgal^
eolici^ afbaetbingbetfolbaten/ elcEi nae Baet Compagnie.
SS 3®öiöenlie in beltberatif gBeBouben,/ ijf men niet
fdf^M!f« ai(é ttatentbolrt tieBborbe aen enbe ihbienp te
)it(». Bouben/'foom teeebjuprtm tegenben Binchop, ai^

gheurgeert fouden hebben de revocatie van'sLandts
Vloot. Isnae deliberatie goetghevonden ende ver-
flaen mits defcn te verklaren, dat de welgemelte Hee-
ren Gedeputeerden van VntJlanJi niet anders als met
befcheydencheytendedifcretie derevocatie dervoor-
fchreve Vloot, nevens eenige andere Provinciën voor-
geftelt hebben, om de Provinciën van StaJt
ende Lmdm
in defen preflanten noot , met de Landtmiiitie op
de felve Vloot gheembarqueert, te verftercken , fon-
der op de reiolutie daer van eenigfints devierende,felfs
eenighe aen teekening, veel min eenigprftefl te hebben
laten doen

^e i^eei-eri <@ebolmacBtftBbe op't Santi^ Mm/
ft8?ebenbenachtentwintigftenupt Bet. ^CB<P Stadt
ende Landen,
leggenbe ten ancüet tuffföertDe mont
ban be
Mafe en ban't Goereefche Gat ontrent brie m0

-ocr page 520-

en OORLOG Vijf en Veertighfle Boeck 501

m tjfltiöfKttöÖ iJan öen SJmUaffabeuï Goch, fn be
fe
ttit / wasi mceft ontrent be faecfie ber «©ebangfiensT.
"t Bp Bjcfenteecbe een verwiflèiing ban man tegen man /
mK^ceniiaacntgagieboojbeanberei baermebetoaiS
hm öontnöf) nfet te bjebe/ maer toilbe bat elcfe 30n ge»
hanolicnis foube onberljouben; om toaer toe befen
' ' «tact tct)?efrcn /3P altana befe <©f)ebangcnji niet aijs
SatercniöjootHet göeben/ jae met apparemieom
bie niet met aiie te geben / om alfoo be onboflen ban (jet
onDcrfjoutgficöccltefiBupbenopbcfen ^taet/ ronfi»
bcrereiibc Dat ftp baec boo? befen ^taet berftoaclite in
ff(ifcBiibolt& / 't üjeich fitec fonbec bat / ftftaerjï tBa0.
(DnDectuffclientoaiibatBarb/ 3Üt>be
totDuynkercke
(m bc Spaenfe
boo? befen be <{^ebangenj$ fatDter getrac=:
tectt / joctoel in 't begin oocBfomtötjS met fjangljen en
Ijoetfpoelingö toaU gep?ocebecrt.

m J^jebcljanbf Unoö baer toe fit β ben ïaonfng0 te
tlOO?fjaö"öf«fff<^"e''ffOnt (feggenbe
: Waeromfenden
de Staten niet? Waerom verfoeckenfe geen Vrede ? )
faeliitien nu ooch bjcl bat meec ioc6 alsi ernp toaii :
(00 ben
öoning tn 3ijn aetifpjaecfi ban ben negentien-
ten
©ttoOcr oiiben fiijl / tot Oet parlement becftlaerbe
felfsiöep;efentntfeljp©?antftt}jcB gijebaen/ bp Bern
nictaennfmciijcljfc30n/ enbe befen ^taetöabtnopt
fnltrtoillciipjcfaneren/ beel minbanteconbeftenbcf
ren in antiere cro?birante tonbitien bie €ng|)elanbt
norfjinben^ocfem Bielbt. 5©e aenfpjaeclte lupben
alsibolsljt:

iMyn Heer en ende Edelen,

ICk vertrou we dat ghy alle gelooft, dat indien het niet
gantfch nootfaeckelijck ware ghe weeft met U te be-
riedtllaghen, lek Unutertijdtniettefamenfoude
gheroepen hebben, wanneer de contagieufe fietìe fich
over foo veele gedeelte van 't Rij ckveripreyt heeft. lek
neme het voor een goet teecfaen, foo goeden apparen-
tiehuydentefien, lektwijfFeleniet, daerfullen alle
daghcn meer by U komen : Ende lek bedancke U alle,
datghy foo verre met mijn begeren over eén komt.
Hetiswaer, dat gelijck lek door U advysendeincou-
raMment in defen Oorlogh ghetreden ben, fo wenfche
kkdatghyfoomenighmaelalsmoghelijck is, ghein-
formeertmeuchtzijnvanhet beleyt ende van't efFedt
daervau, ende dat lek moglie heb ben de continuatie
vanuwewilligeaffiflentie, om dien Oorlogh voort te
fctten. lek wil U niet ontkennen, datfe my meer ge-
lioft heeft als ick konde imagineren datfe ghedaen fou-
dehebben, Dc fchepen waer mede ty gheftadigh hare
Vlooten vergroot hebben, hebben my genootfaeckt na
proportie preparatie te maken, welcke Godt tot noch
loe metalle fucces in refcontres gezegent heeft : Ende
ieiijck de Vyant door calomnien ende fuggeftien alle
ïijne uytterfte devoiien ghedaen heeft om Vrienden
voor haer te maecken, ende andere te perfuaderen,
naer teghens ons te affifteren, foo hebbeicknietin
gcbrcccke gheweeft de Princen die door de Duy tfchen
verongelijck zij η te incourageren, het hare met gewelt
wederom te krijgen; endehebbe vervolgens den Bif-
®opvanM«nj}e;.gheaffifteertmeteen groote fomme
j ° penningen, ende hebbe hem noch te affifteren, die
'^nwoordighmeteen machtieh Legher
ind^Ingbi-
"«^«vanhaerLandtis.

- T® pfoceduren ( 't welcfc Ick U mach fegghen ) zij η
° ®et feer góet beleyt ende mefnage ; ende voor-
, iCk Wete nier rlürrpi- vptc opCnpnApprt is. Hat- wpl en

ziinH .---■'"^^"'-"ici.cu idi;, dat ghy verwondert .u.i.
litf '"^grootcaffiftentiedieghy My tot deferi Oor-
dZJ^ ^^ivloedigh verftreckt hebt, aireede gèfpen-
«nioudexijn: Soodatickniet alleen een nieuwe
coS^'^vanUkan verwachten om defen Oorlogh te
quacm ' iòodanighe affiftentie die My be-
4renf ^'"wecken om mijn felven ende U te defen-
fchan v*^®^]^ ^^^ nmhtighe l^aehutr, in dien hy de vrient-
ickfevH"??^"^^'^^'^"'^'' prefereren voor de Mijne.
JckVriI ^ ' wanneer Ick in defen Oorlogh tradt, dat
^^"/'«i'yiibegeertenieten hadde, als Oirloib

tm Oorlicbs wille te mzeien t Ick ben noch van datfelf- i6(«
deghevoelen, Ickbengereetgeweeft te ontfange ee
nigePropolitien die Vrancfcrijck had goet gevonde tot
dien cynde te prefenteren : Maer tot noch toe is my «iV-
«wWd/geprefenteertgeweeft'twelckmiriceert dat Ick
foude accepteren : De Duytfen fijn noch even inlb-
lent, hoewel Ick niet en wete wat avantage ly gehadt
hebben, als de continuatie van de befmettende Siedte,
Ick hoope dat Godt haeft dat incouragement van haer
wech nemen fai,

Hoiiandtfjabbe 0lfeberteenfgentöbtboo?gejïagen/
bat pmant mocftt toojbcn gljefonben onber p^etejet bfnge na
banbeOebangenjSteloffen/ biebe faetöe
ban ©?e- «"p-
be tot (luptcni toe mocfjt befjanbelen. a©aer nae "
bantoegen
OverYffeltoiertboo?gcflcltbe 3lmba(Tabe
boo?ben
^?insibanOrangie. jBaec in toat maniec
^eelantabbifeecbe geeft ijet bolgenbe :

Extradi uyt de Notulen Oande E, Mo. Mee-
renStatenvan Zeelanti den em en der-
tichftcn 0(!tober feftienhonderc vijf en
feftich.

W'Aer nacrindehberatiegelechtzyndedeninhou-
devandeMiffivevandeHeeren OrdinarisGcde- Jro.
puteerdeterGeneraliteytvan den
wjfentwinticb-
defes, rakende het affenden van een perfoon nae
Engelandt, door de Provincie van HóUar dt ter Verga-
deringevan haer Ho, Mog. voorgheftelt en geurgeert,
om onder pretext van te gaen negotieren over de
wijfe-
lingenvandt Gtvangtns,
te ionderen de inclinatie die by
een Coningh aldaer foude moghen wefen tot het
maeken vaneenequitablen en verfeeckerden Vrede,
omfulcx vernomen zijnde de noodighe ordre daer
toe van hier tc werden toe gefonden, Is goet gevon-
den ende verftaen het felve ter hoochftghcmelte
Vergaderinghetedoen
t$ghtn fprtecktn met ernft , als
in verfcheydenrelpedtenWiVnyï/iivoorde iw en w-
futatit van den Staet , oock onnoodich, verrait»
haere Hoog Mogende aen het Hof van Engelandt zijn
ghedient van een Minifterghemunieert,metdchoog-
fte Charader, die aldaer de affaires nu fo lange met alle
trouwe en neerftigheydt heeft gemanieert, ende dien-
volgende van meerder kenniCfe, als die derwacrt foude
werden gefonden, en derhalven oock capabel om over
het een en 't ander de nadere ordrcs van hare Ho. Mog.
tekonnenontfangen , ende nae behooren uytvoeren ;
oordelende de Vergaderinghe voor haer advys, dat de
faecken tuffchen de twee ftrydende Parthyen, voor als
noch, in die terminen nietenwarenghekomen,dat:
met vrucht eene nieuwe befendinge nae Engelanr fou-
de konnen werden gecreteert, en dat in allen ghe valle
den tij t daer toe ghekomen Zijnde, eerft een InftruiSie
voor den afte fenden perfoon behoorde te werden ge-
concipieert,entotghenoegen vande reijjeftive Pro-
vintien gearrefteert, ende dan voorders gedacht op het
uytvin^n van den Perfoon felfsomdie voorfchreve
Inftrudtie, met ende benefièns den Heer Ambaffadeur
van
Gegb ghelijckelijck uyt te wercken j Dat niet te min
inconfideratievanden inhoutvande MiiTive van den
gemelten Heer Ambaffadeur gefchreventot
Sdsburf
den®/Wf»deferloopcndemaendt, foo veel raeckende
het
lojfen ven dt gtvdngtns, als de liberale verclaeringhe
die den Coningh van Grwf
Brittanmm tot den Vrede
hadde gedaen, aen den lelven behoorde te werden
it».
mandati!
ghegeven, om aengaende de voorfz Gevange-
nen als noch alle mogelij cke ende bedenckelijcke de-
voyren tot haere verloffinge aen te wenden, mettet ar-
refterenvaneen
cpnvttutbil rantfnn y ghelijck het felve
door hem alberey ts met feer goede redene is ingedron-
ghen: En voorts aen tc houden dat fyonderwylen ten
refpedte van levens onderhoudt beter ende Chrifte-
lijcker als voor defen moeften worden ghetradleert :
^de inghevallen de voorfchreve verloffinge buyten
alle vermoeden niet en mocht werden geobtincert, dat
in foodanigen gevalfoude dienen te werden gedacht

om


-ocr page 521-

ξΟΖ SAKEN van ST ΑΕΤ

om de voornoemde Gevangens, zijnde geweeftin's
.. Lantsdienftjtegensdenaenil-aende Winter meceeni-
ghe kleedinge cndi: ververilinge te voorfien, ende hacr
daer mede te foulagcren : Ende ten refpeüe van 't
tuiti-
de
j raeckende de liberale verklaringe van den hoochft-
ged. Koning tot de Vrede.datdengemekea Heer Am-
baiTadeurfrt»
Gogh behoorden te werden gheinjungeert
omaendieMajefteytineenaudientiedaertoe expref-
felijckteverfoecken, uyt den naem ende van weghen
haer Ho. Mog. te verklaren, dattet dei felve feer aenge-
naem isgeweeft die betuyghde inclinatie en genegent-
heyt toe den Vrede van hooghged.Majeileyt te verne-
men , met verfekeringhe dat defen Staet niet liever in
deWereltenfoudeficn , als dat de felve op eerlij cke,
redelij cke ende beftendighc conditiën in'tcortentot
voorkominge van alle vordere onlieylen mogfwerden
ghetroiFen : Ende dattet equitabelile ende prompfte
middel om daer toe te konnen geraecken, foude wefen
dat alles wierde gheftelt in dien ftaet, in de welcke de
faken ten tij de van het
Jluptn vm bn lattfti Traüatt, haer
hadden bevonden ,
om onder beneficie van diende
onderlinghe opghercfen difïerenten, ende vervolgens
den gewenfchten Vrede tuflchen de twee Natiën, vol-
komentlijck tc adjufteren, werdende de Heeren Ordi-
naris Gedeputeerden ter Gcneraliteyt by defen eelaft ,
defe hare Ed. Mog. Refolutie, in voeghen voorla , ter
Vergaderinge van haer Hoogh Mog. bekent te maken,
enalle debvoyrenaen te wenden om de felve aen de
refepeiftive Provinciën fmakelij ck te maken,
Àtcndtm nut dt vonfx, NotuUn ·, geteekent

JusTus oeHüybert.

^en ici'den iSobcmDec OeBben be ï^ciwn Huygens,
n»»a- SaÊbt-J^ï'nfionaciSi deWitetlÖeJohanBoreel, ftaec
ml botn Ï^o.ji]®og.(0ibfiputeÈciien enbe 45ebolmatöttaöben
taiSi Jcnoil öIjÉtoecli 5önbe op si' ïanbtji ©loot / fommiet
^lart cappo?taebaenbanf)et geenljtecopbefonsdeffpebi

torlit

z»' tf£ tuebetbacen en uoozgfieballen iii : toaec op ggebe-
·*' liüeceectjjjrtbe / öcbbenöaecio. nsoB.biaöemelbÈ
l^eecen bet felUec <i3ebeputeecben enbei0ebolmacQtfe::
benoUecentecfaecBeban fjare fonderiingevigilantie
moyte, arbeydt,voorfìghtigheyt, en goede coaduiten
uyt liefde tot het Vaderlant, ilftuptboecenban Öacc

i^o. ^og· bebeUn/ enbe Igetbcbojbecm ban ben bfen^
toan 't Hanbt / fo beel ais boo? «©óbtjs toelatinge menf
ftljelöcöectoöfe / Beeft fionnenacfciiteben/ obecnacftt
en bagö tn befen geBab/ gelj?upc&t en aengetoent / inbe
iKfle fo^me bebantht / bccblaicenbe baec tnm ten bollen
becnoctfit te toefen.

^U (fopte aen beel be moMbtbiefugilleecbenbat be
Inloot niet uptgBccegBt B^bbe/enbe bat beel onnutte
Boftcngebaentoaccn. ®e<!EnflBelfcBen Babben gBe»
Bcupfttn'tnauto tuflTcBenHitiant enbeBerghcn tn't
fileerde enbe ftBoonfte ban be Cornee / ointecEncon=
tcecen bej^lootcn ban deRuyter enbebfe ban be In-
dien , enbe n(ct gebonben ; foo ii>a0 Bet oocB niet bjemt
batbefe ©lootbe ^ngelfcBe fnbe gtootei^oojt-^ee
ntetBabbe Bonnen binben / tnfonbecBept tn 'tafgaen
toanbei^omeraliSbe nacBtenlansBtofecbenj eiupn?
belgcBBoefoubenfpblnbenbie / btein Bacel^abetuü
toacen gelopen i

inbe ©ecgaberEgB^ ban ffollandt f ctenbo^^^
tcotteecben gctofgBHge raccBenoViecbebettofffelfngBe
bet «©Ébangeng tn Engelant, enbe onber bat pjetert be
faBe ban be ®?ebe/ en be befenbf nge bectoaectii 'ttoelcB
na ff cö fleepte be tonftbecati en obec be f jopofiftien ban
O veryfleijtonenbt ff cB beel leben/fnfonbccBept bfe ban
Noordt-Holiandt, meet 810 te boo?gBenepgBttotBet
«Emplopbanben^jinjs fnbegcoote funttfen / enbe
nfcttemfn flabbcnBaec €b.€iroot|Eog.ffcBoocB
boo?be «iPetommftteerbe ïïaben laten fnfojmeceno-
»enöt' bet be ©?eljicant Landtman, bfe tloee bagBen te boo?
S5«wri.rOPöen25êbe-bagB Babbe gBep?eetBt upt Ofeain't

«tiftot»- «weede Cap. vy fde en fesde vers : lek fai uwen wegh
met doornen betuypen &c. enbe ba«C noet : lek
fai weder keeren tot mynen voorighen man ,
want die was my beter dan nu j ÖP pa(le bfen

(CeptOicBop be al te gcoote Iftenefe biemcn toeiiff
aen be Papiften, bergBelöcBf nbe bp Demctrius, fZ
]^anbeUnBbet: apoftelen/ allebteomgebjfnjStoillcìK
Miife toe lieten, g&at gfng Been ; maec Bp fp?ac6 oetft
feec tegBens Bet JFcaniS fecouji enbe aillfantfe met iKit
KjjcB / oecBalenbe be tojeetliept ban bfe ^arte / als ^
moortvan Parijs, tofltOOCBtoasS gBepaflistt ontRM
Rochelle, en be Franie Furie onbec ben ï|actO0 van A-
ΐεηςοηί üoo?tsiB« boo?naeinfie cetitecenöe toatöt»

betfgB^pt/macc aUeen gcpecfl boo? confctentfê: fii ké
baetmoefimen 't nemen / batBP tegBemoct faofiecn
nicutoen ©ojlog boe? Bet Belept ban ©jantfiïötli/ eniie
bat
Bp/ bolgensi Bet Over-Yflelsaöböi / betecoojnseij
be ben te herftellen, en met Enghelant
m(tK te
maBenboo; alle buigen.

3^e%etenbanHoilancit namen bat feeceualfttft/
moetenbcbjeefen bat Bet be ;JfcanfcBe itnUiaffalïeur
fonbe obec fcB?ööen / enbe bat Betbfen Ccmlngh/ öte si
bp Bansi be eentgfte ©^fcnbt ban ben iStaet toai / fou, «««
beoffi'nfeten : €nbetoat Bp allegueeibe uptble^t»
buctfeban bfe Danbcc Gouda, toai^buptenpjopooft/
alfoboengueflfe toaSüan begBe^eele Souverainiteyt
aen Vranckrijckop te blagen / enbealtaniÌb)a{l'tmt
ff mpel Secours, toatmcn bectoatBte:€nbe toat Bp ftp)
beban 'tionnfoecenaenbeRoomsgefuide, toairaeUe
üupten pjopood / naebcmaelfpBtei: met gefloten tiè«!
een Baer bf enf! beben / enbe bat nocg onbec tonttfliiitfe
ban be Officieren, baec 't be <iE!ecefo?raeecbe fn Vranc·
rijck beben opentliicB fnpublücBe J^ccBenjentie He
toelbaectban beHoiiantfche Soopfiebenliefiontintie
bcelBeptoan gntoonberen / fonbec onbecfcfiept Dati
Religie, enbe aljs menfe Ifettooonen/ fotoa.eWll(cl(
batmenfe liet Chriilelijcken bienfiboen / om nfette
becballe fn wiltheyr, atheifterie, of tot 'tHeydendom ; -

betBaibenbe ^^ebfbant toiecbt aengBeftB^eben fft{) kTé
ban ben ^?ebicBfioel tc ontBouben / ben letrtin»
raebtBemalbaec gBeenfiem tegBeben / enbeaenben
<Θ ntfanger Bem geen gagfe te betalen / tot bat gp allcd
geceboceect / enbe aen Baec Igo. IBog. foube {letmenfe·
tfjifecttegegeben.

^n toat manfecen be ^eeren ban I|ollani)t Daet fn
pjocebeecben / geeft Bet bolgenbe :

Mxtrailen uy t de Refolutte van de Staete» vm HolUd ^
eniVeft-f^ueflm, in haer El Groot Mo. ftriiit- ^
rinq genomen op Donderάαφ den v)fden Nownfitt
pw
fejtienhondert vjf en[eftigh, Jì»

IS ter Vergader inehe bekentghemaca.datde Pre-
dicant
Lantman gifteren in de voormiddaegs Preoia-
tieniet alleedverfcheyde
Potitijcque faeckenfonde
hebben op de Predickftoelghebracht , ma«oock«ni-
geMnflttdi/ckf Perhdtn daer inne hebben laten influe-
ren. Wacr op ghedeliberecrt zynde, is goet
ghem-
den ende verftaen, dat de Heeren Gecomniitteerfli
Raden fullen werden verfochtende'ghelait.gMly»
de felve vcrfucht ende gelaft worden by defen, haerex-
afteliick endeten fpoedighftente willen infbriueK"·
ofte doen informeren op'tgeneby den Toomoem^»
D.ifl«tma»t in fynPrcdicatie op gifteren, foo
dehetvoorfz iubjed
foude moghea wefmghricgW

ende voortghebracht, mitfgaders haer Ed (jtooi
Mog. de felve informatien te
laetenkomen, ommea»
: dan daer op foodanigh verder tc werden giie^po".^
als tot confervatie vande gemene rufte en voorKonmig
ranalleonheylen,ten dicnftcvanden landeberonuc»
fai werden tc bchoorcn,

Vrydaghden k^à^nNovember feftienhon-
dert vyf en feftig.


-ocr page 522-

t66i

cn OORLOG ^ijfen Veertighfle Boeck. 503

„(jefferccouvrcert,wegenshetgcneby denPredicant
\mmm infynpredicatieop Woenfdagh verleden ge-
' , yiipetidtsfetfs fnn&tede Ptlkie cnicerntrendt aen-
ftootelijckwasghefechc : Waer op ghedelibereert lijn-
de isgoerghevonden endeverftaen , datden voor-
noctntien Predicant
Landtman door Gecommitteerden
uvthaerEd. Groot Mog. Vcrgaderinghe op de in-
grediënten van de vooriz. informacien fai werden ge-
hoortendegeexamineeit, mitfgadersby defelve Hee-
renGecommi tteerden daer op ten fpoedigften van rap-
, f ende advyle ghedient, ende zij η daer toe verfocht
«dcGecommitteert, ghelijck verfoght ende Gecom-
iiiitteert werden by defen, de Heeren van
HturUm, van

iiiitteert

ledili, van Amfierdmn, van der GmdA, van Alckmiur, en
vani.'w'·

Siturdag den fevenden November i öfSf.

DeHeerPenfionaris Ffl^c/ heeftter Vergaderinghe
eherapporteert, deconfideratien ende'cadvysvan de
HeerenhaerEd. Groot Mog. Gecommitteerden heb-
bende mghcvolghe en tot voldoénighe van der felver
RefolutieCommifloriacl in date den [esim deferloo-
pende maent, gehoort endegeexamineert den Predi -
cant Limiiiim op de informatie by de Heeren Gecom-
mitteerde Raden 5 inghevolghe van haer Edele Groot
Mog.Refokitie van den
ot^ì» daer bevorens t'fynen
lille beleyt ende gherecouvreertjnoopende'tgheene
bybeminiync Predicatieop Woonfdagh voorleden
gheilaen
Impeti des felfi fnnüie de Ïolicie concernerende
aenftotelijckwasuytgefproocken : Waer opghedeli-
bcreertzijnde, hebben haer Ed. Groot Mog. inde ver-
antwoordinghe by den voornoemde
Lamman , daer
oïsrgedaen, geen contentement ende fatisfa£tie kon-
nennemen, maer verftaen ende gerefolveert, dat hem
gheordonneert fai werden , fighvanhét
Vredick,- Am ft
(nitiie Kircf^elijcke Beditninghe tt ctithoadm,
endcdat
èsfelfs TfflStmfwt van nu af acnfal komen te ceffe-
ren, tertijdt ende wijlen toe , dathyhàerEd. Groot
Mog.opende aengaende'tvoorfzghepaflcerde j naer-
dcr contentement fai hebben gegeven, endé dat by de
felvedienthalven anders gherefolveertfal ^ijn. Des fai
den innehoude van de bovenftaendehaer Ed.Groot
Mog.Refolutie den voornoemden Predicant 1«»»»««
byMiffivegeinfinueert,endevoorlB daer van byaen-
fchrivinge kenniffe gegeven werden , fooaende iiWf»
vanaeHut/e, als aen dc Majiyïi-iiet van den , ende
Β/ΐίΛalhier, omhaerrefpeftivelijckdaernate
reguleren.

Isnochmaels in ghevolghe van voorgaende haer Ed.
Groot Mog. Refolutie in dato den
fis en twintigftenFe-
braary Jifihtetihnndert ntghen in veertigb , ende andere
daeropghevolght, verftaen endegherefolveert , dat
ie Bidiinatrs des Gcddtlijckeo iVmdts haer fullen heb-
ben te onthouden van alle correfpondentien buyten
sLandtSjinfaecken
mattrievanStaeti3.eckendù, ende
oockovet Ktrckflijckf faecken buyten 'sLandtsgheen
correfpondentie te drijven, dan met kenniffe ende
volgensd'ordrevande Regeeringhe; vanghelijcken,
datdefelvehaerfullen hebben te onthouden vanfaec-
Ken dePi/foVofte Regheeringhe betreiïènde in haer
rfedicatieofGebeden op dePredickftoel te brengen;
Μ lal de bovenftaende haer Edele Groot Mog. Refo-
wtie Borghemeefters ende Regheerders van de
Stf
'"toeghefonden werden, metlaftemme de felve
in j veel des nootzijnde , de Kercken-Dienaren
«lenhaeren bekent te maecken , ghelijck defelve
wcK de refpeai ve Οφη fai werden toeg^ieftuyrt, met
j( '^.""^'"eden innehoüde van dien te brenghen tot
^miie vandegene die't behoort, op datfig memant
fe vergrifpof ignorantie en komen.

^-^Λ^ίί?»dertienden NovemkrUC^.

,------cantalhierindenHaegheaen

Mog.ghepreienteert, in voeghen ende

maniere als de felve Requeft hieraenvolghende, van
woorde te woorde ftaet geinfereert. .

Keende Ed. Gr. CMog. Heeren Stat en van
HoUant enWefl-Vrieflant.

MynGebiedendeHeeren;

HOe welick wel ghehoopt hadde aende Heeren U

Ed, Gr. Mog, Commillarifen lodanig my felf te

hebben verklaert, dat U Ed., Gr. Mog. daer inne
vernoegingh foude hebben ghenomen , foohebbeick
nochtans tot mij ne groote droefhey t het contrarie van
dien vernomen , weshalven ick mijn felve ghenoot-
faeckthebbeghevondentot alle voldoeninghe vanU
Ed, Mog. in volkomen finceriteytte verklaren, dat
hexgeheele oagmercl^ myrier Fredimie op den Vali ende
Bede-Dachden wrAwleftledengedaen geen ander en
is gheweeft als de ghemoede der toehoorders, volgens
mijnampt, ende van U Ed. Mog. op het

efficacieufte te bewercken totfverige Gtbedeneii mttwm·'
dige Bmveirdightp,
en op datfy fulx deste meer beherti-
gende op de
uytmlycke macbt met alleen te betrouwen >
O.3.àiX.àe<ingelegtntheytdes (ijts ,en Ü Ed, Gr.Meg. «infcbr^"
vinge mede brachtfn,geìii
ck mijne notulen fouden konnen
ghetuyghen , fonder eenighe intentie Λ jReght~
rtngbt ttnighfindts tetaxtrm , nemaer alle refpefte toe
te brenghen , waeromme het my van herten bedroeft
fo geluckig niet gewecft te zijn, dat mij ne expreflïe tot
uytdruckinghevanmijnegoede intentieghebruyckt,
met allefintsU Ed. Mog. hebben behaecht, ghedien-
ftelijck verfoeckende datU Edele Groot Mogbende
naer haergewoonlijcke goedertierenheydt ende dif-
cretie in defe mijne ronde endeopenhertighe verklae-
ringhe believen contentement te nemen, ende haer
verfeeckert te houden , ghelijck de waerheytis , dat
ickwilligh ende bereyt ben, oockaltijt gheweeft ben,
endefalblijven,om
mytiairdt eci/civanUEd, Gr.Mo.
te gedragen in fchuldige gehoorfaemhey t ende voorfig-
tigheyt, gelijck fulcx een getrouw DienaerJ«(u Chri-
fti toeftaer, biddende de Almogende en al goeden God
U Ed. Groot Mog. perlònen ende· loffelij cke Reghe-
ringh gheluckelijcktevoorfpoedighen, endevanalle
onheyl goediertierentlijck te bewaren, ghelij ck dan dit
de hertgrondighe vrenfinghen zijn van uwer Ed. Groo*
Mog, getrouwen Onderdaen en Dienaerio den Hecre
lefu Chrift.Gereckent, Öndcriïont

Thad£u-s de L antman.

Van welcke voorfz RequefteΛran de Leeden ghene-
ralijck copie verfogt zijnde ,is de finale Refolutie diént-
halven te nemen uytgheftelt tot naerder deliberatie ,
ende dienonvèrmindert goetghevonden ende ver-
ftaen , dat dc felve Requefte door de Heerenvan Umr'
lem, ende andere haer Ed, Gr. Mog. Gecommitteerden
ingevolgecndetotvoldoeninge vanhaer Ed.Gr.Mog.
Refolutie Commifforiael, in date den
ftidm defer
loopende maent, hier bevoorens op 'tvoorfefubjeÖ:
ghebefoigneert hebbende,
«adn gttxrnnwtm, m itfgaders
haer Ed. Gr. Mog. dienthalven van advijfen ghedient
fai worden,

Dmgsdag den ecrften december 166 j*.

De Heer Penfionaris Fe^//heeft ter Vergaderinghe
gherapporteert, datde HeerenhaerEd.Gr.Mo.Ge-
committeerden hebbendein gevolge ende tot voldoe-
ninge van der lèi ver Refolutie Commifforiael, in dàte
den
dtttitndtn der voorledene maent geexamïneert
endeoverwoghen, ièeckere Requefte tenie!ven dae-
ghen aen haer Ed. Gr. Mog. gheprcfenteert by Ìbaddiut
lont man, Predicant, den innehoude van de voorfz Re-

IsterVp A ■ x«Bf»M»,Predicant,deninnehoudevandevooMZKe-

^Aeji»® '^'^^^helefenjfeeckererequefte by queftebyhaerEd.Gr.Mog gtmceatrnmunt behoorde te
Gr"™^' . werden ingenomen. Waer op leiluregedaeniyndevaa

Waer op leilure gedaen iynde Vaa
deRequeftehiernaer geinfereert,

Αβ·>


-ocr page 523-

5^4- SAKEN van ST AET

I ö (i y de Ed. GrootLMog. Heeren Staten van
-- HoUant en iVeflvrïejlant,

Myne Gebiedende Heeren;

G Efien hebbende U Ed. Gr. Mog. Refolutiein dato
den/ifewi/fndefer ghenomen , foo verklaereick
in alle oprechtighey c, dat het my van herten leet
is, d.i£ in mijne Predicatie op den vierdtn defer gedaen,
eenighi Politijcque allegatisn bymyzijn ghebruyckt,
daermedc ickUEd. Groot Mog. hebbe niifnoec.it ,·
Derhalven met alle eerbiedigheytverfoeckende , datu
Ed. Gr. Mog. het ghïpailèerde ghelieven ten belten ce
houden , endeniy wederom tot mijne bedieninghe te
admitteren, fighvcrfeeckert houdende clatick genegen
ende bereyt ben oock altijdt gheweefl: hebbe, ende fai
blijven, oramemy naerde ord es van uEd Groot
Μ jg. te gedragen infchuldige ghehoorfaemheyt, ghc-
lijckiülcx een ghetrouw Dienaer Jefu Chrifti toeftact,
verwachtende dat u Ed. Gr. Mog. iiacrhacr ghewoon-
lijcke gocdertierenheyt endedifcretie hier op fullen di-
fponeren jfalickblyvenu-verEd Gr. Mog. getrouwen
Onderdaen ende Dienaer in den Heere jefu Chrifti
Gctecckent, Ondcrftont

ThaddeusdeLantman.

Is goetghevonden ende verftaeii dat de voorfz naer-
der Requefte gheilelt fai werden in handen van de Hee-
ren van Hafr/em . ende andere haer Ed. Gr. Mog., Ghe-
committeerd-n hier bevorens op 't voorfz fubjedt ite-

Vrydag den vìzxò.Qn'Decembris i «SiSf.

DeHjer Penfionaris Γλ^»/heeft ter V ergaderinghe
gerapporteert, de confideratien en 't advys vande Hee-
ren haer Ed. Groot Mog. Gecommitteerden, hebbende
in gevolge en rotvoldoeninghevander fclverRefolutie
CommiiToriael , in date den »ir^««defes lopende maent
geexaniineert en overwogen den innehoude van de na-
dere Requefte ten fel ven dageaenhaerEd. Gr. Mo.ce-
prefentecrt by TWe»i Ia»ttne»Predicant alhier in d^en
Hage.Waeropgedelibereertzijnde , hebben haer Ed.
Gr. Mog. ten aenficn van àsjubmi^it by de felveReque-
fle gedaen, ende op ' t vertrouwen dat hy fìgh naer den
innehoude van dien fai reguleren , dat
ceffinnde de inter-
diüie
by voorg-iende Refolutie en aenfchrijvinge in date
den/wWi W der voorleden maent ghed ;en , hy weder-
om den Predick-Stoel fai mogen betreden , en oock de
verdere deelen van fyn beroep waernemen , ende dat
hem voort mede van nu voortaen fyn Traàeroent fai
volgen,
a s voor defen : Sullende ten dien fine de ver-
cyftebrieven tot
hti-flcUenvan dinvoornstmdsn Lantmati aen
decerfte endeandere Λλι/,χ van dm Have, mitfgadeis
aen de
Magiflraet , ende Kenken-raedt afghcionden
worden.

Saturdagh den vijfden december 166^.

Op 'tgemoveerde van eenighe Leden, isnaervoor-
gaende deliberatie beilootcn ende vaft gheftelt ende
vaft geftelt ende befloten wert midtsdefen, dat of mo-
gelij ck hier naemaels eenighe Predicanten
àsdilibiraiii
encjcI?f/j/Htievan dëRegeringe publijckelijckvan de
Stoel voor de Ghemeyhte mochtc komen te
tradua-
rï», ende dt Ovcrighiydt bj de O/tderdamn virditcht in verhaet
te maecken, of anderfindts door 't vtrb»ndtl,n van Peli-
tytkfjmckinop Püdicli^Steil
, ofte't houden vanrfr-
r^i>n///«ifi«nbuyten'sLànds, teeomravtmirmde Refo-
lutie daerteghens op denyii/ini/fn der verleden maendt
ghenomen , foodanighe Predicanten fonder eenighe
verCchóoninghe de eiffetiwgbt van het Pridickr Ampi ftrtmp-
itiriifck. ghiinterdicnrt,
ende fyluydcn noyt weder tot
het ielvegheadmitteert fullen werden j des faldebo-
venllaende haer Ed. Gr. Mog. Refolutie aen derefpcc
tive Leden bycopyc verhandtreyckt Worden, ommj
de precife executie van de fclve, yeder in de zyne tebe
forghen, mitfgaders oock by extraftautentijck,nevens
die van den
Jivttidm November voorfchreven gèfonden
worden aen de eerfte ende andere
Raden van dm Hm
met laft ende ordre ommc het ooghc daer op ende dé
handtdaer aen re houden , ten eyndedefelvealomme
binnen den Lande van Hollandt ende Weft-Vriellanè
punctuelijck nagekomen werde.

Is naer voorrende deliberatie goetgevonden ende
verftaen, datdeeerfteen andere '^"deuvandenHoviln
aenfchry vinge ferieufelijck fai werden bevolen, tegem
b&ilictntteus Drtickf» , endi debiteren van Kirj.

Jiti, Printt/i j mitfgadeïs oock van Brieven, Refolutitn
Rapporten, ende andere Aden van Staet, vacrdoor

; de Hcegbe Eegeringhe by de Ghtmipite in Viracbtinghi „,i,
I invirdaihtjaembeyi wert gliebracht, met allen doenlijc-
j kencrnft tevoorfien, occk door de refpcctivc Officie.

ren in de Steden daer tegeiis te doen voorfien, achter-
: volghens de Placcaten daer over ghedaen emaneren
I ende t'zynertijdt aen haer Ed. Groot Mog, bericht te
; gheven,wat byhenluydendaerinnevanreraarquege-

I daen ende geeüectueert fai zyn,

j pjcbicant Simonides ftatj tcc felbcc tjjt ootli βί»
pjcïjitiit ban bcOndanckbaerheytin't gencrael/ bati
De Murmureer fieckte ti£C <i5eiiieetitc tcgfjeiii ö'iDbct:

Ijcpöt/ cube onti£canbemioocftbatmenonbancfei)aic'°®·

toaiS tCfleniS Bet i^upjs van Naflàuw enbe Oranje. ©It
toaiSeenfa&ebienutoelegiacEiitoa.ii ocbeöattEeri/ w
Hollant fjab ÖP DCCfCBcpDe Dedutien ggemaiiitinecH/
bat5pinbatbeeIntetrcDulbigl)toacen: cn taa^iiasi;·
omaenftaotclt)cöDatrultli0ta)tectaen be «^gemeente
op Die toyfe in flOc(lcetlien. ©oef) men oo?tiertti{n0i<
noe0Btc5i)n/ Dat IjpbaecobecttjtenbeltjctilDfmont·
boben bp ben lüaeDt ^enftonactiÌ/ Die {lemban 'tfclbt
bjientielijclibermaenbe/ figofjenbe batbeijfcreniiie
paffage ban 3üne ©jebtcat ie {labben qual j)(6 opaficnih
men : gem boo;t tee H^aeltübt {joubenbe.

3|et falnf et Dunten p?opoo|i Jön / bat f η befi tjit tipt'
guam een feec <6eleect ^oeclt ban een ^iiggclü ka
formeert ®fjeologa«tJohannesBoifius, ttietöêiCiitul

ban Veitris imerprcth cum Έ»χ alüfque ucenfurihui cthtii,
in qtiatuer Euangeliis (S Jipiiftolicis aüis, an ftfiui thfft
jufla caufa bi ab ilio difieffirint,
ban Auguftinus, feggenbe: Maluit piusinlerfruminm
latini atiquid dictn,

qaam minus prtprii, enbe UflUl^w·
yius : Imirprts
vetHS lat inas bmt Paula mtlifr efi, q<"«l
goexiftimant.

iiiet geftele 25oêfft tare ert Baia cnbe anöete/ betfcK
ontéclitbeoudeverfie Bcbbcn getalUgeett: enSeiii»
i^;efàtie fp?eetfet op befc manier.

Pejfimtlicn tf alias, mtllc miriti fua, vapulart Vttm,i»>·
quamtamtn tam acceptus φ malt, atqut paji feftinltnh
alteramplurisvirfOKiS ncvasy adiojam turn ingrewan^h*^
in dupltim int mah. JEgre babai t boe e doSis ttmUti, btHi!*'
cos quibus Utera turn bumaniores omneS , tumfacr*
cordi. Ntcimmiritoequidtm; Idenimviroquodrinfl''''"''
hngdtemporum/erie/cilicet, omtiiumqni rttro'S-cdif"*'*''!^
nonfnqmntata magis , quam conficrata ebfolifcirit virpt ^
indefuetudintm folam^ fid
in contemptum """"'j
Qaodft Autoris nofiri voluifftt
votum, { ^ ibtinaip't a"1«y
fiijtpartiumftudio abrtptiphrique , fuoqui/quifri^"'
vilificafet ingim'o, qiiam in ammunt Eccltji^corifuw'il'
m qnamin adomandaverftontnrva pofuifftftt
terpolt/ido , (ί adincudtm rivocatido Vittrt impindiJJ'"''f
boras fuas baud paulo mtlius coloca^tut > majni cumjrf
que UIC tHimri cum laudi j ttnpajftnttirti.

Et rixae multo minus invidia:que.

Ni O quin üs ttiam, quicutiquc tandanfunint^ q"'

bocnenjtcro magis qaam truiitio dtfudavirint,

/aaiattria, fidgucdquaünttK femclplacucrint Jiceic^

li


-ocr page 524-

en O OR L O G ' Vijf m Feertighfle Soeck. 505

ijiina lemen pro privati vel cujufcunque arbitrio folici-
" da mtiitemitii'satani ulli/it integmmta prt Uhitn -vel
^'inKcre,t"'antiquare. Sttajft Almse matri Ecclefi®
f natela autoritas,
 Patriittsfahus hmei,

hiruiti vimrani" catiiciei ,/1 qui non affurrexerin t,vil placitis
f^„,ivtrint ntc fiHtrtmin cenfum illis, ntcfrmrum nobis
' iniiKt. Wobfirves mi leSor ^ ^ obfervnndo ingeminis fi-
"'rjiifimum Oergeniisgeninm, ingeniumquemuudi ad interi-
retili!' Nuìhnaiic dierum allnhefcet
Reformatio,
llfiuiifabverRs adreüa ufque fubftrtiaionibus , nova
(onfurg""^ omnia.
Imo nova ladionunc fpiramus fufpira-
„^Uitcmtiie^niv» luminai Angliamnevam, novumorbem,
quintam novamque Monarchiam, novum quintumque, ƒ
liiffhiet {fpirittisj EvangeliaOi,ac/iabjuratis Qnhodoxorum
.„lihis ific^ra concederamus
Novati, Novatorcfqüe au-
jj^iui^s ridiH! ^ quam Keiormati, Et tarnen quam minime
fumo («ut
3 mnabotì, letìor , illa, ad qnacum traÌlata, ut babet
Hirmu'1 pdf'"* «itef'ere, tareJolum connivemus bominiS,
iati
inoleverint. ^is Davidico! quos vocamus numero!,
^ff„iuuhftrmi>"e noflrorytbmos peÌTmiS,
fenfu pejori rtd-
iitil invitn ìAinervà, ìAufis averjìs , Afpolline nullo a mitio-
riimgentiiim, imi minime gtntium, foétis : Hos inqaam
prope-
ratos
tictt vtrius quam aCCUratos , quii plebi noftrie badenus
thrigmmivit ? Q»odfifervtdiorpaulo qnis,fitfloqHe audentior
intitdiemmvillet, Deus bone', qua! turbas daret ^ ut Calum,
tirntmifcirttpipiilus, CÌ luÜa lamentijque perfonarmt omnia j
Hii flim materno fimal imbibi/je fe Mei penderne! ab ubere ab
utircricintis. ìabifcelingua primum laxafefreno!, Ö offen-
{mmhijUeU imbnijje conatus. Hisàttneris ufqtti ajfuevijje,
miιφ, miriti! licet, fero drdifcere , que tamfnanèpue'i di-
iiiijlim. Deniqae tum bis fe Jpiritum^ baufijje primum, tó
uiiilms mvifimam. His induci vernam dedimus. Ettamen
fuiwm'mintùitsnibil,
Ö Cyrrlia procul^Sionenatis, in-
iitlfmw facile! , Ö refcinderevil non volnmns , vel non aude'
m!,nikne fcilicet po^tamoverenturmali \ hoc veltri interpri-
li, lam
erudito quam gai maxime omnique laude dignà dene-
imiti iniqui, eo ipfo non in ipfum imiium , fedi»
omncni
omnium xtatumÉcclefiamtiirpiteringrati. Audi mi,
fiiin mrimltiier,ne fubaudiai pepulus.
Peli .ma omniun),
Bovifliraa licet, Rcformandi ratio, defti-uere ut aftruas,
fimqmhmeMUiin^ituorunt vtam fermutationem nobis pro-
marutii, vihilminus, quam Homertcam
X ΛλκίΛ χξυ^ίΐων
('iitKÌsmrea,fedHoratianaplafie, priquadratii rotunda^
ίκι^,ρηfirmi! ^perennibmevanida peritura. Cum enim
viiirm putte omnium eaft indole! et ingenium, qttod fotida,ttt
{lfrimm.,fnt,fuiquefimperfmilta ,
Cubiinftarj vehttra-
glii) Spbarx configurentur reSiU! nova pleraque, qua facili ne-
litii, impulfaItvifimo, contraHu velipfodtmovetur, utiqua
'1 ftimefiit.necquo con/ifiat babeat, hverrit domum ftiam
vihi Evmgflica ,nontvertit j ttialeob id licet^ olim attdierip
Miptvapulet
7etUS, quem (amen Ö qui incufamurftquiin-
t«r ί·!()Λλμα ejit!, ut maxime Itterarium, in vitam, tr-
'l'imniiim maximo verfiom pejpma tran!ferente!. Sed unde

'h dripuit, Μ nos ricipimtis , hoc ejl, de diveUicule in vi-
ew,

j^obembic W/ (aecfaenbe&e faetBe
•fSyuutflö/ nu in De fefde maenDt öettettem

«

Jj Μ Ommeren ende andere haer Hoogh

i/??· Gedeputeerden tot de faecken van de Zee,
Vergaderinge geexhibeert, oock
vcï-
rén cr ®""hetadvvsvan de aenwefendcHee-
Adtrt «yt clerefpcctive Collegien ter

fomf Vrieflantnochabfent Jjndc)gc-

luW «ïefes, tot voldoe-

ticà ni L ^ Refolutie van den ƒ« en twin-

Pfonnfr ^*· '^'l^leden, genomen op de memorie pfte
GhM. vaniie Heeren
fVefierman ende Aitnema,
ende Refident reipeftive der Stadt
^mZ ' , raeckende de verfochte

midtlgadershetJ<»i/<rmf(»t van
den"' iii lïaer Hoogh Mog.Refolutie van
mention"""'""^'"'^®'· Welver maendt , breeder ge-
^aerop ghedelibereertzijndeisgoef
v" De^®'^®^" ' ^^^•'eReviere van de£/w

voorvry endcNeutrael gbehouden fai werden , tnitfga-
dersdeCapitcyncn ende CommilTìevaerders van de- .
fenStaetghelaft, lìchaldaer van alle
dadelijckheydt te
abflineren ; des dat de Heeren Burgemcefteren eö Ra-
den der Stadt
Hamburgb voornoemt gheobligeert fullen
wefendevoorfz,
Neutraliteytende vrydomwoot de Elve-
ftroom
te ghelijckvanden Coningh van Engelandtte ver-
foecken ende te obtineren, in voeghen dat defen Staec
ende de goede Inghefetenen van dien, daer omtrent
feenemael gheruft moghen worden gheftelt. Ende wac
belangt het wffrfi verlòeck, byde voorfi Propoficie
ghedaen, emme namentlijck tot verhoedinge van
't ne-
merair opbrcnghen der fchepen, als die na Neutraele
plaetfen varen , een feekere fwf ende re^/enif»» te bera-
men , waer nae de
Zeebrieven ghedreiTeert wefende/ou-
den behooren gerefpedleert te werden, en de fchepen
ongcmolefteertgelatenjlsgoetgevonden ende verftaen
dat aen die van
Hamburgb voornoemt ofte der fel-
ver Inghefetenen , ghepermitteert fai werden te varen
met vry e Coopmanfchappen op alle plaetfen , felfsop
Engelandt , midts ghemunieert ende verfien zijnde
metfoodanige
Zes imi/fnendeCertificaiienalsin het
TraSaet de Marine tuflchen den Con'mghViaSpaengiea
ende defen Staet in den Jare fiflienbondirt vijftigh ghe-
maeft, breeder ftaet gheexpreffeert : Des dat daer van
uytghefondertfullen blyvende foodanighe Waren als
by Placcateverbodenzijn; mitsdatde gemelte Hee-
ren Burghemeeftcreo ende Raden der btadt
Hamburgk
geobligeertfullen wefengelijcke verklaringhe hierop
van de hooghftgemelte Coning van
Engelandt te verfoc-
kenendetObtineren, invoegen dat defen Staet en de
goedeinghefetenen van dien , daer ontrent meede als
vooren t'eenemael gheruft mogen werden geftelt, toe
j wekken tijdt toe defaeckevan deier zijde oock ghe-
I laten lullen werden in den tegenwoordigen Staetj ende
ial Extrad van defe haer Hoogh Mog, Refolutie aen de
opghemelte HcerenGedeputeerden van Hamborgh
verhantrey kt worden, mit%aders aen de gefamentlijc-
^ ke Guilcgien ter Admiraliteyt to^hefonden , om te
' ftrecken totderfelvermerigtmg. Geparaphecrt

Joban de VPitf

Önderftont accordeert met'tvoorfchrevcRegifter
Geteeckent

N.Ruysch,

àlifoo ben Conftigg ban Engelandt, odgcBoocËcl·
öecii Waengetoett/ aenùen'4imbaffati«uc Gogöaöt
tetiecflaenggegeben/bat tipnaeejcpicetfe ban feec;=
beren tgbt aen be Cnggelfcge «ae&anggensi ^iec te generar
Eanbe fittenbe / felf$i gaet onbecdoubt foube boen bec^

anben fn <£nglDcIanbt jgnbe/ bebolen faten aen befen
,;§taet. 3@ccbenbe in €ngelanbt gebteet{it / obec öet
quaet en flecijt tractement bat
fjate «^ebangenen tiiec
te Hanbe fouben toeberbacen / baec not&tansi Det
contratte aigler ggefepbt t»iecbtb)aecacgtigie5ün/
bat /nameli)ciibeboo;f5 ^Eüebangeniïnagefegentijept
|ban<tEiebengt)en0/ toel/ enbe met goebe eetbare fpüfe
' enb;antb toierbenggetracteert / aliï bolbomenttgcfi
gebleetfieni»aj$/ enbenocEibagelöf]cbUet6 / enbe (n
g{jeenpleetfent«inbetflWtegl)enfesiluyversbaegl)0/
etibe fommigtie tegmen fcven iluyvers
} enbe toat bare
(ogerfngge aengintb / bat be felbe <6ebangen$i faten in
beguamel^amerjS/baerboo; bcfen / in ben iSpaen»
fcfien beel grooter gtietal ban ^iebangen ji/ ie
eenjïfoobeel enbe meer güefetenfiabben. ^et abbgif
uan be <$getommttte(ben ter ^bmiralitept / tDaj$ tot:
beclolTingge ban befer s^btjt <aebangen0 in €ttgelant
fittenbe/enombieinbipijepbttefienöerflelbt/ bat na
(Sngelanttoterbegefonben/ inbilfgenticeenbequacm «ecom;;
enbe habijl petfoon/ toel enbe beöoo?l0c6gijclnpruf
eert / en üoo?f(en ban een lijften uan be aEngelfröe «©e» tm
banggentf giet te £anbe fittenbe / ittitfgaberiei baer ne« ba» «>
ben^ 0D«munieert met Mifame ^ocumemen en«


-ocr page 525-

ξθ6 SAKEN van STAET

166S

te becflaentoteen hoofdeiijcke wiffelinghe, qualftcpt
tegen qualftept/ enbebe te(lecenbe/ geiütö tuffcOen
g^ecfbilifeetbc natiën altooii oebjupcfeelflcfttoasi gfte»
toeeft/ batbfe fjacettbettept foube ntogen Beftomcn /
tegensi 0et betaelfngöe ban beijoo2lijt& rantfoen, 't fp
baiieenmaendt gagte ofte artöerfintjï/ fulticbat ben
boo;f5 pecfoon onbec beconbuiteal^ boocenbaec ober
foube fionnen (onbenieten.

^efenequitablenboo^ftacO al mebe na aUe aen te
inenbenbeboiren niet^onnenbe b)ecben ggcobtineect/
bat ban noopenbe fiet tCcactementbanbe boo^fcy2ebe
overfchietende iSebangebjï/ eobe om ban befe sijbe
gerufl te fionnen ?i)«/ bsitbe felbegftebuprenbe {jaete
tapatibitept naec bif)oo;en foubcnbjcrben getratteect /
foube mogen conbenieten met ben geenen beiï befioo?t/
'tfp met Bet beïfojgen ban koft-penningen ofte Ie?
bensì onbecgout/ fuloe ηΐίί geboegocljjtfip foube 6on=
nengefiötcben.

^ie ban be ^bmicalitept jgebDen ten felben tijben
ooth aen gaec i^o. iBog. bectoont/ bat aen fiaec
€ollegien in p^omptiji bienben gefucneect
1 alle be pet:-
ningen bie nocfi refieecben tot fupbecingebanghedane
petitie 5 enbe göeb?agen tonfenten tot becbal ban be
ggebane e)Ctta02binariffe eQuipagte befejï loopenben
enbe boorigcn ^aetif/ bieten refpette ban bc ejctcai
ti?binati!Sgeeleöenf£fiaben/enbe fpiutnge ban
bt=
l^ocften / met ben gebolge ban bien / be gemaetfite
laflen nieten fouben fionnen betcpcfien/ bupten't
loelcfie getalbecepbt^ ingefiomen enbenotfi teber-
matgten jStgeepÌ^boIclt bantiaet atlitetdaUige ^ol-
bpe niet fouben fionnen bJo;!bcn betaelt / be gep20)ecf
teecbe fes cn dertich iSrl)cpen boo? 0et aenllaenbe
3©intecfapfoen niet in ^ee gea?ac6t enbe geliouben
foube fionnen tooiben/ geene Jlebecantiersi bolbaen/
noti) be ingeballe fcgepen aengetafl/om op t Boo^iaec
nabecepfcö becfafiengereette toerbengebonben.
felbe leeren «©ccommitteerben ficbben ootfi
;f'X.giabbifee«/ raetfienbeftet becnieutoe enbe ball (lel-
metzaie Ienbec®cactaten ban ©^eebe enbe ©^ientfcfiap fiiec-
beboojens/ tuffceen befen^taet/ enbe bie ban Zalè
gemaetfit met ben ^jinte Gailan,|gout)enbeboo?een
gantfcft noobige ertbe bienflige faecfie / foo om be Com-
mercie ban ben .Staet te eïtenbeeten / als be Engel-
fche tegenboooibiiö ©panbenban befe atawben/ foo
beei immeri mogftelijtfiiiiteincommobecen/ bat op
begliegeben aenlepbinge/boo? oftban biegenben
toelgemelben ©lince üailan met ben felben beinieutot
enbebafl ggeffelt toiecben be €cactacten ban bieebe
enbe ©2ientfcöapl3iec beboorenif met bie ban Zalé
gemaecfit/ enbe onlangQjci aengebangen te infrige-
nn/ enbebaecinneoocfi becbat enbe gecomp
?eêen-
beect be Stebcn Tituan enbe Arzyia, mitfttaebecii
'tgunttopbetii onbec öetgebiet ban ben ftoocRgemel»
tttt ©?tnte mocötetlaen/ baec toei)aecï§oog6il9og.
fouben fionnen inftcueten enbe emplopeten benCom^
«tanbeuc capitepn lan Gideonfz Vcrburch, tegen«
tooo?bk8 inattuceiemplopban benjStaetinbe Mid-
delantfche Zee jjjnbe/ baee inne tot fijne affiftentie
nemenbe ben eommilTacii» Uth tot Cadix tefibecenbe.
«flufw' ®e <0etommitteecben oanbe 9Sbmicalitept jijn
gebfmitteect ben veerthiendenjsobcmbet/ fiebbenbe
geabbrjfeertbeöalben 'tboozgacnbe/ batmen tegen't
booj ^acr foube toebet in ^ee brengen twee en feventig
tapitalefcftepen/ entwaelf #cegatii maeitienbe vier
cntatDtigfi bej^alben omrent ttointfggbp

ernce
SVBi

aiei«

veertighfcljepen.

ailen be Coopbaecbecisop Ooften enbe Noorden
bjiert toegeftacn om upt te loopen ; €Do£ö met laft om
boo?benieftenjfeb?uacp toebecin 'tEanlitte jijn /
om (iet bacentbcltfi ban biebec te fionnen gfieb^up^en
opbe©lootban«©ojlogf). 3^(ebanZeeiandti)cgeecà
benfcec/ batoocfiOaecmocöttoojbcntoegeflaen öooi
bien tjjt {jaei; CoopbaecbecS te laten gaen om beWeft
maec fuif); isS niet goetaOebonben. (Cot Bet Kruyflen'
inSee tuffcljenben eerften ©ecembec enöe bniiaet.
ften Jpebjuarp/ iSgoetgeuonbeneen gBctalbanfcsen
dertig ban be ligfle ft^epen / too?benbe twintig aitöaiii
in Zee 3önbe / baec tegensi te BupS bectoagt. |ct tcjlo
renbebootöbolcfi göebucenbe ben gantfcfienbjintet in
bienüteftouben / biiect bebencfielijtfi en al tegofiba»
geoojbcelt.

gn Texel toietben in befe tgbt toebec eentgej®attOi
fenop'tfcöipOoilcrgogemutincectBebbenöe/gcöaiis
gen/anbere gebannen.

(Cot Groeninghen jgn ontrent galf ^obemBjiinw'
aengfiefiomen beei (Ccoupen bie op be Bloot biatenge:
toetfi/ foobatiict^taetfii>e3leo8ettotScheemte in^'
Oidamptfeec toenam / enbetoietbt toelnooblgögöcniirtj
acöt ben ©panbt in Wlnfchooten, HcyligherléeentK
Terapel(altüaetfp ftaecftabben becfcyatift) aen te
taflie / en notj^ booi be aoiintec te becbjpben. |Bm
fiijatfibeel ban groot ggebjetfi aenbjoobtenbefoubt/
oocfiflerfte enbeonggcmatfi batfpleben/banbat
fiaer alle paffen toarenafgljefneben / bat^aer boKd
toel op be gelfte faoad berloopen enbe becfmoltcn/ ma»
niettemin faggmenbatfe ficDmaintenecibm/ent»
batfe ban Terapel eene paffaoie fiabben nact Winfcho-
ten,enbanTerapelnabe
€emSÌ 0fMuxifterlant,be35if'
fcgop felf lag tot Meppen en farnecenbe toat Bp motfit.

0!« Over.Yirelenbe<iDiaeffC0ap ZutphenfiieltflP
OOCfi nof f) in be ^tebefienjf Deu tecom, Delden > 01-
denzeel, Otmarfen,enflnbece/ befcftanffenbebiJ^W'
fen Almeloo, Keppel, &c. Wildenboer b)aS Han W
(iectfi / enbe bagelgifijs bcebcourffenenbeptonbctin'
gen in Sallant en ontrent HaQèlt. é$gnbolc&l(ep o5«
nu enbe ban inbeiBeperie/ binglienben<t^ca(fbati
Auvergne foo aijf Bp ban Maftiicht ^uam / WM
ftemrantfoenerenbebooi vierduyfemgulDcni.
fepbe batter OOCfi éSpaênfcge toarentip beptw
'ttoeltfi eieteualjjfft tolecbe gfienomen enbe aen «
;Spaenfc8e3iml)affabeucgBeBlaic(it / bie fui» «nw
bietgeiöcfiefilachtenertufeerben/aWöatterbe^pafn·

25pBanüi biergciijili anttoooit caf

s.

bej«·

45enecael banbe 55ourgoenfcBe ®toupen inöleWi]'®"
éSpangien/ Bierfilagenbebatmen bebawifi^^iiS
aennam bert ,$olbaten enbe obetiooperiiba«»iO»™iS

bat/ttamentlücfi meneer^ m
toaecfulugefcBiettoaif.

®?oebitö toaü! B" ongBelutli------ ΜίηπικίιΛ

benjongBen «BÖn <©?acf tot Dieren bie
enbegebetBtgeraeffite met beni^eeceba»» Langc^i·^
te boet enbe met Set Sappiee/ hwibenw «

®compettetbanLangeracfcmetbento<liae» «P^

too2ftelenbe/ meteenïPiffoolbooifcBotett/ foow·»^
terftom boot bleef.

gn befen töbt maefttemen
creues, nieutoeiicBtingljen fecoucSban

enJtuuenboigö / booitibeoHbeSBfllWei^·^'-^»

be tetonfen/ tefiJÉCiibe booj De Colleoientec Mömi' jöiebanöeOoft Ind.Compagnie/maecBcatehondm
talitcpt tjim «töanben teflellen/ Urn boo? ftp öen
ienvier. |Benmaechtc(iaetüan bes noot Jönöe/batr
CoiUnah 6lacïbl0c6clöch fionbe nionfitmn / bat ienbobennocötwinughoelucBbooiUbeniacctefuC
De boojfcflicbe iSDebanoiienjï oeefieel anöErji
Mm i feonnenboeninijupcen/ boojbiebanbe iüömfcalL»

fuUenbe jgn hondcrtvier endetwintigh^thenfn /
toacc ftp ban notö bectoatfjt toiect oe ©loot w
Vranckrijck in ca0 ban tupture Lp bie bon befen «taM

foube boegoen, ®ot onberftoubt banbe ^ctai
macijt epfien jwaelfmimoenen^, botfi alfoo be ©io«

ben flcttactecct/alsi fijn ilSajeftept qualöcö enbe ma-
UtteufdpcH tuasS aengebjatgt ge)»eetl.

«®at bcn felben petfoon topbecsstn lafl toferbegDe»
geben/ Dat{)p onbec bebicectfeenbeconOuite ban Den

ïgeec SUmbaffabeuc Goch al nocö foube Oebben aen , . _ . , --------------

tefiouben/ batfiin iHaajeflept tjem gheltefoe te lae- ji}«gantfc|)elaecboo?metinEcefoube jjjn/fionte
ten betoegen tot cene generale wiffelinghebanbwbec- 1 oDenomentUO^ben opnegenathienmillioenen ,03«
fötiï «©ebanoöenen/ oftcfoo fijn jnaajeftept fttecinne ; bpnocft cpffcftenbe twee miilioenen btemcn te Soa
foubemogDenblöbenbifFtiultecen/ batbangfjeltefbe UBeiiomentoasiljpbeeetlle eguipagieban be achten


-ocr page 526-

cn ο ο R L ο G Vyf eHvkm0&BöècL ^ 507

Jiill DP tJÊ feventigh duyfent JKan. tt 06« feftienden
öaft gelleit / «οΦ 'Irie duyfent ^tüf
tferjtS te boen
" Boinci/waec tt·®" geenBpant öatiöe al tten©lf-
ffi öi) / fnöcmeti becnam bat fönbolcö ban vyf cn
W nti'' duyfent tocl
tat op be öslft iwast becfmolten aiji
rtf fcpt t"^/ gaf ocooten moet aen ben ^taet/ baerom
rncntemfn boetcg bepn te maecben banbe alifantie
mettlCHÖCUt-©0?|lbanBiandenburgaItan?t0t«fflccf
fl imcftomcn / en bie fjact jtont om Orfoy boebcc te öeö-
bfn / c" nocötan0 bolgeni alliantie niet mecc alö twee
duvfencnian
totaffiflentic· foubegeben. (€otbe felüe
onicupmiiigc toaecen foo toei
Zeeiant cn Vrieflant, al$s
Hoilant ongenegen / ^oebjeleetfibaettoetoasiljoope
rtjUtii / nanicmlöcB tot {jet geben ban be twee duyfent
men acnbceené/cnbeontcupmfnge ban Orioy aen bc

iKeutboifielijtBe lEtntflccjSfienbe
Dffe berUoclfng/öcbben ben dertienden ing^egeben Det
iolijentóiBfmociefl·

Ho. Mog. Heeren;

NAerdien airede den τ/Μιηνίο. defe maendtde
difïerenten , fonderlingh raeckende de twee
bewufte pointen,waer op de handelinge tuflen iyn
Keur-VorflclijckeDoorl. van Brandenburg, en U Ho,
Mog.duslangvoornamentlickisaengekomen^enoeg-
faem waren ghevonden en -wcghghenomen tuflchen de
Hecrcn Gedeputeerden van defen Staet, endeonder-
fchrevenMiniftersvan fynKeurVorftelijckcDoorl. tot
wederfijts vcrgenoeginge.

Sula dateer nietenfchort, of de voorfzhandelingh
kdde konnen werden vaftgeftek en gefloten.

Ten ware dat de voorfz. HeerenGedeputeerden had-
dengoetgevonden hunneHeeren Principale voorlice-
nen daer van kenniffe te geven.
Het welck fy beloofden op
't fpoedigfte te fullen doen
enaenhun Miniftersdaer van fonder uytfteltelaeten
toekomen der felver Refolutie.

Soo hadden fy Miniilers niet verwacht dat men haer
ter deferuyren toe fonder eenig befchey t foude hebben
ken fitten.

Veel min dat men haer noch foude hebben te lafte
geleytjgelijckhentevoorenkomt, alsofiy Minifleré
naerderfyde de fake ophielden,

Daerfy echter niet en weten datmen van haer yets
meeralsfyghiprefenteert hebben., met reden foude
hebben mogen begeren.

Ofte datterecnigh diiferent open gheblevcn is, daer
over men haere naeder verklaringh fou hebben gedefl-
dereert.

Daerfy oock niet anders en weten , alsdatdegecon-
arteerde middelen de heylfaemfte ende de bequaem,
feiyngheoordeelt, emme daer door defen Sraetniet
alleen voor'tteghenwoordighe te redden , maeroock
voor 'ttoekomendc in welilant te coniêrvecren>fonder
aenyemantwiederuitevanfynVaderlant, ofdeghe-
®^™^welvaert ter herten gaet, eenige offenfie ofja-

... oock verders bekent is > hoe veele ende groote-
ujadegemcenefaekeaendefpoedigheytvandoehan-
d^nggeJegenis.

wer men oock weet datfyn Keür-Vorftel. Doorl van
totdagh teghemoetefiet,UHo.Mog.entlijcke
Tcrklaringhopdeghedane redelijckevoorflagen, om
® met U Ho. Mog. in nadere verbintenis te konnen

'ètten.

Ende daer men eyndelijck by de droevige experien ·
je neeft bevonden wat voor eene fmertelij cke fchaden
^^jn btaet daer door is overghekomen , rfet mm
tui ^"r- fluytia vun ten reJelyck Trnc-

"W^rji/iin , mair de felve
""" lii'r tie eftn indi ujtgefliU biift laten

onfcT Keur-Vorftelijcke Miniftersby naer
tenbikk Provincie,ja byde geheelGemeen-
"CDben befpeurt eene
tendrtubtighe ghemihmlnjdt

j om in eeneii naderen en vaftcréh bant vàh vrientfchap

'met lijnK^urvorftelijcke Doorluchtigheyt te mogen .---j-.-^·

iftaen.

; Ende dat fyMinifters niet hebben konnen onderla-
Ì ten, haren Heere ende Meefter daer opeenichfindts
te verftaentegheven , hoedatfy deghemoederen van
j dcfenStaetjfy defaeckenfoodanighgedifponeertvon-
. den , dat nae alle apparentie de voorfz handelinghe m
' korten d^hen hare richcigheyt loude fcomeri té aflë-
jqueren.

I Maer fy hebben nagaens onder de hant vernomen eri
bevinden
't eenigfints in der daet, dat defe fake nu eeni-i
! ge dagen herwaerts feeris gealtereerti

Waer van hun dé oorfaek onbekent is.

Moetende de fekerhey t daér van uy t de efïeöeh blij^
ken.

Doch foude daer van niet te twijfFelen zijn .wanneer
het waer is, dat men niet alleen foude beginnen fwarig-
heyt te maeken, omme de genoegfame geconcerneerde
falutaire middelen, ten belten van defen Staet voorts tc
ampleftcren,

Maer oock fich onder de handt bemoeycn fyn Keur-
Vorftelijcke Doorl. by die geene, de welcke geen ken-
niffe van faken en hebben, in
uerdecbtigbeyt ti brengen, éf
àfby't trtit defen Stm niet recht en foude menen, endtfets ênbe-
baorlijc^ pretenderen.

Daerfy doch als eeti out Bontgenoot en Religioni ·οιτ·
want j geen andere irificht noch intereft oyt gehad heeft
noch met redenen hebben j wie als'twelcke tot welftanï
van defen Staet is dienende.

En daerom veel eerder van zyn reght en intreft heeft
willennagheven , alshetfelvcby defeconjundtureten
vollen begeren.

Gelijckfy Miniilersoockfinceerlijck verklaren kon*·
nen>geene andere ordre ofte Inftruftie te hebben,daer·*
omme 'tfelve in der daet oock alfo te bewyfen,

Endewaerommedierghelijcke gbeinventterde nerdagt·^
heden
de voorfz Mihifters te fmertelij cker voorko-
men.

Alhoewel hun het felve oock niet àltévreetnt en
dunckt , wanneerfy maer herdenckcn
bie v/eynigdat
men geacht beeft de goede O fficien de
wclckefyn KcurVor-
ftelij cke Doorl. voor 'denOorlogh , foo wel met de
Kroon van
Engelandt, oock met den Heer Biffchop van
Munflcr, tot voorkominge van dc opgevolgde mpturé»
Bloetftotting en fchaden, met allen ernft heeft gepre-
fenteert aen te wenden.

Ende of fy wel niet en gelooven, dat de Voorfz altera-
tie van faecken, alfchoon diegheÜjck de voorfz j isin
derdatalfowaerfoudemogenzijn, lijnKeur-Vorftc-
lijckeDoorl.grootelijcksfal verfetten, omme daerom
van fijne oprechte goeder intentie» tot bevorderingh
van den gemeenen welftant, yets te relafcheren.

Wel wetende dat diergelijcke veranderingen nietib
feer den Staet j al wel het ongeluck vanden tegenwoor-
digen confufen tij dt, is toe te fchrij ven.

Soo achten fyMinifters nochtans foo wel ten beften
van defen Staet, als van fijn Keur-VorilelijckeDoorl.
ielver feer dienftig, dat hem tot voorkominghe van alle
finiftre impreffien van 't gepaffeerde, fo wel als van den
tegenwoordigen toeftant der faecken, mondeling rap-

port werden gedaen.

Ende dat fulcx by fijn Keur - Vorftelij cke Doorl. te-
genwoordige aenkomft in desfelfsCleeffche landen,
dooreen van deondetgefchreveMiniftersghefchiede.
Ende dat ondertuffchen de andere van hen , met hel
voltrecken van het gehandelde voortgaen, in hoe ver-
re UHoogh Mog.'t felve mede aliöo foude mogen
geheven.

Het welck fy minifters niet hebben konnen onderla-
ten U Ho. Mog. mitfdefen dienftelij ck bekent te mae-
ken.'sGravenhage den Novem ber,/i/f «Vniii»-.

dertvyfenfefiigh. ,

^ultx ta)feet bp öaec lio, iBog. Immers bp be l}e»>
tenbanHoUandtfeec quaigc^gfienomen / Inronber»
Iieptbattecggereptbriectaljï ofboo;'t^bfg6 ^uptett
banlKf(aUUnt<e/mentienit^o;lQg6etifï{iabebanbfeit


-ocr page 527-

5o8 SAK EN van STA ET

Babbe 6on«irt jJOOiBomen/ 3iji)iie notofc twt ùefÉtt
^taettoiS ip: alliantie n»ct Vranckrijck) in macöt
cnbéaenfiertbpbcigeec Kem:-®o?(l niet te öecgöei
iÖcBin/,e»tiettatIien25iflrcÖopnKt fotJtie Debben
laten om fiiti B«ii:-©ociit'Ujche toat ïjp niet
Daööegslatcnom©?anc&cöc{».'©iejSfp üe felöeHStni»
(iecsi öblfoeet öen om'tfelöe J^emoji ael toebec y» te ttec^
toert toe» ften/ cnDenaecöaecteneiiwn: nocl)tansip?efemeteni
toS' öe tiflttoeiïecsöötiiee» nieuto piofect bat? €ta«aet
fouöe too?bcn op papiet 88eü?acl)t enbe uptgl)eü?lffclt.
üKaei; bat facftmen toel te fuUen 30« toan langöeti
tcatn/ baant getfoube tecftonttoebecom fubjettat)»/
omöp
Hollandt enbe Zeekndt bie onüjtlUtD toacen
om
Orfoy teontcupme»/ otoecsenamen te öjecben/
becBalöen toai 't bat ben ücec
Bkfpyi otnaö om {jet
te (apporteren aen ben öeuc-©o?(l / alS een
faetfie bie tnepnicD appacentiegabt Dan fu;cej|.- ^e
®0?(Ie!Öcbe
Lunenborchfe Envoyè Moller, gaf ben
fefthieoden acn be ©ecgabetingij te be?1lacn / bat
!)et
nocljtanjES fön ©ojftfoubeaengljenacm 31)» / "at
OOC& met fijii Itteuc-Bojfieljjche g^oojl tpotjjt Xntt-
beneftedaoten/ enbe bat öet fijne/ qiiel{jtUfoMbei;bat
ban
Brandenhwreh foubeRonnenaaen. g^jtgaftoibec

«©iéUan 'tCQllegie t«E Si&mtcalitepi tot Rotter-
haiicap.datn 61aec()benin'tBe0ljinüatt befemaenbt/ öatöet

Rotterdam geeUoeti bOO? Capitepa Quiring
luciit vanden^erckhof,
«rtbB göemortteert met acht en
vcertidifiuc
&ert/ foo metaeì aisi pfec Canon/ boo?
be Quabe toeficDtber S.ootn[teben in't uptseplen ban
'tViié,toaii l)e£onBcluiiu/ 5önbe baec pan niet an»
beris gijefalbeeet àlsi Det fcöeepjïbolcfi/ mitfgaeberii
fes ({utjcften.^Canon/ enbeeenicDtoubierc^ban blep^
netoaerbpe/ toaec mebe nu,ban bcfentobpenbe^are
ban be fcfiepen ban Dacen reffane toergaen / genomen
ofteberongelucUt luaereit vijf capitale fcQcpen ban
(@o;log/ metalleljaecHoflciiicltemontuecen/ fnboe«
gen bat fp fonbet ëj;trao?binarisSfubfibtcno)itiequaem
foube3ijn/ oitime (jct b^erch langer gaénbeteDouben/
ofteöaecaenpaertinbe geo?bonneetbe egw(pagie te
p^efieren. men'tgemelbe CoUegie gAeréftribeert/
batfetenrpoebiclgflen {laeci^o. iBog. mllben laeten
toekomen be tnfojmatien bp Ijun albereptSi be&omen /
bfte noci) te bekomen/ raechenbe be Slootfliebeii/ boo?
«örnimi toeltfteïsi quabe toebecfigt Bet fiBip berongelutfit toaji,
ban zn· j^ao 't CoUegie ter Ibmiralttept in Zeciandt quam
liSiofif twaclfdeaeen jTSiffibe gefcgjeben tot Middel-
oire^ie burch
ben derden befesi / Soubenbe in effect / batfe
Dan jsot Bare Igo. JlSog. HSiffibe ban ben feven en cwintichftcn
innmffrr^obembecleftleben/ bcneff«ns Coppe ban be naiffi^
tam beter mmiralitepttot
Rotterdam, in bate ben vier
en twintichiÏenbecfelbermaenbt; al^mebe
eenigge
fiplagen toel ontfangljen/ enbe met berteonberingöe
gefienDabben/ goeopentljjc^ beCoUegientei: ülbmt'
talitept tot
Rotterdam enbe Amfterdam fic|) gabben
betbenaenmatigen/ onberp^etcictbanbe beert na't
Noorden ende Ooften oocfe open te (lellen bc ©aett
nae alle
Wefterfche iSartieren/met fulcöen bjift/
bat geteene CoUegie ^cten banpermilTie toajSber;
leenenbeomonbecget reffo^t ban Bet anbece/ goebe>
een te mogen fcBepen nae
Fortugael en allecBanbe
^laetfenenEanben baec omtrent gelegen j Cnbe bat
bit biegeenebJaecen/ bieopbe minfie fufpitien ober
anbere quamen blagen/ meeft op geeti anber fonba^
ment/ ban ban Booten feggen/ gBelöcBnoc&onlant)c
gefiBiettoas/ baecbeaenbjengeriitentfioone gBeftelt
3t)nbe/ nietsi BabbenBonnenbebJjjfen j enbatbierge»
jöcftelilacBten gfiebaenbJietben/
omalfoobeeerfte te
toefen/ enanbecein Baece recBtbeerbigBe&lacBten te
piebeniecen/enbebefelbealfoo b?ucBteloo.« temaften/
allesi op Bope ban eenige ©egotiatie aen ficB tctrecBeni
^atiictoocftfeergBemeentoas/ bat allerfianbeftBei
pen/ ottöerpjeteictbante barenobecbe
Watten,Bet
Aincniander,enbBanbece gaten uptltcpm/ gelgcB fp
fulc60 notö bien bacB Babben Booten feggen / enbe be»
Ëenneijtban een^cBippet ban baet Bomenbe / gebe^i::
«eert nae
Bordeaux, botft boo? Engelfche Commiff^ie
baerbèü^op'tjPiac&e.trtZedandtiH gebjeben/ 30nbe

tbJeeanbêtefcBepenmetben boojnoembe mimn ..
t'famen uptgeloopen boo? be boo?noeniitie (gnffi, ^
CommiffiebaerberiigEnomeni bat Baec fiacr bn
fionben betfeecfeecen/ bar η
p·^ h"'—-"-

Baere iienniffe binnen B«nne «1To?te enteiecöc nS
lereect/ enbe berBalben berBlaeren moEftcn/haV ;:
booitaenbiecgeliictie bjpbommen aenBaer feoo»ltZ
niet foube fionnen bjepgeren. ^e boo?noembe MinZ
i0ge|ielttnBanbenbanbe aentoefenbe fóeeren «S
committeerben uptbe cefpectibe Collegicnterltim '
talitept/ omteabböferen.

^(J0?abbÖ!5uptbe Sontbanben eerftenbCfcebaH®·^
ben iSefibent Le Maire, Babmen batbe €naSS
metachtienfcBepen enbe twee iftitfenboo? dotten ""
borchtoaecenleggenbe/ enbe ban baet e{i{bu£dth&
met Baet licBliefcljepen/ enbebe ÏSitfeaBet CaZp
be6cupflen/ alle^ opbattenbe bat in ofteuptoinait'
batbjpbetii be SooóbactbpfcBepen befet ïanDen in
beSondt enbe boo? Coppenhage leggenbenictlanoHet
toilbcn toacBten/ enbe foo bie boo?(itngcn/ bat be
CngelfcBeeenen ongelco^ötBen bupt foubenbingcn/
al0 Jönbe baecontcent veertichingetalle / enbeflaen-
öemetbeeetften Zupbcn toinbt nocB toci vijftichte
bolgen/ bat BP ïSefibent/ toat Bp oocb bebc/ Die
lupbenniet geen tooo?ben langBer Bonbe opüoutitn/
enbe bat B
p tot anber^ te boen niet toa^ gciafl/ ooA
batBem opallefBtie b?ieben baec ober èen
'tCoKegfe
ter 3ibmlcalitepttot Amflerdam 0BefiB?ebm/ nfe
eenb}oo?t geantb)oo?t/ becl min joope geggebcn
toiett/ bat albaec Conbop foube Bomen tot affiae;
linoBeban foo een inloot fcBcpen. 3@aer op Qebdf-
beceett 3t}nbe ban'tboo?f3/ isiBenni(T£ g^eben am
'tgemelte CoUegie ter 5ilbmitalttept/ n]et betfoitfi
enbe begeerte/ bat Baet Cb. ηοφ metbe e^rlie po^
eenbenuoo?noemben meftbent toilben nottfttettn be
02b2cbpBunt0t a^aeUngBe enbe gBelepbè b^c Oog?i5
CoopbaecbpfcBepen sBePelt Cnoe issootft cjtttatt
ban befe Baet ^0. iBog. ïïefolutie aen ben feilsn
iSefibént toegcfonben/ om te ftrecBen töt ftim na*

^^%^ènBàbbealBiec geitabt be^fit/ baercpiiQfic-,^.
boicBt ben <!^o?locB te 3@atet eerit, baec naer te Iati· u
be. tiltaniS quam Neptunus Magno tellurem per·
eiitiens tridente, boenbe aen Hollandt, Zeelandt,
VrieflandtjStadtende Lande een onuptfpjecilttlÌjtti
fcBaebe/ biecgelptBefebectBet ^laet vijfthien hon-
dext ende feventich niet toaj! gfieffen / enbe op 05 tefC'
Beboen toasi gebolcBtBetbloébfcg enbelangpucptfi
^paenjJ ιφ0?ΐ0£Β.

, ®an Doccum fcB?eefmp benïgeec ΚίίΐόοάκοΠ'-
ι (angB^ïStaetCienetael/ nu Secretaris albacc/
ban in bolgenbe manier; ^at^atutbacB'^Q^ox'^,^"'
vijfden ®ecemb?iii sönbe nieuto USaen enbe ^pjinS'
bloet/meteen NoortWefte ftorm «ieutóeflDi/ci
toateciStioot ópBetBoogBdetoaji/
batbanDriefumcr
Terps-Dijclcen aftotaen CpUumeniji bJatenoDttw
twintich gaten itigeloopen / enbe op fommigfie pw"·
fen beZcedijck gBeÖeeltoecDgefpoelt/ boo?DciJo"«·
bal ban Bet toatec : bàt be geBeele Collumerzyi ma?
toecBgefpoeltenbe een gat gemaecBt
fefthienafevcn-

thien vademen biep/ fOO bat Collumerlandt, B^ro-

meriant, Acht Caripelen t'eenemael oberbettiipn-
benmetfouttoater/ enbe met fulcfien pflï^^j"-
^tabtDoccum quam/ bat niet te fegae"
toaceiiberfcBepbeBupfentoefBgefpoelt/iientiöïï

be25ee|ïenbpmenicBteberb?oncBen.Ooftdongeradec

toa#iiiebenietb?p geloopen/ toant ban
totOoftmahorne BabbcBstmebe BootBoöitöewBS
Ben göeloopen/enbe beel ban bien toetBe^
Bupfen om bette getoo?pen/ iKenfcBif

geBeeltoec
geiQi^etbe

icti

ettbeg?oote fcBaebegebaen/ botBfoo

toelinCoUumerlant. 3ien Wierum enbe NetoW^^

kentoasiooc&f(?og?ootenfcBabenietaengetoen/«

wirternieutobeböcöte Hanbentoacen oo(B
loopen / enbe binnen Doccum toaii bp be ,
poo?tbe geBeele
Lijnbaen aen't2$olb«c£h P^l

' .....^Boefpoelt / enbe't biepfie ban beO^

Mokbuyerengeiieel bol %


-ocr page 528-

\

en OORLOG Vijf

'e Boech 509

en

h„ noduieenu! ijooj lie^Mpfen een sScBeelü (loöt gfie»

e Lviht / oatKC een pacct 6an inlegsen / en 'ttoatec op

/ en

«ne ottccbaitt Dan bf Zijl neben'toitöe toagttjupii drie
• ftcatcnt'cenemaelin 'töicpft uptgefpoelt/eninDen
iÜ.iUrcn'tDuPS't"'®'^ aenfulcfien Decbeeclöcfiengat

' nrt cnDc fttaet Oaec anttent/toasi fulcöen fctiabe acn^
Uncn Dat nneutoliji te geloüen (iont. Φε Zijl tot Doe -
SaDDc mcüe
ïjectcul uptgefiaen om op8ljeö?iöcn te
· in fuwma ölectfi öat baec extreme fcöabe toa^
ìTJrnm m alles ölaecfiBönlijcö tefien/öatOoö
S lantia met toojne oöec on.ö toa? ompeechen. (€ot
wShtoaiS ijetNooiderhooft of l^aUcntot aentte
«iinoorcmeclitoeeeefpoeit. ï®eBalbe<i5deteme tian
h Hiid üjaö Dietgclijt fngefpoelt.
^ijnDc Ommelanden sönooc&eenfge^ÖcBentnöfjei
ΐβοΒίΐΐ / cnoe Zijlen tocggefpoelt. ®en <®öt& tuffcften
kb-llinewoudeenDurkendam befgclöjc/ Jljnbctioatec
hni ftn cetlit ttJateclant gélwojben ; €ot ScheYeling,tcr
Hev Gatwijck ifep'ttoatct op fommige plaetfen ooec be
ijupneit 5öp Dort en (n Zcelandt 5{jn oocfi Betfcgepbe

©act JB08· öaöben tnclinatfe om af tebantöen
£cnlac(iactgeliueïöe.fcöcpen in öe MiddclantichcZce.
ajaticlifijcii tieö/mcn mociite baec met fupeccebewn ί
ooiö öat Ijaec j® og. fouben gelfeben la(l te geben /
tottoiijiiiifiieoaniWfC^IootemetbefcanfcBe / om
legm öciEngiiclftOe te ageren /fulcic iö toegfietoen op
btcfoecö ban Vranckrijck d'Eftappcs boo? vyf (ffompa»
lie f tanf^cfte te paeroe / be toeltbe op Mailricht fonben
iitien/ombeDauphiusafteloflTen.
®m
vyftienden IJS ge|)oo?t Bet tappo?t / tafienbe een
bflec bcltaiu en obfecbantte ban goebe oetonomf e in
ïantSi ©lOOtc / 'ttodth Biec na ben een en dertigflcn

gcconbecteert in be bolgenbe pointen :

De StatenSeneraelderVereenigde Nederlanden,
allen den genen die defenfullen Hen , oftehooren
lefen, Saluyt; Doen te weten : Dat Wy den
vijf-
liisin defes, tot obfervantievan goede ccconomie in -
i'Lants Vloot, goetgevonden hebban te arrefteren de
lavolgendepoinaen:

Datasi! de refpeitive Capiteynen ende Comman-
«liurs Tan de Oorloghs fcheepen j roer 'tuytloopen
«ndeVlootc,tijdelijckdoordeCollegicn ter Admi-
nliteyt gheordonneert fai worden , haertevoorfien
Mn bier, water ende brandthout, voor foo langen tijdt,
ili nacr de gclegenthey t van haere onderhebbende fehe-
Pfi. fonder te grootenbelemmeringhe, doenlijck fai
zijn, immers ende in allen ghevalle ten minften voor
flfitìjdtvan/iWMweecken , ende voorts vanallevic-
•««lievoor den tijdt van f/rii maenden buyten Duyns
"yttchouden, op pKne dat t 'eenighcn tijde daer aen
gnebreckbevonden werdende , devoorfchreve Com-
®»naeursendc Capiteynen voor yder twee daghen, die
oe lelvebevonden werden minder dan den gheor-
öonneerden tijdt te konnenuythouden , aen watfpe-
cie tgebreckoockfoudemoghenwerden bevonden ,
Wemuiaeettfullen werden in eene amende van'tbe-
mifiT" «endagh koft-penninghen , over alle hun
^Mbbende Eecers ; ende by foo verre het voorfchreve
pMick tot den tijdt van eénmaendt, of daer ontrent
' komen te eicrefleeren , dat in fulcken

f„i| ®S™reeckigc Capiteynen daer ein boven gecalTeert
'wienwerdcniEndewerdtdenKrijgs-Raedt, midtf-
alle andere Rechteren , wel expreffelijck
Dilige ' te doen, fonder eenige verfchoo-

Gecommitteerden nyt de ghemelte Colle-
V ^'''"''■aliteyt daer toe te verkiefen j noch
fo "f/'^^etcki-n Water, Bier ende BrandhÓudt ver-

lil-, j^'^n-daer en boven eene goede quantiteyt Van
P«n u .^'^il'eende nootdraftigheden , οοΛ
' '"ooien,Schoenen,Hembden, endeCömbaer-
fen, als mede noch by ghélégentheyt eenighe verver- x66t
fchingfe van Kool, Peen, Rapen, Pruymen, Appelen, - -
Ajuyn i ende diergelijcke, de ookoften daer op loopen-
dete vervallen ende. te betaelen uyt de extraordinaris
confentenby derefpedive Provinciën tot onderftandc
van de faecken te water ghedraghen, des dat dtn voorfs
inkoop foo veel doenlijck ghefchiede, met reiêrvatie
vandevryheyt, om in'tghekochte binnen feeckeren
tijdt te mogen reftitueren , mits daer aen een
tantum la-
tende vallen.

III.

Dat tot de ladinge van dien gebruy ckt fullen wordeii
kloeckeGaljootSi ofanderkleyn Vaenuygjd'eendoor
d'ander beqiiaem om
bondertvjftigb pypen natte konnen
inladen, en voor al mede hechtenfufïifantomZeetc
bouwen, van Anckers, Kabels, ftaende ende loopende
Wande wel voorfien, om niet met de eerile harde winc
uytte Zee gedreven te werden;

ÏV.

Dat de felve Vaertuygh behoorlij ckfal wefen ghebal-
laft, met een Grenier daer over, om alfoo naer'tligtca
van de ladmge, ofte een ghedeelte van dien, bequaem
te bi ƒ ven om te konnen Zee houden, ende op dat men
nietgenootfaedtwerde tot merckelijck tijdt verlies het
water over te pompen, cndeledighe Vaten wederom
met zouc-water te beflaen.

Dathet Water fai werden gheflaghcnin goethciht
Vaetwerck met yfere banden , omme alfoo deste be"
tergeconferveert en met min der Ipillinge pvergheno-
men te konnen weiden.

. VI.

Dat forgvuldiglij ck gheprocureert ial werden,dat het
Bier wel ghehopt enwelgekoockt, gebrouwen ly , in
Maert ende April, ofte wel in September eode Odo-
ber, om des te beter te konnen duy ren , ennictilinc-
kendetewerden.

VII.

Dat het vporft Brer, Water en Branthput fodanig fai
moeten wefen geftuwt j datmenaltijtslbo
vimdeeem
als Van de andere fpecié fonder belet fai kqnpen uy tlig-
ten, en dat ten dien fine , ■ het Bier voor, en het Water
achtergeiegtfalwerdeii.. . , u

^T'ï IX· " ■ '

Dat aen alle Matrofen en Soldaten opentfijckfal wer*
den verkondigt, en bekent gemaeét,dat van wegen den
Staet fodanige voorfieninge, als voorfz ftaet, gedaenis,
en dat derhalven niemantfaj behoeven cenig ghebreck
telyden. ' -jUt. .' η-,':,·'

: IH. J

Dat alle Commatideurs ende Capiteynen dieghe"
duyrende dereyfe, eenighBier,Water,Branthput,
of oock eenige andere Viilualie ofte nootdmfcigheden
foudenmognenvannoodehebben, uytde,yoorfz,ver-
forgde provifie fullen moéten werdengerieft engheac^ _
comodeert, des dat by foo verre ende voor fo veel fulac
fai dienen tot remplacement van 't ghene de felve, vol-
gens de beraemde ordrehadde moeten binnen boort
hebben, iyliedendaervoóren, boven de poenen in het
eerfte Articul vermeit, ghedebiteert enaengheflaghen
fullen werden, m et tweemael'tbeloop van't gunt het ge-
le verde't gemeene Lant .kpmt te koften, fo over vracht
van de voorfz Galjoots, éa andere onkoften daer op val-
lende , baer by fo verre, en voor fo veel fubc foude mo-
gen dienen tot iiipplement van'tgheenede ghemeldo
Commandeurs en 03ριΐβ5ίηςη volghrns de beraemde
ordre moeten aen boort hesbben, dat fyluy^nin fulc-
ken cas daer vooren fullen werden gedebiteert, aìleen'·
ïijckmetdenprys vanden,in Jcoop verhooght met de
brdinaris ón.koften daer pp Idopènde ,foò vyajiriper, dc
voorlz Commandeurs en.CapiteynenhareVifSuailie
aendeOorloghfchepen iri de Zeegaten leggende»
moeten doen aen boort komen , in beyde ghèvallende
waerdyevan 't Vaetwèrc^daer inne mede begrepen,
mits dat de Capiteynen het félve Vaetwercji .wede/om
reftituerénde , daertegé^hi oockmet dcfwcwaerdye

van dictifHUen werden ontkft. „^

©0 3 .


-ocr page 529-

510

X.

Dat tot &xa(3Kr ende ordentelijckei- onderhoudinge,
ende naerkominghe van 't geene voorichrev en is, ge-
maeckt fullen werden
twee Lyften, bey de vervattende
den prijs waernaer yder fpecie fai werden uytghelevert,
gheproportioneert na 't gene voorfz is, de eene in 't re -
guardc vandc Commandeurs ende Capiteynen die
binnen den gheordonneerden tij dt ghebréck hebben,
ended' anderen ten aenfien van fodanighe, die niet an-
ders van nooden hebben,dan 't geene gerequireert wert
boven 't gunt by hun volgens de beraemdc ordre ftondc
tebeforgen.

XI,

Dat mede ten feJven eynde op't Schip van 'tOp-
per-Hooftover't Landts Vloote ,geftelt fai werden een
Habij 1 ende vigilant Boeckhouder, mitfgaders op ye-
der dervoorfchreve Galjots bequameComifen,om van
alles te houden perfedle notitie, mitigaders om yder
Commandeur ofte Capiteyn, naer 'tgeene voorfchre-
veflaet, extraftelijck te debiteren, ende 'tfelvet'fij-
ner tij dt pertinentlij ck over te fchrij ven aen 't CoUegie
ter Admiraliteyt waer onder hy reflbrteert, om vervol-
gens by 't fei ve Collegie hem op de Ordonnantie van
iij η koftpenriingen 't geannoteerde gekort, ende oock
vervolgënsgelijckefommevariwegen den Staetinde
diftributie van de fubfidien aen't Collegie voor de be-
talinge geimputeert werden.

XII.

Datvoorts tydelijcke ordre ghefteltfalwerden j ten
eynde dat
Daer 't vetloOp van de voorfchreve drii maen-
denj de Vloté in, of vóór de OTi/i?;^», wederom gelijcke
provifievan alles moge gereet vinden , voor noch rfW»
andere maende, en dat de felve de gelegentheyt fulcks
toelatendejaldaermet eenenop't fpoedighfte moghe
fchoonmaecken, en't Volck eenigermaten verver-
fchenj'even ende in alles op de felve wijfe als ten aenfien
vm deeerfliJrit macndenhier boven in't brede uytge-
drudftaet.

ΧΙΠ.

Ende wèrt aen de refpeöive Collegien ter Admira-
liteyt mits defen gheordonneert, in alle de ichepen van
haren reflortC) boven haèr eyghen provifie van Anc-
kers ende Touwen, nochin te fchepen een fuffifant
Touw, endeeengoedtAncker, omdesnootfijndc,
aen andere fchepen van ghelijcke Charter onder 't felve
Collegie reflbrterende, over gedaen, ende 'tghebreck
van de felvè daer mede gheremedieert te moghen wer-
den.

XIIII.

Werdende daer en boven oock aen de ghcmeltc
Collegien ter Admiralit 71 ghelaft, altijdts te hebben
ende re houden goede voorraet van Anckers, Cabels,
Maften, Stengen, ende dierghelijcke behoeften, ende
de Schépen ftaende tef beforginghe van een ander Col-
legie, die naer 't ontfangen van eenighe rampen, door
ftormöfte anderfints, inhaeriuyder diftridtreddeloos
mochten komen in te vallen, oock naer vermoghen
van alles wederom naêr béhooren te vóorfien, tot
korte ende lafte van't Coltóe waer onder fodanighe
ingevallen fchepen zijn reflortèrende, weicke Colle-
gie daer Van prompt rembourflement fai hebben te
doen, ofte dat by fkute van dien, fulcx op de fubfidien,
fodanigh Collegie compèterende, by den Staetin ge-
houden , ende aen 't ander Collegie uy tgekeert fai wer-
den. · ■ > Γ ° ' ° . i

XV.

Datoockdcrefpeaive Capiteynen geordonneertfal
werden, altijdtseenigh ghelt binnen fcheeps boort me-
de te voeren, om bv noot, felfs buyten 's Landt eenige
npotfaeckehjckheden inderhaeftte konnen doenin-

koppen·,'tpn mmften niadvenant van yder 4ί«ΛΓί kop-

- ./lliic. :\·, . ■{■. 1, XYJ ■ -1' ".!)|5 fl·,!'; .

Ε0& òpMàe' SrÈck^hïn dé fchepep v«n tov-

Hchéytdi ö^ghémack éndé komen te femaek, oock
daèrdóörihffcdHe eridemè^ifef fiéckt'e gjfeà^eertte
werden, dat over fulcx vin deh begihne aen dè Matto-
fen ende Soldaten , «en een endede fclreBack te &
men etende, opgheleydt fai werden , eikanderen bï
fiecktecndefuchte tendienileteftaen , cndcdatoook'
byfoodanighe fubdivifie van<ir»«ende
drie, ofte ^

cnderffii, als naer ghelegcntheyt fai werden goetghe
vonden , cndedatdereipeöive Capiteynen gheordoni
neertfal Werden fcherp reguard te nemen , dat het
calus voorvallende, den voorfz gcordonneerden dienft
efiFedive gheprefteert moghen werden ; Dat oockde
Capiteynen
's Landts Vloote , wel ftritìelijck daer
toe fullen werden ehehouden , dat fy haere,onder
hebbende fchepen alle daghen , tenminften driemalen
ter weecke doen reynigen met fpoelen, fchrobben en-
de anderfims , ende daer en boven oock fomwylen de
fchepen met Azijn doen befproeyen , daer inne eenige
Genever-befyen branden , ende dierghelijcke andere
remedientegensquade lucht bytijts, endickmaelsid-
liiberen en in'twerck ftellen.

XVII.

Wijders is Terftaen , datalle fchepen vanRiemenfuI-
len werden voorfien , te weten , de kleynile met
tivaelf, en de grootere naeradvcnant, degrootfte tot
achtten toe,

XVIII

Ende op dat nieraant eenighe ignorantie enkome te
pretenderen, laitenende beveeien den Raden ter AÏ
mirahteyt, den Advocaet Fifcael, mitfgaders den Ad-
miralen, Vys Admiralen , C^^iteynen, Oificieren en-
de Bevelhebbcren , dcfe onle afte te achtervolghen
ende doen achtervolghen , procederende ende doende
procederen tegens decontraventeurs en de overtreder!
van dien, fonder gratie , ooghluyckinge, diifimulatie
ofte verdrach , want wy fulcks bevonden hebben te
behooren, Gedaen in den /%«, onder onfen Gebette,
Paraphure, endede Sij
den
een en dertighften
feftifb.
Was gheparapheert , y ^ighrsèirgh vt.
Ondèrftont, TerOrdonnatie van de hooghghemelte
Heeren Staeten Generaci. Geteekent N. Rujfit, zijnde
op 't Ipatium ghedruckt het Cachet vsn haeriloogh
Mog. óp een rooden Ouwel, overdecktmet eenPa-
pieréRuyte.

JV.1I i.."^·, Ullll·.! UlllCll

Signature van onfen Griffier, op
December
feflbienhndirl vjf m

Ïti

^oen^ijnoocBQlicIerentieabbtiren ban tife tuin
SibmftalitÉpt / ijouDenbe in tffcct bat eeni08c€ollt8i' ^
en tee SIbmicalitept petmtffie fouben Dcbtien geolfbm
tót be ®a»t nae
WeAen teceniS gaec
tàtengfetDeboonniÌ ofìeemaneect/ batfp
<0ecomntftteei;bfn
büec op malbenbecen fiebtienon·
becbjaetfit / nopenbe bê
conceffien totbeboö?fj ©awt
nae Weftenin berefpctrtbe <®uawieren éDeöÖetitn/
enbe bebttnben bat betfcOepbe abuftbe abbetietuldt
aen 'teenenbe'tanbecColleajeeebaen./ oocficpöem·
be opegenomen / bupfén ggenoecgfaem fonbementcn
cebenv bojfaecbe ggeggeben ftabbett tot foobeemn^
tfficatien / aliSaen ijaec ^oogBUSoe. ïioo?betft8fp»
€ólleeién/ op bie thatecie abufibelöcb toaten gew
enbe bat fonbec naibeco?b?e / beboo
?f5 concepn
boben be geene bie albereptS effect göefo?tcert !)am/
oftt be Betieficien boo? be ©aew op
Wcften boo? f
gingéf^enen ban alle «Éuattieten efgaelte
faeiBebaectoe gBefctjapenliont / batootBnotil
anbeceàlbeteptiibetieent / effect 0efo?trtttfouoi
ben / enbe tot bfenepnbe noci) beïlcent fo"·»®"?";
bocB batfe noohigÖ erïbe bfen'digö geat Bt
ISo.,|©óg.tegöemoette.boeren / batfe eenpattBOr

ooiteeltpabben / bat fulcicombecIerebfncBfouWW-
fioocengöelïHiit tebJOjbeni Si tn fpHfO?»"'" «?»ιί
boojfjabbfiif goetggebonbin / bat aen be KfP^ÏÏ"
«ollegfentic 9ibmfcalttiptfn fecieufeteïmn» or
ftfi^eben foube toojben / bat be felbe tot nabete w
ban haetllo. iBog.omgêeen tebenen ofte onwt ^
ggeclwinbepieterteti/ 'tfp öoebanitö befeloe
mogenteefen/ na befeneentgBe foobaneconceUiero
cectetöcöofte inb<re«el0cfiraeft foube t)£liten«»«
leienen / tnaet bat gaec €b. in cai ban ciben^^,
toe bietietibe / be becfoecftecif fouben
wnainöaec i^oogö.iraog. enootfi elfectibeiöiBIg^

SAKEN van ST AET


-ocr page 530-

hirtöücnBiletK" / DatbeiJoo? befcngcgebcnconteffien
«j^rtijanbefiticijennotïj binnen gaetifouöen mogert
- ^n/cacen effect en foiteecöen/ ntaec tee contratte foüa-
SnWe eeanulleett en ingetcoc-

g Inogten too?Den / op bat aile0 puülöcfielötö en o?-

^'SfooooTö Dae?|oo?&aa· onbccrfcfit totccben /
^,f)j£{iboDtiiboIc&uptbefea[anïJcn/ enbe fpecialöch
,,othe©jotìintfeban Zeeknt, ijaectoatenbegebenbe
'Mbienpananbece Plinten / enbe gacticulieclötö
' tì«EDe«étabt ban Ooitende, tot groot nabeelbannz--
ΓΜ ^taet / latenbe bede ban oe f elbe ^aec 3@|oub)en en
I
n&ccentilijbcntotla^ebanbe^teben baecfe φ-
Sooiit fiabbcn ; baec op sBemclbe ^eecen «©ecommtt-
ttftöen upt bc Collegi en tee 3fibm{caUteptg{jcoo?bcelt
(laiitien/batirtconfozmitebQn 't becfoecfe toegenjS be
nfiemcIDe fiflUlntieban Zeelantgljebacn/Det placs
cact ban inroepinghe uan alle 3|ngefetenen befec Éan-
ml fiaetinb?eembebfen(lentjebbenbeliegeben / on-
Ditbe pxnenbaec öp gijeeïpicffeect / gljecenobeect
foube bet)ooccii te biecben / enbe 't felbe baet mebe gge^
impUetrc/Dat be 30^ub)en enbe ittf nbecen ban bte gee-
nebtc nfct tosbec foube fiecen / uptbe éSteben enbe
Maetfiii ban ftace cefibentie gecemobeect foube too?ben
cnöe0:ircjilaii!$enbe BabecjStoeggefonben/ oocbbat
ljjcr0een Oet miiifle onbecfjout ban be 3IIelmoefeniecjS
{nùe ©iaconen inbe ^teben gebaen foube mogljen
iss^tKn. ^at mebe op alle be (iguactiecen ban
Vlaenderen geene^Sootfgijefellen fonbec Degoojliictt
èafpooit foube mogen toegelaten bio^ben te paffeecen/
Ucropberefpectibe ^iEÌaubccneucjÌÌ enbe Comman^
neutri ban bc ^teben enbe jpo^tceffen ban ben ^taet
fiietptcgatbfoubegetibentencmen / enbe foobanfge
MfglicfellenpaffËcenbeopteüouben / enbe bjebec^
omtetplaafe ban baec befelbe ggeliomen foube mogen
^n/ of eibers binnen 't ceffo^t ban befen ^taet/ op re

i@oc6raecBenbebe JBfntei: 3^Ioote Dctcenbebouji
f 'in'templop ban be felbe ii! geabbifeeit
öenfcftienden
' ι ®ttimbft / bat öoebKl ijet geabbifeerbe ban ben der^.
dcnfobembec leftleben / om tot beboo?f3
Winter
Vloote
te beflinecen be nomb?e batifesen dertig iSc^es
poftejpcegattenban (@o2togg te fücnecen/ bp be
tffiKctHie Colleglen
tet 3fibmlcalitept op ben ggé-
Isoonliiclien boet toajü gefonbeert getueed op feec goebe
Mcnetibcapplicabelopbefetonjiunctuce ban φ
Dffljftötecliet fuicttoaS / batftbictbeelbcranberini
Inaiii Itomen boo? te ballen / foa boo? 't becloop ban
'tSaecaisjbetegebtooo^bigge conftitutieban be€oU
Wen tft SUbmitaUtept gecaufeect / boo? ongelegljm-
ixptban lloim enbe ontoebec gate jSt^epenobetöetoi
w/enbebaec boo? be becoo^faétbtebnggeceebtgepbt
Nndefelbe: batgetoocË nootfeetfaélgc6b>a!ï / bat
TO?occbcttt foube tóo?ben tot Bet göereetmafeen ban
®©lootetcg(jcniï fictaenfiaenbe ©oo?-laeti« actie
w^n ©panbt te bienggen ; g^at betgalbin ftaet
5''j
®!>8.aen'tCoHegie tee 9ibmiraHtept totÀm-
TOr^m foube fionncn cecommanbece» om öaeeegew-
^ injcpm totbe a®fntfc ©loote tefucnecen / t'em-
piepcrencnbc te ggémoct te gaeri/ en betbolgen!» iti fàl-
YjfHQmop be (lequaemfie toöfe boetrtgcft / Dè bet^
Wttoojbcnbe Cöopbaecbpett anbetefcBepen npt
ftL^ ."'"^''^©'«flitieren / enttopenbe be cedetenbe
gpcn ùp be anbeté CoUegfen tee Sibmtralitept tot be
SwinterVioottefutneWH/biettaettgaeiibÉnà)jeic
iraoifionnén bjoiben ggeconfenieit metbe l^eewö
^«i^o.iBon. ©ebeputeecbett tbtiifaecfiert bati bï;
feri/tÜ"^ "ai bpeninge en intiemingfi ban
't biecpftiijte'
SiL^'l^^'Oa^nl'e ^Bo lKog.gtjeöiftoo-

bwtöÉïi böii?bolbaet» te 50h
ttn^»- ; · -"riiac.,1,^0. |®>e'«(folut{e bàbbeni
w tti^'shften Hobémuétöoo^ttoèmt ggettbiweü
taSif'^"!» ftetgfiemelte Cóflegfe tee ψψ
bSi^'Amftérdam Öattbert
twihtigftentóe féï-
bcfiS ' "^ttÈcbénbe bepjotettte enbe «ontóop bair
''wen befec ïanben öaec begiiebenöeBbenöe

naeeOoAcn» beb)eIc6e (lonben Becbjaectiitc&omcn·
^oiljin gDèbolgljebanöaecl^o.Uaog.ïlefolutieban
ben
vijftienden befejSgeeramtncectljebbenbc be iBtf'
fibeban't Collegietec 3ilbmiralttepttot
Amfterdam
gefcöjeben / albaec ben veertienden bec fclbec macnt f
Öoabenbe cefponfibe op Baec l^oogB JlKog. 25?i£f ban
Den
dertienden bito/enbe bienbolóBenjS becigfit bot
Daec egeene ban be ftljcpen ban (@o?log ban tjacen
ceffone Babben bonnen fenbennaec ben
Orifont, om
be CoopbaecbpfcBcpen befec Eanben banbaec^f të
Balen/ enbeBecttaectjStebjengöen/ alfoobeftbepen
ban be boo^noembe Bacen ceffoite tot
twaelfin getale /
gfiebefiineect tot Bet fojmecen ban een
Winter Vloote
in becfcBepbe bifiricten becbeelt toacen legggenbe / in
bectoacBttngBban Baec HoogB l^og. bifpofitieop
'tflucfibecbooifcBiebe
Winter Vloote, baecbanfp
becfocBten nocB befe loopenbe bieetbe geinfojmeect te
mogöcntoecben. g&e ï^eectn «iSebeputeerbebanbe
ï^jobintieban
Holknt, Bebben tenfelben tpe geopent
Betpjobinctaelabbnjei banbe Jgeeccn Bace ^eindpa-
len obec B^t boo?f5 fubject cae^enbe Bet in ^ee te b;en:>
gen ban be opgemelbe
fes en dertigh (©ojlocB fcBepen /
gebupcenbefietaenfiaenbe 3©intecfapfoen/en becboI<·
gen^ met be cebenen baec toe bienenbe gB^ucgeect / ten
epnbe bat befpoebige equipage bec boo
?f3 fescn dertig
fcBepenaenbecefpettibe CoUegientec Sbmicalitepc
fe cieufelBcË gecetommanbeect / enbe na Bace cefpectt-
be contingenten ecnltelijcB aenbebolenmocBtentoec:»
ben / met becfoecB enbe begeecte om Baec SloogB Ht^og.
ban ttibt tot tpt te abbectecen / Boe becce met be boo7f5
€guipagie foube toefen geabanceect /ombecbolgBen^
obec'templop banbe felbe tphelpcB gBebffponeect te
Bonnen toojben / fulce alsS naec gBelegentBept ban be in
Bomenbe tgbingen enbe naebec tonffitutie ban faecBen
ten mceden bienfie ban be Eanbe bebonbett foube tooi-
bentebeBoocen.

<©eo2btnaci!i giaerlöcBfcBe petitie Ijsben drieea
twintigh
geba«n / alsi bolgt :

Ho. Mog. Heeren-ì

■r YhibbbnmetaendaChtnaghefienaen d'eea
iijde allcde Refolutiè, de Avelcke U Hòogìi
Mog.defen loopendelare
ftfiimhsnim wyf

W

fiflighop 'tftuck van de Mi/»>jedefcr Lande tepaerde en
de te voeti, nae de gelegcnthcy t van dc becornrnerlijckre
tij
den genomen heb beo, ende aeh de andere xij de die
^lüt/iVfBjdewélckewy volghensonsdevoyr, tot verval
vandenoodigèoiikoften, daértoerpedterendé, heb*
ben uytgheichreven, endé vöorts een feri6uie reflèxie
gemkeiaopdett tegênwoordighen toeftant der faecken
vanonS lieViiVadeilaiitiOffi tiietvólkomen kenhiöc U
Ho Móg; te mógèn diénen van onfe confideiratieii òiil-
ttentdeAi^fi^iWfnivandeié generalepropoiìtièvan
Ff
titii, efad&de feive dien cöntórm, fo in tìatgenerael als
fpedael by dë Staten van Oorloge ibdanigh tè moghcn
reguleren, dat de faecfaen yan de voorledcin
tijtfo veel
doehlijckgerécht, en' diéVahdèhtegenwoórdigehen
naèftaenftaèndétijtmògeù voórfien én behertigt wór-
den , nae harèlmpbrtantie ën gelijck voor de welflant
van den StaétgèreqüitÏcrt-^i-brt.

Wy Jièbbèn uyi: de Retróa<ftèn géfien, dat U Hoogh
Mo(^. de ίκΛ
Militie té vóét in den ordinarifén Staet
vaa Oorl<^ljé vemtby Réfplütie yan den
veertienden
Maertleflieden, noch hebbéndoen verfterrlceö.nlët
èenghetaivan'itf'lityfenteeti'hmdirt vyfen taehtigi vbet-
kneghteöj endcnae depropórtié van vijfth tzaitiUgb
koppen Vodrydél'Coinp^nièghenomen, cndégère-
guleértnae hètghetal der Compa^ien de welcke ftaeh
teirtepartitieyààde Provindeti van
Stadt inde Lande» ^
hetvooribHreVeghetalnae dcjiiyfte juita vandePrö-
vindcn té doen brengen oVet- aJle de Compagnien van
de Néderl^dtfche Natie, tptlafte van de relpeàive
Proviüdeïi, ftaéndc op db voprfz Staet ; ende devile
dentijdtyan datbtiderhout maerisghekomentotwVr
löaeïideb j endé dé Prov. by ^ré
Confenten haerhefebcn
vóoi-behoüdfen, naer de ejipÌifàlie van den
voorfz tijdt
de continuatie van de fel ve temoghentegbenfpreec-

kcQj

( 1

OORLOG. Vijf en Veertighfie Boeck.


-ocr page 531-

5^4- SAKEN van ST AET

5'i

* βδ 5 ken, cnde dat hst atu-cmfent van een Provintie alleen,
■——^ dat onderhoudt foudcmoghen doen vervallen, heb-
ben wydeonkoften van die voorfchreve elf duyfent ctn
honden vyfen tatbtigh
ko}5pen liever doen vervatten in
cenén extraordinarifen Stact, om by difcontinuatie
van de fel vc geene confufie tc veroorfaeck:n in de gee-
ncde Λνεΐςΐίβ ordinane is; By een andere Relo ude
VAïidenachiJleiiluny leltledcn, hebben U Hoogh Mog.
goetfevondendatde Petitie van den Raedt van State
Van date den
negenden FebrUary 5«/?«« hendert vjf enJtjiig·)
terfotnmevanvieren iwintighmael hondert duyfent
guldens uytghefchreven, foodanigh foudc werden ge-
tcguleerc, dat de Provincie van Hollandt daer in acn-
gheflaghen werde met
vier ta twintiv banden dnjfent gul-
den voor deiiekcn van de N«r( enac
MiddilarnfcbeXeej
tot lafte van de fes andere Provintien foude werden ge-

Provinciën uyt het ehefey de ordinaris Finti, ende dat
naer expiratie van dien tijdt, op de continuatie van die
Melitie, ende te ghelijck oockopdemi ddelen van ha-
re fubfiftentie ghedacht ende ghedelibereert fai moe-
tenworden. Deverfterckinghebyde fes Provinciën
over hare Militie te paerde, inghe volge van de voorfz
Refolutic foodanigh dan ghevolght zijnde, is de Ruy-
terye ter repartie van Hollandt ghebleven in een groote
onghelijckneyt, ende ghenoeghfaem onbequaem om
tót de felve funiftien, nevens de vordere Ruyterye van
het Landt ghebruyckc te worden, daer toe men de fel-
ve nochtans feer van nooden hadde; Soo hebben dan
U Hoogh Mog: by verdere Refolutie van de
ntghen en
twintighften
September leiileden, goetghevonden dat
de Heeren Staten van Hollandt foude werden verfoght
de feven en twintigh Compagnien Ruy ters van hare re -
oock met
een en derügh paerdeii yeder te doen

kcringhe ende egalifatie der Compagnien vanemploy,
dc weicke door het verfenden van een -ghedeelte van
haere Soldaten op de oorlogh Schepen van Jiet Landt
feer verfwackt waren, ende op dat de felve door die
fuppleticraochten werden bequ^em ghemaeckt tot ge-
lijckendienfl; met de andere Compagnien > daermede
men haer te Velden voornemens was te eniployereni
Ende is hei ¥endts tot onderhoudt van diejV^ilerckte
Ruyterye van Hollandt ten ghetale vgn
ttcbtho/idert f,vm
indertigb pacrden,
ende van die der^ienhondert feven
cn feventigh Voetknechten van egalifatie by ghebreck
van andere middelen ghenomen, uyt die twaelf Ton-
nen Gouts, de welcke by den Raedt den
v^fen twintig'
/ï<«IulySeftienhondertvijfenfell:igh, tot verilerckin-
ghe van des Landts Militie wieren uytghefchreven,
mitfgadersuytdetwee TTonnen Goudts, de welcke
by een fuppletcare tetitie van date den fis en twintighften
September daer aenvQlghendcverfocht2.yn; Ende gc-
lijck die Tu/ee Petitiën zyη ghereguleert gheweeft naer
proportie van een feeckeren korten tijdt, de welcke
nuhaeftteneyndeloopt, heeftdenRaedt by Miflive
ende haéder Petitie van dato den
derden December left-
Ifedén, ter fonjme van
ffs'hondert tbien duyfent guldcns,
U Hoogh Mogende fulckx feer'erni^i^h voorghedra-
ghen, foodatoockdaèrov,erby
dcfb generale Ftiitit
noch öpck in den ordinarifen ofte^ extraordinarifen

Mrtr»»/»ri tenghetallevan vterdujfent coppenby Ref
lutie van den
drie en twintighjlen September fepmheni^'
viet enjefligb :
Ende by reparatie ofte by equivalgi'■
van andere Compagnien aenghenornen ende verdeelt
zijn als in den voorleden Jaere op den Staet van Oorloae
gebracht, cnde nu weder daer op gelaten, foodathet
niet van nooden is yets byfonders daer van acn tctrec-

ken.

Ende de Wïirr^fWfri ten getale van fisdujfent, zynbv
petitie van den Raedt^van dcn_
fa en twintighfin

■en,

partitie.

vcrftercken, ende dewylegeen*Fff«M voorhanden was
tot der fel ver onderhoudt, ende dat dé Heeren Staten
\ ven handert duyfent guldens, daervan by defen/ri/i/Wf
vanHollandtontrentdefaeckevandeZee hadden ge- ofte by de voorfchreve Staten van Oorloge oock verder
fourneert hare Q^of^teghens het onderhoudt van die j niet ghementioneert ende wert, om dat die Refolutie
verfterckte Militie hier vooren ghefpecificeert, is tot nochonvoltrockenis, endede eiFeden daer van noch
een equivalent ende om egaliteyt onder de Provinciën
te obferveren, by de felve Refolutie van den «ff«λ
iw/f»fi^ir/?fn September te ghelijck ter neder gheflelc,
dat den Raedt van State noch
dertienhondert enfeven en fe-
«/««i/fi Voetknechten fouden doen werven, tot verfe-

nocu qutii jii ucij yjuiiMiiicu urie cxcraoramanien teweten, aatu Hoogh Mog haer nieten
Staety!snOorlogh?nietghcrnentioneertcnwert ; De aWfercn meteen bctoegheUjcke forghelijcke

ftaet gebracht, dat U Hoogh Moghende den gherequi-
reerden endegedelïreerden dienit alle daghen daervan
fullenkonnen trecken. Endedewijle den Racdtvan
dat ghevoelen iü , datdeNieu gheworven Militie for-
nielijckin Regimenten ende in goede ordre gheren·
geert, bequaemlyck ten dienfte van den Landefalkon-
nenwerden aenghehouden, foozynde onkoftenende
het beloop van dien oock ghebracht op dien extraori-
naris Stact de welcke alberey ts aen U Hoogh Mogendt
is toeghefonden, ende die nevens de ordinarifen Stacdt
aen de refpective Provintien fai moeten afgaen. Bo-
ven alle de voorfz, MiUtie te paert ende te voet, hebben
ü Hoagh Mogende by Reiólutiê van den felven/wm
twintighjlen September noch ghcarrefteert. hetacnne·
itienvaneen corps van
drie duyfent Switfers, endeden
Raedt van State by petitie van den felven dach daer toe
uytgefchreven een fomrae van ontrent
driehitiintmtin
i/«j(/ent guldens, vervatin een meerdere foramevan/<-

1 maer werden tegemoet gefien, ende hebben U Hoogh
I Mogende eyndelyck dan noch by Contrade ende Ca-
pitulatie op den ««^««(«βΛ» September leftleden met
; deVorftenvan
Br»nfw^(k^enae Lanenhurgb gheflooten,
j haer felven verbonden tot het onderhoudt van (W""/»;-
i/ènfpàerden, ende
vier duy/ent Voedt-knechten,en-
de daer toe ghedeftineert de
twaelf ttmm gtuiri
I ende tweemeul hendert duyfent guldens, hier voorenaenge*
roert, foo dat oock daer van in defen niet verders ep
wertgheextendeert, omdat UHooghMoghendeon-
twijiFelijckÌullenzynverdacht, op ditpoint, alJtotoe
boyen geroerde
acht hondert feven en dertigb paerden, en-
de
dertien hondert feven en feventigb VoetkneChtM

te furneren de middelen dc welcke tot derfelver fubli'
ftentiegherequireertzijn ,
endeby confentendenoo-
dighfurniflementopdevoorfz fuppletaire petitie van
den<ί<ΓΛ«December, terfomme
vunfis hmidtrn»''""'

duyfent guideas, hier voorenaenghetrocken, cndcora

dat alle die voorfz diftinac Refolutien , ende
daer op gevolchde verfterckinge van de MiUtie te paen
endetevoetinverfcheyden tyden gheordonneert en-
de gheefFedeert op byfondere
middelen niet en moc^
ten cauferen cenigheconfufic ontrent de ^

dresendedeconiententothet onderhoudt, dewe't^
daer toe van nooden zijn , heeft den RaedtMcdtgw-
vonden achter defeby tevoeghen
een corte ftecinc
van die refpeftiTC wervingen, affèikarien ende comw
ten, om tot efclairciflèroent te mogen dienen aen cie r
fpediive Provintien , cnde willen hier nu ms^··
ren 't gene van haer devoir ende van hsre voorforg" '
té weten, dat U Hoogh Mog haer niet en w 'e"

September leftleden verfocht ende uytghefchreV
oockna dejuyftequote en proportie verdeelt, foodat'
het mede niet nboifaeckelijck enfchijnt omyedtsver·
ders daer ontrent te doen, te min, om dat den Raec wil
hoopen, datraen by goede ordre en vei Ilerckinghevan

^ ^ deoudeJMilitiemetmeerderdienft, endemetmeerder

■^ox\!Ï:nfeven hindert vyf en tachtigb^Sitiiàtn^eviàcfes dny- I mcfnagc haeft daer van fai connen ontQaghen ·νν·0Γ-
ƒ»«(ƒ« voetknechten , te betalen voor den tijdt den , te meer, als U Hoogh MoghendefulleiiUrillcnre-

vaneeniaer, uythetrefterendcAii//iiif»van die voor- j flefterenophetaffeft vandenieuwewervingejdewel-
fchrcvevieriwiwien;?^ Tonnen goudts, daer van wy kebyllefolutievan U Hoogh Moghcnde van date den

dan ghcen andere repartie op den ordinaris ende extra- \-uier e?i ttuintighfien Se^ttmha:, ende den twmighftm

ordinarifen Staet van Oorloghe ghemaeckt en hebben, i Oitober leflleden, ten ghetale van drie dtijfim Ruyterj,

om dat den feJven totdeniijdtvanlunyaenftaende, | ends fes duyfent Voedt-knechten, in fii>«e//Reginienten

haeronderhoudt moeten vinden, by ^le voorfchreve rijnaengeftelt, ende nughenoeghfaeminfoodanighen


-ocr page 532-

^66$

en OORLOG Vijfea Vemighfie BoecL 5 i j

vaniwM''®'" ontij digh ofte te fpaerfaem ontrent
II) L yerminderingh van hare Militie te refolveren j
' Macr dat fy haer uu willen voor oogen ftellen , d ie con-
Lvatie ende denwelftanc van den Staet, de welcke
! defe fwaere ende bekommerlijcke tijden met vol-
komen vigeur ende met confiderable macht ial moeten
shehanihicftworden, endeinhettoekomcndealtijdt
lillen verdacht zij η op ghenoegfame middelen van de-
feniie
, om de Militie van den Staette houden in foo
confiderablcn poftuyr en aental, dat
dengdige enfcrge-
Uicki Nabuyr^" j door die van den Staec mogen werden
iföhefcliickt 5 te machineren hetgheenefy op desfelfs
iw.khsyte" onbekommertheyt llillen derven onder-

^^^dc om vervolghens voort te gaen tot de noodighe
ingrediënten, de welcke in defe generale popfitit van
peHtien nu eenighe laren herwaerts gheinflueert 2,ijn,
^denaerdiefelve ordre hier noch weder foude moe-
ten influeren , foo foude nootfaeckelijck hier weder
moeten ghefproocken worden van de ««Λ
fchuldm de
(fclckenochzijn van de voorighe laetfte Oorloghen,
ende van dat iwaerepack van de intreflèn , de welcke
óvcrdecapitaleninde fel ve Oorlogen ghelicht, noch
dagelijate betalen zijnj mitsgaders oock van
àcghere-
fmiiirà ;»i<rf/re» op den Staet van Oorloge ghebracht
ten behoeve van de Provintien de welcke haer credijt
ende middelen voor de laften vande Generalitey t ghe-
interponeert hebbende , oock daer van opdenvoorfz
Staet jouifferen yder naer proportie van haer verfchot,
maerwy zijn beducht dat de laften van den tegenwoor-
dighen tijde, ende de apparente onkoflen van den
aenftaenden lare foodanigh zijn, dat een yghelij ck van
de Provintien met alle hare ordinarie middelen , ende
met alle het gheene extraordinaris fai konnenghevon-
denendeghefchreven werden, genoegh fullen te doen
hebben om te furneren het gheene 'twelcktot verval
vandien, vereyfcht fai worden , ende fullen derhalven
diefititie van redres vande oude verloopene faecken
moeten uytftellen tot bequaemor tyde, a s den goeden
Godtiniijne genade den Staet van het lieve Vaderlant
vande tegenwoordige bekommerlij cke tij den gereddet
Mineenvredigen toeftantgefteltfalhebben.

Ondertulichen kan den ΚοίΛ niet onderlaeten we-
derom te repeteren ende teurgeren de particuliere
engeneraleliquidatien overalleda ordinarifeendeex-
traordinarifepetitien , de welcke van tijdttottijdtzijn
uytgefchreven, daer over m den laere
fiftienbinden drie
"f'f'ih
3 nevens de ghenerate fropfiüe by een naerder
Mde particulierder advijs de confidcratien aen U
Ho. Mog.volghens der ftlver Refolutie vanden f«r-
tiimiin November van dat laerzijn toeghekomen :
Endewertby denRaet ghemeentdatde voorghealle-
ge«rde redenen op de teghenwoordighe befwaerlijcke
conilitutievantijdengeformeert, gants niet en belet-
ten dat de Provintien daer ontrent malkanderen ghe-
Jjick doen ; maer dat ter contrarie daer door een meer-
der gcnegentheyt en difpofite tot onderlinge affiftentie
roudebevordert worden.

Ende om dan voort te gaen tot het gheene van de te-
gnenwQordighen tijd ende van den prefenten noot is,
Ïjnt den fiw» figh ghenootfaeckt U Ho. Mog. vervol-
gnens voor te dragen eenige andere Pointen, daer aen
oor de confervatie van Staet ten hooghften gheleghen
ifjende daeropUHo.Mog.met eenferieufereflexie
ude met een prompt furniffementvan middelen ful-
^ moeten refolveren , indien men niet en wil
«:rvallen tot allerhande defeólen , daer tegens den
^««fonder dien niet en kan voorfien, ende daer aen

r^j.^^'^'^ibyfonderlijck in de voorfieninghe vande
•^.'/"'"«''van deprovifien van Fymi ende
Anmmi-
" Wde Μί,,ιη ^ ende in de voorraet van Cmton
Eien over in alle de Frontieren door-

vaTd- "^"r gl^^breck is , ende in eenighe

bim ^r ^Ί onverhoopïen toéval

«icn R 7 konnen tegenhouden j, Ende hoewel by
I^g iP'gheduyrendeden tijdtvan defen loopenden

eauesisbygebraght, wat eenigermate van hàere

macht ende direitieisgeweeÖ, ende dat die noch iu
haren goeden y ver onverdrietich willen volher,deiJ jfop
konnen U Hoogh Mog. licht atnemen, dat alle die
toevallen van den tegcnwoordigen becomraerlijckcn
tijdt, op verre nac nieten hebben konnen gherechc
worden, uytde ordinarife middelen van des Landts
Cmftoiren, of uytdie gene de welcke op den Stiufven
Oirhgt tot lafte van de Provinciën gebracht zijn> ende
als den Rm by alle bedenckelijcke devoiren putrenc
den felven heeft gevigileert, omvanydervajadieijte
mogenconfequerenjdatgeenedaertoefy haerby haeie
conlënten hebben verobligeert ,ende die voorfienitï'
ghe verder heeft ghedaen, om U Ho. Mog.tijdcUjck
van de ongemacken te waerichoiiwen, cndadeieiìiie-
dien tot redres ende verbeteringhe by /ftiije voor te
ftellen, ende dat fy tot noch toe foo ongeluckich is,
dat aen die devoiren niet gedefereerten wert , ende
dat de confenten tot die nootfaeckelijcke gerequi-
reerde remedien niet gedragen worden : Soo wi kn
fy ten minften dat vertrouwen dragen tot U Ho. Mog,
gewoonelijcke difcretie,datiy daer over niet en kon-
nen worden aengefien.

Omvan de/ii^i/r»« jFii«/jfM»>/i te beginnen, weten
U Hoogh Mog. dat de felven Iw tij den van Oorloge,
ende op voorighe Staeten van Oorloghe, isgenomen
gheweeft op
dnimiul bondirt dujfm gulden jaeriijcx,
ende by de opgevolchde vreedighe tijden vermi.ndjcrt
op
hondtrtvyfticb dnyfent guldens > endeeyndeUjcb op
hoope ende gegherene verfeeckeringhe van prompt
furniflementop
ttifevmticbdttjfent guldens, ende
konnen U Hoogh Mog. lichtelijck afnemendat met
die geringhe fomme ( tot fublement van de Provinciën
foo ten uytterflen gheretrangeert)niet volkoment-
lijcfc en heeft konnen onderhouden worden alles wat
tot de-Fwt/yïfai/ifpeöeertvanfo menichvuldigeFron-
tieren,Steden ende Forten vande £«»«/*af, tot ende
langs den
TJfil, Rbyn, Maft, Schilde,eade'm Vlaeudm»
geleghen, ende dat daer mede tegens den tegenwoordi-
ghen noodt aen verfcheyde van defelve ioo onver-
wacht nu overkomen , ende tot de exKraordinarife re-
paratie daeraenvereyft, nieten heeft konnen voor-
fien worden; Soo dat den
Riudt ghenootfa^ü ghe-
weeft zijnde een extraordinaire of fuppletoire
petitie ter
fomme van twee bmdert duyfetit guldens op den aegea en
twinticifte»
Septembrisleftledenuytte fchryven, geen-
fmtsenkonde twijfièlenofde refpeftive Provinciën
fouden aenftonts zijn gedifponeertgeweeft, om met
fpoedighe confenten en prompte furniirementen ;den
Roet in die ongelegentheyt by tefpringhea, daer van
nochtans tot leetwefen van den Koit tot noch toe niet
vernom en is ? foo dat de fel ve genootfaeö: is dien poft
op den tegenwoordigen Staet van Oorloge voor den
Jaere
feftbieaboadmfes eufifticb, wederte verhooghenter
fomme van
hondert vjifiibdufjtnt gaidens, metvaft ver-
trouwen , dat U Hoogh Mog. niet alleen dat nodighe
Confentopdegefeydefrt'tievan
twte hondertduyfentg\ù-
dens alnochten fpoedichften fullen dragen (op welcke
prefuppoft ende fondament den genoemde poft voor
het aenkomende Jaer, foo moderaet genomen is ) maer
dat oock aen den
/feit voorts in baren contanten gelde,
d'eene helft tegens den
eerfli Moert, en d'andere helft
tegens den Septembris fullen doen ter handen ko-
men die refpective quoten in de genoemde
hondert vyf~
»/V6 </»ƒƒ«»» guldensuytgefchreven; daer mede dan ver-
trout wort dat die voorfchreve Frontieren fullen in
behoorlijcken ftaet herftelt ende konnen onderhou-
den worden, oftebyontftenteniiïe van dien,foude den
Eaedt genootfaed worden het werck van de Fortificatiën
voorts te abandonneren, dewylefy geene apparentie
en ficn,endeU Hoogh Mog. welaffirmativekonnen
verfeeckeren, dat op eenige jlSifrto tot lafte

van wat Provincie het oock foude mogen wefen, geenc
iejledinge» voortaenmecrtedoenzijn.

Het ghebrcckvanV;vr« endevan Oorloge,
heeftfich indefetijden oock wel notoirlijckgheopen-
baert, ende als U Hoogh Mog.
fullen believen te let-
ten wat middelen by den Staet van Oorlcghe werden
uytecfchrevea tet vervel van die voorfieninghe , de
' " welcke


-ocr page 533-

5'4

16ΰ ( ^Velcke över foo menighvuldighe Frontieren te verdee-

__1 lenzijn , fo full en de fdv e oockwd licht bcgrypen dat

hétaen de voorforge van den KWf nietghemanqueerc
en heeft dat den voorracdt allefints niet en is gevonden
fodanigh als het wel fchynt gerequireert re zijn, ende of
wel by de verdeciinghe van het
miUiom gulden, rot lafte
vande/iiProvimien ghebragtinde voorCi U Hoogh
Mog. RefoluticVandeniKiyïfwJuny leftleden, eenighe
kleynepartyenzijngheilcldcterdifpofitievan den Roft,

tot verval van eenige foodanighe provifie ^ ibo en heeft
men echter de defetìen van dien, al mede nier konnen
machtighworden , ende fulcxgheene voorfieninghe
daer uy t konnen doen : Soo dat den
RmJt oock in dien
deele hebbende gevigileert op alle het gheene van hare
diredtie ende van haer macht is, U Ho. Mog.nootfa-
kelijck voor het toekomende fullen moeten verdacht
zijn, op prompter ende verfeekerder middelen, om de
Magaffnn te voorfien,en tot dien eynde niet alleen con-
tinueren de
puft van drie duyfent guldens ter maent tot ver-
val van
Vjvns op defen tegenwoordigen Staet van Oor -
ioge gebracht, ende de verdere poften van voorfienin-
ge van
Ammunitit tot lalle van de refpedive Provinciën
noch-werdegheftcic, maeroockby deconfenten van
eenighe exfraordinariffe petitien , wedefeen goede
forame defalqueren tot verval van meerder voorraet,ge-
lijckbydemeerghenoemde Refolutie van den.dti^e»
lunij isgedaengheweeft, en meent den
Rtudt oockniet
buytenpropooftte zijn, U Ho. Mog. weder te eiinne-
ren hecgeene in voorige jaren aen derfelver confidera-
tie is gcbraght gheweell:, of namen tlijck de Burgers en
Inwoonders in de reipedive Frontier-Steden woon-
achtigh j ofimmers de Regenten van dien , daer toe
niet en behooren gehouden cc worden,datfe haer felven
vooreen tijdtvan
fts maendenvoorfien vanhetgeene
tot der iëlver fubfillentie vereyft wort, omde provifie
vandeJidi-<i!/;«<Bpuyrlijckte latenten behoeve van de
Miiilh.

't Gebreck van het Ο»οη ende Ajfuyten, is allefins foo
grootin de Frontieren dat mengheen gheringefom-
me van penningen ende in een korten tijdt, daer tegen
niet benoorlij ck voorfien en kan worden; Ende kan aen
UHooghMog. oock niet onbekentzijnjdatop den
Staet van Oor oghe noyt eenige poften van die natuyre
en zijn gebracht geweeft, daer uyt men eènige voorfie-
ninghe haddc mogen doen , ende dat den
Riudt echter
daer op vigilerende, nae hare plicht van jaer tot jaer
aengaende het Canon by deghenerale propofitievan
petitie
Vijftigb duyfent guldens heeft uytghelchreven ,
ende met meenichvuldighe devoiren omtrent de pro-
vintienaenghehoudeom het furniffement tcmoghen
hebben alieenlijck van eenige weynighe jaren, om im-
mers ecnigen voorraedt te konnen doen, ghelijck fpe-
cialijck daer van kan blyeken byhaere Mifllve van dato
den
acbt eo twiatigifltnjilly fefiienbotidert vitr enfiftig, ende
van den
fefdm January fiflbien honden vyf en feSligb
aen de refpedive Provinciën , ende by de petitie
van
vyfbmdert dnyfent guldens opden vieren twintig-
fttH Odober leftleden aen U Hoogh Mog. ghefon-
den , ende foo oock over het ghebreck van
àc Affuyten
by devoiren alsvooren , endeby petitien van wrtj^i
rfii^yèwr guldens van dato den
tbienden January leftleden,
op al het welcke tot noch toe gheene confenten afghe-
komen, ofte eenighe eiïëden ghevolght zijn, als alleen
dat eenige weynige voorfieninghe gedaen is in fodanige
quartieren ende Steden op ordreende met communi-
catie van den Rflf Λ, maer van weynighe importantie,
foo dat den Raedt oock nochmaels devoorfz petitien
inhereren , endefeer ernftelijckverfoeckenmoet dat
U Ho. Mo. haer willen bequamen om tedoen hetgee-
ne nootfakcli ck is, en fonder uy tftel dient ghedaen te
worden :, op dat omtrent de Verfeeckeringe vande
Fron-
titrtn
en vervolgens op den welftant van'tLant menfig
cenigermaten geruft moge ftellen.

Omtrent de faken vande Zee, meent den Raedt dat
het onnodigh is U Hoogh Mog. vecle reden voor te
draghen.i waeromme hetnootfaclijckfalzijnteblyven

m dat aenfienliji
kaere Zee-macli

by menighvuldigh^petitien dienaengaende gheded "
ceert is, ende noch onlanghs by die van denfevtminf'
November leftleden van ntghenmillietnentotvtty^^'"
Equipagie, ende van «wee m///»«««« tot den verd
aenbou van capitale Schepen , is noch in verfcher m^"
morie, ende de confidcrable macht van de Naburi h'
Vyanden, leert ghenoegh, Wi,t middelen van teghw
ftant gerequireert zij η, alleen lij ck m eent den Raet d J
het van haer dsvoir is mede verdacht te zijn op de mid

delen,de welcketot verval van defwaereendeonvei·'

mydelijck laften vereyfcht worden , ende ophetghe'
lijck dat de Provinciën daer omtrent 'behooren te doen
aen malkanderen :
bet bemfideren vande órditturijp,
delen
is in ordrehet leife , ende v/ordert derhalvenU
Hoog Mog. vcriocht aen d'eene zijde te continueren
de ordinari/e
Cenvoyen ende Licenten, alsoock den ophef

viinhctLa^ enVeyl-geldt , ende andereverhooginghc
vandenielven , ofte in plaetfe van dien ,alsnocheen-
maelte willen anipleóteren
de dubbele LyiledetCcnt„.
en,
de welke by den voorilach ende advyien der Ghe-
committeerdenvande ghefamentlijcke Collegienter
Admiraliteyt in December des UsTsfefibimbcndtrtraiü
Zij η ter neder gheftel t ende inghedie nt in U Ho. Mi»
Vergaderinge ; En ghelijck uyt de Ordinaris MiddeS
op verre na niet en kan vervallen werden 'tgene totfo
groote en noodighe Equipagie gerequireert wordt,by.
Ibnderlijck in defe Neringloofe tijden dat alle Naviga-
tie en Commercie gheinterrompeert, by gevolghe die
middelen en gronde toegevallen zijn, dat U Ho. Mo-op
't fpoedigfte willen doen inbrengen hare Confenten op
devoorfz«f^i»ende
twee millicenen by den Raedt tot
dieextraordinariffe Equipagie en tot verderen aenbou
ghepetitioneert, en voortsopdevoorighepetitienvan
die nature, daer op de Confenten van eenige Provinü-
en noch manquerenmoghen, ende dat de quoten daer
van ten eerften moghen werden gefurneert tenCom^
toire van den 0»//in^(r
Generaci : Opdat alle Collegi-
enter Admiraliteyt mogen werden hequaemgemaeft
om U Hoogh Mog: falutaire refolutien omtrent foo een
fware confidcrable Equipagie teghen der tijd te achter-
volghen; gelijck dat de Provinticn malkanderen daer
omtrent behooren te doen verftaen in deliquidatic die
Zy moeten doen van de betalinge de wclckezy door de
faccke van de Zee, byfonderlijck in defelaetfte tijden,
ghedaen hebben, in ghevolghe van de Petitien by des
Raedt, tot verval van de laften derfelver uy^hefchte·
ven, omharcDi/ffiifflvoortsdaerinnetefuyveren, «
ö
de fchulden op de Collegien ter Admiraliteyt daer op
ghemaeckt ende noch open ftaende, daer uyt
Yoldaen
te worden, ende foudeonghetwijiFeltoockdcgbene-
gentheitendedifpofitie tot onderlinge affifientie, daer
mede te meer bevordert worden. ·

Ende de\vijle defe Pri/ii/ti» vele ende verfcheide lif-
ten impliceert, foo voor de iaccken van 't Landt als
van de Zee, ende dat allefints in de Provinticn over «
middelen gelaboreert wordt, waer uit de fel ve te ver-
vallen, foo heeft den Raedt ghemeent dat het niet on-
tijdigh is U Hoogh Moghen theden noch weder
voor te
Hellen, dat grootelijckx dienftighzoude zijn,ind'en
volghens de eerfte inftellinghe van de
Üme, in de rel-

peaive Provintien ende in de GeaflbcieerdeSteden en-
de Landen, konde worden gheheven ee
^rigttmiU'"»
vandeconfumpiienmetverantwoiirdingbe van divijf^f"·"'''
■Waer door de Provintien bequamer fouden worden gf
niacckt te dragen de Laften de welcke de felve hebbea
op te brenghen ; ende hoewel dien voorftel ondw νκ-
fcheyde pretexten, tot grooten ondienil van het
mm^
tot noch toe by verfcheide Provintien i» ghedecUUK^
gbeworden, foo vindt den
Raedt echter van naw °

- ìrìt van Middc

SA KEN van'STAET

ende dat de felyc noch behoorde vermeerdert te w '
den,indienheteenigermatendoenlijckis, het ghe^^'

rieufte te recommanderen, ghelijck mede aen d. r

---------------------.j-----j.. j. pedlive Provintien, dat zy ondertulTen middelen cu=

ijckpoftuyr, daer in den Staet met nu in den zijnen heeft ghcintroduceert en treat, j,
:ht in 't ketfte van defen lare is geweeft, maten willen benii5cieiren,dat die oprechtclijcs W ^^^


-ocr page 534-

nenordinarifen Staet van Oorloge behelftin 52. Com-

pagnien paerden
Den nrfyi™ luny
Sepienbenden ■uijftttfejiigb, is gerefolveert
de Militie te paert voor fes Provintien te verftercken
U) t het
^iillietn van dc bewufte vier en twintigb binden

guldens met paerden . ......

Dewelckeby de voorfz Provintien tegens 'twelckehec
equivalent van Hollant terfomme van
veenbien bondtrt
JujfiKt guldens, onderhouden moeten werden tot lu-

XfffifittihttiHert fes enfefligb.

Den nr^in in iwintigjlen September, is gefolveert de ver-
flerckinghe van
fevtn en twtntigh Compagnie paerden,
op de repartitie van Hollandtftaende , ydermet
een
ndertigh
paerden om die Compagnien met die van de
andere Provintien te efgaliferenlyn paerden . . .
WclckeonderhoutisgecompaflëerttegenB't onderhout
VXidirlbim houdert jeven enfeventigb Voetknechten hier
ondervolgende, endc is vermengt in een majfa mettet
onderhout vande
Lunenburgbfo Troupen, tot noch toe
ccfiimeertuyt de twaf/yiini/srt </«;»/«»'gulden , endc
oefnppletoirepetitie
\anhwdert duyf,ni&i\éen , en
fai daer toe nieuwe
/mds moeten verfpcnt worden,
els by petitie vanden Raedt van datoden
derden De-
cember killeden , ter fomme van
fts bondert tn tien duy-
/■(«^Idensis uytgefchreven.
tó/Hnieuwe geworvenRegimepten te paert, komen
tot ... paerden . . . . . . . ♦ .
Syn gebracht op den nieuwen exrraprdinarif Staet van
Oorloge,

Ten behoeve van de Vorften van Brunfwyck ende
wnenburgh onderhouden werden , . · paerden .
Te betalen uyt de voorfz petitie albereyts gedaen ofte
nochtedoen.

. --hehevcn, eodealfoo devoorfz nootfaeckelijc-
1-1 |°|jften ghevondcn endc wel ghedraghen konnen

worden of^e yets vord^i, Xoude.kpnpiin , löiJf.
ovcrgemacd, rotvoldocningévaR<Ìeyop^fiCa^^^^^
met oen hooghghemelten vorfi van
Bfcn/wijck, ttide
Lünenbprg gemaeckt, ende d^t.U Ho· Mpg;., dienvol-
gens geene reflexie willen makén op de prdres dé "jv.ek-
kevoordefen in het cynde vai\dc,/iMiiMe gheinpu'^ert
zijn, om de
conjentm te doen inbrengen voor. à^ajte^din
May van hec vplgende laei;, macr ^t in d?len^alle,<ié]i-
beratien moeten worden'ghedirigeert tòt
feritea ende reeiivotdieninge , fonder de WelckC aö ytó
Militie nootfaeckelijck moet vervallen , endë dölban-
deren, daeraen denüWt nietfoude Willen fchuldigh
zijn.

Aldus gedaen in den Rade van Staten, en ter Verga-
deringe van haer Ho. Mog. overgclevert den
acbthimdert'
Oecemheifeftienbmdert vyfm ftftigh.
Was geparaphccrt I.
Ripperfetfefttrhem,
i/t. Onderftont Ter Ordonnantie vao
de Raden van Staetender Vereenighde Nederlanden,
Gctekent ' "

en O O R^ L O G Tfyf en'veertighfle Boeck. ς ι ξ

fSrverbiyven"mach,

Voor'tlaetfte fai den ΚβίΛ nochroaels feer ferieufe-
lijdverfoecken , dat niet alleen op de ingredicnten
van defe . op den ordinariffen Staet van
Oorloghe » maeroock op den extraordinarifen nieuwen
Staet, ende op de particuliere
petitien hier boeven
ohsmélt, denoodighefiw/«nfi«ten eerften ende fonder
uytllel mogen gedragen worden, ende dat U Ho. Mog.
wel wlicn verdacht zijn dat by den KWtgheen/wvti
fOor handen ii, daer uyc de minfte partye van de voorfz
extraordinaris gheworven
Treepen , oock niet voor
den gheringhften tijdt foudcn konnen onderhouden

StaetvanMilitie teTaert ente Voet den v^kicnàcn'Decmb.fefltenhondertvìjfenrefiii^.

£786ί i8 a

G.VanSL ing elan dt.

ΐί9ϊ9 ι I

837

16027 re O

3000

7175? 5 t

4-7(57? 19 β

2000

1619 beloopenmaentlijck
785 nacBtlijfik

iBBcntliJck

termacflt

ter maent


924.7 Paerden

'tVoetvolck.

^D ^'."^opden nieuwen Staet van Oorloge.

den »cbften]uny-vyfenfeftig
1 van deƒ« Provintien oyt het milUtm Voor
ME"ï,fgrfchreven . ......

Jen Γ als boven, '

«1 ιί«·,7 Λ "gens de voòrfz acbt btndert feven

DwOrdinarifcn Staet van Oorloghebehelflin in.

......... 1x355 köpp.bp.BMcnt 2470411510

gWptotfupplctievande Nederlantfe Compag.

fiiS;

6o€6

kopp»terIep.i»aent $9107 3 f
koppce 4.S32J ιβ ο


toffip 15 ο

kpppn»

1377

De

-ocr page 535-

ζΙΖ SA,KEN van ST ΑΕΤ

itfiSi Dewelckei^oeten onderhouden worden'als doorde
 voorfzwJriWfrt/fWrt «ί> ■^«■f'iipàerdenh vooriï

gefeyt. ' '' ' ^ „ r'

DeresnicuweRegiméntenrevoetbeftaenih· . . . *

Sijh gebracht pp den nieui^.en Siàet van Oorloge.
De Mariniers bsftàen ih'". " " i '

Staende op dé ordinarife Staet van O.öfloge
Ten behoeve van de Vorften van Lunehburgh moeten

onderhoudén worden uyt de middelen als vooren
Waertgclderi. ' ' ' ' ■

6006 kopp. ter lop. macnt ο ^

-.lil

4.000 kopp. ter lop, macnt 34037 ij 0 J

4000 Icop. ter lop. macnt 4.1048 4« ^
ioDo koppen.


Voor de Switfers

ƒ ,

De onkoften ende verdere ipgredienten van de ordina-
ris Ütact van Oorloge ter loopend. maenc . ......

Hiit extruordinaris voor de Luntotarg/e Troupen be-
ftiiendein de Generaliteyts laften, Traftamenten
van hooge Officiers,gagien van Cülonels,&c. . . ,
SoöimadenordinarisSuetafgetrpcken
Drente ' · . Paerderi ' ,

Voetvolck
■ Mariniers . , ,
Verdere onkoften

55983
3000

ter lopend, maent θι

•3

• · · · aiiSj 12 ö

^78^3 18 De 11185·koppen '

Ì4.704.1 19 10+ afgetrockeniii

[ voor

O
li

34037 ly
1879JI 3

fget,

Drente blijft iioTï,
komen 88z2i ig 3Γ


^36874 ay

"Datr in kpmt
Gelderlant 45)^1 10

30132 II II

313048 6 3

49303 O
31305·. 10

6z6oy 8

19170 i8

}i}o6 10

Hollant
Zeelant
Uytrecht
Vrieilant
Over-Yflèl

yi44i 4
8101 16
yi44 10
10188 I

^

6
I

O
6

Oaer in komt
Gelderlant
Hollant
Zeelant
Uytrecht
Vrieilant
Over-YlTel
Stadt en Landen

giyo y 10

Stadt en Landen 4144 10 ο

y3Ö'874 if ο
Somma van de Extraordinaris Staet fonder Drente

88aiz 18 I

3000 Switfers 3078Ì · ♦

Paerden ,
Voet-volck ♦
Verdere onkofien

;'!ΐ·
η

00^79 1 7
5908 O O

13824^ 7 ο

Dm in komt

Ό iter in komt

1727 17 +

17515:1 » 6

2827 ? 7

1795 + J

15:510 I II

Gelderlant

Hollant

Zeelant

Uytrecht

Vrieflant

Over-Yflel

10511 6

StadtenLanden 17551 + 3
3078^ O i


Gelderlant
Hoilant
Zeelant
Uytrecht
Vrieflant
Over-Yflel
Stadt en Landen

„775·8 iP +

8o<iot) 8 5

i2i)9y 8 10

8o5i 9 6

i6ïZi O 7

4936 9 ^

8o(ii 7 O

138244 7 O

'De Lemenburghfche Troupen

Paerden .
Voet-volck
Verder onkoften

19 ö
41048 4 O
2Ì283 IX 8

115007 15· 8

Xomi Jioll. ter hopende mmt*

'io6o9 8 I

■ gjo6o 6 ·

■ fi^ t t

«OHI 8 Ij
11


332 li ·
Dtif

jaer]ijck/«

-ocr page 536-

(i)

en OORLOG Vyfea Veertighfle Boeck, 517

Basr in hnnt,
Gclderlant <>45:4

Hollandt

Zeelant

Uytrecht

Vriellanc

Over-Yffel

4106 14, 8

Stad en Landen 6706 7 9

—--- ^ iiyoo7 IJ S

nvgecwn Biafpijl, Rooriiiwinckel, cnDêCopes,
y, ftiEDfnachtienden g&ecemt)cc/ Ontrent öefen ©o?,
F iii(iiinIicp?oponeect/ Dattieïieiren«©etottimittectbe
Stc^ooöÖ IKooetibe onlangWOitoecft 5Öniie tot
eve, öaDöen nict f0nöeur-®oi(lelötfie ®
m?IucO,
ft HntìfP ban Brandenburgh 0{)efp?oottien oöec'tfut),
a tt / foo tael Dan Evacuatie flls Dan öen tegljentoooibf-
;«? il ©ojlocö metten ïgeete Biffchop ban Munfter, «n»
Ψ Γίϊίη öiUt-©o?|telö(Be ©oojlucfitigijcpt aenoaenbe
he hfloif? Evacuatie te gemoet geboett/fioe bat Bet bcfen
ktoctiKetflUccnfoubeftcechen totöifceputatie/ fon^
öcrlinoöüp uptDecmfcDe/ niaec bat öetootö foube
toctbenoetcotbenfn confegucntleBpeentge iSaDupcf»
ne ©2intin / öp albicn Baet i^oogö ilSog. jupfl Bp befrn
tii&ioöeCieeffeSteden, toifmbe ijcfet tttetfiaec
èiiflrnifoencnfouben homcntc «bacucKn/ enbebat
baccom baHcl jjtfe becflonben/Dat een fobani gen ©jfent
tnöeouDe?5onbtgDenoot/ alS fijn iScuc-©o?(ieI0ciie
altoos ban ben ^taet toasi getoecfi / cube nocj^
toii/i)piief«conjunctucebant0bentDtbcc felbec fw
ticctiate ongekgentDept enbe p^nubttte / bacc op niet en
foutimMlenftacn·

aBcitfii banfön 3Seuc-©o?|leltjtIie g&oo?I.59ntte
O^cconrtbeceect/ gabt be felbe f0n genegentgcpt tot gaec
|jo.iBo9.oot&inberen geecntnillenbetupgen/ en tot
betfcitöcïinge: öoetoelcnbeopcetötfön mnt-m}-^
flclilËe<Doo2l.Det baecmebemeenben/gabj^p bp't ïitu
tntbbantie boo?f5 l^eecen <t3c(ommttteeiben Dem
litrMaect/batöp baeci^o. jjfêog.ten bellen Bet point
bantieboojfS Evacuatie tot naec ben tegenb)oo;btgDen
met Munfìer, Uiübe laten aenfiaen / enbe al^
iienmetbefelbebtenaengaenbefp}cecfienA8Bel0c68P
toc&fpnuptter^en foubenboen / tenepnbe beboo?»
Rotmtie Muniierfe ten eec^en motste teecben

Iniii minne bp-gelept/ ofteboo?anbecc fojteWcrnJbs
bdengcaffopieert/ enbe bat f0nlfteuc-®O}(i(. ^oojU
baccop loiibe becloeatgten/of i)aec llo.HSo.fuIoc foube
unsenacm 3ön / enbe toat fp baet regent foube bodlen
iiQtn.

©tomftsS nu be boojfj öaec lo. iKog. leeten <0ei=,
tommittcccbcngeeneojbjcfepbeute gebben/ omgUc
otetefianbden / Hebben befelbeaengenomenbanfooi
wtilSbc fijn €eut-©Oi(leIötBe ® oojl. betftlatfngöe te
oocn fatoorabcl cappojt / enbe met eenen becfotgt bat be
M|lctjibanfrniSeuc-©o?(li.5&oo?Kfoubenmogen
witi>£ngcla(t/ommel}efaecbefinal0c6aftel)anbelen

fntcfluptcn.

jao cnoceft fgn Keur-®o?fH. !®oo?l· baec mebe nfet
"Dillen (jiöbcn tn gljeb?eetben / maec be nooblge o?b?ci
«cnffontioijcgeben / toten bolgficnjS fp jBinifiecji bec
™rDEnbatf0n fceur-asojfil-liooil. Intentie al nog
fflaecnbiecf/gelati, be felbe bp bibecfegcftoubene (on»
^"ntiefiinent toegen te bennen tea^ gtieg^eben / j^em
ia«toetefftetenbe.

,,5n«fepbcnbeboo?f5 J®iniflerSbaecop/ öat eben
7'ö" «cur-©o?|il. ®oo?U nopt anbersi göebefireett
jflöabbcatómetbefen i^taetln goebe bjientfcljap t«
/ enbe be tegentooojblgfie onrufien f η eene
fpoeblge©2ebetcfjenbetanbe«; batalfoo
Φ00Μ. boo? eene fufftfanie
S'feuöeBoaben/ banbe tjaec^o.SBog.bjfenbti
^nap en affette / bat be
alliantie tuffcjicn fiem en befen
« wt / baet obcc men al boo? lang/raaet befonbetlöcB
•Ire. ^'"®®'^^"ft«toa«t^toa!Sboenbeeetoeefl/ten
jft?» s·"®^!!'^ toecbenboltmöen/ enbe bat öaec «o.

«tftB«icnbanfobant0efubffbienaisitiaïec5iit}l<are^

V. Deel

3
8
O

9
7

67060 6
10561 II

6ηό6 7

IJ4II II

beteajstebecflflcngegeben/bataen f0n3Öcuc-®o?liei. t66f
^oo?l. fouben toecben ggep^efieect / enbe toaec obec te
tonfececenente fluptenbeboojfs H^lnifleciü infgelüoc
gelafiengeceettoacen.

%tfuctejisbanbefe0atibelfng fiStefknin^tbùlgenfae actfiUut
3aer.
a©atboojtiS gjjebaen li te ©elbe/ baet ban %mt
tofert feer becfceepbentl0c6 gljefpjoochen. I^et èabbe
bcnnaembat Pradeltoaji gbebomentot fecoucjsbatt
befen ^taet / gel0cB ootb tot blen epnbe eec|l met Leu-
nenburgh, baec nae met Brandenburgh toifEt gfjetraC:·
teeit/ om berfelbec affiltemte teggenben ^tfffgop/
maecupt betontenance enbe maniece ban boen bonbi
qual0b peti$ anberü toojben gecontlubcect of getfpcentf
fefoucisquamalfoo feetom ben Biffchop te confecbci
rcn/al0omonj$tefetunbecenj tenmmfle be faecB fn
f0n ggegeel te gouben / tot bat in get 3^oo?-Maec7 enbe
boo? ben t0t ban be nteutoe (tTaitipagniebe faecBe tnogt
fiomentoteenatcoojf*

^aecmebe Quam ober een/ batootb get LunenV
borghfc bolcfi bleef bupten alle actie / 60e feet fiet toiect
gefoiltclteect: <i^m banin'tfiucHbanbcTetitotQtgéeti
mlflatg te boen/btnbe nf et betec àljS ttip te gebjagen tot
0et generael cappojt baec ban gebaen / eet^ bp be Igee^·
een <0cbeputeetben ben dertighften befe^/ enbe baec na
ban ben ^eec^?in!$ Mauhtsinbenabolgenbemaenc.
3®antitbfoo tn befen al^anbece 6c0g{)i$ ejcpebttfen
geflen gebbe / foo meenlggen man / fo meenfge celatie /
elcb fp?eetbt foo alji gcm be paffie b;0ft. x&e mflftafce
meenben 't toajs gaec toectb / bat be poUtgtBe te beel bf^·
tectle aen namen tn btngen bfe bupten {jaec beroep toa^·
een. ^e poltt0tbe gabben accgtoaen/ bat om bte
benen be mf Ittatce Daec bebop? nf et en beben / om beuc
een en anbece befo;becen te boen gelooben / battet Quam
om bat be nstlitte niet toiect g^iecommenbeect beuc een
]^ooft/metggel0cBggefat0al!$ boo? befen fiabbenbe
^eecen ^?inten ban Orangie, baec toe fo toel get gge^^
meenbolcBelj$bei^?ebicanten fiaecgenegeti tóonben^
onbectujTcBenmotiit men toel feggöen/ w/w«i wrAt,
bat men vaneen muysgebeeten wicrt, omte geftoflgetl
be gcote fonlen bte be jpcanfe beben / toaecfe logeecben f,
infonbecgeptlangtÌben YiTel, enbe in be Veiuwe, enbe
'tfjigecemaciueect/battie «CenecaelPradci rtegeng
ti?b?eenbeto0feban'tEanbt) fauvegarden gaf aen be
^ngefetenen bant' Munfterlant, enbe bat toebecom be
BiiTchoptoeltcatteecbebe ^Sebanggene biegpbanbe
f canfe bceeg / bte oot& lo^Iatenbe. SClfoo fag men toet
battet niet aeng0efientoa0/ om ben Éeec Biffchop te
cupnecen/maec om Bem te falbecen. I^oetoel be {{tee
3(lmt)a(Tabeuc{i ban Vranckrijck gaec Igo. HQo. becfe»
Ëecbe/ bat fp laft gabben om alle imaginablen afb?eufi
te boen in't Sanbt ban Muniler, feif^; met bjanoe baa
^ojpenenbelgupfen.

Ho.Mog.Heeren}

DEondergefchrevcn Gedeputeerden van U Hoog «βΛφβ
Mog. tot de laecfte expeditie te Velde, hebben op
den December aen UHo, Mog. mon-mojpoii

delinghe gerapporteert, dat de felve in de beginne van
de maent
Stptmlris leftlcden ingevolghe van Ü Hoogh
Mogende laft ende commiffie van hier zijn yertrocken '

na het gedcftineerdc Rendevoes tot Zwol, al waer de fel-
ve gearriveert zij nde, met ende ne vens den Η eer Prins
Maurits van Naflau-w, hare deliberatien raeckende
het employ van de Troupes van defen Stact aenftondts
hebben aengevangen,hebben alomme in de Steden van
dc Provinciën van
Ovir-Tffil ende Geldtrlant langhi
de Riviere den ij[/f/gelegen: gevonden eene
gtoittccn-
ftematie ende verflaghentheydt, vfaeromme op de
befettinghe van de voorfz Steden, ende het onder-
houden van de behoorlijke wachten de noodige ordres
jeftelt hebben , ende alle die plaetfcn teghens
letgeweltvandcVyantofeenen fubitea overval ende
furprifenaergheleghentheytvoorfien;
Opdeatugineo
der voorfchreve maent September tij dinge
bekomen hebbende, datdeBiffchoppelijckc Munfter-
fche Volckerenhet Stedeken
x«i«n hadden vermee-
ftertesdciBgheaomen, ende haerdaer ontrent had-

%K «ie*


-ocr page 537-

/'8 SA KEN van STAET

jtfoy dengecampeert, hebben met den Heer Ρ rince Μλ«-
rits van Naflbuw overwogen endeindeliberatiegeleyt,
of niet den Yflèlkant met eenige militie behoorde befet
te worden, om in cas den Vyandt de voorfchrevé Re-
Viere mochte trachten re paiTeren, 't felvc door de wa-
penen ende de voorfz Militi e feytelijck te beletten, en-
de op het
frxadvjs vaQ lyne Vorftelij ke Doorluchtigheyt
goedtghevonden fonder eenigh rijdt verlies ,eén goedt
gedeelte van de troupes van den Staet te pòfteren langs
deViluviJcmia de refpéftive Dorpen aldaer, ghe]egen
tuffchen
Vtlp ende Brammc», ende hebben tot dien ey n-
de geformcert de navolghende Regimenten van de
Ruyterye :

I. Munnick Collonel.
's Gravenmoer Majoor,
Prins Maurits,
Bentingh.
Swartfenburgh.
HeervanSlydrecht.

X. Haerfolte Collonel.
Oudïjck Majoor.
Rhijn-Graefs Compagnie.
Honiwood.

Frederick WildtRhijn-Graef.
DeRuyter.

5, Haerfolte Collonel.
Haren Majoor.
Echten, .
Ouwerkerck.
\Vairenaer.

Prins van Portugael.

4. Duyvenvoorde Collonel.
Langerack Majoor.
Verneul.
Marlort.
Langervelt.
Sandera.

Weller Collonel.
Schimmelpenning Majoor.
Graef van Stierum.
Brederoode.
Frens.

6. SteenhuysCollonel.
HeervanderLeckMajoor.
Unia.

Mombas.

Rheede van Renfwoude.

BehaIvendevoorfz/« Reghementen paerden, 2,ijn
noch geordonneerc
dertigb Compagnie Voetknechten,
om mede langhs den voorfz
Veluw-ftm tot belettinghe
van den
Tffel^ant in de Dorpen geleydt ende gelogeert te
worden, dc welcke gherangieert zijn onder dc naevol'
gende Regementen :

I. Vrybergen Collonel.
BruceLt. Collonel.
Le Lyon Majoor.
Swalme,
Winckelman,
loncke,

Nicolaes Vrybergen.
Uyttenhoven,

1. Stelant Collonel,
Graef van Hoorn Lt. Collonel.
Droft Majoor.
Treflon.
Dorp,
Aertien.
Knoppert,
Rheenen.
BiiTchop.

3. Alperen Collonel. i

Catnmioga Lt. CoUodel.

Wede Majoor.

Raftcnroode.

Dimmer. ' '

4.. Inge Nieulant Collonel. ^

Frederick Rheede Lt. Collonel.

Capiteyn Gent als Majoor.

Materen.

Afquin.

Intsrfon,

Kien. .

Nae dat de Rcfolutie tot befettinghe ende defenfj
van den
Ijji! flroom in voegen vooi fz was genomen heL
j ben de Hceren haer Hu. Mog. Ghedcpuceerden met
endenevens lyn Vorltelijke
DoorLgherefolveercden
volgenden dach zijnde den derti^fien September te ver·
trecken na
Deventer, om foo veel te nader ce zijn by de
voorfz, Troupes, ende aen de felve de noodlghe ordres
te
fpoedigher te konnen executeren , alwaerde felve
oock vervolgens des naemidd ags ontrent
vier uyren ge-
arriveert zijn. ° "

Des nachts ontrent «(/"uyten heeft fyn Vorftelijcke
Doorl. aen den Heer van
Renfwtude, doenniaek ptïfi.
derende, verfocht, dat de felve de Heeren Ghedepu-
teerden foude doen convoceren, de wekke
aenftondö
op den Raedt - Huyfe tot Devmter by den anderen ehe
komen zijnde, foo heeft den Hsere Prince aen de fel!

ve bekentghemaecktjdatfynKeur-VorfteliJckeDoorl

iyneghedachten overdcgearreftcerde befettinghe van
den Yflèlkant nader haddelaten gaen , endedaeringe-
vonden verfcheyden bedenckinge, ende verfochte dit
over dat fubjedl eenige militaire hooge Officierenghe'

confulteert ende der felver confideratiengehoonmog-

ten worden

In gevolge van'tvoorfz geproponeerde van den Hce-
rePrince,foozijn ontboden ende bmnen gekomende
prefente hooge Officieren, als de Ijeere
Mijn - Gtmt
KircÌQMtick. ,
Heer van Duyvenvttrdt , de Collonel-
len
ffilhren , Stetnbuyjtn , Gickjnga , LuytenamCcl-
lonsl Armati ViUers , aen de wekke de Refoiutie we-
kende het befetten van
denTffclkant , ende de confi-
deratiendaer ontrent ghemoveert Zijndegecommuni·
ceert ende vervolghens de faecke ghebracht in nieder
deliberatie, foo heeft eerft fyn Keur^Vorftelijde
Doorl. ende ver volgens alle de ge melde hooge Officie-
ren verklaert van opinie wei tezijn , datden Vyande
foude trachten met fynemUitie de Riviere denr/z/te
pafleeren , maerdatfy nietkonden oordeelen datde
millitie tot defenfie van den
ΎβίιΙ als vöorfzgedeftineert
faffifant endermcbtigh genoechwas , om'tielveaendea
Vyant te beletten, ende derhalven van fendmentwa-
ren, dat de Steden langhs den voorfz
Ïffel met goedeen
fuffifante militie belet ende bewaert behooren te wor-
den , ende de gantfche militie gehouden in
derefpedi-
ve Guarnifoenen , iattn de Paffagie van de Riviiri ««
denVyandt onverbindert
, ter tij dt ende wijlen meerder
macht, ofte van 's Landts Vloote ofte uyt andere
quartieren by een getrockenzijnde men mogteoordee-'
lenfuffifantomden Vyant het hooft te bieden J nwer
niettegenftaende de voorfz confideratien vanden H«·
re Prince, ende de hooge Officieren
voornoemt, foo
hebben de Heeren haer Ho. Mog.
Gedeputeerdenge-
perfifteertby derlelver Refolutien
tot defenCie ende
befettinghe van den
Tffilfl room des daegns te vuuicu g»
nomen, ende hebben
den hroghftghemeltenHeers
Prince, ende de hooghe militaire
Officierenaengj^^
men met alk vlijt, neerfticheyt ende
couragie die te
fullenexecuteren; Alleenlijckheeft denHeereK^i»-
Grave verfocht een afte van de opghemclte B«re»
Gedeputeerden
mmu in cas -um qnade rincMtre J
t» extratrdinaris Jeydt , tei des Jelfs i dtfibargt " K"^
firnktti
; De Heeren Ghedeputeerden hebben gw^
oordeelt, dat de Patenten totdien eynde
aen °e
fpe<aive Officieren te depefcheren , aen
de ieffc
voor aden konden dienen, eöde tot
dien eyndc geen
andere
vaa nooden te habben, welcken vo%hende ^


-ocr page 538-

noodigc depefches tot executie van de-voorfz Refolutic
ten
fpoedigften gedepefclieert en afgefonden Zij n.

Denfisi'» Odtober hebben de Heeren haer Ho. Mo.
Gedeputeerden goedtgevonden eenighe Compagnie te
voet, cndedrictepaerden in alle ipoette verfenden
naer ? alfoo de felve hadden bekomen tijdinghe dat
de Arméc van den Bifichop was gemarfcheert naer
Om-
—r, ende itilcks de Siadt Zwol, waren naderende,
■ j datdenVyandtfoudentrachten

eódebcduchtzijnde

doordenpasvanSM/iEiiryi en de lUavetf* door te breec-
ijen endc te marcheren
in Drenthe, hebben ons de
Heeren Gedeputeerden Staten van OverTgel, endede
MagiftraetvanZiüff/verfocht, dat de felve tot befettln- I
„he wde bewaringhe van den voorfochreven Pas,
«nighe militie naer
StaphorficadeReuvewvooifchrevc ■■
fouden willen commanderen, metverfeeckeringeende |
toefcoginge, dat meerder militie derwaerts ghefonden ί
foudenwerden, ghelijck oockdesandfren daeghsr/j
Compagnie te voet, ende
drie te paerde naer Zwol, Haf-
«(jCndeSiifiiw^Ì· afgefondenvan Det/erner, verrroc-
ken lijn. Den αώφη daer aenvolgende zij η noch ee-
nighe Compagnien derwaerdts ghecommandeert,
op den
ηψηάιη is den Sergant Majoor Kirckjatrici^^
met noch KW Compagnien voetknechten afgefonden 1
naer Zvsl, met lail ende ordre dat hy den pas by
j
SM/i»r^endeAi«wi«fonder eenightijdt verliesfoude '
befetten, en nemen inbehoorlijcke verfeeckeringhe, j
Desnaermiddaghsisgoedtghevonden, datdenHecre j
Prince ΛΙληγ»»/, ende de Heere van MirWf fouden ver- ,
trecken
mcZwal, omme aldaer de gerequireerde ordre
teilellen, ende voornamentlijck te beforgen, dat den /
pbySM/iiic^endcEoMi/iennaerbehooren befet ende ,
kwaert mochre werden, ende tot dien eynde in beden' !
kentegevenofnietde fluyfentot
Hajfelt ende Swarte- \
fnjs Open gefet, en daer door den pas by Stapbtrft onder
witer gebracht foude konnen werden.

Den «//A» daer aenvolgende hebben de Heeren haer ;
HoMog. Gedeputeerden ontfanghen een miflive van
d:D Heere Princc
Mmrits ghefchreven tot Haf-
filt
, by de welcke fyne Vorilelijcke Doorl. notificeert,
den pas by
Smphorfl ende Rtuwe» fuffifantelijck befet
en ghenoeghfaem verfeeckert te hebben, ende dat
Wyders tot defenfie van de paffen by
Averrttfl
akZujmldtn,
degherequireerde ordre foudeilel-
Icn.

Den heeft den Üeere Prins Meariff bylVÌif-
uTeaende Heeren haer Ho,Mog: Gedeputeerden ge-
iwtificeert, dat den Vyandt fterck omtrent
acht duyfent
nin, den pas van Stapborfl ende Rtuveen hadden ghefor-
ceert, ende het ietreilchement aldaer opghe worpen
ioghenomen,
du twee Capiteynen endetwnbondert
'«ί^ίί mufquettiers tot defenfie van den voorfz pas tìftét
«nigeBoeren fonder merckelijcke refiftentie gedaen te
nebben, naer ^ίrt/e/^ waren ghe vlucht, en den pas ver-
uien hadden,fulcx dat den Vyant fijnen marfch fonder
^^%verhinderingein dcLantfchap voort-

Demu;i«,^}yij„Oaober hebbende Heeren Hoogh
"og. Gedeputeerden ontfanghen eenemiilive van de

eeren Gedeputeerden van de Si^dt Gromingm ende
bydewolckegheadvifeert wiert, dat de
oiiichoppelijcke Munfterfche volckeren door de

''"'iigemarcheert, de paffagie van de Ptmtcrirttgghe
de maer aldaer gerepoufeertZijnde.over

Biar h'"' ^^ ghepaffeert , ende ghe-

me, ^^ Oìdamptm , verfoeckende derhalven

^cmeerdermilitie te mogen werden geaflifteert en-
fj, p1"®^™gemaeckt , omme den Vyandt te repouf-
ïiinH ' ^ooft te bieden. Waer op gedelibereert
ie D'"8°etghevonden,dac overmitsfynVorftelijc-
voorfz p aenboot, omme naer de

fendarl'^T^"^'^ «««^e Laiidtr, te verrey-

NimJj, r deHeeren Λ ff,>, G/ib^m, ende

opjllp'JÜ „ gheaccompaigneert, omme

aldaer ordre.te ftellen ,
överieeM, den Vyandt te ftuyten , ende voorts
«iicrt, en^® wijie den felven gheincommo-

' "^nae tot deflogementghedwongen foude kon-
nen werden, de welcke vervolghens den
tvitt en i66(
twiHtichflen
binnen de Stadt Gmeningen aengekonien ^
zijn, ende des anderen daeghs over het employ van de
militie j deliberatie gehouden hebben.

ι

Ende met communicatie van eenighe uytde Hee-
ren Gedeputeerde Staten van de voorfchreve Provin-
tieop het
frandvijs van fijne Vorftelijcke Doorl. goet-
gevonden, dat den Lt. Collonel SfK-^fe met ntgtnhon^
dert Voetknechten foude afghefonden werden naer
het OotpSctetmdai met laftomme aldaer Pofte te vat-
ten, endenaerhet opwerpen van een Retrenchement
denpastegens den Vyant teverfeeckeren. O^nvieren
fiuintichfltn is den Collonel Afkin met dertbien bcndtrt
Voetknechten ghecommandeert nae het Dorp ìAiedm,
omme infgclijcx den pas aldaer te fortificeren, ende
den Vyant tot
fPw/cbeoten ende leggende,

foodanich te incommoderen, dat hy door ghebrcck
van levens middelen ende andere inconvenienten,
tot de uytterfte extremiteyt gebracht zijnde, toteene
compofitie en retraitte door de Moraflende welcke
aldaer inpùiTabel geoordeelt wierden ghedwongen
mochre werden. Den
vi/f en twititiebften is fyn Vorlte-
lijcke Doorl, met de refterende Troupen beitaende in
omtrent twaelf hindert Voetknechten nae ScbeimJa voor-
fchreven vertrocken , ende fijn de Heeren haer' Ho-
Mog. Gedeputeerden des anderen daeghs mede der-
waerts ghereyfl, ende hebben aenitonts naer derfel-
ver arrivementalle mogelijcke forghe ehedragen, en-
de nevens fijne Voruelijckc Doorl. bevordert, ten
eynde de Retrencliementen
tot Scbiemda ende M.iedtn
tenfpoedichften in genoechfame defenfie ghebracht,
ende tegens den aenval van den Vyant verfeeckert
mochten worden, ende vervolgens principalijck hare
ghedaehten daer op laten gaen, dat de
Ctirtn· Molens>
daer de Biffchoppelij cke Munfterfche volckeren haer
van dienden ,geruineett en voor de felve onbruyckbaer
gemaeckt mochten werden, gelijckopck door eenighe
perfoonen, door den Heere Prins
Maurits ten dien eyn-
de ghedifpicieertde Molens binnen
ffeftnhe, Boerta,
Pekel
en Finferviilde alle verbrant,of door uyt lichten van
defpiUen t'eenemael onbruyckbaer ghemaecktzyn ,
waer door den Vyant tot groot ghebreck van broot ghe-
bracht lijnde .veroorfaeckt is datdagelijx veele van des
felfs Troupen uyt
Winfcbooten ende BeligetUe totdeonie
binnen
Sebumdayooiiz middelertijts zijn komen over-
lopen.

Den dmìeniett Noveitiber is by den Heere Prins Μλ«-
rits ende de Heeren Gedeputeerden van haer Ho. Mog;
goetgevonden, dat den Collonel
Ailuwa, naer't Dorp
van
finferviilde, foude worden afghefonden met vjf
hondert
Voetknechten , omme op 't Kerckhof aldaer te
logeren, ende het felve met een borftweeringe inbe-
hoorlijcke defenfie te brengen, omme door dat middel
de Vyantlijcke Troüpes cQe üyt dat Dorp met Koorn
ende andere ververfingh wierden gefoulageert, meer
ende meer te benaeuwen ende haer foo des
te meer
te incommoderen , ende oock daer door haer alle
toevoer te water door
definferviclde Zijl te beletten,
gelijck oock vervolgens den Vyantgedwonghen is ghe-
worden fich uyt
Winfibotteo ende Heyligerlu te retireren,
ennietfonder merckelijckefchade eninconvenienten
de Moraffen die t'allen tijden inpaffabel geoordeelt zii η
ο ver te geven, en door dien wech een ghedeelte van de»
felfs Troupen te fai veren.

Den ï^yfwniieNoverïiber daer aenvolghende , isby
dcHeerenhaerHo.Mog. Gedeputeerden, endede
Heere Prince , ontfanghen haer Hoogh Mog. Mi ffive
ende Refolutie van den
elfden der vooriz maent, by de
weickefyn Vorftelijcke Doorl. ghelaft wierdthem te
vervoeghen naer den Tplk^ut , omme de auxiliaire
Troupen door fyn Mdefteyt van Vramkr^ciftot fecours
van defen Staet afgheionden aldaer te verwachten, en-
devervolghens defelve te commanderen, ende foo-
danigh met de Militie van den Staet endedevocrfa
auxiliaire Troupen teghens den Vyant te ageren . al»
ren meeften dienfle van den Lande, ende tot afbrcack
van den Vyandt gheraden gheoordeelc foude worden.
In Toldoeninghevan opgheraeltefaaerHo.Mog.Refo-

f m » iutic.

en OORLOG. Vijf en Veertighfle Boeck 5 19


-ocr page 539-

5^4- SAKEN van ST AET

liiSy lutic, zijnde Heer en haer Hooch Mog. Gedeputeer-

___ den ende de Heere Prince Maarits van Naflku , noch

tenfelven dage van Scbttrnda vertrocken, ende dien
avont ghearriveerttot
Groeningen, van waerhaerrCTÌè
door den Landfchap
Dnmhi vervoleende, zij η te iac-
men den
tvjimicl/ften daer aenvolgnende ghearriveert
tot
Afrubsm by de andere Heeren haer Hooch Mog.
Gedeputeerden aldaer aenwefende, alwaer albereyta
de helft van de Franfche Ruyterye beilaendein JnjfJent
paerden gepaÌTeert Λν3ϊ.

Den "1 ttt twintichjien is de refterende Franfche Ca-
vallcrye ende Infanterye mede door
Aernbem ghe-
marcheert naer de Quartieren opden Veluwmm langhs
de Riviere den
ïffei aen de fel ve gheafligjieert. Den
Drjet» twintichfien hebben de Heeren haer Hooch Mo
ghendfi Ghedeputeerden met den Heere Grave
d' Ef-
traies
Ambafladeur van denConingh van Vranckrijck,
den Heere Prins
Mmtr'ts van NaiTau , den Generaci
Ïradtl ende twee andere Marchaux de Camp van de
voorfchreve Franfche Troupen ghelioudpn conferen-
tie ende deliberatie over \employ van de Troupen
foo van den Staet, als nyt Vrmcli;-^ik_ aepghekomen,
endegoetgevonden dewegen in't Graeffi-hap
Zntphea
voor af te doen infpefteren» ende vervolghens alle de
voorfchreve Troupen foohaeft doenlijck, den
Tffil te
ilöen pafleren j ende tegens den Vyandt in adbie te
brengen. Den
v.ieren'tvintichfien is den Heer Prias
Airt«Ww van Nifiàu, van Αιτφιη ghereyftnaer Chw ,
omme den Heer Keur-Vorll van Brafidtnhrch aldaer
aengekoraen, tecongratulei en, ende hebben de Hee-
ren haer Ho. Mog. Gedeputeerden dien felven dach
Jen Heere GeneraelPr-arff/ met eenige Franfche hooge
OiËcieren, endede Gedeputeerden van de Provintie
Belderlant aldaer àenwefende. te faroen ontrent

van

vifftkb in geralin gevolge van haer Ho. Mog. Refolutie
met eene maeltijt gefeliroyeert.

Den vijf m tvjintifhftin is by de Heeren haer Hooch
Mog. Gedeputeerden ende d'in Heer Prins
Maurits
•van Naflbu gerefolveert, dat de Franfche Troupen des
Vrydaechs daer aen volgende, zijnde
denfivementww-
ticbflea,
door Doefburch ende Zatfkin refpedlive, dcQ
r/i/foudenpafferen, ende omme de noodighe ordres
ende Vyvers t^ens den acnftaenden marfch te· befor-
ghsn, zijn veriocht ejidenae
Zatphea ghecoramitteert
de Heeren de ii'ifi, van f^nf^ ende G/<n/ira, deAvelcke
oock in glievolge ende tot voldoepinghe van de voor-
fchreve Commillie des anderen daeghs zijnde den
fes
to iwmichfleii s'
morgens vroech van Aernbem ghereyil,
ende omtrent den middach tot Mtrhtcli^ ghearriveert
!zijn, alwaer de fel ve door eenexprefle Poft ontfan-
ghen hebben een Miiïïye van de iHeeren haer Hooch
Mog. Gedeputeerden3 de welcketot
Aemhemy/ieren
verbleven, by de welcke de felve verfocht wierden
aenftonti naer
A,rnhcm weder te keeren, alfoo over den
gherefolveerden marfch ghemoveert ende ghevallen
■waren veele bedenckinghen ende confideratien, fulcx
de opgenielte Heeren goet ghevonden hebben weder-
om te ruggirete keeren, ende nae jifrwiem te reyfen,
alwaer omtrent ten
drie uyren nae de middach ghe-
arriveert zijnde, hebben de fel ve met endenevens de
Heer Prins
Maurits -uim NaJTm naeder deliberatie aen-
gheftelt ende gehouden over den ghearrefteerden
njarfch; endeinconfideratie genomen zijnde de diiB-
culteyten by den Heer
ΡγλΛ/geallegeert, endeinfpe-
cieofniet, vermits het faifoen verre was verloopcn de
Troupen naer de refpeftive Guarnifoenen behoorden
verfonden te werden ; Süo is eyndelijck nae rype deli-
beratie by de Refolutie des daeghs te vooren genomen,
geperfifteert, cndedienvolgendegearrertecrt,de Trou-
peü fo van defen Staet, als mede het Franfe Secours, ten
fpoedicliften te doen marcheren over den Tfjil, ende
met
de felve vervolgens fodanich te ageren ten meef-
ten dienftevanden Lande, ende tot afbreuck van den
^Vyant geraden endedienftich gheoordeek foude wer-
den
i En fyh de Heeren de ffitb > fPtede en Glinpra, noch-
mael verfocht haer reyfe naer
Zutpben ten fpoedich-
ften té willen bevporderen. omme op de gherequi-
jteerde Vyvres
ende andere noadtfaeckelijckueden de

vereyfteordreteftellen, de welcke noch den felven
vondt omtrent
tien uyren van Aernbem vertrocken
de des anderen daeghs vroegh tot Zui^i,,, ghearrive''"
zijn , ende hebben tot
Deventer ende y 'F

een goede quantjtey t Vyvres doen inkoopen end^h
reedt houder^. Op de propofitiencnde confiderai
van den Heere Prins
Maurits vaif Naji'tuj^^ ■
inconvenienten ende difcrepantien by de Fran/l
hooghe Offici eren gernovecrt voor te komen, isgo'
gevonden datiijn VorftelijckeDoorluchtiehevtrnL''

Heeren de mth, Weede ende N<>wp» op den
ί/ϊέ/?;» November noch eene Conferentie fouden hoT
den, met den Heer Generaci rW(/, ommenochtnat!
over den acniÏaendcn Marfch tc concerteren, ende al.
les daer toe te prepareren, tot wekken eynde de ehe-
melde Heeren met den Prince
Maurits ■^/anNaffiumm'
de ghedeflineerde plaetfe, zijnde het HuysteEer-
bceck, vertrocken zijnde, hebben opden geprefi-
geerdentijdroockaldaer ghevondendenHeerQene^
rael
Vradel, ende eenige Franfche hooge OiËcieren"
ahvaerover den gheproj edeerden marfch naederüjnl
deghekomenin conferentie, foo heeft hoochgemel-
te Heer PreVe/, met veele redenen getracht deHee-
ren haer Ho. Mog. Gedeputeerden ende fyn Vorfte-
lijcke Doorl. teperfuaderen dat de ielve wilden goet-
vinden, vermits het faifoen verre was verloopen, en-
de dat oock de wegen foo fyn Excell. oordeelde, wac-
ren onbruyckbaer, de Troupen niet te doen marche-
ren over den ïjiTf'» maer veel eer defelveteverfenden
nae de refpejitive winter-qua rtieren ; fulkx dat de opge-
melde Heeren metfyn Vorftelij cke Doori. van ΐηίικ{
yoprfz. na
Zutpben weder gekeert zijn, fpnder dat alier
eenige pofitive refolutie of cooclulie genomen is, macr
desavontstot
Zutpbeti&cti de andere Heeren haer Ho.
Mog. Gedeputeerden van de voorfz conferentie zijniie
rapport gedaeh, jf, in conformite van het prxadvts m
fyne Vorftelijcké Doorl, by alle de Heeren j -eenflem*
melijckverflaenende gherefolveert de,Troupen, foo
vati defen Staet als mede het aenghekomen Fraqfche
Secours, tenfpoedichftente doen marcheren over den
Tffil, ende in paffijntliici^ op feeylichen, endeinien
fulcx, op de pl^tie gekomen zijntle, dpenlijck wiérde
geoordeelt, voor de handt in te nemen,fonderiichlang
daer voor te amuferen; ende als dan van daer voorts te
marcheren naèr het
Stifr Mtmfler langhs Bnvmt,
omme vervolgens op den vyandtlijcken bodem poflte
vatten, endefodanigh te ageren als pa gelegenthevten
"cohftitutie van tijden ende laecken góetgevonden foude
worden.

Ende dat eenighe van de Heeren Gedeputeerden des
anderen daeghs fouden vertrccken naer
ffefil, om
van daer langhs Λ
Lippe ende in't Stift Μκπβπ ten
meeftendienfte van den Linde ende afbreuck van den
Vyandt te doen ageren,
onder het beleyt van den Col.
ItterfHmàìs Tröupen die aldaer Waren geordonnncert
en onder </r/e Regimenten te voetendetepaert gheren-

. Oock om aldaer ordre te ftellen tot inkoop van y-
vres , hoy ende haver, om de Armée daer omtrentgeto·
men zij nde, en den noot fulcx vereyfchende daer wn te
doen voorfien door karren en wagens daer toe tc beior-

S^"· Pi

Ende oock om aldaer by een te doen brengen een gort

aental fchepen, om als noodigh foude worden gn®^*";

dcelthet Leger te doen fcheyden,de Troupen ald»er«

konnen enbarqueren. λ va

Dat oock de Heer Ma//i»-Envoyévande Votftenw

Lmenburgb , aldaer tegenWoordigh Zijnde,

den verfocht om aenftonts ende op't alderfpo^'S'^
van de felve rt-folutie,de gemei te Vorftcn kenni^^le ter
ven, e'i te beftdlen, dat der felver "frouP^i^T^Jnhet
dilay, mede mochten in aftie werden ghebracnt, e

Sti/iMunfliringevoert, oocknagclegentheytv^^ ^^

ken met de Troupen van deiën Staet gcconjungeci
werden* ^^ ^fM/iif

Ende hebben vervolgens de Heeren ^"f''^'^··
Glirffir« ende N,er.ft,een des verfocht foiyeei-

teomnae Wyi/tegaen, ende daer hetgnerew ^


-ocr page 540-

x66>i

en OORLOG. V.tjfenVeertighfte Boeck. 52.1

, jocn verrichten, op hacrgenomen, én s'ahderen

m daegsdervvacrtsvcrrcyft . „ „ . /

^ Endcheelt oockdeHeer Envoyc MulUr fynedepe-
f hes ter intentie vandeHecren Gedeputeerden laten
affacn, ende is fyn Ed.felft des anderen daegs nae 'i^^fei

^^Pgn'p'fr/?!;»Deccmber zijndeDinghfdagh, isophet
R edthuystot
Utopie" by de H.-eren Iwer Ho. Mog.Ge-
dcputscrdcnaeiighckomcn
Μα»/, di Gay , hem ghe
alilicerende Comraiflàiisvan decerlte B.'igadevan
ij^Franiche T/wupen , ο-^erleverende een Briefvan
jj ^/-Cg.y,>,.jli]tcndantvande l'^^^rff van da voorfchrcve
rf" yp(;n,bydc\velcke v^rfochtwierde , dacdeH.-c-
nhaerH j Μ 'g- Gedeputeerden wilden beibrghcn,
daceciifuffininrcquantiteyt Vyvres t.ni fpoedigilen na
i)iiéttrih moditcn worden afghefonden , omme tot
Kibiìft '"tie en^ie onderhoudt van de Franiche Armeé,

gheemployceit rekonnen worden : ghemelde ; Et Hu cc^e d, deca, Rcyye«v>yera ^HjTyquM^s

Voegde mundclingdacrby, dathy wdverfeeckcrcwas j Tro»pespo„rUmem>,m. ' ■ . 3

Vranfche Troupen uythare quarneren langhs !
IrnW 'liet '"«'•"^'■en bouderen ofte uyttrecken ,1
-^"JTfioPgn' Itpont firafait, l'armidn Jie; marcherà
vnnrMalcerdclblvcibudenzijn vcrfeeckertdathaere P'"'' ί"'"'" fi' qumie'rs ^i/ant Lochem , λ Cloüfe ,
ordimirccnde behoorlijcke
Ïjlnpes , bcftaende ineen i-angue,Dicp2nbroeck,Huil, OverlaenβNetelhorft.

Jout ce qui e]} in/r» Zutphen i? Lochem, avtq Ie Chafle-
au de AmiTen demeiiraiit pottrUhgenttnt de l'armee des Efltts

eherculcerdc quantincyc van broodt, bier, haver ,
vlees ° van dach tot dach in de quarticren aen de felve

gelemt,en uytghcdjeltfouden werden , fegghende: ; qui aurafinartillerieàtucùeyeen
npsKomiicslblüatcnwaren niet gewoon tedragen,als, _ ., , . ,
EV"en;wacropzijndeghedelibereert,is goet- ! "^"f'"r/· ί"·" "

ο vonden den afte (bnden aen den Gene- tAr'«eeduR<,,,ìAefflatrsl.s EJlats D.f»tetpe„ner.t a eu^

, omme de intentie vanfyn Exell.daer on- '^"/^^«««Vivandiers qu
tLtevcriben.enisondertuffchendenmarfch, die ;.

gearrcfteert was op Woonfdagh den twetdcn December | Et J'aiitant que la 4>ie Armee n'efl pas pttttveue di Pion-
opghefchorctot naerderordre : Endeis den Hser
de nïtïsqmefiunecbiifetres-necejjaire^ l'cnfecbargeauffid'tnvey-
Wit
verfocht, te willen een keer doen nae 's Gravenhae- tr au Sr. Generaci le Mafquis de Pradel Ie Capit^itu avecioi-
omacnhasr Ho.Mog.vande conftitutie van de xa,nteVitmerspoarfetenirpresdeluy-,fait auquartier JoHsla
Armee , endc van de confideratien voor ende leghens ΛΙλ//»» de Voorde «8 D(ffi«ir< 1^65.
den marfch vallende endegheallegeert, mondelinghe
te berichten, de wclcke ook aenftonts vertrocken zij n-
dc, U Ho. Mog. van alle de voorfz confiderarien, cir-
cumftintelijckrapportghedaen heeft ;Daer op dan U
Ho.Mug.gehoort hebbende de coniideratien van den
Riedtvan Staeteop deni//frif»December , hebben
gelieven goet te vinden dat de Troupen ten fpoedigilen
inaftie ghebracht cnde de gheüccüpeerde plaetfen
binnen de Graeffchap
Zutphen, ende de Provintievan
Owr-p/j wedcromme met de wapenen onder de magt
vandefen Staetghereducecrt, ende indien eenigh-
fintsdoenlijckbevondenmochte worden 5 voorts te-
gens den Vyanr geageert foude worden, als by de Hee-
ren haer Ho, Mog. Gedeputeerden en den Heer Prins
-Miiriij
mn Nafau, geraden geoordeelt foude worden :
Ingevolge van de opgemelde haer Ho. Mog. Refolutie,

A^orgen Woenfdagh den neghenden December fai
men kennelijck maecken den wegh van Zelum
op Vurloo, om van daer nae Lochem te marChee-
ren. i-i

Indien den wegh Prailicabel, fchijnt fai 't Leger
vanden Coningh Donderdagh den
tienden marchee-
ren, om haer quartier re nemen tot Vurloo , Buer-
fche, Brugghe, Wierfche, Medeier, cnde fullen W
dere mufquettiers van s'Coninghs huys ghefonden
werden aende Burgher Brugge, om aldaer d^e Paffagie
•tebewaeren.

Men falghewaerfchout fyn of de Vyanden Wilden-
burg behouden.

Dat 't Leegher vanden Coningh foo langhin die

^________^^ _ Quartieren lal verblyven tot dat de Wenghér'·

lyiideTloupen fovan defen Staetals mecie hetFranfe? ' Brughe voor de Riviere van B^rchelop fai fyn ghe-

üecouts,dcs Macndags zijnde den/«'e«i^<« December,
gcmarch;crtin 'tGraeffchap
Zutphen, nemende haren
weglina hchem,cnzijndien avontgelogeert in deghe-
^'igncerde quartieren omtrent een uyre van de Sradc
Z'iifhin cn dacr omtrent gelegen.

DisDingsdaegszijndedenrtii/itwDecember, fyn de
HcercndtW'it,
iPeedecndePallant , van Zuf/iien ghere-
dennaehetquartisr van den Heer Prins
Maarits, om-
me foo veci mogeÜ j ck, den mat fch η aer
Lociem gedefti-
neertvoort tcfteilenende re bevorderen ; aldaer ghe-
arrivccit zijnde, bevonden dit fyn Vorftelijcke Dood.
urdreghcgcvcn hebbende, om alle hetvolck onder de
^''apenen endc onder den maiTch gereet te houden, was
ê"edcnnahctquartiervandcn Heer Rb/n^rave, òm-
ïldacrractdc HicrGcneraelPffliit/, over den marfch
, mee den anderen te concerteren ; hoog-
gnetnclce H^er Prins des naemiddachs weder ghe-
j™!'f^ijiKle,h;c''t een des opghemelte Heeren haer
no. Mog, G e;1cp.; t:;crden vertoont het geene tuflchen
lyiieVorftcl.Door]. cnde den Heer Generaci
Pradel
*3sgheconveniecrt,zijnde van woorde tot woorde
"«liiernacvolcht:

A

"^1'n mrcrtdy miifitme Dctimbrt /' onfe'ra rtCognoi^rt U

maeckt.

Totbouvvingh vandefclve Brugghe j fuUcnvan 't
Legher van den Staec ypo. Ruyters endefoo veel
voetvolck ghedetafcheCi t werden , de wclcke haer
dén IO. dèfes 's morgens ten thien uyren aen d' andere
fydevan de Riviereby de vootfzBrugghs fullen be-
vinden met alle behoorlijkenootwendighsden om den
aenbouw aldaer voort téfetten.

Endeaen deefefyde vandefelve Riviercfal't Lee-
gher van den Coningh mede eenige Troupen affendcn
tothetfelvigeeffea.

Sooras de Brugghe fai ghemaecktfyn Zoo fai het
Leegher van den Coningh marcheèren om haer quar-
tieren voorLochem te nemen tot Cloufe-, Lan-
gue, Diepenbroegk , Huil, O verken cnde Netel-
horft.

Al't geen tuflchen Zutphen ende Lochem leght,'
nevens het Cafteeivan AmiTen fai blyven tot logering
van d'Arme'e van denStaet die haer artillery e fullen
hebben tot Luchteveen.

Alfooder gheen SoeteJaersfyn die vivreS in s'Co-
leegerbrenghen, hebben de Heeren Ghedeputeerdcn
ophaerghenonien haer Soutelaers te ghebicdendat
zy lig tnet al t'gëeö Van nooden lal fyn voor,Lochem ful-
len hebben te bevinden.

f % ? Ende

cbimin qui va de Zelum a Vurloo pour de la- marcler a Loc-
hem.

Silechiminfe trowveprilSicable , l'trmiedtt ^sy marchna
leudy lo. pour venirprtndrejh quartiersa
VurloO j Buerfche
Brugge, Wicrfch;,
'b'ìtàtìevjferaetweyecttit nioufquettiirs
dela Maifoudit Roy au port de la
BurgCrBrugge y garderlt
pajpigi.

h'on fera advsrty qne les Ennemys tiefintnt Wilden-
burgh. ^ ■ ^.j.

Quel armee du Rsy Srjmtfiera duns les quflrtier,! jufques ά
ce que le pont de
Wengerbrugge pour la riviere Bsrcheiofe-

Pourfairt ce pont la, l'armee des Eftats detacbera cinq cents
cbevaux^^3 autant d:famaffins:^aifftroHVerem,\itvtctous les
apprets reqitis Ie lo, dccewois teinatin a lo. heures de l'autre
iofle de la riviere a l'endroit dn dit font pouryjhuflenirtes au-
vres.

-ocr page 541-

SAKEN van ST AET

latie, devrekke verklaerden ghenegcn te zijn, opeep,
lijcks conditiën de plaetfc over te geven, gelijckooclf
dienfelven nacht het accoort ghetrofFen, ende de cf ^
pitolatie tuflchen den Heere Prins Maurits, ende den

rt > ■■ ■ _ «Ja.α.. L· t ^^ ^ΛΛ^Λ ^ η ^ Μ ^ t· Λ- A Ο. _ I . . **

Commandeur Ehirvitt by gcfchrifte geftelt endege
anefteert is, in voegen als de felve aen U Ho.
mL
copyelijck overgefonden is, welcfcsn volgende dw
opgomelcen Commandant, niet het gantfche GuamU
focn, beftaende in ontrent
drie headtrt -uijftuh Voet"
knechten, llecht geconditioneeit ende ghewapent"
ende ontrent
Jeftich Ruytcren, des Maendaechs voor
de middach uyt
Lachem voornoemt uytgefrockenzijn
ende door een L'jytenant met eenige pierde gecoiii
voyeert tot ontrent Scrfi/i» , blijvende niiddelerwjjlein
oilagie de twee Officieren, de wekkeomde
Capitula-
tie te raaecken, als hier voor verhack waren uytjrg,
fonden,

Nacr dat het Guarnifoen in voorigen Voorfchreven
was uytgemarchecrt, hebben de Heeren hacrHo.Mog,
Gedeputeerden haer middachmael gehouden in 't aaar-
tier endelogheraent van de Generaci
Pr aiti, ende dei
naemiddaghs met djnHeer Prins Aie«r((i, endeop.
ghemelte Heer
Pradel, in prefentie van den H^er
RbjnGraive, ende twee Franfche Maricliaux de Camp,

Mr. de S. Lieux, ende Depenfes deliberatie aenghe'
ftelt ende gliehouden over 't verder employvan
beyde
de Armées, alwaer hooghghemelte HeerenGeneraels
endeaenwefende hooghe Officieren ,
alle van eenpae·
righ ghe voelen ende lentiment zijnghewecll, dat de
militie vermits het verloopcnfaifoen,in de gedeffinecr-
de
fVinterquartieren cnàs Guarnifoen fendei kngher
uytftelverfondenbïïhoorente^'Ordenj ende
Terdeelt
over de Frontieren ende het Stift Man/ïirnaeft ghele-
ghene ende aengrenfende j omm e door continueele ex-
CurflendenVyandt foo veel mogelij ck foude zijn, te
incommoderen ; de Heere haer Ho. Mog Gedeputeer-
den hebben nietgoet ghevonden dien felvinavondt
eenighe pofitive Refolutie te nemen, maer een exprcf-
de Cavallerie,alsmedeaenden Serg. Majoor^,«^««i ifnafghefond^nae
Zatfb,,, emme den
voorde
Infanterie bvfvnVorfleL Doorl.aen^nts: de welcke de Heeren haer Ho. Mog. Ge_dcputeer(len

verfochthadden aldaernoch wat te verblijven , om-
me te beforghen dat de noodighe vivres ende ander be-' "
hoeften, fpqedelijckbydehantghebrachtendeby de
Armee aenghe voert mocht werden, te verfoecken dat
hy den volgenden dach vroech op 't huys
't £/Ìfoade ge-
lieven over te komen, emme op't voorfz importante
poindl vanfyn Ed. conflderatien mede ghedientte mo-
gen worden.

DesDinghfdaeghsdenwj/t»V«Ae December, is dea

voorde Infanterie by fyn Vorflel. Doorl.aenftonts
ende in 't bywefen van de H;eren haer Ho. Mog. Gede-
puteerde uytgegeven.

Des Woenfdaeghs zij nde den vUrdtn December is de
militie van defen Staet in gevolge van 't voorfz gcrefol-
veerde , gemarcheert naer
Lccbtm, ende ontrent de Loc-
htmerbergh
voor dc Stadt gearriveert ontrent de middag,
lijnde den Heer
Grave met de Ruyterie des mor-

511

iS6< Endealfoodefelve Armee niecvoorDèn is van Pi-

___ onniers > 'twelck fecr nootfaeckelijck is , neemt

menoocfcaen 'cfenden van denCapitain mctf^'gb
Pionnicrs aan den Heer Generaci den Marquis de
Pradel, om h aer by fyn Perfoon t'onthouden. G edaen
In'tQuartierin 'thuys van Voordedcefen
atbiftenOt-
ber 1^5.

De Heerenheér Ho. Mo.Gedepuceerden het voorfz
ghefchriftó hebbende gheexamineert . iiebben aen
fynVorfteKDoorl.verklaerc, ^letvtrwondtrin^h Aatrnp

biffetirt tt hebben,dat gêttgheviridin ivas den gearrefleerdt»'
ttiiwfcl· fià hochem) fon traiibtiavaHceren,ende\er{och-

tenferieufdijck , datten minften de Troupen van
déienStaet, mochten ghelaft worden den volghenden
daghfoo vroech als inoghelijck foude zijn > te marche-
ren , endehare quartierente nemen voerende om-
trent
Ltcbem ; dat oock den H^er UynGraef alsGenerael
vandeRuyterye, gheordonneert mochte worden met
degantfche Ruyterye des morghens vroeghde voor-
■fchreveStadtte berennen.'Syn Vorlll.DoorLhceftaen-
ftonts , endeinprefentievandeHeerenhaer Hoogh
Mog. Gedeputeerde van de voorfz Heerenhaer in-
tentie ende refolutie by MiiGve kenniffe ghegeven aen
den Heer Generaci
VradA, ende daer benevens gheno-
tiiiceert, dat hy Heer Prins oock dienvolgende goetge-
vonden hadde de Troupen van defen Staet den volgen-
dagh vroech na lidtmte docii marcheren , ketende
aen de difpofitievan den HeerGenerael
Pradel met
de Franfche Troupen te volgen foo haeft en als des felfs
commoditeytfulcxfoude toelaten. Waeropiyn Exell.
àenftondts heeft gherefcribeert, dat de wyle den Heer
Prins
Manrits tekens de aenghenomene refolutie goet
gevonden hadde voort te marcheeren, dat oock hy met
ae Troupen onder des felfs Commandement, niet fou-
de nalaten hem ten fpoedighften dcrwaerts te begeven ;
én zijn ingevolge van 't voor gcrefolveerde, de noodige
oïdres tot den marfch, foo aen den Heer Rbjugraef voor

LnshaervertoontaeiideL..Wi.riivoornoemt.enis ^ ««(^"Wf des morghens op 'tHuyste^gheam-
dienfelvenavont de Franfcheinfanterye medeindie ^eert. alwaer de aenweie^e Heeren haer Ho, Mog.
Quartierenvoorl../..».aendefelve gheWignecrt aen- Ged^P^eerdeninetden HeerePnns tor;naerdcf
^omcn.alfoodenHeerGeneraelPMtóghefienheb- ^^I'bera^.e over 'temploy van de refpeft.ve
Tm-
bende dc intentie ende de Refolutie van de Heeren
haer Ho Mog. Gedeputeerden, endefyn Vorftelijcke
Doorl.gherefolveertheeft tenfpoedigftenmede dcr-
waerts metfyne Troupen te marcheeren , gelijckfyn
Excellentie oock by Miilivc als hier voeren verhaelt
hadde genotificeert.

pen hebbende ghehoudeii, isnaer veele confideti·'
tienover'tvoorfzfubjeitgevallen, ^ndelijck gccon·
cludeertdatin conforrtiité van de Refolutie opdeti
negen eutwintigflen November byde ghefaementhjcke
Heeren Gedeputeerden genomenjdegemeltetroi^en
ten fngedighften foude mareheren naer'tStifc ^"Φ*
langhs
Brevtm , om op den Vyantlijckcn bodem
foodanighte ageren als naer gheleghentheyt vin tij-
den , ende inkomende kondfchappen dieDilighgn^'
oordeelt fonde worden;
welcke Refolutc door den
Heere Prins
Maurits aen de G enerael PraJil zijnde gne·
communiceert, fo
heeft lïj η Ed. verfoch» daer
zijne conflderatien aen de Heeren haer
Hoogh Mog·
Gedeputeerden te moghen voordraegen, ë^^^'i^rrt
des Woenfdaeghs den
feflienden ontrent de middagn
opghenielte Heere
Pradtl met den Heere KhfnQm
op het huys te ^
beneven eenigheandre hoogh^'*
ficierenisverfchecnen, aJwaer denHeerPrins
mivan NaiTauende den meerghemelten Gcneraei
ΡγλΛ/in Prefentie van de Heer Vibj» Groeve, den ber-
gant Majoor
CÌTckj»trich^, Deffenfts ,Oes Bars ,
ve Utn Stirum,
endeden Lt. Collonel Iiierfi«f,M<^^
deliberatie over 'temploy van de felve Troupen"]^^
deaengheftek, ende de conflderatien van den
GeneraciPi-rt</(/aeadeccne,ende vandc Hcerenü^^

Des Donderdaeghs den tienden December , is on-
trent de Molen op de Iwéimirifr^iaenbeftek eene Bat-
terye, ende hebben de refpefti ve Troupen haere ge-
afligneerde poften beginnen tebefetten, ende is des
nachts by de Franfche arme'eaen de rechter zydevan
de voorfchreve Batterye, ende door die van den Staet
aen de fliricker zyde getrocken ende begonnen een li-
nie van approches, de welcke noch dienfelven nacht ,
fo van d' een als van d' andere zyde foo verre is geavan-
ceert, fulcx dat den volghenden dach ende nacht in
't
werckenneerilighzijnde gliecontinueert, des fatur-
dags aengebrjgt zijn vericheyde ende veelefafcines
ofte Rijs-Boflen, om tot het vollen van de Stads Grag-
ten ghebruyckt te worden. Gedurende de voorfz
dagen , ende des Sondaeghs
den dertiender», is fterck
opdeStadtgccanoneert, fodat de belegerde ontrent
denavont hebben gherefolveert uyt te fenden»w» Of-
ficieren , veribeckende te roaeclcen eeae Gapitu-

-ocr page 542-

cn OORLOG. Fijfen Peeriighjle Bö'ècL· 525

tl Mo2 Gedeputeerden den de anderezyde, is met
goedtghevonden ende gheconclu-
f toP Vrydagh den achtienden December, nut de
hl Armi c mcirchiren nat Stift't Mmflit-,
ende met
CmiJdclen te trachten den Vyandtte
bejegenen cn-
J Batiali^ te prefenteren j Edoch in gevalle den felven
ft\ mochre komen te retireren, te trecken op den Vy-
tlijckenbodem, decontenancevan den Vyandtte
^bfetveren, ende voorts te ageren foo als gheraden ge-
"ordeeltfoudc worden; tot welcken eynde de Soldaten
°jj,l2Ìjnh!icrvoor/f;dagen van vivreste proviande-
en cntieisvoottsaende Magiftraetvan
BrtvoDrtghe-
ichrêveii) dat de fel ve io veci vy vres enBier als dacr tebe-
komen foude zij n, 't Leger ontrent
Aken gekomen fy n-
j tedoehbtenghen, oockaendeHeerenhaerHoogh
MoMiide Gedeputeerden tot m/tl iijndeghefchreven,
dit 3e ielve tegens de «ehkomfte van de Armee ontrent
Brcvoort ecne goede quantiteyt rivres foude willen be-
(tdlen, ende wyders verfocht dat haerEd. alnochde
Militie van den Staettot zijnde jonder'tbeleydt
vui den Collonel
Itterfnm, foude doen ageren langhs dis
Revieredeii;i>i, bmmedestemeer
diverfie aeh den
vyandtteverooriàecken, ghelijck mede van de voor-
fchreve Refolutie by Miffive kennis is ghcgevenaen
den tinr ünirfdte, haer Hoogh Moghende Gedeputeer-
den by den Vorften van Lunenhtrgb, met verfoeck dat
defelvelbudetrachtende Troupenvandeopghcmelte
Heerentenfpoedighflenmedete
doen marcheren in't
Stift Utwfier voorfz, omme foo gefamentlij ck den Vy-
iiit van alle kanten aen te taften,
ende fo veel mogelijck
teincommoderen.

In gevolge van de bovengemelte Refolutie > zijnde
Troupcnvanden Staetopden
acbtiendm December ge-
marcheert , en hebben haer quartier ghenomen ontrent
MUt , en de Franfche tot Citrlt.
DesSiturdaghs den ntgentitnden zijn de Troupen weer
Toortgetrocken, en op de Zdltmirbtidt gherencontreert
hebbende de Frani che troupen, hebben aldaer halte ge-
msed, en ^ijn fiöch dien avoné gearriveert aen de oude
Lantweer.

DesSondaghsdentw«»»^iyi»»zijn de troupen weder
voortghetrocken, ende hebben dien nacht ghelogheert |
in ende ontrent het Dorp^f/fw) ontrent de middagh
j
kebbcndeHeerenhaer Ho. Mog. Gedeputeerden op |
iieHi);»metden Heere Prins
μλμπμ ende de Generaal 1
Pr4/,/,faeckendedenvprderéü marfch gedifcoureert,
Mdeildàergoetgevóndeii,dat de Troupen den volgch-
den dagh fouden marcheren naer
Diepmirotck ende Rbei
'rfpeftive ) bey de ontrent een mij Ie van Btickbalt ghele-
gtn,ditondertuflchende Heeren Generaels door ee-
nigepacrden, de gelegentheyt van de Plaetfenende ,
fortilicitien van Boifi^iiWfouden doen rccognofcieren,
omme vervolgens naer ondervindinge te overlegghen, ■
lioeenopwatwijfedé voorlsPlaetfen aengetaftfoude f
tehooren te worden. |

Des anderen daóghs zijnde Maendagh den «« «« ;
ïijnbeydedereipcdtive Troupen in hare
Hh^gneerde Quartieren tot DUpentreick^ ende
Rbt»
t.jdelijcfcgearriveert, ende hebben de Heeren haer Ho.
"logende Gedeputeerden haer Loghement ghenomen
"ptHuyste
Qretier, alwaer weynigh naer de mid-
™cn mcdtf ghearriveert zijn de Heeren van Mnn-
«jCrimtoi)», G/;«^(-«,etide
Nieueth, bjr haer hebbende
■'"■Regimenten te voedt, ende een Reghement te
«crden, alle gheconduifeert by den Collonel
Ittirfum,
"'α dat de Heeren haer Hoog Mogende Gedeputeer-
«nallejuyrgefondert de Heeren
Reefrelt, op 'tvoorfz
^^"""•by den anderen zijnde, goedtghevonden
Heer Prins
Maurits te gaen vifrteren tot

ij" iyn Vorftelij cke Doorl. ghemelde Hee-
Y"'^°ntreert, ende derhalven goetgevonden we-
injp.-r"®" naer het
Huys te Cnthr voorL·, alwaer
C/l/v gcleyt aijnde,
of, ende hoemen de Stadt
'"°"aetrachtente vermeefteren, isop't/.fW-
'^"'ynVorfteüjckeDoorluchtigheyt eenpariglijcfc

goetgevonden, de Troupen des anderen daeghs te dóen iSSf
marcheren tot voor de Scadt
Boickjrold voorfz,en inet allé
middelen te trachten ten fpoedighften te occu·
peren, het welcke op de informatie van de Heeré
van
Hambmi^voonenüc op Htinketin dicht onder
boli, ende van de Heere Drofl'ardc -van Went ende ande-
re by de Heeren haer Hoogh Mogende Gedeputeerden
geoordeelt wierde, fonder groote difficultey t geexecu-
teerttefullen konrien worden, alfóo de opghemelte
perfoonen verklaerden déGrachte feer ondiep, naeuw,
ende hart van grondt te zijn, endatdeStadt alleenlijck
' meteen oudeTlechte muraille fonder eenige flancke-
j ringh jendemecgeenaerdevanbinnenaenghefet, was
I omcingelt,ditoock fonder eenigh pericul hetwatei-
I uytdebuyt nfteGrachtkondewerdenafgetapt, endé
I dat de binnenfte Gracht niet meer als
vjftien offi~
ftiett
voeten wijt was, dat oock van alle kanten werdeü
verfeeckert dstin deStadtgeenCanon was, ende had-
I defynVorftelijcke DoorluchtigheytoockgerefolveerÉ
i dePlaetfenoch van dien avondtte doen opeyfchen,
j maernaderhandtconfidererende dat'tfelvevoor Son-
j neh oödergangh niet wel foude konnen werden te werk
: geleyt, goetghevohden'tfelve tot des anderendaeghs
morgens vroegh uyt te ftellen, ende ondertuflchen den
H:er
Pradel te doen aenfeggen, dat de Heereö Gedepüi
teerden weder meefl; alle by den anderen ghékomen

Zijnde,benevensfynVorftelijckeDoorluchtigheyt een

pariglijck hadden goetgevonden Bteckboldaea te taflen,
ende fyn Ed. dienthalven genotlficeert, dat de fel ve des
morgens goedt tijdt met zijn Troupen die plaetfe foude
willen naderen.

Des avondts ten Uien uyre is by de Heeren haer Hoog
Mog. Gedeputeerden aengekomen den Collohel
hitr'
/«j»,verklarende dathy doorordre van den Heere Prins
JWewmfvanNaiTau, de Refolutie raeckende het mar-
cheren ende occuperen van
Boeci-bild ghenomen aen de
Generaci Pra^f/ghecommuniceert hadde, en dat by fyn
ExcellentiedaertegbenS waren ghemoveert veele éndë
verfcheyde difiicultey ten ende iwarighede, die de iel ve
alvoorens te marcheren, de Heereü Geputeerden des
anderen daegs fmorgens voor dag geerne foude komeii
voorhouden.

DesDinghfdaghzijnde denrwM en tvjintlgbpen De-
cember , is in het Logement van d,e Hseren haer Hoogh
Mogende Gedeputeerden
's morgens vroech aengeko-
men den Heere Prins
Maurits, feggende, datane Vor-
ftelijckDoorl.vermitsdedifficulteytenende iwarighe-
den door den Collonel
iiter/um uyt den naem ende van
weghenden Generaci PrW»/hem tegemoet gevoertj
niet hadde konnen goedtvinden de Troupen te doen
marcheren, voor ende alleer de faecke in prefentic
van den Heere Prilli/met de Heeren haer Hoogh Mo-
ghende Gedeputeerde naerder overwogen ende geexa-
mineert foude zijn* dat den opgemelte Heer Pmrfi/r
mede hadde lenghenomen aldaer te komen, gehjckfyn
Excellentie oock omtrent ten fieeuyren des voormid-
daghsmetden Grave van G«»VAe, ende een groot aen-
tilhoogeOfficierenghearriveert is, welcke acnftortti
naer fyneaenkomfte met ende nevens den Heer
Rbija-
^fiii» (eer gheklaeght heeft over ghebreckvan Voura-
gie , verklarende beyde de opghemelte Heeren ,
dat niet moghelijck was dat de Ruyteryein de re-
foeflive quartieren
vier en ivnintigb uyren foude konnen
lubfifteren, dat derhalven op midde en vanfubfiftentie
ende Vouragie voor de felve gedacht ende ordre geftelt
moefte werden. De Heeren Gedeputeerden vaft
m/il aenghekomen, verklaerden aldaer een goede
quantiteyt haver te hebben ghelaten, endé prefen-
teerdedelêlve met karren te doen aenvoeren, maer
gemelde Heeren verklaerden, dat het principale manc-
quement was aen Bujcbveirdery 't 'Wclck niet mogelijck
zijnde foo verre te doen halen, ioo konde oock
de Ruyterye aldaer niet langer werden opgehouden;
maer aevòorlz.difcourflèn zijnde gebracht in delibe-
ratie , of met dienftig geoordeelt wierde de Stadt
Bttck-
foft aen te taften, zijn voor af door den Heere Ge-
neraci
ΡγλΛ/, ende eenighe Franfche Officieren ghe-
moveert
veele en verfcheyde difficulteyten die de ielve

iST*·


-ocr page 543-

5^4- SAKEN van ST AET

lóiSj· verklaerdetvdaerinnc met fondament te apprishendc-j
_ ren, onder anderen dat Ijet Canon by de Armee zijnde, '
veel telichtwas,datniecmogclijckroude'zijndaer ,me- ,
deeeneibreflche in dsStadtiniuraille te fchietjn , als ,
fyndsraaer een iluck van wi
en iwintigb pont bals, ende ,
dereftevanyiiponden,alle Cimer lkiqkcn,datdeStadt
(fofyverklaerdeuytecnige Gevangens vcrilaentïheb- ■
ben j met
acht bonim mannen belet was, dat ;ic Gradi ·
ten te diep ende te wijt waren emme fonder approchen
re kennen pafferen.tn daC de troupen vermits-de manc-
qiiementen vanvouragiedaer omtrent niec konnende
iubfifteren, ghenootiaeckt Ibudciijn met fchandetc
moeten retireren, indien γείΛνεε op de Stade fouden
willen'attcnteren, gelijckdefelve redenen bygefchrifte
vervalende aen haer Ho. Mog. Gedeputeerden ο verge-
levertzijn,alshicrnavolcht :
i:

.Lit prihfi dt}a Villi di Boeckholr/ri-f f ttffeiircm-iit fort
πιίίβαϊτϊ foitr les raifms qttifent affiS camiiiss, mnis fonr _
farvtni'r(ice,fucces ona tTi>uvc qne toies Us mofevs drfMlo-

11 y a i.vts lapUve huit CGns hommis dephd-, Ö ving s/.t
Cbevaux άιΙηΟοπ/ίβϊοη d^ deiix babitam qitifitrem pris bier par
noi TrmtpeS. ο ■ ■ -

Litmurante eflfiins ritinpart} mais ily fiHtifoffeplain d''e,vi
ajjis prefand htrge., ( .. i , ,

Atl^de là da fijfe. il y a une e/pace de Terre, qui regne
mi toür^dii grar!d^effe'>dé hi Ville , d,vis lequel efpace les
Emtetnis travaillent prefènieinent pottrpoHvon dejfendre aveC
avantege un aMrefuJJs ÌÌ palliffnde, q"iep ait deliidecefl Efpàce
dejindifigrie, ' — ■.'·

01 fstut d^on mire qrt'uiie Gu trnifinconfiderMe fera ^
l» re/tfleme , nemtinoins. on ne doubtt aucunement qtt
enne pretmelaplace , rruis ilyfmtt da ttmps. Etl' attncque ne
feptntjairt, que par firme, c'eft adire enoHvraiit la traiichee ,
εί apres que la batterie atira fait une grande brefche a la miiraille,
remplir le grandfoJJ'i
Ö donnerl' affaut, ' cela vent dire cinq a»
ilXjiHrs.

Si OH trouve les moyens de fairefni^fler la Cavallerie ditraut ce
imps ·■, laqtielle n'a troitve aucun furrage dam ces qttartiers , qu'
cnfajfiìtrottverdesvivres pDUrl'armee·, onprendra affenremmt
la Villi, mais fiati ne petti fHf monter cette confideralde difficulte ,
etl nefiattroitjaire le fi'ge.

Une atttreconfidirable diffiathe ιβ qtt' il ny apoint de Ca-
non
dam l'arme capable de faire brefche , il faitt ait moinsfixpii-
ces de
vingt quatre livres de Calibri, lef juelles nefcattruient ar-
rider a/t quartier , parte qtte les cheminsfontfimauvais qu' elle!
eit chimin. . ' '

Si a» trouvoie duforage dans la Campaigne , en en pourroit o-
voiravBcles EfcorteS qtti aβeureront les fiuragenrs, maison a
fait vifiterles environs dtt Camp, a
deUX lieues a l'entottr qtt' cn
η trottvejans aiictinfoitragt, ayarit epeconjames parles Troupes
£nniinies.

Lflrigueurdelafaifon i/? encorecenfìderabUcanoutes les
Trottpes cmipent, ^Je trottvent expofees aufroid ^atoutes les
injtfres de l'air , cela tue les hommes Ö les cbevatixpsttr n' avoir,
C? ne trotivcr de qtt oy fe Couvrir.

C'eft aMelJittrslesOeptites des Eflats Generattx de Juger
fionpetit emrepreridre mifiegf, leqti/l on pauroit ιβπ oblige d'a-
bandpnt/tr pottr lis difficultes defiadittes.

Fait a:i Cbafliatt di Chretier le 22 Oecnnb.

'T inncmeh yan de Stadt Bocckholt foudewaer-
Iijckiper nootfaéckeüjckfyn , om redenen ghenoegh
bekpiit , macr cof uytvoeringh van 't felve tege-
raeclcen is bevoriJón dat alle middelen ontb'raee-
keii^: -r ■

Ds muyr is , dpcij d^er.ij

vol water, tamslfjclf di?p endje b;-eet. Aen'd'^nJ ''
kant van de Gr^fc ii.ecn ftiick L^^'^twclcljmm^
grootc gracht van de Stac't ggéÉ·;,'op wclclc fj
tic Vyandt jeghenwoordigh arbeyden , ^η,
voordeel een andere gracht ende Pallifide die
d'anderefyde van'tb^wulte Landt iste kennen f,"
fendcren.

^ Men moet dan ghdooven dat een Confiderabd
(jiiarniloen tpghenlhindc lal doen , men tivyffij
cghter nieccf menlou de Stadckonncn vtrmeeftc'
rcn;nucrdaerbehooittijttüe,

[ Er.de d'atraque en kan niet ghefchiedcn a's by
forme , nacmenciijck door 't openen vaa de Tnn-
I cheen , ende nae dat de Batterye een groote Bret
I Iche in de muyre lal gliemaeckt hebben, de groote
Grage vullen, en d:nStorm begmnen, daertoebehoo-
rcnij/.i/f; degen.

Indien men de middelen kan uytvindcn om de
liuyteiye, de welcke ghecn voerage in dcfe Qiar-
riercn ghevonden heei't , foo langhe te doen iub-
liilïien , datmeu Vivres voor d'armée doetvinèu
foo fai men fonder twijfïèl de Stadt verraeeftercn,
imaer in gheval men die confiderable difficuiteytcn
niet kin furmonteren, fai men de belegeiingnietkon-
nenbeginncHi

Een ander confiderable difficulteyt, is datterghcen
Canon in'tLeegheris , 'twelckcapabelzyeen Bref-
fchetemaken, daermoeten tenminftenƒ«ftucken
van wr
en iwintigh pondt wefen , de welcke in het
Quartier niet fouden konnen arriveren alfoo de \ve-
ghenfooquaet fyn , dat de felve onder weeghe fullen
bly ven fteecken.

Indien men vperaege in 't Velde vondt, meniou
de felve door de Convoyen konnen bekoomen, do
welcke de fiaurageursfouden verfeeckeren^ maermen
heefchet Velttweemijleninde ronte latCDjdoorfoec-
ken, t' welck men fonder eenigh vooragie heeft bevon-
den , alfoo de felve geconfummeert waren door des Vy·
ants Troupen. ·

De ftrengheytvan 'tfaifoenis mede confiderabd,
w«nt alle de Troupen camperen haer, ende vinden haet
aen de koude ende alle de injurien yan de Logt gecxpo·
feert > 'c welck de menfchen ende paerden dópdt alloo
fy niet hebben, noch vinden om, haer te dc;·
ken. ■ ■

't Is aen de Heeeren Gedeputeerden t'ootdecleii)
of men een belegeringh kan beginnen, die men
ghenootfa&cktfóude konnen fyn te
moeten yerlaetcn,
ter ooriaecke van de bovenghemelde difiicultcy·
ten. Gedaen in 't Cafteel van Chretier den w"
etl fivintigbflen December feftien bondirt ^lijf r
fligb.

Dat derhilven in confideratie van de voorfzgci"®'
eerde redenen, de felve
t' eenemael ongeraden
de de voorfz plaetfe aen te t aften, macr
ter contrarie ω:
nootfaeckelijckAvas,, dc Troupen fonder uytftcl, teien
den na hare
Guamifienen, dat het faifoen t' e^nemaei w^^
verloopen, endedat door degrootekoudecnongem

ken, degantfche ArmeeonfeylbaerlijckanderliDtsiu

korten moefte geruyneert wordeni

DeHeerenhaer Ho. Mog,

Gedeputeerdenhebben

op alle de voorfz gheallegueerde '^'^^'^f^Znec·

hare beftekennifleendeinformatien die de leive'

kende defitiiatie van dc Stadt, ende gelegentn^'

In .de St^4t fyn acht hondert. Mannnen te voet j ,
ende/fJW''^'>«ig'^Pi>srden jvol^eris'tberightva^ eiidemetailebedenckelijcke redenen
In^jbodmdieg^èridpt^onft'Tfoup^gevangen'..................'

wipViipri.·'"'·- '---i'· ' '

! eildemetallo DedencKeiJjcJie i^eaenen uc ■

I rael ende andere militaire hooge Officierenghetw·^ .
' diTponercD -, om de. ,voorfchreve plaets aen te

TJfl

desfelfs .Fortificatiën hadden l^^komen g^t»^^;


ìikia

-ocr page 544-

en OORLOG Vyfea Veertighfle poecL 5x5

mier iulcx niet konnende effeÖueren , hebben goet
W gijevonden met den anderen nader orer'tvoorfz fub-
icdt tc confuleren, ende naegehouden deliberatie, heb-
ben defelvc alle eenparichlijck by de refolutie des
daeehs te vooren ^henomen, gheperlifleer t, daer inne
wordende meer en meer geconfirmeert door verfchey-
dc perfonen van de gheleghenthey t van de voorfchreve
Stadt, desfelfsmuyren ende fortificatie , grondighe
Jcenniffe hebbende, alle verklarende, dat niet een ftuck
Canon binnen de voorfz, Sradt wasghebleven, dat alle
delngefctenenfeervoor den Staet waren gheafFeftio-
neert, cn dat de befte Troupen van den Vyandt waren
uytgetrockenna Barckfnen andere plaetfen , fulcxdat
die plaetsgenoechfacm als geabandonneert ghehouden
ende verlaten was j welcke haer refolutie ende intentie
deHeercn haer Ho. Mog. Ghedeputeerden aen de Ge-
neraels rcfpedüve bekent ghemaeö hebben , met ver-
klaringe dat fy in die fake alle waren van eenparig fen-
timent, dat fy Heeren Gedeputeerden oock welwaren
verfu-cckertdat fuicxwas de intentie ende goede me-
ninge van haer Hoogh Mog. ende dat fy tot dien eynde
had'àen expreffen laft ende refolutie van haer Ho. Mog.
de welcke oordeelden dat men behoorde poft te vatten
in'tStiftΜιοφ"" ^ indienfuléx eenighfints doenlijck
foude zijn. Doch is dien onvermindert hooghgemelte
Heer
Priii'l ("die gefey t hadde , Je conperaj pluft oft la gage a
nischtmnx) qitdedetnearer
vingtquatre beurs ftid com~
fmgm ) Rhjngraif
ende de andere Franfche militaire
hooge Officieren j blevenbyhaer voorige fentimen-
ten,cn heeft oock ver volgens den Heer Prins
Maarits
iii»N«/i«nietkonnenrefolverenom denmaxfchnade
Toorfz Stad te ordo nneren.

DiHccr Ïradel, Ryn-Grik/t ende andere OfSciereil
daer mede zijnde ghefcheyden , foo heeft den Heer
Prins Ai«»i->« het middachmael met de Heeren Gede-
putserdcn ghehouden, en Zijn de,Heeren van Merei»,
Crmmri, GlitiflraeïideNieveen , noch voor deifÌ e^ten
wederUa Wc/t/ vertrocken} gheduyrende de maeltijdt,
zijn over de fituatie ende gheleghenthey t van dè Stadt
Eochvel eenighe difcourienghehouden, maprech-
ter doenmaelsby den Heer Prins geene finale refolutie
OTer'tvoorfzfubjedgenomen , foo dat'fyne Vorfte-
lijckcDoorl weder naefyn quartier
tot Piepenhfeek is
vertrocken. : . ' -

Dcsavondsomtrent«i^i«uyreni zijn by de Heeren
hier Ho, Mog. Gedeputeerd^t? iie.ngliekomen. P/i;n Ö
F/nende M«/>rt bey de Qu^m^r-Meefters Generaels
van de Nederlantfche Armee, verklarende heb-
benontfanghen van fynVoriftel.
Oooih cm de qumh-
unmmitmtrent deStftdt
Bouckh'oU onderen dee^bs
htl migb tegaeo tiffiefckitt
en tot <iien eynde den Qüar-
tier-MeefterGeneraelyande FranfcheTroijpenmet
hierdevoorfz quartierenfouden gaeninfpédterenen
verdeden, dat den Heer Prins
Maurits jroe^ghevonden
hadde de Troupen den volghenden dap na de Stadt te
doen marcheren, ende de refolutie by de Heeren haer
Ho.Mog Gedeputeerden ghcnomen> ter executie te
leggen.

Des Woenfdaghs zijnde den drie en twinttgbfle» des
morgens voor den dag ,is den Heer Prins
Maurhs geko-
'HenaenhetLogemcntvan de Heeren haer Ho.Mog.
Gedeputeerden, feggende : dat den gantfchenachtfy-
neghedachten over de meer ghemelte refolutie hadde
latengaen, ende dat fyn Vorftelij cke Doorl.
in geene ma-
''""iki«ilegtrai(envindenepdeStadp yets tementeren ^
dat
Me Armée niet meer waren als
drie bende rt fpadenen
'toppen ende gebreck van andere noodige behoeften,
oitdeTroupen vermits de groote koude niet langher
ra tveldt konden worden opgehouden, datderhalven
'yn Vorftel. Doorl. van ghevoelen was, endeverfogte
Qat de Heeren Gedeputeerden wilden goetvinden de
Militie te doen trecl^en na hare refpeiftive Guarnifoe-
n^idaer op oock aenftonts gevolgt is den Heer
Fradel,
ende eenige andere Franfche militaire hooge
^thcieren, zijnde alle, foo fy verklaerden, van con-
gevoelen dat deTróupen uy t het velt getrocken en
ω de refpeftive winter- quartieren behoorden ghefon-

De Heeren haer Ho. M(W. Gedeputeerden b.em.erc- i tf ét
kende , datderefpedtive Generaelijaietgedifponëert
.
konde worden,om eenigheattacquepp de ^n,eer ghe-
melde Stad te attenterep, hebben eyhdejij ck mede ge-
refolveertalledemiütalre Troupeiiten ipoedigften.te
doen marcheren na Wercfpediye Gu
^Aifoenen, en
van de Compagnie nadé ielvegedeftineq^t : I).aer.yan
U Ho. Mog. I^ftefehriftelijckovergejfon^nis,

Na dat degeieyde winter-quartierenïn'voegen voor-
fclirevefyngearrefteert'gewee^, heb,bpnde Heérén.dé
Wt> , Wtedecnàe.VaÌlimt, goetghevonden, noch dien
felvendaghna fÌV/i/tev'erreyfen , ende ,Ιψέη wegh
genomen hebbende door het Franche ^Uartie.r, he b-
ben
in ραβαηί na.et behporlijckcòmplinaervt ,
fcheydt ghenomen yaflden H;er
Pradef,' Doorjiet
vooriiquartierpafferende , hebben ald^ergheyp.nden
een redelij cke quantitey t van hoy en andere yöè.r^e >
ende komende om trent een quartier uy r van dpr ia£n
het Dorp
Cuchtingtn, Bevonden, dat hét felvè dien dagh
door eenighe Franfche, Troupen t'eeneowel w.asuyt-
gheplondert, dat oock onder de pluntó^ie i^y.t figt
voorfz Dorp, veele ende njienighte van Fr^fchspaeir-
' ' '-··■·'· ■ -'- Jilacr

iBwrtjalshetfelvcvandeTranfclie Heeren wél was^é-
debiteert.

Den felven avondt ontrentten nj/uyren i de
meergemelte Heeren tot fi'^iaengekomep,.eiide neb-
ben aenftonts met ende nevens de andere Öf^r^,harè
mede Gedeputeerden aldier zijnde og l^et,biip|^que,-
mentvanderefpedliveTrQupin de bp-

ginneh teftellen. . - , , ; r. ,fri",--

Des Donderdaeghï den
Comtaandeur
lAaertenvón^uchem aep dcpoérèii'iiacr
Ho.Mogj Gedeputeerden bekent
felven door vertróudc etide goede coritfcbapp;Cp^,béiiigt:
haddéontfangen, dat binnen Botckl'olt liibt. mecr isfàre;»

Π' 'evenals Vr/e bondert van de Biflchp^peBjck^^ufi-
rhevölckereh , mE^eΓ alToo de patenten
■waren uy.tgégcven, endé de ArHieégcdebanjieejrt'^'/o
heeftdaer.pp geene reflexie gènoineïi konnfin .WQtden ^
ende,hebbenjïe Heerephaer Ho. Mogjjpcdepvteer-
deri alles 'bj^onneh te. prepareren tot der felicér j^M-
tre'ck 5 epae de reyfe naer 's Giavenhagé, eo^e heb-
ben alle' het Hooy ende , haver tpt
H'Jltf ,
iheftelt in handen van den^ommiirai js.ttwitr i^^^
Jfchriftelijckéordre tpt wat prijs de felvc fóiid^ .Beiii-
ficieren endéaeh hctfïuarniiben uytleyéren',,ii'tóxi:rT
volgens aen den Raedt van State daer van tel^tjjjca
doen bchqorlijckc reeckeninge, ' .
bes s'avonts is den
Heer Prins Maurits niet .d? Piédeci

lantfe Troupen tot het Garnifoen vaa\^efel gi5^j;Ìe^lf
hcertmedetot
Weftlgearriveertt

De Heer van VffeUn Generael van de Artilleryi
van de Heeren Vorftenvan Z»»f>)i«rfA, nietden Heer
Muller, Afgefanten van de hooChgemelte V.prflen,
hebben aen de Heeren haer Hooeh Mog. Gedepu-
teerden verfocht atidientie tegens des anderen d^^chs
s'morgens; Edoch alfoo de Heeren Gedeputeèrdeni
hadden goet gevonden noch dien felven avont Vari'daéi
te vertrecken, foo zijnopghemelte Heeren aenftonts
by haer Edele aen gekomen, ende overgheleVertheb-
bende hare credentialen , verklaerden
dat de Annet
vimde meir betcbftgemilde Vsrfien «n wm àbfclitte.cmpleet ^
btflaendei» tw»elfduyfem mannen effeSive f
ende verfoch-
tendat een plaetfe mochte worden gedefpicièe.rt ,al-
waer de gemelde Troupen met de Militie vaii delen
Staet foude konaén conjungeren, verfoeckende dat
by het voorfz confiderable haer
corps d' Armee ten min-
ftcn viir^yfendman, beftaende d'eene helft uyt de
Ruyteren, endede andere uyt Voetknechten, van
de onfe Troupen byghevoecht mochte werden,, óór-
delende vporhare fcncimenten debequaemfie plaetië
tot de voorfchreve conjunctie Wirner aen de Riviere
de l/fpi gelegen. De Heeren haer Ho. Mog. Gedepu-
teerden hebben nietgoetgevonden op die lagckc fina-

lijck


-ocr page 545-

5o8 SAK EN van STA ET

lijk te concluderen, fonder dienaengaendealvoorenste
^^ hebben de confideratien ende het advys van den Heere
Prins Maurits ran Naffau, en hebben derhalve haer rey-
fe tot den anderen dag uytgeftelt.

Des Vrydaeghsden ï/^f/jfwinM^i/Jin , is hooghghe-
melde Heere Princeby de Heeren Gedeputeerden
aenghekomen, endeverftaen hebbende de propofitie
by de Heeren van
Vffeten ende Mulltr uyt den name en-
dcvan wegende Heeren Vorften van Leunenburgi^e-
daen, isfyn VorfteliJckeDoorl. van fentiment ghe-
weeftjdatgeconüdcreertdecoiilHtutie vanonfe Trou-
pen, ende het faifoen van 'c laer, fbo verre verloopen
was
, C/e VOOrfz conJuSie ingeeHin dtelen ondtrtimc/i hhoorden
te tvosrden j
iulcx dat de Heeren haer Ho. Mog. Gedepu-
teerden geraeden geoordeelt hebben aenllonts van Wf
fel naer den Hage te vertrecken, omme alle het ghepaf-
feerde, gheduyrende haer Commiflie aen U Ho, Mog.
met behoorlijke refpedt mondelinge te konnen rappor-
teren.

Aldu5 gearreileert op Aeridtrtighfien December ftflUn -
l·ΰndίft·vyftnfepigh,cnάeìyf^^eΐdιrì{tc aen haer Hoogh
Mogende overgegeven op oen
dcrtiendm lanuary ftfiiin
hondertfis tafifl>gl>·
Was onderteeckent (f. van Raefwh,
J. de Merende , J, de Wit, Μ,τιαπ Crsmmm, Iihan van Rbei-
de,E. deH'iiilf) Ε,ναη Glinfira, lS,vanP/ilandt, vaniH^·
Uitn."

©«iinc iSP 5ön ten felbitt baofie faghàncitt boó? ϊ)3Κ»αοί1κη
ücifbrca- pbEC / tìigilanttf / conbupte cn boojfojge.
«c on- g^cjs anöecetrtiaeöljif 3|5nbe ben laetfiert ban *t
Cnmy iJÏ0ei)oO?t Bet cappojt ban tie ^eeccn ban Braeckel
enbeanbetetìaeclloogDÌlScigi. «©ebeputeecbcntot-Bet
(iutbbanbcpatenten/ actjtecbolgensibecfer<j«ctefo=
lutie ban flifteren met enbe neffcnjS be getoefene igeeren
Baec]go.jl@og.<@ebcpureerbete]gelbe/ enbe eetilgBe
igeeceti <©otommitteecbcn upt ben ïïaebt Uan ^tate /
in tonfecentfe getoeft ^ünbe / enbe obecletgt Bebbenbe
mat met be iiBtUtie ban befen jStaet / foo nu al^ tegmen
fistaenflaenbebooi taec/ tenmeeften bfenfïebanben
SKanbeenbe afbieucfibanben Bpanbt/ ttpbecBanbt
genomen foube beliooren te loecben / ootfì in acgtingBe
genomen biatbpdaei; igooggUoggenbe foube bfenen
gebaente jooecben: ten cegacDe banbe Contributien
ban be0 l^panbt^ bobem bp ben Icec Pradel,<0enecael
l)an be ijpcanfctie auxfUatce Ccoupen getcot&en / mftf?
gaberjï t)an be Sauvegardes bp ben felben aen be ^nber«
fatentoanbenboojnocmbe i^panbt beclecnt: taiaerop
cttiebeUbececct/ oofH gelet 3pnbe/ batbenbieHdtian't
|[anbt b)a!ï becepfcgenbe / bat eenfge (Ccoupen bp ben
anbecengBettotbetimocBtetoo^ben/ om aliefint^ op
be beffepnen ban ben ©panbt te letten / enbe een
toaecgenbe ooge te Bouben / enbe bat baec toe een goebe
fomme ban pennfnge toterbc gecegufceert : goebt^
geüonbente Uerfoecöcnbe ^eeren <©ebeputecïben ban
becefpetiibe^iobinctentn tjaec JgoogO iBoggenbe
a^ergabecingBecompacecenbe/ batbefelbe pemanbt
upt ben Baren toilbenbffponeren/ omme aenfionbtji
een ficee na be gcmelbe ^^obincf en te boen / enbe bp be
Igeecen Bare principalen alle b^ibenchelgcBe bebbopcen
enbe offtcien aen te taenben / tenepnbe bat bec felbec de-
feaen tn be gftefeagBene confenten / op be e)ttraojiiina«
tljipetittenDan twee hondertduyfendt ende vier hon-
dert duyfendt gulöenii tefpectibe/tot bef bal banöe
nec lalien uptgBefch?eben / in allee pie gBefupbett enbe
BaretJoUcquoteiStnbe felbe fomme/fonbec langBet
töbt berlict)/ in bacen gBelbe ten Comptoice bait
ben (©ntfangliec Ocneracl Doubieth gBcfucneect
motBte too?bcn/ mibtfgaberS bat b? be felbe oocft eeni»
ge penningen op bebccbcre fuppletoire petitien bietiti
Balben te boen / güeantitlpeect mocBte toecben : €nbe
toierbtben iSaebt ban ^tatemitiei befen berfotBt enbe
eBeawÖorifeectommeop't bfdeenentoan Sauvegar-
des enbe Bet inbo?becenban Contributien, foobanigft
tebifponccenalsSBact <eb.tcnbtenftebanben Stanbe
bebinben te beljootcn ; beö toierbt aen ben gemelte l^eet
PradelgBefrB?eben/ batDaec ftoogö Haog. metbe»
bjeembinge betnomen Babben / bat be felbe fig Bet bct^
lenen ban Sauvegardes en inbojbeten ban Contributien

foubenBcbbenaengfiematlgBt / metbetfectft/ba,i,„
baec ban toUbe beftfiecen/ alsï siinbe een faethe bc ff
6e befen iStaet alken toasi compctctenbe. ^
lÜtH toiect ben iSacb ban ^tate ooth berfotfjt bTS'
betneur0 en Commanbeutit ban be refpettibe «ίίΠ
en aprontiec - plaetfen ban befen ^taec acn te ftludhtn
bat be felbe Upt Bate <©arnifoencn alle mogclijSBf
bjeucli aen ben ©pam foube Ijebben te tjocn. ''
3iltec(tonbt naer Bet uptaaen banbe 9iii(antfc hi,
beïgeet iàeuc-Boift ban Brandenburgh iiabbcnh «iiiii
ma>?tBt met befen ^taet al tii ben Siate feiiienhonderi
vyfen vyftigh, ( enbe op bat ^aet te btnben ) |)ceft fp„ ξΐ^,
ferur-JBoipel. ®oo?l. laten alfttec atbepbtn om oio ώ
longatie ban bien; maer bit ^faer om be acnbjtngcnöEn
(©0?i0gBb0n benBiflchopvan Munfter,ficpf0(imeii
Biet mtltnatte bacr toe. ©ecftBtpiietonfmntieniiin
baerotoetgcBouben; eltbfotljt/ alsSgOemcenlöthiift
toatetmeelinaet fijn molen te tretben j ©occtBac-
i;en niettocpnigii bic Bem rieben ficB |iil teftomicnin't
toetcBbanbenBiflchop; anbetc rieben ftci met irra
teboegften / enbebpbefeocraftefijnfaijjïföctlttehrp;
gen/foo noonenbebe Hoefyferfchefcijuibt / alètctu»
peratie bet Cleeffche ^teben ; maer 't bepligflc toas/
fitBalfooteailiecen totfetour^ban befen ^tact / tiat
BpnotBtanSmeelier bleef ban te Bonnen bcmibtieien
een 3^;ebe. intereflen bie eltli toonben bp [jtt
bernieutDen ban be Sllliantie / fgn te ften in be tonfibe>
catien bie elcB opftelbe. ï|et gcmelbe betloope» ®tac>
taet tuiert genomen boo? een ticBtfnoer: <£n bantocgcn
Baer Ho. maog. met befe tcmarquesii Eerftdijck :
inplaet^banbétlaufule influctenbein 'tepnbeban't
achiieartptBelberboo?f5 3iliiantie bittetcnbe bat de
de felve ingeenen delen fai prejudieieren voorigeTrac- i"!
taten ofte verbinteniflen van andere Coningen, Prin- ba^
een. Potentaten, Republijcke ofte Steden gemaeckc,
tot meerder gheniftheyt van de contrahenten ten we-

derïyden gefubfipueett mocftten toerben eene ofljjcfie
lupbenbebetBlaringBe/ enbe berfeecBeringfie aliStn't
vyfde artijtftel ban be Alliantie ben een en twlntigilen
3ilp?ilbe!S SlaeriS feftienhonderc tweeenfeftigh mtt
ben l^oningB ban Vranckrijck aengBegeen/ Oestt'
pen I te toeten : Dat d' een noch d' ander van de Contra-
henten eenighe Traftaten ofte VerbinteniiTeraetan-
deren aenghegaen heeft, nochte oock namaelsaengaen
fai, die haer in eenigher maniere foude konnen beletten
ofte verhinderen
t voorfz Tradaet van Alliantie in alle
fyne poindten ende artyckelen, ter goeder trouwe pre-
fteren ende na te komen,

(Centvyeeden: ^atbe periode bp manieteb8tipa«
rentBefen influerenbe in'tvyftiende art^Ael banbe
bD0}f5 ^mUantie /be^acnbein benabolgenbetoeojben:
Uy tgefondert die fpeciale privilegie Tan exemptie ofte
meerder vrydom in particulier foude mogen hebben;
tot meerber gBeruflBepbt enbe feecBerBepbt / betmf&t?
naer Bet flupten bati be felbe SClliantie nu fo bede ietm
toaeren berlooren enbe ter neebcc gBeftelt woctite

toerben/ alSSbOltBti Uy tgefondert die geene van de

felve Ingefetenen die al voor denfiven tn ivjinti^tViii
fefiiinhondm vjfenfifligb
fpecial? privilegie van cxemptie
ofmeerder vrydom in't particulier fouden mogen ge-
hadt hebben.

€nbe ten derden : ^^at bp CommiflTariffeitflÖ"»' '
fleert foube toerben ten epnbe Bet fecouisS bat in w'
miteban't negende attpcBelbanbé
tcntoebersöbennaec feetBerepjopojtie BaBbemw"
toerben gepiefleert/ tegentooo?bigB hincinde gw»^
geert / enbe in allen geballe toat Boogee mocBte
0c(lelt enbe genomen. _ ,
μηι»

^e fonfiberatien ban fpn Ceur-J^oifïel· 'ï^W'· «r «Λ
Brandenburg toaten eer(i in luiio, bat be ^ ^
töcBelen motBten blpben foo bie toaten.

fe vende te bjefTeten / bat be te belobene afliP^^
aenfiojibijS naer be gebanc notificatie foubemoetcnp
p?e(ïeect toerben onberminbert beoffïtienban raw"^
tie.

©eachftetè b?efferenconfo?mbe intentiee^Jj;
matque^ban fpn öear-©o?|Iel!jcfte foo?l.
(ierif / boo? fo beel bien «©ojloge buy te» de


-ocr page 546-

itföf

Munfter tn oci felfs 2BDÖÈEenten bpantltjcB gOcattac
fluccrt wiecDcn / ofte
immersi bte intentie in een feereet

fnapartactpHiltebeclwtten.

10 a»! te laten / ofnaber tcfpetiftcecren/ fp
bp bcniii't iint btn <©o?log fonbe toerbcn ge pjotcaftcert/
Bftcbp omltanbigKcben ban notabel verlies, oftebp
notabie verfterckinge ban ben ©pant boo? 3tlUantien/
(ifi£nkutoe(€coupenofbccgelij£fje.

II, €ui)e

iz latiti foo bie toaren / met fobanigen ampifatfe
bat mmelle bjcembe in legerfngen/Jogecingen en mac?
(öcn/fobfflmogclijcö / foubeöilpen toeeten.

13. (ÈiiDe

4. Satcnfoobietoaren/ metbfenberfianbenotBi
tang / Dat Baec ï^o. jiBog. fouben boen tepacecen enbe
tctDtcnalUöetgeene toaecfnnefön©o?(l.
gcnebenteneucbanbeboo^noembeacttic&elen / eent;
gcii inDjaot ocöacn mogten Jön.
if, apttclatenb(egepamuf)tfeecbecïanfule ( uyt-

gefondert diegeene van de felve Ingefetcnen ) Ofte ima

mtc!$DefelberoobantgBtei]cpi{ceren/ batbaec mcbe
mn tnotgtc becfiaen too^ben / bie geene ban be felbe
3ti0ffcicnEn/ be toclcfie al boo? ben een en twintigften
§ul|) feflienhondert vij fen vyftigh fpeCfale pjtbilegii
cniianetcmpticoft meecbec b^pbom in 'tpacttcuUer
foubetnoden gcobtineectgebben/ enbeopB^tlQcflebp
tiptciioctt 8« tooojt Concordaten, na bie ban befchre-
TcntecKten,

11 3laten fo bie toe$i : ofte fmmer;» bie (aetfle (Iau«
,fiilefuitic te mobecercn / bat in casü ban fobane obecgif^
tcoftbeipatit]iiigeBaec]^o.|iaog. fouben toecbengBe;
pjcfnedt / ettbe noopenbe be cetipjogue b?pe paf^
faglm ban amunitie ban (©ojlocB / bat be felbe toat na^
ött foubc moeten toetben geceguleect»

17. Eatfnfoofjcttoajï. ,

'8. ©jiffcrenmetuptlatigebanöelaetfietlaufnle/
tactfeenbe benProtedor. '

15· laten fo Bet toajs.

10. Confo?m be confiberatien ban fön ISéuc ©ο?(ί.

11. laten foo Bet toaji.

^3· ©ptg. of bie laetfie claufule ban obftacuien, &c.

„baccuptUtBten.
'-4.
laten foo Bet toas?.

li. ©Pig.

jjjöge boltcecBinge ban fuif ic eetft gebolgt f n't

^e faetftc btt Houfyierfche fcBulbt 6reeg befgelötf
y^jucttcpt : Stifoobatbcn derden liugufip be
Sm.? Raeivek enöe anbere Bate ï^o. iBog.
wputtEcben tot be faetfie ban Brandenburg Bebben gei
SK"«batfp ingfìebolgebanflateJi!o.il§og. re^
™iitie ben twee en cwintighften ^ulp Ufileben met

cn O O R L O G Fyf m veeriighfle Boeck.

50. atDtecboIgens Bact Igo. ilSo. Sefolutfc ten felbgn
bage/alsïbopcen/ogenomenj öc gftemilDi tón
€euc.©0?flfI.Brandenburghiclii lliniftccS iSn
ocfonbeect/ of De feltie oocb uocft toeren oiieauwS
Koningen öcc. enue ui^uc.^ nauuc, , omme tfi coiutnuecen.; en te boUcectom bc ConfcEenttó

„amaelsaengaen foudc, de welcke haer m eenige ma- j ftierbebOOceiljSgcBowtienObec Bet; vernieuwend
nisrenfoudenkonnen beletten ditTradaetm aUefyn AJlmatien
tUfTcftertÜefm ^tactenbeUCJlOOSllöetöfiM
poüitenenartykelentekonnenprefteren. j ^ecCeut-BojflopallcreCDt/ enbebatlaeFlö^^

, , I ^'"'"oojtljaDbcnbe&omen/batnumeecbandrietSitt

(Ccn negende met fjct tooo?t beoorlocht, te amplfe» I becloopen toate» fonöec bat pei^ effenticetó oiiurem te
«nfnDetoguantwn euf tcptb^

touri/coflcltelïcllen / enbebatfnfpccieappltcaUrl ; toasgBctoo?iiet»/ enbebaaoinmeup bSbSM
ma«fKnopDetcöentooo^t^conmtuueban^ tefpectenmeec/ Baecfelbcn niet gen WaYmaSK
faiicn/in toelthc ftaec l|a.JHIo.ban ben ©iffcDop van ficcert en bonben / op be oube 020cnSKoinSJ

. I BanbcltngljeteceaffuinccenenbetebtrftccrbS^^S

albootenibaccopfijn €euM0o?(lieJi
OSbele becfilaetben bacc toe toel gBcnegen te toef?n / na?
becenbefpeciaetbec laft afgBctoafBt enbe berat^enté
Bebben j 3Baer op gBebelibcceett j^nSe / W op 'i eerile
3lit ban 't boo?f3 tappojt goetgcbonbenybai be gefepbé
obergBelebecbe ^tte ban Compromis ënbepjotiuatie
tee <!5?iffe ban Bacc i^o. HSog. gefeponcett fouben toeti
ben. €nbe totecbenbe pjobinrten becrocBtftcBbin^
nenben tybtbaneen ilSaent opbe Ratificatie ban be
b00?fiB?ebe Compromiffie ofte Submiflie te bcïhla?eii»
5&antoatacngtngB Bet tweede Eibtban't göemcUe
rapport ig goet gebonben / bat baec op be nabec becBiai?
cinge ban be BoogBftgcmelbe i^eec afaö^

toacBt foube toecben.

3In't felbe cappontofectobecgBe^aptenbebooi&p
gBegaen/bat be l$euc-Bo?fielijfBe jjBintftecjsi inbe
felf be Confecentie fepben / te toenftBen bat / om be
nieutoinge bec 9iliitantie fmaBeiütB te maben/Baec ìgó»
Ιΰο. Babbe belieft te oifececen be cefittutie ban bè
Cleeffe Steden, nu fo langen tjjbt boo? <©uarnifoen baa
befen Staet befeten / ten minflen bat igou ga^^
lieföete becÈiacen/ toaecomfpinbeceflitutteftoarig?
Bept maechten { maec baec ban goetgebonben gBeen
notule te Bouben. ^aec mebc te bennengBebenbe bat
men alBiec baec toe geen genegeniBept Babbe. jSie^ t;
min Babbe men onlangBs^ felfj$ boo? ben l|eec bat^ St^u -
Dingen tnöjanc&cöH latenfeggen/bat m?t genege toasï
te Banbelen met ben ban !tteulen en Igactog

ban Nieborgh omBaectegBebett een eguttoaUnbooj

RhynberckenbeRavetteyn. ,

iget Compromis lupbealjïboltBti

3SlfotujTcBenbel^cece5ön^uc-3©oi(leItiBe^oo;I: acte ïom
ban Brandenburch tct eenCB/ enbe be l^eecen Staten Comi)?a
Gencraeibec ©eceenitljbe |9ebetlanben / tee anbece STt
3öbe/ obec feetBece foo gBenoemben Hoefyferfchc
Schult-faecke, enbe 't geene be opgBemeibe Jgeece
baec tegenjs becmepnt beutèbelgtb te me-
teen tefcontcecen enbe inbjengBen eenigBe üacen Bec^
toaertjs oncffenBept toaii gebleben / foo batBoothge»
melbe pactpen Baec baeringeenftntjS en Babben 6ρη»
nen becgelycften/ enbe te bebucBten fiont bat baec
obecbecbece mifbecftanbenmotBtenröfen/ betoeltBe
tot continuatie ban be goebe tojcefponbentie bjetuf»
fcBen Baec beele ^acen Bectoaect0 getoce^/ Öiee
nen toecBsenomen te toecben booieen bequaem mibi
bel/ toaecbp in Bet hojt foube toecben uptgebonben/
toat epgentljjcBb'een banb'anbecbienaengaenbefiJ
competecenbe,

^00 id: bat toebecJötJS <0ebeputeccben ban be
BootBaemelbe pactpen/ bie befen cefpecttbe Bebbert
geteetbent/ j^nbecgeleeclten/ bat allebe becfcBilleu
bie gefepbe StBuU-faecbe
bincindt contewnmùe/
fullen ghefubmitteert toojben aen 't ooïbeel enbe upt?
fp^aetbebanben Grooten Raedttot Mechelen, gBe»
iBcB be felbe baec aen op Bet be<tanbig(te gefubmituect


sa^fWbetocSl?^^^^ ! "«tf- ί^β"®»^ teboenenbete ecliennen/ ebenaSofbeSac.

BöfnomrnSSfKirA^^^^^ 'tpeninbefen toacen natueriijckWubjeSau S

«"ötfifbbSbVcnii rft^ «ifp^icn .enbe'tcefföjt ban SebboTf"

ffiSrt 5B?ooten aaebttmmtbiatelöcfe onb ctooiPOTÏ^ibOiö

«oen boibecsj gBecappo?teect / bat Baec ^ falbe bomfcB?ebe faecfte ten definitive g^enpriS

ei-

-ocr page 547-

/'8 SA KEN van STAET

I ff6 c eipalen, cttbe inWett m ban fiejiije pattpen of toel W'

__: öeeenfgepiotJtfientoHliinbecfOÉifien/ fal&efelbeooife

ötenainooenbet'Éenemaclenöe te göilijcBop bolctjeni
öe nianiete oftijnflcueecttaoitien. ^atDelgeet lo-
han Friquöt, ïïaeDt enöe iiwcaoitifnactii Envoye ban
SijnÖepferlijiBejiKajcfiept/ alBtcc in'ii<©?aöcnöage
Kflberentie/ faltoetöen toecfocBt/ eDiljjcb tiepbe De
^actpen Den felDen Decfoecften bp Defen / om al^ Com-
miiTarisInftruareur, Dc gfteljeele faccfte boo? fttm te
toilUniatentnflcuecen/ ehDcte tcatgten alle bifftcuU
teptenDiefitgbaccontcent bupten becmoeben fouben
mogen openbaren / in Decmtnne upt De Uoegl) te leggctt^
enbebp nonfuccesban Dien/ of bp tecgtberfattebanbe
een of be anbece ban pactpen / bat ben boo;f3 <©iooten
9iaeDt baec tnne mebe fai moggen ecbennen / oocb bec«
lletb bececneccn / enbe epntlDtb beji noot 3tinbe / al0 nae
ïRccBten enbe tifile beièentemfetojjfen op tgeeneboo?
b'eene ^actpe alleen bp gebjebe ban b'anbece fai toefen
gefucneect enbe obecgeleberr.

^ejjbabbe^actpenb;pfal(teenpbeceen I^eec nae
betfelbecbeUebentebeputeecen/ intoelcfiecsi p?efentte
allejStucöen/ ©edficatfencnbeffiebJöfen/ bantjjbt
tot tljDt aàl De ïgeere Commiflaris Inilrufteur fulUn
moeten toecben obergegeben / gecoUatf oneect / uptgBe^
toiffelt/ enbe baec naec in een fitfte met drie onbecfcftEpi
be flooten enbefleutelis gemunteect / opgljeflooten / ban
toeltbe b?te fleutelen / toelgemelbe i^eece CommtffacljS
IniÏrua:eurpbecbanbe boo;f5 Igeecen 4E>ebcpnteecben
eenen fai moeten geben / enbe eene met be gebatikte filfte
bpfUDingoebebeteacinggebegouben/ fultbjEfbat be
meec gefepbe bifle niet al in tegen)Doo?bf ggept ban De
felbe l^eecen / gDcfamentlDcb bp ben anbecen 30nbe fai
gonnentoecbengeopent.

€nbe bat Dtenbolggenbe binnenben tptbanb^fe
|Igaenbenoanb)egf)en{)acei^oog{) iBog. fai toecben
gebfentbanEyfchin conventie, met mlbbelen foo ten
bifinftlbeoftenp^intipalen/ aldnoopenbe be p?obf«
fien/ bp albten be felbe te caben mocgten toecben eeni?
getebecfoecften/enbe uan toegen sjine ïSeuc-iaoiflei
lÖtBe^OO^I.baneyfchin reconventie, mebe fOO toel
ten principalen atö noopenbe be pjobiffen bp albien 3tine
l^euc-l^oriteliitbe Φοο;Ι. mebe foube goetbinben eeni^^
ge te becfoecben / bepbe bebleet met foobanigge ^tuc:>
6enbpnomb;enoftebp Icttecen/ al$i tot betotjiJ ban
Oace tefpcctlue fepten / pjetenfien / enbe comrap?cten»
fiennoobigDfuüenjijn/ enbe biegeboubleect; 3©aec
ban get eene met b'ociginele^ocumentenfal becbipben
inbiegljeflootenc bffte/ onbec ben boojgOenoemben
Igeec Commiftacisi Inftrudleur, enbe 'tanbet nacc
boojgaenbe collatie aen^actpe uptgegeben toecbcn/
biebaecopblnnenbentiibtbanggeltltlie bjie maenben
naec be upttoiffelingl) op alles fai moeten Dienen ban
enttoOO?t cefpectibi in conventie alsï reconventie in De
töbt ban drie maenben fai toecben gcbupitcecct/ met be^
fenbecflanbe / batbpbetefpectibe dupüquenin con-
ventie enbe reconventie geeneflutfienof bocumenten
fuuen mogen toecben geboegt/ ten toace in be cefpectibe
repiijcken mocBteinfïueceneenige notoire nieutoe fcps
ten / enbe baec beneffenji eenigenabece (lucben ggep?o>
buteect toecben ; in toelt&en ca^totbeftcuctie enbe
toebeclegginge ban be felbe enbe becbecë niet / tontca^
ciebetog0 (lucbenbpbeDupl0t& fulUn mogen toecben
obecglieggeben / tottoeltl^ecjS bebatget pactpen fai
bjpdaenmebetemogl^en boeneeniglje nabecp?obuc«
tie/fonbecetfitec becbecSbp tciplijcBofanbecfinbtiS
baec op te moggen fcQ^fiben j «fnbe bp albien biejï
niettegenftaenbetot oftebpbie cefpectibe dupiijeken
luaec ban ^actpen communicatie fai moeten toecben
ggegeben / eenigge bocumenten tot becificatie ban an«
bece boojgeenen güeintcobuceecbe quefiien of fep;
ten / ban b een of b'ahbcc ©actp mogten toecben bpge?
boeggt/ ofte baec opglieappiiceect / fullen bie felbe
ban benGrooten Raedt
ab aüis moeten bectoojpen/enbs
baer op injudicmdo in geenbetlcp maniecen geceflecteect
toecben.

3I9aec mebe be faecbe fai gfjegouben toecben boo?ge«
flooten/ en gebjacBt in fiate ban toflfen / met befen toe»
(oeti / bat alle tecmtln«np)ecifelücEienfuI(en moeten

toecben toaccgcnomcn / op pene bat tegenji bc öÉh,«,
higealiSbooccn gebetecncect fai toojbcn vcrfteck '
DatDaccnageenei^cftifftuccntoan Die ©attpc hiriü"^
gebjecbfal toefen/ fullen mogen aengcnonicn tn/r
bcn/maec be ^tB?iftucen cn ftucben be bJeltöc üp
ofb'anDccc^actpe alleen fullcn toefen obccoliibicn,
bp Den toelgemelbe igeec Commiffacijs InfttudteuS
len moeten toecben oüergöEfonöenaen be opncmtiSn

Grooten Radt, Om baCC OP l3elj00?lÖCll ί CllCnt ttlDi «( jt

oEnbe inbient foube gefiftieben bat b' een of b' nnhi
cepactpeomföne faccbe
m probanti fornii t' JnftriH
een / bannoobenljabbe b'eenof b'anDec bEtoiisZ'
ben/ 't fp fïcfoUitie / SÖjicben / of pet anDerji/ bc te '
fee fp macc Jjabben in fimpele coppen/ enbe tot b é
probanti firma moflen geautöcnttfcect toecben.

^0lullen Die cefpectibe «a?iffiec of jSemtatlfea
ban bepbe Staten / fcljMlbtgösfinliitftlbeteboen/
oftebpbcctocpgecinge/ fullen bie foppen booj autra.
tficb ge()ouben moeten toecben.

«Demepningeniettemingiec ban jjjnbe/ batofc
faetfietoace/ batb' een of b' anbece ®a«pe nwtht
becmeenen rcbencn te Beböcn omme paciicultctliitb te
bectoepgecenbcautgenttfatte en tommuRicatle ban
'teenofanbecbetojiiSftucb/ en bat baecobec metfiie
feomen guepfete ontflaciv bc toelche tipbe^ccrCom»
miffacisi Inilrufteur ntct motljt afaöcbaen lioniim
too?ben / Dat ban in fuUhen göebal ben
Grootea
Raedt ban JViechelenj nacc Dat be faccbe toebecjijti fai
toefen bolfcDieben enbe boo?öaec oEb. gcUjatöt/ gijf.
ipcbboo? Dienen enbe {)icc nae iiel becnult / eibocinjf
fel moeten ecltennentoat b' een^actpeof b'antKcUt;
aengaenbegeDoubeni^te boen.

Haitiï batfiet pactpen b?p fai fiaen booj 'taf<
fenben banbeflucben/ bat binnen ben t(ibt ban drie
maenben baecaen bolglienbe fai moeten ggcf([if({Kn/
aenben ì^eec Commiffacisi Infìì-uacurobecte φ·.
ben een beflooten adverciflcment of Inflniüie vin
Rechten naecbt enbe bloot/ te toeten eeninconm-
tie enbe een in reconventie, ofin bipbe ecnboo? al/
toelcbe drie maenben oöecftreefben jpnbe/ (algji»
fepben Igeec Commlffarisi Inftrudteur in DetcBSeii'
tooo?bicDept banbcpbecjptsi Jgeecen (CicbfputfftW
ban alle obecgelebecbej$tli2if(ucenenbe ^ocumnl·-
ten/ fampt becflootcne ginflructie ban M^ml
moeten boen maecBen drie Inventarien, enbe b{ti<
ne.ginbentaciii met De gcfucneecbe iStucfien
in !»
Bi(le Bebbenbe becfïoten / enbe be twee anbere asn ptiic
ban be gebackte 3|eecen «Sebeputeecben
ten ntW
iiace fleutelen beöantcepifit/ fai aliS ban bie ρ
felbec of boo? pemantanbecsi Die Bp bacctoefalw.'
ncn becBiefen/in bptoefen banbelcecenéiDep»·
teecbenbie pactpen fullen mogljen
mebefenten/n^
Mechelen obecbjengen/Ofte Doen obecb?cnsra/ c"»
metfönen (ïcuteiinDanbcnbanben
$|ecc f
enbe twee «©ecommitteecbe iSaetii-ffiecroonen san
ben Groeten Raedt lebecen/ bftoelcHcmctöct»·*
anbece fleutelen / foo Pactpcn of
Date boo^fij!^
<0ebeputeerben aljï ban mebe fuUcn moeten ow
ben / be ftifie in bec felbec p?efentie oft oocB in w
felbec abfentie / bp albien b'een ofte anb« mop
uptblöben ofte beflcutel bectoepgecen/ fmm m·
ten openen/ enbe booi een ban be «©jlfpfwOf.^i
tcetaciffen ban ben Grooten Raedt eene recipmc
aen pbec pactpe onbec bec felbec
be ^tucBen bie in be biffe fullen UJcfen öJ^
figneectenbe bebonben tegljensibecfelbct
obecnemingfteboen beftanbieBen / too^bcnbewpf'
neï^eec/be toeIcBealiS banpjefibent inbcn or^
Raedtfaltoefen/mits befenbecfocBt / batw'
ningeban'tobecgebjagte proces, batelöcB
neect mogen toecben ttoeecappojteur^ / «Bff
be felbe en b'anbece iïabenniet minberban

'tgetal/ inbefefaecBengebefoigneect/ enbeo^ro^

bp plucalitept ban flemmen / fententie of up
'tSPten piincipalen/oföetfpopbe bec^
göefojmeect fai toecben/ foo enbe a W bie feiw
fullen naecetötenenbe confcientietebiiioflwn ^Jg


-ocr page 548-

en O O'R LOG Ses en Vetrtighfle BoecL 529

Srntim^l notificatie geüaetitoitbÉnoan m
-'/i^iMnnea öÊ pjonunrfatie toan ben uptfpia«6e
Hcntcmicfal göeicöieben / met befignatfe ban tap-

S l icB op te imm enbe Mzmmie ofte upt-
tofflentc Doocen/ fcbulbi0(j5jjnfuiun; ^rntot
Sue erpeöitic beS fe fpoebiöDcc te göecaeften/ fullen
fi 1 twii tocöecspötsi baec ban fc!)?iftdöc6 abbec'
«nti/nljfljÉnaen be l^cece «©oubecneuc ban be
Spaen-
C he Nederlanden , tiict UecfoccB oitt aen ben bOOïfj
aacDitciBillen o?bonnecen/ Ijet becBljjf ban bcefe
fVicttiilUnacnncmen/ enbebetbolaeniïljetpiocejï
inoiiaeft/ inüoeoUenalsi boöenobccoefonbenfaltoc»
} , /Vuicf«eiTticboo? alleanbecefaccHen / enbe ten
Uhftcn binnen ben tubtuaneenaaec / naeccccep=:
icöOTbfcn/tctccttiineren ; toelche dementie ofte
UPtteacifie/'tfP difSnitijf, Provifioneel, Of inter-
locutoir,
tipalbienbieban ben UoojfsGrootenRaedc
föuDintooÖEnöomen tebebinbcn/ batten definitive
Uiali Dannoctj nieten foubeftonnen cegljt boen /
Biomptclpenpunctuelüc&tec goebec tcoutoe fullen
toccösnöljcerfcnt^ect / fonbec bat bacc ban of baec te»
QfiiiSceniGöappel,revifie, relief, of eentglje anbece
ctmcDleofiïccptie ban pjobocatie ban nulliteyt , of
bangratie, gfjcintenteectofgcabmitteect falmogljen
tocc&cii; toel becflaenbe tn fo bette bp ben öoojfj Groe-
ten Raedtcenigöcpjobtfionele of inteclocutoice ^ta-
tiiittefoiiCic moaOen ftomen uptgefpjoocfeen te toetben/
uptmotibcof cebencn/belijelc6eben GrootenRaedt
ili hen ftiucn bacc toe foube mogen betoegfien/ batbe
faccfieebcntoelbacc booj aljS ban nieten faltoecben
gtKiacbccrt ten diffinitive , maec bat be felbe bles
niettemin op b'ojbonnamiebanblenGrootenRaedt
ali oocö acnftonbtss topbeci ten diffinitive ofte ten
principalen, fai moeten toetben oljetn(lcuecct/ op al
fülcltepÉcemptoitetccmönenalsibootcn/enbe
't ftU
iKgfiCtiacn/ batljpöenb00?f3 Groeten Raedt in be
fiitictenfpoebig&ftenoet6 tenbilTinitibececOt gebaen
ial moeten hjccben / foo alsi bebonben fai toecbente be^
lUjRnjigiiöcin ca^beboojfs faecüeWnnenbe booifs
tibttian een^jaec/ niet biffinitibelücii afgöebaen
fp nogte oog boo? bate ban bien eenig p^obiffoneel
ni|f( upteefp2oo&en / bat in folcËen taS/ ben felben tgbt
oDetllteeftenjönbe / 't tegenlijoo?btge Comp^omii fai
Sommtebecballen / mltsgabecibootente niette toe-
fen /oorb btcnbolgenbe ^actpen toebci3pt!$ ingaec ge«
dM eben / en in fulcSec boegen/ al0 of bit CompjomijS
W opgentgtmtoategetoeefl. , .
Üactbpalbientec contcacietocbecoitt binnen ben
oWepben tjjbtban een jaecbp ben boo?f5 Grooteh
Raed cenigc provifionele of interlocutoire Sententie in
^cfaccbeuptgerp^oo^enfoubemoggensp / foo bà^
ωη sljtmelben Raedt baec mebefoube öeBBcri boen
°i»Aeitbanl)accbeboiten/faUnfulcben geballe bit
wbipf ofte Compjomisi met ben töbt ban 't boo?fj
ntct bomen te eicpitecen nogte teffeten / maec fai
oe booif5 facclie als ban albaec ban boojtit moeten blö»
,.1" / "^ttinictoiiberii mebe ten principalen ofte biffinir
' bebaccinnebPben boo?f3Grooten Raedt gpefenten-
l«titotrbcn/ infobojten t0bt baec naal^eenig-
""«öwnlöibfaijön;

«npeopbatf actpenban be plompte enbetomple-
" Mibocninute jjan 't geene bp be Prov ifionele of difS-
Sententie tot lafieban b'een ofb'anbece foube
"Piflcfpjootfientoecben / bejite meec becfeec&ecinoije
™en/ falbcfuccumbecenbegactp inben töbt ban
fL. boojgaenbe beDoojlpcBe toaeti

S bfefommetoaec in be felbe mocijtïiomen
l'Wi^'nneect tetoecben / moeten bolboen / of bp
«"'vjeoiPtbanbien/lpbenengeboogenbatb

uptbei anbeten gocbecen /
ffi^ft öeut-©o?fIelöiee^&ooil.upt Datelo.

ïi^rik'"" wewt-®o?fIelùiee^&ooil.upt jjatejeo.

C .-.^ ifteut-©ò?(iel0tBe ^oojingt.

bff,„"A®''mepnenbetoilt6etot fobanen epnbemits
!unvL '^"''"flHCfttóecben sBeaffetteect atótec ton-

. "^""Deifltutoecben SBeaffetteect awtec ton-
fBitcbanbiegeabjubiteecbe fommennobig follen

V.Deel.

toefen / epgenec autgocitept/fonbec cenfge fojmalitepr/ tdtid
oocfefonbecnabec tonfent banb'anbec/ falmog^cn
el/geren / en bei noot Jönbe »»a«K
militari cïctuteten. '

j^o nocgtanjü bat get begetonbemneecbe ^actp ootti
bjp fel ftaen binnen begO^fepbetpt ban ks maenben
upt fijne cefjpectibeboojnoembe ^omepnenofmibbc-
len/eenigefpectaleonbetpanbenaenbe anbece ^attp
in te tupmen/omme baec upt ben intteft tegenii vier ten
hondert in't 3aec teccontuctentie ban be geabjubicect-
be fomme fo lang Homen te tcerhen/tec tgüen en toyien
toe {letCapitael fai toefen bolbaeiij €bog onbec befc ce-
fecbe / bat foo toanneec bie tciumpberenbe i^actp fo>·
banigi) Capitaci t'ecnigec t^ t mocl)t toilien Ijcbben af
gelept/begeconbemneetbeutfulclun casi tnben tgbt
ban drie blaten naet be cecDimatige opfeggingde / tiet
felbe gtjeöoubcn fai toefen te bolboen / ofte te gfteboo;·
Oljen/ bat fijne tefpeccibe 5!&omepnen of oljcnccale
mibbeleninbiec boeggen ai^ boojgefepbt/ootemM»
militari fullen moggen toecben gecjcecuteect.

3@;cbenbe tot bien epnbe ban toegen fj|n
(ïclöcBe Φοο?1. becfpjoocben ban te fullen pjotutccen
batbcnRoomfchenKeyfertoelatebat be boo?fcö?ibe
cjcecutie op bie ciecffe i^omepnen / en ban toegen Ijaec
ï|o. JlEo. bat bie tefpettibe ©jobintien ban beftitdétaet
Obergeben/ batbe felbe op bic Generaliteyts middelcü
ofte inkomen, gelijt&booi Deencn ijS gitonbitioneect/
ggefcDieben mogen.

€pnteltjc6belobenbepbe^artpen / allcConingen
en föjincen (jate «(Beallieecbe te fullen betfoetbcn / bari
bpfcgjifteijjtlieactete toillen belooben be ganbt aen
be boo;f3 ejcetutien te fullen gouben/ fo fulic nobig mog>
te 3tin / en fp baec toe betfogt toietben-

(Snbeop batfiet gfieene Diec booten iö becgaclt/
bejü te onbetb}eec6el0cbec matf) toecben onberliotiben /
Rebben tot meecbec bafiigDcpbtban bientoebct;3))bt!ei
Ügeecen «©öebeputeetben Dier ban pbcc ccn ο!)«10(&
lupbenbeln^cument apattggeteecfaent/ enbe ttteu
banoecentjet felbe uptg{)etot(Telt / onbetgficlofte ban
binnen ben t{jbt baneenmaent ban bate befcsi / ban
belgeecen gace cefpettibe principalen te fuilen upt bjen»
gen approbatie en ütatificatie in be^enbige fo;me / oiti
bangeljjcften ten toebec3öben te moeten toecben gDecc^s
tcabeect/ fuKvbat aljS ban ban bien ttjt af/te toeten/
bannuaenobecvier tnaenben/ alle pointenenactii'
tulen ban bit CompromijS fullen moeten tocrben nage^
6omen/ enbe bie baec in gDeftelbe tetmgnen bomen te
loopen. ^ClbuiS ggebaen tn {i'«25raben|)age ben eeriien

StuguPp feftienhondert vy f en fcftig, <0eteeC&ent
MathiasRomswinckel. (L.S.) Johan Copes. (L.S,)

ginb'eet(ie©oec6enbefec]^i(locie ftjnteblnben be
(Ccactaten tuffcfien befen Stact enbe be Unions Vorfteii
in ben 3lace dertien gemaetbt. H^aec bp occafie bat el<
tanjÏ toebec toiectgefproothenbannieutoe alliantie/
ónbec anbece ttiebe gepjobuceect een out €tactaet ban
't Slaec vy f. l^et toeltfi / al0 elbetS niet octenbetenbe
fjebbe goet gebattit giec t'infececen.

ALfoderiDoorluchtighftehòogghebooreneVorft .
en Heer, H«r
Frederyck^, Talts-Gravt by Rhijn, des Éroctati
Heylighen
Btomjfbttt Rycx , Ertzruchtfes cnde {jfjlip^"
Keur-Vorft, Hertogh in Beyren , déur den Edelen ^tact
Erntfeften , fyneKeur-VorfteliJckeHoogheytgehey- tnfteïln-
raenRaedt, VclradtnvanPlepn y endedie oockDoor- ,
luchtighfter , Doorluclitigh und Hooghgheboorncr ont "
Vorftendctleer ,
Hter Jmicbim Frednick^) Marckgrave Siate
töt
Brimdenbirgb des H. Romfcben Rjcx , ErtX Cam-
merer endeKear-Vorft, cnde Heer
ycbaa Sigifimnd
Marck - Grave van Brondmburgb in Pmyffen , tot
Stetcin ) Pomerenj &c, tìertogh ende Burch-Gra-
ve totN«r«ïi»r^J , ende\ erft tot Ri^f» , door den
welgebooreh Edel gheflrenghcn Heer
Otte iitj/aricht»
iiM dir Bjlandti Vry-hecT
Tan Roydtende Brembt,
fyn Kéur-vorftelijcke Hoógheydp cnde Vorftelijcke
Doorluchtigheydts gheweefcnOvprftcncndegbehey-
men Raedt j volgbens fyn Keurvorftelijcke Doorl. coae
Vor ftelij eke Deorl, Brieven van Credcntie en Ratifica-


-ocr page 549-

530 SA KEN van ST AÉT

1666 tie, refpeftivèghedateerttot UeyMbirgb acbtienden

--» February, ende tot Ceulen aen den Sprij den dtrdm

lanuarybeyde-leftleden, de Heeren Staten Generael
der Vereenichde Nederlanden ghcnadichft belieft
hebben re proponeren, dat tot den dienftvanden Hey-
ligen Rijcke, befcherminge van de Stenden ende In-
gefetenendes felfs, tegens uytheemfche overvallsn ,
endecot confervatie van fijn Keur-Voritelijcke Hoog-
lieycende Vorftelijcke Doorluchi:icli2yr tegenwoordi-
glie ende toekomende .Rechten ende Gerechticheden
aen, ende in de Vorftendommen van
Gnlick_, Oeeve
ende jBir^i, fampt den Graeffchappaïi van der Mnrct
ende Ravitisberch , et\ds Heerlijckhtyt van EiJi/in/?f;H, te-
gens onrechtmatige voorgenomen Uiu'patie, beyde
fijn Keur Vorftelijcke Hoocheyt ende Vorftelijcke
Doorluchcigheyt de voorfchreve Heeren Gefanten ge-
lalt hebben, daerop met de Heeren Staten Gsnerael
te berae;flagen eqde handelen, wèlcke propofitic
welgemelte Heeren Staten aengenaem zijnde, en
hebbende eenigè uyt hare Vergadcringe gecommit-
teerc, ommetdefelve Heeren Gefanrenteberaetfla-
gen. Sooifl:.· dat dienvolgende gehouden zijnde,
verfcheyde confercntien en beraetflagingen, en daar
van rapport aen de Heeren Sraten Generael ghedaen
•«refende, by welgemelde Heeren Staten goetgevon-
deniste verioeèken en te committeren den Doorluch-
tigen HoochgeborenHeer ende Vorft, Aii»«r»t;Prin-./
ce van
Orangie, Grave van Νλ^λμ, Cmx.tmllibùgc ,ν^ιφ-
den, Ώίιβ, Mettfs,
Marquis van dW Veen cx\àQVlifJin-
gen'éc.
Gouverneur ende Capiteyn Generaci van Gei'
Htrhndtf tìcllandt, Zeelant\ mfl-VrieJlandt, Utrecht ,
ende Over-rfil, Admirael Generaci der Vereenichde
Nederlanden i ende den welgeboren Heer
M'ilhm Lede -
wi/cl^
Gmve tot Na ff DU, CatueiielMoge, Vjandeti, Oiefl,
Gouverneur ende Capiteyn Generaci van Vrieflandt,
Groeningen Ommelanden-, Drenthe,
&C. mitfgaders Uyt
hare Vergaderinge de Edele Erentfefte, wijfe ende
difcrete Heeren
Johanvan Oldenbarneveldt, Heervan
den
Tempel, eerfle Raidt ende Advocaet der Graeffchap !
ende Landen van
Hollandt e^de n'eft-Vrieflandtf énde '
Aelhrttbt loachimi, Raedt ende Penfionaris derStadt van-
ì/ìcGdìì, om mette voorfchreve Heeren Gefanten eytlt-
lijck te befluyten ende accorderen, en is dienvolgens
tuflchen de voorfchreve Heeren Gefinten van haerë
Keurende VorftelijckeDoorluchticheyc ende àndere
Gecommitteerden, verdragen,geflooten endegheac-
cordeert,'t geene hier na volgt :

Te weten; dat ten eynde hier voor verhaelc, die
voorfchreve Heeren Gefanten van wegen hooghft en-
de hoochgedachte fijn Keur Vorftelijcke Doorl. ende
Vorftelijcke Doorl. belooft hebben, ende beloven mitf-
defen, de welgemelte Heeren Staten Gerierael voor
den lare
feflbien bunJert ■vijffes ende Γ^"», te aflifteren met
de fommc van
honden dayfent duytfche guldens laerlijcx,
maeckendein de voorfz
drie laren, driehondertduyfem
dervoorfz guldens, doch de v^ftichduyftnt guldens,
welckede Heeren Keur-Vorften, Paltsgrave, Keur-
VorftelijckaHoogheydtalbereyts verwillicht ende^
termijnen halver , met welgemelde Heeren Staten
j^^cHtfn in Duyiilant, gheaccordeert heeft daer van af-
getrocken ende de
twee bendtrt tn vyfticb duyfendt guldens,
door fijn Keur-Voritelijcke Hoogheyts ende de Vorfte-
lijcke Doorl. van BranAniarri op nader vergejijckinghe
(welcketen langfteninde naeftciwif Maenden afge-
daenfal Λverden) te betalen. Waer tegens hare Ed. en-
de andere Gecommitteerden van wegen welgemelde
Heeren Sraten Generasi belooft hebben, ende belo-
vsnmitfdefsn. ingevallevan hét overlijden van den
Doorl. hlochgeboorèn Vorft ende Heer,
Heerjoban
mltern ,
Hirtoch tot Gttlickj, deve ende Berge , Grave
van dér
i^iank ende Ravimbercb, ende Heer tot Haven-
fieyii
ingevalle vaneeiieonverfieneRefolü;ic, ofteaT-
tera-ieende veranderingein'tRijck, ofcédatymandc
het fy uytlandifch of Lantfaet, door fijn Vorftelijcke
Doorl.indifpofitie, oftora eenigeandere redenen,
moefte ontrent die voorfi VorftendommenjGraefTchap-
pen, Heerlijckheden Plaerfenende Steden dar felver,
yets metter daet tegen fijn KeurVorilel. Hoogheyt endé

I

Keur Vorftelijcke Doorl. hébbende, oftetoekomtp
deRechtenfouden willen attenteren ofte den fel,.

fighopponeren ,dat welghemclte Heeren StatenG™ '

nerad, op die voorfi ghevallen, ende op die ordievat
hooghft. ende hoochged.fynKeur Vorftehjcke
Hoot
heydcende Vorftelijcke Doorl. om fulcksaftehelnfn

weeren , ende van Keur-Vorft, Paltj hooghfehec)
ende Vorftelijcke Doorl. Marckgrave %»ƒ»»«(/refpec
tive htbbende ende toekomende Rechten , te hel
pen de pofTeffie apprehenderen, promptelijck
endedi.'
telijck fullen fchicken , ende tot haren laft cndekqdeh
houden een nootwendigh aental Krijghsvolck tè
aerdeende te voet metiyn toebehooren""

. <^nde to:

befcherminghe ende confervatie der felver pofleflìe

fyn Keur-Voiftelijcke Hoogheydt ende Vorüelijcke

Doorl vordereaffiftentiedoen , ende ditalles, noch

dathaer Ed.Mog. met behoudensvan den wclftandt

der Vereenighde Provintien , Quartieren , Steden

ende Leden van dieu,eenighiintsfalmoghelijck elide

«foenlijck/ijn. Aldus gheaccordeert en beflootenin

den Haghe, tuftchen de voorfz Heeren Gefanten, en

andere Gecommitteerden, en in Oirconde by de felve

met hare Signature en Pitfire bevefti^ht άca^ηftntvlin·

f/^^fn April 1605. · "

ruT ; > m r Offe Uenricx Maurice WiU. LiiJwii
IVclratvanPletfen.jT , „ j tj n· r>

J Vtybertot Reyt.deNapu. Grai/i»Ni/,„,

Jehan vm Oidmbartieveld. Aibtrt Joiubimi.

l^otDeeiibanlJcti^laccvèertienj oocBnctocnêait=
t)«cjitebint>cn.

Nflerder TraSìaet mette GemieerdeKeurtn
Vorflen van Tiuytflant gemaeckt.

NAdemael op heden dato in de Vergaderinghevan
de Ho.ende Mog. Heeren, de Heeren6m<-
rael der Vereenigde Nederlanden,doondenwel- jurJ
ghebooren, oock Edelen , Geftrenghen Heeren Jéia te
Aelbrecbt, Grave tot Zetms, &c. Keur- Vorftelijcke Palts
Groot Hof - Meefter , ende
Benjamin Buviinihijfin
■aan mimerade
, Vorftelijcke ffirtenbergife gheheymen
Raedt , aU Ghevolmachtighde Afghefanten van de
Doorluchtighften , Doorluchtighen hoogh ende
welghebooren Heeren ,
He,ren Frederick Ρ ahi Grme Ij
Uyny
des H.ReomfihenRiJex, Eertz-Turckfaffen ende
Keur-Vorft:, Hertogh in
Beyeren Heeren jfeto Paliz-
Gravebydcn
Rb^n , Hertogh in Beyeren , Grave tot

F«W(«fiende Spaenbeym,HeerIecbimErHft ,Ματά-Οη·

ire tot Brandenbttrgb in Pruyflen tot'Stettin , Ρο™ί·
ren der Cafluben ende Wenden , oock in Silefien,
tot CrofTenende lagherendorp, Hertogh , Heet fu-
ban Iridericlt^ , Hcr.togh tot Wurtenbergh ende T4 )
G rave tot Mompelgardt ende Heere fot Heydenheym,
Heer
Manrits Landt-Graef tot ììejfen , Graeve tot
CatzeneJleboghe , Ditz Zieghenheym ende Nidd» >
Heer
Georgb Fff Ar/Vi^Marckgrave tot Bedmtnii Η»?)
bergh , Landt-Grave tot Saufenbergh, Heeriotgot-
telen ende Badenwijller , Heer Hans Gmgb > «eer
cbriftiten , Heer Rudolph , ende Heer Ww'M"^®'"
ften tot Anhaldt, Graven tot Afcar én
, Heeren tot
Zerbflsende Berênbergh, oock Heer Cod/ritd.Gtive
tot Ottinghen, des
felfs verbinteniflè endenaderalli-
antie, welcke hooghftgeÜachteKeUr-Voril
kracht hebbende
volmacht, ende op verfoeck metal-
leénhoogftghedachter hier vooren genoemde
ende Heeren , maer oock den DoorlughtigMten ,

Doorluchtighen endéhooghghebooren Heeren,

lohan Sigijmttnd , Marckgrave tot ΰ '

Heyiigen Roomfrhe» R^cks, Eertz Camerer ende Kem-
Vorft &c. Hertoch in PruyfiTen ende Heeren
aen , Marckgrave tot Brmdenbarcb , in-Pfuyfl®
Stettin Pomeren der Caft-uben ende Winden .
oock tot Silefien ,
tt>t Groflen ende laghcr^®"' ?
Hertogh , Burgh-graven totNurenburgh
, ende ver-
ften tot'&c. allegefamentlijck metf
Vorftelijcke Paltzgraveps ghenaden Ghèunieeïdeui
jonghft verloopenél. laer
iiffienbonJert derma ,
hooghghed. Heeren^
Stmn Gtn,r<uh Chedeput«r.JM


-ocr page 550-

cn ο ο R L ο G Ses en Veerüghflt Boeck. 53 I

peflooten, geaccordcert ende verfproocken de Ratifi-
rie volgens haer hebbende procuratie ende vol-
- ^^(.(it, gelijck de felve van woort tot woort hier onder
^infereert is, ende haer Hoog Mog. uytgelevert, oock
2ier op welged. Heeren Gefanten v/ederom, volgens
hecTraftaet en naerder alliantie en confirmatie door
hooghgsdachte Heeren Staten Generaci der Veree-
nighdeNederlanden, onder het groot iegel haer Ho.
Mog. uyt ghelevert j behandiget, ende in die»voegheh
fulckehandelinge tot haer langh gewenfle perfeflie' is
oekomen; maer te gelijck ende haer nefFens noodigh
ghcachtis, datlulcxvan beyderzijdtsalfoo gheconfir-
mperde ende ratificeerde Traétaet, (alsoockdefena
volgende Articulen ratificatie van hooghft ende hoog-
»ed.Keur endeVorften, incas dieteghenwoordigh
aenwefendehare Keur-Vorftelijcke genaden Gefan-
ten, (ulcke niet inbrengen fouden, gelijcke ratificatie
cerftdaechs aen de Heeren Staten te verfchafïbn wel-
gedachte Gefanten fich verbonden, nae gelegentheyt
van
den tegenwoordigen tijdt ende wegen andere vele
iMotiven die daer by in acht hebben moeten werden
ghenomen,ineenigeweynige poinden(doch buy-
ten nadeel des felfs in allen anderen ende fijnen gant-
fchen in hout, als alleen om fo veel hier onder uytdruc-
kelijck vermeit ( in yetwes verandert, uytgeley t ende
verklaren wierden, foo fyn na verfcheydene gehoude-
nenconferentien , endealleswel bedachtende over-
wogen zijnde, denaevolgende Articulennoch wyders
met een ander vergheleecken ende verfproocken, dat
defdvighc even foo vaft ende altoos ghehouden fullen
worden,ende van gelijcke kracht ende werckinghzijn
fulien," alsof'tvoorghedane principael Tradtaethier
metuverlieftwas.

lirfielijckj. is tor meerder verklaringé des derdt» Arti'
cui in gedachten Tradlaet, ende nefFens défen daer toe
jehoorigenverderaffcheyt afgefproocken, datbeyde
deelen in krachte der getroffene alliantie gherechtïght
zijn fullen, die verfproockene affiftentie niet alleen,
wanneer den Vyandt in ofte nae by hare Landen met
Ktijgsmacht fich bevint ; maer oock in dien cas by den
Bontgenooten te foecken, ende der felver machtigh té
worden, wanneer metgemeyne Refolutieder Keur-
Vorften ende Stenden, oftd^er Heeren Staten Gene-
lael der Vereenighde Provintien τεφεΛΐνε voor eene
nooiwendighey t geoord eelt wiert den felvcn tot in een
ander Heeren Landt tegen te gaen, den pas te verleg-
gen , ofanders het hooft te bieden. Als oock infghe-
lijcks.wanneertot meergemelde Vereenighder nadeel
cndeptKjuditie, eenighe Nabuyr, Standt ofte Stadt,
aengcgrepen ofte beleghert werden foude, de felve fy
refpedtive, oock met gemeencRefolutie , fich aen te
nemen, felvigeteontfetten oftedefenderen, fouden
raetfaem bevinden.

En wat ten «wwi/e betreft de fpecificatie der reciprio-
que ÌH;;ende/iMarifo in gedachte
ΛγΛ Articulen des '
felfs toebehoorige voor gedane «fj^iwa/^iie^t veraccor-
^•^"Y'jnademaeldetijtjnoot en gelegentheyt fich alfo
ichickencn betonen mochte, dateen ofanderdeVer-
eenighde delen meerder hulp als verfproocken is van
nooden hadde, den anderen deel oock fulcke verdere
imftentie te doen niet ongelege η ziJn mochte : Soo is
hier mede noch wyders vergeleecken, dat oock in fulc-
«n geval, die verdere ende meerdere hulpe of affiilen-
tieleeninghswijfe,endeopwederbetalinghe ende re-
«itutie in dier voegen gefchieden fai, ende dat binnen
c-n tijdt van vijf laren nae geey ndighden Oorloch, al -
w.cke betahnge ende weder afdoeninge gefchiede, ΐβ
» alle lare een gerechte
vijfde part,
Ι επΛγΛπ; watweghen verder afvorderinge des
^"Jgs volcks in cas de aiTiftentie de felvige te huys felfs
, f "°oden hadde 5 by het
tiendi Articul gefegt is, wort
, -■^'-aealfop-plitnii-i.i.rf - Aotin rn-idip cene de welc-
den ; Edcchdiergheftaltendcalfoo,dajhyfchuldigh t6gf

It^f

Gasbuyten hooghwightVghe en feé^
'«eek fulcx niet fai geweygcrt ofte afgeilagen wer-

zijnfaldengeenendicgemeltCsvokk gefonden énde
wederomme afgeeyfcht hadde, β^ weecken voor uyc-
ganck der vergelijeken
drie maenden fulcx fyn beghee-
ren ende prefentatie te voorcn aen te kundrgen.

Ten mtrdtn, het aental der laren op welcke rot defc-
maeldefe alliantie geilek wiert, is op hooghft hoogh
ende welghedachte Geünieerde Keur-Vojften ende
Stenden inftandigh begheren, ende in betrachtinghe
van hooghwichtige oorfaecke» die hier over den Hee- ,
ren Staten Generaelzijngeprei'enteert, onaenghefien
harergrootenongelegentheyt bewillighct, darde te-
genwoordige verbintenis die fwe»ydatelijkna eenan
üer komende laren,nae "t fluyten en van date defen aen
te reeckenen duyren fai, doch met voorbehoudens dat
de felvige te vooren op afgeiproockene wyfe, met ge-
meen confentverlangert ende gheprolongeert fullen
mogen werden.

Ende ten -vijfdm, als d'eenof d'anderdeel cenich
Traftaet, Vreede, Verdrach oft anders met ymant,
Wie hy oock is, in toekomende oprichtenfoude,fulcx
anders niet gefchien fai, als dat de anderdeel uytdruc-
kelijckende in effeile alfoo daerinne begrepen werde,
datbyfulckenXraftaet, Vreede, Handelinghe, Ver-
drach oft anders, even foo welgenieten mogen, als die
contrahenten felfs , hem oockplaets endemachtgela-
ten werde, fich met daer in te begeven, na ghelegent-
hey t van de handelinge, ende fich des felfs deelachtig
tcmaecken.

Maer wat aengaet die overighe ende noch verdere
erinneringen endebegeren, foo van welgedachten Af-
gefanten totdefeBiael ingebracht zijn geworden,al de-
wijl over den felven tegenwoordigh niet feeckersghe.
refolveertheeft mogen werden, foozijndeielverot
anderen tijden en gelegentheden daer fy in behoorlijke
VrundeiiMlijckeconlideratie komen fullen, totàt-
mael uytgeflelt verbleven.

Alleen wat den tegenwoordigen toeftant der Guilic-
/iiefaeckenbetreft, hebbende GeünieerdeKeurVor-
ften ende Stenden door hare teghenwoordighe Afghe-
fanten na veelvoudige gehoudcne Tradiaten fich eyn-
delijckdaer henen verklaert, verklaren fich oock in
kracht defes, dat alfo de felve niet ab eene particuliere
faecke voor fich principalijck gcconfidereert ende daer
in ghehandelt, maer als cene tot ghemcene confervatle
importerende ende confequentie halven onver-
mij delijcke faecke tracteert, ende àenghefien moet
worden, dat dienvolgens, ende op datooor onrecht-
matige en te veel prasjudicierlijkc occuperingegedag-
te ianden, gelyckmen alberey ts in 't werck is, niet al-
leen de poflidercnde ende andere geinterefleerde Keur
endeVorften niet eyntelijck gantfch uytghellooten ,
ende van haer recht/»
effectu ghepriveert endeghefur-
ftreert], màeroocfcde»
Htfligt/tlifcx , ende dievree-
delievende , voornaementlijck de
Evangeli/cie Sten-
den defelve ende andere benabuyrde hier naemaele
metgrooteren ende te verre uytfiende laftniet eynde-
lyck te veelgegraveert, ende gantich overvallen mog-
ten werden, in dier voeghen de felve fich mede aen te
nemen gerefolveert ende beilooten te zyn , datwan-
neerende foo langh de Heeren Staeten Generaci ( in
tijdt defe gheduyrende alliantie) het fy voor fichfelft
alleen, met andereu, oft oock als aiEflentien tot ver-
hoedinghevangheneralepriejuditie, Krijgh voereii
fouden, datalsdaninfulckencasendeinfuTckeconfi-
deratie als boven ftaet, fy Geünieerde Keur-VorfteiJ
ende Stenden harer Ho. Mogentheyt, hetverfprooc-
kenenende volghensvoorgheftelde wij fe beloofde fe-
cours even foo wel toefchicken ende volgen laten wil-
lea, als offy Heeren
Stmn Gmeratl in haren eyghenen
Landen aengegrepen wierden, ende fich te defenderen
hadden; Edoghterwyle des Heeren Keur-Vorfte tot
Brmdtnhurgbs Keur-VorftGn. als die by deefefaeck-
ke principalijck is gheinterefleert, defelvighe buyten
twiJÉfèlbefondcrs behertighen , ende daer by een veel
raeerdersfal doenwillen , alsdes felfs Keur-Vorfte-
lijcke Ghenaden,
quota by defe verbinteniflêligh an-
ders doet beloopen i Soo is daer neiFcns geaccordcert
®p »
 àst


ï»

-ocr page 551-

/'8 SA KEN van STAET

itfie datfulcke haere quota (wclckefigh ria proportie ende \

_____ Rijcxmatricul,foolange'dieGeunieerdeSteden niet

- mede comrìhncien eet» ttiftfligb dujifent vitr bsHiltrt endt
'fieertien
duytfche , oft hindert twti dujfent dril bóndtrt
èchttnvyftigh'Qtì.b^nàiiche
guldensbeloopen)van de
afliftentie welcke hooghft hooch ende welgedachde
Keur-Vorftcncnde Stende , totdefe faecken in bo-
vengeftelde qualiteyt te contribueren j aeri ij cx hebben
bewilligt j elckmaelafghetoogen , ende die overighe
Vei-eenighde daer mede niet befwaert werden, maer
in allen andere, behalven defe
Galickfi faecke, foo wel
fyneKeur-VorftelijckeGhenadetotBr/iflrfiBi&Hc^i, als
dievanandereVcreenighde , totharer gantfch ver-
Iproockeneailiftentie, vermogens wel ghedachten van
denHeerKeur-VorftgheilootenTradtaet, teprefte-
ren, allenthalven fchuldigh ende verbonden
ïyn ende
blyvenfullen.

Ende naedemael de quota der Geünieerde Rijcks-
Steden, welcke op en voor datodes principaelTrac-
taetsby de Unii geweefl, ende noch zijn, ende welcke
fyaenhet geaccordeerde fecours van de maentlijcke
iritenveerti'gΒrabantfeguldens,vanhaer deel naerpro-
portiedes Rycks Matriculfchuldighwaer enopiinrfirt
tviet en twintigh dujfmt , endt drie en fefligh Duytfche
ende
twie bondert drie duyfent vitr bondert vyf en vyftigb
Brabantfcheguldens,fich naulijcx ongheveerbeloopt
alibo de fpecificatie der felrer'tot toekomende narich-
tinge hier by van hooden is : Soo zyn de felve
den navolgende Steden
Stransburgb, Nmenhurg, Vim
Spier., Vf^nrtm, Üeylbron, Rottenbetgb , Sw^ifsrt, Widshiym
Landaiu, Crunwey^enburgb, Hulin Svjaben ^ Nordlingben ,
Kempen, M.inminghin , Greettingben , Awien, I.ffingb ende
S.tntingeti. '

Alfo gedaen en geflooten in 's Gravenbage onder 'tZe-
gelvandehooghghemelde Heeren Staten Generaci ,
paraphur
àcsprefidirende, enSignatur van haer Ho.
Mog.
Griffier ; Als oock de Signaturen ende Zegheien
vandewelgemeldeHecren Afgefanten van Hooghft >
Hoogh ende welgedachte VereenigdeKeur-Vorften ?
en Standen des Rycx, den
drie en twintigfltn Decemberj
Annofeflitnbtnderten veertien.'

Hiernavolghdehet pouvoirof procuratie op den
Graefvan Solras, ende Heer van Btminckbayfia , ghe-
daen tot
Hailbritndea twintigbflen September desfelven
laers, ende was oi^derteeckent
FrederïcH^, P. Keur- Vurfl,
Johan Pahx,graif, Frederick^, ξίί, Maxrits L, G, tut HeJJin ,
Geargh Frederick^ M.. ti>t%idem, Cbriftiotn F. tot Anbaldt,
Ladwitb Muller ,
ende ghefeghelt met acht uythan-
ghende zeghels van roode Was in
acht houten capfulen,
daer van het een noch ledigh waa. Gheparapheert
JitSlus vitn F.yfenbttrgb Vi JU, Onderftont tar Ordon-
nantie der hooghghemelde Heeren Staeten Generaci
C. jlifjÌTè», ende was noch Onderteeckent
G. Aelbrecbt,
Gr*ef tot Solmi, B, Bttwimhjiuyfen uan Walmerodt.

fleei· Biafpeii toebefeeBomett 50nhe/ gabbe
metbel^eeren
Romswinckelenbe Copesaubfentfeben
vier en twintichften (©(tOllMjS/ βίβαοΐΐ ί!1 Cacoffe
lieucbe
%«cnGlasenbevanHeefwijck, nottf/cmnbe
naefl compiimcnteit / bat ben S^eec gece-

folbeect toajS tc Bomen tot Kleef, met eenfae IKfHtaice
®coapen/ ombateenennieutoen «©ojIotöOfec toaö
omltanben/ met ben25iflrc8op banMunfter, boeg
ollejitotfpnji^ecfooniibefenffe/ enbenfemants pj»?
ƒ ubf tte. T©aet nae ooc ft boenbe lefen een anbec HailTüf/
inbetecltfeefüni!ïenr-®o?(idiit6eg&oo?I. fepbe on»
oeecnete betnemen be JBpamftöap tuffceen befen
^tan/enbeben ï^eec 25i(Tctiop. 5!&aec na feg(jen=
be:Hetisoock meerals billick , dat defen nieuwe
Vyandtfchap foo veele tnogelijck bepaelt werde, ende
foudenonstenhooffftenongejijckgefchieden , indien
onder pretext van defen Oorlogh onfe Landen fouden
werden geinfefteert ofte in ohgelegenthey t gefet.

Wy verfien ons daerom tot U Ho. Μοζ. endever-
foeckendefelvedaeromoock Vrundt, Nabuyrlijck',
Qr willen doch foodanigheordre ftellen ,
dat van der
filvtr Guarnifitnin f diefj inonjc Clie/fcbe Steden hebben ,

; t

i

M!

li;.

i'i'
i

geene vyantfcbap iti 't Munfterfcbe wordegbtpUecbt, ìnfreliirT j
begeeren wy van denHeereBilFchop, datoockUHo
Mogende Guarnifoenen even foo weynich van hein
gheincümmodeert werden, ende by aldien hy H«r j,/·.
Jcbo ρ bay tan vermoedeH diergelyc\tfoude aenvangen, fulUn v/J't
felirn in geeneri Jeelen Igdtnnocb toegeven,
Wy verbly4n
vorders,&c,

(®iibect«frc0en Dabben ftaec lootij Hogenbe al-
r ecbe o?b?e gcgeben aen be «©uatnifoenen ban be
Cleef
fche^teben/ om. bpantftöap lebocn/ gci^cö ban
oocfiboojbefen alt^üt gliebucenbeben (@o;log[)b]ajj
gebaen/ bienbolgenjS
morHus amiquis. jji^aet nae
rechten mepnbenbe l^^uc-J^ojflcijjtbe/ bat foo tud
be^tebenal0Det S^anotben &eut-}^o?tt toequam/
enbc toiect Bem ntet gebifputeect / enbe ftaec i^o. ^oe
pjecenbeecben albaec ntet meec iSetIjt aljïop't befthcr·
men ban ^oo?ten/ SBalle/ enbe©e(ten/ laetenbe'
alle anbec opper en onbec gefatö in 'i
civijl enbs crimi-
nel,
aieoocfiftjne «©omepnen aenben 3lflm-i^{ec/
enbebefelbep^etenbeerben gaec banbienlaftt'omtief'
fen/ enbefelfbebetoacin(?I)te boen/ allegctenl)eoot&
'teiempelban
Guiick, 'ttoeltB ben KoningB ban
Spangien aen ben Hertochijabbe toebetgegeben. fot
i^ tuaec bat fu[t]c geftliiet toa^op be hcacgtiee intec-
ceffieban
Vranckrijck, maecaltaniüfcpbcnbeöeHt·
3@o?)ïelijcfie/ batbe noottoenbicgept befgelDc&uim
teccebeecbe boo?bc Seur-©o?(l: batnamemljjcb/
befcn^taetboo?ben <©o?lotöaengeperfi/ fiaerepgM
j§tebcnnietnaecbeI)oocen bonbenberetten. (Snkgp
pjefenteecbe meteen goet 3legec{)aette affiton/
mit!$bat alleen booj eecfiluebec ontfangenbe
Orfoy,
enbeGennip, boecbenbetn Embrick Bet Ouarnlfotn
öeftoootm aenbepbebeelen. «gnbefip fepbe bat
Em-
brick
enbe Reesniet juftbelle, ( gBeljjiBban Wefel
•enb« Orfoy gealiegeett toiect ) toaren getoonnen ; matt
in
Hollandt totect Bet toéccfi anbecsS aengefien.

^e Banbelinglj bec alliantie nocB al in November
^capneecbe/ Bebben be !^euc-^canbenbutcDfe iBf^
nifïecjs ben derthiendenge(epjifenteew BetbolgfiaiDe
Hemociael:

Ho, Mog. Heeken,

Ae dien alrcde den vierden van defe maent de dif-
jLNferentenfonderlinge raeckcndcdeiaiw bewufte

poincten, waer op de handelinge tullen fytiKcur-
Vorflelijckè Doorl. van
Brandenburgh , ende U Ho,
Mog. dus'langh voornaemelijck isaengekomen, ghe-
noegfaem waere gevonden ende -Weghghenomentuf-
fchen de Heeren Gedeputeerden van defen Staet , en
de ondergefchreve Minifters vanfyn Keur-Vordelijc-
ke Doorl. tot wederzijtsvergenoeginge. ,

Sülcks datter niet en fehort ,of de voorfz handeiingu
had konnen werden vaft geilek en geflooten.

Ten ware dat de voorfzHeerenGedepüteerclen had-
den goetgevonden hunne Heeren
principalen voorhe-
nen daer van kennifle te geven.

Herwelck fy beloofden op 'tfpoedighfte te fultei
doen 5 ende ons hun Minifters daer van fonder oytftel
te laten toekomen^der felver Refolutie.

Sbo hadden fy Minifters niet Tcrwacht datmenhser
ter defer uyre toe fonder eenig befcheyt fouden heobea
laten fitten.

Veel min dat men haer nochfi,nde hebben telafte ge-
leyt,gelijckhen te vooren komt,als offyMinifteffhaer-
der fy de de faeck op hielden.

Daer fy echter niet en weten datmen van haer yeti
me er,als fy geprefenteert hebbe,met reden Ibuoe mo-
gen hebben begeren. j

Ofte dattcr eenigh different open gebleven is i·
over men hare nader verklaringe fonde hebben geaeu·
dereert.

Daer fy oock niet anders en weten, els dat de gecon-
certeerde middelen de heylfaemfte ende bequaertl»
zijngheoordeelt, ommedaer door defen Staetniw
alleenvoorteghenwoordighteredderen',
voortoekomende in welftant te concerveren >
acu|ymant, wie de rufte ran fyn Vaderlant,
of de g^


-ocr page 552-

Ì6i

- CrOTck verders bekent is, hoe veeleandcgroote-
de ghemeene faecke aen de fpoedigheydt van defe

•''SeÖÏeet dat fyne KeurVorftel. Doorl.
van dash tot dagh te gemoete ilet U Hoogh Mog. eyn-
Sickeverkiaringh op de ghedanen redelijcke voorlla-
gen oinfichroectJHo. Mog.
in nadere verbinteniffe te

dter men eyndelijckby de droevige experitfntie
heeft bevonden wat voor cene fmertelijcke fcha-
de defen Sraet dacr is overgekomen, dat men niet voor
ceniee maenden door het liüy ten van een redelijk Trac-
taetffyne
Keur-Vorill. Doorl. de intreft van defen Staet
naerder heeft doen aengrijpen, raaer de fel ve Trailaten
tot hier toe open ea uytgeltelt heeft laten blijven.

Hetiswaerdat de Keur-Vorilel. Minifters by naer
omtrent alle de Provinciën, ja by geheele ghemeenten
hebben befpeurt eene eendrachcige ghenegentheyt om
in een «'^
k' "> ^'fl'" vrientfchap mei fyne Keur

Vorftl. Doorl. te mogen flaen,

Endedatfy Miniiters niet hebben konnen onderla-
tenharen HeereendeMeefterdaerop eenighfints te
verftaentegevenjhoe dat fy de gemoederen van defen
Staet, cn de faken fodanig gedifponeert vonden, dat na
alleappirentie de voprfz, handeling in corte dagen hare
lightigheytfal komen te affequeren.

Maerfy hebben naegaens onder de hant vernomen,
ende bevinden 't eenighfints in der daet, dat defe faken
nu eenige dagen herwaerts feer isgealtereert.
Waer van hun de oorfaecke onfeken is.
Moetende fekerheyt dacrvanuytdceiFedenblijc-
ken.

Doch foude dacr van niette twijflcleniynj wanneer
betwaeris, dat men niet alleen foude beginnenfwa-
richeyttemaeckcn, Omdegenoeghfaeme gheconfer-
ncerde falutaire middelen ten beften van defen Staet
voorts te ampleclatcren.

Maer oock fich onder de hant bemoeyen fyne Keur-
Vor.Do. by die gene de welke geen kenniile van faken
enhebben,inverdagtheyttebrcngen,alsofhy'tmet de-
fen Staet niet oprecht en foude meenen, en yets onbe-
hoorlijck pretenderen.

Daerhy doch als een out Böntgenoot ende Religions
Verwante geen andere ingefigt noch intereft oyt gehaet
heeft, nochmet reden hebben wil i alshetwelcke tot
n elllant van defen Staet is dienende.

Ende daerom veel eerder van fyn Rechten intereft
heeft willen naege ven, als het iëlvc by defe conj undture
ten vollen begeren.

Gelijckfy Minifters oock fincéerlijck verklaren kon-
nen geen andere ordre of inftruaie te hebben i daerom
hstfelve iη der daet oock alfo te bewijfen.

Endewaeromme diergelijkegeinventeerde verdagt-
hedende voorfj; Minifters te fmerteliickei voorko-
men.

Alhoewelhunhetfelveoock niet al te vreemt en
nunkt jwanneerfy maer herdencken, hoe weynigh dat
mengcachtheeftde goede Offiden, de welckefyne
^eur-Vorftel. Doorl. voor den Oorlochfoo wel metde
^roon van %/Mf ,als ook met den Heer Biflchop van
«»ji«r, tocvoorkominghé van opghevolgdenipture,
woetllorting en fchade, met allen ernft heeft geprefen-
'Kttaen te wenden.

, °ftfy wel niet en geloöven dat de voorfzaltera'
w van iaken als fchoon die gelij ck voorfz is ia der daet
waer foude mogen fyn, zij ne Keur-Vorftel. Doorl.
gootcljjcxfalverfetten, ommedaeromme van zijné
^ intentie tot bevordering van den geme-
"^^eftantyetséerdafcheren.

feerd diergelijckeveranderingh nietfoo

ditrpn Γ ^et ongelack van dentegenwoor-,

^ r fy Minifters nochtans, loo wel ten beften
felvef ° t, als van zijne Keur-Vorftelij cke Doorl.
alIpfinwL dat hem tot voorkominghe van

intereffcn van'tgepafifccrde fo wel, als van

533

déntegenwoordigentoeftantder faecken, niohdeling t66f
rapport werdegedaen. -

Ende darfulcks by fijne Keur-Vorftelijcke Doorl.
tegenwoordigeaenkoniftein desfelfs
CUtJfcht Landen,
door een van de onderghefchreve Miniiters ghefchie'
de 5 ende dat ondertuffchen de andere van hen met het
voltrecken van het gehandelde voortgaen, by hoe verre
U Hoogh Mog. het fél ve mede alfofouden mogen ghe-
lieven.

Hetwelckeiy Minifters niet hebben konnen onder-
laten U Ho. Mo. mits defen dienftelijck bekent te ma-
ken, In'sGravenhage den Arn'mrffn November
/éflim-
bondirt v^mfcfligh

'©ecefnmtfeintooojtöancUbantJiffDanticHtis/isSte ^oii*
fienfn'tbolBenlieSlaer.

^iet alleen gier/maec ooth fn J^janc&ciitb O^^ft t>en Dcfit^n. '
j^eec ^iectoflö ban
Nyburg laten 6iacöten öocn obet öe
^oiibecafnitept ban
Ravefteyn.

^enfevenden(i^ctobei;Det){)mgac«;]^o.Dgog. laten nBetti»
iioenöenbolgintienboo?na£D/ tetoeten:batfptcb
?ei If"!"":
benfoubenjün/ bat Dct boojnoembe btffecent foube acnafm;
too?benoiie|icUaenbearWtta0tebanvier
Arbiters, en tfr^rte
eenfuperarbiter,öaec toe te abfiimecen/toelcfie Arbiters f^»"·
enbefuperarbiterstefpeittbcaBctieltfoubcn toecben in
manlei: aisi bolgt : namentljjtb / bat pbcc ban be Dooge
^attpen fouben committecen
twee Arbiters, niitjs bat
be felbe foube toecben ontfiagen ban ben «Sebt baec mea
be fp aen béaeittelbe goage ©actpen terpegfbelücti brc-
bonben fonben moggen toeten / enbe g^euouben 3ijn in
Banben ban
fuperarbiter boojnoemt op nieubJiS te ftoces
ren/bat fp fonbet aenfcfiouto te nemen op perfoonen/
be faec&e in goebe fufiitie fouben termineren en af boen/
aliESmebebatbpofbanDoegDen Daer l^o.|Boa. fouben
tDojben boojgeflagen
/ drie eerlOcbe Eupben/geen fub^
jietten toefenbe ban b' een of b'anber ban be boo;f3 Boo«
ge ^ar (pen/ boaer upt bp ben Heer IgectogD ban
Niea -
burch
een foube toojben geeligeect/ bebjelc&efuperar^
bitcr foube 3t)n/enbe infgelgtbjsi in Banben ban be boo;f3
Arbiters ftoeecen foube / fonber aenfien ban pecfoonen
recBtinbeiuftitieteabminiffcece/ allejifin conformità
enbe bolgeni ben
teneur ban't Erf Traaaet tuffcBeit
iSepferCarel be
vijfde,en beji felfjï iSucteffeurö en oïtfa
oenamen tee eenre / en ï^crtogó
Willem van Gulick eri
Cleve, met bei felfsi éSucceffeucii ter anbcce jjjbe/ ben
tweeden ^anuarp vyftienhondertdrie en veertig, op:>

getecBten geflooten/allejinocBtanjS onberminberten
fonber p^^ejubitie ban get
j us prxfidii/t baelcb Beer filo»
jl©o. ejcceccete binnen be boojfj flabt Ravefteyn,en niet
en berftaen te tonipjeBenberen onbec Bette ma&en
compiomi^ / cnboojtiS onbcc bie erpie ffe conbitien/bat
[)etgeeneboo;2f3Ì!$oocbbpben Heer ban

Brandenburgh alsi mebe «Ctfgenaem ban 't HupiS G u-
licken Cleve booinoemt/ seappiobeettenbegeetoBe*
bonben foube toerben.

een €rattaetban befe iSefotutie aen beti
Heere ban
Beumngen in ©?antHröc6 toegefonben/oni
teftccclientotbej$Telfj3inartcBting. ^cftea

StlfoobeiBunftecftBe ÏSrBg oo?faec6 gaf tot beftba« tmgij
ringeban beCleeffe jStebenenaianben/fo ffB?fef ben
Heer ©eut-®o?ll in 't laetjl ban ^ecetiibec befcn
iöjief^

ΟηβηVrtèndelyckengroet endewelgemeyn-
dénisoilletevooten Ho.fJMog, Hnereny '
en by fondere lieve Vriinden s

UHo. Mog. fulien fich fonder twijfièl noch weten
te entrinneren, dat wy raeckenden de befettinge iS?atil|M
van onfeCleeffche Steden, de capitulatie tuffen
de felve ende onfe Steden hebben ingericht op een fee- be jfeofti
ker getal van Krijgsvolck, ende dat boven't felve geene etn fiaei
mcerfoaden inghelecht worden ; raaer alfoo teghen-
woordig defen ter contrarie de voorfz onfe Steden met
reele, endefondcrlinghe; met vreemde
endeuythcem-
fche inlegheringhe worden befwaert, ende onfe Bor-
geren cade Onderdanen,als oock ons geheele Lant ihet
ί dier,

cn OORLOG Vyf en veèrtighftb Bmk.

meencwelvaert ter herten, eenigheoffenfie of jaloufie

<4

Μ


-ocr page 553-

/'8 SA KEN van STAET

diergelijcke inquartieringen ten hooghften ghedruckt
endebeleydt, wy echter niet vermoeden U Hoogh
Mog.vanmeningefoüdenzijn, onsende 9nfe Landen
ih diervoegen te traöeren , daer wy bericht werden dat
cenighe iSteden in der félve
Vioymciea Jelfs devremie
Troupen niet willen innemen, nochte iogheren, oock
geconfidereert, dat wy by "t H. Roomictie Rijck, ende
verders by een yder fouden in verdacht korticn, dat wy
diergelijcke uycheemfe Troupeneveninons Hertogh-
dom en op den gront ende bodem van 't Rijck laten in-
quartieren.

Sc hebben wy dit vrient-nabuyrlijck vertrouwen tot
U Hoogh Mog. ende verfoecken de feive obck vrundt-
nabuyrlijck, onfevoorfó Steden met dele nieuwe be-
fwaernis te verfchootien, ende die voorfiéninge te doen
dat die boven de veraccordeerde daer in gheinquar-
tieerde Millitie op andere plaetfen worden verlegt, die
opgerethte capitulatien behoorlijck geobferveert, en-
de daer tegens niet gchandelt, en voor al aen de voorfz
onMStödenhetfomerekelijck reftant Van hare Servi-
tien eyndelijckeens betaelt, endeartgeene alsvooren
tot onfehoogttefchade niet langer uytgcftdt enwer-
de

SijodeoockfulcXj datnueenigentijtherw'aerts onfe
Landen van U Ho, Mog. Troijpen met doortochten

fonder eenige de Ininftë notificatie enfalutatie te doén
fich hebben ^^nderhoinen, ooek met plonderinghén
ende andere ihfolentièh onfe Onderdanen grootén
fchade toevoegende, j a de fel ve doot gefchooten, ende
als openbare vyanden hebben ghetraaeert, waer opfy
dochvanUHo. Mo. geen ordre ofte beyelitillen heb-
ben.

Als is in gelijcker voegen ons vruntnabuyiUj ck gefin-
üen U Hoog Mog. fuicke proceduyren haer Officieren
ernftelijck gelieven voor te houden ende te réproche-
ren, ende aen onfe Onderdanen die t' onrecht aenghe-
dane fchade f die wyfullen doen liquideren) te vergoe-
den , die daders ten regarde
Van de gepiéechde infolen-
tien,ernftelijck te ftraffen, ende hier dàtr nevensfe
faevelen,datfy metfulckeexceffen,doortocht,en iiacht-
legeringe, ons, onfe Landen en Onderdanen verfchoo-
nen,oftèbyalciienfulcxüyt onvermydelijcken noodt
mofte gefchiede, de felve niet anders, als by voorgaende
notificatie, en tegens contante betalinge vati't geene de
Troupen verteren, te doen noch te ondernemen ; Wy
frillenalsdan met nalaten haer feeckere commiffarien
toe te voegen, die haer door de naefte en befte weghen
leyden,oock daer benevens alle goede en bevordelijcfce
nabnyrlijckevrientfe'hap bewijfen; doch indien men
onfe Landen verders met ongewaetfchóude doortoch-
ten en dierghelijcke exceflen teghensalle redenen etide
billicheytin diervoegenfoudewillenbefw'aren, kon-
nen U Ho, Mog. lichtelij ck afmeten, dat wy fulcx niet
langer fullen konnen toeftaen, ofte by y emant connen
verdacht worden van ioodanebefwaemiiTen door alle
toelatige,ende in diergelijcke occurrentien gebruycke-
lijcke middelen ons te bevrijden ; Wyfijn anderfindts
ovcrboodigh gelij ck tot noch toe,alfoo oock verder met
U Ho. Mo. in alle vrunt-nabuyrlijcke correfpondentie
ende vrientlchap te leven, en by befluyt tot alle vrunt-
nabuyrlijckebetooningenaltijdtwillich ende bereydt-
GegéventotCleveden»w;'«t>f/?in Decemberyf/?»>«iee
■ dirtvijfenfefligh,Gcteeckent U Ho.Mog.goede Vrund
ende Nabuyr

Frederic κ wilhem. Keur-Vorft,

AtoMtfi 30artfttfic8SwedeaBfócbcftBaecbe/ fifn'tbirlcï
fainen. öfö ^féife ÏtecbólgfenjS gtfietl. ® cn twee en twintigiïen
ganuaijj bifeiS làeris / fpn boo? ben ban Ommc-
Sb'^i" «ή ÌH attöéce I tttóbetóitt bot)?geften be be tfcljepbe
fiSiaft metietteh (©«HR^iftert/ taWfiehöe meeftïjet Eibinghfe
matmi en Elucidatien ïwtt bf eti / en baet tim tsi goebt
gebótibinbett l^eetïlefibint Appeibóohi boojbenA-
genf Heydë te bóen à«nb(ében tttottöeiingc «onjfèrentfe
trtit ODééeptcérti «ptiwit^o. JiKbg. ©ifeaNrtnge/

bfe toü batt boen af aett giteet fif elbcn/fnhi t
bm bij twee cn twlntighften 9iU0U|ip öacr op um «y

Sgeec Appélbootn füIchjS otttfangHen tjebi)«,s,, ,
ànttOOO?t)ebenfevenen twintighfteri na«ft banthfon N.

pfngjc/batgfielöchop t'alltritöö·-» toa^ öerepH: fej

toccö / ftfo ooch al noift birepbt feube jgn / fioicet
Uebetbaec Innete tceöén/ betljoopenbehaeE
IKoorjenbe <iSebcputcetbenljcm «efibmfonbSö
fupm/foiiöengljdiebenbagfjen
mte noininctS
Detgouben banbe felbe «önfercntw; ^at im rrh^'i

Mssa'KSös^

be bat toelgcmcltc J^eecc» «©cbcputeecben b» be te iinm
benCotiferemic BtmiftefibenKn ftuife bartranZn
P2e;uöitic ban fpn Charader. mpt eenige nicutojnuèn
roube giHebcn te ösiegenen ; of m bat ftp tet tonftcbal
tte ban aliefjooSögebatBte öoningh jfBajcffeptirent
enbecefpectba«nuafej:p?effelöcfi Öaectcgjjênspiote
HecCbe/ foo fjcm bfecgelgtfte guam te Beiegetten. 3&at
Bp onbcctufTföen nütonbicnliigf) 8abbegi)eùojlit(it/
om geen tjjbt te becfupmen / of mtfffiiienboo? belet btc
Sgeecen (©ebeputeetbcri be conferentie feat muffiti
too?ben uptge^dt* l^act I^oögö iìaogenbe fomtnitri
iijCB te becBalen / bat l)p op ben dertighften iBap leèici
ben / be
eete ban aubientiê f η ^aec üt^oog^ JÉogen·

cndenachtlegeringhenfeer fyn befwaert, ende boven Dcil/öeeece Üanaubientiêlnljaec €0. iiii00gftj®08fn.
dlendcOfSdefshare mars enremarchesdoordefelfre I lie©icaaùcr<nge0£l)lienbegijeljfit>t /naeftbeftoojlöcfie

göelucfitoenfcijingfje/ boen becfocSt eenige jjeeïennpt
{)aettn(bbe{/ om aenbe felbe booste pellen eenige
poindien tot meerbec enöe betec baft ftelllrtggi banbe
onbe bettcoutQel^be bilenbtftoapcnbe tojcefpóniien;
tte. ^at tip be felbe pfotnttcn ( alfoo bao2 anber ottu»
patfeti gliemelte l^eecen nier foo paeli (lotiben r famen
Romen) Dabbeomtöbtte totnnen/ aenbe^eccPreJ
mier fn bfe Commtffle / bp gcftft?tfte obergegebtn/ be
toeic&e baec batt rapport gebbenbe gj^ebaen / tiFl^ec
Ho. Ilog. np bfe pof neten geanttoieojt be baio vijftito·
dcnaugURpmebeleffletien/ toaec Ιψ onb« attueitn
öaec JKog. betBlacen : Sich tot eemgenadere on/
derhandelinge, noopendede afte van Eluddatieniet
te fcönnen inlaten, als onder feecker adledcdatoirtot
obfervantie van de voorliElucidatie jtertijdtiendÈwy·'
len by onderlinge goctvinden, yets andersfoudewefen
vaftgeftelt : Dat oockhaer Ho. Mo. niet vertrouwden Jri
de voorfz Ade van EWcidatie eenige incongraiteyten
te refideren:Hliie bé Uetbete potncten tooibenbt gecïtu-
feertoftegebfia^éect. <i^pbitb00}f3p0fmf^beeciffe
fn rang,geeftgemeité ^effbentbpeen iBemocfeben
ben negen en twintighiton Slugu^p/ InantUtoo^btett
oe tot bJeberleggittgc ban f^aec ^ooglg l^ogenbe
fcSjebecefolutie/ gïjebeclineettbcboojfj AAsdecli-
toir
i άΐΐί todéc toe jgaec l|oogo i^ogetibefeifi b»i boti'
ben bencften / bat ftp niet en toaiS gelali ; enbe öecft «trt

ecnen aengctoefi/ laat contrarieteytcnet1irapraöibi.i-
teyten enbe Elucidatie tn fftj) toasü tontfnutwnbe / flBe-
fgcii fult&jü al lang te booren enbe fitatjt in ben beginne
bp fjet pioponeeten bec felber Ade van Elucidatie, 600J
fön «ffonfngOI. jlHaieftept fjoogftdgeb. IKelfiotte/
boo^bejï felfi Sijeecen Comrafffatffen befei «taew
Igeeren SSmbafTabeurjien iSfnffter^

en bnpbelöcb blia0 bewoont en boo?geöoubeii0«w«rt /
bpbe felbe ootfi «oojbonbfgB etttelebenteiieB»««^
maeE|ietceb?e!iban bfen boen? gfjeêftufeitt op w"
pjcigfcnlali enbe Bonöept be0 tübtjS
t iliifioöb«iBaw
HjoogB JiSog. f η öaer gemoebt felfjS tet o^JwWortoD"»
tiipglit30n/ opbidt blberft^e gronben Ρ
Ie toeccH ban Elucidatie toa0 obergljcftaelt. paw
ban befelbe ( fn
Η faic vierenfeftigh onWrtó Sw^t
fche faecfeen gefielt ) aen be l^oogi) ilenff enl. Siö^mM»
6aeci^o.iiaog.©etgibetfngepai;tpbbe0i0eW^
bettroutoen baec meebe te Beblen Jjolbatn/ Κ
aentopngöebctebfbenté WllitRBeP&tein^iffii
fön ConfngI.3i»aieflept aia tot
contracfeaenbe spbebanöaet i^o, pog·

tot mt onbertanfg6(t bedcftt nae öet ÖB^

Oefibmtegebaeii/ftetfön»oflingl. ll^iepcPW'JL
bfgöf! beW^ft fiabbeSem «ifïbent mit fpt» «ι»"» ^


-ocr page 554-

. AA^Heclatóir, tdaflten /ècnilelijtfe te cotirtnuicenfti't
..rfòetblian naöeceenbe belle fati^fattiè / Qfifeli^ft
« -SSseftOentbpbccfcBfpöe Jfòemoriètot tin toe
Jfr& wa0 J ftoetoet fonöec utecc&elijcfee b?ncBt/ tot
i flBefcn. mt fjaec φ. jBog. toef / fa bpmU

SSn / öetiPtteiön üp^tentie obecficiftlbe

Kutetoeccfièrt / maecnö^ noptijStptnocönp»
rTfiatc oDct Deftemt. ®at ÖP öp riine iBemorfc ban
hfnneeen en cwintigften 3iU0uflp7 cfl Üp Dc Ο0ΕΐίΤθΙΐ3ε
ascöucticoocö allei {jebbcnbc öÉfeöBt 't gecne tee ma=
KTiffionüeötcrtfi/ ijaö&eüan betoptiece Éonferentie

tpnöe insljcUbetDememortenOpeene epnbclijtftebec
fiWlngcenblftttiribe fïefolutfe. ©antecJöbe hjaii
Item tel eenigeopenfngebp monbégebaen/om tetces
tón totccniolie
diftindie of moderatie in't (lucft ban
ticeluddatie, bocB BoÈtoel {jem bacc bannietjs in
oftefcfijf ftc tó'ii öbecgegebcn / Oabbe ïjp norfttani baec
ban aen ^nConitltbl. JBajeftcpt bcdtOt DeBbènbc
neoebcrt/o?&?einöclöfitcriig8l)egl)eficeocn / nafO'
bancdiifinaienfcttelupflecen / tnaecte tnfiftecen op
be fliifolutc
reciffie batt be Ade vaiiEIucidatiej ali
tiieliif(cDfelf0 öupllét
en inique toàs / fflnc «oninfhi.
iBajtft. te ortcecBte opgibjongett / en üp ftaet nao.
(elf? öDcoojlieclt hort teojben / be oube fincece bjtenbt-
ft[)i)p cn alllantf έ te enecnecen / in piaetfe ban
bis te
biucrcn. ^atljpbltbanaen becftgepbene aenffétte-
Ipe Ic&en ban gaec üg 0. Ulo. Bergabectnge bp monbe
litbbenbe öclienbt gemaetfet / fulcr bp alle otcafte
btc6=
bill} gtneiticeect / geititH (ip nti ali nocg toai boenbe/
biinnietbebenc6en batter petitopbeci foubecefleren
lotaentDpfing^ebanfön Conincbljitbe j{Ba|ef{ept op
ηφκ en fintene meentngge en tiltentie / in Daec bllltcg
fogcecm/alüi bat gaec io. jPog. gDeliefOen tettebcn
totbefaetfiefelfi/en tot eene finale Hefolutie / omme
ïolgeniDcjsacfibenti pjopofitieban ben
dercighfteii
IGap/ obegcont op be goebe rebenen in be bicltgemelbe
dedDdtieacngctoefen / allcrijoogjlgemelbe CotiinrW.
iHaj.tc gemoet te Bomen in fobanige pointen/bie
fcliiftclifelfi} biiiicbenbe eebenmatfgii}toacen/alfoo
fouöcllKthentotcoiifoiidatie ban brpberj^btg bet'
tcoutofllcbgcpt én ten befte ban tìepberjjjtsiiStaet tn
Mefetenen/ gaer ÏJo. iBog. fitafBtelötlt bcrfceci
batmetgetrefcunderenbet Aörevan Eluci-
<iaieallecöoogl)(igl)emelbeC;ontn6l.Hiiajcflfpt ganti
|ti« boo? en fjeeft eenigfie nieutoe inefgalitey c in 'tftutfi
MnCommettieenbiJlabigatieinnete boeten / of»
'"^«„öeftsJ^taeti ^ng^efetcneiite omretfecn be
^Dlllltöeüebtoongijenabbantagri / maetfïmtiei
[W^ölebooifsAde i betmitiföneiïuaftaétbftöi
SnWlttietbeonberBoubtn0f)banalleb?fentfcBöp
wwmjiatlble toag op te Beffen / en upt ben borg te cup-
w hl tian optcifjtelijcö en öcpliglötö te blp^

fonbetbe booifï Eluddatie
bff^ Wttietoaren ftebbenbe; batljpftiecop
"abete en
finale Kefolmic ban Raec

^ ÖP göclafl toai
tonnlv ÖoHben / en eenc pofïtibe atit-

banfn W t«toertBen / baitmfbenabebittblngftè
anttoooïbctceeenetofanbeceipé àU
Ztf USajcflept foöbanigBe mcfuèei

L beifeifitoelgseballen fonöe mé.

enbegtjelOcHanbece il^eftbemenban gebtoonbe i|toof«
ben/ in conferentie met <i5ebeputeètbeli ban Baw |jo.
Jiaog. gettacteert toerben. , ; : t , .j

©en ^eer Appelboom bacöt fukfiiS b?eeft<f/ tóant 200
BP betlineetbe gtjeen conferentie, bérBlàetbe |ïeB baer ««'tooójl.

toeallenprenbetfpt/ali-tbe^eeeenöaitj^oogiKöö·
«Setommitteerben belief be Bem be up? te ^eHen. iBaec
alfoo Bp air eebe foo beel mael Babbe te Kenh^ ^egébc'rt
in Scriptis.toat bemeening banfgnConing toa^/Miii
benbe 't toetCB bet Eluddsüén bOOJ illüfien fo Wtifogte
Bp <n geftB?ifte be fattifanie / fulienbe be confórenïiën ι
niet 38η ali tóbóiben. «ecBtet ttai BP geteet te ίίόήίρΑ»
teren / maet niet om bie te betfpeciien / meenbie bàétom
impertinent te iönöoo? benlgeétHeyns iftswcedeü
Bemicbefcretenalibcclftiant; " ·■ t;

ïèert vijfden apebjuarp bont ben ï^cer Appelbòòhi ·
goetbaer opte feggBen / batBpBp fönmetnóriéfeaeé

l^O.IKog.ben fcvenen twintighfteö giartuaip-i^l^*

ben obergBegeben / figB uptb?utHel0c6 Babbé éengjWi»
bDobeneitber6laerttebete3ön (gBelüc&BPÜ booteft
oócEtaltiibttoaigBetoeefi) BoeeetbetBoeliebeirteg^>
ri^en In conferentie, aliBetbelleeren Bacrlgij. pijB:
<0ebeputeerben maer foubegBeli^ben BtitibéirBenSe
upte baertoete|nomineren; botB toaifwiffiitotttöift
toe niet gB^ftlJ'^bt. ^at fp p;oteftatie bart nöh
prKj uditië obet 't fhJtft ban ben iftang ( BoebanigB pjó-
teftetentottìmfetbatieban pbetirecBtimmeti pber
b?pej§taet/ o6tBgBeb?upthclüffitoai geen fielétièr
toerclbtboen iionbeaen be conferentie feifi: ^aer
ï^o. lÉog. en een pber toai beticnt/ bat be befitnttie tuf;<
fCBenExtraordinarisEnvoyéenRefidènten eeMéflieil»
tdltöcpt ii / bie aen gcene ^oben gBeobfetbeert tofett/
oocb boo? befen olBiet mebe nopt gBeobfctbeirt eri
toai gBeiueeff. ©at BP aen allttBoogBflgêtttelöe Co»
nincfil. j|©af. BcbBenbe geftBjeben / om bei felfi gtjeti·
biniientot förtenaetfcBtingBe baitoberteberftaen /
mocfl immeti bei felfi o?b?e Billig baet op aftoagten /
alleen fieBfonberbbo;gaenbe pjotijlatietot fobanfgBe
nlétiibigBept ititi laten.

^atl)aer^0;|©0g. toiflenBoefenflbel ft> felfi in
Baete jfeinijlcti órtirim Bet flntB bet Ceremónieri
ibacen/ enbe bat ben heerban Ommèrenfoube htm'
nengBctupgen/ toatejtpebftle BpiSefibent befen ain<'
gaenbe aengelocfen Bebbé
/bét/ nàmentl0tB in regarb
ban anbeté llinifteri aen bit alrebe ggebjuptEit
cnbegepjactifeertluaigelDo^bcn/ fobatBetBiitt fle>
fibent niet anberi ali Be^bKémt Babbe Bonnenboo7«
Bomen / bat Bet Baet l^ogB H^óg. gBclieft Babbe eené
ftef^olutie te nemen om Baren «efibentin Sweedeh i
ben ibeecHeyns, teinjutigmnaenBet ConintBIgcBe'
^toeebfcBel^ofbeBenttemaecBen/ batBp onbetp^eo
tfibtban meétbcteére enreceptiete p?etenbeten/ be
Begeerbe monbelingBe conferentie fonbe Bebbengge;:

en OORLOG VyfeU Veertìghfie Boech 53'5

'1

antjete Réfidentcn ban Gekroonde I^OOfben befegjöent I (i (S t

enbe gettactiett toietben. ©ejS toiect ijet SBlei__

tttociad otjeftcU ia ijanben ban bé l|eecen ban Omme·
rcnenbeanbece gaec^b. ifêog; «^ebeputeècbetttotte
faöcn ban Swèdeh, om te bifltewn/ eyamincrtn be re»
ttoacta nö te ften/ en baet ober met ben meergemelben
JleemefibéHtincbtifcrentlétetcetien / cnbébanallcjï
rappbittebófn;

©anfalchjC tóebecom geraïfpójteettjfltibé/ï^ben rowpcri
facghenentwiürighftengoetgebónbin/; bàtigèfìgicbcn Je frbuit
fouoetoo?benaeMben üieetiïenbent
Heyns, batpp

............. ^ . tnSweédenfiiltfiii enbebaec'ttteöoo?i3e/ foubéï)eö= hftciiu

flecnanöctc bjwcöt fiontien beïtoacgten / alsf batfe benbebmttemaBen/betbebòo?f5noblgeconferentieh
ffluöcftcecfientotoütcUfÉ tebictenban'tgöeén otccebe ι alieenljjcB atbtecöleben / tee oó?faecïle baibengöei
ïaojmaci? bectoönc toas / enöc fiabbe Obec fultfiiS ί meiben ^ectüïeftbent
Appelboom p?éténbeetbetiieeti
HéDìcwillenaenBoHbenbp fflnebecfcljepbene totbtert beceeccenbcRangh,aiiit)Pbooibéfen&aöSê g^eWbt/

li
Λ

HhbiS"?**"®" bcn?tgenibeHeydetoeb«riimgela|l 1 Betiineett. ©atBK^clbeaenBaerftö.ïÖórBóógö*
^.^«cApoeiboomfpnhfmniif tehnerm/ hot ïiai·.» I tfi^jieojbeel/offoobanigBtiiottfttattebpelletBoogft»

Bo te boeren/bat Bate, _____^ .. , .. _________________

/ enbeöe faecfien baet gl^ebacBteConintll. IKaiepeptfoubeBonnen piaetfe

^t bfe ^an foobanigBê nature te 5ön /...........

δΚ -ftiïittonbelingBe conferentie nfetenfiòn.
omtS'^'^^eeBanoeit/ met Hpboeginge/batbaer

iitS "Pioube toetbengBetracteert enbebeiegBtnt

bfnben / enbenieteerberop-gBenomentoojben boo;
eene óntoflligBei^t ett ongBenegBcntBept / om te treben

tót bei-eciffie dér afte van ElncidaeièinfltBfOOanflil»
ticB / gBelgcB pre lio. jBog· en pber een beBent inai /
alioocBtotafboemngebetanberepQfncten / bp Bent
iSienbent toaerboo?belet


-ocr page 555-

530 SA Κ EN van ST AET

bten epntie tnonbeUng? tonfercntfe nict 'gm. en bin^
ben/ enbeottbec batp?et()K bcclimecDen Ijet göeben
ban anti»oo;be op een enanbecc pointen/ baet obéc
)aec ^oocD iBog. nu een foo getupitten tybt beo?
jem ïftefibeni toaceti aenpefotöt/ met aUiccfpitten»
De bebentiielijt&e infiantien bolgensi
fünen tati/ eOe?
tjc6 βρ
SïifiDent ban tpbt tottpt aen fune Coniugi·
l^aie^ept base ban ootb gabbe ceetltmrcDap ge0e«
ben/ e«be banbefe Baec l^oocB IKog.. uptflél nu
oocH boen moed/ blübcnbe niette mintipütcfiüemc
foo Bet öaec l^ooctj JiBog. anöeciS alfnotfj goetbon»
ben)b>iHicB enbe öecept onbecbe boojfjpioteftatieofi
te Bet boo?r$ eypebient t'alUn tgben te tteben tot be

gemelbÊconferentie, ίf. .

©rtbictuffiRen toaü ootB tet ©ergabetingBe ban
Holiandc gecefolbeect in toatflent tegentpoo^bitD ge^
DjacBttoaiS bel^egotiatfe al-obec een gecupmen tjjöt
t,i«niirt aengebangen met ben ©eec Siivercroop, een ban be
fictfcijip alöiecaentoefenbejiiaittiiletsibanbenConingbanSwe-
«Djift' den obecbeGuineefchebetftfiilUh/èriroetlaltitii obec
Bet ncttien ban feetfiec fcöip göénaemt CHriftina, cnbe
tltimentliicft bat bolgenüi boò?^aenbe Bacc <fi. <©?. Ho.
ïïefolutie inbate benfeflicndengulp beöbooileben
laecg b^. ({tommiltacitn ban BaecelloogB itaog. aen
öe gBemélten Igeec Silyerkroon sjoope gBeg^eben jjjii-
beoittbe boo^fsfaecheóp begconben en fngceblenten
banbefelbe üiefolutieafté Banbelcn/ onbèr beneficie
baneenfomme banhondertendeTyfen wintig duy-
fentja^cïbaelbetsi bpbe «©eotttopeecbe Wcft-Indi-
ictieCompaeniebefcc Eanbenaenbe SweedfcheA-
fricaenrche (ffompagnie tegeben/beiïgBemelben^eec
Silvcrkrpon becWacct Babbe oBclaft tèjijnniet m(n-
becbanop hondert endcvyftigh duyfent. li^tjC^bael-
becj» Bet boo?eBenomen abjuftement (n maniere boo^f;
te Hupten» 35aec boa?gaenbe beliöecatie l$i goetgBe»
lbonben enbe bec|iaen / bat ban toegBen Ba» <£b. <&h
3iaagitec<0enecalitept befaetbe baecBeenen foube
toecbengebitigeett/ tewepnbe'tbooif? betfcBÜ gBe-
befeceectenbégBeftelt mocBten toecben tetatbitcage/
enuptfpjae&enanben l|eec d'£ftrades eictcaojbinacljï
^mbafTabeucbanbenconingbanVranckrijck,alB{ei:
cefibecenb«.

a^an ben laetfien ^anuarp ^uam b« bolg(rtb£
ban ben Coning ban Sweeden.

enttooojt Carolus I>ei GrattaSwcerum, GitbornmyVendàlo-

ban " J^l r»OTj«»Rex CJ Pritictpshinditarius tic.
^^hfltt Ctifis tiprapitintiius , nejlris tenis Amicis »cf(titrdtis
β ^""i"" Gtn. Fsdemii Belgii Saltttim , frofftrts

tallintte rtrumfucctjftis. CÌejfiEjf. Per S.if!dinttm Veftrnmhie deftn-
Jet tiifj tjuper recepimus litirm ets, qtm Haga Cemitis 31 Dicmt,
anm praxime prxcedentis »d nts exarajlii, ijuihtt! nobis ncinff'
tislitts^ firtmlt»u$ inttr Stremffimnm
M.BrittannÌ£e Ε«·
gtmtS vos extriMS itaaccriviffi ut injuriem txinde^ ϋφΐίια·
US vobis non modo txira fid itiam intra Èuropàm iffates tjji,
fliéritus tnttrfntmiai λ nobis requinntts ) ut illud auxiliam y
quodvobis ut fiiiis dtbetur, ^ qmdalids, oceajitni oblaladare
pMrati fueritis vi fadtris prajlttur, Τ nitidi ut amict •tobis ref-
ptndeamusfatemurpertrtbuijji jam ante à famAn ixortorum in-
ttr vos diffidiomm qua mnc littris viflris propriis confirmatur,
fid ingratits nobis admoétmhic nuncius accedit, qUod nil fere
niftbfìittmminitttur ^ nonignaris quam bue mala ftpi inibì tion
confifiantubiincipinnt nifiOttis tadem probonitattfna fuacétr-
ccri^avtrttrtdigmiiir. Hacver' inctndiatantofunttitnendd
m^is, quanto inter tampotentts ϋ Oicinas natietìts ntaritimas
aJtoqtlo orbiscommmiavirfantts faciliusadalios quoquetrajicì
fojjpnt. Dolcmus etiamabinitio moxnonabbibiri potuijfeada^
quatareifitJia, quaiisfopitndiscmducerepojfmt autitamuttt-
mamititia nnflra rationm comparatam fuiffe, ut fludioaliquo
tioflre impediri ptittirint antequamin flemmam trumptrtM,
Nam^toddeβderitιmvtprttm indiàis littris exprtjfum conctr-
nit, cèrtum ίβ inttr nos (S ^imp, vijlramjam dudum ftedus
initumcjfe·, qtttdÀno^raquidim parto baStnus tamCon&iù-
tcr&fincera fide cultura eflè pcrfuafi fumus μ vii intt-
gnmfim ucprum (piijniimKi/ni'Hfomrc/iiin aHHiItnius, Qui
modo
Virò ab attira parti jam àia obfervatUmyÌt, hodi^e
obfcrvetur,
docmt confcii vobis aftus & perpetua ite
contràventiones, qu® contra tenorerojultitispernml,
tos commiife funt ann. Nrt
vos niftin pvttflis qmtitspit
Miitiflr. nojìroì, pir injìnuatamtmorialia, pn amictscmanu.
'ms dtiis qùartndi nobis ntaffitas importa fuit, cujasti^
ciMpt tantum abtfi, ut nobis Baaenusfatisfitri curavnitis^et m
reJfonfe quidethuUo ms bonorarevslueritis ,
ηίβ ante^ìm,]
fàlttmmenfes , cumtale quoquenddibatur ,
jau/i tantum
non inimids darl
anjuevit. Qua quidem in eam tinim
fintm tmlìo modo dicimus , "t a pfUlistite faiiribusnait.
re unquam animus nobis frerit ( SanBioraenim itla hànit
funt , quam que injuriis, qux pir amicabiUm cmpofitinm
reparari pojfunt, plano convillantur ) fid ut peil tot riquifiii.
ones aibuc à vobis amice.conttndamus, velitis ad pocterumhgi,
animos convtrtere ac lam
quantocius preftare obfervan.
tiam.
qaamilla vobis prufiribunt ac fas t^ ut fidi hin» cbfir.
vitis . Ad e^nofterRefidens J quibocdmm ptrinti^rum
annumurgit. Nic ambigimas quinfivos prifiina jur» m
fanctimonia antiqui, qttodfperamusfadiris tanpt,utiquijmH
tempus ιβι
tinfeatis quo iUtits aliquam ejlmdatis pripinfinm
quam ms e tiam
fpe magna adbuc prxjiolabimtir. Quo facto ùii.
tur rurfits
còpia de mutui pri/ldtioneofficiitritn/tgendi, ιιΐιίβ
ànobis aliquidrequifitumjfùirit, inidinctmbsmus^utimii·
ligatisninmodonos ab
injuriis 15 (ruiMìsabborreribiUis ,β
itiOmvilliiam adbibiro
curam , ut^publico imoInmntitS
nofira
quoque vitnjl tl amicitix finis confaltim ιβί vHiti
poffit, Quibus vos divina commtndamtts protictieni : DiJi.
mus iti Meo Hofira
Holmetifì dio 31. Jatiuarii ani»
166 Si

Knà Uatt
t>f ïjfet
^imet-
hroon al

foatc
fccout^

yiomintaltìflìtne Memorata S. Kem. Majejlaiisriff. Tilìi
mflri Cbariffimi ut ti Begis > ac Domini noflri Clmmtif*
fimi

Hedewich Eleonora.

GuftavusOtto
Steenbok, R.S.

Admirilii,
GuftavutBonac
R.S.Thefiurariuj

Sewed Bààth.
Loco S.R.Drotzeti.

Carolus Mauritius
XewenhauntLoco R, S,

Marfchi.
Magnus Gabriel
de la Cardie R.S,
Càncdkrius«

WY Carel, by der Gratie GodsKoningènErivoril
van de S weden, Gotten en Wenden &c.
Wenfchen acnde Ho. Mog. Heeren Staeten
Generaci derVereenighde Nederlaiideù onfegoede
vrienden ende gheallieerdeSiluyten goede Succeffen
van hare faecken. Üo. Mog. &c doOr uwe hier leg'
gende Refident hebben wy onlancx ont/anghen de
Brief,welcke ghy üytdenHaegh àcn einmdirtiihp»
December <ran het voorleden jaer
aén ons gefchreven
hebt, in dewelcke gy ons verhack, dat dè twiften en fi·
multeyten , tuiTchenden Doorlughtighften Coniuge
van Groot Brettannien ende uw ontflaenfynde, wo-
danig waren geaccrelTeert, dat gy met vcele woorden
verhaelt , dat d'injurien ende
hoftiliteytenmdien
uw niet alleen buyten , maer oock binnen Europa
ziyn aen ghedaen , verfoeckende derhalven νω
ons , dat die' fubfidie , welcke wy uw als orte
Bontghenooten fchuldigh fyü ,
engyfelveanderiby
gheleghentheyt bereytwaertte gheven, door
van 't Tratìaet wierde ghêprefteert ; om uw der-
halve vriendelijck te antwoorden , moeten beK®-
nen dat het gherught van de difiidien , Hiirchennw

Lrontftae» , nüalvoorentot onfefcenniflegekomen
■was, hetwelcknu door
uweeygebrievengheconw

meert wert ; maerdefe tij dinghe komt ons feeron-

aengenaem voor, om datfe ons by nae niet als met w -

logh dreigt, welwetende, hoe dat"defc .qualendicl^"

niet blyven ftaendaer fy beginnen, ten
gensfynegoethcitfigh' veiwaerdighe de feive ^

i66c b?ensf«8e laan Deoube kieptroutolgtltc b^iemftDapcn ■.grimmveprmint^ifiMmmvMrimnduhiimus,

__Ltojtcfponbemie/enbefaarjjaecigo. iBofl. fel^^ ' '· - -


-ocr page 556-

cn ο ο R L ο G Ses en Feerüghfie JBoecL

en af te wenden j Jïiaerdefen brant is deste
Ift'f " r te'vrefen, om datfe tuflëti fo magtige en naburige
Sfpiiatien en vervolgens de commercie van de werelc
rftien fyncie j des te Jigter tot andere ook kan overlo-
""" ^ y'bedroeven ons ook ,dat terftont van het begin
P™'/glijckeremediebebbekunnen werden geadhi-
i, L welcke konde hebben dienen om de ièlve ter ne-
'wgen, ofdatonfe mutuele vrientfchapfoo niet
cftekisgeweelt, dat defelve, eerfe tot een vlam uyt
' den, door eenige onfe gcnegentheyc koude werden
elit Want wat aengaet uw verloek in de voorfz bneve
Leed'uckt, is het fecker, dat tuflèn ons en uwRepu-
bliickonlancxcen Tractaetis inghegaen, het welck

feccker weten dat van onfe zyde tot dus verre foo vaft
ende
fmceeiliickisonderhouden, niêttwijffe-

kniiweeygeintegriteyttotgetuyga te roepen. Maer
hoe het van de andere fyde nu langh onJnhiuJeti is, ende
^„Itdmgitiftrvttn wtrt, biiuijfedeiiw L: welbthetideactie,
iniiii' ν^ιιτψ cotitraventieti, wikke tegen de timur vandegt-
uAmhtp tm iitde jaren %jjn begaen.
Ende gy Weet wel hoe
dickwils wy genoodtfaeckt zy η gheweeit door onfe Mi-
jiifleisj (joorgheinfir.ueerdeMemorien jcnghemeene
riienden daer over te klagen, waer van het evenwel foo
veris,datgyonstotdus verre foude hebbe laten vol-
doen , dat gy uw niet verwaerdigt hebt ons te antwoor-
den, sis voor eenighemaenden, wanneer oock fooda-
nigh antwoort wiert gegeven, als men
by na givioon is aen
mmdw iighivm.
tletwelckewy evenwel geenfints
ten dien eynde feggen, dat wy oy t gedaght hebben van
ktnabehoorengcilooten Trailaec te wijeken (want
defelveheyligher moeten werden ghehoudenals om
doorinjnrie.weicke door vrindeljijk compofitie konnen
Krden gerepareert, t'eenemael te werden verbrooc-
ken ) maer dat wy na foo veel aen houden s noch vrjnde-
!i;ckvanuw verfoecken, datgy doch wilt acht ilaen ΰρ
de conditie van het Traftaet, en
metter hoeft die chfervamit
iijimn,
welckedefelvenwvoorfchrijven, ende oock
Ktamelij ck is, dat gy onderhoudt,
/ì» He/idtnt is byder
hant, welcke het fel ve wéder een geheel laer lang fai ur-
gerenjen wy twijfFele niet of,by aldien u de oude regten
cnfantiraonie van het oude verbont, welck wy hoepen,
ter harte gaet, gyfulcx dencken dat het nu tij t is, op
dewekke gy eenighe propenfie daer toe kont toonen,
welcke wy noe h oock met groote hoop fullen ver^yagh-
ten, Waernaerwedergheleghcntheyt fai komen om
overhetprefteren van de Mutuele pligt en te liandelen,
«aerinby aldien't van ons gherequireert fai werden,
fullen wy ons beft doen, om uw te doen verftaen dat wy
lietalleenvauinjuriencn bloedighen Oorlogh een«af
fclirick hebben, maer oock die forghe willen int werck
Men, waerdoorhet tnogtfchijnen, dathetgemeene
teli) cn onfe oude vrlentfchap ghenoegh is verfeeckert.
Waer mede wy uw de Goddelijcke genade bevelen ge
gedaeninons Cafteel van Stockholm Ήεη ji. lanua-
ryi()i5

Uytnaem van fyn hooghftged. S. Roomfe Majefteyt
Relp. onfen beminde Soon, en oock onle Coninck cn
toedemeienfteHeer..

Guftavus Qtfi
Steenbùck. R. S.
Aimiralit,

Guftavus Bondt
Ri S, "Ïbifmrari»!

h^f'inDenemarckenalfilin Sweden,Bal)benBàÉC
al ίητ incft ban '©ecember lap gegeben oln

S"0i3ecEngeiandt, enbe Sweden ter betfoetBen

ja O nbanueöon. toeren Commiffatifen toegBc'
toX' "'«t'itocltBeboo? beeerfiemael fpnbe ii
mo oThnL'i^s'^^''®"^ Babtflaec fommierlö» teqUt.
banSl^.^^^'^Öin^ooit'fcten toefiant bet faecfeei
«0 entoanbeBollileaggieffeneninfup

'''i"<««Pjotel)utenöec<Sn0elfcBel^ati«i®etbol0eni

Nedeiuigb ΈΙιΜίτΛί

S<vjidBìt,y

Cmtus Mauritius
itv/inianpt Leco R, S.
Marjibi,

Magmi! Gabriel.
^Ία Cardie η. S,
CancelUrius.

(nfïÊtcnïieop'taumBaei: IgtocB HSoecntielip fiacre
rcfolutiegcm Dabben acnbebolen jtoaecop todgcmgue
S^eecen CommtfracifEn na gebanebetblaringlje fepbc:
igoe öat fön llaiiflcpt ban Swedeo met fonbetUnoDe
cngcneuifite te fdbe bet topbectttgöe fiabben Ucrfiaen /
berfofljten / bat ffin aenbjettötn op papier toUbe flellen
enbe fcDiiftelgtfi Baec laten toeBoiwcn : «©nbettuffcBen
boer ben €n8eiftBen jHSfntfieimetbe aengebangene
conffrEntien öBcftabküboon/ toaettoelipfcbertbcH
tjji)tt;önthienatwae]fbagennalieteo?bie uptfiet lof
ban Londen QefcBi)tto)iettt«ö«bben öebomen»

g^en vijfden febjtiarp toferttoeberorii goetgiboni
bentebetioethenben i^cerban Ommeren enbe anbere
DareHoott) H^ogenbe boojgaenbe «aebepmeerbetot
befaetbenban Sweden, baf Daer d^beieobccbebthcn:
bepoinrteninetbenattneltin igeec iSefibent Appel-
boom (n conferentie Uiilben tceben op foobantgett be({)
enbenprealiïfplupben onberUtigebaec toefoubenbe^
ffonerenenbebapftellen/ 'ttoeltabenoemelten ïgeec
Hefibent boo^ben StgentbcHcydefoube toerbenoBe-
rotifkeert/ «n baerbenebenji tiof|)niaelSiieficntoBe-
maetfit/ bannbefelbeteijoubenetonferentlen getne
nteutettBcptenfoube b^ecbengepieegt/ meer bat W
foubetoerben getraiteettenbe bejegent/ wet aeiiiifee
eereenbeRangh, algboo? befinenfooa!0 anbere «ef
fibenten ban geltroonbel^oofben bejegent en getratteert
iiKerben. €nbe (n geballe gp be^ onaengefien gcmepnt
foubefijn/tepioteperen ban non praejuditie ober't
pKtitbanbeïïangö/ bat Baec moDgB pogenbe ïjet
fouben aenfien. a^aer ben l^rec Appeiboom<cefereer*
be ffcB tot fgn boo?fge anttooojt / bat
Bp geen upr tu
Boefbe te (ietlen / maer beitoatgten ; €bocB bat BP tn
De tonferemf e niet anbecg foube feggen / al0 toat D
p in
gefcBiifteBabbegebaen/ tnbeingBefiB?<fieeen ant»
bDoo}tbeti(uatBte.

iScbertontfitigBbenl^eec AppeiboohibattbenàOi Π®^
ningBeen credentiaei, bjaerbp Bem oocfi gegBeben
toiertbetflteibanAbiegatus ©jbinarfjiof <Ê)wraoiföS
binaïijiEnvoye. «ntoiei

©Étiderthieiiden ifebjuarpop 'trappojt bàtt be
Sïleecen Huyghens en anbere Baecï^oopB jKogBenbe f^föf/®
Cicbeputeerben totte faetfie ban be Weft-Indiiche ■

aghtentwintichftenendertichften ^an. le(Heben/ge-
bateert Bebbenbe in faetBen / raerftenbe be Guiceefche
berfcBil en/ ftoebenbe tufftB«nbeboe?f3 Compagnie
enbebe Sweedfche Africaenfche Compagnie / enbe
in fpetfeCabo Gors, enbe Bet Sweets ficB gBenaemt
Ghriftina, tsgoetgebonben enbeberfiaen/ autBojife;»
renbegemelbe ^eeren <@ebeputeerben/ ombeboojf;
berftBiUen met ben ^eec Siiverkroon, ^Berommits
teecbeban ben ConingBban Sweden te ab jufferen/
enbe Bet attoojtbieifaengaenbe aentegaen/ teteetfte^
nen/ opaggjeatie enbe approbatiebanBaec ^oogg
Haogenbe.

^e l|eec Siiveràoon 4ES«tcimmftteefbebati bett
ïioningB ban s weeden, bebantbenbe ban bat Bet Baec
^oogB H^ogenbe belieft Babbebebifferentien/ caec-,
fienbcbeGuineefche faetfie/ met Bern te boen boltreci
fien boo? be l^eecen bet felbec «©ebeputeecben / enbe al^
foo aen Bet fdbe bietch nocB berepfcBt boierbe be lefte
Banbt / enbe be opmaetBingBe >)an bepberfpt^ noobige
acteif/ fooberfotBte BPtiatBet Bate ttoogB.IIiSogenii
be berbere gBeliefte motgte 5Ìn / Beni 4Setommttteei:!>
betoeteffaen/ batbegemeibe l^eeren <0ebeputeerbett
met B^tn in bopbece conferentie motBtentceben/ om
fonbeceenicBtpbtbetlicjibe boo7f$ ^egotiatie tot cene
finalecontlufie teb;engen. Sdaecopi^goetgebonben
teberfoetbenbe meereefepbe igeecenBaei: lo.|@og.
«Tiebeputeecben/ bat Beer Cb.tenfine boo^Bttietbett
boojnoembenlieet^gecommftteecbentenfpoebitBlten
intonferentie boflbentceben/ oot&in gBeboige beti
Baec l^oogB HogenbefiefolutfeenbeeutBojifatieban
bett reventhiendenbefe0/ eUei$ metten felben te abjuf»
tewnititeptfienenop eppjobatiebanBeeclio. iBogv

m%

dSfestr

brt-fofcR

acnlie

«mJCff

ptl&eoni

enun

COBfc-

ttniie te
irttHii


-ocr page 557-

I

538 SAKEN van STAET

i öó f l^at attojt tolett gcalijuiïettt (n bolgenbe manfei

NAdemael federt eenige tijden herwaerts tui-
fchen den Doorl. Grootmachtigen Vorll ende
Heer,
Hier Cani y deiSiveeileii, Gotten tndeWtn-
dio, Koningh,endeErf-Vorft,Groot-Vorft van F/n-
4
 landt, Hertochvan Schmiin, Eflimitt Hjflatit, Gare-

len, Brtmenverdeti, Sititi», Paniere», C/tffiilen ende Wen-,
den,
Vorlt van Rtigea, Heer van Iii)(etmaKlant ende
mfmar, als Pals Graef by den Κίψι, Hencch van Beye-
reri, Gnikk^, Cle^e ende Eercb^c.
ende des felfs geoc-
ttoyeeideSweitfcbe Africaenfcbe Compagnie, ekkinaijn
regard ter eenre, ende de Hoogh ende Mogende
Sm-
ttn Generaci, ende de Geoéiroyeerde We/f Indifche Com-
pagnie der Vereenigde Nederlanden ter andere zijde
eenige difFerenten fynontftaen
over den eygendom
van diverfe plaetlen, ende fpccialijck van he: FòrC Cabo
Coree, op de Kuil van Africa in Guineaghdeghen, ende
den handelaldaer, en vorder overhet aenhalenende
confifqueren van ièecker Schip deOri/i/unghenaenit,
derwaerts met Commiflie van de Croon
Sweedm, ende
met licentie van de voor-noemden Sweedfche Afri-
caenfcbe Compagnie in den lare .... vertrocken,
.welcke oneemgheden ten belle van beyde voorgemel-
de Staten ende hare goede Ingefetenen, ende tot voor-
koming van verwyderinge diende te ΛveΓden geaffopi-
eert ende uyc den wege geley t : Soo iil, dat ten weder-
zijde volkomen inclinatie zijnde, om de
voorfz difFe-
renten in het minnelijck te accommoderen, eyndelijck
na verfchey dene gelioudene conferenti en ende exami-
mtie van alle'tgheene ter materie dienendewas, tuf-
ScheiiomonderkhTsvsyebmFbilipsSilvtrmon, Com-
miiJaris van den hooghgemelten Koninck, ende Gede-
puteerden van de hooghghemelte Heeren
Staten Gem-
raelin
krachte van onfe refpedlive procuratien ende vol-
machten , op approbatien ende ratificatie, foo van fyne
Jvlajeftey t, als van haer Hoogh Mogenthcden is verdra-
gen ende geaccordeerc, gelijck verdragen ende geac-
cordeert wert mitfdefen, te weten ;

Eerftelijc^ dat den Koning van 5ΐϋ<ίΛη ende des ielfs
Sweedfche
Africaenfcbe Compagnie elckinfyn regard
fai renoncieren, ghelijck de ielve renoncieren mitf-
defen in't generaci van alle aftien ende pretenfien, als
de fel ve tot noch toe teghens de
Wejt Indifche Compagnie
der Vereenighde Neerlanden hebben ghemoveert,
hoedanigh ende uyt wiens hoofde die foude moghen
fyn jgeene uytgeiondert, ghelijck mede aen deandere
zydedenieer hooghgemclde Heeren Staten Generaci
der Vereenighde Nederlanden, ende derfelver Geoc-
troyeerde«'iyf3PW</fieCompagnie, oockby deien re-
noncieren vanalleadlienendepretenfien, die door de
fel ve tegens de voornoemde wn/cie Compagnie ge-
mo veert zy η, hoedanigh de felve foude mogen wefen,
geenc uytgefondcrt.

Ten anderen* Dat den meer hoogftgemelden Koningh
van
Svjeeien ende de voorfz Sweedtfche Africamjcbe
Compagnie aen de voorghemelde Staten Generael
endede Geoöroyeerde Ji^eft Indifcbi Compagnie der
Vereenichde Nederlanden fullen opdragen ende ke-
ren ghelijck de felve opdraghen ende keeren by
defen, alle het recht, adtie poffeffie. of pretenfie
die'fijne Coninckl .Majeiley tende des felfs
Comp^niein der daet hebben, of gefuftineerr hebben
op het Fort gelegen op Oi» Cmv.met alle het recht,

j I- dependerende, ende de verdere Forten
cndeAij« opde Cuftvan
Africain Geiow ghelcgen,
mede met het recht daer aen dependerende, met ex-
prefierenonciaciojdatdeCuft van Gainwin'rgene-
rael, ende het voornoemde Gafteelende Κ^ί/ιη,'ί
particulier door den hooggemelden Coning, des
felfs voornoemde Compagnié, of eenighe andere
Inghefetcnen van de Cw,
Sweden, niet enlalmo-
ghpnbevaren joftealdaerghenegotieertworden, di-
redlehjck noch indiredtelijck, ende-dat door den
hooghftgemelden Koning ofte voornoemde Sweetfe
jifricaen/cieCompigme, aen niemant'tfy Onderda-
nenof Vreemden om hecfelve te doen, eenige com-
miffie, protetìie of licentie fai worden gegeven;

Ten derden : Dathet fchip de CbrifiiKamn fyn'ljdin, '
gheendetoebehoren, fai bly ven aen de fPe/j J^j/z^j) ""
Compagnie der Vereenigde Nederlanden , ende tot
dien eynde renoncieertfyne hoogftgemelteConiück.
lijcke Majeileyt foo voor hem fel ven , als oock voorde
voorfz, Swcedcfe
Africainjcbe Compagnie ende allean-
deren, wegen 't voorfz, fchip ende ingheladenegoedc-
ren, mitfgaders toebehooren , ten behoeve van dë
voorfz
yVeft-Indifche Compagnie der Vereenighde Ne-
derlanden.

Tcnvierden ende ten laetfle» : Dat daer teghcnsaen
den voornoemden Heer Commiflaris Sihitlitm fai
wordeiTbetaelt eens de fomme van
bsnJert en vetnigiu^

yintRycxdaeldeWinfpecie, foohaellalsditaccordial
zijngheceeckent, ende de Ratificatie daervanin be-
hoorlijcke forme iiillen wefen gheextradeert ende uyt·
, gewiflèlt, toe welcke excradiólie ende uytwilTelinge
gelleltendegeprefigeert wort den tijde van te maen-
den naer date defer.

Des ten Oirconden hebben wy Commiflaris ende
Gedeputeerden de voorllaende Articulen jpoinflen
ende Conditiën met onfe eygen handen onderteekent
ende met onfe refpedtive Cachetten doen bevelli·
gen. Inden Hage den

Martyfeflienbondert wfefli^h.

Sjet een ginficumint/om te fijn tiooj Stoeebeit/toai
oltetietioo? öeigcecenöacclo. JlBo.^<iEiecommittt{i-
De geteecftent ,· tnacc 't ftijeen üat be Igcci Silverkroon
ni(t tod (la&bc bcgcecpen üe mesnfngg tian De ίβοηύΐϋ
bfepet contept onoectuffcBen flenöe / öactop teti
: batin'teec^actjlcbelltatietoooj&en Ver-
eenigde Nederlanden foube moeten (iaeiuaeckende
hetgemelte Fort Cabo Corco, ende'tghemelde fdiip
Chriftina.

<Snt)e|)et tlxieebeSlIctgc&el /batbeinoo;t)cnin'([K>

gin / meer hoogilgedagtc Koning van S weeden, moi»
tenluo?ben upt ggebaen.^10 ooc6betooo?tieni Dat
de Cuft van Guinea in't generaci, miteni ÏB toOOjDtn
diredlelijcknochindirectelijck, &c, tOtflM'(fpitlli

ban 't actgcgel. ,;SDnbe 't becjtant/ bat be ^Cfcltacnft
Compagnie motgt cenuntecen j maecbatbe ^Konine

Sahfreptttathnefaliììtikt totlbebetgoomn. ilfooiü
bit giietieel toecch toebec te rug gfieloopcn/ enteeetli
in 't laer feven en feiiig öoo? öenfeeeciöaaef üanDom
en Appelboom afgeboen.

(©nbertuffcBenquamenbagelöcBifotibKltiiwto
6lagten ban aengegaelbe enbe opgebjacBte ^bKCifctK
ftfleepen / in befen nieutoen <iingelfcBcn (©ojlooö/ m
be JgeecYfebrdnts quam inSweeden, batof^tft
Appelboom tenbecl toiecbt betfcBoont banwoKW
Gravamina.

g&envieren twintighftenHSaeCt WiCt^öW
!§cr.3®og.ontfangen een HSiffibebanDen BonW
ban Polen göefcD?ebentot3®acfcfiouben twimigto
5Fel)?uapplepleben / &oubenbe€«:ebttifl>oo;D£«Kt
Abrah.Wicquefort, omaljÌEnvoye Extraordiiw«

öan fpne j©a}cftept alfiiec te teftbecen / toacrope»^

Itbeceectjönbe/ isooetgehonbentebecölatfnw m

pecfoon ban ben gemeltenitjeere Wickefort pK «s.
jBog. aengenaem ii/enbe bat ftem feilen tijwn / w?
becfoeclienbe/fabocable 3iubiehte f^mwmm
leent/ best toiert ben felben ban nu af ac»
ban boo?taen eenige Traiiflaten ten beD^^^ÌS
i^o. iKog. tebo>n.3©ant men confibeceecöebatn w
nuecnbieembpuölötft liainifiec tóoibente
ijoo?ben te toecben öettcw be
tranflauen banai^u»

becefolutien/biieben/actenenattitatenaenteP^

jttomngenipoienraien oen oe
tefcöjjjbenfn'tFranfch, in be^elrte tale^
Wickefort feet er baten cnbe eetooontoai
tetooiben. jKaecbaten iibaecna niet cde»»''

£t epgentlijs toacen be pjetsnfienïJan swccd» Μ
tefienwptBetÏolgenbe: sji-


-ocr page 558-

Ì666

en O O R L O G Λί en Véimghfie Bóeck.

539

StecificAtio eoYum , que nomineSer. Rom,
Cnajefiatis Suecia a Φ.Ordd.Ge-
jieraBus FcederatlBelgt'hdejure&iequh
taudefideranttir.

U' Τ folvantur Suhfiàìa S.R. Majeftati à Cel -
fiflT & Priepot. D. D. Ord. Gen. Fcederati Bel-
giivigorepaöorum deannó i()4o.
ij, léjé.deibita, ^^

Utliberenturnaves &merces Stitda tam ejc mari
Balthico veniences , quam illucténdcntes à pretio cón-
duflitio ( vul^o ijet ©cpl-geU ; ilhs impolìto.

Ucreftiwant naves&locaSer.Rom. MajeilatrsfuB-
ditisin
Africani America, abrepta&occupata, fiacque
prodamnodacojuilafatistóioi

UtSer. Rom. Majeftatisfubditis juflida feciahdum
Leees&piiitafinedilatione, aliove refpedtu autlóngis

ambagibus aprsftetur.

V".

UtTidhtus Elucidatioms de Anno 1649. tanquam
prioribuspa-ftis &juribus Regum,amiciriaeque mutua
conrrarius& iniquis temporibus extortus è medio tol-
latur,&c.

CUmpropterÊadefideria & grayaminaquse S.R»
Majcftas Süeciae a Celfis & prepotentibus D.D,
Ordd. Gen. Fcederati Belgiijam dudum perMini-
ftros δ: adhuc partim reftitui, partim corrigi partim pe-
nitusè medio tolli de jure & aquitate defiderat, prsefenr
iisquoquetemporisimprimis nuncinchoati & flagran-
tisbclliAnglo-Batavici Ratioexigat, utSer. R. Maj.
fubditisdelibertate& fecuritate navigationis &com-
metcioriim , fpeciali aliqua conventione marinai ad
cviiandas omnis generis controverfias & turbationef-
quedurantehOQ Bello facile oriri & contingere poflunï,
profpiciatur ne redintegrand» amiciti» pliires adhu c
difficultatesinjiciantur. Eum infinem &re&bone
communi vifum eft fequentes nominare articulos , ,tan-
quamniateriamadTradlatnm maririuiij cumpraefeà:is
D.D. Ordd. Gen. Fied. Belgiiconficiendum , in primis
aecellarium. L

UtS.R,MajeftatisSueciaefubditis ubiquemaneat li-
betta ttivigationis &commerciorum etiam durante
OOC bello, II.

%m,idmodum merces eontrebanda^ in priori
bb 1Ì40. nominatie ita ilteiblse pro taiibus

Acproptereanon habeantur pro contrabandiÉ ill^
®erc«qussadhucrudes velinformes, Veinoödumad
"i"® belli immediatével deftinacsefunt.

Μ IV·

Aierces contrabandoe ficut& alte liberò tranfporten-
liradaliasnitiones.

.^''"'"'■'^asnavigationis&.comttierciorum magis ex-

; wromtiis vifitatioin ina.riprohibita fit, acpaflus
5,j^gp'™™ftMtiofuiïiciatde cujüsformari jamconve-

Saht jari addendi, mitiandi ίί corrigindi,

<11(111 'tgheenopde naemvan S:
γ^ψβ. ·υαη
Swedea van de Heeren Sta-
ren Generael der Vereenighde Nederlan-

den

Jtde Ho. Mog. Heeren. Staten Generael der Ver-
^SeÏt %niBghlijcke

gepretendxert.

D

weickr/'®'^®^' van 5wff</i»;betaelen às fahfidi'tn ,

"«de waren komendeuyt, engaen

Ψ ^eiyVry fyin van het veylgelt op de felve gefci.

III.

Dat fy reftitueren de fchepen én piaetfe,welcke Ìy vati
de onderdanen van fyn Doorluchti^fte Coninkl. Maj, in
Amtri(a,eti j^/Vahebben ingenomen cn gèoècupeert,
en voor de fchadefatisfaiJrie geven.

Dat aen dé onderdanen van fyn Doorluchtigheyc
Room: Maj.recht, volgens de conditie en het Traitaec»
fonder dilay eenigh ander refpect, ofte lange omwegen
■werdegeprefteert. V,

Dat het Tractaetvan Eluddatie van 'tjaer iii^p.als
fynde contrarie de voorige Tractaten en rechten der Ko-
ningen , en oock de mutuelle vrinifchap, ontftaen fynde
op onbillijcke tij den, werde te nier gedaen &c.

DOordienomdefepeititencn Grayamina welcke
fyn Coninkl Maj. van Swierfi» volgens regt én re-
den van de Ho. Mog. Heeren Staten Generael der
Vereenigde Nederlanden nu al lanck door fyn Miriifters
en noch begeert, dat ten deele werden ghereftitueert,
ten deele gecorrigeertjcn ten deele te niet gedaen,oock
de tegenwoordige tijdt, en den nu begonnen en Bran-
dende Oorloghtuilchen
Engeknteii Hellmt vereyfclat,
dat voor de onderdanen van fyn Doorl. Maj.vanSww-
</<«,raekendedevryheyten fecuriteyc van-de Navigatie
en commercie, door eenigh fpeciael Tractaetvan Mari-
ne, om te Schouwen alle controverfienendé beroerte,
welke geduerendedefen Oorlog ligt konde ontftaen
endeopkomen, werde voorfien, datniettheer difiEcul-
teytien in d'vernieude vruntfchap werden bygebragr.ten
dien eynde heeft het tot nut en profit van het ghehieen
ghefchenengoet te fyndeVolgcncie Artijckelen op te
ltcllen,als fynde een ftoffe tot het Tractaet van Marine,
't welk met dé vooorn. Heeren Staten Generael dèr Ver-
eenigde Nederlanden foade werdén geinaeckt, vbor al
nodigh.

I

Dat de vryheyt van navigatien ,én commercie de on-
derdanen van Sijn Koninki. Maj. van
Sweedtn, oock ghs^
durende defen Oorlogh, O ver al vry zy.

i I. .

Gelijck de contrebande waren in het eerde voorighe
Tractaet van 't jaer i tf+o genaemt fyn, alfo moeten de
felvealleen daervoorleehouden werden.

ÏII.

En daerom moeten die ware voor geen contrabande
gehouden werden, welcke noch rouw of onghefatfoe-
neert. of noch niet tot g?biuyck van den CtorTog imme-
diatelijckgedeftineertfyn, ^

Contràbunde Waren, gelijck oock andere i fullen vry tot
andere natiën mogen over gevoert werden.

Opdatde vryheytvanNavigatieen commerciedej
te meer werde onderhouden, moet allevifitatiein Zee
verboden,ende hettoonen van pafport genoegh fyn, van
weiekersformaet men nu fai kunnen befluyten.

Sihudcm rtcht man byvoegingt, verandering, mdt verieteriKg^

«©efubfitlten/ al0 tioo? pbft d'uyfenc jjaan/ vier duy-
fentagcicbaeliiiciniaeiitiïflelben/ batBaec quamett
öan't (©ojlotij tegen Mofcovien ban iScptembecfesen
vijftigh tot September een enfeftigh cnbe tegen Dene-
marcken, benKeyfcrenöe Brandenburgh'tfelbeDooi

Canmcit
Dan

^tnetitn

Μβίββ»

fcjrtpcf.

eragaec

ptttftop
Bimae»
Jan firn
KDcsnu

drie giaec lang. 3©ant S weeden toas ban alle Wc gge^
agg?eireenee¥eefi. Iföaec'ttoaitoonbec batfp gaec
ootB nfet fielben geaggtefr»ct ban befen ^taer. ;

m aenBaUnggbanbe StoeetfcHeftBépenteaifoo
feeguent/bstbenittoningbenvijfden 3lp?(lbaerobec
fcB?eefeenongebulbigBen 25|fef/ m(e prater justSfos
/-rpi/caifpnefcöepenopbjacBtenibat ful«ö«tt» '««/"f-

tatum^ non factie ttUrandufn bOOJQUattt «t* .©êtfpCC-
fienbeaenbenleecAppeiboom, baecobec filagenbê/
fatiifaetfetegeben.

gn 2ip?f I caetSte ben Ifteéc Ysbrants ootB op be m-
feeen tóeprtfeB naic bert l^eei ban Amefongeo. i^tfn
^nifcuctiefeai.

la

κ
Λ


-ocr page 559-

RaedtsheerìnGxoetìingm , mede Gede-
puteerden in haer Ho. Mog. Vergaderinge
van wegen de Trovintie van Stadt
Groe-
ningen ende Ommelanden,
e^aende als
Extraordinaris Minifter van wegen defen
Staet aen de Koning ende Koningmne Re-
gent e van Sweden.

Τ En terfien : Den gemelde Heer Extraordinarii M»-
tiifltr fai fich metten eerften in alle diligencie bege-
ven nae
Sweedcn, ter plaetfe daer de Koningh ende
koninginne
Rigmn mee het Hofhaer fyn onthoudende,
ende dat te Lande, over ende langs Todanigen wegh als
oorbaerlijcxt fai gevonden tTOrden.

In't paflerenvaneenighe Vorflendommen, Graef-
ichapen ofte Hanfe-Steden met defen Staet in vriendt-
fchapofNeutraliteytllaende, falhyde Heeren, Vor-
ften, Graven ende Regeerders van de Steden, moghen
faluteren, fonder nochtans publijcke audiëntie daer toe
te verfoecken, ende ia particuliere bejegeninge met de
pene die in defen conjuiSure van tij den ten aenfien van
Eaer vermogen, gelegentheydc endeintrefts cónfide-
rabelzijn, fyne difcourfen dirigeren, ende beleyt ghc-
bruycken, omderfelverfpecdatien, humeuren ende
inclinatien te penetreren, ende dierwyfe te difponeren,
dat in tij den ende wylen eenigh goet cfFedl tot voordeel
van defen Staet, ende tot krenckmge van des felf» Vy-
aaden daer uytfoude mogen worden getrocken.

Maerfonderlinghfalhymenageren, ende waerne-
men de occafien, die op fyne R^ie fich foude moghen
prefenteren, omdufdanige Officiente plegen op der
Rtgttittnvan JeJIatifiStulefi, alsbyde Commerde ende
Navigatiemerckelijckgeintereffeert, endede fmerte
van de onrechtvaerdige Engelfche proceduren nefïêns
defen Staet albereycs gevoel^de.

Tot Stctkpolm ofte elders aen'tHi/van den Konineh
ende Koninginne Recinte van Swii/w gekomen zijnde,
fai hy aen hare Majefteyten fyne arrivement notiiice-

ren.

V.

Ende vervolgens in conformite van 'r gebruyk aldaer
geobferveert wordende, laten prefenteren en overle-
veren fyne Brieven van
Credmtie, doende daer op au-
dientie verfoecken tegens een bequame dach.

De TOoriz audiëntie afwachtende, fai hy fich onder-
tuflTchen dienen van de informatie die den Refident
Utins, by hem te ontbieden, hem fai konnen geven van
de inclinatie van hare Maj eftey ten ende van de hooghe
Miniftersvan'cRyck, opde debvoyrenbydenfelven
Refident
litins in gevolge van haer Ho. Mog. voorgaen-
derefolutien, ende fpecialijck van die van den
dir dm
Ùecember laetftleden aensewent.

VII.

Tot de eerfte publijckeaudientie geadmitteert wefen-
defalhy in't generaci doen een (βαβίίιηιπίαίη frofofitttf
met verfeeckeringe van haer Ho. Mog. beftendige op-
regte vrientfchapende genegentheyt tot hare Majeftey-
ten, metvordere byvoegingevan'tgeen hyoordelen
falnitijdtsgelegentheytende conftitutie vanfaecken
tepafleren j verklarende voorts eenige faecken in laft te
hebben, waer op by fai verfoecken by haer Majefteyten
naerdir te werden ghehoorf ofte openingh'e te mogheri
doen daer hei haer Majefteyten we fai gerallen.

Naerdefeaudientieialhy vervolgens gaen faluteren
de Rijcxraden van
Sweidtn ende de voornaemfte Uini-
nifiirs
van 't Rijck, doen de aen de felve, naer overleve-
ringe van de brieven van ad'ejf.y tot dien C¥nilti,„„ ,,,
tegheven, medefoodanige aenfpraeck ende comnl
menten, als hy naer gelegentheyt, grootheyt, a enSn
lijckheyt, ende nae proportie van yders credyt bv hi»
Majefteyten oordeelenfal tepalTen, '

i tf éi InfìruSÌie van de Ho, Mo. Heer en Staten Ge-
nerael der Vereenigde Nederlanden, voor

IX.

In de tweede ende naerdereaudientie, ofte in con
ferentie met Commiffarifen, in dien haer Maj eileyten
goet vinden dat de ouverture voor ConjmiHf^rifennr
houden, fa! hy,naergedane beleefde introduitjie,
voot-"
draghen ende reprelenteren, dat nevens de confcrvatiè
van t welvaren van wederzij ti refpeaiveRijcken Sta-

ten, éndeLanden, het voornaemftefondaKjicntende

oogmcrck van de alliantie in den lare fifiiinkudirtviir.
tigb
gemaeit, Annofeftmbonitrt vijf en vtcrtighi met vee-
Ie laren gheextendeert, ende by ' t
ElHngbJchi Tradtaet
van den
eerptn September o.&.JipienhcitdmJtsmvMitb

in allen deelengerenoveert,geconfirmeert„endeoock

geamplieert is gewetft, de hanthavinge van de vryheyt
endelecuriteyt van de navigatie ende com tnercie te-
ghensalledegeene, diedaer teghenseecigheindracht
Ibuden moghen ondernemen te doen, ofte ineenigher
maniere de ièlve te verhinderen, turberen, ofbelwa·
ren, gelij k uy t den teneur van de voorfz alli mtien,ende
confirmatien van dien kan blijcken.

X.

Ende nademael door à&enncbtvitrdigt tuit xiioUiiii fri·
cidurtnvan
den Coninghvan Groot Brittanien ende
eenige fyner fubjeden, ionder eenige wettelijd ie oor-
faecke ofte reden, verachtende ende verwerpenidealie
faJutaire ende redelij cke verbiedingen ende aenf jewen-
de ofBcien, om als onder de voorgaende (uccefli te Coi
ningenfyne Voorfaten, met haer Ho.-Mog. te 'blyven
in goede vrundtfchap en correfpondentie, niet a leen
veele goede Ingefetenenen Ónderfaten defer Veree-
nighde Nederlantfe Provinciën in hare Navigatie ende
Commercienfeytelijckfyngeturbeertgewordc!n,macr
dat het den felven Coningh oock ghelieft heeft lich tot
vyaatlfcl^t aggreffitti, rvftun, tndt epinbartn otrìigh teghens
defen Staet en de goede Ingefetenen van dien uytte la-
ten , door't incorporeren ende wechnemen van Lan-
den , Steden, Cafteelen ende Forten, mitfgaders door
't aenhouden, nemen, opbrengen endeconfcqueren,
oock bevechten, ende in de gront fchieten vaa Oorl(^
ende Coopvaerdyfchepen metdeiegeladonef|Oederen
totonverdraechelijcke verongelijckinge van de hoog·
gemeldeStaet, entotineftimablefchade vandcTOor-
fchreve goede Ingefetenen,
ù\QsJi>nder d*t ttnigivm-
giundt ongetyckj,/gmjtlt
van defer fy de aen of te gheni den
Engelfchen is gedaen ofgepleecht, oock fonder voor-
gaende proclamatie of denuntie van OorlogI» : dat Iwec

derteenigentijdt herwaerts, de Wapenen aen te ne-
men , foo tot afgeperfte tegenftant van de voorfcnteve
vyanrlij cke
proceduren, alstot redres ende reparatie
van de
verongelijckinge endeichaden, daerdooron-
rechtvaerdelijckgeleden,'Endedienvolgcnj roede van
harefydetegens den hooochftgemelde K.onincktctre'
den in openbare rupture, f jelijck haer HcK)gh Mogena
voor eenigen tijds met de ielve in operbave '

trede fyn, ende daer van ο ock niet alle.' O aen 't'
jefteytsfoby Miffivealsdijor den votr^ioemdc K" '
dent
Hiim. nemaer ook aeni eenen ygeliickby vericn y
den voorgaende publicatie η kenniffegeigeve""^'"'

XI.

Deducerende daer op viïrvoïgheiis me;talle P»"·"^
lariteyten ende omftandigheden, datby
van veerdighe ende ghenoeghfame teghenftaactj

geheele wefen van de Commercie end e Navigatie^J.^^^

te werden ghsruyneert, fende alle mac ht ter Ze^ S
isin lianden van deEngelfche, ende oiider

delen die Gi</t hierin handen ghegjheven ""
voorwin te employeren toÉeen gherjoptfaecKte, ^

redelijcke defenfie, aiaer oock Ijare

SAK EN van ST AET


\

-ocr page 560-

cn OORLOG Vyf en-*veert\hfl€ Έοϋά. 54.ί

. tìverhooghe wijsheyt ende voorfichtigheyt laten
nnfiderercn, hoe becommerlijck ende nadeelighge-
igh ) niet alleen voor defenStact, maeroockvoor
Ille de geene die ter Zee Zijn ghtintereffeert, en mitf-
xjn oockbyfondcrlijckvoor deRijcken , Landen,
jg Onderdanen van hareConinckl.Majefteyt te yer-
wichteflfy» indien het cntreprennant ende onrecht-
taerdie voornemen en opfefc vandegefeyde Engclfche
fucces quametegewinn^. ^

Ghelijckfulcx vannu af^en' onder anderenklaer-
lijckendetaftelijckafte nemen is uyt de declaratie
diedehoogftghemelté Coningvan Groot Brittangien
albereycsden
uierdin Marti leftleden uytgegeven heeft
daervan aen hare Majcfteytby hare Ho. Mog. denfi-
«„fl^oMaert ecnexemplaer toeghefonden is , hou-
dendeonder anderen
, JatalU Schipm vaa wet Natit
Jiiffuàmiglierìtutfin, itiiethndt ttnigbi Goidirm ^ Cccp-
tmiiféiiffin , φι ftrfoonm bitr tt Landt te hup bvo-
fitiJt mtiiuit ttide ghtncme» wtrdtndt door de St heef en yaa
Qirlt^he of fimcuUert Ccmmiffie-Vaerders van Ï.tighelandt ,
fiimthmnirt efte Verl^aert fullen vierden van goeden
ff^, ghiliiimede alle Goederen endeCeopmanfihafpen van
timt Niuiidie feudi moghin wefett , welcke gbeladen fullen
lya in tmight Schepen Óen Jngefetenen van dtfe Landen tte~
hhiirinJ',
Zijnde eene verre uycfiende faecke voor alle
Koningen, Republij eken, Princen, ende Potentaten,
geintercireert by het ftuck van de Negotie onlydelij ck,
phelijckhaerHo. Mog. fulcxhare Majefteytenby der
felver Miffive van den
feflienden Marty in 't lan ghe en in
't breede hebben ghereprefentcert, daer toe alhier ge-
refereert woit,

XIII.

Tragtendealfo den voornoemden Coriingvati Grïot
Iriiteapm
door de voorfz en andere onrechtvaerdighe
middelen meerjdeCommercien van alle andereNatien
teniineren, endeaendeEnghelfchetetrecken, oock
vervolgens de geheele Wereltjwarehet· moghelijckde
Wctendemateteftelleni

XIV.

Ende of welhacrHo.Mog.tot bevorderinghvan't
ckmcenebefte, eenconfiderableende feer aenfien-
lijckemacht van OoHoghfchepen hebben laeten equi-
leren, om eerftdaégs in Zeegebragt te werden , oock
lare Militie te paerdeendete voet merckelijck ver-
ftercken, endejoodanigevordere ördretot haer de-
fenfieghedek hebben, dat God verhope ende vertrou-
wen daer mede de ViolentlevandeEnghelfche te ful-
len konnemverd en gheftuyt, nietteminaenghefien
deuytkomftevan deti Oorlogh meer in 'tonfeecker
wortgelaten, indien haerHo. Mog. by die gheene die
ω dea uytval van dien nevens haer geintereffeerl zijn,
nietbehoorlijck worden ghefecondeert , datdienvol-

«eninoGh de equitey t, noch de voorfigtigheyt en lij dt,
«nthaer Ho.Mog. in defe ongelegentheyt de hant foude

Worden ontrocken.·

Γ j XV.

hndefalhTmitrdien met defe offodatiighe andéfö
redenen ende motiven alshynae degheleghentheydt
wn tijden ende faecken fai bequaemft vinden. hoogft-
paa^chte Coninckl. Majefteyten verfoecken ende
trachten te difponeren,om haerabfolutelijck te verkla-
ren , ΐη/«ί;#κ).
f„ji f^f Dotrflani van Jtgeide ende rechtvoerdi^
t>l'«k!mt,ba,ril0.Meg. etidedefelve achtervolghens
«t'wwAAnicul van't voorfz Tradaet van Alliantie
den
lircfefiienhondert veertig, fefiiinbendert vyfen vier'-
'nheprorogeert, etideden «r/fw September o. ft.
l'mienitttfts en vyftigh als boven gerenoveertjgecohfir-
gheampliceert , gunftelijck te adfifteren
L " ^ hoogwijfe Raedt, ende nevensde macht van
" " '^'JJKen ende Landen, vigireufelijck te employee
en,end5teghensdeEngelfchcredoen ageren tot dat
^^^'""'ercie ende Navigatie,, door de felveinma^
enft.ü ^"^'^^getroubleert, in vóorige vryhey t herftelt
defl^nf ""^'^''^^afeghlijckefchaden endeoutragenaert
fparecrtMl''^" vmhareMajefteytennabehoorcn ge-

V. D«r
. XVL .

Ende byfoo vérièhoogftghed.Coninckl. Majeftey- .......

ten mochten komen tefuftineren, dat alvooren den
■wegh van
accemmadement behoort te worden gheten*
teelt, ten dienfine hare Mediatie aenbiedende, fai
hy verklaren , dat defelve Mediatie van hare Majeftey-
ten by haer Ho. Mog. aenghenamelijckfàl worden op-
genomen, om meer ende meer te doen blijckendegè-
neghentheydtdiemen van defe zijde heeft, omdege·'
meene rufte foo veel eenigfints mogelij ck alle wegen te
betrachteii.

xvn.

Maerdien onvertnindert krachtelij ck infiftereh i
ten eyndeby provifie uytkrachte van het
vierde ar-
tijckelvan het voorfchreve Tractaet van Alliantie ,
endedeeerfte , tTV-eede, ende derde Artijculen van
het naeder Accoort daer op flaende efiêaive worde ge-
prefteerthet fecoursvan
vierduyfent Mannen j of het
equivalent van dien by de voorfz Arriculcn belooft, te
meer, alfoo nu al veel meer dan
drie maenden na de ge^
danefolemnele advertentie van de voorfzghepleegde
Hoftiliteyt zijn geecouleert.

XVIIL

Trachtende in fulcken ghevalle te bedingen, dat het
voorfz fecours, ten minften voor de helft ^ ofiftdoeni
lijck, in't geheel of voort meeftendeel
in ^(/i.ofimmers
in
Canm en Ammunitie van Oorlog worde gheprefteert *
volgens de optie van 't voorfz
dirdi. Articul aende geafr
failleerde gedefereert,

XI j^·

Dat oock het voorfz fecours in allfen gevalle provifiö-
nelij ck worde geprefttert, al waert Ichoon fo, dat hare
Majefteyten quamen te erkennen uyt het voorfz
tweede
Articul m defen te wefen geobligeen tot generale adfi-
ftentie , maer alvooren Officien van Mediatie foude
employereni

XX,

Sai oock van den beginne aen bevorderen j endé
in cas vati delay op het aldereiScacieufte aenhoudent
ten eyndein gevolghe van
'tfes endeaebfle Artijckel van
't voorfz Tradaet, hare Koninckl. Majefteyten ghelie-
ven de vereyfchtè ordre te ftellen ende goede voor-
fieninghe te doen , dat de voorfchreve tnghelfchen
uythareMajeftèytenRijcken ende Landen , gheduy-
rendè den Oorlogh tegent defen Staet,
gten tetveer wer-
den ghedaen , nochte
«ytvur toeghelaten van eenighei
behoeften in' t voorfz
fefde Artijckel ght fpecificeert, en
datin'tverbottendienfineteemaneren, alle Scheq)s
Materialen uytdruckelijck moghen werden ghecom*
prehendeert.

, xxt

. Sài alle h geeiie voorfz is, hebben te appüyeren mefc
foodanighe rédenen ende argumenten , alsuytvoori-
ge Advyfen, Refolutien, ende Aften van Staet konnetl
werden getrocken, enbyhetnnaer fyne verkreghene
kenniiTe van faecken voorts gheexcogiteert, ende tot
bereytkinge van hare Ho. Mog. ooglmierck endein-
^tentiehiet boven geexpreiTeert, van de befte operatie
geacht fullen werden, daertoe hem oock alle noodige
retroadcs nevens defe Inftrudie fullen werden gefup-
pediteert.

XXII

Ende fai tot beter uytvoeringhe van 'tgheenê voor-
fchreve is met procuratie
in dtbiia ferm» tot het maken
van Traaaien noodich, als mede tnet brieven van addre·
werden voorfien.

XXIII.

Geduyrendelyn verblijf in Sweden endewelfender-
lingheop fyn vertreck, falhy haer Ho. Mog. Staet,
Welvaeren, Navigatie ende Commercie recomman-
deren, foo aen hoochftgemeite haer Majefley tenals de
Heeren Rijcx-Raden en andere hoogheMinifters, mei
belofte van haer Ho.Mog. reciproqueaffifientieincaj
van noot,conform de voorfz TTraftaten alrecde gemaekt
ofte noch te maecken.

xxiV. , ,

In alle andere voorvallende gheìeghcnthedcìi lal
hyfyae Offi«icn diricheren ten aeeflen di«jfle vari
Zi ^tt


-ocr page 561-

544 SA KEN van STA ET

j;6(f < den Lande ende van de goede Ingefetenen van dien, en
MwM op 'ï geene van merckelijcke importantie foude mogen
voorvallen,
ixfeguelt ofte prejuditie kunnen gcTen ofte
naerfichtrecken , ialhyemrelTelaftvanhaer Ho. Mo.
hebben te verfoecken en af te wachten)en bieren boven
van alieoccurentie in 'tgenerael advertentie te gheven
aen haer Ho. Mog. oock fo het noodig ware by expreflé
Couriers, en op fyn wederkomfte van fyne Ncgotiatie
en wedervaren mondeling rapport doen, ende fehrifte
Ji j ck verhael overle ve ren ·

XXV.

Den Refidcnt Htfns fai hy, des noodigh wefen-
de , foo' veel in hém is in fyn Credit te Hove fterc-
kcn.

XXVI.

MetdeAmbaffadeursende Miniflersvanden Key-
fer, Koningen, Republijcken, Princen, Potentaten
ende Steden, mét haer Ho. Mog. in Alliantie, Vrundt-
fchapendeNutraliteytftaende, die haer tot
Smckbolm
foudeh mogen onthouden, fai den voornoemden Ex-
tiaordinaris Minifternaer gewoonte ten beften corre-
fponderen.

XXVII

Endefal hy voortsbovenden innehouden van defe
InftrntÜe j hem reguleren., naeralle't geene hemhier
naer by aenfchrij.Vinghe op voor te vallene faecken fou-
den moghen worden aenbevókn, ende het felve naer
lyn vermogen trachten te effidlueren.

XXVIII.

Sai oock met de Heeren van Seuntiingen, eadsJmi-
rinfi«,ExtraordinarisMiniftersin Vramkr^clitnde De-
nimarckftt refpeflrive, als mede met den Ambafladeur
vaaGtib, ofte den Minifters die hier naer in Engbe'
imdt foude mogen refiderende , correφondereπ ,
aen de felve bekent te maecken't geene by hem in
krachte defesvan tijdt tottijdtfal wefen verricht, ende
roortsalhetguntwyderstot haer narichtinge fgl ken-
nen ftercken.

XXIX.

De faecken diêfecreteÖcvereyiTchcnj faJhy bver-
fchrijvehin'tGijffer, daervaneen Sleotelgcmaeckt,
ende hem nevens defen behandightlalworden 5 ad-
dreflerende in fulcken gevalle fyne Brieven aen den
Griffier van haer Hoogh Mogende volghetìs der fél ver
Rtfólutie van den
nnm tli/intighften lu iyfiaimbmdtrt ein
mvijftigb^ opdegroote Zalevan't Hof alhier gheno-
men » daei" van hem mede extraö: fai werden behan-
dight. :. i . :

XXX.

Volgens haer Hooeh Mogende Refoultievanden
fistutwintigèfltti o&ohet/tfiimbcadert Ïij/ie fjyjftigb,
fai hy binnen den tijdt van twee, ende ten üytter-
ften drit maendeh naer fyii voorfz te huys komfl:, ende
ghedaett tapport, fyne declaratie moeten över leve-
ren. r

XXXI.

Noch fai hy gehoudenzijn de ftucken uyt de GrifHe
van haer Hoogh Mogende die hem onder behwrlijcke
inventarisienderecipiiTèOrdregegeven o&e toegefon-
den moghen werden, onifich daer vante diéneniO't
uytvoeren van iynen laft'eh cofflmiffie, t' fyner weder-
kotnileMèr te Lahdé, nevens ί^η ront verhafcl by in-
treckisghé van devoórfe inventaris enderedpiflebe-
hoorlijck tie'reftitueretì V etidker nevens oock mede in
aenflonts overleveren alle fodanige origitideenandere
ftuckep, als hy gheduj^-énde fyne negotiatie bekomen
fai hébbèn , óm als dan ter'Griffie voorfe gefeponéercte
weïden,··' = .
■■ qn ■

- ■ \ ■"XXXII. -

Eyntlijck fal de gÏemeldè Extraordihtóï Mitófter
püriaüelijck hebben te achietvól^de' Itófoiuiile van
Ùdci'ÌUndinA\l^^yftfiii^héndirttmméjfi0 tegèns hét
neméàvàiiVereèringe,<3iÌFcéil,'Gàvctì
genomen, ten wekken eynde extraö: vtó dèfélVe Re-
iolatiehier navokh:,gieiliierèert.

tl<!'r-;nKr>;i ' . ' ώϋϊί'β·.'· ■ ' icbi.'i!. ^slÌi; ·■

llKGDMtgtgaeictcactüatitfêret)}!^ iSefirtutie.

ExtruBi^yt htt Regifler.

Aldusgedaen<y3degearrefteertter Ver^deritj»„ '
de hooggem : Heeren Staten Generaci den f«»Lv

Afrilftfiiinbcndinvywje^igb,

T©enicftienden SIpiHÌiSgtiefiBftJtftit canBOithflH
bc ^eecen van Ommeren enbe anöecefiare
genöe «©eDeputcecöcn tot
öc faetteit ban
tertolaenibecfelUec Kifolutien banbfn dertirnT
befeji/ met «nbe niffeiws be J^eec Ysbrantfz oSl"
neetbe €)«rao?bftiati3i IBinm.ecbaöb6(ÏnltS:
benöoningSban Sweden, tiabccaöeeiawinKS
[jinbebepoinctenijp betfctjepbcn HaettioHenhanTH
J^eer «efibent Appelboom ainjjaec lioogiijCr

omieUe öonineö aen ftaec ψ. oBefc^Z
ötockholm ben een en dertighften ^latiuanp fcft/ehZ ,
toaerop oebeiibecetttsfiiibe/ isieoetgebonlittibatfe
oemdbe Jgcec
Ysbrantfz (n Sweden geatrlteiit

niftcrii te boen fie^ppen be oöefunbiictfttpbt banteh
IgeogOlKogenbefuftenue ontrent beboojfj BointTn/
boej foo üeel obec eenige ban beg felbenotftnfe
mm

btmeeEt toasi / baec toe geb^upcïienbefoobanfahe reben

eiK f}e(n boojgaenbe iSeibluttenban Oace i^aog^ jfio!

^----- . er IS -ψψ ^vvv ν MMlUICKlUcIS

pebftecen j bantoatinfpeiiebelangfitbe polnaftielX
actöfbeien ban
Eluckiatie obec €ca«aet toi Eibi®
ben eerlèen ^eptemlKC 0. ft. bes giaer? feftieohondw
fes en vijftigh;
foubê^ jjp gebefigneeebe Cjctcaojtónattó
IBiniftec boojnoemt fjebbcnte ber&laien/batbuE
l^oogliJiQogenbegeenfintifi bonnen bertrouliienfn be
boojfj
Elucidati· baet obec nae langDtoüiee bditetai
tien toaiï gfieconbenieect / eenigiie incongruite ofioit--
tcabicten aengetoefen te ^Uenfionneabicrben : oEbotfi
bat be felb« be^ nfet tegendaenbe om ailt bolDutm isfif
Ie te bjebenbaaren/ teomfangen openlngfteöan'toai
ne öoogflgem. ffin i^aieflept foube magfìetto»|l»t[(tt
η tboo^f; (Ccattaetban
Elucidatie totiieterenlKt!
toubinge ban be onbeclfnge b^tentfcgap oBeeiteten te
ionnen teerben / met becfeecbecinelie bat^ ^οββΒ
ISogenbefn be {lanbeUngge baer obec bailenbc/metttt
baet fouben betoonen/ bat fp genegen biacetrp HHajt'
ficpt te gemoet
te &ómen f η aUe 't geene bebontunfeube
toecbenbe cebenenbebiUÖcbgepbt tonfop tttocfnt:
<$nbe foube bfenbolgen^ gp gebefigneecbe €rtcflo;tif-
uaci^nafni ^c boojnoemt ftg metbe ieecen ü^oninei·
Commiffac(fen obec
't geet» bOO}f3 fd/ invette paau
(uliece tonfecentfe moggett raeciteN » blpbenbemftfö^
lectoeienenbetotanbec^ i^p ggement tDelhmtnfBsSt
ban bepbe be contmfienteN gebtfponecct foubt inoegtn
tooiben / öetb0D?f5 itractaetban
ElucidatìeinMIe
Bcatfit enbe toaecbe/ toaec ban bp gem igeéc Ysteanfi:
entegoubenetonferentien benuncfetfenfaube ^ΐκβ
gebaen : «pnbelgcR belanggenbe ben booïfj W^w
be BooöBfigem. iftonfngB / foube bp gBebefisiw^
€jctcao;bfnac<3Ï|Ilfn((tec opgemelte berf^tbecW
gDeben/bat (tace ^oogg|tlog.gecefolbeect$nlee^
meent biacen taan gace jAbe te Slpbentontftitet^mw
bolgecben in be ftcitteebOcbatie benb^ilicaaetM^t
fön »on(ngSI. jaaaieftept opgecetgt/enbê Öeffi'^
besöbebanöoogBfigeemelbefijn
fenteconjunctucebantpenonfeplbaeciiicfiUwno^

beboo?f3®?fef/be toeJtfte^arelloogeiiPi.
Uncepeïie tefiebben op be pofnten ftiec
bat öace iBo. genegen Jön/twiteeecaifjtta^
oingl, aaajepeptii, (ateHtoe&omen aUeï^etBtw®"'
teBtem«itenfiiti0|ij«<e. ï /
(i ®ejwin£tenöaecöat»ft{ectMctg«fpi«wi^
cennop&albefelbe
cenboojgebjecgtii

» 00(6 te fi
be^toeetfefafcben,
ten obec be eengalinge enbë

ftèepiWi ^t»eliBa»ejiottn?et^------ ^

tebecmpben/giftotaecfla. ^ rtsüi.·' ^

If


-ocr page 562-

en OORLOG Vyfe» Veertïghfle Boeck. /43

de vertrouwelijckheyt ende vriendfchap foecken te igii'
leven, foo willen wy, dat onfe Cenviyers^ wanneer fy
.
ergens eenige vreemde fcheepen, van wat Batithet
Jyn mocht!,
ende ili Wat getal, vecle, weynige, ofte
een alleenigh, rencontreren ofte ontmoeten, fy de
felvemet alle vriendelijckheyt bejegenen fullen , en-
de geene oorfaeck geven tot eenige moeyelijckheyt.
Wy fyn oock te vreden indien eenige Oorlochs-Vloot
fulcx op haer behoorlijck is eyflcliende, dat fy dan
onfe volmacht mogen toonen, ende oock fpecificeren,
wat voor fcheepen onder haer Cctmo) of
ijcerti eygent-
lijck gehooren ?maer voor de rell fullen fy met alle
gevoelicheyt foecken af te keeren allei hande
inquiji-
tit
ende onderfoeckinge, foo wel van haer eygen als
onderhoorighe Coopvaerdy fcheepen, pogende dat
dewyl fy tot voorkominge van alle bedroch metghe-
ftuyrt zijnde, men oock op haer iülcx mach vertrou-
wen, ende ly haren 0«rj fonder belet ofte ophou-
dinghe met haer toevertroude Coopvaerders voort-
fetten mogen.

6 Op dat de mdigbe οηΐζφβιη tot onderhoudinge vaiï
alfulcke Oorlochfcheepen mochten foo wel fonder on-
fe ende des Rij ex koften 5 als oock fonderlijcke be-
fwaernilTe dergeenër die hen van de voorfchreveCw;-
vcytrs willen bedienen gevonden werden ; hebben wj
goetgevonden daertoete deterraineeren eenige ge-
wifle Onw; «Wiw, als Mi»per«nro van de waren, ende
van eick ballaft fchip
tm vierdt paert van een Rijcx-
daelders op elcke lait , de wclcke voorichreve
fcriniit'
gin richtich fullen moeten werden uytgetelt, voor en-
de al eerde fcltóepen onder de befcherhiinge werden
aengenomen, ende boven noch buyten dat fullen fy
niet belaft mogen werden.

Wy verfoecken derhalven hier mede vriendelijck en
behoorlijck aen de Opgemelde ftrydende refpedive
Coningen ende Refublijcke, als oock aen alle andere vrien-
den ende Bontgenooten, dat dewylewyhier door Ib
veeleenighfintsdoenlijck, allerhande bédrogh enon-
derfluypinge die üyt dc vrye
Zeevant onfer onderfaten in
't geringft mogen llaen te beduchten foeken voor te ko-
men. Wy oock hier door niet anders iyn foeckende als
het geene ons in alle natuyrlijcifi bHUckfjiyt ende reden toe
ftaen.fy dan daert^ens foo veel ernftigeren abfolutei"
beveelen aen haer Officieren ende bediende te lande en
te water, oock aen alle fodaenige
Caepm die met haer
Commif/it vaeren ofte anders onder haer gehoprfa^mheys
ftaen willen mede delen, op datfe gefamt ende ibnder-
lijdk onfe oorlochfchepen ende onderhebbende gevolg,
niet anders trafteren als behooreh fai, naeyfch van dc
vrienfchap die wy van eUkjtmiyn vermoedende, en oock
■gereet in diergelijCke occafien tegens haer weder te be-
toonen. Daer beneffens gebit:den en bevelen wy aen alle
die gene die onder onfe ghehoorfaemheyt forteren, en
van onfentwegen te doen ende te laten hebben, inlon-
. derheyt de Admiralen, Capiteynen en andere Scheeps-
- I Officierenvan onfe Cont^ijiiri, oock alle Negotianten en
Schippers, die defe onfe genadige voorforge ten beften
dencken te genieten, als oock aen alle anderen, diede-
feneenigfintsaengaet, datfe haer voor en

frftràcryenvfù Wachten, en tot eghene nadere billicke
oorfaecke geven, maer defe onfe g/mdigeordonnnntux^
eenemael naleven, foo lief haer is onic Kiningblijcliiiu'

railepoorten, ende CfrnjiciifMn van des Coopmans goe-; digfiaiieontgaen,

«ren genauw fullen onderfocht worden. 1 Tot meerder feeekerheyt is defen met onfen Konirig-

, Ì In fulcker voegen nu vergadert wefende ende te ' lijcke Segel en ondertcyckeninge van onfc hooge gcér-

làl

Admirael

Magnus Gabriel de Sa-
des Rijx Swed;
Cancellier.

GafiavusSn
des Rijcx
Swed: Schat
meeiler

i 'niuicKer voegen nu vergadert wefende ende te lijcke Segel en ondertcyc
'»MenceneC/ii,t uytmaeckendej moghen foodaenighe de, lieve en beminde Vrouwe T^oeder, mitfgadèrsde
^opvaerders onder'tvoorfchreve Convoy hare Reyfe andere onfe en onfes
KijCxVim miojdtrsen Regeringhe
"adeyoorgefette plaetfen voortfetten : endealfooder bevefticht. Datum
SttMolmden festa twintigfli»Apri
pen hillicke oorfac cke van achterdocht overich wefén /éflienbendert fes en v^igb.
«n.nadatdefchependoorhet C/wfli/tuffchen F^anii-j Hedewicb Ïltenora{S.S,)

^'S'^oe ^'/Wf gekomen iijn, foo willen wy dat

"^"ochfchepen niet verders gaen fullen; Thttt-Brdt ·

frh* ^'^■■''atfy deCoopvaerders,in manierealsvoor-, Grasftot Wetiftghburg ëüflafónoStientcg
S^® «oof de Canati in feeekerheyt ghebracht heb- ; des Rijx Sweden Drot, des Rijcx Sweden

lullen trachten nae Xenw-CrsOTi fpoedich weder .. .

„jM^^^'^^ffcfoo eenige anderefchepen 7ijn,dicdei Curtius Ut.LemvJtn
li/! · " κ'ί-Ζίί de felve by Refi>uwinSre-\ Ηλ»;,» van wegen

«mcebin meenben booifcecftic Convoy placcact te
«1 hflMiicnteoenB^iiiCitccen cnöe opbienaljeBöec fcDe-

Sme Konincklycke Majefleyts Tlaccaet aen-
aaende het Oprechten 'van Convoyen by
l,ants-Croone,gegeven tot
Stockholm den
fesen twintichlteno^n/ fefthien hon-
dercvijfenlèflich.

WyCrt«?door de Genade Godtsder SvietJeti Got-
teD,ende Wenden Coning ende Erf-Vorll,Groot
Verft
in Finlandt, &c. Doen te weten, terwyl
wv licht bedencken konnen hoedanich, vermits de tc-
ccnwoordige troubleufe tijden endede opgheftaene
lupture tuflchen den Coningh van Groot
Brittanriitn
Gi«irrtc/der Vereenichde Nederlanden
en daer onder fortcrendeRijcken ende ProVintien, de
Zeevaert ftaet ghefchapen, om alLrhande dwangh ,
belet ende ghcvaer onderworpen te worden, het welc-
ke
weigroote fchade ende onghclegentheden in alle
endeydereens infyncNceringnecnde handeldienvol-
geftsoock niet anders sis tnenichte van klachten ende
grooteonwille mochten komen teveroorfaecken,en-
de voor tebrenghen ; Soo itt : dat wy naer de billick-
heydt, tydelijck willende bedacht wefen op alfulcke
jniddelen ende wegen, waer door foodanige incon-
tenientien van Ons ende onfc ghetrouwe Ondcrfaetcn
a/ghekeert mogen werden, ende de bevorderinge cti
debeveylingevan de Coiiimercie op alle moghclijckc
maniere voor hacrverfeeckert, voor noodich bevon-
den hebben, tot voorkominge van allerhande achter-
docht, als ofmen onder den naem van VrpZei-vaert
yetsvande vyandtlijckefcheepen ende goedheren, der
gtmelde Rycken en Provinciën fochten te bewaeren
tnverfteecken, ende tot verfeeckeringe onfergetrou-
vtOniedieten rechtnmtigbenhanJei tegensde bedwang
ende violentie van iCn^en ende Zu-Ravtrs eenigheOor-
lochfcheepen te laeten uytruftenende equiperen, on-
derwekker Convoye ende
Efeorte de Koopvaerders
mogen paflèren ende repaflèren, ende voor alle gewelt
enle iluytinge in hare rechte reyfen befchermt worden,
hebbende wyoock tot dien cynde defe ordonnantie
laten vervatten, ende tot behoorlijcke naerichtinghe
dergeenendiehetaengaet, alsmeede tot ghenau^'C
obrerTantie van alle die ons met ghehoorfaemhcyten-
detrouweverbondefyn gepubliceert.

i«f/ffijcit 3 Onfe oorlochfcheepen, foo veel der fel-
ierwytothet Convoy nae noodruft ordonneren, fui
lenmetden eerllen alsdoenlijck, haernac
ó'Onfttid
vervoegen, om tegens den eerfttn Juny by Lants-Creon
tefetten, en de Coopvaerders die haer Convoy begeren
inhetuytgaennaerdeffif/e»-in feeekerheyt tegeleyden.

1 boo wanneer cenich Coopvaetdyfchipfich aen-
geeft om geconvoyeerde te worden, falderjal voo-
rensdathet onder debcfcherminghe van de voorfz onfe
Convoyers ehenomen werdt, nauwe achtinghe ghe-
nonien weiden opde richticheyt des felft. Tot wek-
ken eynde by den Admirael of den geenen die het
Op^er-Commande vande Convoyers voeren fai, de

Y'P ^^ wacliten ende als voren iti fekerhey t brengen, des Rijcx Marchal
oock dat wy met niemant andere als in goc,

Ss

-ocr page 563-

568 SAK EN van STA ET

X ^ ·' ttecfcftetibe ten ban aenf)aling/oot& opgou-
-.-^btnsOsùecJgWeetitfctieftfjepen tnacen meefi ban

nenteneuc. ^enfevcnden jusap tee l^ccgabe^
«A»ietfi cineö nocBiitaelS boo?tö(jcbaacöt be lEtfftbe ban
fcDcfu Oen ^onfngljban SwedenüooigOemelt/ mttfgabecjS
bejUaemocie ban be leec
Appelboom ^jetraojbinaciii
Envoyé ban ftootUflemelte iSoningt) ben vier cn twin-
tighilen
«jjjtl Doi)?noemt aen Dare l^o. llSog. oöep?e»
fenceett/bepbetenbcccnbe/ tencpnbcbatbe Stneetfc
fc^iepcn tn be Ijabenen bcfec Eanben al noclj (ngcgouben
toi'cbenbe/omflaaOcn mocljtcn toitben enbe ain be
fcttie 0epecmtcteect / om biebecom te mogtjen bect(:ec:
{tenjtoaecop fiï goebtgijebonben te tonfentecenfn't
boo?f5 betfoech / enbe toecbt bienbolgöensi aen be boo?'
noembe
Swectfche fc{)rpen gepctmitteect/om met ()aec
cpgen ^toectii'balcli enbe bailaftfcgeep^ uut te mogen
loopen/ ent^^^tcact benbcfef)ace]go. flSo.ccralutfe
oefonben aen alle be €ollegien tèe JUbmtcalttept ιηάφ
eabecjSacnbef^eetenOace Ι|ο.|19οα. iScWputeccben
in
Texel enbe Zcelanc cefpccttüe/ alioocö aen bc ΪΙβΓί'
bent
Heins, gelpch meöe boo? ben 9i(jcnt de Heyde aen
ijegOemelbelgeec
Appelboom becljanttepc&t/ om te
llectfien tot bec felbec natecOtinge / enbe fultje
en baec'tDeBoojbe.

©en Igcec Appelboom felaeaftbe ben demenden
Jiaap/Oocfect&eci^bjsebtfcft jSdjlppec/ ggenaemt
lan lanfe banGotcenbergh, fpn fc
&ip genaemt S. Ma-
««ïSi ria
op ben dertienden aip^tl 0. ft. Ufllebert ban dito
cevK· Gottenbergh j^nbe afgljebacBii met fijne labtnge ban
Yfer, DceienenbetoatPcckenTecr, omìietfelbeti
I>jcngennaRouan{n©iancBEi)c&/ bolgenssbe toaec-
Depten allebe Betoöfen inft8eepi(l)ooibt bebonben/
ben boojf5 iScftfppec besi anbere» baegflsf b?ocg8 / foo
alii Épnocij nautoetücr
tien mplen ban lanbt uiajj / gc'
i:encontcecct(sfgebJD?benbaneen ^eeutojS Commffj
ffebaecbec
/gÓenaemtCorneiisRoboi, bfeben felben
;Stft<ppec en fcli'p / niet alleen toetDgftenomen / maec
het ^ootfbolch baee ban biieebelqtb enbe onmenfcHe-
Ijjft gctcacteert fteeft/met be Cajupt jongen boo? bjant
benbe klonten tüffcöen
be bingcten / en booj ftoace
pen onbec be boeten/geljjcft i)et bp ben felbe notB iö blp^
fienbe / en banbe ^^otfgefellen boo^bluangl) enbe gge«

ftoom

iilatetc

oVttctn

tot
bwft·

Wpben/mibtsificlitegulecenbenae beninjioubt h^»
Oaec iBog. ©lattaet op be Commercie enbe

blgatlc banbcl^eutralennaebeftacbenenbanEm ^

landt, geemaneew ben negentienden iEaettleftS!/
enbe bat bebe-eebigbeCetttflfatien bpDaec / acnhS
re 31 iigefetenen fcljepen ban alle beibete cecoectBc fn,,
be beb?pben : anbccfintiiobec al In beboojfi S
^tcben / Ijabbenletanbetsi fionnenbecnemenZi
gljenecaele inclinatie boo? ben toelftant ban ben «Z
bec ©ereenigljbe J^ebetlanben / enbe een fiettS
toenfcö bat be gctefenconeenigDben fpoebtgniftchrj
een goebe enbe bjeebige uptbomflc getecmineer: mni
ten tbecben. l^p bjtecbt öetigftt bat toi Lubed Ζ
fcBeepenban(©ü?logfje boojbeJlroon Sweedenàfn,
gÖebouttoierben / langlj hondertacht endertighi
veertigh enbe Itopt fes en dertigh à acht en deni<'h boet/
enbe bat in Sweeden
'i equiperen aen gliefteit fwöf
ban twaelf ftOepen/ «nbe in Dennemarckenbau thien
om öaecmebe te protegeren be Commercie ban haerc
©irter^^n/ entetonfecbetenbe b|pe j^aWganeop

l^aec bat ben ï^eet Ysbrants eenfge bagen iiciig in't fJS
begroeten ban be^eeren aentoefenbe Sijtï ïïaDtn / eS
Eeben banbe laonlngOlijfite Kegeringlje
/ ettbe ίρίκ te
felbe ten cefpect ban tjaec l|oogti |©og. met alle cfWil· f"
tept ontOaelt enbebeiegöent toae getoeefl /enöe Uetfijti
Öimingljl. iKajeflepi belieft öabbe tot CommiflTerifn
ijtm toete boegljenbe i^eeren
Flemming iS0Cï-toti/
Lagherfek
©i)!ï-^ieftbent fn Ijei Commercy Colle,
gie , Cojet
Cancelirte Saebt enbe AflTeflbr tu
bOO^jf; Commercy Collegie , Ehrenft^n i$ettitarig
ban ;$tatin/ enbe Hirchenfteyn J^of-KaebtentK^i.-
cretaci!$ banbe l^cintngtnnejii^oebci; ; geeft Igp bie
bboimibbagljgelegentljeptgeDabtmet befeloe beecc<
fleCanfetentie te Oouben / enbe ftaer inacdtecbol'
ge ben f nl
^OUbt ban 't negende, tiende, elfde, twaelfde,
dertiende, veertiende, vyftiende
enbe twintighfteM'
iÖc6elbanföiie^nflcu«tere gemoetteboercnbe bpo Ê
teme p^ocebupren / öoftile aggjefften / enbe opcnDatcii
<©o?Iogöban bc€ngelfil&cte3e«ïf ben^aftbanftaec
IKog.enbe be^Inglj-fetenen"becJöereeniffbejlci
beclanbenonbetnomen / Dooïöet lnfo?poKten enbe
lóecDnemen ban Xanben/ ^teben / Cafielenrnbe fo;

toelbtbalfcl)e?ictenenbebepofitie»/ biefp nietgijele
fen nocf) gel)ao?t ftaöbe / te bosn teecfienen ; op gc; i ten/ aenijouüen/ betoberen / opbjengen etibi totififquci
bol^tig/batyp i^jboib^^natStiüvieriafi
Peck, en rea/aocbbebecttencnbelnbenerantfci^teteitbaniN'

tonne Teer, enbe Derfcljepbe ftaven Yfer upt t)et fcfiip "
fieeft gl)e(lolen / en ben ^clgippec a( fpne panieren ont-
toïlblgftt / en Qeeft 0em fooboojtsi to«
Enckhuyfen op»
ceb?art)t/ban toaec Dp Hem appacemelflcl» na
Zeelant
foubetoecliflepenj'tujcltftöpfepbe/ tejgn ontO?i(tc-
I0c6 enbe ffiatbatifct)ei»?eetï)eben enbe to?ten / bfe tuf-
fcgenj^atienenlSatfenfttare becbitteringe btclnec-
Iien / en onbjienbelütbe en quaoe tonfequentien na fir g
foube treeften / dcübenbe met alle tetl)t enbe rebelgth-
Bcpt / 50rtöc oocfi onberbjaegelijch boo? fün Soninglöl.
]ll^aie(tepttnbe^felfj$^iigcretenc»enbe (©nbec&enen/
betfoecHenbe reparatie. iBaec biat tea|ï ^ be «i^ojlog
feonbeanbetjSnlettooiben gfieboert/ belSagebupren
moeflen be ongOemaclicn mebe geboelen. (iSnbe 't teajei
j^Ïbeeben ongelegen bacromteto^fie te gljebjnpcfien/
min / een ©oilog aen re bangen.
^en
veertienden JjlSaptoaÌbe i^eec Ysbranti tot

Lttbeck^ beücgeerlngl) ahaec gabbe l)em boo? tlibee
CJe^icpUiecrtien feet bdeefbeUjcft boen groeten ί
gv'eftbicgcleijentgept Qemefnageert (gljelpcfimebein
elielgrbc occafte met be ^eecen Ctebeputeerben ban be
iStebeii
Bremen enbe Hambargh gabbe gepjaitifetrt )
otti in be biftonrfpn ober opgccefene bectoöbecinge tufi
fcgen ben ïSoninglj ban
Engelant en ftaecl^oog jEog.
te pjederrn Det geenc ijem öp get tweede enbe
derde attöcNclen ban fijne gjnflcuctie toasaenbebolen:
TDan geeft niet anbersÌ bannen bernemzn a^ bat fp
bermeenben 6p be j®:uttaUtepbt gacc reecbeningg
beft te binben / etibe ongeraben oojbeelben ficg tuffcgen
tlueematgtige^tatehte fleecben/ ofte f^artgpe te
giefen/ bcrtroii%Denbebatfpnaget oberfenbenbanbe
tiÈLyftegacecfcgcfflén/
BpEngelandt fw toel aljibp
der Mog. fti Dair$traftau««ngti;turl«ei;tfiHiben

WVJ^V^V·» ^weww WWW W··^ W I «-ff*»»»·* *»·»·

loge enbe Öoopbaerbpfcgepen/ begoeieoiEdettiterc·

delijcke aenbiedinge bp góec 1^0. JTOog. getiacntOt ÌK»

ftoubenilTeban be ]^;ebe / enbe boo;Aomiii# beii
be ögebiepggöe eïtcemit^ten/ be fgebaetipt oj"
gelegentlNbenenbeftgabelgtbeglie^olgen / teMne

UPt be b00?f5 vyolente en onrechtmatighchoftiliteytca

teberbjacgtenllonben / niet alleen boo? ben
banbe J^erteniggbe ^eberlanben / maetootRbno;

allei®tatenbyde Commerciegheinterefléert, ent»

onber be felüe parti culierlöch be ïiöigen enöeiflW""
ban fijn ftoninggl. iKa jefiept boo? eene
totale IH}^
enbe rupe van Commercie , be betommerlDt»™
enbe bubieufenuptnagg ban bei^ojlogg / inoltre
geer iBog ggebeflitueert tongaer
enbe mebe ggeintereffeecben / egcnoobtfeew w®
5ön ben lafl enbe
hafardt ban be felbe alleen ffJiieiKn .
€nbe epnbelgtS Bp get betfoecB / bat gct fö» w'""?:,
iKajeflept goebe ggeliefte wotgte toef'« jj®,
bctoeginge ban fijn
eygenintereffe, aw if'
tie
banbe Itlliantiefip fijn |Eaieflcpiop0ftctltl)t/f«w
pactfculfetlÖf& Mpt itraclii ban get
tweede oo^b'
bang.t «rartaet^anben ^aere fefthienhondcrtvw'
tighfiggabfolutclöcö totgamgabinge batiMf ;
liog. goebe factöe te beriiiaren / enbe be feiwm"»
leenlijfÏ met fönen
^«yfen raedt, maer mctöe Κ
ban fijne itöchenenbe Eanbcn Htacgteljjdi tejnw
ren tegenbe «ööiagelfcge/
tot bat be Commane »
55abigatiein bùoriefK bipgeptgerfielt/iow^
Ilo. moa. beogilebencfcgabencnbiberotiflW^

(^entίrtΐιollc«getφareect foubenjön.


-ocr page 564-

j,Éi)tic achfte attöcBil »>3» tboo?fcö.ielie iCcactaet/

arti De altans gedeclareerde vyanden Uan bcfetl^tiaet/

■ Za toiüoct oïDaen / nocyte upttooec toijjöelaten
η mefite WEcDen / ïjantieijsijoeftmin 'ttiooigenoenibe
fèfde artijcfeel göefpctificeect / cnöe paniculteclücft

wan ceenderhande fcheeps maceriaelen, g^e atlttDOO^t

ωη ÌK i)00?ii0eniDc l^eccen öonmcfelijcBe Commiffai
„1. tifen betloiit pjincipaljjch tn bEtupotneöc bon fjjn
a- |©aiefleptsi leettoefen obec be opgcrefen

^föct^anDeti tufftfjen ben ïSotrtngti ban Engekndc
fnjeljacir^ciocl) üBog. cnbeoücc öeejctcetnitEpten bc
tóelcfieöaöelijchiïuptbe bejegeningen ban bepbetsptiï
2eemacl)ten te bcctoacöten flonben/ meteen iitw
inc6etói;nfrt)öatDefelbemeteebömbe in ben begöinne
bongcHomeu lionnentoojbcn/ f)oe cec fao liebec boio?
cfii cquitabcl accommoöcment gcaffopieect mocftten
Men/ enbepaciicultcdijcf} batbebebopienbanbje^
eenfi)iie ÖoningOUjc&e JHÖajeficpt ban ©?anc6cöcfe
üacctoeacnöetoent kuecbenbe/ eengoct fuccesi τηϋφ
icnsctoinncn/ ^nbe bat öaec <!iDele fon becfoccö ban
ifliflcntie cnöe interdidie ban uptboec ban boo?gfie=
wccDeïÖüïcn benJaoninghfoubc boo?ö?agen/ enfön
iBajcfltptüi intentie f(cm i^cec Ysbrants inbe nacpe
conficciiticcommuniceccti.

ijaiin

Ιϋή·

ina

|ι«·
itoiiit

^cbcctijsbcnvijfen twintigften ^unp itietbe JJee»
tm ComniifTarifentoebecin conferentie gfietoeefi/
baecbanijp/ om niet alle p;elis:]C te3ön/ alleenplj)t6
lÖEtfublianttedftcabbifeetbe/ {jce bat ben JgeecFlcm-
minghQcecclleban be %ecen Commiffacifen tio;te«
igcli ijct gljepaffeerbe inbe boojige conferentie ggece^
capitulcect/ betfjbenbanbetegcrtngftê ban Coningö
Guikvus enùc be Coninginne Chriftina gecememoi
Smtt/ 'tgcpafTeecbeonbec bt tegecinge ban Coningfj
bHt
.CarolusGuftavusaenfi)ncpgen ftenniiTe gelielt/ enbe
^tpgentlOtb betupcöt ijaöDe föne Coningljjthe iBaie-
k'sj^lltpiiSbccommccnifTeenbe Icetboefen onbec ben tegöcn-
« tood^biaen <0o?iot{) tuffcfjen ben Soningli ban
Enghe- '
landtenbEt
)aceIgooc0|Bog. ijabbe felbe becbec gbe-
fiptbatfijtiiBatefiept toel confibeteïenbe/batfapcon=
timiatle/ ban bc felbe ben fianbel enbe ^cebam van
ilieNa:ien
,cnöc öpQebolgè ooc&ban(ïjn<©nbertanen/
ontKrlsojpen fonbe fjjn allecQanbe obeclad enbel)e>=
ftoaecniffcit/ gelijcbalbeceptstaengebaen toajS aeneen
banGottenborch,boo?ecn Caper in ^ee genomen/
fiiiiÉ met miftjatibelinglje oan tjet fcficepi-bolcft in
wciaitl!tijpoebiac|)t/ bat biccgijclöcltcoberlali Dage-
ujrnocfjtttecctc betbiacgtentlonben/ uptb^acgten-
«ingöcboioöeiianljaetlioocö iBogBcnbe ^lactae^
^ipbcnfcjjipbaert ban J^euttaien geemaneect/ bp
«bjfiche ijaecl^oogft naogenöeober contrabande ert=
Mtobobcnc3©accn taetbenbe alle Bet gcene fijne Si)c
wienöe lanben uptgaben/ enbe toaerinne bp gfies
®;iflcb£ geiitele Commetcie ban fgn ontjecbaninbe»
itont/omtoiicbebegeticcle
veffperringe boo^tcBo»

en omtebecöoében bat iwoi geoecfjanbe finif-
tre tosvallendeoude wonden
behJilCfti nocftllietten
''oiientocgcijecit enoe genefcn bjafcn/ niet toebecom
Wjacl)t motötentoecben/ förte€ottinglilc6eiBai
wPt eoJbcciüeuietbceuaemicoft uoobigDet tetoefen
7''«opctt8.ienbanccn gueteo bonbicfj Reglement
^eMinne, toacctnöaec^ooBö IKogenbe metben
^OmngdbanVranckrijck enbe Spabgnien, biccg&c-
y ifcattfltcn gtjeflooienljebüenbe/ metceben gcetì
^ycuittpt honben itìaetfien jbaet ftp bi^egenbe nabe-
i!cec Yibrant^ fnbeboocigc toiifecenticnbeï-
[Jfff. uebbcnbeintcrdiaie banaptbocc banüe bob?.
WbC contrabandewaren,baéctn tonfÌJimÌté tatltie
WSeroEcbcfiaec ÊooaniEoa. ©latcaten meebein

■>„<- —Μ>·>ι^ι, CIIUC lUtl-milllUUli .WniMl-UW^··. w^v

ffi'jl fp ^toeêtfcfti €omtnifratt<f«i
Rl^®"» be^ect Ysbrantstigfiétitoet te bcrecen
«L: "i^rcrjiebe fcöeépitïiatcictaleit nocö
uythaer,
^en namre contrcbande
of betÖOtiette gOeÖCtetl Wat
«MfM ooüö foobaniöue gemaecht tn^conbentfe cf
K·^" ban ben Saté
veertich , batHet ölaet toa^
'ncic Tegj^jjijjjj Cabelen,PIancken, Maften

anbcte fcöeepjibeöwften ben öfe natuert/ cn»

be niet alleen teil (©o?IocB ofte tot Hpttuftiiig^ tan
<©o?lociifc0eepcnbten(iicl)/ macroocfttot flUetijanbe
foo?tc banfcftecpen/ enbeanberii/ noobitlj toaetcn ;
batinfletfefde ^rtijcfiel ban Ijet ®iac tact uan ben
fjatevecrtich een
ftecificque opftellinge toa«( ban alle
be goebecen btebe aöealUcccbe boo?
comrabandcof bec-
bobetoarengijeceeciientbJtlDen Hebben / enbe Dat àllc
Ijet geene bupten be boo?fcl)jcbe opflclttnaiie gBcbonben
toiertgeDoubennioftböo?bèn/ gelate» te fön m
volko-
men vryheyt,
om baec mcbetemogen Jjanbclenenbe
Commercie brpben naer bjclgeballcn / gljelijcfe oocb
öetbolgenbe
fevende 3i?tÖificl Bet fclbe in terminin
mei'beb|atDteiepnilijc& batbebjpljeptin't boojfCBje-
be
levende 3fi?t0c6el geHipuleect om met anbece »10
verbodene Waren temogen trafiiqiieccn met be bp-
anben ban be <©eaUieerbcn / in Ijaer cegatbt ftec
inutie enbe illufoir foubejijn/ ingeballemcnliobenbe
<iDoeDercn in'tfefdeaictijchcl gefpccificecct/ be boo?-
fcl)?ebe
Scheeps-maceriaien enbe alfoo göenoefBfacm
allesstoaec meebe albaec l^cptie gticbjeben toiecbe/
honbe onbec ftet becbot comp?et)enbeccn, i^e l^ecc
Ysbrantfz geeft macc een fio?te rcplötque / op ïjet boo?f5
rerdegebebuceccbe/ berber oftefecfit/ batljetliacc^.
H^og. aengenaem foiibefp te hernemen bat fi)n
ningliJcfeejnaajcflept geboclitb toasiobct bebertopbc-
ringöe tuffcBenben Conittg ban
Engelant enbe öaere
l^oocDlKog. booigeballen/ enbe ecUenbe {jet
inceref-
febat fönllgaie^eptsi «©nberbanen tnliare Commer-
cie baerbp öabben/ toaerboo? fp ftooptc bat (ï)nCo-
ninglgcbe ji^ajefiept biejïte cerbec bebiogenfoube bmi'-
ben/ omingebolgeenbe uptfiracBt ban be alliantie
nebens ijaer IgoocJ) HSog. be goebe enbe (hrcfee ftanbt
baer aen te {louben / bat be
ondernomene violentie en-
be
turbe inbe Commercie getoeert enbe pjompteljjclt
gecepaceettmo£|)tentoerbcn j batljctongclijcb 'tlöelt6
aeneenfcöipban
Gottenborch beo? een jSeberlanbiiS
CommiffiebaccDeraengebaenfoubefijn ijtm onbefeent
toai/ enbebaerom geen(ötiffactiebaer opeonbegBe-
ben / maer bat fijn i^oningluciie H^a jeflept berfeccbert
&onbe50n batf)aer ^oocljiiog. al booren te refolbc'·
ren/ tot Bet berleenen ban CommifT^tctt/ fojgbnl-
blcBtoatingëtoeefl/ om böo?
goede orA-es enbe regle-
menten
booste Ëomen/bat baer boo?bc (@eaUieeroeit/
enbe alle
Neutralen gceneoberlaft of befbjacrnlsi tosi
geboegt fotibe toerben/ enbe bat fjjn l^ate^cpt vol^
komene fatisfadtie biefaengaenbe te bÈttoacBten Babbe/
ingeballe be boo2fcö?ebe Cofnmifliebaerber bebonben
foube bierben beboozftB^sbe ojbjcüi gcnegligecrt te Beb^
ben/ bat BPl^cfc
Ysbrants be p?opofltie ban Bet fop
metin ban een
Reglement de Marine met Bi^
Baer Cb. aengacnbe be
ingredicnten ban Bet fdbc
ibilben ooo?b;agen/ aen Baer (^oocB HSogenbe foubc
laten geiangen/ enbe ber felber o?bic afbJacBten/ Boe
tod anbcrfint^ oojbeelbe bat booj be nabigatie batt
bie
^atie/ ficBgoubctnerenbenaeBet gemelbe (€ceie=>
tact banben^areveertich enbe boojgeroerbe frtaci
taten ban Baer ^ooca HBogenbe
voicomene fecuri-
tëyt
toa0 ielltegatbe ban be ^eberlantfcBe Φο^Ιοίβ-'
ftBepen enbe Commeffiebaerbtr^i t®an Wat aen·*
ging be bifftcultept bp Baer Cbele gBcmobeert obec
be
Scheieps-Materiaelen, bat be felbe foo bJel ais be
fcfieepen/ aW geBoorenbe tot ber felber conflructfe
enbe uptrufHngBe/ allefints boo? berboobene 3®arett
toierbcnenue gBeBouben molicn toojbcn/ ober't bec-
bot ban tocboec ban fcBecpen gBecompjcBcnbcect/
bat oocft be felbe boben bien berllaen mocfle b:io;bni
begrepen te
fïjnonberBit Generaci verbot enbe geatlc-

geerbefefdÈcttachfteartBcBelbanBet (€rattaet ban
bf tl Siate
veertich, infliucrenbe ban geene toebocr te
njogen boen ofte uptbaert toelaten «//ar«w rtrüiu hi-

licitrumii»t\^uMcumqui ai itllttmtiici^iiria f«nt, aengcfictt

itibeneo^locD tebiater niet nobiger boajï aljt'rgeett
tdtaenboiilb enbeuptruftingB^ ban fcBeepen bienbe.-
Cnbelae|Ielüc6teataengingBBet geallegeerbe
Gnef
böoj Baer Commercie/ bat Β« fclbe Baeft gereme-
bieertfeonbetoojben boo; een
prompte refolutie ban
fÖniBaieflept omBaec ^o. HSog. upt firacfite ban
Bet
tweede arigc&el ban be gemelte alliantie ban ben
tare
vecrtich met alte macBt tefcoaterenbetelanbe
Zj 3

OORLOG. Vijf en Veertighfle Boetk. 545


-ocr page 565-

SAK EN van ST AET

540

i66< bpiefjEijtugêtt/ 'tladcBeBctcettigHieniieiipebfemfle
_ miöUel toaö om alle Ijintìec m öeletfel in öe Commcccie
p?omptelijc& ts Doen «nvecn.

φί ^secen ïlijmii.jDIöche CammifTacifm {lebben
inöaceantlBooKop 'röeeneöoojfcDiebcüp fjace fuftes
nueaspicf'Ü^" ettöcop't fojmece» ban een Regie-
mént de Minne
jeinfiflccct/ om »00? tc fjomcn alle ons
lujiw/ DetoelcbeaniJecfiiu.ci tuffcljen bepDsbe ^attc
fouöe fionnen ontflaen
/ en paflanc te fienne aöelJtnöe /
DatpeDtj^HlecgD^lijOiiu Ijdcc ionaOfl^ (€catiaet mee
«Enadanöt geconlienieect toass / oo?tieelcnbe / bat / be^
ΟβΙϋεη De
befwaerniffeten ccjjacbe ban be boo2fclj?ebe
Schecpsriutsrialenbpfjacc 0O?alleoOccct Ijeteicmpel
toan öet genomen <J3attenbo?fe ftölp botcerbe / bat in be
©latcaten banfiaec J^oooUIBog. ocenoöenoeslifanie '
feiutitept reftbeerbe/ enbatbaerotttmenaebctbaecin
betfien mo(le toojben / en bat oùch ijjn iBaicficpt 't fel»
be toel boo?ficn ftebbenbe / becbacDt toai o(ie*»ce(i om
boo?een Convoy ban fijn <0o?loO0 fcfjccpcnmeerbcc
feecfterfiept te becfojoflen / bolfleniï feechec placcaet tot
ïjten epnbe
in lefïleben aöecmancert / Daec <!Ebeie
een bc^ecc
Ysbrantfzbacc toonenbece.n Transketin
agibeclanbt getnaeclu/ ftlaeaöben obet be Malitien
banbeu(3i:tan(lateiic/betoelt&eom be ooebeliuentie
ban fijn lEaieliept
in fupitie tc b?cngl)En enbe berbacljt
temaec&en/ cenaöeiKele fin
gepervcrteert, cnbc tn
pIaetfcbatbpf)ctbóo?rtocmö£ placcaci al)io?bonnec«
bJietbC bat een genauwc, bat ist / cxade dnderfoeckin-
ge, &c,
foube gefcDiefcen ptrfdiamm diviftoms oödielbt
habbe / öat geen nauta oubtcfoetb gljcbacn foiibe too?i
oen ; be l^eec Ysbrantfz Ijeeft baei: op geanttDoojt / bat
Set tic()telücii bp maquement ban benntffe ban be
!^oogl3bnptfc(je®ale0cfft)ictfionbe toefen/ enbebaec
op otcafie boülenbe nemen om obec t)ct gt)cmelte pat«
caet in bifcoutfe te Bomen / totecbe baec ban boo? onbe?
re bebatten gljebfbectcect / enbe oljenootfacciit {)ct felbe
tot nabcc geiegentfjept tipt te (lellen/ boei) {jabbc noobig
OgcacDt upt be confetentie niet te fcijepben/ fonbec aU
boocensiindantiete boen om te tjebbenbejiConincEisi
pofit ive verkiaringe op fijne pjopofitte / I)et gficene upt
tien name ban Ijaec ^o. lEog. berfocöt ijabbe / tenbci
renbeombanfyniBajefieptteoptieren
heteSêd ban
besmilantien.

^e ^eecen €oning{)lÖc(ie Commiffacifen Dabben
Jjcm baec op te gBcmoete gljeboect / bat be óngfjeitojjfi
feit betou|l foube 3ijn / bat ben i^oningl^ nu een oD^rup*
luentijbt Ijechjaecbtjï boo? ben J|cec
Appelboom bp
ïjaet ^0000 iBogenbc Oabbc boen becbolgen betfifjep»
be importante pointen / fonbcc bat tot noc{) toe eeniglje
beminftcfatisfadicbaecopbefiomen {jabben / cnbc
batfön iBajcftept felfjiinbe betoufle^ne
refponfive
aen öaec Haogfj iKog. toeberotn inftanttc baec op gc-
öaen/enbe föne intentie bcrhlacttljcbbenbe/ bertrou»
be bat
Bp ^eec Ysbrantfz boHtomentlijtH gliclafl foube
ftjnalboocen f]et gebcficeert tontentementbaecopte
Ceben. 3Bae«: op bp öem gijefepbt ist bat {jet aen ftaec
^0. JHSog. niet gDcmanteect Dabbe / bat in een Confe»
centiemet (jaec CommilTiehte Ijoubertaen belgeer
Appelboom niet lua0 bejegfjent aliS 'c gljcene beceeben
enoebillicltOcptlionbe berepfclj^n/bat bie taecDalnocg
open (lont / enbe aen fijn €bele nopt g{)etaepgett foube
toccbcn/bat ijaecfóo. jKoa. in beboo?fcB?ebemi(Tibe
ban fijn naajeflcpt befcDulbitlnluiecben bangebupti^
ce
contraventien tegenjï be (Ccactaten/ baec be felbe fig
geenfint^i beminde betaufl en taacen/ batonbecbe
boo?f3 pointen eenige bp
Transadic afgebaen enbe on»
bete ban bie nature toacen/ batfefiaec ^oogi) jlEog.
met reden niet gcbercpt ftonben Ujojben / Upt ficatfite
ofte obligatie ban (iltactaien / enbe anbece biej
>«ra vo-
lutttatis, enbe geenftntst neceffitatis taacen / enbe bat bp
oebolge fön Jüaajellcp t boo? beijoubensi besi (ilf# hoogc.
rcfped,
op Dc afDauiicUngeban be felbe niet ftonbé beti
fiOupcen Ijet bccfoecfi bp ijem gliebaen / aengeflen fön
3!©a jeflept baec toe bp een onwederfpreeckelijcke obli-
gatie
ban be €caf taten beliouöen toasi / enbe bat be t^
0entoao?bigc ongfjelcgöentfjepbt / baec be faecöcn tn be
üytterfte extremiceyten o{)eO?acBt ibacen / gDeenfints
eeniöÈiiptllellpbenfionöen.

^eigeccen ConingfiltjciKn Commiartffenfrr»,
nen te toillen
ignorenen Det gficbanbelbe metW Um. «(
Silverkroon
,boo2gcbcnbcteg{)eiobenbatlipÊffïv
brantfz baec toe gljclafl biag / enbe bat men tó fLίί".
met öem alDaec toel foube betljanbelcn / 't hjeith hp „ ƒ
beclinecrtBeeft.ijaec €bele betblaerbcnbcoitébflthm

Öoning ban beàtcactaten niet wilde afwijcken mafr
bat fön jKaiedcpt niet geljoubcn toasi totiukkenC
aisi bP fcjecc Ysbrantfen ucgfjeccbe ; fionnenbe iti alk,
gebaile / bcjS goebtbinbenbe / boo? tct(i bolftacn πιεΓ
tcnteccen ban be tocc{) ban amicable coropoCtie · tnatr
bat ober beboo?frl)?ebe ^otnien/
betoEltlieabfoIutt
lycij be conioiidatio uan be onberlinge b?iciufcj)an C',
Ijinbeïbe/ albooccnsi contentcmcnt ööeoijcijtn
too?ben/ enbe baimen baec ober in een iiabcce Confe-
rentie contettfcen foube : lipliabbeop iietgctneboolf» '
petjg tolllen tcplitcten / niacc be facthe niet bcrïct 60η
ncnb?engen.

g^enachtilen^Iuiip ij! toebec fonferetitieoödijEtii/,
in be toclcüe Ijcm be boo?ft{)?ebe ]^eeccn CotttmiffatlÓ L
fen inplaetsS ban te geben bes Contiitj;
pofitiveverkia-
ringe
op't geene bon toegen {jacr ijo.lKog.aenöffcl· «]."
be uoo^g{)£ö?aöljtn Ijabbe enbe fonbet funtntelatcnlq E
een concert obec be betoufle pointenboo? ben|j(cc''i·
Appelboom omrent Daer l^o. ilSog. een tpt lang Dit.
toaecbi0 bccboltfit / toebet onime Qljereiterectt Jctljcii
Ijare inflanttcn inbe boorice tonfcre'ntien
gliebaen / tst
i&ct oprcc{)ten ben een Traflaet dc Marine, boo?Qcb£n.
begeenfintii te billen ttojjffclen of Ijp foube'toccnctii
Ijacc bitJï aeiigaenbe gtjepjoponeect toaS / ftÈttt
be boojfcD?ebe conferentie toel g{}cponbcrcertliclitiiii/
enbe Dbcc fultr gereebt fpn om baec obec te ionfcrcttn.
®e i^eec
Ysbrantfen baec op gfjeanttooojbttiatjiaic
JgoooD J®og. {jem bectoaecbtjï g{)cfonben Ijabbtnom
fijn öoningBlpc&e ü^ajePept te bctocglicn toi tretuKi
ban bc iCcactaten bie albeccptjü gemaetgt biatcn/ tniie
totpjeflatfe ban'tgijeene baec bp belooft toaji/ ente

nietoprechtinge van nieuwe Tradaten, aettoDcfiin
boo? fjjn bcrtcetfi upt {jet ©aberlant glieciic
ouverture
baec ban g{jebaen jgnbe / {jace i^oogg jjlgog. Ìicm ücei:
Ysbrantfen baec Ober nietliabbeninfliuecen bonmn/
bocB bat al {jet gcene fp Bern biefaengaenbe boo^ocD^a-
gBen Babben / mttfgabecjJ be bebatten baec obec gebal»
len; bpBem gBetcoutoeljjch obergBefcB^ebcntoaien/
baec obec Bp öp gBebolge onbequac m toaüi / utn ίοιιΐι«
boo?gaenbeo?b?ebanBacc ^OilQog-metfiaecttËon^
ncn tractecen ; 't Bieft Baec <Cb. goetgebacDttenlBöt/
bocB na fjjn oojbeel becce gBefocfite ccben te allco««ii/
toaec boo? / bolgen^ Bace fuflenue / Baec j^o. iBog· op
be gebagten ban Bet opccgten ban foobanigen
Traüaet
de Marine
Babbe Bonnen bomcn/en Bitn iecrYibranii

gercnbeopbc «ootfaecBelötfifjepbt banèetfelbc/ to
berom te repeteren enbe te cnenbecen allebe erou·
menten/ tot ajlructfc ban bien in be boocige fonfttcBiii
ijpgBebjacBt/ enbeboenmaelsibp Bent bcaniwi/
toaec toe ftcBrefeceecbe/ alfoo niet fionbe betflnnin
pet nieutoö bp be gemelbe l^eecen iBoningBl. €ommii'
facien omtrent bit pof nt gBemobeect te jijn/ali al^
löchbatin ttogffeloBetcocHentoiecbeof oocB
boo? contreöanbe 9®aten gBeBouben moelle η toetDtn/
om bat be felbe in bi
Traftatenvan Marine, tlICP«,
I^O.IKog.met Vranckrijckitlbe spaengieil ÖaöW»'
iip?e(rei0c&baer ban gecrimeect bJacen/inbffi»

oo?beelbe batbe CommecffeinSwedeflten0p«iiïi'

gecionbitic lieBoo?bete toefen/ ali{nbeboo?iCü?j®

«©etoeltet». <ifnb<om batin'tfcsdeactfltfiiiöanu»

meecgemeltearcactaetbanben Siacevcertigh n^j·
fpecifite onbec öe becbóbene teacen göeitHm«pn
toiecben/ tracBten be igeeren Cornmiffatiffn f J
boo?fcB?ebe toioo?bt een
onbekéiHë imecp^ttatM'
appjtcecen/ aljSof öaecmebe
iallecBapbe geweer w
daen toferbe/. oftoelbat
onbec Bet generale wo^

niet' gereeifeent moede taj0?ben;trtjn ^
soudt: Baec€b. Babben Bp gefcB?tfie S

poincten bie Bpoo?beelben te Bonnen bfenen tP"·'^

bfenten ban Bet boo?fcB?ebe Traöaetde Mi^n^w?
B?t felbe raetbai ^erV «öf)f;Cena«ft (Wrmiwp

I . i -ìli; ; : : .


-ocr page 566-

en OORLOG Vìjfea Veemghfle Boeck 547

/ ïiidfelfi^ aöfentfe uptöie i§taet)nfet öicommuni
Ljt ijebDenbe/DonDin nietgoet öe jgecc Ysbrants
^
Dlectiano^Eclebcrinfltje teöoeni öepjtncipaelfle tn=
llOUDtDacr bantoasi/ bat een fpecifique inftellinghe
flcDaciifoiiöetoetbenban allcbe biemcn boo?

contrebandc oftcberbobene toilbeöocn paffccen/ Dat
bactonDeciuetfouöe I)eö?Épeii5ijn in genere, foobaiiif

nifloetiECcn DUnocD o^in formfn Ijaböcn/ ofte
^jcclutoaten tot ginflcumcnten ban «©oitoflc/ ίη=
tijin fpccicniet Scheeps-materialen, bat De fcDcpc»
niet fllÜKCt fOUOe3(jn cenigerhande vifitatdc, maCC

fionDcn boldaeiunetoptoijftnoöe banljaec i^asipoo?f
tciiottecbefajme ban De toelche men foube fionnen
tonöiiiieriH· ?6pbteotcafie tokcbe mebe gcfpjohen
bfliiftaecbeffepn/ onibolgenfi gct bchjufie Piaccaet
nlbafc gccmartcect/ niet alleen De fcljcpcn ban fijn
jBajcllcptii ©nbciDanen' maecoocUbananbcce nas
licntcfonbopeccn/ batljctfelbe miDcin'tboo?fcf)?ei
Ije Tractiet van Marine foubeöonnen itifluccen / en=
öigccaöclcerttoojoen/ bat alle foobantge fcDepen Die
ftacctnfiin iBaKfieptii Protextic öegeben Jjabben/
opteaflertiebanDie/ ötebe ^toeetfffte <©o?lo0fcöe»
penfotiöecotiimanDeccn/ onbcftinbectênbe fonbec ce-
nigiticljecclje foube inogcn paflecen. ^eec Ys-
branisl)ceft Dacc Op geanttooo|t / bat geen cebenfatD
Ujiccopfoobiiufge protextie ba» alle Natiën gefon?
mtWI enbetoaecomljace igoocI)j|Bog.gI)enoot;
faeclit foubcnsijntc bcfeceren aen beaiTertie ban be
;§tofcötftl)e-©ffineren/ fonbecfclfsi temogfienont-
deckeu bc frauden cube machinatien Die tOt gaecen nas

öEtl cnöitotficccWngc ban ijacebpanben/ δοοποε»
boet Dilli Contrebande. Waren gepjactifeett fOObe
mogen tooiben/ bat Daec ïgooctj iBog. boojöaite
patcatcngeiioe£Bfacmfo?gc afjeb?agen Dabben boo?
befcciicictcpt ban be ISabtgatte
van alle Neutralen,
fonïiecbatDetnoobicD toaificDban fobanfcö Convoy
icWciten/ enbe bat baec upt onbecmjjbelöch becie
moepclijchljeptte bictoacljrcn flonben.
®eïÏecceu<iEonim((Tacifenf)ebl)en Daccteaenjj ge?
ftpt/öatmentinmetsifjjnConincfil. lEaicjlept foo
eOeloof ljel)00?be te beferecen / bat be felbe göeene
raactiinaitenoftetoeboec ban ©patttljjihe
a®acen foui
iiitodienpatrotinecen/ öatoocfiBaerlgo. iKog.fün
iBajcdcptsibcflrcpn nictùonbe imp^oDecen/ alfoo be
frtbtoeluùonluaretibefcDcpen ban
alle natfcn bie ficfi
onDicgaectoubopbeoeben tegen
Vyantlijcke aggrefii-
cnenöe alle recherche tepjotegecctt. ΦίΠ l^eet Ysbrant
«fpiiifcctbefjem ban een lana te«t te boen/ ban bede
Wjttcnbic boo?gebaHcn toaten/ ober't gene in ben
aactc veertich, vijf en veertich, feven en veertich >
twee cn vijftich, fes en vijftich, en negen en vijftich » fo
«iicciit be €ractaten boenmaelji met Sweden cn
^emiemcrckcn tefpectibe gcfïoten/ aljsi anberfinti
wffccct toae/ aciigeftenoe felbe alleenliJcB l)pfo?i
niiijQiiDtfcoufjj
geniobecEitoacen/ cnbeficmconten-
TOittotcenbcfïupttefeggen/ bat toebecom pbe»
"^ intotiebeDe/ om bolgenii boo?f5 (Ccattaet
oanörngiaerc veertich teDcbüen fjjn Coninchl. jEaü
"initcimcEnbe intecbittie ban toebeet enbe uptboec

ban be nooti

^r'J^Ptbaneenpiompte Sefolutielnbe tegens
wöiöfjc conliitutte ban tijben/ be I^eecen «Ion.
hl°7"'liacifen nfet alleen en Babbenggecepeteect Öare
ban bat föne i©ajepept al boocen baet
oCH'^Wüecen/ fatijSfactie fouben moeten^ ftebben
Kf »/>biifie poin«eH boo? Denl^eec Appelboom
S^i^l^oocD naog. hetfocBt/ maecbatooiö boo?

hmf» tOO?ftD?ebe Traébaet van Marine QÖeCOn--
ten fm toetbcn/ en fjjnnaaieflept ton--

ban in erlangen alfoo Bet fip manquement
Oflefcijapen tos.S :/ batfnconfoimitebanbe
Sa£nm»M''' fiaecïloocfiiEiog.jStoeetfcijefcBepen/
ban >»acen ble fjjn «aieliept niet boo? contra-
jnCh rnbe/ in Ece genomen foube feonnen toecben/

^etljten baefen.

ben twaeifden ^ulp/ Uatallefintjitoaec
ban Lf "'twlieren aenfpjaecB De goebe meenlngö
ïioocD HSog. gecccommanbeett Baöbe / fiem

toepm'cöofgeenappatentle toai/ om tefullftiobtine
ten be afftflentie bie öaec ^ooal) ,fBog. upt liiQtljté
ban alliantie met tebcn bettoacDte/ 3ijnbc fcifsJDe
p?ote(tatle banmetbacci^o. |Bog. te loiUcti bluben
in een goebe b?untfc[)ojj/ bòo?gaenii gebolrijtcn oüe»
tempeccgebieell: meteen Ijatclücbe rememoratic batt
faetlien/ biefebert ben giace
fes en vijftich lot Ijet flup»
ten ban be
Deenfche 30?iDe boo?g&eballen biaccen/
cube met een pjetenfieban fatiifactte foo baec obec/
alöobcc anbete pointtsn. i^ctongeluifiteljfgcceiSban
Daec^ootljifêoo. toapcncntoa^ümeteen geDetlanbec
oogljingeficn enbe opgenomen getDceft/ aliÏbe toufi'
bctatienbanonberlinge b?ientfföap enbe bsibonben/
mitfgabcribanepgljcn intcceffcn ftfiencn te mtp'
feilen.

%tboo?bci; gcpafTcecbe inbejonoDIle conferentie
metbe €ommi|Tatlfen/ beftontbaec in/ batDp op
be geallegeetbe frljjupule enbe ibJijflfcllnGöc/ baec in
bfen Coningf) fifIj boo? be tonbupte ban öaer i^o. SEog.
gDebonben fouben fjebben / om niet lebebbin bonnen
toeten b)at(iaetft)n usajeflept opbe b?ientftDap ban
Daec]^ootIj iBog^ itonbemaechengeantlboo^tiiabbe/
bat geen reben ter bierelbt fari) ban foobanigen incer'
titude, aengefien fgn |Bajejlcpt ongetboüffdt / inbat[)«
titö foube fön
befolemnele conventie ban ben negen
enrvvintichften l^obemüer
O.ft. fefthien hondert ne-
gen en vijftich,
l)p De toeltbe alle materie banbeDiffe«
cernie uptbe boo?ggeballen berbipbecinggen gcfpjoi"
ten / ggegeelgcg koetDeDcnomen/ enbe baec tcg|)eni$
be oube bjtentfcDap enbe bectroubeliitliiiept g0tce»
^abileect/ enbenabientt)btaenbe3t)be banDaeri^o.
Ifêog. boo? o?D?e ofte Benniffe ban be Scgecinggcmct^
ter toeceltaOtpalTeecttDaiï/ batbe boo?f3
iredintegra-
tie
ban b?tenbtfcbep tn renigec manieren labefaa:crcn
oftefgn USaie^ept be albccminfle omb?age beroo?^
faechenenbeceben geben6onDe / om aen bc b?ienbc«
frliap ban ijaec I^o. llüog· te ttogffelen / enbe in fpctic
Datbep?otebupcenban Daec Sjoog-l^og» ontrent be
pointen bp Den
l^cec Appelboom gcp?oponccrt / geme
aenlepbingöe Deer toe gebenfionbcn. g^e ï^ecren Coi
ntngt.Commi(TarifenDebt)ent)p bie otcafie gliebcbu:=
ceectbemcergcmelbcp0imenvanbefwaerniire , toaec

opf0n ConintËl. JIEaieflcpt contcntement enbe fatisi «
factie begfjeerben/ beftacnbein bebolgbenbepoimcnt
Eerftelijck, bat acn fyn jüaieftcpt bctalinofte foube
gljcfcljieben ban be fubfibien bie öacc i|o. jBìog. ff 8ul·
Digö toarenuptferacfite ban be boorige fCractaten /
enfpetialijcbbanBetEibingfche, enbatbeboo?f5fubi
; fibien geampliceert foube toetbeiV nae getal^ber ©pan«=
ben/baec ban fijne naaieftcpt geaitaqucfct ls$getoo?<
ben.
Ten tweeden, affcfjaffingfte ban get Veylgek
bjaecmebebe toacenupt De Ooft-Zee fiomenbe enbe
bertoaertjigaenbe/ eoogBerin!)ettn6omeninbe upt-
gaenbeftoaerttoiecben / ofteanbeceplaetfen becboert
toerbenbe.
Ten derden, ccpiiutic ban fcOepen enbe
plaetfen be<®nbetbanen ban fijn naaiefiepi afgenònjen
in
Africa enbe America , cnoe fatijifattic boojgBe»
lebene ftöaben.
Ten vierden , bat promie juftitie
gBeabminijiccect foube h3o?&enaen be<©nDerbaenen
ban fijn aaajeftept i enbe in fpefie ban jbe öetoupefaecf
Be ban
Groot lan. Ten vyfden, batOet(€tattact ban
Elucidatie gerefcindeert foitóie toOjben / flljïftrÖbtgD

tegen{Ìbeboocigi)e€ratteten / i^oningljl. fiectiten/
enbeonbcrlingcb?ientfcBap / cnbetìponggelegètugept

ban tijben gcextorqueert. ^piieeftopfictbpó?f3€er-i
ilepoint / caeC&enDebeprecenfie vaniiibfidien, upt
Beatine ban beopgececgte €cattaien/ gefu^necnbet
fijn ConincBl. iBajcftept onbeboeggt toati be-felbe
ban gaec i^o. IBog. upt BcacDte ban eeuige ($tactatett
tebo?berenA>enbe
Eerftelijck,niet uptBcatgte ban
get €cattaetbantien
^aceyeertich, om batme^ aen
be30be ban
Sweden in ben 9|ac«twee en v«ftieb^2nde
drie en vijftich
onbec be cegfiecingBe ban .Coninginni
Chriftinagefnflineect0at»be/ batget felbe niet meec
obligatoir toa?/ enbe beberfocfite fubfidienin oen
booriggen
£ngeifchen,(@o;lot{|/ baec mebe^cl^.
il^oggenbeboenmaelsigeem&atalTeert ivapn/ opbat
funbamem getoepgectjön getooiben/ enbeomMtin
öengiatéfes cn vijfücböei^eecentfonin.CommitTat^

fen


-ocr page 567-

544 SA KEN van STA ET

ben Jijnöf/geen Obligatie baccupc/ al^gDebeftineett
ban be geceaufcecrbs finale perfectie/ tot lafle ban Baec
i^o. iKog. gemetieectijabDehonncntocïbea.

Igeecen Con. (domnitfarffen ScbDen £ip Daec
anttoooibe op Det boojfs geöeDuceeröe / p?intipaei
lijthoeinfifleertenaegêucgeett op be
Obligatie ban
lietElbinghfe Tradaet fu(tirtcrcnbe / eerftelijck, bat
Daec dio. iBag. upt hzacftt ban be
procuratie bp bc fel-
Ue acn
üe ^iecen Baec èntcaofbinaciii SlmbaffabeucjS
gegeocn/ geOoubentoaren Ijet gfjenegotieecbe bpDe
filbetepjeliecen/ temeec ombat be ï|eecen «©ebe*
puteecbén ban üaec ü^o. lido, naec booieaenbt eRmi-
natfe bebonben Dabben/ bat ftet booif? gettacttetbe bp
Oemelbei^eeten ^ml)a<Tabeuc£onfo?m toaö metbe
laflt en ginftcuttfi acn Baec gcgeben/entie bat Daec
Haog. befelöebetboIgenigMad Ijebbenbe bp meec
ijoocBdgemelbefjineiBajejleptuptte toetcfeen/ fpoe^
bfge
Ratificatie uan Dit €catta(t gDeDouben mo;'
ffentoecoen/ D^tü^Ibebaecsao?banIjaeciijbe etfetti^
beljjifi geproöeect enbe gecati^teeci tefiebben/ enbe
bat obecfulcjc alle be trainiffementen naebecöant te-
gen Det bepei^cDecen ban liet ^nilcument oanSattfica»
t(e bpgebjacöt/ allecnlijch
geexcogiteert en acngtleteot
mocDtcn jjjne getoeefl/ om te elubecen en te ontgaen be
Obligatie öanbe Ccactaten be toclcBe om cebene 0οο?Γ3
nlbeceptiï geagnofceect öabbe/ en om ntet te p^efiece oe
fecotnfen bie men upt h?atDt banbe felbe ft ftulbicft bjasi
tegen
Denmarckcn,oftelfebec om ben Coningfi bieji
te b^pec te (tonnen animeren tot ben <ί^ο?Ιοφ tegen
sweden enbe be0 felfj! beffepnen te faboctfecen/ gDe-
Ijjc&benfelbenConingij bpmtfftbe'tfelbe öaec Igo.
M<n· geattcibueett Ijabbe.
iCen tweeden, bat Daec
i^o. iföog. fnben!üacefe(lichcefolbeecbentot upttoif-
feUnge banbe
Ratificatien ban Det meetgDemelbe €1«
btngDfcDe (Ccattaet/ oocbgoetgDebonben Dabben be
bate banbebooifs'iSatifitatie te boen amitipecen/
enbe te pelten binnett ben ttjbt baec toe bp Det meecgDe-
melbe fCractaet gDepiefcrfteect / enbe fuUftjc om gDeen
anbece ccbenen enbe fnficDten/ alsiombeiSbUgatie

baec Inne becbàt ban bfen (iibt af te ecDennen.

?

^eni^ecYsbrants Beeft op Set booif? gefuflineeci
bebanbetioojnoembe %eccContngliic6e Commtfa?
cifen gBeanttnoozt / bat Det felbe bcDelfbe eene
ver-
keerde
enbe op bloote prefumpticngefunbeetbeintec-

Sietatie ban Baet ïloooD'iiaógenbe cpgD«n becfela^
ngge/bat Baece intentie enbe boojnemen bpDet p;o«
lionecenban be meecgDemelbepointe ban osiutibatie /
ctibeombefelbebooiDet bepcfcDecen ban be Satiff-
catie ban Bet «IbingDfcDe (Ccactaet te ofitinecen/
gBeenanbece toasü oDetoeeft/ aiji om te bcfojgen / bat
bopïeenbeiuame©etfilacingBe ban't g^eene in Det
boo?f5 fi:cactaet bubieuj; enbebetheecte uptleggingDe
fubf«ct 'b)a0 / boojgB^ibomen enne gDep^tabetct
titocBtf' loerben/ alle ocèaffóbandinentiéenbbban
tiieMtttebnlUfien/ betoeltfteanbecfimiobec be obfcf-
bantfe eti «i^étMfebanBetmeetgemelbe (Ccattàrt to-
men tìwegte.''' .
mìv.—

«^nbeiìEi .bQa^^bp tweedefetimttebiE

l^eecett- COHMi^I.'Cominiffacifen / caecbenbe f)ei
anticiperen baJtbe bate in IJW InftrumentWn Ratifi, '
catie
Baei; tegemoet geboect / bat ben be epgtnti
! bpDaetfonbecfcrupei be begeerte ban fijn j®aje(}Mt
tegBcraoebt gBetreöcn bonbe b3o
?ben/ naeöcniaei/
bOOibebOOjgDerOPCDe folemnele conventie baniKt!
gare negen en vijftigh ailebe pjetenfien bieupt iiim

itffi? fentnöe confiecentfen ftoenmaeli e^eDoutm nictbe

__ OEricaoibinacisi ^fimtmfTatieurji »an tjace ^oooO iBo»

genbeaenfiiii ContnoD iJc&e JÌSaieftept Karolus Gu-
ftavus
giotteufe miitiarte / afgtjefonDen / aitoojS toaten
petfi(leEenDe!)pbci3oo|f5fufiinuei)an bat
be tioo?É0ije
atcaitaten geunecbeett/ cnbe ntet
mccr obligatoir toa^

F

lo

Öaoföe gcmaetftt fouöe Donncn bjccben/gcmojtifitccrt
enbegecaffeecttoacen. ©elgeecenCon.Commiffa'
cifen Debben be boojfj anttooojbe oDeenfinti tojlU
acquiefcecen/ fuftinecenbebatbp beboojfjconbeittfe
ban ben ^ace
negen en vijfngh, gDeenfintji öc pjctcn»
ften ban fubfibtcn te nietegBebaen toacen/ mact alleen.
ItKh be boojgeballcne üiectopbertngDen /imuitates
dia injurit. 3&en ^CÉC Ysbrant Ijecft öaec tegjiensgef
ucgeect/ ben ftlacen iCejct ban De meecgeroecöe contens
tie
/Eerftelijck, om bat in be felbe niet alleene ghs-
raortificeert
totecbenbe boojfs fimtiltatts difmdUi Ö».
maec ootD uptbjutfielijcü mMtcontrcvnfu, toelcliecon-
troverfien gDeen anbece toacen ofte bebacDt fionbcn
bJcrben/al0otaecp?ctenfien fpjuptenbeuptöe ®rflc-
tatencnbe
Obligade banbe cccactatenaenbangtjnef
menbf / namentitjcü diimeps boo? Det tocDoniente/naic
bate ban beboo
?f5 conventie, enbe niet bDOiöcitieii/
ató ^cipen tocDecsöbtiniet alleene gDeene bctiiime»
nlffe ban Alliantie ecDenben / maec felf niet mM.
fis bon bjientfcBapmet malftanbec berfeetben. ^acc
mebeobecgDegaenjijnbe tot bebatD ober gfitp?».
poneerbi
tweede point banbefwaemifle, raetfientie
Det
veylgelt, baec mebe be Oofterfche Warenft00(l[lit
beftoaect fouben toefen aljJ gDelBci^e biacen upt enbce
plaetfen fiomenbe / Deeft gBefept bienaengaenöe
in fk»-
to
niet toei geinfojmeect te jön / nocö oocb te toeten op
\ biattogftDaec «èbete Bet feibe oo?beelben flMDte
3tlntegBen)3iBet€cactaet/' enbebat infojmaiie dace
ban behomen Debbenbe niet onberlaten foubc Bare l{o.
Ifêog. Dennf ffe baec ban te gBeben. ^aec (SDeie na^
men aen Bem ^eet
Ysbrandt be veritate fedii te tolllm
infojmecen/ enbe fuflineecben Bet felbe blcecrtlötÈte
contcacfecen / be bifpoftiie ban fiet
Eibinghfche Trao
taet,
hjaec bp gefuflineect toiect / bat b' eene getonfos-
bcccecbe in Bet betalen ban
Tollen niet anöeri ge trac
teect/ofte meec befbiaect foube b)ecben/ al0eenig[ie
anbece ^atie /bie be meefie bjpbom en eicemptie bait
Tollen b)a0 genietenbe. <©p Bet derde point ban be-
fwaernifle,
caetfeenbebe Africaehfche enÖe Ameri-
caenfcheiverfchillen',B«ftBPgBefw|i«neett / batöaK
obfc öetranfigBeecttoaimetben ^eecSilvercroon,
enbe bat baec niet becbecjÌ toift op te anttoooitxtt.,
® e iieeren iftoningDl. CommifTarlfen Dfbtien baet
'

gDenS oBefePbt / Eerftelijck : bat ben ®eec Silvercroon

geenlaflDabbeöBeBabttetcacteten enbe ooc6nlei0«-
tcacteectfjabbeobec D«angelBc6be <®nbecöanenW»
fön jlSaiefifpt aengebaen in
America. (Cen tweede".
batDetgetractectbemet be^ec Silvercroon noffjw«
getepcfeent 5tjnbe/bot>? geen gBebane faetBe ofte bolR''
menetranfaàie gDeBouben en toojben/ enöetiatnien
bienbofgfiens beboo?ftD?ibequ£ftiealBiec totlfionw
becftanbeleny 'tboelcD benSjeec
Ysbrandt tocwtoro
gDeiöftibooibefengebeclineettDabbe. <i^pBetvierde
point ban
befwaemlfle, caetftenbebepjompteatwW'

niflrarieenbceFpeMtieban /nfütie/ Dieft ΒΡίβ'^"'
bat Bet felbe een faetlietoaiï/ biefïcBbanfelfiwte^'
manbe«cbe/enb< bat bp Baec fBog. geen fum'
Deptfowbigemeeclttbioiben/ ombegoebeBanot^
aen te Bouben/bat een pegetjjtfi enbe fulfr mtbebe&^
beibantnbon fön iBaieftept Itojte eicpeWtie ban lupj^

tfe foube toebecbecen / bat gelncftccetommanbaUf ero

Baer«bifecnbeboo?bifelbieenfiin iBajeftepi ®
bo«n/tot boojbwl ban b# angefetenen

tidpeten flccne ScnnijTe ïjabbe/ alfoo δ? fcp bibciiiwra
ttebaec obecgdjoubenntetpiefenttoasi getocfft/ w
ebentodupttoecfiftcpbcn/ Μ boo^eacnDe alsìboloen- '
be «efolutie foo toel gcinfo?mecct toag bau öcn tööt hat
Elbingfe fCtactaetaenbangli ncmenfoube/ batto
becfeecfecct toajibatOaii;
S^o. JKoq. cefolbetcnbe tot

ten/ batfBn«Coninclil.JIS>aiE(iiptbc boo?f3 fubfidien · iietanticipctmtoanbÈboo?f5bate gienfimst fleoaoött

nfetfi(inbep?etenbecm/uptlt?afÓtebnnb£ redintegra' ; fjaböen/fifijbaccbooïbe Obligatie ban fjctniectnhi-

tic ban i)et boo?ft Ccatta'ct in ben ?Jacc fes en vyftg tot nidte Elbingfe Crattaet te ontiei totrpen bau btcn tnot

Elbingh gcflooten/ acngcfien Ijct üD02fcfi?iöe mao af; maccDatJjpgeloofbcbatljacc ^a.jKoB.ijctftibe

taet/ enbebe boojgtcoccoerediategratiebaetinbcgjei gtìeconribeticcifouben^ebbinaljS eenfaEthi; üdftinnj

pen/ gliebupcenbe ben öOdjecUn tijbt ban ben<0o?« > > —
.otD/ baecmeDebe Ooocìjilgcbacljtc fpnc jnaajcflcpt
gioicupiecttoasoiletoccft/ buptcn
Ratificatie geble^

J


-ocr page 568-

cn OORLOG

hiflÉE ontier toecftiiepiien toiecDett fiebowben / We
fXhcc öcn langen treyn Dan juflitfó alDaec fioocD'
- S öcftoaccöen. Φβ»ι toat aenefnsö Dc paEticuWere
tecficöan Grootjan, bat öan be gijeiegcntgept ban
hfW oKnaoï·®"®'^"" generale fienntffe fiabbe/
Μ Bamentl(jc6baei:obec(n Jgebeclant iulHtic Qfie>
flfimint(lt«« enbe bonntffe gfietoefcn ; Φβ
eeeten€oningU€otnmipci|Ten fiebbenbacc tegen
Sfipt/ Dat atüaer een Sententie ggegeben / enbe bat
fiMBonniltein JSebetlanbtgfiegebennultoasi/ toaec
batialfooöcnï^wt Cojeteen ban bcboo?noembelSee-
KiKioitttniffacifenaennam/ Sem l^eec
Ysbrantbol-
fiomentlijcH te fullen obectupgen In een particuliere
t'Émenkomfte, jijnfp obecfiet boojfjpoint gepaf-
fcsct / enbe gfjeireben tot ejcamtnatfe ban fiet lactfte /
taecBentic bc becfacijte caflktie enbe vemietinge ban
f){[t)cwu(ie€catractban Elucidatie, toaecobec ben
BcEtYsbrantcecdelijCfe gecematqueect Beeft bat men
gcttDie 5pcöiesi aengaenbenietaltoojS baneenenbe't
fdbe#tioelnib)a0gQeb)ee(i/ enbe ban ben beginne
amnietgctnfifteectfjabbe/ geljjtfe men tegentooo?big
Debc / op üc Caflatie öan ftct boojfs (Ccactaet / maec in
ttöenöeel «iet alleen bpjjcttlupten banöetfeltie/ be
obfecbamie banbienbelooft/ maecoot6bpbetfc|iep-
benöaicopa^bolcftbe acten / fiet felbe göecojcoboceect
pDiKl)/ aisi eerftdijckjOpben achten twintichften
©{«rnbcr
0. ft. fefthien hondert negen en vijftich,

toanniccbpbe Jgcecen Coningl. Commfffatlfen be
joiiiflancetìanbe bOO?beelen{nbehOO?f3 Elucidatien
tcfiflcteiiDe/ be Slngcfetenen ban ^ebetlant niet altee-
m gl)ctanf(rmeert / maee oocb aen be onbecbanen ban
Yianckrijckenbe Engelantin figntficante termen toe»
(jt(lacnli)asJ/ enbe toeöerom ben drie cn twintichften
jBap fefthien hondert feftich, taanneecbe toelgemel-
tiü CtimmifTactfen be obfecbantfe ban I)et felbe
CtflCta«mEtgÖecetteteetbe confiderabele cxpreffien
iMflöeftaenftabben; enbeepnbeljjcB/ batnotö naebec

^antopöcn vieren twinticMen ^ülp fefthien hon-
den feftichj aenbe ï^eereban siingelanr, (ίφ ban
ïxgeniiactl^o. n^og.albaec tot StockhoJm bebfn;^
toe/niet gebecctittoaiS cene becnietingge "ban Bet
ftttecgemelte €cattaet/ maec toelin tegenbeel gAe>
utammanbcèctecnampliatfe ban getfeibe/ boo? get
fttfetetin ban cenltölleboo?be
a®acentn't Kijtöuif
0cb(i{tttoo?benbe/toelcftfunbatnent foube fjebben
In'tBeen afteconbenieect toas/ enbjebersöbtsi Menen
bioieenrichtfnoer, gelgt&al0beEö<leban beupt?
eamtielDaten tnOetboo^emeibe (Ccattaet albccept^
ligrfnfsteeït / fuUr bat fiaec l^o. iBog. met reben fpe»
Maiic 5at)be/ toaecomme füne H^aieftept teg^^en^
»Mi.!bltÖ Op bc geheele affchaffinge ende vernietinghe
jan 'tfclbefoofeecinfifieecbc. g&en l^eec Ysbrant
pcftbecbolgljen^mebe geccmacQueert/bat boel tn
igcllotene ccattaten / foo toanneet tn be eyecntie ban
« felbe ficBeenlgebtfficuiteptenmo£0ten fiomen te
«TOöaicn/ met gemeen confent totmeetbettommoi
btt^t booj h)ebec5jjtii Commercie/ enbe tot beter
onoicBoubitigeban bjientftftapeenige betanberingfie
eueiatie gjjemaetbt 6onbeb)o?ben/maer bat
enbe niet mafftmis, enbp gebolge
w föneiKajefteptboo? beDoubenbeiS felf«!hoogeref-
K öeafftöafftnge ban Bet meergemelbe ®tactaet
«ittBonbe urgerenalji een point van fttisfadtie, aen'
fatiifactte p?efupponeetbeeene obligatie
epe[t|ult/ ïioebanige obligatie ofte fcBult aenbefö»
j®og.nietaUeene niet biaiS/maec
contrarie Obligatie aen be 5öbe ban föne iKai
K'tot onbecBoubinge ban Bet felbe/ al0 ficB
Si" t»ctbonben Bebbenbe. iSp B«»en bate op
roJ^'fewmlneren be incongtuitepten enbe cons
betoelcBe inBet meergemelbe€tac-
maerbetpt berloopenjgnbe/
|^»««nuuBiigeremttteert toteene naöec bpeenfiomi

^ fieSüS"'^ Adolph ben derthiendentot Am-
Jöube / fcBjeefben bolgeabin 35i(if:

HAbco iàne , quod vobis masrnopere Gratias ^ön

ί - ■ ■

agam pro lìngularÌ honore & àiFeàu , quo me jat/^"
femperperBelgium, fcecundumillud excellen-
tiifimorum Virorumfolum, eunrem ptofecüti eftis.
Et vix credibile eft) quatn flagranter delideravetira
orcténus ExcelJentiis veftris ineum erga vos afFectum
demonfltare. Sed celeritate itineris, aiiifque negotiis,
moramnon ferentibus, obrutusilludin commodius
tempus differte fum coaöus, quod pro innata Nationi
Belgio» humanitateExcellentiasvcfttasin optimam
partem eflè intctpretaturas mihi polliceor. Cacterum
jarajam puppim afcenfutus percepì, quatuor naves
mercibusonuftasi&ad
Smcos Mercatores perrinentes
non procul à portu, quem
Texel incok vocant, àclaf-
fe noftra eile interceptas, & adhuc detineri. Cum ve-
ro iftsenaycs hautcurfijmfuuinin aliud
folum Excelicntiis veftris hoilile, deftinarint, multo
nainus mercibus ad bellicum iifura pertinentibus (ut
ex ccrtiffima relatione mihi cognitutn ) onerata: fue-
rint, nullus dubito, quin Excellentie vellrs tantum
foederati & fincerae amicitiie, quam cum regno Sueciaji
femper habuerunt & adhuc habent daturae fitisjut pra:-
dicts naves quanto citius tanto libentiusiniibertatetn
priftinam reftituantur quo antiqua illa fincera amici-
ria ÌnterRegiamMaj. SuecicE &veflrasExccl]eotÌas-
integre conf;rvetur, fi fupra diils naves cum Merci
bus, & hominibus diutius à desinato itinere cum
maximo mercatorum damno& detrimento impedr-
rentur. Quod tanto minus praifümerevolo, quia à
Domino
LfigutOtAppelbeom cognovi Excellentias ve ·
ftras non parvam fpem relaxationis ipfi fecifle, qui iti-
dem mihi narravit, quamfincerò aiFeétu Regiain
Majeftatem Sueci® ejuique flatus profequamini quo
inpergereindies indiefqueetiam atqucetiamà ycbiï
peto ÖC contendo. Qiiodfupereft,
Deumter Ùpu
Max.
Rogo Refpublicaveftra utvigeat florcatque ;
Guftodìat illam fummus rerum Arbiter, & det profpe-
ros Rerum fucceiTus, quod de oris veftris abiens & jani
in itinere haerens optai:.

ExceHtntìamm Vtftfaram, Afftctienatiffiihus Strvhef^
Adolphus Johannes, Cmw t»latims Rbeèi

Am^troiami 13. dh Auguft.Sp.Vu Anno.i66jr,

Ho: Mo\ Staten der Vereenìgde Nederland·.

I

Cfc moetuw L. voorwacr grootelijcfcx dancken^
wegen de befonderc Eer ende genegenrheyt met
de •«relcke ghy L. my altijt treckende door de ìSeièr-
landen, datvrughtbare Lantvande trefFelyckfté
Mannen,hebtbegunfticht. En het is nauwelijckxge-
looflijck, hoe begerighick geweeft heb om by monde
aenuwe Ej;«//f»«V»mijne genegentheycjegensuw L.
te betoonen, maer door mijn haeftigh vertreck, en oock
andere faecken, welcke geen vertoeven lyden kon over-
vallen fijnde, bengenooriaeckt geweeft het felvetot
eenbequamertyt uytteftellen, hetweickick my be-
love, dat uwe £*«//»Bfii« wegens d'ingebore beleeft-
heytinde Nederlandersten beften fullen duyden, Vor-
dersftaendeom t'fcheeptegaen,hebgehoortjdatwiif
(Mfvandjefehiptn, toebehoorende aen Svrntfche Cooplie··
den> niet verre van de have, Welcke de Inwoonderi
Ttxtl noemen, van uw L. Vloot waren geintercipieert
ende noChwierden vaft gehouden. Maer doordien
defe Scheepen haer cours niet naer Engdatit oft eenige
andere hare Excellencien vyandigen bodem, hadden
gedeftineert, veel min met waren tot den Oorlqgh dié-
nende (gelyckickuyt een feer feeckerrelattweet)gc-
kdenfyngeweeftjtwyfièlickniet, oftmweExcellcn·"·

eten

Vyf m "veerftghfie Boeck. ^ ιζί
Ce//i & prapotent. Or dine s Federati Belgit, 16 f


-ocr page 569-

558 S AKEN van STAET

j 65 y den fullen de alliancie en finccre vrintfchap, welcke fy
ir methecRijckvan
Swei/enaltijdtgchadtendenochheb-
benjfoo veel toegeven, datde vooifeidefcheepen hoe
raffer hoe liever, vry, gelijck voor henen werden ghe-
reftitueert) waerdoordeoudeen fincere vrientfchap
tuiichen fyne Caningl. Majeftcyt van
Swede», en uwe
Excellencien gehelyck werde gcconferveert, indien
niet de voornoemde Schapen met de Waren en Men-
fchcn langer vanhaer voorgenome reys met groote
fchade van de Cooplieden -vferde opgehoudeti ? 't welck
ick des te min preiumere , om dat ick van den Hr. afgc·
fant
Jlppetboi!mveï&3.cnheh^dacuwe Excellencien hem
geenkleyne hoop vanrelaxatfe gegeven hebben, die
my oock vertelt heeft met wat fincere genegentheyt
gy L, iyne Kon: MajefteytvanSwiA», endedesfelfs
Standen begünilicht, waer in ick begeer ende verfoeck
dat gy L. gedunch voo) tgaec ; vorders, bid ick de befte
en grootfte Godt, dat uwe Rep: mach groyen ende
bloeyen ; dat de opperfte Rechter defelve beware, en
vooripoedigefucceffengeve, het welck ick van uwent
wegen wegh gaende, en nu op reys ftaen de wenfche.

Vwer Excellencien eldetteigenegentpf Ohrmer
Adolph: joannes. Falts-^raefiunàt
B-hjtt,

Storten SI» Augufto twm ijctt Conitig iSefotutie omeen gei
rcfoito tel Dan tien duyfent matt te boet enbe te patcbe te fen-
«n tDfcn ijcn na üett g&uptfcDcn ;^obcm. ban men Set
man m bolgenOe ^aec liet effect fteeft geficn ontrent Bremen.

^en YibrantfcÖKef flinocö banben negen-
thienden
?iugu|it/ bat fllbaec toepnicö te becbjacfti
liunoen tenentoepntcö flaet temaet&en toaji op eenige aiïï-
ftentie
tegens ben Conino ban Engelandt, men fom*
itieecbe l)em bftbbiiijci ofgem ban pee iiootf) llgog.
O0eeno7b?c3$tocg[)cbomen biaecen/ obecbe betoufle
pofntten ban
Marine aenbe iStoeetficöe 50be boojgBes
flagen / iifemen oojöeelbe ban bie impo|tantfe te 59η /
batbaecobct tcneccflcntot tontemement geconbenf^
eect moefi biecben / om boo; te bomen alle oninften en»
bebectogbectngenbiebp ontfteiteniffe banfultr gf)e<
ftgapenbjacen/ fedeclOcË te fullen omftaen/ cnbebat
®n b? Retb^eemttoaiSbatftaecloocti Hog-boojben l^eet
.ijieaotis Ysbrantfz foo poectge fnfiantien lieten boen / om te fteb»
tic uantr; ben
executie ban be (Ccattaten ban Alliancie / enbe
ftemlai OnbectuffcBentoepgectcl) toacertom eenige genegent-
iuft heyttot onbecljoubinge ban u^fentfcliap tc loonen/
i)oo?ljet fnbailligen ban eenige
redelijcke fatisfadlisop
be pofntten Bp ben l^eec Appelboom boojbefen becs
focBt / enbe bat tettojjlen ftp aiaaer affiflentie becfoiftt

?iï·

: ii'

.ri:
i

paffecen/ fonberpetiitenbienfie banljaetjao ί»ή«

te bonnen bo?beren/enbe nabemaelijp ooTbèi-iH' '6«
liiljteiöcü fiaer IgoofftlBog. niet foubemSzS
ofte bp be tegentooojbige ionftftutie ban tübcn hoS ^
bfenft banben iStaet taeifaem oo?öcc[cn/ be fattL» ^
metbieiSjoontenaenfien banbe (Ctattaten/ fta w ^
Defenfieal^ban Commercie te laten fluctueren fti M» '
onfelieceept baecfnne befelbe fcfjcenente becZii ^
booi nón cbfervantie ban be felbe/ enbe pacticulfSh '
bOOJberonde verklaringe aen tjem Igecc Ysbrantfzinfe ?
ionofie f onfeccntie boo? be ïgeecen Coninglöchc
ήΤη,^ Ì
mtffacifengebaen/banbatfön Coningiöcöe S ' ^
bebctoufle Eluddatie niet gebacftte ofte toiibeonbfi
Boubcn / enbe bat eenfgecfianbe l^egotiatfe baet obet/
enbe Obec't Reglement de Marine aenbe 3Pbel)002ac!
flagenban ved langer trein foubeJÖtt/' als bat öe felbe
boojöetngftebaenfoube bonnen toerben/ tcctoiiihct
faifoenalfcecöegonbete abancecen enbe fijn
PmìcÙ»
liere gelegentheyt ntet toelaetben bJintet obecalöacc
tebecblpben/ batficl) genootfaecKtbont biebecomte
ceitereten/ fjjn onbctbanicB berfocchbp beptie titi
felfiiiongienaen Ijaec i^oogU HSog. oebaen/ om te
BebDen petmiffie/ Dante mogDcn repatrimji; h»
Doopte batljaedgbogö H^og goebectiecne rcflocle/
op be ccbcnen baer bp berfiaelt oBencmen / enöe booi
be aencomde banbefealbeceptö/ faborabclijtö gije'
bifponeert fouben ïjebben : be üoojgemelbc iMtcn
Coningl. CommifTaciffen tofecben gefept niet lange
upt te fullen blpben/ maec metten eetflen tortetom
bpeente&omcn/ toecbenbebeConinginne iQoc&tt/
al0ootàbenlgeec
^C^tjcjc-Cancelliecnotgbie bxetit
bectoacDt s ben igeere üïgtic - ®eltBeectoa$ albfccpi;
albaectot Stochoim toeberg&elteert / tot fpocblg^
beboibecingfte/ foo men fept ban ben gDearrctotm
optotRtbanbeiBiiftiealbaec/ bentoelcHen lipiKfel*
been Chef getommanbeett foube toecbcn/enticonDEt
Bembanbel|eete«0?aef Tot booj veertien beegeii tot
©elt-naatfcBaltfe gefiooren/ ofte foo anbetefipteit
ban be^eec dBjaef ban Donaj gficmeltcn ììm
iH0£]t-©eUBeec foube binnen totpnig bagen berttttSm
nae Pomeren,of/ enbe toat particulier jwfliiitban
befe ejrpebftie foube mogen 5ün/ bon BP mét fenBcc-
Bept niet abbifecen / aifoo een pbec baer ban 6p eiffiti'
glje enbe nae fgn Intlinatfe oojbeelbe: deioHemectie
boo^geben toa^/ bat be boo?ficBtitBeptbefe Armature
berepfcBte/ tecbigl Dbecal/ enbe partituUetiP in
't ©uptftBe «ötft / Heïifie tottuliingöe ten <®o?Ioo8«
0geftBfebcn>

©erfcBepbe meittùtienenbe 61acBtettbaBöin^ttti»D^

tegenibel^panbenbanfjaceéo ifeog.be önberöa. Appelboom oberaenOaeling ban fcBeepen ila''t® IL"
nenban fijne jUSajeftcpt aUebageperlctil «epen/ upt i op'teenbfeltoatfatfiifactfe/ op'tantet nitt/^

öcacltteban bebétoufle paccaten/ Vyanthjcker wij-
feinSee aengeftaeltte toojben j'tgeene boo?f5 ijS/
mitfgaberiS be langBfaemBtpt in 't refolberen obet alle
't felbe / toiect baer fcec bjeet uptgemetcn / enbe tot na-
beel ban Bace Igo. JStog. niet in bet)oo;lDcbe tonfibeca*
tiegmotnen/cnbebe bjientfcfiap ban befelbe
gene-
gligeeit
ofte iMCpnfCB gecftimeert. φβη l^eer Yibrants
beeb allefintcontratte berfeecBeringe enbe ejrcufe / be
boo?fcB
?ebelangfaemheyt opbe beelboubige (toare be-
fotneö baec mebe Baec li0. iBog. (n be tegentooojbige
ongelegentBeben gcobtineertboarcn ftftupbenbe,
fcB?eefl)pbcfeo£taftetoebecom aen Baet i^ootftlSiog.
Sem nabec te inflrueren / aengcfien βρ fonbcr bat ficö
ntet bcguacm bont eenigen berbecen bienfi albaerte
boen/ enbeboojtji aen Baer ï^o. llBog. toeberomme/ ^r^i^r*"·
onbctbanitBlöcBceitececenbeBetbecfoecïtban fijnebis i tojjlebe ©lootban befen iêtactonbecB«tlanbt®w/
miffie/ omrebenenlnfijnbooïigenbanbfntwaclfden , bat Baec Igo. iiaog^foobanigen fpoebigeno^M^
OBcmentionecrt, | ben tolllenfiellen tejifpnbeïiatBet boiMfc^?<WBO^

i^P fcöjeef benacht en twintichften bat be abfentie
banbe^eerenbcröouit'.gltSifie «egeringe/ enöebatt
eenige ban be Éjeeren Commlffarifen firfi bölgetti ge»
tooonte / boo? eenen fjlepiien tftt op bate Ilantgoebetert
eeteticeect Bebbenbe / mltfgabeti Bet ontbjeetBen ban
BaecJIo. ilSog.nabeceo?bitiiénbétefolutfen obetBet
geene fiem een getupmen tgt ftettoaerts boojgehomen/
enbefucceffibeljjtB Daec^oogf» HSog. obergefcB?eben
toaii/ öemtotfön ieettoefett öentjbt albaei öebe

nabegelegentBeptbanfaecBen. ^

«©en vijfentwihtichilen iSeÌitemllCIt
gabetinge gBelefen feechec memorlaelbanben
Appdboomej;trao?binatiii «jEnbopebanbenConingti
ban
Sweedeii, BoubenbcitteffectbatBaec JEofl i^
opbeiifclfii inflantelöcB betfoecBt Dabben geififin^S*
o?b?e te fteilen tot óntflaglnge bet betoufte
vier
fe fcöeepen/ baet ban Bp aen ben Clotilng ficnnf
Babbe gBegeben. i^aerbetojjleban Beteene^tm;
bec fcBeepen/ genaemt
Fortuna, ^cBippit D'"'",
Tijflen, alle Bet bootsibolcft in afgelicBt ^fj
enbealleenlöcB baec opgelaten Bet getal ten
4vier mannen/ foo bat Bet fcBip 6P
ban 95oot0bolc& fijn ceflfeniet en Bonbe
tot obecgcoote fcBabe enbe wejubitie ί foo bmofl)» »

bolcB *thjeicBbenEuptenant Sibmiraeltó Wf'
baH 't boo?f£B?ebe fcBip
Fortuna, mitfgaberitliWP
bePiper,
Babbeboen afenbe opftjn
gaen/ fonbec «tacbement toebec ontffag^/ «"χ"
tioo?btban begBemtlbe fcBeepen mw»

toecben/ mitfgabersi aenbe S

fcBcpen alle Bare fcBabe enbe inteceffen bergoit; ^ J
op gebelibereert jpnbe/iji goetgebonben/ bat ^
IKemortael met enbe nebeni ö< öplagen baet aegj


-ocr page 570-

cn OORLOG Vijfea Veertighfle Boeck, 5 5 i

nrfdtibenfouDe toosten aen öawfto» jfêoB

SeouteetDcn enöe göetiolmacöMsiipeti op ïami
tóiflote / «1« O?'"?® Ö" bootjibolcö aendontsi
tt ontllacn / op fin betf eten i«öoulit bt^n 't υοο?ί5 Hac:»

mfltiaelfoOantgteöifponecen/ alSfiae? <eö. inteöin

in bülicöept fouöcn ücbfnDen te UeBooten ; Φείί tolecöt
a ηöe aemelDc leecen 4Eiitiiputeec()en oocft BÖefotóen
haet io. 1Β0· tefo'utie öantien ^erften befeii/ορ öe ont»
iiaafnoÖeöECtioojfcBjebc ^toeetfcije ftöeepenoBe»
notriEii / om te |icec6en tot öaec «gbete naettcB»

Dagen ooc6 tee 3^ccoat■ec(nge ggelefen
fttc6£c pemotiael ban ben l^eec
Appelboom ftoubens
UiacHten/ bat feecfaec CommifTtebaetbec Dan
Hoorn
InZceUcicaent / toecf) gflenomen / enbe tot Hoorn
ntflcbjacDt Ijabbe feefief ^toeebji ftBeepfien/genaemt
SinteNicoIaes? ^CÖiPPec Swen Botien , afg&ebaten
tan Gottpnborgh na Hamborg, boerenöe eenige goebe»
leii 1)00? ccec&eiünafje ten beele ban Gottenborghfche,
entii «n öef le ban Hamborgfche gngefetenen/ becfoet!
6{nöetooi)?tsi/ bat iietfelbefcfieepfeen / met fpnela»
blnafte/ ten fpoebtgijfien Boft cnfigabeloojS omflagen
wotDtÈ toojben ; toaec op gebeltbeceett Jijnbe / iff goet^
oOeiion&fflbat^et boojfclj^ebe l^emociael (opieiüc&
gQcfoitbenfoubettio^ben aen't Coilegfetec ^Stmicalt»
tcpt Itt 'c |9oo?beC'(iSuact(ec/ met becfoecb en begeeiren
ïatöait <£b. bi faetfie alfoo bebinbenbe aiji fn 't boo?-
fcfljebe jjacinoctael totect gjjenarcectt / Ijet boo?fc{)?ei
teftljipen fngelabengoebeccq aettfiontjiBofi enfcDa«
titioositoiltienbacn omtlaen/ enbe ben boo;ftg;ebe
CmnmilTicbaecbec cojctgecen nae ejcigentie ban faeCi
ben·

©en twee en twintighften ^eptembec fjefiben be

_„ Ysbrantfzineene Conferentie ïjem baet toe göeap
kUn pointectt / upt name ban fön iSoni»g6l0c6e3iÌ3}efliept
iwi
infenfibie termen aljebolcett / obec Ijet nemen ban ffc
bK^eetfcöefcÖepen / öetfleepen ban blaggtjen/
entKbatl)oo;getafnemenbenget bolrbbe fe(beon&e»
pemtnactn Ibace repfe te bojbetcett / bet oocti upt éett
ftllp/boojeen «ffapet opgDebjag&t tof
Hporn, al ee-
nige soetunn geltggt toaten / fonbecbat ίφ be CoKegle
te(%timl;aliteptin'tl$oo}be(-<auactfcc befelbeboo;
eoetit pjpfe be(6ieect btaecen ofte gfietonfifqueeiit
bonten tDo;bm j batfón ConingglgcHe KSaiefiept
ïferfliiElmfie ftoacig0ebente0Betwo.effienbe/ tetpont
inde cetile (onfecentf
e gabbe (atenp^oponecen / om
llllO?(){topcctÖtenbaneen Reglement van Marine,be
ftlteboo^e tiomen / enbetebecgoebe batggeemot»
tarfetotnicubkeonlu^enboo^ballen tnotgte^ batfgn
iBajefl.nfetbecnemenbe / bat bpgaeci^o. HSog.ee^
«Ijetiflerlebaec op gemaecBt/oftecefolutie genomen
fflai / eeloobcn mofte/ bat men à
deifcyn beiEotamer-
tiebanf^n enbetbatien foti^t
tc bekommerenende.
tcruinercn,
infoobanfgeoptnte0t)e(iect6ttoetbpnbe/
tooibtcnbc))oo2fcl)?ebeonmfnnelöcBfi bejegftenlngije
bt S^etftOe fcfjeepen acngebaen l0a$i boo? be j^loote
Mn ben Stoet / enbe om bat ben ^ibmttael befelbe
Commanbtïcnbe
rotunde becfilaettfiabbe/be iStoeet-
ftfie
Paffen onde Zee-Brieveti niet te eflfmecen J b«t
10« iÊa/e(Iept boo? foobanigfie jp?ocebupten meet
«!«mcec<nonfeec6ecöeptBöecaec6te / toatöemban
ttb?lcnifct)ap ban gaet ^^o-idog. te bectoatgten Qon-
«/enbe baetom biefaengaenbe gfteruft becfotOtege-
iwttehjefen/enbebanöemieeec
Ysbrantfe begeetbe
«o^menof enbe toat Oib?e0 öaecüo. 3®og. op bat
'"Womfangöenmocljte fiebben / enbe of Ijp fön
wacpteenpofUlbebecblacinge ofte
verfeekeringe
2P"'/''®'fooöanf8öengel9Cö fpnec <©nb«r-

f!lM""cöfeaenbe boo?fc6?ebe mi^&anbelingöe
'nocbtenjiin / nae öeBooceneöetoitfgfieett
""oetoitbcn j fuiienbe anbetflntö g^enootfaetftt
ixut-

öpöeefibaec oppfie-
«WöM tbatbe boo?fc6?eDeBlacöteo / enbebetjoetli
tehflnS®^'^"'" cefpetttbe tepaeatle / ep begeer-
poft / enbe bat nfet onbeclaeten foubemetbetegcn^ j66t

tooojbigöe göelegDentDept ijaec ï^o.H3og. infaeeijjcUii __

telaetentoeBomen / 'tggenefiaet <iib.{)em ìgcccYs-
brant uptbe name ban fgn j|tia(e(ieptguamen boojte
blagen i 5&at öp op get boowöefiagen
Reglement uan
Marine ggeene ojbje^ ijabbe beltomen / enbe bat tjp ce«
ben gabbe te ggetooben / foo toanneec ben Cbntng foU'^
bebelfebente conflbececenben toeltantban faecfien in
SSeberlant / bat fgn |Ba(e(lept foube bonnen begcypen
batbebeelgeptban ;Dome|li)cgue affaireji te3@atci:
cnbetelanbe foogcoot enbe capabel toa^ om be belt:>
becatienban Baccl|oogljj!iaog. foobanigUteottujjc:^
een / batbeuptBcemfcgefaetbenmetbe pzomptitvbe
nietfionbetoetbenafgöeöanbelt / alö tocfanbecfinti
foube g[)efc{)ieben. €n toat aengfnth bic ban |)cm be^
geecbe pofitibe berblaringge boo? grt toebomenbe/bat
be felbe ban gaec ì^o. |14ο. mofle af baclen/aen be toeic^
&e gp be (ntemie ban fiin jUSaieft op bed felfjj begeerte
gabbe laten ggelengen/enbebatbefeffbeonbettufrcgen
belfefbeggebtentte3i|n/ banbe tnfojmatienbfe gaec
1^0. naog. paccaten omtrent be
Schipvaenvan Neu·^
tralen
geemaneert / ban ber felber intentie aen be gant
Bonbeggeben/ ontrent be pointtenban
£lucidatie ,
ofte foobanf gge onber be felbe / bfe ftin naa^flept aen-
ftootelgcB oo}beelbe/id ooB boenen paffent gefpjooBen/
ombatbe Igeecen <ContncbU Commiffarifen fcBe» sireitte
nenBennfffetegebben bangaerlgo
.ill^og. faborable ^v&e^
öefolutfe/ op get fubfettban ben Igeer Ysbrantte te
gupj8Bom^ebeneerii:en;Septemb}f!$ lefliebenggeno- 6ut>^te
men/ toefgalbengpberbolgeniS goetggcbonben ga^- ♦"»"'"«·
begaec ^b. te informeren ben gapr Igo. iÊog. Intentie
baec Wneberbat/omme be ionfcjcentfen obergct boójfj
fub jea met ben l^ecc Ap^iboom baec bc\)00tcnjj ggc-
goubentegerbatten.

i^aec Ho. iBog. gabben ten elfden ^cptembpc foc-
geftaen om mogen te fóupjj Bomen/alsi gp foube op?-
beien albaetfleen meet bfenfi te Bonnen boen.

^ie^gp ficgbegofl tn'f|ai»flbanbefemaenbfgge- ioatitt
teettemaBenimaerben negenden ©itoöpc fsnapêr 'efi""»
gerefolbKEi/ enbe aen gemflbéftgieben bai gp albaeF
notg to^t toiilbP berblgben /, «Ifoo men gier be/ig ÖJjaiif/
enbenabec belibereerbe ombe
opllaende diCerenten
metbieB}ootte tot onberltngge tontentementte abiu>
deren/en tjtt nebec te leggen / «nbe bjlec bi ban ^tggee?
nebop?f5iii/ im 9|lgenf be
HeydeBenntó ggepien 1
aenbcn^iM:Appelboom<ei:tteo?bteatÌii<ialtoeban
s weeden, ot» jte ilFecB.en tot ijeii feli^ narl^iagfie Ί ea
topbersfufe baer'tbegoojbe.

gwam tabee baet boo? aenrabfngg ban Vraiick- conrdit
rijck, enbeijiibaer op ggebolggt / batben veertien- totjjtc-
dcn
<®itobil|inotgraaeliter ©ergabecingge boojfee-
b?acgt3önbebeiteratföeinj|antien banbeUHonftigfi STrac-
banSweeden, foogfer te Itanbebod; benl^i^r Àp- tacti^en
peiboom
béi» felf#€rtc^O|binatlii Cnbope imttt^ ί?'»'""·
lycBaengefec ^o-l^g. i^^eri ben^eec YsbriÌtf
CjctraoibÌnaciiidlKtnffici: bahiiefen iStaet taSwècr
den ggébaen / ombernietfggttegebben Het
ban toegen gaec Qoog. ma ben googgfiggemia;>
ben Coning ben
negenden w^mber negen ien vySttgp
tot <!£iucibatfeben getboo jgaenbeitrattaetigeteeiib^t

tOtElbii^hinPnyffen ben.eerflen iSeptcmlttï 0.
fesenvy%h. ^{(goetggebonben bataen benjWé»
meiben IgeecYsbrant ggefjCg^^iien fotd)e toóében >
bat gaec l^o. j|I|o0.in 't gee{ieboö?r(g;ebe tö elrniégen
3gnbe^n meecg^g^ggemelben honing te ggei^ c ~
te Bomen / te tijeben waren in be
vemietinge enbe
iàtiebanget
bOO?ftg)ebeTradiaetvan Kluddati^ te
tonféntcren /
hef bat be polmen baec inne goet enbe ten
bfenftebanineberjgt? €ommecdeofte onbecgàn^s>

juf^ect moggten inoïben /'^e^^/^boojfcg;!^^
Traöaet Tan Elbingh infgtt volkomen kmditiBto
wefcnbcrbleben. (SnbeilfeFtcattbin befegaec
Haog. ^folutie bm ben ^gent be Hcydeeenben ièeep
Appelboom becgantceptgt / enbe aen ben l^eer P»^
Beuninghen 4ÌÉ]ctvao)btnac{$ IRtnfQec ban befen
ri$taettnVranckrijckge(onben f omte^reeBentot bec

^en


-ocr page 571-

SAKEN van STAET

ï 66 y ^en 55(|TcI|op δαη Munfter bietj oocB aen öeti ©0=

--«ingDöanS weden gcDotepjotefiatfe iianBjientfiijap/

enüe öecfcec&ccingDe afJcoBeöert met föne tegftentooo?»
iSifrcDo» öige toecudinsije tee Φο?Ιοφ nfet0 ooo? te öebben / Dat
iian fjjnclBaiefïeptiBocgucten/ofte tot iiesi felfifp?cfubii
ffcciit tieineenigec maniere (IcetBen ftonöe/ macc öat Ijp
br ajient- oan Oaer l^o. iKog. eenige hiaten rjettoaettsi fcec beele
fcöep injurieu5ofFenfiienenüeijeco«gcltjc&fnge ontfangljtn
ÊLbeti i»eöl>cnöe/tcgentDoo?btg(|oo?bfcltictie occafie söebooi
een te jijn / enöe ootft gecefolöeect Dabtie / fit8 met coiu
fentenüeoimetltnge to^refponticntieuanben ©oninclj
vanEngclancöaec aftecefcentecctt entjefati.efattfem
repacatte te üecöcügDeii / öacc öeneffenji OfeilSai
iejlept fommecenöe/ om acn ïlcm tot bicn epnöe te pje^
deten Öet tjfect ban ben Rijnfche Alliantie, ^en
^eec Ysbrant fcöjcef ttfet te fuUen onbetlaten bp be So-
ntntbl. Siegecfnge albaet/ tontcarfebebboicen te boen/
ennaaentoufingebandet ongeljjt&bp benggemelben
ï^cec ©tffcftop/ ben ^taet ban paec i^o. 3®O0. aenge=
tjaen/mitfgabetss ban be hoftilc agreffie en depredai ien
t{> bejS felfjï Ifêf liti £ albeceptg op be plaetfeti enbe
berbanenban gaec l^o. flSo. onbecnomen/tcacDten
té becDoeben / bat albaec geen liïefolutfe tot pje^
iubitfebanOaecigoogöliaooigecetöte faeifee gl)eno=
menloecbe; fjpöooptebatl)aecllio:jlloG: aen 50ne
bifpofittegljelatenljebbenbe/ om ban baec tegaen/
Q[ei foube oo^beelen gcene becbece bienft albacc te f)on«
tien boen / fouben goebettiecentlöcB ten befïen öelfeben
teintecpietecen/ batombeboojbecfjaelbeenbe anbe--
Ktebenen/ öem niet gebfentijabbe ban öaer Üoogö
ïiaog. gunite aentl«»n fw? actoibecen ban 3Öne te
Jiibient ï)upS6om(i? te toefen. , „ ^ ,
Keïw 3&en ïüeec K
doc ©elt - Jgeec <0taef Wrangel,
s'n maechteflactfn tocpntgfj bagljen ban baec naec ben
Duyifchen Bodem te öac;i / om te beccicfjten 't gBecne
biaec toe be betonile ^cmatuce albaec aengeflelt toaj$.
^ ' " lite©

ilg^
f

li

^ii!;

g^e <i5?aef toan Dona foube onbec toelgemel
Sitmee commanbere/ In eualltfpt ali ït. iKacfcftal.
g^e éeecen ban 6et ConincftljjBe Commercie Collejgie
Bebben aen ben léeec Ysbrants laten cepjefemeccn / bat
fmhtc iStoeebtsi fcftip gljenaemt St. Andries beb?agt
enbegftebefitneectnae Hamburgh, boo? een 5Scbec=

bige celapatie ban fiet felbe / met ({jn ingelabengoebe
een / en cepacatie ban alle t' oncecBt / aengebane fcfie-
ben/enbe bolien.

;©efen bui becce gefrtjjeben jonbe / toiect öem Ü^ecc
Ysbrants beboo?f5 faeihe boo?oïb?ebanbeïftontntfel.
üïegfccinge inrgeljjcr feec ecnfteitjö gecefommanbeect/
ali mebe bat fjet boifi ban 0et fcftip be Fortuy n,f en ban
iieljetou|ievier^toeetfiDefc[)cpen afgenomen/ gece?
(lituecrt mocl)te toecben/op bat get felbe bcquaem toai
Örne cepfe te bojbecen/ Inelgemelte ï^oningl. ^egferfn:=
ge Beeft fiem mebe in feergevoelijke termen laten fiia-
gen obecbemeec enbe meettocnemenbe infoientieban
öe iSebetlantfe €ommiff»ebascbecsr/ toaet ban nu on»
langOieencöpV]eckerscenfcf)fp ban Straeifont feec
tirannicque gftefjanbelt/enbeben ;Sc8fppEr metfiet
Seootiboich tiptflfieplonbett / enbe QualjjcB een fjembt
gelaten foube Rebben / 't toeltft bf ei te geboelijtfiec op-
genomen toietbt / om bat men fepbe gfjeene be min^e
ftcaffeobecbefcfiulbfgengeflatueecttetoecben/toaec
ba^mu "P' motöte gtbiijcfien bat be iïegecfnflc aen foobanfge
Rtiatif. ifteffcn ntet sn tonnibcerben.

®e l^cec Ysbrants flecft In November met btn
»eec Rijcx-Canceiier enbe ben l^eec Sjjoc-iSaebt
Flemmingh gcfpjóoclicn / acngaenbe ftaecSloog 31100»
genbe iicfolutlebanbén veertienden <©(toöec leffle--
ben / eilöe niet anbeci ftonnen bemercBen / eli bat ftet
ljoo?nemen ban Daec l^o. iBog. om bfe» Conìntfi fn't
caiTeren van de bewufte Elucidane te gemoet te Bomco/

fiin iKaleftcpt aengiienacm toai. igp bonbtmebe
ttielgeenfonberlfngefccupule omttent beintemieban
naec JBog. om 't geen goebt enbe booi toebecsjjöti
€ommeciie bien|iigt)onli«beboo?f5
Ëiucldafienbe-
ttonbcn moc&te i»ecben/tn«t onderlinge concert

in een anbec tonbentie te boen infÏuecftt/alfoo tttin am
beelbeebenbeeltejijn/ toantoaec BetgöccneoocbtfT
be blenfiiglj toai / genomen toiecbe ; mact j)» γ^κ^^ ^
geloofoe bat be ftoarigijept enbe
difcrepantie fith onpn
bacen foube obec'tbetetmincrenwatgoetofte weim
dienftigh boo? be «ommecf fe gefiouben moeft tDcrh,»/
aengeficn upt öetgeen fiaec ^o. iBog. felfienijebpfpn
aentoefen aen
't Sweetfche Hof uooigeftomcntoas/ni-
noegrjfaemtonficctbe/ batbanblejphe memntóie
alle
bc effentieele pointen ban Elucidatie geblfoutetrt y
enbe gecejccteett toatengetoo?ben: ÖPijccftmctipm ή
ortgcnegentBept ontmoet ban
ijetElbinghs Traftaet »
fi?ac{)te enbe in toefen te laten betblptoen/ onijtr pjefiiti
pooll notljtan i bat in ben tegentooojbigen «Snaclftlieti
<©o?lot!)/ Beteffcftbanbicnaen ijaec i^oogf
nietgepreiieertkonde werden, om cebeneiUjOOJÙeltn
aen tiacc i|ooö iBog. bp {lem obecgeftB?ebenjijp hoojj,
temctbenacfïepoH banfjaec ïgoogO ΙΚοβ. intentie
ontrent fjetgeeneboo?f5 toai / göeinfojmemte fuikn
toecben ; onöectufftljen betftonbt / bat be
bctouftt jufti-
ficatoire declaratie
nae ISeberlant niet foube aftötfonj
ben 3t)n / enbe batmen gj^eoo^beclt gabbe 't felUe
onno>
bief) te toefen/tectoiilen menbefpeurbebatbe^em
be5tjbeban()aec ]goog()jilog|tenbefttli ftgK&tentot
een accommobement ban be opflaenbe biffetcnten nut
bie iöroon.

IP fc8?eef ben achten twintighflen J^obemfict/tiat
f)p be o?b?e om te becfoetften afftfltniie tcgfienta
25i(TcBop ban Munfter foube in't toet tb fiellcn. φβι
gpfebect benomfangtibanbeütefolutfebantun veer.
tienden (©ttobec/op Bet (affeien ban be bctoufte Elu-
cidatien genomen/ iiantpbttot töbteentgBe nabei;o;<
b2eitote);etut
{ebanbebDO?f5 ifiefolutie bien^tglttt
gemoet gBefien Babbe / alfoo pjefumeecbebat tiacrlo.
flSogenbegemepnt fouben 5i)n getoeefl/ een
byfondcr
inftiument Ofte adtevanrefciifieban't Traöaetvan
Elucidatie te boftt bjeffecen / gclgcB fp upt eenlsfteben
be ^eeren l^on. CommifTacifcn bccnomenjgatiDe/iist
fÖniBaiefiept infgBelpt&i ban geboeientpai! / tMtfict
felbe op gBelötBe tojjfe ali 't opgBecitBt b)ei loeDti: κ
niet gebaen moet toecben / bat ii / bp onderiiDge con-
ventiei«fibocl) nabemaet Bem s^eec Ysbrantscenolie»
cupmentübtfebect Bet nemen Dan be boojfj fiefoluilt
gepaffeect / geene o?b?ei bien aengaenbe toesöc&ontcn
toacen / ggeloofbe Bp bat gaec ^o. |@og.
oojticclbcntK
meecgemelbe Reiblutie declaratoir bat» bcn veertien-
den <©ctobec boo?f5 genoeg/ en intentie befeiCoMiett
mebe bolbaen te toefen i obecfuUF baec inm boo? ^cni
niette ecccitBtenjgnbe/ enbe'töetfoetfisanafftlliii'
tie tegBeni ben honing ben Engelant3i)nbeinfult&(it
^taet/ ali bp fön boocige tian ben
negentienden stP'
tembeclefilebenboojfs Babbe / 6o(l Bp nietfienbatfp
langDberbltjf albaec fianeeniöBenbienPoftcnwnitii
6onbe 3iin / enbe bat bp geuolgl) ben tpt gebootennwi
batBpbeBoo?be/ enbeootfe geBoubentoaiHfitttew-
bienen ban Baec ©oogB JlSogenbe gunfligejetniifW
öem bp bec felbec ïiefolutie ban ben elfden igeptt wKi
lefileben göegeüen / om na "t ©aberlant te ntogp^
een / toaee toe öent ban met petmiffie be» öaef ««"f

iBogöenbeban nuafaenfoubep?epaceren/tttwmiD'
bectoöl alle pöecige enbe
efficacieufe devoiren fliinwn»
ben / om Bet ooghmerck uan be coo?gero«iK
iKog. JUcfolutie uan beit
tweeden <®(toöiï βοο?"®^
teobtinecen/ enbe bei ^oningSi «efoWrtf^^iSKS;
ten eenen of tenanbecen OecBcegen BeDBeufc/ tanratf

U^VUIII unii uè vwéìS IH"» aUBOIHiti'»" eilti

6o?te maiötigö te fullen too?ben/ immeci »oo? W
(ÌaenbejPec|i-bagOenfian
Chrifli geboorte, te^
toelcBen tgbt be Conintfil. «egecingfi fllUa^SiB
ii te ftBfpben/enin een göecMpmen tpbt ntet
een te Bomen. „„.„«taffitts

g^en lefien sSouemitec Beeftben «ngelft WC f
dee oniangBi tot
Stockholm aengeBomen/
ning
pubiijeque audientie gefiabt / legge^ %

mentenafinfpnmoebeel0cfiefp?aeiB/ ^

<gö.Befcptbang«n anbecefpjaetfi ainniiKDii^j,


-ocr page 572-

en OORLOG Vyf en Veertighfie Boeck. 555

, , i3Döi(ietenof Bupben toast lieii Conintic
„g-fjiüantiaecnaeVrancknjcfcijettcotben/ omme
öc Extraord. Ambaflade toegensi Die ïftcoon afte
r^iSn. ®enKefibentHeinsf)Mftföne opDetepfe
Ifraiik-gljffacilfteert / enbe De (ontfaöiftte itiet alle beleeftljept

" acn i^tofctfifie l^ofguamen bagelpjt ftlacftten fn/

teaftcnsiexorbitantien Doo? beCngdfcijein^ee/ te^

aenö oe ©nbctöaiien ban ble iftroone oepleeci / 'tgccne
eenegencheyt tothaer Dan öie Jgatf e / fioe langec Ijoe

mKtDcDebecacöteten.

(0ninat)e6omen bcticïjtenvanonraet, ontrcntbc
fìuffe iiebbe bie Kegecinge getefoibecri / een

confiderabelaental ban militie/ toecbcnbe bpfomml·
ae üjfi op acht duyfent man begcoot/ROD boo? be 3©ιη«
tee na Lijflanc
te boen tcanfpo?tecen.
löp'töccfoetftbanafftpentte tegfienben25iffci)op
' sanMunfterii! ben leec Ysbrantgijeanttooo?t boo?
M'titnllteïSöwanKHfc/ batfön ifeaiefieptboo? ben
KL tìcct Appelboom getboo?rcB?cbe becfoecöban gaec
bniiiËo.M.al boojeenfgentiibt obergefc{)2ebento3£i/
Γ'ί" öatÖP gecno?b?e0ab0em eentgc pofitijfantantwoort,
2oöhctöoo2f3f"bject toetetooeqtjen / maeebat|)P öet
fouöetappojtecen/ nfetttoijffclenbeof fijnHaajeftept
fouitc (icö Dacc obec met ben f erfien in alle billickheyc
Dcc6laren. ^at t)p ebcntoel tjem &onbe berfeecbecen /
baiDcnConingtj ongeccne enbe met deplafirbe on>
g^emathcnban benMunfterichen Ooriogh betnooi
menüaDtie / enbetoen<lebatfün|leje|ieptbe felbe
tot contentement fucmontecen motgte. ® at na fgne
opinie fiaetl^o. H^og.toace cebenenfouben gebben/
dcfdtiealTiftentte tebecfoec&en / (nbienbe felbe aen
flin jBaidlept inbe betoufie fjjne onglgelegentOepbt
i)al)tlcnoljep?e|ieect6et eiFed van Alliantie J baecop
iatr^oogö IBog.ftcD teggcntooo;bigg fonbeecben j
i&ae(tiatbennei{jt& toajsi bat fiaec niet alleen
tiaecttanfneOebjeetRetoacengebleben/ maec alsnog
tilfflcultetcben contentement te ggeben opbefubfibten
titefiiniBajedept uptbien()oofbepjetenbeerben.
tei^EecYsbrandtbaec opanttooojDe / batfjjnjisaief
dept tot ijetepfcl) banbefelbe fubfidien onbeboeg^t
tDaU/cnbebat I)p i|eet; Canccliec (jet contrarie fufti;:
ntcrtcn/ becbielcnin een twijfFelachtigdebath , tot
meeimalenboo; befen obec fiet boo^ftg^cbe fubject
ge>
bacn, ©cn i^cec Ysbrants öeeft mebe goetgOebagt te
InfiftctmomteöeblienbcfeiiConingiffentlment / op
net fngout ban liaec l^o. Jll^og. iSefolutie ban ben veer-
tienden i^ctobec / op pet vernietigen vande Elucida-
ci?. enpatticultecl0cfeopbebegeerte banfiaec ï|oog
W om fjetgljeenc laat goot enbe bfenfi gginbeE-
wcidatientoaie/ ίπ een anbec conventie teïnfeceten/
™c Ijft Tradaet van Elbing tn ffln volkoomen kracht
Klaten. l^eec ïï0cic-€anceliec mobeetbebe felbe
wntbfngenbiebenlgeec Ysbrantboo? befcnfiabbf
SWftjcbctt/batBctincebenbeflont / batfönjliaaie=
itcptopbeboo?fc{j?ebe «efolutie betftlaerbe/ en te ben=
™ 35005 bette fijn femfmenten obcccenquacmen /
mcpie ban ftaec igo. iBog. fo obec Det beftouben ban
Elucidatien, aliobecbefecacfttban't El-
Z® s ^^ tegentooo?bige conflltuttc ban φ
"m / cnöe fioe f|jn ngajeftept fic() tn ben tegfientooojbi^
Oorlog tuffcfjen be bepbe fjoosSflcpi
«c Pactpen toilbe ofte feonbegöebiagöen/ batDp
't gijcenc boo?f3 fsS capoo?t toUöe boen enbe
be-
W batbeiaoninglijtöe Commiffarifen ban fijn
ifn7 « geinficueect en gelafi foube toojben
""Wlienbaer obec met fleminconfecetttfiteliomin.
fiji"„^''^«cYsbrantsbenderden ïDccembectoebec in
iönbc/fieeftal nocfinieteclangtbeiï Co--
t ' S® positive verklaringhe , boec tOe jjp b? be bOO?f5
^«S bSs'Sf gccteben eabbe ; ijaec altegueeci
■«t w"°"^«Son{ngf)bectoaci|teabbe / batbebecöla-
' "iOfoanijaecï?oogö fflSog. ban te canfentecen inbc
watie van de bewufte Elucidatien foube fgn CÖetoeefl
baecfgn naejeftept be
«0ncntooo?bich betoom conditioneel, enbe met
•tehon h, We <neffectfcBeencn

« tartte te ntet te boen i ïwet €0. tep«teecöea
VDeel,

Op bat fubjectbe remarquesboo? befenbpbeï^eec Ys-
brants
obecgf)efth?eb£n / in fpette ucgetenbe / b^t be
boo?f3
Elucidatie by onderlinge conventie enbe een for-
mele Ade van recifle
tenietcööebacn moeftenhjet-
ben : ^t J|eec
Ysbrants fteeft olJcoo?berU f)et felbe niet
foot)anig{)ic?ijH/ ofteöaec ^.lï^g.
in'igeeheef-
fentieel endefolide
toa^ contcntrmcnt eclangenbe fou-
bcn fgn jHSaicfiept bacc inne te gemoet INonnen iiomen :
^e]|ecccn
€Dinmtpcien gcbbengl]cmeent battip
bact toe met ten pouvoir boojficn mocfte too^ben >
toaec op bp f)cm gbcfrpt toajs / bat D
p upt i^ebeclanbt
eenpouvoyrmetficl)gl)eb?agtj)abbe/ bat tod gebict-
gtect toa0 op een gge[)ecl anbec oogmeccb i maec eben'
tod naecfiin opinie foobanigD batiictopi)et casifub^
fect-gDeappliteect foube bonnen tooiben/ ingyebalte
tiaeclgo.ilgog. moc{)ten bomen goet te btnbcn{)em
iieec
Ysbrants get becleenen ban be booift Ade van re-
cide aen te betoeeUn / enbe in alle ggeballe bat t'allen
ttïbenfoobanig pouvoyr foube bonnen obctggefonben
too?ben aljS begeect toiecbe. «©p be (laufule / fpjeec-
benbe ban bat De
Elucidatien gecalTeert werdende ebCO
toel Bet (€cactaet ban
Elbing m fijn volkomen kragt en
toefen bel)oo?be te becblpbe/upt bcacijt ban 't toelbe be
ïgeec
Ysbrants boo? Defen be affiftentie tegeni Engeiant
becfocbt Babbe / en tegentooo?big tegenjs ben Biffchop
van MunAer
Quam te becfoebe/toiecbe bp Beec C. toe«
becom göecepeteert Dee felbec
generale verklaringe tot
meecmalen aen bem gebaen 1 bat / namentltjtb Beet
llio.j|Igog.fün|Ea)eflcpt tebecgeef^ p?e(Teecbenop
Bet
fondament ban betooo;f5ttüiantie totBetp;c(te-
ren Dan be boo7f3
verfochte aaìAentie,tectotjle be fdbe
ingebjeecbe toacengBebleben/ enbenocBtoacenom
fÌjnlKaicdeptBetefl
^ftvandefelve Alliantieii te Ιβΐ
ten toebecbacen / enbe bat fijn iBajeflept baec ban
be-
hoorlijke fatisfadie
genooten Bebbenbe/ Baec l^o. lEo»
oocb foube laten toebecbacen alle Bet geene rebelpcb en
be bilUjcb / en toaec toe fijn iKa jeftept bpbe (Ccactaten
geobligeerttoaSf.

g&e Igecc Ysbrants be boo?f? ÏJeecen niet becber boni
tienbe bifponecen alii om Bet cappojt te boen / enbe be *
fo^gBenbat Bemineeneanbece tfonfctentiebeiS i^o-
ningsi intentie nabecgeopenbacrt foube toecben / enbe
ij$tecabegBetoo;benBem naccbecB^nt te abb^cffecen
aenbeïgeec iSjic-Cancdifc / foobm te bcbo?bccen
't geene boo^f; i0/ α10 oocb om Bem bp ben fdbcn te tf*
claiccifTeecen ban een tto jiifdingBe / baec inne Bem bé
boo?r5 generale enbe tot meecmalen geceiteceecbe bei;s>
blaringe gebjacBt Ba bbe / ten acnfien ban be appacen»
tie om bien lËoningB tot be betoufle becfocBte affifien^
tie te bonnen betoegBen / alfo gp be felbe niet toel conciò)
liecen bonbe / met bc toerblactnge Bem btej$ aengaenbe
bp be gemelbe l^eec if^jjitCancdiecgebaen. Μψ Beeft
bebonbenbat benboojnocmbeïgeec
bpbegeffPbe fijne
becblaringe Beeft gepecfifteect/gelijcb Bpifêcet
Ysbrants
ben negentienden ^eptembec leflleben obecgefcBïeben
Batibe/ baec beneffenji fufiinecenbe bat Baec ^0. |@og«
bcj$ niet tegenfiaenbe totbe bolboeninge ban bie bp fifn
USaf. gepjetenbeecbe ^ubfibien gcBouben toacen j BP
bectcoube met De naefle gelegentBept beeuaem te fuUett
3ijn pets nabeti te abbpfecen* .

^eDecti^Bem'occblaectop twcebetoufïe poinctett
gBefpecificeect In Deji felfi boocigBe toan ben
tweeden
Defec becblaect / bat fjjn Coningl. ilöaitftcpt fecc aen^
gcnaem toa^ getoeeff be cefolutien ban Bacc iio. |I@og·
ban te toillen toeüaen Bet
caiTeren bec bctoufie poinCi>
ten ban
Elucidatie, 'ttodcbfjjR ilIga}.oo?DedDebpee«'
ne formele Ade van reciffie temowen gBefcBleben /
batbebpoBeboegBDe lonDitiementionecenbe ben be
boo?f3
Elucidatien , foubeuptggelate» bonnen too?^
ben omme bat fijn USaiefiept genegen toaji allefinbt^
te nemen'tgeengoetendedienftig boo? De Commec
cfemocBte bufen: ^atfün Haieffept aengaenbe te

confervaüe van 't Elbingfche Traflaet by fyn volkome-
ne kracht
becfocBte/ DatBaecl^o.lIgog. ficBfouben
ecfnnecen belangbucfge
pourfuittesaen be felbe ^Be-
Daen/omtemogenBebbew contemementopbe fetou-
He
poinöen van fatisfaftie, ente itt flBeballe petei np be
iongfte
defeofive Ailkntk met Den iftowing ban E^-

Kitfy

-ocr page 573-

558 S AKEN van STAET

jgéf lantgi^ïiiotertKrtietjêeoelccDtmotsttocfiti/ batmet
öeiCcactatettiuffiBinftemcnöeöaec loog8JKogen=
De opgetetgt / nfet abec een quam ; bat fön Haajelltpt
bericoutobe bat öacc l^oooB ji©o(jenbc be btftrette fou»
iiena&ebjupc&en om'tfclbe necgfjenij aen teatttibue-
ren / al? aen öe
gedungen d ilay en bp Ijaer in 't occetiie=
ren banbe becfocljte fatijSfactic gcbjupctn. m gtmelte
tóeeren toonben met beel Delecfbe t jcpjcffJin öet
defplai-
fier
fj}n IBajeftept obec be onoljcleoljentöföen enbe
fc0aben ban Baec i|oog Hogenöc enbe ber fcibec Φη-
bcrbanenaengebaenboojbe
hoftile invaiien ban ben
Biflchop van Munfter, en fijn iBajeflEptSS heitelijcken
wenfch
om bOO? eenfgc amicable Officien |)acc Ï^OOQÖ
iiaoöBk'nbeeene
honorabic Vreedete bonnen yelpen
betfojgen/mctbetfelatingfie/bat Daeielloocli IKog.
Iionnenbe ccfolbetenom fijn Jiaajeftept be bttbere bft=
berfotètefatisSfattte te laten koebetbacen/ enbe öem
baec boo? ban Ijace bjientfcljap betfeec&eren en g£tufi
(lellen / ooth gfietuft enbe bcrfeeeUect bonben sön aUeiS
banfön jàa|«ftcpt te erlangen toat (n tebelötööcpt en
iJÜUcbiiept beltont / en boat ban een
goet cnde oprecht
Vrient gebefibereect fionbe toojöen t Ijet eeniglte point
banOetbooift
CcactaetmetEngheknt gDcmaecht/
'ttoelffiOaec «Êbele oo?beelbenm
£taltecompatibelte
3i)n/metbe (Scactatenbte fijn iBajcftept metflaec
1^0. IBO. ijabbe/ concerneerbe be
havens aen de Noort-
Zee,fnlietoeltbeiBciaenbe Heoerlanbtfclje iSoop=
baerbp ftfiepen gelaten toajS
vry acces ende reces, enbe
ootB
protedlie, maer nfet aen oe «©ojlocg fcljepen ban
6e ©panben ban
Engcknt. ^e i^eet Ysbrants gabbe
öetooo?noembe l^eecen niet ftonnen Wfponeten/ om
Bern
vifie ofte Coppe ban 't booifs ®ea£t aet / ofte ban
De concetnecenbe artijtfeelen te geben/ ofte om poftttbe
ijerfuacinge te boen / fioe becce ficf) be boojfj
prohibi-
tie
motljte bomen te ertenbeten/enbe of aen be ^cùm
lantfefiljepenban^oiloge niet alleen
protedie tnbe
Dooif5 i^fl^ensi ban fön ifeajeliept/ maec
oock alle ac-
ces benomen foude wefen.
'gatier· negentienden «©Ecembec fjS gel)00|t 8et ïïapi

ïSefoiutc po?t ban be fileeten ban Ommeren enbe anberc ftaec
Hn"lffio· lioogB jlKogljenbe «©sbeputeecbcntotbefaetbenban
Sweden,atljtetbolgDeniSberfelbec Kefolutiebanben
feftienden beffS / gebateect DebBmbe in faetben / taet «
benbe be
fimpele ende abfoiure càflatie enbe betnietini
oe ban 't betoufte (Ccactaft uan
Elucidane (itet Diiboo-
reni met be Kroon ban SwedenopgDctftljt/ mUfga=
berli Bet b^cfferen ban
't tontept ban (Crattaet tot ne-
derlegginge
ban be Africaenfc que(lien/6iet bebooreni
Oeabjufleect / enbe bat met foobane beranbecinaite alsi
Ban bejpbeban
sWeden in'teerftecnde tweede aCi
tiibel ban 't felbe ®rattaet boatcn gebeficecct getoet fis
a©aec op gl)eDeliöcreert5{jnbe / fsS goebtgijebonben
bataenbeföeec
Ysbrantfen CFtcaoiotnariji j®int(ïet
ban befcn ^taet tn
Sweden. gefc{j?eben (oube too?ben/
ÖatOaecto.Jl^og.inaiiemanieren genegen enbege?
refolbeert toaetenmetöie iStoone enbe ben Confngfj
ban
Sweden te leben in alle vertrouwde vriendtfchap;

be aengeen op 't polnt van de Commercie i
naog. intentie notfitani niet toaji be boo?eM,l
accordeerdecaffatie Ofte becnietingfjeban't ®γαπλ!Ι '
baec aen / ofte aen eeniglje tonbitic u blnbcn/ mS
bien beele fön jBajcftept^ ccnftige εη tteratibe β
bdl
fimpehjck endeabfolutelijck fonbcc ecninel(n lm
tie of bebingB/
tegemoet te komen, bienbolgi 1
ootb tebjeben sünbe bat baec ban eene afte
gemaetbt / enbe ten boebetsjjbe onberteetltent toltibT
fullenbe Ijaer boojtsi bercpt enbe beerbtgfi Houbcnnm
Obcc
'tfait banbe Commerciefoin'tgeneraelalJi m
toebet5i)bt02.anben in'tparticulier mctfön iiai»

1icpt$iofbc0<©eautljocifeeibEn/eenenat!ei€onbcnfe

aen te oaen / 't 3p aibaec tot Stockholm > 't 30 aiijiit in
ben
Hage, fo alsi Ijp ïgeer Ysbrantfz boojnocmt't fcihê
metbcuüüningenfïin ilSaieflepti iBlniftcröfoube
abjufierenentnftfiltben. '

<€nbe toat aengfntb {jet tonfept ban (ïtattact obct «N
be
Africaenfche differenten boo? bcfett 0mto02ü£n /10
goebt güebonben/mtbtii Oefen in te totlligfjEtibe vetan- ί
deringe
ban be jijbe ban ^toeben in be eerfte en twede
artijtnelen ban 't felbe Crattaet göemaetfit/ tnbj
fulcx te
condefcenderen, bat be felbe actjjchdinnftei

cBoutljeect toecben in boeggen en manfeceSfecnatioit
genbe:

I.

AC primö quidem Serehiilïmus Sueci» Rex& ejuf- seei
dem focie tas Sueco Africana, iuo quifquenomine, Ϊ5Ι
renunciabunt quemadmodum hifce prcfentibusre- ^ j
nunciant omnibus omnio accionibus & pretenfionibus nuttS
quse ab iisin hunc u^uediem in iocietatem India; Oc- W
cidemalis Fosderati Beigli circa didum Fortaluiuii!
Cabo Gorgo Scdidtumnavim Chriftinaminftitutsvd
mot® fwnt, qualefcunque ilte fint, aut quo nomine in·
ftitutaefuerintvelinftitui poffint, ficutab alteraquo-
que parte dicfti Domin. Ordines Generalis fade-
rati Bjlgii, & earum privilegio munita Societas Indi»
Occidentalisrenunciantetiam omnibusadionibusfic
pretenfionibus quse ab iis aut ab ea in diilamSocietatem
Africanam mota funt aut moveripoffentqualefcunqae
e£e fint, fine ulla exceptionci

IL

SecundodidìusSeren. Rex Suecise, diöaqueejuf-
dem Societas Sueco Africana didèisDominis Ordini-
bus Generalibus diitaque SocietariIndiieCccidenta·
lisFoederati Belgiicedunt &ineos
transfeiuntomne
juspofleffionemaccionis&pretenfionisiquasdiitase-
ren. Reg. MajcftatasSueciasautejufdem Societas Afri·
canaautre verahabuerunt, autfehabereputavernunt
in fortalitum fetum in promontorio
Cah Cir«Domini·

to, ut&omnejusabeodependensnecnonomniarc

liqua foitalitia & receptacula in Guineain AfricaiJilto-
re fita, cum omnibus juribus ab iis dependentibus,
cum hac renunciatione fpcciali quod nec altWìmo
memorato Regi, nec ejufdem Societate Africana
nec etiamreliquis ejufdem Coron® fubditis addiflum

U

____________________________ - -----------------------------------------τ----J___________________

bat Op ben felben ÏSoningB enbe f0n USafcdeptSi fortalitlum, diftaque receptacula locaque ab iis depefl-
nifiecÖ baec ban in be befte ende krachtighfte ma? i dentianavigare, aut ibidem Commerciorum gtuu

nlecefoube mogen becfeetbcccn/enbe tot naebecp?etibc ' appeiiereiicebit direde vel indirei» Scquoddiitu»
ban bien becblacen/bat alljoetoel 0acc i^oogö liaog.
Ijpboojgacnbecefolutfebanben
veertienden (©ctobec
leflleben/ommebeïtcoone
Sweden te belieben / gije^
tonfenteectljeDBeninbccaffatieofie bernietingöe ban
'tiCcflttaetbau
Elucidatie in be felbe cefolutte bec?
tttelt/ baec toe niet anbersS taacengfletceben/banop
•tva{lvertroiiwen,öatben f)Oògl)|igemelbe Koninglj
ban
Sweden ficnbeftnec ]^öog{)j|®og. goebc intlina»'
tie enbe affectie tot fijn JUSajcftept / ban fpne jpbe ootB
refolutelij^i-ke ende coidatelijcfc foub? Piepecen'tefs
feet ban be Alliantie met be iSroone ban
Sweden glje»
maecht/enbefultrinfpetiemebefitö Beipen oppofe^
ren tegeni be
violente aggreffien baec mebe Oe «Êngiiel»
ftgebefen iStaet onbetmoebelfltb cnbebnptenceben
ftialtebeelen banbe JBecelt op'tlftf gfteballenBab^
ïien/'mftfgabecsiooc& opbe bechlacingtiebp ofte ban
toegen fön JlBajeflept itecatibeljjrb gftebaen / ban bat,
tHfnDaiptigenjsrtoeÖiWm«n?falutaireconventiefeul

E


-ocr page 574-

iicierealleaftien endepretenfienwelcke van haer
die op de ghefeyde
Afncntnfc Compagnie zijn
oreert,
ofte konnenghenioveert worden , hoe
Ijnijhcic felve foudemogiien wefen fonder eenighe
aceptie. ^^

Ten tweeden cedeert den gefey de Doorlugtigft.Con.
raaW"'5cndesiclis .i/Zraiw/f Compagnie,en trans-

fcreertatndegeleydeHcei en Stetfw Gimrail, endege-

feyd; Compagnie vande Vercenigdc Ne-

d rlaflden alle reght cn polleilie van aÖien ende preten-
fiêni! wtl-keiy'i&'^'^^'-Tde Doorluchtige Conincklyckc
xüjdleytvan 5wffi/f« onde des felfs
Africnenfe Com-
„,nic, of in der daet hebben , qf hebben ghemeénc
lijtfy Iwdd:η, op het fort gheleghen op
Capo Cerca
voornocnit;gclijtk occk alle regt daer van depcnderen-
d- met alle de vordere forten ende vaftigheden in
Gui-
Kjopd.-ltrantvin yl/Wragheleghen, met allereghiren
daervan deper.derendc, met defe fpeciale renunciatie,
ditnogh de hooghftghdaghte Coningh , noch des
feifi ^/ricis/i Compagnie , nceh oock de andere on-
derdanen van de felve kroon , op het ghefeyde fort en
de de ghefeyde vaftigheden , ende plaetfe daer van
de-'eud.'rende , moghen vaeren , of al daer com-
mercie drijven diredelijck of indiredtelijck, énde
dat de ghefeyde Heer Coningh endede ghefeyde
ifrimtiji Compagnie g^nfch niemandt , felfs gheen
rremdelinghen , mooghen raeden , toelaten , of
te bdlbermen om naer de felve plaetfen te vae-

liO,

jBftsJ bat baec teoljcn^ oot6 bc tonfiDeciible fom-

ttlEianhcindertenveertich duyfent ïïötiöaelöetii ίΐίβ
tiooj iengoet gcöeflte üan Defc jpöe toasi oeattojDeect
illtoilfibcratic banbc generale renunciatie ban allc
Baectcntie Üaiiïiel op De Bantftlje iBuft ban Guinea,
niil.i beuptlfcljtlinóc toan
bcfelbegenerale renunciatie
Intebclijcdöcpt
cnöe üdlicftfpt oljcmoijctccct/ cnbe
oli 1111 op hondert duyfent ïïjjcicïiafltiecsi ÖCfielt tefec»
ti£i bc? üJictbt üm mcicflemclbe Ysbràntfz tot
(i;i(Iuptcn ban'tboojfs €tactaet in biccboegen meöc
ipEtialöcö gcautöocifeect/ baec ban ficm beljoojlflifi
ptwvoir gl^bepefcfjeett εηΐΐί tocgcfonbcn toiert.

inöctoat aenóinoö be toctonselöcöinöcn btcniin
Dan
bt jpüe ban Sweéden fuiiincerbe boo?tiefen fn
America tc IjcbDcn cljeUben/ fiS gl)£ccf0lbeict bat
tolialbcn nabec
expreffie van bewijs bpbett bOO^
nofniDi i^cec
Ysbrantfz gebojbcct enbe bien cnbcc-
minbfct op baojgaenbe iEemorfenbanben 3§ccc Ap
pdboom
öei gctoaegenbe/ nacbet DecicDtiitbi info?'
mane Dan bc gcoctropeecbe 3©efl-^nötfcDe «Èonipag-
nic bcfcc Sanben betfocöcfouöe too?ben.

Itlacc toöt IJdangbe be ghe-eyfle Subfidien over
voofgaende tijden,
mitfgabftSi be blacljtcn {jicc tJEi
Jfotmtf Qljcbacn obfc befacchcn ban Groot
lan, en-
« Obec be Dilafting bie fXcc te ïanbe Ijoogec foube
KctDcngcijecbcn op be 3©accn cnbe BoopmanftOap--
fliifnbc cnbe Uomenbe naecenbanOoften, ban
nacc cnbc ban anbcce getoeften/. ίί berftacu/ batbe
moc polnctcn Ιφ fooöEcrc baec op ban be 3pben ban
weeden (luptcn bérmocbcn nocö nabec foube moogcn
®"bciigc(}aen/ altit'eenemael ongefondeert enbe
rebenen baec toe bientnbc/ enbe bp
wm lacere Ysbrants boOjnocttit oóth tm bcele boo?

aciibc l^eece ^toeetfcüe Commiffacifcn 6tacD=
fw i tcofKinatt geöoert/ (onfojm fiacc ffiio. ilaog.
^lutie ban ben vijftienden Suguflt feftien hondert
öQnbc O'inbt göetoefcn foubcn toerben/
S,. ^ öien onbcimtnbect obeCtteoo^ftlftebe le|ie

fel p' Wtbenbe hoogerebefwaerniffe opbeOoiler-

"e Lommercien, met be fêsEten alljiec aentoefenbe
^«cmmittccrbcinipt berefpectibc ColUgien term^
•mramcpt actonfprcect toetben bp be opgemclbel|ee«
mecca o'W'fliiï®»'

OOC& gefonbcn foube torrbctt «cn be ïïrfibcnt Heyns
met aut|jorifat(c/ ommeinrasi bat ben oiKnuibm
l^cei;
Ysbrantfz booj bc rcccptie bi fti ban baec ber j
tcocftcn inacljt imfcn/Ijan· ïjoofl) jjilDctjcnöc lafl
cnbe DjbicjSjjicc tiinebcruatteocpf'jiïrfncn uptteboEi
ten/ fulcrenöcbaEc't bcSiocjt./ tnilciibcbcboojfs^cs
pefcOe.ciafaacn fonbecrefiimptir.

Ban Stücholm totfct obcc bic fìanbdfng gffrij^éi
ben op bolgljcnbc toöfe : bat ben üiecc
Ysbrantfz. foa
aen ben Honing aW Den «itanccltcc Ijabbc te hennen
gijcgcben/ bat Op bcgcecbc een confcrcmie niet >cl)ftn
beco^bsncecbe ^ommiffartffcn/ nitoaec l)p i^eec
Ys-
brantfz
monbeling te liennen gafben tcncuc'bnn be
Scfolutte bie be l^eeren ^Staten »!0fncracl oljenomen
tjabben obec ben
ophef der Elucidaticj bc»ìion|ìce-
cenbe baectiiebe fjjnep^inctpalen^ gocbe inritnatie tot
aile goEbe fatijSfactieen iomentemeut/ befonbec be=
tojjle Jjetbe
nullo imoj maec om te bctoonen aen
Swéeden een complaifance gefffjiet boas!/ enbe betojjl
men opbiejübe Dabbe ait^t laten iticrcfun/ bat bie
polncten toaren begcoottle enfüJaerfte.

gin Denemarken bihötj men niet bit 3act toeec
aen/ ombenConingtefommccen totfecoticjSboigcnii laium
SiHtantfe/ maec tjpfacjjop
Vranckrijek, cnbe toiett
boo?
Engéiandt gljcfoUtcitcert om bie parip tie ftiefen/
enbe fu|tineecbe bat nocB geen
rupture toasJ.

<©enfevendeh jfebjuatp actibectbc bact inflfis
fifpt/ ©Jtnsi
Adolph upt Sweeden; fpjatB met ben
Conlng/ cnbe paffeerbe naemacljï na
Spa om füne
gefontöcpt.

©e Defcnbfnge bcc ïlcfccn ban Amerongen cnbe «„fceni
Ysbi^antfz,,
fn gualttept ban <2)ctrao?binatj» jKinifs m lurr-
tersi nae 't iSooibcn / toiett ctmclüfh rgpj bc
eerfle ^«f cfcn
tiaec Denemarcken, b'anbCCtiaCC Sweeden, fiebbfn
ben fevenden |)aec Igboil) ilSogècnbc booig(b?ag[)en/ toactt^;
Eerftelijck:
bat ftacc albooccnjS bcböoif5 Comi
mifften aen te nemen/ gienootfactfit foubcn gijn een
BecCteboennaecbc ^jobimicn/ baerupt befclbewf»
pectibelijcl^ alDicctcc 3@ccoaberinge boarcn «idetcmi
mitteeït/ omtcfien ofbp Bcniiipbenop fiaccpartirtja
licrefaccfijfn/ foobanige o?b?e gefteit/ cnbe bc fclbc
fuictiii ingcfcf)tt&t foubcn (tonnen 0)1 rbcn / batpctgett
mogclöilJ foube 5i)nbe felbc te accepteren cnbc u»t tc
boeten ; iCen
anderen, bat ban nu af acn een fcbcccn
tiibt gclimiteect cnbe bafi gcflclt motljte teecben/ftoc
lange fp aen bc boo?f3
ccrpectibe Coniiigl. lobcn (du=
bcnijcbbentebetblpben/ met bpboeningebatfp i^ec-
een gl)cbefigneerbe€j;traojbinari0 iKinifterS benfcl?
ben tÓbtoberftcccclKn sijnbe/ fouben bcrmogen
Bec-
toaensi toebcc te fieercn/fonbec nabcrcnla|loftcó?bje·
baec toe ban Ijaec i^o. ίΚοα. ban noobente jjcbbcn/
oftctcmoeten afbjacBtcn: (€en derden^ betojjicinbe
Keglcmcmen boo? <fij;trao?bfnarisi <0ebcpufcerbcn
ban befen ^taet gearrcficect / en becfcljcpbcn iìcfolue
tien ban ti)t tot tjjt op bat fubjcct genomen/ mcrc&ci
jjfic
bifcccpantie totcrt bebonben/ bat fp il^ccrcn gcbeftg-
ncecbe €)Ctcao?binariiS lUiniHetiJ gctcattecct moclja
ten toecben op ben felbtn boet / ai0 ben ï^rcrc ban
Beuningen inbcn^re feftien hondert twee en vijftich
in ^boecben gijctocc(l5ijnbe/ ofic aijS be ïgeccenaijc-
traojbinatiss ^cbcputectbcn ban ben ^ract longirti
in
Dennemarcken g^ebacccEt Oebbenbe/ gf)etcactccrt
toacen gctoecft/ öolgensi becfelbcrtcfpectibcbctlata-
ticn bp bc Igeercn <0ebcputcecben
iti bc!$ <0eneralf-
teptö
JSeeci5en-€amct: opgenomen cnbe gf^lootcn.
3©aec op gcbcltbeceett Sönbe/ iSBet boo?f5 eerfte
poinct aengenotticn boo? notificatie/ jjct tweede aU
nocD opgBeljouben/ cnbeöp Oct
derde goetgOcbonbiit
enbe betflacnmits? bcfente bccblaren/ bat bc gemels
be l^eecen gebcfignccrbe Citrao^binaris iBiniftcciS
in'tuptboctcnban be bno?f5 CommifTie refpettibe-
li)t6 gctcacteett foube toccben / cben gciilcg mbe op bctt
felben boet alsi ben gijemclben l^eec ban
Beuningen
in ben 3arc feftien hondert twee en vijftich in Swe-
den ten
bicnfte ban ben ^Steet gDebacecct gcbbenbe
ge[)abt/ bocnmacl^ toaifi
getcattcétt gj^etoeeft/ cnbe
toietben gaec €. bcifottit liacc ban nu af aen totbe
ccpfe m« öeöoogBacmelte ConinsiöcBe ïlobcnte toiU
^aa
ζ Kti

cn OORLOG V)f en vserlighiie' Bouk. 555


-ocr page 575-

556

I <y6 y en picpacen / gcteeöt mactfien entie öouben / ootft alU

--toeenetcnbfenepnDebannolientoaii/ becbcccöigijen

enöe boen becbeecüigen / om fo tjaed Doenlflcft boajS / te
bectcecBen : ^ijnbe öefc ionclufie gljefoïmcett bp Den

^Eerc vander Hooick.
ffierfela- 55eFranfcheMinifler inOeSont
bei&IaeCtK albaec
tdt jtìan ben derden |©ac«aen Den Contngö / bolgcniïontfan»
iraore β0«ηο?ΐ3?ί / Dot fön J^eec cnbe JlBeeftec niet foube
jjsinfit. abanbcutneren bepactpebanDaec ^o.jlBog. maer bol^
fa'hpir'" Bomintlötftnaec bomen enöeoocbbolöoeren'tgöcene
Sn ΒΛίϊ DPboo?€cactatenaenöaec belooft gabbe / foo fjp be
©jeebe tuffcften {joodfjgljsmelbe ìgo. JlEog. enbe ben
Koning ban
Groot Bi ittannien niet bonöe bemibbeUn/
metbpboestngöe bat t)p bieniftoningli uptfön %ec
en |^ce|tecii naeme foube pecfuabecen bp be opgeritijce
(Ccattatenban gace igo. j^og. IjepUgglijtii te bipben /
tenepnöe0ftboo?ttcmcn
banEngekndc gBefamenbec
Dant te litgtei; foube bonnen toetben gejlupr.

^e l^oning macbte berbo(gen0 baec een magazijn /
om een ggetupmen tübc tn
Zee te gouben tien a twaelf
fcgeepen ; maec f)p becblaecoe {ίφ niet op jget betfoecË
banaffifienfiebolgenii iScactaet.
msotu (@p twee betfoecben/ f)ct een caetgenbe een cebotatoic
©laccaet/ 'tanbec caeibenbcöetfetoutii/tiibenKei
StnS.fiOintle
Maire benfevenden Stpjllbooj ben «Cancci
6fm ic liec/^t(jatmee(lcctnb£iSiabtl)oubecop'SiSonfngl)i!
m^ut lüaebtfloobetot antïDoo;(gt)eg{)eben:
«Spgeteerile,
Dat fj)ne H^a/rflept niet bonbe fitn / bat gp boo?
be f^ublitatte ban eencebotatoic pattaet pctbac^ fou>
tie gebaen gebben't toelcfi (itgbfg b)a$; met be befenfibe
alliantie/ beelminmetbeninboubt ban't
dertiende
acti)cliel.(gelöt{i [tooagdgOebargreHaaieflcpt Deige>
Uefbetlntecpjetecen) beiftaen toojben/ batbegeati^
tatQueecbebontgiienootb;pe enbeopenbacre boetbin-
0genin ft)n(®ea lieetbensiXanbenenbeïiötbentom^
jpeteecbe/bjanneetgpfgn boltfieten fe!f$ niet ban
ttoobengabt/ bot()biegijenootfaet&t3i)nbcte moeten
emplopcten / 'tfpom Ijen felfite befenbiten ofte fön
bontggenootte affilleren/ bat aijSban alleb^eembe
biecbingen (til fouben moeten ftaen / enbebpgtjebolge
oot& ggequaUftceeit b}a!$ f|)ni0nbcrbanen upt alle
bjeembe bientlen tot Ijem te toepen. (Snbe om te beto>
nen bat be l^oningg ftin boirb
feifjEi ban nooben Dabbe /
fepbenbeboo
?f£fijebel§eetenbatfrn jBaiefttptS Ca»
yitepnen naec
Noorweghen, Holfteyn, enbe lutlandt
flfgöcfonben öabbe / om ^cebatent bolch te pjeffeten /
enbeoocftecnigfie naetLubeck enbe Hamborgh om
We te toecben. i^p öecft l)tec op gljcanttoooit/bat Ijaec
feggennittbolboinbetoa^/ omtegbenüi ben hlaecen
(€e)Ct ban 'tboojfs dertiende ariöthel toeltfee eene genet
tale en ongelimtteccbe toeibtngge toeliet / en bp confe^
eucntie een (liiftoijgeent betbot ban tetotatie ban fijn
jR^ajefteptiS (©nbetbaeinn / tecbeinljaeci^o.jeog.
bienft 5ynbe / te meec / becmitjS ben ^Kontngl^ in bjeebe
tua^ / enbe niet ban noobe gabbe al$$ een b)epnig{) ^ee'
bareni boltlt totuptcuHingOe ban
fcsaa.hcftijeepen
ban(©02l0gi)/
boei) fcBeenljoetoel men albaet fagB/
bat booifcD
^ebe patcaet bttteect / gaec ^0. H^o. geen
bolcb foube afgaelen; batmenetgtec baec bptniiben
petfifleecen / fonbecBetfelbenaecfönbecfoetlttemop
bificeten/ besiaengljefien / toasi ban eene ggeljoogije
enbe in be iHSilttie Wel ecbacene Sfflciecea aengcfpjoo
ben / btel)arenbien(i aenga» ^o.Jüog.pjefenteec

SU

b(Cji6omflegpbebefegggen te moeten aftoatgten /
e«c gp baec op een ^ofitif antbooon iionbe geben / boe«
aentufün<@e(ommitteecbendbaecbp /batrDnjnaa)e<=
(leptioel Mtgte/ tiatt>eboo}ftg;ebc H^eecbaecaen^·
0elambi(i0·

- tti
miDt/ga.

ban Groot Brittannien ben vierden ba» "b^ròìSP
maent öabbe laten publtceecen i boojftljjebe ΐιηίΐΖ
lEog. tefoliitie bjacljt mebe / bat nebenjï tjc ({ibj T:
göecaifonneecbe b^tcf acn be Coninglj foube ahefonh η
hJetben/toekbe noti) niet jjabbe bebomen / enbeöaEt
omme eene aubientie bp t)oogö(lgf)enielbe jia^ !
üeptbetfDtötommonbElingi) teeïpUceeten be imm.
tie ban öaec I0oos!) JlEog. in boD?fcf)jebe refoimfe
bef bat / gljemertfitliacc toogü jflSogtnbe mtiZ
manguettbe. ©en üoningf) tjaDbe ban bcojlehm
3©oonfbagö met groote paiientie fjem gijeiitten
te tjooten / enbe Ijabbe gebackt met befe oljelenenififB
niet gualijch te fullen boen / niet alleen ijet lactdeat-
tötbel bah boo?fiö?ebe Manifeft, {hJaec ban jjaccfto
^og.rcfolutie alleen fp^ath) macr ooch Deganiftoè
temuc booste nemen entie ban pointttotpointjhooa»
gftebatÌjteiKaiefifpt aentetoöfcn'tgeenebaa onte
noteren (lont; op&etbeginfelbanaltoaetbtn «Εοηίπα
ban Groot Britcannien fetfit bat fgne ©nbecbanm
ban Baec i^oogö JBogÖenbe Ooft en Weft Indifche
Compagnien becl fcgaben enbe injutien hiaten acngijE»
baen / geeft gDcfergt bat gaec l^oogö jEooficntie
fnlficnopt boo?göcöomen toajS / maectwl le Rove-
ryen enbê onlpbcljjcSc biolentien bie be e^nfljclft^
^atieaengaec ^oogg ll^og- (@nbeibancn gatiCn
gepleeglji / lDeltbealleombatfegeenSinbetinticla(t=
(leacnggeftelbe^rattaten foube ggeben/ boo^ccnc^
P}«j!a{tjjt&tl ggemo^tifitcert toamn / enbe naetiec
ganbtftonbeben ©oningftban Engheiandtnictljciooi
nenbattectenrenigg figip banfön «©nbcrbanenlti
Ooftof Weft-Jndienggenoomenbjaii /nieecalto
lijcb batt er eenige fcgeepen in Afïa enbe eenigeitt Aftio
upt ^laetfen bp gaec lüoogl) Jlfêog. €>nb(ct)amn be;
Ugectgfieöouben / gettoeltö boojeen gljep;flctif(nDe
3©et bp alle !Sontngi en enbe ©?inccn / jaefelfi tipbe
Engelfe JiatietegenjS alle enbe eenpbeitoleilie ojjtu»
feett / fultx Baec Jgo. naog. «©nbetbanen bat rfttit8i>
b^upclicttbe / niet bonben bectlaen ttecben/ be (jfond»
fe ^atie of pemant beronggelpc&t te geblieii / ctinttPtl
bat gaec l^o. iBog. om b^ebensi toille enbeb09;Kn toe^
gïjebenbe goebtgept googgggebatgte Cotrtnijtclioft
iiabbe Hm ^nbecbanen baec toe te bQillenDoutKP/bat
fp ober get felbe tontentement foube ggebentnbeigoe^
bingeboen.

(©pöctaffenbentoonbi ©ij!i-3llt>tttira(ibeRyyKr,
toaecuptben^oningg fcgeente luiden bebiüfcn/ üac
gaec ]|oogg naog. ^ggreffeursi toacen / jgecft tf fUtt
gebient ban alle be bonbige en folibe rebenen enbf moti»
benlngaec l^oogglEog.tebuttic / beawtooojit op
öejiRefiïientiiDouningh iBemorfe aW anim ψ'
pieten tiem fucceffibclötft toeggefonbeji / ïitïf '
enbe foo 6oomenbetot getUctfte UttgtfertUan »«
bo0?ffrj?eebe jiKanifeft / fönbe get fe be bift
^oogO ilSooggenbi boo?geenoembe üïefolwie
m"
fpjatB / toaec in ÖP meetBooggflgBebatfltt
jeliept aenggetoefen fieeftbe onberb?ecceelj)rtütpw
enbe exojbltamte ban 't ggepofeetbe / enbe ρ Ρ
iKaiepepbtbitgBeboogfienbeftem een toet ff W™

(iellen / tot notoire berongelijfWnggenbanfijn WW^

(lepts (©nbetbanen / enbe tot alle berginberingne w»®

Bebben/ totbettoillinge ban begeer ban Beverwcerts ISSSmXn ESS^^

p^aetfeenbeanbetfints / foube be felbe fionnen beftoo.

.SSSS«Si

pabbe ! bat gaec (go. jiaog. ten bien epnbe aen hem ge?
Mfolbeect gabben be ^eer
Amerongen te fenben / toeici

UUU UUtl, WUCt-IUUUCUUCIIiyjVOÏM/ »ΙΙΜ«·ίί·"·"--

6omen get geene ftem bien aengeenbe toebetbotin !»«
be / bat gp toel facg / bat foo bit eÖePia«if?ert mtg
toojben/be Commectic genoegfaw PilEefo^S
tiaen/ felftf bana©acenlnben<©o?lo0ie(n0ieBi"P»
gebbenbe.

3&Élieetetoan AraerongbcofirecgDïw» ^^
DttDoIgcnbc

SAKEN van STAET

a©pberi bJasitet Santgefeomenfiaec ftn


-ocr page 576-

en OORLOG. VijfmVeertighfle BoecL ^57

léruBievan de Hoogh M&g. Heer en Staten
Generael der Vereenigde Nederlanden
^gor de tieer Godort Adriaenfz, Baron de
Rede,Η eer 'Vm Ante. GinkehElfli&c.Ge-
àtb. inhaer Η. Μ. Vergaderinge van we-
mi de Trov. "Van Vytrecht-,en Extraord^
van wegen deje Staet aen de Ko-
ning van Denemarcken, Noorwegen^ &c.

IEn ur^.m : De opgemelte Extraord. Minifter,fal na
genomen affcheyt van haer Ho. Mo. mirlgaders na
(ienontfanghvanfyne Inftrudie, Credentialen,
{nverJre noodige Suicken en behoeften, fich begeven
over Lant na het Rij ck van ^imumarckti.

Ende en paiTant, fonder publijcke audiëntie noch-
tans deDuytfc Vorflm , Graven, Hetren ende HanJ'e-SteJen,
die lly in lyn^" ^^^ aendoen, van wegen haer Hoog
m"o. faluteren, en de fel ve verfeeckeren van wegen haer
Ho. Mog.goedc wille tot harer Perfoon,Stedenj cn on-
derhoorlge Landen en Lieden.

11X*

Komende tot Kopptnhngm ofte ter plaetfe daer den
liooggemelden Koningh lal wefen aen te trcf}cn,fal den
fclven fyn arrivement notificeren, en met de eerfte ge-
legentheyt audiëntie verfoecken.

Devoorfchreveaudiëntie afwachtende, fai fichon-
dertuflchen dienen van de informatie die den Refident
U Mmt, by hem te ontbieden, hem fai konnen geven
vande inclinatie ende beftant van fy ne Majefteyc ende
desfclfshoogeMinifters, opdedevoircn by hem inge-
volge van haer Ho. Mog. voorgaende Rcfolutie, ende
fpedilijk die van den Jtrden December leftleden acnge-
went,

V.

De eerfte publijcke audientieby den hcogftgemelte
Koning bekomen hebbende, fai naer overleveringe van
f/neBrieven van Credentie, doen eene bequame ende
complementaire propofitie, mctverfeeckeringhe van
haerHo.Mo. beftendige,oprechte vnentfchap en gene-
gentheyttotfyn Majelteyts Perfoon,Koningl. huys.Ko-
ninghrijcken, Vorftendommen, Landen, Lieden ende
Onderdanen, daer noch by voegende, 'tgeen hy Heer
Eïtraordinstris Minifter nae tijdts ghelegentheyt ende
conftitutie van faeckcn,faloordeelen dienftigte wefen,
endcTooifz, complementaire propofitie gheeyndight
hebbende,verfoeke· byfynMajeftey tof voor Commif-
[itifen naedcr gehoor t te mogen worden op \ geen hem
in»Mi)^«ij gegeven is.

Dm in cas de voorfx eerfte audiëntie naer ghelcgcnt-
ncyt ende de conftiiutie van tijden en faecken in
Den·
«Wt^n pritiatim foude mogen worden verleent, fai hy
necrExtraordinaris Minifter nae de voorfchreve be-
quameende complementaire introduöieof inleydin-
' ' n^Hediatelij ck vervolgens proponeren, om gheen
tijdtteverliefenhetgheenein het Bf^fwAendeeenighe
ogende artyckelen van defe Inftrudie ftaet geexpref-

. Na defe audiëntie, fai hy vervolgens faluteren de Ke-
""/'«Mende
Prim van Dennemankm, als mede de voor-
van'tRijck, doende aen de fel ve na-
werlevcringe van de Brieven van Credentie endead-
"'"y^Jeaive tot dien eynde hem medete ghe-
L ''°°^^iighenaenfpraeckende complimenten als
y^rgheleghentheydt, endenaer advenanteiipro-
credit by fyne Majefteyt oordelenfal

Kmir^ private audieütie by den hooghfte.

niitt»!^ rot conferentie met CommiiTariicn gead-

IX.

Datnaedemael door dc enrecbtvairdighe ende vislente
proceduyren van den Koningh van Gnmt Srittanniev
ende eenighe fyner Subjeólen , fonder eenighewet-
tighe öorfaéck ofte redenen, verachtende ende verwer-
pende alle falutaire ende redelij cke aenbiedinghen ende
aenghewende oiÏcicn , om als onder de voorgaende
fucceffive Koningen fijne Voorfatcn met haer Ho. Mö.
te blyven in goede vrientfchap en correipondentie,niet
alleen veele goede Ingefetenen ende Ondeifaten defer
Vereenigde NederlantfeProvintien ί»
tare Navigatie en
Commercien
feytelij ck zyn geturbeert ghewotden ; niaer
dat het den ielven Koningh oock ghelieft heeft Cgh tot
fo
vymtlycke aggreffien , rupiureendc openbaren Oor-
logh tegens defen Staet ende de goede Ingèfcteneri van
dienuytte iaeten door het incorporeren endeweghe-
menvan Laailert, Stedeny CeJlecUn, inde fert/o,mitigd-
dcrs door het aenhouden, nemen , opbrenghen ende
cor.fifqueren, oock bevechten ende in de grontfchieten
van Oorlogh ende Coópvaerdy - fchepen , met de
, ingeladene goederen tot<>«i/fr</r«e^<!/|cj^
verongelycl^ngbca
van den hooghghemelten Staet, ende tot eftimable
fchade van de voorfchreve goede Inghefcten ; ende dit
sllesfender dat tenig VHrgamde ingelijckjofgbnailt van defer
zijde aen of tcghens de Engbelfchen is ghedaen of ghe-
plecgt, noch oock n*(
voergamde friclamatie tfti denUH'
ciati» van Oerhgie,
haer Η j. Mog. derhalvcn ghenoot-
faedtzijngheworden, nae de wet der nature ende het
rechtdervolckeren , federt eenighen tijdt herwaerts
de wapenen aen te nemen, ló tot afgeperfte tegenftant
van de voorfe, vyandtlijcke proceduiren » als tot, redres
ende reparatie van de verongelijckinghen ende fchadeti
daer door
mrecbtvairdelijck, gheleden , ende dienvol-
gens mede van defer zij de, tegen» den hoogftgem Ko-
ningh te treden in openbare rupture , ghelijck haer
Ho.Mog.voor eenigen tijdt metdefelve inopenbaere
rwprure ghetredeniijn, en daer van oock niet alleen aen
fyn Majefteyt door den voornoemde Refident
Lt Mair»
nemacr oock aen eenenyegh'elijcken by verfcheyd®
voorgaende publicatiènkenniife gegeven hebben,

Sulcx dathaer Hoogh Mog. fich niet alleen al vooB
lange met een aenfienlijcke macht j footer Zee als te
Lande, hebben gefterckt, endealnoch fyn fterckende i
tot afweringe van de verdere qüade deiïey nen der En"
gelfche.

XL

Maeroock goedtghevonden hare goede vranden,
Bontgenooten, en Geallieerden door Extraordinarie
Minifters nader te laten repréienteren, endé tedoén
begrijpen, hel groot onghelijck dat den ConinckVan
Grm Brittannien haer Ho, Mog. met den voorfi onregt|·.
vaerdigen Oorloch is aen doende.

XII.

Mit^ders het pericul, dàt oock andereNaiien
Zee frequenterende, by faulee van gheiamenlijck
ende vigoureufe tegenftiit, evldentelijck fai oyer*
komen.

ΧΙΠ.

Gelijck fmlcx onder anderen van mi af en klaer··
lijck ende taftelijck af te nemen is uyt dc declara-
tie die den hooghftghemelden Coningh vaii
Grcot
Brittannien
albereydts den vierden Marty leftleeden
heeft uytgheghe ven, den oock hooghftghemelden Ko-
ninghvan
Dennemarckenden ƒ»ƒ?(««</«»dcrfclve.macut,
by haer Hoogh Mogende toegefonden, houdende on-
derandereh :
Dat alle fibipinv/m wat Natie dit fende mi·^
gbett wefen, inbeiiende eenige Gêederen, Cupmtnfibappea , φ*
Perfconen, hier te Ltuidet'bufsburende t mtmttendegbenc-
mm'naerdenie dotr dt fcbepen van Oirtigbi
, ef farti-
cHlitrt Cimmiffievierders van Engbelandt , ghtcendemneert
ijiivtrk}iurtfiudenwrdinvan goede prijfi, gbelifckjnedt al-
te Gtederen ende C»ofmanfch»ppiH , van Wat NatiM
die feudi nugben wefen, vielckj gïeladen fulleit tifninHrigié
fcbepen defer Landen
; Zijnde een iëer verre uytficndé ftec-
ke, raeckende alle Koningen, Republijcken,
Vriacpi
en Potentaten, gheintereffeert by het ftucfc van de
gotie, ghelijck haer Hoogh Mog, fuldtx iyoe Màjeftey t

%aa 3 by

idö y


-ocr page 577-

558 S AKEN van STAET

i<56c byder felver MiiH vc van den voorlz feflitnden Marty in

___ 'tlange en breede hebben geprefcnceertjdaer toe gcrc-

fereert wert.

XIV.

Trachtende alfoo den voornoemden Coningh van
Gtó» Brittannie»idoo<[ de voorfz en andere onrechtvaer-
digemiddeleameer, de Commercien van
alle andere
Natilo tl riijinerin
, ende aen de Engelfe te treckeh > oock
vervolgens degeheele Werehvarehecmoghelijck, de
Wetende de Mate te ftellen.

XV.

Omme alle 't vifClcke dan in tijdts voor te komen , en
te ghemoedt te treden, haerHo. Mog. niet alleen voor
eenigemaenden by fyne Maj. door den voornoemden
Reiident
Ie Maire ende haere Milliven als mede in Vratjc-
ryckj, ende Sïi/iAwconvenable deb voi ren hebben laten
doen, nemaer oock door defe Extraordinaris befendin-

iiericulen hem en fyne Rijke over het hooft hangende,
lyHeereExtraordinarisMlnifterfal foecken de felve
iyne Maj efteyt te bewegen, offl nefFens haer Ho. Mog.
ten fpoedighllen
Je Wapenen tegens de Engelfche aen teriemen >
ende in diervoeghen den Coningh van Groot Brittan-

gaders tot rufte ende Vreede, met alle Nabuyren, te
helpen difponeren,

XVIII.

Doch by aldien hooghftghemelde Majefteyt buyten
vermoeden daer toe niet foude m ogen wefen te bewe-
gen , fofal hy uyt de Name ende van wegen haer Hoog
Mog. folemnelijck verklaren, datin allen ghevalle den
tijdt nu meer dan gebooren is, dat hooghftgfcmelde fy-
ne Majefteytghehouden Is, haer Hoogh Mogende by
te fpringen , met de auxiliaire macht ,ende op den voet
breder vermeit in het Traétaet van a mpliatie der voor-
gaende Alliantie in date den
negenden O&oheij'eflienben*
dert vier en veertigb
op den feventienieo luny o. ft. des laers
fiflienbondertfeven en vyftigb luffehen hooghgemelde Ma-
jefteyt cndc haer Hoog Mogende aengegaen ende ge-
ilooten.

XIX.

Dat haer Hoogh Mog. niet alleen hooghftghemlde
ijrne Majefteyt daer toe zij η vcrfoeckende, maer oock
aenbiedende 5 om 't voorfz fecours vaft geftelt, ende tot
de effedive proteftatie van dien de vereyfte ordrc
gegheven zijnde, fich onderlinge naeder te verec
nigen, ende te vergelijcken op de
vergrootinge ende
winM«r//»r/Bfin van het felve fecours, tot defenfie ende
confervatie van elck anders Rijcken ende Landen,mitf-
gaders Navigatie, Commercie, ende hebbende gereg-
tighcden.

XX.

Ten wekken eynde hy Heere Extraordinaris Mini-
fter,metfpecialeprocuratie noodigtotfodanige Han-
del , over
vergrùHinge der iehsfde fecmrjjen , of fubfidien lal
werden verfien.

XXI.

Indien van w^en hooghftged. fyne Majefteyt de
Mtdimie ende Officien van intereilïe tot een Vree-
digh Accommodementtuffchen Engelandt ende defen
Staet fouden mogen werden aengeboden, op 'tfonda-
mentvanhet
vierde Artijcul van dc voorfz Amfliatit
van AUiantie tuffchen hooghftghemelde fyne Maje-
fteyt ende^aer Ho. Mog. op den voorfz
feventien luny
O. ft.
fefiitnbsndert feven tn vijftigb geflooten , foo
fili hy die mogen admitteren ende aecepteren op dea

V(7et by 't voorfz vierde Arrtcul geprefchribeert.eh miM «
den hooghftgemclde Goning dien onvermindert rffVt
t/fyWifff«;?i</i/a;prefterende, ende voldoendede fé"
courffen offubfidien by defelvegeamplieerde Alliant
belooft, te meer alioo nu al veel meer dan
drie ma,nd
na de gedane folemnele advertentie van devoorlz"
pleegde Hofliliteyren zijn geecouleert,

Ende fai hy't voorfa beloofde fecours vorderen in
^f/f,volgens de optie van den geaflailleerden by 't ncbl
Articul van de voorfz Tradiate, in date den
tiethinim
OttobsT feflienhiiriilert negen en veertigh
gcrefolvcert en bï
de voorfz Ampliatic van dien in den lare feftiinuldmfl
venenvüftiibgcconünneen.

XXIV.

Appuyerendealle'tgeene voorfz is met foodanighe
redenen en argumenten als uyt voorige Advijfen,Re-

ge de felve wel hebben willen doen reitereren , en na- ! folutien, en Adten van Staet konnen worden getroc-

der bekrachtigen. ' — l----r·--------1-------1-----

XVI.

Ten eynde om zijn Majefteyt vrunt nabuyrlijck
te erinnerendefwarigheden
bem ende p/n Rycke, over
't Hooft hangende, by aldien de Engelfche haer Hoogh
Mog. onmachtigh fouden kom en te maecken, om haer
Geallieerden ende Bondtghenooten in tijden ende wij-
len , als de noodt fulcxfouden moghen verey ffchen, de
hant te bieden.

XVII.

Mits wclcke ende andere rédenen meervan fyne

ken, en by hem na fyne verkregene kennifle van faken
voorts geexcogiteert, cndé tot bereyckinghe van haer
Ho. Mog. oogmerck en intentie hier boven geexptef-
feert van de befte operatie geacht fullen worden, daer
toehemoockalle noodighe Retroadla nevens defe In-i
ftrudlie, gefuppedieert fullen worden.

XXIV.

Salvooralfooby iyn Maj efteyt als ontrent des felfs
voornaemfte Minifters , alle moghelijcke devoi-
ren aenWenden tot
-vaji ftellingh ende prompte prifimty
ten minflett nan bet ficeurs
, by de Alliantie fpecifiquc-

Majefteyts eyghen intereflen , mitfgaders van de 1 lijck begrootjteweten,vanƒ»!</«}/»«» Soldatenof'tequi·

valent van dien,'tfy inGelt^ Pici^jTeer,Mafita,Scliiefs-lit-
iii/fi/i, of andere Wareinen Coopmanfchappen in de
Rijcken en Landen van fyn Majefteyt vallende,

XXV. 1

Daer by voegende, dat haer Hoogh Mog. foodanigli

nien,totafftantvanfoopernicieufeprocedurcn, mitf- j fecours van fyn Majefteyts equiteyt ende van deS

felfs Conincklijck ende genereux gemoet tenfpoe-
dichften fullen verwachten, ende t' eenemaelvertfou-
wen dat 't felve niet langer en fai worden ghcdelayeert,
foowanneerfyn Majefteytfickfal gelievén te erinfle·
ren met hoedanigen promptitude ende met watfucces
haer Hoogh Mog. fyn Mdj efteyt inde
gepuffitrdtii Oer-
/ijfffl tuflchen de Noor der Croonen gheadCftcertende
by gefprongen hebben, fullen fyn Majefteyt uyt den ra-
me ende van weghen haer Ho Mog. volkomen veife-
keringhgeven,dat, by foo verre hem diergelijckeat-
tacqueende Oorloch van wie het oock
foude moghen
wefen,«Iswaermede defen Staet tegenwoordighwort
ghedruckt. 'tgunt Godt verhoede, naemaels mede
mochte overkomen en aengedaen worden, haer Hoog
Mo. fyn Majefteyt al wederom efFeftive fullen byfprin-
gen met geen mindervigeur en
couragic,alstenvooni
tijdeisgefchiet.

XXVI.

GeduyrendefynTcrblijfin OéHemerckf, enweUon-
derling op fyn vertreck, fai hy haer Ho Mo.
Staet,Wel-
vaert. Navigatie, en Commercien, allenthalventea
beften recommanderen en patrocineren ,fo by hoost;
gemelde zijn Majefteyt, als oock by des
felfs hooge Mi-
nifters.

XXVIL

DenRefident/eMeir» fai hy des noodigli wefende.
in fyn credit ten Hove ftercken, voor foo
veel m hem

IS.

XXVIIL

VJ'

Ooekfaihy in't wederkeren de Hertogen van

fieyn, Gmirf, ende Sinderborgi mitfgaders die van de op

gemelte Wante-Steden, en paffant wedermogen g^en

groeten,ende haer in difcretie fomniiere openinge ο ^
van'tgeeneby hem fai wefen ghenegoti«ert,
foeck van mede nevens defen Staetten
beften van u

gemeene welvaren te willen copereren.

XXVIOL
Met dè Ambafladeurs ende Minifters

vaö de·

Keyfer.Coningen, Republijcken,

taten, ende Stenden, met haer Ho. Hog.in^j

eie, VruotfchapendeNcutraJiteyc ilaende, <we


-ocr page 578-

Coppenhagen fouden mogen onthouden, fai Iiy naer
g^oonte tenbeilen cor^^^nderen.

fai hy voorts boven deninnehoude vandcfeln-
(Iroaic henueguleren ,naer al 't gene hem hiér naer by

Cjl,rijvei]s op voor te vallenefaken , ioudemoghen
vertien aenbevolen, en 'tfel ve naer fyn vermogen trag-
.„.eeffeauercn.

Sa! oock met deHeere van Bemiingben emàcTfhra^ts ,
Extracrilinaus Minifter in Vranckryck_, ende Sweeden
jflpt-aiie, als mede met den Ambalikdeur
vauGegb ,
uftedsiiMinilter die hier naer in EngeUndt foude mogen
Refuleren, correfponderen, en de felve bekent maken,
'tguntbyheniinkrachte defesvantijttot tijcialwefen
i.-rrigt.en voorts van 't gunt wyders tot hare narigtinge
(aikonnenftrecken.

XXXII.

Den ghenielden Heer Extraordinaris Minili er fai by
alle goede accafien ende gheleghentheden , foo by
ijne Majefteyt als by de voornaemile Minifters van 't
Hijek vülghens ende in conformite van haer Hoogh
Mog. Relblutie ende authorifatie van den
een en
ινιίιιιφι Marty leflleden, devoiren doen, ende goe-
de Ofiicien aenwenden , ten eyhde den Collonel
Mete-
rwlt. Collonel Gpnt , ende alle de andere Militaire
Officieren defer Landen , inde bewufte ende ghe-
rtnoveeide expeditie op het Eylant Fanen voorgevallen

pretenfien, tytidtlijcl^^eetimael nairfoo veel jaren wachens
mooghen werden voldaen , ende klachteloos ghc-
llelt, rullende hem dien aengaende tot zijne betere in-

kaerHo.Mog.op'tvoorfi fubjeétaenfync Majefteyt
lebben gefchreven.

XXXIII

Sai haer Ho. Mog. van tyt tot tytenby alleoccafien
«1 gelegentheden,oock met expreiicnift noodig, jier·
tinetitlijck overfchrijven, 't gunt hem in fyn Negotiatie
en anderfints in die quartieren van confideratie ial voor-
komen,en wat byiietn in gevolge Van de/en fy nen laft en
Inilniaiefal wcfén verricht.

XXXIV.

Defaken die fecretefle vereyffchen, fai hy overfchrij-
ren in , daer yan een Sleutel gemaeckt, en hem
Devensdefen behandigt fai worde, addreflerende in ful-
m gevalle fyne Brieven aen den Griffier van haer Ho.
Wo· vervolgens der fel ver Refolutie van den
een en tww-
"i'/i'" JulyJifiitHhondirt een en vyfiigh, op de groote Za-
e van 't Hof alhier ghenoftien, daer van hem mede ex-
tm fai worden behandigt;

_ , ^ XXXV.

tnde tfynerwederkomftevan fyn verrichting én we-
oervarenaenhaer Hoogh Mog. rapport doen , ooek
fthriftelyckverhael overleveren.

X XX VI

^an|elijcken fai hy volgens haer Ho. Mog. Refolu-
W van den ƒ«
,„ twimighflen OdobriS fefthienhndertfts
binhenden tijdt van twee, ende ten uyt-
'nten
drie maenden nae fyne voorfclireve t'huys kom-
h rapport, zijné declaratie moeten inge-

XXXVII

„Sf^l^f^lhy gehouden zijn , de ftucken üyt de Griffie
taris ^^*^^®· '^og· hem onder behoorlijcken inven-
moir^ gegeven,ofte tocgefonden foüde

■'^erden, om fich daer van te dienen in 't uy t voe-
hie, ^^"^"Staeten Coramifiie,tTynerwederkomfte
ΙίίηβΙΐί zijnvoorfzverbael ,byintrec-

l'enoo Γμ voorfehreve Inventaris ende recipiflè,
dj, j ''"J'^'^tereftitueren , énde daer nevens oock on-
cndeg over te leveren allefoodanighe Originele
tiehct" Stucken, als hy geduyrende iyne Negotia-
'^bekomen fai hebben, omalsdL ter Griffie foorfi
«""«poneert te worden.

559

XXXVIII

Eyndelijckfaldenghemelden Extraordinaris Mini- ___

fter pundtuelijck hebben te achtervolghen , haer Ho.
Mog. Refolutie van den
ihienden Augulìì feftbienbendcrt
eenenvjfftighj teghens het nemen van Vcreeringhen ,
Giften j Gaven ofte gefchencken ghenomen, tot welc-
ken eynde extradl van defe Rdolutie hier nae volgt ge-
infereert.

EktraB, Öc. livis dm tienden Aiigtifti

In deliberatiegelcyt aijiide &c.

Aldus gedaen en gearrefteert ter Vergadering vande
hooggem. Heer en StatenQeneraelin'sGravenhaghe
denjevindtn Aprilftjiietibmdert vyfenJeftig,

jSpnflffcDcptoBcnomenöelïljenöe/ toocftopUyt- ^ijntó
recht: (©eRveerthienden 2§p?il tOt Öldenburgh bo»
menbe / toferbtaenfiomjS l3oo?ì!eit<iD?acf ban Alten-
burgh, upt ben na«m ban ben i^ecc«©jabe ban oiden-
burghaenftinlloocment metbeele clbititepunenbep
leeftgeben / tee eetm ban Qaec |@O0· bec)vd{e«=
Ëotnt/ en betrogt tot get ïttafleci te toillen oprDben met
f jjn sebolgB / om albaet fön Sogemcnt te nemen / tot
)V£lt6en epnbe gem etti Catoffe met fes paecben toféc-
betoe0{)erc|^tt&t i ennaec batgp toclgljemeltei^eei:
<@2abeboo} bettbfUtcpt enbebeleeftgcpt bie gemtec

I

----op_____,.....- ........„--------- - - - . _ . _

«weeft zijndé, ende haer foo mannelyck ende cou- «ecen aliSboetentoiecbe flenoScbaen met ecnromplti
Mieufeiycktendienfle van fyn Majefteyt gheüueten I ment tec matetfe bicttenbe / [jabbe fjebantlit / 3öntc
helbende , over ende ter faecke van hare deuchdelijcke i famen/OnbetUctei)tlEpbanbeelebOO?namc<Êbcllfe:

ben / ^agf eiü en anbece bebienbe / in be boo}f5 ■ ^TacofTé
tcï|obeopöBmbcn;aenbetrap6omenbc/ Beeft fön
<lElctell. ben ^eec<©2aefban öldenburgh binbenflacn

forraitiebéhandigt-werden copy en van de Brieven, die Woötji ÏJOOftiS/bieBemmetbeelebeleeftBebcnbetlBela

le&ombe/tefmofgneecbe &et cefpect en be befecentie bié
B
p Babbe boo? ben ^taet ban Bacc ]^oog· iBog./ eyta·^
fecenbeop fünen BoogB^n oubetbom / bat B
p niet in
perfoon acn fijnJEogement bat officie Baöb« öohnen af*
leggen: Igp Beeft naec bantBfeggfnge ban fo cibile onti'
moetinge / Booggem. ^ect (0;aef boeberom inbennae
me ban Bacc i^o. gecongcatule cct obecjnne goebe
bifpofitie/en ben ttielliant toaec in bejs felfs^ Canben ett
lupben onbec ft)ne Boogi»üfe cn boojfigtige iSegectngë
ftcB bebonbeh/ metcetip^OQuebetupgineBebanBaei:
1^0. iBog. bolbaerbige genegentBePt tot Bét tdeltoefeti
ban ft)n ^ooggcaeffel; <0enabe IDccfobn/Stanbèn enbc
(©nbecbanen / enbaetopB^m bimittécehbebanbe
meecBoogBgB^meltie fgne <£)ccel[e»cie/ ijiboo? ben
ïgeec<©?aef banAitenburgh, böön^tet tafel gelept/
BoDbenbe BooggBemelbc l^eec <0;aef fijne f^amec /
becmit^ieemgefnbifpofitieaen'tgBcBoo? / Bem ou»
langss boo? een Catatte becóo?faéc6t ; bate te ï|obe bes
bont fig tegenisoibig nfeiiiant aiiS ben i^cec igactogg
Ernft Gunter van Holfteyn , Sonderburgh mct f}jn
<!5cmalinnc / bie B
p b'eec Bebbe gBcBaöt boo? befen itt
DenemarckengBeficn te ftcfiben i i^pööbbe ebenop
fünbectcecö ban Uytrecht fcBnjbensi ban öe fteec
Ysbrantfe ontfangen / toaec bp fiin toel «ffb. abbifeet·;
be/bat be felbe betmepnbe op gifieren ofte Bcben eibaec
tot Oldenburch te tsefen / om alfoó be tepfe iiaec Den-
nemarcken en S weeden gelgcBcy^cft boojt te fetten/bani
Beeft bec feiben tot necB toe niet becnomen i l^p foube
iKm nocB bten bag en róo?oen in toacBtcn / op bat fijne
^etrben/bie ban be cepfe toat geBacaffeect luaccn/eeti
toepnioB mocflten uptruflcn / en foo B
p niet en quam /
fijne tepfe ecBtct obec Breraeri,en Hamburg naèc
Hol-
fteynbccbojbecem

IfêpactibeeEbetOtHamborghbenlaetilen April.' fiej^i'
CótBremenfiÏboo? bi ciBccommtttecbe itanbe
jjlèaoiflcaet eenBaIfup;boo? bejStabt ontmoet/ enbe f^L»
metbeelceïp?eflrien bancibllitept teceecenbanèaee
10. lEtog. upt ben naem banben 3ilcBtb· iKaebt / gge-
cectpieect / enbe gBecomplementeect / bfe Bern onbec 't
io0b|anbenben'tHanon / Deneffen^ bemiUtfefn t»
teapcnenboo^bc^tabt tot oen fgnSlogement BeUe
gBeatcompagneect / enbe albaecgetcacteertrgeli^
baee^tKiecaen / metgeiüc&ebemonftratfoliao m /

en OORLOG. Vijf en Vesrtighfie Boeck.


-ocr page 579-

560 SAKEN van ST AET ,

166< !)(> De opgenteltie «SScì^cputcerben toetierom getonge'

_Weert / totopDeconfinen ban Bate iurisìDtaie;

öecfc naec obeclEbednoe ban Oaec ioog HSog. «eijEn^
tiaUnbeopoDcmelDe j^eerenop f(jne aEnhomfie/ be^
tupgfjt öaet iBog. bolbeettiige g&enegcmljcpt tot
ijettuelbJifcrtbanöumii jStatit/EnDeDctfelbcc iSub=
jlccten / entii
ύρ ftjn betttecf» Baec MtDtlJ. bebancfit
boo; be bcUefbe ontmoetingen bie in Dacc 1^0. jjlQeg.
name/ Babbegöenoten/ banbetoelcbefipaenbefelce
foube roemen,
i^ot Hamborghfoo ftaejlbp baetin
fön ïogement toaS acnaüebomen / boo? fön jftetceta^
tiii baet ban feenntffe gljegeben / aen be ^eet
Lucghcn,
eerde tegetenbeÌ25ucoenueftec ban bie ^iabt/ en ben
^Ibenfgnetcebentialenboen bcrf)anbtrcptltcn / toacc
Dbec i)p bten mo?aen boo? ttoee «iScbeputtetben upt ben
^cgtt). ilaebt ijs bcfonbeh/ enbe in ben name Dacet ^c.
Höog. gfjecompitmcnteett / bie öp met gfitljjifie cibilt-
tf pten enbe betupgingljen ban {jaer ]io. IKog. affectie/
Oeeft ontmoet.

l^pbebonbt/foobflecaliStotBremen, batmen feec
opp^eDcnbeerbe ben (@o?iotD tufft^en tiaec IBog.
enbe ben iSoningl) ban «tiïroot
Bnttiinnien, toaec boo?
fP bepbe filaegbCien grooten tnteieffen in Dare tommer»
tietelööen. ïieecen ban
Hamburgh fepben bat
Öare geattefteecbe fcjiepen in
Engeknt toacen ggecela»
reert / ban/bat in
Ncerknt noct) eentge toierben aenge;:
jDouben/ toaec ban fp be ontflaging cpnbelticf} bettioop^
ten; Bem tot bten epnbe ejcftibetenbe eene Ujfte/met beci
foetb bat B
p üaec be meetgecoetbe ontflaging
ten beften toilbe cecommanbetcn ρ fjeeftbaec op ge=
anttooo?t bat geenfinti toatf te ttoijffelen / foo be boo?»
tioembe ftgepen niet en üjacen beb^atOt met
verbodenc
toacen/ enbe bat bpbe ^tgippecüt banbefelbenieten
toacegetcanfgrcffeectöaec i|!onaog. paccaten bp
ocfafïe ban betegentooojöige (©o?iocö geemeneect/ en
loaec ban men baet Benniffe öabbe / of be telaicatfe fo«=
befeetfieclijth Bolfjcn.
ffi«t goti ®fefden usap tóaüi tot Gottrop. ^e l^eec igaci
mw togD/ Benniii ban fön homfl fecpggenbe/ Beeft Ijem
met
drie JSoetfenban fespaecben en een ^uptebaa
omrent feventighpctfoonen/ toaeconbec beelegegaai
lifiteerbe €beliieben ban bat Eant / tot fijn Bo?ftelt)c ^
Beslot boen opBalen enbe loeBeren/ ftaenbe be^felfjj
ÖHarbejS ggerengeert en Haye op bepbe be 3pben ban be
f^ooiten. Beeft/ bolggenjS fjjne ginflruttfe enbe
flcnbebolen o?b?ei / meet BoogöftoBemeite l^eer l^ac»
togfnbennameBareclgo.
naa.gecomplimenteect/ in
p?efentie banbe l^eer ^jefibent Kideman, enbe Ì0
baer op retip^ogueltjtB boo? be monbt ban opoBc'
melte l^eereKiekman met beele refpectueufe ejcp;effien
ban tibifitepten / tee eeren Barer (ξο. jpog. eecft / enbe
baerneboo?be ^eec ü^artogBfelber (bieBemobecal
be pieceanten Beeft gBegBeben ) beanttooojbt / be Ixielc^
Be onbec anberen beroembe be bertrontobe oBenegent^
geben enbe bzunbtfcBappen foo fün
€ienabesiI|eecenboo?babecen onfierffeigcBe i^emo^
rie in ïioortgBe tjjben / enbe Bp felbe tegBeninoojbigB /
ban Baer i^oogB JPOQ' Babüen ontfangen / enbe boo; ^
namentlgcft bat Bet Baer Ifêog. nocg belieft Bab op
benvijfdendenUlpjillefHeben ^oogBQemelte lieerete
begunfiige met een acte ban nutralitey t, bp occafie ban
be tegenbjoojbige 1®o?log met Bet fiijch ban Engeiant.

'©enboojnocmben %ec KidemanBeeft Bcmtiaec
naecbertBoontOaec ï^oogB IKog. eefolutie banbato

ben denienden lipjil feftienhondert vyf en fcftigh, ca-
fienbe be baert op be BUpne Ooft, of ober öc
a©abben /
Elve 5 Wcfer. Eems, enoe anbece plaetfen baer ontrent/
bat onbcr 't gOenerale becbobt ban uptloopen ban fcBe-
pen/ i bp Paccaten toanben fes en twimighften ganu-
arp leflleben gBebaen / niet en toacen begrepen/
ùticBepen ober be Slabben naer be boo^noembe plaet-
fen baccnbe / enbealfoinbebooifcBjebecefolutie nieten
tofecöin gBeeiPielTeect be HeverenbebeEyder^roo-
itteti/ onbet 't gebfebt ban BoogBoBemelte ^eere »ac-
toggbcBoorenbe/ batecBterbc felbe bectroubibeu
leog.gaebe intentie te toefen/ batbe ftBepenbanfü^
ne.(@nbecbanen/ ban baer ober be 3©abben/ lansB^
lie Ëive,. Wefer-Senu; na$( HoUanc gaenbefoube to»-
ben gecompieBcnbeert/enbat toel ligt eenfgi
 1
ftebaetbersi/ be felbe in gee ommoetenbe /«eS'

tpii (iptirnftiii/ pnhi! onbienöhen / nnhe^ ï

ten eentafien/ enbe opb?engBen/ onbec pjetert
bat be boojnocmbe plaetfen iti Baet ^0. naó.
niet entoaren genoemt ; fo Beeft cewdteèeer ftcm ^
fept be JgcerAitiemagelali te 3ÌÌn/Baeclgo.ì»o mL
bec6lart«oe baet op tetoillen berfoecften/ hjuttS
berfoecBeniiebet [ip ï^ecc ban
Amerongh fuitt Ih
ten befien aen be felbe in fpn fcB?pbens toilöe recüm
manberen.

tienden toaji tot Oldenfe in Funen.
tienden laet in ben aDont onbihent op etn ©ontoaotift
toi Coppenhagen aengcBomen / latenbe fpne ftaroffcM
Oebolci) een ftalfupr bupten be iStabt betfilphcn/ teT
(enbe Bcm tot iSobfcBilt ontmoet be ieeciöefiiicm
Maire,met be toclfte BP albotens Beeft geembontlitEtt·
baegjj baer aen/tocfenbe^melbaertbagB/ guamto

Bem be Maiftre des Ceremonies ban fpn Conincfiijjcfee
USajeftcpt bic Bem quam betupgen uptbe gBetucfttctt
bie be felbe ban fön arribement Babbe geBoojt/batfpne
homfieaenbat^iofeengenaem toaji/ enbe bat tip naec
ftölenbe gljebjupcUe tegBentooo?bigBteJöiibeo8co(i>
ferbeert toecbenbe/ onbeftoaert toilbesgn/obertelebo
ren föne crebenttalen / ommeojb|etotfönece«t)tieto
be eerde auoientie gBeftelt te toerben} gelgtli bantoft
gebaen/metberfoecB/ bat/ foo BaedBet fgn jSetl
flepts commobitept permetteerbe/ BpmocDte totiie
felbe gBeabmitteect toerben j toaec opgBemeltié ^etc
Maiftre dq Ceremonies aennam Bem fftne iiaaiiflcpti
cefolutiebeBenttemaBen. mo^gBenjibiej^beo;·
noembe l^eere tocberom bp Bem gBebomen / fegegen^
bebetfönecrebentialenbpbe HeeceneerfU ièìnilÌHii
(toaer onbec be Igeec Hannibal Zeeftadt) Ibacen
fen; bocB batbefelbetöaecinflaöben gBetotifibtmtt
eenCaradrertoaermebeBaccio, ilgog. babixn
belieben te becleben/ bie Baer onbe&ent iaa^l aifoo j)·
noptanbere iBinifierji/ al^AmbafTadeunjEnvojèt
ofteRefidententeliobèBabbcn ontfangen/ entieoDte
fulcjcniet toiflen met toat uptteclötBe btntonffiatie
ban eer ( ten refpecte ban Baer iBog. ) nun fiern
te^obefoube recipieren/ ommemet meet oftemfn/
geen emtijagen ban mifnoegen te geben aen getr Ifioog
IlSog. ofte be baer aentoefenbe Hginifterü benVranc-
rijck, Engeiant enbe Sweden' buptenbe toeltlM (fcliaf
ne anbece bebinben.l^p Beeft baer op be boojfj Mailtre
de Ceremonies te gemoet geboect/bat bectcoHlic iiat
men nocB geBeugni? Babbe/bat bel^eeren Shogelandt,
Vogelfang, Hubert ende Haren b00| befen Sacttöatill
getoeeft in qualitept aljï Extraord. Gedeputeerden,
en bat
Bp in fpne receptie niet meec«f minp;ctiBfii{[^t
aWaenbe boo?ftöiebe ^eecen/ bieCfoo ali wt fien
SefSfbentle Maire betflont) met eenige ftottfen met
feüpaecbentot binnen in t Conintfilphe iSoit maren
opgBeBaelt enbe teraubientiegBe6?atBt/I»sii0uf
fcBiet/ Bet toelcfte fgn <2b. aennam te rappo^wren.
«een npre baet nae i0 bengefepben
Miiftre de Cck-
monies toeec öp Bem geftomen / feggenbe / Dat m !)i|
tonfiberatiente J|obe Babbe obecgebjacBt/ öotewt
men baer in / om be boojgeroerbecebenen /
bifficmteert/ tnbemenfiemobecfülOf boo? «t>
bient boo?floeg/of Bet niet bed toace bat (ïne|Be;i(W
Bcmp^ibate aubientieinfpnliud-l^of toe^öe; £«
toelcBe/ in confo?mite ban Bet fefte
gndructie ( toaec in Bem nae geiegentBep"»®'?" "
tutte bejï tpöi!»/ fultjr toiett gepcritrttteett ) De«ft
genomen.

g^eï^eer SEmbaffabeuc TerJon (metbetowBW
be eer Bab in een Eogftement te 30" /
beeleionfibetitie/opiie fpecialelad banflin
foo fön <jccellentiefepbe/allentBalbin ommoc«n/fn»
baecbeneffettstaenboobt cojrefponöentie otwn« ««
^ogB iBogBenbeittteceiren bpbat.iofneW™

tenöedenbooittcfetien/ enbebieijpbaecbanκπβ'ι

bisntinbefen uptgöebonben/ föni

toajS. ®aec op wea naewöbagB «β

Wee upren Uooj be boojnoembe Maiftredc ^em


-ocr page 580-

en OORLOG Vyfw Veertighfie BoecL 5 61

rttüt«n Ijan ÏSoninge# fioetfen / getcocfeen ban twee
m ^[hin/infe" banfjjne Coninslijcftc m^'

--^lijjgfjebjacfjt/ tiieBpalöaeclJoben opeen i^ael
tóecn Dcnftec Öaööe binöen (laen / enöe op fpne infeoms
SlficöomDiChcnüe/ vier a vyf paffe η öemtegljemoet
rtuOT/ (jfieaciampagneect inrtbe ^eeren Hannibal
LettidcjbenCancdferRitz,ben^êtabtfioutiE»; Ale-
veirbanHolfteynjenbeben
^tabtfioubei:Gabel, enbe
t^® Lg t)(.j(3B?lijtlie cebetentten / tn botboeninoljc ban Baec
Ba met een monbelinge p?opofitfe in bec

; ia S^jr name Ijecft gccottipUmenteett/ in tjet fiojte te ge»
iitfi acngctoert ft" toaccom öaec J^ooglj iKog.
Zm Bfη Paieftept Öabbe afgefonben. ijp fowbe
fjtöoaicoiucentbiebecöebbcngeelacgeect/ ten baare
UjclitbJietbe Dat fuift in een parttculiece tonfecentie
( tic toclcöe öp te gelötb berfotftte / cnbe om fön IBafei
fffdi ïic üaet gtgacn toasf om ff eg te btbecteren / niet
t*
jnconimobcccn) metmeerbccopmetiBfngefoiibeaeni
M|)oo?t tosrbsn : fijne |Eajcfiept Ijeeft 8em belieft met
flatiemte aen te öooren / en
Doo? epgen monbe te betups
U 6flt föne fiompe aengcnaem toas / enbe bat be felbe
alitenttoiffelbeaenUaec ilo.JHSog. goebegenegents
IteptEnliebJicnbtnalJupjlöcfie cojcefponbemie/ bie be
felüe boo^fpn petfoonaenboben met googtjfigtiebatSite
jBajeliEptte bJïUen onbergouben/ enbeboibetsf feec
mfnneliicfi met Oem ban inbiffecente faetben bifcoutef
ttnùc/ljeeftficl) naec eenen eiepncn ttjbtinbeBoojlflcfe
ttfpcct ban öe felbe gljebimitteett/ isibooj een boojs
noimtie Maire de Ceremonies toebsCOm 8«« f0n ^Ιοβδί
iHiiitOflcpt.

^pDaDbegacel^aiefieptbe Coninginne nocg ben

^iitfjlnjSban Dennemarcken ombeboojbectiaelbe
nticeen niet gbefien / enbe foube ooc6 be fe be op
getn antiete biüfe alsi met be Heec Soningg gabbe gge^
Mt/ttac{)ten te complimenteren/ tentooare 6eec
)iiug|)pog. Dein baec onscent neecbec geliefbe te ge^
laHen.

®aegibaecaenï)€eftbegeer Hannibal Zeeftadöem
te (etc Qebaen ban een bifite te gtieben / en gepjotefleett
tianDe ftncecitept ban be Iftoning fjjn lüeeftec om met

bf impjffficn men ban fijn petfoon in jiebetlanöt Ijabi
iiioefpacoEett,

^Pf)ecfi5j)n<S)CceIlent.boo?bciS felfji goebe gene^
getiig;ptbebancbt/engefept/bat tegenlnoojbtgbe oc^
taffic geboren toaji om be reele p^euben ( gtiebupcenbe
flinaentnefenaenbit^^of) baec ban te bunnen eclan^
gw.

^fieifttiebifitegegebenaenbeleec Slftcr l©at»
«Wil/ €ancelietRits,^tabtBouDec Aiefeit, Chri-
ftofibiüabei, cnbe ben ©elt |Bacfc0alcfi Corwits, alle
"ïHcenbcbooinamiiBinifletsS ban bien Conio tb/
wijiiecfnbQlbaeningebanijaei; i^o. ^og.
OicompWmentectten ber felbec inteteffen ten beften
e!)««tommanbecct/ bie 0cm met cibiliieptenbe(nae
Pjowtebanpbcrsicïcbitte^obe) metminof meer
twfibemleomcentBaetl^oog Hog. faetfien fiebben
wifOcm;inï)et genetael ijeeft bonnen bemetcfien/
Mtmenfeerappieftenbeetbe ben <©o?locH en be tonti'-
'uatfebanWen/tnfftïjen benïgeeteConfngban «©root
^nttannien cnbe ben ^taet ber Vereenichde ISebCCs
*/fnbenletltebec cn tecnftete ali bat bie in ec-
waftm bjebe toate getetmineert.

*^pnccftboo?bei^.eet Canteliet ftjn ConincBlöcfie
S'wptbaenbetljantrcptben een JBemotie Inge-
S ii"^»®"^ötier{n(lcuctie/ enbebacc beneffensi
M^'Ìommiffaciffenom ober ben intiouben ban
«ctbetteganbclen.

erbatingfie gBefiomen te ?fln/
nr,;w2''®ecninlabinc!ettocefii)eepenommeken-
naec Lubeck, ^tfiippeten Lieve
^WbanHarlingen enbeWybrant larichs ban Mol-
Wns /toifcbt naec Lu-
K t'°"®5tanbe Ober naec Hamborch enbe ban
iiïthMrf becbenbe be ^onbt paffecm

""ewifeban be üisbeclaetftBe »ap«c0/ «nbe ftel-
be becgalbenin bebencftenofbpbcfeoccafie niet bien= iS6i

fticftcn toace t' intetbiceren bat geene «©nberbanen___

ban ben iStaet tegen teoojbig{) met |)arcfc2)({)ai bup^
teniSÌ Eanbt0 3ünbe na befenDacc foubcn tjeliben te
becbo?becen eenige biacen ban contrabaitìse op ceaiglje
plaetfen te boecen ofte te brengen/ bicetteljjrïi
rectcljjcB / αΙ|ί nae be ©eceemgljbc Heijctlanben/ toant
foobaecalommeggebiftoutcectbitcct/ icnaiaiiiiËngé-
kmfcl)aec0geptban fultbeenbe bicrgtjeiOcltefcDcipj^
beOoeften.

iSöne PiopofitiebécbatineeniBcmotie toajS lup^
benbe:

Doorl. Gr ootmagtìge Koning;

DEnondergcfchrevenExtraord.Minifter en Ghedé- - ^^
putcerdeuythareHo. Mog. Vergadennge, (tiaer jiatimi
ootmoedighcdanckfeggingevande favorablèaü-
rit
dicntie die 't U KoningLMaJeileyt in name fyns hoogft-
ghebiedende Hecren Gorainittcnten op den ï^/i/r»
defes belieft heeft hem teyerleenen , met
iteratïTe
vanderfelvérvolvaerdighegenegentheyt tot het wel-
wefen
van iyn Koriincklijckc Majelleyts Perfoon , Ko-
ningl. Huys, Goningrijcken, Vorllendoumien, Landeii»
éndeOnderdanen) vindt fich expreiTelijck ghelallU
-Kcningl. Majefley t met genegen refped: voor te dragctì^
hoe dat (doordeonrechtmatighe
ende Violente prcce-
durenvanden HeerConingh
van Grtst Brittannim en~
de eenighe fyncr Subjecten fonder vöorgaende wet-
tige ooi faetken, verwerpende alle falataire aenghe-
wcnde ofFicien , ojn nae het exempel fyner Jïeeren
PrEEdeCeflèürcn te bly ven in goede'J^undfchap ende cor-
refpondentie ) niet alleen de Ondërdanender Vereêr-
niciide Nederlanden in haere Navigatien ende com-
mercien met der daedt zijn geturbeert geworden, maer
dat het de hooghftghemelte Heer Koning oock ghelicft
heeft door quade aenradigc fich u /1 telaten tot fo vy ant-
lycke aggrelTien , rupturecnde openbaren Oürlogh
tegensdenStaet derVereenighde Nederlanden endö

anoc ItnKCttepteanee woning lunjiaeeller om met haÏe goedeInghefetenen , door'tfeytelyck weghne-
attBO.i®Og.inbetttOUbeb?ientf^^^^ men endeocc^ren
van Landen, Steden , Caifcélen

Wefipbefet0t0grtegem()fpttetoiiunbecblpben/en ende Forten, midfgadcrs door't nemën , opbrenghen
tol oeopgcmclbc ^eet fune goebe officen öem Optcg» j ende confifqueren Τ oock bevechten ende in de crandt
iriötNuamacnbieben/ niettegeniiaentetoatberbeec. ;fchieten van Oorlogh ende Coopvaerdyfchepen , aiks

toteenonverdraeghelijcke veror.ghelyckinge van haer
Ho.Mog:ende totineftimablefchadevan derfelverlp-
ghcfetenen, fonder dacoyt ofoyt falkonncn beweftn
worden, dat daer bevorens eenigh onghclijck of gewelt
WegenhooghgtmeldehaerHo. fvlog. of der fel ver On-
derdanen aendie van de Enghclfche Natie nae voor
gaendedenqciatievanOoilogh is toeghebracht, wcs-
halven haer Ho. Mog uyt een vredelievent ghemoet mei
langhepatientie te vergeefs afghewacht hebbende ,
datdehooghlighsmelte Heer Koningh daer van foude
hebben ghediverteert, ghcnootfaeckt fyn gheworden
(töt belchermingc van haer Subjeden na de wet der na-
ture en het recht der volckeren tot teghenftandt van foo
vyant lijckc prccedurcn, oock tot redres ende reparatie
vgn de voorfz;ineftimablefchadefoonrcchtveerdigh ge-
leden ) 'tfedert eenighen tijdt herwacrts de wapenen
inde handt te nemen, ende dienvolgens roet de hoogft-
ghem-K-oning te treden inopcnbarerüp;ure , ghelyck
haer Ho. Mog. al voor yê/maendehin openbare rup-
nire ghetreden zijn ende daer van door haren Refideni"
ieAlrt;r» U iioninghl.Majefteydt oock byverfcheyde
voorgaende publicatien kennis hebben ghegheven ,
ten weicken fine haer Ho. Mog. fich niet alleen tegen-
■woordigh met een aenfienly cke macht ter Zee ende te
Lande hebben ghcfterft, maer oock eoetgevonden aen
deirincenende Potentaten hare GEeallieerden ende
Bontghenooten , ende voornaetnelyck U Koninghl.
Majelteyt, by'tftuckvande Negotie foohooghghe*'
intcreflt ert j door é>, traorditiaire Befendinge te laten re ·.,
prefenteren, ende doen begrypen bec groot onghelijcSi
dat hooggedachte Koning den Sraetder VereenigWé
Nederlanden met denvoorgheroerden onrechtvaèrdi-
ghen Oorloghiï aen doende , mitsgaders her Wfioil
ende 'r gevaer,oock verloopen derCoramerciejdTat haer
Ho. Mog. ende hunne Cealiieerde deZee frequenteren-
de


-ocr page 581-

56i sa κ en van ST δε 1

lóóf de byontlléntenis van prompte ende vigomeufe te-\ ÜOllfnoDi)Ccftbaccop tOt «Comniiffatifen w ,

_^ geiiltantdaeruytteoverkomeni om het weleke met llOcmtpe tjcctcn CailCcUcc Riiiz, Rofewingc, rnh/

evidenteendepalpable preuven aeii te wyz.en , den | Klingenbergh,toattUanl)(möctotcteoctiatiuiinh,/7^
ondergbefchrevenMinilterUKonincklijcke Majefteyt i Ijccft Jijntf iM tm?

bidt, te willen refledei en op de Declaratie die den i leiHiebCClOClJt/ Of IJCt ÖttÏigfjEleQljenfoilticlloilui /
hoochgcmeldenConinghvan Groot Brittannien den | DaeflllSi Doec Oen ccn acuteangij ban tïe liefoinnce ti
vierden Mae; tleftleden, heeft doen emaneren, ende | Hiacchen/'ttocltÖÜCletfOCijjthOEöiCcptiectJjebbcnbf/

U Conincklijcke Majefteyt àm fejiienden der felver | isStJClUweeentwintigften JjltiapnacciSe iuitiöanfi,7„
maendt, door de Heeren zyne Principalen is tocghe- j drie iHlCeilboojCenCDelmauniCt een 1>απ'!Ϊ<ίΓο"||«»2
fonden, hoedende onder anderen:
Out atu Schupn \ CaccffCrtGDfMtDt tOtbOOjtie ïiaetit!!i-l|obebati't

linJtrwatNaiiediefeuiiintmghiii-UJefeti, in bebbrnde eenighe \ J^Cf / aHïJaeC Öan ÖC OPQCmClÖC l^EetcnConinUffQrf

gnederen, Ksi>pme^bi>ppe»ofte PtifùDmn in d, Vtretnighde - fcn ai'HOC i|>00?te0nmi0Ct tOOjilCUDe/ (SOClCpIlnr™

ÏiederU/ideii te hup hom/ide, ot.tmM endeghenomm wirdeKde j btW bi BeCtCÌCfien/ CnbeODCiplQÌtJlatn'djOCIQe jnto

diùr dl Scheipen van Oirlsgh efce pm ticuUei e Commiffnvatr- " " ......

ders vanhaòihgemeltenCcniiigbvan Grote Ihittamiitri, jht-
condemneirt ende verkliertfoudm wirden v»n goeden frmfe,
ghelijc\ mede alle goederen ende KoopmMfchiippen '%'iin wat
Νλ-
tien die feilden moghtn wefeit, welcke gbiUdea fonde» mogben
•mefen ia eenighe Scheepen der Vtreemghde Nederlanden , tfre der
felver Suljiüen·,
zijndèeen verreuytfiendefaeck, ende
waer door den hoocliilghemelten Coningh van Groot
Brittannien dé Commtì<;;en niet alleen tratht te ruy-
neren, endedievan andeire Koninghen, Republijc-
kenendePrir.cenaenfichtetrecken, maer Vervolgens
degheheeleWereldt, ware het raogh^ ck, de ^vét
ende mate te flellen , ghelijckfulckx Ü Konincklijcke
Majefteyt voor defen oòtraoedighll is gheremonfteert,
endèhy Extraordin3risMinifter in
iifiudaiis heeft U
Konincklijcke Majefteyt andermael Wer te réitereren,
mét di enftigh vcrfoeck, dat de fel ve alle 't geene voör;
fchrejven naer zijn ghewichte ponderefénde, oockhoé
verre U Majefteyts intereflcn by defe tijdts ghelegerit-
heyt daer ontrent
laboreren, neffens haer Hoog. Mog.
'met vigoreufe ende falutaire foo quade delléynen, waer
door den Staet der Vereenighde Nederlanden in tijden
ende wylen oninachtiger ghemaecktfoudè Worden,om
Iiaere Bontgenooten, de nootfulcx vereyflchende, tfe
Jiulpe

men, om daer door zyne l^lajeftey t van Groot Brittan-
nien tot afllant van foo fchadelijcke defleynen, ende tot
ruft en vrede met den Staet der Vereenigde Nederlan-
den te helpen difponeren. En ofwel hy Extraordinarii
Miniftergeenrms : entAvijfièltofal de voor geroerde na
Waerhjytgeallegeerderedenen, fullen by UKonickl.
Majefteyt nae zyn wijdbcroemde goedertierentheydt
vinden die equiteyt ende luftitie, die daer inne voor al
de werelt baerbl Jcklick refideren, en dat die daer dóór
uyteen Coninglicke^fneriimgeraoetfal konnen bewo-
gen worden, tot het gene de Heeren zyne Principalen
in defen requireren : Soo vintden onder gefchrevenin
afwachtingh van 't felve fich exprefle geordent U Co-
ningl. Majefteyt feerghedienilighende ferieufelijck te
,reprefenteren, dat den tijde nu al langh verftreecken is,
binnen de Λvelcke de fel ve fich onder Coninglick woort
ende zeghel aen den Staet der Vereenighde Nederlan-
den verobligeert heeft by de bekende Tradaten, ende
opgevolgde aiupliatie in datis den nif<»i/f« Odober
fes-
tienhoudert negen en veertigh , efìàefeven en ttviniighften
lutiy
àii\s.tnfeflieiihondtrtfe'Jenenvyftigh ο.ft, conform het
tvjtedt ai tyckel, met een fecours vanfts duifent wel ghe-
mon teerc e ende gewapende Soldaten, of wel het equi-
valent van dien ,breeder aldaer vermeit, by tefpringen,
waer toe hyMinifterUConingl Majefteyt niet a leen
tcgcnwoordi-h ferieufelijCk fommeert, ende fonder di-
lay verfoeckt, mier vorders acnbiedt ommc met Com-
miffarifenflietfecous vaftgeftelt, ende effcaive pre-
ftatie vandoverevfchteordre gegeven zynde, op de
vorgrootinge ende vcrmeerderinge van 't felve fecours
tót defenfie ende confervatie van elckanders Ryeken
eiide.Landen, mitfgnders Navigatien, Commercien en
Tprdère hebbende gerechtigheclen ( oock andere faec-
ken meer hem aenbevolen ) naerder te trafteren ende te
handelen: Waer op U Coningl Majefteyts grootgun-
fligerefqlutie te ghemoet ficnde j fai immiddels in oot-
moéidighrefpeilblyven, &c

b,in bc fiEafci / cnbe geeft be Jgccc €an(clict UionjÌ
opncinenbc/öifjifipt/ batjön ConingDl: PajEdcpt
foD lipt 51)06 monbcljjcfic p?opofii ie alss otetgcUbtcùÌ
incmotic / bie
Up rjem Ijabbe laicn boo?leftn/ftrrnm
gettile Babbe bernonica be fi rpbioDc^f» cnbebiffctcn,
ten tuftcDen ben öonfngi) ban Φ
γοοι 3&imanmcn en
ÖscciöooolllKiog: iStaet/ bcpbe jpe <6callicctbtn
öocbcöjiinbenenbcl^aöui'ren/ toaecbooj niet 91.
leen [junne ©nbet banen tnet een beftoaetben (©ojionft
toietbengcgrabeect/ inaec ootHt'allcniDnlbenotooi
teb«{)inbcrnijTen<nbcCommertien aen be ^abuji
ren / enbe boo?nanicntlijcii aen jjjn jHÖajtficpt OEtau-
feect/ cnbebptoutinuatte ban ©ojlocljnocf) mecctn
meecflonbentcbjeefen/ enbebatjönjilöaicficpt ban
Ijecten toenfte / bat bie boo? een ba^e enbe oocöc
De motfitcn toetben gctetminecrt ; ficB becDerjiin
bKcbe ejcteitbercnbe / obet be pactituliece ftfiaben entie
Sntereffen/ bic ijocgBfigiJcmelbe jnaaicfleptuptbe
becfpatringOe banbe a^sgotieinbcCollenbenjjjnt
ïiötfeen bacc beo? guattì te löben / cnbe bie Ijcm otoote
ong()e(egSenigebenin3gnejfinantien betoo^foeclite/
boenbebaettoe/bot jönïlütübooiben laeiflcn ©ojs
ioglj met Stoeeben in foo e);te(Ttbe fc()ulbcnentiefb)l·

cigijebentuasJbecliallen/batmen totnotgioeiiacu-

je te komen, wil helpen afweren ende tegen gaen, toelflChSi (jabbe fionncntcfpcrcrcn / met bccle onDite
cncle ten dien fine de Avapenen neftens de felve teghetis biftOUcfenmecc/ allesS tenbeïCnbeomBaecongcnogm
den Cuninghendedievande Enghelfche Natieaenne- tebcrfiOen tCöBcbcn/ enbebcUJijle i)OOaÖ|l0DEiiatl)ie

JBafefteptbabbegeconfibetcett/batjietliejlupt ban
5pn lÉemocte tenbeerbe / om be felbe te rtqufnren ΐη
becfocthenbeï©aepencn aiptrebcnen albatc berbtt
gfiebebuceect ncbensi Baer ï|or ilog: tegfictii bitiËo-
ning()ban (t5coot ^jittannien aen te nemen/ οοιίι
OoogBflgebotDteiàoningBte fommeten totpjompie
pjeUatic ban't fetoursi bp be beBenbe (fratiatenonbfr-
iing0 betfp?ooc6encnbe geconbiiioneert / ommc mtt
Commiffatifen obet be becgroote Dan bien enbc nnbi:-
re faecften {jem oenbebolen / nabec te fianbelcn datsp
ïgeecenCommifTarifcnbanbocgljcn 5ön 1138Κ(ί(Ρ«
gÖelafltoaccHban tjemintencmcnfoobantge oubct-
tute / als* l)p fn name Datec lot JlKoogi boet ontrent
foube boetï. Igp Ijecft nacc een bUpn toitiplemwt ban
bancijfegginge ober 30 fpoebigecypebitieop;0n iSt^
motie fitfj tegenjü be boo?noembe Igeecen aeti fiinps'
fellept Debancfit / en getepliccert bat met acnotna®'
Dept tipt fjjn <2)ctcllentfc{jabbcbetfiaen/ bcitou|ft-
tige affectie enbe berommetniffe bic ben Conino bU'
iitfilijclibeliefbi tebctupgen/ obetbeouecItP"P'
.toflcc mcbe Daetigo. JiKog. boo? be ontetDibwiiioi
pjotcbnren banbe <iEnsclfcBc iSatie fitö tcGcn»^·
bfcüüebonbcn/ cnbe bat tnbet baet fjjn ^aJfW
bic na ftare importantie fcertoiiiTclijtft tonfi«w«R'
be/ oocö Babben te appjeücnberen/ enöe pp o®""
fulijcban ftaet bettoarritebe te bctPflcn/oa
naajcficptop Bet bctfoccù ban fijn immette Mi »
pofitibe foiibe fiebben bctfilaett in toeltöcngljeM'"
lip obcrbobicO luajS oïjetoecfi openinge te ac^fη /
fiet geene tot berepcfeingc ban'tfalutaic OMIP ""
foubenOebbenfionncnbiencn/ Def^in"^ ""'iSt
tinge betmoogcn/ metalli petfuafibe rcoenii'w
nootfaei6eiöcfieept ban foobane pjomtc berö aw'
oettacDt liact toci €b. te inbutcren / ootfi
jiiaa). 't felbe te boen begrppen j öf
mif; metaenmetUinge flemacngeöoonBf"''^^^^
baec op apact afgetreben/ennae «enen "y'

Goden vanB-tde tet Ammngen» ί

-ocr page 582-

en OORLOG Vyf en vemighfie Boeck-

56^

i

ι

H,««&eanbcïmacl toöWoopiöD öcfileet / metBeoti,
ί! i^S ban Dat «ijcfJ al.ö tooo? Ijeenen / enüe be preftatie
- ftft fecouEsS tct ftiec oojfaccfte genoeofaetn tiooioe^
Λ? / ale Cin impoffibiiiteyt, ban bat fp met DoojeDei
KaeccöetienfD»JIKa)c|lcpt tcouttflgtltfoube
Kil / toon UJclcheriiaencaentDipt totfwce JgooöD
mT^'actOPölKenfintsS öaöbetettojjffiUn / allei?
Sdebelccföe eïpjclTteii beuttctenbc. a®«ec op
Kt uaiiAmerongh t)pfo?me banbffcourii0lje-
Nt h£cft full « aftoatOten / en bat i)p iiaec Bon»
K&ctcti / batCtnaftoaiUttngöbanbebooifj
foobaniööpoubolctDaö/ om
MtioDjnocmfebifficultepten teUonnenfurmontertn/
S nöc öatljp in 't fpenbecen ban füncn lafl /
nt ooücttctoe/ tn gljcncrale termen ficöbetmoaöt
li tdaten/cnbenabat fpanbecijalfup? inbetooojfs
fionfttcmiE hinc in de bed tooo?ben fjabben getof ffelt/
bibb nocmclöe leercnaengeenomenalle öetg&cpafi
Uefijn Jpaieftept öP öe DeguaemflegijelegiientDcpt
tttflppo?tecteti / enbe Ijcm ffönec töb baec ban ftenniii

. '^KcftotitietanbecenbolgeniS Saec^^o.USog.oji
li!{/mEticg6eöoleectobecget RevocatoirPkccaet in
«I Éaïtto Icfllcöcn albacc gcemaneert / alsi bicectelgcft
Stijöcnöf met Ijct dertiende 3IIct0theI ban Bet (€tat.
tact örji 3aer$i neghen en veertigh i cnbe becfotfi t bat
liooBliecD· Coninöl) boo? Haf c motijten gepetfuabee tt
mmi 'tfeiueinte tretlien / tenminlientetoiUen
tiEtÌilaccn / bat be c retutie ban bien tegen jS gaec l^oog
{Dog; iStaet / en fön IKareftcpt 0 Subjecten albaet in
Msnll sijnöc/ n(et en foube toecben onbernomen ; gBe;=
ittclbilBecrcn HebbenIjet felbegfietratOt tecftufecen
opDe nootfaetlKl0cBl)eptbie fjjnenaajeflepttofecbt
toojfatcht : om bp befe conjuncture ban töben fgti
bolÉ acn tie Danbt te tioubcn / get tnelc&e tta be beitene
bttiiliume en»ep?attgtQue ban p^fnten enbe ^oten^
tatentoai/enbc fultjc ntet mecc op {jaec ^Oi iBog. al^
opbcingelfcftecefiecteecbe/ banbat fijnjBalefiepbt
foab(nfi)nbetfoec6boonbje«öen/ feggenbe/ be^ec
Rofewingen onbec önbeten / bat ten tpe Baet Conlng
MSweeden in<©o?logB toajS / tjaet ïgo.llSog. be
Dcenfe toctblngfle / niet allen <n Nederlandt beci
itoobcn/tnact feifiüftaec bpben anberen enbeop be
ftijtpcngebjatijre (Ctoupcn Babbenboenbiffipccenen
bftlitopcn/ totmcttSelöifteongfjeligBentïiepbt ban
toluPbeciSoningB/ bfebe i^olclteren batmacl tot
txlioubmijS banfün Hijtb foo noobfg ban boen Dabbe /
fntoafc boojettflycfte toniienGouts toatenberlooi
Kil i f «be alfo ben ]|eec ban A merongen geen gtonbf ββ
bnigfiQbbe ban 'tglienc boo?f5 i»/ footoenftöte
caecommuoljetnfoimccrtte 3j)n//Opbatfn töben
fntietojjlcnalsiOemfulc): boojquam/ öppetsiBabbe
foobantgDe aen(loteli)cbe objecten te fionncn
"lituctcn.

fBaet bact op Ronbe fjeel toel toerben tjcfept / bàt be
Ctiniiig btr sj tjjt Ijabbe affonbetUjcft met Sweden ©jé.
üegcmaccht/ cn befe ^taet fiabbete bjefenbe 3©ittOi
nc^i Bapenen ban Sweedeti.
^ ^cntweedengiunpftf)?eefben É^fibentleMaife,
f w ban baec naec Londen toacengefeplt vieriCngelfe
, f«8atj!metEenïtitsi/ öenebenjivijf^toeebfcöe en
öne4?nij(jeiftee ïSoopbaetbetjS eimeeen Danfiker j
®n!t9te batin^ee ban IjaecS^o· IKog. <®o?logö
1« mot&ten gfjctefcontceect enbe toetggflenomert
«itbcn / aiu bcfïaenbe ödce labfnge in toaten alle ban
rontrabande j cnbeboo?naementl9cfi in pic6 en €ee»;/
υ ®ilc6fitEngeiandt goebe toaet toa? / gelbenbe
bat eeniSfoo beel isf ald
inanucte tjjbcn; baegöiboo? ten vier

«rrcn in be namibbag / quam een fttjip Bet öattc-gat
« fcpicn/toaecopbeiEngclftfteftaec Öitibat acht
uiufen boctbe / met 25ootiSboltli bemanben enbe fiem
'cöi)cmoct fonben / boef) beiEateoofen meelt b^onti
aïï I oepbc be öits op be Eap / bat een aant itf
hS ï ■ leggenbe aenbe gcont / botö

ban jollen en Cöaloupen bocbecom in'tblot
boicöbe njntoutiS/ en quam bp Bet fcftip
mtx Bit gftefcBut ban Croonenburgh öBeabfltti

teert jijnbe / enbe bebe Bet felbe / ónaenoBefJen Bet een ιάόζ

Sweedtoaii/ enbieJSlaggelietbJflcpen/bDO?öpBem__

tefcljieten met eenmufquei fijn5cplen (tcijcften /
boo?tssrocpcnbc / bat Bpaenboo?t foube bomen/ Bet
tuelcB ben ^cBipper geecne ontgaen tofllenbc/ maecB»
teben ^ngBeliSman een fiiithhlaec om op Bem te
fcBieten/fulcbsJljpnaetfjem toebocrenbe fön ^ee-
25?ief en ^afpoo?t bectoonbcjöcn jScBippec fcpbe aen
ben iEngcljSman/bat B
p Bcm alsj een bjpman jtjnbe op
bjpjliomenen't^lot Cronenburggetoclt aenbe/tajaec
óp
Bp tot anttooojt gaf/ bat Bp betmeent Babbe/bat BP
een Hollander toai: »©en€ommanbant banCroo-
nenburg Beeft Bem bit.ttiercts niet acngettoiBen / Boe?
toel be Engelfche besJ Coninoiï-firooiiien foo ebibent?
ijjch baec mebe bioleetben / enbe niet fouben met reben
pettoc0 Bunnen feggen fo Baer iBog. ^^o^logfcBe^'
pen baec itomenbe / Bet fe be ofte biecgBeIBtBe op Baec
ercmpelmocBtenbegaeni beSwecdcn toaten Biet o»
betontficlt / enbe geloofbe bat benConingBban bit
iIBcb ftiltr toel mocBte bienen tot een pieteict om eeni^
gei©o?logBftBepcninbeSont tefenben / gBemetcBt
befltoomenljp batiïijc6/ bat nocBtanss be (Solleti
omfongB / niettoietben bjpgBeBouben/ enbe Boe^
toel beti^ngeiftBe baetniet obettetnebet oBfftelbt
toaten / foofönfeecBtetfonbeteen eenigBfcBoot te
boen / Bet iSlot Croonenburg gBepaffeert / en bettroCf
hentbeneengaljSoffpopbit iSgthnotB qualütB te
b?eben toaten.

®enfefdenftB?eefbenïgeetbanAmeroiigen, bat
toeber in conferentie toa0 gBetoeefl/altoaetbenCan^ ëonrt^
liet fepbe/bat fpnlgecteniSoningB ingBenomenBebs «mie
fienbe Bet rapport upt be boo?gaenbe conferentie gBete?
fulteett/BaecgBila(ÌBabbetotanttooo?ttebOegBcn / Ιι„„οη-
Bet nabolgenbe / bat föne USeiieflept ficB bp Bet Gop- atn
penhagenfchëiCtattaetmet Sweden/ boo|bemebias
tie ban Baer lS)og. gBctloóten / biermaten bonbt
gBeaffdiblcett bp Bet tebercn / obetgeben / enbe afgaen
banbetfcBepbeJBojflenboitiitten/ ïanben/ «afteea
len enbe iStercBten ban fgne iBgcBen ban Dehnemarck
enbe Noorwegen^ aenbe litoonSwedeiifeifsi/ ineen
i0t ais fijne 3®apenen genoegBfaem toebetom floteer>
beli/ batBPtotbefcBertninge ban'tgeeneBem nocB
oberigBtoa^/ enbe maintiet ban fönKonlnct»l0tBe
genootfaccBt toa!$ gBetoojben / Alliantie bp fln«
bete potentaten te gaen cetBetcBectcn/ gBeljjiö ban be
felbe'tgelutftBabbegBcBabt/ in bendate feiligeen
(CractaetmetbenConingB ban Groot Brittanniente
finpten / cnbe een anbrt met ben ÖonlngB ban Vranc-
rijckainnodrieenfeiligOptetCtBten. «Dat Betder-
de iCttgcBelgcinfitieett in Betboo^fj èngelfcBe €raCi
tact / toaet bp hinc in de belooft toierbt gBeen fecoutsi
ofanbete<$o?logBici bcBoeften aenbeeen beifanberii
©panben te icpffen / bp fflne usajetteptiS iKiniftetsS
inbe onbetBanbeling bat namaeliS in €ngBclant lans
toa$! gBetracBt te efQuibercn enbe beclineren / maer bat
be ^ngelfcBe baet op bleben opiniaftrercn / 'tfelbe Bem
aljSeene coiibitie /nr^wi»«nUoo;flcltenbe / bat fjjne
Iföajeflept ficB fclben nópt Babbe Ëonncn imagineren/
bat tuffcBett ttoee potentaten aiii Enghelandt, enbe be
©eteenigbe Nederlanden, ( bic een cnbe be felbe ïlelii
gietotnocBtoe p^ofcfferen) foobanigenbettoöberinö
( bic cpnbclöcB uptgebo?(len ) fouben boojtgBcBomen
Bebben / BettoelcBefbne iISaielïcpttcnBooeBfletibe;
Bommerbe.

28eiaugBenbeBetRevQcatoir Placcaet, (toaet óbec
BrBabbagcboleert/ alsifttöbigB met Bet derthiende
art jiael ban be betoufte Alliantie ) baer op fepben gBe*
mclbe^eeten / bat ben l^oningBberltont 'tfelbe aen't
boojnoembeStrtptBelnicttecBoceueten / maer torti
fo?mtoa!Sbeoube911lliamieban batïïötR/ cnbeobec
fulcbjï meer elj$ reben / bat een ^jin^ ban nboben geb^
benbefpne<@nberbanett totbeBoubcnBI batifpn
gen fep/be felbe tipt anberel^eeren bienÜbermocB'
ten te tebotcrcn / alBoetoel en tot nocB tbe toepnig toa«
reningcSomen. ^atfp l^eeten€otwmiffatifenBeti»
ben bctBlaien / upt Noorwegen fobanigB toasf af gBef
Baeltbp Vranckrijck, Engelant, Nederlant^ étlbeatts

bere / batf^nllaiefl. naeutoelgtj^be friiepen ba»

eöe*.

f

ξ;

I:

1


-ocr page 583-

544 SA KEN van STA ET

geequijpettttoojbenbe/ BonDebemannctt. €nbcten

_L derden, öeto{jU Bp iti ùe boorf{jBe conferentie oBefepöt

OaDöe/fooföne iKajetlept beltefbe ficB te toatecte
Gapenen / bat ( omtne be boo^B^enen geallegeecbe on^
macBt te gemoet te bomen) men foube 6onnen boo^fla^
gBen boen / toaec mebe fobanigB onbctmogBen foube
tuo;ben gefubbenieect/ bat fün llgateflept Bem berBal^
ben Debe becfoe&en/bat baer ban eenige
mefurcs mogte
nemen/ pjotefiecenbe mtbbelectijbt meermalen / bat
ben l^ontngB met Baer l^o. jiBog bailbe bitiben in ber-
tcoube b?untfcBap/en bat Bet
defed van alliantie meer
upt
onvermogen, enöe be beBommemiflTen biemeii ten
bien epnbe reipecte Babbe/foube p
?ofiUeren/al.^ upton-
genegentBept tot be ^caet.
^P Beeft op Bet ect(te gBeanttooo?t / bat Bcm behent

«inbe toat be Alliantie bp fön jUSafefïept met Enge-
landt
enbe Vranckrijck, opgöericBt aenginsB/ bat
Baec l^oogB iBog. nopt ficB fouben bonnen imagine^
een / of ban fgne jBajcflepti genereufBcpt enbe opreg-
tigBeptbectoacBten/ batbiefoobanig fonbe fiingBc:^
ii?eflreert bat BoogBftgeb. llSaicpept baec boo? foube bc^
ttomentoefenbefacultept enbemacBt/ omBacebec^
tcoube ©onbtgBenoten / be Igccren jStaten ©enerael
(banbetoelcBe BPfelf^bcBcnben/ foo beeltoelbaben
ontfangen te Bebben) bp tefp?inge met fobanigep?om:
teenbebigotcufefecourfTfn/ toaec toe fön JÜSaiefiept
fitB bp Banbt enbe ^cgBcl boo? be bebenbe €cactaten
Babbe berobligeert.

aa^cgeni Bet revocatoir Placcaet, alftoetoel Bet naec
Baec toel ^b.fcggen ban Blepne effecten inbe jSebec»
lanben toajsr getoerp / bat Bet ecBtec moe^ gBeconfibe^»
ceert too?ben / tot bolboeninge en contemplatie ban bie
ban
Engelant te 30n geemaneert/ alsS toel om fgn USa-
iepept ( bie alomme in ®?ebe fat / enbe bat mael nocB
geeneequipagie Babbe onbernomen) baec ban tebte=
nen/enbefolatigefulcc niet toierbe opgefteft/ oftoel
tenaenftenbanbe3@ereenigBbe iSeberlnnben bupten
c);ecutie gelaten / bp Baecl^oog il^og. baec boo? foube
too?ben geBouben / en obec fuicjc al nocB becfocBte bat
Bem baer op in Baec l|o.|Bog. name contentement
mocBttoojbengegeben.

<@PBet laetftenoopenbe «Sgne ilSaiepepttt te boene
equipage toaec obec fönenabece becBIaringB toierbe
becfocBt / Beeft Baec toel <2b. te gemoet gBeboect / bat
BPP?ecifeo?b?eenlapBabbe/ omBctbetouPefecourjü
teboo?bereMingeldt, enbe foo bat bupten bermoeben
niet te beBomen toasi/
inPeck, Teer, Maflen;^cheeps-
behoeften
of anbce toacen enbe iSoopmanfcBappen in
be ïSöcBen enbe ïanben ban fpne jiiaa jePept ballenbe/
enbe toaec op BP «10 nocB ecnpeitjc&infipeecbe: bocB
niet te min Bp fo?m ban boo?fIagB Baec Bonbe becBla^
een te bectcou toen/ bat{foo ^öne jiaaiePept aenpontüf
fietiefbeteeqnitiecenfïine 3@loottecnomb?eban
twin-
«igb fcgepen/ om pp Be twet gderaeMtfonneect

foube genomen Bebben eene boo?BatigBe tefolutie:
ficB gelap bonbe/Bet felbe aen Baec ^0. |Ba
acnfionti
obec te fcB?pben/om geautocifeect te too^bentiaccoluc
nabecteBanbelen.

®o?berii Beeft Baec toel €b. te gemoet ^bocrt bat
BPootBo?b?e Babbe aen füne iBafePeptte boibecenDt
fcBultbanBetCollegietec «bmiralitepttot
Amfter-
dam,
mitfgabecg te liquibecen obec Bet geenefieet
3®og. Bobcn
't fecourjs foo in bolcB ali fcöcpmiiaDtifn
B?geben/ enbeingelbeberfitecBt/ enbctoa£cio«f0!«
iBajePept fig bp mifftbe berobligeect BaböeCommif·
fatifcntefullenaenPellcn/ bjeberin bc felbe
betmclt.
«©ebacBte J|eecen na batfe fijn anttooo?bt ingftfnoiwn

Babben/ namcnaen/BeteenenbeanbecaenfijniEa·

iepept te rappo?teten /enbe boo? foo beel be gilt ^q"'-
datie aengingB / bat f? oocB becfcBepöe ΡίίΚ'ϊ'ϊ'
genö Baec jKog.Babben/bic Baer ten beflCD*

toaren/enbe toacr ban fpficB fouben laten ittfo?n»«tn/

en op be oib?e ban Bacen iftoningB «wbec met Otm cos-
benteccn. ^..

in Bet (€ractaet ban ben achtften -pebiuam . «

feftienhondertdriei-n vvfti..h "?· t

lu yïi itai-niinci uuii üïh acnuiten afeOiuarö η β

feltienhondertdrieenvyftightuffcBcn BcmEnhph,!" '«i
fêoogB IföogBcnbeopgerecDt tot hecfeSJg 1

<©o2locB enbc Coopbaetbp fcüepen enbe ban öS?;
paffageenbeüetblijf boo? en omrent ben
OrifonS

Belt, oocb tot aftoermge ban alle befojgtie aebasr
fnne ConineBcijf 6en enbe be felbe in enbe omrmt
Otifont in ^ee te b?engen J enbe gebuptcnbe bm^»,
log met
Engelandt bp befe Corner ilSacnbeti Qeftabft'
teBouben/ oftoelnabecepfcBban faccöcnopDe Cu
pen ban
Noorwegen, Cattegat, of Bet Schaeer-fiTrV
te laten eaeccn) naer lo. JllSoö. ficB fouben ^nnciiia
tentoclgBehallenbnt betouPeSecourstot tonbubeml"
_ ban
fes duyfent JVian baec toc iuiecbe gljcempiopEfti.

toa§/ "bàt Copp'enhagerfchê'Tradtaët 'tuffclien enbe bp aioien bc upttuflingB bec boojfs twiutigh ω.'
bat ïïöc
&enbeSweden (tcnobetaa;'n ban Vranck- pfn/mitsigaöiCii'tonbevBonbt ban'tboltö Daccnn
rijck, Engelant enbe Nederlant ) gl)e|ïoten too.ö / enbe, fullenbe bieneti / boo? be te tonbeniecen tijt/ mogElyth

Boogcc mocBie bomen te belopen / aliJ Bet feibe in οειικ
geceecbent / toaö beb?agenbe / Baer igooaft j®oa. fnnc
Jliiaj. fouben fubfibieren met fobanigBe rebtime fom'
me ban penningen aliS onbeclinge foube toaiben bet
b2agBcn na abbenant enbe p?opo?tie ban 't gecneAact
ï^o. ïBog. in 't iaec
drie en vijftigb boben Ijet fetouti
Babben gecontcibueett / en bat fgn jjlai. inboegcnaie
boorenbe ^Quipage pjePerenbe/nietalleenfauticfaiiii;

bat Bet feloe toaii / gBebitigüeett getoojbcn na be boet
enöe fo jme ban bat uan
Roodfchiid, toeonigB m aen^
benteboocenbpftinjlBatepeptmetben lÌìoningB ban
Sweedenalbaec (mee feclufie ban Baec i^oosBJPos.
Mediatie, biemen niet toilbe aömittecen) gBemacc&t/
enbebat bpfletfelbe (Ccacta^t beel meer
Eyianden,
Vorllendommen, Landen, Caftelen
enbe Streckten ,

aenbe Stveden toacen gBecebeect/al0 niet bp'i gene _ ___________________

Waec ban Baec toel «ÊbeletegentooojbigBBaHöeneBei ! nentoo?benbecfcBoontbanbeiaeclücjce bctalingetait
mentioneect/ enbeobec fulocfitne jiBaieftept gBeen; vyftig
duyfent gulbenji in minbecingeban't Capitati
ceben BabbeOmme ficö obec be
Mediatie banBafc to. i 't ^neicli fön jnsajefiept aen Bet Collegie ter mrnltall;
jlBog. te beBlagBen / bie Bem meec abbantagie Babbe
toegBe&?acBt / alsi
Bp felfj^ te boocen niet Babbe bebon^
gen / en bob? Bace
fecouriTen foo te 3@atec al0 te an ^^
be ( tot Bare groote onsBelegentBept ineen berafgBele^

oen iSgcfi / met berlieji ban foo beel bloebt ban Bace . „ . . , .......

goebei©nberbanen/fijnejaaajeflcptfoo tcouBewig tot laerfoubetoo?benbetaelt/ enbebangBtlötlienDiiiite·
öen laetflen Baöben bpgBepaen / fonbec toelchersi abfi? 1 teffen aenbangB nemen enbe beginnen te loopmna
btn
ftentieen<i5oöejiftge"nmenlicBteliic& Bonbeafnemenj temaccfienVredemetbeniSoningBban iBjootBrit-
in toat berbere ongBelegentBeptbe felbe enbe Bet «ficB, taignenenbeeecbecniet/ toaec opfoBaeftfönc jEaj.
fouben obecballen 3ön aetoeeft.

tept tot Amfterdam fcBulbigB toasï / maet bacc enbo;
ben bebjöbt foube blpben ban be intereften ban >t felce
capitaci / foo lange ben (2^o?lotB met
Engelant bup;tie/
in bierboegticn enbe manieren bat be felbe €ccmjjncn
öan
vijftig duyfent ^ulbenjS iaerljjcc eetflban jaittot

iSebect toebecinconfecentie Bomctiïie enbe|ctie·^
cours ucgecenbe/i0bpbeCommiffacifenoefl«W9°;^'iiW
bat fp Bet gBepafTcerbe in be iongBlïe «nfetemie/ IP
b»
HaafePept Babben toegBeb?acBt / ban / bat ip
€ommi(Tacien tot nocB toe geen pofitibe 056'«
ofte cefolutie ban Boogfigemelte
bomen/en obec fuloc Bem geen catBegotiflue a"'®"»/'
Bonben gBeben/ batfp ftceren iJecmfpnOin/J^'öv"
iiaajepept baec toe te b?engen/
enbc ootH wn w
felbe gelaptoaren Bem aen te bienen/ albootewoat
toe te bomen / Bet noobtfaecbelijcb toace/ bat ero ^
netale
Liquidatie obec toeberiötö
ge / op bat bp bereffeninge ban be felbe fö»
mocBte toeten/ Boe
Bp met ben iSf aet nanf»/;;

iBog. Hont i omme waec obec met We liflug
fp öeeten pouboicBabben/'ttoelb
oobtoiett bcrtoen,
Vie Beeft baec op gBereoöceect/ batecn anwej^
toooït Babbe te gemoetgefien / enbebeitoacpt

fitPìe btiàiacinge
felbe booj befen b» Bem fooecnUelecB


-ocr page 584-

OORLOG. VijfenViernghfit^me^ jéy

«,rf«ittÉtt t«n bcöoubettiffe ban Bepbe beiStateii / enbe
i(i Ktoi fip bJebctom ïiabbe bpgebjacfit foo bed reebes
• Srttìflnpecfuflfiea'iiDem ecnigefintssmoeelöcfe fcaaji
"Ώ/mtbPboeatn ' -....... - '

f.7si Liquidatiefobanfgcn accelccatie nieten becepiSii
S wel!)" Secours boo?f3;boiO op bltalleiS begnaem
jEwanöct anttejoojt / aljï öet gcenefp Ijfet booten öab»

'"^"gHliöeVerftrea^ bfe Ctoone/

mt^aOcciiöe betbece pjetenftenbfeljaec ®.o.3i©og.

(aistodbe €ractaten
SriDin) maecuten/ baecopöeeft nagDefienföne
Snfttuctie enbe papiecen/ enbebebonbt/ batonbec
iftm Uitudcn copte ban be obltgatien ban beti Kaet fcan
Stati/ enöe be Slibmtralitept üan Amfterdam, mitf»
i^ciöJatintereflen opbe felbe toacen betloopenj
Lec niet foo Doogl) begcoot toetbt/ fiet geene Ijaec IJo.
IBM inbentaetften<©o?logönietSweden, bobenbet
bttjujlc fcwutsS Dabben gftebeboucfeect / befialben bat
|ίφ onci» niet gI)£la|ibonbe ottt baec obeceenige Liqui.
datietemaecfeen.

gn een öolgenbe tonfeceniie toiect fiem gegeben te?
ne ϊί)Λ« ban Contcapietenften bei Conintjc in 3&cens
ftljc («ale ; öaec ban tjp niet een tooojbt betftonbt/ bec»
foiHttiatöiein't aSebeclanötjS/ fcanfcljof ^oogi>
Dtiptfi/tnoditenbjecbengiiettanflateect / opbatnaec
ingtnommbennilTe/ Iiaec i|o.|I3og. baec ban bonbe
tiienen / fcaoenbe bojbeci / bat i)p te boocen nopt gabbe
gefien/ oorb fetfi bp eicpecientie in fpne boocigge ^fim^
bafabeaeitbtt^ofniet bebonben / bat tnen met fiaec
iBog. HStHtlieci in be onbecftanbelinge/ be Deen-
ide tale / maec bjcl be Duytfche gebjupcSte. 3®aec
op iiKantiiJoo?t toiecbt göebout ftt / bat fpn IBajefiept
nnigm t{jbt |)ccb}aect0 bat alfoo gabbe goet gebonben/
fliDe fiatoatH met ben €ngDelftBen iBintfiet tn ggeene
BDtiecealji beDeenfche (Calejtsiectggeganbelt / ban
nln temiti / batfe (icm ( onbec 't geballen ban fijn i^a^
jd)ept)een tcanjlaetban't ggeeneboo}fc[)?efietn be
ftanfclieof^upbtfcBe €ale foubenlaten toekomen.
Opgeeft bp bie octafie toelgemelbe i^eecen taiebecom
fnetnfielQtbgefummeectopbe pjeiïatie banj^tbe-
touiefecours, en becfocDt te mogen toeten of fgn JlBa^
lifieptfic^ baec op noci^ niet Itabbe belieft tebecblacett/
sd^ tlf> nu vijf bieefaen aen ben anbece baec om cantiü
lutiieth itabbe aengeljouben. «tSemeite Igeecen fepben /
taifebantüt tot tgt f^n inftantien/ biei aengaenbe/ft)n
JSajeftepttiabbe obecggebjatgt/ ban bat be felbe gaec
tottiotD toe / geene la(l tiabbe geggeben omme/ ten een
Jfienanbecen/ petipofibe t' anttooojben/ maeibat
PflWfljebacfjte jBaieftept gaecne foube fien/ bat
iWltucbbanbe liquidatieboo? afgingge. €«be tees
W ()et revocatoir paccaet bat fjoogljfïgemelbe iBas
jwfptpeififtectbebp 't geene boo?befen toae gfjeanti
«njt/fulcï/ naebcfaecfeenftem alftiectot notö toe
w?9uamen / gabben gaec i^o. HSog. geen afTiflentie
«nbtefpbctcbecboacDten. ®e%ec Talboth, fion
BP metbentómen bat oocB peti in fjjne Λegotiatie ab»
^nttttbe / cnbe ftiieen batmen albaec naben uptflag^
Italie tuffiften betwee ©looten/toatDte/enbe
wocnconincbbanföne mcfures ten emof tenanöecen

ft"""" g8eb?act)t / boat men baec ine-
«w (w pabbe / bon niet penetcecen : «Cenige betmepi
We«abeSontfoube aaen/ anbeïe/ batfebp
B«}ftB ban bittuaiUe ban bc jStaet niet fouben öouge-

tjJ^^^uffcfim guam albaet be tpbingp ban be Wc<
h^fï onfe ©loot j 't toeitb be erpebitie ban
fiöST^.;^™^™"^®^"^"^»''®*'»· (Ceccowtacle
^eöbelïeecen ©cenfceetoan^aec Africacnfcke

pSS" be b?pe oaffagöe toooj öèc fdbec ftljee.
KK!*" ^"^'""gi^^n^lulp ft6?eef batöe jett

((«tt^nii wwawbjoon op be eontcapietenfien

"^•^[/^Jwcomöiec onnoWBÖ«eü«riiai<ti)fep»

beneen: fulcicgaf(abaei;b?ttiiiteggtbet&t»i/eidtt.bpt
fommigetenbeftennietea,tniencgp[nteiip{eteeit^llfi
en liet niet get boojnoembe uptftel banwttoeeiiiopbe
booggluiggtigljeitefoigneiliiben< ben j^et té- tjdtu»
feeën / enbe gaec in mibbeistfoo beei moggeljjtft
ioa0/
eengoebtbectcoutoen teboenbegouben/ gebbenbeupt
be biftoucfTenbanbeggeene bie get oerd inbe
coniiUa
ban f{)ne iQaiefiept penetceeebe»/ bonnetiat nemen/;
bat men ober foobaniggflilfboiggen niet aHeenlKfioia-v
meet toai / maec oocfi enggeecne ( fonbecboo?jN>beg*
noobt baec toe ggebtoonggen te toecben ) bepactpe ban
Oaec Iiaog. foube abanbonnecen ;inmtbb«li:/ oit»
beclaetmennietteberftaente ggeben/ batf^aibien
get betoufte
Secou» ban bie fptK büecbe geepft/ in boe-
gen
Hp op fgne aenbebolen o^b^i epfftgte/ fonbec gaet
eenigenaebece becfeetbecinggebannuaftM»/' teggcni
hace nabupcen
Engeiant enbeSweden te gelun / aènbe
toekftebatfottbetgotguecen) get felbe bojoj gaec eeit
mineufe faecbe foube toefen/ toeltbe betomitìerniffe
ban toelmotgtenaenlepbingegeben/om gaec^. |I9o.
boo^een eicp^i DSiniftecban bat %of te b^nben/
bie neffeni cemonftcantie ban alle get geene boó?(icg;e<
be ootb foube boojbjagen be beftoaecntffebtegpalbaec
Rabbenobecbe
Tollen in Nooiweghen ende den Οή-
font,
mitfgabeci anbece feecben / bie metrbp een itieuto
(Ccattaet gaecnefatgbetanbect ; ^nbertuffïgenbee»
fbtgt gaec i|o. jfl9og. bet(nan: becblgf ban
vier meen'
benaenbitl^of/ inb^toeltbegptotfjin leettoefenbec
felbiec goebe intentie aenbebolen/ ntet gabbe bonneti
upttoectben/ enbeootbeggeene naecbeceo^t^iopget
geene gem baec ban tgbt tót tgbt toai ontmoet / be<
bomen : gem eepermttteect mocgt toecben / om te mo«
gen cepatciecen/tenmtn^en boo?beeen0«enbetoino
tee/toant fpne ®omedi|t4ue affaireii ggeeofilntitoe
en lieten be felbe atbaecobecteiapben/fitg in beftnba»
delpb beclatenbe op gaec %o· ΙΗίο. gebanemoi^eUnge
beloften/ten tgbe banfgn bectcetb/ali toanneec geeent
gabbegefien/ batfultic bpcefblutietoacenbaftgge^elt
getoeefi / 't toelre boenmaeli / om rebenen niet gaetge'
bonben toiect.

;$ebect fcgjeef ben vijf en twintighfien üueufip
meec enbernteec|^canficmeect tetoo;ben bat ben
ningg gaec fi^oogg Mite· enbt ben jëtaet taan «ngger
lanbt foube befenbenbooiben l^eec
Hannihai ZceiHdt
ende Rofewingh, b(e gefepbt toiec ben Hocg bie toeetti t?
fullen bectcetben/ om gun inteceffen bp eetfie (naec
ontcenfe feggen t^t bolbomen gela^ toai ) enbebe mef
diatie ban be S^^ebe tufftgen be twee ^cpbenbe pctpeii
(nebeniaetcancbcgcb) boo}ttefeuen/ iip be 'ieet^:
gem toai fbltjc alnotg niet bebem gemaetbt / tian gfpe?
ccnineenepactituliecebifitiebie tienbe üeece Rofe-
wingh gaf/ gabbe fün toel <$b. 't feibe niet tegengefp)?^
ben. gabbe bonnen bemectbetiV batmen alb«r geen
cotuetttementênnam/ober'tanttoiao?tbie gp opbei
^nintF p^tenfien gabbe ober gelebect / en booec obei;
men aen get ^ofben
Vraockrijck toai Matgtiggebal·
Un / met betupgfngtaangenegentgeptomalleliiffecen'
ten / bie men baec met gaec »o. mog. motgte gebben /
een bien i^oningg te becbtpbln/ toelcbe e^aieben l|eec
^mbaffabeuc
Terion oocbeeniggen tgbt gectoaert#
met gem gabbe geboect. _

®fen morgen quam albaec tgbitiggobee $See/ met
^jieben ban 3ürgen in Noorwegen, meibenlKbat 6e
^od^nbifcge ^cgepen / b' een fepbe elf b* anbcc
twiieifTngetal/albaec toacen fnggeloopen/ toaecop
fltg eenftonti naet 't i^of begaf / enbe geeft in be p;e'
^ntie Camee ban fijn iBajedept becnomen / bat ootb
eene)V}e(ren <0ffioecbatiben 43àuberneui:ben
Ber-
gen ,
bett ^eec Claes Alefelt ili negen bagen ebecggebo;
men
/be booigecoeclMt^gg met^^icben etti bén
%oninAconficmeecbe/ enbetnf^ bat twecnpcea
naecgetaccibementbantiebooTùoeiitìie ^(gepen/b«
Ëngeifche 3iioot (ïcg boo? Beigen gabbe bectoont.
(i^ocb toiect gein beo» ttoeébeettbube Heereninfec»'
tefTegefept/batbefelbegetca^tgabbebe boo^noetttw
enbe anbece iÉdboec legggeitiie fcgepen tn be i^abeit
eitijebe felft'attaquecen/ gettoelcbgaectoatf
mifintlit/ ixibiUenbeii boo^xmtieii <?oitbert^

koBdert

1

epMngl
»jai»tì»'
ae»·
iitmil

bcrlantf
nctuir

pmttt
tottruf


-ocr page 585-

ς66 SAK ΕΝ van STAET

hondétt derti^h ftutBen Canott op De àdvenilés ban be
iKl|aDeiient«t DDetiec3gben gabbe ggeplant/ enbebec
«nti« öetSmetbeaffifientfe banbea^ebetlanbicjJ öa^rfóo»
Sii banfoftftfjegftem/battwiiitighbaneaceftöeepen feec
Siucebbeloosi göfftBooten / te tu0D0öe Dabbe moeten
ite beecen.

^ebew be attatflue ban be <Sngelfiöe op Berghen in
©enne. Noorwegen, öeeofl: menalbacc ten^Otte toatitiecc
fcirêSirc genegentijeptneojbe ^ebeclanbetiSteijetoonen/enbe
lót Kefni bepecnitteurebeffepnen bec Cngelfctje ( bieom gaec
onbcrfabelijcöe beeeetlötfeijebenteijolbaen / fieli n(et
ifHiacn· enomfaaöenöaec b?fenbe«enbe<©eaH(eetben felf op ^
öet Ijjf te ballen ) ölaeclöcli te bemeccBen. €nbe gljci
Ii)c6 tiet gepleegtibe baec biect aengeften alüS eene faecfie
ban betten uptften / ban bJelcbetjJ raccesi anbcie (Ione
bentebolgen/ foolfet men niet öetfelbe ttafönengöei
toic6fc(ali baec toe boo? be€ng8clftljeattaaueaen.
lepbf nge gegeben jönbe ) fip fgn JPaicfl. en be bejs fclfjS
iKin((iec0te app?et)enbecen / enbeöem üpbe ttoce
cecflete becfiaen gijegebcn / bat booj befe actie aen öaec
JlBog. toai getonfecbeect / enbe / aen be «Engelfclji
ontöouben eene fcöatröche ©loot / obetbe dnehon-
derc tonnen gouts toaecbigö / 't toelcb ten minfien fep?
ben fp/ een drie diibbeltfecoucS mecttiecDe/ enbe toaec
ÖooibefeiSatieficöbp öaec nuonüetfoenlöc66abbe gei
maecbt / bat Det obec fulcbiï tgbt ttare om op etcK
enbetd.betioubenijltebencben/ enbe ban nabece Alli-
antie te fp2eet&en. ^at be Coning giet boo^fgne imiu
natie op nieub}|$ aen bett^taet gabbe betupgljt/ enbe
men beigal ben niet en Doopte / batmGn(l)pbetbolg{}
ban teffenttmeiubecEngelfche)l)em in ongelegentöept
foubelatenj batbep^etenften tenlnebeifliQenteglienjtS
öebooifj actie nu lieöoojben gftecompenfeect te toets
ben / OOC& aen fgne iQajefiept bolbaen be betonile fub'
fibie penningen / teggenii'teöenebe felbe op Guinea
enbe be Weft-indifche,, Compagnie te pjetenbecen
gabbe / fonbecbieaenbeggeimeteffeetbe Cooplieben
in ben 9Iaece feftienhondcrt acht en vyftigh gaece toa?
ren aen befe CtoonebecftetcStgebbenbe te ibebeecen/
maet be boojnoembe penninggen te fgnet USaiefiepttC
bifpofitiete iaeten/. enbebècbet!$ ttieutoeojb;e obet
be tollen in ben Orefondt enbe Noonnregljen te becaeü
men/ toaet boor ftine jH^atefiept onttali toecbenbe
ftgg f η ^oflupte foube bonnen (tellen ottt fgne J^iienu
ftgapenoeStlliantieemgaec ]^o.j|Bog.betet te boen
balibeten. ^pbemetcbte/foogaec^o-IBog. J^loote
bitmael get ggelticb mocgt gebben ban be Setoucftge»
penbegoubenin'ta^abeclanttebjenggen / ofbictocie
tegenjJgacel^panbenbebomen / bat men niet ongge^
neggen foube toefen te conbenieten obet een OEquipagie
elbaec aen te (lellen / ggclgcb inben Slace drie en vyf-
tigh toajï gefcgiet. ®e ^rpetientie gabbe iegentooo;«
biggggelöcbtnben giaetedrie en vyftigh ggeieettgoe
abbantagteu^ be l^jientfcgapban bie Ctoon/ enbe be
i^;ote(tie ban gaet igoogg. iBog. fcgeepen alomme in
bet felbec ^abenen ban Noorwegen aen gaet toaji
ggetoeee / enbe bp continuatie ban (©o;logg te l^atet
namaelüsgn foube. |I3en toe$S ban boojnemenii be
^tabt Berghen enbegetCa(teel nocgmeetbet tefo^
tificeeten.

Cacffdii

ftiat£{|t ^en vyfden j^eptembet filaegbe be l^eet Refident
nn lln Charifìus, goe gualgcb en niet alleene tegenii alle o;b;e
«O MBO. toanbegooilötbe tefjpectenbe ©jienbtfcgap / onbec
nautoeegcallieecbe$teeten / maecoocBteggenjj alle
' Ce?t(leiötböcpt / tecgt / enbe Wllicggept een ®oo?btö
bip fcgip / gljenaemt be drie Koningen, boo? obflinas
tie ban eene ongetecgte enbe qualgcÈ ggcfonbeecbe pat*
tpe bp't €belejjBtig. CoUegietet Sdbmicalitept in
Zéelant ,«u öebani in be fes msaenben ggeguelt / enbe
fonbeceenieecefoluöe afnocgtoe/ banffingoebtcegt
berdcetbenenbeopaegoubenteietbt/ enbe biatgaet
Jgo. iiaog.baecop8abben(öietefolbeett / bat aen't
felbe Collegfe baet obet ggefcgjebenfoube toetbe»/goe=
toelbenfelbe fiefibentfoobaenigetefolutie/ niettegen<
daenbefgnbetfoecb/mitüigabetitbemifrtbeaen'tdEb.
ll^ag.CoUegie- tet^Dbmitalitept baectetplaetfeom
j$cgippetfi offpne^oUfcfteutii totmeetbec

fïpeWtie te moggen beganbfget toetben/ nfethaM..
bonnen macgticg toetben/boajbiengemMihl®,^ '
fie totanttooojbe ggegeben toietbe/ batfukèeX'
eïpebieett enbe nae Zeelandc ggefonbcn toae
toelcbe nocgtanö gp nocg tee tijut nictljatibe 6onn^
becmeccben/ of baec moeft baec op bp'tmtcroh,
noembe Collegie toepnigec tcfïocie nis op mixte^»
gaet i^oogg iBog.obecgefonben acnfcgjptiens/^
genomen/ booi biengp toeberom befcn otljten fiV»»
cïpiei ban baec gebomen/ ban bit tocttlt foobanS
guabe tgbinge gabbe gebcegen/ battet bacc mcbe ai
les inmalgeuc foubeloopen enbe na be Onchriftdiidf
Piocebucen ban be ongetecgte pattpe uptbaiicn /1»
toelche boo? beele ongefonbeecbe pietsiten ben
öoob-
man enbe i^cgippet gabbe gefocgt te matteteti/batfÊ
nllejSfcBipen goebt fouben moeten betlaeten etiiKfukï
gaet baecnaet totbupteblpben/ 'ttoeltóeeeiutfifimi
gaetgab geteu(Teect/ boojbten benl^oopmanaU
bettcothen/ enben^cljippctbooj melaachobinfoo-
banigeftoaecmoebitgept ggetaecbte/ bat gp bpiiatu
niet meet bpf^nbetllant en finnen toajS/ oociigetoefi
toiett/ batliemnocd gjootet Quaet baer boo; foube
mogen obetbome». ίδοο (ielben benboojfj Uefujiit
gaecl^ooggiiaog.inconfibecatie/ goefenfifjfi batto
gootg^geb.fpn Conincbtötbe iBaieflept foube toer-
ben genomen/ batbolgenit gategoebe itttemie nitt
meet gececgttcgept aén bet felbec onbecbatun toint
gepleecgt/ baet gp nocgtan^ toasigcpetfnabem/tiat
becfeejccmpelen toel bonben upttogfen/ toat pott
bjientfcgap befen^^taet gabbe genooten/ ctimen&on
niet toeten toàt togber^baetop bolgenofgetciui-
teett toccben motgte j maet bcfe in Zeelandc gede-
negreerde )u(lttie loonbeeen gaet geringe ettotinli
enbe g;ootebleenacgiinge ban't geen bat bp een gtecin
plaetfe gcQualificeecbe |@ini(tet ban goocljligel). fii
Coninthl. |Bate(l.|oopbetitgniet alleenaen 'tM
jlSo. CoUigie ter 3flbmiral.- in MiddelburgbpbEtftgtp-
be miflfibenenbe atteflatien toaS ggecemondtRtty
maet ootb boo? fpne boojf; jonggde
jjQemojieaetiiian:
1^0. jlËog.gecctommenbeett in bietboegen/ batobtt
bjiemaenbenbenigeer^ecretacfj$ban'tboojfj ΦοΙ<
legiegiet inbenl^agefelbetinp^efentiebanbt Soes·
man mode bebennen battet boojfcgjebe ftdip Ικΐιαομ»
ontflagen te too?ben ; fön <i. ootb niet anbtti en toipe
al{S oft boo; fgn bettcecb get felbe fcgoon toa^ oeftHitt/
maet benboo7ftg?ebe j&oopman fulIinecenbebanmtH/
beloofbeben JgeeteiSeccetatisSaenben boo?ftii^te0t-
fibenral$!(laenbeDp fünbetttecb/ batbpntttfoobjee
na Middelburchtoeetomfoube bbcrgeHontni39it/ of
gp foube baet toe alle goebe officitien
conttitnunti/
toaetbanaenfgniEb. nocg baec in Joco 5ijnöe/to?
eene j®i(Ttbebp ben 3aoopmanboo?ben
boojnotmw
ïïefibent aengemggefonbeniji/ bermaninseertafn'
maet toat baec op toasiggebolget gabben Daer «00«

Jiiaog.uptgetboo?gement(oneecbecppelijc66otimnif-

nemen j toienjigalöen benfelben üefiDentbet felwtfoi
banigeguabrbejegeningen/ nocg eenji gabbe mwra
Blagen/ enbegaete
goEbeaffillcntiein foo«J"X
beecbigefaecbe betfoetben/ bat goocggebacp ip
Conincblfitbe iHajedeptban eene cataoorieucfflw^
tie bp get felbe Collegiemotgt bectoittiget toictim/fl
get felbe get boojnoembe foo lange booj be
Godtloos enbe Onrechtveerdich
opge^OlW ftjW^
toilbebegoojlgcbeiMditieabminidceten/
en wö^
alle tecgt enbe billicgept bodenbe
enbe baet mebegp fgnen albecgenabit0(len «on»^»
onbecbanige infojmatie geben bon/ bJatfonejn^
jedept baet inne gabbete bectoacgtfti/ eoM« iT
betbet bet felbet begoo?l0cbe tefpect ttiotöte
ggemafnteneect; toaec op be» meec boo?f5

gaetigo.|ISog.0oebetefolatiefoubetcgemwtef^'j,

©ufbanigeinetmiteptenenbe blacbten cwiw"
©ojlogen ban Jiaggebupcige gioote
bebietoaten ggebupcicg/
niet alleetj ban i^ï^j
tnercken maet bananbete/ enbefp bit alleen
αΐίί eendaeltje ban beele anbetebergelfttbe» ^

gnftbeginbanOctobertoatftot €opp«W^

betpbfng ban bm romp en betflcoi^ngDe f ^^g^tt


-ocr page 586-

en OORLOG VijfenVeertighfieBoeck 567

<©C j^eecban Ameronghen
irttï«f/Mt ««lec beii ù' Engelfe^tniftecjS Die mate tot
hàeftoojDedgeb^uptBteen&eDaecopbeil lange Cm-
frtintten Dflöljen metDeïgeere Deenfche ggetjouDen,
'XnfEPbetiatfpeunne negotiatte betce tjatJbcngöei
Hmcfit / f nDc Bacc bebient fiaube ban be toepntg etfeen»
^^VnVeWeljaec ïgoogi) naogöcnbeaen ben 33oninc6/
llïf bmö« oöfpaffeetöe tot Bergen betoefen Dabben,
j Lhaöwupteen banbe iBiniflecii Bonnen bemerCi
hcn/wt 03« al bjp boat aen toass/ie meet betogle bc Ul·
, heficm bcfilatö bebé / öoebat föne jiiaaieftept / nacc
k' fict gfifpaffccröe noti) toepntglj fatiiïfactte op föne
'-"·'' eiifiiiienöeDoleancien/taantjaec ï^oogö llogBenbe
laiùen ontfanoljen / öa^ nocfttani be (gnggeifcöe fiet
flffcont enDc ftljabe aen gate jSatfen enbe fcfjepen gele-
uiil ftin USajeftept niet alleen befonben / om be fcgult
«ufttDnem^nfe/ baecobec cytufeuboen/maecbo?·^
tvaenbabm foobanfgen nauboen enbe Etroiten Alli-
antie tcntactlien / (met affecuiattebp alWenfpne j©as
jedcpt be toctfltopbï Betont enbe anbece €oopbaetbp-
([upennuopnieutii^lnftine Igabenentn Noorwegen
tnbc U ^ont leggenbe/ betlbe aentaflcn/ gelfich fp boo?
(itenenöaööingefocBt/ enbebo?becsi metBaec^oogg
Wte()?eecben)a jintenbanDaecfoubebeftbececen;
Ijckbffltie feer toel ten p?opooften toeten te brengen / ben
flötjflrtnfcn θο?Ιοφ/ biaecmebe ben ^iffcBoptian
Miinflerö{niStaet/b?cpg6be. Ipiieeft baetopge-
rcplfteect / bat be boojf; gecutj^ten boo; 't merenbeel /
onmacr toacen / enbe boo? foo beel aenglncEi / bat jgaec
ρβθ ÜQogcnbe ben Ï^ontngg fonbe neglig{)ecen / bat
iiet foo becce ban baec toajii / bat j^P / l^eec ban Ame-
rongen op bccfelbeceicp;efreo?b?e/ füne j|Ba)e(lept fn
ttobirfdjepbe 3(ubientten betupggt gabbe gatete^
fixctueure cefTenttmenten ban banc6baec{|epbt ober be
ijoiectle aen bet felbet <(^nbetbanen fcgepen tot Bergen
Ktefen ; enbe bat gp becDalben betijoopte / bat foo iU
niftrelmpjeffienop getggenereuK ggemoetban fgne
jSajelieptnfetenfoubegetgten/ beelmfn plaetfe ne«
ntenalletijcpgementenenbe gefimuleetbe offecte^bfe
De <SnseIf(De aen be felben beben / emme BoggHgebeg-
baec boo; ban ftine oube gettouboe ^Sont^
poten gaet ^oogg Hogenbe afte tucben j i^aer ter
(ontcatfe / bat be felbe bettoatgten op be goebe goope /
tie gpQaec io. Ifêogenbe met fpne b^etaenban tp tot
tint t' febect be meet genoembe tentontte gdbbe gege^
tien/batbe gemepnelnteceflfen tuffcgen bepbebe pa-
tini/ten beden banbe iSabigatfeenbe Commetcte/
mjBajefteptln affectie enbeggeneggentgept fouben
tnen continueren / fonbet bat foo tafuele enbe ban ^ob
toeg{|eronbene(io}maen'^Eanbt0 3@loote / gem'fn
Pflantbaliigg boojnemen fonbe boen bjanfleten;
wtfoecöenbe becgalben / bat / omme ble meeten»
(K meet te to^i-obetreten / be ggebecteteecbe befenbfnge
ttaec ]|oogf) iBogenbe ble men nu al eentgen tpt In
Nederiandtöabbebettoatgt / fönboo?tgantR mofgte
B«Döen/metbecfeei6etlnge bat bupten tWöffel aenbe
wfelÖeopaHe Pretenfien enbe Doleantien, «belgtfi
crottmjmentfoubegegebentoetben; toaettoe # 3Θ'
njeffitlen/ fn't ilanbt öomenbe/ offeteetbe. Oe^
njeltel^cbeioofbe geteen en'tanbet/ Inbefe blfltie
oowailen / fgne J©a(eflept ggettoutoelfich tefullen
«PPWteren/ fieg betbet? feet beHommert toonenbe
hS^l'"' «"l&omfte ban be «Engelfcge jiafnffiet / gefon.
"wombefaethebanBergenteewufeten/ble/ foo gp
ff ® / met ftgoone beloften aen be«en / en»
ffioi^epggementen aenbeanbetejijtw/ öen»o-
,'®nl«tölnc6j bocgbejJnlet teggenflaenbegoop^
Webecttoutobeba^Ötli (foomenop menfcgen
^^,^nBon<ïaen)batiwnbfletom getboojfepbenftt
iï^^Witipiteteni ban get fonbe nootfa«cliel8i&
Si i'iö toan «u aen pjepateetbe omme
«..«"'«wptopfijnepietenftenenbeboleantlenftoeet
ban gabbÉOgimeU)^P beaenSomfle

1^·

m Piaet^ ban ben i»e«r u rnn iweT

^L·

TOR

«w

brtftfftw^^^^^^^^ieipReiewinge, foobeetln -alle tii
ijgjojp jonttmementgebe/ al0 gaet «oogg "" -

f[)00gge3(®£
out^

te begooten ; bact en omb?aetfien / algoetoel get meien-
beel tot ben ^taet ggeneggm toaiJ / ggceue per-
foonenbie bpbeboojnoembconaclutltige tóbingeban
'& Sanbt0 l^loote/enbe be acnbomfie banbe Ëngeifche
Minifter, beboojfsbefenbinofic l^obeQgettati)tljaö=
ben te betginberen / enbe gun rultbt; ontflont cé toltlen
petfuaberen / bat bic aen gaer l^oogg lüiogcnbe te bet<
geefö fonbe ggeftgiebe / enüc gun al)S ban fip Engelandt
berbatgtmaétben i boeg Dc$s ntctteggenfiaenbejiabbe
föne USaieftept gem boen feggcn / bat gp fgncn l^fnt'
(let mojgen / ten fine boojfs naet Nederlandt foube
af»
fenben/ enbe (bpalbiengaec ^o.iSiog. o^bjc^gem/
Igeetban Amerongen gst permitteetben ) Dat googge^
bagte|Ba(.geballtg foube gcbbe/bat gp ficg goe eet goe
llebet mebe op bc tneg begaf/ om get toercb fo beel mo-
gelöcg bp gaet ì^o· Hgog. te atceletcten / get toeltge gp
belooftgeefttefullenboen/ met intentie omme binnen
acht a tien bagen te bertretbe j gelgg ban gp bettrotben
ijï/enbe ban Brcmen tepfenbecgoetoel ober Oldenburg)
' in groot gebaet toaiJ ban bp be Muniierfe gebangen te
tbo?ben.

q&e Franfcbe Bcflbent geeft op ben twee en twintig-
ften(©ctobetaenbenÉoninggban Denemarcken bp
aubientie te benne gegeben drie bingen / te boeten :
ben i^oning ban Spangien ge(to|ben boa^/bat fgn Igeec
enbe jQSeeflet aen gaer ^0. JlBog. foube fenben teggenil
ben Biflchop van Muniler, enbe epmelgtg bat goog^?
gemelte Conlngg fijne H^aieflept ban Denemarcken,
upt get tappojt ban fgn o;binari!$ ^mbaffabeut In ben
Hagegonbebetfeetbercnbat gaet Do. iSiog. foube ge^
fint 3tin / fpne googflgebagte USaj. alle tebelgcbe fati0i>
factie te gebenfn'tgeenebp gaet l|o. ül^og tn blUic6«
geptgonbeepfcgen.

dSngelftge gabbe» nae get bcrtrecb banbe l^eet
ban Amerongen albaet / bappet beficg ggeb)ee(l / geb?
benbe conferentie op conferentie ggegabt/ enbe foube
be felbe albaet geen tenbeeten / om bien ÉQntnggi)cm
boo? Ëngelant enbe tegen? gaet i^o. HSog. te boen bet-
6laten;ombadtgenbctct boo? te brengen/ foube ban
be <£ngelftgeflNant niet ban bit jSpc&gge-epfcgt Ino^»
ben / maet groote enbe feet plaufible pjefematien ban
geit / ftgepen / bolcft / enbe meet anbete garantie gge-
baen toetben / boeg men ban niet beblnben bat get beet
aenggenomentoietbt / (laenbebatagtbiogoopeoni
met gaet l^o.|tgog nabet4e:trinben/ boactommegec
felbemet douceur enbe onber p^irtban l^eutrael te
bltiben ggebeclineett toiert ί 'fidlenbe belgeere CiiiToft
laetfte ËngelfcheEnvoy, beti vierentwintigften (©(s
tober föne aubientie ban affcgept gebbenenbe naSwee-
<iengaen/ omföne commi^febaet betet upt te boe'
ten : Tiilbot gabbe mebe fgn bagagie gepacgt/met me-
nige om met beneerften ban baet teboiiien geen i maec
get boa^alleot om ben Conlngg£«tbei: te boen tcfolbe:'
ten.

^enl^oningfcglcgte vijfhondert iSupteciüaenbeit
45?atf banOldenburgh, omop^be Munfterfche, be?

ne(fen«ifi)niErögsibolcgtepaffen.

l^ienbagg foube oocg ben Sjeet ban

Saxeabaetjgnomfön^jupbtte gomen berfoecgen/
enbe baetom gingg ^;injei
luriaenbejS l^ninch? tbue
be en tongile jgoon/ ban baet naeteena^onintb? igup?
omtrent tfcvenmölen ban't j^of gelegen/ om baet foo
lange tebipben aliibe aen't Hof foube

3ön / en bat tet oojfaeOiebie tbue#}inten in tang gaei;
niet gonben becgeiöclien»

^bertguambe Heet ciingcnberghjinbenHage,
bontoelcger? negotiatie fn't bolggenbe ^aet tefien
f0.

Φβ ^nftcuc^ banbe SeetBoTcei «imbeffabetit na
Mofcouw ,g$fngetboo}leDen)^etgepelt, ^ubolcgt
getbetg(Klban$nenegotfatfe / fnbit gg«pn«

batopi»ttfe£deiit;Septemliei;|iaei: iHo.iIlog.
o^b^tfgabbeontfangen/ en ban olie opt^mfcgejlif'
nlfiét^f^naffcgepbt ggenomen/toecto^cgbbet Am-
flerdaninaebe ^eUKt/ toantoaet ben negentienden
metbéjïXanbtifcgfpDeWliithontonbetaiepl gfng/
acvfbncbenben twee en twintigbftea'ifnamtiSiagg?

33bb ζ ten

iranf»
iJtfitttni
Iltcft alt»

Jiaött
inflantfi
))attbe
«Engtlfr

CUttittn
Bngta
tien^ai
at.

omBaf-
faöeut
3BattH
JmtrctW
na^seff
tobtre


-ocr page 587-

560 SAKEN van ST AET ,

tentwee upten omtrent fiet öa(leel Croncnburgh,
.paffecöencccBtboo?ïjetmiDlienbande Sont, faiueecs
ben bC i^af{elen Cronenburgh enbe Elfenburgh tnet ne-
genBanon fcijooten/ baec opbanfiet eetfiemetvyf,
enbe bet anbec met twee, toiecben beantb3oo?t: (Cen
ancfìecgeHomen 30nbe/ fonbtben Igofmeeftecombe
ï^eec Le Maire tjaec lo.3i^og. iïeftbenttefalueeten/
banbP3Önoetot Coppenhagen, fieeft bat officie ban
(ibtlitept niet bonnen afleggen. anbecen baegtis
mojgenss b;oec() licijteu aucbec / en paffeccben bejS mib^
bagi) be ^tabt Coppenhagen, jeplenbc foo boo?ts!
be i©o(t-^ce in / in biecboegen bat ben vier en twintig-
ften laet iti beu abonbt / onbec Bet <eplanbt Bom-
holm ten andiec guamen. ©jpbagB besf mojgBenjs /
fonbteenigBbolct) aenSanbtombecbetfTingete Boo<
pen/ bie'teecfifcecflcengBbQlecben afgBetoefen/upt
ooifaetJie bat be befmeetteljjcBe ficcbte in cenigBe Plfl«'
fenbanHollandccegneei;be/gBeljicl{ boo; Beenen tot
Elieneur tnfsBelötöS^ toaii gBcfcBtebt/ ebentoel naber-
Banbt flonben toe eenige p^obifien boo; gelbr. (Cegen
be mibbagB liepen onbec Sfpl / enbe fettent ben eerften
<©ctobec besS mojoBeniS boo? Bet Jpojt Dunamunde,
gelegenopbcupttecfleBoecBbanbe lüibiecbe Duina,
twee ttìtilen ban Riga, 'tbKlctìmetvyf J^anotifcOoo-
tenfalueecben/ cnbJiect met vier beantbaoo?t: ^pnbe
binnen gejeplt op be lütbiec / fonbt ben Commanbeur
een<©fficiecmetceii€Baloup oen boojbt / becfoec-
iienbe tenanciiecbaiibe fiomen/ tot bat feecBec Cou-
tiec toebec gelicect foube 3yn / be boelclte ben boo?noem;
be Commanbant Babbe gefonben na Riga aen fön <eiCf
eellettcie ben l^eec beOxeniliem <0oubecneuc ése^^
necaelbanLijiiandt> om tebecbJtttigBebeBomfteban
een ICmbaffaDeuc ban Baec llSog. gebeltineect aen
fön Zaarfe iH9a)efiepf. fjn gBebolgBe ban 't felbe beci
foecB/ toiecpeii'rancbectnbegconbt/ aftoacBtenbe
DengBeBeelenbagB naebec am>»oo?bt om na Rigate
toec3eplcn / bocB en becnamen niemant. ^onbecbag
öe#nio?gen0 / quam op 5Pbe ban
't <0o?locB fcBip met
een ^acBt ben «i^betfien SLuptenant Stefken, becfocBt
fÖn€.tefp?eecfientocgengfön <0?aeffeiötft <È>;telU 't
toelcBgcfcBiebe/ Bpblpbenbefiaenin'tlacBt/ enbe
Igieei: ^mbafTabeuc op Bet becbecit ban 't fcBip : ^ött
<iEb. fepbe / bat fön «ejaeffelöcBe dicceli, met bjeugBbe
Babbe becftaen bejS felf!$ gelucBige aenBomfie/ enbe toel
toenfcBteaenHonbt Bem te mogBen cecipiecen in be
j$tabt Riga, ban bat upt oo?faecBe ban be Fede, be
Inelcbe/ fepbe
Bp/ toatf gjaffecenbe in HoJlandt,

niemant upt HoilandtBomenbe/ aenEanbtte laten/
fonbec alboocen
quarantaine tc leggen: ^e ì^eec Boreel
Bebancbt Bebbenbe bem^eec <0?eef toegeusi begelucb-
tuenfcBingBetecoo^faecBebanbejj felfsei accibement/

I ( alfoo niemant ban fön boUB
niocBteaenïanbtfenben) fön ifjtceU.beltefbe IeoBe='
moetteboecenbequarantainei maec toajJtencegacbe
banl^oopmanfcBappenen goeberen/ betoelcBe men
)boo?nemenÌ$
toaiEi te benten / of ban menfcBen bie Baec
becb öf in b' eenof anbece plaetfe toilben Bouben j meer
toat Bem aenging / bat toiecbe obergBebjacBt met een
«©oiogfcBip'ttoeUBniet nabecBet aanbt ban Baec
Igo. uso. toaüi getoeeft in een Slaer/ai0
Texel jbat <i0ob
iof/fpallegefonttoacen/ enbatnietboojnemen^toaiü
Bet lang binnen be ^tabtRiga teontBouben/ maec
alle^ fpoebigB foube boen berbeerbigBen / om foo Baefl
mogelöth / fitB te begebe» nae be ftontiecen ban
Mof·
covien,
baetombecfocBt/ bat bocft niet mocBtetoo?*
öen opgfleBouben / boojbien Bet faifoen tot een foobane
i|{epfe/b?ptaecbeberloopentoa!$:®gegBenbebo}ber^
öaetbp/inbienfön €well.beftoaert mocBtetoefen/
l^envlbimicnbe ^gtab te laten Bomen/bat beellteUec/aljJ
baer ttibt te berliefenmet
quarantaine te Bouben/ fou
. Buptcn te ^tabt blpben / aUi maec faacea enbe paecbett
fionbe mi geltbeBomen/ om BoeeecbecBoeliebecföne
cepfe naeFlefcouboojttefetten. ^it allcjS nam ben
meec (Dberden^luptenant aen fön 4C)CteU.,te fuHen be?
Bent maetBen /.i mìK toeberom fpoebelötii anttooojt te
öiengen. i t· r

batbpp?obifiemetBet <©o?locBfcBip/ enbTbelóon
baerbpedpluptbaecinbebagagie en een groot
οε^ρΓ
teban'tbolcBtoaji obecgebocrt/tocl beiïibietmnrii
optoaertiseplcn tot boo? (eccbete J^of-iSubc/
Bomenbe/eenaiöflanbtii Koopman gUenamt
ηΓΓ
men Becker ban be ^tabt Riga, 3önbe een mijl Qfnhe'
iegBen / enbe bat albaer tocpntgBe bagften maec fouk

tooibenopgBeBouöen/omeentgBcrmatenBetniiEhobt

laan ben iSoningB fö" JjKeeftec nae te ijornen ; Vc Cr
Boreel p?efenteerbeben Secretaris aenbe i&tai é
fenben/om fön «©jaeffelöclie «Sjccell. banfönetittoenri
te complimenteren/ enbe met cenen tebebancÈenbrni
befe touctoifiei bocBBP ïgeec «©berfleberfocOtboo
alsi nocB fulcr toilbe laten bet u(ien/ cn nam aen upt hes
Smbaffabeutiï naem bie officien ban cibilitcpt ont=
tccnt ben üeere
<iEi?abe afte leggBen / in gBebolgfje ban
toelette petmiffie toietbe aetiflonbts Bet ant&ngcitclit/
enbe boeten be Sibiere be
Duina op tot booj be gemciije
l^of-i$tebe / altoaet toebet ten aocBec guamen.

g^infbagBbcn fevenden (©ctober/ fonben öe «6ej
beputcetben upt be ïiaben ban Riga, tenrefpecteban
Baec ^0. jKog. ombenlgeer 9lmbaffabtuc te hcc»
toellcBomen/ foo alS oocB beben Bo?ts naet be mibbacg
nis toanneer in een Blepn open baer tupcB ( bat baet een
}olBeet)aenboo?ttoan sS'Eanbtö «©ojlotöftöip/bec»
jcBeenenben Syndicus ban be ^tabt/ beneM een
iSaebtii-%er/ betoelcBe betfocBten/ alfoo liebjecg
toacen ober te Bomen / bat ben i^eet Boreel felf^ moc|)!
tenfpjcecfien/blpbcnbcBiBaer Jol;fooalsigcfcOletie;

Syndicus boetenbe Bet tooojbt/ fepbe inct ten
langBtopligB bifcouts in be HooghduVtfche Tale,
batbentSbeien/ SlIcBtb· iSaebtbanbe confngBliic&e
Stabt Riga Baer Babbe afgefonben / om aen fiim ΰρ
tellentie te betupgen be groote blpbtfcBap / bie gabbtn/
ober be0 felfs obetBomfte tot baci' toej bat fia Dattfon^
betlingB leet toaS / upt oo?faecBe ban be befmetttlgtite
fiecbte / be toelcBe in Hoiiandt ( fepbe Bp ) ocaffcette /
enbe Bet manbaet bp bie ongelucbige boo^bal / gcpubii^
ceett/ toegeniï fön jKajejiept ban Sweeden{)aten Φ
nabigBften i^oningB niet en bermocBten 6(t)t een^
Contisi nae beBooten tetecipiercn inbe j^tatit/ fooal(!
feec eeecn foube boen / om baec. boo? te fletupgfiinlitt
cefpett'ttoelcBbooi Baerï^o. iBog. fiaWien: fan
batBetfelbet'eenemaeltoaSbepenbecenbeaenbtttM'"
<6oubecneur <(Eieneteel ; ebeetoel berBoopten / bat iit
't Bojte boo? fpn <©?aeflötBe «jErtell. foube tooibtn ioi=
gelatenfötteBomfie inbe^tabt. ^pbebancbto pfc
<gb.inbe SSebetbuptfcBe (ïtale/ boo? be afgBiltpw
officien ban cibilitept/met foobanige eitptefffin
öm
toooibenaijSbegelegentBeptbecepfte/ Bact loW'
be-tfeibefolemnpelbertefuUen boen/ toaimitt W
^tabtfoubejöneeBotnen/ offooBaefl Bem Dfl«^
toiecbe gegeben Beter seleflentBeptibaecopö»*™^
bertcocBen, „

igebertisfoomienban/ toegensben m j^
bwneut Generaci ben gemelben ©betfltn ïupwan
Stefken aen boojt getoeeft/ bocB tot baec toe ^t ^
becs b?engenbe / ais complimenten / met becfeetHn^
ge nocBtanS bat in toepnicB baggen binnen Rig^^'X

jeeriflffitt/

menitoajJtemaecBen/ enbebatBem bowf^P^
baneenBupSbinnenbe^tabt / omficB Wf

„^.-..iBjStabtafgBelegBen/^^tWel^

rftefieftìWeeiS beben/toanneec Β "β

itten

m reifi gBeboJCB / bie toepnigpe oagD»» w·^^
toaecmcbeben gBeradben <©bee(len
toeecte cugBBeerbe/ enbeauamtoepiji(liw«»^

- - - .naewtiii^cn^Hon^


-ocr page 588-

cn OORLOG Vyf en wrtighfe Bóêck.

qr,mtcRant acn't 6o6?t banijaec l^o.iBos. mmtp
S !)ccfclj«neni0/ met tWeeoöccDecöte «jjalou^
^ m/ MinöcDc DancbenbanWnnenmct blaiitoenroot
Kcbcn bchlect/ toetfoetöcnöe inliantdöcb upt ben
S ban fijn <©?acflÖt6e üatDaec in tollbe
Irrhcnom btoeci toan'tfcf)ip aenJEatrtt te baten /
» matteen b?uöge opöcjlaocn toajS/ om tttctiJEii tc
^fct aiicniaccft te Itannen lanöen/ alfooooch mebe
tobeliP/alfacccenigc^eicn flonöeh metbeel Ca^
i-nffcii / 01" 3llmbaffaDeuc te cecipiecett ;

fip Eant fiomentic toiett aenftontjs bejegent/ enöe
(mt^uectebanljaec i^o. JHaog. bettocllefiorat boo?
fiVftetcnDen^acenCroneiicrnlirijgBsiCommlfrai
LtoencnsJbenContnofìban Sweedpn fn Lijflandt,
tfliicHilmisGroons aiffifïent Kacbt; be iaetfle öet
iBiio'ùi boscenöe in be Hatönfcfje (€alcn / fepbe g!iefon=
iiiii tcfijn boo? ben Jgeec «©ouberneuc <©enetael <©?aef
Oxeniiiem,omaenben J^eec idmbaffabeucte öetup'
alien/öatIJl»/ toefenbeeen HSiniffecbanöaetlloogl)
fflonenDcmettoienbcniftoningD ijaten göenabiggen
ötcctóasi/ niet alleen in goebe ititelligentie / maec
ileoocHtoaren onbec fgn iBajefieptjS gettontoebjien-
tien / allcfintiÌ met beboo^lgcfte eece foube too;ben befe^
OEii! /Énirtforljten bat in een ban be Catoflen met
fe0
pactbm/DctoelcBetotbfen epnbebenï^eec «©oubec;
nmc (0cnerael albaet gabbe gefonben/bjilben inttebeni
(00 fiaelt Det compliment geepnbigl^t tuaiSÌ / en be ^m^
Matieuroeanttooo^t fiabbe'tgeene baecopb)a0paf«
fenöe/ betfcijeenenbe^eeten «©ebeputeetben ban De
iStatitRiga, bedaenbeuptbeneecflen/of b)oo?tboe«
ttntieiso?0emec(iec/ttoee ïïaebtii-ï^eerên/ enöe ben
^Sliiijlcui; tocUfteJgeeren boo?bemontbanbe Iaetfle
in Deel obligante eicpjeiTien berfelaetben 't cefpect 't
li)!ltfiljabi)enboo?Oaec Jgoogö USogenbet ï^pBeeft
l)act2i.3i.bcbancf!t/ enbemet eenenbetfeetSectban
tiigun|ièìjan{)aecl§oogiliaog.tot6aec %. 38.fampt/
tntiefotM!$/ alj$oot6mebetotbe ^nggefetenen ban
iia(c;Statiti «epnbelticl! f{)n mébe geDomen eenige
i0cCicputcecbenb)egt)en0 be jSebecIanbtfclie Cooplie^^
Ικη / eocft betupcpen tiaec onbecbanitgept tot bett
iSiaetto ©ereenitljbelSebeHanben/ aenjbe toeltfie
Üaetl^o. iBog. pioteftiein alle boojballenbe gfiele^
gnitlieiienbccfeetfiect enbe toegefept Beeft. ®efe tomj
ïtimeiuen obecenbeiöebecsönbegöeepnbigBt/ bpiict
inftantelijclJ becfoecB ban ben ï^eer ®acon Croneftem,
i^dfietietieninbe
Cacoffe ban fün «S^aeflgcBe
td
tntie/ alleen atfitec fn / be 25acon Croneftem in
poniec aen be cetötecBanbt / be ]^eec Helmis
Croonsaffiftent
ïïaebt / enbebe«©becfie Euptenant
Steflten tn be onbece poj tiet fittenbejgin be ttoecbe Cas
wffetoanben ï|eec <i5?abefaterieen göebeeltebantet
Oeboltlj/ be^eecettbanbeniEïaebtineen Catone met
Wpaetbcn/baecmebeuptbe j^tabt gijehomen bja#
"n/f)etteftecenbe banbe^uiteinbe Catoffeban ben
WSaton
Croneftem, infgelijtjcmetfeiipaetben/ \
« anbcte mlnbetc «©fftcieten alle te paert;i©e il^.oüant ^
fw «ooplicben ten cefpecte ban Oaec ï^ooglj iiBogenbe
PQ«nol)cfonbcnontrent
dertigh CarofTen met ttoee
mmni öetoclc&ealle nabe ïnöfebanbat ïanbt/
wupttcbtn/ baetop bolgfjbeeetftbe Caroffeban
w afötb. daciit met biet paetben /na bie f η be Cacoffe
rf " öEnöcei;©acon Croneftem met fei paerben/naec
«leoeCatoffebanben ïlaebtoot&metfeii paecben/
™«opholtljbebceot(ie SacofTe ban fijn <i5?aefl0t!ie
^fcmemjcmet{)etg0ebolcö/ boenquambe Catoffe
WH öacc j^oool) Hogenbe / enbe ten iaetftenbe ttoeebe
<©?acf[ücBe (Eitelletttfe baetirtgöei
"7"''!Kbefatcn/ enberebenalfoo naecbe ^tabt/

^oogB

8 nos tontom al Canon Ιοί fcfioot ; ^00 ijacfl t)f n^
h " ban be iSiabt toacen geSomen / bjfecbeti
S twintigh ftuffien gefcBut gelofi /

« alsj oot&op becftijepbe plaetfen banbe
SVJtoxbtbe militie in betoapenen; obecalopbe
S gfecftftepbt/ paf^

ha h. « «nt"! Stabt^^upjS / (ionöen boo?

''"Ie j^eecen upt ben Kaebt / bie in 't boo? bp
««nfalucecben/ fonbet ni>cötaniiaent?fpieec6en/

enbe tof etben alfoo ban alle be ifêceten gitonbiiifeect in
Bet öupii bat fjiec Babbe boen Bupcen/alii toanneet fiaec ·
afftöept namen.

3©oenSbagB 'if mojgenjs fonbt ben üecc <!3?abe bett
(©becflen ïuptcnant Stefken, om te becnemin nabeö
3ilmf)a{Tabeucj$gefontBept ; bien felbenontrent temib»
bagB fonbt Bp ben ^tal· iEccfiec nae Bét «ffafteel om t'
onbecflaen/ toanneec be eece foube iionnen Bebben
ïjn
<©jaEflijch(g);cellentiebeblfitete geben/ bfcfuUi
beleefoelöclicFtufeecbe/ feggBenbe/fooBacfteen torps
nigB foube fijn upiöBetufl/ Bemeecfltoiibcfiomènbes·
groeten.

Q^ien felben bag tegen ben abont quamenbe Heerctt
ban ben Saet met Baec
feflen, jijnbe be eerfïe 25o?gecs
meeflecbaec bp / be igeec 31!mba|iabcuc be bifitie geben
in't logement s naecbeclebeleefbebifcoutffen/fcpben
onbet anberen / bat gBetooon baaten aen alle HSiniftetiS
ban b^eembe potentaten pafferenbe Iiaec ,Stabt / Baec
Ojbinarife pjefinten ban
Vlees, Bierj Wijn,Haver, &c.
te offeren / enbe bienbolgenbeberfocBt bat fijn Bern
{nfgeltjtg^ toel toilbe iaten gBeballen bie gBetooonltjtbe
pjefenten/enbe befelbe boen aenbaerbeti/ bocB in be»
tcacBtinge ban Baec |I9og. iSefolutiegBenomenfn
ben ^aece
feftienhondert een en vijftigh, enbe bert «Sct
boo? Bent baet op gebaen/ Beeft fuUï belcefbeljjcB geeic^
tufeertenbeafgetoefen.

'j$3ilnbecenbaeg0 Beeft ben^^eec ({E!oubecneuc<0e;<
necael Bembebffitfe ggegeben / enbe berfilaectmet
beclee);p}eff(en be grootegBenegBentBept/ betoelc^é
benConfntftfönenieec/ enbebeïtegecingB
inSwee-
den
Babbe tot be toemant ban Baec l^o. jHSog. ^taet /
ftjn<£iccenent{etoefeggenbe alle bcBulpop fün aen-
flaenbe cepfe naec
Pleskouw, fjjnbe be toegen alomme
in
Lijflandt foo boo? Bet becloopcn faifoen alji boo; bett
cegen/gantftBelüt6bebo?ben/ toe^Balben oothbjie
ban fijn ^uite bie toeg opgefonbcn Beeft om aenbagB-
tfgB te letten of Bet mogBeljjtfttoaece be cepfe boo;tte
fettenfonbectepecicUterËn bep;efenten ban Baec
Hao. en Beeft fiJn <i5?aefltjtRe €jctellentie ttoee (©ffitiei
een geó^bonneect / om fo beel boenlijcb op be toegen 07«
b?e te fféllen ; ootb Beeft een «Suactiermeeflec met eenfi>
ge iSuptec^ gecommanbeect om be p^fenten en baga*
gieteefcojtecen; boojalletoclcBe cibUfteptenbefelbè
feec Beufljjcb Beeft bebancbt.

©?pbatBben fevendenbaec aenbolgïjenbê/ Jönöé
'iSmoigensS ontrent negen upten/ quamen infïJn
3togementbe ï|eecen®aron
Croneftem toegensfffrie
^jaeflöcBc €)ccel{. bermitie begeer
Helmis Croons
aHjfifient iflaebtbiennacBtfiibiteltjtfofiecft toajügBe-
too?ben/ enbe ttoee 4£lecommitteerben toegenjS ben
Haet/ gefamentlfltB met Baec b?engenbe
drie Cacoff
fenmet
fes en een met vier ©aerben/ WebenSfimbaf»
fabeuc bupten be ^tabt gljelepben / onbec Bet ioffen
ban ttaeemacl
fefthien ^tutBen gefcButi cenfjlepnc
mijlebanbie ^rabtgeBomen Jijnbe/ nàmfi)n af-
fcBept ban bie l^eecen/ Baec€b. bebant&enbe boo?
beecrebanBetConbop/ BP/benebenjJben <@ber|{en
anptenant
Stefkenj bie fön «©zaeffel. dicceli, bebolett
Babbe gem te gelepben tot op bejf rotieren / en ^uite te
5^aetbe/reebenbfenfelbenbagBnocB biet mijlen ; en
quameuben
twaelfden^obimbec totWolmar,altoaec
met Bet Ioffen banbeel Canon toiecben ontfangen/ en
gelogeectopB^t^lot/ toerbenbebanben IgeecCom-
manbantalleeetbetoefen; baegBSSboo?bejSfelfii aen»
fiomfle albaec / boo? Bet in(to?ten in een löelbec/beclooi
een ban öe «Caroi ©aerben.

®ertfeverftiendenbertCOiBtoetiecömbanWólrtiaf, b» fönt
toecbenbe uptgBelept boo? be I^eec Commanbant
ban be
Broeck, ben <©ber(ten Arentsdórf, benebenss ee»
nide minbec (Officieren enbe iStipterit / onbec Bet lof»
fen ban
tweemael acht CanonfcBooteti : iSebect Beeft
eenigebagBengBecep|iboo;feecmoepeltjcBe enbe be"
Bommetlöt&e toegen/enbe boo; eenEanbtbat bpnae
niet betooont toajS / baecomme al b;p gcoot ongemacB
boo} Bbube aljï anbecfintsi Bebben moeten upt»
(taen ; epnbeltjcB^onbag namf bbag ben
dne en twin-
tighftenf^totNieuheufen
aertgBetiotBen/enbetofict
»b 3


-ocr page 589-

560 SAKEN van ST AET ,

op een gnactfec mW l^an tiefe ®efïtngge ontmoet boo?
bel^eecCommantiant Ziimmerman, enbe onbec {)et
loffen ban
tweemael acht «ffanonfiftooten binnen be © e?
(linge enbe fiet ^lot gebiacöt / en met be gefiele iSupte
gelogeett. „ .,

USaeubacgei 'imoigeni font ben ^talmeefiet aen
feecliecSotnkk, Dieeenquarttecm0l
!S»?an baec leps
be óp be pai met eenigöej^olöaten/ omöenfelben
f0nöom(ite notifitecen/ enöe met eenen
ban gem te
onbet|iaentoato?b?etot
be ceceptieopbegtenfen toai
gfjeüomen. igpHelbeöemaen/ aliof tocgljeni fon
Zaarfe jKajcfìept gantfcl) gljeene bebeeien om be ïgeec
tCmbaffabeucinte laten / DabUeontfangficn/ foo bat
maec aennam be ilScptoabDe tot
Pleskou bei felfi
ïjomlietot
Nieuhuyfenbebentte maechen: '©ingöf-
bagf) patTeccbe/fonDec bat pettiant ban be ïïuffe <0?en=
fenquamom aenfgn ten tefpette banfiaec Jêoogl)
jMog. eenige cibili tept te betopfen; toaet boo? betoogen
toiect jpaanfbaaD 'injioigenitoeiietom te fenbenben
Ccanfl^teii):
Abraham van Afperen aen ben boojnoem-
ben
Sotpick, om ban fyiient toegen in fetieufe tccmen
fiembfbenttemaeifien/ ali bat feecontfticöttoaiin
Baece maniere ban pjotebecen / enbe bat niet foube na»
laten in beeetlie auoientieaen fpn ^aecfe iBajcflept
baeroberte&lagen: ip liet boenmaeii toeten/ bat een
aenftenlöcfti^eécbanPieskouwanöectoeegii toai om
uptbennaem ban be 3®eptaobbebe 3ïmbaffabeucte
bomen fpjeeben. '^onbecbagen betfcgeen ntemant j
maec ©?ppà(0 'imo^göeniguameen 3i|oog6bupti
(Ccaj^iigtcuï geSecten
lochen) Greck, aen be ©ellinge/
omtie'ïiecneinen/toaec
Siieivanpwitz,Aoriiloifj een
boojnaem oEiKlman (foo ftp fepbe) afgefonben boo?

Knces Fedor Gregoriowitz, Romanodefsky Okolnitze
€ioubecneuctotPleskouw, Ijem foube bonnen fpjeecs
beni metgoebtbinbenbanbenjgeec Commanbant/
fepbe fuif Bi te bonnen g?fcbieiien in be ©edtngtie : on=
tcent ten
twaelf upren berfcBeen ben boojnoemben Ao-
rifloifj
gfmaenfpjeecbenbeinbeïïuffeCale/ lefenöe
upt een colle / fepbe / bat ban be a©eptoobbe tot
Pleskou
gefonben toai / om te becnemen naec be gijefontljepbt /
ali mebe of ootb pemant ban be iSupte gebupcenbe be
cepfe göeftojben toai / enbe of eenige pftilentiale fieb^
teonbec tjuncegneetbei nae be %e:c aimbaffabeuc
gem op get
tweede point becfeetbett gabbe ban neen /
enbe op grt
derde, bat alle te famen (ónbec «aobtige-
nabigenjegen) gljefonbtenbetoelbarenbetoaren/ foo
geeft get eene/ enbe get ^ibecbp eenfcgjifteigtbeacte
moeten becfeecbecen/ baecmebe naec Pkikouwbeci
tcotbeniij fönOEb.alboocen becfoetbcnbe/ bat niet
toilbe betbjictfglj toefen ober get toatljten/ alfoo onge^
ttoöfelt8ae(0|b?e ban
Moskou foube toefen gebomen
tot bei felfi receptie.

ï©en Capitepn Corbet, bic boo? gaer 3|o· HSo, booj
af toai gefonben / om bp get Hof in bec
Moskou te pjo-
tucecenbattgbelijcb ojb^eopbiegrenfen moggttoo?;
ben geftelt tot be receptie / gabbe tot bie tt)bt toe ggeen
bericgt gefcgieben ; toaer na be üeer ^mbaffabeuc nu
meteen fonberlingeintommobitept in bat tointerfais
foenbaerbeboeraggeboo^be menftgenen paerbenbei>
bommerliicb to0t enbe 3öbti moflen ggefotgt toojben/
toaitootgtenbe.

tweeden «DecemDec Jön be Jgeer <®becfie Et.
Stefken,ban tolen/boo? o?b?e ban be Éeec «©ouberneuc
<©enecael
Oxenftiernbeele tibilitepten gabbe ontfans
gen nebeni be
twee anbece St. en gaec geöolcg/toebeet
omnaeRigageheect.

SSabetljanbt guamcn ttoec Srrelitfen ofte JSuffe fol»
fel«na^bie©i|tinge/ afgefonben boo? ben
Duore-
nim Meckite Sccphanowitz,,
om teibecnemen toanneec
be igeec mmbaffabeuc foube bonnen booKn fp?eetben /
betoieKbib.<;v»re.Bebbenbegge3geben/ berfcgeen ben
lWO?nfleiUÖe Duorenim ten negen Upcen I bOÉHbe gem
onttRoe^enbenebenaenbe tcapiïoo; eeniggban get ge^
bolcgr/ enbe cetipieecbe gemln be i^amec/ altoaer
ggebotnen Jüabe/ laigpupteencolUbe tptulen ban
fön
Zaerfe jHèaieffept j toelfb ggebaen toefenbe / fepbe
gfjefonben te 5öa / gem / ber S^oogg iiaog. éStaten ban

HoiiandceiideNederiant (0rootett 4£^efanttebertoel·
lebomen/ teontfangenopbeii5?enfen/enbetcahfifn

ben in be ïBepferl. Kefibentie ^tabt Mofcou β'
be bojbeti toanneec tot bie cepfe foube bonnen bceS

3ön.^ ^eStmbafrabeucgcmgcufrelBcb ftebbeSbs!
bancbt toegen beafgelÉpbeofrictcn ban tibiUtept/ <m,
be in ttoeebaggen te bonnen ggereebt sjjn/ toanncfr
maec toifïe be plaetfe toaec / enbe be maniere ojj ispjicfo
foube too^benontfanggen j na bcele btfputcn / bah
ingetoillitgt fgn €bele te ontmoeten opbe felbe
ηίΓιίί
baec bejSuffen bienboojleben i§cmecbanöcn»i c

(©jaef Cariiie, (iE);trao?blnarii2imbaffabeuttoEaiijn

ben ïSoninflg ban Engelant, gaec af ftgept ban fijn e?
gabben genomen / 'ttoeltüeotb alfoo op ben acMen
gcbeurbe/ alitoannneersiinbegebomen opbicolait,
fe / geljeeten
Warmefleyη, ban Nieuheufen een Quats
tier möli afgelegen / albaec bejegenbe ben booznoembe
MeGhiteStephanowitz, fittenbe te paecbe/ btneffins
vijfentwintighofiedertigh foO Officieren alö Sup,
teci/ bie gem ten refpccte ban gaec J^oogiUBooenbi
metganttafiinge hettoellcbomben: (Centoepntchban
baec op een googgte (ionben
twee ©enbelen Stre-
litzen,
ongebaerlgcb uptmaetbenbe hondert en vyfti<i
man/ be toelcbe boo? upt martgerenbe/enbe bc
]^eer ^mbaflabeuc opbe googeganbtbanbe
PreM
c{jbenbe /1 ot bat boo; gr oote boube in be ^lebe ginah /
guamen bie abonbt tot
Petffber, altoaet toietbteeitpt
in een flecgt aiogement / 3önbe in een
Roockftoof,niet
tegenflaenbe get toai be pnblgtgue
Douane: €en top»
nigg tiibtinaecbatalbaer toacenaengtbomen/ tefeti*
begebjatgtget befcopement/ belïaenöein'tboigenbe!
•Sengalbe emmec biec/ bjjffmeec baeffen/ eenpint
afgn / eenfleffegeboocbteiÊee/b^iefleffenongeM'
te|@ee/ ttoee pinten «^paenftge topn/ttoee pinten
franfcgetoön/ eenbleen fleiben bjanbEtojjn/ ttoee
pont fout / ttoee pont botec / bertigg eperen/een€attsi/
een €ntbogel / een fiutb begapen blepi/een|iucb
ê(>
fen blepi : alle bit bobenfiaenbe boo?ben3^eet imbaf»
fabeur. ©oo^be €bellieben enbe anbere(@(fittecett
toiect geliupjtboojpbec biec ftgaeltieni bjanbetogn/
ttoeeemmeci ongebootbte ilSee/ bileemmetsiliiit/
een (©ani/ ttoee €ntbogeii/ b?iei|oenbeti/bietiuti
ben #fTebleeienbe een ,Stgaep. ©oo?'t Mfont'
men pbec ttoee fcgaeljeni bianbetogn/ bpf emmtti!
bier/eengalf^(gaep/eenguatiecbanein<©0 /
batbjemet go?t/ eenbatb met aiupn enbe btesilootb/
en bate en tatgtigg blepne toitte ali
rogge t);oobenbeo}
altefamen.

®ennegenden repfbenfes mjjlen/ paffceitwotót)
bagg ober een jKep? toel
tien mglen g?oot in't toMt /
fliepen bei nacgti in 't flecgt mah / ggegectcn wey-
mitz. g&en tienden nabecbenPlcfcou tot op een δ w'®
Ijalbemgi/ altoaecben
Preftaf gem bebebcti«ben/
onbec boojggebenbatbe WeywoddeeenioBf^J'"™
foube te gemoet fenbe/ali oob gefcgiebe na een pf "W·

toanneec upt be ^tabt albaerguamen ttoee ^Ubm/
b' een boo? ben mt 3imbaffabeut / 30nbe öeöane»™
met gapbenbanEupartienbetoitte25ecre«/
binnen oberbetbt met een tapgt betciert met goubceit
fpöe roofen / get getupgg ban get paett toefenbe fooM'
nigg met getroiben goutb?aet gebo|bueert/bfli »nroB«i
aeer niet ali op toepnige plaetfen bonbe
paert bat be^lebe troib (nabe maniere ban bat
aenbegaembeganggen met meeniggfulbieB^ f"'J;.
(ïaerten / too?benbe nocg een paert op geii>t8«
beriiertaenbeganbt gelepbetboojbc ^'ftf/!
poojtbeciStabt bomenbe/ pont liet guarnlfow»^
toapenen ban baec tot aen get ïogementen jPK
toaec booi paffeetbej nae giffinge uptmaecbenwo"
duyfent mannen / ootb toiecben op be flesten öiÏ "I
betachtigh
©enbeli/ getmeecenbeelfeeciuw?»'
ftgilbert.

^attwbagg ben twee en twintighften Wi mw^
bejiBilitie enbebe 25utggerie toebeïonttoefcnb ^
b?aci)t in be toapenen / enöe be
Haye jönbe oBeiicii<^"
get Eogementtot eetr mufquet fcgoot bupten ö^®

entoalten banbe iStabt/ enbe allei gereettoefc^^ j^
be cepfe/ font ben <©ouberneur
KneesFedor^
goriowitïi Rotnanodofikifpn jSlebe/ toaec mew y


-ocr page 590-

/ pa|Ticentie&oo? DemUfi
1/(1 Γ" flaenlie onbectojjUn öc (CcomntiW / tie ©en»
' . Si wojDcnbe gBcflinoBe" / enöc op bede oo?ù«n Μ'
KI? Diafenbe. <lEen iuartiec mölsi

Se ^taDt tcaöt upt De ^lebe/ en Bebbenöe betianfet
öe^ec <©ou\jecneuc/ceDen boojtj
menOaflfJ/alSiooc^^enbolgftentje/ tot ben
vieren
„Lighftcn paffeecttenboojfeec oroote becbaecljjcfee
teffcliefl / «"öe 5uamen boen tn 't Φο?ρ
Rakona, twee
SejjufiïOfleflcnöflot'e i^tatit Novogrod, altoacc
"(Sfiifesen
twinughften boo? goetbtnbenbati ben
Preftaf öcwocföen 5 aiss toanneec ban baec fcljcpbenbe/
(iaens! bw mtbbagD homenbe ontrent be 25;u00e bàn
Ziiicl&CiSwbt / (iotttaioaec ijet ^aciiifoen in öe
lauenen / benebeniS een €belman bie upt ben naem
banöi Weywodde ,Knees Ivan Boriffowitz Repenim,
iSouDctneuctot Novogrod ,
bcl^eec aimbaffabeue
htctoclltlioinenbcopbecfïnfrenmanfec / cnbep?efeni
i{crDciioMfijn(!2»een aennenlöcö^lebe / enbeboo?
D£iiDfllie"ö«n®"öe<©fficiecen eenfglje $ïp-paecbcn/
toccnietif(Ö« «i5acnifoenenbebe25o?0ecjS tnbe ©a^
penen/ cni)ape|i:aenbe ) ceben na get logement tnbe
itaöt/ acnb'cen3pbebanbctfbfcc Welhowa, oms

rinaftt jiinbe met een Doute toal / altooaet b'2iimba|Tab.
bJiiSwecicn boo? bfe facea en ben Sïm&aflab. ban
En»ei.Diüoo?lebe Cornee infgelijt); gelogeect ijabbe»
^m leden bacij ban get boojbpgepaffeecbe ^ace fe^

ftienhondert vier en feftig jji UptN ovogrod bectCOCÖen

opbitoijre/enmetbefcJbeuptteElijcfie cecetnonfen alss
tofeseatwintigftenbaecbfnnen ge&omentoajS /nes
menDc Den toegtiae Torfock. (®nbecbjegcn ben fefden
^snuaipfaegf^enin ben liemcl ontcentget teecben
ban De Gemini, boo?beeecflemael / een Comeet-
Sterre, (lacnbe be^iaectnaeciiêt^upDt-(©oien/
Di
fellie Beeft figij ontrent veerthien baeggen bet*
tMnt/bati ίβ becbtoeenett · be ]Sb(fen ftielben bit booj
κη onfcplöaet tefien ban Vrede met Polen. 5®en ach^
lieobefeis quamen binnen be j^tabt Torfock fbn^
teteenigOe tetemonie/ alb)aecbectiIebett3öntotbètt
tvaeifden, bectcecBenbe boenmaeljj neet be ^tabt
Tweer, Daet ben veertienden aenguattwn tnfg0Cl0eil]C
fonDeteenfgciecemonien ; naectweebagöenbecblöf/
fijniwojtaeitoc&cn/ enbe ben achtienden Desi mibbagss,
eengtiiomen tot Oxinie, jijnbe een ©leeft / twee mg?
linbanöe iStabt Moskouw afgelegen : ï^epnigB tipi
tin
öaec nae fónbt ben Preftaf Meckite Stcphanowitz, 3
»inae»t)etiof fteBent temacciien / bat tot baer
tii!i!)e»)o?bectbJàteti / enbeotttbo|beceo?ö?es{te be^
rntmk be!Ï anbecen baeg^ ntoigen^ bioeg ontfing/
entiit anbcten fjiec inOeftaenbe : batbe^eec 3lmi
Mffiiïifuc ben twintighften binnen be^Stabt Mofcouw
iouöi iBo?ben ontfangfjen / enbe bienbolgenbe allejï te^
8«nSbicntijbt toilDen boengfieteetmaften / 't toeltft
WBaifoo oeftliicbe : ïaet in ben abont be i^eec €api=
ipnCicefvanCorbeth,eeneben!ïmee|l aUebeSSebeci
gtWoopiieben / ouamen Bern begroeten en bèCi

,„^^"iwintigftenbeiS?5ingfbagii boojmibbagfi οιι^
Mfupcen öectcocftenban
Oxinie ; ben Sfimbaffa^
jpsog. öatolTeacDtec in al·
'Kil / oen Paeftaf boo? in / cnbe ben ®canf[ateuc
Sr. a-
L Afperen in be pojtiec aen be (ïincftec jtjbe/
pebecfnOacefleeben :
S!, ^^ naberben quamen foo nu en ban
Kliffen; beeeneben Preftaföeladetibe langjj»
j5/;fÜöen/beanbecbaecop tecponbt bolgfienbe
nSiS""^""® enbefommigBe homenbeb?i-
mj?"°l"«JlÖeabanceert toacen. (€otop eenfiatf
iH.'/i"°l^tabtgeBomentoefenbi / (ionbenalbaer
/ opöaec b30fefto|ielöcft
« paffeecben / toefenbe befe gebolgöt
HaveS"® mettigteg5?agonnecjS / betoelcfte en
open h W/^'^^^^'^eaifoo een B?ee&e ffcaet in't
ili CoZ/J" 'Lmitiben fionbenbe (Scompettetiflp
©oojtfhlL? Ü·** tontfnueecben tot aen be bctbe
tBatm^fa^ït > aif" t>e atötetfte / Me gepaffeect
'iitup rt toebecom booten tebent «ÊentïuaCi
'vis banbe ^tabtbejeaöenbeöe iStalmeeflec

banfön ^aarfiöeiBajefiept / bfeBp Bemfiabbeeétt
fieebe met root ^atjjn / acijterofOangDcrtbewtttottte
\
beeren Bupt / enbe binnenin een tapijt icggéntreitii» libi
menbeaeniiaetJgo. inaog. ï^acoffc/ fepöe / "bat fi)i»
^aatfiBe^aiefìept be i|eer3imbafTabfut Begénabigf
bemetbiefieeDe/ enbebetfocOtbaetinbJilbe freljeii /
Bet toeltft 3önbe gBefcBiet / bat aljï ban aehfltitit^ffiu^
be toojben ontmoet boo? ttoe booinamt^SeèwntÖtWen
epnbe ban ben Zaar gïjefonbcn / al^Et tóeIcBe alfb pijcft
gBebeucben^ toantgijeftomentoct^tibe Ober één Étpti
iütbierften ( 3ijnbe be plaetfe baec be ]PtufT(in öÜebioott
fön te ontfangen be ^Jmbaffabeui-js ban
Sweedén enbe
Poolen ) quamen ftaec aenPontjS tcBfjcn ttoee ^eeren /
pber fittenbe in een ffeebe banljoiit/ niét f|)nbe beWeet /
befegöeftomensönbeaen be fpbe battbiebatt begiet
Sdmbaffabeuc / bcrfocöten bat toilbe uptttebtfn / alfoa
ijem te fp?eetften Babben toeegBènsi ben
Greóten Zaarj
fjjn fulcF gebetlineett Bebbenbe boo? bat fp utttgïjef
gaentoaren/ ontflonteen BebigBbifpupt toeléenupj
gBebnp^enbej epnbelöfft toierbenBet eeng / b&tcer(i
be eene
^?e(iafIvan Ivanowitzj jjjnbe een Cöriceliet/
enbe baec naeenanbecefönbe «etiStolnich i enbe be
boo?naemflc in be tommiffie/ enbe gp upt tiï ffeebcn té
gBelöcftfoubetreben/BetbieicftaifoagBefn) «bé/ alii
boen met oplefinge ban
beTituien ten teft>ecieDifti'B&ec
JgoogU naog. toiecbe boo? Baec bcrtoeUetomt j 'iia bar
baeropgeanttooo?tBab / bcecbe een pber infiin^Ebe/
enbereebenaebe^tabt / belgeetiHmbaffabjeur in't
mibbcn / enbe bie igeeren aen bepbe ^'ben. ^oo? bett
grooten toeloop ban tttenfcgen' tvierbt Betlaétin beti
abont/fo bat aen be tbicèbe pookte ban bé j^taDHóMeA*
be/ftonbealbaereenigeiEiuffcBenmetbjanbiertbètòb^t»
fen/ en b)a0 Bet
fevcn upr eer in Bet logertent ήίΐά^ίίη/
tbo;benbegeneemtBetgcoote<0efsmett^Dfifiitefebbë
alle bp na beb?oofenboo?befcBarpeftoutie. ;

Eentwee entwintighfteti betfOCBtettbi Preftàveii
böt aen Baer be ïijfien ber Prefenteü ban Ba^r ?^ótig0
HSog: booHÖn ^aarfcBe naaieftept b)iibe oeben / Bet
b)eiCBbe!$anberen baegBsü gBefcBisbe^ toauneeip
aenBfeiben bat alie0 fonbe tnlifen ontparfteti/entfË troeii
(lellenineen»amec/fooal?bebem H^entoasèïrtfgf
finti befiommect/ boojbienttatgoempt
Hoiköd loaü!
öBeftomen / Bebbenbe eenige anbere ^atiett biöet tebo*
nenbe / uptgBedropt bat be befmette fiette albaer BQb*
be gegra(feert / foobanigB al$i op Bet tienbe bekl Atet3e#
fcBiettoai. . .
 ί.

^onbacB ben eerften ^eb^uatp Quaitten tfé
ben 3ün <£. aenfeggBen / bat ben bolggenben batB on*
ontrent
elf uuren foube aenftBoUttKW de kiaere bbghed
banbenGrooten Zaar,
bienbolgBenbe berfócBiebbat
allei tegeni bien tijt toilbe bben berbterbigen. iraaem
bagB 'imojsenii quamen be
Prtftaven bp Baftt/Bebben-
be
hondert en vij ftig Strelitzen, alle in 't Oroen gjftltìet /
om te b?agen
De p?efenten ban Baér ^o* iKóg. be felbi
toierben boo? be Hluffen op be plaetfe in o^bje gefii^lt / en
naerbeftoftelijtftBepbt/ ötoote/ bffibaerte battpbei:
(lutft meer of minber pccfonenefb2uptBt*35eflaenbe in
be nabolgenbe goeberen / of raritepten :

Een groote Spitgel met een vergulde uytgefneden Lijfté
met het Wapen van fyn Zaarfe ilaj, fy nde fcer conflig
uytgewrocht.

Een tweede Sfiigel, wat kleynder, mét een Schild-Pad«
de Lijft.

Een ΤφΙ van fchoon Schid-Pad ingeleyt.
Een uytgefnede vergulde Feet tot de felve;
Een fchoone Caiinft met Schid-Pad ingdeyt^ etivcr?

rijckt met cierlijck lofwerck.
Een uytgefnede vergulde r«ttotde felvft.
Een
Cabinet van Ooft-Indifch lackwerck.
Een uytgefnede vergulde Von tot de felve.
Een fchoone groote Ooft-Indifche lacwercke Uggeri
Een
Bttrnjlttm Cabinetjm.

Een Kasken metfilver beflagen tot het felve CabinetjenJ
Twee feer groote
VercilaintÏttt en vol fchoone Ooft toi

dife confituren.
Een feer khoonen langen Emhiorn,
Eea Kt^i met groea Fluweel ge voert
tot de fàrei

OORLOG. Vijf m Vernice BoècL 5 7 ί


-ocr page 591-

SA KEN van STAET

Twee verladeJ apanfe Pot*
Een caffè Kan«/.
Een caffè
Toelje.
Een baekje Nagehrr.
Een baeltje Cardcmm,
Een caffè witte fVieroncki
Een baeltje
tAufmen.
Een baeltj e Pc/>er.
Een caffè
Benjam,

Driegrooteendefeerfchoone Porcelaine Lampttfclm-
teis.

. Twaelfglafe BouttlUs met filver vergulde fchroeven ,

engevultmetdiverfchefchooneendeuytgefocht gc-

deftileerde wateren^
Èen ftuck fchoon
Scharlaken. f

Eeniluckcarmozijn Roit-fcbarlaken.
Een&ackVioltt la^n.
Een ftuck Furpur-laken,
Een ftuck Camel Couleur■ la^en.
Een ftuck Celadon-lakfy
Eenft uck Blemmeram-Uken.
Een ftuck Zeegreen'laken.
Een ftuck licht Grotn-laktn,
-Een ftuck H'it, Hi».
Een ftuck Giwf Tii/if.
Twee ftucken
Goud* BrocliaJee.
Vijfftuck Si/vee Ti/et.
Ses ftucken
Silvtre Morin.
Drie ftucken Fluweel.
Twee ftucken ^«iicrat Saty»,
Vier ftucken Bruci^rtrff.
Drie ftucken zij de
Mera,
Drie ftucken Satijn,
Vier ftucken Italiaenfche Damaflen.
'c Samen drie en deriigh ftucken van tien ellen yder ftuck.
Tweefeer groote
Silvtre Sdmels verciert met vergulde
blommen.

Een groot Silver Lampet met de kan daer toe.

Een kleinder Silver Lampet met de kan daer toe·

Twee groote fil vere gedreve Belblakjrs,

Tweefilvere Fruyt Schalen.

Een groote filvere Kon»,

Tweefilvere Schenckannert.

Een filver vergult Servies beftaende in vijf ftuckeiï.

Twee halve &fynen filvere Beiertjens.

Een groote filvere Suyc\erdoos.

Een filvere Kruytdom geftoöeert met Sptceryeu.

Een filvere Veeyerdoos.

Ses groote filvere Schenckfailhren,

Ses groote filvere gedi e ve Kandelatrs.

Drie filvere Snuyters.

Vier filvere gedreve Stutvaten.

Twee filvere vergulde Koppen met haer deckfels.

Eenfilvere FreBtyciiie/daer in twee marck Guinees Ganti

Een iilvcr Fluweel Keffertje,

Ïrafenten van den Heer Ambajfadeur in
't parti^culier.
Twee groote filvere conftich gedreve Schettckannen,
Twee groote filvere gedreve Schoten,
Een filver gedreve Poyerdeos.
Twee ftucken filvere Mera,
Twee ftucken filver Tolet,

iCöj

AUeitfiKaJfentn
Biuljens -umrcn met
vtrjcheydt mUmrtn
van Artm-ùjnc evtr-
tivcliin.

Allt dcfe tien
fluckeii Inlantft
Lakefiin waeren
ydèr jlfck^ van
tien ellen.

<

eenigfie pofien/feggöenbeaenbc Preftaven ijoerai
of iangüfaetntübcnfouben : «©Ijebemen hsefniffi
't ©aUpjS boo? be gcoote tcap/ttabenuptbe
ben / gaenbe ben aimbaffabeuc tuffcijcn tobTn /
3P 010010 tjooft / enbe
hy ghédeckt 3i)nbi · « ;

öebeurebanbe boo?faele toietbt ontmoet booj Knecs

Ivan Michailowicz Boratinski Stolnick enbe Ïlichi
te Jolofiroof Diaeck,
Dte met opUfingtje ban fiinê
^aatftljelKajefiEptiitituIcn bjaeofibenaecfjjne lëb
Dfiefonbiljepbt / bogD foo Dacft en gabbe niet uptaiiej
fp?ootfien ' of beerbe be tuggfie/ fonbet amtooojiit
te bectoatöten > befe boojfiamec toass betbuit me
metiftöen/ (bomen btebaec noemt
Duoremmsenöe ^
Gooften,
alle fiebbenbe aengöcbaeu blebeten upt ue

^cBat; ^gnbegDcnabect aenbe beute banije gacU^ ^

Twee ongemene fware Olifant! Tanden, gepolijft,ende CÌÉWn/tpbenbebea^ÉCCetattó Ιίφί bOOJliW Mm-
fyndein't midden aenbcyde de eyndenvergult.
 baffaDeuröfleeDe/ fiouìjenbetie CctbcmiadbanhafÌ

- - - - ornbainmeen (lucitïoot gjtmojijn S

OoutltaetUeninUe cecötetftaMtotomftoogö. inS
^of / tot f η 't i^allcpjJ ban ben ïjepfec / (tonbenS !
batenacntoibecjijtien banöe Straten onbcc betaa
peni η / toaec ïjoojpaffcecben: (©nbcttoegfjen ouamo»

oonlrrftB «nOen / fennhenh» asn Dr^il_____ ,7™<»llll

baetfön ZaarfqheMajefteytinbiaji/ toietUe alöaer S
ontfangen enbe göetntrobuceert booj Knees kurie tffai
MickiteBoraitmski Okolnitze, ftttenbefjjtlZaerfche
Maj efteyt <n een betöeben floel ban ,Sllbet / Ijebijcniie
b^ie tceben tot ben toegang^ / enbe boben fet gonfc
eenige ^tlbece i^ilaten / toefenbe fpe Zaatfcfie
iBajelïept gBefileet met een boftelijcbe goutlactBcnftiii!
liïot&/ftoaecmetgoutgBebo;bupi;t /enbeopjjetM
eenbetgebenmutjj/ infgBelötbjsiban goubt (aethen/
toaecopgBebù^bupjtbie^ban peeclen eene K^toone/
Bebbenbeeen fioccbentnbe cetBtec&ant/ aen toeitBe
30be(ionbt Knees lacob, 30ηίκ ceri boo?Baem!Ìtec/
enbe ttoee ionge iSuffen / aengebaen met biitte^atpe
langge cotben en google tbUte mutfen op
't gotift/ fi^
bei: een gcoote ^iibecen bül op be ftgoubecen Debtienöe/
eenbeUntbec Banbtftonbteen anbcc Kneesmcttlsee
ISufTen / toefenbe gebleebt / enbe met bglen op be ftgou-
becen/ai!^bebooc(gBe j een&eUntbec{)anbti)f bn»
ban ben (€?oon ( bf e bp na in een {jpecb ban be lamtc
(tonbt ) faten bloot ji gooft jï beel boojname Knefen enb;
Boyaren, alle gebleet met gont laetbenfe iSot&en /
benbeinbeeenegantBaecfboactebofTe ntutfcn/ cetgt
obec ben φοσιί/ àen be anbec 3Öbe banbe iatnec Hon*
ben beel Igeecen infgBel:gcbi$bofteititb ggebleetit / ente
bloobtjsi Booft 3pnbe ; be gcont ban be Santet if silu^
bleet met fcBootte Türckfche Tapiten, enöe biiSoiDcE
becgult en cieclgtb gefcBilbect met een ]^emcl!ÌfiI(iotit.
^enSdmbaiTobeücltoiect gBeb^itBttot omremtienà
twaelffcB^eben naecaenbe (Ccoon/ eben atStecfitm
flaenbe be twee Preftaven,aen be cecBtétBanbt be «Êbcli·
lieben enbe <©ffitiecen/ acBtec öefelbe be iflilfi/
€compettec!$ enbe iSnecBti» aen be lintbecganbt / tloee
tceben atBtectoaectsi (ïont ben (€can(Iateut Abrtham
van Afpéren, cnbe benebenjSBem ben Tolck üanriin
^aecfe jH^aicfieptaen btestibe,- opbefelbe limemtt
ben SJmbaffabeuc (ionbtben ïtöt)C-€antellei; Aimaes
I vanowitz: ^aec bat inbomenbe in be Öamccbiu 1«^
cebecentten gabbe gBcmaetbt / eec op be plaetfe ouain
baecflont/ öebepiopofitte/ fommieclöcBcBeÖwffl^
eene tongcatulatie toegenis Baec l^ooglj iKog.owtfp
ZaerfeMaJefteytlöfigefomBepbt/ ben QOmfl
gélegcntbcpt/ enbe becmeecbecing ban fp ^Γ^ίΓ
pen, Rijken enÖe Landen, bO?becÌ fijn ZflMfiD W^p
Jefïept becfeetbecenbe ban be goebe meeningiJc
cecftte aflfcttie ban Baec ï^oogli lEogBe^

' <gen laepnftjR hacc «acc te jjccttbeefcrjcin ben iStal
ttieeficcbanrön^aarftOeiBaiÊflept/ijpDemBelJbenbe <0ni
He felbe ^lebc toaec mebe binnen be ^Stabt tnaSÌ "
peb?atf)t / enbc
veertien witte ry peerderi bOO? be «Sbeli
uebenenbe(0ffic<ecen ; bePreftaven|)aecl)ebbetaeflei
fiieetmetftoftcljjcfte aonblaftenfecocben/baecop gge»
Bpjbuect öJacen gcoote b^eebe lutfen ban peeclen / cnbe
^ Bet fiooft Booge o^oote ftoacte boffe mutfen / ttabcn
Inöe ^cbe; be J^cec 3(lmbatTabeuc tuffcoen öacc
bepbe ciJbenbej booj upt ttiactfjeecben öe
Streiitfen met
öe i^?ef?nKn/ baec nafF
't gebolcö «nb? be «©ffl·

beöiniBeftbebpgBe»iolgBe
affenbinoBe bec aienfienlijtbe Sfimbaffabeaenjaec
naog. in ben giace
feftienhondert drie enfeftigh.

becboojnameJ&eltecpen / becfeeifiecenb^fl^
Majefteyitoteenbe(Iupt/ öatBaec ^o-jBog-o^
enbe obecboobigB toacen / alle bettcoutobe bjUWi
enbe goebe cojcefponbentie te onöetBouben/f^^'
bémonflcatie ban bien Beeft geo(fetee(t.B«ï
pjefenten. I^e p?opofitie sBil^a^» t


\ I

-ocr page 592-

, fiw Zaarfche Majeftcyt na Öaec Ï|008ÏI 1©08. öBefont^

ilif '9"j/jnftpijcijen3llmbaftaömcfebepnaö^^^ met
' fìtn taf^i/ al^ ocic^i met een bantjcEten/ behleet met
Turcx Tapijt om te fitten / teitojjlbeiEùellietienenije
iiffiitetenDe eecBaböenaenfön BanttemosöeniJOi
m l ©aernaec met
drie cebetent jen affiBeptgijena'
m η licDöcnDs/tSi uptaeUpt enDe te öupi gebiacljt op öe
ftme manine alöopgeöaelt toass. €cntDepnf8Ö «
ftupS nclöeefï 5|jnDe quam Knees Peuter Symoniowitz
ProibUki
, meti)e€afelban fijn^aacfe Mm'
tnbe i^amec oBebomm toefenbe / leptieeen
SufcU tm ®;afellaeciien aenfiontii op t>e ®afcl / enöe
tuciSiltìece (€aUlfocen / op Die boo? t>e ^mbafatieuc
Linejj/fiibece ©ojtöenbe lepel/bogö Qeenfetbetten/
ftotiaiOefelbeöeDelj?engBenbanbef()ne ; infgBelÖOC
Vcilfotcnctti^ecbettenboo? be §^?e(ïaben/ oibeliiei
Denenbe «^ffitiecen. far baben aen / cccBt in "tmibi

Èen banöeiCafel / Knees Peuter Simoinowitz Profo·
roÌski, opbefjactbaenberecBteEBanbt/enbeüe
(laf Simon Fedrowitz aen be anbece fioetB aen be Oinc;
tóant/enbebooitgibettoeebe©?eftaf / CbelUeben
tni^fficictcn :al Bet eten tnasi 6outenbe feecb^eemt
toegemaccht / aengetecBt toefenbe in
feventigh Siivere
fchotelen;naecbateengua«ierup?3S acniCafci gefe?
tcnb>a»n/ b^acBtben Doojnoemben
Knees upt een
filoecDireulbefiopbe göefontöepbt ban
fjjnZaarfche
Éajciept/bie ban alle gBebjontSen toiect i (Cf clionbt
tocnaetepfcfjte beigeeclmbaffabeuc eenbiergöei
Ijicitc bocbael / om Baec luebecom een gBefonbtgept toe
te temeeti / Ïaaec obec cumoec ont|tonbt / elfo be iSu^
fcnisiltien toeten boat gBefontgepbt b;incbenfoube /
ha^c op (lacc antbooo^be be felbe foobantg te fuUen /
iat met fatfoenbie niet foubenftonnenbiepgecen. ^p
toDecfnfillecenbe om Bet te toeten/ fepben Baec /
lifullentoebjincften Bet toelbatenenbepjofpetitepbt
lianDaei; l^o. HSog. ^aecopbeiSuffenanttooojben
filler te fullen boen t'fgnec tg t / ban bat ηοφ een
in {{uflant inaji ^ be SSmbaffabeuc cepliceecbe baec op
iut öegefontBeptban f0nZaarfeiaaaje|Ìeptimmebiài'
t(lijt&bjebanBaec]|o.|13ag.moftbo(gen / tnilbenfp
«abecdantitbe^l^jincengebent&en/ batbaec niette^
pDabbe i «anbettuffcBen b?p toat mo;cenbe / bjatgt
|n € tetfiont boo;t be gefontgept ban Saecüo. ^og.
UcfpoeticiticB boo} be^i felfji bp Bebbenbe gefelftgap be«
ftljeptbjtecbegBebaen. ^eiSufrenbat fienbe/ be^^
«onbenonbecBaecte bjintbenbegDefontBept banA-
icKy
Alexey witz, bie fp oocli baec ηβ£ befcBept beben.

nabectiant toilfenbe bienggen be gBefontBepöt ban
iacr^oiBog. antb)oo7bebiealmbe geb^ontbenbaa^:
®aecmcbeban benanbetenfcöepbenbïp t'onbieben.
<>Pb{fcfclbe maniere Baöbenbe Jüeecen
Sweedtfche
^mbaiTabeucjj boo? b^ieüaren Bet bifpupt obec be fo^
fflaiittptbanb?inc6cn gebemefieect/ foal^bangoetiec
Janttetajorenbetigthjai.

gBeceitereecbe Inftantfenaenbe
ptftaben/ i^foobeei te toegen geb^atgt/ bat ben
ne-
pdenfeb;uarp toebecomeen ttoeebeaubientiebp
fsnZaarfe Majefleyt beQuam / toojbenbe opgBeBaelt
TOM oe feite cetemonien alsïben boojgaenben gefcfiiet
wa0;ai!$t3)ann£et fη generale é);p?effien boo^bjoegB
f^mfgjgeban be boo;naemfte pointenbfln 6latBten /
«coatfn bcmemotie geinfeceect inbe ^nfltHttie booj
piri|o.iBog.f{jn€.mebegegeben/ aWoocfi mebe
«wriehftenbeboentnaetóbenbjiefbanbooifcBjöbenji
Mn uaet nao. toegeni be fa6en ban
Oöavio Ten-
pienöe Covert vander Raeck , Coopuebentot Am-
^^ Swcden, We benCancei
^Aimaesivanowitz, üoo?«b?e ban fönZaatfcBe
W· otecnam / enbe aenbaecbe ;ïn't epnbe becfocgt
motöten mettencecften too?b«n toegBeboeglt
S^ommiffarifen/ mettoienfoube befoignccen;
JrXöfelöeeenbanciBen «letèen 30be ffietfiaénfe
WtecbjatBt/ enbe |p gefeten toaiS / beetlnZaac^
e^f'^liöi'tiaenfeggBpn / batbe«tebeniiaelban bc
banHoiiant
enNederlant Babboenfnbe
^Kle.oherfettenienbebetoölöaerinflontöatfön
"««eflaai. öemtoilbebolbomengelooftaebw/ on^
- ' - [oDabteffinM.

baec to« beco^bineect eenige CommipiffAt / toeltfaet^ ιύ&ς
namen ben Cantei, upt een colle oberiuptòplass/ enbe

toacen bie Knees Ivan Simonowitz Proforofski; Knees
OfanafeyLaurentiowitiNafiokin ,
cn Ivan Ofonat-
ieywitzProncEifof, om öem te confcceren / fo alsi aen»
(ïont$s boen foube om ban 't toercb een aenbang te ma«
ben. IgPibebanctit Bebbenbe/cetireerbeficB/ entoiert
geb^agBt boo} be J^jeflaben in een anbec Quactiec ban
bet Bof/in en gcoote beneben ^ale/altoaec ootb be felbe
bier ^eerenCommifTarifenquamen / enfiti) aen een
ange (€afel nebenü ben l^eec ^mbaffabeur neerfctte /
)P alleen aenbeeene fpbe in 'toiepft banöe€amet/
eggenbe acBter be rugge in 't benlicrbanth tot benebeii
toeopbefitplaetfeecnGoucbrockadehicet / Bettoclcft
be mupc bebecbte aen be 3pbe ban be €afel / toaec op
lageen^erfiaenjï spbe bleet met goutboo? to^ocBt/
aenfüncetBtetBantfatenopeenbancb / bieoorbbe?
bleet toa^ b?ie ban be I^eeren Commiffarifen i cn actt
beanbecfpbenaebe 5&euc toe cecBt tegen fjem ober fat
ben Canceliec
Almacs 3 na befe Heeren alle vier upt een
mollette na ben anberen be titulen ban fgn^aacfelfêa··
jed. opgelefen Babben / fepben / bat fp toarenbe €om-
miffacifen bie fiin ^aarfe usaj. gBeojbonneect Babbe
om met ft)n te befoigneren/ bcrfocBten bienbolgen^i
bat aen Baet toilbe openingb boen banbe faben bie Bern
aenbebolen toarenboo; be Generale Staten ban
jant en banHeberlant^^p boo? af Bebbenbe een toepnig
tgtiigebiftoureert/om Baec teboenbegrppenBoeaen-
(ïénlptb Baec Ig 0. iMog. ban <@ob gefegenbe iScgecing
toaiS / bp alle be matgtiee potentaten ban be toecelt/en
Boe boo^beelioB toa0 ge toeefl boo2 be in €iobt cuftenbe
Zaaren, enootbftin£aarfe|I^aMn bejSfelfii (®nbec-
banenbegoebe co?refponbentietufTtBen bpbebe Sta-
ten ; fo bat tnbetlboubige otcafien^as! gebieben / bat
ftin^aerfeHSat* ban Baec beelmeerbec

bienti enbe pjofgt Babbe genoten alü ban eenige anbcce
Natiën in
Euroìja, bat ootbbe l^egotic in Ruflaht ban
be gingBcficenen bei; ©eteéaigBbe J^ebeclanben al-
leen obertrof bie ban alle anberje^atien te Ibmen : iSe-
monflcetenbeBaec / Boebatbro^bjejSi boojbefenbe-
caemt om boo; te bomen alle bej^atien / ejcactien/ (nbe
gcoot getoelt/toaren febeiit eenige i'acen Bectoaeirt;} feec
gebilipenbeect/ enbe met boeten göetteben ; baec bp
Baec banpoint tot peintboo|b}oegBbe fabéninbeine-
mocie bolgenii be
inftruaie.becbtit/cnbe baet Öenebeni
bie gene/ betoeltbebp gifbgénbpfeetbece ïBfó?matie
ban be ^eberlantfcBe Cobpliében / Bun baec ontBou-
benbe/. BemtoacengefutMnifireéct; ^pfonbec beel
te cepliCÈcen/ becfogtén afiès toilbe bp gcfcBjift flellen /
't toelcb aehnam/ enbe baec mebe siln ban ben anbeten
gefcBepben.

I^aec becloop ban tien óftwaelf baggenbeeb boo? bs
P^eftabenbebent m'aben / bat toel toebec toenflein
Confecentlete bomen/alfoobecbeecbigtgabbebe bec-
fogBte faben bp gBefcB?tfte ; toeltbe tonfecentie tegmen
ben
drieep twintighften igebjuacp Bem toiectioegBe-
gefept i m toanneec in bejJ^epfec^^lebe/ enbe met
be iSppaerbe^ boo? be €bellteben en ideiien te l^of
toierbe geb^atgl; boo) be ^jeftaben/ ftaenbe bf polba-
ren enbe
Haye ban't ©of tót birinen't ffialepjiaenbe
tcap toe/ baec upt be siebe tcat/ enbe toiecbt toêbecom
OBebjacBt fn be felbe Zael baec ben
negendehpBetoeefl
toaïi/ altoaec bónt bé Éèe^ Commiffac^ny bie
Bem8enbebeucbectoelleBptii.be/ enbegpfeten ^pnbe
el0 te boocén/ ftelbe Baec in M^n eene memocte/bec-
battenbe
acht cn twintigh veirfciieyde SUctijtfielen bati
blacgten^baec bpbecfocBjt tiptbennaem ban Baecl^o.
jlIÉog. p2omptetepacetie;fp namenaenbememwie te
fuUeti late» ttanflatecen/,enbe bat gjebaen sgnbe/
fottbealjtbentoebecombp bettanbecen 6omen/ enbe
be. pi!itntenbeb9tte.ceii / QtibectjifftBenbiaegBben ben
Cancelfec / of bat aUeif.ina^ toat boo} te biageti gaUie;

C!^ii£êécbe,ïi0t ojJbfe^t niet iinbecs be&nt te ma»
iitn Dwbe / méte bat op fp ^tboec na foube tóopone*

gemtoaiseen^

btbolen / b^ bat al boocé^ratf^factie becfocBt op alle
bei»fBtemn$e«bec0elefo becbatj. baec

meiKbetti^ dtftecnt miintbe.

ο Θ R L ο G. Fijfen Veertighfle BoecL 573


-ocr page 593-

558 S AKEN van STAET

574

ifiéc jtinbèl^iefi&benB^ geni

____ 0ijeiiomennaeùeel)etoooni0c6ei«ariiic/ fepöenon=

becantiecen/ bat oetl Staten <i5«nerael

ban Hollandt ende Nederlandt beciJfeeCÖiCÖt ÜJfi0/ eti-,
be bat be igeec Corbcc bie tidfefoë te gaeti afgdleri in be
Cancfllecie/ ten toelthen epnbe be ©?efiabéh öeni
toeboegObeeengaecbecboó^naeiitfieiSleebeti ; €nbe
eenc^^tctei: b(e am 3i|n Elncti»l)anbt fnbe felbe
^{ebetnebebett))aett0 ceebe. ^e SSmtiafTa'
beutlielajIeBemCorbec, bat f)p aen be%er<iancei
liecfoube teo&emoetboecen/ ecc be 55?{ef aehtenci
men/ bat ÖP toilbe Wecttoutoen öet opfcijjtft enbe
tulen na beöoocen toaren geflelt / ban bat befelbe 25?(«f
injit» tjanbenfonbe (tdlen om te tjcamiméren.

tgptoebecgefieectjgnbe/ bcbom't<©prfeiffttehJC5
fen : De Nederlantfche ende Hollantfche Landen, en
andere Vorftendomnaen, Edele j VryeVereonighde
Achtbare Regeerders : ?éacc Op tetftOJltbe 0?eftaben
ombóot/ enbefepbeBaec/ bat be?é?tefn(etfiei)oo?be
aen Baec ì^o: jKog: bernift? 't opf^jift niet toajs foo-
bantgö gtüeit / aljs al be ifèàtfjtige ^ptèntatefttan be
toerelt fcD?öbenbe aen 0act l^ó. awog. toaren getooon
te Doen ; fobat beïgecc Corbetttfettirtttiibeïjjief mebe
nemen/nocBtebleaentiaecigo. |lSo.t?wgin ,· cnalfoo
Uectcöube ïp onfitmbig ttacenbeV» fCjitft'ban ftaec !io:
Hao: öeeftbefelbefjaetmetie gègèti^/ =i«be Ö^tHfn 5?
aertgenomen alles iren ^h ^aatfe lEiii^eijt tè fdllen
bekent mà&^n.

Bjpbagö tJóo? be mtbbagö / iufltm éen ban be
fiaben öem nötlflcimrba'taenltonriEf iiònfereritieìjeti-
fien foube ittet be l^eerengèm tbegctidéttiibe Commffi
faclfen / Bét toeliftbaerömme tetjjeetnbét boo'^itiiatti/
ìioojbienfieteenfectgcobten ^epHööcn bagö toas;
bat.toel DDld bat wt^i tHet beerbig en biare met tfa>
te iStBiift^n op be IKemoti^ ben
drie en tiv^intighften
obecgDegDeben/ enbe bat baegdji te'booten/fùoaljEÌ
plaiD te gDeftfifeben / tetttbaec bannfets toa^ aetige::
fept; ebentoelmaecËtealle^öbeceebt/ enbetoiecton»
tcent een upi boo; be^jeftalvn tel^oof glieb;acet op
be bootigj^e togfe / tiptgenomen bat geen ^dlbdtenop
beffcaetinbetoapetten^onben/ Maecalleeh eenigge
toepntgfie in 't ^alep^ / ble ηάφ feec {onfufèlÜc6 mta:>
men aeng0eloopen. ^n be -Kamct boftbt be
vier ^ee-
cen Commiffacifen tttet eêntgfje j nae bat

ggefetentoacen/ ttamjütii^.1^ettooó;bt/ énbefepbe
aen be ^«èten /bateentggé tiieutofggept berpeuct gab·
be ontrent getopgalennaétbe €onfeiientfe/ enbebat
toeltoenftgtete toeten albooten ban eenfe^e anbece
faec&en te fp^eecBen / toàécùmme befemael geene ^ol-
baten gabb^ ggefiaen ban ttt Hogement / tot aen be^
ï^epfecii ©alepjÌÌ/ offulcKi: metbooinemen toa0g6e:>
rcgfettotHlepnac6tf|igBe{ ^panttooo^ben gantftlje;
(i)t6nfet/ maei:batbëo;b?etotbere'€onferentfe ban
boben bàn jgne ^aacfe ll^a|eff ept foo laet toas Qftehaf
men/ bat get tttet mogelücb toa0getoêe
(tbeStrelitzen
In be toaiienén te boenBomen / te meet / ontbarfiet bp,
tiaei; eén gtöoté / botg bat mette teu

#e gelegentgep t bte boiHjAomen foube / toel bubbelt ge^»
tal wtlbebcié» ftellèn .· ©tfibecii fei<bi ti^ïSlifei:
Itee bat )gtte ^aacfe H^dfeftépt Deobentie b^iflaen bat
toebetoi^bèftbeteecbe iéfoïifeirecen óbèc eetifggepotn»
ten/ rulc6jÉj^b1)'etd^(t^en^A spbaetom
toaKenbpbenattbeceifroêfiómen/ om tegobtren 'tge^
hetoiibcbooiftéllên. fepanttooojbenfotntÖiSbe^iei
llabehtoe\^abbe te gP^etgeboett / bat tifet en bec:>

. toa^'te op be obéeg{|fdié1)ëh ittemot;(e/£ét(

anttoàiojt/ fòn^et àibooten bfe faedtettbVec enbe toe^

' öpÖn^aVirtotó/ sfa
■ netètfalilebepóiinteiibetbattnbè'tlj .
. lÉélttb'ilil^ti / etibebà^c óutUinettbeeett
'Iftititétïïeteetriem'tfcMl^^^^

(3eei

'bp ttopt petd^ebolcot.

'-©ei^ittgibaegii ......

^VànCorbetObet Riga...
'fien/ fotitet bebiiefbanföne ^aatfe

itj adtj^bef bebeBoojliJclie^ttiKnniet

Comrtitffatiffen/ bat toegen^ bfefaitltn fiijr
ottafte foube boojfjomen / om oaet obet te tonfttcKm
bat bte faetben meecenbecl be Commercie taithtm /-
maetbatgetpoinct banljact lêoogD naog.ifituim
betbat in bettoeebe obergljcgcbGii memorie
oò?b6d0 fiet conftbetabftoajs / enbe bat fgne
gaar.
fé ilSaieflept Bebbenbe obettooeen/ jjet geene bu
aengaettbebp gefcljjtfteöaöbeotiergegeben/ fijmhi,
b^afbgagen/ toatbe petten .iStaten <6enetael
becom rouben rune ^aacfe iKajiflcpt laetentoeb,
men/ al^be€ttulen foobanicljquamtegeben aiic.
lücb bte opgeftelttoacen; ^aecop flntb)Qo>tK/^
föne ^aatfe JKaieflept btenaengaenbe niet enoaf ara
fjaec naog. ali fiet geene be felbe tn alle «Ιΐ^ιί
toa!$t(iebomenbe/ batbaecomme oocballeétprérii/
Ï^ontngen / Ipjfnten enbe potentaten / feo binnen ali
bnpten€utopa/ gabenaen gaec igoocfi j^on. {«η
bcööojlötbeniCttelj bocginbeboojbetiibaet^/ b»
i^aet Igoogg H^og. opIjcttnftantelütb aenHoubenban
fgne
Zaarze Majeiteyts ^JmbaffabeutiS/ gaben niet
alleen be€ttulen bet piaetfen bte fgne ^aaifeMt
(icpt éffctttbelijcbcnbcfat ί maet oocftfelfis ban eente
bfe ηοφ boHbë toojbengétonQuelïeert/ al^ bleban
<0?oot-^?(i in
Litouwen j 33aetopfepbe be Bea;
Naifoikin, -bettoeebe tn We Commiffte/ bat föne
^aetfenaajefleptii g^oojl. ©ooj-^ubetji/ etilieoots
ftjtt^aatfe liatefieptfelftf/ beelmalen gabbeneeiio<
téntmbenen banb^tentfcgapbanbe ^eeten Staten
^B^tierael/büoifiet toelaten ban ben uptboer bait
Gapenen/ enbealbecganbe Sfimmunttte ben éi}'
logn /bat fpne ^aarfc iPajeflept tegenbiooM ηαφ
toasi tn een ftoaren €>o?log met be ©joon
Polen,etfitet
batbenCóntngg gemfeet ggcnegen toonbetot t»n
^üeebe ;fso bat nae alle appatentle toegemi ®?eetie
tulfégenbepbebeftciibenbe ^atipcntiaelifontie btQ'
ben gBeft)?oo(6eni offön €· niet toegen be %ete«
,j$raten «^enetael gelati toa0 aen te bteben be Medmie
toteenfoo^ieplfamen toéttb; toantbeS^jeebe getrof-
fen Jönbe/foube fgne'^aatfe Hla(c(iept mtetbet eelt'
géntbept gebben in 't ffutb banbe€omntectfetsr^ee'
ren jStaten <@eneraei0®nbetbamn tefabertfnendt·
bebjpgepttegebeni Q^e ^eet ^tmbaflTaixor ifet>te
feetfietlgclite toeten/ bilfBaet'IftoogftiBofl^nttteett
fonberltngBe b?oefBept gefïen öaöWn·»"»
tufftj^enfBn^aarfe üQaie^ept enbebe i^on Polm,
foo beetiatengabbégebupjt/ mU bat-fiettattile,
iföo. feetaengenaem foube toefen te fiaotinbepiw

apparentte biefiaet bettoonbetot ben Vreede,fi»8W

nu boo?ftaer«.bécfeet6ett toiett/ tewet/ embet
filne ^aatfe Usajefiept alji ban flenegetïbKtf/ tm*
bet ®?pöept enbe boojtecöten Ijait iiooro pg.
©nbetbanen in'tftucb
banbe «fftfiwmwttite w
toeBomen ban boojljettén / foo bat j®obt^«ti»ai8«jB
babt een foo geplfamen toettfti ie totiuni«eweii/tiw
bat geene patticulfere o?b?e0batt BaetilooBÖ PJi;
-üabbe bebomen/^om petjs aentetpjefentiren/ m
btententöbe bambdii felfö betttecb
'gen/eben fllS Bfbe 3Bi?eebe wffSeBm
mafefïept enbe beteifóon
Polen genoef8fajmf«£M'
Igibin 't6o?tpunt te bolgen ; belgeeten
itfTen flaeiBenbe goofbenbpben
couteetben eentogutibtiS te famen/baettvj»^^
bedfnemen/ bat befe foofubite (onfettittft ^

Wttl UBfi; (UUIUUIt» IMIM'»"^·

beet foétoaiS aengèupt/ otnte berltaettof
laji toftS toegen ïiaec%.

een be felbe eïpiiip0iii fc&?eef/ foo «nliJt»'®'»"

'etawi- '«ttffertttfetö^ööwibtHenbécattbete^
itliöèbin %ettathtieha»itropbe 'trtïbbat8i.«ww^^
(Twae. ' tttaelbatìbtetitjàefiibiif^n^i

kenvandeKerck indèr Mofcou; fifliéti be Ifêiecen

lien FedröwitóTeUriflnof, feeefiPÜifi
^tegebbeng^baenacgtcd

-ocr page 594-

en OORL OG Vijfm Veertìlhfie Iboeck, Γ.575

(nt&oitfouöetoolgen: continucetentieran bifcoutji/
1") iibaelDek>07tiecjSntetaUeen gegooi maec

fSrIöcBi! te öeitcoutoen Dat Dei anöecen öaegsi fm>
te bm negentienden IBaett/ öe klare ooge ban fjjn
Ψί(± ρα j-foutie aenfcDoutoen/en met eenen «ffcDept
Somcn: ùefe onïjectoajite {joutfigap fucp?emeettie/te
m«t/alfo Defcfiept fcö?iftelöcfe / of öp

monbebeMengabDeopeeniggepotnte becbattn be
mimotlcöleBabüeobecgegebenjbecljalbeboeïDe jem
Uemoet/ oat niet en foube bonnen cefolbecen affcgept
c ontfana"» / albootcns ban fpn Eaatfc JlSai. be anti
MDe l^atitie betbcegcn ober befaeben bte fcüJiftelDcË
ïooj öcm ioaten boo?ge|lelt / enbe be felbe upt be Suffe
öfouüe obecgftefetsön/ opbatbaecupttjebbenbe
bnHaeii De bifpofitte ban fgn S^aacfe |Ba). obec be feU
bc/hp in be aubtencie ban affctjept naec be toace g{|ete>
fltniDept bten/en bebinbinge/ fgne cebenen aliJ ban
ftiuDe mogen cigten na becepii bec faben. nam acn
uïallei^tefullenaenbienen.
^cn Dolgenben bag beji mo^gen^S bjoegg Quam
tecom / tierDai^nbe be cebenen bie gem baegiï te boocen
loacen teoemoet geboect / bat gpbfetiabbe gbebjaggt
boa: 3ijnÉaacfe |Ba. en be l^eece Commiiracffen/baet
op iptmiê {Ba}.fijn <C Uet toeten/al0 bat op alle be
poliitcn / becbat in be obecgcgeben memotien / be{|oo?5
IjjcEianitDoo^t bp fcO^ifte foube beliomen / ban bat be!$
nicttegmitaenbe aiüi nu be biille ban fgn ^aacfe iBaj.
tDa^/Dpbe!$ anbecenbaegjï aubientie foube fiebben;
baet op niet anbecji cepiiceecbe/aijü bat ban bej$ anbeten
togsitcJ^noffoubebetfcBönen/ omaenteBooten6et
gtcne fijn Zaarfe iRaj. boojnemens! toai / {jem te be»
biltn.

iDc!$anbt:renbacg{)^mo;gen!$goebt tgbt^ iufecben
iicftilbauiiecfleItbanboo}be lìtepfetjS ^alep^totaen
pttjlof / αΐίί boo? Beenen meermalen götfcftiet iwajS fn
gcliicfti!l)eo?bal ban aubientie/ alieenltith sünbe be
Strciitien meet in getal als boenmaelji toaten getocefi ;
Amicene tien upren Quamen be ^jefiabeti/ en bojt
tiaccnaeen Caroffe ban fi)n ^aarfe|lga|e(tept ban
i)inntn bcMeet met gout Saecben/ too^benbe getrotfaen
tianfcdpacibcn/ enboo^be €belliebenen «Officieren
ctnigeïippaetben/ rebenalfoonaetgetl^of/ fittenbe
lie^eccamDaffabeutacötetfn/ en beectffe ^?cpaf
ntK Iint6erf)anbt/ be anbete fat boo? in. 33Banneei
IiotimQuamen boo? get appartement ban fgne SSearfe
l^ajeftept /toierbe aen be ^;e(iabengDebootfc{)àpt /
«aiftcmmfl foube bicng^en in becoHferemie Camee
gtet be Jgceten Commiffarifen fön €, toaren toets
®ac!)tenbe / i)et tojelthe oocU alfoo gBefcftiebe. ®aet
ut be^ecten met ganttadinge gem gabbe ontfanggen
Wbe öeute / en aen be (Cafel ggefamentlöcft ggefeten
yatmaliite booten/ fepbenbe ïfeeeten Commiffatfj
(fiiDooibmmontbanbeti Canceliet Almaes Iv»no
^öjtiat ben Grooten Zaar gem toilbe nu toeberom
wtttm/batgp anttooo?! foubefieBomenop be tn^
eeown jjisemorien / enbe bat in be oenftaenbe aubien»
ne^fgne ^aatfe ü^aiedept b^iebenbantecrebemie
w ontfangm / botg bat get opfcgjfft fn biettooegen
"iSotfliU/foaljSfgne^aarfeiteai.booibefen aen be

HoUantee en Nederlandtfche Generale Staten Üia>

«n mm te f£g?ötoen / fonbet bpboegingftebfln
Ho.-MoghendeHeeren : ^atfÖneZaarfcheMaje-
befemael gabbe goebtggebonbén ggeen
K" ® tul aen be l^ebetlanbtfcge iStaten te getoen/
TOoatficn foube giet natoatte boengabbe / enbe
^^"""'^ommiffattfengoebtgebonben gabben/
« awi cetftaen gemte communiceren/ albooten
K^^i^ftfiiininiJooifiin^aacfe naajefiept. ^p
ba6t tegcnsi bat toel toiftc / bat fin Zaarfche Ma-
S "" ötoot Aoubetain J^iinjf toaö / enbe in fgne
g^noenaiicjj^j^jijjjji^jjjjjgjjjj^ begaeggbe/ maet
fii''ïïiBinictenbetginberbebat gaet lio.|Sog.in
KH^anbenniet rainbec i^oubetain entajaten/ en
«MSfejiaaiefrcpttooibenbe Bejeggent ban gaet
Ό" begoojlfttfee certitulen/ bé tecgt»
'« Mept oocft betepfle get felbe banfüne gaatfe
giwptaenBaetïioogg SlSogenbe geftgiebe tnige»

weet / omöatfulocbooijKepfeïi/Confnew

enbe iSepublücfientaJteïi gebaen / toannect tie felbe aen
gaerËo.|I^og.fcg?eben/ ofeeniggebefenbinggenbe*
ben jSetfocgtbaetomtne ft)ne ^aarfe i^aieHeptlie*
liefoe gem te berbent&en / bp foo berte ben b}ief ban tè>
ttebentie in bietboeggen opggefcg;ebeii / aljï fp i^eettn
CommifTarifengem gabben boojgegouben/ niet en
aenbeetbt / bermitjü een bjief met fobanigen opfcgjift
aengaet Igo-l^og. befteputatfeuüi toa^/engpfulCjC
niet en bermocgte te boen / aljS contrarterenbe be o;b;e0
bie ban gaet l^oogg IBog. bien aengaenbe gabbe be60i>
men; fegggenbebo^bet^/ batbefemanierebanp^oce;
beren ongj^ttogffelt gaet I^oogg H^Oóggenbe
feee
onbettojatgt foube boo^liomen/ betmitjü opgetbec«>
foecÌt ban fün ^aatfe |I9a jeftept upt ggenegentgept aU
leen tot bej» felfji googg jiaenftcnlgche petfoon gaet
H^og. gabben aen ben felbenonbeflnaettggegeben bett
(Citel ban
Groot-Vorft in Littouwcn, ba^iP nOCgp
tanjs aen alle be 3@ereltliennelpth toajS/ goeblepneit
getingengebeelte banbat gcoote J^o^denbom maec
toaj} befittenbe : i^eeren CommitTàtifet) b^aegben
baet op / of ban ben li;ief niet toilbe aennetiiett / feggetw*
be/batfonbetbatteboen/gpbek
]areoogen ban föné
Zaarfeiigafcfteptniet foube beftgoulnen i <ai^aecbe«
nebenji bat fgne
Zaaife USat'eflept aen be ^eeten gene*
raleStaten
foube fcgjQben/ enbeobet gem ftlaggeti
bat be Kecrebentte niet gabbe totllen actepteteti. ®aec
op antb90o?be / bat in befen ggeen taiii en gabbe / tiat get
gem betaembe in befen te bettagte bie lad bie gem gaec
l|oogg maogenbe gabben mebe gegetoen / in ggebolgge
toan toelette niet ijetmocgte een foobanigen b^ief te onf
fangen; J^oegenbebojbetjK baet iip bat aen fgn
Zaar-
fche
|i3a|e(}ept alleenlgtgnfetentoas ggefonbett om
een briefte bjenggen / enbe toeberom eenen onbeten af
te galen/maet boo^namentigcb om teb^eii teberfoec-
gen op, betfcgepbe
violentien, ongherochtlghcdea
endebefwaerniiTen,
toaetmebe gaet ]g00gg H^og.
(©nberbanen/ tooonenbe enbe ttafi^uetenbe fn bat
isgcti / toietben bef toaett / geb}utgt/enbe bebommet t/
baeromalnocg betfocgteanttooojbtopbe pointenbe
toelciie bp geftg^ifte inggeggeben gabbe ; beUefbe
fgnZaatfcge H^ajefiept gem niet mebeteggebeneett
begoo^lpcbenCtebentiael/batban (elgoctoeltot fnn
leettoefen) fonbet b}ief toeberom foube &eeten / niet
bonnenbe bebencgen / bat pet0 gebaen gabbe get toelc··
fie ftine ^aatfcgeiHejeflcptfoubemogenbetoeggen/
bp bjieben aen gaet l^oogg jH^og.obetgemteglagen^
al^ ftgulbigg enbe ggegouben jgnbe te ggegoo?fa«
men / en te bettacgten be ojbje^ bie gem toaten toebet*
erontot. êSp l^eeten CommifTatifferì glnggen alle
communiceren / foo fp fepben / aen fgn Zaatfe lOajefi,
enbenae bat eengalf upt toegg gebleben toeten/ Qua*
men toeberom/fegggenbe/ foo gp ben bjief niet toilb(
aennemen / bat be
klare ooge ban fgne ^aacfe lUaie»
flept niet foHbe fien / enbe bat toet toebetom naet gupit
Iionbelieettn / botg ebentoelfcgjiftelgcBe anttooojtoii
al be pof nten berbat fn be obergegeben memotfen foubt
bMtfanggen / get toelcge ooc6 aenfiont0 beben ; foo bat
geeneaubfentfebfenbacg beauambanfgné Saatfcge
IBajeQept; fn 't lof (ionben betfcgepbe (CafeI0 geteet/
baet aen getracteett foube 3gn getoo^ben / met get ege«
bolc|) bp fo bette befe fttfbbelfngg nfet ίοαβ boojggefio*

^en drieen twintighften l^eettfaojtnebe mfb··
bagg / Quam f η get X^gement ben Diaeck, of Onder
Cancelier Loeckiaen Timopheof Golofof
met ttoee
fcg^gbetjS/ enbe bei iSepfeti (iranflateuc
Winius,
fepbe ggefonben te fpn ban fgne ^aatfcge Düeiedept /
om gem notgmaelsi afte bjagen / of eenen foobanfggett
b
^fefbanrecredentie, ali^belgeecen Commiffarffen
gem gabben boo^ggegouben/ boo^nemen^ tooil te
ontfangenenbeaentebaetben/ oftenfeti naebattoe;·
betom ggeanttooo^bt / enbe lange te fatmen ggebffpiM
teect gabbe/ 4tfepnbelgc6 ggetonbenfeett/ bat bfen
^iief/ betoglefón^aetftge iRafeftept get immetif
foobelfefbe/ fnbeaubfentfeban affcgeptfoubeaenne'
men/ mibttf batfn be anttoeo}btopbft pofnt 8ge«
Itelttofetbe/ batfön ^aatftge 0ìe)e0eptgfei; naec
f(g}g)»ttiK/of ((Nbenbe/atn gaet ifio. nao· tw fdf^feif


-ocr page 595-

570 ' S A Κ E Ν van S TA E Τ

be seljenben «titul ban Ho. Mog. Heeren Staten Ge-
, ... nerael dtfr yrye Vereenighde Nederlanden j en{)iecifi

ttpgebUbnt.

g&en feven en twintigften toa? öe gebtio?tc basö
toan fön Zaerfe MajefteytjDat fllbaec tm gcóot apeed W
βρ toelcfte gfjdegijentDcpt fn tönflöeratli ban fiaec
l^o.llSo.föneZaarfe|Baieflfpt ! tje^ecc Mmüaffa'
öeut font sijn «afri / fjefïacnbeHpttachtigKbiffcreme
O0eKc6itm/opgcDifttjtitt^(lb«cef£tiotEivn : <©mtie
©aften inbe ©ipbaglj / tocftnöe notft ©tftg nocö
®leC!S/ notjJecntgjSBpM: Knees Peuter Simoneitz,
Proforöiskiqttemöaecmeöe ; in 'tDjintöentiEt göci
font(jéöett / öaböe be felbe Deicgcnf ngö al.ö Den tweeden
^tbiuatF ^oo^gebailen ίααβι cn pafecetie etleiS oocft op
tiêfelï>e»0fe.

φίη negen en twintigften jjjnbe ^alm-^ottbasB/
guamen bé @2£f}abcn oe^ mojgijenj^ b;oeg[r/ enbc
öjagBtenrrtn <tf.f)enÉffen$f0etgI)eboItöop eenfcct&ec
5S0m0iêl/tttfjangen met toot atacclien / op fiat fou-
bcnfientjétrtemonfenban beProceffen biebe«uffcn
bfenbagfj iön ggetooonteboentn'tbptoefen banfön
ZaarfeHfiajefïept / bebjcïcöeeen Diaeck foiibt omte
iatcnbifchemennaec begefontheit, enmeteenénijem
gefitefegSErt / batöigenab(gtfoubetoo?benmetee«(-
geftftMteiêniSpijiS banbei Kcpfeci tafeljiSooalii
cratfibejitlifbbagBi! fltjcfcfifebe/ toortenbegöefonöcn
feftigfcfiöijteleninetfeec lUöotieBtftB / enalbettian>
beg^aft/ Benebêtt^beè gDebjantfi / öogö enquam
boe hiÈrtiant o>ti Ijem te tcattercn.

iSebeitbèelejawn / 6p€ontta« (tf Monopolie,
ijja^altéétit^bti gijébicédbèn gantfcDenganbeibanbe
Tfcer ih't^tneltettbê ttecmo0ênbartcen<g!)e<ingöel-
fc0e€otiiftfeben/negot(ftenbetnbtegctoefien / fobat
teenanöecéiföatten/ ofpettiam ali fpuptMofcovien
Teer beicmùcOten afte fenben ofte upt te boccen ; toclth
tontcatt ban vijf tot vijf Jacen ii)nöe t'clchenö berntcut
enbe gepiolongcect ; ootfi op bien tüt toebcwm tocfenbe

i{eejcpfceett/op j^etbecfoctbbanbe cingelfcge Φοορ^
feben baéc tnaii ggetontinueert / enbe bergunt getoo^
benfelf^metcenfgge betmtnberingen banbececogni'
tien / bie baet obec aen fün Zaarfe jpai. toacen gelooon
te geben / 't toelth alfoo op becbolg fotibe jgn tot gcoote
Q^eiubitie ban l^aec igo. obccmU^ bie alii boe met
Engelandt (ionben in tecmen ban openbacen <©o?log0 /
fotjeeftÖel|eec«mlJaffabeuc aen fön ZaarfeiBaje|!.
baec obet bp memoc e ecnftdpcb geboleect / en bojbecj»
bie faetbe met bagelticte beboiten foobani g Dpgetooont
bat föne Zaarfe jpàa epept Öceft te cugge geftouben / en
niet boen uptggeben aen be Engeifche <irontcacten |^et
boo^nocmbe becnieube Contract / niet tegcnflaenbe get
felbe ttli;ebeberfegi)eltb>a!ïi enbe liet (Dn^aarfe jUSa-
lefteptbaetenbobenbecbieben/batniemam/ tote tp
ooch mocöte toefen / in een jaec upt bei felfi Sgcften/
Saecftöappen/ %erfc{iapppen / enbeEanbenfou-
be becmogen Teer upt te boeren / maec toiectbieop-
öelegr.

®en dertienden ?ïp?II aen fjjtt Zaarfe jiSafeftept
toefenbe een geboocen/ toiecbe aenflonti bie aen-
gename tübtng θ boo} o?b?e ban get i^of ben l^eec ^m-
baffabeut gfjecommuniceect boo? Knees Peutes Si-
monewitzProforofsky, enbe tot meecbecteetben ban
i>lÖbtft{)apobet: befe gOeboojte / fonbt ftin Zaarfche
iiaafefteptaen fijn<!iiccellen!ie ben bolggenbenbagft
tachtigf£f)t>otelenfp9.5Ìbanrtìn€9fel/oooitoeIcftegoei
beKfecem\jept6eïioo?löc6bebantBte. ®ae beelaen'
gomen? enbemeenigbulbige gcceticeetbeinflantien/
öwtt^telöcftbenvyf en twintighften ontrent ben a-
bonbtomi gljebiatöt een gfiefcfijift boo? benonbec

CfmCmt Loekiaen Thimópheof Golofof j feggenbe
ii/b^f^f fön Zaarfe iQajefepti ant?

jbfeèpiltebefaetïienbieboojföne. boojgDeftelbt

foobat metniento aen-
teïj?eetfien/ toantgfie-
"ftabbe/ boojWenmet
it toai tn manieret»
bat in 't iio?te aubientie

tettfe^'a^il blpben foubeh
IliMibenri^l^ooft nfetbegoej
tttVKiienb«rnel)etebetb»
000; obéi^b allei alfoo.
el^jgétfoubebebinben / ent

Si(iïBZa*rfc|»aiefffptf9öbeiiebbeti. tepli-

ceetbebi^atelenbeantìbotijt wainaetbeiioetftt /

anttooe?ben / foo aljï in be garen fefthienhondèrt dT
tig, fcftienhondert een en dertigh enbe ΓεΛΙΰπΗοηΗΓη
achtenveertig boenmael0ooib göeftöiebttoae-tan,
benbeopfommigöeMcticulengoebe beloften booj Λ
tùefiomenbegegeficn/ anbere/ alBoetoeiretfitmatinh

Menfes en twintigften toietbt boo?be ffi)ef}ahi« _
aengefegtaliïbatbei obetmo?gens fiooibemiLohS
Jijnbe ben fes en twintighften , bp fpn Zaerfe jlSaiVft
be aubientie ban affcöept foube Ijebben j maet be ftihc / f'^^·
bermitjiinbifpofitie/ gfleuiel nietboo? ©jpbaöfi'e
moigtjeni ben eerften usap j toaec in / naet bat ffim
Zaerfe iBajeftept bebancBt fiabbe boo? beeerebitoeit-
ftetenrefpecte BanBaet i^o.iBog.öabbeoöcmioteii/
niet alleen in 'tinbomen banbatHtgcb / maet ootfi
gebnprenbe bei felfi berblpf aen 0et ï^of / berfotiit fw-
^amelgte bat notöecnigBerepfen mocBtetonfiittffl
met be ^eeren Commiffatifen / om aUebuptecrti
enbe miibecüant be toelcbe in be anttoao}t befpeurbe /
teberblacenenbe toeg te nemen / op bat niet alleen mtt
eet enbeaenfien upterlöcben / maetoocb metgottie
Oerritfitingg motijte bertretAenj i^aec op geantlooon
toierbt/ bat fgne Zaerfe jBajeftept bicnaengaenbe {|cm
fön toitie foube laten toebomen bocD nabetgant bifm
't felbe afgeflagen.

«Ontrent beei tgbt ontfingl^ oocb gaec l^o. m(r>
ftbeen rcfolutieoau ben vierden D^aectop'tfubjctt
banbetoeberomrepfe/ toaertoebe @;efiabcnbeo!)e>
Ι0ϊ aenfjielben / eninftantie bebenom Dembaetioetc
prepareren / naer batbenabolgtjenbe$;efentcntoe!
geteagttoarenj te toeten:

©00?begeer 38mbaffabeur drie Timmer, entwee
paer loife Sabels.
©00? be€bclieben en<©ffitl«cn pibct
vier paer Sabels ban ^f Roebels 0et paet.
©00? be minber (^tieren / ^agei en trompettert
peber een paet ban vyf Roebels.

©oojbeCoetfieri/ Knctgti enbe plffiticri/pi
Der een paer ban vier Roebels.

^en i^eer flmbafTobeurbeet baerteoiitnanibm
^cg?öber bie befe ^?efentenb?atDt bereeten een Sil-
ver verguit bocaei,enoenbe^lageri banbefilbeci»
fommegeltiet.

«en fön aE.en'tgebolgft toim totfiet boenbanl»
aenftaenbe repfe mebe gOeggeben drie en veeitigh np»
paerben/al!ï/eenboo?Bemfelfsi/ nebeneen «fltow
met fes paecben. Tien boo? be<ibellieben iiibe<®n<=

tieten. Sefthienboo? minber «©fftcieren. Acht imti}
©agiei/ iCtompettcrienbellarpobeti. VijfMoj
«oetfier Jï en
Palpheniers, vyf boo? fommfge bnecfitiii·
^otö ombe €aroffetettetiien/foobeel®aeöieii0ip
felfinoobigBacöte. «©ocbfeegtoote obetbertieBuP;
toageniboo? fön «Sbeflieben
enbeOfficlettn / om
fomtoölen te tuften. Twaclfa©ageniboo? be»fiwt'
metfter.
Acht boo?, be ©ottener. Sesboo? beatfl' '
en toebeöooren.
Scftien boo? be Coffeti ban fnti «ïw'
lentie «Êbellieben enbe «©ffftieren / enbeber fei»it^
gagie.
Twaelf boo? Bet bebbe-goet / toBn« J""
meubelen enbe baffen. Scsboo? be<ffott/enlje"^
beöooitige goebt tot be fteutben.
(ientenominte legeten tot beliefte banfP^""®^

acLienden |Bap Wupt bet Mofcoubf^^
toetbenbe uptgUelept ineen Catoffeban
|»a(eftept boo? twee ^jeftaben j

be felbe plaeti bupten be «Stabt/baet ben w wn
tighften ganuatp bejegent toai/ öebbeaff«W"L
ben anbeten genomen j en ii boo?t tepfenw/ban vm

totbagB / boo?bei$tebenTweerenbeTori^» ^

vyfdenganptot Novrogrod gDebomen / aiw«%
guamifbm in be toapenen ftont/en toietbemct ^
banben
l^eec Weywoudetn 'iJEosewen^S
nabetblöfban drie dagen ü ban baetna Pij^^^
wpp / baer ben
dcrtionden aeneuamen/bjetwnwL

m


-ocr page 596-

I(latjtthcaitfaitani. ©rn feftienden tuiert op öeJ?con=
|ï»;· L(iiuaiiLijflantoncmoctcnDelJ£Ìe0eni/ upt iiaem
hal, Dc l^ffc (©ouUcmcuc OJenccael/ Oooj Den J^rcc

RüOthuyten, ^OfTcflao? in 't ïtonin8t)Ujchttof-BÖc=

tjcht} ai nacc öat allc^totDerfpienafcRigatoa^
littürtCöicijt/ öcn achtiendcn ban Nieuhuyien bcC:;
rtocten / «1 toicct tulTciien bat ^lot en De ^taOt Wol-
maer btjcgcHt Doo?Deiccr<©ijcr|le Et Stefken, btc
„ftoni wee anbete ^«fooncn / cnDe eenifllj eebolfllj /
itomniöc Den vijf en twinnghftcn abont^ binnen
I Riga,Wil Ujaec Den twaelfden ^iilp bectcocft obec Lu-
J lid i^a fll foo na Den Hage, Daec Den veertienden
Iép wijgiiliiaaibeecDe. <ίΕπ DeeDtDeneenentwincighften
r' Lmici;cappojtacnDaetio.Mog.
|«1· ï^ffi; ban Beuninghen geeft ban ben tweeden
lil'' fïaiuiatp öafc St"· geaDbifccct Dat öp ê>onDaa
1*'"' öni achtentwintighften?&ecemD?i^fijnecc|ìEanbicn=
Id tit ÖP öcn
ïloHinob ftabbegcljabt; ?l)ItoaeL·niemant
|)««i··" ricffiit üjajS al^ De l^wcen Tellier enbe Liopne.
Ιρί» tafni,ini)coinpliinenteufebJoo?Denobct:|)ctaf-ficcöen
■•if'hanDcfjincffleDriS itoning^ jongbdSfïwocen ©qc
I)=
tcthcii fiiöe be ceconbalefcentie ban be iüoninginne/
ficrftto toijDtloouigb Böecefureett aUeg toatbeï^eei:
jDowningh boo? cnbê naalbicci)abbeacngöcti?aci)t/
tliDffooBerday al^anbCCCin Vranckrijckbebiteecben
om
Defiöulbt ban De bf ctoijbccinQlj te leggen op Defen
êtart.

, nKt auM^ öeeft ÖP oocft baec nac in gefcfijiftefeec lang
tnDt üjftOc am Den Stoningi) obec gegeben/ 5jjnbein
ISli, fjftcttotcIbcr^inDcfcbccöalentebinOeni^. ÜpDecft
1 c'i) boiùct^ ili fyn Difcoiic^ aen ben Ïltoning be cebenen bie
DD dc f uflitie ban ijaec j®og. pjoceOucen enüe
Riami inboiibt ban De ?ÏHiantiefijnaefonDeert/ bec::
ftfcclit met Die ban fijn Maje(iept^ enbe fijnes Rijcks
uitctcll/ eiiDetotbienepnbeinfublïantiegefept/ Dat
Dm 0o?loal) bp ben lüoninglj ban *iingeIanDt aen gf=
baiiBfii eerft in Africa cnde Ameiica, enbe Daec na in
Europi obcc gcb?acbt/ fïjn toaïcoojfaecftnietöaDDe
in De liiffctcnten bp bcm becbaf It / mare bat be i)ofiili=
ttptcii mrt foo gantfcl) geen ceben noci) glimp cn met
foo veel fchandael aengebangeninWtica wöe3tme=
tici/ Iiatr oojfpjoncft öabben ineenfojmcelbeflcin/
om iKüm^ be gcootc enbe ©oIcii-tijche€oIonienDie
üt Êngrifciie maechen in 't ^oojt-gebeclte ban Ame-
iica, enbe in be Caribifche oiplanben befitten / onbec
iWEt BCtoflt geb?afI)tt)EbbenbeNieuw-Nederlandcin
America enbe l)et gcene be Jli)e(i-2|nbife Compagnie
in δε Bereenigbe .ï^ebeclanben onbec bacc i^o. liföog.
oyptt-Bcffltl) befit in Slfcira/ een macbt op'teen en
'tanbtcc ban DiegeDeelte ban be 3©ecelt te fojmeten ;
JBtirfie aen alle biegeene Die npt Europa Dcrtoaectsi
toilbm öanbfl b?ijben/ feec bebencitelijclt foube 30"
tnbf acii be Cngelfcije booj be ïjanbel ban ïjet Gouc,
feomenbc ober be tóu|len ban (©uinca / enbe Die ban
De
Inatte èlaben gebjeben toecbenbe / fo baec al^ elbet^
in Africa, bie 3p gaecne aen fiaec fouben aBeen tcechen
trnstootboojDcelfoubetoebjcngen/ batbpöaeclicö'
tciijch tot frljabe ban anbectn foube 0l)e6jupchttoo?=
wn/ enbe Dat Den «0o?logb in «lEucopa nietanber^
ooo?t quam / al^ upt een feec groote opinie bie be <!En=
Dfiftbe ban be onverwinneiijckheytfoospfpaaccltcn/
Mn haere Zee-macht, nu conf becabelbec bp bat
«Dfftjijnbe / als in veel hondert Jaren i^ gctoeefl / baa=
tni örliöfnbe / enbe een prefumptie baec upt boojt
WorocnbE ; ©an bat 3P bie ban Daec i^o. .ïBog. ïicDtc=
iijm fouden t'onderbrenghen, enbe Dan Doen leben be
^ufurpeerde J|eecfcl)apppe bie t)acc©oo?-ouber^ boo?
«imalomme in de Zee uabben geboect met die tnbu-
te ttiaecften / De .i^abupcige iSatien ï®etten otp^
«tntbacc Jàabigaticn/ Sec macljten / en Commec»
voor te fchryven, DeüJijle nae't Dempen ban
Dè
i-ff-macöt bet ©cceenigbe jiiebeclanben/ cn ïjet geene
wtt bacc boo? foube aengcoepen nieté in ^ee foube

Die men baec hjilbe boo? fiomen / Dat men om befe con= 166

clufje ontrent De «engelfcfjeDeflTcinni te marrftrn/ nirt__

alleen baDDe te 0en op be abbijfrn ban bat men ban nu
af baec onbec De IjanDt fp^aeclie ban
Tollen iq 'cCa-
»acl
cnDe Diecgelöclic faechen; JlKaec Dat hetlicjjtci
igch te befïupten tua^ / Dat De Itoninglj enbelict «ijcR
bàn
Engelandt metfo beel oprpraeck ban onrechtvaer-
digheyt
niet op namen een <i^o|logD ban ra_gcooie ons
Hofien enbe becfpillen ban
geit ende blocdc nietftil-
ftaen van de Navigatie en Commercie ban De ^ngcfeì
tenen/
interruptie van debitban ManufadurenenDf
apparente Diberfie ban be felbe/ enbe fo bcbencfirtncR/
om beel inconbcnienten bie be felbe itonbcn beroo;fecc:<
hen fonbec een oog|)mecc& te bebben / bat be
pyne
waerdigh was,
enbe bat bitgeenanbcceai^bcdomi-
natie over Zee
enbe Zee-vaert|Jonb£5ljn^; ©at men
bit biel niet hlacclycR frpbe in
Engelant, macc bjel Dat
men be «^gabigatie enbe Commecrie ban
Engelandc
moe|i vergrooten met afb?cncltbanDiebanDe©ercf=
nigijbe .ïlicberïanben / cnDe bat fulchsS betrc boo? <Βοι*
log al^ in©icbeftonbegefcIjiebfn: H3aecDatbitfcg=
genimplicercbc Ijet geenebpb"" Beuningenbja^ges
pofeect: Jöant bat geDnprenbcDcn(0ojlogDeCom^
meccieban
Engelandt mecclijDcnalsJftorfi'cnfoube/
enbe Dat geen fuccesS ban bjapcnen / al^ &ct geen macc
booj De ©eceenigljbe ,iScbeclanberiöonbrcbe fUbjectie
banbe€ngclfcbcfoiib?gcb?acbtü)o?ben/ ecnige bfC=
bf tecj'nge baec in ftonben caufccen boo?
Engelandt, Dcc
toijle be o^Dje omtrent Den i^anbcl enbe Bacct ban De
©?ecmben in be ©eerenigöbe j^eOeclanbcn foo
toe ge-
vende
toaren/ enbe in Engelandt foo hart, Dat Debili
gelfebe om Die na bacen (tn te bebben/ al^ bi^t ni^t sins
tot faerRen Die fublect tmpliceecDc/ De toapnienniet
nooCrig babbcn op te nemen / fulcji; Dat bet mibbei Daec
toe men met getucit fiomen taiilDe
/ tba^ in Zee te do-
mineren
foo al^ boo? beenen bja^ gefcbieDt / maec Dat
De quabe effecten ban ben €ngelfcben <!^o;Iog / inDien
bet tot nabeel ban fiaec liKog. quam upt te ballen/
niet alïeen obec beCommeccifenbe^cbip-baectfous
begaen/ maec bat
Engelandt baec boo? al^ in een fe»
cure poltflTicfoubctoojbengbefiflt/ banaen(ün43a='
bupcen in alle gelegentbcpt quaet te Konnen Doen/ fon»
Dee ban be felbe quaebt te bonnen löben/ cnbaectc
mengen tot nabeel ban be getne / bie aen be SSec geles
genjijn/ na baectoelgcbaUen/ 'ttodch De.iaabupja
fcbap enDe De ouDe bp naec aengeboocene baet ban bie
.liïatie
tegens deFranfche, bOOjDitÖijcïlfeccbeÖcnCi
ficlijcft maeclttc. «Enbe Dat bP De^baibenmecnDe tc
bonnen
feggben met bjaecljfpt/ bat tn het goedt ofte
quaet fuccesban
haec ^o. JI©og. faccftcn in befen
logb/ pecicIiteecDf een
vandegrootftelntereflènvan
de Croon van Vranckrijck,
foo ban Staet al^ ban Dec
^ngefetenen bielbacen / cn Dat obec fulcb^ De cebenen
ban
voorfichtighey t nocbban behooren niet leben/ bat
befen lafl alleen bleef leggen op be fcbonbecen ban bacc
ï|o. Ifêog. becDcc^ fe^be/ bat fon IBaieJieptin Defen
nemenDe een pjompte enDe cojDate cefolutie in oo^
aetfte Die op ricbbabbcgb^aeltbeoogencncucieu^a
jept ban alle bei0fcelt/ foube gebenieneacnfienltjcs
te pjeube ban
beonverbreeckelycke vafthcyt van fijn
Koninghlijck Woord,
f0n anbete<!5eallieecbenbarc
Doo? naeutoec aen bem becbinDen / ftaec i^oog. .Iföog.
eeUbJicblÖCÏt Obligccen / fijn Importantfte intereflen
foude helpen buyten gevaer ftellen,
bc intetCUptie ban

Commecrie/ bie be©o?Iogbmaeclite tot gemeen na=
beel/ 'tkoelcft (icbalcecDe Debcgeboelen/ baefifoube
toegb nemen / enbe miflcbien boo? cene cojbate cefolu^
tie bet becbolgö ban befen <©o?togb tot een ceutoigö lof
foube boo? bomen/ enDe felfi^acnbeConing ban
En-
gelandt
geene ceben foubegebciibanfelacbte/ Detonfe
fjjn
Mediatie Doo? De felbe nietaeogenomcn, enmn
becfoecft enbe infiantie om Deni©o?Iogbnicttcbjfna
gen in
Europa, te cugb gcfielt toa^ / enDe Dat ftn iBai
feflept Doo? fijn Coningblijcfie tooo?Dt in Defen ina^
gbeneceffiteert met baec USog, in teticDen/
metDiergelijcfteccDcnenmefc/ Die bPgcbjupcbtcfoa
om DienContngb ten pjincipalenmeltebifponecm/
al^ om te Doen begrijpen / bat fonbeclingö impo?^
teeiiöe/ Dat fgn J©aie|lept(ίφ fpoebeljjcB brtftteerbc/
«cc foij

en O O R L O G Η V Vijf^m-veémghfle BòecL 5 77


-ocr page 597-

57S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

•Ì66'i. foo om gofbc cefoltttie bp DcfóoniHgtnin't j^QO^Ìim
uiittE Vuecclien/ ali oinaenDcIact(iE*©ffiCiW/ om
'ÖC birbe tot boojftmninalj ban bl0föt|l0?tinai) upt te
iQjtófttn/' öc bfBoojnpeilaDiUciUÉSctom/ EnöEfijn
garöe <i5ralIirccDcn te Eticoucasecen. ^aEcnaehecft
flcfpiooclyn ban
Ùe Cngelfcfte cnDe Ijaec tooglj JlBoa-
inacljt / unDc bit foo tìoo? geflilt / Dat De conclulìe toa^/
iirtt De frljael fmiDé ober flaen aen De 3ÖDe ban öaet io.
MDoö. foo fiaeft fijn jiKajefÌcyt De bingcc opOefeloe
iacfj en een torpnigö aen D?uclten fowDe.

3§ooBli(iafDacI)te Koning fjeeft beni met 3oebeaen=
öac|)t acn gel)oo?t / enDe foo bp alboocen te Homen tot
■[jet bciBaelbanberipacticulacitftitenontcent befaei>
ften met
Etigelandc contcobec^ fccupule toonDe ban
ì(»i .!i&aje|ïepttefuncubfrbeeïen/ goetaecDelijcU ge=
ept /
dat het hem lief foude zyn alles te hooren, OOCft
jeeft op 't een en 't anDet toel à propos geintecpelleert /
en epnOelijch gefepDt/
DatÖPÖfmgaerneghehoort,
't geen öp gefept &aD niet opineccften ftaD in genomen/
't felbe oojDeelDe ban confiDecatien tejijn ;
Maer dat de
ficcke van die importantie was, dathy Heer Beunin-
gcn wel itonde achten, dat fij η Majefteyt niet aenftonts
Iconde antwoorden, dat hy fijn gedachten daer over na-
der foude laten gaen, en dat hy de Heere de Lio»i»f fou-
de onderhouden van
het geen hy fijn Majeiteythadde
gcfeyt, ende dat de iel ve met hem nader foude fpreec-
ken, ende
dathy hoopte alles foude tot fatisfadtie van
haer Ho. Mog.uyt va len.
^ijn JlBajefifptgljeliefDe
oofft De aoetljepDtteljefabenbantcbetupgöenDatfijn
homfie Ijiec niet onaengenaemtoa^/ enDe al booten
te fcljepDen / fo cecommanbeecDe fijn .iBajejiept iii feec
noeDe termen hetintecefleban De
Ridders van Malta,
cnDe Dat Daec ^o. .f^og. öp De geeren Staten ban
Uytrecht tdilDcn DcmibDelen/ Dat Defelbenéffen^De
aiiDete glieiiitereffeerbe i9?obincicnfaciliteptmocl)ten
toebjengêu/ omDiefoecftenaftetjanDelen/ Datljem
Dat fece aengenaemfouDejijn; OSelöcii tooocltfepDe
te honnenbecfeeclteten/ upt ö«gefne|)embanbec=
fcijfpöcn toa^ boojgeftomen/ Datöetaengenaemen
ban goeDe opecatic foiiDe Vaefen.
met be ijfeft ijnn Dan bolgen^ 't goeDtbinben ban fijn
®^ma)fΓtfl>fafnDenì&eεcdeLionnegeaDDJe|reαt/enDe
in co,ψ. nae Dat eenigcDiftoutflenöaDDegeljabt/ obec'tgeen
ïtntis. f)p aejjgacnDc De Dcfleinen ban DeCngelfeljcenbeBet
interefle ban
Vranckrijck, ontrent De felbe aen Den Co--
«ingll fjaïi boo? jjeDjagen / foo Ijeeft De l|eer de Lionne
Oefrpt/ Dat men Dat alDaetfeer toel appjeljenbeecDe/

en toel berfiont toatter aen gelegen ttia^ / Dat baer
.TBog.mDe^nietfucciimbeerDe/ en tjciftberbolgen^
eefepDt / Dat fijn .flfòajcfiept baD goebt gljebonben een
Ujobilioneel anttooo?t te geben op 't geené fnne Jl^ajei
fkpt lua^ booj geDjagen uptDen naem banöaer l^oog
JlÊog. cnDe DatöP om ontrent betobecbjengenban't
felbe geen mi^-flagl) tebegacnbatmgefibJif«baDbe
berbat enbe Dcn
(ioningöbDO?gclefen/ geiijrfibP bft
ftem Docft boo? lefen foube ; Jiaer bat bctgelefen toa^/
ÏJfcft bet fcfljiftelijcli berfoebt / maer fi)n <!2D. fepbe
Dacr toe geen o?b?e te brbben/ maer toei Dat Ijp 0«t fow
bebem nocbmaellangbfaemboo?lefen/ enbe batbP
ftoiibe ben inboubt notnleren / gelijcft Ijp beeft gcbaen/
enbe toa^ be fnbflantieban be felbe anttooo?btbiege=

uaemt SxAttòtpremìererefponcedonne à M, van Beunt»·
gen fur ce qu'il apropofèAelafartdesEflatsdesFrovm-
ces üniesy
Dat fijn Majefteyts ghenegentheyt tot haer
Hoogh Mog. is foo volkomen als zy die konden be-
geeren , ende dat fijn Majeiteythaerdaer van fai ge-
ven , wacrachtige folide, ende dadelijcke preuve in
alle refcontre, dat fijn ISflajefteyt met ongbenuchte
haer Hoogh Mog. fiet op het point van gheneceflïteert
tc worden te fuilineren eenen mocyelijcken Oorlogh ,
dat fijn Majefteyt erkent, oockfchoon der oock geen
Alliantie ware met haer Hoogh Mog. het intereft dat
hy heeft ten eynde zy niet fuccumberen, ende dathy
dierhalven fijn werck fai maecken om fich in poftuyr
ter Zee te ftellen, om haer meet nut te konnen weien ;
Dat hy is de Prince van de gheheele Werelt die meeft
religieux is ende meeft jaloux ontrent het naekomen
van'rgeene hy heeft belooft by Traftaten of «nder-
fints, maer dat het tegenweordigh vcrfoccfc van haer

I

Ho. Mog. wefende van foo grooten confideratie»!. i
men be^encken kon, van defc Kroon te trecken in cea ^^^
Oorlogh om haer intereft, fijn Majefteyt moeftexj. "
mineren het fondament van haer yerloeck, endedatte
meer rédelijck isom dat den Koningh van Groot Brit-
tannien doet weten dathy aen defe Majeft.enaen'tpu'
blijck fai doen blijcken dat de Heeren Staten zyndë
ware Aggreflèurs, dat het dacr en boven te examine-
ren is, of fchoon de Heeren Staten oogenfchynlijck
waeren de geattacqueerde defen Oorlogh wefende ont»
ftaen over de pofleffie van Guinea ( 't welck is in Afri^
ca) ende fijn Majefteyt niet wefende ghe-engageert"
'thet haer buyten Europa, hykanwefengheobligecrt
tot het acceiToir, zynde in geen obligatie ten aenCco

van het principael ; Dat het examen van dcfc twee
pointen niet alleen moet gaen voor alle rupture van
defe Kroon , toc welcke fijn Majefteyt foude
vier
Maenden hebben om fich te verklaeren oock in een

klaer gheval, maer moet oock gaen voorhetfecours,

uy t gedruckt in het Traéiaet, dewyle het niet verfocht
kan worden in geen van de
vooriztTnee gevallen; Dat
fijne Majefteyt ondertuflchen als een goedt Vriendt
ende Geallieerde niet kan nae laten t'émpioyeren alle
't geene van fij η credy t bydenKoningvan Groot Brit-
tannien dependeett om te weegh te brengen een goedt
accommodement, ende dat fijn Majefteyt van myrfr
quireert dat indien ick inftrudtieendeordredaertoe
hcbbe, enfooniet, fchryvendeomfetehebben, fijn
Majefteyt wil fegghen in confidentie op wat conditie
haer Ho, Mog, 1'ouden konnen accorderen metdea
Koningh van Groot Brittannien over den toeftancen
voor het toekomende van de faecke ende Commercie
in Guinea, ende hoe
zy daer toe meerfaciliteyttoe
brenghen met het naegeven van y ets va^ haer intereft
voor de gemeene ruft, hoezy meer verdienen lullen
van de gemeene Ghriftenheyt, ende fijn Majefteyt bc-
quamer maecken om te mefnageren in weynigb rijdt
een accommodement, tot het welcke fijn Majefteyt
fich fai employeren met veel efBcace, ende in fo fterc-
ke termen, dat de Koningh van Gtoot Brittanoien
fai verftaen de forgh die fijn Majefteyt heeft voor't in-
tereft van de Heeren Staten ende de affeöie die by
heeft voor haer Staet.

■ ^ — ^^ » ^ ^ »---— ----- ·-' -W w I W ^r -r -W -W

Depefcfje^ nae Engelandc foube b3efen fra emlMglj
üleer ban
Beuningen tieeftboo? afgetecomman'
Deert Dat fijn JUSajefiept gelicfbeinancnBljrtjaloocIi
mebe te boen fcj^iijben aen fijne
.lEiniflér^ in
Noorden, om bie ïtoningen ten befïen te DiflJoiwra :
55aer ober t)p aennam met Den ütoningi) te fpifeiftcn.
iEnDe ïjeeft bojberg gefept bat bpnptijetboojfspDi^
fioneel antbjoojt ban fijn .ïEajeficpt geeriieiiaDteüfC
fiaen/ Dntfijn.flSajefiepttoelerftenbtfljneto«em^
refï in Defe en öaec to. .dog. berfeecftfrteöanKl'·
gieufe obfervantie ban 't (Cractaet Dat op öc twee fW
Damenten niet anber^ honbegeboutottoiCöni/alpP
geene berfoebt Daojlafï bani)afrJ|o..1IKi®.en5ftit'
galben get geene bermaent toierDtban be Ei^eliae tc
gooren/ enbaneenigettoijfïelinge/ banofDe®«w=

ge in Europa niet alleen AcceiToir ban Die ban Guh
nea fouDe honncn toerDengeconfìbereertoniDep,^
gatie ban't Craetaet ban Alliantie te ontgaen / niet
anber^ ïionbe aeiifien al^
Formaliteyten, bn Dr W·»
bet De mepningb nietentoa^tebltjüen; W®^
gelfche notoiclDcfe Aggreflèurs bJatell
reDenen meermalen gbefepbt; SDat
Daer toaren geboojt / en niet^ boojt gebjarat
en nietsS ftoiiben boojt bjengenbatoitilWto^iF

jpVHIV bttfl· llltL Mt

Da?öftfeSenSb^^

nea niet en toa^tegben^t)etvcerthiende^cui^
bet Craetaet/en Dat aen be
EngelfchefnGmneag^
oojfaecfe toag gegeben tot bofiiliteptin Ewop,

ifeajefìept verbindende tot een quarantie, t

obKgeiïfte tot oiibn;i)o«D(ngc


'1

-ocr page 598-

enOORLOGH. V Vijf-en-n)eernghfl€ BoecL· 579

■ r.nnea, fo" fo^öe mni ecc ftomini fcgpn bat fijn
B^i■ miiclifft isaé Bfbouöen tc afiiiìcccn / rn te üjccchen
p- f. FurUa J om Dac Dcii (©OJIOQÖ oocii in Guinea afu»

ïiivmirciiüja^ / lattee üolöm^ Ijct €raaaetban Al-
Kie niet anöer^ teonDecfoEcfem (lont/ Dan oföe
"„uotaiiDcreniW! liEcactatentoaccn Bft>?<wc!ttn/ öe
ür^e tctoatrt of te lanDegeviokerc, ofte De Com-
* 'cienctcoubleett in Europa. €nDe Dat Defe drie
h^iimalIeDoo? bc «Ênflcïfclje toacen ocfcDiföt/ Dat
&ngh in fönfiotciltüt3ufiifitaticDanbe<en=
„•ïfffifj0apenen met een^ ban Guinea fpjacit/ Dat
ftf&OTtnöie men genomen jaööe niet nae Guinea
dimfn / ί» Dieocene DiefonbetoilIenfeBffenmft
Ljncfclronbat rietÖEnGuinefeij#ci?IogI) ten p?in=
kialcntoa^/ moeflen ooch fegacnöatDcnJtonmai)
hjnlingelandt met Ijafc ügo. 11^00. een^foubejijn/
foijnicnDananberfïm^ obccDeDiffccenten in Guinea
IftilanDt/ bat Dit niet üia^ De Cael ban De lioninoij
iianEngelandt, enDat{)pmeenbeDatalsSbe©jcDcin
Europi tpetbe öccfielDt omrcent De faecUe ban Gui-
nea, nocD toel pct^ iipt te binben fonbe sijntotaci
rommoDfincnt/ foa
DeEngelfche niet al te onccbe^
lijcIifoutiESijn·

■ mii Ijcfft febcct toeDcc ben negenden met Den ï^eec
llm aeLionaegefpjoocïten/ en nae boo3aai»becommu=
Is:^ nicatK ban eetiiQe {)emtaej}ehomcne/ nittonaense::

naiiK (piiinge ban De bifpoHtic banDeltoonenin't
Noorden, enbc ban Baci; ©ο. HSoa.öcfoIutie oin=
trnitörtoptecöten ban 't foo aefepbe
Regementde
Marine, enbe bojbece intentie om Ijaer^taet te ü3a=
taciiteianbe inaoebtpofliipj teflelïcn/ beeft Dfm
iJoojgcDjiiofn «i» B«ceitercer t becfoeclt om in gefcDjifte "
ttiiiooljttiijebben De boo?f5?ïntb)oo?be öem in
qc-
f([)!ifte tjoojflclefcn / omme in 't obfifcljjpben ban
'tfclüc oI)«n nii^ - flacl) te beaaen. ffieit tweeden,
onitemoa<ntoetenof fun.f®ajefiept met Den boo?=
Ittai 53ofl nietljabbcBcfcfceben aen fgneMiniflet^
DcnöctweeNoorcfche Hoven , om ÖaecöO. Μ^Οβ-
iìcflotiatie albaett'appupecen/ bp jjrttoeìcfteijeeft
ottofflltcEnefeecaetaifonncerbe aenmaninae/ om
te obectnpB^ ban 'tbeele Dattreaen
OEftaenliia^/ Dat fijne .ïteajefleptficlj tpbelijclt bfC;
ilafröcnrtjcn^ ijace l|o. JUSoa. aBCCcbe bp öeboojfs
iwee Hoven, cnbe öat obec be mibbelen en toegen om
battmttbemcefiebjHcijtteacbepben/ ban nu afin
toncctt iniett setceDcn.
(Htn derden, ijfcft BftcacDt
tibtcliani/ in toeïelte termen in BEboIgeban 'tboa?=
BftottDc anttooo?t ntn ben ïloninab ban Groot Bric-
nnnicn fouöe jtjn Befct)?ebcn / om aen be efficien tot
iiptiuttcltinse ban eenllccommobemeut/ bemeefie
najtijiich tc BÖeben/ enfjeeft teaelijcft aenaebaeljte
i)«c gccominuniceect fijne tijbinae upt Engeiandc, '
«ptMchc te befïupten toa^ / Dat ban gcene ©fffcien
totSjecDepetg tegoopen boa^ of immec^bangfjeen
jntee al? ban beacene DieaefïeccRt foubenjijn met
Mtóijcïte bemonfitatie / Die De «ïngljelfcDe Iwnbe
ODcn ijcriirfcn Depjefumptie Die jpöaDbe gebat ban
«II bp uae becfeecftett
fnrce^ ban tjaec Jöapenen/
mbe onbcttoinbenbe Dat fijn<i5DeI&cpDt banDitaöe»
«wtunirtbifccepeecbe/ fooöecftÖP bojber boo? een
TOrde Boint bccfoeöt / tc moaöen toeten toat fijn
piajcfUpt ontrent be Daec aen te fieilen equipaae
toioemostnljcbben Betrfolbecrt/ enbe öeeft betDec
wnoQtfnccIirttjcliöcpDt anmetoefen/ om Dser mebe
pacftfii. iEcn
vyfden, flecft gejepbt Dat naeba·
°®?/!jn Qcbacljten fjabt laten gacn / aile 't afcne in 't
w?^ anrtuoojDt toa^ becbat / enbe tofbecom niotft
wtiiaccn/ bat |)p nictftonbe op-nemen boo?ernfi/
I. h Λ öe frtüe inijieit ban een nabec examen op 't bc·

alceebe bei;oo;faec6t te inbolberen be (i^nbecbaucti bail
DcfdbeaeDouDen toareiueeeltenfrljop banljaccDaet
toebjenaenbe ooffaeeft te
Bcbcn/ foo niet boo?5pbe
felbe beaoimen / immer^ tegclijcft met Ijft plegen ban
De eerfie ftofiilitept/ cnDe Dat fijn?lUber-anj?ifteIijch(le
JlEJajefïrpt ban langer fjant boo?l)actto. .iJSog.toa^
becicöt banaïïeliaercgioceburen omteentbetónael"
fcöf / enDe Dat De «iiiigclfclje l)iet Doo| Ijacen 3limbaffa<
Deur cnDeDooj e):trao?binari^afBefonbeneJlIllinifieri
toarmgeljooit/ enbe bat menljcni omallebeboojfs
cebrnen/ op geen naebcc te nemen iiifojmatieltonb*
berfcljupben/ innner^ bat ijpmonbdiiiglj enbc fcöjife
telijehe allcpointcn bic be «Êngcïfelje boojbjacijten /
om tot p
?Ete);tfn tf Dienen / be toacrgept / recïitniatigé
fjrpt enbc be mobecatic ban fjatt ilo. 4il3og. Ì>?oceDua
een Ijabbeaengctucfen/ enbc Dattetniet cefieecbeal^
bat tearquiefeccen/ ofte öem contrarie anitebigfen.
<i5n in allen geballe bat De <!SnaeIfc(je om ecnige macl)»
ten ober partiniiicre booiballen geen €>ojjogf) begint
ncn fionbcn/ maec tot reparatie enbe
ad intcrefle
niofI)tcH epfeij boen / enbe foo men ftaer SÏHfïitictoeps
gcrbc/ naèbc fojmei^joccbemi: «iünbcbooifoobed
I)rt
tweede Lidt belangt / ban dat men de hoftolitcy-
ten in Europa, als een Óorïogh in Guinea miflctiien
foude konnen aenfienj
Ijecft gcfcpbt bat niet bont/
batter met gebacljti η pet^ tc repliceren toai op (Kt geef
ne fip in fijne jongljftc bifitcDacc op ijabbcgcfcpbt/
't luridi
l)P bicnbolgcnbe toat niccr omlianbelijcli ΐφε-
terrbe.
(Ccnfefttn, ijecft acn gebacfttc l^cectcge=
moftgebocct/ batljptoeinacbcrgcbacötöabbc/ op
't geen fijn IBajcficpt De(iceerDc ban ecnige commu»
nicatic ban
conditiën, om af te lianDelcn DcDiffecen®
ten ober
't gljccn De<iingelfcijemocl)tenconttob/tte»
ren / caccItctiDc De poffclTic ba»i 't een en 't anDcc/ enDc
raccftcnbe be
Commercie op de Kuft van Guineai
maec Dat I)p aen fijn €Dell)cpt^cpgen bcDcnchcn Het/
alboorcn^fictibaer ober ten uptterfim tcberhlarcn/
niet Dienbe DefaccRgebjaröt tat een Different alleent
omtrent
Guinea, enDeboo?|icUcnban Deiïngelfi^e
niet DienDen gefïen. 3&at I)p berber^ ftonbe feggljen /
batbe€ngelfc{)eopbeJ^Iar^ óf jFojten ban beonfe
eenigc p?etcnfïen ïjabbni / cnbe bat omtrent be
Com-
mercie
bacr niet aebifpntcrct foube toecDcn / Dat jp tit
reDenhonDcnpjetcnberen ; enDe Dotljaet fêo. JKog»
inaUe0 foube
Doen Wijdten cquitabel enbe bjebe-Uef
benb tesijn/ maer bpconclufieljeeft berber etnfi^
bcrfocl)t / bat fijn Jllöaicficpt in Defcn crftennenbc fijn
Intereft, gljdijdt l)p I)it bccftlacibe tcccBenncncribc
P?ofefTiebocnbcacnfyn Koninglijck Woort Religieus
te fullen p?efieren/ fonbcr langer uptfiel ineen&oni
Digpefoigne met öcmmocbttoecbengetteDcn/ om
Ijet quaetban DejpbcbanEngelandtgeDjcpgljt/ met
een gocbt Concert boo^ic|[)teIijc&
te boo^itomen/ ofte
bigoreufcKjcBteaen teaaen.

3©oo?foobeelöctcerfleaenaaet/ fep De De l^cec de
Lionne, Dat gp gem gct pjobifionedanttooi^batt
ben ftoninaïj niet alleen boo?adcfen/ maec BenoeBl>«
faemacDictccrtöaDbc/ enbe Dat öpgetfdbe onttoijf^
felijtlt bjdljabbcberflaen/ enbc tori oberaefeöjebeu/
enbe Dat foobaniac anttooojDen na ftyie baer aebnipc*
Itdöcft / nopt fcftjifteljjch toicrDen gegijcbm / 't h»lc8
Öem oocft Oe J^ccc^limbafTabeuc
Borecl fjceft gecons
firmeert ; ©oo? foo bed Ijrt
tweede ociigina!)/ bac
fgnc .fIKajefïrpt oen fijn JSlSirifier^ aen be ioben ία 'c
Noorden rcnbcrcnbe Ijab gcfcbjcben omijacrl^ocmö
Bioa. intcrcffen albarr teappupften/enbe Öat fijn aib.
Ijem op fijn
derde brrfoedi met honbe feaam be parti»
cularitcpten / Die De bfpcfcör^ ban baer acgacn na En -
geiandt inl)idbcn/ macr Dat bic enDe betadbiemeit

J-iiadtcIjc in Europa"', foubcn hoVncti. toó?Dfn. aen» ^cngaenbe De baer aen te ficllen equipage / -fepDe

^wValsScciigebolgljbancenGuipefchen Oorlogii,; niet bed meer bericljtg te ftonnraaöcben al^ biifteC

["'["'tbiniConingnietfoHbeengageren; Dat boo?; boojfs anttoooiDt ban fijn Ji^ajeflepttoa^ toegciios

|^ocflijEteerfteacnBingbjbeflotociteptalle55e6iat== men/ DetoplefijniED. in drie Dagen niet tePooftoa^

nam/ cn in allen gebal Dat De «Cngelfcöe een getoeefi / maer Dat men ban ^icftepen Die boo? De Dani

SflÜ öcginnenbc tegljcng De <i5eanicccDe banöc. toarenomuptgetufitetoojben/ niet tod meerad op
''^wCtwn/ nietjonDfi ihöef®aOiPa{C.l»>)ii
vyfofiwcniwintigfeonbcfiaftni^tw.^p'tflfmljtt

" €((» INi


-ocr page 599-

558 S AKEN van STAET

166<. toa^ aeiticrtjfcct tigcn^ be bilapen göeuomfn in ^t

___ meccgecotcbe anttooojDt/ σρ εεη nabec fpammom

te onbecfOECltcn toie be asflcelTie u>a^ teimputccen/
Öteft fijn <00. nietrpecificegfrepliceect/ tnaec alleen
nefept/ bat
öe£ngeifcheepfcl)tenflel)oo?ttctoo?ben/
cnbe ban noeö bat be jongljfl ingeftomen ttjbingen upt
Engelandt aen ben fóoningb mcbe bjacftten / bat men
hu baec toebecom fepbe met öaec to. H^og-in geen

rupture te 5ijn/ enbe bat men ficl) niet Ijaectocltoilbe
brcfiaen/ bat met>bep?mfenopbe!Jnaefeteneni)an
be ©eceenigljbe j^ebeclanben gftenomen/
beberegi-
ftreren
enbe tec jubicatuce fonbe ftellcn / enbe bat men
'taenöalen üan be felbe bebe pafllten
boojrepreflk-
lien, boo? mibbelbanbctDclcltemen toilbe eonfeque-
ten bergoebingeban be fc&abeboo?be
Weft-Indiiche
Compagnie bec gngefetenen ban Engelandt aengge»
baen/ enbe 'tgeen Daecuptbja^ontliaen/ cnbe bat
men tìioefiteboopen / bat bit be toegö fonbe openen
toteenaccomraoöement. i^eet ban
Btuninghen
Beeft baet op aengetoefen/ bat öeEngelfche tot geen
repreffalien bjaecen öeboecïjt/ enbe bat ött geen 5P
©panbtlijcfi bcbcngantfeö nist^gljcmeen^ baöbe met
repreiTalien, bieaenpacticulicctn/ tec feeckere lom-
me na Renniffe ban faecRen/ toiecbc ge geben / en ooch
bat be boojfiellcn in
Engeland geljcel pct^ anbcc^ meDe
b?acöten/al^ Ijet befmelerenbaii een pactinUiec bifpupt
ïjoo?
deyJommageraenc 5 «Snl)p fteeft fijn <ffitj.becbec^
beiljaelt'tgeen Ijaec ©ooglj.l©pg ^llmbalTabeuctot
Londen in fijn jongblte aubientie/ om naebee ant^
hjoo?bt upt te ïocitcn/ al^batmiflcljlenbenecnflbie
be ïionmgb qiiam te toonen om be faecije tot
Vrede te
bjcngen / befe becanbccingD in be Tael ban De Engeife
càufcecbe op fijne folutie tegen^beejceeptie/ ban bat
men miffcbien bcfen (0o?logl)cen
Guineefch Oorlog
foude konnen noemen te zyn,
i^ niet^ gefcpbt / al^

bat bit ficf) nabec foube ftonnen ontbjinben ; «Enbe op
be gc-epfcl)te confibentie eommunieatie ban openinge
van condititi!,
of be biffeccntcnonttentGumeaafte
lianbelrn bat fiet Itonbe
in eventum Dienen / bat men
Daec ontrent ficfj beritlaccbe/ om be
Vrede te accelcs
recen/ enbe bat miffcljienbetijbingeobei;
Engelandt
in gehomen ban be pjogceffen banbei||eci ©ice-?fiD=
miraci be
Ruyterop befeuft ban Africa baicomccut
geen quaebt foube boen/ enbe batbtfniiioningl)^!'
le^fouDemefnagecen/ omtoteengoebt
accommode-
ment
be facche teb?engt)en/ enbe bat men nocljtijbt
foube Ijebben / om Ijiec na obec 't aenüjenbeη ban bec=
Dee mibbelen te fpjeecften.

ïiaec ï^o. JBog. ijebben aenöemgl)cfclj?ebenben
vcerthienden, bat öp bp ben ïtonina!)ban©jancft=
tijcfi enbe fijne .ïiaajefiept^ boo?naem(ie cn p»incipael=
fie Jil3ini(tcr^/ met cppjeflremfnt enDe goeDe Dicectie
fouDe eontinucren alk mogeiycheofficienanitebjcn=
öen/ om fonbee uptfleï ofte bilap ban biejijDet'obti-.
necen fiet bolfiomemeffert ban öct TradaccbanHlt
ïiantie jongljfl metbcnöoogögemeltenl^oniitgöglje^
maecltt enbe geflooten/ enbe fulcie b^pjobificyetie-
cours t)p be boojfj 3llliantie belooft.

naber infiantiei^ ïjem niet cflcntieel^ gijefepbt/
al^ bat be Sloningl) ban
Engelandt boo; gaf/ Ijp een ge?
caifonneecbe grfcöjifte tefullen betoijfen bat baec ito.
jIBog. toacen b'-aiggceffeuc^ / enDebpbemopbeon=
gefonbeectbept ban bit iiptflclgbcanttooojDtStjnbe/
metbe tebenen boo? befenuptgeOjucltt/ i^beïiepli»
tiue Qctoeert! Dat bp alle^ aen fijn jHaajrfiept foube ρ«=
fentrren. g^c l^eec ban
Beuningen beeft met alle bes
benchclijcftc tebenen gbeteeommanbeect enbe ecnfiigb
acngebouben/ bat in cenfoWacenfaecft/ enbe in De
iuelrlte be bjutljtcnbanbepjomptituüebanecngoebe
Öffolutie fo oogöfcbijnlijc&bjacen / geen langhtoijlig^
Öept foube mogen oebnipeht toojben. €nöe te gelijeft
becfocbt te mogrn toeten of be ï^eec ^ïmbafTabeuc toe=
Beni ben fóoniMgbanEngeiantaenbatil^ofrefibecen=
He·/ Tao Jjem gefepbt toa^ J op be ingeliomen tijbingö
ba» 't geen boo? bcnï?eer3aij^-mmitaeldeRuycer

aen jCabo Verde hja^ becEitbt/ OOCfi pct^boojtg&ea
b^aciit babbe om baec i^o. Jtiog. bien aengaenbe in 't
ongeiöcft te Jiellen / en fo fulcfi^ fonbe mogen jijn / bat
[)£in 't felbc mocbt gjjiecomniutaceect bwjbenemme

't ctintracie te boen blijcfeen; JHIaec alfoftjn Iteaiefiftit,
fepbe aen b^m bien aengaenbe niet^ boo? obeftomÉn tÌ
toefen/ bffft bem alleen bp pjeabbertentie B&efttiht
't geen honbe bienen om fieb boo? ongefonbeerÈt te-
ten ban geDaebte Ifimbaflabeuc niet te laten fucp^
necen / gelijeft oocit aen anbece ü^eecen gcöaen beeft

Eebect bffft be fêeec be Lionneopftftberiicra'mj
bouben ban ben i^eec ban
Beuningen gbeanttooojttt/
bat be 3|eec ^mbaffabeuc banXEngelantbaDbeobrc
gbelebecteen feec gcaDtgefcIjjift/ bp'ttotleliljnpjt.
fenbeecbc te boen blijefien foo Ulaec al^ ben bagb / Dat
baec JlBog. toacen be ^ggcefteuc^/ enbeöatbt
Itoningb bie^ moeft eenigen rijtljcbbenom'tffHjetc
eicaminecen/ albooren op'tbttfoccbbanbaeréoonlì

Jl©og. te boen; Coonenbe tegbrlijthbttJjomfjrói
fcb?ift bat gegcoffeect metbpboeebfeleribanflucicii/
bie men totbetoij^ toilbe boen bienen bpnae een lialf
boecftpapiecban een compjefTe bant gefcjjjfben/ tets
bulbe. 55e ï^eec ban
Beuningen beeft tnct teDenm fttc
geutgeect bat baec 10. .©«3· een notoite fateft / na
bat bet ea^ ban be ©bligatie lang becballen tra^/
iiico
nae be^ felfiS inbeutmoefigepjefieetttoojben/ enbe
na bat ben !i{oningb ban't begin aen obec befattltni
toa^ getoeell/ enbe benniffe ban alle baec
pjoeebucen babbegbebabt metbitepaminecenbaii't
boofj gefcb?ifte nietuptgefïelthonbetoojben} €nDe
beeft bo|bec |ijn<ö. boo? oogengepeltallebenabecitn
enpiejubieie bie Du^banige
uytftellen atnbegljemetm
faee& foo in ben ^taet aen baed^o.JBog al^ in
En-
gelandt
enbe bu be Noorder fócoonenquamen te tos
oo?faecften enbe becber becoojfaecfien fouöen / cnbe ist>
toijle bie foo palpabel toacen enbe beb;uct)tcn ban em
plompte cefolutie foo ebibcnt enbe be cefoiuttefelUefoo
betamelgclt ten aeiifien ban't
ge-engageerde woord!
ban ben föoningb; ^00 beeft feec ecnflclijeftgclKbtn
en geinfilleert bat ftjn ^.gelicfae te bemibbclen bat öem
bie gbetoojben mùcbte/ en bat men niet langafloffe
toilbe laten ban biftoucffen aen be geene Die berrnii^ Oe
idiliantie enbe 't cajJ fUbjeet / op 't toelclie Die applica·
bel toa^ / foo genccaiije& bcüent toacen / aIommcfep<
beu / bat men baec beiibececcbe
of men Gjn woort Ibu-
de houden of niet,
geDaebte i|eecb«ftfïcönirti"B«'
laten om 't geene in befe fin bp bem gefepttoai/pattii
culicrltjcU te toebecleggen / maec i^ in generale tccracn
gcbleben ban bat mentenminfienbeboojbetehooccn
toat bat be <engelfcbe fepben /cnbe bat oocft De jwiglte
tpDingen aen Den ïtoning upt <£ngelantbetupttDnc<
hen ban een aecommobemeiit fo Defpecaet niet flclbni/
al^ be boojgaenbe / enbe bat ftjn jKajcHeptccbcnni
babt om te mefnagr ccn / bat bni tóoningb ban «inac

lanbt niet (ïcb quame te conjungecenmetSpaogicnj
®ectoijletti boopebjai om fonbec bitteperiditirentot
fijnooabmerclitegecaften. ί|ρ beeft bt^opaenowP i
fen bat naec een ftlaec engagement ban fijn ïïOsuniDl.
tooojt befe faecb op bie gconben niet ütonDe uojDffl^
banDflt / Dattec gantfrij geen appacetitie bw 0«
Spangien (ltbinbffeeenigepactpfcbapfoutitmiat™(
cnbe toilbe men op
't geen öiec nai honbe gcbfiKciww
bat men te letten gabbe bat men in befen niet tc gei^
aen
Engelandt enbe baec j©og.&jnDebdD£W
cnbe foo toelinaebtingemoeflnemenenpflöwwM
bat bet babbe / baec j^o. |®og.
tegens de AllliftWt
banbonnecen in een faecB in be toelcfte men toe pow
bat be SitoonBemecneintetefrenmetbaect"''^/"'

jSatien tot gemeen boo^bed/ al^ b« "^''^ΏηΧ
menop'tdegufteren banben$ïoningban©«^^
foube mogen bebben/ toelcfee CondUinttfltt"»^
al^ tot ©ojlog cnbe om be Commercie ende JNavip
tie
ban anbece met gctoelt aen fijn ÖöcB te ttee^/^
bat bP be fojce^ bie boo?banöenfoUbcnmM&ff»^
om bit tebeletten/ foube bebben gebefïtu^i®,IS
beeft bp baec op becfoèt bat nuneenif^^'^

toilbi confibecetenintociötcttóEifntiptbafffêa^

fouöen toojben gbefldt/ inbien nwn Ba« tji^^
klare endefoletöndeAlIiafldeqiiahietiltlWa^'
cttbÉ itot 3p baec upr moefien öefiupten b^^^
lanawiSonbett nemtt» öaeci raeiwa tt»t iw wwj


-ocr page 600-

en OORLOGH.rtBjf-én^vemìgÌofieBoeck $8h

u nnhicft brettót flöetcacöt tcDoen confìbececcn/r bat
m· aten Dm ïloninglj nafao bert fcufiratoice (©ffidnt
' Lcftit«!2iiSrfanöt flaiffelucnt/
tot conferijaiie ban
V Vredegcneccffitcftt door fijn woord quarti te öoen/.
Sue tot gccnoffcnfïe Dp ùen itonins&üan Engelaadc
oniiE toojocn op öcnomim / of öp mocfïe Die bcm
fel·
L lantert/ cndetoa^Öff toaEirgdncftöaoa{}ecöacö=
tt BonmflÖ öan «Siigelanù οεη öcfe «cooti Ijabiie öoen
frasen / öat ïjp fijn volcks genegentheydt mee het op-
nemen van dele wapenen haddc moeten volghcn ende
oneKrne quam tot die extfcmiteyten, öat ύοομεη

tffblutebattlatinaö ban befcn ftoninsb cn 't a&ebolflij
w die eiöfi;^ fouDc maecïten ijooaljgitiacijtE ïioninaii
ton lUnfldanbt fouDe occafie ïjeböen om öe lufl tot
ino'lofli) in fie ban fijn jSatic tefucmontcCEn.
tifcft Doclt aen a^öacöte l^ecc booj oogen gefïejt 't on^
acli ch öat men öaööe oni ficömeteeniaeappacentK
Lil tc flatteren / ttrbiijl De Cnfldfeije met foo
moatclioften/ met foo gcootcn aföjÈUCItin öaccna»
toatic/ Ijanbel/ nibcOebitban Jiiaannfactucen/
nu üoojtaen in 't afgacn ban De J©intec / met ftlepne
of geen [ΐοομ ban met öacc robecpemarbooiDeelte
tioffl/ Den ©ojloglj blebenbnojtfettenfonDccDcme-
diatieöan De Iti'oon te accepteren of eenige paitiruïieri
opmiiiflb tot ©jeDe te Doen/ Detoijlcfijn«Ö.fribefep?
Df / Dat öet fcljeen Dat men Die in «Engcïant toel fouDÉ
bpiUrn / marc Dat men Doo? ecnigc offre^ ban Öaèc ï^o.
iSoa.JpÖe
Daer toe fcljeen tetoillen genoDicftt bJOjDen/
batDiefofPjafchcn / fepDe/ Datje De ©jeüe toilDen enDe
toontoi/ Dat fpfe niet en toilDcn ; ©eVoflie&aeej^o.
,ffiog, te rpfftljen {jaDDen / cn Dat men niet honDe bet»
(iam toatmenmetDieoffrestoilDcfeggcn/ maecöicc
dj) 4 fijn Difconr^ metgeDachtel^eerafgeiijoocften/
örtDijle
Dé l^ret ^?ince ban Condc binnen quam om
nitt fijn €. te fpieeclten /foo bat geen tijDt geiiaD ijcb
omDaec meer Der bp te Doen al^eenferieufere::
flinmaiiDatie ban Datljem 'tbïtfocSteenttooci?ötop
|ijn,!Bcniorie moci)t gebJOjDen.
©E ttft ban Beuningen öeeft?eDettontfangöen
!iactQo.jlliiog.berDereIafi/ om aenDenitoningbte
trpiffmtffcn Den inijont banDelaetfllngeftomenàD?
bfm/ foaupt€ngeIanDt/ raecftenDebetgcvancke-
li)clc weghvoeren van de Matroofcn upt De acngegael:
ti£ fieöfrlanbtfclje ^töcpen/ enDe toat De^meetDefc
iual/ al^ upt 25?Γηκη ban De Daer geDane Denuncia·
tliÖoojbenCngclfcljen iïefïDent aen De Hanze-ffc-
(ien, ban bat men ten acnfienbanfjacr^cljepen/ i^i
btb&mDeeciiige 43oeDcrcn upt De BcrecntgljDe j^eDer-
ladöm/fonOtr pjactiferen que la robbe d'ennemy conr
Sfquera celle d'amy, mct ftct berDtte berbattni in fefi>
iitt jBcmocie ban DeboojfepDeifìcfiDentaenDeJÒàa^
Jilitatt ban DebobmgenoeniDè^taDt/ om Daer upt
DanD-talitlijch te Doen begrijpen/ Dat ijctcafus bàli
vijfde ictijcftd ban De miantie nietfnuHSajcjle^i;
Ìtttiaccht/etìiDentcIOcfttoa^geftoorén/enDc DictÖal=
om al «οφ op De plompte enDe bigoceufepiefiatir baü
Λ belofte Daer inne bcrbatmei aneérnfiteinltfiefcert.
ρ pDe al booi Defen DcticjtgÖibJeeifï Doojanijetc
öanDm ban be booinaemflc in jouDtban De boojl? àtt,
en Öeefi becbófeejil Dàcc 'tfieljoojDeacnfifetoef
IW 0« 8te«e mefj'in (!5nflcIanitt6aptifca'Demet''^
^mbanReprèflàillei-, tea^ métalIeeijeenfo?m

wjip In aBe fjjnè Df Hen / m#
Wanöt 0rtioctt fSuDc teojDen mit to öiiÓetDjaigïbu
^prroiricufe maximen bobrw,ii?utpalEn/ étìL
c? niet te min aenflont^ n^terjpiitfartg ban Df

ygto/e'nbe' am föng^^^^^^

gjMss bfcbat/ niet fonDec^ ajw te^pérm"
«WDiac ccbmen WcDi toninsiSabÌiMqii«.i,vi«y,
ΙΛ' öatDé'bbojfs '

^mfonbec boièsàenbe bentó mmiê
^^^c t/ intniDSd^piÊ^pirSrii^^

onppgouDeliicIte pbcc aen Den Coningb cnDe:^jiìR ίΛ^έ,

nifier^ bertoonbe / tna^ om té perfuaDetcn D^ öct _Z^

netoatDc CngelfcöeDeDentoa^aiiajgrefli^ , cen foi^ ™
melerupture, geenRepreflaiicDi ©elijcftBeiDéCui
SclfcÖeuaptifeccnbjilDen. 3Ille reden , difcourCren eil
converfatien Dact obec BöcbaHcn/ fouDenaI{)ictnÌft.
Jjjnal^rcdidtcn. ,,

^en iïmbaftabeur ban Vfanckrijcfe'tórtinlani
DeecDe Den elfden jfebjiiarptoeDer De faecftebau Mal- ί""
ta, nefTcnéoberlebetingb ban Defen SBjief bat) Orooc-
Mceften. ......

ι ■ ·/■ ι ·

Mtffitun\ , . '

L'Advis quc l'on noiisacionné qùe Vos "^Γεί Ptiif- Sèjftf
fantes & tres IlIuftres Seigncuriesdifleioiéntde
«pus rendre jufticc prefuppoftnt que lioiis n'e-
ftimiqns pour rien les blens quinousontefléufurpei^ Rtnbati
dans vos £ftats, puifque nous nous contencions, de
laiiTer agir touslesPowncacsdelaGhreftientéfansqùè
perfonne parut de noftre part & que bieh ioli} de nous
reflentir du retardement que vous epportiez a cétte jii?
ile reftitutìon nous avions fait toute forte de,bonacT
cueil au y ice- Adm.
"Ruyter & he ccffion jamais dè bieti
traitter (
oms les navircs que les mauvais temps oblir
geoient a cherqher du fecoursdedansnosports : Gei
advis diiìc qui n'eil pas moins Γuφrenaήt qUe diiScik à
concevojr ,.in'qbIigcroit a réracttrè 6n advant toutcs
lesinftances jjue nous avonsfiitesparlepaiTequandje
ferois allcure qu 'ellesdeuirenteftreplusconfiderablei
que celles qui ce font aujóurd'huy parlesfüfditsPö-
tentats & quand quelqu'un pourroitmettrecndoutc
que d'Eminentifllme Cardinal tantgravè
d'HeJJi 6t
le Bailly de Sapvre noftre AmbaiTadeur pres fa Majeilé
Chreftienne ce fùiTent en quelque temps que ce foit
portez à pretendre ny negocier aucUnechofe concer-
nante lad, reftitutlon^ fans cftre<bien & deciement
pourveus de nósprocures& Commiifions; Cetteve-
rité Meffieurs qui ce peut facilement prouver & qui
doit avec raifon faire ceffer tòus ces petite pietextee >
me ftit efperer-que vos tres puiirantes& tres Illuftres
SeigneurieV ne tardetont pas d'avantage exyertu de
cette nouvelle inftance que e joints itóuttes lés pieCe-
dames a prendre une juile& prompte refolütioti', fur
laquelle nous puiiBons reglef jcs.noftrM& faire con*
noiftre a,coutte5 les puiflànces du Chriitianifme què le
refus qui leur Ìercjit feit nous tduchérpit plus vlvémeai
que noftre ptopre.perte, c'È)! a quoyjcmepei'fuadii
que nous n'àrriyerons, pas & qi^e vous, ne mepriréi
rez ppint du,^ntentcmcnc,qu(i, jf recoisea p^cÌvinÉ
«cclionneutmedire.';:' .'.j^j f. ^

-jilrjirr.

ί!·0 t3i.·' I ·,
bü ϊί; ?(ί·!7ϊ ··■ ·' -

;' Tji.il i!,.(s ■■

-i.L'.'l

li':^ r .

-ìiL'-jO:

, (Ιΐκςϊίϋ
Mi noi .'
jO. ·,;Π-
rv-J :iiüj

IHl'ilJ
-ηί

6cServiteur.,
Legrand Màtftrf
Signé

"(bojt.oks'it! Τ

Màlthecei4.. Νον. t6ó4iP

i yljrsl iU.ii ìii,-.! . ;
: ii.·

f ." ; Mijn Mieren y .

% 'h piiV'tòeghckoffl.óp;ti^ÌÌfÌt·· Vàft jii
l'I\ Mogende, .ende fter.fjljjillteHcérÌI]
.,,νΛ : . di9criéBrirehàeniónsju,ftìij4Ìéii^^
Ïrefuppojó^rendcdat Viry nie'fi eh'éftiKifeefdtì

eéwëèil jJ^w^lWy ons ροηξέηΐΜ^φπ «Pi^
Ql?r4ejj Pi^teataten foiflè; dàtfé^à


-ocr page 601-

SA Κ ΕΝ vah S Τ A E Τ

5β^

tó6f. Cflde nqyt en öp hielden van u Schepen » dewekke
. . —. ddor *t quaedt weder ghenootfaeckc wierden hulpe in
onfe Havenen te foecken, wel te tra<fterèa : Dat be-
richt feghick, is niet niin onverwacht, als qualijckte
ftegrijpen , foude my verplichten om voor te brengen
tflle d'inftintien die wy voor defen ghedaen hebben,
als ick verfeeckert was dat de fel ve confiderabelder
fouden .ïyn, als die jeghenwoordigh door .devoorfe
Pot?nta,feh gédaen<Vordön , ende alsyemaritihtwijf-
fel foii'dë kónnén ftdllén dat den Eminentiflime Cardi-
naeiLàiid-grave van Heffen, ende den Bailliouw van
Soüvre onfen Ambaffadeur by den Alder - Chrifte-
lijckften Koningh, haer t'eenigentyden hadden ghe-
dragen om yet» te pretenderen ofte negotieren, 't gee-
nedereftitucie belanghde fonder wel ende behoorlijck
: vari onfb Pouvoire ende Commiffien voorfièn te wé-
fea i'pê merheyc,' myaHeeren, dewelckcliohte-
lijck kaid'bevonden Werden, ende die niet reden alle
qte kléine pretextèn behoort wegh tè nemen, doet
flw hooien dat ü /téf Moghende ende feer llluftre
Heerlijèkhéden in krachte van defe nieuwe inilàiitien,
die icjc ^òegc by alle de voorgaande niet làrgerfullen
toe^éa om
een bjllycke ende prompterefolùtie te ne-
men,
nae de welcke wy de onfe fouden konnen re-
guièréh , ende aen; alle de machten vap dcChriften-
heyc té doen kennèil dat het refus 't welck àeni haer ge·
daen (oude zyn ons levendiger ioude faecken, als ons
eyghèh verlies 5 Waer_toò ick iriy pèrfdideredatwy
niet ea fulkn. geraeckcn, ende dat ghy liëden my niet
en füit pritnernen dt 'cpritentement, dife ick fcheppé
fren my mét cere te kònnen fi^gen ,

' Uwftergèhegen Vriendt
èiidéjDiehacr

ί ".........

·■ '0ëfaQroöt-niéefl:er\

Get'eêckent

COL ONER.

■ ·. ^-t :

■■ jiialFadéni'+Nóvèni-·!

'i^etitScpöfrt fiteitìtErt mbc IfòéhTorSm ban öjn
DöPiimafPöctitert liótfaaff^^ sön topjtjaijetijat^t/
joU'cE't àmftfFttì/: aeiialihBE
ten iiéitj?canfiöé peppen. .flföafrjijhtiertitefHjan
een natUm/ tìirtDÉ njet npoöigijtiietcücc^aten:
gijnöe ö?üinaci^ tQÜcötèrt toan Dm ©b?lós i ©ie noóDi
faccitclijcft oocft moet incommoDecèn öe^agebupcen;
©m te ontbecften öefcauöen/ eniiea:oit:en-D?aeye=
tpentianDefdüe.

Kubf β' ^^ ^«c ban Ru vigny tèiecDt on&ectuffcijen aefott=
mv naec ben naet Engelandt: 't JDelcii nirt toa^ai^tepicpo::
®"B5' cfcen Öe Befcndinge öie Öe ?ilinba(1àDeuc De Eftrades
»81101.
gj^ J^pagj^ j^og. notificeeröe Den naeftleden
jFebjuarp. ^

JfcotifJ-
tniittaan
ti'tfdra-
tfssaeii
iaei: 1^0.
JIWOS;
tBkciiiie
itn _
arranft
bcftn
l)(ng[)t
•er'

Le Comte Ambaffadeur Extraordinaire

de Fraiicé ayant fait entendre de temps en temps
a vos Seigneuries que les
iutenttoKS que Ie Roy
fon Maiftre a tousjours eües& continue d'avoirpour
touc cequiregarJeleurlntereftöEleuradvantage, ne
pouvoient eftre meillcures ny plus fincere» qu'elles
ip.i^lTR 5.'acquitte avec joye de l'ordre qu'il a de fa Maje-
M qéléur cohfiftóéj· de houVeau cettcvèritëenleiir
ì^onhtàt part, C0lïltìt^i» jl fiiit J.'jde là refolüfïon qu'elle
'-^^fed^piivoyér d^^ tres pèade iJdttipB line
eeletn

tigftë a un .aς:.cqmmoαement « a ujrp pacmcationae
Wfrf'diffeieW^ ie iUjeSa diéìà'tóewfe oU 11» !

P'^t ' rema?qubi·. l'iiii^ffa'tfce; 'dd bfc i;c AiBfelftab ;

mólk dès pèrroöilici qui Wcainpfttóilei· βί»·

qu'ün Prince cöthme Monfieur Ie Due de finiail

Onde de fa Majefté en doit eftre Ie chef & que Mon'

fieur de Càminges Ambaffadeur en Angleterre 8e Mon^

fieur Ceurtin Conf. du RoyenfonConfeild'£ftat&

Maiftre des requeftes ordinaire de fon hoffel font nom'
més'AmbaffadeursExtraordinairesavecluy, & co^.
jedlurer de là ce qu'elles doivent attendre nonfeule-
ment de 1'efclat de eet èovoy, mats auffi du foin & de
1'application ferieufe quefa Majeftéyapparte. Ledic
Ambàflàddui' Extraordinaire a auffi ordre d'afTenref

V. V, S. S, que des quefaMajeftéaeftéiavertiepar '

une de leurs léttrès de la prife d'un vaiffeau HoUmdtii '
^ là veiie àe Bologw par une Fregatte Angloifcqui
l'eut plutoft erileüe qu'il ne put éftre fecoutu ainfy
que |
I'on
ie mit en devpir de faire, elle a chareé fon Am-
baffadeur en Angleterre de faire des viues mftancesau
Rpy pour la relïiliution de cetteprife { Etquefurune
autrè lettre dans laquelle V. V.S. S.declarent
qu'elles
reclameront & vehdiqueront leurs navires pris & ven-
dus en Angleterre ou ils les rencontreront, fa Majefté
y fera la reflcMön qüe Merite la matiere, aqaoyledit
Ambaffadeur Extraordinaire adjoufte qu'il efpere que
DièubeniralestraveuxqueleRoy fon Maiftrefedon-
nè à la corifideration de vos Seigneuries
& qu'ellesau·
röntfubjeft d'eftre fatisfaites de leur bon fucces, Don-
liéa la fiayèlè zy jour de Fevrier x66^

' Signé
\ , ■ d'ESTRADES,

DÈn Graève d'EfraJes Extraordinarii Ambaflà-
dèur vih Vranckrijck, van tijdt tot tijdt aea
UH. hëbiiehdé te verftaen ghegeven, dat d'in-
lieiitién die den Konitìih fijn Meefter altoosghehadt
fièéft, feÜdit nbch'hèëtt voor al'cgeèhé haerintereft
cridè vdórdeefl belanght , niet beter ende oprechter
fouden konnen.wefen als de felVexijn, voldoctmec
i^rët^dfc aen d'citdresdie hy van fijn Majefteytheeft,
orh'-ftaëi· op nièjiwsdiéwaerheyttcconfimierendoor
de' communicatie die hy haer doet van deréfolutiedic
wfehêtiómèn heeft, van ineen feër korten tijdt eén
kbffelijcke Extrdordiffaris Ambaffadeur oaer £nge-i
Ikndt.tis fehden, om den Koningh van GrootBrittan-
nrèh '(met mieerder mogentheydt als fijne voor defeii
ëHèprefenteerde mediatie ghedaen heeft ) foecken te
brengen tot etnaccommodement, endetoteeneW·
cificatie van alle de differenten die'tfubjed vinden
Obrlogh zyn, in de welcÌ
{ez,yftacn omintewicke.
Jen, ende de relvevoorkotaen; EndeUH.konüei^
IjfeflSeuyetl d'iöiportantiü^van die'AmbalTade dcjor
'tvèrlfiëfén der Ìerfoprien , die de ftlvè beklèédeü
iillfep , dewyl eén PHhce, gelijck deiiHeerHértog
vmV&fieüilOoioa Vaftfijn Majefteyt deeérftedaer.V^
fai wiefch , epde ditaenHecr de Cflw^wlwAffiMfl^^
déür in Eugèlendt'à €ùde den Hèer
Courtii Ratdt vw
dèh' KAWhgij Sh .ffióen RaédtVanStatb, endίW^
fter Vàn de órdÖi^j(s ^lifqueftetì van CjnHüj'i, ,ώΚί
traórdinaris Aöibaflïdèüre ne«T0sliehig¥npWmiW
zyn, ende daér' üytöJnjèÜurej'öhwizyte^en^
(èn hebben, niet àileéii vah ae'i^eWöïeröieytWiffl»
Amtoffade, miè'ód^k van dé foigè,^de feriiufew
rfierckingen dié iSjft Majefteyt daertöé hréöè''^
Ondergefchreveri Eittraordihaii^Aiiibapèijn' «M
gelaft U H. te.verfepckeren, dat
föQ mfijnftWeifcyt
ver.wittight iV^hewcefl
door.een'Vah hiér
van 't veroveren vin éctì HtóiiSchlpin^tgheafW

v^n Bohignè door épn EngelsFregat, 'aie'téerW^

ha'dt, als mehhètköftfecSuréren, ghelijckmW
ia'twerck.ftisld^'ófe het fclve tcdoén,

ipehMfe ?t|wen , ghenoincn ^de ver^tt «»
lódÉ';-'^Sifde felve
m^jM
reflexieiy^^en "


-ocr page 602-

en ο ο R L ο G Η. V Vtjf-en^veemghfle BoecL 5 83

wèlckc den Koningh in confidcratic van uwe
Η fich aen-doet, ende dat defelve fullen genooc-
'—' i^^cictwefen van haer goed fucccsvernoeght te zijn.
Qjgeven in den Hö^i den
fiventHtrtintighfien Fe-
bruarii fêfihn houdert vyfenfefligh.

Geteeckentj

D'E S TR A Ώ ES,

, -,..........„-JÏie bifïte öeiccr de Lionne totiltc=

ia^millillTWWflfttSi^^^^^iJtSljBae Ote De gefondeert-

M' heyt ban öacc üo. ΐΒοα. bcufoecfe omtrent Bet inen;=
WH' (tctoctD£,fecours, ft öiec mateofanttuoojtal^ of De
w ΙοπίπΑΪδτοοίίκύεηεη öaöDf ora te bectoac&ten Dat
£r liact 00.11303. ïjoec Bp p?obifïc fouDeti becfleno^en /
J<« nict het Böcf ne fijn J®aje(ì£pt baec ban fijne intentie
iifffeccïtccöe/ enDeDoo?DttaffnijDen banDemetfin-
Us· eeiandt aengebongen onDeiiianDelinae cnOe &et Decce^
li', ttcm ban ecne foo aenfjenljjcfte Ambaflide tot bebo^
Drtillgijban een accommodement, betnpflfttfiaöDc/
cnDcbatljp'tfucci^ ban Dien t>cöi>o?Den af te tDacii=
ttn/fonDecfijn jnaajefiept te becflen/ ombooieene
uirmatiicebccltlacinge omtrent fecourlTen Die bjucïjs
tclooötcmaecfien enöe ficï) in fijne faecRenfonDec ee-
nigi)hittcficlÖchÖaecJ^o..ïtöofl. nut/ notaOlep-jEJU'
iitictcöom; 'tgeene öp öem Daetopgecepliceetti^
lipt De Mate teict ban ?lllfiande/ De öcïjooilijcftïjcpDt
niDcnuttiflöeptban eenfojnieletoefegginge/ cnDeDe
pifjiatic ban 't boojfs fecout:^ / en Dattec met^ &cacl>=
tigcttoaé oniöe Vrede upttetoeccften/ enDenptges
hirtchtffinbe/ teconfecbecen/ Ijeeft niet anbet^ te
tntgt gcbjacl)t/ al^ Dat gebacgte lleec om De luracj^t
ban 't ^cgument getcocften upt De e videntheyt van de
Aliiancie te ontgacn / gefcpöt öeeft/ al^ men Daec mes
Deontijbigij toiect geucgeect/ Dat men Dan met ex-
ceptie fouDe Bonnen antlnoojDen / 't toeïcft men an;
ücrMict teitlbe Doen/ enDe Dat in allen gTjeballe Den
Moglj nocD niet toa^ geDecIaceett/ noct) banDe
3Pi)e baiiljaec fêo. Mog. eenige actie ban ©o?Iogb te=
flcnSDcEngelfche in Europa tua^gepleegljt/ De=
fciifibc/ en Dat men Die^ qualbclt ïtonnenDe feggen of
Ijact 1^0. IBog. De goflilitepten booigeballen / al^ ee=
nm formelen (©ojiogi) toiïDen becbolgen ( Dat ooclt
bot^liclitigïi ItonDegcacötluetDcn in tbJijffel gelaten
ttteöniDoo? Defelbe ) qualijcit mtefcoicUen toag/
tiat mm in cene bectopöecinge / Die in 't ftojte Dooreen
accommodenienc fionDe toerDen ge-epnDigijt / ben
iioninglj tnilöe oBHgcccn omfïcli tegl)en^ Engdandt
Dpnibacriijch te bccftiaren / om Daec na onijetbjoipen
tfjijn/ batEngeiandc met l)ee¥,i||o. JIKog. gccecon^
ttott 5ijnD«/
Γιφ fouöe mogen boegen metDeg&ecne
ticfiitiitjch tegen Uiacen. ^[jn antbioo^i-^arc opi^
fittotft / Dat men ban ,lpcDecjöï«n o?D?c geaöebcn
Wtnbfom· ben anDewn laRc «joeeJijcfee a(rbrcuck
toibeS^apenenteDoen/ en^etopbpanttfijcl^ac;
timtuflTcljen Blooten cn ©lootw/ ^ijepjm «n^cijci
PniQEbolaljt/inDc aHeftanDenban ViedeepDe Com-
ttetcietebjoocïtcn / en Dit aïte^ De Jl^eceït fiefecKttCT
öm fp jüajfdcpt gcDetiuntkept jgnDe / ,4tóix niet
tottmöcc fonbe bonnen booiftoraén / al^Dat ij^ jm^
mmm/ öattec geen /, iìfeeìtmiut0mc=

tan fpjeetto /^rupture hja^ /< omMïcn
Bfboat inictt inaec niet .gedcBunae?rc.«pDfti^
«söoojpuljl^cfimafrïten ban Dc flraebfn.e?Ì!?{fttot
0« PlfSth ban allccljanDeactien ban Φο?ϊωί/ '^f^ïiit
inoft battile lcrachUghftedqnundatie!a|iag/iÌJié',mfh
hoiibcbocn/öatmenaïtötit.iifft '' ' " "
K""i'3'öieipnDigen fionDe,;. wa» ί
"at ()rt epnbigcn bante(»<I^celofli
o^ljrtibinbe aen

we^t Hieittiii: mén L
H'^tefamen·/ iijÈiWeDénbaftVBa»,

h^ttfpniglj b?ucj^ hén De pro\>ifioneIc fecourffen
^ ' I ttt fan Jöaje^pt Dooi öet pKlï«cen

banöefelbcfeetbenaeDeelt RontoerDep/ tefamenfoo i6(Ìfj
beeIbej)oo?Dcti gljelDen bat Ijaec fêo iföog. De upti
■. ψ
ftomfìeban De bezendinge ban De bóoifs '

naci^'ïilmbafraDe af b)ac|jtenA fonbéc op Dcfecbur-
fen
te inflecen 5 Dat nn. ijct gcmepne feggen iaa^ ban
allen bic pact aen DcDdibetatien obec Dcfc faccRoi of
communicatie ban De fclbc tjoDDen /' en. nU oocR epn?
Dclijcft bpijpj^ccc
de Lionne ) Dic Bicc omtccntbooj
Dcfcnöem / al^ nocï) ttoijfijiHenDe aen De finale ïtefo^
Intie ban Denöoningft/ gcfpióor&en.öaöDjf/ (n,foo
pofltibc tetmcn
gefepD bjicct.: bat Ijp ooiöiriöe foijDec
nieutoetoEballcn/ DiebfcanDwingc honöen msecRen
bet pointban
Deprovifiondefecourfen bauBlfpncpf
gecne appacentie te jijij. 't toaec meD^ men Defé
Difficuitf pt omtrent
öet inioiHigeh ban 't provifidneel
fccours
bjilDe betfacöten /toi^Dat men &emmct Soo^
ge bJooiDen,becfccciirét>£; / Dat Déé KonitigJ^ intcntii
om De ©jeöe te ti£bo|Detcn / cnDe foo: Die Dijó? De <én'
gelfci^ bectoojpen toiecDt flcïj inct baec
te becïiiai^cn/ opcecijt enDe bolftomcn bjà^ j inaec "
mrn cecommanDeect bemtfgelgicfi Datmén Dietjooi
Öet flicljten ban
mifvcnrouweja niet en toilitó aUt» '
tecen.

3ί1^ηοίί) enDe toeDecom inMartioftceeofr bfJ^ffC'
banBeuningen o?Dje/ om mctajie cmp^ejKmentte
inftecen
op een uofitibe bcrïilaringe totpMatie tjan
'tjongfi-gemaemte iEcactact enDe fappioplfi? ijan'f
fecoutsbp 'tvyfde^ïctijcliclban 'tfelbebeiooit/ al^
honnenbenict langer geùilapecct toP?Drn fonÖic een
manife|i£ contcabentie ban h bóo^fj enDe

tegljeiijicfe om te Ijebben ferie exacte ènti? conflDéoté:
commnniratieban alle'tg^cene ban Vbêiten
ningb aen beij
^obcn ban Engeland, Swédep rnbé Dc-
nemarcken albfcept^ üja^ / fu&e bcrDcc foUi?pmagèn
teio^Den genegotieect in De faeciten ban ftai^r j|o. jpog»
met totjoer bcbeelen om te Doleren obet; Ijet ijenfeà ίίάη
(iommiflieninEngeiandc, bni terobenop |)e^fles
fetenen DerS^ereeniggDej^cDerl^Den/ Dooì'eirtti^e
gngefetenen ban
Duynkerckén, niDe oiri
gené Dé jjlejiierii ban Dite);cé|Ì«n0e.nòoDiflemÌM£Ot
boo?ftomiiïgê ban biergélijcft / bijo^ bet WbofiietiDe
te bcrfoeclteri / gélijcft in Dit la?i;fieinet beitl&aci&fifpt
babbe ; ^Ifoo toa^ b^t eecflc niet al^ berlobrin àìrbi^pt/:
men niocfi ecrfl pen of
bet cafHs eyteerbe/ enbet^n
gbclopben ; Dat De^ ïionin^^ befenbinge öHttec tua^ /
ai^-bctiecpui-^., V,, .

30qt bebigljf Rlacbtcn Üliïi'ta^bw'yranclcrijclt
üoierbt gbebaen Den
achth'iendsn jEiafri / ijtn Dat
men biiioe aen enDe ίρ ΛίφΙί boubót /; ifnjgbé
^cbcpcn Die De Jioningji baboe laiinbojiWcn/ geeft
bet bolgenbe; ' ,

IE Comte ^Ey?ra^«ÀmbrExtràc»d/déFràrice > ï^nifge
ayant cy devant fait de vives inftances reiteres de ftlacfttert
temps a Vos Seigneuries àcequ'illeurpleuftde
perniettre^la. forte libre de leurs porti aux vaiflèaux öt^ am"
achètèz pöur lés Compagnies des Indes de France fans Ijatr^o,
qu'il l'ayt
pu pbtenir & lu^ ayaw dié refufé encpre en ®
dewiier Jieu celle
des dèux 'N^vim
^(«■«.aff^üénans ala.Cp^p^;. ies ltt/iu^l4nzà\es j

is. S.' ^aj^e'^yaiit

juy,a-envoyé;par Je Frànge öfircïjiie

or.drciipreeijdejcw'%iouy,eller, cqmmje ilf^u;ks

dtìs.i^fjf '


-ocr page 603-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

lòdi. vtrtùi'auCHU uretre getterai cu partìeuUer Je^uiquecé
^ / '/oit:, no» pas me/me fius pretext e de la cimfervatìon&
4φηύ de tEflat.
Ce quc ledit Ambafladeur * creu
devoir notificr a V. V. S. S. outre la connoiflknce
qu'dlei en ontafio qu'elicsadvifent a prevenir par leur
pràdcncelesmauvais cffeös, que pourroit produire
cette contraventlon audit traitté, tant a l'efgarddes
vaiflcaux dcs Compagnies des
Indès de Frante, que
d'autres appartenans aux fujéàs de fa Majefté au de
partdefqucls, quoy quc vuides i'on aporte journelle-
itìent des difficultez, & des langueurs, qui ne leur font
pit moios de prejudice qu'un refus abfolu.

Ledit Ambaflideür extraordinaire eli auffi chargé
de porter a Vos Seigneuries les plaintes de
Thmas le
ψ ebure de Oieppe
lequel s'en retournant du port de Bar-
rovick
d^Angleterre au Havre avec fa gribanne char-
gÉedefaumod, barene, ecautresmarchandifespour
le Compre de Michel Mei marchand deladite Ville de
Dieppe rencontra dans fon trajet a laBaye ditHoux,
deux vaifleaux Hollandois armez en gu«rre, qui Ce
dlfoient àcRotterdam, l'un defquels envoya fa cha-
lóupeavcc/i/yfhonome armes a fon bord lefquels non
obftant Λ declaration d'eftre Frangois 6ε le congé qu'il
avoit de l'Adm. de
Oieppe le contraignirent de fortir de
fa gribanne a force de coups luy prefenterentdesha-
ehes d'armes & piftolets avec menacesentrerent dans
fonJvaiiTeau luyprirent Rifdalles qu'il avoit

dans fons coffrc & foixante Chelins , avec quantité
d'Ufteneilies de marine de fes hardes, & de celles des
gommes de fon equipage, puis le menerent abord de
1'UD defdits Navires Ic Capitaine duquel luy promit de
lily faire rendre fon argent ufteneilies, & vidiuailles
par fes gens & lerenvoyer abord de fadite gribanne ;
ihaisaU lieu de cela,lefdits
HoUandois Ie mal traitterent
encore, &lu3fpilIcrentdeplusj«airePeiri««i de bas
d'eftame appartenans audit iWf/ apres quoy lefdits vaif-
ieaux Hollandoif fe retirerent, & luy
Ie Faiure conti-
nua fa routejufques au
Havre ou il arriva lefixiefine de
ceMois, &fit interroger fon equipage Ie 7. fuivant
1'ade cy joint. Sur lefquelles plaintes & celles que Ie
Roy fon Maiftre fait des mauvais traiteraents qu'on
receu cnMerpar desfujets decetEftat deux navires
Frangois l'un du
Havre & 1'autre de Dttynkerke tnenez
en
Zeeland* 1 apres avoir mis a la fortuuéles equipages
avec des »■»«»ƒ« pour leur piller leur bien, le-

dit Ambaflideür extraordinaire ne doute poitit que
Vos Seignenriesne faflent auifi toft reparer non feule-
ment les torts &
violesces ainfi foufièrts par les Maiftres
ét equipages defdits vaifleaux, mais auflì felon
la riguer des loix les coulpables de telles Pirateries
exercées avec connoiflance contre desFrangois alliez
de eet Efiat.

_ Doané alaHrti)-? JeiS.Marsiiiif.

Signéj

O'ESTRADES.

tÉn ö/ave d'EfÏradts, Extraordinaris AmbaiTa-
Γ detirvan
Vranckrtjck > hier vóoren aen u H. van
tydiot tyd ernftige inftantien gedaen hebbende
opdat hethaermochte gelieven den vrjren uytganck
van haer Havenen toe te laten aen de Schepen, ghe-
kocht voor de FranfcheOoil-Indifche Compagnie,
fonder dat hy het felve beeft koqnen obtinerenende
*tfelve hem noch onlanghs geweygeit zijnde voor de
twee Schepen
St. Jan, ende JMana, toebehoorende
aen deOpft-Indifche Compagnye, 'tgeen hyfeér ern-
fteljjck veffocht heeft door fijn Memorie van den i^-
i^rt defcr:lopendé Maent, ende door exprefle ordre
varifiin;lyiijeftèyt, is althiHs'verplicht uH. bekent te
inafccketì dat fijn Majeilcyt van ΐ felve refus geinfor-
inëiifr.?ii,ndB hem doof de laetfte Poft
feéi- biéteïfó^Wre op Drdretóégefoaden' h«ft o»aea
lia^iftè'vyröieuwen, gdijck hy door de voórfz ióftkn-
itietì'^ óVisr Ìiiit laten uyt'Vaith van allé dfcSchcjién de
Flanfthé 'Öóft-Indifche Góüjpagnye toebehòòrbnde
isetdé Warén ende KVopiöanfchappendIcify totha-
]fea
ruilen in heb^a ƒ énde zy fêlft dê Pëlrfoe-
lìen die haer aen defelvb verbonden fullen htbben
volgens het Traöaet van
'thetfeiiien hondert tviti ,l
fiRigh.
Dat den onderghefchreven Extraordinarii
Anibaflàdeur vermagh u H. te verklaren dat dediffi!
culteyren ende refufen > die zy geduyrigh fuile^
brengen, niet anders opgenomen fullen Werden alï
vooreen openbare contraventie van't
tiyfentwmtirh
iie jirtijckel Vinh voorizTn&iet t
alwaerin feer ex-
prefle termeh gefeyt wert dat de Schepen ende de Wa'
ren ende de Koopmanfchappen waer mede zy fuUjn

geladen zijn, niet fullenkonnengeiaifeertnoch aen-
gehouden werden in krachte van eenige generale of
particuliere ordre van wie 't oock foude mogen ivefen
ielfs niet onder pretext van de confervatie, ende del
fenfie van den Staet. 'tGunt den meergemtlten Am'
baiTadeur noodigh geoordeelt u H. te notificeren '
niet tegenftaende de kennifle die zy daer van hebben'
oj^at zy daer op fouden moghen adviferen om door
haer voorfienigheyt voor te komen dequadeeftften
die de contraventie van't voorfz Tradlaet fouden kon-
nen voort brengen, foo tenacnfien van de Schepen
dcFranfche Ooft. Indifche Compagnye toebehooren··
de, als van anderen , toebehoorende d'Onderdanen
van fijn Majefteyt, aen wekkers uytloopen, hoewel
ledigh, men dagelijcx veeldifBculteyten endeuytftel·
len toebrenght, dewelcke aen haer geen minder fcha.
den en veroorfaecken als een abfoluyt refus.

Den meergemelten Extraordinaris Ambaflideür ii
oock gelaft u H. voor te dragen de klachten van lii-
mas de Fehure van Dhppe, dewelcke weder kerende
uytde Haven van
Barrovüi, van Engelant taHtwi
met fijn Bayxf geladen met Salm, Haringh ende ande-
re Coópmanichappen , voor de reeckeningb vsn
Mi'
chiel Mei,
Koopman in de voornoemde Stadt van
Dieppe, ontmoetende in de Baye van Houx, twee
Hollandrfche Oorlogh-fchepen, die haer van Rotter-
dam feyden te wefen, een van de felve fondt fijn Boodt
met
/effigh gewapende mannen aen fijn Boorde do
welcke niet tegenftaende de verklaringe diehydeedt
vmtcaFranfch man tezijn, endedepermiffiedieby
hadt van d'Admiraliteyt van
Dieppe hem noot&editen
door veel flagen uyt fijn
Buyae te gaen, hem met Sa-
belst'ende Piftoolen dreygende, opdiewyfequamen
zyin fijn Schip, namen hem j^euentm'etiikRiix·
daelders af die hy in fijn Koffer had, eny^yÌ/fSchelÌM
nevens veel Gereedtfchap, 't welckvandeZeevieh
dependeert, ende hem en fijn Reeders [oebehooren·
de : nae 't felve brachten zy hem aen 't Boordt van een
van de voorfz Capiteynen, dewelcke hem beloof^
fijn geldt, Gereedtfchappen ende Viöuaillesdoof fijn
volck te fullen doen wedergeven, ende hem weder
aen't Boordt van fijn Ber»? fenden ; Maer in plaetfe
van dat continueerden de ielve Hollanders hem als
noch^ualijck te traöeren, ende ontnamen hemwy-
ders
vier Packen wolle Couflèn den voornoemdca
Mei tbc behoorende , nae 't felve retireren haer de
voorfchreve Hollandtfche
Schepen, endehyteburc
continueerde fijn wegh tot in Havre, alweer hy den
/efdejt deférarriveerde, ende dcedtden/wwf/wdaet
aen volgende fijn cquipagie
Volgens't hier by-geyo^·

deafteonderfoecken. Op welcke klachten, ende die
den Koningh fijn Mecfter doet van'tquaedtonthaei
•t welck
tvee Franfchè Schepen 't een van Havre, ende

't ander van Duynkerckeü'door d'Onderdanen van

defén Staet in Zee hebben ontfangen beydegheiwacirt

in Zeelandt, nac dat zy;haer inhebbendeGotóeren

in de windt hadden ghefet met ongehoorde wreedthe-

den om haer Goedeftn te pionderen ; Den fflter-ebe-
dachten Ambafladéur en twijiïèlt geenfmts ot υ n^
fullen aenftonts doen rétóirércn
, nietalleendeicna
den'ende violentien byde Reeders van de voorfzScw

pen geleden, maer dock volgens de ftrengheyt vw oe

Wètfen dóen ftraflfcn-aegeene diefchüldigbxijn»®
»tplègeiiviin foodanigeRoverycn metkemiffetegew
(fe'MiifcKéi Geallieerden van defen Staet.
öttfdch W den Hi^i dèli aciitieiulea^Mt^ J'J"^
Qit^eekcntf-f?^^:,.
:i9uuic:)lT91-
■'/■■ΜΛ-jvt na (mU Stiì'.Vt ÜSl^i^w/l. · ' ,

liti 4


-ocr page 604-

en ο ο R L ο G Η. V Vijf-tn-^imìghflc BotcL· % S 5

rnm toa^ Otti 't intfcefi ban De Ooft-Indifche
(T^paanie cnDe anbcc|mtó /
fett ontoiliiBl) om te
mtiffiiK"" tii»! Ufcfocljtcnuptboectomi^cöepfn:
fiiDc Dflccoiu toictùt ùni Bnibaffaöettc BcauttoDOjt in
tófltoicE tremen / Ijn nomibebftclufoir: enöeDaec=
οι,ι jnfilìcErDe öp ben vijf en twmnghften toeöecom
met D2rtiaina<^/ Stoningf) fontte gau&en

Upo, een iafradie van 't Tiadtaet Dan Den lace feftien

honderttwceenfeftigh.

Mart .ïlOog. öebbfn baec op Den dertighftcn Be=
rrrolWftt'/ fnöe bcritlaect be cebenen bp ben i^eec
wB!t ?{mDafiaticuc gcallegeect/ enbc namentlgcfiöetvijf
kP· entwintighfteacttjcUelinbefen/ enbe tee intentie ban
Dmöooflilifliin^löm Itoningöaeenfïnt^ te toefen aps
ülimüel/
al^feeecfeenbe alleenlgch ban ^cbepen bic
ijut De iialienen ban Vranckrij cit ,of immec^ban bups
ten uuttcc ^ee
in befe J^eteenigbe ^ebeclanben inqua=
men; & viceverfà, enbegeenflnt^ban^c&epenDie
oiiDrt 't gebicbt ban b' een of b' anbec <i5eallicetben ge=
bouüjtofingcliocbt toiccbcn/ 'ttoeich uocijtan^al^
ecu oftiffïtf cetipjoctine.bjpeConimfcieinefc

Iianbcc^ gctiiebt boo^gacn^ bp 'tboojfjiitcactaetbei

DoilQtn/ ÖoIgDcn^ bet drieën veertighftcn ban bien
telipeetlbc (^eailieeebfn bjpflonbt/ Doeg niet anbec^
Dan onDcc be
aiÈ>etten enbe conbitien / Daec op een
t):prii tiiltoop enbe uptboec ban anec{)anbe3@acen en
{ioopiiioiifclUÌippcn in 't
negentiende actijcM ban
't i)oojf3 €caaaet toa^ gefiipuleect/ enbe becbaïben
ooctocuonbcn enbe betfiacn/ Dat op 't fonbament ban
tie boojfs artjjffteïfn enbe meer anbecen in'tbòo?f5
fcactiiet ten bcfen applieabel bebonben teecbenbe/
niDc nainentltjcli niebe ban 't elfde actijcftel ban Dien/
arn Dcgemelten ï^eec ^ïnibaftabeuc
d'Eftrades boo?
eciigeraifonneeebe anttooojbe Itiaetitjch fonbe toetben
anisclucfen / Dat befcn ^taet foo nae cecfiten aI0 nae
iic p^actijcque ban alle j^atien eompeteecbe facultept
cnöc macl)t om niet toe te iaten bat be boojfs ^cbepen
sii yiec te 3lanbe geboutot/ ofte onbecbefubletten
ban befe ©eccenigïjbe ji^cDetlanDen originelgcR be=
bonbm onbec beneficie ban alienatie geDaen een be
fiibjcctni üan fijne tóajefiept tegen^ be genecale 30eti
ten rilDc
verminderinge van de middelen, enbe inffeu»
inenten noobtgl) tot befenfie ban ben ^taetuptbéfe
lanben toeci) geboect toiecben ; met bpboeginge bat
al!)oeiijcUjacei|o. ll^og. bienbolgenbe niet alleen goet
ctrtit/ mate oocft pregnante rebcnen ijabben/ om
aliebeboojfs ^cïjepenbetuptloopennpt befeltanben
te beictteii / befelbe ccljtec omme een talïcltjcftc pjenbe
tfflcben ijan Ijace genrgentficpt/ om fijne ülSajcfifpt^
Bficetteinallc^ foo bed bocnlijcft te gemoet te homen/
pöatljare J^o. Jitóog. geecneeenighongeraaclunbc
tattefi / boo? befen ^tart fcif| enbe boo? be goebe
Siigffettutn ban bien / tortben lijben enbebecb^agen /
om incccfeljjclie ongelegerttljeben boo? fijne USajcs
ΠΦί^ atpjibiligeetbe ©nberbanen te Ijelpcn becboes
w / fooDanigen ojb^e (leJIen enbe bie boo^llcninge
«m foubtn / bat alle foobanige ^cljepen alp bebon^
Drnfoubm toetben booj bate ban't generale betbobt
öan alle ©aert enbe nptboecüpt DefeaianbenaenDe
eooïij fi)ne iDajefiept^ gojjibiligeecbe^nbethanen
ttibe tebelijclt becftpej&t enbe gctranfpo|teect
κ BJCfm tot gejijfban fijne JHöajeftépt en ban be,feibe
lync gepjitjuijjEÉtbe (©nbecbanen bp
forme vandif^
'tfelbe berbobt/j.bjpinbeonbecljinbect

[jpt Otfc Landen fouden mogen vertrecken of uptge?
fff toojbcn/ mitiS bat fulci gefeijiebe boó?^can^
Sootgbolcfe / en baUafi-fcBee^)^ öe Tbetonjle
twee ca=
Ptt^e ^cijfpen 'teene genaemt
S^r. Jan Babtifta ofte
7, "beerde Provindeó, enbe lanbece gefteeien
f'"'Ilaria, öaec ban alleen Uiifficfonbeet in cojifibe»
t^ Dat ben uptboec ban fclöe ^cfjrpra baecbw

«onbjütbfti/ enbe m
bot

enitanany in

ïfonbAmeccficli^
: bftftóàitoiofie

1/ nietgi^èi:m1tfénlt

fiftiejm^

(iept na Jijne ingebooceη affectie tot befhi ^tait /enbe j

boigen^ befolemnele ?l!lliantie met be felbe opgecftbt / __li

niet anbec^ af^fonbctlingf) aengenaem foube {tonnen
opnemen/ bat btn^e il|o. Jügog.inbettoacjDtingeban
be feconefen/ bie fijn .léïèaiefïeptaen befen ^taet bols
gen^ Defelbe^fillianeie fïonbt te futnrcen/ egeene mib»
beien tet J0ecclbt bectoaerloofen / of«pt beMnbt ge·
ben / bie tot bigoceufe tigenfianbt ban ben <0pMogb /
baec foo oncecjhtbercbelijclt aengebaen too|benbe/
eenigbfint^ fionoen bienens ©at bactenbobenjgov
,)!@ag.totabonbantee betnonficatir ban beboojfsJate
opceebte genegentbept noeb niebe be geceqniceecbe ο;»
bjc^ fiellen fouben/ ten epnbe eenige maften enbeanbe^
ce behoeften gebefìineect tot etiuipagie ban
twee ban
fijne Jl^ajefiept^ jpcegatten / leggenbetot
Duynkerc-
ken,
enbe na Madagafcar gebefiineect/ mebefonbeü
becbec bec&inberinge bp bifpenfatie al^ boben / nptgcs
boect moebten toetben/, met becfoeeb bat |)pi|eet;é
^mbafTabenc boojnoemt / be boben gee^p^efTeecbe
pjeuben ban baec Jgog. tomplalfanee ontrent
fijne JÉajeflept Doo; een fabocabel rappojt nabac^
meciten geliefbtn te boen gelben j «(Snbe t^ tot bien finC
ooelt befe bare Ige. jlllog. ïiefolutie een ben Ü^eece ban
Beuningen %ttao^binaci$S JIPinifÏec ban befen^taet;
aen 't ©of ban boogbfigcbacbte 3t)ne J©a|efiept toc-
gefonben. .,3©ijbec^ aen't Collegie ter ?tbmic^litept
tot
Amfterdam gefcfjjtbcn/ bat baec<S.eenbetopi
gemelbe g«i)cpen
St. Jan, nu be Vereenighde Neder-
landen,
enbe Aletta Maria, toilben aennemen in plaetfe
ban een ban De
acht ^ebrpen / ftjnbe een contingent in
be
vier ei) twintigh ^cbcpen ban ©ojloge ban nieu^
am te boutoen / geiïjch oocïi gefcb^cben i^ aen 't €oU
legie ter ^bmicalitept in
Vrieilandt, bat baec C.bcc
anbece ber boo;f5 ^cbrpen toitben aennemen in plaet*
feban bet
vierde ^cbip / bp finn aen teboutofn / tot
fupplc);ie ban bun comingent in ben atnboun) bet
bDO?ft vier en twintigh (©ojlogb-fcbgprn, ,

'^^nberenbaegb^ toietbt ftem ggcgcben een ant·
tooo^bt op be bier boo^iieflelbe gconben / bier te iangy/
enbe fullenbe fijn een
redia.

IBaer fonbec fulcft^ aftetoarfiten/ babbcöf Jto»
Htngbalreebeboencefaibecentoatboigbtt.,

ÉxtraB des Regiftrcs Au Confeil $ Ejlau

SUr les plaintcs qui ont efté faites au Ro^y eftent en ήβΓοΙιΐ'
fon Confeil, par les Diredteurs de la Compagnie tfetiaii

des IxifesOrieMtàiesj (jueayantdes y aplugde βχ ®?βηΛ-
mois fait faire, achat öf payement par leurs correfpon- f®'**,,
dens en la viÜe d' :/imfierdatftde4mx Navires baftis& *
equipes en ladice ville, l'un appelléleS?.
JeauBaitifle,
cy devant nommé les fept Provinces, & i^aUttcEUffa
Marie ; tous deux port de fin cmstoHneaux ou-environa
chargés
àe^ourtesi horàages, plaitchesdefepMt Scds
toutes fprtés de clouterie & autres ehofes propres pour
la forniture & equipemenc des Vaiifeeux yiienfemble
une petite Pfute d' environ
cent (in^umtte tonneaux
chargée auSy de bpis de mefme qualité, & de
quàratiti
βχ
bobines de chawvret » IC tout par ordte.& pour Ie
comte de ladite Comp^nie ; laquelle defirant faire
conduine & a mener en France lefdits VaiflTeauxjauroic
en fuite fait patir
düH«vre JeGmeles nommezOé'
fparquer» &Fauec, CapitaidesFrancois< pouracec
efifèt aller en HolUndéavpc^erf/r#
viet Λ* hommee
d' equipagie, tout naturelles Frangois, ainfi qué lef»
dits Gapitainesi lefquels.a ieurs arrivéeauroient pri»
poflèflion defdits VaiHejux fans difficulté ou oppofi»·
tion quelconque : Maiss' elianten fuite nliscndfivoir
de
padr düdic Ueu d'.Àmfterdam, fui vane les ordres


-ocr page 605-

58d S A Κ E Ν: vàn S Τ A E Τ

ΐ66< φίί'οα ér dcfeiM prenteJite . auquelon nèTgaUroit

_ donner d'interpretation favorible, fe trouvanc pre-

ièntcmcntdans ledits por: d'Amfierdavt, pluficutsau-
tres Vaifleaux de plus grand port & d' une conftru-
ftions &
gaharks plus propree a la guerre, appartcnants
aux iujets defdits Eftat, fur lefquels n'aefté fait aucune
faifie ; uutre lefquels raifons qui font plus que fuffifan-
tes pdur corivier lefdits Sieurs EftatsafalreceiTerune
fi
ίφββ vexation. Sr. Comte d' Efirades Ambafla-
deur de fa Majefté auroit cincq diverfes audien ces pri-
fes defdits Sieurs Eftats fait des inftances tres fortes &
don'né des memoirestrespreflantspourobtinird'eux
la deliviancedefdits Vailïeaux, tnefmejuftifielapro-
prietë d'iceus pourSc en faveur de la dite Compagnie
Ie toüc fansaucunefFed; cequinepouvanteftrepris

3uepoür«»(f manifefle contraveittionaux articles du fup-
'it Traité Jeremuveilement d'aUiance, peur tm fur ét
mbfiln deny de juÌìice,
& pour une violence toute ex-
traordinaire a la quelle il eft egalementjufte&necef-
faire de s'oppofer par des voyes femblabes: fadite
Majefté eftant en fon confeil,
λ ordonne a tousles
Officiers, des fieges Generaux & particuliers des Ad-
mirautes de ce Rojaume, incontenent Ie prefent arreft
receu, dc faire faifir &arreftes tous & un chacun des
Vàiflèaux appartenants aux fubjcös defdits Sieurs
Eftats, qui fe trouveront es ports & Rades de lebrs ju-
riididlions-en forte qu'il n'en puiflTe fortiraücian > pour
quelque caüfe ou pretextcque cepuifleeftrefans per-
miiïion exprefiie de fa Majefté & ce àpeined'en ré-
pondre par lefdlcs Officiers en leurs propres & privé
nóm ,'minde & ordonne fadite Majefté au
Sr. Due de
Vendofme,
Pair, Grànd Maiftre, Chef òcSurinten-
dent general de la Navieation & Commerce de Fran-
ce de-tenif la maina l*execution du prefent arreft
& aux Gouverneurs &'■ Commandanti des places
IWaritimesde donner main forte aufdits OIBciersde
l'AdmirauIté, fi befoin eft &ou ilsen ferontrcquis.
Fait 'iu Confeil d' Eftat du Roy, fa Majefté y eftant,
tenua Paris Ie
30. jour de Mars milβχ cent fiixante
cincq
; pgrtc. De Lioone.

Louys par la Grece de Dieu Roy Je Trance ér de Na-
varre, Cemte de Ïrovemes. Forcalquier φ· Terres adja-
ceaies aux Officiers generaux φ· particuliers des fieges des
Admiraultes de noflre Rbyaume,
Salut: Suyvantl'ar-
reft dont 1' extraift eft cy attaché fous Ie contrefeel de
noftre Cancellerie ce joiii" d'huy denné en noftre
Confeil d'Eftat nous y eftant. Nous vousmandons
& ordonnons par ce prefentesfignéesde noftre main
de faire faifir & arrefter in continent apres que vous
aurez receu ledit arreft & cefdites prefentes tous & un
chacun les vaifleaux apportenants aux fubjefts des
Sieiirs Eftats Generaux desProvinCes Unies, quife
troveront esportsdc Radésde Vosjurifdidlions en for-
te qu'il n'en puillè fortiraucun pour quelquecnufeou
pretexte que ce puiflè eftre fans noftre perrhiftion ex-
preflè
t fur les peines y portées ordonnons à noftre
rrefchcrs & trefamé Onde
Ì&Due de Vendofme Pair,
grand Maiftre Chef&Surintendcntgeneral'delaNa-
vigation & Commerce de Prancedctenff la tnaina
Pexecution dudit Arreft & des prefentes; & aux
Gouverneurs & Commandeurs des places maritinjei
de vous donner main !forte fi befoin eft, &ou ils en
•ferontrequisCommàndonsaU premier noftre Huiflïer
eu Sergant fur ce rcquis i de faire pour l'execution
dudit' arreft tous commandements , fommations,
faifies, & autres ades δε exploiös requis &neceC
faires fans autre permiffion j non obftantfjclameur
deHarir, charte Normande. prife a pertte . àcantres
chofes::a Ce contraires. Et feraadjouftée foycomme
aux Originaux, aux Copiés dudit Arreft & de Cés pre-
fentesicollationnées par l'un'ide nos amez'^^*
'Confciller 6c Secretairts; Car tel eft iioftrt; plaifir.
Donni » Paris Ie
trèniime jour de Mars 1' ah dè grace
iMtl fix xent foixantt dneq Sc^de noftróregneJe vingt
JeiixieJhe,iiigaéLou^s;Sèp\\is
baspa'riè'^öy Cömte
de Próvence.
Sigas Di Lioànt.^ Etfcdlédu gratidfe
eudecifé^aunes, . -•v'jS'.iiw. ',λ wtuAxw! . λ
L-q Duo di Vendofmt, 'Pair-i i?rand Maiftf&i Chef

& Surintendênr general dela Navigatiön & Oommcr-

ce de France, Veu par noüs Γ arreft du Confeil d' Eftaf ie
du Roy & conimiflionfuriceIuyfignesLe»yi&pi"j
bàsdeLienne, êcfcellesdugrandfeaucirejaune, γ», '—'

laquelle & pour les caufes y continues fa Majefté a tMj
les Officiers des Sieges generaux & particuliers des Ad-
miiaultes de ce Royaume incontinentleditarreftre^
ceu, de faire faifir tous & un chacun les
vailTeauxaD

partenants aux fujcös de Sieurs Eftats Generaux des

Provinces Unies, qui fe trouverontefports&Rade»
i de leurs jurifdiiflions, en forte qu'il n'cn puiirefortic
j aucun pour quelque caufe, & pretexte que ce foitfars
permiflion exprefle de fa Majefté, &ceapeined'en
I refpondre parles dïts Officiers en leurs propres&pri,
j vesnoms: Nous conformementauditarreft,
vant lepouvoir & antorité attribues par faMajeftéà
noftre dite charge, mandons & ordonnons a tous les
Officiers des Sicges generaux &particuliersdcl'Ad-
miraulté de ce Royame, de tenir foigneuicment &
exaétement la main a 1' entiere executions d' iceluy «1
forte que fa Majefté en demeure pleynement fatisfaite·
& pour eet effeét faire en regiftrer ledit Arreft en leurs
GrefFes, afficher & publier par tout ou befoin fera,
a fin qu'aucun n'enpretende caufe d'ignorance&a
peine par lefdits Officiers d' en refpondreen leurs pro-
pres & prives homs. FaitaParis Jo.jourdeMarsra/f >
βχ cent foixante cincq Signe CeCar de Fendofine &plus '
bas. Par Monfeigneur

Extraêl uyt htt Regtfler van den Raet va» State,

OP de klachten dieaendenKoninghzijngedaen
geweeft, iijnde in fijn Raedt, door de Bewint-
hebbers van de Ooft· Indifche Compagnie
5 dat,
hebbende al voor_/iiMaenden geleden, doenkoopen
cnde betalen door hare correfpondenten in de Stad vatr
Amfterdamtweefchepengebouwt, eudegeequipeetf
in de voorgemeltc Stadt, het eene gensemt deiwi
Ja» Bahtifla, hier bevoorens genaemt àefevtnPri·
viuciea, CDd^ de znderc Aletta Maria i beydenn de
groote van fes hondert tonnen of daer ontrent, gcladea
met Schip - bodemen , Wa;iten , Dennen-boome
plaricken, ende met allerhande Spijcker-wcrck, ende
andere dingen bequaem tot verintingeendeequija-
gie der fchepen ; mitfgaders een kleyn Fluyt-fchip
van ontrent
hondert v^ich tonnen, oock geladco
met riout van de felve qualiteyt, cnde maftsenwer'
tighB^kn Kcnnep, alles door ordre ende op reecke-
fiinge van de gemelde Compagnie; de welckebe-
géerendenae Vranckrijckte doen brengen, devoor-
jetiielde fchepen foude ten leften
viüHavredtGruc»
aeten vertrecken hebben Dejperqtser, cade Fnvitt.
Franfche Capiteynen om toedieneyndeinHollandt
te gaen met
tachtigh Man, alle Fransoyfche Nacurel-

len, foo als degemelteCapiteynen, d'welckei^hacf
arrivement poffeffie genomen hebben
van de gemelle
fchepen, fonder eenige difficulteyt ofoppofitie ; ni«f
vervolgens getracht hebbende om vau de gemelde
plaetfe van
Amfterdam te vertrecken, volgensdeor»
dres die fy daer over ontfangen hadden, lyfeer ver-
wondert fijn geweeft , figh daer van beJettefiendoor

de declaratie of fignificatlediehaergedaen isgewe^

van een geprstendecrt ertrefi of tejlagh der gemelde
fchepen van weghen de Keeren
Staten Generaelaw
Vereenighde Nederlandet^ , endè
dat onder petexc
v&nhFvilijck Interefi, ende d^HootvenSghtjtdxelJ
hebben om figb daer van te dienen voor baereygen"'
iiiires, hetwelk niet alleen contrarie is aendeexpreiie
termen van het
TVaSiaét van «ifMitóMf^ tufich.eii bJM·
•Majéfteyt ende de gemefté Heeren Staten
vernieuwt »
maer oock nictpaffibii kan als voor't éfi^a van eew

^l^e'effèaatie, end* geprmeitteertfdf'^'

weicke tneh gèen favörablc interprete

ineii· geven 5 Alfoö figh aitans in worgemeitc n»

vêB van Amfterdam meer andere

yan giciote laft, ende v^ eene conftrudüe,^amer tw

dTO'Obrlogh, toebfchoórende de Ondefdaneoder^

fl^.: böven wetcKi ί^ΐέηςη ,

ί^όιΐίdegcmride tóeiiStaictì fefiodigeototj^


-ocr page 606-

en OORLOG. 'tVijf-en-'veertighfteBoecL· 5S7

eflerso van eene foo onreehivaerdige vexatie , den
Heer Grave AmbaiTadeur van iìjnMaje-

- ί heeft in verfcheyde Audicntienaendege-
eVe Heeren Staten feer krachtige inftantien gedaen,
fnde feer ernftige Memorien gcgheven, om van haer
Β verkrijgen de los latingeder gemelce Schepen, cnde
bewefcn den eygendom der fel ver voor ende in faveur
jj,
(Jegetnelte Compagnie, eqdc dat^lesfonder.ce·
j I
j effcdj hetwelck nieten konnende ghenomen
vrortlen als voor een manifeite co»traventie tegen de ar-
tijcielf 'voorgemelte veraiemit Tra^aet
van

lìlìì MÌe, voor een />»« ende ahfoluteveygeringe van
luftitie, ende voor eene geheel extraordinaire violen-
tu, ieghcn dewelcke het van gelijcken billijck ende
noócfaeckelijck is fich teoppofercn. > door diergelijcfce
fijn mcergemelte Majefteyt in fijn Raedcïijnde, heeft
pcordonneert ende ordonneert aen alle OfScieren
van degenerale ende particuliere Baqcken der Adrai-
raliteyten vandit Rijck, aenllonts nae den ontfangh
van het tegenvi^oordigh Arreft, te doen Beflaenende
gffcHtrtn tüe de Schepen t toebehoorende de Onderdanen
ietimdteHeerenStaten, die haer vinden fuUeni» de
Umtntn ende Reden van haer lurifJidie,
in voegen dat
daerniet een en vermoge vanuyt teloopen, onder
watoorfaeck ofpretext hetfoude mogen Wefen, fon-
der cxpreflè pcrmiifie van fijn Majefteyt, ende dat on-
der ftraffe van daervoor te refponderen doordeghe-
melte Officieren, in haer eygen ende private nanien ;
dit belaft ende ordonneert fijne ghemelte Majefteyt
jenden Hartogh van
Vendofme. Pair , Groot-Meefter,
Huofr, ende Surintendent Gencrael van de Navigatie
tràtCommsrcicvzxiVranckr^k, om de hant te bie-
den tot deexecutie van het tegenwoordigh Arreft ; en
aen de Gouverneurs ende Commandanten der Zee-
pheifcD om de ftercke handt te bieden aen degemelte
Oificiers van de Admiraliteyt , indien het noodigh
is ) ende daer 2y verfocht fullen worden. Gedaen in
denRaedt van State des Koninghs, fijne Majefteyt
dier lijnde 1 gehouden toi Parys àcndertighSle» άϋφ
van Maert fefiien itondert vyf e» JeSligh, getceckent
diLionae.

Loup 1 by de gratie Godts Koningh van Vramkrtjck
^niiNavarre
, Graef van Provile, Porcaiquier, ende
aenltggende Landen > aen de Officieren Generaels
ende particulieren van de Bancken der Admiraiiteyt
van ons Rijck,
Saltit : Volgens het Arreft, waer van
ketExtraét hier is aengehecht onder het
Contra - zegel
van onfe Cancelerie op huyden gegeven dn onfen Raet
van State, wy daer xijnde, wy beveelen ende ordon-
neren u, door de tegenwoordige met onfe eygen hant
geteeckentj te doen beflaen ende arreftercn , naerdat
ghy het gemelde Arreft,en defe tegenwoordige ontfan-
gen fult hebben , alleen eenyder der Schepen toebe-
hoorende aen de Onderdanen van de Heercn Staten
Gencrael der Vereenighde Provinciën die haer bevin-
den fuUen in de Havenen ende Rceden van uwe Jurif-
diüien, in voegen dat daer niet een van en vermogen
uyt te loopen, om wat oorfaeck ende pretext het foude
"logen wefen, fonder onfe exprefle permiflle, om wat
ooriaeck ende pretext het foude mogen wefen, fonder
onfe exprefle^ pe/miffie, op deftraffen daerinne ghe-
JP^It; ordonneren aen onfen feer lieven ende beminde
gomdenHertoghvanPair, Groot-mee-
Hooft ende Surintendent Generaci van de Navi-
pie ende Commercie van
Vranckrijck om de handt te
öouden aen de executie van het gemelde Arreft, ende
ÏÏ ^'' tegenwoordige: ende aen.deGouverneurs
k h jder Zee-plaecfen om u de fterc-
« handt te bieden indien het noodigh zy, ende daer
27 verfocht fullen worden. Beveelen aen den eerften·
vn Γ "<^"'waerder of Sergeant daer toe verfocht, otn
oiorengen de executie van het yoorgemelde Arreft
fijn Majefteyt, ende dat.opftrafife om daer voor
P^ntieren door degemeldeöfficieren in haer ey-
private namen: Wy conform hetmeerge-
tevf
l"®*^ ' ende volgens de macht ende authori-
ri^l'Kheven door fijne Majefteyt aen onfegemelde
fieveelencndeordonneropaeiìalle Oificieren
der generale ende particuliere Bancken van de Admi-
raiiteyt van dit Rijck, om zorghvuldelijck ende ex-
adtelijckdehant te houden aen de volkomene execu-
tie van dien, invoegen dat fijne;Majefteyt dacrover
ten vollen vernoeght blyve ; ende tot dien eynde heC
meergemelde Arreft in hare Griffien doen regiftreren,
aenplacken ende publiceren over al daer het nodigh
fai zijn, ten eynde niemantdaer van ignorantie en
pretendere, ende op ftraffe by de gemelte Officiers
om daer voor in teftaen, in haer eygen ende private
namen.

Gedaen tot Paryi den dertighfien dagh van Maert
feRien hondert vyfen feiligh. Geteeckent Ctejar de Ven-
dojme,
ende lager door den Heere Matharel,

!

^it !ïnriDent Uecaclitcr be fee c be ^olidtatie Dan fej
coui'sJ. .i^iet
te min Het Oen lloninaö öoo^ ïwn 'ïtlm»
baffabcirc
d'Eftrades feggen / Dat mot foo pjaife op
ÖetpjefïECcn ban öet^cactaetfouUcamljouöen/ iii<=
öicn öp fdtie niet gc|tnt toa^ Ijrt te pjefircfη / möc Dat
Dc j^eEcdeLionneteBfyfRlaflftabDeom aenöeMSia
ntflêc^ ban Die itcoon am alle i^obcn ϋεί4ηψΐ te ma-
fienDatbet inciDentbiecboojöcjieiDt nietji bccanDctte
De in De conpante toil enDe gencscntljcpDt ban fijn
jUSajefieptom in beintccelïen cn allianciemetöaece
©0. tòofl. te becbïpben en tjaec öaec ban D'effwten te
bben gljeboelen/ Dat bojbcc^ fijne JBajefiept foube
boen opmaeclten De berfocöte ®eclacatie bp De toelche
Dei^arfcnientcn enbeòccedjt^-bancften gelali toitcs
Öen in alle faecften Defïnfetencu Dcc
Vereenighde Ne-
derlanden aengaenbe Die bp 't Cractaet gecegiilcrct
tnaccn De 3lctijciieifn ban 'tfelbe ffiractact öafc toe tc
fenDen / poinctuely eh te bolgen.

tafcio.iil5og.iiebben aen Den ïltoninflö gefcDjes
ben op 't felbe ?ïrcejï toat bolgöt.

S I R Ei

quenousavons appris par les dernieres lettres de Fran-
ce, qu'elleaordonnéparunarreftduConfeildefaire obttotn
/aijir& arrefler tousSc un chacun des vaifleauxappar- He» Ko»
tenants aux fujefts de ceft Eftat, que fetrouveront "'"β·
dans les ports & rades de voftre Royaume il y a dncq
mois que noftrc Miniftre extraordinaire fe trouve à la
Cour de voftre Majefté pour luy reprefenter
les vie·
lences ér hofiilités des Angloif i
la neccffité en Ja quelle
nousnoustrouvons, de nous y oppofer,
I'ciFortque
ceft Eftat fait a fin de pouvoir paroiftre cn mer avec
une Armee navale proportionnéc aux forces de nog
Ennemis pour Ja confervation de la liberté du Com-
merce, nonfeulementdeces Province®, maisauffi de
tout Ie refte del'Europe & pour luy demanderlefe-
cours que nous noue pou vons Jegitimement promettre
d'elle en la junéture prefcnte des affaires ; meisau jieu
Sire, de recevoir cette confolation de goufter Ie fruià
de 1'alliance que ceft Eftat a renouvellé avcclaFrance
depuis fi peu d'annés, nous nous fentons preiïèzde
nous defpouiller des moyens les plus necellaires, pour
noftre defenfe & pour noftre confervation non pour Ic
fervicc de voftre Majeft<i ou pour la confervation de
faCouronne, mais pour 1'lntereftdcquelques unsde
fesSubjeös, privilegez, lefquels, Jors qu'ils auront
receu ad vis en quelle fa^on nous tafchons de lesfavori-
fer, fans doute nc trouveront pas eftrange cux mefmee
que nous nepouvons pas nous refoudrc a jetter nos
armesa la veilled'un combat, dont l'evencmCTt ppur-
roit eftre tel, que voftre Majefté auffi bièn guè.toui
Ie monde nous blameroit, dë nous avoir dpfpouillé
d'un fi notable renfort, fans en avoir auparavant veti
Je fucces, & ne voulans plusattirer fur nous l'indigna-
tion d'un 'Roy noftre allié dont l'Amitié nous eft ii
precieufe, Ué continueront pas a prefTerY. Majefté
demcttre en executionle fufditarreft Scafairelaifir
les Navires des habitans de tós Provinccs contre
ies pa;
roles formeUes du 13.
jirtK. du demier traüté donc

nous

166 f.


m

-ocr page 607-

588 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

léöf» trouvons obligé de joindre icy la Copie

mediti que nous euffions d'incommoder k Cotnha» '
que l'onvient d'eriger cnFrance, que nousgirdon
ces deux navires de guerre : . nous Prions !es premier! ~
a nous condamner ,· mais apres que voftre
Majefté ju
radoigne de recevoir les informations queprefente
ment nous luy donnor.s & toute veritéeniincerité
Elleyverra, que nous allons audevant d'elle, aud'
la de l'obligation du traitté, accordane, a fin de In»
coihplaire, pour l'accommodement defd. Compaffnie
ce que nous refufions dans cette neceflìté de nos ^jf
res
a toùs autres Princes ér E flats. Nous ofons nwì
promettredefonequité, qu'elle <era auffi la premiò

anousjuftifier, fi elle n'en trouvepas siTezdespreu

vcs, cn ce que nous venons de dire, fi elle ne fe con"
tente de ce que nous avons fait dire a Monfieur l'Ara"

toutes Ics Fluttes, qui ont efté achettezdevant lapu-
blication des defcnfes generales , & de pouvoir fairc
achettez oti fretteren ces Païs au lieu des deuxvaijliinix
quatre Flutes du mefme Port: & fi en fin elle nefe
peut pas payerdes raifons <]ue
leSr.deBetniagtri are-
prefentes a voftre Majefté & que nous ayons allega
aMotifr.l'Ambafladeur, que nous nedevonspasre-
peter icy, nousofFrons encore dclaifleribrtir unau·
trcplusgrand nombre de navires de la mefmequalité
fi non icuicment les courbes, hordages, & autrcs ψ
pareils
^ qui fe font trouvé dans les vaifleau de S. Jm,
mais auflitout cc qui fetrouvera dans nosProvinca
de neceflàireou d'utile pour 1'avancement du Cora-
merce de la nouvelle Compaig, Pournous, nousne
demandons rien fi non qu'on nous laiffecc queleifroii
degens nous permet de retenir, & ce que nous ellab-
folument requis pour noftre
defence é· cenfirwtin.
C'eft une iuftice , Sire, qui ne nous peut pai
eftre refufc par ceux qui ne font pas obligezen
iuchdo
fagon de favorifer les armes de ceft Eftat. C'eftpour
quoy nous avons d'autant plus defubjedt dcPefperet
de voftre Majefté quinetefmoigne pas feulementdc
l'afiFedtion pour fa profperité, mais qui auffi a bien
voulu
folemneìlemtntpremettre de VafftSler, & delefe»
courir contre ceux qui troublent fon refpos, ijfoo
Commerce. De forte que bien loing de pouvoir ep-
prchcflder qu'elle vcuilleaider a des armes cet Eftat
au plus fort de laguerre contre un fi puiftantennemy,
nous avons fujet d'efpcrer qu'elle nous confeillera mef-
me de nous appliquer avec foin a tout ce que peut
contribuer a fa confervation,& a fa feurcté, puis qu'ea
cette rencontre il comprend cela de tous iesalliez&
amis & qu'elle làtisfiers a fes armes du fecours que
nous en attendons comme l'uniquereraede contre
defordres, dont toute JaChreftienté fe voitmenacce.
La juftice & la generofité de voftre Majefte fsitque
nous nous le promettent infaillibleiiient, & ainfi noui
ne devons pas faire cette lettre plus longue, quepour
prier Dieu.
Sire, &c. AhUayelt^-Amlm
fix cent faixante cìruq.

sire;

WY oordcelen, dat wy geenemoeyteeiifullen

hebben te verfekereD, dee

' meteenelefteverwonderinge, endeeene'^
gevoelijcke fmcrte, dat wy door de laeftc mnchr^^
Brieven verftaen hebben, dat uweMajefteytaenb^
voolen heeft, door een arreft, of befluyt «n den Raet,
omtedoenfaiferen, ende arrcftercn, alloeadeytw
Schip en Schepen, toebehoorende aendeO^^^
pene ofte Onderdanen defesStaets, welckefichbej^-

denfullen binnen de Havenen ende Reeden vanuwe

Majefteyt.

Het is v^ Maenden dat onfen extraorànaren Wi·
nifter fichïevintaen 't Hof uwes Majeftep, p® ®
felvige tereprefenteren deviolentienenhofti iKF"
der Èigclfche.
De nootfakdijckheyt in de wel"®jr
ons bevinden » om ons dacr tegens te oppo'^'T''· "!„
efFeét 'cwelcke defen Staetdoec, ten eyndi omio
Zee
te mogen verfcUyneo met ecne «vaie Ai^pj^^


-ocr page 608-

en OORLOGH Wijf-en^-ueemghfieBrnk. 5S9

.Qportioneert met de farces, en macht onfer vyan-
l(if· tot confervatie van de Commercie - vrybeydt.
^ Niet alleenlijck van defe Pfovincien, maer noch van
iïoeheelerefte van Europi, en om fijne Majefteytaf
, vordcreohet byftant cnde hetfecours, hetwelcke
V ons ligitimelyck, en v^ettelijck, in de tcghen-
^Lrdige conjunaure van faecken van de felfde kon-

"^MKr°inplaets, Sire, van deconfolatiecn vertroo-
ftinee te ontfangen, te fmaecken de vrucht van de
Alliantie» dewetcke defen StaetmethetFrangoyfche
Riick» federt foo weynigh Jaren vernieut heeft. Wy
voelen ons geprefleert > van ons te ontblooten van
de
alder-nootfaeckelijckfte middelen t'onfer befcher-
mitiee > t'onfer confervatie. Niet vour den
dienft uwes Majefteyts, ofte voor de confervatie fijn-
derCroonC) maer voor'tintereftvaneenigezijnder
„pfi,,iligeerde Onderdanen. Dewelcke naedatzy
fullsn hebben ontfangen bericht, door wat fatfoen wy
de felfde trachten te favoriferen,haer felfs buyten t wij f-
fel niet vreemt fullen vinden, dat wy ons niet refolve-
renkonnen, otn onfe Wapenen uytterhant te wer-
pen op'ttnoment, en op handen ftaende gevecht,
daervaaden uytflagh foodanigh kon wefen , dat uwe
Majefteyt foo wel als de gantfche Werelt, ons blame-
ren en berifpen foude, van ons van foodanigh renfort,
ende verfterckinghe te hebben ontbloot , fonder
te voorens en het fucces, cnde den uycflagh gefien
tc hebben.

En oock op ons niet meer willende trecken de in-
dignatie van eenen Koningh onfen Geallieerden,
welcksvriendtfchap ons foo dietbaer is, en fullen niet
continueren uwe Majefteyt te prefleren, om 'tvoor-
gemelteArreft in executie en in 't werck teilellcn,
en om te doen faiferen de Schepen der Inwoonderen
defer Provinciën, tegens de formele woorden van
'limiindt Artijckel des leftcn Tradaets. Daer by
wy ons verobli^eert vinden te voeghen de Copye als
feer dicifif. En noch, nochtans fullen wy moeyte
hebben om ons te herftellen van defe verwonderinge,
foo wy niet wifteo dat uwe Majefteyt die recht voor
teditheeft, hoerende de klachten fijner Onderdanen,
dcfgelija oock de goetheyt hebben fai om de reden te
hooren fijner Geallieerde, endedeequiteyt en oprech-
tighey
t, Vin niet te doen executeren een arreft dat iich
nietals op prefuppofitien fondeert, daer van het con-
trarie foo waerachtigh is, dat wy ons verfeeckeren dat
uwe Majefteyt η iet enfouden willen doen fubfifteren
eenefaeckc, welcks principien, ofte oorfpronckclijck-
heden erronneux ende quaet zijn.

Uwe Majefteyt fai nu moeten ontfangen hebben de
Brieven van fijnen AmbafTadeur, die hem hebben
fioen fien, dat voor het Arreft uwes Raedts van den
^liühflen Martii, en felfs voor dat wy on« kpnden
deen apprehenderen, datter een gegeven kon wórden,
•n prejuditie van 't
dertiende Arttcul des laetften Trac-
'Mts, dat wy komen aen te raecken, en dat wy bid-
den uwe Majefteyt te doen examineren met de ampli-
le, cn met de noodighe refleilien. Wy hebben
^nfien, datalfoo wy geene andere intentie en héb-
hen, als de vrijheyt van de Navigatie en van de Com-
oercieindefenStaet te conferveren, wy oock niet
Wilden verhinderen , die van de Onderdanen onfer
geallieerde 5 te meer, dat, niet gecontenteert van te
Permitteren, en toe te laten, uyttedoenloopende
E"eedtfchappen,gedeftineert tot de equipage van
tvee
"egatten, die men tot Duynktrdten bouwde, waer toe
"ochtans het Traftaet ons niet verobligeeide, wy ac-
cordeerden aen de Heer AmbafTadeur meer als hy ons
®Kchte, ende dat de Compagnie van de
Orientaeljcht
iium, niet legitimelijck en kan pretenderen,
^y enzijn van hare entrepriic,en voornemens niet
«isjalours, en wy en willen ons tegenshaerdefleyn
"'"oppoferen, gemerckt dat inplaetfe van de twee
Siat Jen, ende EleSa Maria , diemeer voor
Uorlogh, als voor den Koophandel
ge-equipeert
^jn, wy accorderen haer in dit Landt
tedoenkoo'
J^n» ofte te doen toeftellen wwFleuyten, daer van
werven
de felfde Port, en laft zijn Cü, al* etn ν»η de
V. Deel,

voorzeyde ftsie Schepen, capabel om gemonteertte l66f·.

V/orden met dertfgl) ofte veertig Hacken Cinon} ende ---

veel bequjmer voor den Koophandel, als de Schepen'
welcke de Compagnie begheert. En foo ver is
't van
daer dat wy refuferen, een kleyne Fleuyte van
hondert
vyftirh
tonnen te doen uyt;^ loopen, dat wy wel expref-
felijcKaen uwen AmbafTadeur verklaert hebben,
Sire.
Dat wy totftonden den vryen uytgangh van al de
Fleuyten die fich bevinden fullen gekocht gheweeft te
zijn, doord'eene ofte door d'andere uwer Compa-
gnien, voor de publicatie van 't generael verboth.

Wy oordelen dat het onmogelijck is groote preu-
ven te geven van de finccriteyt onfer intentien, ende
van de inclinatie dewelcke wy hebben, van te hebben
allebedenckelijckecomplaifance, tot en voor alle de
begeerte uwes Majefteyt, en om uwe Onderdanen te
accommoderen, felfs de onfe incommoderende. So-
danigh dat de Diredieurs van de Frangoyfche Ooft-
Indifche Compagnie, niet wel geinformeert zijn ge-
weeft , als zy aen uwe Majefteyt reprefenteerden, dat
het geene 't welck wy door eene nootfaeckelijckheydc
deden , indifpenfabel in de alder - defacieufte con-
junöure, daer in defen Staet fich oyt bevondt, federe
dat dien fubfiftecrde, is het
efFeft van cene pure af-
feétie, engepremediteertdefTeyn,. terwyl dat in de
Haven van
AmSlerdam , tegenwoordelijck iich ver-
fcheydc andere Schepen vinden , van grooter Perf en
ladinge, én van eene conftruöie veel bequamer ten
Oorloghe, toebehoorende aen de Onderdanen defes
Staets, op dewelcke geenderley fayCe, ofte beflagh en
was gedaen geweeft Wy willen gelooven dat de Di-
refteursfichmifgrepenhebben, wanneer zygezeydc
hebben, dat aldaer vecle Schepen waren van grooter
laft, en veel bequamer ten Oorloge, als de twee, dc
St. Jan, en de Eleéia Maria. Zijnde feecker datter
binnen de Haven van
Am^erdam niet een en is van die
qualiteyt, en dat wy geenen Staet en fouden maecken
ons te dienen van defe
t-wee in cas van noot, als door
fauteen gebreck van andere.

Maer wy cn konnen niet begrypen, hoe dat men ia
deoogen uwes Majefteyts heeft konnen voorftellen,
datter in de felfde Haven Schepen zijn, toebehooren-
de aen de Onderdanen dcTesStsets, op de welcke en
is gedaen geworden eenigerhande fayfie. Gemerckt
de gantfche Werelt weet, datter geen Schipenis, hec
welck niet gefayfeert, ende gearrefteert en is geweeft,
door 't algemeene ende generael verb®t, 't welck frch
Univerfelijck uyt-fpreyde, op cn over alle de Sche-
pen die fich in alle de Havens defes Staets bevinden,
daer van wy feggen konnen geen cenig ge-exempteert,
en uytgefondert te zijn, als alleen die, welcke aen de
Onderdanen uwës Majefteyts toehooren, en die in
defe Provinciën haren Trafijcq zijn komen doen, ais
mede, door forme van difpenfatie, die uwe Compa-
gnien hier gekocht hebben.

Soo het waer door cene pure aflfedlatie, ofteonor-
dentelijcke begeerte,
Sire, ofte door een gepremedi-
teert deffeyn, 't welck wy mochten hebben om de
Compagnie te incommoderen, welck men in
Vramk-
rjVigaetcrigeren, dat wy defe twee Oorlog-fchepen
bewaren en inhouden, wy fullen, en fouden deeerfte
zijn ons te condemneren. Maer na dat uwe Majefteyt
getracht fai hebben dc informatien te ontfangen, dc
welcke wy tegenwoprdigh in alle waerachtigheydt, en
oprechtigheydt hem geven. Hy fai fien dat wy hem
voorgaen buyten en boven de obi Igatie des Traöaets |
accorderende ten eynde om fijn Majefteyt te behagen,
ende gedienftig te zijn, tot accommodatie van de bo-
ven-gefeyde Compagnien,het geene wy indefenoot-
faeckelijckheyt onfes toeftan ts weygercn aen alle an-
dere Princen,en Staten. Wy derven onsbelooven van
deCfelfs cquiteyt, dat die oock de eerfte zijn fai om ons
tejuftificeren, foo de Majefteyt geen preuvesgenoegh
cn vondt in 't geene wy komen tc feggen, foo hy fich
niet vergenoege, met dat »t welck wy hebben doen
feggen aen de Heer AmbafTadeur, rakende de touwen
oftcCabeis, en ander Scheeps-gereedtfchap,'t welck
men in Zcelant wil doen in-fchepen, door de pernaif·
fie
die wy gegeven hebben, pm te mogen doen uytlooT
SPOO pen


-ocr page 609-

590 SAK E Ν van S Τ A E Τ

l6d?. alle de Fleuyten die gekocht zijn voorde pubHciT
'' tievangenerael verbodc, cp te mogen doenkoopen>
ofte doen toeftellcn in defe Lànden > in pliets van
mee
Schepen vier Fleuy ten van den felfften laft, en fo eyn-
delijck hem niec konnen 'vergenpegpn de redenen die
den ÜeetvanBeHaingenien uyi'e Majefteyt geprefen-
teert heeft, endiewyaen den Heer^mbai&aeurge-
aìlegeert hebben, hptwekjte wy hier niet enmpgei^
repeteren. Wy ofFrerw noch te Ifiten uyt-trecl^ep
een ander grooter getal iJchepen van de felfde ^alir
teyt, endeniet alleenlfjck de Krom^houten, Τομ?.
werck j epde ander gcreecfchap, die gevonden werden
in het Schip
Sint Jean, maer oock noch al dat men
bevinden lal binnenonfeProvinciën, vannootfaec-.
kelijckheyt, ofte utilitcyt, tot bevorderinge der Cpcn-
mercie der nieuwe Compagnie.

Ons aengacnde , wy eij eyflchen noch b^heeren
niets, als alleen dat men ons late het geene 'twelcke
het Recht der Volckeren ons toelaet in te houden,
ende het geene dat ens abfolutelijck noodigh is, t'onfti
bcfcherminge, ende conrervatie.

Het is eene Juftitie, Sire^ die ons niet en kan ge-
weygert worden door die, dewelcke niet verobligeert
iijn in eenigherhande fatfoen , de Wapenen defes
Stiet te favoriferen. Dieshal ven iflet, dat wy te meer
fubjeift, en oorfaecke hebben 't felfde van uwe Maje-
fteyt teverhoopeo, die alleenlij ck niet en betuyght
affedie t'haerder profperiteyt, maer die oock wel ge-
wilc heeft folemnelijck tebelooven dienteaffifteren,
cn te fecoureren teghens diedeflelfsStactsrufte, cn
Commercie troubleren. In manieren dat wel wydt
van te konnen apprehenderen , dat hy wilde helpen
defen Staet te ontwapenen, in 't ilrengfte, en fterck-
ftedesQorloghs, tegens een foo machtigen Vyandt.
Wy hebben het vertrouwen, dat de Majefteyt ons
felfs fai raden om ons met zorge t'appliceren in al het
geene dat kan contribueren tot des Staets confcrvatie ,
en tot deflelfs verfeeckertheydt. Terwyl dat in defe
refcontre gecomprehendeert zy, dat van alle deflelfs
Geallieerde, en Vrienden, endatdeMajefteythaere
Wapenen fai fterckcn , door 't fecours , 't welck wy
verwachtende zijn, als de eenighfte remedie tegens
de ongeregeltheden, daervanhetgantfcheChriften-
rijck fich gedrey^ht fiet. De luftitie , ende de gene-
reusheydt uwes Majefteyts, doet dat wy onsfulcxin-
feillibelijck belooven, en alfoo en konnen wy defen
Brief niet langer maken, al om Gode te bidden.

S I R E,&c.

Gefchrevtn in den Hage den negenden April feÜten
hondtrt vyf en ftfligh.

De S.S.

^n HfciiacDitoag Dfcb^eemöt/ öat fenfóonfnBÖ
fpeelöe met DcSfillianric/ niet affïfierenDe/ enbcon=
öectuflcöen nocö teilbe outbtoten Den^taet banùc
initibelm ban be ^cl)epeii bte in Ijaec 3lanbt
een / om fic()
te 3@apencn teggen^ be acufiaenbe
23attaillc/ baccin bniStoninsKiscIioubentDa^gaec
teöelpen.

Ccn hoficttjch oeboubjt ban toeefienbcn
ftoningï) ban
Spangien algiet; / toa^ befaelijqc bp

ben^tact aengenagcn/ be fclbe ÏÜoninaö koa^ niet
Btljoubm bcfen ^tact te affificcen / niettemin
nam Ijet niet qualijcft / enOe ï)abbe Bijeen fleba®'
ten om ficlj bacc ober bytoeficn ban Hlcce|i tecefiéni
tecfn.

Kectoafl t® betoonen bat ben ftonfnaft booi bit (net
?e„ bent fïcB nfct Het berbjeemben ban befcn^taet/Dcbe
mtat' in befen tjjb ben ï|ert«^lj ban
Vemevii enbe ben ©eec
J.» «n"®
Courtin berttecften nae<engelanbt.
ffi'.1 ^ w toel te
Parys bp be llSinifiet; enbe ben ïtoninflö
iiB «En- al^ biec bp ben ^fimbaffabeu»;/ bcbe men alleé toet
Bcient. men {tonbe ; maec bet toa^ booi een boaf.man^
beucgefongen.

^00 bat epnbe{0clt tefolbeecbe al^ inbebolgenbe
25jief tffien

ί!

«3

i

SIRE}

IA rcfponfe que nous avons faite fur les Memoire
■j res que Μ wfr, Ie Comte i'^raies a preiem«
a noftre afliemWee au fuje£l des deux naviress ChL,
J^^nBabtifie ér fletta Maria aura fans doutefatisfüt ^«tiT
au Rpy efclaire fi jufte & fi genereux que celuy a ou Si?'
nous avons faire & particulierement quand üluy pjl» C
faire reflexipn furlesfacheufesfujtes que nous ippre-
hendons de l'explication d'un article laquelle nouX.
un extreme prejuiiicp ec fi nousl'ofoosdifonsdirea
Voftre Majeflé roefme » mais nous advoüpns, S j κ »
que nous fommes pas iatisfaits nous mefnies, n,^
fommes demeure dans les termes du traitté quaod nous
avons excufé delaifferfortir
deux vaifleiuxdqnt nous
nouspouvons fervir utilement qn là guerreprefente
nous eroyons devoir quelquechofedeplusaramitié
& a l'ifïèition dont voftre Majefté & les Roys fes Pr^
decefleurs ont de tout temps honoré céc £ftat, &
quand nous confiderons l'interefl: qu'elle a deGrer
'noo
feulement la confervation mais mefmcslaprofpcrité
&les plus affèöionnez & plusfideUes amis êcalliej
les aHeurances qu'il luy a plu nous donner de la finceri-
téde fes bonnes intentions &le moyen qu'elle a ende
nous guerir de toutei les apprehenfions que noumur-
rions avoir nous eilimons que nous pouvons palier pat
defTus toutes les autres confiderations &nousjugeoM
que nous devons mettre tout ce que nous avons
entre
des mains qui ont toujours efté lalutairesacétEtot»
&qui nepeuvent pas nous eftrefuneftcs nous avons
befoin desnaviresi que Voftre Majefté nous demande
& ee ne feroient par les moindrcs de 1'armée navale
que nous allona. mettre en mer, mais quand nous con-
fiderpnsquec'eft unfibon &fi puis fantAlliéaqui
nous lesaccordons, &que nous les verronsbientoft
combattre fous fon Pavoillon pour la Juftice de noftre
caufe, &pour l'intereileommun non feulemqnt de
Voftre Majefté & de eet Eftat mais auffi pourceluy
detoute l'Europe nous ne pouvons plus fairedediffi-
culté d'en permettre la fortie, nous en
laiffimsUdifpt-
fitio» libre
 a Voftre Majefté cenefontpasles

feulespreuveeque nous voulons donner durend que
nous avons là perfonne Scpour les intereft de voftre
Majefté mais nous fouhaittons qu'elle nous falTeaai-
ftretous les jours de nou velles occafions, ou nous luy
puiflïons tefmoigner que c'eft avec toute la fincerité
imaginable que nous fommes.

otacc aiEoos vereert neooen , enac a» "/--- ,

ren het Intereft dat hy heeft om niet alleen te^
fchendeconfervatie, maer felfs de Ρ^φβ""?^

de allergeafifeaioneerfte en getroufte Vrienden^
Geallieerden. Devcrfeeckeringen dieuweMei»^
ens belieft heeft te doen va» de inceri»yc

SIRE, &Cr

jila Haye k i ï. \οητ de Avril i66f,
Sire;

D'Antwoordt die wy gedaan hebben op de Memo-
rie by de Heere Grave
d'ESrades aen onfe Vw-
gaderingeovergelevert,
rakende de twee Schl·
pen St.7«»
Bahifie ende ^iktte Marie fai ionder twyf·
fel voldaen hebben aen een Koningh, fooverflaMii»
foorechtvaerdigh,ende foogenereux, alsdiegheeoe
is met de welcke wy te doen hebben, en voornamenjr
lijck als hy fai gelieven
terefle^erenopdefoche^
gevolgen die wy vrefen uytd'explicatie van eenAr-
tijckel 't welck ons een extreme prejudicie Μ n^oi-
faecken, ende indien wy "t uwe MajefteytlélftjJ?".^
feggen, maer wy bekennen,
Sire. datwyie'w"'^
zijn voldaen , wy zijn verbleven in de termen van
het Traftaet, als wy ge-excufeert hebben twee bcn^
pen te laten uytvaren, daer van wy oni gevoegmijc»
in den tegenwoordighen Oorlogh konnen dieneo,
wy gelooven yetwee meer fchuldigh te sijn aei? α
Vriendtfchapende senegentheydt, waer med£ uw=


-ocr page 610-

cnOORLOGH. V Vtjf-en-vsernghfic Boeck. %91

.otde intentien, ende dc middelen die zy ghehadt
loi/'ï^r. om ons te ghenefen vanaldcipprehenfiendie
- «vibuden mogen hebben , cftimeren wydatwy»lle
iodere confideratien konnen over treden, ende oor-
Seelen wy Ι»' moeten ftellen dat wy hebben

? die handea, die altoos heyliaemfijngheweeftaen
defen Stact, ende dat de fel ve ons niet nadeeligh kon-
nen lyn > hebben de Schepen die u Majeftey t vail
ODS veribeckt van noode, ende 't en foudennietde
minfte k ο van de Vlootc die wy in
Zee ftaen te bren-
®„ maer als yq confidcreren dat het een foo goede
Inde'michcigh Geallieertii aen wienwydefelvetoc
ftien, ende dat wy de felve in korten oiider fijn Vlag-
EC voor de rechtvaerdigheydt van onfe faecke, ende
^r 't ghemeen intereft niet alleen van U Majefteyt
ende van defen Staet, maer oock voor die van gheheel
Europa fullen fien rechten, fuo en konnen wy geen
difficulteyt meer maecken'tuytloopen vande iclvete
beleCMn > wy laten dc vrye en volkomen difpofitie
daet van aen U Majefteyt. 'c En fijn niet de eenighe
preuven die wy willen ge
ven van 't refpeil dat wy heb-
ten voor de Perfoon en 't intereft van U Majefteyt,
maer
wy wenfchea dat hy onaalle daghen nieuwe ghe-
legentheden doet op komen, in de welckc wy haer
fouJen konnen betuyghen dac wy fijn met alle de be-
denckelijckefinceriteyt.

SIRE, &c.

S
■t.
to«.

Indmbagt denii. Afrit liiy.

fionfciitecnibe atfoo Dit acn Vranckrijck, toietöt
ntfepttt/ Dat men acn Spangien oocft get ^φίρ Rofa-
ho, fooljetseucgretttoiect/ fouiu cela^eten.

jBmmcmöeftenftoninal)/ fieiiöe begoelittainia^
hcpc ban bcfen ^taet/ fouOe nocgtan^ Ùt ^φ^
gictlotcn; tnaecfijnandnciojtittoal:

TReFehers grands Amys Aliiei & Coofcederei.
Nous avons receu des mami da Steur
ναά
Beuningcn
voftre lettre dii ii, de ce moit avec
baucoup dc fatiifadlion d'y voir enfialsdirpoficto'q
OU voui eftiei de nousdonnercontentemencencon·
formité ii execution dc nqftre traitcë fur lafortie des
deux vaiiTeaux Ie
St. Jean, &c Mam Alette appartéiians
anosfujeiiis de la Compagnie des
Indts Ofunteles doht
lous accendrons ihaintcnant ΓεβϋΑ/ItM eumn iù«y
iulvant ceque nous avotis pahicullercHient faic entCQ;
drc denosintentlonsaud,
SiturvanBeuningtn. Nous

jrös ont CU d'avoirpromptement leürs
pouvoir confeptii-al'off-e di»;Fl^wtesqu'avecdc»f>re-
ludicti irreparables jjour l^jr CompagBie nous nous
feionsvolontiersen cétb' dccürrieftcf ielafchereàvò-
rae faveur de 1'execution dePa'rtÌcleiy dü Trèiité ; Et
U feconde- que eet Incidei^f
Sc «tpi^tes les cont^ntioqs
qu'iUcaufé n'ont opponétfufuw, «/fcrefiovimaginable
o»i«nos bonnes intcntionsj}0u'r,yofo^
Eftat&dahsÌe
Pwnit dcfir que nous cgnfeii/iêfpnKQUSjours dc. procu-
ttr u feurete & fon repbs
partoiiJ Ics'ijiqilleurs póyèns
^iferontennoftrepouvoir; Cfipendant'nous prions
Dieuqu'ilvous
ay Trefchers grands Amts, AIliez&
^onfocderezeniaSainae&dignëgMe» efcriuP<-

Voiirt lm Amy Miéé- Cmfditri.

Signé LOUTL·

SEer lieve, gaoote Vrienden V Geallieerden éii Gei
confoedercerden. Wy hebben van den HwÏvao
, «unlneenontfangen U I^.Mlflive vandcd eiTi/ffli
Maendt met veel fatieftaie ,; alfoo wy in délplv?
^lijck befpeuït hebben hoe dat ghy L.gediftoneiert,
"ft «m onscontenicm^tiB ceofarmiteytencic

executie van ons Traftaet te laeten erlanghen op het
uytvarcn der rwii Schepen
S.J<m. tndt Marik AUtte
onfe Onderdanen van de Oolt-lndiiche Compagnie
toebehoorende, waer van wy alcans 't cfFcö fonder
uytftel ingevolge van 't geen wy fonderlingh van onfe
intentien aen den voorfchreveo Heer van Betmingen
hebben doen verftaen fullen yerwachren. Onder-
tuiTchen willen wy U L. van twee dingen oen verfeec-
kercn ten ware het niet eencindifpeufablenecelliteyt
waere gheweeft dat onle Onderdanen haer Schepen
haeftelijck hebben van nooden gehadt fonder te kön-

gaerne in die gelegentheyt t
van d' executie van 't
vijf en tmntighife articul van
't Traöaet gerekfcheert hebben, ende ten
iwiede dati
dit inconvenient, ende alle de contentien dewelckè
hy veroorfaeckt heeft geene bèdenckelijck'c alteratie
in onfe goede intentien voor uw Staet, ende in de
volkomen begeerte die wy altoos fullen behouden om
haer fecuriceyt code ruttc door alle de befte midde-
len, di5 onsdoenlijckfuUenfijpteprocureren, toe-
gebracht heeft j Ondertuffchen bidden wy Godtdac
hy uw hebbc feer Lieve, grqota Vrienden, Geal-
lieerden, ende Geconfoedereerden in fijne heylige
ende waerde bewaeringh. Gefchreven tot Parys den
Mienien April Jiflien hmdert v^f en feffigh j U wea
Goeden Vriendt, Geallieerde, ende Geconfede-
reerde ,

Geteeckent,

L O U Y S.

Onderftondt ''

LOME NI E.

l^cct jFcanfcfti ^UttiBafTalifurd' fiftradcsbfbe
ben drieehtwintighften in iet»ren fcechec niemocie
tenDecenDe / ten epnbe barr i^a Mag. in geüoM ban
bec felbec JËilTÏbe ban Den
elfden Defr^ am De toning
ban
Vranckrijck afaegafn/^mitfgaDit^ ban 't bire»
foech bon
De gooQQfiSetnelte Stoningg ίιμ Di^ felfi^
tefccipiiebain Den
fcventiendénDrcfetocc jSamtam
bafc 1^0. J@og. gcbàenfoòbeMigep;onipteo|I)^ìi)iI«
Dm ffellm/ ten fpnDe Dat 6e ^cofpen
sintjan moe
Eieöa Maria, tìooj Cf ccStningifban De fcanfclje Ooft-
Indifché
Compagnie Ijiec te gehocbt/amtlont^
fonDec eenigbe
licc|)inDn;in£^e ban Amfterdatn noe
Vranckrijck mocljtc üectcïciten toaecopam't€olfee
pie tee abmicaliteyt tot A mfterdam i^ gefcb?ibcii/Dat
öaec t)£boo?f5 ^ffteprn fonpecDe minficberöinDmnge
aenftoiit^ fou&en gcbbeii te ton biectcccficn/ éiiDe
Daec toe nooDige PiDJc^tcDipef^tien,

gOeüeec sembaffaDeuc d^Eitiwdts {jeeft bmder-
tlghften 3tp^I{)aeti^o. |©orf,-gótotifïcecct/ Dflthen

éfit»

tot ont-

fleainoB

«Dit κ

oepttt-

ntrrw

aptait-

ΙΨ -

De^be Dat D^.l|eCcban BeüDinget) fouDelumombeel
RcacötgebenaiaiDefei^egotiötie/. Dat ÖP oocR
baDDe Daec H^og. te nooDigm / figfi f^ocDebjch te
cefolbecen / eiiDe te üecftlacen c|re gaec belief De gem te
Doen paffecen nacc
Eogelandc* :enDe tot Dien jepnDe
gemmctDeu alDereerfien te laten toefionim De nobbii
ge o?D|ecnbeboImac|bt· ?!^it|toDDcboo;pjetd;t/ op
Dat öp Dei^eeccn fcanfcfte lïtnbüfraDfui;^ ηοφΐβ«
ineltjcli nicuiQ in Die afaicr^ / niod]t üan tubt tot tijt
infojmeien. j@en fteach Dacc omttent Dat ooc^i De
l^eec HmbaffaDeiic
d' Eftrades ηιοφι ojDic ftrijgen om
na
Engeiandt te gacn tot Dm felbm epnDe ; mart Dan
'tem mbetanDec niet geüoIg1)t. €nDralfpotot
ηοφ toe Den {toningh tccgibecfeecbe in'taffffntcn/
toiecDt op aHe Defe 25ffraDingö tarpnigl} Jlaet φ'
maecftt / enbe Dàttet niet toa^ al^ om De tbupn telep«
Dm / mDeDatDen$ionitMgDeJtatimtoilDeEecii|[m
ce^t geengageect in Dm <@ojloitÜ·

ilaec Bo. Jitlog. (jabDm aicepDeDrndrieentwin-
tighftcn ?ÏP?1I/ am Dm i«ec ban
Beuningen ςβΤφίΓΜ
gaec lÏefQlutie ban Den felbeti bate / inliouDenbe op^
am De! j^etten ïiiaDen tee ^IDuticalitept tot Amfter-
darn, óttttonbrc bccftinDeringe te laten bettceeftot /
tioeebetbufte^epm st.
Jan^ enDe Aictta Maria, ne^
..... - 3»DD ζ bttifi

«Snee-
iBuB nc·
ctptccrt
DE mt·
DtBCie
tan

aSjonctt^·
tuch.


-ocr page 611-

löóf. een coppe ban «η i^ifTibebanöeni^eec Valc-
■ kenbu rgh
, ©iretteuc φΕΠίcari op öc Itufie ban G ui-
nea, öomOe btcDarf ban DiemtiafïebanDeEngelfche
in bat Dilïcicte/ tnùeban Dconmenfchelijckewreet-
heden
bp Dc fïïbE teQfrf^ obECtuonnc (©nöfrDancn baii
baer l^o, ilSog. alDaecgepIccBljt. l^yfjeeftlicIjDacc
op aeiifiontii^ nne 't üof tot
Sint Germainbfflcben/
Éeecé ΟΠΙ
Dit alle ani Den idecc de Lionne, ootftAenDm
SiifiBHtie ^ffc Colbert
cnbc anDct .USinifier^ te tonimunicci
een/ rnöetEOöflDcftinfiantietcOocri/ tenepnöeop
^ De belofte afcttbe aen Den ïleec
Boreei, en Ijem geDacn
De actijcïtclm <n ijet Ccactoctban Hlliaiitie/ caecl^fti;
De tJet bebjijfbanDeflacticuIiew^nbfEÜantn toeDcCi
jtjbt^ am bc ìSaclenicuien.chbefubaltècneltecijtcts
inotJbte toeoefonDeη bjojbert / met ojbjc om Öaec fo.
Ilt^og. ^nbecbanen beninI)oubébaecbantebóense='
nieten/ cnDebattegéliichïjppublicatie/ oppenein
ïjetfficactoetbanHilliancc uptaeb^ucBt/ mpc&tiuo?»
ben bceboben aen be<@nbetùanen eriDe^npefetenen
bmi bat öijcft/ &et aföalcn ban De cqmmifTien upt
Engeiaijdt, om op De .€>«becDanen ban fjaet loogt)
jsiöos. te roobrn. i>fin i^ Dooi ben Heet de Liónné
seanttaoojDt/ Dat n'ieh bfflgl) toag tebcrüaecbigen
get een enöeanbec/ macc alfoo Ijem Dopibenlleec
Colbert bDO? befen toa^pefrpt/ bat fijn<SÖ. tot Dien
ennbe liabbe beginnen nae te flenbearticulcn ban I)et
(ifeactaet bie tot
rechts-bancken honbin fpcctfcen / en
bat bacc üpt in becmocben qiiam ban bat nun niet
aUe awijclieleninöaecföo. fBog publicatie bitbat/
enbe aen Den SHec
de Lionne enDe Colbert Daecupt
obecöanöicDt fouöe affenbrn / acn geen ©aclementtn
in be öicöt^· banefien/ foo öccft ÖP Donimael baer op
geanttooojt/ Dat alïe Ijet geeneinljet^cactaetbups
ten De lliantie ban ^taet / tot ^aet bebojiDen toietr
6eöetfaeDjijfbanpai:ticuiii:reinöctiiE:i:aciaetraecfete/
fhDe/irj(iigeb?iiöfpi oföetecötigljcp gaf/ of nam/of
ïjpgiiitfröe / obéc ü^icïcfté tii bot^ballèpbe ^^
idiicfïieItpnbe ballitì 7. bie rot ^rnnig bàn i;ecö(en enbc
«agilìiqten rpectifrpèn /' enbe Dat bir^ # Dé bci^tj
rirticjiléft adij,(1i ijrtf C if
ö; jlEbg. n^
met oéhi&fec^mltóffibiMt
öaec tae, βίίηήί^ tìàtì bi ^atleHirtitjcn enbe, ^
iïccöt^ 4nöc{)tKii";üii33

t^ng ίώί een ftilfüiüp b'toï) Bejcrteijt/licl) niet bol?
hontó ökfeUectneacfitbiinöiit biifbiecboeBcnfoube
Dèfcfiiebcn / in Seeff bfeg bCtfocIjt bàt bcboWfs affen=
binaè ban Dé bót^jjeÊbetbeartijehelen niét foub,e mó-
gen tiioiben geb^en/rdtlbjrc aïbporénp aéiibenileec
3llhibaflabeuc Boi-éei bf timi gecómrrimiiceertjtëjijn /
't tüétóïien ï^eec dë Dotiiie enbe De J^cec Colbert bip;
beöefaben aenge^brtieittepiocuiieceit (^liiï.bécfoetfi
om étitiooo^t te gehBen^ fijne gecejcèreecbeihfian;
iicM jöD? iHemiüïié:wt J^t pKflerenb^
fecoii^^, imbein ra^ban ιτρφ langer bllap/ te mogen
iwiói öf béfelbÈ éeiWjttirmatert foube fbijfcïttt bp {>rt
tetfilijf ban öaec

ρ '

ban
jSiuntii-

sen in

Jtìcfc.

59,1

den, ali^ of tet Ö0?fé^0«n .tfelbròeruptiiffé ijirt
fo?mecl^nbi! / f^ feiimpti.fen l^ec de fc.ioriifefftfm/
batfijit JÉaieflepi ficpoec op niet accjöafftbe/ enbé
op gel àenlionben bjtt men bón IbilDrberm^ierH
bat öctbD0?f3 fecïiiictftfetoöle 'tfrtbe m^ffiöm tot
«en |ic^omoDemcnt!iaWte toenbra té fÏöfiErimoe(ïé
goeti/ftcm niet tbiOefiónKnal^ljeiDijbébefcliept
ban Dat men eenhójticn tÖbttoilbepatimiiecen/ tot
bàt mÉrt faglj biat iijtBomfl be imbafTabé bah bie
pïrpótte m Engeiaridt foiiDf toinnen / ' enbe bat ben ItOi
«lrig0,jiiUb)nffelijcK bp bnfientini^ Öatr bièrt/ aen
'tgeetóbe^iUiantien mebe bjacgt/ niéteftMbé man^
"-"-iaéc ooffi Dijt bleef een monbeïöcft^F^^^^^
rm»i|tMièfc^ift öffo?i]
, tDcn.ltijr -
thöcötóe/

lytvJiiéhte^ij

.Ireüefy vcrfottìÉéd; ^hbcctqfTi!
'ïii?(ïDent ban; Déhfiòmarckén

!ém

Dat gém iegentooojbigg slaECbet; al^ opt bi»; oefcii ^

eWijf ülïWbieTpcn ftac^fó.· M^'SS

Ibacetì/ otìci: get qoftÉnDétoö^ bercptbliiWhl^^^^
Wa^érus, tfijmerib^^^ tocQöfii^ ben^tatiS^i.

porta ^om^^^K en b« nïe#.arca^e;(ii»

iubSSffirfiSjpS,

te toeten'Dàt aen W bdojfj Warüerus ìintìlBiftMt^

Vifir enbe fiét Divan afrigefecBt b#ftöë/ SS
fietibin, ίί Difpoiiétéiii fnbiith bfcbwBt|éfof5
ban bin qcooteri jÈfi;/. beiiftote Λ

^cBippec^ enbe^cfiepen in Die »«W6eDnttriit

Coniia'ntinopolen gaet BêbïnbenÏe/. oMintcimtim
cn obec te boireii ria Candia iCuoi; JÉjiitif/ pjobljicn

_ - „ - . . , JelbeoocfttnöeföiiégoeDE
i^fTicten foo bequamelijrfe tjabbe gebjiipiRf tu grefftc
titeect toteencreeraengenamenuptbal / bntfeif^to
Divan fyne tebenen öaDbe betWaict tbéttigl) mtori
gefonbeert te toefen/ en ban fclf^l)abbeDeùt|ì(if(tt
ban fon boojnemén; ^oo bat öaec iKog. tot»
gen^ bie i^epublijchebaec ober öoonriijclt toimDcn üt«
bancfit met blijbtfcljap/ bat foobhhiacitiifffifjijclif
teetfiptten hare affectie boo^ öifcrete Direttic b£|n Jatm
IKiriifier Warnerbjateh gin^bcir (tiÏe
bnber bat

banen bóer ober eertigjjtiiitnoegett of fffiàbeftìiiiiconft
moeten / ql öft .toelcliE toelgcmelbei^Eftclnibsfla;
bfutj}àbbE begeerr/ Dafcliict ban aëhtei^'d. .ffeoj.
ffatìbefjtìbbnitebétttilji^'

J^p öabbe oocfi^öo? bifeü etl nlt riiSS iJd ftlaériiitli
&onnenpntbfcfteti/ iobien l)aer ï?oogB Jf^og.'tfdüe
oi^bah: enbe bimftigfraïliteiibrbüójp '

■Bé· iïépublgrfie b^xérfetieti gaéc fbttBeiiitiÖonmn
tri'be fatillen Bah'p mi^bfcfïöliöt im^mé '
tUfrtfiertEtìèdinTiettbèiS^efé'eniB^
öaföirotógeméïhril'eijiitiltjrnuf ( bé»tetoici
Öinbfe ónbrt béiaiibt} fjaêr DaictoiéóSiliöiïWsê
iji«ïpë;Kmtêiibetttmlêhrt^
Diièp föé lijWén aebJiiprfieny BpferibirtèfjUjwiieni)^
ttdòjbinqWl ?imbaiï4be/ fonDrrènbeliup«ö>tft%ii

lanijijtr" · " ............

ttiogén
bei^ -

Y^'ËSTÏÏi/riftlè'Mi^^.........., ,.„

X;# Wndé iJòììafeÌ^ <«

-· TOèrdé'de Aw^iègepubücdcrtj'iffiifêf^
"dra ÖfcAéralen ÉeaqBV'dé p-

itì'éfPótè'Cfereikiànieog^^
dit Vólcktopndë geduj/rende del

Trompetten, cflifegèduyrigh

iiPt'ince, eö ii niet Kea Penneuyttediu^
namlddaghs quam de
Borgerye dö Wipencnj

's avonts wierde alotnme in de ftraten Gewy^»
infonderheyt op de voÒrnàcmftéplàtìiSj gwno®·^'

S A Κ E Ν Vàn § t A È Τ


-ocr page 612-

cn OORLOG. 'tVijf-en^^emighfleBoetl 595

nitedaen zijnde vertrockcn de Borgers, ende't vuyr
neb nietgeheelverbrandczijnde, quam ontrentf/i»
^ "„en in den avondt om 't felve in groote menichte
Hanffen de jonge jeucht, fingende geduyrigh Liede-
kent by haer gemaeckt tereeren hare Hoogheden. Dit
,iififooeepafleertzijnde, fonder eenigh ongeluck,
S fijn Ed.
weder naer 'tCafteel met de Gardes
inde
Trompetters voor fich, 't Parlement nam haer
jffcbeyt «en voet ofte opgangh van den Bergh,
maer de Confuls ende den Raedt, mitsgaders mee-
fliehte van oude en jonge Juyden accompagneerden
fiiD £d. il fingendo ende danflende naer boven tot
voorde Poorten van'tCafteel, daer fijn Ed, van alle
iffcheyt nam. Ontrent defe adie is rcmarkafael, dat
hei wel tft^i dagen te vooren geduyrig haddegeftormt,
maer dien dagh was't heel ftil ende fchoon weder, ende
den volgenden dagh quam wederom wint ende fl:orm
jIs te vooren: Ende behalven dat, vertoonde fich
evcD naer't publiceren van de Amneftie ende ioo als
den Advocaet ende Conful Serre, begon fijn Haran-
guc te
doen, in de Lucht boven het Tonneel cn het
i^crhcmek, een Kroone, op de wijfe als UEd.de
felve in de nevens gaende Atteftatie vandc Confuls
ende den Raedt van defe Stad is afgebeelt. Dit gefichte
van defe Kroone caufeerde fuicken blijdtfchap onder
alle bec Voick datter geen audientie en was, foo lange
die
fich vertoonde. Alle de Werelt maeckthier op hare
bcduydinghe endeglofTen, gelijck U Ed. wel kan af-
nemen: Met remarkabelfte van allen is, datfehaer
venoonde even naer 't lefen van de Amneftie, ende
ièeriaegh, ende recht boven foo het fcheen, het Ver-
hemelte ende het Tonneel, ende dat ducrde ontrent
CM
half uyre eer dc felfde verdween.

ATTESTATIE.

Vt\\itt\mfefiienhondertvyfenfifiigh den fevenden
J, May, ontrent middagh, wanneer de Amneftie
door fijn Hoogheyt jcaccordeert aen alle de In-
woondersvan dit Prins-Dom, op de groote plaers van
deC/>i« j op een Tonneel tot dien eynde gedrefiëert
gepubliceert wierde ; ende het Volck 't welck te fameri
wis geroepen, een nieuwen Eedtaen fijn Hoogheyt
inhandenvan de HeereConftentijn Huygens, Rid-
der, Heere van Zuylichem, Zeelhem, Monnicke-
landt, &c. Eerfte Raets-Heer van fijn Hoogheyt,
eode fijn extraordinarife Gedeputeerde om de faecken
van defen Staet ende het Hof te reguleren > heeft men
op de felfde tydt wanneer den Advocaet van Orangie
begon te harangeren , een ftemme van vcrfcheyde
perfoonen gehoort, foo van het Volck als van anderen,
welcke haer oogen naden Hemel ophefièndej feyden
verfcheyderaael
Etn Croon, Een Croon : Ende die geié-
ne welcke haeraenficht na het voórfz Tonneel, alwaer·
wmeeflopkeecken, gewent hadden, hebbende ter-
flondte na den Kemel gefien i-'-welcke doenmael feer
fJwr ende helder was, fagen met groot verwonderinge
in het laeghfte gedeelte van de Lucht een Booge, welc-
ke refpondeerde recht op het
VOorfz Tonneel, tìnde;
nochgtooter noch kleynder 5 ende nóchtans verichy-
nende grooter ofte kleynder naë dat men nacdcr ofte'
wchterdaerby was, reprefetiterendegeén vòlkbmen
Vu®'' alleen maeckiende een formevan een
y®™emelt boven het gantfche Tonneel, gélijckalsde
«childers om een Croon boven een Wapen té repre-
«ntcren, aldaer een gedeelte van een Circkel maeken;
tFndeiijck, het was licht voor yder een die
khré JUè-
f'^m te remarckeren, het welcke wonderlij ck blónck
^ genfiengelde couleurcn, geelblaeuw, ende wit i
'ooaengenaem ende wondërlijcfc ömté aenfchóuweh,
yder een fij η aendacht di vértëcrdèn van dèOratïen
we aldaer ghedaen wierde ή i^'óiü rrièt verwbndéringli
«n ichoon objea te fien, welckeiwiet-fcHynelijck V4h
V^f g^iondcn ij, om defe aéüëreCrbcrtien'i éhdé'té
door die voortceckëh y dat 'de Croon Vab fij fe
oogheyt, die hem van d«i Heöiei'gegévcti Ι^ί endè
^^■^^ter die hy met groote foetighey tènde göwfër-
gouverneert, waer Vin dèfc Amnéftie éen
«"^«ygcaiire ishem aeogeaacm zijn, ende eeujiigh-

Jijckvaftgeftelt fullen worden. Ende tot gctüygeniflfe
hier van, hebben de ondergefchreven perfooneri die
^
fulcks mede ghefien hebben, het met haer handt on-
dertecckent.

BedarriJesi Rechtefi
Predwes, Conful.
L. Feliii, Conful,
DeOrevo»,
Autrand.
LaBometierei,
He Drevon.

De Heer van Zuylichem heeft ophetvoorfcheve
dit volgende Carmen in't Latijn gemaeckt.

Oum Bat Auraufiaca eonfirmatura Coron»

Antiquam PepuH lieta Coronafidem,
Nendubiè Cahplamt^uodutrique CorOHi! \
TertiadeC<ehmiffkcore»atepu$.

C 0 Ν i Τ A Ν t E It. ' -

55meenentwintighften m9fpi^tec33ft:aaberirt0c ^ .
Srtefai fccf{t£cS5emoriaelbanbci|eei;?llHiDafiaDiUC „^{fjf
d' Eftrades
trtlùrcetiDe ten cpnbc/ iJat CBcrne ReprefTa- ucn^^a··
lien becïceni
fouöm moflfntoctbcnteccequffìtietjan nece
be ïtctjuö^-iïafDtbfc^tabtMacftrichtfoategèn^be ij·^®'
Carmel iten, al? be ^ngEfetCttcn biC ^tabtTongerCn, ift
ter faccfte/ bat feehcc onbecfatt ban ben Koninafj ban ληβ
J^jancltctjclt ban befelbe^tabigcboccttoa^getacEd ficK{it.
na 5Dn
Kioofter, bare upt öji toa^ gebe&aucijeêrt ge»
itteefl: goubmbeboojt^&Iactjtenbdn toegen
bei|eece
l=icuc-©ojfi ban
Keulen obccbeactenban.§>DUbfcata . j
nitept bie ben <©ntfanger ban Ylem foube pleegen ili
be i^eerliJeftBcpt ban Herftal, mitfgabec^ bat 0« Col» t
legie tee WbmteaWtept tot
Rotterdam ban be^fhljpb ■
pec^ ban
Duynkercken fcube boen afuojbecen Ijet vat- , >
geit: <!3p'teerfte ïibt becbOOjfSJÉeniOtfei^Soetfles, I
bonben / bat afpiuac^tfoube toecben be cefcriptie bait,
beaemelbe^tabtTongereni^hacei|o. .WSog. HSif».
(ïbe ban ben
fesdcn befe^ / ober 'i fuöject cafeenbe ben
petfoon
ijan G ideoii BrufTet aen be fdbe afgegoen/ al^
toanneec g^te t^o. jfl^og. op 't gebanebecfoech ban bc
boo?noembe
fócijglj^-ïiaebt ban Maeftricht naebec
foubenbelibetecen. ©pöet
tweedeEibt/ i^berftaeh
bat al noti) boo; beiteercngace]|o..)i@og.i@cbepu:;i
téerbcn totbefahen ban be
Meyeryc van 's Hertogen·?»
Bofch
in gebolge banbecfelbeccefolutieban benden,
cn dertighften Jllartij lefìlcben aen ben Sfigcntfaart
bec
Veecken foubc bjecbcn aengebobm confecentie om,
tot onberïingi) becnoegen / enbe contentement fonbec:
p?eiubitiebanliJebec3Öté gevecïjtfgliipt/ ^etpointcon^
tCObeC^/ caechenbe be
Souverainiteyt ban Herftal, te.
befinieten 't fö bp inbfciele becifie ofte 6p fubraiffie Étibé.
acbitraïeuptfeaecfte ofteanbecfint^/ bc^ i^jiiö^eri,
toijle aen be boojnoembe (©ntfangeeban Ylem-fl|eê^
fcgj^en / bat bp pjobtfie aile becbece pioccbupcen foa^
be ijebben in fiate te ftouben ; bantoatamginpDit
derde ïibt / ra&enbe get Vat-gelt, toelcft aen bie bati
Duynkerken b00?n0emt binnen Rotterdam foube af».
gebo?bcct toecben.
Si^ beboojfjfaecftcbp be^eeren
(©ebetiuteerben ban be pjobmtie ban
Hol lande cube
Weft- Vrieflandt obtrgcnomen oni in bf η haren bjeei
bec geiBminuniceect te torcben / enbe toiecbt ben ï|ecc
ban
Gent becfocljt alle't geene aen bctóelgee
melbe teec ^HmbaflabfUCban^iaricUcijcftbeBenttc
maecfien.

©en ïiai:togï| ban Savoyen fcöjecf
gelfcben (©ojlogg toat boltgt: sijnbemianttüoojbt
öpbenotificatieaertöemBebani. .

N^tp Puijfants Sei^ntUrsi

- ··■* i^irtoeB

___ iiBUÀe*

üopwi

JAAytappris piar le 4!iplicat£i dé Voftre Letö« dejEêr
du moiï de Mars ^ffé dontjén'ay pointreseuiefrafteni)»
premier Originai, les'difièrents que Vousasezji J^^ff'-
-· Meffieutt
i ■ «vee Ie Roy de la Grand Brttagmi^Ofla mlt «n·
nedouteiésp«qii' ilseeinet;eufen£iun fcftfibleiàépbi- gtianet.

Saint Martin·
Brijemus.

G. Baflide.
Ié. des LoHgeti
Vekth.

H.delaPize.
De Luzy.


-ocr page 613-

594 S A Κ E Ν van' S Τ A E Τ

fdSf. firparUcoünoiflanceque Vous aves du paflìoncé defir
, que j' ay pour 1' afftrmiflement du repos & de la tran-
quillité de vos Pro vinces. 11 eft vray qpe j'aurois fujet
d'en apprehender d' avantage Ie» fafcheufes confe^uetj-
ces, fi je neconfiderois 1'entremife de fa Majefté T>«-
Chrìflìenne les peut prevenir par quelque bon accom-
modemen:, com m'il eft à fouhaitter de tous ceux qui,
comme moy, font des vccux pour Ie bien public &
en particulier pour 1'iflbupiflement des troublespre-
fents qui farM doute pourroient s'entendredanstoutc
1' Europe au grand prejudice comme reprefentes >
MelEeurs, de tous les Princes qui font interefles a con-
ferver & augmenter Ic Commerce public &d'efloi-
gner coutes les occafions qui le peuvent deftruire,
comme je feray tousjours de men cofté vous conjurant
de croiw que vous trouverés en moy en tout temps des
fentiment d'une parfaite correfpondence a Γ Amitié
que Vous me tefmoigné & dont vous ne pouvés
obliger aucun Prince qui ioit plus veritablemcnc que
moy, ».

Hauts, Wijfants é· lUuflres Seig»eurs, VoÜrt tres-aff.
^my vous fervis.
Signe

Emanuel.

De Turi» le de May lótiy.

Superfcription.

, A Hauti Puijfants & Jllufira Seigneurs, Mejfieurs
les Efiats Generaux des Provinees Umes des
Pais Pas.

Ho. CHog. Heeren i

TCk heb uytdeduplicatevanU. L. Mifllvevanden
fcanoe X
fifden Maert laeftleden, waer van ick het eerftc
1 Origineel niet heb ontfangen > verftaen de diffe-
renten ontftaen tuflchen U L. mijn Heeren, ende
den Koningh van Groot Brittangien, Ghyl. en fult
niet twijlïèlen datfe my een feer gevoeli^h leedt ver·
oorfaecken, alfoo U L. bekent is de yverige begeerte
die ick hebbe tot vaftellinge van de rulle, ende tran-
quilliteyt van U L. Provinciën : waerlijck ick foude
reden hebben de quade gevolge daer van meer te vree-
fen > indien ick niet en confidereerde dat de tufifchen-
komfte van fijn Alder-Chrifteltjckfte Majefteyt defel-
ve doof een goetaccommodement kan voorkomen,
gelijck'tvanallediegeenetewenfchenis, die, ghe-
Hjck ick gebeden doen voor 't gemeene befte, én in-
fónderheyt tot te niet doeninge van de jegen'woordige
troubleh, die figh fonder twijffel door geheel Europa
fouden konnen verbreyden tot groote fchaede, ge-
lijck ghy 'tfelye repreleriteert mijnHeereiiii van al-
le dè Princen , dÉwelcke in de confervatie ende
verineerdéringh van de gemeene Coàimercie gein-
terelièert fijn , ende lïgh altoos verwyderén van de
gelegêntheden die dè f3yjB foude konnen fchaden,
gelijckiqk altope van'mijhë fijde fai doen, U L. fwee-
j-eade tègelooveri j'yatChyl:t'alIen tijden in my fult
twviodéii 't gevóelen yah een oprechte corfefpónden-
tieaën'devriendtfchapdièGhyl. mybetuyght, ende
waer mede Ghyl. geenigh f rins kondt, oblieeren die
waerlijcker fy als ick, Hoogh Mog. ende Illuftre Hee-
ïen U L. feer genegeii' Vrlent om U té dienêh,
Geteeckent.
"■·■ Ewanüel,

^V0nTurindtn%<;.Mey i66f. '

HetOpfchrift :>■
Atn.de Ho. Mog. epde Ittufire Heeren, mij» Hee-
ren de Staten à ener del dér VeireenigbdeNed^^
iantfcheProvimen. i

üf.'ilÏj
■cri i-s

ï©at aenaaet KmaenaDetebooifiaöfaflftepjifmi
tatimtot nEDcrlegöinsö bei· ontfianebiffètentcn tufi

, fclietl Eogelandt ett Itffm^aetaentie j^en jRcea^:

"" tfimöafraïicuc tJoojgljebjaBen/ al^ in fiaec i^o.
tte' ban ben achrilen ^anuacp Ufllebm llaen
iectr bm Ceseotwïntighfteni^apaen ben
igiCf^ SSnèafTàixUE Gogh gef(i)i,eb(ii / ,Μΐ {)i?wn

j^rBIf

Ofte .

JlQeliie·

teHrSiin

«Ufl»-
iflllDt,

nen bmi foïutiebieijp aen be meecaem'rfteötfcen Μ
diiteurs op bfc felbcc boo?toEtpfclEn
tt atinoet hml
nebottt / cnbf topbec^ te Bfmort bofïfli fouùe y h«
5p oocfe am be ötjemrïbe ieccen Medi»tcurs frX
Öfijben behcnt te maechen / bat ïjp geen anbcci E
fïaflinof p?opo(ìtien gaenbe bupten öebooifuefZ

SSfcSS t-^ubeberniS ■

<©efelbe iSefoIutie contineerbeniet aKbeaitmin-

tibe/ batpbec foubctoEbecsebenbjatöpetoccS
fjabbe/ of toeï pbec 'tfeïbe foube bcBoitóm / nS
menbansebupriaïj baecbpi^geblebtn.

3&eï|etc3imba(TaöeucBoteelfcl)?tef ban bm ne- hr '

gen en twintighften üKep ban bestoatcbecbolmnom
enbeobertafibicoefcö'fttoal atn biebanbeGcrefV»'«fi7
meerde Religie m bÈ i>?obinrie in bepiact^ncnarmt Üf?
Velaux , baec bte ban Marfeilk enDc De bjeembc 'Λ
bif albaec iaooncn / be ejcercttie ban i)aten(0otitè
bienfi tot noti) toe secuftelijclt Ijabben bctntoscii tent-
nieten/ enbebiefeecocoffeltjciiVuarfnaetiflttad/ foo
bat baec aen niet^ en nianqueerbe en te bcbjcfen I
dm/
al^ tene openbare tnaflacre. ©bec bit mificattiijf:
gtnfd ban openbami petfecntie/ babbm biebanDe
Religie toegefonbenaen Monfieur deBuvigny, <$1,
necael ©ebeputeerbe tuegensS be dSerefojmtttDc ftrrc:
Ile in Vranckrijck, aHe Jiaeniocien enbe3(n|ituttifti
om bte te brengen boo; ben ïioning{) / entte ban ène
.jföajefiept af tebjbDfn fijne pjoteitie/ ommctlwt
RecBept te mogen ölpbcn genieten beepercitie banöof
ren eecïncfien ©oBt^-^bienfi / foo aï^ (jet bed ^atm
toegelaten öab. ®it toeccft enbe beele jjacde bejegmin!
gen / bie aen be <i5ecefoimeecbe gefcljieben obftalin't
gantfclje öijcii/becooifaccliten gcoote behommetingm
en naebebenclien / baec boo? becfcijepben famffienoat
jSijcftateeebefouBen ftebben gecupmt om^arrteki
geben in anbece Btanben / ten bjate ben (©ο;Ιοαίΐ ont^
fìaen twffclien Engelant enbe be VereenighdeNeder-
landen. ^f geoutcageccbe iingelfi^e/
enbe anbfj;e<Öecefo?meerbeb?eerahe.®{tticn (Diente
ben^ be Jlebeclanbcr^ albaec tot Velaux gcoffElijtft
mi^banbelt toacen/ (jebben Ijace Machten gefonbm
aen ben leonino ban Groot Brittanniencnbcanifp;f
ftooge <!&bEcigl)epöt be «©ecefoimeerbe Cantone in
StoitfeiJanbt oni Bace lï^otectie enbe intftcfine te
becfoecBen bp ben l^oning ban ban Vranckrijck, toeft
toe oocfe fcöjeben aen fiaec ü^o.|I3oa.niaffti'«ntn
b'anbecgabbenanbcctueccltinliaHben.

^nbifpotitie ban be ïioninainne itloe^btttt^ gitf
gecbe/ in boegen bat ara lte(iranfecbatie enbe bfioit
bewfff ban b(e acootc#iinc^c feectoieitiptbjgff«tt· SS
iacel^ajeliept öabbe alcerbe 6p €eftament bttfiw
in bfdè^omefïDclte faüen/ enbeioiecbmallepulw'
Ite gebeben / enbe l!ìe);cl^eltjche bebotien aenaetomt
baaebjc^ om een langec leben af tebifibeutotsi^
toeittf£iibananeBocbe<©nbicbanen. .α?· '
, l©wtoa^aIbaccnocöaltppberto6ettBi6f'w w»
bfiicft/. om (ïaenitó befe becfcöülcn eube opejiöawn f<«
i©o?ïogf) ban be^gnaelfcöe/ alle SeebMi/,®^»^
meceif: enbe Ijanfeel acn ficö te öalen / e»öe öie te^ wr
tcecRen/ infonbecöcBtaenbeginflefft«ictti>a©«^ ^
nigbeJlcbecfanben / toaec toe alie miDOeteitottti^ ^

tiïfiaRtaenomenfpoi)iooii)acbcenbeo«8ttoami!^

aweJïingen ttmi, lie b^iembm alii raebe
^feMCagcmentcnomteiiifponeren/ bafciwef o^

^e icwifiije jSatic/iönbjEBcmaetïitcencön^i/flw

eie bc Jöebedanötfcöe Lakenen eaSaywerck^r «
;Ö)ién^b?in effiect u» VranckrijcfcUtótcffWM
nirt iipeublicatfe baa i»>enbace acciflin/^i^,
taticp^/ nwet onb« be ïjant nionbriinealt^ww
«JfeJWÖtf bora / ,'t tael^ eene (MteiöffiK


-ocr page 614-

en OORLOGH.

//, nfrt m ftonöe acnaenomm too|öcn / al^ iaaeriiept/ ten
üeelc tntie alïecïjanbc gljetupflcn ijet felüc in 0«
^tfoD te toefen ijEcftfaEcttjaöDfii.

linfnflabDe biec in,fao?raanöietti)EtIoorcn25iHnei
iÈiiDtfrfje Eaecften-ïjanDti / foo öat
bie t'ceneniael
üerUallen. ®ot Sedan öaöDc men alle manieren
hflti nie"^ inbentien aengefocötenDeaengelfcijtom
tu Hollindtfche Laeckcnen, enöe ijetHollants Lin-
den nae
ie bootfen/ enöetcpaffccen / taaec'tm03c=
«jcit/ DocfjmetfeecfotiecfuecejJ/ /atotBCooiefchaöe
IlrtflcnlcOflfl^i· 5^ESpaenfchc> endeNederlantiche,
ende de Engclfcbe Itaecitcnen en tuacen foo toel niet
na Qcinactftt in ©^ancficijch / ai^ ooch met öetLin-
«en , of 5P üfcfcljilöen feec mtccïteli)cltmeti>et)oo
?f5
bifemöe Stoffen / foo (n öeuciit / inlupficc / enlnfon=
hfchfptooch in piij^/ enöe omnocijtan^temogben
cìcualeten en in alle maniecm/ footoiecbtbecftaen/
tot mm üJtlöe perfuaÖccenaKe jcanfe j,i©anufaetu=
tm fouDen paflecen alle üjeemben /Ja men {jaöïie 3ta=
Juticil aeniaecftt tot Carfonne in Languedock b00?t
mb'flcöt eiiDe bectoont / enöe oecompaceect teaöen
tnöe mtt ÖC Hollandtfche Laeckenen, enöe alle fte
Matial^ DieOarroUetgecoepentoacen/ baööenalie
nioetcn öccftlacen / Dat öe SEaecfeen ban Carfonne ban
örtfr fatture / geljjupcft enöe toaetöpe fouöen toefen /
οΜύΕ Hollandtfche, enbcöelupöenöiefoobantgeta-
lm fp?actltcn / toacen aengcnarm/ enbe fouöen Daet
oDftfabcui; genieten.
H' ©nOft anbrce boojflagen toaé baet aen 't l|af cene
f?iiiif-ni£Uù)e aen gebjaeljt/ boo?een£nvoyébanöenï|ee-
^ KÌicut ©o?|l banBrandenburgh, tot eenen gcooten
S'hanbclcnöe traftjcq tuffcöen Vranckrijck , enöe öe
h· ip)8ö-gcmclteilieuc-©o?fl/al^ namentlijcft:®atöe
ï?' iicuc-©o?(l upt bat liijcli (aeclijcfeé foube tcethen /
joii. fnDt in 't Ooftèn enöe Noorden > Debiteren een groote
qiiailtitept FranfcheWijnen, Sout,Granen, Fren-
iche Laeckenen, enöe allerbanöc Jl^anufacturen ban
iiif ^tie/ enbc De ïicui;-©o?|i foube bjeöerom upt
fijne aLanötn ©?anc&rijcfe betfien met Ruflche Lee-
len , Hennip , Houc tot ghebouw van Schepen,
Mailen, Piek, Teer, Henpip, Was, SaJpeter en
Wollen, φί boojflaglj ban De ï^eere Ceuc-Boi|i fou=
tietefen/ bat alle Defe Snaren gaenöe enöe homenbe
fwDtn üEtboert toerDen metenin JFcanfcÏJC^lWPen
«pt fecclttre ÏÜaben^ en in Dit iìijcft Dooj Den Coningf)
tEojHonncccn / boel) allrs? te bjengen cnDete ontlaben/
«Φίΐί Elve tot Hamburg ofte aiiöere piaetfen toegen^
Brandenburgh opl Die Kebiete boo? te (lellen; ®an
mtnina^ baec meefi geinrlineert tot eeneJIabeofte
glartfc bm ïjeec ïieur-©o?fi toe Uomen inDeOott-
Zeegckgea

^e boo^pöe Envoyé nae menige conferentieu glK'
ËabtteJjebben/ öarr obtr met belgeere^ntenöeut
Colbertbertcocl^ na Roebelle, om fïeg op alle^ nabec
tiinfbjmrcm; ogn onbertuffpftintoiectDei^ect^tal·
WKjte BeJnits öaec bertoaebt met eenpiefent ban ne-
gen fchoone Pierdenboo?benl^oningg/ omal^&an
iiif fattiti nabec te beïianDelcn.

bat ftet debkbec Groovc Lynwatenban Nor-
nudifiQ sntic Btitcannien enöe bmtcfclt ban Öien noe
Weft-indietk Daaefiicf»^ meec enbe mcecbecbiei / eaöe
Mt bftiijjfpöenaljemeene I.upDenban öe ftanfeije
müt! Diebaec aen plegeateaïlMBöcHcn &aceHfjïtei
tai {«(i tetoinnen/ niet langer ewlionbcn f«bniitr«i/
iw fgii meenicbte ban bien enöe bananbcce jaeïrin=
fif" upt Ijet ïiijcit bittroclten / unöer anöere am baet
TOcianbtncbet teflellen/ oocfena DuycOandtenDe
«rcctnigijöe Nederlanden, inbiavseboojeenigcSJa»
jw morfjten Bomen te gljettietm/ tuatejceraptieiaan
wiunbpgcatieban DebDoaBiRi8PfEiniein.De®|obint:
^nbaetjpbaetnmenöennibatifWtón. «©abecDffe
wen tnebebeel Manutaaiuie» baniiftaet/

™ toemaetfefei^ öie ten Sïp baffveeic Miliioenen

JfftiM ttptliaiïSijikplsscB'tf.toaiöeubficfOBöen/

•^ttefuHenraalim/ &etoin7ÖaiitótaIi m.Vmndtr
m, aUba öé JBecdtaïöaesfeecinaeieeniitoietbt/
moe Luyeïgshe iifliconfumptiei bfltlfeöaniS|»J0flMÖ

nu «nsefo^t blebea tqjiAen /ouÖtQ «η&αχ to

BoécL· 595

fcboone €apifferpen bie boo? balf geit niet ftonben töer: r A A κ.
ÖcngebEfaiteert. '

©en vijfden 2lunp ter ©ergaberingenofbmael ·
booit gebjacbt een JiBemocieüan Den Jgeee «Êrtcaojbi? i^ooaij
naci^ ?tmba(rabeuc ban Vranckrijck aeuOaetlfoogö
^OS· gbeseefenteect Dm tweeden befer loopenbe "ί^,ί to»
JEtiaent/ bonbenbeonberanberenbetfoeeïi/ tenepus
γειμι»-
be alnoeb fonbet becbet: bilap aen De ^cbeicn / Öe V re- tie nan
de, bejuftitic, enbe ben Edcimm, webeöoorenöe
öe ffr«ifcbe Weft-Indifche (Compagnie/ gepermiti ïiö»;
teert foube mogen toeri»n met bare inaelabrn^t^oebe^ pen.
ten enbe Coepmanfcöapprn upt bcfcataiibentebccs
treeften $ ^aer op jiju be J^eren <i!3ccoinmitteerbè
föaben tot Amfterdamgeautgotifeertrnitgbefen/ De
b0D?f5 ^cöfpen te laten upt loepra / enbe bare gebefli·
neeröe repfc boltcecfien/ mit^Jjaeralboorcn^tengei
noege gbrbl^^m jijnbebatoefHbe^cbepmbaojbé
betoufic genccale intetbictie/ Öegemelbe Weft-lndi-
fche «Compagnie babbentoeMjooit/ cnbefulcR^cf^
feetibejtranfcbe^cbepentoareiigbetoeefl/ enbe Dat
met foobanige ber boojfs iitgelaben li^oebcrcn enbe
Coopmanfcbappen / al^ jiaer foube coufleren / boo;
bate ban De boo;noembeintfrbirtieinbeboo;f3^cbeo
peningelabengetoee(itc5un; «Sbocb belangbenbeöfi
(i3aeöeren euDe jiToopmanfrbappen Die na bate ban
't felbe interbict baet uine foube mogen toefen gclaben /
of ooeft na bate befe^ ηοφ (ngrfcbecpt toojben / bat
booten bienthalben finaiych te refoibcren / geboojt en
ingenomen foube too^bcn/ 't abbij^ ban bei^eeren
«iSecommitteecben upt betcfpectibe<Collegientct?lb=
miralitept tegben^ JKSarnbagbtoehomcnbeenbeachc
Dagen bifc bertoacöt toojbmbe/ om'tfelbe terzet·:
gaberinge ober gbebjacbtjónbe/ al^ ban nabet Dien
aengacnbe te too^ben gljebifponeert / fuIcU^al^tiaec
ejrigentie ban faechen bebonben foube toojben tebe^
Öooren. ,

Sebert be quabe rencontre Ijan ben i^eet ban Waf-
fenacr tegen be€ngelfcbe/ Rtcegb ben Heer ban Beu- {."ïff^'.
ningen lafï om eruflelgch aen tegoubenbpbenl^o:) naniieïi
ning op be prcftatie ban 't geene toaer toe bet iCractaet ^mtit*
ban 3iniantie frin .flSaiefiept ba^ becplicfitet $ J^p 'I^a
Deeft (icb batriijcft naerben ontfangb ban nae tig tutu
St.
Gertnain begebeu / enbefoo bie ba^ al^ De bolgen» ftceiir^,
bebefleebt met bifiteren banaHe be §eerenban Den
Jlïaeb ban ben Coning/ enbe fünupttec(iebiijteen<
gcbient/ om met aUebebent&eiijr&e rebenenbefelbe te
boen begrijpen/ bat bepreilatiebanbctboojfsi^rac^
taet niet langer beboo^be berfcbobentetoeröen/ en te
gelgcb aubimtie bp befen Sloniugbberfocbt/ om fultic
aen fjjtie ,lBajef!rpt nabcc teremonfircten; «iBnbei^
ben uptff^ ban alle fijne beboirengrtoeefi/ batfgne
.WSa jeficpt geanttoowt beeft / bat bp batclflch ha 't in»
Romen ban be boojfjtjjbjugcnfijngbcbac&ttn baböe
laten' gaen ober bet geene bp Defe gelcgentöfpbt toaer-
gcnomen bicnben te iueröen/ en bat fijne ^aieflepr
ba^be goct gebonöen
twee Courtet^ te boen bèrbeerbic
Bben / D'eene met ojbjc aen fijne .iBùi^Ìeeii aen öe
Noorts-'Kroonen om Diligentte te boen/ ombeincli^
natieii bactbeencn tep^pareren/ Dat met öefelb^etiji
biuc^acrlgch^ tot boo?beel ban baerl^oogb J©ag.
mocgte bio^eti geflooten/ mbéom alletlraub^jfju:
biciable ïïefi^tie enbc engagemrnten metbc<t§uge{e
ftbe tese^ te boutoen / bare toe fijne Hàajffiept aarfi
't trebit ban fijne SdlliiWtie met be
twee Itttooucnfowi
beöoeitgeBien «ffirtbcbeanbcracnfijne JBaieflcpt^
38rabaffabeuc^ in Engclanc, berWatenbemet bupbe.
lijcltt lafl/ om te reboubfcren bate^fficien/ om te
bebben ban ben Itoningb ban Groot Britcsmnien fpi^
banige reöel^che boojfiellen bon ^ccomntoöemettt /
bitnet boiQ befaechm mocbt^ toetben gcl^iecbt tot
een
Acojinnjodement,; mtt Denunciatie bant^ont?
ficntcntffi!tow1UIdS|S/De»oninaBcj)oui)eMfeuùe3nij/
p«ctponi ban gareK^Oi
DIos. Riefen/ «neen In
9Ilienti(!iBtet:&i! frlbe te bolbp^ ; ^yn ü^aiejltept
gêi^ bEcttef.Daecbpgebbebt/ i>et|toinöec,öaeotbn
on^ia««iijifeten cenööcbew öopiDteJmeflö
foolwnöft^^olutie foute tiemen/ bat tott^o®
.lldoor.a^eeibfflbaenfottDejiön/mbeDattUiieja^
^öi^liiuwclt ottibeti iéer ISin&afrebewHoiiiii


-ocr page 615-

590 S A Κ E Ν van $ Τ A E Τ

iKonineban Engelandc befc®ictotie bJilDcacb?upcftcn
om ien οοεύβ errlijhe b?el)e
te maften/ toant bat öp an=
Detjjnt^ fijn (©eallieecbm «iet foube honnen berlaten.
eaic to. JKte· Örttien ben $?ecr Boreel Qelafl / jc-
immt beet bEoöemelbecencDntretep?ociiceren/ opbatbie
Öi banbeiföfbfclantfcbe^atie/ bjooncnbcenbebanbes
ml., lenöe tot Nantes, tot Roebelle, cnbe tot Bordeaux,
#tanfe Itiitfgabec^ in anbtte ^teben enbe^Iaetfenbanbat
(ii- jiycn mocöten toerbfnfnWöbeπ8Φ^oteflcccttfBen^
Vooit oHf infolentien enbe Djepgementen Die men trgen^ Ijacc
«tfit. pleeöljbe / aï^ mcbe bat Oe 3fngefctcnen ban öaet Igo.
11^00.5>taft gee-Comniiffien ten ©o?Io3 öebbenDe /
OU enöE tegcn^fjareBpanben/ met bebcrobecbe
feninSee/ baecinbel^abenen/ fojten/ iijbicccn/
f nbc Jjtebm / b?p enb< onbehotnmett niocöten in Ko=
men/ enbe becblijben tot Ijateretcaitte/ totcepca=
tie/ toemaechen/cebiettiat lement/enöebecbecflinöÖ
cnbe anberfint^ becbec / foo al^ be iCcactaten ban
Ifantien niJ fto?t^ nocft ^nno fefthien honderc twee en
feftigh bcrnieutotenbeBcainpIiceecttoaren mebe bicn=
genbe/ enbe aelijcftai^hiaetlijcfti^bebonBencccipjos
nudijcR bp ben Coninob enbe gaec i^o. .jKog. natabc=

lltcB in Öet twee en twintigh enbe drie en twintighlte
SJttgcheï : 3©aec in foo beel geobtlneect cnbcgUc-efi
ftctneettiii / bat be (iommi^ van Timen ban Schoon-
hoven , .feebnlanb^ tloopman tot Nantes, bie in
heffjteni^ albaec toa^ geftomen / om ( fo gefeeöt toert)
Bat fip 't boojf3 Commiffie-fcöip bc Hay foube fjeöticn
gepjobibeert ban geit/ banbibje^/ enbeanbecebeci
berflinge f c/ be felbe Commi^ bp eicpjefte o?b?e ban
bati^ofgdafitoa^/ontflagmtetoecben.

(Centweeden, batuunafoolangefolliotatienepns
telncftbetficegenenbeop-gemaechtbja^/ beacteofte
De beriacatie be^ ïioninglj^ fomcnicljbulbigbecfoi^
op be fcljjifteïijefte becftlatinge ban ben teet ?(lmbaffa=
beuc «öiabe d'Eftradesbcntwaelfden JBactpfefthien
hondert vier en feftigh, in ftaet ï^o. .fBofl. ©ecgabes
tinge gïjebaen/ bpfeö?iftelgche.memoticnbaec inne
berbat toacen/ aHe be ejcatte 38 ttijcftelen ban 't tjoogit
gemelbe (Ccaetaet opbenfevenentwiritighften?l!pjil
fefthien hondert twee en feftigh, tOt Parijs gefiOOten/
raftenbe be Com merde, Navigatie, Marine, Vrient-
fchap enbe Confcederatien, entoelrUe ^^eclacatieaen
aïle parlementen enbe ^oubetaineJ|obenban Sfufiis
tie/ infgeïüFh^ ooch aen be lïbmiralitf pten in V ranck-
rijck, enbeBrittangie, nu eenraaeltoarenafgljefon»
ben/ baec ban ban fiaec i^o .J!föog.<0nberbanennu
bjpeüjcR en feecfteclèicii fouben ftonnrn genieten.

(Cen derden, fijn oocfi bOO? bcu l^ertban Beuningen
Lp ocrafie goebe <0fficien gbebaen / bp enbe aen ben
i^ertieö IVIazarin ït. «©oubecneur in Brittagne partii
cuIierlöcR/ op bat bic ban be^ïacberlantfeSeiiSatie/
toooncnbe/ enbe Ijanbclenbe fn fjjn <6oubctnement tot
Nantes, enbe anbete ^tebeutoel inocJjten toerben ge;
ttacteett/ enbe gfteruftelijcfilebenbupteneenigfjebe:
Rommeringe enbe gebaer onber (lin protectie / 't bielcft
toelgemdbe Due Mazaringoebriijchfubcfeecofficieui
felffelt belooft üceftte futten gefcbicbrn. i;

^Ι-ηοφ in Juiio bleef men in Vranckrijck öetfe-
co'urs berluiercn op be Mediatie, enbe ben#eecban
Beuningen bejegenbe op alle fijne beboiten geen anbec
fiitiéfettie al^ bie men pjobifionelijcR fton binben in ge;
ceitireerbie feer pofitibe p^oteftatien ban bat be^ Ito:
ninsö^ intentie in't geen fijn juaajefliptljem tot anfc=
bioojt {jàbbc gegeben/ feetflnceecenbcahoitieabia^.
©e ^ bien confo?m afte feöiehen na Sonben/toas
cen fonbec uptflelmeteenepp^effebectoaett^Beeaen/
waec be gebefiineerbe na be Noortfe Havcn baec na.
i^bocca^bmt t efaom bonbefelbebetupabc mm

Bern bccftact ftombc ban bc fucceffen banfDne.ï!föeef
firr^ 3E)ajpenfη (icij fiaDDe ee-rjcpliccftt ; «βύοφ Dat öp
alinoti) niet beiDccftonDcuptten/ omfDncefficiru
ijan Mediatie jikt biucfitdoo^ teniafim/fnbeDattmi=
ntiifcrcftoitmtgOtinDefen feuDe blöifim/ toatban
be Difijofitie tot ©jföe in Engelandc te toafijten üiap /

ofte iiict i Sönöcffitn: Datfunc .üeajffi. fïtij in Öf boo)=

feet tebefÌberercnbairjare]^o.|©os.fiidrttei)ttoabert '

toe bjcngen/ ontrent &et geen be conriufìebonliMr
faechen met be licooneu ban 't Noorden foube tnacm '—" '
retarberen / enbe particulirrlijcft boo? foo beel Dene-
marcken aengingli / ontrent bc hlacljten bie oberbcfd
gcfrpbe nientoc jFabjijchcn ban ^cljepm op Noorwt-
gen cnbe obf c frauben in ben Orizont geöaen toierbm·
«énbc booj foo béd Sweden briangljöe ontrent Dchê!
toufie Eluddaticn vanhetElbinghfcheTraftiet, hf-
toijle men fonber ben anberen baec ober nnber te btr.
fiaen/na 't oojbeel cnbe Renniffe ban bej^cictnalöaèt
noc5 in befc noeïj in anbere geleaentfKben in ooet bet'
biaci) met Sweden nift foube Ronnen homen/m onticc-
tufTcgen fonbec efftct ban be Eluddatien booöcliifft te
Bcnieten/een occafle foube open laten tot fiaöiae Warfi»

ten en meer en meer biffibentiecn berbiijberingen.

i&ebert bonbtÖP bp be ü^eeren Jiainiflerg meer noti
bc bifpofjtie om 't geentenboojfs epnbebp g^ebjacht
toiccttoelt'appicljenbfcen; JiBaeralfob'abbijfniban
btn Üccc ^Ombaffabeur ban bie Croon upt Londen
in 't bcBin ban befe bicerR Ijerbiaert^ ober s^cbMt/
mebe b?ac|)ten bat ben Uoningö ban Engelandc nat
bede inflantien op nieuto^ ïjabben aengenonienbin=
nen een bagij a twee fcfeiftclijcR pjopofïtien totecn J
?ïrcommobement ban fijn 5«jbe ober te lebccen / foo ij ;
beniiectban Beuningen al-Hoel) uptgefielt Dpljrtaf. '
toacfttenbanbefdbe.
 l

«gpnbflijrh ben twee en iwintigftengulpf)ceftl)e I
ïicer 9®mbaffabeuc d'Eftrades in gdebert be notificatie
ì
ban fecour^ tegen^ ben 25iflci)op ban Munfter. |

E Comte d'Eftrades A mbaflàdeur Extraoidinaire ejMi, |
j de Francc fe fenc obligé de fairefgavoiraliurs Φ' ^
Seigneuries que raffeilion que Ie Roy fon Mai. tmimì
Are conferve pour leurs intereft» ne luy permettant pas
fut^ I
de foufffir que les entreprifes qui fepraétiquent contri «jm

cet Eftat viennentaeffea, il recherche les moyens le ^ira·
plui convenables pour lesrompreoudeftourner. Sa' ;
Majefté pour ceteffèön'apasfeulementfaitïnCnuer
a Monfieur l'Evefque de Munfter que s'il forgoita
quelque maurais deiTein ou voye de fait contrecet
Eftat elle s'oppoferoitfortemental'ExecutioB, mais
ayant depuis appris le
Traitteque cet Evef^ueafritevH
le Ray tie la Grande BreUgne
& que la chole prelfoit ptui
qù'elle ne croyoit, a envoy e dire^ement vers !uy, une
perfonne exprefle pour luy declarer que t'ilattacqué
les Eftatsde V. V. S. S. il trouverafes forcesaleurtefte
pourleurdefenfé & depefché un Courrier a fes Ambaf-
fadeurs Extràordinaires en Angleterrepour coavierde
fa pan le Roy de Ια grande Bretaigne a vouloirentendré
a une Paix & luy faire connoiftre a tempsqu'iipeut
pui» utilement employer fonargentqu'aparmeriedit
Evefque & le faire agir, & fa Majefté non contente db
cela 8 defia fait parler au Marquis de laFewtifutw
paflàgedoBC elle auroitbefoin dans le pàisdu Roy fort
Maiftre pour envoyer une arinée aufecoursde v. v;
S. S. clles n'auront pas de peine a pres cela fe perfuwei
que le proceder de^fa Majefté enee rencontre ne peut
eftre ni plus fincere'ni plus cordialpuis que fans atten·

dre qu'elle en foit requife elle/? for/eeMme/m iafU
feule connoiflànce de» projet» dudit Evefque a preve;^
nir & repouffer les maux qui les menacene, fin» mefmo
avoir efgard que i'Evefque de Munfter eft un de fes Ah
lies de la iigne du Rhin, mais commefa Majefté» b'Oj
voulufansdelibererun monnent faire cesdedaraüoni
auffi fortes qu'clles font&qu'il
l'engagé a ne pouvoit

s'empefcher de les cxecuter ficetEveiquépiffeo·"'®

non obftant celaa l'accompliCTement dutraitte, tait
avec Je Roy de
hGrandeBretaigne. V. V.S.S juge-
ront bien qu'ileftjufte
auffi&eltd'ajlleursdublende

uran- /u ha-ililì_________!__i____t.^nafndete^

L

l'Eftac que fa Majefté pour avoir plusde rooyen de r^

^—i- i-j;^ ^ -n- .-------—^u'eiieluy

........... Vifiairede

iiagiirantcnceiaciied-undTffin-enipirticu·

liér dudit I'Evefque avec le Comtt de Stirm quMJ

tenir.lcdit Evefque, puiflè luy prómettre· qu'elle luy

fera donner fatisft<aion par V. V.S.S. furl'iifiaire°f

Btriule.mfao

Province de Gueldre protege, en quoylei autres ^
vince» n*ont aucun intereft & ce
n'eftpropremencp^

ler, qu'uu procesqiii ne doit pas caufer une guerre^
d!iwue»?tiiacw de i'fimpire pourröieót tos^WJJ


-ocr page 616-

cn OORLOG Η. *tFijf-en-veertighpt Boul f^^

prenireifltereft pour de plus grands differents qu'ils
tSo)· ^Qt a defmcler avec V. V. S. S. outie que le monde eft
jflezperfuadé que cec Evefque abeaucoupdédroit de
foncoftc& que fon Evefché foiiffrè notablemèntcn
rttte ai^re de
Borkelo», fa Màjefté ne doute poinc aut^
irqueV.V.S.S.ne crouventtrés a propos de pòuiTdr
eli mcfme teróps fa Negotiation de l'Efchànge de Éyn-
ifTii ouelles ont defia quclque diipòficion afin qué'pair
lionpuiile eftre aiTeuré querEIedeur deCplógne ,
nuoyqu'il
arrivé né fe jpindrà paS aüdit Evefque. Et
fiMajeftifuggeïöitinefme a V. V.S, S.qu'ellée trà-
vaillaflènt de bonne heure a fórtiiìer leUr arniée dë ter-
re par de nou velles levéés eft AUetoagne afin qii'él]<!s
tuflèht un corps prêft a fe öndré aa Geia én cas d'attà<iue
fi leur prudehcë &Ieur botìncpolttique ne Jèür'cöd-
feiilóitpas là nècèfficé décétté pfécautioà qui rièférà
pasmefmé inùtile fieur difpófef plüitó'ft les Anglóis
d'emendre a uà accommodcméiit, ce qqi féróit le yrày
mo yen d'srrefler tputes fo'rtei de maux dàns le'iirs four-
ce, ainiì queleRLoy fonMàiftre lefoùhaitcardefn-
ment& a quoy iliache de contribuéi, de tòut ce qui
pcutdependré de ion pouvoir.

DEaGtssfi'ÈJlradts, extraoi-dinair Ambaflàdeur
\mVra«ckrijcki gevoelt fich véfòbligéért, crii
aen haer Ho. Mog. té dócri wéten, dàt dé af-
feflie j die den Koning fqn Meefter conferveèrt,voor
hireintereiTenhemniettoe enlàtèritegedulden, dac
dcentreprifes> die fich tegens deièii'Stàet praftiferen,
tcneSèfte komen. Dat hy foecktdébsquaemftè mid-
delef om die te breecken, ofte af tè keèreh. Tèn dien
efliaeenheeftfijneMajefteyt niét aileeri doen infi-
Bueren aen den Heer Biflchop νώ
Muniier, dat foo
hy droomde toteqnighquaetdeflëin, ofte wege van
fcytelijckheyt tegens defen Staet,Ky tegens de executie
krachtelücken foude oppoferen. Maer hebbendé fé-
dïrtverftaen hetTraöact 'twelck dien Biflchop cfiet
den Koningh van
Grcot BnVfeem'mgemaeckt heeft,ea
àt de fake preflTeerde meer al> hy gdòofdé> heeft dì'
reèdijck eenen expreflen perfoon tót hem géfondeh,
om hem tc verklaren > dat foo hy attaqueert, dé Sleten
ofte Landen van u Ho, Mog. hy fijne machtén voor
finoogen foude vinden, t'haerlieder befchérmihghè.
Ende heeft gedepefcheert een Coui-ièraen fijne e^xtra-
ordinaire AtnbatTadeür in j omvanfijaent
wegenden Koningh van
Groet Brittamiie» te verma-
nen om te willen veftaen, tot eéhcn vreede, ende hem
by tyts doen bek'eiit maecken, dat hy veel nutti^r fijn
Relt kan gebrayckep, als dien Bi^chop te
nentcdoen^gerën. Voörf? fijn Màjefteytdàé^
niette vredën, heeft den Marjjuiii'düa
doen
fprekcn oveif de pairagiépj4iej^y.v^^^ ήόοαβη (ou-
den hebben , dò^rdeLiu^ayu'àenKonigg^^
MeίI^e^,omèchL·éέertqfericίeb'tóVüfe(»^^ .. ,,ι
........ nfictt

fte ijckfte Majeiteyt βπΛ dierencp^tTeiiiet finccerde^
Bochte cordiaelder en kan wefeni -^vyyl dat fonder te
wachten, tot dat zy daer toe vei-Ìqf^t we^én ί· h'y fichi
felft daertoginlate,. pnd'eqBlglpijkéniïisyan^^^^^
je&n dcigemelden Biflchópsi-om vóor te konsra en
te rcfpouiéren de onheylen dié Bé'^drey^iieiiitó'zijn,
Sonderfelft r^ard té hebben, <fw dén Biflchop va»
Uuaflti· eei) van fijn öealiiegrM, van deLi^è dö
Rhynszy. Maeralfoo fijne Majciteytwelgewiitheeft,
fonder een ogenbiick te deitbeieren defe yerklaringen:
"doen j alfoo ftérclcfdediezijfli; .endathy heniéngà-
geert om fictfniet te korinenVerÈiadcren dìét'fi;^<!<:u-

teren, foo dien Biflchop verders tègeBijiató

« dat toc.accompÏiflfcment gemae^t

den Kociijgli van G'rmt ÈrittMiih». UwqìHqc®·
Mogentheden fqllén wél- ooide^ìt^^t 6ét oock' rec^fH
W w η des

0« iijue M»)efliyjt#de meefc widod (al konnen.fuïö y
^den vöorfe Biilchop be^cViteÏej^n * miifl.4at

r™ Mlopvcjdat hemfatisftéiïiefid»^^
«laecke
nnBfrktloo ,»1« datfr ontreet eict ager^gi
*· van een partiodier difiFcrent j van den voorfz Bif-,
""Op, niet den Graef van Λ/ίτ»», «Üe dtfProYintie

van Gelderlant pretexoerr,waer in de andereProvlntien 166Ì,
geenderhande Intereft en hebben, en't cn is niet ey- ^
^^
gentlijck fpreken j dàt een Proces *t weick niet eenen
Oorlog en thoet veroorfakén,waer in (fendere Princen
des Roomfchen Rijcx iri't vërvólgh fouden mogen in-
tereft nenien, énde veel grootér vcrfchillen, dewelcke
zy mét uwé Hó. Mog. hebben t'ontvirinden; bovea
dat de Wérèltgenoegzaem geperfuadeertis, datdiei»
Biflchop véel rechcsop fijiie zydcheeft, en dat fijn BiC·
dom in die faecké van
Bonulo merckelijcken lydt. Sijrt
Majeyftéyt en twijffelt oockniëtof uwe Hó. Mog. eii
vindén wel ten propoofté, op defélfdé tijdt voort te
dry ven, deNegotié van de verwiflelinge yin Rhji-
ierck waer fy aireede eenige difpofitie hebbcii,ten eyn-
,de dal meri daer langhft verfeeckert mocht zijn d« dea
Kèurvorft van Kï»/*» ichoon 't gefchlede, fich niet
yëryoeghdè by, dén yoorfz Biflchop.

Ênde fijn Majeftèyt foude oockielft radeo aen Ù
Ho. Mog, dat zy ter goeder uyrearbeydeden, om hare
Legers tehnde te verftercken, door nieuwe wervin-
ghe in Ottpflanài , ende ten eynde dat zy een Legher
mochte vaerdigh hebben, om met dat van fijne Maje-
ftèyt te conjungeren in cas van attaque > foo hare pru-
dentie, ende hare goede Politijcquen, haer niet rade-
den de nootfaeckelijckh'eyt van defe precautie, endè
voorzorge, de welcke fe fs niet inutil en fai zijn j onl
àeEngelfihe te eer te difponfiren, te verftaen tot een
accommodement, 't welck wefen foudë denwaerflen
middel, om «φ te houden ende te arrefteren in haren
ftroom ende iucces alle foorten van onheyleai Zop
als 't den Koningh fijn Meefter hertelijcken wenfcht ^
ende waer toe hy tracht te contribueren, met al *C gep-
ne dat van fijne macht kan dependeren·

^£üeecdeLionnegal)tieacn Dmilfe» bdn Beu· fjs^
Dingen teKent a^a'cHt Dat beu itonira banVranck- tcfio^
rijck bon goetiec-bantit naericBtitiae iaööe/öatöet
Bljfctl tUifrtKtl öeniloninBÖ ban Groot Brittannien, Β^."»'*
enöeben ^tffcbip banMunftér foutte sgnseconcfc' eng». ^

b^rebia^ gdË^^/ lant te
bat bmfdbm2gi(rcöoptoe^lban#^£nenraóctfc
temetmigbOelTepn foo te becmotùtniàa^/ teaeti0
Vtaeè
bttJ^tait bit Vèreenighde Nederlanden , moe bat ontwt·
ben (jooa^^gemrlbmïtoninglio^eb eebonbtrtbabbi/ (tut·
pemant ambenaemfltenSmffcgdpaf tefenben/ om
Oein baec ban fedeufddcK af t^ manen ; wm ap t^
gf)eïefen feec&ec JH^omociRei b«n.bfti i||ee):« «iB^^abe
d'Ëftrades, ortcaojbinan^ KImbaifrabeuc ban tien]i{(b=
ninaö/ mcbe 'tbijoirjfubjiïtconcecnecenbe/^léoocft
raecftenbe bi teffitutie te boe«!öfn
£ftimeGrilleau·,
iHoDpmpn tot Nantes , ban feeifttt: fïjn ^cÖip BÖe'
naemtbeHoope, met ,fijn labinBebangefò^teJ&ùpi
ben enbe lïïalfft/'t toricft ftomfoMf banDordal m ter:
landt , ben tweeden JBeplrfi-Iri^m in bemontban tie
Loire, ùooi?bei^ommifljc*bàertià Jan Haye, ,toooa
nenbe tot
Medenblick,senomen/enbe tot M^enbiiclf
opse&iacljt : beec op

wemacjed Copyelgche&efonben aen ben^igeecevefl
BeuningcB tmt o^^ om oen|AoninaÌ)befient te mai
ί«η / bat Bate Éooali iBogt. ban bjbecfcöe ft^ten
enbe boo? becftörpbe öwSDm. confonaiite aöbKfién
tnbe abbetrtintlen belionien hebben / bat ben aSif?
fcijop ban
Munfter met ben ]fe>Hi«B batj Groot Brit^
tannien ^abbe BfflootfH feBcr4ffOóit/lxjaec Bji bfnfels
b/nföoniiiB baiiOroot BrittaBnienarnbenaetìvftsrt
Biflchopijabbe beïooft enbeooffiibPOiCinBeöeejtü^
beitpit^ gefucnerrt em tonfibccabei Bdb^Mbteoii^

bfc reripjoane^beloftcbanbcn fiiben aSirtcBwemi^
con^bec^ei Φο^? ban^uptecen en Stn£E|)t£Ìtap<bf
been tebjràscny enbeba^meÏe ben^faet Dee

eenigde^Nederlanden byantiÜEg téàttacqu^m/: l^t
oocn ingebolite ban bien geoQte ItcDtiaBm lliii^

imetht bircbei^ bat br felb^eo^ baec rabopmbé^
ftg^iMiilcte Ikteatateti / liojftetvjen jc^be^^bcn
aenöefbfPi (tm «ibeip txRëeuEbeiff

bati Keulen, enbe Öen j^altó^ bMtKicutorgii tcif
beeie ghebifponeptt pmmetlie/ii φΰέ

pactpeTn te tceben. ^stt üp #eere ban Bpuoingen bert


-ocr page 617-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

töif. Boosij-3iöatl)tc ïioningö boojt^feuöe&tbbmtebcs
„.—
' öanc&enboo?®ne3®ajtltepr^ goeDeopcfciJteslJfnc,
öentbept in öf ff η / acn öefcn ^tart öEtoont / met bf cs
foech om boojDcffdfi^ Dooöb-acnflenïijcft crtbit Btop=
gemeliie^uptrcl)e30o2(ien ban alle macginatien tot
iiaDfdban ijtnfilbcn^tart/ fecifitfriijcft teüeïiacte·
ten / ehöf eoimad cpnöriijch fonbec lanijcc
uptfïel tee
fFfcutietePeHen/ De Wace beloften i»ial)ctvyfde?ic=
ttjchcl ban
öe ^HHiancie geUacn/ enöe fulrp Defen ^taeC
tegm^Deoppieffitnban Denïtoning ban Groot Brit-
tannien, acfjtecbolgenbe brnteneucbanbefeibr^i=
liandebiaoceiifrlijclitcafrificcrn. oocfttopDer^
vanBeuningen edeblijt hjilbeacnturnben/
Dra te (ïen of öpniet booj mibbelban beï^eetrti JFcan=
fcöejaainifier^ Copie ban 'tboojfsffirartaettuflcften
Den Coning ban Groot Brittanmen enbe ben ^iffegop
ban IBunfiec sö^ttiaetftt/ foube Konnen madjti^
üjojben. a©pbec^i^Qecefolbfert/ bataen'tColIfflié
tetSlbmicaljtept in 't J^oojbec-quartiec gefcfceben
fDubebjerbm/ batljaecCam begeintetfneecbfn in
't boo^fs ^tl)ip be Hoope brillen boen erlangen goet
hojt/ onbertogenöfcöt/ oocR compliment ban^u=
fiitte / enbe foo in bcfe al^ alle anDecc faecfien ban gDe=
itjcftc nature jojge bjagen / bataen bc .Minifïet^ aibe
^nbecbanenban beòeallieecben ban beftn^taet/
BefncecötbaccbiBC oojfafclie ban hlacljicn geg&fben
mochten bjerben.
Λραιπίΐ 3|n beff η tijbt efdateetbc bc nirutoe ncbetlage bie be
•oitii Spacnfche tegöcn^ be Portugefcn ïjaDbengelebrntot
Jtiin. Villa Vidofa. ïöccbenbe geccmacqiicfct / bat tot
nocö be Spaenfche nopt een 25attaUe tegfjen^ bc Por-
tagcfen ftabbcngctoonnen.

^ebcct üJiect be ï^eet ban Bcuningen gfjclafi ben
Coningljtebeöanchen boo^bc affectie tot brn^tact
betoont met tïjne ^rclacatie omtcrnt be macijinatien
ban bai23if!tl)op ban Haunfiec tegen^ befelbe/ enbe
bojbec^ ftjne jBajcfïept te beticljtfη omtcent be toace
befcöapentöepbt bahbefaeche ban Borculo, niBcte
Oelöch bcRcnt te maechrn bat öacc ©o. .IBog. gniegen
tomren mbeglbctcncraubenflen/ bat niet aileenlijcft
'tgeoiben iicticbo^fiban Keulen competectbe binnen
Rhynbcrck, nwec ooclt 't recöt 't toelcft bey i^cttogö
ban .ïaicutincgö öaOöe / obcc 't Stanbt ban Rave-
ttey η, tegeng een cequibalent toiecbe bfctoiffclt / enbe
Dat ftact fêo.naog. angenaem foube 30η / bat fijn
jjaajeftcpt 't een enbe 't anbtr ten bòo?f3 cpnbe mocfj'
tenijelpcnmòpenneren; tot uptbotringlje ban befe
Öaer ï^o. ji©og. bebeelen toefcnöe ten brcle cenbctJ
nientoingc banJjaer boojgaenbc/ ijccff öpficB nàe
tot St. Germain oegeben/ enöe ben J|erc dé
Liónnc, enbe baet nae oocft anbece^ectenbanbe^
ftoningii^ öaebt bacrobcc onDerftouben/ metbets
foecft eengeöaciftei^eet/ em te mogen toeten of Ijct
aen ben fòoning meer aengenaem foube jijn / gem om
tefe officie bp fyne J0a(eficpt af te leggen/een auöien=
tie toe tefïaen/ ofte be felbe Dprapponboo?foH<!Eb.
teontfangen/ enalfoo ffin€.meenbegeenaubientie
Mobigö te 30" / Dffft in ffl" Öanbenacfattti eenfcftjiifi
telijcfte .ïlöemocie / bcrbattcnbe beboojfjpointen oms
fe bp befenConingj^ tegebenchen/ met bpboeginge
ban een ban be toegefonben gebjuchte ejcemplarcn tot
iuflifïcatie ban be
fmfte ban Borculo, ober betoelcfte
lp foo gebacòte ï|ecr/ al0 ooch anbcre ©eeren ban fijn
fraajefiept^Jiaebtnafbecgefpioocftcnbeeft/ om Bet
geen tot fonbament ban ftet goebt üïecljt ban be J|eci
ren ban GeMerlandt, en ban bc 5|>jocebucen ban ben
^taet in befen bienbe toel in tc fcfjcrpcn.

©etï^of (^benelfdert?ïngiifii tocDetban St.Ger-
main
totiPerijsgeïteect/ enbe be Coninginne Ugoe^
fier/ bermit^ ija«e j®>afeficpt^ bangctcuffe fiecfite/
fn
ValdeGrace gclogcecttoefenbe/ enbe bat be$to=
ningft al^ be iHoninginne betbonbcn toiert/ feicftenS
fiaetliptoflbesijn/ batttoee ofteb^iemadbaegb^oe^
fi^iebe / om befe moepteban ober ettbe toebec gaen
boo^DenConingDteberfcBttonen/ ai^te gare jiaje»
(lept beter mcbe au
Louvre te ftomeniòrjeren/ ber-
toaert^ Derf JBajefiépt gctranfpuiteett büert/ Boe»

toeifcerStoacRtoefenbe.
^dtr^IUendentoferot OeifetCvaaBeuoingea tm

©obeontboben/ enbe fijne .ilÊaicflcptgtbonbeiirifh.
bcnbcinfijn iïaebt-ftamer/ altoacc tegnHDooito
toacen be llecrcn IDarefctjal
de Viiieroy, öe ècm
Colbert enbe alle beiUccre ê>cctctacifen banstatt /
Beeft fijne JBajcfïept gefcpt bat Bponlangl/oufrin "βΓ
ί ongBfie gebane Ì0?opofitie fjab aengenomcn / inttótt 5'"*»·
bagen te anttooo^bcn/ inaetbatetnigBeomfianbiD-ï!?
Beöcn omtrent een faecft ban foo grootm inipoitantw/ ïTm
algbe bpBentioojgcfielbe/ toatlanger uptfid tó
bfnbe beroojfaecftt / fijne .WSajcfitpt Bern nuaitafti""®
BabbefcBepben/ om tc feggenbat &ftröneScfoiitó S

toa^/ Bareïlo «ttog. degnntletcgenibeaJnödfcte'iittt

te picfieren / bp albicn be <!5ngelfcB< ©?cbe ΐοίρΜίι^ f""»
te macchen / ιφ beconbitien tnegené fijne Jj^ajEficut tS*^
Baer boo?geb?agen, ©p Bfeft gcantbjoojt / tofe
geene upt fijne lUSaicftcpt quant te bccfiam/ foàe
ober
fcBiPben aen Barc ©oogB l^og. whe bat w»
aen befeibe foubeBonnenbetupgen be^nltimei,^
ban bancRbaerhepbt/ mrt bcbKlcfte jp ötfé mtube
ban fnne ^ajcjlcpt^ genegentBfpDt tot Baa enöf tot
Baer faecften foube ftomen tc ontfaiigcn/ maft (Tat
om Bnir in befen bolftomentlijclt goebt bericht tc hou.
nengebcn/ ootmoebigB berfocBte te mogmtoten/
toclclte toarcn be Conoitien ban B^bc bic fijne iia^
Ìcfieptacnbc€ngelfcBeBatibeboo
?gEf[rit; marefme
JlKajefïcpt baer op Bfbbcnbe gcreplicecrt/ Dat fiiltt !
niet noobigB toa^ / betopl jp in ben ^tart iuaccnte
bent / Beeft BP öaer mcbc fijn affcöcpt Böfnomtn.
©ojbelcnbe bat Bet beter foube 5ijn ober alle Brt arme
op 't boojfcBJCbc ?inttooojt tc coufibctctcn cnDc nact>
bet booj te biengcn foube toefen booj af met
De ùnte
de Lionne te fpjcecfien / om alfoo B«t ojbentcfcfi te
bocnboo?ftoraen/ al^ ban fljneiEajcftcptDacronii
trcnt iilico nae be boojft flcplijcftc berbere injlamien
te boen. igp Beeft aen fijn ecrfi boojgrlerctr't gcm
ìb· »
Bp hicrboben ban be^ ConingB^ anttoooibt bp gci wrsa |
fcB?ifte Baöbe gcfielt / met bpboeginge ban bat δρ §a ïf „ ί
in bier boegB^ti Babbc in-geuomm/ enbe betge'ibm Sj
moefï feggen/ bat bp B^nhlacr aengcluercninbe/
mis»
in berfc&^bc bifcourffen bic BP mrt fijn <0. uföatit (ff"*· ]
Babbe / ban bat de preftatic van de guarantie am
geen conbiticn Iionbe tocrbcn gebonbcn / Ijp niftfiom
bf bcgröijen / batfijne iBajeficpt^ intentieiouDejiW
boói'tflcen befelbe mpquam tefcggenUanÖatrfo.
,ΪΙδΟί. be guarantie te fniien pjcflcren ; indien de Jin·
gel/che de Vrede weygerden aen te gaen op de condi-
tiën wegens fijne Majefleyt aen haer TOorged»Ken>
pctó anber^
te berfiaen al^ foobanigc conbitleirtotDrt
acngacn ban be toelcRc fgne .ï©ajeficpttoifi{|iftci&o.
.liKog.gcrefolbeect tejijn/ gelijcft alitoarcnbicgfe-
ne bit öicctoegenii Bare ì^aJDùg.Babbeaccommtmis

ceert/enbathpal^nocB btrfotBt/ Dooifgaiiii.^
ontrent ge-efclairciffftrt tc toecöin/om Βώ ψ. Boi
in foo impojtanten faccRc mgeenonfceiftttBtpottt
laten; bat lm bidbienb^te

ftonnói üericBten/ bat fijn iSajeficpt tooj Mjt^
fleren van de guarantie ttieC onberi^ betfiout Ql? ml
onverylde rupture met Engelandt, gJ)ià|jcR otnl^
fcBepbe rebenm bié BP aflegeccbe ofttt*j«
Boojte/ enbe geenflnt^ éfnigBe fimpte aifiitenue w
niet boo? ftft toifiomtnbi / inacr bo{i| be betlpopffl
töbmoefitortbenBn«efi«ate>öegoibtfieti8m/fnw
ηοφ baer en bobm öe felbe Baer HSöff, r
mfitefionittnflillen banbatmcn ontrent
tiatte ban De gem langer trrpn te»
ban Engelandt foube abmittercn / mactafn?*"»^ƒ
bpalbienbefelbebanbieiwnttoiettgeaff£««tt·^
't booifcfcebi fijn mfie^oojfW Beeft
geanttaotïjbt : Dat fijn jöajefïept geen ani^^
bitietj ban in belandt Babbc boo?-
fubc geen anberf in 't Beti gegeben anttooojt

ai^bifBpDooi öiSmd'Eftrade» Babbe bcr£iwii^

...........,..:cmMt#öa«nt«fuHfnjfn/n^S

Web : een generile reciproque reftitutie ^ aw
tattben enbe ©lirtfra bu^ Europa^i^
eenen «ft» Den awWten berobert/ met wtod^^
nochtans ban Kieaw-Ncderlandc-etit» '^*^
Aa^iw pp 'tj^Tltfidc m Botrifl* $ t^^»*^ ^


-ocr page 618-

en OORLOG Η. *tVijf-en-^'vtent^pÈQèck ì99

CtìlailWiJaitPouIeron. «gnöc ijoojfoo bediSe tweede
hfliDfcl&P ÖEin boojgrdcïDe pointen isa^ bctreffentie/
dat lip toiiDe berfcccfefi'cn Dat fan .li^ajcfiEptinöcfe
fiiicéerip fit^i^ co?i)atdöcU nutijacci^o. Jiaog.toit
Lpjöccöcrcn/ cnöe dat üooifoobeeïöet cerile point

flenWjfyiisSoojberisS/futi jBiaajtfifpt^intrntirging

n^jjeguarantietcpjcfïemi 000|eenrupcure, Ijoetotl
hn fon!)ccla|l ùicnirtpo(Itib£fìQnbeev't)Iicecen. «Sntie
hUfooüeeïÖft
tweede aengiiigl) / Dat fijn illajefieut
Mfli ttöin m Deffti fouöcaffecttceii/ cnDcfoneJSefOi
^tii in Engeiindt nift öfcbcuBfifimöeijouQen / óm
Ii^ Moningg ban
£ngelandc p^omptelócRteDoence^
fplöfWi·
JIp Dfift "P 't ecciieflefeiJöt/ DatfiemaH'
irnlt bOOjfS conDtticn ban vermangeling ban Nieu-
jvjederkndc,
cnDc 't jFo?t St. Andries met Pouleron
tiietanDrc^ toaiboo?genomen/ öatöaccto-llSoi.
oaei' obec DdibeceecDe / rnbe niet^ tee Jl^ecelt ban
'tgeni fgn <«50· öP Diftouc^ Daecbpboegööebanöat
tncil oöec Prinfc van Meubicfaeckcn cnDe endomma-

gementcD, tn enDc boo? Den Den anDecen aen

ntDacn / een compenfatie fouDe Dienen temaeciien/
mbe Qat {jp Die^ conform fijn lafifpjeechenDe/ geen
anbcre coiiDiticn ftonüe bccfiaen bp ijaei: il"· IKofl·
toe BEftaf" tf 50« / ali öie hp Ö'ec ban tjacent toegtjen
haöDegeeominuniceect. <Bp't becDece Ijeeft aenaije?
Daè'E t^f·^ t® geraoeöt geboect/ Dat mit^fyn
Öcmnictpofitive féonDebecicbtEn banfgn JÉajeflept^
intfntie/ öp öc frtbe Doo? fijn fabeuc mDc beitiiDOc--
linglj naccQct enDe feeehecDec fouDe ttacbten te bet^
liam/ enDe Dat i)panc^tipp?obi(IeDoo|ccnemffìrcn
Ijact Üo. ΐΒαβ' fouOe Daen. meten om iiaecgoeDtbin^
bmtcUecnemen.

gn De bifcoucflin Die De ï^eec de Lionne jeDect bbec
bc tcgentooojöige toelianDt ban Den «öngelfröen ©0?=
logjijaböe geljaDt/ rtconimanDcEcDef!)n<lBo.toeD£rr
Diit fret/ Dat bp alDien De faechentiaecfooniocbten
fctjlchcn/ Dat De ceDenen Die beiüeetbanBcuDingen
liabtflefcpiit/ öaec J^o.|Haoa.0enoecijfaemtenecefT<=
treraamljacc©ïooteteDoenêeenemeK/ quamen te
((Héten/ De feibi nocj^ boo^ een tdbt binnen gaet^
mocfittoetDen gfiebouDen/ enDe meenDen Dat fulcftg
nift al^ abautagieu^boo^ijaec l^o. 4©og. fionDe 3i)n/
fooom tiatf)aet Siefolutien tot {)tt aengaen baneen
SjtbefonbecDebloeDtbecgietingen DefcljaDeban een
tweede rencontre, alg met De felbe uptgebjeclSt totcc=
be/ al^ önt bp ontdenteni^ ban Vrede 3fi Demarljt
ban fónc .ïliaJefiEpt in cenpactpmetDetjacefonDcn
ini/ enöe infonDetöept om Dat DePeltinEngelandc
i£ CnartfcljE met fiaec ©lootf cnDe meefl anc.l)aec fa;
pinole ongenegentlEiept honDe fiellen / Dat men met
1« tortfi ujat aen tc fien aen De jijOe ban Ijace if oogö
ffioa. (ïjn faeeften Doo? Ijet Detft jote η ban Die ban fijne
wnöm niet anDet^ fouDe flen al^ feecbecbetecen.
iBare alfao Daec eenigijegljecucljten baaien ban Dat-
W ooth eenigftebeginfeienbanbifmettingcn in Hol-
laiidt fouDe bjecDen ontDeeltt / foo cecommanDeecOe
«im fetr/ Dat men inöicn fukft^ bja^/ Doel) in atte
manieren toilDe bigileren foo beel men &onDe/ Doo?
mmfclirti
JcRe miDDcien om Den boojtgang ban De felbe
«fttupttn.

39m vier en twintighften fjeeft Dc ©eecfcanfcfie
^j'go^uc d'Eftrades becftlaect/ aï^in'tboïgen-'

Le Cotnted'EftradesAmbaGadeurExtraordinaire
^ de France a receu urdrc du Roy fon Maiftte dc
. ^fefgavoirdefaparca Vos Seigneuriesquefi la
fe peuvent faire entre les deux Nations furies
«meres propoficions que fa Majefté a chargé depuis
H^lques jours fes AmbaflTadeurs dc faireau Roy d'An-
|«erre ia refolution eft de
prefier la garantie a ceft
^« unfi qu'elle lafaitentendreellemefmeaMonf,
Vos Seign. peuvent aticmentjuger de
. » elle a tousjours efté Seeft encore la grandeur &
l-aSeaion de fa Mai. pour leur intereft
tenn ^ ^euqueIquedelayas'cspliquerdefeiÌH-
tteurT' v'"* tousjours eflié les mefnwe dans Ie
η 8 efté a aucre fin ny dansautrc vcüc quc cellie

Imo·
amn

»6Βγ8.
Ί
μι.

dclêur pjüsgrandsbietisv ayant eftiméöcefperë avec jg^i.

beaucoup devray iemblauce ^ue .par (a fitnple media- __

tionelleparvlöndröicellepluftöft , de la paix, qu'elle
f§aitqu'ellesfoühkuté«t ¥erirabkment. Vos Seigneu-
rics f eUVCiit aulTy reitiarqUer que fa Majeflë fait c6
grand pas in leur faveur & y prelenter méfme leur in-'
tereft ficns fansavoii-.voulu paravance rien ftipu·
Ier avec dies pour fa feurecé ny pour fes avàntàges»
comme d'autrCs PrinCesl'auröientftit fans douce dans
une pareille occürrence èlle, fe promiei 4Uffi qu'eil-
üfantlaveccettefraBGhife'> & oette génerófité en leui
en droic , elleS y
terrèffonirmt de leilr part qu'elle
trouvera la mefme feufeté ch leur athitiê &«nleuf
liaifon reciproque > 6c n'aüraj&maisfujetdèfëre{)c'ntir
de lés
ivoiï 2ÀnG.ohYi^if»nitÒ7tditìonnitefèfre> ledit
Aiilbafladeur Extraordinaire t'acquice avec beaucoup
de jOye de cetteordredu RoyfonMaiftre, püisqu'il
regsrdé la fatisfaflion & l'avantage de Vos Seig. que f»
Majefté a todsjours & pour principale viléè & que
cetre dèclàration n'a efté retardëe que par la cónjundtu-
re dés afiaires qui n
'a pas permis de la faire pluftoft dans
la mefme fin du bièndesàffàiresde V, V. S. S.'quine
pourront plus d'outer de la^ietédesintentionsdefa
Majeilé a leur efgard puifquc töütéslëscircönftances
cy deflusl'exagerentafféz, ."i: <

Donné a k Haye vingiè quefre AoUil»//j5* ceni
fiixanteciha.

Signé

D'E S Τ R A O E S.

DEh GraeVe ίΓji^f(^ί■J'Έ«raord^nàris Ambaflài
deur van Vranckrijck beeft ordrevanöenKo-
ningh fijn Mceftèr U Heerlijckhëdënweghens
hem bekéntte maèckeii > datihdicn de Vredè tüflclien
de fwe Natieti op dfelaetfte Propofitien i -dewelckc
fijn Majefteyt zedert èenige ilagfen fijii AinbaiTadeurs
heeft gelaA aenden Koiiibgh vanEngelatUltiedGien>
niet
kan getroflfen worden j fijii Mijefteytgereiblv^eerc
foude weien de Guarantie aen defcn Staet re prètte-
ren, ghelijck-zy oock't iel^ aenden Heer ven Beu.
ningen felfs heeft te kennéngegèvèd 5 UH.kohnert
daer uyt lichrelijck Oordeelen hoe
grooE altoosgewèeft
is, ende noch isdefihceriteytVanfijnMajeftcytsge-
negentheydr tot haer intereft, iende indien men ee-
nigh dilay mocht gheprefumeert hebben van fijne in-
tentien ( die altoos eveneens in fijn herte fijn geweeft )
dat het tot geen andet eyndenochooghmerckisghe-
weeft als tot die van haer grootlte goedt, alfoo hy mee
veel fchijnbaerhcyt geacht ende gehoopt hadde door
fijne fimple Mediatic verder totde Vredetegheraec-
ken , dcwyie hy weet dat ghy lieden waerlijck zyc
wenfchende. U H. konnén oock befpeuren datfija
Majefteyt die gioote trap doet tot haer voordeel, endé
daer in felfsprefereertnaeriiltcreftacn de fijne fonder
te vooren yets te hebben willen ftipulerenmethaMj
raecfcende fijn feeckerheyt noch fijn voordeelen>-gnc-
liick andere Princen itigelijckegckgentbejrdi fondej*
twijffel fouden gedaen hebben» hy belooft haer
oocft
dat gebruyckende foodanigeoprechtigheyc ende gene-
rofiteyt in haer reguard » zy defelve van harent wegen
fullen beantwoorden dat Zy de felve feeckerheydt in
haer vrientfchap ende reciprocque verbinteniflè fullen
bevinden, ende noyt reden fai hebben fich te beklae-·
gen dat zy de felve op die wijfe gheobligeert beeft fon-
der eenige conditiën noch limite. Den meergemelden
Ambafladeur voldoet met groote blijdtfcbap acn de
voorfz, ordre van den Koning fijn Meefter,
alfoo hy
aenfiet de fatisfaftie ende voordcel van UH. die fijn
Majefteyt
altoos vooreen principael ooghraerck hccft^
ende dat defe declaratie niet en is uyt geftelt geweeft
als doorconjunaurevanfàecken die niet heeft toe ge-
laten de felve eerder ten felven eynde ten belten van
U H. faecken té döén, dewelckegeeofibtsmeeren
fullen konnen twijffelen aen dèaprechtigheytvànfija
Majefteyts intentien ten reguarde van haer
alioo de bo-
venftaende circumftantien de felve genoechfaem exa-
geren. Ghedaen in den Hage den
vier en tvintigbSim
AùguiUitftìj. Getecckent


-ocr page 619-

Zoo S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

166 f. Öaaöm bàét nae tnciiloticec&c ecn becfotffe /

-Öat aen ben j|eecüanBeuningcnojD?einDepecmtf(ie

;SSiinà- ntac{)te tocùcn ggegeben/ omeentteechectuaect^te
oestiK. mogen bom/ DmöoogöfloeOacöte faoningft fiet
fetift, nagj tij dccuccmtie bari faecften bffnfiigöfouöe
mooften oo?DeeIf it
(Cen anderen, Dat aen Den felbf η
ïÜoningB taegifïafnmorhtctoojöcn inbefe^joöincie
intebocnBoopen/
thicn Schepen van Oorloge, ϊ)αη;
Denbe
beboojfj denderden, embecbad

t)an feecitece borhlaringe Die ben Safffcbi^ban Mun-
fter fóuùe gebben gebam ban befen ^taet niet te fnilen
attacQuecen/ boo? enbe al-eec be felbe tijùmgefoube
ijebbenbefiomen/ toat anttooojbt ben meet-öoogbfl-
Oebachten ittmiingl) fonbe öebben geneben aen üenKn-
voyé Die öp Heec SSiflfcöotJ aen ben felben Jloning ljab=
beafgefonben.
iCen vierden > bat acngemelten^eet
ban
Beun ingen in Mundath macijte bjetfien g^geben /
emme taegen^ befen ^taetaenbeMediatieenbe
Ar-
bitragieban
öoogöflgeb. HoningöobecöeDiffecentie
bie tnflTcijen Den lltoning
{)banDenemarckcnentiebe=
fen ^taet nocïj op fiaenbe toacen / grfncft fulch^ albci
c^t^ bp ben ^efïDent ban DegoogijjtggebacbteìllQ)
ning{) ban «J^enemaccTten bia^ ggebaenteDefececen.
<5nbe epnölgcft Dat öet
^cljipbenRoyalenDolphijn
ten fpoebicPen Rofl enbe fcgabeloo^mocIjteyDecben
entflogen/ enbe Den <^apei: Die {jet fdüe tot
£nckbuy-
fcn
gabbe op gebiaeljt / geflraft. 3Baec op söebeïibe»
wert sijnbe/ ig aen DenboojnoemDeniteecüanBeu-
ningen gl)ffci)?eben / Dat öpnaergljelegentöepDteen
Reet ftectoacct^fouDcbecmogben Doen / footoanneec
Den ïtonjng!) ban ©?anciicijc& fici) met Defen^taet
tegften^
Engeiandc abfoïupt Ijebbenbe berftlaect/
enDe aen btn ttoningö ban
Groot Brittannien De rups
tKcegöeDacnaenfeggBen/ be boo?fcöjebe obechomfie
al^ ban bp ben Sioningö ban ©lancitnjcR inoctjte
toetben aftepouffeect. €>p bet
tweede point / caec^
iftenbe be inhooptngebanthien^cgepenbaneo^loge
Stee te Xanbe te boen/ i^eptcactuptbebaojrcb^be
jilSemocie gbefonben aen be tefpeetibe Coüegie tee
^Dmicalitept om t'abbifecen. i^et
derde point aen^
nijenoinen boo? notificatie; <Snbe op öet
vierde be^
langenbe be fnbmiflie banbeOiffecententuflcöenDe-
nemarcken enbe befen ^taet/ b^iecben bei|cccenban
Hol landt becfocljt/ ficb ten fpoebiitflenteajillcnberi
ïtlacen. ^an toat aengingl)
fietlaetftepoint, caec;
fembe bet
jècftip Den Royalen Dolphijn , ae»'t
Collegie tee 3liDmicaïitept in 't
Noorder-quartier
iioebmael^ in ferienfe enDe ecnfiige termen BÖefcö?e=
toen/ Dat baec aenDegcintccc(reccbeninbetboaj=
fcbjebe
|)êbip ben Royalen Dolphijn goebt / ftojt/
enbe onbectogben cec|)t/ ooelt complement ban jufii^
tfe toilben laten erlanoben/ mitfgabec^ooefetegben^
Den boojnoemben €apet/ in gbebaKe be felbe fleb te
becce moebt hebben te bupten gegaen / foobantgb pja-
eeDecen/ enDe boen p^oceDeten/ al^ nagelegentbepDt
tjanfaecïienb^onDenfouDetoo^Den tebebooeen. Cn

e):tcact ban Defe baec üoogb JHog. liiefolutie aen be
epgbemelbe
ü^eete KmbaffaDeiic Dooj Den Eigent de
Heyde
obecbanbtcepcRt / om te ficecïten toe bec feibet
nacifbtinge.

^aec fêoogb IKog. fcb?eben aen ben ï^eetban Beu-
ningcn, in geballe bem toiectgebccebteenfeeecnaec
'tBabecIanbt te boen / fnlcft^ te cjccuferen:
a©ant
Iliet toa^ men in Die opinie Dat Den Ittoning foube boo^
flagben boen tot nieutoe Cractaten om befen ^taet te
engageren tegben^
Spangien , of pet Dfergbelgcft^.
Jleni toa^ ooch8befcb?eben/ raecbcnDeDeDeenfche
pretenfien , Die alöaet toierben acngbebiiacbt / om
lioo? ben ConingI) geappupeett te taiojben/ cnbebie
in 't boIgbcnDe 3Iaer in ben
Hage booj becfcbepben
iCcaetaten toierben afgbemaeeftt. Hlle^ om
Dene-
marcken,
(toelche groote inclinatie fcbeen te bebben
tot
Engelandt, Doo? belept banDen<15jaefZeeftadt Ì
om Vranckrijck enDeDefen^taet te betbinben tegmen

Engelandt.

^en Coningb liet oorR feggben aen benïïefibent

ban Denemarcken tot Parijs, enDeDoojfonr^ini?
(ïec^ fn Denemarcken , Dat ÖpnietttoijffelDe; C^q
ce Roy ne continue tousjoUrt a t^unir ayec «llcidca

les aflifter dé fonpoflible j Etque, fi pourl'entrtìe· t/r/
nir dans ces bonnes difpoficions là & le faire entret
fortement dans les interefts de V. V. S. S. fa Maiefti
avoit quelque confeil a leur donner , ce feròit de
faire connoiftre au mefme Roy , qu'elles ont lous
les mefmes fentiments a fon efgard, & qu'elles efpe.
rent mefme pafler jufques a luy en faire voisdesef.

fetì:s qui feront de h fatisfatìion& de fon contente-
ment,

thienden gicptembeci^gbebooitbci raoBOit Shiw
ban De i^eeren van Gent enDe anDece bare iS
»og. <i5eDeputeecDen tot be faecften ban Vranl-bl'^
rijck, acbtecbolsöjen^ Der felbec ïicfolwie ban öen
achtften rnOe negenden Defe^/ SbebiRteecttniieoiie-
examineert bebbenbe De jaaiflibe ban
benéeerEtian f'
Beuninghen, mitfgaDer^ feechet «CjctractofitcCmjie '

ban E^iffibe ban ben Coningb ban Vranckrijck X-

fcb?eben tot Parijs Den vierden Defe^ / enbe gbeaMsef
feect aen De |^eecc<!5jabed
'F.ftrades, boubenbfinefs
fect/ Dat foo toanneec bfm
]l^eer?(lmbajTabfureiiit
ge hiacbten ban toegben Defen^teetfoubennioahni
boo? Romen / ban Dat fijne j|©aje(iept^ bet&km=
ge/ raechenDe De p?efiatie ban De beloof De
guanntie
foube toefen conbitioneel/ ÖP ï^eec HlmBalfiiDfut batt
op fouDe mogben anttoooïöen/ bat fijne JBajiHcw
bec^onbt De felbe berhlaringbe gbetoeefl te
;Dnpuyr
enDe ümpei, enDe maer alleen gycDefibererrttiabix/
( foo aï^ biHicb enDe boojöecligb toa^ boo? bcfm
^taet) om te mogben toeten ( boo? btt af-fento
ban een Couciec naec
Engelandt alboocenteRomm
totter baeDt) of men RonDe bi>opcneene%beop6e
conbiti'en Die De boogljfigemeibe fijne jKaj. al^uptfgu
felben aen be Ifóoningb ban
Engelandt babbc boen boo;
Djagen / bouDenDcboojt^batbPi&eerSïmbaflabtut
foube continueren in fijne aengetoenbe(©ffit(en/ om.lfe
bier te SanDe te mogben Doen inhoopenthien
^cl»· Zik
pen
ban (i^ojloge/ ten Dienfiebanmeec-boog{j|i-g(:ffl<i. <
ba^te fijne JKajeflept. JBaer op aenbengemttonwN
J^eere ban
Beuningheni^gberefccibeett/ batfiBbai
boogbfigbemelDen Coninggban BjancftrOcIt foube
bebben te gaen bebanelten/ ban Dat De bao^fci)}(tie
föne .USaj'efiept^ becblacinge/ raecftenbe beKffiatB
ban be beioof De
guaramie niet en toaégeconbitionetfi/
maer
puyr enDe fimpei, met berfoeriS bat De fdbe
guarantie al^ nu metter baebt mocbte toecöm φ-
pjefleect. fouDe bP iteec ban
Beunlnghen be
rupture ban
Vranckrijck teggen^ Engelandt baetop
botgbenDe / met De |@inffier^ ban fgne
bermogljen te concerterenober Deconeeptenbanw
logb / enDe De felbe
concepten op De^ felf^ bept»
felfl in pecfoon obertebjengöen/ metoitieomo^
te infïfieren op De geibt-fecontffen toegfien^ toeetff·
vier jteaenben bie fijne lEajefïept bolfflgw Ö'ifP·
gberecbte €ractaet ban ben gaere
feflhien hondert
twee
en fefìigh , den befen ^taet I
enbe berber^ nae pjopojtiebanj^fei
confo^mité ban 't feibe üEcactaet gbe
moeten toerDen/ enDe tot nocb totat.„„^„„
toag. 3&at bP oocft topOer0aenDe bo^l«ö''W"*
Coningb fouDe bebben bebent te maemen/ becon-

fpiratien ende verraedt door den Biflchop van Muo-

fter, in 't bette ban befén ^aetgfiefiiditCtotW
ften epnbe betn ©eer ban
Beuninghen benabermr^
matien fouben toerben toegbefonben/ ra^MS
bat ftinc JiKajefïept tegbenö beboojfclueöe^
fijne
guarantie al^ nu aen

toilDe pjefteren j 20an toat____________

ban be faecften ban Denemarcken een .
b?eebfc (n be boo?fcb?ebe|lffnbebanbenboo?t^;
ben 3^eecbanBeuningenberracIt/ i^aoibefeUtt^
notificeert / bat &aet llooöft HSog. bog?
ban
Amerongben

^faerm uenemarcKen aooerientiegiiMu»··"?^^!,

bat aibaec alBerept^Commiiferifentoareng^^^

neert om Bertoaerti^ obertcRomen/

tie om be boo?fc{i?et)e faecRen aftiet af te ö^S

«δη bebben ftaec ficö cpnblijcRtoeiïatengWW»

confïbecatien &p De meentemelte®cetenban^"^

geainbeöooifsfönejeifiwrBmwïwït/baifWt^

(Oit.


-ocr page 620-

en ο ο R L ο G Η. ν Vijf-en-veerüghfic Bücck 601

MfiiliifliJ fo"''^ ^"^fcn Bat obccBrtb?ucftmban'top=
jiif. ^fiiiflte iSractact niftpemaiiibariDc j®iniflEC^al=

^ hari Uccmarn fouöe tofcDcn gebani.

Mc^ooflu -J^oa. Babùenin^eptembccaenbfn
ftert iban Beuninghen gljcfonDtn bccfcilCpÖE bDCU=
ffltnten tot ontöfüftina&e ban öe bpanDtlijcfte Ùeflefc
nm ban Dm 25ί(Γφορ ban Munfter tcacn^ ί>εη Jitact/
m natticulieclijcft / om Öao? toeDoen ban verraedt,
nitie ban
intelliacntieban binnen ficfi .W&ee(ïrctema=
Rfii
ban öe ^taùt Doesbu rgh, en ban 't Cafïeel ban
Gennep, cn De ^taöt ban Aemhem in bnp? Ênöe

«trt d'Ëftrades ^t^tMm/ ban bat fijne J®ajefïept
b'rclioiiDt fijne brtofte tot pjefïatie ban be gnarantie

niet conditioneel, macr puyr cnde fimpel te 5Ön /

cnDe tc oörföcft naebei· te juflecen op ïjct effectif tc
bjitcft lEflöijen ban be fdbe/ met topDecojbje/ om
fn ca^ ban rupture tttfìcl^en Dat i^jclt enöe Engelandt
tf mogöcn concectfcen obec be concqpten ban
logg / cnDc bie op bcfe^ ifóoningjb^ begeecte in pet^
f^oan tc mogljen obecb^engtjen / en bojbet^ om aen te
joubcn op be gcIbt-fecoucfTen bie^aectoogl) ^og.
fcöert Den acnbangbbanbe rupturebanEngeiandct£=
ggen^^ani
^taetcompeteetbeny enbe epnbeltjchom
BCH {|oo5Öfiflföacöte ,3®ajf(iept befient te maecften
öe tobtiisffcteebe confpicatie enbe bercaeDtöoo?ben
55i|Tcf)op ban Munfter gfjefiicBt/ enbeomingljcbot
SE ban
Die te becfoecfte reële preftatie ban beguaran-
tieoocfttcgfjcH^ befelbe: Cnbeboojfoobeelaenging
lietbaoiaeflagüen berblijben ban be biffecenten met
benemarcken aen ben Jitoningl)/ bat&emaöenotifii
cfcttfoubebietben/ bat metteneecfienCommitTact
ftn «pt Denemarcken boci?noemt in ben ïlage toiecben
btttuacfit om bie aibaec af te ganbelen.
»ii( ^ijn öifcoiicffen met be êceE dc Lionne boo?foo
^ btdtie faechen ban ben SSiffcIjop ban Munfter aen=
Sin PS'J/ Öft'öm gfteficecht/ om begfiefbnbeect&epbt
mi tan get berfoecft tot pjefiatie ban be guarantie tegen^
«a iiE bOD?fcl)?ebe 25iffc6op aen te toijfen/ enbe tegöe·
lijtft
te infinuecen betfcfjepben inficftten ban #>taet
mDe mobcmcnten ban cecfttbeecöigf) ceflentiraent
m biiipenbie ban fijne Hdajefiept in befe ggeintetpo^
nccrDe bechlatinge tot boo;f{anbt ban fijne 49eaIUeec:
iim / enbe contcabentie ban aen fjoogödgöebacöte
JEafcdept Ùooj be boojnoembe SBiffc&op gtjegeben
toKöt/ ban niet te fulien atienterenboo?enbeaI-cec
jliiitóctoaect^gMonbenfoubeöebben/ bie fijne M(v=
obltgeecben om fn beren met bigeut be boo?-
ftfecbe fluacantie te p?e(iecen / enbe te gljelijcft fijn
mtónotflljen obec be attentaten ban ben booifi)?eben
Wcftop / ernfieigcR te boen becpaen/ aenbe ΙΙΒίί
mite ban be felben / toelcbe epnbelijcS baec aengbefto=
nimtoa^. leeft oocfegöetracBt tebernemettbjatbet
Mjengöen ban be boo?fcfl|ebe JiBinifiecfanbemoi
Bjm jijn / enbe toat op 't berfoecft bp ©ne IBajeflept
fineoatn / om een pas te moghen gebben bot§ ffi^ne
tioo? Luqxcnburg inbien ben gebaij)ten Söifi
OTfιφq^an^ te roeten/ foube raogöen göibolgöt
^ / enbe toat ontrent fiet gljeljeeie brtoop ban be
praflecfcijc befféinen baet nabec fouben mog&en be^
Bcnttofm. (©ntrent bit laetfie Ijecftuptgljfbacöte
W btrHacn batgetanttoooibtopbeberfocijtevryc
Q «Pt gipangicn bja^ göeüjeejl/ bat fijne JBajes
pt ban ^pangien Ijabbe gbefcfceben aen ben fóep=
F/om too? bf^felfëbemibbelinÉinöeautBocitept
^ ^ιΙΓφορ ban Munfter ban afle @o|Iogöf beroec=
öeöojteren / enbe bat öp berttoutobc bat
W met effect foube gliefcftteben/ fonber ficö on=
Ött toeftaen ofte toEpgeren ban Deboojfcöiebc
WtöttWaten. ©ntrent be Munftcrfche b#inen
^ mm baet nocj) (η 't felbe nae-BebencRen ban bi^
.ontrent toel eenigfte coflnfïc met 't Huys van Oo^
hn Zi moaöm 3fln / bat men miflcïiim met
ijoo?fcö?ebe J©ini|ieirbanben
ir'Z'Wnaber foube ftonnenontbecfeen/ be bjetbin'
bm ^ttim in anenaBebaneinbecfcfiefc

^ bageffich^féec boojt gefet / enbe
««p öein^betfaonteert l©iir(öelK»n«n^oIb«et ban
V. Deel.

fiet <i5nacnif0en tot Landitcy upt Valencie, toelefie
fcöjeef baet in bien(ïbanbenboo?reÖiebm251ffcÖop/
m een ban besJfflf^nieitoeïiegiinentenaengenomen
te 5Ön/ enbe meenbe göebatöte
lieerde Lionne upt
«igeftomen betic^tén bat be iSroupen alteebe in bienfi
ban Den boojfcflieben Söiffcöop^ijnbetoel tot ontrent
negenthien duyfenc mannen fonöen monteren.
foo
beel aengingl) 't gcenbeboojQljcroerbejl^unfïccs
fcbe iïïintfler baer am tebjcngöenijaöbe/ bienaen»
gacnbe bjaghem «n gfjcbeeite ban een p^ier toelcïic
fctjeen fijn finfïructie te stjn / bettoont / toaerinnc
naer een preambule ban batgebacijteSSiflcÖopaitöt
feer fojgtjbulDelÖcltbja^gïjebjeefl/ om met jjaer^o,
jlSog. in gocbe co?r«fponbentie enbe nabnpifcBapte
leben/ feer toierbt g&eblaecDt/ ban batöaerltoogö
Mog. bep onggeactjt be felbe in berfcli^be manieren
qua^cft göetracteert / enbe berongöeïijcfet öaöbenj
«Enbe
laetfteiijck boo| Drie gateen met eenfoimeele
^rmée in fïpi Eanben tnarenggcbalien/ enbe albaec
ontrent vier bjeecïienlangli/ met branden, roovcn,
fchenden
, foo ontrent Gecftelijcke als Wercltlijcke
farcïtenalïeröanbeobeciafi/ tD?eeti}eben/ enDeopen^
bare Ibofiilitepten gabben grpleegj^t / enbe epnbelgch /
fijn S^olelteren
tn be Eyierichans bpanbtl^cftSabben
aengetafi enbe ban baer boen beflogeten/ enbe bat fe»
bert befe gepleegtjbe/ enbe boojljaeE toog JÜSog. be-
gonnen hoftiliceyten geenberbjasljnoct) ©^ebe/ nocÖ
eenige conbentie tuffcljen befelbe enöe beboojfc&jebe
SÖiffcilop göemaecïtt
Sijnbe deOorloghtuflchcnbcy-
dc
moefi berfiaen lBOibfnnocbte50n/ enbebie^bip
te toefen aen gebacDtcnSöiffiiopDmnebrn^behito»
ningb ban
Engciandc (banDctueIcfteinbeboo?fi®?e«>
be inflantie mebe be mentiegijemaechttoierbtjlieec
Üoogb
Hog. StanDen enbe atupben met toapenentc
betbolgen /
londer daeromme als een AggreiTeur aena
gepen te hjo?ben ; Ifêaer bat öaer
Hoogh Mog. tnder
daedc als Aggreffeurs waren
, al^ &e6benbe ben©0|»
logb begonnen/ enbe batgpbie^ali^eenaj^ceffeecbe
^eallieerbe ban befe {troon/ enbe m» fiaeciioogd
|@og.
gheaiiifteerc moeten ioerben. I^pj^fttotte-^
gen-berieijt aen ggebecbtel^eerdeLioonegiecapeéti
no?t berljael ggebaen ban't gbeene i)no:ent be
£yler-
fchans
toa^ gbepaffeert/ enbe HrÖ tot meecpartiate
fiere informatie sebbmbe gDebiagben tot be .miiflibe /
toelc&e tjaer jioogh ll^og. baer oberboojbefen^bc
gefcöieben aen ben «epfer j ©eeft toijber^ aengfjctoea
fen t}oe onbecbjaecblDcl^f iae fpiattelncbfiettoai^boò}
een
aggreiEe, enbe begin baneen#o?Iogi)/ toeltfeif
ban bie tijbt àfàl^noct) foube bupren/ tetoinenbbek
pafferen/ bat baer ï|oogb IBog.
E^erinbiegbil&=
gentöepbt baer pafiagie over cenhoeckbanbeiSSif?
fcbop^ Xanben babbegljenomen/ batbp&onbefeg^
gen/ bat b^ter Hoogb |Bog.noptojb|ebabbenj^&>
ben
/jOm albaer een(gbe|)ofIiIftept te plegen/ o^be
Sngefetenen eenige oberlali toe teb^b^n/ en:bat;
inbien bie tegbeup |)aer intentie fib^Ie^tbt
'ttoeicit bp niet en toifi/ baer ober ceparatie tnoe^
xtjn berforbt/ met bergoebingebanf^abe/ bü^ba^j;
^oogb Mog' nocbtan^ meer foubetoeltomen ülaecdè
koften, baer toe jp booj benSSifft^opgeprovoccerc
enbe genecefHteert toaren/ miti^ «enX^erj^^benbe
moetenbpeen bjengen/
omfiaecöant be£yicrfch«nf
maebtigb te toerben / ali^ met be boo|fi$»be Bi&
fchop, be toelc&e Πφ feer ban baer j^oogg Moa..mai)
betatie babbe te bebanchen/ ban
batspbemibbdii
in be banbt b^benbe omrefulïebanbie&olieniit^
Stanbm te foechen/ fulc&^ nietbabbenioiUen bom/
mbreft bp conciufteberforbt/ beftnenfneBe^ëbal
bu^banige p^etej^ten om een tbiileut.te gebenaenbic
antedjtbeerbige beffeinen banbe booiftbjebe ^
toilbebettoetpen/ enbeaf-toöfen/ ijuce i
ite^eneMcïtbet&eboojti #p'tpointbanI)iei
xantie ipbai$te1||eet dc X^toane gebjae^iiti
ler l|o. iBdgifbEftitebtfïbtcteEL
flep^eiieertiéiiebben/ baecopi^wirtaaöej^öaftfaj^
ten te ;enttóoo;bra/vaI^ bat (ijj^JSale^béot^
-cantie pofitive foubi^ïiebeüli(e|ff(^eri/ enot
ai^ban baer Qómb
l@O0· deinodo {laécüaber
Boftnenbetliï^eiv , I


-ocr page 621-

éo2 S A κ E Ν van S Τ A E Τ

i66s <0ntt£iit 6e tocfiaiibt ban ùc ^fgotiatie ban bc

----©jft)em<ensflant/ toacen tocïifconi23jifücnV)anbe

49630- ì^ceren «öytraoiöinaci^ ?lmbafraDfuc§i ban Vranck-
rijck booj Et» cFPjflfe Couciecobftgöcbiacöt/ bare
me&e nict bcrf naDcc tijDinacsehoincniijn/ Dan Dat
Den ïtaninofj ban <i3naeìanDt op
't lactfìt 3£iD ban fön
fongljflm cptcö/ raccBenöe ΰε koften van denOor-
logh niet foubEpecrificrtn / ïjoctoei aeDarfttEÏ^crE flilcj:
niet aföed
η-pMtc berftlarcbe / maet alimi fepDc / Dat
ï)tj bcrtcoukübc be facche foube bate op niet acijtcr bljji

tfetii
ban be

ttutsi in
«nee-

mntit.

Öaec ï^o-________ . .

ontrent alle De bctbew pointen ban 't af-tlaen ban
Nieu Nederlandt, en CaboCorfomcttefiitUtiefelfg
ban Cormantijn en obecgifite ban Pouleron, ooiftee=
nige bergoebinge obcc beongegtonbepjctcnfìeobccbe
^cljEpen Bonne Avonturc en Bonne Efperance,fpjacft
ocbacöte ï^ccc / al^ ofhaet i^o. iiföog. bact onmic tee
tiefbe ban be ©jcbeDcgoojbeteconbefcfnbecen/ boes
genbe Daec bp/ bat ben iüoningf) ban Engelandtficö
aÖeceet beclilaccbe om obcc een Traöaet van Marine
ende Commercie, bat alommc pfaftfe fouDe öebben
te eonbeniccen/ enbebatljctbienbolgenbetijbtbja^/
Dat fiaec i^o..!iaog.€oniniifTaci^aenöct Engels Hof
fonben / om 't fribe enbe 't geijceï ®Cactact ban Vrede
ie abjuficcen. ï^p ïjeeft gebackte Heet göcbjaeciit/ of
Den ïtoningl) ban €ngelanbt niet poiitiveljabbcaen
jjenonmi be bebaufie pjopofitiebanaccomniobcment
hjegcn^ ben ïtoningö boo? gcbjagen / enbe gefept/ al^
fnleftgniet gefcfjiebttoa^/ bat ban immer^ eenmael
fijn iöajetÏfpt bolgen^ fijn laetfie belofte gfjcljoubcn
iB^ de guarantie ce prefteren, enDebatalgbanbacc
omtrent geen langer uptblucöten teci^eccitiionbcn
IsecDengeniaecltt.

i|p()eeftbo,'bec^aengcb]eren/ bat ben Kroning ban
Engelandc lipt egeentn Ijocfoe pjetcnlitn opNicuw-
Ncderlandt enbe Cabo Coifo honbe maecfeen / ofte βρ
tnoefl bie cpfTcIjen in boiboeninge ban geb?agen hofien
enbe gftelebcn feïjaben; <enbe I)oconbeBrppeIijc(il)ct
bienbblöenbe toa^/ bat befeibe.fllàaje(ìeptbieaenbe
SloninffU Engelandc foube tcacljtf η te pjociirtcen /
baéc ö» geftoitben baaé de domma^ement aen baec i^o.
Ji©ofl/te befo?gcn 5 Maecbatbefeboojfteinocljmeer
bjecmt bJietbt/ toanneec men baetbyboecljbc/ bat
Öaéc ©0. .ïlöog. Cormantijn foubencellituercn/ bat
5P jufto bello ijabben geconqijefleect / enbe Cabo Cor-
fo aen De «Cngelfeije foube laten/ bat befelbe in bolle
^jebe teglhenl Dé iCraetaten bie ben Coningl) ban
Vranckrijck geljouben bja^teguaranbecen/ tiabben
Btfnimeneett / enbe bat men iipt ftcacljte ban €cacta=
ten/ Pouleron, 'tbjelch in Ijanbenbantjaerl
^oDgt)
jfeog. hja^ / foube ober geben enbe nict toeöecom
maiötigD foube toerbenNieuw-Nederlandt, battei

öen^ be (iTcaitatcn BctBelbel0cftDafc^?o·-ïföog.bJa^
af griipmen ; ^uleli^ bat bit alle faechen toaren/ Die
niet àllcen niet ingeuiillicöt / maec ooeft felbe niet eec^

nac Engelandt over cc fenden, op foobanigc OUbettUte
enbebe conclnfié ban be ®jebe aen l)et perfectioneren
baii een ®cactaet ban Marine te acerocljeren / feec on^
aci;ebm foube geacljttoerben/ en fomenbaetopban
toegen ben Caiiingin|j(ieerbe bjaer fcfjtjnrtöcftnobei
Jjenchen foube gebat toecben/ boo2 fo beei öet eec|ie aeiif
fling/bat men öiec nieubue pjetepten foube foeeften/om
w Set Cnbop ban fobanige <i ommiflactö noci) bccbec
ile preftacie ban guarapcie tc bilapecen} <Cn boo? fo bed
Ijet anbere aenginglj / bat men niet ongeecne faci) Den
continueren / mit^ men in Vranckrijck Dan:
Jtóten fionbeblöben/ jiietfonber befféiii ban ©nboo?'
M:bmtr^ te^ractatenban usatine/ cafienbeDe
iriaien) te boen/ inbien be occafie toaé / om 't geen boer
im6é jri Engelant«ut toai / fcBooh öet anberfintó ini-
:qüp,toai /poàf te Djingen / bat Ijp bierbalben moe|i be^
fi^tteii Dat Dit aliejS öem foo feec bjecmt boo? quam /
öèit om gem fchadeiijckejaJoufieendiflSdendctebcti
toffften ÒP 't felbe niet foHde öonneti ober fcB^tiiJni.

55c ban BeuningenfrD?eefatBbEn|6at(,mi „
dc Lionne ben twee en twintighften. ^ ' Io6j

Monsieurj

J'Efcris aujourd'huy a Meflìgneuri Ie» Eftats oo %ii
Maiftres ce que vous m'avei fait la grace de medire ■Λ'!'»

de la parcduRoyenrefponfedemesdeuxderniers''®®'

Memoires ; Et Ie fens de ce que j'efcris eft que fa M. m"^
jefté prefterareellementauxd. Seign. Eftats la guaran-' Wfii
tic, comprife dans Ie Traitté d'Alliance concre l'È.*""*
vefque de Munfter eo cas, qu'ils viennent a eftre att».
ques, mais qu'ellc ne croit pasdevoirferefoudreaü
preftation de la guarantie fur ce quiaeftéreprefencé
touchant la trahifon contre quelques Villes &plac«
dans leur Eftat, par cequefaMajefién'apasveudes
preuves fuiEfantes pour convaincre ledit Evcfquede
ravoir frame, & par ce qu'il denie d'yavoiraucune
Jart, & veut faire paroiftre par un efcric public, qu'on
uy impure a fort ; Et pour ce qui concerne les AngloLt
que faMajeflé fera jouirlefditsSeign.EftatsdelagUïi

rancie contre eux purement & fimplemcnt fans acoro·
cher la preftation a aucune condition, & particuliere-
ment fans 1'accrocher
a celle de l'acceptation des condi-

tions dcPaix, propoféespar faMajcftéauRoyd'An.
gleterre,aux qu'elies pourtant fa Majefté recomroande
auxdits Seign. Eftats fort inftamment de ce vouloirac*
commoder pour les raifons que vous m'avczfeit l'hon-
neur de me dire j J'ay mandé aufli, que vous euli
bonté d'accorder a marequefte, que vous feriezfsi·
voir ces bonnes intencions duRoyaMonfieurl'Am-
balTadeur
d'Efiradet. a finquelefditsSeign.Ellatslej
puiflient entendre par luy plus exaöement; Etqu'on
a refpondu icy a Monf. 1'En voy é de l'Evefque en con-
formitéde ce, qui vientd'eftiedit en des termes tres
forts & oom me lefdits Seign. Eftats Ie peuventdefirer
Ie plus ; Je crds avoir exprimé Ie fens de ce quej'ay eu
Ie bien d'entendre de vous, il refte que fa Majefté mette
reëllement en effedt ladite guarantie, commelefdiK
Seign. Eftats l'ont fait prier, & qu'il faftèdenoncer
nettement 6c fans aucune refervecette fienneRefolu-
tion au Roy d'Angleterrechofedignedelagenerofité
& de la juftice de fa Majefté & qui doitproduire une
bonne & equitable fin de certe malheureufeguewefe-
lon toutes les apparences, & mille aucres bons effeib
aPavantagecommun j Je vous prie quejepuiCTe avoir
la lettre qu'il vous plaira, d'efcrire a Monf.d'Eftrade(
dc main du bonmatin, quandjeferay partir un Cou-
rier expres pour Ia porteravecIesmiennesalaHaye;
J'envoiray chcï vous pour Tallerprendre, &recom-
mandea vos bonnesgraces,&c. Signé

C. vauBeumiiÌi»·

Mym Heere

Η Eden fchrijve ick aen de Heeren Staten mja
Meefteri'tgèene ghy my'tfaveuibebtgedien

ingh, tot antwoordt op myre
Ende den inhoudt

tie reëlijck aende vóornoemdcHeeren&atenàlB'e'

fleren, gelijck de felve begrepen is in het TraiiUetvtn
Alliantie, tegens den Biflchop van Munfter indien ï/
komen geattacqueert te worden, maerdathyg««»"

niet te moeten refolverentotdepreftatievandeK'Ve

guarantie op't geen voor gedragen is ge weeft» w®"
de'tverraet tegens eenige Plaetfenvaohaercnot^»
alfoo fijn Majefteyt geen fuffifante preuven gheUm

heeft, om den voornoemden BiiTdioptedoenDeK^
men het felvegeftichttohebben,
ende doordiennj
ontkent deer aen deelachtlghte wefen,
endedoor een
publijck gefchrifi wil doen büjckcn dat men
medé t'onrechte befchuldight. Endc belangende d^^
geliche , dat fijn Majefteyt de felve Heeren bt^w
lal doen ghenietefi
4e guanmtie teghecs hw P^^
lijck en fimpelijck» fonder
deprelbtiev^dien r»
Crocheren aen eenighe conditie!,
ende infonder^
fonder de felve t'accrocheren een dicTindW^
tie der conditiën van Vrede, by
fya Mai^ï'X
den Koning van Engelant voor geflagen, op dc


-ocr page 622-

deren, redenen dieghy my de cere heb ghe-

daen te feggen 5 lek heb haer oock bericht dat Ghyl.
ί goetbey t heb gehadt my op mijn verfoeck te belo-
ven dat ghy «^i® goede intentien van den Koningh
jcn den Heer Ambaflideur
di' Efitades foude doen be-
kent maecken op dat de meergem, Heeren Staten de
ftlve doorhem pertinenter foude konnen verftaen,En
dit men hier in conformiteyt van 't geene voorfz is in
harde termen, ende gelijck de voornoemde Hee-
ren Staten 't meeft foude konnén wenfchen den Heer
£nvoyé van den BiiTchop geantweordt heeft ; lek ge-
loove den fin geexprimeerc te hebben van 't geene
idf'tgeluck heb gehadt van u te verftaen, foo datter
niet refteert als datfijnMajéfteytdevoorfchrevepa-
rintieefièöuere, gelijck de Heeren Staten hem heb-
ben doen verfoecken, ende dàt hy fonder een igh uy t-
ftel de voorfchreve fijne refölutie aèn den Koningh
van Engelandt doen bekent maecken lijnde een faécke
waerdigh van de generofiteyt ende Juftltie vari fijn
Majefteyt ende dewelcke een goet ende billick eynde
van defen ongeluckigen Oorlogh volghens alle appa-
rentien moet voortbrengen , ende duyfent andere
goede effedten tot voordeel van't gemeen ; Verfoec-
kc uw morgen vroegh den Brief tc moghen hebben
die 'c u believen fai aen den Hcere
d* Eflrades te fchry-
ven, op dat ick defelve door een expres Courier die
ick aifdjn fai affenden nevens de mijne nae den
Hagè
foude konnen doen overbrengen ; Ick fai tot U L.
Iluyren om de felve af te halen > ende recommandere
in u goede gunften &c.

Geteeckent

C. VM BEUNINGEN.
^att Op fieep: öp seantiBOojbt al^ Uoiflöt :

Monsieur;

Τ Out ce que vous ditei dan» voftre billet touchant
l'Eïéfque de
MmSJer, eftfortbien, &felon

etj.

SfJ

tufii ~ 1'intetitióri de fa Majefté pour Ie fecond point
toustrouveréi s'il vous plaift, bon, que je vous re-
prefente qué Vous ine faites parler un peu plusàvant
que je η'ay fait, & quejen'ayenautrcintention que
«leconiitmerla mefme chofe, que' Monfiéuri/'
Eflra·
it! a desjï declarée de !a paft dü Roy a MeiBeurs les
Eiht!, qui eft que la preftatiohde Ugifarantièeftoic
&ήοη coiiditioTinée, &que ia Majefté avoit feu·
cment voulu voir au paravant.fi là j^tx fe peut faiié fur
Im conditiOns que fa dite Màjéfté a prfapoféés àu Ìloy
MliGrandeBfetagpé ; Voui fcaveü, Mowfiéuw pat
quel moüvertiiint, je ^ouS reitèi-ece^endant quelés in-
tentions de fa Majefté pour Meflïeurs ItsEftats rie
»«it eftre mcifleurés ni plus fittCéreS j & je: deriieu-'
&c. A Surénritó Ie ij'. Sépteiöbrc
tmifix cm

: ixivjinr ί ^Π'-·
ïiji
■■Hun-.-- ν ·ν ·>

Al 't geen ghy in U· L. ÖrtëPlë^tiraéfclcéridédwi'
Biflchdp^vari Munfter / is'fécrwel eri volgheiiir
d' inteiitie van fijn' M^dfteyt ; bfclah^eriaè'Keï
waerefultghygëiievcri'goetteviildfciJv dat ick U L.
.Virtoonen dat ghy- iifiy wat v^deìVd^tfpréeckehiilÌ
ghedaen heb i-eride dàt idt'ge# indWlritèritìe:
gehadt heb-als te òónfbrmireffeh-''f-g^·
Héefe
^ Sflrad» dieede' wetìiehrdek KöïijHglü atB' jÜIjff

fonetat.

^'Irt fiéH otafc-Vir^è m ;

^önditiüii'b^, fi^ Majtìifeyf-ItéH' dètt'KoöirigH-W
«gelandt vobrgefltóèH; nfijW'Öeëhi έϊχγ VimétiOf.

Bjpuvement ici?uw deTeli^é' öiWatüffchöi-dab'
fJnMajcfteyts-ihtentientooriÜijdHeerttjMtfSto

^«ren de-Sttrett-

Pteftatie vaü' di' gtìàtftitÌÉ'w^ii.tiliyf òfigébétìiHt·
datJjn-Majett^t ril^fiipite'VóöiÏfa fóÜ^
niet beeter noch Cnceerder konnen fijn reitej-erej
ende verblyve &c. Tot Surenne den dnee^nm-
tighfien September fefiim bêiidert vijf enfiffigh, '

Geteeckent

De L 1 O Ν Ν E.

«ï^ftt drie en twintïghften hji'fcbt Öp boojbej^iec
de Lionnè bcrftecïtftt/ 6at beïtoninsfjOebecfocfjie
guarantie ttgljcn^ btti bpt^nocmbcn SSiffcljop foube
TOcftcten foò öapfi ïiafëj^o. iBog.boo?öefelbcbabéi
wcR foubcnmogm bjoibcnacattaqucctt/ maecbot
fgnc 3®aie|lf pt niet temrpifflc / bacc toe geljoUöen te
5gn op 't Dcne ftcm acnsè&jaf ht toa^ caecheiibe tmigij
bercacbt 'ttocich fatöc gcflitljt jijn tfghméétcbcn
cnbc paétfen in ben
§>tact/ biüjjjie bm Wcöop öoit
ontRfmifn baccinmbebanbtafj&abttcfjebbe»/ bat
föne .üEajcficpt bc fflbc rtict fàg& gcconbincefctban
ftet comcaricniftgenorgljfflitifiJ?fuben; Chbcbooj
foo bed bcp?f(ìatiebattguarantietf0fjcn^»i5ngflanbt
bflangjjbe / batbctt föoninglj bcfdbe fimpelijck ende
puyr, enbc fonbECbieacnrcnigeronbtticntebiiiÖcn/
PIEflcccn/ gfjclijcit i)p booj ben i^ffc d' Eftrades am
tjaet to, .ï®og.öEeftbfchiactt/ bolgenbeiibcljtan^

Ijtbbfnbe / "ff ef gcccne foube
(Ïeii bat bié ain be 5ijbc ban &acc föo. ilSog. niet gìbifi
ftculteict mocöte bjojbrn.

nibbcc Terion frtjctfani Lionne Upt Stock-
holm bin drie en twintighften ^pptfmbcc/ batbecff
folutic bic ben
ï^ett Ysbrants ïjabt genomen ban te bec^
cepfm/ bacc toeScbbtnbebftlof ban Ijaecföo. lÉiog.
Öcm bfcbt biöben te bjiHcn obtineren bat fjp mocljt
Mijben/ en fjcm tofcbcii torwfonben benooblgeo?=
om bebecfc6fllent'ab|itflecm7 tóantfeubebé
^eclien foo feec beracgecen / batter niet^ obecigï) fou^
be toefen / bat ^toeöen fotibe ftmineri bclettèn ban (ïcöi
noch naeuwer met Eiigelandt te verbinden, battet
fjem bacbtte sijn eengemeciiintccejibcbjinibtfcljap
te öeclif nen tufTcÖcn bcfc ttoee ^tfén / en bat öe Sta-
ten ten min^i brBoojbin te tcacBtcn Sweden in eeni'
gec manicce te bf^mma^jecenboMcn^^IIiantte;
©at I)p fcijïeef aen tttn ïltonmgö öcm ©ecc de Lioririe
tjifc ban te tjebben bcctoittigfit / en bem bab felfü bacc
toe aen te toénbeallr^toatDPl^nbe/ tm rpnbeotn
baecinteceraébieren.

't ïaejl ban ^eptembfc giiamtotParysbe tii:·
bingö ban 'tepnbelijrh obccïtiben bati Phiiippus-de
vierde ïlionlngl) ban Hilpangien, &c. befe tijbingfje
toiecbt (tti^eljouiM^itt tot baegg^ bacc aen/ bianneec be
fcïbe aen be «oninginne toïect gecommuniccect. ©efe
boobt /ai^bftaemt / fteefitenfioo^jlen bïbjijefïbeu
be tóninginn^/ bebJclcÏtetefamenaenbelloninglj
boo?gc|ieit Ije bben / alle cebe ncii om (ifne Majtficpi te
bctoegften totaHrnatnpjlQtlie afreaieenproteöip,
boo? eube aen ben onmondigen nientoen aengénomen
{tonin^ ban Hifiüingten / bacc qp ban feet; googe
mbe geatfectioneecbe pjobucticn booi bien Hbningg
«jh gebiupcht / om alï^f aen jjàce Hlaiefïepten be
Hìcm
nùìilinne te:mogin bétfeediicpeit.

^e seijiéfof bntuntüetie bani@o;Iocg biAt bcM523if.
ftftopiban Muniter büecbt gj^fonbcn aen brh ^cec
ban Bèutiingën, bie be fdbeaenflónt^metbèpactl·
cnlietc6^iibber geft^èbcnetïjbinge/ ban bat bie al=
cetó boo? fenftieSo|ïiütcptfngcbolgljt foubÉ5i}n/ bp
be i^eél JiföatqaÏii de LioririecritiK anbeceï^ceittieci
Biupctó/ bni aen ie toftfen / bat bi guarantie tifflehp

tr. .. „y, jjj^jjjj, uptptïggfpje,

/ ertbé.Bétfeïbe enbebetfiftfpbf
„ iöftft:·/ «h W atceilftàtie teces
jtobeh twiièeWötniit / öoHM öet
cfl^iiWB niét (lórtaöaec opbood

m ibelcnec boegen gaec if oo^ Jittio» irot

cn OORLOG. 7 Fijf-en - ^eertighfie Boeck. 603

fehter fijn Majefteyt de voornoemde Heeren Staten
feer inftaotelijck verfoeckc hacr ce willen accommo-

i66f.

rfnee,

(ïtcrlen
fotStgl'.
bjnntpt
ili JlJUf-
ben op tt

i}OUt>{<),

PBilii-

])Ui; a> i-

SiDiimclf
ban
Apen-
eicii gc-
fIo;tieii.

wr-.

fcDop

beu

Jnüim-

fterbi-

rlerttrt

loebte-
Bi Oifeil
Ataet.

^aeDK
ineentie
banPen
l^ir
beu

SSeunin»
S<n Deec
op (n
ffijant»-
«■flcfi tot
ftreurji.

beò.

tliCCtt

cébm'

ι'εϋήΐ'

'^bto^É^dtcoe 'guatantie cpfcljtetig^ianï''

fitste 1

€et

^rbect


-ocr page 623-

04 S A Κ E jSÌ van S Τ A E Τ

Beeft bctWaert cnbe betfotiit / öat Den ^taet

__L pionipteùjcii t affifirccn met een fccouc^ ban twee

duyfent ttUpter^ / enùe vier duyfenc Ιβαππόΐ te
boet/ upt be^ feif^ oube Öeaimenten/ cnbe be cefi e
tot complectfcinaije ban
twaeifduyfent jasannentoe
in gelde düec maEchen/ enbe bat boo? ben tflbtban
vier fBaenbcn/ nae berloop ban betocïtfietipconti=
nuatic ban €>o?lo8b fijne «ajelïepttoa^Bljcöouben
totcuptüce. , .

't Aitbt ^atc op scbolgfit / batDe©eecde Li^nef)em
WKet öeeft 0ifept/ lJatbenfioninBaenöaeti|o.lBoa.aI^
Hem tot jjn aoetBetrauto<i5eanieecbef)abbegeatco?beectöaec
B«iieeH. ijcjfoffft/ fooaï^&etöarent torsen toa^gebaen/enbe
tot bien epnfte toa^flljecefolbcertomopöetalöecfpaes
bicbfle tot öaec affifïentieteaen^benboojfsaeifTcöDp
^an
Munfter fiaec toe te laten ftomen twee duyfent
ïluptec^ / enbe vier duyfent ©oet-finecfiten / baec
toe öeböcnbe ögebefiineect foobanifle ban fijn liefïe
CcoHpen bie naefl öpbefianbttoaecen/ omboojtte
honncn raaccöetin/ enbe bat SP obec be a^ïeBent=
èepbt banbooifs (OTcoepen enbe tnacfci) ban befelbe/
oocft obec 't seene baec mebe noti» te feojt foube fiomen
tot pjeflatie ban be bolle
guarantie, tot betoelefte fijne
JKajeficptBecefoIbeetttoa^/ fonbeftonnenfpjeethen
met be ff ec
de Tellier ; »OcbacBte ï? eec öee ft bo?ber^
Befept / bat fijne l!©ajefiept om (n befen te meet p/u^
torn te setoen ban fnn affectie tot IjaecJIo lloa.faec=
ftcn /enbe 't boo?f5 fecourg fooöanisb te fo?meccn/ bat
3P ban 't felbe be meetie bien|l fouben honnen tcecften/
oeintentioneect toa^
vier hondert upt be twee £om=
aaanien Jiöufqucttaice^ ban frine J^ajefiept / bie
Sem nebenjSfijnïijf-toacDteopfyncep^ alommebeci
Klben/ enbe
twee hondert Maiftres upt tjetÖeBiment
ban ben
Dolphijn, toefenbc befefei hondert alle upt=
gijclefene toel-BemodtcfCbe mannen/ enbemeefi alie
biel ccbacene
Gereformeerde Officiers, of Cbeltieben
ban Boeben J^upfe ; ©nbec 't felbe fccouc^ te boen
maccïjeren/ óocft aen alle bie fijn ï^ofbolsöben enbe
rjaec in ben<©o?IoBbtoabcnoeffenen/ beRenttemai
iten/ bat be geene toelche in befe eljelegentbepbttot
ifenfi
ban ftace ü^o. JiBos. Volunrairesobecflinsen/
fijne JlQajciïept toelBebailen fouben/ toelcfte benun=
ilati'e na alfe appatentie'tboojfjfecouc^metbeeltoel
gecefolbcerbe bjabe «tSbellupben foube Itomen te Bcoffe=
een / enbe gantfcl) ontfac&eÏDcb te maeclten/ oocft
öaec boo? boo?name ©eecen enbe «©ffirieccnbanben
honing!) flijrcommanbeecttoojben/ onbfcbetocltftc
be
ï^eecë ï^cctogl) ban Bouillon mebe gtjenoeniti^/
alle ficb aïteebe geceet maecltenbe tot be tociit. ©nbec
be {Regimenten bie maccheccn fouben/ toacen bic ban
iienïitoninB&/ ban be
Üecc Turenne, cnbe J!Kace=
fcgal be
Grammont, bat ban be Campaignc enbe an=
6ere uptgelefen 2Senbfn. i^em mebe becfecckect bat
Bet boo?f3 fccout^BÖel)eelcompIectfoube5ön/ enbe
bat be üoningl) bie in befen toonbe Btoote pjomptitu^
fic cnbe affectie/ öabbe gïieffl'bt niettetoilienbattcc
ren manontbiacl^.

<0nbectuffcöen ijS Sem oocft boo? be ï^eec de Turen-
ne
gcconficmecct / battcc in befen ten upttecfie seaccc»
ïececct foube toetben/ cnbe bat alle be iCcoupen bie
irtenBebjupchentoilbe/ foogepoffectttoacen/ batsp
in feec ftojte bagScn bp een gcb^cjhthonbeüiecben ·,
€>mtcent be paffagic ban be boo^fs i€coepm / boo; foa
bert 3p ben ^paenftSen bobem moeficn caerScn / bid
cenigt confibfcatini. J^p ftceft baecopgefepbt/ bat
niet fatb bat bit acccocScment ftonbe bp hengen / bet
tojjl be paffMie tpbeljjcft cnbe bp nadne JiKacnbctt
uDeleben becjocljt toa^/ cnbe niet Böetocpgcct ftonbe'.
toecbcn/ enbe bat men cecbc&abt om te Wagen/ bat'
ben Klmbajfabeuc ban ^pangien be pofitive becMO::',!
tinge ban fijn Honing baec ontrent gc-cfquibeccthetM'
—^^ jjgj béttepfec efficace,
gen ^jflj&ij· Oan alfe Bofiis

baeVop toa^ BpoW/ iaVKSbSStotnSì
h)a^ een onbebencfteWcfte fo;maIitept/ ban bat ben

SSiffcSqp boo? cene Üiffibcacn baec Ho. JlBog»wpa=.t

catfe epfmte / onbec anbece oo;feecften obec'be bielcfte '
to nopt fpecifice oen bare babgefttoccbt/ mbcfonbel i

anttooo?bt op be fdbe .fUSiffibctebcrtoaciiten/ fmm ,
lijchinbaecatanbcntoa^gpballen. soitt Kjgj

igp heeft ben derden ©ctotiec met ben Heer Ie Tel
lier
gefeooclten/ om pbcc minfojmetct te jijnm-
teem bcgelegentbepbiban befficoepetitepefctrei tfd'S
teièoet/ ijooi befen «toningtotfecouc^banijactfön ^wiS

maog. tegen^ ben 25iffcbop ban Munlter oebeRiricw?/ "'«S'
cnbe om te cecommanbecen bet bctbaefien ban
bcc m

bec tocbt met al be pbec bic alle omfianbighcbfn ban
fjjöienbefaecftentoacmbecepffcbeube/ ompatff

. ItcrlDch temoBbenbecfiaentoatop'toöeïfionicnbM

; be felbe Ccoepen binnen be limittn ban ben^taethan
baec ïlooab Jfêog, foube mofleh toecben aebcfibctctrt,'
cnbe tcBbcn^ tuat tijbtbefelbebaecfcechrcli)f6tfbcr-

toacbten foube mogen toefen / opbatöatflajiiaon'
jaec cacbtflagen enbe beffeinen ban ©ojloghbactnai
ouben
moBbenecBUleren/ enbe ootft bate mefurej te
bctet nemen met bei^ertogen ban Lunenburgh.ijiem

befen engagement met baec bebbengeniacclit/ ooöit
laetfie beeftgebacbte J^eec gefepbt / bat fijn JlSajtftttit
be optocbt foo feec foube boen buefien aléinoaeiiich
toa^/ enbe bat / ointemintijbtteberiiffenfijnliffc
jefìept bupten bi'e ban fijn
Lijf-vrachten enbe Mui'que-
taires
bie bp bc banbt toacen / geenanDeteiCroràn/
foo te ©oet al^tefieecbebabbegcbefpicieEtt/ oisfif
gecne toelcftc gelogerct toacen in be ^tebrn op cntx oiij
tcent be jFtontiecen upt be toelclicjpalbecfpoctiiclift
tot
Sedan ( altaaec 't cenbebou^ fcbcen te fullen toftn '
bp een gcb^acht te ftonnen toojben / upt gefepöt ailEm
een JJegiment, ©ortbolcft/ gbenaemt bet Heuinient
ïiopael
/'ttoelcftinCalis, fc. a3uacnifocn!jouöetiöc/
D
?b?e babbe om naec 't boojf? cenbeboii^ te teecfieti
ï^p beeft be bjpbept genomen ban in betiencften te 8c=
ben of't felbe Hegiment niet bequaniec tot
Duynkerc-
ken
foube tof cben ingefcheqat / cn met Set toaet-iitmEn
baneenBnebetointopVliffingenobecgDeb?ac&t} <δη
beeft boen begcijpen / bat aen be fpoeöigc otìerfiom|ì
ban be boo?ft i^coepen mecc ati^ pet^ anbec^ grirflen
toa^ / en febcct
i^ Sem boo? be ï^cec be Turenne, ttite
<l5?abe ban Locvoye,^cccfiat:i^ ban ^tartgeffpt/ùat

fïitueect toa^. ©ntceiit ben tjjbt in todcBc boojfi;
®roupen foube Bonnen op be ίcontieten ϋαη fjare
ilo. fflaog. toefen / toifï gebacStclcec be Tellier Dotm
mael^ niette feggen/alleen bat3P ban Sedan op Iijcfc»
ftenbe
/ fes Franlche mylen bcjj baefi^ fouDen
cen/ enbe batmengeentgbtbccfupmenfouDtoniat
le^ te betbeecbigen/ cnbconbecanbecenomb;p()»^
obec ben
Spaenfchen^obcminbc^cbeclaniieitcniie
obec begront ban ben 2eijfcSop ban atupcRtePto/
ontcent begelegentbepbtban beboo^fsiCtetpenfi»^
Bbeconfojmecrt'tgeene uptanbecenoothüeï»
(laen babbc/ ban bat5p ten aenfien ban bequantitcpi
fcec compleet fouben 3ijn/ en ten aenfïmbanüequ»
litept teacbten/ bebefieCcocpchbartbatap/ Ρζ
fïaenbe upt
fes hondert ©cecbcnbanfrin JHaltflfPfi
«Suacbe / nameritlijcït
twee bóhdert I^lftres upt Ρ
<©uacbe bc Cojp^/ onbec be toelcfte / fo ban aiitwreg^
'nbt i^ / meet ban
veertig upteelefene (i5etefio?mfftK

-tf'fficiecen/ cnbe be cefi alle «Sbellupben en vier ho^

dert HBufquettaice^/ infaelijcfi^ meefialleuptffi»»
®eccfo?meecbe<©fficiet^ beflaenbe/ niiifgaDer^wee
hondert ©eccben han tip dtmtiiiannie ban fifJl

hondert Ipcccbcn ban bc CompaBnie ban

phijn ban bc toelcfte bcminfien tot acht hondert Φΐι^
beni ssaeclijoc en cenige tot vijftien hondert (0Ulbfn8i
BÖegagcect, toierben/ fullen be boo?f3 iCcogJtnuiet
Icfti compleet stia/ raaec booj bien betfcf

gj^cccbeuuptbc oube ®cocpen/namentl0£fefcvenupt

twee,beg Coningb^ Öcgimenten en^lertlurauptw
beceJïompagnien/ bic elletegbéh^
l^nröe »©fficlec^Betaelttoietbeii/ enbemtöW
à^cÌjajelijcRlUJOfflàw^be «u» W^l
η BCftt JieBimenteiifaecbeeltsgit / baeccn WMOK
i ö»,wö fi« nqtebcl söetal ' """"


-ocr page 624-
-ocr page 625-

6où S AKEN varii S Τ A E Τ

l46f. óm de Vrede temaecken , bpalWeil fioctì^o. MOQ.

--ftonöen becfiaf η / tot be lactfle p?ofrolìtie tìan öen 110=

rana Engelant.UanNieu-Nederlant en Cabo Coi·-
fo öf tefiaen/ cnbe Pouleronobec tegljeben/ enbe
Set Cormantyn ce reftitucren, met ββηίβί fatijS^
faitii oUec De jjjetenfle raecftenDe be ^cfjepcn
Bod-
avonture en Bonne Efperance ; niaec Öat 3pï|feccn
3ïmbairaönic^ feec «ppjefienbeerDe / bat ^et Paria-
ment fìomenbe te bccsabeten en appatenteigcïi ^oo^
te nteutne Confenten hotnenbe te bjagm / be donmgg
enbebegeenebiebe®;eebeliefben inEngelandc, niet
fbobeelmeefïcc fonde jtjnbatfe beBiccbefoubenbecs
benmaiten / al^opconbitien/ biebebiegb ie googe
moet ban 't bolcfi in Engeiant foube toiUen ; uebacljte
Ijeeft beei gefpjoaclten In cecommanbatie ban
Vreede, gdtjtlt oùc6 ànbice ileecen ban be^ Stoning^
ïSaebt gebaeh ijebfen / enbe fteefl öeb?^t of ijp ï^eet
van Beuningen nietfoubengecaben binben eenSéjfef
om'tbob?f5banl)aeci^o.31©og, boo?tcb?agen/ aen
bcJIeec d'Eftrades bienbe gefdjjeben/ enbeboojeen
^^p^ffe obet te fenben : geeft baec op ali^boo; be<
fengeanttooojt enbegebelineertecne>:p?i^af tebaers
algen/ omniet tefcö?pben be boo?f5©|opo(itfe al^
eentgt)ilnt^ appacent qp te nemen / maet infieecbe op
fie preftacie van des Koninghs Woort: Dat ban ΟΟΡ>
faecittoa^toaecom een cipjcffen vanwegee.denKo-
nihgh met bcboojfj MilTiVe aenbe}|eecd'Eftrades
afgingl) / npt be toelette {jaei; Klo. IlSog. alle^ naecbec
foubenbecnemen.
jffiatrcü twintighften geijoo?t get flappojt

Sm, 't^ banbe'teecen vanBraeckel cnbeanbecefiacei^oos^
^rRnitg Il0og.<©ebfputcecben totörtfiucfiban bePatenten,
iKPurii. acbtetbolgen^ bfcfelbecjSefoïutie ban ben twintigh-
ften befe^/ met enbe tieben^ eenigei|^eecen<I3ecom:
mltteetben npt ben öaebt ban ^tate / geblfïteect enbe
0e-£Famtneett fjeö&enbe / be HSIffibe ban bel^eec van
Beuningen j gefeöjeben tot Parijs ben feftiendenbet
felber .meent/ baec bp bp onbec anbecen in
bOtencIten
Bàf/;Of Bacc 1^0. .ï®og. boo? ten naiffibc aen ben Co=
nlngl^bàn Vranckrìjck, niet fonbet befiooten tebers
foccBen/ beeflFcaivePreftatie ban fijné JUèaiefieptg
MoftetotboItcecBitigeenbénae&omingebecGuaraa^-
tie tm beI)oebe ban befen'^tàet tegens Engdandtf
lboubenbe boojt^ / bat get^canfcge fecout^ / tnrvier
ofyyffcn twintighften befep/ tot Mafires gece^tfou^
be flaen/ om boo?t te maccfjeren / bat be macfi^ obet
HuyfoubejD'n/ cnbe beiCcoupenbeMaze foubepaf^
een/ bat men confibeceftbe batbanKuy boojnoenit
op Grave.» Ofte op foobanige anberc ^i^en obec
be
toclcfte men: 't fpoeblgöfi ben Yffellfohbe Aonnen
naebfcen/ ben baegft rtöebeti genomen
faube Honnm
toojben ai^ op Maeftricht > tiamentl^cl^ obec Haflèlt >
ofte emige naefi gelegen plactfe/ bat οοϋΐι be feA» toeg
bpÏIcÏtenbtefetoacen Itennenbe/gefepbt tolecbebe<
qnamec te ξ^η aI0 emlge anbece ; bat becgalbeniiaet
©0. |©οβ. be gecequlceecbe ojbje foubt toülen Oom
Peileti bob? £ommiffacifen / i be tndcfte : jp tot Mae-
ftricht efte baec omtcent/i aen get boojfs J^ecout^ te
gemoet<foUDe fenbm/i bat^ntet cojcefpohbetitie ban
ble gétn'e/ 6ie be ϋικϋβ liSïotQeti foubtn comnianbr>;
mi/'be|^ttKC9 Maeftricht ofte Haflèlt tt)i]}naen]t /of
bequatrlnridaetife tnot^en tn«;(èecen/i
, cnbeóabaecf)acenootb^ifi^in&en:iia^ae;]o|pi|igoebt
oebonben/ibat bc boo«&(®roiB»n banoHMyiiwiijiti
geletUtfonben Voecbeni naetìfliaelc» ntlK foa boo;^
Dooi be Mepecle ban 's Hertogeribofch. itaé (Semerc,
enbe ban bate na Moock j altoaec befe|bcii^bentUEi>
fienrtjecgefet; tot toifefecn epnbe mi j&ippt^ipigge
tttbo^fe trtaetfe obec bi .fflMé gefIagm;/o«bi!tat&
Oeni/)banb>aecbegemeIteitStoupen tocomü^^bfitr
boben Sebenckefchans ge^fllsifeecttfatitKtt-Uieetai/

'.■'mf^ omtabetmetieoibtcbaiiU^df^ «nUc)foa;

'1 tegtnkDooib^

' - v^imKégee! Itggenb^J

A'is^ oefla^mi^bm 4 «tlbe ta^ecWi^piëi ««nSt^e

mert-ö^epbe liCcoiipen foUb^Jiéb&rt te toffétni /,
IjicfieSegecingeban ben aianbeban CieëfSSl^

batbefdbe onbejtoaecttoilben toefW be paSS
boojfs iCroupen obec ben fifeefft&en SBobem Kt^
beten : ^^ ooch <Êj:ttact ban befe {jateöo. Jffito ri
foïutftgefonbenaen begeccenfiace ϊ^ο,ΐΒατ.ήδ;^^
puteecbm teJMbe/ mitfgabec^ aen be ©etc
MauritsvanNaflau, al# 00C& oenbeopgemdtS
van Beuningen öm te flïCtlie» tOt bec ftlbrc cefne^
naececfitlnge. ^

^cnJ^ec <0?abcd'Eftradeiöéefl ben vierden No-
vember aengaenbe be macfcg ban't^iatifcfifaoure
htgegebenSetbotgenbej^emotiael: ^

LE Comte(i'i?/?;'4i^rAmbaiadeurExtraürdlhaiiejB»

de France, fe 'fent obligo de faire fjavoif a Vo$ ra ïï

Seigneuries touchant Ie fecours des Troupes j "•βιι»
que Ie Roy fon Maiftre leur Envoyé poUr leurdeffén- fci^
ce còntre
l'EwfquedeMunfler. que fa Majefté aymt «ί^β
demandé a Moni, le
Marquis dt CmfitlRodrigo leurpif.
fage par un coin de Pays-bas, il ne s'eftpas sontenté
de luy r^fufer, maisayanc feu, que fa Majeftéleurfii.
foit prendre Ie chemin duPays-baideLf<gf, ila^f
aiTembler fous les Gommandement du Prince
dt chi*
mej la plus part des meilleurs TroupesdeCtvallerit
6r;d'Infanterie qui font en
Vlanirét, & les a faldl potter
t manht tnfertine a derhye lieu de Ia route, que cellct
dü Roydoivent tenir, comrae liJeditMarquisavoit
deflèin de s'oppofer a leur paflfage & prenant petexte,
quelles pourront tóttcher quelque langucdeterre du
P*y«-bas du Roy fon Maiftre > fans neantmoiin beer
en aucun villagie defa Dominacion> quoy que luy
mefme > ilayapasdeuxmois) y'a fait venir eaFlan-
d res
troit Ce%s Bourgnignont de la Tranci Cmti, qu'il
a fait paffer au travers de la France fans en demander
la permiiSon au Roy nymefroe luyéndoniiertdvis.
Ce que fa'Majefté a peur tant bien voulu ToUeret > Cc
quececte conduitte alTez furprenante ayant obligé Ie
Koj de faire parler aMonf. IsMergnis dtkFmtt,
Atnbafladeur d'Efpaknet pour s'eiclairir au vny de*
intebtionsj en cela mi Gouverneur de
dit Ambaflàdeur n'ayant dònné que des refpoafes, fok
vitgnesScamiigun, faMiyefté a ordonoé a Monf.dt
TVrn^i d'aller fe taettrc a la tefte de ces mefmes irou·
piÉs,' fefconduifent avéctoutela prudence&inode»-
tioii convenable, a la boiine intelli^nee que fe Mtje-
ft(É veut Cntrctenir} avec Ie Jeune Roy tPEff^giu, 86
n^tmoins, avec tout«là·vigeur quet»ourröltrequ<>
riï cene pretendue oppofition hora de faifon de
Mtitf

ÜMarjitit dtCafitlRedrite, quideuroitpluftoftcoa-

courir au fecours que Ie Roy donni a fe$ alliez, pu«
qu'üi Ie fohtaufli du Roy fon Maiftre Vot Selgneuriei
pourront comprendre de la Combien Ie Rc? a veritt-
blement it coeur de fouftenir leurs Jntcrefli jltdh Am-
bafladeur Extraordinaire pouvant les aflèurei de & prt

elléi de, verront d'autantplus roidircontre» pourltf
flirmonter. & paflèr jüi^ucs au butquefaM«j«ft^i'#
própöféé de les affifter &pïot^er , corame un bon

propöiéé de les affifter &pïotMer , corame un dot
mi ec allée doic faltv ea Ì'EftatoufontleUri iffiirM

iöTOur là qu'elle elle n'óubliéra aucune chi®. Donae
ftilÏHftfèJé 4. Novembre i(i(iy. > "

lirlIilViiiiü.... ■.n'-Olii.ü ^ r"

3«osTtm-.iD-i . 'IL .
t!'{f!r(ts'uo·^! ;; ; ·:η(! ίίΐ1·· .ì:!""
■p^nEüf Grave' d'JEftrade» JExtraonHniri» ΑΛ^
deur Van Vraöcïrgat bevint Cc^ifeikf

.ψη-ìmtì.· rakeBd<j'ti«ÖÖi der Troepen ,'iwetó

^ «öjsJtfgh fijn Mêeftöeeti baer fendtfijfhwc'f^
• fcÉfi»t«fehe«ii den Biflchop vtn
Muófter bekeot »
■ni«tdttaP,.' tjM fijn Mifleffeyt aen den
ómiOfSiSt Rodrtgo^hae» pi&gie ora^^^^
déiiu^hrfeii v»fö«Ar^lcljde ,
jveSieto illOjglie^fti tón, .iie' felve fe wejffewj"^

ipaüïfiMrctcbt


Κ,.

-ocr page 626-

/. ffeeh Het netten tan Luyck, foo heeft hy het mee·
IWJ· L ghedÊclte van de befte Troepen foo te PaertJÜslc
yogt (jie in Vlaenderen zyn onder 'c bevel van den
Prins van Chimay doen vei^adcren > ende he^ de
felve doen pofteren tot marche »»ƒ»»>/«« op een hal vie
nyle van de wegh, die de Troepen van den Koningh
ineeteD marcheren , ghelijck of de felve Marquis
voornemens was fich tegens haer doortocht t'oppofe-
ende tot een pretext nemende, dat de felve fou-
denkonnen raecken eenigeTongevandeNedertan-
dcB van den Koningh fijn Meefter , fonder noch-
tans in eenigh Dorp onder fijn ghebicdtghehoorende
telogeren, niet tegenftaende hy felfs geen
twte Meen-
den geleden, Jrie ^wtAriBourgoignonsuytdeFran-
fche Comté in Vlaendcren heeft doen komen , de
wclcke hy dwars door Vranckrijck heeft doen paflèe-
ren fonder daer van permiflie aenden Koningh ver-
ibcht te hebben, noch felfs hem daer van bericht ge«
geven te hebben, 't Geen fijn Majefteyt echter wei
teeft willen tollereren , ende dat defe conduite ghe-
noechfaem onverwacht den Koningh gheobligeert
hebbende den Heer Marquisde Ia Fuente, AmbaiTa·
deur vanSpangien daer over te doen fpreecken, om
wierlijck geinformeert te zyn van d^intentien van den
Gouverneur van Vlaenderen , ende den voornoem^
den AmbaiTadeur niet dan flechte ende duyftere ant-
woorden gegeven hebbende, foo heeft fijn Majefteyt
dcD Heere de Turenne ghelaft fichaen'tHoftón de
felve fijn Troepen te ftellen , fich ghedragendemec
alle de voorfichtigheyt ende moderatie de welcke is
over een komende met de goede Intelligentie , die
lijn Majefteyt begeert t'onderhouden mee den jongea
Koningh van Spangien , ende eVeiiwel met allfe de
kracht de wèlckè de voorfz ontydìg«M)retendeerde
van den Heere Marquis de Cartel Rodrigo

die veel eer'c fecours dal den Koningh aen fijn Geal-
lieerden geeft foude behooren by te fpringén, alfoo
ïy ooek Geallieerden zyn vandett-Kóningh fijn Mee-
fter , foude konnen vereyflcheh; U H. fullen daer
uyt konnen befpeuren hoe feer den Koninghwaer-
iijck ter harten heeft haer intereften voor te ftaen ,
banende den meergemelden Extraordinarii Ambàf-
ftdeur haer van fij nent wegen verfeeckeren, -dat hoe
^ter eenighe obftaculen in'teffta van defe goede
intentien ten aenfien van U H. fullen ontmoedcwier-
den, de felve foo veel te meer fullen téghen geflre-'
ven worden, om overwonneri te worden ende te ge-
necken tot het wit 't welck fijri Majefteyt fich voor
pftelt heeft om de felve t'affiftereii endeteprotegC'
«n, geiijck een goedt VriéndÉ eridé Geallieerde ge-
nootfaeckt is te doen in een ftandtwaerinhaerfaec-
ken jeghen woordigh" zyn, Èndö· wafer toe zy niets fai

f^evenïn^eh Hagedcnvlij-iKsNovemberyiiiii»

ti : ™ i^^-iiii: ■ , iKi^fe.;,· .

,®··; ^ •"■:'-<Jeteeckenei''>- ί-·

ÉMtféi^ii

¥

...jtBat
.tóewTmben
liTopgéati -
^brti/ foo
imfiaDbetc
u - Wmoaffabeuc

^ Boreei'bin derdbn "

em/ant

as

itm-jö

«ttn

S'»

taM

men tiecfEecRect bat anbrr^ nirt i^afpafffcrt/ al^ bm
twaelfden ^oümitirt befe bccftlacingö ;

IS gehoort: het rapport van de Heeren van Gwi, énde
andere haer Ho. Mog. Gedeputeerden tot de faec- jaec
ken vaayranckfijci, achtervolgensderfelveirefo- ^Ko.tot
lutie ven den i/6/W«defesgevifiteert, endege-exa'· Efil®"*
niineeri hebbende de Miffive van den Heer van Bi»- Surn"
niage», Extraordinaris Minifter van defèn Staet in tiVk
Vrawkryck . ghefchreven tot Farys den fifden defes,
ende geaddreflèertaenden Griffier Ruyfch, houden^
de onder anderen, dat hy op de difcouriTen by den
Heere Marquis de Ii/w»»» met hem gehouden, ghere-
pliceert hadde, dat haer Ho. Mog. ghefint waren te
blijven by de Alliantie jonghft met den Coningh van
Vranckrijck gemaecktjdewylexy de/>riif«/« van dien
felfï waren eyflchende, ende dat hy, foo hem daer op
contentement wierde gedaen , geen fwarigheyt foude
maecken, om van wegen haer Ho. Mog. te belooven
dac de
Vrede met έβ^ίώ^Λ na dat den hooghftgemel-
den Koningh mee haer j^o. Mog. in ruotare getreden
foude wefen, niet anders geniaeckt foude werden, ais
nae 't voorfchrift van de voorfz
Alliamie s Waer op
gedelibereert zijnde, is goedtgevoadenenverftaen,
dat aen den gemelden Heer van B<f««»»gi»gherefcri-
beerc fai werden, dat haer Ho. Mog. fich wel hebben
laten gevallen dé voorfz verklaringen by hem aen den
voornoemden Heere Marquis
de Lionne gednen, ende
dat hy de felve verklaringen des noodt zijnde, uyt den
naem ende van wegen, mitlgaders op de expreflè laft
van haer Ho. Mog. een den meer-hooghftgemeidcn
Koningh felfs fai hebben te reitereren > dat foo wan*
neer de felve van fijne Zijde de fai komen te

prefteren, eéde fulcks mede tegen» den Couingh van
Groot Brittannien in rupture te treden, haer Ho, Mog.
van hare zijde met den felven Koning van
Groet Brit*
tanuien
niet 'en ■ fullen treden in éen ige onderhandeliniJ
ge, noch'Vredei noch Treves, noch ftilfUndt vaa
Wapenen aengaen i anders dan op den voet by de fel··
TC Alliantie gepfefcribeèrt. . :

euam Baec ^a. HSog. oniiettoaffittooi batbe itenft
®coepm tót fecour^ ban öra^tart/ fnplaetfeban fwoucii
Ibaer macftgte nemen booibel^ojtfieenbe&equarnic

fe Ittegj^ obec HuyopHa

ffclt, bolsèn^ 'tmoiccttot fitm.
arijsgemaecftt/ Ooojeenl^gec/ enntetfootdelgrs
{taenbe f affagie ban Mefires op 'tSanbt banDaei-
hem
iuacpn amgehomen ; <Sn be ueranbetingb bacc
inneboo^^aHm / alleen aecaiifecct tioo} bien biegee:>
ne bie öoo? be tteuc-©o?flban
Ceulen tot ïjet De»
fiellcn ban be
Eftapes toaceii geautgiocifeect gDeineefl /
óm te ebititén bétöe (Craepen niet boo? Huyie fiébie^
ce foüöén jbebben te paflören/ ïtt omse teeetoiécban
ben Eupclifteen SSobem QUgt tê jtjn / De felbe
be baeggjiaec 't J^nbt ban Daelhera|^aDbm^eó{«
bbnneett/"";;· ' · ■ '-'f-'' ün

' CpnbèiöiR 6eeft beJIeec Jpcanfcöe ?fim6affrtbeot!»"«Hl'·"'
bpti
(even entwintighften Mog. góiotf5« S^A"'

ceettbatiihltoningg fifn jn^e^/fmibeOatiie VucAen-
gotiette tiiet^irt EngeUndt gabbe fi^eintcoDitcecvttoC »* 't Sw·
Béfltfltnge te Drenten tufTtpiOifn» ^taet/ ban ^„"^
toegen be<gièêlfetoacen0f-elttwett/ enbatütpteet^
banaen teèweetbigeenbilIttRÈ ionöitlen te bentitro/. ΜΒώβΓ- '
baee baHttrcte^be / al^ ofjp beffein habben bm

te perpetUecen/ gàèfotoeett IjaobrrriiiCpiiSS'»*
ttaojblnacföWm&^beuc^/biej^boojbefen^t^ . '
bèttoaett^nàbbefetengam/ toeecte geccoepeiìyiu^s
bè^enbr tonbatU^ latigei: betbl^faiba»; toa^fiM/'
cnbè'fÌnìbéifJbiQéto meergiiei^dl'

't boojbe! pm&nié foeeft to
ëó-''laog.#befi «Mtmoetbtgtt^^^ m^rnigge*
i^jMhc^/ itófijn iKaiïj^fS^iNrtoofieH^ibw
Gint imibe^uoóüft 1niti^^p|binte&tteon^iebeit'
t^'E^ràéiìdi bt'i^eï^ban Göifi^rtiengac^
«teW/'eiflitiBemttelaeflM^boenl^^^^
to$
^fi&enli(«^lgéo|b^#totfi)tti)«eoepinge/ tenepn»
belÉt /bptfl^tiett Coniitgg ban-Grooc £riuannien <
Cee ^ pecft»

cn O O R L O G Η, ^mjf-en^vBernghfe Botcl 60 7

SJcticuIfaanbe 98Ilianticban6enfeveneht#ititigften
5ίρ|ίΙ ièfthien honderc tvvee cnfeftighfionDt; Ma£C
^ '


-ocr page 627-

60 8 S A Κ É Ν vaft.l S Τ Α . E Τ

lödf. Pfc(ìi(ieicbè bàn niet té toillen lupfifceiinaceneeebe

-bjtDe / tfii minficn be iMcutu brccenigBùemacftten

ban ® jancHrijc& enbe befEH ^tàet gj^efamentliiclt foti=
ben cnpabel jijn / om tngoiiccufrigcft
te croouffEcm bè
quaien Die ùecontinuattr l)aiiecn<^a;Io8l[)()unfoùbe'
iionnen boen gebeelen. Bojbecé Ijaec
i^o. JÌ^oq.
bcnbc öem Comniiflat ifen te toìHen toe boegen /met
bc todche 6μ mocljt confececen fob toanneer biberfclje
» boD^balIen op befe matecie / fujicfi^ foube ftomen
te
bereyffiöen.

Mite ^e ilcetban Beuningen gabbe onbettuflcljcn oocft
nieutoe D?b?e^ ontfangljen ora emfteljjclt bpb£nSto=
in et» "'"00 af" te IjoUben/ trn epnbeftin.ï®ajef:etitt'ce=
®?aius. nemati epnbeI0cft niet alleen fodbec iangec upt|iel con=
mtt'en ^"i·" ^^ Wt ban be SCBiantie banbcnflaece

Bilni^t tefthien hondert twee cn feftigh tnet benlUoninBDban
κ boen ^;oot 93jittannien effcctibeli)clt enbe op't albeclica^
bitfim. ticiifie toübe tceben in tuptuce/ roaer oocft aen ben
^taet in geibe fucnecen enbe goebt boen 't beloop of
eqnibalent ban be fecoueden bp be boo^fs KIHiantie ber
bongen/ enbe batbanbeQjbtafbatbeniüoningban
Groot Brittannien Oefen j^taet ben aengebarn
Ijabbe/ tot bat gaeti^o. jlfêog.pecfectbanbeboojfs
cuptutemettecbaebtfoubehomea te genieten, ^om
ontfingö een Bìiffibe ijebbcnbe tot bplage berfcljeps
ben tefoiutien bp beh)eicfteopbcgcbanecnbegecom=
municeetbeftlacjtcn ban beni^crtogbanNieuburgh
obec eji^ceffen in fyn 3lanbtenbctcgcn^I)emgepieecDt
upt be (©uacnifoen-plaetfen ban Ijatr i^o. j©og. be bp
gein betfotütc o|Dje tot biegljneminge enbe boojhof
niingen ban be felbe biiecben gefielt om fitg baec te bie«
nenfooal^'tBcï)oo?be.

J®at op't eecfte point acngacnbe be cupture trgen^
Ëngelandc p;obt|loneÌ!)cb gI)Eoi^tinecrt bia^ / {jiet
boo?tefien.

1' i^bJcKnöar&tigBgeteeli BetgeenefiafcJ^ooglj
.lÏ^og tipt hcacùte ban get €cactaet ban fCKiantie
ebedbentób
berloopmvoor de rupturetoettelijcRgab:
ben teepffcgen/ maec .to?^ inbebmihenuptcenigge
bjfcoucffen bie Dem baec ontrent bpbe een cnbeanDec
ban be iBinifler^ biacen bop; gebomcn bat bie faeclten
niet tot contentemént ban j^aec Ho. ^og. foube ΰρίΐ
getoeceftt toO|ben fonbet eenige Debatten / bic bp Ijeeft
gemepnt bat met get gtoote toecrh ban be
rupture niet
bienbenbetmengbt/ jabatgpniet/booibatbemp-
ture cffictibelgch gep?e|ieett toa^ / befe bopjbe met bèi
I)oo?Iijcfte ccnflbe!)oo?bete taet:en/ gljelijc]^ öp bie ac»
tuelDcft becboigen^ boénfoube/ enbefjoft^a.Mos,
ban fijne beboicen begoQiltiche t;c(;c&enrc!)ep geben.
SSibbenbe bat bit fon uptflel niet al? tót bienfltlijcrte
ciccnmfpectie in befe ggelegentBepbt mbcgt tDojben
uptgebiipt

^en ingoutbanbebpIagebanbètioeciiejnBiflïbe/
geeft.baec beBentgemaecbt/ enbe Vua^ baéc upt gge^
flen/ bat aen be ]§ee);eiÌ|ettoggecn ctbèn i^àn blagen
meec vefieecbe / baec. J&o, iföog. intentie iuö«fc tefos
lutie becbat biel na genomen biecbenbe.

üi^en Ìtoningb babbe gecefolbe^t bob'énbéalceebe

«p^tegeben^Patent^lton dne hoader^

gSialtei^oet/'^eo^j^ul^Elirij^^^^
Aiifr·.' Φωέΐΐί^;/ toeïcft fif^^

eSi hM ftttföiten i^it b;engftï;foubc; <0nibe5uatbe<pffici&!
Seriinè-^ ccntot,betooo?f3 C^wllfCitt te brbbeivSgWpfDn Iö^ï
^üfiHitl JÉfïipt liet ooflb laten .baüen, op iiifilipgte. tóerefe»
«ffrfrw;mtecbe;<0fficiecen bif jfttìe CoitipM^baniieWi

•Τ' ' IVilnViiin hionhm./.βη'ίΛί%ή "

granfi

ffCOUCjf.

becijeihch getal in^baé:
fircoucppunctuali
pcMmii
tie ben fie batant
&miepgentlt|ch.b)i

Boat/ Batfunijaaajepeptin gemmi ________

hea ttet (Scattaet /i; maec bat/öi»laaj?ipwt inlìjè^
(^coepen bjeichebitg^nbenbebbebaecoóu^Dkbm
niet IM eenige uyc&ecpTcliebif^^

•M'fHi

Dolphijn bienben/j£o;;baiji baec U,
l^o.'3lÊog.b)acenèfg^niïen/ fUMill)?
Die ban baecga;^ce^t,foube^ tooj^/ep

D£rf>nt# öe bewnw ^^^

mael^ boo^t geb^acgt betcappojtcipgi
bp be
jj^eec ban Gene enbe anbete '

beputeecben tot bf faecftenban V«nckrijck, '«»« m
bolgen^bec felbec tefoIutiebanbenvijfthienden|m.

tembec enbe vier en twintighftcn ^Sobemittlat^ib
ben/ mitfgabec^ ban ben eerftenDtfe^/ ώ-ίϊαηιί=
neect öebbenbe be cefpectibe H&iflìben ban btnötfc
ban Beuningen, öoubenbe onbecanbecen/iatmtn
albaecgeecne foube Ren/ batbenigeec^l^frabtitt
ban Gogh lipt £ngeJaDdt geceboceect mocbt totbni *
biaec op aen be gemdbe i|eec ^mbalfabeucban Goeh
gefcfeeben ié/ bat βρfoubebebbentecepatrimnfoo

fcbttit ban ben ïiouingb ban Groot Brittannien fouDe
bfbben te nemen/ enbe Daecbebebj^ aen fijne jlaje,
(lept ober te IrberenöaceJ^o, JEog. JBiflibeop ftftftl.
btfubjeet tefebjijben/ b)aecbanl)mti^eec3iinlia|rai
beuc een open Coppe toegefonbcn toietbt / ommei:
ne Complimenten in 't nemen ban ftjne bimijfieiia»
naetecegulecen. «Jnbe i^€wcact ban befetefolutii
oodfi gefonben aen be gemeite ü^trc ban Beuningeii
om te ficechen tot beffelfi^ naecitbtiiige / enbetDjjtod
fulcrenbebaer'tbebóoibe.
i ^enreftieDden iSgeboojt bet rapport ban

ren ban Ommeren enbe anbete baec i|o. jsos- «fJe^ «
beputeetben tot be faecfien ban be ^ee/ acbtitboW βίοΓ
ber felbec cefelutie ban ben vyftiendenbeff^/met rate ««ii»
neffen^ bealbier aentoefenbe i^eecenCsetommlttae^ f'Sf'
benupt be refpectibeCollegien ter^tbraicaDtiiitBen^.
epammeeitöebbenbebelÊifribebanbei^eecvaDBcurruiittiii
Dingeü, i)OHbinbe.Oiibecanbecen/ bat alDatt eeiir= Sti«
geert bJiecbe 4 Ecrftelijck, bat öaer#a. lEoj.foutim
b]illenfuperfeberenm(tbeafbanchingeban(eni8())a?
ce gchuyrde ^cbepen in be Midddandtiche 2te i tniic
be Q;b?e baec toe afgefonben in allccbaef! te tebocetm «
iStnanderen» bat bace
il^o. HBiq. foiitien gebrbtti
lafl te geben oin baceS^Ioote in be Middeiandtiche
Zee met bie ban ben honing ban Vranckrijck lip pjo»
bifletefonjungerm/ omtegen^beEngelfche in gort
pofhiMtejgni.aaaeropiiJ goetgebpnben aenteflti
melbeifeeec yan Beuningen tecefctibecen/ bat bt ©i
bje^tot ef-pancft(ngebanbebap;f5ingei)uw()e<^
pen aï benififden ^obember laew-leben.a®^^/
enbebuptentbjijffel al tecemutfeflefleft fbnùejijn/
bat oocRbeboo?f3 ^^epen ten aenfien ban liatt lane»
bupcigen bienfi/ ortbequaera toaren geüwjben om m^
beten bienfl te tonnen boen/ bat niet te min gocr go.
" og. bp bec ftibecteftìiutìe ban ben elfden jiobeiw
lemt/'bafl gefieltbabbe/ batnut^^

,_______oyaec wtfitóeplingeibanMtl^,^^^

.Wche^ toeöecóro twaelf Jtocteettó
^cjbQun ban ^ù^Io^é otj^ fp '
_ oftlJettoaertög^onbenfpube^lieA:"^^
^i$pj|lfSie tee pniucalitept totAm'il(;r#°
bm/Wbeet: CbeoCominanb^^#ii!« '
aeofifepben enbe oaijonnecen ficB tìi^nt?^^

i^flübbenbé na Livòrn&tebV^ben/m

praai^nl

jjVunck"-;

itébectH'}^

ü'tt^barrastie PfloTiiii >
cg^/^oi^oniim fu^ bòni

bien i SSi^^t gêemSjo^ftig,


-ocr page 628-

en ο ο R L ο G Η. V Vtjf-en-veml^hfiie BoecL· 609

1 MactofllJöanTofcanengefc&jcben/ bat t>efeIlj£foo=

liim in öe Middelandtfche Zee toflCen ontjjoubcnìic
in fiffrdféJ^abEnEn/ foototLivomeal^rtbec^/ alle
noftontljaei/ ijulpe rade bejeaeninge (jeDam mocftte
mtöfii/ Docft aen befdüe a^Ecmittefct ombaece
tó'nftn/ Dpbe©paiiDen ban deferì^taetteoDret/
Sic nodi tebfroüecm/ alban; temogen brtftoopen

nificDmcficicccn. €nbe «^«iiFtcatt ban befeCiefoIu^
tóoocfi aen d'Eftrades, <iE);d;aoibina=

ri^Stmiiafrabcuc ban Vranckrijck, boù? bcn%ent
deHeydebec&anbtwpcht/ Otti teflcechentotbeffelf^

""me ^erecn Boreel enlie van Beuningen bJiecben
(„ia({hacc«info?m«£ii o^bcgoebeban öe€oIonri=
Ini Efchar cnbe Ghie , om boo? Baec te toetben
tweeòrginKnicn Switzcrs, fipctolbaec op nopt

, Μ «Dfelc ï^of in Vranckrijck toa^ becbult met
i Si'f ftoljtcnop Wadjten/ tóclcftetipbecfcfjcpbe^fricie.
H"' mi/oicncnöe in 'tfcanlcijefeconr^ toiecben obecsei
fchscüfn / Dbcc gcoot ge&jecR enbc biette ban anethan--
i ίΓ ïir lichoffan booipacrben enbemenfc&en/ iuelcResp
i frii'fijin op beJFcontiecen bangaecifa. Haog. te lij»
' 6fii' / Dit quain baet fece onbectoac^t boo^ / beüjpïe be
aboiibantie cnbebegotbeojbje ontrent befubfiftentle
ban ftoupm in öacc io. Jlfeog. ©clbt-todjten Dp een
pöcctooo? befc foo öoogögecoemt toa^/ enbe beebt ben
icccUati Beuningen totfijn lecttoffenbefpeucen/ een
betorliiigc in een generale goebeaffectie/ toelcfte(n
Dm|)tactöpefnpbctfci)einopgEbat; }|em i^ baec
oDcc ccnfiigl) gcfpjoocften boo? be i^eec Louvoy, enbe
bp aiiDtre ban be ieecen HSiniflet^ sefepbt / bat men
fere onscccne l)oo?be bateenige uptbeiCcoupenban
taiRoninoD toiccbengefepDt opbe^Ingefetenenban
6atc l^a,JBag. te ftebtien gefoucageect / maer bat
mmtésflijch betnain/ bat be noot Daej; baet toe ïjab-
kgcoWiscfct.

iia. ©mlmDafTabcm; d'Eftrades notiflceetlie ben drie
Ita- cntwmtighften bat ben Itoningf) tot IViefires fjabbe
iatm aüancecen vyf Compagnicn öuptec^/ om te
til tiinplacfcenbiebanben Dauphyn enbe ban Faucaut,
wjin Ditbmïtoningïj beebt cepafiecen naec Vranckrijck.
^fi Bcrfocljt bat men mocïjt becfo?gen Baei: conbuite/
f)if£ in 't3tanbt foiiben Romen ïangö^Mae-
ftricht enbe v/efei, fulcp i^s BifclJiEt in manieren al^
tebootmmctbeanbece.
!D£ Eiaben ban ^tate bjacen in Martio geauthocli
K, ftctt om met ben ?llijt banFaucoerc te conbeniciien
oDitfcdttce vyf hondcrtgulben^Slaerltjch^ tenbe?
fa Öotbtban 't 3Lanbt op be Proofdye üan Meerfen, ge^
Icatn il) ben 3tanbc ban Valckenburgh, Ovcrmaze
(lambe. Epöcbben in gebolge enbe upthcacDteban
scmcltc autt)orifatie/boo; be i^eeten gate <6ecommit::
ttnïtn met betegentooojbige ijiec aentoefenbe Φε'
inatljtigtitn ban ben ^bt boojnoemt/geljoubcn eenige,
tonfccemien/ enbe bientBalben metbenanbecenges
conbtnitict enbc geaceojbeett / bat bp ofte ban toegen
Om fltmtltcn ?ï bt gefurneert toojbènbe een^ öt forame
ban fes duyzent giilben^ ten Comptoice bah ben
nnitmctjia: Macclis Thiens deJpnge, öebóojfj jaiet^
«jmreQmtcban vyf hondert gulben^ baet niebebecs
ramfoubetoo?ben getebimcett enbe afgeIo(l te iȏs
i«i/ mitfijabet^ t'eenemael cnbf ge»

wojtificfttt / toelche trbemptie (n ojbje boojaei
gnoc/foubcnbecbolgfn^ ban abüpfesijn/ bat

aen bcnmeergemelten^bt foiibenbeöooi
tEnteaccojbfren/ enbe tcbecleerien pecmifTlcomme
wQtfcpbc Proofdye ban MeeiTen, mct alle be apuèn^j
witifn mbe bepcnbentien bàn biert te mogen becaoo^
pm ofanbcrtntgbecb?eemben/ |ΐ>ο en in boegen al^ '
R^^Jiwccljjcliiibinben foubert;, <Öiibe ten bien epnbe
fin» κ "fptWjftcn be gecequlcfetbi Ì5?ietoen ban<©c;,
top bort toeBienénbe ; bocpWoDbec
bt Wrtie
™'6cljoubeltjcft bat bemceraimelbePfdöfdycitiet.
£5a5lWfelbefpertetct/rouben.ntt^^^

tw^tnöe

elbe nature / conÈiìtié^!bietéi„..__,..
allelafien .ö^^efte öe

tooojbigömoetbjagert enbe naecmael^foube moeten töiJf»

fuppo?tci:en. JJ^ct bit abbij^öebbenbaeci^aiJBDa--U

fici) namaelg geconficmeett.

an bcfe tijbt Quam upt êén Befcöiöblngö bati be ®όκί ,
©aertban Ooftende op Brugge. ^flJpf "^·

Befcbrijvingbe van de Vaert op nieuw verbetert ende S®Hi0BfÌ
verhief t tvffche» de Steden vàH OofteHde en Brug'
ge in Vlaenderen,

En eerjien : Defe Vaert kan draghen tégeriwoör·
X digh Schepen van

toe aen de .Stade vza^i^ugge.

tìet Water fai ordinaris ende nbytmindeirdaeriöi
ftaen als tot
vy/thie» cndefij^hie» roeten.

Men kan oock het W^ater doen waflchen met dö
Vk)Ct van dc Zee, die men dooi het
Sas na believen
kan in én af laten tot
echtten ènde negentien voeten.

IV.

Het ίΛί leggende by Oi/7f»</i > is ^yt negen e»twirt'_
tigh voeten.

V. .

Boven de Rechten van den Koning, die feer tnodc-
raet zyn, gelijck als het blijckt uyt de by-gaende Lijfté
voor de Schepen in en uyt de Haven varendej Daer fijn
geen andere
iafen in de Vaert komende te éetalex y dan
alleenlijck
i>et 6pdoenvan't Sas, endehet keerensfrt
opdoen van de drie Brugghen iegghende op de Vaert i
't welck feér weynigh bedraeght.

Aen alle vreemde Kooplieden köttiénde te Bruggt
woonen, wordt volle vry'dom vergunt v*n alle
endc
St»dts Aftyfen, na qualiteyt cn conditie v»n de
Perfoonen. ,

VIL

Alle Schepen grooter als voorfz is, konnen inde
Haven van Oo^CTi/iinalIevcrfeeckertheydtlcgghen j
tilfoo do fel ve feer verbetert
is.

VIIL·

Van Brugge kan men varen tnet Schepen van iijfftig
l,aiI:ennaGi«i j jiintwerpen, Brujjil, Doornicktasji'.
dere Steden > fonder laft te breccken.

^eecïtei; betflanbigg j|)àanfr|g?eefbaecbàninbefeti otenn·
tijbt / bat ZIeelandt oo^faecïie jàbbeombaecbaniai '«tatiïit
louc^teitin; 3®ant bat bie ©aectfeerfoubefcliabeti
aenben^anbelalbiet/ bp albienmaecbenKoningh
van Spangien (ïeï) bienbe ban be fubtijlljept ban of niet
metal/ of feectDepnigbtebefbmcen begaenbeenltc^
menbe(iro(wmanfcb^en/ 'ttoelcit niet alleen toa^
'tcccbtc mibbïl om Brabant, Vlaendereo, rabe alle be
anbece nabuptige P?obincini te boen tTotecen/ enbe ηά
(jc^ te tcecften becftbepbe ban be bjeembe j^atlen/

■Ja
ï'i

fdf^ ban be Capitaliften enbe anbece bie ben i^anbel
berdaen/ maec {jetfoubeoothcengbeboeltjclienRooc
gegeben bebben aen beComnieccie ban Hoiiaat; maec
ben Stoningb ban Spangien en Rofl ben^taet.niet
mefcebibentecf$aben / cn^onfequenteI|jt»«irt «oa
fpte||)cRec boo? gem felfi^jnn/al^ te boen publiceren
Porto Franco in Ooftende, altuaer be en

Cot^manfcbappen bie baer in homen/ feer toepnig bes
lafitDojben. <Knbe banfoubebetgttDeedsQnbetmen
foubeöebbengefien/ bataljbora^beHanze.fteden*
geitìch oorR be anberen rontom be j^oojt-see gelegen /
jafelf^ be Hollanders fouben baet met Ijoopen toe glje;:
toopenjcbben/ om (iti) te btenenbanbietommobi«
tept.; Swt aengaet be Hanze-fteden, toiflmenbat
baer jpwi^fc^ ober eenige ^arcngerbiaect^bu^be»
nige bn^ boojgefleltbaobeaenbe jü^firaetban
Brugge tien bseö albaer mflantien / rahenbf öe Ijttüth
Itage bw;|)we oubegöfwcöttoöeöin in
biepaetfen t
ip gielt bafïdgcR f!aenbe / bat inbim ben i^oninB ban
Spangien of fone ©oubetneutg <6eneraei^ in fönejgei
öeclaaöfi .tjpbfen biet becepfcftte pjcraiuie tnbefiinefs
fe totiö^aej^/ en bötsp;6acc niet liften finpoitjften
öóèKfti ontpbelöcRe flierigöEpbti ^opt ftof^ («àera

f^joditt


-ocr page 629-

6ió SAKE Ν van ' S Τ A E Τ.

töóf. fcöoonöeE fleUsmtljcpöt ηοίί) ftequaitiecfaifoEn pje^

_L fmtrce» totbooitfettmaebanDat impo?tant,toccft/

al^ Defm tcgcntooojDiflcn appacmten <0o?logi) tuf=
fchen bi «Siigelfrije enDe IgollanDet^i mtn öetaelöe
aioiec te beel bao? Defóoopmanfcïiappen/
foo boo?
'tinftamcn al^ uptgaen/ cnDe öet lafl-aclDt / met

ALfoo volghcns Refolutife van detìeeren5iflf« ,
Generael der i^ereenighde Nederlanden, Aenvi^. ^^f·

den December óts]istsfeSlienhondert fefiirh ge ----

nomen, ende de-acceptatie van Mejjire Don
de Gamarra y Contreras, Ridder van de Miliuire Ordrt
va» S. Jacob, Raet van den Heere Koningh van Spanghn ftn"


pti'e öeiaelclte öooj ört öobenliacntir mibbel foubm
IiclJtclgcft honneii flcbibccteect too?bcn/ rnüe mificljien
oebeclijcl» ballen in De öanDen ban öie geme iJie op Oo-
ftendeijanbelen.

5&c]|ceceRhijngraef Öecfit ben feften Martii aett
ijaci; föo. Jföoa. obc cfianbiat öet bolgenbe Jilicmoric :

Ho· Mog. Heeren}

•γ τ Olgens het goedt vinden van de Heeren Gedepu-
\ teerde van U Ho. Mog. fai den ondergefchre-
ven
Cemmijfaris Generael van de Cavallerìe, ende

Gouverneur van MaefirichtÀaàìtTì&.c vati U Ho. Mog.

by gefchrifte feggen, dat noodigh geacht heeft hem
herwaerts te begeven op 't geruchte dat hem ter ooren

ghekomen is, alsfoude de Heer Ric^errf, Secretaris j _____^

van de Ambaflàde van den Koningh van Spangien aen i gemelte Heeren Staten Generael verfcheyden confe·
cenighe Heeren van defe Regeeringe hebben bekent ' rentien over hes infteüen van defelvelnilruftiezijn
gemaeckt, dat den ondergefchreven met den Koning gehouden , ende fpeciaiijck mede over de 'faccken
van foude in onderhandelinge ftaen om de

importante plaetfe daer van het Gouvernement hem
by U Ho. Mog. is toevertrout aen fijn Majefteyt over
te leveren, alhier ter plaetfe gekomen zijnde, heeft
hemaenftonts, volgens de coftume, vcrvoeght ten
Huyfé van
àentleervanMerode, ter Vergaderinghe
prefiderende, en den felven de oorfaeck van fijn reyfe
bekent gemaeckt, niet om fich felven te juftificeren,
alfoowel weet dat de getrouwe dienften diehyfedert
eenenveertighjuer aen 'tLandtghedaen heeftvoiko-
menepreuveajn van fijn getouwigheydt, ende niet
toe en kten dat eenige, ja oock de minile fufpicie ter
contrarie tegens hem kan geformeert worden, maer
alleen om aen U Ho. Mog. ootmoedig te verfoecken,
dat liaer gedachten gelieven tegaenover defe impor-
tante faecke, ende te conCderen ofte tot geruftheyt
van defen Staet de waerheyt ófte onwaerheyt van dit

ι onder-

lincilo,

ΛΙοζ.

gerucht niet behoort by den Auiheur felfs naeu
Tochtte worden, en of, de lange ende getrouwe dien-
ften van den ondergefchreven niet meriteren, dat hem
èenige fatisfadtie ofte reparatie van eere gedaen werde,
't welck hy van U Ho. Mog. inftruilic is verwach-
tende. '
) ; Geteeckent

r , ' ■ 2: RUrNGR^EF.

vyf entwintighften Martii i^baec opseftdo^t
het Sappo;t ban be i^recen Huygens enbe anbece goti;
J^oogl) lEog. «©ebéputeecbm / acfjlecbolgen^ öie»;
feibet iiefolutie ban ben derden enbe achiicnden bes
frSV gebacrect gd)bcnbe in faeciten taecbénbe fjet
oectie Oe l^eere Rhyngr^vc., <©oubecneRcba;iitabi
Maeftricht, tot naebeel ban fiijrt eete eMbé üan ben
bienfi ban 't aanbt feiibe nae seoöeben sfjn flctoeefl /
fn allen feïjpn / aï^ of ftp met ben Conins ban Vranck-
rijck gctcatteect foube ïjeWwn/ om be tooo^fs^tabt
aenfDnelSajelïept obn: tegcbcn. 30a<n; ojï aebcfe
beceettstjnbe/ goebtgeboiiben te becItlaKen/ bat
De boojfg getuciiten nqit eentglje impiefiifeninbegei
moebecén uan gate i|o. llDog. totnaebeéliidnbeg^
Inrïbe^ieceRhijngrave becoojfaecht gebfien; maeë
teccöritcacfe m I)aK]^o. j[@(ig.boIh»niettfati^f^i>
tiii Àeb&en tan fijne goebe bfenflen cnbe getconbtim
|»uDt/mbebtenboIsen0 b^bt betaim^ becboojil
pjoboojal^ na/ fonbeceeniaeeêfWietoacen

tortttOiflUtoenöi ï

.f til>.. , •■'■linjmc'. ■ ïll:aiaüit

' «aeéfiÈnbi bc Chambre My- partie V if tìiet ben
3llmbaffeb£UC ban Spangien ben negeodea^jUi^es
flootenörtöolsenbej· . i

dejfelfs Ordinarii Ambafadevr in de Geünieerde Ïrovin-'^^^mii
cien, van wegenden /elven Hetre Koningh, den/i^n,·
tienden
deffelven maents daer op gevolght ten weder-
zydenoverkomen onde vaftgefteldt is, datgeconi-
mitteert fullen worden wirRcchteren totCommif-
farifen Inftrufteurs, te weten, van yder zyde
voordewelcke alle nieuwe faecken achtervolgeoshet
Traélaet van Vrede tot kennis van de
ChmbrtMy-
partie
behoorende, ende die ghcene die vandefelve
Nature albereyts voor
de vooitz chambre gmtroda-
ceer: ende noch niet in Staet van wyfen gebracht
zij η, in conformité van het Reglement of Inftruöie
daer op fpeciaiijck te beramen, geinftrueertende in
Staet van wyfen gebracht fullen worden , ende dat
dlenvolgiénde tuffcben den gemelden HeerAmbafla-
deur, ende de Heeren Gedeputeerden van dehoogh-

iSBpn-
Btaef
beieftul.
•tgtjt,

ende materien die voor de voorfz Chaifihre ilaen tc
worden gêinftrueert ende gedecideert, daer op voor
dcfen geduyrige difpuyten zijn gevallen j als oock
over de macht die aen de voorfzw>Rechterenende
CommiiTarifen Inftrufteurs foude worden gegheven,
nopende het verleenen van
Mandamenten, Fromfien,
interlocutoire Senttntien,
alvoorens te komen tocde-
cifie van faecken, ende tot het doen van de convoca-
tie van dei andere Rechters decifeurs, in conformité
van de voorgementioncerde Refolutie van den
wer-
den
December fe(lien honJert feütgh, fonder dat men
tot rioch toe in alle Pointen ende Articulen totdien
eynde van d'een ende de andere zy<Je voorgeilelt,
heeft konnen convenieren ende over-een komen ;
dat'daer nae omkoilen ende moeyten foo veel doen-
lijckteprevenierenende te amputeren, voorflaghen
gedaen zijn, dat terwylen over 't gheene voorfi is
wierde gebefoigneert door de voorfz Rechtert In-
ftrufteurs by provifie, tot dat een finael Accoort daer
over foude zijn gevallen,
Via Concordia miXAtüYit·'
tyen voor de Chambre litigerende , ter bequamet
plaetfe foude worden getenteert, mits dat ondertuf-
fchen foo lange over de voorfz te maecken Inftruilie,
geen finael accoort en was getrofièn, ende fpeciilijck
mede niet en was geconvenieert, over de nature van
dé faecken die
voor de voorfz Chambre fouden konnen
wórden geinftrueert of gedecideert tot geen verdetln-
ftruÖie of decific van faecken fai mogen worden ge-
pieccdeert 5 zijnde daer van een Projeft van Accoort
aènde zyde vande hoogbgemeldeHéercn
Staten Gì·
««■Λ/gefbrmeert ende geinfereert inderfclwr R«<'*
lutìc van den
tweede» Martii des fiS'mltiim
^uienfefiigh, dat naderhandt bynièmoriacl van we-
gén den Heere Koningh van
Spoftgie» den fivatif'i
dénhAtf feaieuhondert vitrtnjefiigh, by den
génieltcn HeerArobafladeur overgelevert, verfocnt

zijntfei'dat de Rechters Infiruöeurs mochten wor-
dèii geauthorifeert, tot het formeren van de mcerge-

i «lëldeijieuwe Inftruöie, de Heeren Stateti
by der ftrlver refolutie van den
viereii tainghStn ai»
laénvólgcnde, haer al voorens hebbende
tòt dbr fclvcr voorfz refolutie van den ta>eedt»mi3
fefiivribtnitrt drii n jtfiigh . voorts haddèn to^^
fteen ; dM by de voorfz Rechterslnllrua«« tenMo
van;Accoort,
als voorfz is, befoignércBde, on^
tuiIcTien mede een Concept van de op liieUW te
ken feftiuflie op wederzyts goedt vinden foude m
nén,Wóic<Jïin geformeert, mite dat in voegen aJiJ^
réni β)^ lange de felve wederzijts niet ftl wdtf g^
rtfliseri; 'ehdc geapprobeett , alle vordere Ιω"^
éncteüecifiefalblyvéaaenftaett endegefürcheert. ^^^

-ocr page 630-

cn ο ο R L ο G Η. ν Vijfen-njeertighflc Boeck. 611

I lacllel'jck van wegen den Heere Koningh van Sp4n-
I lite daer op by Memorie den negen tnCminUglien Sep-
" femberlcftJ^'i'^" Vergsderingc van de Keeren Sta-
ten Generaci overgeJe vere, mede goede gevonden was
it verklaren » dat terwylen de Rechters inftrudcurs
befoigncrende zijn, om te tenderen den wegh van ac
coortjde felve van gelijcken fouden konnen befoigne-
;eD ) om te formeren een projcdl van Inftruótie, nae
(Jewelckemcn gehouden fai zijn > fich te reguleren,
ten eynde o™ decideren of het Proces 't welck al-
^„rgedecldeert of geinftrueerc wort, dependeerc van
dt judicature van de
chambre, of dat het fèlve behoort
oerenvoyeert te worden aen de ordinarie luftitie} en
dat 'c Projeft ίοικίε moeten worden geapprobcert,
foo van de zyde van den hoogftgemeiden Heere Ko-
jit^^vaxiSfengten, als van de hooghftgemelte Hee-
κη Staten Generaci. Dat voorts de Rechters In-
ftruüeurshaer conformeren fouden naedc ordonnan-
tie cndeJllyle die in den grooten Raedt
vinMechelen
«obferveert wort j als de felve aldaer refideren ; ende
nadeOrdonnantien endeftyle van den Hoogcn Raed
nnHoiIa»dt als de felve baerrefidentie hebben binnen
Dordrecht, of in eenige andere plaetfen van delurif-
diilie van den Staec der Vereenighde Nederlanden,
ende dat de felve Rechters Inftruéteuri fullen zijn ge-
authorifcert} om te verleenen
Mandementen, re·
plitifi
totvorderinge van de Inftruftie der Procef-
fen, maer geen
defiaityf. ende dat felfs by hterniet
en fullen konnen worden gegeven
CQDigt regulativen
die fouden konnen hebben ecnige kracht of efièövan
J'^tyfi met aldaer gedane byvoeginge, dat de felve
Declaratie was t'eenemael conform de intentie van
de Heeren Staten Generael, vervat in derfelver bo-
ven gementioneerdeRefolutie van den
vieren twin-
tilhilin Mey
left-leden ; Sou is 't, dat tuiTchen ons
ondergefchreven AmbaflTadeur Ordinarie van den
meer-hooeftgemelden Koningh ter eenre ; ende de
Geputeerden van de meer - hoogilgemeldc Heeren
Staten Generael ter andere zyde : in dén name ende
van wegen de felve onfe refpedlive Heeren Principa-
len en hooge Committenten ophuyden overkomen
ende verdragen is > gelijck overkomen en verdragen
wort mitsdefen, dat de Rechters ende CommiiTarifen
Inftrufteurs van wederzyden te ftellen, fullen vermo-
gen voor haer ter bequamer plaetfe te befcheyden ende
compareren,
aüedefartyen, ofderfelverGemachtig-
den, die tegenwoordigh voor de
Chambre Mi-fertie
Proceszijn iuftinerende of eenigefaeckengeintrodu-
ceerthebben, endedewelcke de gemelde CommiiTa-
rifen fullen oordeelen, dat in ioodanige pointen zijn,
dit daer inne bet
tentamen van Accoort fai konnen
worden gedsen, teneynde ombydefelveRechteren
ende CommiiTarifen Inftrudeur» alle goede officien
cndemogclijckedevoiren tot accoort te worden aen-
gewents ««de dat terwylen de Rechters Inftrudteurs
befoignerende zijn om te tenteren den Wegh van ac-
coort , de felve vàn gelijcken op de felve tydt fullen be-
foigneren, om te formeren een Projeft van Initrudie,
nidewelcke men gehouden fai zijn fich te reguleren,
oockfpecialijck ten dien eynde , om daer uyt te kon-
nen fienof het Proces 't welck geinftrueert of gedeci-
oeertwort, dependeert van dejudicature van dc
Cham-
l>ri, dan of het felve behoort gerenvoyeert te worden
Mn
ò^tOriinarh luftitie, en dat het felve Prqjeögeap-
probeert fai worden , foo van de zyde van den Heere
Koningh van Spangien, als van wegen de Heeren Sta-
ten Generael, m lts dat foo lange de voorfz approbatie
van wederzyden niet en fai wefen gevolgt, geen Pro-
^of faken j of opnicus geinftrueert of airede gein-
Itrueert zijnde, vorder in State van wyfengebracht,
veel min eenigeAcz/egedaen fa! mogen worden i En
«t na dat de Zelve approbatie wederzyts bp devoorfz
nieuwe l»j?r«(3i> als voorén fai wefen verleent·»' de
^orfe Rechters Inflrufteursaì» dan tot
MecheUh ende
^ordrtcht refpe<aive fullen vermogen te befoigneren
tot mftruftie der Proceflen, miti haer daer inne na de
voorfz geapprobeerde
mèuvielnfiruitie regulerende,
*elcke Rechten loftrufteurs haer als dan rnede fullen
«•ontormercn na dc ordonnantiën ende fty Ie die in den

Grooten Raedt van Λίκ^ί/wgcobfervcert wort, als de nStfff,
zelve aldaer refideren, ende nae de ordonnantie ende
ftyle van denhoogen Raeot vanHoZ^aei, aU dezelve
haer refidentie hebben binnen
Dordrecht, of in eenige
andere plaetze van de Jurifdidtie van denStaet der
voorfz Vereenighde Nederlanden, weicke Rechters
InftruÖeurs by defen oock worden geauthorifeert, om
als dan mede te mogen verleenen alle Mandamenteh »
regttlatyf tot vordeunge van de Inftruöie der Procef.
ien, maer geene
definitive , noch oock eenige regula-
tiven
die fouden konnen hebben eenige kracht of ef-
feft van
definityf.

Aldus gedaen en gearrefteert by ons ondcrgefchre-
ven
Ambeffadeur Ordinaris van den Koning van Span-
gien ende
Gedeputeerden van de Heeren Staten Gene*
raelderVereenigde Nederlanden , in den name ende
van wegen de zelve Heere Koningh ende Staten Ge-
nerael.

Des ten oirconde hebben wy defen met onze eygen
handen ondcrteeckent ende met onze Cachetten doen
beveftigen. In den
Hage den negende» April l66f.

(L.S.) Gamarra. (L.S.) R.fiuygenf.

fL.S.) J.dtMerode.
L.S.) Jokan deWit.
L. S·) G- V. Reygersbergh,
L.
S· ) Johan van Rede,
L, S.) E.v.Bootsma.
L.S) JehanvanSchrieck.
L.S.) H.Gocking*.

©anört.Sc&ipRofario j'^ oorhonbcclJejiranfcBe Λφι»
faccftmprtiuf^ gff^Öt: nicn IjabDft fjift aelöeit
öe «oier»'
twee JFcAnfcöni / aengrfïagen om frlfiS
tc Bfbjupchcn.
<©ίπ dertienden ili Öf llbcratic öElipöt Jijnfe/ iji
Qocbt geuoniim tc brrfoecïten enbe commltcrmt be
^OTbanMerode, omtneam bcJ|en:3CmDalTabtm;
ban Spangien Bffient te maerftcn / bat in ca^ ben ïioi
ningf) ban Spangien foube bïpbra inötmen be bfc»·
focI)te main levée enbe ^ft upt-Ioopfn ban feccitcc
^cöip/eenaemt Noftra Signora delRofario, bOO?
fijn .fBajeficpt ftifc te ïïatibe ncnflcboutot / ftarr
HSoff.'tfdbe^cljip/ alljoctoelbupten ccniQcoWigaï
tie / upt pure toniplaifance om te confceüccm be aoes
be oratie ban fijnüliajfflrpt foubenontflaen enbe la»
ttnuptloopicn/ op'tberttoutoen batl)aeti?o. ilìog.
jjdbbtnbanbe stneteupöfft ban tjoogfiaemelbe fi3«
Jöajepfpt,/ bat befflbeiniTeiibe beteroluteobergifte
ban baec f· ï©". aen beftn ^taet nirt cn fonbe tuiiicn
ontrecRen be mibbdrji rnbc mdrumfnten / bie ben fel=
ben ^taet in befrn pjeffanten noot foo IjoooÖIijcIt ban
nooben toa^ ijebbcnbe. i^ aen be i^ecc ^mbaf^
fabeut ban Rede van Renfwoude gcfeöjebcn / bat Dp
befegaecï^oogg IQog. gocbe mecttinne mbe intentie
mebefnboeflfnal^booten/ fonbe fjctffien befirnbt te
maechcn/ fultp enbe baec öetbeboo|bc. niet
tCjjcnfÏaenbe/ 'tfelbe^cbip mebe genomen enbe
geb?upcltt in be ©loot tegen be (öngtlfclje/ op be naeni
ban DelHandt.

©envyftiendenlBep i^ tecJ&ecgabfcinge gelefen
feecftetJBemotiaelban ben l^eecïimbalfabenc ban
Spangien, berfoechenbe/ bat aen be ^eljepen fjiec leif
tóbooceng in Zeeiandt geBoutot boo? ceecfieninge ban nu
Den 5toning8 ban Spangien geneemt II Santiflimo Sa- WKt.
aamcnto enbc Noftra Seignora del Popoio, gepccf

mitteect tnocliten toecben om upt te loopenten fine
om onbrc't^fquab^ ban ben Montefarchio
inbej©ibbelanbefc|)cgee gc-cmplopecrt tetoerben:
^acÌiontfongen éen.lllài(ribe ban beiUeec^mbaffac
beuc ban Rede van Renfwoude, )jefct);ebcn tot Ma-
dril ben twee en twintighften Icfl r ïebcn/ t)0U·
benbe in ^ectbat gpbonbJegenbenfioQgflgemelten
Ifóoningbecfacl^t toal t)(t updocmen betbot^f; ^itec
penatn gaecüo. Jllog. ten belten te cetomm^nbe»
cent a®(secop gebelfibftieitsönbe/ goebtflebon»
bnt te confmtecenin 'tboojfs betfoecR/ cnbeteierbt
bienbolgeri^ een beboo2noenibetwce;^c{)epengci;recp
mittéett om in gebolgè ban ||)aec ](|a jjlSog. tefoluttc
ban ben twaelfdcn Defc^/ onbec bctalingöe ban beu

rcer-


-ocr page 631-

6iz S A Κ E Ν van S Ί A E Τ

ϊ <5(5jr veertigften Penningh upt te mosm ïoopeiJ / tot tOflCi

-firn tpnbe öefeccfolutie gefonDen foube toetDen acn

't CoHcgic ter Hi bmicalitept in Zeekndc, om te |lcrc=
Ren tot ftacc <0. nafcecötmse.
Ktntoiv fflot Bruirei beicBenbcbei|ercïïefibfntSasborgpet/
tre iimi todcft [ιρ bccfjaclbf op Uolgenb? manirce :
mut op Woonfdag ben dertienden SJuntj tuflcfjen

jfeBg; elf mbe twaeifupcen boo? öe niibbaaö / ïjet toa^ ges
tot beurt bat ftp op tet^taDtijup^toaigetoeelìomeei
nige ì^eecch banbcn<©ececi)te tefp?eechen/ enbe re^
commanbccen e);ptbitie bangufïttie toegen^ fetcUct
Slircffi / gcbaen booj ben i|f£c^wtïïfmfe(ifr Brouck-
hoven, op / enbe tegen^ öen©ecfoonban benj^efr
Jacob van Dam ©ntfongfr tot Utrecht ; g^at fijn
tlacDffe metbenï^oetficc cnbettoec ban fijne ^tena=
ten/ toacen toacljtenbe boo? be trappen ban fjct ^tab=
Ijupé/ bat ben^ajioo? ban S. Nicolaes toa^ gcftoi
menaenbeanbete ;pbe ban
te gtoote J!Bctc6t met

éet ^accamcnt / bat fijne twee ?i&ienaKn met be J^ae^
bcnaffjebbenbe/ toacen inaile pii^eptgcceticeect
in be iltaconé ! om aen niemant eenige ecgecnilTe te ge^
benj fooi^ 'tooifigcfcijietbatbenJiofifjer/ om aile
tegenfpjeiientebecmpen/ banbejltoetfetoaé afge=
treben/ alDoetoelongcbouben/ boo?bienfelf^banbe
iïoomfcö-gffïnöeopöace Itoetfen Wpben/ om op bc
ftaecöen acljt te nemen / met ben blooten öoofbe/
inbe(icÖooc!tbecboegl)t nae beCacoffe bangemelte
fÏefibent/ eboclibcttoaett^gacnbe/ batlipbia^ban
flcijtf ren getoelbigïijch aengetafi boo? etn perfoou / ge-
filert in 't stoart met een fiapicc op be 5pbe/ ftomenbe
ban be trappen ban I)ct ^tabtDnp^ / betoelche eenige
banb£<Semeente5epbcn/ te jijneen^cijepen/ an?
Iiei;eeenbanbe<i3?iffieri ban De^taöt/ eOacijina^
öaetnaeinecbacingöe geitomen bat Ijetteta^ getoeejï
een pecfoon/ genaemt Caverfon, betoelche Den ïloeti
fïecup ört Ijaicacfttec ober tcecftenbe enbe ter aerbe
toerpenbe/feggenbe: ghyhont knielt, het is niet ge-
noegh dat ghy den hoet af neemt, batC op ^et gepeu^
-peltoeioopenbe/ tjebfien niet alleen ben Hoetfiec fece
qttaljjcfì mi^ttanbelt/ maec tiabbe ()etboIcit ooclibe
earoffe met gcbjeit aengetafi /
be glafen uptgeflagen/
be ^ienaren/baer in sebigbept met ongebecfttrn j^oof:'
beneberfittenbe/geflagenenbegefiooten/ enbe jam=
meclgcb mt^ganbcit ; enbe betopi alle befe gcutoeltjae
actiën toiecben gepleegljt ! bat ben Palloo? ban S. Ni-
colaes betlatenbe fijnen toegl) ban Ijet anba* epnbe
ban be löard&t / tegïjeng aUe ïïecftt enbe getooonte /
oochtegen^fijn©?ofefTe/ baefïeltjcft toa^glje&omen
aenbe<iacoffe/ roepenbemct lupbec flemme/
entte
tafenbe aï^eeniiptfinnlgïjmenfcöe/ be Caroffe op-
ïl^eecftenbe ; trcckt de honden daer uyt cn doetfe knie-
len, offlactfedoot, 'tisnietgenoegh dat 2y de hoet
af hebben ; baec nae met Bet ^aaament in be Ijanb /
ciep toebctoni metlupbec pemme / enbe be «©emeente
aenftitfenbe: doetfe knielen, offlaetzedoot,0eb?upc^
Itenbe feïf^ befe tooojben : knielt ghy honden voor den
Almogenden Godt, of deDuyvel fai u haleaj fiat
baec op Ijet gepeupel be 5&icnaccnbp'tfiap? upt be
Itoctfe gabbe gerucht/ be felbe ter aerbe nebec toecpen:=
be enbe fc^anbeiijcfi (laenbe t aïieg" bu^anigft ges
pafleert/bat ftp ban 't ^tabljup^ toa^ geftomcn/aïle^
bet flaen öcfabenbe / in fijn Carolic getccben / enbe nae
fijn ïxjgement ge treben toa^ / en bat l)em felf# mebe
beele bilainien in get boo;t rijben ontmoet toarcn.

©ochi^'tgefieuctopbenvierdengumj/ Dat eenc
banbe^tenfi-maegbbcn ban ben i^eflbent/ goenbe
om eenige af aire^ te becrecljtm / gepaffeert toa^ booi
be S3eenl)oub]er^ ^tcaet / aibiaec boo? becfcgepbe
S5ceid)ontoec^ Stntcijt^ niet alleen met beele ïaf!ec=
ïijcfte tooo?btn / fcöelben enbe naecoepen / bejegent ge^^
Weeft / maeroochmetfieenen/ gebcenöecen/ enatii
Ziece biiptiglieben op to getoojpen.

<©pten twintighftenjabbf benj^m momvew
<(3enei:aelban Brabant t'fijneQ gupfegeïDeei^/ feggm!=
be: batfDnaEjccelentie atnbeniSaebtfubbegenette
neett ten epnbe men ban effe 6et aepalieecbeprctinen»
te infi^matfe foube nemen / ooch nae bo^endoeba:·
nigepetfoonen aen beboojfsftptenjgcmtbdbi^ moc^'
tenjjetoce/ïsfin.

epnbelöcï» toasS gearcejierrt enbe geintrobuccect h/t
fïucfi banöetverbodemen opljftceglcmentbaetbm
5ijnbe/ bOcPatbiebanBrabandt endeVlae^erw
capterenbe beongelegentljepbt baer in bffen&tflft/
mit^ befen oberbal enbe ©ojioglj met Engeiandt fich
bebonttegen^allererljt/ fïcfjbaec tegen^öatibenm'
oppofeett /feptelöcft belfttenbebatgeene verbodcmde'
goeberen in fiaece «tguartieren moeiten inliomtn/
noiöte oocft geene goeberen {jertoaert^ toccben imttte»
boert / om verbodemt tc too?bcn/ toaec in jn tot noch
toe toacen peclifiecenbc/ enbefooijetfcbeen/ foubfn
blpben perfifiecen/ mcpnenbebefen^taetöanirattie
tebetburen/ alfoo jp fonber®panbt te bjeftn/ njn
barenbe/ en be taben ban Ooftendeopen hebbmbe/
mit^ be nieutoe gljegraben ©aetten meeft oawfch
Vlaenderen boo?/ be «Commercie upt befeSanbrn
bctmeenben te bibectecen enbe aen (icö te treeften / nti
Itjch ooclt baer toe beele apparentien enbe mercltebjk
beginfelen toierben gefpeurt/ tot gcoote pjejiibitie niiit
fcljabe boo? be gngefctenen befec 3tanben / bie ban hrt
b?pegeb?upchbccgeebafrt enbeCommecciegenora.
faem fdjeenrn te toefen uptBeflooten; bat todiDort
toa^/ bat bc ï^ceren öare (©ecommittcecbcn in bciait»
fïe beliberatieli in,}^obemberIaetfl-lebeii op 'tfiutb
ban bc verbodeminge gcl)OUben/ 'ttocltftftlochiri
jabbe gcurgccrt metbeclimpo?tanteccbencnöttt3er=
jinbrrrn ban frauden, enbe ben bienfl enbe pjufjötban
't Eanbt fpectcrcnbc / maer baer bp gcboegüt /bat Dp
bccanberingeban tijbcncnbefahen/ gelijcft nutoa?
boojgcballrn/ boo? ben(©o?log metEngeiant,tntit
bie boe ter tijbt al toierbc te gemoet gcflen / foube
ncn gebeuren bat ijet vei bodemen in plaetfe banbo^
beel / gcoote fcfjabe en biberfïc in be Negotie fouOe to·
oo?faec6en/ oocft bat be ì|eeccn (ipecommiitefrlim
upt befe rcfpcctibe CoHcgien tec^fibmiralitept tctfil«
ber tijbt f)aer ido. jIËog. tjabben gebientt^anomflano
biglj 3llbbp^/ toacDbpccnfïelijcIt toierbc omflcDjonf
genbe boo?(icninge/ ten tpnbe bcJ^abenbanVlaen-
deren acjigaenbc bc lafïen op be «©oebcren albaet upt
enbe inpafferenbe/ bolgen^ O^t €cataetban@?(i>e
tufTcijfn ben föoning ban Spangien en befenê>iart(|fi
maecfit/ toierbcgelijckgeilek mctbelaftenbpöatït
J|o. IKog. gefet op be φοτbecen pafTccenbe be t(fpii>
tibe ©loottn / cnbc bat in öet boo?f5 ?ïbbp^ Waetlip
toa^ gcbebuccert be impo?tantie ban bat jUidi/ in fiflt?
het boegöen/ bat byalbicn bcboojfsefgalifanenlct
fionbetoecbcngc-cffectuecct/ be gocbe ojbje^ tot
element ban bc Commercie/ enbe booinaWfntwJf»
op 't verbodemen gefïelt / fc^oon bienfiigD/ in m W
ben niet anecnlijcft onp?oftjteIijcIt foubtii upftallee/

maec ooch beCommctcieuptbefelanben/^tifïgpi'

bectecen /gelijch Daec €. fagen bat nugefttiiePi / W
benbebegng^etenenbefetaanbcnbelaflnirt
hanbe goeberen / bie anbccfinté η Vlaenderen en w-
bandt toiecben getrochen / enbe albaergeionfHtiimi.
toaec boo? bienbolgenbe be Comptoicen (IHIe(««w/
'^ïanbt^-mibbelen boo?öet gcene nocB
nemaelfoubcn toccbcngeruinecrt/ bat öaer C οω»
bp boocige .ïHSifTibcn obcc 't felbe fubject / fiaer Ρχ
JSSog. tiabben in bebcncltcn gegeben / om
beien #bp rctorfie, in 't toeccft tc fielleii / bjact ^
biebanVlaendercncnbCBrabantb£|n bCbOO?Ì50W»
fiticn mocötcn toecben gebctccceert/ Wto^ten. v"

bodt van toevoer van verfche Vis, bebommenngnc
van eenige paiTagien te Lande, niee(i tot
bie ban Brabant enöe Vlaendercn Ötenenbe /

otSluyjofte^^^
Baten WBomcnbe; «^aec op öp iiaceif -SS^riw
entoa^Bfcefolbeect/maec naappacentiewa^'
bccaabecinge ban töbt/ totbetccgei^etiag^ifl^?
to^eni Oec{ieU»n bp-albim {laei; ilo. JPoS-

Spaenfche feiiöen anbrr^ / enbe bat be ftnpfn».
enbe ©lenaei^ Ija&brn ergernis grgcbcn; enbchlh
bcn'tge-ercufecrt. '


-ocr page 632-

en OORLOG H. 'tVijf-en-^eerùghfie Boeck, 6\i

,(. flidnocö m'ft oort fotiDfii binöEn Dc boo|fcl)?cbe biflo^
' rfuft iniöOElEii Dp öfc ijont
te ncmcn/tnöe tc (ieb?upc=
ifH tot ccto?|ic ban ite baojfj oppofiticn / Dat ftncc
nmöoo? te ftomcn Dc totale rupnc ban bcg aianbt^
roinptoireii cnDc .ïiHiöDden/ Degrootc fcliaöc ban De
•inaefttfiirii Defcc lanDcn/ cn öe appaccnte aroote Di=
bccfic commcccie ban abbijfe fouDcn jijn/Dat met
DcnüoiftonifnbaoitgansEnDc ejjccutic banDeboojfs
verbodeminge f nÖE ojöjc^ Die^S aensacnbe geflelt boo?
ffiiiijfn tijbc / fouDc [tonnen toecDcn gcrucpetceöecce
tot Dat ocn^taet De tegf ntooojöiflc becflcllen enDe
liaiiimccinöf" foiiDe toefen gcefucteert/ enDe bp fjaec
p. IDoa. noDec gijerefolbeect/ init^ Dat niet te min
liiÖartScöeclfouDe blpbenljet boojfs ïSealcment en
aiiDtce OJDje^ op [jet verbodemen gefielt / ellDe Dat De
ttfpcctitjViioIfeflicn tee ^flömicalitept oeautDocifeect
moiötf" lucrùen Den b?pcn Doojbaect / om gocDe cc»
Denen / al^ met
ooghluyckinge te gcDoogen : J©aec
op gcDcIibcccect 5ö»öe / ifS goet oftebonDen enöe bec=
liacii/ DataenDccefpeetibeCoilegien tcc1iömicali=
tcpt gcfcijjcbcn fouDe hjecöen/ öat Daec 45. Dc ^cöe»
pen boüJ tit ccfpectibe ©loten booj
Lillo enDe op 't tJas
van Gent
fonöec verbodemen, ai^bp oogl)Iupclunge
cii&c onbefìommect fouDen gebben telatenpaffe»
tciitotnaaDecojDjeban I)acciio..il3og. / falpbenDe
nitt tc min in öaec geljccl Det baöjfj Regdmcnc, enDe
ijc anttcre ojbjejS op 't verbodemen boo^ft gefielt enDe
güeattcliccct. ^e l^eeren ^cÖcputeecDen ban De
|);oüincte ban
Zeelandc f)ebben in De bobenflaenöe
11« tonclulïc göeconfenteect op 't bcfjagen ban Dc lleeccn

Ijatc principalen.
M: SlnbcfetgDc beel {icgtingc allentgalben ggefcDie:'
1« öfnDf / fclfil op De J^contiercn enDe in De Spaeniche
S, Nederlanden :
©00? Den aSiflTcfiop ban Munftergccft
gi bra JiBacqui^ De Caftci Rodrigo gljcfcöjeben upt
Antwerpen den drie en twintighften ^UflUlli / ten
ÌCiDcntiacIÌn'tSpaeDs.

Itile 't fclbc te ficn upt De bbïgcnbe H^éraocie :

^moiredel'Ambasfadeurd'Effagne.

asÌT EfoubfignéAmbalTadeurd'Efpagnecroit eftrede
tai®. JJfondevoird'accompagner la Lettre cy-jointe de
fon Excellence Monfieur Ie Marquis de
CafielRo-
Ihs. iirii«PourMeflìeurs les Eftats Gencraux desProvin-
Pittf. ces Unies, & comme paricelle il fe réfere a ce qu'il
Icurdirjdefapart, üdoitdedareraL.L. S.S. afin de
Icsdesabuferdeplufieursbruits, quel'qn afaitcourre
dsDscesProvinces poury donnerdelajalouiicj&mes-
fiincecontreleRoyfon Maiftre, de ce que 1'onperr
mettoit fiere fes Eftars du Pais Bas, des levées au Coro-
ne) Pluren pour Ie fervice de Manfieur l'Evefqué'dé;
Άϊηβιτ,ψ'ιΐ leur peut afleurer queic'eft une pu re fauf-
l«é,6cque bicn loingd'y cohfericir i ou de les tolerer
P'rconnivence , fon Excellcncé a donnédesordfes
i^^«precis,non fculement aux Gouverneurs de la Ville
«Uueldref, cScdesautresdecetteFrontiere-là ; mais
gineralementatout ceux des ProVìnces, de faire prén-
'j'e&faifir les Officiers qui entréprendroient de faire
l^écs publiques ou fecrettes fóus lajurifdiöioti de;
la Majefte, & les Chartier fe veremeht, ayant fait arrd-
'ter paur ce mefme fujet fix d'iceux dans la Ville de
Bruxelles par le Provoft General ; d'ou L.L.S.S.pour-
lont connoiftre palpablement le peu de fondetìient
JP ont en les ftniltres impreifionsì quel'on a tafche de
''^"f donner, Scil'etitiere confiancé qu'elles doivent ;

dans la fihcerité & benne foyavec laquelleon ,
WelapartdefaMàjefté, qui n'ariert plus acceur,
JuedeleurdonnerincelTamment les plusfortesaflèu-
'«cesqu'elle peuDde fa Royale afFeftion, & bién-
|j'''>nce,& afin que L.L.S.S. eri'ayant des preuves
ι ^""'tlles,· commeaufTì des bonnes intentions düdit
j·"^"^"'· Marquis, ildoitadjoufterqu'ayant informé
j qu'elles defiroient de pouvoir faire
,^'«5"«lquequantitéd'ArtilleriéaMalines, ilèna
ftó permiflìbn avec'bien de joye, &déiatis-
pouvoir complaire a L.L.S.S.en ce rericqh- '
(^^^^'"""leiilefcira en touts autres'autant qü'il lüy
""Mible) & de co-operer en quelqué fagon a la dè-
«^«delewMaì, fcns prendre aucuneèfgardàu ié-
tardement, quis'enenfuivraalafontedcyo.piecesde
l66f·

Canon qu'il a engagé, p»flë peu de jours, au roeftne--

Maiftre, afin de donner des tefmogantges irreprocha-
bles a|L.L.S. S.dela fincere paflion qu'il a pour leurs
interefts; efperant qu'elles y correlpondront avec la
mefme affcöion, &qu'elies luy accorderont auifi Ia
librefortied'un VaiiTeaudu port deioo. lefts (qu'ila
fait achepter a Sardam > ou il s'eft fabrique pour Ie fer-
vice de la Majeflé) avec lesapparaux necefl'aires, pour
leconduire juiques a Oftende,- commeauifi l'extra-
Öion de deux cent mille livres de Salpetre , dontil
a extremement befoing, afin d'en pouvoir les pla-
ces du Roy au Pais Bai; aiTeurantà L.L.S.S. qu'il
leur permettra en efchange de tirer des Eltats de fa Ma-
jefté avec toutte la commodité , & facilité qu'elles
pourront deüter , les materiaux & denrées qui leur fe-
ront neceffkires ; comme Ie requiert Ie bon Voifinage,
& correfpondence qui fe doicobferver entre deux
Eftats fi intereflés dans lamutuelleconfervation l'un
de 1'autre, & que fon Excellence Ibuhaitte ardemment
de cukiver & accroiftre en toutes facons de foncofté
enfuitte desordresdefaMajefté. FaitàlaHayele ri.
d'Aouft.
mìUβχ cent cmcjuante cinq. E/loitfigné

Gamarra.

Memorie 'vanJen Amhajlpideur va» Spangkn.

"TX En ondergefchrcven Ambafladeur van SpangicfiI
oordeelt, dat hy by den Brief van fijn Excellentie
den
Marquis van Caüel Rodrigo, aen de Heeren Staten
G«!!prtfe/der Geünieerde Provinciën, hier nevens
gaende, oock het fijne behoort by te voegen, ende ge-
lijck als hy met den felven figh beroept op't gheene
hyhaerHo. Mog.vanweghen den gefeyden Marquis
fai feggen, hy van gelijcken haer behoort te verklaren,
omhaer te de'sabuferen van verlcheydcngheruchten
diemen in defe Provinciën geftrbyt heeft, om jalöufie
en miftrouwén tegen den Koningh fijh Heeren Mee-
fter te verwecken,'als datmendén Collotiel Plnfea
ten dienfte van den Heer BifTchbp; van Munfiér in.' dé
Köninckfche Nederlanden toe làet vplck ré Ilchteni'
Hetwelckhj^haerHo. Mog. verfekërtiri kan cenlou^
tere onwaerheyt'te wefen, endc dathetfooverji Van
daeris, datniên foodanighe wêrvinge foude tóéftaen»
ofte by oogluyckinge dulden, dat fijn Excellentìe ter
contrarie leer precyfe ordre geftelt heeft, nietaUeett
aen de Gouverneurs van Geldre cn andere Frontieren
aldaer zijnde , maer genei^lijck aen alle Gouver-
neurs in de Provinciën, om aen te taften en te van-
gen de Officiers die eenige Wervingen ofte openbare
of heymelijcke onder de Jurifditftie van fijn Maj. fou-
den durven aenvangen,en de felvè ftrengelijck te ftraf-
fen: ende dat hy te dier oor&kebinnen Bruflel door
den Provooft Generaci /
ìì foodanige heeft doen arre-
fteren. Waer uyt hare Ho.Mog. handt-taftelijck kon-
nen mercken, hoe los endeongegrondt het quaet na-
dencken is,datmen defelve gefpcht heeft inte drucken^
ende hoe fy figh ten vollen möghen yerfeeckeren van
de oprechtlghéyt en goede trouwedaérmen mét de
felve medeomgaet vanweghen fìjri Majefteyt'jj die
geen faecke met rteerdergenegenthèyt' en beha'f tight,
dan de Heeren Staten geduerighlijck'deallerfcrachtig-
fte verfeeckeringheri van fijn Kónincklijcke afièdtie
ende goedtwilligheyt te gevend dat hj' fopde konnen'
doen,enop dat haer Ho. Mog. daervanontwijffélijc-'
keproefftucken mogen hebben, alsöockvan dè'goe-
de intentien van den voorféydeo Heer Marquis, Γοο:'
moet hy Ambaffadeur hier by voeglien, dathy :(]jn
Excellentie hebbende öndériecHtVffltt haer Ho Mpg.''
wel wenften eenige ftucken Gefchiiti te MecheleiJ te',
mogen gieten de iel ve dit heiefi: tóegéftàcn met lier-
telijcke blijdtfchap en vreugde , iüt hy hare H'o. Mog.'
in defegelegentheyt, (gelijck hj; oück doen fa], in aile
andere na fijh tfytterfte vermógen vriëntrchap bèWyiea,
mocht, en yets in een iger mü«ier bybrengen tor
be-
fchermingh van haren Sta^t, fonder te willen achten
dat hier door't gieten van vj^f/f/ji ftücken Gefchuts^
waer toe hy voor weynige dagen aeo den felven Mee-
ftcr laft:gegevèn'heeft, vërachté-t: lafworden, om hare
ff f f Ho, Mog.


-ocr page 633-

6Ι4· SAKE Ν van S Τ A E Τ

166 f. Ho. Mog. onwcderleggelijcke gctuygeniflen te gcven

--van fij η oprechte aiFeftie in 'c gene dat hare Intereften

acngaet > verhoopende hct felve wederom oock van
haer zyde , ende dat
fy hem van gelijcken fullen toe-
ftaen het
vry uytvaren van een Schip van fwee hondert
laft (lat hy te Saerdam , alwaerhet tendienfte van fijn
Majeffeyt opgemaeckt is, heeft doen koopen, met de
noodige tocruftingcn otn't felve tot Ooftendetoete
gheleyden , als oock het uytvoerenvan
twee hondert
dayfent
pont Salpeter, die hem gantfch noodig zyn om
tìe Plaetfen van fijn Majefteyt in Nederlandt te voor-
fien : hare Ho. iVIog. verfeeckerende dat hydaer te-
gen wederom uytdefe Landen van fijn Majefteyt op
het aldergemackelijckft en alderlichtlte alsfyfouden
konnen wenCchen fai laten volgen , de Matrialenen
Waren die haer noodig fullen zijn ; gelijck als het goet
uabuyrichapendecorrefpondentie die daerbehooren
fichouden te worden tuffchen twee Staten, den welc-

fteyt te vermeerderen.

Gedaen in denHegeden feven entwintighfien kn-
guftus. Was onderteeckent

G amarra.

Iraduiiion de la lene eferite par fon Excellcnce
Monfieur h Marcjuis de CaiieUrodrigo , à
Meffleurs les EHats Generaux des Frovinces
Unies du Fats Bas.

H^utsi^FutJfants Seigneurs.

Me trouvant en cette Ville, je n'ay pas voulu per-
dre l'occafioDj que me fait naiftre Ie Voifinage,
de renouveller à vos Hautes Puiflances lesaf-
feurances de ma fincere affcöion ,, & Ie fingulair.
defir que
jc conferve de leur faire paroiftre Ie veri-
table zele j avec lequel je tafcheray oufiours de
maintenir pendant to ut Ie temps de mon gouver-,
nement ia bon ne amitie , & correfpondence avec
vos Hautes Puiflances ; comme vous l'entendrez
plus particulierement de Monfieur
Efievan de Gamar-
r<» AmbafladeurduRoy, a qui je m'en remets , tant
touchant cette affaire, comme lesautres prefentes, de-
meurant a jamais. De vos Hautes Puiflances Ie plus
grand Serviteur Ie Marquis de Caftelrodrigo. En An.
vers Ie zj d'Aouft j^dy,

Overfettinge ναη den Brief by fijn Excellentie ^
mijn Heer den Marquis -van Cafiel-rodrigoge·
fcbreven, aen mijn Heeren de Staten Generael
van de GcHnicerde Nederlandem

Hoogh Mog. Heere» ;

ALfooickindefeStadtwas , en heb ick de ghele-
gcntbeydt niet willen verfuymen diemydeNa-
buyrfchap fdf aenbiet van uwe Ho. Mog. de ver-
feeckeringen van mijn goede affeftie te vernieuwen ,
en het fonderlingh verlangen dat ick wil behouden
om de felve te doen blijcken den waerachtigeny ver,
daer mede ick altijdts fai trachten , foo lange als ick in
dit Gouvernement blyve , de goede vriendtfchap cn
correfpondentie met uwe Ho. Mog. te onderhouden,
gelijck als uwe Ho. Mog. het felve uyt Don Eftevan
de Gamarra , AmbalTadeur van den Koningh naeder
fullen verftaen, op den welcken ick my fooindefe
als in andere tegenwoordige faecken beroepe, bly-
vende altijdts
mer Hooghmogentheden.

'In Antwerpen òtn drie en Mntighfien Augufti [if

thien hondert vijf enfifiigh.,

'j

Aldcrmcefte Serviteur.

Dl Marpais vattCafielRgdrigo,

TraduBim J'Extra^B du Regifiredes Rtjohtkm lö^f,'
des Hauts & FuiJJants Seigneurs Eftats Gfae. "
raux, des Provtnces Unies du Pais Bas. Mar',
dj -premier de Sefternbre

ON a leu derechcf dans l'Aflèmblée lememoire
que Monfieur l'Ambiflàdeur d'Efpagne à pre-
lente, pour accompagner la Lettre , que Mon-
fieur Ie Marquis de Caitelrodrigo aefcrite d'/invers

Ie d'Aoult dernicr, pour defabufer kursHautes
Puiflances de plufieurs bruits, qui ont connu icy, que
1'onpermet an Colonel Pluren de faire des levées de
gens de guerre, pour l'Evefque deMunfterdansles
terresde l'obeiflance du Roy d'Efpagne, comenant
enoutre quo ledit Sieur Marquis avoit accordcper-
miflion de faire pondre à Malines quelques Canons
pour Ie fervice de eet Eftat. Surquoy ayant efté deli-

cnouacn te woruen cuntneii cwcc üiaicu j utu wi-n,- t—; „z-----; ^ ο -/—

enaen malkandersonderlingebehoudenilTe fooveel ^re il a eflé trouvé bon & arrelté >, queleditSieur

gelegenis, vereyfcht: die fijn Excellentie tenhoog-( Marquis fera remeraé de ce que deil^s, par un com-

® O ' J ^ ^ , , Mli kwA.-.^/«< it« 1 mn*· ΑΓ/->η^ fVi A ο ii 1

ften gheneghen IS niet alleen te onderhouden j maer
oock in aie manieren volgens den laft van fijn Maje-

plimentcivil par efcrit, comme aufl] ledit SieutAm-
bafladeur d'Efpagne, parl'Agent deHeydedelmo-
tification, Que pareillement 1'on efcrira au Sieur Atn-
baffadeur.de
Reede de Ren/woude , qu'il ait à faire ait
Roy d'Efpagne on femblablecom^imentderemer-
ciment des ordres qu'il à donnés , bien entendu
neantmoins , que tant dans ia Lettre, que 1'on
efcrira audit Sieur Marquis , que dans les com-
pliments de bouche'> que l'on fera fur ce fujeft au-
dit Situr Ambafladeur on fera entendre cn des termes
civiles, que non-obftant ladite afleurance&deciata-
tion, fcavQÏr, que 1'on ne fouftre point qu'il fcfafleau-
cuneslevées pour rEvefquedeitf«»/?if danslestertes
de l'obeiflance dudit Seigneur Roy ; 1'on apprendne-
antmoins de tous coftés que l'on favortfe & contribue
fous main auxdites levées. Et fera ladite Lettre que
l'on efcrira avec une Copie d'icelle envoyéeauRcfi-
dent
Sasburgh i avec ordre de l'aller rendre audit Sieut
Marquis, & de luy faire un compliment convenable
aufujeil. Eftoit efcrit plus bas. Accordéaveclefufdit
Regiftre

R υ Y s c H,

ExtraSl up het Regifier der Refolutienvan de Ho,
Mog. Heeren Staten Generael der Vtntnighit
Nederlanden. Marti s den eerfien 8ψ(ηιΙίίτ,
feflien hondert vyfen fefligh.

TS ter Vergaderinge nochmaels voort-ghebraclit het
i ■'•memoriacl van de Heer Ambafladeur van Spangien,
dienende om te accompagneren de miflive van de
Heer Marquis de Caftelrodrigo. gefchreven tot Ant-
werpen den
drie en tTPintighJlen hngnia ketHledeni
tenderende om hare Ho. Mog. te desabuferen van ver-
fcheyde geruchten die alhier gelopen hadde, van du
men onder 't gebiedt van den Koningh
van Spangien
foude permitteren aen de
CoWoatWlurea ^
vingen van Krijgs-volck,ten dienfte van den BilBop
van
Munfler te doen; houdende voorts, dat den felven
Heere Marquis geaccordeert hadde permifliejom eem·
ge qüantiteyt Gefchut te laten gieten tot Mechelen,
ten dienfte van defen Staet ; Waer op
ghedelibereert.

zijnde, is goetgevónden ende verfteen,aat den gemei;

ten Heer Marquis de Caftel Rodrigo dooreen beleett
compliment van refcriptie over'c
gecne voorfzw » isi
werden bedanckt, alsmede den gemelten Heer Am-
bafladeur van Spangien, door
ifcn Agent de
over de gedane Notificatie, gelijck aen den Heer Ara-
baflàdeur van
Reede van RenfTPoude, ghefchrevenwi

werden, dathy gelijck compliment yandMCkl^^*

ge,over de voorfz geftelde ordres aen den ^ J®.
Spangien fai hebben aftegaen leggen ;i "

ftaende,nochtans dat foo in den te fphryven Bfiei, a«j
den meergemelten Heer Marquis, als mede w üere-
fpeöive mondelinghe aenfpraecken dient-^®'^®"

den mcer-hoegftgemelten Koninck ende den rooi-

noemden Heer Ambafladeur te doen , in de
termen te verltaen fai wefden gegeven» · fi,e
lié^ de boven geroerde yerfekeringe ende verklaring


-ocr page 634-

van dat onder't gebiedt van den meer heogit-gemcl-
tcnConingh geenewcrvingc voorden BiÖTchopvan
■ Muuftf getoiereert fouden werden, men echter
van
i]le kanten bericht wert) de voorfz wervingen aldaer
onder de hant fouden werden gefavorifeer: en voort
gefet ) fchry ven Brief aen den meer-ge-

meltcD Heer Mirquis nevens Copye van dien, gefon-
^en werden aen den Refidcnt Sasburgh, met ordre om
denfelven Brief nevens een compliment ter materie
dienende aen den fel ven Heer Marquis overtegaen
Icceren.

Accordeert met'c voorfz Rcgifter, endewasOn-

;lctteeckcDt

N. R υ γ s c H.
Mmoire de ΐ Amba£adeur d'Efpagne,

τ E foubfigné Ambafladeui d'Efpagne ayant veu par
L larefolution de Meffieurs les liftats Generaux des
Pfovinces Unies du premier de ce mois (que Ie Sieur
Agent de Heyde luy à delivrée Ie 7) que L.L.S.S. iont
en
quelque desfinance de ce que, nonobilant les affcu-
rjnceS) qu'il leur a donnécs par ion Memoire du 17 du
paflede la part de fon Excellence Monfieur Ic Marquis
de Ciftelrodrigo, onfavorife, & appuye fous main
leslevées, qui fe font pour Monfieur l'Evefquede
Munller dans les Eftats du Roy fon Maiftre, en fuit-
tedes advis qui leur venoient de differends en droiös :
Ilcroiteftrede fon devoir dedeclarer de nouveau à L.
L,S.S.que les impreflions, que 1'on tafche de leur
donnei à ce regard font entierement fauiTes, ledit Sei-
gneur Marquis luy refpondan en fa Depefche du 3 du
courant (qu'il receù hyer par le Courrier de Paris) que
pour faire d'autant mieux cognoiftre la fmcerité, &
candeurde fon procede, &amitie, il a non feule-
ment ordonné tres-ferieufemenc à tous Ice Gouver-
neurs des ProvincesSc des Villes , & aux Magiftrats
de faire pourfuivre, prendre, & chafticrfeurement
touj ceux qui oferonc encreprendre des levées de gens
deguerre fous Ia jurifdiöion de fa Majefté i mais que
depluspouren ftatuer un exemple, il a fait mettre fix
Officiersdudit SieurEvefque fur laSteenporte (qui
eft la prifon des Criminels à Bruxelles ) quoy que fa
Majeftéeftant AmycommundecetEftat, & dudit
Princeileftconflant , que fes fujeös ont la liberté
de
prendre party fous qui bon leur fcmble, pourveu
quecene foit pas fous un Ennemy de leur Sou verain,
«inli que l'ori Ie pratique en touts lieux, & mefme en
ctsProvinces. Et pour donnerà L.L.S.S. uncplei-
cefaiisfaition , & leur oftertout fujeÖ: de toutes &
d'arriere penfées ) il leur doit dire que ledit Seigneur
Marquis j ugeo que Ie meilleur moyen de les afleurer,
feroit que L. L. S. S. fiCTent une Ligue defenfive avec
öMajeftépour Ia feureté commune du Corps Belgi-
^le, ainfi que Ie foubfigné Ambafladeur Ie leur a pro-
pofé pat ordre expres de faMajeftéle lydeDecembre
del'AüKiöi. fans en avoir jufques à prefent aucu-
nercfponfe. II vientaufficomuniquerconfidemment
àL.L.S.S.la Copie de la lettre que fon Excellence à
cfcrite 31 du pafTé audit Sieur Evefque, laquelle ca-
Pib'e dcleurdonnerun entier appaifement desdroi-
tt! & bonnes intention de fa M^efté, & de I'affeöion
ivec laquelle ledit Sieur Marquis s'interefle dans Ie re-
IwsdecetEftat, tafchantde deftournerpartoutesles
"Muftions, & moyens qu'il peut Ia guerre ,dont il eft
^enacc de ce conftelà,& ofFerant fes bons offices pour
^Kommodement des differents qui la peuvent caufe;
^ou L, L. S. S. peuvent recognoiflre palpablement j
^e les imprefTions contraires, que Γοη tafche de leur
wnner, n'ont aucun autre fondement que Ia malice,
« "attifice de ceuxquiappliquentleursprincipeaux
loiDgs à les mettre en des finance de la fincere amitie
«efa Majefté, &que bien loing de fomenter (com-
«s 'es mal intentionnés Ie publient) cette nouvelle
Werre, oud'avoir aucun engagement avec ledit Sieur
"Wque, onn'oublieaucunsdevoirsdefapartjpour
en dilfuader, & il eft certain qu'il auroit bien plus de
temps que ledit Seigneur Marquis luy refufc la permif-
iion qu'il a demanue'e pour tuer fix mille Moufquets,
& mille Piqués des Eitais de fa Majeilé il l'accorde k
L.L.S. S. de pouvoir faire ibndre à Malines la quantité
d'Artillerie, dontcllcspeuventavoirbefoing, &of-
frc de leur laiflcr tirer touts les Matetiaux , & Muni-
tions qui leur feront necelTaires, voire mefme de la
poudre que fon Excellence efpered'eftre bientoften
eftatde leur pouvoirfourniren casde befoing. Ces
cerdialles, & obiigeantes marqués & efFeéls de la bien -
veillance de fa Maj. & de l'afteaion dudit S'r. Marquis
doivent m'eilre indubitablemeut L. L. S. S. à repos
& leur faire advoüer, que 1'un fait non fculement teut
ce qu'elles pourroient pretendre par le droit & l'allian-
ce,&debon Voifinage; mais bien audclà,n'omet-
tantrien de ce que 1'on croit pouvoir eftreà leurad-
vantage & empefchant tout ce qui leur pourroic
nuire diredtement en indireöement. Le foubfigné
Ambafladeur fe trouve obligé de renouveller avec
cette oecafion les tres-afïeÖueufc prieres, qu'il a por-
tées à L. L. S. S. par fon Memoite fufmentionnédu
vingtfeptiefine da pafle, à ce qu'il leur plairoit confen-
tiràla libre fortie d'un Vaiiieau d'environ
dsiixceiit
Lcftes de Port, que ledit Seigneur Marquis a faic
acheter à Sardam pour Ie ferviieduRoy&àl'extra-
&ìonàt deux cent miUeimcsde Salpetre } Surquoy il
requiert tres-inftamment L. L.S. S-de vouloir pren-
dre ia plus prompte refolution qu'il fera poilìble > ne
doutant pas qu'elles auront desja receu les advis, qu'el-
les ont trou vé bon demander aux Colleges des Admi-
rautei fur ces deux pointìs & bien moinsque L. L.
S. S. veuillent refufer fi peudechofe audit Seigneur
Marquis, puifquede fon coftéfon Excellence leur ac-
cordé fi liberalpment fout ce qu'elles pourroient fou-
haitter de leurs meilleurs Amis & Alliés. Faiftàla
Haye le
ittuffiejme de Sepcembre wi/ jix cent faixmti
cincq, Efloicfigné

Qamar»·

Mmofrk vm dm Amhaffadtur van Sfangitnl

DEn ondergefchreven AmbafTadeur van Spangieoi
gcfien hebbende uyt de Refolutie van mijn Hce-
ren de Staten Generael der Geünieerde Provin-
ciën van den eerften defes loopenden maents. ( die de
Heer Agent van der Heyde hem den
fevenden defes ter
hant geftelt heeft ) dat de felve eenig miftrouweh heb^
ben > als of men niet tegenitaende de verfeeckerlogca
diehy hun-lieden in fijne memorie van den
fivemm
tvintigfttn
des voorleden maentsvan wegen fijn Ex-
cellentie mijn Heer den Marquis van Caitelrodrigo
heeft gegeven , de wervinge voor den Heer Biilchop
van Munfter in de Landen van den Koninck fijnea
Heere, volgen» de advyfe diehaerdesaengaendeuyc
verfcheyden plaetfen toe-gekomen zijn > favoriiëerdc
en onder de hant oock bevorderde : fo verftaet hy ge-
houden te zijn > ha«r Hoogh Mog. wederomme te
verklaren , dat de fufpicien die men de felvc dies-
aengaende foeckt in te drucken, t'eenemael onwaer-
achtigh zijn ; alfoo de ghefeyde Marquis hem ant-
woordt in fyn depefche van den
derden defes, ( gifte-
ren ontfanghen door den Poft van Parys) dathyom
te meer te doenblijckendeongheveynfdeoprechtig-
heyt van fijn vrieodiHcke procedure en handelinghe,
niet alleen fcer ernftelijck aen alle de Gouverneurs
der Provinciën en der Steden, als oock aen alle Ma-
giftraten belaft hccift, datfe alle degene die haeron-
derwinden mochten in 't Gebiedt van fyn Majefteyc
'eenighe Krijghfluyden te werven, fullen doenver-
volghen en vanghen, cnftrenghelijckftrafFen j macr
oock om daer van ccn exempel teftellen, fei Offi-
cieren van den voorfeyden Biflchop te Bruflel op
deSteeepoort ( welcke de Gevanghenifle der Crimi-
nelen is) heeft doen leggen; hoewel het keonelijck
is dewijl fyn Majefteyc beyder vriendt is foo van
i?ffi defcn

en OORLOG Η. ^Véjf-en-'veernghfle Boeck. di 5

fujeadefcplaindredcJapartialitcduRoy (Gainficlle
ie peuc nonimer ) que L. L. S. S. puifqu'au mefme ^^


-ocr page 635-

'635 SAKEN van STAET

, dcfen Staec als van den voorfeyden Prins van Mun-
_ ■ .' Iter,dat fijn Onderfaten de vryheyt hebben fich te voe-
gen by foodanigepartyeals'thaergoecdunckc, wan-
neer het maer niet en is onder een Vyandt van haren
Sou verain, gelijck dat alfoo over al gepradifeert wort,
felfs
Qock in defe Provinciën. £n om hare Ho. Mog.
volle fatisfaiftie te geven, en alle oorfaecken van twijf-
fdingh en achtcrdencken te benemen, foomoethy
daer oock by feggen, dat
de befte middel om haer te
verfecckercn ioude zyn j dat hare Hoogh Mog, met
lijn iVIajefteyt maeckteneen Ligucdefenfijf, toe ge-
meene leeckerheyt van 't geheel Nederlants Lichaera
gelijck als deondergefchreven Ambafladeurhetfelve
haer door expreflen lart
van fy η Majefteyt den vijftien-
de»
December van 'tjaer jefiien honderteen en [ifiigh
voorgedragen heeft, fonder dat hy tot noch toe daer
cenigen antwoort op heeft ontfangen. Soo komt hy
haer lieden oock nu vrymoedighcommunicerende
Copye
van den Brief die fyn Excellentie à&acenen
dertighSten
van den voorleden maent aen den gefeyden
Heer Biffchopgefchreven heeft; die haer ten vollen
geruft fai kennen ftellen, en verfeeckeren van de op-
rechte en goede intentien van fyn Majefteyt, en van
de affedlic daer mede de voorfeyde Marquis de ruft
van dcfen Staec fich aenneemt en behcrtight, en met
alle mogelicke redenen en middelen den Oorlog daer
de felve van die kant medegedreyght worc, tracht af
tekeeren, en prefenteert fyn goededienften, om de
verfchillen die daer oorfaecke toe mogen geven, by te
legghen. Waer uyt haer Ho. Mog. handt-taftelijck
lionnen begrypen, dat de contrarie opinien, die men
haer ibeckc in te prenten , geen ander fondament en
hebben,alsdeboosheyten pradtijcken der geene die
haer voornaemfte forge daer toe aenwenden, om de
oprechte vriendtfchap van fyn Majefteyt by haer Ho.
Mog. verdacht te maecken : ende nien fonder
defcn nieuwen Oorlogh cenghfints te ftyven (ge-
lijck.alsdequaedwilligheuytftroyenj of fonder ee-
nighfincs met den voorfeyden Heer BilTchop ge-en-
gageert te xyn, geen dingh en vergeet aeniïin zy-
de, om hem daer van af te raden. Ende is feec-
ker, dat hy vry meer reden foude hebben, om over
des Coninghs eenzydigheyt te klaghen, ( als men die
foo foude moghen noemen ) dan hare Hoogh Mog.
dewijl de voorfeyde Marquis ten felven tyde , als
liy den BiflTchop af floegh
Jes duyfent mu^uetten en
dnyfent piecken uyt de Landen van de Coninghfe
Staten te moghen lichten, toegheftaen heeft aen de
Heeren Staten te Mecheien foodanighen quantiteyt
Gefchuts te doen gieten als fy van doen mogen heb-
ben , Ên biedt haer aendatfealdeMatrialenen Am-
munitien
mogen halen die haer noodigh fuUen 2ijn,ja
Bosicruyt mede, fijn Excel, verhopende al haeft in fui-
ken ftaet te zijn, dat hy haer in tijdt van noodt, daer
oock mede fai konnen voorfien, : Defc hertelijcke en
verobligerende teyckens en efteélcn van fijn Maje-
fteyts goetgunftigheyt, en van des voorfeyden Mar-
quis. toegenegemheyc behoorenhare Ho. Mog. allen
twijfEil te benemen, en geruft te ftellen, en haer te
doen aennemen, dat men niet alleenlijck en doet alles
wat fy van weghen't recht van onfe Alliantie en van
wegen het goedü nabuyifchap foude pretenderen,
maer al vry wat
meer, niets nalatende van 'tgene men
gelooft tot haer voordeel te koanen ftrecken, en alles
belettende wat haereenigfints direöelijck of indire-
dtelijck foude konnen fchaden. By defe occafie vindt
hem den onderghcfehreven AmbaiTadeur oock ver-
plicht , te vernemen zijn hertelijcke bede hare Hoogh
Mog. in fijn memorie van den
('even en tmntighflea
voorleden voorgedragen, dat haer gelieve een Schip
van omtrent/wee ^osi/erilaft, dat de voorfeyde Mar-
quis te Sardam ten dienfte van den Ooningh heeft
doen koopen, vry uyt te laten trecken, als oock te la-
ten volgen
twee honden i&)/i»ipondt Salpeters. Seer
crnftelijck verfoeckende dat haer Ho. Mog. daer op
met dpn cerften een goede Refolutie nemen , niet
twijfièlende of de felve fullen nu al ontfangen hebben
deadvjrfen die't haer goet gedacht heeft op beyde de
ilucken van deColiegicn
ter Admiraliteyten ccver-
ftaen, ende noch min, datharcHo, Mog.fulcfeejjj
geringe faecke den gefeyden Heer Marquis fouden

willen weygeren, dewijl fyn Excellentie haer liedca "

van fyn zyde foo liberalijck toeftaet al wat fy van hwe
befte Vrienden ende Bontgenooten fouden moeen
wenfchen.

Gedaenid den Haee den fiegendenSeptemhrfifiie^
honden vijfenfifigh.
Was Onderteyckcnt

gam arra.

Copie de Lettre eferite far fin Excellence Monfieur
le Marcjuis de Caiielroàrìgo à Monfmrl'Evef-
que deMmiìer a Bruxelles /«51 d'Amfi i66j.

Monsieur.?

Τ EbruitdesArmes, ScdesapprétsquevoftreDile-
tìion fait pour la guerre,efclatte desja par teut avec
une afTeurance morale que fondefTein &delcsemplo-
yer contre les Provinces Unie· Cdont nos Emulatcun
preuvenc fujec de publier, que c'eft avec intelligence
du Roy Monfeigneur^& d'autant que voftreDileöion
eft afTez imbue, comme quoy Ie but de mes intentions
aefté tousjoure (enaccompiiflementdesRoyalesor-
dresdefaMaj.) de divertir toute forte de nouveautés,
& procurer à nos Amis la mefme tranquillité,& repos,
que fadite Maj. defire dans fes propres Royaumes, &
eftant d'ailleurs notoire, que fi bien la plusgrandc
gloiredenoftre Nation, comme Ie principal objet
du Roy & de fes Miniftres , eft d' obferver religieufe-
ment laFoy, ficlaparolle, comme ils om tousjouri
fait mefmes avec les ennemis fa Majefté fettouveà
plus forte raifon obligée de Ie faire direöement,ouin-
diredemcnt au regard de fes Amis,& l'eftant desdeux
partier, on Ie doit confiderer fans autre paffion, que
celle de pouvoir trouver quelque expedientpour eviter
ledangereux engagement aux Armes. Partent,&pour
faire paroiftre au monde 1'ardeur, aucclaquellejeta-
fche de procurer Ié repos publicq , & fignamentaux
SeigneufÏ EftatsGcnerauxd'HoUande, commenos
plus proches Voifins, & bons Amis j JeprendsJ'liar-
defTedc füpplier cresinftamment voftre Dilefliondc
vouloir confiderer felon fa prudencelesaccidentittés-
perielleux, & les fucces incertains &dóuteuxdela
guerre, & d'autre cofté la douceur de la Paix, δε de fe
vüuloir incliner favorablement à embrafTercelle-cy
preferant fes aimables fruits aux funeftes iuittesdcsAr-

mes. Et fiàcette fin voftreDileöionjugeoitqiienw

mcdiaiion, & interpofition pourroit eftreutile. Je
viens par cette àluy offrir ma
perfonne avec toute la
fincerité,& independenc·, que requicrtlaqualit^d'un
Mediatcur, & eftimeray d'autant plus cettefaveurdc
V. Dile<aion,pourdefabufer par-làles malintentlon-
nés qu i ne cherchent que denoirgir ma reputation par

des fiiiiftresfoubgonsöc impreiTjonsChlroeriques,»

trop eloignces de ia candeur, que jeprofeile, «11

Majefté du Roy Monfeigneurcftoblige'ed'obfervci

avectout fei Amis en tout temps ; Scenconfianceque
voftre Diteöionneprcndra pasfiniftreme^tcctteot-

fre de mon fervice, eftant fi conforme àfagMcroli»!

Jelafupplie de me vouloir honorerau plùtoltde wi«'

fponfe, afin quejepuifTeavoir la gioire decontriouw

à une affaire d'une grand importance commeje deu
Ie faire avec tout Ie zele qu'on doit atteodre d un nee»
Miniftre, qui fait profeffion d'eftre invioiablcmem·

MonJIEUI^·

Co^ye van een Brief van fijn Excellentie de
quii van Cafiel-Todrigo , aen mijn Hif ««
Bijfchof van Munfier, Uyt ψφ· ^^
dertighften AngttHi.

tT Et gerucht van uwer liefdes Wapenen ca

■»-J-tingcnberfttcn Oorlogh nu alrede «'«'VLe
met een morale fekerbcyt,
dat bet voornemen w»

MYN HEERÌ

toeruf-


-ocr page 636-

» iiu die teghen de Vereenighde Proylncien te willen
\Wf· Jiigbruycken, waer uytonfe benyders oorfaecke nee-
■--* IjQom uyt te ftfoyen, dacdit gefchiet meegoctvin-
jgn van den Koningb myncn Heere. Dewijl dan uwe
Liefde genoegh onderrecht iS hoehetooghraerck van
myne intentie alcijdt geweeft is tot nakominge van fijn
.yyjfteyts Konincklijcke beveelen, alle veranderin-
Éen attekeeren, ende voor onfe Vrienden defelve
mlteenvrfecdfaemheyt te bevorderen, als de Koninck
jnfijncygenRijck wenfcht te ghenieten : devi^ijl het
oockanderfints kennelijck is ; dat foo wel de grootfte
eerevanonlèNatie, alsoock hetVoornaemfte QOgh-
nicrck van den Koningh, en van fijnDienaerS)daerih
beilaet, datfe Heylighlijck haer woort en trouwe hou-
den, ( gelijck alflè dit altijts felfs oock met hare Vyan-
den gcdaen hcbben)en fijn Majefteyt figh te meer daer
toe verplicht vint, om het felvé dire<aelijcktedpen,
lenaenlien van fijne Vrienden ; dat hy oock V^rierit,
als lijnde van beydedè partyén, behoort aengemerckc
te worden, als buyten alle paffie,
uy tgenomen de ghe-
negentheyt tot het uytvinden van eenigen middel otn
den periculeufen noodt van totte Wapenen te konnen
vermyden. Daerbm, ende om voor de Werelt tedo.eo
blijcken, metwatgroDtenyverick trachcöna degKé-
meyne rufte, en fonderlingh ra die van de Generale
Siaten van Hollandt j als onfe naefte Gebuyren endé
goede Vrienden ; foo verftoute ick my uwe LieiFde
l«r inftantelijck te bidden, dat de felve doch na haere
voorfichtigbeyt gelieven aen teinereken deiecrghe-
vaerlijckc toevallen,en onfeeckeretwyfFelachtige uyt-
komften van den Oorlogh, ende aen d'andere zyde dé
foetigheytvanden Vreede, om figh gunftigh tot defe
leneygcD, en liever defe aengenatné vruchten, dan de
bloedige gevolgen der Waepenen te kiefen. Ende foó
uwe Liefde oordeelde, dat ' mijn mediatie en tuilchen
komen tot dien eynde foude mogen dienen, foo pre-
fentereick daer tóe mitsdefen mijnTerfOon, met die
deoprechtigheyÉ ende independentie, die ide rréfate
gheftalte van een Middelaer vereyjTchénde is : ende fai
defegunfte van uwe Liefde daerom'té hooger achten,
emdatde felve my fai dienen riiogentot overtüygin-
gevandequaetwillige, dieniëtandérsenfoeckéndan
niijn reputatie te verdonckeren, door verkeerde fufpi^
den en wondeï vreemde inbeeldingen, die veel té vér-
leafwijcken van mijn gewoonlijckeoprechtigheyt,die
den Koningh mijn Heer oock ten allen tyde, aen alle
ijn Vrienden, verbonden is tebewyfen. Ende hier
mede vertrouwende dat uwe Liefde dit aenbieden van
mynen dienft, die U Ed. foo wel foude voeghen, my
üietqualijck en fai afnemen, bidde.ick defelve my
metten aldereerften met fijn antwoorc te vereeren, op
dit ick den roem mach voeren, dat ick fulck een groo-
te fake mede help bevorderen, gelijck als ick het wen-
fche te doen, met alle den yver diemen behoort te
wachten van een getrouwen Bedienaer, die profeffie
doet van on verbreeckclij ck te xy n.
fiJijn Heer, φ·

ètbcctDfcfttueDccom Dfti dertighften IHflefliJjen
ÖEtbolBcnDe :

ïij J) En ondergefchreven AmbaCTadeurvanSpangien,
Wf?M. _ voldoende aen de expreffe ordres die hy van den

b· fB. Ir '■/«•as ^ * ^ jm <· 1 t*» I

igen } door fijn de-
der voorlede'Maent:
________mijn tìeeren deStaeten Gene-
rlei der Vereenighde Nederlandtfche Provinciën, dat
Majefteyt haer defirerende te geven een volkomen
iiieurantie van fijn oprechte Vriemfchap en goetwillig-
^yt, heeft goet gedacht hem te beve en om aen uwe
Heerlijckhedeii te feggen, dat hy gheene Alliantie,
^raftaet of engagement en heeft, nochteenteeftghe-
™dt met den Heer Biflchop van Munfter, nochte met
"nigh ander Prins, tot haer prejuditie, ende dat fijn
konincklijcke intentie is,en altoos fai zijn vaft en con-
'nnt,om heylighlijck 't Traöaet van Vrede, en de goe-
ueNabuyrfchap en correfpondentie te mainteneren,
die hy inet uwe Η eerlij ckheden gemaeckt heeft, fon-
J'foyt in eenigerhande maniere te manqueren , om
"«relve te onderhouden, ende tcdoen onderhouden

wenfchen, ghelijck als uwe Heeriijckheden bevonden
hebben, ,énde het felve infilile pccafienfu,lien,bevin-
den my bevelende onx.ibTyp; Konincklijcke Naem
alle dèy òiiieii ende mo^dijcke opeten te doen,tot by-
leggingc der differentcn,,die.u.W^ Hecrlijckheden mee
den gernèlten Biffchop-hibbep', iende haer^te-gemoet
voeren jdM.ghelijqk als^óp {yfajcfleyt apprelicndeerr,
dat dèfeji Oorlogh capabw ïbujle zijn hetimectte deel
vande,JPotentatt:n van Europe,fe engageren, indien
datdeielvéquam ontite<?c^cen ,te. worden, foo heeft
hy aen den Kcyfer ghefchrey^n·, ten eynde hy.wilde
trachten!om du ongelucK dopr fijne mediatij tppre-
venieren, .ctjcie dat hy fij^ authoriteyt met alle pioghe-
lijcke m^chf inte/ponere,. tot.bylcgginge.van de,vpor-
gem^e diifercnten , .g^ijck fijn Majefteyt dat ogck
heeft döen vetklaercn aen den Alder- Chriftelijcltiïea
Koniijgh, e'ndedoor den Hart^h van
lasTtrresMe-
dina laten feggen aen den Ambailadcur van Engelaadc
die by ifijn Konincklijcke Perfoon is. Waer, uyt uwe
ί leerlijckh|s4en verfeecltert ende vaftelijck ghcparfus-
déertjmpgen welen, van de goede afFeöie van fij η iWa-
jefteyt, .fonder haer te latcn.diverteren door de contra-
rie gheruchten diemen'dppt)oop<;n,
pm haeïachterr
dcnckcn ende prefumpti^ te geven die feer nadeejigh
zijn aen de gbemèene ruift ende welyaeren van bey de
Srateii. In den Hageden

boaJertv^fenfifiigb. .^vi ' i . 1 ' Ίιρ i^-iJi';

Geteeckent · v

" G a μ Arr A,

K^emoire prefinïes per Monfieur l'Antbajfadeuf
d^Efpagfie,

Τ E Soubfigné AmbaiTadcur d'Efpaignefatisfaifant

aux ordres qu'ila tcceu tres expres du Roy fon
Maiftre par fa depefche du wWi ^xit/meùyi pailé vicnt
declarer a Meffieurs les Eftats Generauxdes Provinces
Unies'que fa Majeftedefirant leurdonner une cntiere
affeurance de fa fincere amitié & bienveillanceaefté
fervie dé Juy ƒ ominender de dire a V. V.S.S. quelle n'a
eu òy àj aücune àliiance, traitté, ou engagement avcc
Mon fieur l'Evefque
àe Munfier, n'y avec aucun autrc
Prince a leurprejudice, & que fa Royale intention eiÈ
&fera toufiours tres forme, &conftante demainte-
nirreligieufement letraitté de la Paix bon voifinjge,'
& correfpondence qu'elle afàite V,V.S.S. fans manc-
quer jamais en aucune facon a l'obferver entoutlcs
points avec toute l'exaöiiude qu'elles peuvent fou-
haitter,ainfi que V. V.S.S. l'ont cxperimente &Γεχρβ-
rimentcront en toutes occafions m'encharceant de
faire en fon Royal Nom touj Ics devoirs & offices pof·
fiblesjpour l'accommodement des diflfèrents que V. V*
S.S. ontavecleditSieurEvefque, & de leurrencon-
trer que comme fa Majeftéapprehende que cette guer-
re feroit capabie d'engager la plus part des Potentati dö
l'Europe fi elle venoits'allumer, elle aefcritau Sieur
Empercur afìn qu'il tafche de prevenir ce malheurpar
fa mediation, & qu'il interpofe avec toute l'efficace
poffible fon authorité, pour l'afTopiflèment desdits dif-
ferents,comme fa Majefté l'à auiTy fait declarer au Roy
tres Chreftien, &direal'Ambaflradeurd'Angleterre
quieft aupres de fa Royale perfonne par Monfieur le
O\icàaMedw» de Us Torres: d'cu V.V.S.S.peuvent
eftre tree aiTeuiés & fortement perfuadésdelabonne
afFeition de fa Majeflé fans fe lailTer divertir par les
bruits cóntraires que l'on fait courir, afin de leur don-
nei· des arriere penfées, & des foupgons tres prejudica-
bles au commun repos, & au bien des deux Eilats.
A la Haye ce
trentfiefme Septembre milβχ centfitxente
cisf. Signe Gamarra,

©e ifccc gipaenfcBc ^ïmbaffabiur natifjccecDc
IDaeclla.jaSog. öcnvyfd^n d^ctobji^ ()et obnitjDm
ban fgn Uoningl) boo;-t)et bolacn&e Memorie i

snotìrh

Le foubfigné Amb. d'Efpagne fe trouveobligéde ttert di
Communiquer a Meffieurs les EftatsGetìeraux des
Provinces Unies avcc tout la douleur, 6c defplaifir ,ì(|,gj|,
j?ff3 «Magi-

en OORLOGH. ^tVtjf-en-^eenighfieBoeck, 6x7

inallepMncen , met alle deexaiftitudediefy konnen


-ocr page 637-

6iS S A KEN van

"1

S Τ A E Τ

! 1 , Γ'' ' · ' " ί

'eyfcht. Cedaen in den Haghe dcn^atìfaOftobpf -r ^

fipknhondert-vgenfefiigl?, _

ί· **" 1_ 'r

Γ; ■

ί Λ ;

imaginablcikuncfte nòùvèllequ'il α recëu hier a foir
par'dépefche de Monfieürle Marquis & Ce/i/Riifri^o
de cè^u'ifàvbit plu aDieüde prendrealuy IeRoy
loi\ Maiftre de quoy il nepéuc pas douter qué ÌÌ.L.S
.s.
foronttreflënfibles, ayanceutanc d'experiences de la
Royale amitieen touteà fortes d'occalióhs, &dela
Candèur /avec la quelkfaMsjeftéatoufioiirscafche
d'Gbferver, & faire obfervei inviolabiemènl lapaix
& Ié bón vóifinage avec cct Eftac , co'mto'iUè leor a
cncore cönfirme par fon dernier memoire èri luitce des
Comtnandeméns de Sad. Majeflc led. Seigneur Mar-
qüisluy rcpétederechéf, «iu'il doit, & ^eütpi'ótefter
dehöüvèaüaL.L.S.S. que fa Majefté li'a faic aucun
traicié, liy accord avec Monfieur
ï'EveiqüédeMunfier,
m'mefme eu penfée de Ie fsire, de quoy Ü eft preft de
leur donner toutes les-^tértitüdes qü
'ellcs pourront
So'uhaiter'pourleurenderelfatisfaöion; 11 àaufll ordre
dèleur dire que toutcs lés Provinces qui font foubs Γο-
beiiTancedcfaMaj. au Païi Bas onc tefróoignénon feu-
letneht ledernierrelTenfimcnc, a
quoy ce deptorable
accidentoblige tous fes bons fujets,& vafleuiii'· niais qui
de plus elles ont refolu, & ofFert avec toüt Ie iele, &
ardeurpoflible d'employer leurfangj & leürsbiens,

tLjurfeniaihtenirfoüs la domination délétirlègitime
ouverain,8i; déferidrecöntre touts ceux qui pourronc
encreprcridrede les attócquer; A quoy il tient poür cér-
tain que LT-L. S.S.Co-opereront tresvolootiers, failant
/a Ligue qu'il leur à fi fouvent propoféc, 6c tìncore

^öèteekcnt

:·■' (t ■■■ :

GAM ARRA.

Cj amarra

^el^eec ban Braeqke], de Wit, 'jen?)j Kien, hjiec,
benaefonDcn om acnTü" Ciccllciitjptê tóén öefoii.
boleance. ' li ν '

Jictberljael ba» öcjS itonuicfi^ fÌecltiEeinbe β«.
beli/i^tcnfnuptöetudlaénöc;', '

C A Majeflé, que Dieu ait en gioire, fe'trpuïoiten

bonne fanté,quóy qü'ayec fon a.ccidenf^
'Carfen'eftoit pas unechole quï rcmpefcKoit devacl

"quer aü Gouvernerhéht. dé Ja mjr,

cha eh' public le vendrisdy onfiefmë
centfoixantecinq
& jéïemcdydufoirflualeComtede
^lïwifri yeftoic dé garde >' il luy pHBt föudainement;
Ίίίΰ' flux de fang fi violent, qu'en inolns de deux heürts
èilepar'ut coiiirac ufa mort, & fi! accabiéejjg'ielle oe fe
piiV le vér de Is cKaire; ou'éntrè Ïésïw^dït Comte
àchò^i'Ti ^ & d^ r^/ifs' de Cliai^brp','!qui avpitla
Gtìdc.. , '. ^ ■

Le DitókncKedéslapointe dujouf jës'Médecinsde
la iC'hànibré entreiem & virenc Ié Róy fi defiguté,

___________ ____ ^ _ _ qu':léprefumeréQtd?b9i;d5que^f

ofFerrj'de'nouveau par fon memòireidupafle. ( s-iVcontinuoic : cè qüia'rrivaaiiifiVpiiïs quedecejour,
Gomme le requierc le commun Incereft,& la feurté de là on ròrnarqùoit qü'ilsi'en alloic comme unechandel-
leur Eftat. Fait a la Hayc le
einq d'Oótobre τηίίβχ fei dèfòrtVquenejfcachaots de remede ì .iÌs.ayeKife^^^
■ctnt fitxaniecinq. fS Majcfléde palTcrTpn

c· ' lefitìèpimanché^uróir;,,,

S"® &i.é§^ut le facré vi^tiqu^^

' pasWrïyédeslong^^

\ da'j^i'il viendroicfin fécrcC j fa Majefté jetjiondit,jM
. . , i »e^;'fibifenqu'oo(étó
• T^ En ondergefchrévèa A^bafladeüÏ yih Sparigièh ! beaùcóup, dèTulté 6έ de còiirsV.

■^Vint%hgh.énQ!Ìifaeckt aen mijn,Heéren dcStae- i irédé liniain duJPii/m^
: ten-GeiÉiérael der VeVeeöighdc Provinden,nTèt alle de tédèu^ il ficappelleii a Keyi)e> avéc laquéile il demeura
i bedènckeiijékü fmàrtd énde lectw^fen rVcottiAunice- eóferin'e plusd'unheureV, & faifarit.ènfuiteouvrirfa
reni dedröevè tydicg'h-diehy gifteiehavoüi'r'óritfingh ChVtìibré, fés Preficfeijits SeauiresGràndsSeigneurs,
door de depefche vantféh fieerc Marquis
Je CafielRp- qui depuis fon indifpòfiliò.n n'avoient bougédelà, y
i/r^o, vandac hec Godi belieft had, den Kbningh où-
fen Meèfter na hem tenemen, waer òvérhyniéten
, twyffeltbfhàer H. fulicn feer gevoeligh wêfen , alfoo
fy foo veci experiéritien ghehadt hebben vàn fijn Ko-
nincklijcké goettòyc in alle yóorvallendp ghèlegefathe-

encrerent.

Le fang continua a lüy coulerfi fórtquHliicluyre-
ftoit que la fimple peau fur lefos, d'ou fe jügea queles
rerhedes humains tie fèroient aucuncchofe» ficainüon
eiit recours aux divlnsj La méme riuit icleMaidy
^ümfiemeion mal dura avec uhe egale viöience,accom·
p^né d'une play'e fanglante a 1'efpaule. En véritcU
y'^pittömpaflïon de voir dans les Galeries &furlö
dëgfei dePàlàis ünè iiifihité de monde
dans une me·
làiicholie fi univerfeilk, qii'è paHànt de làdanitoutes
les rùes de
Madrid,òù y enjtendoit pas bruire une mou-
the. On òpporta ce toéméjour Ics imsges dé
S. Dkjit
d^Mn/ajSide S.IJÌdori, léfquellesori mitauxpiedsdu
Lit au Roy ί mail il n'en refulta pas de melioration,

LeMerureJy au matin qàélqùes devòtés perfoMS

apporterent en Proceflìon par le Palaìsl'iraàgedeli
rierge de ^ίοώα , & la depofiterent apres chez 1«
Carmelines Royales , a defleyn d'y faire une
ntu]'

Dame.

Le méme jour il pïeuï a Dieu d'envoyergudque

------------- -, melioration, parce quelè Roy reprint iin peu de™'?

iclen hibbén betuycht, oiiitla A/ij/è, &Communia pour là fecóndefoiij
geval, alle fijne goede nian'gca lin peu : Ce qu'il n'avoit peu faire jufq"®»

waer toe'dat beklaeehli

ck ön

uaeg

~ Onderdanen endê Vafa len verplicht, maer'dat ty wy-
- dérs met alhàeren yver endedoenlijcke krachten ghe.
refolveertendeaengebodénhebben, haergoedtende
. bloedt tefullen gebrUyfcken , om haer te maintineren
onder de Dominatie van haer wettelijcken Souverey n,
ende haer defenderen teghe ns alle die geene, deweicke
foudeii mogeii voornemen haér t'attacqueren j waer
tiaeii hy voòr feecker hbut dàt haer H.ieergàerneful-
len co-xJpéreren, maeckènde deLigue, die haer fóo
menighmael voorgeflagen is geweeft, ende als noch

• hedcn,endévandefuyverheyt, waermede fijii Maje-
- ftey t altoos ghetràcht heeft de Vreede, ende rfe^oède
Nabuyrfchap mètdefen Stàet oprechtèlijck t'óbferve-
■ ren ende tedoen obferveren , ghelijck hy Haer t'Ìel^e
iioch door fijn làetile Memorie ih ghevolge van fijn
Majefteyts bevelen heeftgheconfirmeert. Derimeer-
gemelten Heer Mafqiiis repeteert haer wÈderoiri, it
hy op nieuws aen haer'H. moet ende kan ptóefteren,
dat fijn Majcfteyt gheen Tradlaèt noch Verdragh ge-
maeckt heeft met den Heer BiiTchop van Alunfier,
noch felfs geen gedachten heeft gehadt t'felve te doen,
waer vati hy berèydt is haer alle verleeckeringhe té ge-
ven die fy tot haer volkomene fatisfadtie fouden kon-
nen wertfchehj hy heeft oock ordre haer tefeggen,
dat alle de Provinciën , deweicke onder de ghehoor-
faemheytvan fijne Majefteyt inde Nederlanden zijn,
niet alleen haer laetftè ghevoclen ^ -

alofs, dòiit les Seigneurs advertiflànts leDoaeurt^
vary. qui eftoit de la chambre, il refpondìt, f
ExctU. nefe WlatUnt fórni dam leur eff erana ·■ y^
Viirade f* Majefié ite feut faïvhrejufqaes a demeta, w
qu'advintainfi : car le mémejouràu fiiìron luydono»
l'eictreme OnÌlien, &c il prit congé de la Regiftlaq"^®
pòur faconfolation eftoit aceompagnéduR.P·-^j·
„edètC<^eUo. dcl'Ordt^S.GiUe. & le BoyiuyiW-
Ea/» Madame s'φ to'ut de'ion, guejem ψ'ψ]
.,Y -i J " r· : . ^(imgédeFoflreMaiefie'tmr ladtrnierefi^^^^

op nieuws aerigeboden is, door fijn Memorie van den mande fort de foing de vton fih\ öcl'embrafla. ftfcu
mgtnden dzï voorlede Màent, alfoo het de gemee- ι fanten fuite de memeafon fils, luy donna&κηε-
intereft, ende de feeckerheyt van haer Scaet ver-

ne

-ocr page 638-

en OORL O'G Η.; 'tVtjf-en-'veertìghfle Boeck, 619

njy Mt moy : H dit de mcme a l'Infante fa fille, ,& ίύ-.
ΐίί^· ^^(tLproòbferles Prefirtents, SÌ tous les |3ranas Séi;.
" 2neurs> ilieur recornmanda forc fon fils, Sé le GouVer-
etnent de fa Monarchie, dcmandant.avec de treflèn-
^bles douleufs pardon a Cous fés bons Sujets & Vafn-,

'^^'lïdemeura en eet Eftat jufque a heures,lòrs que
luy
iurvtnt uri redóublement, qui fut celtiy de la mojt^
11
print le Crucifix en main, &ne parla pl us a perfon4
ne ^uatre èeurésé'iiemiedüm^

tin rendit.foname a fon Createur, fi faindement & fi
Cjjjtoliqueinenf , qu'il laifla pléins d'edification » ìes
cccursdecousceiix qui yeltoienrprefensj&leursjeux
couverts d'un Deluge de larmes.

Afwj heures les Guardes fe tranfporterent au quar-
tier du nouveau Rby ; on ouVroicle
Teftament He .cà4t'_
(ile, & 00 lös lèuc entierement, on apprit qu'iHaÌQbic
l3/;i^»ipour2*«i«iir& Curatrice dij Roy lon.fils,
6c,
luy en chargeoif le Couverncmeiit general de tous fee
Royaùmes & Éftats, 6c pour fervir de confeil ÖC d'àvis,
]litrefident de Caflille, ItVice-Caniélìer d'ArragonPln.
aiuCitm Gtnerah le Corate de Petteramla, fjiarchèvejque
àToledo, & le Màfquisd^Aitowt.
Pour la, fucceiTion,
ildeclarale Roy fon filsheriticr univerfel de toiis-fes
Royauraes, &rÉftafs, & a fon defaut la Ser.
Infante,
&luyrubftitua l'Empereur, & fes Enfans, au defauc
defquds, il appella le Due de
Sàvoye, & au cas» qué'ce
Duone laiflì pas d'Heretiers,& que
ìiRepiede France,
edmVefue,
fe tiiaria a q.uelque autre, ^ui ne fut pas de
itìuCmmmelà,
lesfilsde ce fecond mariage fucce-
deront,aveèadjoin(3;ion',
iju^en nul cas la Coùronnt 'de
Tmce ne poiirra venir a la fuKè^on de chofeque fòii' li
Dcdeclara aùcun lils lìefere/, difaiit fculement .-j.^W
kktiOoHland'Auflfiche póurmonfib, je requiirs &
mhrgiakKeyrteir^enfils, gu'ls neluyquittentrieH
ittiijiiijekY af iéìitit, mais ^t^ìls le luy laijfent ραίβ-
Hmtvt ftffeder φ^όίΟτ: ^ non òiiBant qu'ilatt jì^;
fmment dtqui^ füBfifier^ qué tieantmptüs, s''il a iefomg
jnilque chojè, onVd^fiedn doma'ine RÓyal, fans luy rie^
φτ il CI qu'il aìt en fotme ie patrimoine j ΈΐJìònle
itmt fruire àu féf "ilice dé cette Ceuronae,qu'on l'employe.
IlCm, né luy fefufepas d'audieme toutes lesfois qu^il
Wndrade fòt» Priórdp , pour la demander de la Reyne j ou
kmtn fifs.
Itnelevitpoint, quoy qu'il fùt venu in-
confiualiGódr; Ilfe tftitchez le Marquis de^Zeral-
US) & fit dcnSinder au Comte de
CaSrillo i qu'il fit en
fonequ'ilpourróitvoir le Royavantfa mort, aiiquel
le Corate dit:
Ώΰη Jan fiiéaitte devoir VoSìre
mais il fit affez connolftre, qu'il ne le defi-
roitpìi. Au tiiÉfaiÊ Cétiips que les gardes paflerentau
qiufticr du nouveau Roy, tous les Prefidens, les
üiinds, & les TilCrci, luy allercnt baifer les mains. Et
Ìlcftremarquàble, que n'ayant pas encore ^κΛίί-β
accotnply, &eftantà0Gs furlegirondelaMarquifede
ips fa Gouvernante, foubs un daiz veftu d'un pe-
tit bonnet noif, avec fa Robbe de Dueïl, & fon petit
Collet bknq Rabbattu , il receut les baifemains de
tous, avec une Majellé fi grande, qii'un Prineed'age
iccomply n'eii auroit fait d'avantage, & corame on
luy nommoic chaque perfonne, ilavancoit la main, a
mefure qu'ils s'àgenoiiilloieiit, &laretiroitaui)Koft.
^cqu'il fit touttecette journéi là, le devant &'apres
jn'dy· Etquand le Marquis dei^/d^s'approclia, il
luy dit :
Commént Sire > faut il qit'iin Roy prouve emor le
''Iti
ilìuy refponditavecune merveilleufe grace,· Il
^imanque eitcor une graffe dent, άφ tofi qu'eUe me fera
"mui, je te ierreray plus.
Veritablement pas un des
^''gnèursqui y ehtrtrent n'isn fortifjiansavoir lesjeux
de larmes, pour feVoir fifubitementprivez
ouftu Roy, ^ qùe fe nouveau eft encor fi jeune & fi
P«tit.

^ Vn Majefteyt, die Godtverheerlijcke, bevont figh
.. niet fonder fiin accident, van beroertheyt :
'n«ocdegerontiieyt,a:lfoo hem het felve niet cn bplette
j® vaceren, totliet Gouvernement vande Monarchie :
^ Rmgh Vrydagh den
«Ifde» September fefiieu hondtrt
-if/'/S/^'i^. in'topenbaer, endeSaterdaeglwavont,
de Heer Qrave de
Montere dc Wacht hadt, wiert hy

fubytelijcft overvallen met e,ene.foo.violenteRoode- ló^^·

loop, dat hjtfia minder als tvree iiyren doodt fcfeeo,,_^

endefdodanigh ter neer geflaigen, dathy vaii fijn ftoel "
nietkoftöpftaenals mee dehglpe, endetuflchen.ilc
armen vanden yóornoemden.i Graeve de
Montere »
ende den Karaerlingh die de watht hadde,

Sondagh met het opkomen van den dagh, quamen
de Doótoren van de Kamer binnen, endt iaghenden
Koningh ƒ00 gedefigureert,, dab, fy.ftracks oordeelden
dat fijn iïeckte doodelijpk was,. 'ii^en de felyc conti'·
nueerde : t'welck alfoo gèfchiêde, alfpomen van dien
dagh af bèfpeui;ilëdat hy yerginckals een.kaerfle, 'fop
dat fy gheenrém^e'dien meerwetende, fijneMajefteyt
waerfchoii.den.fijn Teflament. in behoorlijcke Fprme te
pafleren : t'igeen hy desSoncJaegfisayontdede, ende.
Maendagh Biechte hy hem,,'end^.ontfingh in 'tropen-.,
baer den H. Olye, (L'welcji
;jun,langhetyden ijict.cn,
was ghéfchiet), waiit als hern gHevraccht wierdc q^i^
't fecrect foude I^pömeri, aÌ!it\y;Qqrdje fijn Majeiiè.yty^'
neen : foo datmen hem het féVv.e meteeπ,grQpt.j^e?^
volgh eiidc. toeloop uyt dë ICónincklijcke tapelfe
bracht i èijile wiert heni ghegeven door den Pàtriargh
van Indien j, ifooiashydelelv^onifangen had,, deed'
hy dcKbninginne by hemkoomepi metdê welckchyi
meqr dan een üyr opgeflooten bleef,, e.qcje naer.'tfclve
dedeur van fijii,Kamer hebbendedoen openeq,. qua·»
mén in defelvécieiPrefideiiren , . ende aft,dereGro.op?
Heeren,de wt,lcke zedert fijn in^fpqfiwe va» daer niéc
gcgacnwarèn.. _ . ,

Het bloet ontliep hem giedijéMgh foo fterck, 4at: hy
niet enbéhiei^p het ve) 9ver'de Ijecndcrcn, wie^ruyc
gèopfdeelt,\yïcrc, dat dc mcixfchclijcke lemedicn ρ^ζ
meerën föudenkomen werckeh,,foo datmei^tptdiif
vande Gi^theyt^iïig, ' Üèfdvc Hacht, endcDingfdag
den continueerde ujn iic(;kte.nieteen.gelyc"·

ke vioicntie,, yergefeifchapcnietéen bloedighc wo^
aendefchoüderj waeilijck mén, w'ais bewoficö; të'fofi
inde Gallerièn'^nde op de tripan vafl 'tP^^
eneyndelijck getal van pepfco^n »· in foo βώ uniyer*
feelemelaiKhoUe, dat gaendé door die deftmt,en;yaó
Madrid," men niet een vliegti Hooride bruyCfee. Dico
ièlven dagh b'rachtmen de Beeltjén'vari S^t.j^ldofHt
d^Alcala,, ende van Si. Ifdore^^ de welcke m^pftelde
aen *t vóeten eynde van 't Bedt vanden Kooing^jdoch
hy en verkréegh daer door gheen beteringh-

Des Woensdaegh s'morgeiis droegen eenige devote
perfoone(i doorhet Palais in Proceflie het Beeldt van-
de Maechit van ^«ι&Λ, ende brachten t'felvedaerng
totdeKonincklijckeKarmeliten, om aldaer een de-
votie van pegen dagen te doep.

Den felveii daghgeliefde het aen Godt eenige beteV
ringhtoe te fchicken, foo cÌ^tden Kpningheenighc
krachten weder kreegh, boorde de Miflèj ende Com·:·
municeerde voor de tweedefnael, en jet een weynigh:
t'gheen hy tot die tijdt toe niet had konnen doen »
t'welck de Heeren den Dodtoor
Chovary > als Doöoor
vaode Kamer zijnde, bekentmaeckten, waerpphy
antwoprdei ;dat u Excellentien haer in haer hoppe niec
en fiatteren \ want fonder miracul en kap fijn Majo-
ileyt tot tnòrgen niet lee ven, t'welck alfoo gefchiede ;
want dien iel ven dagh des avon'ts, gafmen hein hec
laetfte Olyfel,, epde by nam fijn aflcheyi vande Ko-
ninginne, de welcke tot haer vertrqoftingh, geaccom-
pagneert yvàixpet.deniKoninddijcken Prins, Anttwia
del Cafielio'iv&ti St^ Giljis Ordre,endeden Koning fcy-
de haerj Endtljjck Mevrpuwe is het ernft dat ickfterve
ik neme voor de lietftcmaclniijn affcheyt,van Ü Maj.
ende recommaadeere μ fcer de forge van njijpSopns
ende hy omhelfde haer, ende 'tfelvc vervolgens aen
fijn Soone gedaen hebbende, zeegende hy hem ; feg-
gende : Godt wille, dat ghy gelupkiger Kpnigh mocht
zijn dan lek, hyfcyde'tfélve aen d'Infante fijn Doch-
ter, ende by hern hebbende dpen koomeo de jPrefidcn-
ten,ende alkandere Groote .Heeren, recomipandeer^
de hy haer fijn Soon, ende i'Gouvcrnement van fijo
Monarchie, verfoeckende.nwtfeer gcvoelijcke fpiar-
ten, vcrgifi«niire aen alle fij^e . goede Ondcrdaenco
endeVafallen. .

Hy bleef indie flaettot vijf uyren, alihybevan·?

' ff ff geil


-ocr page 639-

ο S A Κ Ε Ν van S Τ A E Τ

l-6df. ε^η wiert tìiet eeli verdubbclingh', 'twekir die wa^

' Vatìdedoodc. Hy nam het eruci fix inde handt,ionder
aen yemant meer te fpreecken. DondeWaegs
àm fi-
ventfenden àés mórgénsten half vyven gaf hy fijn Ziei
ovcràcn fijn Schepper, fóo Heylighiijck ende Catho-
lijckeliick , dathy de herten van alle die daerteghen-
wvordigh waren feer gheftight liet, endc haer ooghen
bedcckt mec éen vloct van tranen.

Ten vyf uyren trarifporteerden haer dë Guardes nae
het miartiir vàndeT^'ióieuwen Koningh ; jnell opende
hetTèilànaent etideCodiCilIe, endemën laS defélvq
^ehèelijók', tiien vèrham dat hy de Kbninginne als
Vooghdifta énde 'Mpthbofinne ftel'de vàhden Ko-
ningh fijn SoÖn , 'fende Kaerbelaftemët het generale
Goüreriienient van allè fijne Rijcken ëiidb Staeten,
er\de'dm haer tot ràedtcntìe advijs te dienen, ftelde hy
deh Preüdent van CaïtiHci den Vice-Cancelier van
Jii-fagotij d'InquifitciiïGenerael, den Grave van Pi-
neranda,den Àerts-BifTchop van To/edo.etideden Mar-
qüis van
Aytorta. Tot de fücceilie, vcrklaerde hy den
Koningh fijn Soòh als tcnigh Eifgenaèm van alle fijn
Rijcken ende Staeten, ende
by fijn överlyden de
Öoorluchtighfte infantei ende fubftituèerde haer den
Keyier, ende fijne Kindéren,inaerwelckef 3 0vcrlyden,
Helde hy den Hartogh van iïiiiioywij ende ingeval den
felvèn Harcogh geen Erfgenamen naeliet, énde dat de
Könioginne'van Vranckiïjck Weduwe zijndè, her-
troüdê aen yemant'anders de welcke 'niet van die
Kfoo.n fojide mogen zijn, foo fouden de Soonen van
dat'tweede Bedt fuccedérèn, met byvoeginge, dat
in gêéri. gheval de Kroon van Vranckrijck fai kennen
gei'àécKèn lot de fucceffic van wat 't foude mogen we-
fcti. Hy cn verklaerdéghcén Natuyrlijcke Sóon : al-
Icenlijck feggende lek heb Don Jan van Oóftcnrijck
vefklaert voor mijn Sbón , verfoecke ende bÈlaftede
Kpninginne endë mijn Soori, dat fy hetn liiet en onc-
ücihen van 'tgeen iékhém ghegeven heb, maerdat fy
bëm het befit van 't félve in 'rufte laeten geiiieten ; ende

^ . , , „ „ „om

tékòhnèó fubfiftcfen^by echter yets mocht ghebïeck
feebpeniïoo iouiJè nien hein afljfteren yànde KoniBck-
lijÈ^'Domeynen, fonder heni yets t^ontmemen van
'tghee^ie hyals Patrimoniale Goederen fai befitten,
«ndé ïn geval men hem bequaem mocht öbrdèeien tot
dienft van defe Kroon,datmen hem gebrüycke. Item,
■datmen hem gheen Audiontiefal weygercn, foodick-
tnaéls als hy van fijn Proofdye fai koomen, om dc felve
vah dè Koninginneof mijn Soon te verfoecken. Sijn
-Majefteyt en heeft hem niet gefien, hoewel by onbe-
kent aen 't Hof was ghekomen : Hy gingh lögeren tot
den Marquis i/e Zire/w, ende deed'dén Gfaevevan
Ci^r/tfd verfoecken fijn befte te willen dóen, emden
•Koningh voor fijn doodt tekonnen fien, aen wienden
Gfaë\?e feyde : Sire, Don Jan wenfcht u Majefleyt te
konnetifien, maer hy deed' genoegh blijcken, dithy
't felve niet en begeerde. Ter felver tijdt als de Guar-
des in'tquartier vanden nieuwen Koningh overgin-
gen, gingen alle de Prefidentcn, Grooten,'endeGein-
titüleerden hem de handen kuiren,ende tffremarcabel,
dat hcbbfende noch niet ten vollen vierjaèren, ende
gefeten iiijnde op de fchooc vande Marqüife</i
los Veles
fijn Gouvernante onder eénDaix, op het hooftheb-
bende een kleynfwart Mutsje, ende gekleet met fijn
■rouw-Tabbaert, ende fijn kleyn wit neergcflagen
kraeghje j hy ontfingh de groeteniiTeh van aïtemael,
met een foo groote Majeftéyt, dat een Priiace van vol-
koomen' ouderdom , 'tfelve niet anders had konnen
doen, ende alfmen hem yeder Perfoon noemde, lang-
de hy haer de handt, naer proportie dat fydaer kniel-
den, ende trock de felve teoeerften weder nafigh;
by deede dien heelen dagh, foo voor als naer de mid-
•dagh anders niet; ende als den MarquisdeF^Wtf by
hem quam, feyde hy hem : hoe Sire, moet een Ko-
■nmghnoch melck proeven ? antwoorde hy hem met
«en wonderlijcke aengenaemheyt ; my ontbreeckt
noch eene kies, foo ras ick de fe ve fai hebben, en fai
kfcnietmeerfuygen. Waerlijck niet een vande Hee-
rendie inde Kamer quaemen, gingender niet weder
uyr, fonder de ooghen van traenen, haer fiende foo
ΐ·

fubytelijck ontbloot vanden overléeden ifK

ende dat de nieüvve 'iioch foo jongh ende kleyn Was ^

^ ^a bat Bet jKonittcfiltith Hicfiaf m'^«{ge tiaa|,e„
in Kil eroore gale te» toon sefioen IjabBe/ cnb"alle ^n^f
mojaüfn^ in'tbp jijn toon alle öc<i5jooten öantiai
^of/ na De maniche üan 't 3tant eitibe ÖcJiaie beöimt
toagfaetoeefï/ in liet be^aüont.ë ten negen «ntcnutit
De bmne-foo^te ben Ijctfifllcp^/ acn Dejnbejjanhct
©elbtuptriomenDe'/ Deo? alleDeGrandesenbeöofi
Dröienten/niet bjanüenDe jFIanibeaui ittbcfiant/öte
De bjuflae te ©aert/ na Ijet JEfcuriael uptodcnt/rtatoi
beöetlLicIjaem in een aoube-Iaecfien ©ooöt liiïe/
met een liieet ban D^t felbe oUecbecftt 7' óp een platte
sBaec/ niet biet Ijoosö becljcben atan(tf«nenncabe
ijoecïien/ bpmaniecctoan Piramide, eflbe jjljebiaaf»
Opoj'tbjee jÊupl-cSfel^ alg een Eittiere, bemtelie
Grandes bnpten ItomenDe/ reticeetDefmIj>ebctnaei;'
be ^tabt / blpbenbe alleeniglj eenjfle öjcéhigeèp het
3iiel)aetn/ mctotJtcentBonDert<Ì5eciÌelii)iitifctftó
neh ban be bier
Bedel Ordens, en be Guarde ban jje
Lancida, bic alleen in DiergclijcRe inaiìiccè plcatet
bienfl teboen / 5ÖnDEetiJöalticinölelan0!)|tiupiEn
De ^ïflb öe ütoetfen en jfeenftljêa Bi^ranfleert Üm at
le^aentefïcn. ' . , > ,

3&enacfatften ©itoDer f)«ft ηιε» «ortitiBÖ KareliJ
de Twfeëde, met öe gebJöonltjche Cetemenien aepio; riamii»
clameect/5önbe etcfl op De gtdote .füaccfit/baic naitf """

boó? öet iPalep^A chDe ban boo?t^biJo? bet Ιΐοηίη# |5X

ltjcIt20ar?eboet025aapntnConbent/ fHlcIi^opetn'wwn
berfieben ®f)eatêc bólt>?ai;l)t sDetoójDen. ï^en

tOflB ban Medina de los Torres, al^ QUt|le ^ΦρίΠ

ban be ^tabt/ fieeft be ï^oninchüjclte ^tanbattt ge»
bbect/ 30nbe QeaccorapaHneECt met ftet: santfctiê
l^lcpéhi ttan be ^uflittè/ cnDe boo|té bài) jgsoat Qlje*
töl ban Grandes ban ^panflien/ Dé toelcfieollf
te
Paectmet De /Ccotnpettec^ enbe l^etel-iftommel^
boejnpt/ pgg tdntomt)et i^f)eatécino;D|e|]{l!)en/
létf brgemelte ^aüöci btet De (©ppec-^tfiout ban De
^tabt/ neffen^De Heïiuts cnbeDen ©ppeeüOtati^
alleen op |)et beij^hgen iSTfieatee tcaben : ^e Ιΐοηίηα
bèctoonDe figB bnpten fiet benfïec / enbetoencfite
tiet
boitlt tnet fijne hantje^ toe/ Dat g;oDte bjeusp enbe
jupeijen becoojlaecfete / mafienDe boojfcpDeÜKtogö
met 6ei tee aetbe bupgen ban Den jètanDaret/drietij
berentien op Bet afcoepen ban viva de Koningh Karei
de Tweede, toelcfte ^Cctien enDe Cecemonitn/ naétie
iDflfe ban bat aianbt / be eecfle tep^ boo| een nituto
KoningD/ enbe altöbtboo?SetftoeicenenDfiltoii=
nen pïaeöt te gefeijieDen. ®ot een goet boo?teecfieil
ban een mebcDogentgeraaet/ aingfi De nieutoeRp»
ningt) öe^ anDeten Daegl)^ bp gaec Hàajellepi oc Ιιοί
ninginne IBoeDec/ ©oubernante/ enbe ai fittimnof
met geBjooche tooo?Den feggen/ Dat fwcftrt Mlfda^-
ge pacDonnecen fouDe / Die ban Dien feibtn basö 1P
d^ojDeelenDe ©onni^banfiecben ontfanaenDaW
tot bjelcfee intetteflTie bp <(Pee|leIöcfie opBl)««actHt
5i}nDe/ i^ fulcïi^ bp tjaec JSSaje jïept foo geojbonnEÊCt
gebiojDen. ,

«aenfpjacB ölbaec tecfiont bangste «fori^
tien, om De JFinantien
te ceDjeffecen/
bp ïiaec lËajepeptg&enominecct
om Saet^-octoflfe te befoignecen/enbe tó bentwnop
mibbelen Die foube mogen Dienen tot agwenoeti^
te atapen enDe Sficcgfen op Dc Eetbare PörWJi^wK
Daec toe geDefiineect fjaec IBaÌifi^Pt^JT IS
De ®ppec-;&cBout ban De ;6tabi / neflfen^ twee «e»
ten lipt ben 0aeDt ban ffinantien. ., „

m^benllattoflö ban Ofluna DefeDaflenWf^
ilobe toö^ gehomen/om acBtetbolBen^bilRtroj^fj
(tooöüloffElycRec J^emocie) Seflatnent te^rt^^^^
ïjet effect ban öetpacDon/ ijeeft Den Öf M
flilien (ìgB baec tegen toillen (lellen /
ban feecBcce fojmalitepten / Die gfiemeïte^w^
Deeibe Dat ben t attogö boo| eecp incai?atienn^;ww
om in p?efentieban fön «oningötc
nen/Dog&be Itoninginne Ijeeft Di^wiettes^l"»"'"'
Den üattooD alfoo Baefllatcntejeqof Rotnen.
me fêecc ?fimbafTaÖfMC van Spangien «««"^^^Dt


•J

-ocr page 640-

en ο ο R L ο G Η. ν Vijf-en-^ueertighfie BoecL 621

,/, Mt aatiientie ben fefticnden ©ctobec/ enoe öat
F' ■ Doo? twee (©eöeputcecDen / alg Bomenbe met nicutoc
itcDfWialf» ban Dcfen floningfj/ tnùe alfoa al^
nifdtte SUmbaflaDcuc mocijt fcaecDen uptftjn üup^
Si fliftarit. ^a eeniflljeDenbccatieop'tfiucIt Dee
twee
üw, öfOiputcerDeh/ isi öe^ anderen Daeeö^ öoo| De

Sten vander Steen enöe Gockinga, in DcCaro^ban

«Γίΐ staet/tnöEmeteengiooroeborsBban anöcccn/ae»
öacit ; 3iuDien(ie eefeten jgnDe/ fepDe ftojtelijch
Dcoojfatciiban f π fiomfle^ fictjtxfececenDetotDefen
ijolgêaDcnSilief Dan bctóoninainenftjn Jiaemecte.

-TRefchersgrandi Arois, par my les douléurs du fu.
1 nefte accident de la more du Roy, Monfeigneui',
qui foit en gioirei je n'ay pas voululaifler de contri,
tuer a Ia bonnecorrefpondence, que feue fa Majefté a
entretenue avec les Eftats des Provinces Unies, voue
participant cetteadverfité fi fenfible, & vousaffeurer
jmefmewraps, quem'ayant en chargée latuelle &
Catelle du Roy
Charles Second mon Fils, & Ie Gouver-
nement de fes Royaumes & Eftats, j'ouray particulier
joln, aceque la bonne& reciproque amitié foitcon-
fcrvéeauregarddevosinterefts, ainfi que vousl'en-
tendrezplus amplementde
DonEfievandeGamarrat
luqu'eldonnerez entiere foy& croyance ésaffiircs
quifeprefenteront, fur quoy prions Dieu, qu'il vous
iitjtrefchers&grandsAmis, en ia S. garde, de Ma-
drid Ie w'wf
mfiefmeài Se^ttmbTd milβχ centfoixeu-
tidfj·
voilrebonneaffeöionnée

Si

Signé

Marie Anne.

Plus Bas

D. Blasco de Loyola.

Superfcription.

Amtrefihers &Gra»df Amts ht BfiatsGeneraux
des Vrovinees Unies du Pais Bas.

^tboo;f5 bectaelt fn De j^eDecIantfcge iCael/

ier Beminde Groote Vrietiden; Onder de pijn-
lijckhedenvan'tfterfFelijck gheval des overlydens
van den Koningb, Mijn Heer, de welcke hy in glorie ,
heb ick niet willen nalaten te contribueren tot de goe-
decorrefpondentie, die gewefenefijnMajefteyt heeft
onderhouden met de Staten der Vereenighde Provin-
ciën, U mede deelende defen foogevoelijcken tegen-
fpoet) ende U met een te verfeeckeren, dat, my heb-
bende belaft met de Vooghdye cndeMomboyrfchap
vandenKoninghK<iri/^2V«<ii:, mijnSoon', ende
hcibéwinc van fijn Koninckrijcken endeStaeten, Ick
falhebben fonderlinge forgh, ten eynde de goede ende
wederaijtsvrientiTchapwerdëondeirhouden, ten aen-
fien van Uwe vooïdeelen, ghelijck ghy brêeder iult
verftaen uyt Don
Efleva» de Gamarrajitn den wekken
ghy fult geven volkomen trouw ende geloof in de ia-
ken die fullen voorkomen ; Waer mede Godt bid-
dende , dat hy U houde, feer Beiriinde ende Groote
Vrienden, in fijn Heyligehoede. Uyt Madrid den
ifit intmntighfle» September fifiien honden viffea
mgh.

Onderftont Uwe goede genegene

Marie Anke.

Noch lager

De Blasio de Loyala.
r 'tOpfchrift was,

•i

A» tufi feer Beminde ende Groote Vrienden, de Sta-
ten Generael der Vereenighde Provipcien va*
'tiïederlandt. r-

©e JEatqui^ Caftel Rodrigo fcgjeef Defctt nicut ί66ς,
toen 25jief : -

HAUTS ET PUISSANTS SEIGNEURS;

T'Ay receu Ia Lettre de Vos Hautes Puiflances du fix-
fieme de ce Mois dans Ie temps de ma plus grande
douleur, veuquemc demandantIepaflagepourί/ίκΛ
mille Chevaux öc quetre mille Hommes de pied, que Ie
Roy Tres-Chreltien, Envoyé contre Ie Prince de
Munfier, cette Lettre arrivé lors que toute mon autho-
rité ceflè, a caufe du changement du Gouvernement,
Dieuayanttité a foy
Roy Philippe I yi Monfeigneur,
& n'ayant pas encore receu commillion du nouveau
RoyDtfw
Charles II, & lamefmepermiflionm'ayant
efté demandée de la part du Roy Tres-Creftien, j e luy
ay fait reprefenter mon impoffibilité , &combieniI
feradigne de fa generoficé d'eiloigner Ie plus que cela
fe pourra, eu 1'occafion prefente Ie bruitdes Armes de
ces Provinces, veu ce que Ie monde en peutdifcourir,
& merφes les Princes nos voifins, & fi interefles,
cornme Vos Hautes PuiiTances,
apprehender, j'ay de-
pefchéauflitoftun Courier a fa Majefté la Rey ne, a
fin qu'il luy plaife m'autorifer, & Vos Hautes PuiiTan-
ces Ie peuvent entierement aifeurer, que je defirc leur
procurerla fecuretc, avec laquelle
ellespourroat demeu-
rer en nollre Voifinage.
Dieu garde Vos H. P. plufieurs
anncs, de
Bruxelles Ie qnatorpeme d'Oétobre milfix cent
foixantecinq.
Et plus bas de Vos Hautes Puitfances
Trefgrand cJerviteur, eftoit

Signe

Le Marquis de Cafiel Rodrigo,
BQOGU endf MCiG-EhlDM HKEREN.

ICkhebUHo.Mog. Brief vanden fefiienden Aci^t
OBtfanghen, ten tyde van-myne grootfte fmarte,
alfoo,fy my de paflage VQOttwéeduYfent Paerden,ende
vier duyfint Voet-knechten, de welcke den Aller-
Chriftelijckften Koningh fendttegensden Prince van
Mmfier, verfochten, den fel ven Brief ontfingh ick
even als mijn Authoriteyt
Gefleerde, ter oorfaecke
vanHe veranderinghe van't Gouvernement , alfoo
Godt tot figh heeft genomen den Koningh
Philippus
delV.
Mij η Heere, ende hebbende noch geen Com-
mise ontfangen van den nieuwen Koningh,
Ώοη
Charles de 11.
en aen my de felve permiffieverfocht,
wefende wegens den Aller-Chriftelijckften Koningh,
hebickmyne impofEbilitcyt, aen hem doen repre-
fentereo, en hoe veelfulcx degenereufiteyt van fijn
Majeft. waerdigh foudczijn,om in defe ghelegcntheyt
het gerucht der Wapenen van defe Provinciën mecfl:
doenlijck t'efloigneren, aengefien 'tgeen de Werelt
daer vaa (oude konnen dïicoureren, ende felfs de
PrincenonfeNaebuyrea, ende foo feer gheinteref-
feerdenalï CJ Ho. Mog. vreefen j Ick heb foo ras een
Couriergedepefcheert nae haer Majefteyt, op dat hec
haer foude ghelieven my t'authoriferen, ende U Ho.
Mog. konnen haer volkomentUjck verfeeckeren, dat
ick ghenegen ben haer fecuriteyt , met de welcke fy
onfe Nabuyren fullen konnen blyven te procureren,
Godt bewaere UHo. Mog. verfcheydejaeren. Tot
Bruffelden
veertienden OtSober felien honden vijf e»

Onderftont U Ho. Mog. feer groeten
Dienaer; Ende was geteeckent

Den M^rqm de Cafiel Rodrigo,

SaD alceDe te boren aen D^n iSefiDent Suburgh
bp monbe gtieanttoaojt / Dat obeCtfelue fubiectai
eenigen tijDt geleDen oocfi een jO@ijTit)eupttetFranfe
i^oft)aDomfangen/ Detuelchfboojdrie avierDagen
bp Öem toa^ beanttooojt/ cn Dat fonDecuptffelDe
.iBtffibe ban Itaec HSog. fouDe beantbioojDen ;
bPbetfeecfiecDeDat getne wOece intmtic {(aDDe ol^

met

mac-
qutjs De
(Cafid
iSoojiso
ftöiiilc
aengacc

reSeirt»

Bebee-

fecDte

ïajsiioo?

't Jftajipi

fecoiirs!.


-ocr page 641-

622 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

rust Ijacï©0. Μοβ. alle βοεδε opcccDte nabuyrighe
_
L Correfpondentieeilöe Vrundcfcbap te onöecljoubcn/

cube ailr^ ioe te bicnaöfn 't gfcn lìi De^ fcifé macljt
fotiöc mogen jtjn / οιπ ijaec contestemcnt te Doen cc=
lanaen : ecijtécöat fïflD tegcntoooiOigD eeiii0fCina=
renuEftonimecttiont/ tjccmit^Öoo?'talJcclpDenöan
öen 3j9fecCìoiunc&tjan ^pangien/ Degfelfii Commif.
He alè nu toa^ (iil ilacnbe / tee tijöt toe De felbe bp fjet
StpaenfcDe i|of fouOe jtjn aecontinueect ; Datoöec
fulcft^ Den öanbe üoojfs iCtoupcn/al^ jijnOe een
point öan conflöecatie/ Up Ijct l|of felf^ fouDe moeten
loeflljefiaen tuozDrn; «lEnDe öocQljDe Daee
bp/ bat
üalielijcft geloofbe'tvjooifs toecch alleen bp®?ancft=
toiecDf aemaniect / om fjem becDac&t te maften
onttent üaec J^oa.alfooftp oojbeelbe / bat De
tooojfs i^a^ üoo? De f canfclje ©oleftteen / nabet enbe
bequamecaLéboo?be^ KoningB^ ^cbecIanDen iton»
öe genomen toecben/ beöalben oat Ijp oocft Uooj be»
frn aen ben Ittoningl)
uanEogelandc, Die meDeeen
i^a^ fjabbe becfocljt / om eenige confibecaöele ®cou=
pen oDec
Damme DOOI Die EanDcn teboenpafTecen/
't felbe abfolupt ftabbe affleflasen; <i5nDc bp alDien
fulcje nu flen een anbec toiecbe toeocfïaen/ ( al^ fjetal
ili be macöt ban t)cm fouDe 5ön/ oöflöcft öP öefe öec»
anberinge niet εη toa^) batmen't felbe aen Enge-
landt ooch niet en foube honnen refufecen/ fonbec Die
lacoon ten öooaöflen te offenfecen. bectiaelbe
meöe/ bat
acht toeeciien/ ofte Daec ontrent oeleDen/
wcfl bp öet f canfclje l|of een ipa^ toa^ üecfocljt
Dooj öe iaebcclanben boo
^vieren cwintigb duyfent
3Ban / maec Dat fulcli^ abfolupt biap^ afgeflaoen upt
becfcftepbeconfiberablecebenen/ enbe bpfonberlgeït
üatmen niet HonDe oojöeelen/ toaec toe ofte toaec ftee^
iien foo een g^ot aental foube geemplopeect toecDen;
toecmtt^ men nopt fjabbe gebooK of becf!aen/ Dat foo·
öaniaö ê>ecoHC0 bP ftapr J&o jnaoo ïaaS betfoefit ofte
bcaeectgetoeefl.

^en feiliendea <©ctob2i^ gaf Den ^mbaffebeuc
beDec ingetboIgenDe:

■^piitn- Τ EfoubGgne Ambaflad.d'Efpagnevientprefénter
à MeCDeurs les Eftats Generaux des Ptovinces
fötSur Unies, lalettre de creancc qu'il à receu de la Ser. Rey-
ijetfifigtt ne,par la quelle fiMajefté fait fgavoir à L.L.S.S. le trc-
fianj^o. pjs dy fut Rqy de ires-gloricufe memoire qui luya
^f^ftìn laiffé par fon Teftament la Tutelle, ficCuratelledu
Koniiiti
Sct,Ìioy Don Charles IL {onmis, & l'a declaré Gou-
seneeent' vernante de fes Royaumes, Eftats,δε Seigneurie6,pen-
idant la Minoritc. Il Buffi ordrc d'affeurer
L.L.S.S.
que fa Majefté conferve les mefmes bons lentiments,
quc le fut Roy à toufiours eu, & que fon intention eft
d'entretenir trcsfincerement une parfiiite ataitié, in-
telligence , & bon voifinage avec L.L.S.S. comme on
l'à obfervc depuis la Paix avec tant de foing, & de can-
deurj ficqueÌbn inclinationeftde l'accrolftre, &de
Feftroiffir d'avantage pour le bien & la confervation
des deux Eftats L.L.S.S. n'ignorent pas, que les Sere-
niilìmesRoysd'Efpagne, onc toufiours eilétresreli-
gieux obfervateurs detoutlestraittes, qu'ils ontfaits
non feulement avec les Princes Chreftiens, mais auflì
avec les Infidelles, & qu'ils n'ont commencc aucune
guerre, fi ce n'eft contre les cnnemisdelaReligion
Chreftìennc, & n'ont pris les armes que pour fe defen-
dre contre.ceux qui ont atcacqué leurs Eftats, cu pour
aiTìfter leurs AUiés, de quoy les Hiftoires font pleine
foy. L.L.S.S. en peuvent rendre bon tcfmoignage,
ayantexpsrimentéqueron a obfervé trespunauelle-
ment les tiaittés tant des Treves, que de Paix qui ont
cftéfaitsaveccetEftat j &ellesne doiventdouteren
aucune fagon, que fa Majefté en uferà avec la mefme
fincerité, Scqu'elles ne peuvent avoir aucune confi-
nnce plus aiTeurée <^ue dansfaveritableafFeétion, &
atnitié. Le foubligne AmbaOadeur a tafché de deflabu-
fer L.L.S.S. par differents Memoires des finiftresim-
prellìons que Ion leur a voulu donner, & des faux
bruits que 1'on a fait contre dans ces Provinces de ce
que fa Majefté auroitfait quelque Ligue, ouTraitté
a leurs prejudicc avec d'aucre Potentati, ξζ qu'il

donne du fecours à Monfieur l'Evefque de Λββ/!».
il n^pcut comprendre que des Efprits £ efclairés ^m '
meceu.* de L.L.S.S, ypuifient donner queiquecrel'—'
ance,puirque ce feroit agir contre fes propres intcreib"
cftant fi evident j que la confervation des Païs Bas qui
appartiennent au Roy, dcpend de celle de ces Provin
ces, & a leurj ' . ..

reciproquement de celle des Èflati de&
Majefté. On a public que l'argent que le Roy jju
Grande Bretagne a envoyé audit Seigneur Evefqne
venoitd'Efpagneparce qu'il eftoiten lingots; ce qui
eft une pure impofture fabriquéc,par ceux qui nechet-
chent que de donner de la jaloufieà L.L.S.S, puifqu'iì
eft conftant que les marchands tant Francoys, qu'An-

glüis,&ceux de ces Provinces entirentehaqucannéè

une grande quancité des Flottes, qui viennent des In-
des, mefme fans en payer les droits à fa Majefté L l'
S.S.fe fouviendront que le foubfignéAmbaiTadeutleur
à propoié dés le ly. de Decembre une Liguede-
fenfivc pour la feureté de touttes lesProvincesdesPaïs
Bas; qu'il leur en a fait dés lorsdescontinuellesin-
ftances tant de boucbe dans les conferencesjqu'ila yju
avec les Sieurs Deputes, corame par plufieurs Memoi-
res qu'il leur a prefentés, & à Meflìeurs les Eftats de la
Province d'Hollande, de f. de Decembre de l'An
lifój. &ley.deMaydc l'Année liö+.commeauflile
p.deSeptembrederfiier, Öiley. deceMois. Depuis
ion retour il leur offrit de bouche la mediation de
Monfieur Ie Marquis de Caftel Rodrigo de la part du
Roy avecledit SeigneurEvefque,comme 11 Paencore
fait par fon Memoire du
90, du pailë, Requie ledit Sei-
gneur Marquis l'a declaré au Sieur Refident Sasbourg,
qui en aura fans doute adverty L.L.S.S. Scquoyqu'iU
bien de fubjedt de s'eftonncr qu'il n'en a receujufques
à prefent aueune refponfe j neantmoins il offre de
nouveau àUL.S.S, la Liguedefenfive, comme aulfi
la tnediation, pour accomraoder les diflFerendsqu'elia
ont avec ledit Sieur E vefque. Et comme il a aprii que
L.L.S.S. feformalifentdecequefa Majefté Imperiale
n'agitpas jufques à prelént en confonnitédecequ'il
leur a dcclarc par fon Memoire fufmentionné du
30,
du paffe, fgavoir que Ie fut Roy l'aurolt prié d'ordon-
neraudlt Sieur Êvefque de s'abftenirde touttes fer-
tes d'hoftilités, & d'intcrpofer fon authorité,avec tou-
te l'efficace pour 1'accommodement defdits differends,'
il doit remontrer à L. L.S.S. qu'il n'a receu kdepefcl»
de fa Majefté du
16. d'Aouft que Ie 27. du ραίΓί,& qUe
Ie Seigneur Empereur la deyant avoit receu baucoup
plustard, tantàcaufedeladiftance, qui eftbeaucoup
plus grande, que paree qu'il cftoit en cbeminpour
prendre poffeiEon du CemtédeTirol, fiedesautrei
Eftats, qui luy foiit devolus par la mort; du Sereniffime
Archiducq Sigifmundd'heureufe memoire, il n'a pas
eu du temps jufques a prefent pour prendre refolution
fur ce fujedl, ny pourenvoyerles ordreineceflàire
pour effeöuer les bonnes intentions du Roy. C'eit
pourquoyle foubfigne Ambaffadeur prie, &requiert
trésinftammeot, & aScdueufement L.L,S.S. de vou·
loir penfer meurcment cette afiàire, & de faire feloo
leur prudence ordinaire ladcüe reflexion furl«f omB
fi importants, qu'il leur remontre dans ce Memoire»
avec toute la fincerité poffible
5 afin qu'elles aeprefl'
nent pa», fur des fondenients qui font
entiorement
faux, & abufifs, des refolutions prejadidablei à/^."'
btrté & a la ctmfervstkn ie tout U torps "Btlgiyu- Fa" »
la Haye Ie fexpefmt d'Oftobre miUh ce?t fi^K*
cittq,

QamaRRA.'

mt bowfs. obrtflefet in ^^efectenWfiÖe ®e«!/.
luptal^bolcfjt:

T^ ©nbergefcfijeben ^CwbaffaDeucfcOTj»?^
-*^B<en/ fiomt mijn ©eeren beiètateniJeiiff^
Dcc (!5e«dieetöe ©lobincien
ban CteDentie / Re Ijp ban De φΛοιίΗίβίίΒ? Wjr
ginnc ontfansÉen Öeeft / Doo? De tDelcBe fiate
fleptaenbaecfeo. Jgofl. Deftent ntaet»t8fioW
ban Den flö^toefenitionincft/


-ocr page 642-

en ο ο R L ο G Η. 'mjfen-wrtighfleBoecL 62 J

, ,,a«tmp®c(iaraint ööeIötcnDcef£be®ooflBbpe
rtiDccVatcfle öan Den <i3oo?Iucì)tiBPcH f^oninaU

^ Don Card de Tweede jjaceit ^0011 / Cll ijecft fjacc

wciiincct (ÖouöEcnantc ban fijn ©ijcftcn/ ^taeten
r^nöcifccldcftöeöcn/ a&cöuecenöp öc minDecjada·
Lf. i?p!)«ftDOChïa|t Date C?iecIi}cBDcDrn tc bcc=
i timen oac fijn .majctlcpt blgft ijpDefelUeaoe&e
Lpninsc Otó Den gctocfen ütoninoö altoo^ Ijecft 5lfe=
haöt/ cnDc Dat fijn intentici^ met Ijare i|eccIöcRI)e=
Dfn in aiie opcccötiHÖept een boUtomene bjientfcfiap/
intdllscntic/ enbcflocDealjriJuccfcIjaptc onDccBon·
iwin ghdijcRairmcnsftiectÖcni^ap^met fooB30o=
tcfoW fupüeclgcit anöccbcmöen fjecft/ enöe Dat
fniiincrinatjel^ Oie te toecnuecDeccnennaöcc teö£i;=
wcii/ tfu flocDcenbetot confccbatfcbanBepöebe
«toten, ilace i^eeclijcltljeben cn niet onbehent bat
^ ©o0?lucötiac ttoninam ban ^paaien altijt^ feec

tattn öie fp aöemaecftt tjebben/ niet alleen met be
ifelUcn ï^?(nccn/ niaec ooch met be ^tnaeloobiaDf/
cnöetiatfe seent'aen eojlogg banteaenbeBpanben
ban De lüeltaie begonnen Debben / enbe

ïQapcn^ niet afnomen/ban om (Ïgt) te befenbece η
tene n^ Die geene/ Die öace Staten öebben aenaetafi/
(ifom6ace<0eallieecben te affi/ïecen/ fjcttoelcftebe
Öillociai yolhoraentltjcfe upttoöfen. ©ocïtftonnen
l)atf|Ktljjcfi!jebenbaÊL· goebe aetupaemfTebanae-
scn/ Dctotjlebebonben öebbtn batmenbe Ccactaten
foo tìan'tSSefìanbt α!^ ban Den ©jeeDe met bcfen
gitaftDÖeinaccltt / feec punctuelijclt fjeeftabeobfeti
bent : enDe en betjoocen in a^cncc maniecen te tbi^fa
ftltaoffön lÊaiefiept en fai Daecinbefelbeopcecös
i(i!)cptiitcDeplpacn/foo batfe geen fefiecbecbectcou»
ton cn mogen Ijebben ban in ftjn luacaciitiBe affectie
tnDcb;icntKöap-^cn onbetoeftfiseben ^mbaffabeuc
ÌKift Brttflcljt booï bccfcöepbe Jfeeraorien jjace i|eeE:>
Üjtiititbcn te befabufecen ban be quabe impjeflïen Wc
men üacc geeft toillenaeben/ en ban bebalfc|)eat)e>
tutiitcnDiemen in befe|^;obincienstieficeopt(iee(t/
alpoffinBajeftepteeniae 3L(aue ofCcactatentot
liace pcrjuDitfe met anbece potentaten s&emaecht
öafiDe / enöe bat f)P ben ï|eec 25i|Tcöop ban
Munfter
affiffttitieDoet. êpenïtannietbeaippen/ batfulcfie
bti;lic{|te<l3ee|ien/al|ljacei|eei;li)cligeben/ be felbe
ttniflijdnt^ aeloof ftonnen aeben/ betotjl Dat Bet foubc
^jn((gcn^f{jnepeeninteceflaente gaen/ Dace Bet
fooMaetblijcUtbatbe confecbatteban be ^^ebeclan^^
Doi/bietienütoninaBtoebeBoocen/ Banaenbet^ iien
blEbanbefefjobintfen / enbebefébjebecomtecipto*
plijcfi aen bie ban be Staten fijnec JHIajeftept·
len Ijecft onbec 't bolclt saen fraoen/ bat Bet geibt/
'ttofith Den ftonlnalj ban Engelandt aen ben gBéfeps
«n ëwc SSiffeBop gBefonben Beeft upt ^panàfen
Quam/ om bat l^t ongemunte (luclten fiIbec|boa>
tui; 't toeicB een loutec berfiect beb?ocB gefat^iceect
flöeene bie niet anbec^ enfoecfienbanöaece
fmlijthtjcbenjaloec^ te maecften/ betotjleBetbei
wnti^/ Dötbe fóooplupben/foofcanfe al^igngel»
m tube bie ban befe ©jebintien elcfie Staten ban
oe ©looten bie upt be ^nbien^ Bomen/ baec ban een
poteiiuantitepttcecften/ felf^fonbecfgne JHSaiefi.
Pserecöiioijtpt baer ban te betalen. iHacc Igeec.
Wftöcöen geUeben te gebettcfeen/ Dat be onbecgefcBie»
wnitnba(Tabenc/ben
vijftienden ?iecembecfeftien
iondert een eo feftig Baec boojaeflelt Bceft een Eigue
«ffiiföftot feecltecBcptbanal e|^?0bincicn Dee j^e-
«cianaen/ enbe Baec ban boen een baec obec gBebue»
fj 'nfianticn aebaen Beeft / foo bp monbe enbe con=
F""tn bie Βμ niette l^eecen Bate ©ebeputeecben^
F^Ofbaöt/ aIjSmet becfcöepbe iSemocienbieBP
B^CDftftaepiefenteert / enbe aen roijn ï&cecen De
staten Dan be ^jobincie ban eollanbt ben
vijfden
^Ecemocc feftien Ijondert drie en felligh, enbe ben
j^ivendcD .iiiacp feftien hondert vier cn feftig, al^ oocB
P^'^fden Jècptembecleflleben/ enbe ben vijfden
wnotfeJBaent. ièebectfijntoebecBomfle Beeft BP
|7,V"ö"öeJinBlj gepiefenteeetbelBebiatie ban m0n
s «η ÌBotqu $ bau
Caftel Rodrigo, ban beg tto»
'""aDStofaen metbenaefepbeni^cet5S3fflcl)op/ ge.

lÖcBal^BpwocBgöebaenBeeftbp (Bnlöemocieban
ben
dertigften lefllebcn/cn bat be gefepDe igeec JEac» .
qui^
't felbe arn ben fêecc aefiöent Sasbu rg Beeft becs
biaect / bie bupten ttoyffel Bate JgeecIijcBBebcn baec
ban abbectentte gebaen fai Bebben : enbe alBoeibel BP
toei ceben Beeft fiaB acootel|(cB^ te bectoonbecen/bat
Bp tot nocB tóe geen anttoooit altoo^ baec op en yeefc
ontfanaen/ foo piefenteect BP nocBtan^Baccfêeecs
IBcBBeben toebcc ban nieuto^ be Eigue biffenftjf / alp
oocli b£ mebiatie om be biffecenten bie fp metten gBe«
fepben ^eec SSiflcBop Beböen te accommobeceii.
oBnbe alfoo Bp becfiaen Beeft Dat Baec i|eecli)chBebcn
QualIjcB nemen bat fBn ItepfeclijcBe J^ajeftept al^
nocB niet cn boet eonTojm Bet aBcene BP baec bec»
Rlaect Beeft bp fijn boben gemelte Jöemocic ban ben
dertigften De^ boojlebeu/ te hjeten/ bat Den obecleDen
DoningB De felbe gcbeben foube Bebben bcnboo;fcp>
benteec25ifrcBop te o^bonnecen fiaB te ontBoubett
banalleclepflofïllitepten/ cnbefgn autBocitepttot
accommobcment ban De gBefepbe biffecenten / foa
BcacBtigB al^ Bet mogelijcB tsa^ te intecponecen ;
Biec op moet Bp Bace fêeeclöcBBeDen becteonen / Dat
BpbeDepefcBe^ ban fpne JBajefiept ban Den
fes en
twintigtten
SJuBufii niet Dan ben feven en twintigftea
Deébooïleben uaaent^enBecfcontfanaen/ en alfoo
fijn ütepfecl. USajeflept be felbe beel latet ontfanaen
fai Bebben/ foo om be bifiantle Die beeljcootec i^/al^
om Dat
Bp op Den toeaB toa^ om be poffifTie te nemen
ban't<I3;aeffcBapbanTyroi, enbe anbece ;i>feten
DfeopBem Dooi be booDtban Den ^oo;IucBticB^en
itEcctsS-ilectogSigifmundjal.gfb. gebebolbeectsön/
foo en Beeft
Bp tot nocB toe geen tObt geBabt om ccfo«
lutieopDitfublecttenemen/ nocBbe nootfalteldcBc
te fenben om be goebe intentien ban Den Sta:
ninab in ttoeccB te (tellen. i|iecam biDt enbebec^
focBt De onDecgefcB?eben ïlmbaffaDeuc feec infiante»
lijcB en BecteltjcB / bat Bace HeeclgcBBeDen Dit (lucK
cBpelijcit tbillen obecbiegen / enbe na Bace gBeb]oon:=
IgcBe booifigtigBept&eBoojiijcBe ceflejctie nemenop
fulcBe foo gebiiclitige pointen al^gaec
in De gBefepDe
jSSemocte met alle mogelijcBe opcecBtigBept bec<
toont ; op Datfe op fonbameht Die geBeel balfcB enbe
abuftjfsBn/ geen cefolutien totpieiubftiebanBaece
b^pBept en ban DebeBoubeniffebanBetgtteBee
cBaem Dee i^ebeclanben en. Àemen.
Gbedacn in den
HagedenfeftiendcnvanOdtoberfeftica
hondert vjjf
feftii"

tigh.

^„''Gam arra;

ün Defe tijbt quam oocB te pa^ De boIgenbeDe.
duöie, om be pjetenfen ban Vranckrijck te toeDecs
fPieecBen.

De^idlie, waer uyt met klare ende bondige BevjyS'
Redenen ^etoont ende bewefen ivori, datter gheett
Recht van Devolutie is f in het Hertogbdomvan
Brahandt, nochoackin andere Frovintien van Ne-
der landt, te» reguarde van de Priftcen derfilfdcf
gilijck eenige gbetracbt hebben te bew§fi», ende
fiaende te houden.

I? En yder weet datmen door gantfch Vranckrijck ©eiwt,
*^difcourecrt over het Recht van Succeflie indefe U®
Provinciën^! ndien het gefchiede dat fijne Catholijcke fcpts·
Majefteytfchielijckquaroeteoverlyden, ende datter β·οβ»
met de Nederlandtfche Rechtjgeleerden fecreteliick ïf®"'
over die iaecke geconfuleert is, ende voojnamentlijck Imfim '
overdedevoIütievanhet Hertoghdomvan Brabandt,
ende over het vervallen va» de Huwelijckfe Voor- "β"®'·
waerdCH) ter oorfaecke dat het Huwelijcks goet 't welk
de Konincklijckc Bruyt belooft i$ geweeft, niet betaelc
is. Alle defé dingen hadden konnen weynigh gheacht
worden, foo langh als die by
h?l onervaren Voick ban<·
gen. Maeropdatdedwalinge van gemeenc Luyden
eyndelijck tìiet komen tot diegecnen, welcke dick-
wils na groote gedachten luyfteren, is goetghevonden
de ydelheyt van de queftien dis hy het geffltciic Volck

i

en


-ocr page 643-

éo2 S A κ E Ν van S Τ A E Τ

gemoveert worden, voor cogente ftellcn, met acnwy-
___ finghe dier dwalingen endeweghneminge der fonda-
menten , waer op die diipuyten ende mifverftanden
van het Volck mochten fleunen,

Sy vermocyen figh te vergeefs, welcke door te niet
doeningh van de HuweJijckfclie Voorwacrden tracii-
ten aen de Dochter d ie ghebooren isuyt heceerfte Hu-
wt'lijck een wegh te openen tot deSucceflie van het
Hertüf hdom van Brabandt, u ytfluytende de Soon die
gebooren is van het tweede Bedde,als ofte de claufulen
van renonriatie,welcke in de ielfde Huwelijckfe Voor-
waerden beilooten zijn, wegh genomen zijnde , geen
verhinderingeoverigh foude zijn, datplaets ghegeven
wcrde aen de coftumen van 't Landt, 't welck diöeert
dat het eerfte Huwelijck gediiTolveerc zijnde, de goe-
deren van den overleden Vader ofte Moeder verval-
len op de Kinderen van het felfde Bedde,uytiluytende
die geenen welcke uyt het tweede Huwelijck gheboo-
ren zijn.

Want (laer is niet feeckerder als datoock allerenon-
tiatieaen eenzydegheftelt zijnde, de Dochter gants
gheen hoope van Succeflie kan toekomen » foo langh
alffer een mannelijcke Erfgenaem overighis, noch
datter ten dien regarde eenige renontiatie gem;aeckt is,
otte nootfaeckelij ck is geweeft, η och dac oock de welc-
ke met generale woorden in het Huwelijcks Concradt
begrepen is, na dit gheval waer door de Mannelijcke
üoon na de Vader foude leven, gefien heeft tot andere
verder ende laterale occafien , ende uytkomften kan
fticeeidéren.

' De Soon genoote door defe prerogative fijn recht,
maer itidien het Mannelijcke Geflacht van den Ko-
ningh t'eenemael foude ontbreecken, heeftmen moe-
ten figh dienen van het middel van renuntiatie, dat de
oudtïle Dochter van de jonghile foude uytgheflooten
worden , ófte de nader Franfe Erfgenaem van de ver-
der SpaeniTe.

Indien wy onderfoeckcn de eerfte Wetten van fuc-
cederen iti het Hercoghyoró van Brabandt, fullpn wy
niet oudei ofte vafter vinden» alsdat in het Jaer
t-waeif
hand^tyiert den Roomfch'en Koningh ^ in

devertnierdet'famënkonjfte der Princen, iot.Coie-
/^iigeCOTftitueerthefeftttetdeféwoorden: Wyfla-
tuertn'ùiriet dtor θφ%οηίηΜψίί Authorii^t, ende
coHcedértn'd^ vosrfihrmeif Heftc^h, datβίηέ Dochters,
indiéH hf^een Mannélycke Erfii^aem heeft i hem in fijne
Leengoédèten, als Sooneà juUe» füccederen,

In den omvan^h van welcke woorden twee dinghen
begreepen zijn Ten èérften, dat ootdietijdt toe, de
Dochters in de Succeflie van het Hartoghdom van
Brabandi « ;iiiet vernjochten.te füccederen,. alfoo fulcx
door een nieuwe Privilegie haergheconcedeertwert ;
Ten tweeden, dat de Dochrers niet fimpelijcken ab-
folutelijck in toekomende, capabel gemaeckt zijn van
dqfelideSucceffie, ijia^r ineDdefelimitacatie,
indien
Jfin H^rtoghgeenMawnelyckf Erfgenaem heeft y
welcke
daerom, wanneer hy die heeft, blijft hetoijdc lecht van
haer inCaplciteyt onverbrefeckelijck.

ilia'èï Brabandt gheen Wetten van

SuctciTie hadde, foude fy fonder twyfFel behooren

ghelijcke portie wegh dragen, machmen daer i»
voortgaen tot de Succeflie in Politijcke faecken? end
de publijcke dingen overbrengen tot de Wcttei^ ^
particuliere ?

Waer door blijckt dat het argument gheen krίΓll^
heeft, 't welck van de Coftuymcn van Brabandt in d
goederen van particulieren ghenomen wordt, voWn^
welcke de kindere van het eerfte Bedt alleen weehn
mendeErffeniflevande Vader, buyten flüyten^dè
kinderen uyt het tweede Huwelijck geprocureertvan
een felfde Vader, het welcke wy noemen Recbt van
devolutie, als in publijcke Succeflie van't felfde Har-
toghdom behoort te volghen, ende in te gaen de
felfde Wetten , die onder particulieren ghebruyckt
worden : Want daer is gheen rechte reden-caveiineh
van particuliere Succeflien tot publijcke, ghelijckvan
de Politijcke Autheuren geaffirmeertis.

Daer is een groot onderfcheyt van reden in beyde de
Succeflien , alfoo het fwaerder is een Vrouwgeiteic
te worden tot de Regeeringhe van het publijck, ende
in die faecke voor een Man geprefereert te worden
als toegelaten te worden tot particuliere poflèflïevan
cenighc goederen. Maer de uytfpreydingc van het
Recht gheprocedeert, niet van eene fpeoie tot een an-
dere , wanneerder een ongelijckheyt van reden voot
valt, de welcke hoewel fymochte ontbreecken, foude
nochtans de uy tfpreydinghe van de coftuy tnc van een
particuliere Succeflie niet konnen ontftngenworden
tot een publijcke, om dat het Hartoghdom van
Bra-
bandt haer eygen Wetten verfchillende vanhetparti-
caliere Recht van den Koningh PM;//>«f ontfangcn
heeft, als ghefeyt is, alfoo die dingen doorweJckeby
fpeciale Ordonnantiën voorfienis, verftaen worden
vry te zij η van de generale Coftuymq ofte Wet.

Voorts hoewel plaets ghegeven foiido wordeai?en(ic
devolutie in de publijcke Succeflie Van hét Hercogh-
dom i foude fulcks fonder twijffisl moeten ghenomen
worden, als geftelt.zijndc behoorlijcke termen ende
)erfoonen die bequaem zijn om te füccederen j Mter
iet blijckt uyt het geene voorfchreve is , dat de VroU'
wen geenfints capabel zijn, ten zy dat alle Mannelijdte
Geflachte van den Hartogh ontbreeckt: Welcke foo
langh die in leeven zijn, blijft het oude Brebandtfchc
Recht onverbreeckelijck van haer te excluderen, oock
in particuliere devolutien : De felfde reden-cavelingh
moet plaets hebben dat de Kinderen van het eertte
Huwelijck de andere uytfluyten, doch foo, indien if
beqii'aem zijn om te füccederen.

Men kan gheen exempel van alle tyden voortbreo'
geil van een foo irreguliere SucceflSe in Brabandt, dsf
indi} publijcke Regeringe een
Vrouw voor een Man,
van.^n iélfde graedgeprefereert zy ; maertercanna-
rie'glebrékender gheen exempelen, alwaer ten regarde

var) het felfde Hartoghdom; cenighRechD vendeTOlu·

tifi-vêrfuymt isgew^ft. 1: ,■«:;·

' Kare/ de vijfde, hebbende verlooren fijn eerfte Vröu
EUtiabethvanFartugaeh uyt de welcke PW»/?'" ( P*.
lijck oock uyt
Philipfus Weduwenaar zijnde van Mf
ria vanVortugaeh
c«ri/«f. overgebleven was ) van de.
Nederlantdfche Provintien vryelijck:ghedifponeeit'
he^ft inhet Huwelijck vandefelfdePM/iW it"^**"
de, met ^aria Koninginne van Bngelaodt, iogegw"
in 'tjaer
vijftien kondertvier eav0ìigh. beìoovende^
onder andere dinghen, dat de Kinderen dteuyt
Huwelijck fouden ghebooren worden » foudcn fücce-
deren inaile de NederÌandtfche provindMj uytlmy-
cendè
Caralus de Soon van Ïhilippus. Het welcke hem
geenfintsgheoorlooft.foude zijn geweeft) indien ^
door de Wetten van devolutie uyt het Hertogbdom
van Brabandt, Geldcrlandt,&c. £nde hunne propn^·
te>t geflooten zij nde, die op de voorfz Karei g^""'

ware geweeft, gelijck het Recht is Jiip«rticuliereae
volutien, alwaer de Vader ende Greot» ν ader,

duwenaer zijnde, de nagelaten goederen aen de ooo
Soon overgelaten zijn. i , „ug,.

SQo^edtoockPhilippusdeTiueede,
worden van hec Huwelijck met Eli&abttk v»n vranc»
rijck fijn derde Vrouw, na fijn goetvinden
over de felfde Provincie ende gecontradteert,


-ocr page 644-

en OORLOGH. 'tVijfen-veeriighfieBoeck

^conditiën van weder keeringeaen de Spacnfchc af-
komfte > accoorden gereftringeert

hrtft 'twelckhy niet gedaenfoude hebben, indien
hadde den bandtvan devolutie hem op-

f-worpen ware , ofte dat hy door kracht van deco-
iiymcve'vallen was van de proprieteyt van het voor-
JnjfteHertoghdom , ofte vandedifpofitieder felf-
jje io welcken gevalle hy niet vermocht te cederen,
ofte wech te geven, ofte eenige conditiën lij η Doch-
ter op te leggen, als voor wien het Recht fonder eeni-
„jjftghefochtwas > indien eenige plaets aen de de-
volutie in foodanighe hooge titulcn moeite gegeven
worden. Door welcke exempelen blijckt dat het Recht
yan de devolutien ten regarde van defe Provinciën
vanoniePiincen nietbekendtisgeweeft, nochoock
ineenigefake eflFedt heeftgehadt > houdendende yder
eendaeraen gelegen was, fich geruft.

Van welck Recht indien oyt getwijiFcIt wareghe-
weeft ) foude het Huys van
Savoyeit in het '^^ti/efiien
hmdcrt driee» dertigh
nae de doodt van de vuorfchreve
Ijaheili, üufter van catharina i door dit argument
oockfiaerfaccke niet naegelaten hebben te ftabilieren>
wanneerfe alles wat fy kende moveerde, om de fuc»
cdlic van defe Dorainien uyt het hooft van
Cathanm
fichtoetefchryven.

Want indien plaetsbehoordtghegeven Ce worden
>en de devolutie welcke onder particulieren kracht
heeft,ii geen twijflc'»ofte de fecuriteyt vande Brabant-
fepropricteyt foude door dat-Recht na de doodt van
Thiliffui, oock Catarina van Saveyen, fubordinatelijck
cndcby trappen toegekomen hebben, endefy over-
leden lijnde in het jaer
vyftte» hondert feven en titegew
ri^i, ende daer in van het Recht van fuc-

cederen hebben , indiender niet anders in de wech
ware : mier die door publijckc Schriften dc faecke
van het Huyj van
Saveyen doenmael defendeerden,
cnde met wat redenen ende tytels fy die voor ftonden,
hebben fy fich konnen perfuaderen , dat fy eenigh
voorftandt in de devolutie koften ftellen , wekkers
mentie fy naemaels naeghelaten hebben j maer met
geen argument wordt klaerder overwonnen , dat-de
fin niet alleen van de Princen felfs, maer van gantfch
Nedcrlandt isgheweeit , dat in de fucceflie van defe
P'Oïintie geen plaets aen de devolutie gegeven wort,
>ls dat door een eeuwige Wet van de Keyfer CW«j
kV^fde, in het jaer vyfthie» hondert neghen en veer-
"iHsgeordonncert, dat dc Nederlandtfche Provin-
tienvoortaen niet fullen van malkanderen ghefchey-
lien worden door eenighe varieteyt van fucceflie,
maer datfe altoos fullen gepofledeert worden met een
«uwige conjunótie, van den Prins in defe woorden.
^'ittreeJe hoven alle dinghen te ■υοοτβεΜ het teiie, de
ffit tndt traiKjiiiliteyt van mfe Landen herwaerts over,
^dtfelve ineenma^eteconferveren , ende datje al'
tMi Vin un eenighe Print ge$ojJideert fuüen worden,
welck ooghmerck op datdenKeyfer ioudeverkry-
ghen, heeft hy alle het verfchil van iucceiTie , als het
eenighfte bcletfel van fijn voornemen wech gheno-
®en , introducerende door alle de Provintien het
Recht van reprefentatie , waer door de Kinderen in
wt fuccederen , de plaets ende dcperfoonvanhaer
Ouders die de naefte waren , exhiberen , 't welck
ooenmael in eenighe van de felfde noch geen plaets
•^ddc, ende waer van alleen dedevifiedert'famen-
ïoegmgc van dit Nederlandtfche Lichacmkoftege-
*'eeft worden. Welcke nieuwe conftitutie de Staten
Wnde byfondere Provintien , als zijnde nootfaecke-
nickvoorde vrede cnde publijcke vaftigheydt, niet
geapprobeert , maer oock verfocht hebben
I Êoelijck blijckt uyt de publijcke adtie ) ende de Gou-
•erneursdefelve , met ondcrteyckeninghe vanhaer
o«mveritcrckt hebben , met defe woorden : De
^^rfibrtve Staten hebben by ons (elft infiémtie gedaen ,

' vy de voorfchreve Wet Jauden introduceren j
'^Jjtatueren ende decreteren » dat in atte mfe voerjc.hr f
^f^itden refrefentatit ikttffal Mbt»
Μ 't gm 4»
y. Deel.

fucceβe van Print ofte Primejfe tapebeitiijade m te fmt- I ö ί ί·
deren > aengaet > e^i. Waer na volght een lange rye -' - '
van de ondergeteeckende namen > niet alleen van de
voornaemfte Heeren ende Edellieden * maer oock
van de voornaemfte Raets-heeren, als Prefidem *an
hetHeyligeConfiftorie, Cancelier, && ι

Defe forghvuldige neerftigheydt ende voorfich-
tigheydt was t'eenemael ydei ende te vergeefs, indien
eenighe van de Provinciën het recht van devolutie
onderworpen , e^e andere vry waren } want hoe
konde de conjunaie vaft zijn indien het Recht van
devolutie behooren moefte tot de Kinderen vanhec
eerfte Huwelijck , ende andere die van het tweede
Bedde geprocrëeert zijn ? De feerwyfe Prins foude
derhdven van fijn Wet verfteecken Zijngeweeft, on»
dathy dc Rechten van fijn Provinciën nietfopde ghe-
weten hebben ; 't welck fottigheydt is te dcncken>
en geen Rechts-geleerde lichtelijck feggen fai, over-
wegende dat de Staten ende de voornaemfte Raden
van de Provintien het maccken van foo een folemne*
Ic Wet by-gewoont hebben , welcke Rechten die fy
dagelijcks onderhanden hadden , niet geweten foude
hebben , is gantfch vrecmC van eenige wacrfchijne·.
lijckheydt.

Het gene gefeyt is van het Hertoghdom vap
bandt, moet niet alleen getransfereert worden tot heC
Hertoghdom van
Limburgh , welcke aen Brabandt
ondericheydelijck vtft is, gelijek yder een bekendt fy,
maer oock tot de iucceilie van Gelderland* : Wanc
de conditie die
Philippus, Rooms Koninghin't jaer
t-maelf hondert en vier ae fucceflie van Brabandtvoor·
ghefchreven heeft, heeft
Carelde Vyfde de felfdehec
Hertogdom van
Gelder landt opgeleyt, hebbende op 'c
begeren van de Staten een pragmatijcke ordonnantie
gepubliceert, in 't jaer
vijftien kondert negen en veertien
waer by by begeert heeft dat de Vrouwen fouden ont-
fangen worden tot de fucceflie van het felfde Hertog-
dom , indiender geen Mannelijcke Ërfgenatiien wa-
ren, met defe woorden :
Wy decreteren en verklaren door
onjeauthoritey t ende volle macht > met dit ons Keyferlück
Placcaeti dat in dit ons Htroghdomvan
GelderJandt f en
in'tGraeffchapvan
Zutphen, ghelyck in alle de andere
onfe Patrimoniale Provincie» ende Erflanden > voortaen
tot allen tyden de Vrouwen vermogen en moeten fuccederen
wanneer geen Mannelycke Erfgenaemen zijn.

Het wat daerom niet van nooden yets te feggen van
wegen 't Graeffchap van
Namen, welcke bekendt is >
dat in 't jaer
veerthien hondert enachthiert van Johannes
de lefte Graef, met confent van de Staten van de Pro-
vintie verkocht is aen den Hertügh van
Bourgondie»
Philippus de Goede
i cnde ghelevert met defe conditie»
dat het felfde voot altoos ende onfcheydelijck foude
vaftblyven aen het Graeffchap van
Vlaenderen, waer
mede het daerom gelijke conditie van fucceiHe in gaen
moet, dewelcke niets ghcmeen hebbende met he£
Recht van devolutie, foo kan oock de Provintie van
Namen niet hebben, hoewel onder de parriculieren
daer ander Recht gebruyckt wordt.

Maer dit Contrad, ende de by-geroéghde condi-
tiën ophoudende, blijckt dat het Graeffchap van W»-
TWi» een Leen is
viaHeaegouvieif, weickers Wetten
in fucceflie als van een Dominie ende Leen, het felf-
de gehouden is te volgen, onder dewelcke zijnde de-
fe ontwijiFelbaer, dat de Soon van 'c tweede Bedde in
Lecn-fucceflien geprefereert moet worden voor de
Dochter van 't eerfte Bedde, hei fy in publijcke ofte in
particuliere fucceflie, refteert niet dat alhier cenigt)
tw^£fel foude konnen moveren.

Maer op datter niet ongeroert foude bly VCtì, öioVe-
ren fy oock yets van de fucceffie van
Henegouwen > ija-
mentlijck , dat ia
vierde artyckel van dc coftuymen
van die Provintie onder de tytelvan jÈodiengtÖA-
tueert wort,
Dat Patrimoniale Modien behooren totit
Kinderen van het eerjle Huwel^ck > hetfy Soon ofte doch-
ter,enfoo langh alt die leve», geen flaettgegevm wordt
aen de KJvderen van het volgende Huwel^ck.
Ùoór welc*
kedifcofitie fy het Graeffchap felfs als vry
pjade, we-
gens fijn eygen Récht, ende derhalven tc.ré^enen on-
der de Mmilt Ooedereà, involveren^ tnser door w^

Φβ9 ' '"^uwili


-ocr page 645-

6i6 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

l^öi. quaetrecbt wijfthetvervoJghvaahetfclfdeartijckel, |
.- '' alwaer dié Goederen, indienfe voorvallen uyc een La'
itfdi f»tct$e >
voor gcfchreven worden te moeten ge-
deelte worden onder de Kinderen van bey de Huwe-
lijckeu; wélcke deelingefeker is het Graeffchap niet
toe te komen y alioo volgens het gemeene ghebruyck
der Volckeren defe principaliteyc altoos gheheel den
eerftgebooren gedefereert isgheweeft j gelijck de Hi-
ftorlèn en püblijcke Inftrumenten daer van met on-
telbare exfempelcn , cnbyna deorallefutccffienge-
tuygeri.

Van gelijcke ftóffè Is het ander argument gekomen
uyt de felfde eoftuymen, alwaer de Leenen die verkre-
gen zijh- gèduyrende het Huwelijck, tuegefcbreven
ciï Ecr^eirvéert worden aen de Kinderen van het felf-
deBeddè. En fy willen dat onder de dingen die van
den Catholijcken Koningh verkregen zijn > defe Pro-
vintien onder dat pretext gereeckent moéten worden>
om datfe door de doodt van de Doorluchtige Infante
JfabeUe iii het jaer ftfihim hondert drie eit dertigh haer
toegevallen zij η > volgens de V oorwaerden van rever-
fie welcke in het Huwelijcks contraö: in het jaer
vyf-
thituheiideftachtentnegtntigh
geftelt zijnjmaer allo ,
gelijck nu meenighmael geleyt Ì5> de gewoonten van
particulieren geen Wet konnen ftellen aeu de püblijc-
ke fücceflte, welcke altoos hare reglementen byfonder
van het Boi-gerlijcke recht ontfanghsn hebben moet
de coftuynic defen fin altoos adthittcren , roepende
oftepreféferende de Kinderen, indienfe bequaem zijn
om te fuccederen, foodanige niet de Vrouwen niet
konden ghéfeydt worden te zijn ten refpeöe van de
Prinfdommen, ten ware datter MannelijckeGeflacht
van dè lelfde graedt ontbraecke, foo dat hoewel de eo-
ftuymen van
Htnegüuwen in foodanige fucceffie gene-
ralijck kracht heeft, nochtans foudefe moeten getem-
peréertiVörden door defe exceptie , ten fydattereen
Man niet één Vrouw concurreerde.

Wêlck antwoort nadien volkomen fatisfadlie geeft,
is niet noodigb,'t welck anderfintsuytdeCommen-
tarien van Vranckrijck felfs licht foude konnen bewe-
fen wórden , dat ónder de verkregen ofte geconque-
fleerde Matrimoniale Goederen niet en mogen ghc-
reeckfent worden die dingen welcke uytoude Patrimo-
nie door hec recht van Bloedt j. van Volckeren, ende
van Huwelijckfe ftipulatie wederom tot de Man ghe-
duyrende het Huwelijck keeren, 't welck de Prefident
van Brittannien
ophct vier hondert en ach-
ihAendé i,m]cke\
van de eoftuymen van defelfde Pro-
vincie van een vafte interpretatie van foodanige eo-
ftuymen àenneemt j wien de andere Autheurcn lich-
tclijck volgen.

Maerhet is oyervloedigh door alle de Provintien te
gaen, alfoo de Keyfer
Carelde yijfde, met een periode
van alle geprovidccrt heeft, dat de Vrouwen tot der
fclfde fucceffien geadmitteert worden ,
•wanneerder
geen Mennelyck Geflacht everigh $s
: Welcke claufulè
alle difficultey t t'eenemael wech neemt ende doodet.

Het wekk alfoo zijnde , mochte fchijnen over-
vloedigh te zijn te fpreecken van de kracht van renun-
tiatie van de Doorluchtighe Infante van Spangien,
tegenwoordige Koninginne van Vranckrijck , in het
Huwelijckscontraaghedaen j alfoo nu bewefenis,
dat een Mannelijcke Erfghenaem geprefereert moet
Werden voor een Dochter , felfs oock van het eerftc
Bedde , hoewel hyuyt hec tweede Bedde foüde mo-
gen gebooi'enzijn.

Maer indien queftie voorgevallen ware van een la-
terale fucceffie , en ghe-eyfcht wierde dat de voorfz
Infante van Spangien als een graed t η ader foude ge-
prèffereert worden voor de anderen, foude fy konnen
verdreven worden in defe termen, door exceptie van
renuntiatic die fy gedaen heeft, alfoo fy met feerwyt-
loopèiidé woorden, en in aliën gevalle itiet eede ver-
klaerc heeft > dat fy moet ^houden worden Voor ghe-
ilootcn uyc alle de Dominien van den Catholijcken
Koningh, en dat in de conclufie van het hfeylige Hu-
welijckfe verbondt, en In het vaft ftellin van de alg'e-
meene Vreede van Europa > ende fulcksin hetgèficbt
met appUudiiTement van de gantfche Chriftcl|jcke

Werelt, in tegenwóerdigheyt van de CoHingen felfs

met de Familien van het Coninglijeke Bló^t, en de
voórnaemfte Heeren van bey de de Rijcken, konnen-
de niet folemneelder ofte religieufer bedacht worden"

Men behoort niet toe te laten dat do ΙόοίβρΓίΛίίςΙ
ken van de Advocaten die in de GontiaÖen ràn
ticulieren plegen te komeii , als van de minderi^i
heytvan een Dochter die renuntieert , van de vuylè
«juetfinge daer van , van dat het Huwelijcfcs geldt
od
lijn tijdt als belooft was niet en is getelt geweeft ,endt
andere dewelcke huydendaegs onder hetVolckghe-
fpreyt worden , fouden penetreren tot fouinigepu,
blijcke ende folemnele Accoorden , alle wdckcca-
vaillatien geen meer als de Franfche Rechtgigheleert-
heyc plachte verfocyen , van welcke als haer Dome^
ftijck zijnde af te wijeken, die Natie niet err mach
doen : men kan fien wat die Rechts-geleertheyt feydt
by
Anaus Robmust ChopinuSf Moltmeus, Cujacìus,Paf^
CherondatiMaynardiFaber.cn
veele andere vooniaem-
ftc Autheuren ; onder dewelcke de feer vermacrde·
Golleöeur van Arreften
Louet. en fijn Commentarift
Brodeau verhaelt onder de dingen die geduyrig van de
hooge Vierfcharen geoordeelt zijn , dat foodanigere-
nuntiatien van Dochters, onaengefien de minderjt-
righeyt, ofte quetfinge, altoos voor vaft zyn gehouden
geweeft, voornamentlijck weickeftrecken totconfcr*
vacie van Doorluchtige Familien. De woorden van de
voorlz
Bordeau met de letter R. num. 17. zijn: Uitit
een fekere en door arrefien gereguleerde fake , dat fodmtge
renuntiatienin toekomende direBie en collaterale fitctfie
door een contraS van Huwelijck, velckets claufult»inhou-
dende renunctatien 1 accejfoir en aen malkander iifmdi-
rende zijn, nemen een felf de nature, hetzy in Eieilitde»
ofte Onedele, ende dat de Dochters niet konntngertlmert
Tvorden ter eenigeroorfatcke oftepreteat dieder fiudemt'
geniiijn vanmittderjerigheyt λ vrtefe efté vuylt ^mtfah
ge,
öcc, Maer de voornaemfte kracht endeimprfflie
wordt daer tegen gheftelt in defe claufule welcki in de
Huwelijckfe Voorwaerden gheftelt is , welcke in de
Franfche woorden aldus begrepen is :
guemoyenmntU
payement effediffiiia à fa MajefÏ^ Tres-ChriHienneàf·
ditscmi cents mille Efius aux termes qiiilaefiecydevaut
dit , iadite Seremffimt l^avte fe tiendra fm mttih,
te,
&c.

Maer alfoo het geit op de geconftitucerde dagh niet
betaelt of geprefenteert is gheweeft, fegghen fy datter
de oorfake van renuntiatie gebreeckt, ende derhalven
oock de renunciatie felfs , maer de billickheydt vui
recht ftrijdc teghen de onmenfchelijckerigeur, welc-
ke altoos toelaet een purgatie ende
verbeteringbe νω
het vertoef , blyvende defakeinfijngheheel, want
Ïromtfforfofi morantofftrendo.purgatmorern, feytby»
l-ÌT' ff- Oblig.
daer en boven , opdatfealle

dingen op fijn rigoreule procederen j hier is geo n-
feö van het vertoef, dat het Gontraö daarom foude
gebroockea werden , maer dat de
fehadedie daer uyt
fpruyt, vergolden werde : Soo, indien den Kooperm
de prijs te betalen vertoeft fai hebben
, voldoethy
het geven van den inrereft ofte recompenferen van«
fchade » bly vende het Contraft
onverbroöckeD. ψ
Franfe Rechtsgeleerden, hier vooren geprefen, »πΐι·

de voornaetnfte van de Franfche Praélifijnea» .

Dochter wtrdt niet uytgeflooten door betalioge ""
Huwelijcks Goedt, maer dooraccoordt,
fachtfte Rechts-geleertheyt wat toegévetide, 'o® yj,
len de Döchter toelaten de
weder-kéringetot de» va^
ders fucceffie,nemen aen die moderatie,a« r®®/^j'
Dochters aen wien het Huwelijcks Goedt niet Mta»
is, admitteren tot de fucceffie die fygea^nf®"^
heeft, den dag vita betalingeuytftellen , ftellenae^_
nieuwen termyn i foo dat ondertuflèn de weaerx
gé tot de fuccèffie niet toegelaten worde, gueiij»
felVeBw<ite« hetfelfdc confirmeert dóor de^^^
Hteréfa van het
HoFvàh .Vranckrijck,

ÉyriacHjck wort dé rétanunciatie vfcr» de^-^
üychèt€iip.befchuidl^tvanfwtcn | etndK'ï φ


-ocr page 646-

en ο ο R L ο G Η. 'tVj/f-en-veerMfleBoecL 6l7

jfeegeven heeft niet alleen van de toekomende ende
onfeeckere fucceffie , maer oockgerenundeerc heeft
iet Recht 't welck door devolutie nu gefocht is j énde
vjn de proprieteyc ran haer Vaders Goederen döor
diflblurie het Huwelijck toegebracht » het welcbede
jutboriteyc van het Recht de minderjarige tiiet toe-
liet , alfoo foodanighe renunciatien van DochtorS
eecn andere oorfaeckegcadmitteertzyn , als wegens
de
oDÌeeckerheydt van de hangende fucceifie> ctide
de twijiielachtigc uytkomfte van profijt of fchade geéö
andere verbreeckinge geconfidereèrt kan werden j de
welckeuyt het contrarie als dan blijckt, wanneer ge-
renuntieert wordt niet alleen de fucceilie die te ver-
krïgen is j maer oock die verkregen iSi

Maer behalven dat de gantfche kracht vafl devolu-
tie in publieke faken nu verworpen 2y,is uyt otiweten·
heydi van de nature van het fêlfde Kééht voOft-geko-
men defereden-cavelingh ende dwaiiUge,wanneer nu
door geftadigeauthoriteyt van gewefon dingen, welc-
lie kracht van Coftuyme heeft , ontfangen is dat de
devolutie niet en kan genomen worden vooreen fpe-
cie van fucceflie de welcke by des Vaders leven de
propricteyt van de Goederen des felfde voeght by de
Kinderen van het eerfte Bedde , om dat het feecker
is dat het de eriFenifle van den levenden nieten is»
noch dat de devolutie yets anders werckt als om een
bandtte maecken aen des Vaders Goederen metin-
ficbt ende tot befte van de Kinderen , met verbodt
van te alieneren, tot dat het geval van fuccederen door
des Vaders doodt gefchiede , wclcke kon nende oock
marqucren > namentlijck wanneer dc Kinderen voor
dc Vader komen te fterven, kan hier geen feeckerheyt
vanacquifltie vergiert worden, dewelcke de Dochters
nietfoude konnen renuntieren, noch gefeyt worden,
dat de proprieteyt terftont na diflblutie van het Bedde
de Kinderen toekomt : dat dit de rechte fin foude zyn
van dit Recht, ignoreren tot noch toe als een vreem-
de faecke de Goftumiere Pragmatiften van Nederlant,
ende de Rechts-geleerden van Vranckrijck : maerin-
dienfe het willen fcggen, fullenfe het mogen doen uyt
de/chriften van de Nederlantfche Rechts· geleerden,
onderdewelcke
voortachiigh μιοί uytgemunr heeft
"^iknntsWemefius , die in iijn 6. Centuria, ConJ.^%.
opdeiemanieregefchreven heeft : Confuetudmaria de-

t etiam affcitmiur «e

viiatioproprietatis non efi fucceffio ,fed niintuium untum,
fiidfuptrjiiti lejicitur , &ψ{α έοκαι
lihtra voluntatefuperflitis a!tenari, veli

mvìmulo preprie dici t»gfi ροΐεβ , ^uad jitpirfies depmt
tfeproprietartus eerundem benorm» ; cujùs inditmm efi,
qtcilihtrisprimi matrmOHii, quorum favore hoc vincuium
injidimnfi , decedentthus > ante co»jugemJkperflitem,
tthupredidovinculo diffoluto , fuperStes liherUmurbi-
trimdifponendi de Hfdemtenisrecuferet
fuo jure , m»
tthmsiiierorum 1 ëcc.

Nadien dan blijckt dat onder onfeeckere voorval-
len van fucceflie die devolutie moet ghebracht wor-
den bchoordt ten regarde van die gedane renunciatie
niet minder te beftaen als ten infichte van andere uy t-
kotnften.

Maerdeiedinghen welcke van de devolutie ende
vandederogatie des felfde ghefeyt worden , zyn ten
overvioetby-gebracht, nadien het kennelijck is , dat
ten regarde van publijcke fucceflie , niet alleen in
Brabant, Limburgh, Gelderlandt, Namen, noch
oock in geene andere Provintien ofte Dominie van
"cn Catholijcken Koningh dit Recht van devolu-
tie kracht heeft , ghelijck ghenocgh bekendt is aen
'"e menfchen die in pubiiicke faecken ervaeren
iijn. ^ '

indien nochtans uyt de verfcheydenheydt van eeni-
E^Coftuymen , ofte uyteenige duyfterheydtèenigh
twijffel noch overigh is , foude dat alles volkoment-
■'jck wcgh-genomen zijn door een fpeciael Aceoordt
tuflchenbeyde de Koningen gemaeckt, begrepen in
«e Huwelijckfe Voorwaerden , wacrdoor indepen-
lentelijk van deconftitutie des Huwelijcx Goet, maer

te confer veren onder beyde de Croonen een eeu-
^'Eegelijckheyt, op dat fo groote heerfchappyen niet
en louden toe ^enigen tijdt aen cenen tc famiêH ghe-
bracht worden, ende opdat alle occafien en oorfaken i6(ì fm
van fodanige confolidatie foudcii afgefnederi wórden j - „
Heeft het beyde dé Koningen belieft tt ordonneren net een
eeuwigh jictóordt welcke altoos els een Wet fat valideren j
dat de Doorluihtige InfdiiteTherefa, ófte ee?iigè hare Na"
komeliugen impat graedt die foüdemóghen zyn , niet en
fuüt»geadmitteert •morden tot eenige fuccejjte, hetjyvojt
Keninckrycken.Prinfdommmi Provintienj Heerfehap·'
pyen ofte tenigerley Dom'mien van den Cathül^cken Ko'
ningh, niet tegenfiaende eenige Wet > Cofiuyme, ofte da-
der Recht ter contrarie j aen dewelcke door beyder Konin-
gen autorite^ volkimentl^ck gederogeert wordt, tett ÌM'
fichtevande voorfg, ghelijckheydt ende publiek Voordeeli
die men hoopt ddet uyt fai Jprnytèn,

De eygen rèprelentatie van welcke claufüle met de
woorden felfï genocgh kan gefien worden oxn alle de
kracht van Coiluymen te benemen, indienfc ecnigh-
fints koften bequaem maecken tot de Huwelijc'kfeluc-
ceilie : Want (y is aldus gecóncipieert.
Zynde beyde
de Croonen fio groot ende fio machtigh datfem eeneniet
konnengehrachfuiorden j ende opdat men vannuafpre-
veniere de occafien vanghelijcie te famenbrengingh t. <ö'c.
Z '^nde dan devoorfx, rechtveerdighe redenen inghtfien ,
ende voornamcntlijtk de gel^ckkeydt diemen behoordt te
conferveren, accorderen ende arrefieren l.we Majefiey^en
door ContraB ende conventioneel verdragb tufftkeuhaer ,
welckeplaetfi kracht ende vigeur fai hebben van een vafie
endegtftadige Wet voor altoos dat de Doorluchtige Infante
vaaSpmgien , noch hare Kinderen , ende Defcendmten
in watgraedt die foudm mogen gevonden worden, ja voor
eeuwigh j niet fuUcnmoFenfuccederen i tot de Koningh-
rytken , State» , HeerJyckhedtn ende Dominien , ^c.
welcke toekomen ofte fullen toekomen fipie Catholijcke Ma-
jefteyt , fio wel hinmn als buyten het Koninghryck
van Spangien , nitt tegenfiaende alle de JVetten ende
Cofiuymen f ^c. aen welcke hare Majefieyttn deroge-
ren, c^c.

Wclcke woorden foo klaer ende foo uytgedruckt
niemandc fai tegenfpreecken als die een verborult Voor
geen verbondt wil houden, en 't welck geen verbondc
IS, voor een verbondt hOudt, foo als 't hem goede
duBckt.

^n'tbEBittUanöit jacc üMcg&ichfcnStijfiebaii fanre-
QcDooptÉ rnDe bcflcaücnc In
Dantzick. otcafjc ff"""·
üat in t)ct bccaauQcn jacc Ijicc baa^ getDcefl ccn ecoa>
te fiecfic,

©an'i jaecfeftbienhondertaf tot bit iafC vyf en'
feftighhiclup^ /
toacen totDantzickojjcDoojpchon-
dertvyf en dertigh duyfent driehondert vyf en tach-
tigh ;
ÖiflCaÜEn toaren twee hondert twaclfduyfenc
vyf hondert en tfeventigh ;
Öicnbolflljen^ feven en
tfeventigh duyfent een hondert vyfentachtighmccc
ÖEacattinal^öeöoopt.

JÖCCfCbepDe ^ctjcpcn ticc Hanze-fteden bOOiliettöe
öc onaciìiacfìeii ban acnfjalmoen enbc billtatieu in
Sce / bccfocfftcrt alljicc
paffepoorten , 't bjelcB in
effect niet te bcöupöcn!)abt)e/ biantmen {ictDaccotn
nietljaectebiritcccninSec 5 tube op bc minftefu·
fpicic ban
lorrendraeyeryc tif contrebanden ÜJictofn
opodtb^igt t ^niiijbt^ fionbt me» |)<et:
Oepafle-
poorten
toe; fomttjbt^ lUCt.

©E ^labt ban Bremen jjabbe oibnpriaö 6rt eogft
op be
Sweedtfe Jiföiiitie / en fjetDeflepnbat ijefelTóe
inocöt I)ctttieiiteöücnbc;^taöt / om bc ftiwebenbe
biffeccnten obcc be
immediteyt Dtc iS>tabt/ bati^
offe toa^ een b?pc
Rijcx of een Municipale ^taöt.

«©e^tabt Hamborgh {jabbefjet onjjDefucft batfc
nocö al fibrct btt boojlcbtii jaec toierbt in Span»
giengljequclt met bc
Quaranraine. *Ênbe alfoo be»
toefen toittbt bat aHecontaaifufeficchtcbaecöaöDc
opgcboubcn/ fooöebbtnfcalDiecln Martiobctfócljt
ben lleec $>pacnfct)cn SïmbafTaQcur
Don Eftevan
de Gamarra,
om fulcli^ icn i|obe in ^paiiffien te ces
comnianbeccn ; 'c turtch η (2)cceHcntic aoebtfiaci

3©an toegen be Bp Engclaudt bctfo^te Sifffts bet
i&cöippewn en JfecljtiK η / ïjcbbeii ficlj bf ©cetm Ban
4?gg X f^am-


-ocr page 647-

6i% SAKEN van STAE l· -

j66f. Hamborgh, infonbérflepiit in Marcio feecöeftoafct /

_L. natJetnael tjoo? Defen firtcfi^nopc toagialjeöjupcfit,/

00c6 geen nut ftonöe bom / toant De ^cljippcc^ bkh-

afgefet enöe öecanDect/ De ^cDepen tìecfiocEjt of
becloocen cn anoeceaenaeftacöt öjiccöen. ©ecfoclj.
ten Dat icft Denfecc
Downingh Daec oüec begcoeten
cnDe üecfoecöen tailöe / alfoo eecfibaegl}^ eentge <Bt=
fanten foHöen gaennacc l.onöen / Dat onöectufïcben
met
rigide Oacc oüec in Engeiandt mocftt üjccDen óec?
baren. ,

Jföen bebont Biec Dat becfcöepöe g>cBepen Bp bfe
ban De
jHanze-Steden toiccDen ingehociit / oin SSal»
iafifcbeep^ enDe niet epgen SiSootébolcfe tcmogtjen
too?Den nptgeboect ; tnaec bp
Hollandc VniecDe fulcfi^
iiietgoeDt-gebonben / upt b?eefe Dat alle ©aectupgö
Öicc Düoj uptlanüisb fouöc toojDen flemaccht.

mmtüt ffic SefiDint Romer fjecftacn be^teben

ÜfonuE. Lubeck , Bremen en Hamborgh gebaenbefebccma»

ninglj.

DEn ondergefchreven Refidentder Vereenighde
Nederlanden , twijffJc niet of liet fu Hen u Ed,
Hoogh-achtb. door der fel ver Refident de Heer
Aytzema, airede genoegfaem gcadverteert wefen van't
geen haer Ho. Mog. mijn Heeren Principalen den fel-
ven hebben laten ter handt ftellen, namenclijck, der
ielverRefalutiegenomencp ontfangene naricht van
het geene wegen den Koningh van
Engelandt άοοχ
felfs Refident alhier,by u Ed.Hoogh-acbtb. is verfocht
en gepourfuineert worden met gcnocghfame vehe-
roentie > &c. hier in beitacnde.

I.

Dat u Ed. Hoogh-achtb. foiiden over-gcven een
Lyfte van alle hare Schepen , der felver nacm ende
groote, &c.

ir.

Haer Burghers ende Inwoonders te waerfchou-
wen , dacfe geen Nederlandtfche Schepen fouden ■
koopen.

III.

Datfe oock niet cn fouden onderftaen onder't
een ofte't ander pretext in hare Schepen in te Iaden
eenige Waren ofte Coopmanfchappen toe-behooren-
deeenige Subjecten der Geünieerde Provinciën , op
poene , datby aldien fy daer over geattrapeert qua-
. men te werden > de geheele Ladinge als of het vyandt-
lijck goedt waer , te confifqueren , en alfoo u Ed.
Hoogh-achtb, dreygende met de executie van die ri-
goureufe ende onredelijckc Wet,
qne h Robh de En-
nmy confifque ceUe de amy.

Uwe Ed. Hoogh-achtb. twijffele ickniecofceful-
len felfs genoeghfacm begrypen de onrechtmatigheyt
ende fchadelijcke confequentien die foodanigh een
verfoeck is naer fich ileepende , als abfoluyt ilry-
dende.

I.

Teghens der felve Neutraliteyt en Vryheydt foo
in*C bouwen als koopen haerder Schepen, fulcks ende
ter plaetfe daer hare Ingefetenen proiitelijck is ghe-
wccft , op de exhibitie van hare Zee-brieven altoos
genooten , ende gelijck haer fuloks buyten'c voe-
ren van Co'ntrebande-Waren na Vyandtlijcke Plaec-
fen ) by alle Chriilen Koningen ende Potentaten is
toegeftaen ende geaccordeert.

II.

Niet min oock fchaedelijcken ende tot verderf
vanhaereCommercien , die in fulcker voeghen dan
fouden werden geilringeert ende gelimiteert door een
nabuyrigh Koningh, op haer geen recht hebbende.

III.

Soo foude het oock felfs ftryden tegheni die Trac-
taten by i/r/e Steden jonghft in Esgi'^iiiftgemaeckt,
waer by foude gefeghc werden , dat niet
onvry Goedt,
onvrySchf^t mivifviàenvry Schip , onvryQoidt
fou-
de maecken , oock dat fy op Vyandts Hiven eoSe
Landen fouden mogen negotieren > ende haer Waren
vervoeren :
excepo Waren van Contrabande , &(. ~
welcke Traftaten dan voor 'c meeren-gédeeltc fouden"
moeten komen te vervallen, ende alfoo onverinyde.
lijck te fullen volgen , dat . hare Schepen door de En-
gelfche Schepen van Oorloge in Zee bejegent wor-
dende , 't zy uyt ofte naer de Havenender Vereenis'
de Nederlanden komende , jae oock na ofte van an-
dere Quartieren , ümpelijcken die Z:e paiferende'
fullen werden aengehaelt ende opgebracht, onder tii
tel ende pretext van te willen onderfoecken of oock
eenige
Nederlandtfche Goederen in de felve zijn geU,
den, waer door dan de feive noch op de Vereenigdè
Nederlanden soch elders paifibel fullen mogen varen
noch trafiqueren.

Hy Reiident heeft by verfcheydene gelegentheden
aen yder van defe Steden Regeringe genoeghfaem te
verltaen gegeven , dat dit verfoeck der Engelfchen
fodanigh was exorbiterende, dat den Raedt hier fulcks
ί/β j^ifïe bshoorende te verwerpen endeaf tewyfen,
als faecken tenderende tot hare Stadts Comtnercien
verderf ; ende mits hy Refident nu fpccialijcket, fich
gelaft bevine van fijne Heeren Principalen , om m«
defe
drie Steden over deiè faecke te fpreecken , mee-
nen hare Ho. Mo. dat de felve Steden fullen weldoen,
foodanigh onrechtmatig verfoeck ende infinustieder
Engelfche nac ey fch van faecken te beantwoorden, af-
flaen en verwerpen, bly vende pureftaenophaerrecht
en neutraliteyt, met verfoeck daer by te mogen ver-
bly ven, of in cas van weygeringe haer te fullen moe-
ten addtefferen aen hare Nabuyren , Vrienden, Bont-
genoten ende der fel ver Geallieerde, ende met die fel-
ve over foo eene exorbitante begeerte ie fpreecken ,te
klagen , ende tefienende vernemen hoe fyhaerfou-
den gedragen , om die Engelfche Natie tot andere
gedachten ende Chriftelijckc matichees fouden koa-
nen gebracht werden , als haer door eenige confidc-
raticofte relpeóle,uyt vreefe van meerderongelegent-
heydt van wegen die macht der Engelfche, totfoo
eene flaefachtige lydtfaemhey t te voegen ende fich on-
derwerpen.

Wat foude het anders als dat men een oorfaeck
foude wefen den Staet der Vereenighde Nederlaft-
den daer door te helpen incommoderen, eodehaef
felfs onderwerpen een gheduyrige
flaveri^etotruiiie
en verderf ten allen tyden van haer Stadts Commrecic
ende Zeevaert, 't welck een fwaren ende
meer als ca·
verdragelijcken laft foude wefen voorde felvelngefc-
tenen , die daer door foude komen te verliefen waer
van fy tot nu toe bevrytzyn gebleven.

Want u Hoog-achtb. konnen anders niet verwach-
ten .ofte gedencken , als dat fy van dezydevan nier
Ho. Mog. fubjedt fullen werden al 't gene by hem aen
de Engelfche diretìelijck ofte indireadijck fi'we^
den bewillight ende geleden , wat fai
dan anders vol·
gen als een totale ruine ende ónderganck der leive
' Stadts Commercien ende Welvaren.

Geeft hy Refident alfoo u Ed. hoogh-achtb- lch«-
telijcken te bedencken, of het niet beter wefen hh
dat de felve nevens hare Ho. Mog. ende der
felve ge-
allieerde met eene volkomenerefolutie tot voorttiw

haerder Vryheydt, neutraliteyt ende befchuttingeier

felver Ingefetenen, couragieufelijckenalsecDge·"®"
Intereft helpen tegens gaen, ende de Engeliche a
mogen werden gebracht van foodanige ""''ν^
proceduren ende wegen tot billicke rechtmatig g
dachten. , .t,),

Hy Refident twijffelt niet, ofte u Ed- hoogh-ai·»"'·
hebben redenen genoegh , om
alle hare
daer heenen te laten gaen, hoe dat
hare ende ·
dere Steden Ingefetenen beproeven de fn'f^®'' ..
men hare Schepen ende Goederen, in Siigf/i»' ops

bracht, aenhoudt , ende daer medeomgaet, om
fynaer de Vereenighde
Nederlanden waren geo^

neerc, 't Zy in der daedt ofte op prcfumptie »
dat men tot noch toe heeft vernomen , dat
dV
ghe Magiftraten defer drre verbondene öieac »
cenighe pubJijcke c«de ernftighe de/oiren toc^^^^


-ocr page 648-

en OORLOGH. 'iVi/f-en-veemghfte BoecL

vrylatinge ende verhoedinge in toekomende zynge-
iSif'daeo, het welck by aldien door hare Ho. Mog. oock

.____ yjgn werden geordonneert ofte getolereert aen der

felver Oorlogb - fchepen of particuliere Commiflie-
vaerdcrs, als dan welhaeft vernomen fullen werden
die ongemacken ende fchaden , die dVlnghefetenen
der
voor-ghemelte Steden daer over fullen hebben te
lyden, 't is leyder noch dagelijcks dat men hoort kla-
ecnoverde inlblemie der iingelfche , die fy vaftin-
diflferenter aen alle plegen endegevoeligh laten ; die
van de voorige Oorlogen zijn 't oock noch in verfcher
memotie.

Hy Refident twijffèlt niet of uwe Ed. hoogh-achtb.
'die faecke overwegende ende naerdenckende, wat tot
ffelftandc der felver Stadt ende Inghefetenen beft en
dicnftighiS} fullen haer bereydt vinden hem hierop
lbo een refolutie te laten toekomen, die voor haer
felfs faiutaire ende tot verghenoeginghe haer Hoogh
Mog. als der felver oude Vrienden ende Bondtghe-
nooten, dewelcke altydt het befte van defe Steden
tls haere Vrienden ende Bondtgenooten hebben ghe-
focbt ende noch foecken , waer van hy Refident die
fclve ende van haer Hoogh Mog. goede intentie fon-
derlingh by defe conjunflure van faecken , volko-
memlijcken verfeeckeren kan , ende in't particulier
oock van fijne genegentheydt ende goede officien j
foo veel in iijn vermogen is, te doen ende laten ver.
nemen by alle voorvallen daer fy eenige werckingen
fouden konnen doen , ten beften ende goeden der
Stadt ende in 't particuliere uwe Ed. hoogh-achtb. tot
alleaengenamedienften , alsdiefich onderfchrijft te
iijn, uwe Ed. hoogh-achtb. dienftwillige,

M. Romer.

fdüe ^tetkeiT geblicn inaile manietenoetni'
p;oI)ecct!)c({ies»cen bec «βηβεΙΓφε / cnùegl)ebeen
tDatgacrmogg^rifjch toa^ om teonteaenOet geben
bccïPe/ al^boocengefepDtt^/ enDetjeb&mnocf)
meet tegen oöefpjQOchen ùe p^ttjche ban
Robbe
d'Ennemy confifque celle d'Amy. ^ienbolflcn^ Sem
ì^m ι3φent beOancl^t boo; bebiaecfcgoutDinag/
cn&atre (jit^c naec alle mos!)ei0cfif)epi>t met ceben
tact tceen fouCie (lellen. <!SnDe De @eecen ban Ham-
borghfcöithten twee upt Den öaeDt / al0 beHcecen
Uil Daniel van Camp, cnDeEeckhof, na «ênflelanDt /
OlesijtDuecenDeOenaentfcSen (Snsclfcljen (^ojIoQb
M». altiiucjpgebleben / om De iniquitepc DecoSnget
f fcüe te ontaacn : mfonbectiepDt in
't fiucg bec gemei·
öepcttjcfies bantoelc&e executieecbtec niet beeli^
(ιρ OtMt: ^eSijfiebec^cbepeni^taielggegeben ;
tiiatc'tfjeeftoocfonietbeeltebeOupbengeltaDt. Het
ilWmopDe3lf)(lenietaen /
fouden de Capersfubfi-
fteren, ly moeften pionderen, ^p mecitectDetlfabeUC
inallemaniecen :tDantfpboecDen Den fon-

der'sLandts koften ; men moed gaec niet befcoucas
arem/ feecfiecto^/ en nocBtan^ bifcceet Fifcael,
ffPöe mp een^ : moeten leven, de Gapers moe-
ten leven, ende de Coopluyden moeten leven.
Jscuttalen moefi men De ongemacften ban ben
ipSDlattngtieboelen ; ofaUeCommeccecenbe fou>
vn Jijti upt bet Xanbt gegaen/ om neutcael te jtjn ;
nu mecehcnbebatbeneiitcalcnoocftleDen / baDDen
ifebtctcbiptìen.

©£$jccccn ban Hollandt,fooboo?beboo?fcb?ebe
ppofttie / al^ anbec^ meecmael te Itennen gegeben/
wtfe niet ongaecn gepen babbcn / Dat De Oofterfche
ftc&Eij/infonberbepbtHamburgh , ficftbabbenge»
tombinEcct metbefen^taet/ bflfc pjefentecenbete
«KOEctnen/ niet aHeen tegen De «Êngelfcbe / maet
«CK tcgcn^ De 25acbacifcbe Cojfateen ; iae alle enüe
ffnpEOElfJcft/ raitg genietenDe een tantum ; maet
^atnbe bat tamum enDe De maniere ban befcöecc
^mBDenbebe confequentien ban Dien / fionben be
»«oen/ ctibe infonbecbepbtHamburgh, niet pen
foulie een^ toojDen : enbe pjefeceecDen
S'5^«pet^telpbenbpbe neutcalitcgty al^an.
""'fWcmiteptenfntegaen.
«P itetm Dooj mp ben achtften ji@aect bccfoecÏten

't effect ban De ©cactatcndeMarine, boIaljen^De i66<.

coaoentien enbe pjacnjcïte Dacc obec mccSpangien,_1,

Vranckrijck enDe in 't Noorden grmafcftt enOeglje» ^Ktj».
b^ipcitt : p;tfentrctnbe bacete ontijouDen ban alle
ma
ContcebanDen. CnDe tot bcrbocDingbe ban alle
jrcauDen en EojrenDjacpecpen / batbpnacicljtingc
ban De cectificatien ban De g»tbippec^ een co?pa» aibiK
reëiijcften eebt luiecDe neOaen ban geen ContrebanDe «ff««
JBacen na ©panbenllanDen te boeten/ toepnigbec
Die aiDaec te laten ofte berhoopen. iCentnaecfpmet un bau
getoelt in gee acngegrepen / Dact been gcb?ac(it / of ΛΚβη-
oochDoo$(io;meHDeQnü)eDet/ omi&cbipent@acDt
tefalbeten/ Derbiaett^ glieDjebcn toietDen. JDelcs
hen eeDt Doo? feecftere baec toe evpjesS gco?DineerDe
Commiffatifeη
gepiefteecc/ in De certificatien flcinfc=·
teett / enDe bpDe Commilfatifen felf^tot meecbec
geloof onDetfcb;eben fouDe too^Den.

Sin gebatle nu baet i^o. JiBog. tot conceflïe ban be
gemefte neuttalitept en b^ptjept beliefoe te betffaen /
Dat boognoDigb fouDe 5!)n/ Dat Drn feiben niet alleen
fìlaet en DupDeigcfì tot Dien epnDe ingetitbtet / niaec
ootft Daecne(fen^ Depnblieatie ban fulch^ Den Coma
miflïe-baetöetsJ enDe alle tjooge en iieDetige fttijob^-
©fficianten/ aptlcgget^ / enoe anbetc ten ©ojlogft
uptflbetuile ^cbepcnen^cberpi-beDieiiDcn/ foDa»
mge o|D|e fonDet onDetfcbept / bafi en onbctbjeetiie·
Ifjefi te pateten / en De iganfifcbe ftcbcpcn en Coop»
manfcbappenmetbtfìteten/ aen|!ouDcnenop-b;en'
gen / in geenDetlepe toijfe noeb biege te molefiecen /
etnHeltjcftenDeop cene gbetoifle fìtaffe aenbeboien
mocbtetDo;Den·

(Snbeaifoo epnbeljjtft ten boogftcn baec aen gite»
gentoa^ / Dati
'pecihcege-e)rp;imeect rnbefcb;eben
tniecDe/tuat il^acen epgent(0cf{ ConttebanDe fouDen
;ijn/ enDe Dacc boa; gebouDen toojDen. ^oo toietDen
baec {^0. JUog. ooch Dten aengacnDe becfocbt / bate
fabotable betlUatingt te laten geftbieben.

i^aec J|a. jQog. bebben fulcit^ gbeflelt in ganben
ban De ifeeten
Huygens enDe anbete baec 43eDepu«
teecDen tot be faecKen bian be ^ee/ om met en neben^
be(0ecommitteetDen banbe fObmicalitept tebifite:»
ten enDe e]cam(neten. JBaet biat infiantie icA baec
op btb gebaen/ anbet^ nopt geanttooojbc/ al^ Dat
men ficg cefeteecben totbe l^laccaten Daec bange*
emaneett/ enbe te emaneten.

<@p bet inHoopen enDeuptboecen ban foobanige
;&cbepen/ bebbenbaeclloogj)
jU^g.bentwaelfdeii
H^actt betfiaen / bat bp befe tegbentnooibige con*
]functuce bantpben enDefahetiin bétuptloopenDec
boo
;f5 ;&cbepen / upt fonbetlinge rebenen ban ^taec
en ©ojtoge/ niet.fiofi toojDen gettcDen.

3^002^ tsaren geDutige ulacbten biet te boen obec
aenbalen enbe op -b;engben ban idanfe-jieebtfcbe
;bcbepen ; 't bieltl^ t'elcRen^toietbt getenbopeect
aen bie banbe 9SDmitaUtept. 3@aecinttaet:bebiR»
binge i^^ujittiegeabmintflccett.

Q^en negentienden JBaett bebben baet So. Jlc^r;
taecBenbe be j^abigatie / uptgegeben bet betoemc
Vtaccaet tot reglement ban be ^abigatie gebupcetie
be befen li^o^Iogb/foo ban be jgeuttalen al^ ^ngefeo
tenen, 't i®elt& De tretin ban
Hamborgh tot betec
naeticbtingbebanboectingefetenen / ooclt albaec
bebben laten betbjucben en publiceren / Jbnbe elbec^
onDet be binnelanDtfcbe faechen te btnben.

^00 toelbe l^ceten bauLubeckal^ Hamborgh,
Uecfocbten berber / bat baer^o, Ugog.mi^bteniit
ob^tbantie bouDcn bet iScactaet banHiacmetuf*
fcben i&pangien enbe befen fetaetgbemaecht anno
vyftigh ; al^ iuaec in be ©anfc-fltbcn toaten geinclu*
Deect. JlSaer bat gingb foo toat
pro re nata.

^n befe maenbt bebbe ooch berfocbt bat be Capi*
tepn^ enbe Commiffie-baetber^ ban befen j&taet
mocbt Mafl ban alle babeliitltbepbt ojpbf
Eiveteflbfttueren/ enDebencutcaliteptteonbecboM' ««Pfre
ben, i. ,3 Ditooft

©en Itepfec fcbiecfionbct bato brn dertighften ^'ίΤηι-
JBaett aen be Igetren ban Brcmen, bat bP gtnepgbt "«"«·
Weef / htaftttepfecl.ampt / öatr ^tabtDpDeim-
mcdicteyt te maintentteni fulch^ fcb?if f fip ootft aen
«fiigg 3 be


-ocr page 649-

éo2 S A κ E Ν van S Τ A E Τ

lóóf. tic Sweedtfche fìcgerfnolj tot Stadcn, fleliicft oocTt aetl
_ öettomnaljfelfi.

©aett ÖaccftcnDC De ,0ablgatf£ op Kleyn- Ooften, jijnùe
cphiepn alleanDete flftcflootcn/ Dèh dertienden lÌpjUtec
h^.'Ìftftn ©ÊcaaOecinHlj nocOniac!^ ü(io?teeb?acDt ijetmo^
ΧαΓι öan De aenttJcffiiOc i®ct«« (©ccommitteccDen upt
ee^eeii- aJlcDc CoKcgicti tec?(lDmicalittpt0Efo?mc£Ctal[)tEC
i-e't. inöen l^age / Dcii dertighftcn JiBactfl IcftfeDenV tot
üoiooeninge tjan tjace βο, jDog. iSEfoIutifnbantim

feltienden-, drie en twintighftcn enÖC fevenentwin-
tighften Dcc filüEC JEaenDt, catcftenDe De Vaerc
op de kleyne Ooft
, OÜCC Öe JDaüÜcn naec de Elve,
Wefer, Eems, ende andere Plaetfen daer omtrent;

3©acc op abcOdibcrEect jijnDe/ Qoct abcUontifn
te betftlaecen Dat onDcc ÖEt generaci vcrbodt üan upt»
Boopen ban ;bc()Epfn/ bp®laccate ban Den fes en
twintighften januari) lEflleDEnflEDaen/ niet en toiec»
ben begjCpEn / De Schepen over de Wadden , na De
boo?gEnoembe fPïactfcn bacenDc/nntfgaber^ be Stey-
gerboots, ofte anbcre ftlepne ^cöcfphenö/Die binnen
be bandten upt befcaanDcn/ langljiöc $tufienban
Vlaenderen, tot Galais toc/ fouöe VölUen loopen; mit^
Dat bcfclbe^cfjcpcn niet gcpotcc en toacenol^ ban
fes tot twintigh Laifen, euDe geüoEct biiecben maec
ban twee Man uptteclijCiV cnbe een Jongen.

^ulcftéi^benachtcn twintighften JBep O^-fFÌEns
tenbeect/al^ [)iec na te fien t^.
«(tourna 3&cn drie en twintighften ^pjH ( naec
bcEÏ anbcc
htrfoeht btetgelijcheitlac&ten) öebbegeremonficcM/ bat icft
tft& nualbeclmaeUjaec^o.mog.OaDDe lafligfj getoceft
tioee in 't
becfoEcftcn üan bc cclaiatie üan betfctjepbe fêans
jScjjyieii fe
-^tcebtfeCoopOaecbp-i&cljEpen/ gfjcIijcR altan^
ht^ch toebccboojbet^tijipsint Pieter, ^cóippcc Syverc
Goedeman,enbe noclj een ban De
felbe jfi iem/^cftip»
pet Jacob Thomafi, bepDe ban Lubeck,
(jfbbEnbebe
geljeeleboojgaenöe ^omcc lebigft aen De a^al g()ele=
gen tot Amfterdam, booj manquettient ban ©jacfjt ;
aite
Defe/ enbe oocli be boojbefen genomen ^cl)epen/
pjefenteten 25aUa(l
-fc()efpi / enDe met tjaec epggen
tóegebjacljt Boleti upt te baecen ( foobanigé
gunfi aen jpcanfc^e en be ^bpaenfdje j^cgepEn/ oocft
met JBaecen enöe ©jacöt toa^ toege^laen ) toaet in/
alfoo {jacc H^oa. tot nocg toe belieft fjabbe te bec:^
lilacen niet te [tonnen biojben getceben/ om oojfaec&e
(foabEcfiaentoiccöc) bat foobanigé pecraiftie niet
aefjonÖenfoubejöntot.teHaen al^aen Vranckrijck,
enöe Spangien, bolgen^ metbe felbc lUroönengöei:
niaeclue SLractaet.

;i»oabectoonbe iclt betó5);tcact ban getTeftiende
^ctijchel be^ (^ractact^ban Munfter>ïil^bi^ boo;
gaec babt belieft tsel eppjeffeltjch'ai^n'béi^anfe-
^teebtfc toe te {laertin'tflucb bon be^hip-baect
etlCommeccie
/alIe endödè felve Rechten» Vryheden,
Iminaniceyten,&c.
be toelche boo? bat (STEactaeciian
Miinftertoacengcaccojbeect/ of namaeIigöeacco?=
beect mocftten toojbett. <l2nDe in
't wintigKfte Hctijc»
hel ban 't felbe iSlcactaet fiont hlaec/batgeèn
per#/ ofte ^cöepen/etc. mosen aengeflagen ofgeSc»
cefleect bjo^ben/ om geenDecbiinöe oojfaitén.

^ienbolgenSmoeli toetben abefept/ bat aen'be
l^anfc-;&teebtfc €oopbaerbp-i>cbepcn 't'oncecbt/
boo?be cSb. Jltog.llcecen ban be ^bmicalfte^t/bet
uptlopenban be apgemeite Ï^an5e-^teebifcge ^ctie:^
pen toiccöt belet.

!Decbaïben nocbmael^ be felbe oo(moebeIt|cR taio;»
ben geüeben {baec goebectiecen geliefc 5P / eenmael
epmiijch De toel-gebacbte üeecen ban beHlbmirali=
tepr/ fpccialöcU tot A fnfterdam,p«cöfeli}cfi tc o?Don=
neren/ batfe beboojfcbiebe ttoee Lubeckfe ^cbepen/
enbe anbece ban Die natuece/ ban Hamborgh, toilben
lateflbaecen/ enbe gijeen langec fcbatbeaenboen.
<enöêbat be meecgemeltc teecenban be?fibmicali=
tept/ be See Capitepn^ / enöe CommifTie-baecbec^
toilben belaften baec te cegulecen naec be opjemelte
?llcttjiftelen / enbe Ijct «nno feftien hondert vijftigh
gemaccltte€;cactaet ban Marine. tiVuU j;

€nbe Dat btenbolgen^ be ^cbepen ban be ^an^e-
^tebenmetmoc()tenb]o;ben tegenS be felbe Crac^
tatcn/in 2ee gevificcertjaengehiclt, enbe opgebracht,

it

i

fpecialöcR ban De COttimtme-baetbic^/ ΐιίείωήΜ-^^^^ί
noofel ^cbEEP^-bolcR met flaen/ pflniaen/fnDVnC', "
becen/ t'elchcni beel outcage aen Deben.

5&aec i^altoebec niet gebolcbt/ al^gefuitinhaib
ben ban (©ecommitteecben om te ejcaminectn

an na ep quam gcoote felacbt / bat feecltec Ereeis.ì
f ccgat/ vier ^cöerpif^ ban Amelant met ftooin ne= ·
laben/ bp be levende flton op be dbe babbcn ohcnn, l'»
men ; SBaeCti^ baec na bebonbcn bat be Cfc
ban Hamborgh, ben «öngelfenttapitepntnetaoeh "" «l
teben inbuceftbcn allc^ te reflitueten. Sünhf «ofh
nept ftbect gcbleecftcn/bat bp De «fiHgelfcije pet tenm S
beneutcaliiepti^geattinteertgehiieflt
fnbehcoV,
raelbe €ngelfcbe Capitepn ftojt^ baec na met teniDc
fooaBngflfcbeal^anbere in 2ee loopEnbe/ raccfut
onbec be i^ollanbtfcbe ©loote/ enbe biicct met feclici
pen en al genomen/ enbe tot Amfterdam opgcbjachr
©en acbt en twintigften JiBep i^ bp baec Ho JDe
omfangen een .lEiiffibeban be J|eecen ban Omme-
ren, Witfen,Racdt-PenfionarisdeWit, Vrybcrgcn
vander Holck, Haren, bace ©O. JIEog, «jBctJepmect'
ben/ Befcf)?EbEnin'^a.anbt^2!acbt/ leggttiÈcln't
Nieuwe-Diep ontrent be Heider, ben fes en twintig-
ften befe^/ boubenbe tefponfibe op baetéo.JBoD,
S5iicf ban ben achtienden bcc felbec JBarnt / tnDc

bienbolgen^3ibbi)sS op be JBemotiebantim^mc

Öefibent Aitzema, jjccfoecficnbe baec Ho.ffiog. bct>
lilacinge / Dat onbec be libectept enbe bjpDom ban te
mogen baren op be Κ leyne- O oft, ober be Wadden,
naec De Elvc, Eems, Wefer,enbc andere Plaetfen daer
omtrent, ootft mebebegrepen mocbtensfjnöeEyder
enbe Ever ; ïBaer op gebelibcreect 3ij"Di / i^floet^
gebonben cnDebcrfiacn/ mitfDefen te bechlaccn/ Dat Jf^i
De Eyàei enbe Ever boo
|f5/ al^ban oube tjlbcnonDtc $«,,«.1
be Kleyne-Ooft gcceechfnt3t]nDcgetDee|i/ meöton'"·!»· i
ber be boojfs bjpbom toaecen gbecomp?e|)£ntitttt,®',^|
<i5nbei^befeöaccöo..fiBog. lïefolutie gefonDfnaen^Ti
becefpcptibeCollegien tee ^bmicalitept/ οηι&βηΐ!<ι^ηι|
baec naec te r egulecen enbe boen reguleren/ allen ben
oeenen biebet aengaen mocbt. ;bullenbeoocbt)oo;t^
be felbe Sefolutie berbanbtrepcltt toojbcn atn Den
ObEUielbcn i^eece ïieribent Aiizema, omte ffrtclien
tot be^ felf^ naricötinge/f nbe toijbec^ fulcp enbe öatt
ÖetbeöoojDe.

?0e ï^eecWcfterman, Senateur bec ftÌflbtHatn-SXj
burgh, quam in 't laetfie ban JBep albier. ^ «
b»"·!

©eneerften 3un0b)ierbt (ïjn€.cn3!cfial^®f j« |
beputeecben ban be {?eecen 25ucgemeeNen wDeS l
^aebt bec ^tabt
Hamborgh,boo? ben ^QEnt De Hej- alp:.I
demet eenCaroffe met tbjee paecbtn upt Bate Io= rl
gementgbebaelt / oocH booj bcnfelöen?l8flitinb(
©ecflabetingegelntcobuceect/
enbeopojDlnati?|wt=
len nebec gefeten jijnbe / flebben upt Btaifite ban Dti «iijiaj
feibecCrcbitifgbegeben tot HarnborgHboojnofmt/«λι«·|
ben fevenden Mep leflleben Stilo loci ; tetlï op mon>
begebaen/oocftbrrbolgen^bp gefebjifte/ obetmat»
ben bare ®?opo|ïtic/ b)aec
nnec bén®eicbanGeM
ter ©ergabecinge ®?e(ibeecbe/ be gbemclteiltitm
<i5cbeputcerbEn beanttooojt {jeeft met be complitnw·
ten op foobanigé gelegentöept paflenOe/ batr me^
felbe toebecafgegaen/ enbe na fiun ïogetnwtw
ben boo?noemDcn ïHgent 50n geconbuifwi·

ifitifffl't
-'tDft.

boojt^ goet gebonben bat Be boojfj f
be bplagen baec neben^ obecgtlcbect/ Β^Ρί"
benjn banben ban be teecen ban Ommeren » «nw
anbece bare ï^o. JDog. <Debeputeecben totDe teem
banbe gee/ om te bifiteren/ eyaminerea i
Öet fubject baer inne becbat met be opgiWe
iSebeputeecben ban Hamburgh, be^ ίι^β^""» ï

conferentie te treben/ enbe ban allei ΕΦΡΟί» " |

Φε Pjopofïtie lupbt a^ bolgbt : j

"« · Hoog ende Mog. HeekeìÌ! Ì

Π-.-^ '· -inr · , , . ■ 1

Μ Et wac vlijtifi /brghvuldigheyt de Hecrtn?aj-^

gemeefteren en Raedt derWt "Τ

Heercn ende Principalen , fich altoos berope/f""
aéngelegen hebben laeten zijn, ceiicongefimu'"™


-ocr page 650-

en OORLOG Η. 'tVtjfèn-^eertìghfleBoeck. 6ii

Vründtfchap code alle goede correfpondentic met U
Ijiiy Ho. Mog· Froiincien ende Landen oprechtelijck tc
• onderhouden, dewijl uock de reden der mutuele ende
inleparable Commercie tuflchen defen Stactendedc
SuJt Hdm^n^g iulcx niet anders ervorderti kan U Ho.
Moi.endeder felver Onderdanen uytde conduite by
defelvet'allen tyden ghehouden, niet onbekent zijn ;
eelijck nu welgemelde Heercn Burgemeefteren ende
R»edt,over den Fleur, Vreede, Rufte, ende toenemen
defer Landen, fighhooghlijck tot allen tyden hebben
veiheught, als by de welcke de goede Stade ende Com-
mercie, foo merckelijck mede intereft ende part had-
de, foo feer trccken de fclvc 'tfich mede aen , dat met
fijnKoninckl.Majefteyt van
Groot Brittanuien, haer
Ho. Mog. ende der fel ver Staet, in
deh tegen woardi-
gemifverftanden,gelijck het fel ve tot groote extremi-
leyten ende een fwaren Oorlogh figh laet aenfien, 2.ïjn
geraekt; wenfchen alvorcn van den Almogenden God>
der felver fondcrbaerl ij cke providentie, oock in de ge-
vaetlijcke tyden,by defen Staet gantfch fehijnbaerlijck
lefienisgetveeft, by wil U Ho. Mog. door eenenge-
wenfchten, oock tot beyder-zijts, degantfcheChri-
ftenheyc, ende de algemeene Commercie tot een goe-
degewenfchte heylfame Vrede, dcnuytgangh daerin
ïorderlijckft laten vinden, als oock hare ConfiUa ende
Handelingen binnen ende buyten, wyders daer henen
fegenen, dat alles tot defej Staets ende haer Ho. Mog.
Provinciën ende Landen, rufte ende beftendige wel-
vjert.genadighfteyndclijckgedyen moge, en de gel ij ck
danby foodanige conjunÖuren allerhandedifordres
daertnede onderloopen, daer door den
Tertius imtocens
merckelijck moet befwaert worden , invoegeadat ayt
dieoorfaeck de goede Stadt
Hamhorgh tegenwóordigh
ilrede het hare oock merckelijck bevint>ende daer on^
derlydet; Soo hebben raeerwelgedachte Burgemee-
fteren
eodC Raedt der Stadt, voor noodigh bevonden
onsondergefchreven te committeren by QHo. Móg.
alsdet fel/eroudtfte Bondtgenooten ende hoog-geëer-
degtooieVHenden jonderdienftelijck te verfoecken,
datdefelve willen by defefoogevaerlijcke conjünélu-
re, by der fel
Ver hoogh- genegen afFeftie, die de felve
metwelgemelte Heeren Burgemeefteren ende Raedt
haer goede Stadt ende gheringe'Gommercie hebben
toegedragen, bly ven grootgunftigh continueren, ende
dier heenen hoogh-genègen te irtclineren, dat de tot
noch toetuflcKén de Ingefötenen der Nederlandtfche
Provinciën , foo wel als andere Natiën ende Volcke-
ren, ende de^Stadt Hamborghs gheoeiFende Com-
mercien.onb?indracht ende onverhindert gheconfer·'
veert, ende foo
Veel mogelijck ghcftabileert bly ven
■moghe, ' . ,ii

, tnde naedemael by dé modo coafenandi Commereij,
ende tot vaftft^llinge van dèfe fécuriteyt wel eenighe
Confcreritien «li by-eenkomfteri hooghnodigh fullen
lij?; etiHcW Waren « en daer, indiveffe

Pro/inciért|^;gébràctìte ScHé?pèïi, bridertuflchen vèr-
dervén èndè ^erniötèn fulïe^ ej^e al foo
fuvmui» ftri-
wmmm^è ts, töo
wok amiè otmià gébeden, dat haer
Ho Mojjjebi^jghèiicvén vriéndeÌijcTc te ordonneren,
«tdefeoi^isbracHte Schepen ende Goederen,tot ver-
f °=«ngeyah;meerder,' dcf àrhie òiifchuldige Neutm-
CoopniàVishadeel chde fchidènV oock der Goede-
'^^ê'^ntfch Vëderf, allenthalvéXfeerelaxcert moghen

xty. iti Trad.Cmmercii
"iet ^n Kbmncklycke Majefté|t,Van Spangie», eiide
wr Hp. Μόζ,ίη Αήησ
fejltenhotidert vijfiighf in den

Schp, matckt
van .Contrebande (daer
P'/geiriterdiceert j mede daer qnder zijn ; In 't welcke
Onderdanen v^n de Hanze-Steden màsparconfe'
de Inwoonderende-
«rhoo?hldfFdHfckéProvinden ende Landen;».rfr-
A ^yi.: . van'tMunfterfche Vrcdens Tradtaet,
'acht en- ■vemigh, gCadarqueert is :
venT Ho. Mog: figh hooghgenegen belie-

all« j •'''"^o^nigeordre hier in te flellen, dic dit
esdegoedeStadt
Uamb»rgh alcensgeruftclijcktege-

1 moge hebben.

3. Opdat in toekomende diergelijck opbrengen

verhoedt mach worden : Soo verfoeckt haer Ho.Mog. _^

dat de felve ghelievegunftelijck in een foodanigen fe-
keren en beftendigen
modus cert-ificands met de Stade
Hamborgh te corpiniercn, daer op
hunne Schepen in
de Zee, wanneer daer bygheene lufpitie is
van dc
Oorloghs, als oock Comroiffie-varende Schepen van
defen Staet allenthalven geruftelijck gepaflèert mogen
worden. Daer toe dan oock ten wVr/^ van de feec-
kerheyt ende Neutraliteyt van
àe Elf-Stroom te (^reec-
ken fai zijn, hoedel'elve by beyde Militerende defen
de ghemeyne Commercie ten beften te erhoudeii
zijn.

Soo willen U Ho. Mog. foo veel meer believen om
defen allen des te lichter uytte vinden, eenige Heeren
CommiflàriiTen hooghgenegen te Deputeren , mee
den welcken men over foodanige PunÖen vernuftigh
communicere, op dat de mutuele Commercie alfoo na
mogelijckheyt erhouden moge werden.

GelijckU Ho.Mog. nu voor defen altoos roemlijck
hebben betuyght, hoe goede inclinatie de felve voor
de Stadt
Hamborgh, ende der felver weynige Com-
mercienhadde, footwyffèlenniet, of defelvefuUen
'c felve oock in de tegenwoordighe occafie met der
daet demonftreren, ende de waere cfFedlen daer van
blijcken ende fien laeten , ghelijck fyoock inonder-
danigh ende behoorlijck refpeél, dat meer wel gemel-
de Heeren Burgemeefteren ende Raedt, der goede
Stadt
Hamiurgh haer wederom tegens U Ho.Mog. de-
fen Staet ende ingefetenen der felver Provinciën ende
Linden, iigh t'allen tyden alfoo fullen gedragen, dac
àsicìve Manifefte fullen konnen fien ende fpeuren^
dat fy die gcene zijn, die figh een eeremaecken, der
felver vriendtfchap te behouden, ende alles na moge-
lijckheyt trachten wederom te meriteren.

«apbeeerfteConfecentie in ^un(a/ gaben obec
DebolatnOef^ainun am De ]|eeceQ<(3ecommitteecs
benban !)aeci|a.j|Boa.

Edele Mog, Heeren.

NAeftgedienftige danckfeggingh voordefeftvora- ^ointni
bele Conferentie,wert alhier tot verlichtingh der bp gaie

^ wr in de PropofitiegefteldeCtfWÏe,met behoor-
lijckrcfpcftgefeyt}

I. Dat verfochtzijn ferieufe fchryvens aendcRe-
fpeftive Collegien ter Admiraliteyt,ora de aldaer een-
gehaelde Goederen, zijnde alle verderffelijck, pronx-
ptelijck te relaxeren, tor verhoedingc van meer fcha-
den ende ruïne der arme onfchuldighe Koopliiy-
dea>

t. Alfoo volgens het met Spangien Anno vijftigb
ghemaeckte Traitaet van Comtnercie, Artijckel veer-
tie»,
is bedongen Ï/ryiffo^i vryGoet, ende de HiM»/ê-
Stedeit, dienvolgens Hemburgh, daer onder zijn begre-
pen , volgens het
feftitnde Artijckel van 't Munfierfe
Trailaef,
Soo wort eerbiedelijck verfocht, dac die
goede Stadt fulcks altoos mede moge ghe-

nieten.

Sulcks verwacht de felve van haer Ho. Mog. ali
haer oude Bondtgenooten,om foo veel meer j om defe
redenen: >

I. Alfoo den Kohingh van i^tfog/rti in fijn met de
Hónfe-Stèdéagiemxckte Traöaet fulcks heeft belooft
ende onderhouden.

z. OmdacóockfijneMajefteytvanf><»wi/'yi:if, in
fijn ièdert met de ghemaeckte Traàaet

Annoββίβ» hondirtfes tnvijftigh, fulcks heeft belooft
end: onderhout

3. Haer Ho. Mog. defgelijck verfpreecken in haer
Traöaet van den
negeniienden Martij, alle vryheyc
ende bevorderingh der Commercie,alleen met excep^
tie der
Contnihindtn,

4. AUoo hier door de neutrale Kooplieden wordea
ge-encourageert ^ om in de Vefeenighde Provinciea
allerhande toevoer te doen, ende wat noodigh is in te
■brengen, gedyende fulcks tot groot voordeel van haet
Ha Mog. eygcn Onderdanen, die in defen Troubele*

Φ S O 4 (die


-ocr page 651-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

(dicGodtgenadelijck wil veranderen toc een.goede
_ Vieede) foo fterck niet in Zee komen.

3. Dat tot verhnedinge van'ttemerair opbrengen
der Schepen roet
Hamtergh moge gecon vcnieert wer-
den over cene gewiffl
modus certificandi.

Tot weicken eynde Hamborg prefenteert, dat fy
geen
Zee-Brieven, onder haer Zend ende Secretarien
hant iullen uytgcven, als die dcEygenacrscnde Ree-
dersder Schepen ende Waeren dooreen
corporëlijcken
Eedt
voor twee Heeren des Raedts verklaren, dac het
haer felfs ende eygen toekomt.

Nademael oock men fiet, dat foo dickwils fonder
eenighrechtmatighpretext,ende
temere, de Schepen
worden opgebracht, tot onwederbrengelijcke fchaede
der Reedcrs, en verderf der Waeren, foo prefenteren
de Heeren van Hawierg/i die voorfieninge tedoen by
haere Schippers, dat oock die na ende an-

dere gaende Schepen, cene generale Certificatie, ghe-
lijck de geene die op
Spangien van weghen hier La-
dingen onder der Stadt
Hamborgh Zegels , met figh
voeren.

Verhoopen dienvolgens haer Ho. JVIog, fullen alle
haer Kapiteyns ende Commiflivaerders ernitelijck be-
velen, opfoodanige vertoonde Ρβ;^» ende
tien de Schepen vry te laten paiTeren.

4. Alfoo haer Ho. Mog. eygen Ingefetenen, in-
fonderheyt uyt
HoUandt, Vrieflandt, endeira</iende
Landen, dagelijcksoverdeR!^i/i/«»opde Elve varen-
de, daer aen merckclijck is gheicgen, dat de felve
Stroom tot aen dc
roode of laetfie Ton vry zy. Soo ver-
trouwen de welgemelte Heeren van
Hamborgh, haer
Ho.Mog. fullen van felf geneychtzijn haere Kapitey-
nen endeCommiifivaerders ernftelijck teghebieden,
van alledatelijckheytopde
Elf-firoom op wilkeurlijckc
llraiFeteabftineren.

Deigclijcks wort ooek in Engelandt verfocht.

Als oock dit.

EDELE MOG. HEEREN. ; 5,

ALfoo de Heeren Burgemeeftcren ende Raedt
der Stadi Hamborgh, onfe Heeren Committen-
ten, vertrouwt hadden de Commiflievaerders
van haer Ho· Mog. fouden beter in acht ghenomen
hebben, het Placcaet van den
negentienden Marti/,
ende niet foo gantfeh promifcue hebben opgebracht,
alles wat fy in Zee refcontreren, ende nochtans het te-
gendeel met groote fchade beproeven.
Sooift, datfy medeonderdienftelijckverfoecken.

haer goede gelieftexy, die van Hamborgh met Span-
ten, Portugael,
ende anders gedeftineerde Schepen,
mpt endefonders benevens der Convoy, diefy te-

gensder««^ Corfaif-n daer by hebben, haere ghe-
noeghfame Pafpoort ofte
Salvi Conde&uslitteraf, me-
de te doen deelen j op dat ^ van haer Ho. Mog.
Oorlogh-Schepen of Commiilicvaerders , nament-
lijck, als fy die in Zee bejegenen fouden, niet opge-
bracht , maer gaende ende komende, hare reyfe on-
verhindert volvoeren mogen.

Ende op dat haer Ho. Mog. verfeeckert konnen
zijn, datgheendaerinnegefchiet, foo fullen
defe Schepen voor heen tydelijck genoegh worden ge-
fpecificeert, ende een ycJer van dien byparceelen ge-
fpecificeerde cedlijcke
Certificatie aller inhebbende
Waeren, ende aen wien fy eygentlijck tocbehooren,
met figh voeren.

De Heeren Burgcmeefteren ende Raedt der Stadt
Hamborgh·, twyffèlen hier tegen niet, dewylefulcks
bydefe Troublen noch tot eenigh foulagementende
fteunfel der algemeene ende mutuele Commercien,
tuflchen defe Provinciën ende de goede Stadt Haw-
horgh dagelijcks gedyet, haer H. Mog. fullen haer met
delen haren billijcken, ende haer jonghfte Placcaet de
Marine, geenfints tegens loopende verloeck, groot-
gunftelijckverhooren.

VeribeckendeUEd.Mog.ghelieven hier van haer
Ho. Mog.grootgunftelijck rapport te doen, ende ons
den efFedt van dit verfoeck erlangea laetcn ; en wy
bly ven, &c.

39f»achtienden3un{j/fjccftbenl^m^imbafra.

Öeiic Dan Spangien tucöfcöe OOftbflUflljfljabtrhan
te cecommanDecen aen öen tloningh /11« afh„.L '
ban bc c^aramaine boo? öe 5>Cl)cp£n ban Ham
borgh.

30en veertienden «Junij / Dcb aen haec ©0, mnn
tettoont/ Oat De ©ecren ban be ?ibmicaIitS
Hoorn fjabben Delirfc ban flotbf η pjflfe te jjechlntfn/
bECfrijfpDe J13olle Jl^acen npt
Engelandt DoojÏÏ
Bccp enbè Üooplupben ban Hamborgh Beboett na»
Hamborgh
: op ecn onujacc fuppooP / datgeen Bur
ger van Hamborgh foude vermoogen in Engelandt

koopen, ende van daer naer Hamborgh vervoeren
eenighe Engelfche Wolle Waeren
, al| ofte fuIcfiS
gccefecbeect ïoect arn be
Engelfe Court tot HatnW
baicuptbefluptenbebat be bODjfc{)?ebeJ@acenfou.
ben 3ijn lofbeöoocenbe oDfbjecli aenbiebatibekn.
gelfche^qtie.

q^atijaecïlo. j©off. taa^ onlang&^ booi ben «f-
ceïifflcfantf ban
Hamborgh, oHebect Coppclib
tjjentödcfi/upt l)et (ii:onto?baet tulfcbcn be Engelfche
enbe be Jgeccen ban Hamborgh opflececljt/ toatc bti
fiet contcacie bicecft ; enöe al fcftoon be Döcnislte
Hamborghfe Uooplupbcn baec in ftabDcn aepctcem/
fulcïid ftonbe toel geben actie aen be Engelfche ; mate
Ocenflnt^aenbiebanbe flemelte ?ibmiralitept/ ofc
(iecenbe baec exceptie
tua non intercft , oftebtfElbE
igeeccn ntoeficn fiaec bjaegen al^ gebdreectbe ïlccti»
teeg ban
Engelandt. toelclie enbe anbercooji
faeclten blbchenbe/ bat bp bc boojfcb^rbe i^cecen i$a·
ben toasJ begaen ecreuc/ ^0 Ijaböen be getnclte ftooiu
licben gfiefatnentlijclt ban bc ^&entemie btcfoclit
Revifie.

ilSaec alfoo fiaec ^b. H^og. of be i|eete pifcacl
fuflincecbe/bat elchgeinteccffcecbe
affonderlijck fout»
moeten boencebibecen/bupten ttoijfelom be gemei*
te gcinteceffeecbe tc matreeën boo^ be hollen (een>
gaenbe fommige Ijoogfcloopenbcal^
felf^ biaecbigfi biaecen) enbe alfoo banbe
Reviae
enbe fiacc foo notoir gececfjtige faeche afte flaen.

^00 becfocfit icit bat baec in mocjt biojben boo^
fïen/ ten epnbebe Ü^ecc f ifcacl gelali toiitbefeaeben
batfimui
&femei Ù00; cen enbebcfelbeSeciiterébp
fiaec 3@o. Hgog. naec getooonte te noemen/ befefafte

toiecbe gebjeffeect fooal^ fpinaecfttebebinbenfou»
bentcbetioocen : enbe bat bp pjobifie elle^motDte
blpben in fucceance/ foo nopenbe fiet bethoopen ban |
bc löaecen/ al^ fiet loopen ban beniijbtbaHRe- s
vlfie. i

g>ulcIt^toicct gcfonbcn aen biebari beabmicalij «MJ
tept ; bie baecopobbifeecbcn bendertiendeoSfuIg/ S5„,i
batgemelbe fieclamanten geen eene faetfieenjp |
ben/nocfitcbangelöclicnatucce/ oocBniftaciPf
Igcit boii? ftaec <gb. #3oce^ gefufiincett / noföte een |
enbe befdbe ^bbocaten gebjupcftet / tnatc b« pbec
ban bc felbc begcett fijn faecRc ban anbeïcn te telwtn
gefrpacccct enbe gcjlingueect,/ enbe batiec foown
?Cbbocatenal^0eclamantenteacenj 35atBaiceD,
oiJcR pbec faechc à part fiabben geïlöHÖen /
tteect/ enbe geferiteritjencect/ betoclcte fOHfwwntej
lijcft baec ooclt alfoo moefien toccbeti gcpóucfu»e«t/
enbe toillenbe Itomen in Revifie, pbecböo?fi0il^g
feparatim be boetèn foMbc moeten cónponit®/f^
affonbeclijcftbanattberen ageccen/batpocRifliP^
ban bupteii Itomenbe/ fïgfi beiftojbe
te ifltenwnjw;

tecen/taanncecfptoa^ genietcnbebefeBiefiKDtw

©iPDeben en pjpbilcgien/ öetoelcfte begaflfwo^
befec 3tanben bJaeren genietcnbe. fef'"»»"^

ïlollanbtnamentoclfulcfi^booibietiibtobec, w® ί

i^ baec na bp fiaec ©0. jlBog. 't ö^fof^ SK !ÖÖ

g)ebect ?iubientìe fiebbenbc in be^^icsae
ban foliant/ fiebben top aen fiaec f
gebaen enbe obecgcgcben befe Pjopoptie.

- ■» ... . .4

Edele groot^og! hveren»

Uté"'

Ed. Gr9ot Mog. hebben wy ondergefchre«o
uytexpreiTelailenordrevande Heere" Bufg^

mpcfteren ende Raedt der Stadt


-ocr page 652-

cn OORLOG. 'tVijf-en-^eertighfleBoeck. (i^f

,ίί fellick verfocht, dat haer gonftighft wille gelieven tot
))·)· 'fjfvatie van de mucuelle ende infeparablcConf-
mercie tuiTchen de Hooghloffclijcke Pfo?inci"en van
HiiWi ende
Wefi-Vneflandt, ende de Stadt Hamborg,
5aer heenen met ons te corpereren ; ' · ·

EirÌì'lii'^· Dewijl de Ingefetenen van defen Staet,

iDfonderhey C uyt HoUandt, Vrieflandt, ende Stadt mde
Lindeity
dagclijcks over de Watten op de Elve vsièràn,
dat de feWe Stmrn,yiy ende Neutrael moge gehouden
worden, en dat alfoo de Capiteynen ende Commiflie-
yjgfjers van defen Staet, pp de
Elve van alle dade-
lickheyt fouden moeten abftineren ende onthouden,
κ meer, alfohet fel ve tot haer eygen Ingefetenen wel-
vjeftende feeckerheyt der traficqueis, diemet.hon-
dctt kleyne Scheepjes, alle met Manufadlurenende
andere koftbare goederen beladen,uytdefe Provinciën
ende Landen, geducrighlijck de felve Stroom
ïijn be-
varende, ende alfoo by onftentenis van fulcx , de Επ'-
eelfche op de Ehe ontwijfFelijk op U Ed. Groot Mor.
Onderdyien fpecialijck, als oock op die uyt Vrieflandt,
ende ende Laitden^ eenen fwaren flagh fullen toe-
brengen, ende de geheele Navigatie
o'pKlefn-Ooflen
tuiberen, tot onwederbrengelijcke fchadc ende nadeel
van hier goede Ingefetenen.

TetifweeJea, Alfoo hier door de Neutrale Koop-
lieden worden ge-encourageert, om in de Vercenigde
Provinciën allerhande toevoer te doen, ende wat noo-
digh is in te brengen, gedyende fulcks nochtans toton-
dethoudingh
eliqualis Cemmercii, by defe Troublen,
dieGodt genadigh wil veranderen toe een goede Vre-
de; Soois't, datmen U Ed Groot Mog. onderdien-
ftelijck vcrioeckt, daer heen goetgonftighft toe willen
contribucren,dat tot verhoedinge van hec temerair op-

frilu.
i'iia

s

wederbrengelijcke fchade voor den Koopman ilaettoe
te volgen, over een gewiireA/i>i/K/Ciri;j?M»i/<, alsfy
Op Neutrale plaetfen gaen, met die van Hamborg mach
worden geconvenieert.

Tot wekken eyndcH«7»itfixi-prefenteert, dat fy
gheen Zee- Brieven onder haer Zegel ende Secretarien
hantfullen uytgeven , als die de Eygenaersende Re-
dersder Schepen ende Waeren,door een Corporelijc-
ten Eedt voor twee Heeren des Raedts verklaren , dat
hithatrfelfsende eygen toekomt, van gelijcken, dat
oock die na
Vranckr 'yk en andere plaetfen gaende Sche-
pen, eene generale Certificatie, alle inhebbende Wa-
ren, gelijck die gcene die op Spangien varen, onder dc
Stidt
Hamborghs Zegel met figh voeren fullen.

U £d, Groot Mog. fullen hier mede verklaren, dat
fyeenegoede wille ende begeerte zijn hebbende, den
profijtelijcken Handel, ende het infeparabelintereft
tuOchen haer goede Ingefetenen ende de Stadt van
tiimiurgh, nochtans by defe feer befwaerlijcke con-
junfture, foo veel mogelijck te continueren. Ende
konnenU Ed. Groot Mog. figh goetgunftelijck ver-
feeckeren, dat de voorgedachte Heeren Burgemee-
fteren ende Raedc, onfe Heeren en Principalen, met
alle dienftwilligheyt in diergelijcke ende andere voor-
vallende gelegentheden, 't felve foo wel tegcns U Ed.
wroot Mog. als haer goede Ingefetenen altoos fullen
verfcbuldigen ende erkennen.

,. ®CÖcfoIutic ban Hollandt, tafCftfniJC Dc Neutra-
■-teyt op bc Elve, lupöeti al^ bolcftc ;

^xtraBuyt de Refolutie» van dc Heeren Staten van
IMandt endeWêfl'l^ricflandt, in haer Ed, Groot
Mog. Vergaieringt ghenorrien , op Dinghfdagh
twintigften Οέ/eèer fefticnhondert vijf en
fcftig.

J) E Penfionaris i^tvien heeft ter Vergaderinge ghe-
rapporteert de confideratien ende't advijs van de
«eerenhaerEd. Groot Mog. Gecommitteerden, heb-
n f f ghcvolge ende tot voldoeningc van der felver
^^° ™eCommi(roriael, van date den
fefiiendendet
Mriede Maent, geexamineert ende overwogen den
weehoude vaa feeckere Propofitie
by dc Heeren

Mog. eerft by monde gedaen, ende naderli^rit irt^è^i®"
fchrifce vervat : Waer op gedelib?i;eert z'nndéj iijgbet
ghevonden ende verftaen, dat; van Wëgbh, haer JEd.
Grooi;'Móg. de facckc tér Géneràliteyt daefHeeniéii
fai worden gedirigcert, ten eynde de Rivieren vin de
Ehe voor vry ende Neutrael mogen worden gehou-
den ende erkent , mitigaders de Kapiteynen etidê
CommiiTìevaeiders van defen Staet ghelaft, figH aldkef
van alle dadelijckheyt te abftineren, des dat déHee-
ren Burgemeefteren ende Raedc van HambuVgh yòòr·
noemt, geobligeert fullen wefen.de voorfchifeve Neu'
traliteyccrtde
VtyàomvootàcEifftromi téghèlijck
van den Koninck van Engelandt te verfoècken eiïde
te obtineren, invoegen dat defen Staet ende de goede
Ingefetenen van dien, daer ontrent L'eenemael getuft
mogen worden geftelt. ,

Ende wat belanghthettweedeverfoeck by dévoórfz
Propoiitie gedaen, omme namentüjcktot Terhoédin-
ge van 't temerair opbrengen der Schepen, als die naer
Neutrale Plaetfcn vaeren, een feeckeren voet ende
Reglement te beraemen, wacr na de Zee- Brieven ge-
dreileert wefende, foude behooren te worden gherer

fpeéleert, einde de Schepen ongemolefteerc gelaeten,
dat dicnthalven het advijs van de refpeflive Collegien
ter Admiraliceyt moghe worden verfocht, omme hec
felveghefien zijnde , als dan daer omtrent foodanigh
vorder te worden gedifponeert als in reden ende bil-
ligheyt bevonden fai worden te behooren. Sullende de
bovenftacnde haer Ed. Groot Mog. Refolutie dewel-

___________________________________„ - -. , gemelde Heeren Weflerman ende yiifzemti, by extradt

brengen der Schepen, daer uyt niet anders dan een on- autencijck toegefonden worden, prnme tedienentot

van Β κ Λ υ Μ o Η T,

provifioneleantwoordeop de voorfz ghedane Propo-
fitie, ende vorder' te ftrecken tot der felver narich-
tinge. Oflderftont, Accordeert met do voorfij
Refolutie.

Geteeckent
Herbert

JiïoCÖ ben twee en twintigften :

ExtraB ujft het Regiβer der Refolutien van de Ho.
Aiog. Heeren Staeien Gewrael der Vereenigbdi
Nederlanden.

Jovisden tveie» faintighflcn. Oftobris Kióf.

De Heeren Gedeputeerden van de Provincie van ffianfce
HtUa,idttaàtWc(i rr$eflatidt, hebben ter Ver- S"··
gaderingh geopent hec Provinciael advijs van
de Heeren hare Principalen, geformeert op de Pro-
pofitie by de Heeren
Caffar Weflerman, ende Leo van
Attzema,
Extraordinaris Afgefante ende Refident re-
fpeitive van dc Stadt Hamborgh, ter Vergaderinghe
eerft by monde gedaen, ende vervolgens by gefchriftc
overgelevert, houdende in efFed hec voorfz Provin-
ciael advijs, dat de Riviere van de
Eheyooxvrytn
Neutrael
mochte ghehouden worden ende erkent,
mitfgaders de Kapiteynen ende Commiffievaerders
van defen Staet gelaft,figh aldaer van alle dadelickheyc
te abftineren : des dat de Heeren Burgemeefteren
ende Raedt van Hamborgh voornoemt, geobligeert
fouden wefen de voorfz. Neutral iteyt ende Vrydom
voor de
Elve-firoom te ghelijck van den Koningh van
Engelandt te verfoecken ende obtineren,invoegen dat
defen Staet ende de goede Ingefetenen van dien, daer
ontrent t'eenemael geruft loude mogen worden gb^-
fteltj én wat belangt het tweede verfoeck by de voöifz
Propofitie gedaen, om namentlijck tot verhocdingh
van het temerair opbrengen der Schepen, alsdie naer
Neutrale Plaetfen vaeren, een feecker voet ende Re-
glement te beraemen waer nade Zee-Brieven gedrcf-
feert wefende, fouden behooren gerefpeélcert te wor-
den
, ende de Scbepenongcraolefteertghelaten, dat

dient-


-ocr page 653-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

l66f. dienthalvee het advijs van de refpeaive Collegien
ter AdràÌraliceyt verfocht mochten worden , orarne
het felve gefien duer ontrent gedifponeerc te worden
als in redenen
ende billickheyt bevonden foude wer-
den te beboeren. '

Waer op gedelibereert zijnde , is goetgevonden
iende verftaen j mitfdefen te verfoecken de Heeren
van
Ommeren ende andere haer Ho. Mog. Gedeputeer-
den tot de faecken van de Zee, dat hae^r E. over het
voorfchreve eerfte Lidt, racckendedeNeutraliteyt
van de
Elve , met den anderen in Conferentie willen
treden, ende daér van rapport te doen ; Dan wat aen»
gaet het
tweede Lidt, noopende het beramen van een
Reglement, waer naer de voorfchreve Zee-Brieven ge-
dreffeert foude worden > is goetgevonden ende ver-
ftaen, dat daer over gerequireert ende verfocht fai wor-
den, het advys van deopgemelde Collegien ter Ad-
miraliteyt.
Was geparapheert H.
Gockingat
Vt.
Onderftondt, Accordeert met het voorfchreve
Regifter.

n. ruvsch.

ï^ct abbö^ ban öe i^eccfii «©eronimiteecbe ban
öc ICbmicalitcpt Deu vijfden ^oücmöcc / lupOt

al^bolQDt·

tiaii he
Ttbini'
tniiuitt

Ho. ende Mog. Henen ;

De aenwefende Gecommitteerde uyt de Colle-
gien ter Admiraliteyt gefien cndegecxaminecrt
hebbende U Ho. Mog. Refolutie van den
fes
t* tmntighfien
der voorleden Maendt , mitfgaders
feeckere memorie van de Heeren
Wefterman , ende
jtf/Vziwe, Gedeputeerden ende Refident refpeöive
der Stadt
Hamhorgh en de Ha«z,e Steden, fouden aen-
gaende het eerfte point, raeckende de Neutraliteyt
van deElve-ftroom gantfch ende t' eenemael konnen
conformeren, met het principael advijs van de Hee-
ren Staten van
HoUandt den tveeentmntighflen der
felver maendt in U Ho. Mog. Vergaderinghinghe-
bracht onder de referven ende flipulatien daer by bree-
der geexprefleert. Ende aengaendc het ^verfoeck by
het tweede point van de voorfz memorie gedaen, om
namentlijck tot verhoedinge van het cemerair opbren-
gen der Schepen, als die naer Neutrale plaetfen vae-
ren , een feeckeren voet ende Reglement te beramen,
waer na de Zee-Brieven gedreffeert wefende, fouden
behooren gerefpeöeert te worden , ende de fchepen
ongemolefteert gelaten. Dat andere van
Hamhorgh of
der felver ingefetenen fouden konnen worden geper-
mitteert te varen met vrye Coopmanfchappen, op alle
; jlaetfen, felfs op Engelandt, niet gemunieert en ver-
lien zijnde met foodanige Zee-Brieven ende certifica-
tien, als in het
TraBaet de Marine tuflchen den Ko-
ningh van Spangien ende defen Staet gemaeckt, bree-
der geexprefleert ftaen, ende dat hier van uytgefondert
fullen bly ven de foodanige Waren als by Placcaet zijn
verboden. Doch fullen de Borgemeefteren ende Ra-
den der Stadt
Hétmhrgh voornoemt, geobiigeert we-
fen, ghelijcfee verklaringe hier op van den Koningh
van Engelandt te verfoecken ende te obtineren, in-
voeghen dat defen Staet ende de goede Ingefetenen
van dien daer ontrent t'eenemael geruft fouden mo-
gen worden ghcftelt, tot wekken tijdt toe de faecken
van defer zydc oock fullen worden gelaten in tegen-
woordigen ftaet. Geadvifeert by de ondergefchreven
op den
vijfden Novemberfeflienhondert -vijf en fefiigh.

Geteeckent,

S. Everwj/M, MvocaetBoon, T. venLodefiey»,
Gerard Colterman. J. Brmfer, David de Wildt >
jR. vender Rehe, G vander Nijfe, Adriaru van
Sevenhuyfen> H, de Groot.

^tn fefden j^obettibcc i^Dace op o^olgj^ bcfc
fpnOcli|c&e t^erlifacinoe ban dari; üo. ^oa.

i
il

Extra^ uphitRegijlefderRefólHtiékédHdifii,

Mog. Heeren Staten Qifiêrail é^Vmeii^hài ^
Nederlanden,
Venéris den feCJeri ijóvéia-
bris feftien hondert vijfen reftïg,,, ..Γ

De Heerén van Öimmtren eridé andérè ìiaei hn
Mog. Gedeputeerden tot dò faken vàfi de Zee "
hebben ter Vergaderingh geÈXhibeeit, ootkiS »!
vervolgens doen lefen het advijs vah dèaenwefendé tiii'e '
Heeren Gecommitteerde uyt de rèfpeftive Colleêign "«"tot
ter Admiraliteyt (dié van Vrieflanthochabfentfijfliiii ^»^·
geforrneert alhier in den Hage den <v0eH defts, tót
voldoeninge van haèi Ho. Moe, Refolutie vah den
fes
en tvintighflen
Odober leftleöen, ghenomen opde
memorie of prOpofitie van de Heeren
U^fieniiàn ehde
jiitxetm, Gedeputeerde ende Refidént rèfpeöiveder
Stadt
Hamhorgh, over het fubjcft raeckende de ver-
fochtè neutraliteyt Van de
"Elve, mitigaderj hfit re"
gleineht van de Zee-BriéVen in haer Hö.fÜog.Re-
Iblutie van
àeni-wee en iieintighfiiHàctÌà^zttintViàr.
breeder gementioneert : Waer opgtdtlibefiertiijii.
de, is goetgevonden ende verftaen dat dé Réviete
van d' Elve voor vry efide Neutrael g^ouden falwor.
den, mitfgaders de Capiteynen en Commiffievàcr-
ders van defen Staet ghclaft figh àldaer vàn alle dade-
lijckheyt té abftinerén > des dfat de Heeren Burge·
meefteren ende Raden der Stadt
Hamhorgh Voor-
noemt i geobiigeert fulleti wefen de voorfchreve Neu-
traliteyt ende vrydom voord'Elvé-ftr^oömtegdijck
van den Koningh van Engelandt te verfotckéli ende
te obtineren, invoegen dat defen Staet éndedegoéde
Ingefetenen van d ien daer ontrent t' eeneiriafcl gcrull
mogen worden geftelt ; Ende wat belanght bèi Httü
verfoeck by de voorfchreve Pröpofitie gedaen, ötöni6
namentlijck tot verhoedinge van het teriiereir opbren-
gen der fchepen, ais die nac neutrale plaEtfenvacreti
een feeckeren voet ende reglbmentteberamenWair
nae de Zee-Brieven gedrelTeert wefehde, foudetibe-
hooren gcreprefenteert te worden, ende de fcbepen
ongemolefteert gelaten, is goetgevonden éiide ier-
ftaen dat aen die van Hamborgh vooriioëtöt of dér tel· j
ver Ingefetenen gepermitteert fai worden te Vieren ί
met vrye Coopmanfchapopallëplaetfenfelft'opEn-
gelandt, mits gétnuniécrt ende verfiéh zijnde, mei i
foodanige Zee-Btieven ende Cehificatièn, als in bet
Traöaet de Marine tuflchen den Koningh van Spin-
gien ende defen Staet in den Jare
fefiienhmiert v^iih
gemaeckt, breeder ftactgeexprefleert, des dit daet
uytgefondert fullen bly ven de foodanige Warèh,a)i
by Placcaten verboden zijn, mits dat de ghemèldé
Heeren Burgemeefteren
endeRaden der Stadt Ηβπϋ
borgh geobiigeert fullen wefeö, gelijckfe verklaringe
hier op van den hooghftgemelden Koningh van Enge-
landt te verfoecken ende te obtineren, invóegehdat
defen Staet ende de goede Ingéfetfeneii van dien, daer
ontrent mede als vooren t'eenemael geruft mogen we-
fen gheftelt, tot wekken tijdt toe de faécken van deftr
fijde oock gelaten fullen worden in den tegenwoordi-
gen ftaet. Ende fai extraö van defehaer Ho. Mog.
Refolutie aen de opgemelde Heeren Gedeputeerden
van Hamborgh verhandtreyckt woirden niitigadersaett
de gefamentlijcke Collegien ter Admiraliteyt foige-
fonden, om te ftrecken tot derfelver «arichnngne.
Was geparapheert
mtt. Onderftondt, ac-
cordeert met het voorfchreve Regifter, enwasüe-
teeckent

N. Rt/yscH.

fieir·

©an be CóMtcobetpcobctbe^oabErnlniteptöan mm
Ravefteyn, meecmael setootD

bp occafieDat bp feccRec ptcfoon becfocö W
pjobine ban auflitie tf Bcn^ fefcficre PiocfDutcn
Den aianotfliticöte alhaec Beintintef t wt^f'g
ban ceii i6inténtiebt^®act^bart Brabincit, ίΦ «
ε»
öacc ©0. J®oB.am beniöatto0Bban
N.^
Jnlio,T)oebJrin? ÖiEÏDcrtRavcfliéyn,
banöe Meyerieöan bm Bofch, iitlttiiironS
ban te cotttracii fupenue ban
öebjöle fti aenpgen toarm te onOctBoMöi"


-ocr page 654-

en O O R L O G Η. V Vtjf-en^wemghflt BoecL 63 5

, -rttitfiti iiioe bjunat-wabuprigcBi coprefponoentie /
ijlf' Tt fionDtn aoetbtnfim Öen KaeBtbanaSjabanDt/
^ ihc ter intentie ban Den pecfoon f nbe ten cffcttc/ qI^
S U fclücc tDiPcDtbecfocötteautBocifcccn / enbe
rfifllificEceny rtiaec beel eec t>iettfïiB6 sfacfjt/ Dat
hf( Β ffetenf ober öe SouvcraìDitcs bau Den boojfs
ïanDc öan Ravefte7n, ttietföneBoideltjcöc
inchtiaöcpt mocbten öjecöen αΜε>

ftacn/ enDe niiDDeiectoijle tdle octcn ban juDicatuce
nScc Defflbe HanDcn oeflatueett; ©ectjalben beD
fociitcn öjunDt-nat>up?lÖcft/ Dat Dcfclbe
cchììk ban
L friif" lülIDe ftcttDaectó fenDen / oeütjlrucect
ïnDc nefflti /, onvobec. ijet fubiect taecIienDe ijet Diffe^
rtiuobtc Die ©ójJtelijcne
Souver^inites met haec
00 ίβοα· coiifftfutie te tccben /" cnöé Die faftften
m Dtc minne af te l)anDÉIen / met bejDcc bcrfoecft Dat
Ce fflüE niiDOcleclöjIen foobatttfle o^jc toilDc (lellen /
itn fPiitie Oat IjanoenDe De boojfj conferentie/ cnDe
tfc tiiDttoc Dat Det boojfs Diffccent aBfoIutelach enöe
finalgclt foiibe ülefcbjjeDetenriincect / allepjoceDu:
tent3anfijne3tJDe meDe mogen VoetDen Bfftaiurert /
möc
namcntlflch De executie bnn feecltere vierbond
iii(Tcn tot la(tc ban
Den Suppliant bp öet atccclsen
lötctcljtf tjan lïabeflepii nptgrfp?oocltcn / enDe ban
DcUidtiic
inanDement in ca^ d' appd ban ineecocfcpi

Dtn ilaeDt üan Brabandt toiecDt bccfor Ijf.

©f iactoöj) anttooojDc / Ijoetoel fuloc in loco
tertio
bolgen^ betDjagen raocflcgefeöieOen/ ηοφ
tan$i ione (t3eboImacüiiQljDe li^ncDen te fuilen fct)h
hm: ©o· cepIiceetDen ftilcFöunaenge--
nami te fuUen jijn ; Daet: bpbocgenDcDatfliomtc
acDcn een pjcube ban gare ^aimpjIijcficgeHegcntp
Ijtpt/ljaQDen gclaflaen Dm i^eec ban Beuningen, om
im aoninob ban
Vranckrijck te becfeeefiecen Dat Dc=
fm ^taet genegen toa^ tjct ïanDtban Ravefteyn
irgöcn
^een gepojtioneect equivalent tcbectoiffelcn.

©8J(l fcfjicBte Daet op De i^eecen Janfon, Voets
(iiDe Aller ; maec tecfionDt biel De ftoacigfiept / Dat
KtH möf boo? De öanDcI oöec De bectoilfclinflö / «tioefi
tDOjöfn afgeDaen De pundus fuperloricatis.
iiRiii gil ùcfe .USaenDtJulius efclatteecDc mccfï De hjcc=
tinac ban Den SBilfcljop ban Munfter : upt igoogl)-
7jii DuptflanDt Den Stilten af / quam tiem beel bolc^ toe ;
alö meOe upt De ^paenfclje quactieten ; boojt^ in
Λ ontrent fjet iBunflerlanDt enbeaBeflpöalen;
fonDcc Dat men toift fijn Deffcpn. Hp öaDDe toel ceni?
gcntbii|l enDe onminne met
De@o?(lenbanLunen-
borgh; men toiff' oocft Dat öp te onbjcDen bja^ met
iiftn êtaet obec fjet
tDercftbanDeDeyierSchants ;
taf)
men Itoli (igö niet inbeelDen Dat l)p foo beel cou:
toflic öaötie / Dat öp Defen i&tact met ©ojlogf) fouDe
fifntalien. JBecfl boietDt gelooft Dat öct toa^ ten
Iltnlic ban Spangien of ban Den Keyfer.

^tn acht en twinttghften Julii liet Dc J?eec®ac«
(oa!)
Georgh Willem öacc Ifo. Mog. toeten/ Dat ban
totflen ©janciicijcB baa^ gehomen De ©eec De Lom-
WCE
, tocgen Swedcn De J^jefiDent Kley, boojt^ oocft
^nantenban De!leuc enDe 39o?(ien ban
Keulen,
Brindenburgb, Wulffenbuttcl
enDe Ofnabrugh. 't ^c
toojttoagtocigemaecftt/ maec DatDeiHcec
Hartogh
Jan Frederick feDect tDepnifijj Dagen öaD Difficultcpt
flctnatcfit obec De c)cecutie. «©at De 25iffcBop ban
Muniier foc|)t Dc Dibifle te boeDen Doo; De continuatie
wn ftjnc llcbtingen/ fön ®coupcn becfameJenDe om.

wfiDet^ / om befen ^toet te attacquecen Dat 6p Oet
^tnctaiat öabDe gepjefenteect acn Den «Ciaef ban
Waldeck: bat öpljanDribe met i|actogb Jan Fre-
ftn/fc k' fiW"^ €cDupeno\jectcnemeïi ; Dat
wn^fteuc-Sojfl ban
Meyms boicBaennamin

(iin^Öicc Helbe men fïgi) oocït in pofiure booj bctfiet-^
• öc oube/ cnbe toectoingeUan nieutoe <Com.

^ ba» Zeelandc,|eÏ6en Den denden 3ÏU»

'iP/acngaenbe De becfïcccSinge banbe IBilitie
foo boo? ftet becgcooten ban alle De
"epitwincighmanin

Fim
k:
th
)a
fes-
in,

©?anchr0eh te toerbcn/al^ met fiet tnecben ofteobfte χ g/St,
nemen bau nicubse ofte aibccept^gcfo;mcrct en tori ,,
gebifcipitncctDe llegimenten rn Compagnten/m Dot
tot öet Diagen ban De onöofïen öaec toe gccequiccect/
fouDe isccüen geconfcntecct in De petitie tot Dien epn>
De bp Den öaeöt' ban atc grDaen ban
twaetftnaci
honderc
du)/fefflt:gnfDen ; t^goeigebonDen/ De lieten ι»ιι2εί-
ban Den «aDe a&fotuteiijch te antbonfecen / om na .
geiegenttwpc daji faften enOe naciiOe abbdfen Die obec .""^en.
Ijet ea^ fui^t tcc «©encrrfitept fouDe toccDen inge» Hiiim
biatöt/eitDcaöbectentteBbieban bupten irtftomen/ Daii^i-
i« 'teene: en bet anbete bjuc&töaetlijch tc mogen ccei»;?"
fenterenI ï®a£|) bp DeBecgabecingegeconfibereect Sg^i,
5gnbe/DaC tier niet genoeg cn toa^ De J^ilitie ban Den litict
^taet
tr boet en te paert te becmeecbecen / maec toel

boojnamcntl^cftDat Defelbe biiecDe gebouDen in goea
"
- ^..... jjjj^

Jllriatirijs
lacl.

^etft;·
ban btn
i3aei)t
ben

sutn.

tsci)lt
{(08(η
balille
(Stoup.

Ìenofist

sa

:ec enhangefcbiebenal^Doojbct
aenflcHen en tominueren ban eenige booiname Pee»
fonen in De
hooge Charges te atanbc: 3^at fp betfioni»
Den/ Debiijle Den ^taet booi al^nocfinietenlDa^
boo?|ìcn mereenCapicrpn ^meraei/ Datnocömael·
bp occafle ban Defc Deliberatie/ met allen ernfltec
©etgaDecinge ban bart {?o. iBog. foiiDe tnccDen ge»
oppert en geucgeect/ooch
bp alle occatien onbecl)out
en gepouffeeci Ö^t becgcben ban bet
Vele-Marfchalck-
fciiap, Generaclfchap van de Artillerie,
cnbe Sergant
Majoorfchapban
ï)ct lirgcc / tn tencrgocbeban DcC
eecfie/ Daer toe tnegr baec J3?obincie bao?gcbjagen
cn gcnomincctt Den 0eec
Prins Maurits van Naflau t
foo ten cefpecte ban föne booge capacittpt / lange ep
pecientie en renom ée, al^ ten aenfien ban De unibec»
fele aengenacmbept ban De Slegenccn enDe ^ngefete^
ncn ban befen ^taet tot ft)npecfoon/ enDe^felfil
^oojlucbtigb ilup^ : €η boo; foo beel De tlnee anDe«
ce Cbarge^ aengingb / mitfgaDec^ bet geene bp ρ?α·
motie ban Den
||ecc Prins Maurits fouDe mogen ba*
cani iDerben / beeft De ©ecgaDecinge bien aengaenbe
oocft toel ceficctie genomen op ben
i^eec Rhijn-grave
enbe (Colonel Kirckpatrick ; Doel) bet felbe niet te min
gelaten aen Del^eecenbanbmSiabe/ om baec obec
met De igeercn ojDinaci^ (Sebtputcccbe tee <!5enecalii>
tept te cojcefponbecen/ enbe De ft Ibe ban De goebe mee
ninge ban
Zeelant te imbueccn / oen De toelcfte ecbtef
be finale bifpafitic
Dien acngacube iniect gcbauben.

Maurits van NalTau bp bacc 00.
jUog. Denachtentwintigiiften 3ulp gecommittcect
tot
Generaal obcc Dc acnilaenDc eppebitie te atanbe /
toag Den
vierden ?tugu|li aUjiec aengeftomen / op De
aenfcbjpbinge bem Dientbalben gebaen ; toaec op i^
goetgcbonben te bevfotcben De (^cecen
Braeckel enbe
anbece baec i^o. Jüog. (^ebcputeccben tot Ijet flucft
ban be
Patenten, Dat fp met enbe ncben^ eenige )|cc<
een <(5ecommittcecDen upt Den
Raet van State bp baec
fclf^ te nominecen / oocït met aDIunctie ban be ^eec
Ccefotiec dSenecael
Bevcmingh met ben gebacbten
Jdeec ^jin^
Maurits van NaiTau, in tonfecentic toiU
Den tceDcn/ enDe ebecleggen ta]atontcentDeboo;f5
eicpeDitie met Den gebolgeenDe aenHleben ban Dien/
ten meeflen Dienfie ban Den EauDefouDebeboocen
tee becten genomen te toecDen i Doenbe ban baec toe»
Decbacen cappojt acn baec XËog.

S^P Den ^aebt tuierbr oochgeiiacn een pacticuliece
petitie ban
twecmael hundert duyfcnt gulben^/tOtbCC»
bal ban De onfioflen obec bet emplep ban Den
train,
fop ban De^oogc enbe minbec ©fftciecen/al^ tot alfecs
ganDt beboeftm opfie aenflaenbe e]cpcbitie te 39rlbe.

^en twaeifden Kugufli geboo^t bet cappo;t ban
De lleecen banRaetsveit, cn anbccc bace ^o. ilSqg»
(PetommittectDcn upt Den
Raedt van State in ronfc;
ccntie getoee^ jijtiDe / en acijtecbolgcn^ befelbercfoi
lutien becdarai irn ingenomen bebbcnbe De canfibece>
tien op'tίen ent anbcc ban ben J^eece
Maurits
van Naffau,
ent)clilicntcci15eraaDccinge acepbibceci
en becbolgen^secn Irfcn fetcit^e ïijftebiec ni?ct)oI>
genbe geinftmct/ caechenbe De booge <©fficieccn
foo
ban Colond^ / ït. €oloncl^ali j©aj'oo?^/toflcciia
De felbe fouOc RonnentoOibengcplarccctinDcnocfl*
öeleaene^tebeo en plaetfcn aen Denilbi
/n cnbe Yflei

se.


-ocr page 655-

'655 SAKEN van STAET

Ban Om aanöen üecepffcn mocfjtc/OeöiupcKt te Botu
nen tooibenj ©eöbcnDe tepDcci secappojteect
oatùm

isffcSKs^ste^^

oenoenh fouDe tatfen omupttcfionnen leöeccnfoo
Deel aental ban J^aflen^ / Carcm cn ®ocBtpattiien /
al^ tofl tot De tìoo
?f5 eppeDitie tjan tioöen fouöe toefen/
enDe baecomme in beDencftensefieltofmet öcfjoa
tjincien ban
Utrecht, Vrieflant en Stade ende Landen,
ten feïtien epnbe niebe becfocftt'foube Dienen te too^·
Den/ omme upt Den öaten mebe eenige 3©aaen^ enbe
(Otocötpaecben Daec öp te lebecen. i©at ooB De plaetfe
ban 't renbebüu^ bp ftaet ©α. Maü. oeDefianeect
mocBte toecbcn/ enbe becbolflen^ flebepefcljeect De
gnficuctie enbe Cummiflie boo? Den J^eecei^jince
jEnucit^ en ben i^eece Rhij ngraef al^ «©enecael ban
De Caballecpe ; mitfgaDer^ boo? Den Colonel
Kirck-
patrick
al^ Majoor Generael. 3E>at OOCft ÖaW «0080

.ïföos· Den meec opgemelben ï^eece ©jince fonben bes
lieben bp te boegen enbe te beputeecen eenfge teecen
upt Daten niiDDel omme toelgemelbe ieece P?ince:op
De boo? te ncnu η ejjpebitie mei caebt enbe Daebt bp te
toefen enbe te affifieccn ; ,45nbe epnbelijcïi bat toelge»
inclbe ïpjince becfocljtljabbetectoiJleDeifelf^®eBi=
ment te paerDe niet en toa^ gebient baneen
Majoor,
Dat ^are ]|o. mSog. aenDefP^obincieban Hoilandt
fouDcn gelieben tececommanbecenbenpecfoonban
Den Siitmeeflec
Munnick, jtjnbe een feec Dequaem en
ccbacen pecfoon/ enbe ben oubtflen Siitmeetlec / niet
alleenban 't felbe Regiment maec bp na ban De gant»
fcöe Cabaillccie/ten epnbe öacc <!BD. aaog. Den boo?=
noemben
Munnick met De bacante Majoors ptaetfe
ban 'tfclbe üJegtment fonben gelieben te gcattficep
ten / enbe met befjoojltjcfie «ffommiffie boojfïen :
3©af r op gebelibeceert jönbe/öebben fjaec JBog.
figï} Dc boojnoembe toel laten gebailen / enbe
bojbec|$ goctgebonben tebecfoecBenDeniSaebtban
^tate/ Dat öoec De noobige b?iebenenbeo?b?e
Daec toe fpectecenbe aenfiont^toilDenboenDepefcbe»
ten / enbe aen De gemeRie «Officieren toefenben / om
Öaec bacc na piecife te ceguleten 5 ©ojDec^ toierben De
opgemelbe i^eecen fìaet üo. JIÈog. «Sebeputeecben
gecommitteect om met be ]|eecen ^ecommitteecDen
upt Den iSaebt ban ^tate / enbe ben gemelben j^eece
l»iincc
Maurits naec becljoo? ban De 3©agemee|let
van den Honert,be^noobt^/ te obetleggcn fioe beel
3@agen^ / lUatcen en Cotijtpaecben tot be boo;f; φ
pebitie fouben ban nooben toefen / om fulc]c geijoojt /
al^ Dan bojbec^ be 9?obincien ban
Gelderlandt, enbe
O ver-Yflci, niet alleen al^ öiec booten i0 gefcfjict /
ncmaer oocft De gjobincien ban
Utrecht, Vrieflandt,
enbe Stadt ende Landen aen te fcfjjijben / om fooba^
nigcn getal ban 3@agen^/ ]^atten/enDe €oc[)t-paet«
Den te befojgen/ al^ naet ingenomen tappojt geooi^
ooibeeit fai toecben ban nooben te toefen ; Cnbe toat
beiangöbe Bet
Rendevous, toiecbt Set felbe gelaten
aen Bet oojbeel ban Cieifeeten Bate
puteccben te ©elbe/enbe ben teete ©jince JBSaiicit^/
omme 't felbe
te leggen baetBaet<S.Betbequaemft
flcBtenfullen.
aBBbec^toietben beopgemelte jgeeten
<Scbcputeetben betfocBt een^nlltuctie boo; Den i§ee>
te ©jmce te eoncipieren/en ooft boojt^ te e^ramineten
enbe tcbibeten be Commiflìen ten bien fine
icfteï^cU
opgeHclt/ enbe ban alle^ tappojt te Doen; Cnbe
omme toelgemeUen j^eece Pjince ban
NaOàu in b efe
cppcbitie met racbtenbebaebtteaffifleten/ hebben
De Pjobmcien ban
Gelderlandt enbf Over-Yffel,
eventum Daet toe booiaebjagBen De ©ceten ban

Alevelt, enbe.....Pallandt. «gpubti

WcR toiccbt gelaten aen DefacuIteptbanDefeeeten
Jjtaten ban
Hoilandt ende Weft-Vrieflandt Bet aen;
ilen ban een
Majoor ban bet öegimenttepaetDe
" ■ iti

ban öen j&cece ^jinceMaurits, ommeDaetinnete
&oen na Baet toelgeballen ; Q^ocB toietDt ben felben
locete ^jince inmibbel^ geautBotifeett ommebooi
leen bequaem Petfoon De {ilaetfeban Majoor to n».
bifleteooenbeMeeOen.

Haerfolte —
Duyvenvoorde

Wcldere -

Steenhuyfen >

Schimmelpenning id loco totZutphen
Langerackinloco —— totAernhém.'

Lij Be der plaetfe» aJwaerde CoUotielsvandtlth
fanterie baer fuüm ontbonden tot nmia
ordre.

Haren in loco
Kingma

Iterfominloco —

Gockinga -

Aylua in loco ·—
GraefvanStierum

Mombas ---

Askin -- —

Heefwijck -

Vrybergen --

Steelant ■ ■

L^βe der üattfen aïwaerde LuytenantsCùHmk
van de
Infanterie L·er fulltn outboudm ut
natrder ordre.

Lijfie der f het feu alv/aer de Majoors tiviitia(9_
f
uilen onthouden tot naeeder ordre.

Armanvilüers
Paffenrode —
Levinfton —
Steeck in loco
Koets ——
Itcciium

Carrey ——
Wenge —
Biflchop —

Pleflis --

Ljf/?e der flaetfin aïwaer de Ηοοβ-Οβά„ι„ h 166i1l
frovifie ende tot naeder ordre haerfHllc^f,„^
houden.

Prince Maurice
Rhijngraef ·—
Kirckpatrick -

Kirckpatrick

m ©eecErnft Zuhm &|ΐ t>«i ftepfetbefóentmrtöj ^
19eerIöcRBiptbanAmelaSt,meettbe6|?be^ 5

Bept Dee «öngelfcDe ©ojloflö aen Bet ftIW
foo beel goet te Dom/Dat BP beet Doo? foube Aotn^^

löciteaefantiFriquet Den Auguftitetger^.
tmflö feggen / Dat öP ï&eec Friquet pW^^fJ^

Haeriólte
Ploo» —
Walta -
Lion .—
Turck -
totZwoL
tot Aernhetn.
tot Nimwegcn.
totDoesburgh.

tot Deventer.'

■— tot Zwol.

tot Zwol.
tot Deventer,
tot Lieroert.
tot Grol.
totRhijnbcrch
tot Zwol.
tot Doesburgh.
tot Zwol.
■ tot Deventer.

tot Zwol.
tot Deventer,
tot Grol.
totWcfei.
rot Doesburgb;
tot Brevoort.
totReci.
tot Zwol.

tot Brevoort.
totRhijnberck.
. totGroL
tocAernliem.
tot Zwol.
tot Zwol.

totEmmericr.
totKoeverdea,
totWefel.
totEnjmfiiM·

«flw. ,

tot Zwol.

— totAemhem

— tot Zwol.

Cellomls teFaerde.

Majoors te Paerde,

G raef van Hoorn --

Tamminga -- —

Scbimmelpenninckinloco - tocZutpheü,


-ocr page 656-

cn OORLOG. 'tVijf-en-'ueertighfieBoecL· 6^7

ωη het «öpianöt Amelant, fpecialjjcB ten epnDe be

■ anhiooiiDEÌ;^ Uan öien mochten aenirtEnbebjucftteii

■ XiÉbanbetóepf®^^ ©ecfocbt
Sttooo?tco»fo?niÖegenetdcjftéfoIutii/ bieljacc
m #03. öaööcil Bcnonimin 't siaec achc en dertig,
,nténcnöTfuIcft^ oocft te fuilen 59« tattìooiitóelban
wfrti àtaftenìie oe Comtmccicn.

Φαη itoai^ bfctoonDcct öat uè Stepfeclijciie «àem
ecpretexeert in öefe tìubi ttiiie (erfijcft ftiec ööe^
Ertt^fecDlfcBucföefaecIu. iStibe mentwntod
Zdm/ öac menonaaecenfouDefïen/i)ateen<epi
Sd (00 naeam VrieTlindtB&tteBen/ fouto stìnem

a-

ïPt
Ufi»·

rum-
pil

i
β

frLi.plact^ üoo? nciittraïen/ ia boo? iic<il^#iie
fdfö; ^ijnfe oocit naclj De ^eftedefaecftclegitkux

flioein queftie, en baccom Öeeft men baec in met Ron=

" ©fSen <i?elift)utceciïcn ban be Pjobmtieban
ötlötclaniit öci>[im
bennegenchiendentec®etaabei
^c behfiit gemaecht/ bat bé i&cecengitatenljace
«Scipalen ten bien(Ìc ban flen ^taet / toegeii^ gpeöe
XtfmnalcecDe bienfien en gebanebeboicen/ tijt©elt-
U^fdjalcft göenomineect Öabbë ben geece^jince
lohan Maurirs van Naffau , enbe iu bcö felf^ pfaet^ tOt
ïiiutcnant <0inecael bnn be (iabaftfrpe ben fêeece
Rhin-grave, raitfeaber^ in ca^ ban be^ felf^ abance^
mfnt tot
Commiöaris Generael bcc Caballetneben
öfttcfjmw ban
Tarante ; ©ecfciec&enbeboo|tg/bat
h'tt rendevons bOO? t)et Corps d'Armée ban befen

kart iiiit bp Swol, maec naecbec aen be bowfs fjo^
binci£üan<i5eIbeclanbt£nDe
i)et<i5?acffcöap Zucpben
oratttnt Den Yflel-ftroom betaetnt
mocötetoerbm;
©atüJjjbersS oocft be ^tubenten binnen Emmerick
tol fes hondert (leccfi / ooc6
toel georffent in be toapei
ml noe boojgaenbe notificatie aen be Jlaebenban
Cleef boo? een tijbt lanal) geöouben cnbe gelafi mocij-
ttiitoctbcn
be boojfj ^tabc tebetlaten. ©atmcbc
tiaoi aile niogciijche mibbelen be becnieutningeban be
Alliantie ban befen ^taet
met ben ï&ecce tócucbojfl
üanBrandenburgh, gebo?bectnioci>tetoecben/ enbe
Epnörtijcit bat bet ïicijfllj^-boicfe in be ©uaEnifoenni
ficfrc ïanbm get bolle Service-geit foubc mogljen gbe=
nirtfii. ©accopgebelibeceectjijnbe/ fjebbenbe idees
ttn <öei»puteecben
ban be ©jobincien banZeelandc
tniif Stadt ende Landen becWacrt gecect te 3Ön/ Ottime
!)aec te uptten op lietbei:gcbcnbanDeboojif5<Ìfiarfle
tan Veit-Maetfchaick , enbe öet btcbetc Β&Φ|ορο=
ncaDe catchenbe Ijet bitgcbcn ban be Cijacgtóban
Luytenanr enbe
CommiiTaris Generael ban be Cabafc
ittieoöcïBÖenomcn. Waefijcliii fiebticngftebaenbe
antae ï^obincicn/ ïjet boojij göcpjopoiiefCbecacc=
tate öc bccaeWnge bcc gcmeitc drie öooge Cöacge^ /
om in bm
gacen l^eebec ggêcommuniceect te biejbcn.

tioopcnbe get tweede ban get beclegggen ban
'ttendevous, tojccDen ö£ l^ecccn banRaesfeitenans
tot Öacc J^e. H3og.<©eb^Mteccöen tot bet (lucfeban
Patenten b£cfü®t bie^aengaenbe in nabet ctrtife»
Knifetc ftomm met beóp|emdtc^eece5^?iné
Mau-

j robe obeclEoaen toaet Bet (êlbc cenbeüoH^ met be
mcilltn bienH ban ben Itanbe geie»b£fouöetojnncn
toitbtn/ öaenbe baec ban cappojt aen&ace
©ocBfj
pjofl.
BftBoöetinae. €ip öct derde libt aengaenbe bc
studenten tot
Emmerick, aen ben €omraanbeac
waecflefcgaeben/ bat öpljareto·
lilSog.fbubeBefc
«nte
fitricgtcn/ tuat o^ baec ofi&ent ^becnjtg
enWtfouDemoaensijns SèiElangeniSe ört
vierde libt
be ötrnieiitoingöc bcc AUiantic raef Ben lecce
fitutì)o?|l ban
Brandenburgh,. toicröcir öe J^tecen ban
Kiesfeic en anbece Rate HSog, <i3e6eputeecben
lot b6 faccRcn ban Brandenburghtìecfo^t bege-enas
wttcbe coHfctratirn bientljalbcn/ met öealöiiecaens
«JcfiiibD l^fcren .i©ini(!£C^ümibBÏ|ectc$ic«c-b^tc
tmtimjccfn cnac baec ban isip^ojt te Boen. enbt
iiwt aaiginsl) gct iè(ïe nbt ban Bc boojfei ' '
ii^rtWite öcröoire Service-gek aen '^'3£anb|

Wimme te laten bdrgöeu Sé eaeÖt "
n^i^^ tf bttlbcctten Bcïi iJaeflt bm.—.—^

m raaitaient banbcntccï Wcfioeöan Munfter
V. Deel.

tegen befen ^tact/ flbat fict innemen ban bcDey^ 166 f t

Ier-Schans , üja^ gcnocflö ùchent: lÉrn Ijoojbe ba»-^

gelijcftii tian fijne bJeibiiigljen enbe preparatien ten
<0iuiojjtj: JUàcn öecft rcftifcnictlionncngbeiooben/
bat l)p fpube becben cefbibcccn tot openbacen «^bjlog /
maec alieeii bc tonuinaD te iijn tot bienö banOo-
ftenrijck ende Spangien > iligebal be jpcanffljC foubm
toilien onbccncmm fyaer pretenfie op Brabandt aci»
te firfïen/ enbe bat bi» fóube^poogcn inöoft^Vrics-
landt te lógccen/ tot betcc onortljoub ban fijne €C0C3
pen., ^m giec tioc jtan^ niiet ouacbtfacm te f^ij::
nen / iaojecbt ghïfcöiebiu aïn Oen itfurcc beh cegen·*
thienden Augùfti. ι ; ^

, Serenijfime, éfe> . .

Ν' OnpotuimufidìutiusCiéràreaoi Majeiìat^m ve-
^am celare, quotidie è yidinà Gprraanicà, &
prsecipuè ex Monafterienfi traöu nuncios ad
nos àfferia de ingentibus belli apparatibus ^ deletìibus
militum >qui non longòàlìnibus noftris,inftituuntur/,
« qui intiosj ficonftantibtisundequaquerumoribus
credèndum eft, ducendi fané, Quanquatn. veromc-
liora ptìtius fperare quani quibusvis rumoribusfidcm
Aatitn adbibere malimus-, lamencutti tanti mptus, &
apparatus bellici nihil boni augurtri permittant, &
primòyicinas gentesjac deinde eciam univerfem modo
GcrBaaniam
ied etiam magnam Europjc partem, tan-
quam contagiene aliqui tumuìtibus, & turbis ; & mox
dcflldiis, ac bellis involvere polline, undenihilaliud
quatn vera omnium malorura Ilias pullulare & com-
munis Chriiliarii nomiijis boftis compendium promo-
veri poteft, idcircó è re eflécenfuimus, Csefaream
Majeftatem veftram ^micè&feriò rogare, ut malis iftis
in tempore obviamire, & opportuna remediaadhibe-
revelit, eoque curasfuas intendere ut amicitia, quia
nobis fempcr eum C^efarea Majeftate veftra & Impeci
rio Germanico intercèffit , farta tcóla confervetur.
Neque nos; intermiflùri fumus illud mutius ofBcii·
Csefare® Majciìati veftr« non oblate folum i fed
etiam, qusefita occafione repcndere. Quod fupereft
Sereniflìme, &c. Dtum Ópt. Maximum ftatorem
vindicemquc Imperli veftri ex animopiKcamur, ue
Caefaream Majeilatem veftram diu fcrvit incolu-
mem, ac fofpitet dabantur, Higaj in fiatavis 19. Au.
gufti
i6óf.

Oeorhchtighfie t &t.

i

WY hebben niet langer fconweanaelaetenuwe
Mi^eiieyt tekciìTientegèven,i datdagelijcks
uy t bet smbityrige
Dvf$flandt en voornamenc-
lijck uyt hetgevveft ν)ϊή Munftir tydinge tot ons kompn
van ^roote toeruftinge Van Oórlogh ende wervinghe
van Soldaten, welcke. tjied verre Van onfc limiten wer-
den aengeflelt, en wekketegen oni ί indica men de
volftasaige geruchten van sdle kanten geloven moec »
ghevoert foudé werden , m«r hoewel wy liever heu
beften hebben willwï hoopfen, als alle gherifchtcn ter-
ftondt te geloren, evenwel, door dieafoogrooten be-
roerte ende toerüftinge van Oorlogb, ons niet toe la-
ten yets gocts tedeneken, endedefelveeerftdc nae-
buyrige Volckeren daer ni oockpntrchjDig-^iiWi/r»
jee oockeen grpot gedeelte van
Eurof λ geViick met een
Peft in tumulten, oproeren endaernadiilidienende
Oorlogen, konde involveren, alwaer niet anders als
een waer voorijpoock van alle ongelucken uytbroeyen,
ende het profyt van de ^lijeene pyti^dFyunde Ciirt.
fie/ijcie neem kon werden gevordert, hebben wy het
doordiennut geacht, uwe
Keyfirl^tke Majtiieyt vrien-
delijek ett ernffigh tc vcrfoecken * dat de lelve deie
qual«nin ttid»wil tegen gaen , ert bequame remedien
tegen de felve aenwenden, en fijne foi^ daer toe diri-
geren, dat de vriendtfehap, wekke wyaltytmetfijn
K«^tl^ckeMaiefitytea hetl>eyf/céi Λ jciègehadt heb-
ben, vaftwerdeonderhouden; £nwyAiUenaietnae
laeten ëat met mucuelle ghedienftighedën uweKey-
ferlijcbe Majefteyt niet alleen bjt gfeeprefenteerde,
maer oo(ili.ghefochte gelraentheyt te vergelden. Vor-

banoe-

fEll

iEiinct
oen octt
Kcpftu

ilOBJitlli,

Dt j)tt
«Ccfafit

HaViBétt

m

Ιφρ>


-ocr page 657-

I

63S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

l66 f. ders Doorluchtighfte, &c. bidden wy de beile ende
__grootfte
Goit. Beveftigeren Voorftander van uw ge-
biedt , van herten, dac hy uwe Kcyferlijcke Majefteyt
langh gefont ende geluckigh wil bewaren.

Gliedaen in óanHageinHoUaTidtàcVinegenthiendm
Augufti fefihien hondert v^fenfefiigh.

^efe 25?ief toiecDt ecrfÌoBfiommunicefcttnctbm
J
^fece Friquec, ùfe alle^ toel bonb / begalbmtiet toooit
Serio, ficttoelcftDaetomtoiecbtuptBeiatm.

i^P Debe ffelf^ booj ben J^ccce Ripperda ( om fijn bef^
ff in te öebecftcn/ m befen ^taetinfoïgeloo^ijcpbtte
Öoubcn) öaec to· Jl©og.bccf«c[teEm/nicti3panbt=
ïijcft^ tcgben Dare teintenbecm: ©jefenteecbe (fi;om=

mifTieteseDtnaen.....om ftìnenttofflcnfiilcp

te pjoponcccn I jac in fianbelinal) te tceben tot b pies-
ghiae Vian be bifferenten ; giae be feïüe ©ecfoon ftabbe
, fobaniaclafl alceebe öiecinöanben/ maecomeenigö
befectuolltept/ fcöicftten 't te cugge/ om tetoojben
aecebjeffecct.

«oiiant 30e ï^eecen «©ebeputeccben banbeJ^jobincienban

Holland'ccnde Weit-Vrieflàndt ftebbentCC ©etgabe»
ifeliei tinge ben negen en twintighften 3ÌligufìÌ BÖeopent ijet
. Ban oe é^obindael abbij^ ban be ï^eecen öate ©jincipalen /
"i'ü'J?·· op 0ε acte ban awtöorifatie aen ben ifeece ©?ince
ife« iWauritj aengefielbe Chef, en (©enecael obec ïïant^
.ïiailitie te i^accbe en te ©oet te geben / omme bp ab^
fentie ban be i^eecen tjaec]io..ï®og.<i5ebeputeecben
belöelcfie 6ém Jgeecei^jincefoubenaccompagnecente
©elbe/ foobanige o?bje alleen/ en by öem felben al
omme tot bccfeecSecinge enfeaiciteptbanben^tact
tefïellen/ en bieboojrieningeteboen/ fooal^bpbot
Olien^ en in confo?mitébanfijne€ommifriecnbe 2iln=
lïcuctie / mitfgabcr^ ban be acteban aut&orifatie ban
ben
elfden beff^ ! ten meelien bienjie ban benStanbe
bebinben foube te beftaoten : J0aec op gebelibeceect en
bu be
felbe oceafie bantoegenbe^jobincienban Ut-
recht, cnbeStadt en Landen
cefpectibe/ aentjacel^o.

booi geb?agen3ijnbebe3^ecfoonenbanbeï^eei
een ban
Renfwoude enbe Nieveen, om ben gemelten
ïleece P?{nte neben^ be anbece ï^eecen Ijaec i|o. HSog.
«Öebeputeetben te ©elbe ti accompagneten/ en ben
felben met caebt enbe baebt te affiliecen/ öebben hacc
iBog. begemelte J^eccenban
Renfwoude en Nie-
veen, metenneben^beil|eetenbanRaesfeit, Crom-
mon
enbe Pallant, ten fme al^ boocen/ g&efonben
bocj^ecommitteect/ baec toe l)unbenoobige<Com=
mijfic met enbe neben^ be berbere acte^ ertbe bepefcfie^
baet toe fpccterenbeae-ejcpebieert enbe tecftanbengei
fleltiijn/ met berfoecft bat ijaec «S.ofte eenigijeban
lienlupben ficlj ten fpoebiggfien ontrent ben perfoon
ban ben meetaemelten i^eete J^jince Mauritstoilben
berboeaen/ om met enbe neben^ ben felben Barello.
.ïBog. iïefolutie op 'tfubject bet boo?f5 e);pebitie seno=
men / ter executie te Belpen HeHen,
fiafiei jdetftonbeniettoerbenontftent/ batinbe^paenfe
^h^Hff .ïiïeberlanben beel ©olcHó toa^ gljetoojben boo? ben
BtiiBEii 25ifrcl)0p. ^enUSarqui^banCafielRodrigofeonbe
ssit" oocft niet ignoreren offulch^ foube ijicr be ^paenfcöe
iioopcii- obieusSmaecften; ©erBalb_enl)eeftjïmbatteb£fai|i

»B |«IU

rcöop
i)0ll&t
SEfen
;&tnet

loop.

mrebtii
etii.

IE bruift des Armes&desappretsquevoftre Alt.
fait pour la guerre s'efclatte della par tout, avec
Une aiTeurance morale, que fon deiTein eft de les
employer contre les Provinces Unies, dont Nos Etnu-
lateurs prennent iujed de publier que c'eft avee intelli.·
gence du Roy Monfeigneur & d'autant que voftre Alt.
eftaiTez imbuécommequoylebutde tnesintentionsa
efté tousjours en accompliflementdce Royales ordres
de fa
Majefté de divertir toutes foutes de nouveautez &
procurer a Nos Amis la tnefme trenquillité& repos
que fa dite
Majefté defire dana fes propree Royaumes,
& efiant d'ailleurs notoire que fi bien la pluïgreade

gioire de noftre Nation, comme leprindpal οΚΙρΛ . ;
du Roy Se de fes Miniftres eft d'obferver religieuf^ ^^ί^Γί βιίίί
ment la foy & la parole corame ils l'ont touqouts fait '— '
mefmes avec IcsEnnemis, fa Majefté fetrouveanins
forte raifon obligée de le ftire diretìement ouindi-
reaementau regard de fes AmisSc l'eftat desdcuxpoN
ties, en la doit confiderer
fans autrepaffion que celle
de pouvoir trouver quelque expedient pourevitetle
dangereux engagement aux armes, pattant & pour fii,
re paroiftre au moiide l'ardeur aveclaquellejetafche
de procurer le repos public & fignalementauxEftjrt
Generaux
d'HoUendti cómme nos plus prochesvoi·
fins fic bons Ami», jcprentl'hardiefledefupplier Vo-
ftre Alt. tresinftamment de vouloir confiderer felon fa
prudence lesaccidcnts tres perilieux 6e les fucces incet'
tains & douteux de la gμerre fie d'autre cofté iadouceur
de la paix 6e de fe vouloir incliner favorableraent
a
embraiTer celle cy, preferantfesaimiablesfruiàsaux
fuittes funeftes des armes j Et fi
a cette fin Voftre Alt.
jueeroit que
ma mediation & interpofition pourroit
eitre utile, le viens par cette a luy ofiVir tna perfonne
avec toute lafincerite&independiïncequereqmertla
qualitcd'unAii</Mie«rj & eftimeray tane plus cetiefii.
veur de Voftre Alt. pour dcsabufer par la les mal inten-
tion nez, qui ne cerchent que de noircir
ma repatitioD
par des finiftres foubgons & impreflìons chimeriquei
& trop eloignée de la candeur que je profeflè & la Ma-
jefté du Roy Monfeigneur eft obligée d'obferver avec
tous fes Amis en toute temps&enconfiance que Vo-
ftre Alt. neprendrapas finiftrement c'eft offre de moti
ferviceeftant fi conforme eniagenerofité,jelafupplie
de me vouloir honorer au pluftoft de la refpoace,
afia
que je puiflie avoir la gioire de contribuer a un affaire
de une grande importance, comme je defire lefsire
avec tout le Zele qu'on doit attendre d'un fidelmini-
ftre qui fait profefljon d'eftre inviolablement.

Moufga, é'i»

, Mijn Hem ;

Η Et geruchte van U Hoogheyts Wapen end?
de toeruftinghen tot den Oorloghdiehy doet,
verbreyden fich reede over ai, met eene mo-
rale verfeeckeringe, dat deflèlfs defleinisdefelrete-

ghens de Vereenighde Nederlanden te ghebruycken,
waer uyt onie Emulateurs oorfaeck trecken om te pu-
bliceren , dat het is met kenniflc van den Koningmy-

nenHeer, ende nadien UH.genoechfaembekeDtit
dathetooghmerckvin mynintentienaltoosgheweeft
is, door 't volvoeren van de Koninghlijcke ordres van

fijne Majefteyt, allerhande nieuwigheden voorte ko-
men, ende aen onfe Vrienden defelrerufteentran-
quilliteyt te procureren, dewelckefijnmeetgemelde
Majefteyt in fijn eygen Koninghrijcken foudebcg^

ren, ende zynde wydersnotoirdatfooweldemeelrc

glorie van onfe Natie, als het principaele ooghwit
van den Koningh, ende van fijnMioiftinitom^

ligieufelijck t'obferveren hetghegevenwoordt, gne-

lijck zy'tfelve altoos hebben ghedaen, felf» met de
Vyanden , foo vindt fijn Majefteyt fich ioo ved K
meer verplicht 't felve direöelijck of indireaelH»
te doen In 't reguard van fijne Vrienden, ended<«
toeftandt van beyde partyen , moetende alleenlijcjc
fonder padie geconfidereert worden diegeene, waer
door eenigh expedient foude konnen ghevonden wor-
den, om voor te komen het
dangereuf engagement
van de Wapenen, om die
reden ende om «n^ww
V/erelt te doen blijcken met wekken yverlckdeg^

meene rufte foecke te pròcureren j ende infonder^
aen de Staten ende Landtejvan de Heeren Staten
nerael, ak onfe naefl» Gebuyren, en
goede vriw
den, foo neemeick de ftoUtm«»edigheydt U K·^"
ootmoedighlijck te verfoecken, dat zy naer heer
fichtigheydt willen confidereren de feer gbCTicriiJ^
ke accidenten ende
deonfeeckereendttwywl»^'

ge fucceflen vta den Oorloghendeaend'anderz^®

de foetighcden van den Vrede, ende «ch «ινο"«
lijck neygen om de icire te embrafleren}


-ocr page 658-

en OORLOGH· V

die beminneüjcke vruchten acndcdroeveghcvolgen
iWi jer Wapenen ; £nde ingeval tot dien eynde UH.
ooideeide dac myneinterpofideendenjediatiemoch-
te
noodigb zyn, kome ick haer by defen aenbieden
jnynPerfoon nevens al de finceriteyt ende indepen-
[ie, de welcke de qualitcyt van een Mediateur ver-
eyfcbt, ende fai deiegunfte van U H.fo veel te meer
ellimeren> alfoo ickdaerdoorfaldefabufercndequa-
liick geintentioneerde , de welcke niet foecken als
Bvn reputatie fwart te maecken door finiftre fufpi-
fijn, ende chimerique injpreflïen ende al te verwy-
dert van de finceritey t dieickghebruycke, ende die
deMajefteyt van den Koninghmynen Heeret'allen
tjrden verplicht is t'onderhoudenmetalleffine Vrien-
den )
ende in vertrouwe dat U H. niet finifterlijck
fai op nemen defeaenbiedinge van myndienft, zyn-
de foo conform aen de generofiteyc, foo verfoecke
haer my metten allereerlten te willen vereeren met
deflèlfs antwoordt, op dat ick de cere mach hebben
te contribueren in een faecke van foo groote impor-
tantie, ghelijck ick 't felve wenfche te doen met alle
den
yver die men van een ghetrouw Miniftcr moet
verboopen, ende de welcke profeffic doet om onver-
breeckelycktezijn.

MijnHetre,

g^e ïicctin ban Stadt ende Lande, alfoo jp üan alle
baiitcn Dooi De ingcHomena&biifeiitaiecben&ecicIbt/
tò l'if ffifii öö"
^^ θβ^*^ Jöoa.<i5c£om=
m- mittmiDfn tot Swoi, «iDcin'tbefonbicbanlieïlefc
"«w viD Nieuveen, bat öcn iJSiflcïjop ban Munfter ftet
oogD ομ Dacc Ì2>?obmcie fouDe öefaöcnomtuffcöcnbc
Bourtange inbe Coeverden niEtfBnb0kftb00|tetiifs
Itm/ 'ttodcli tebebucgtm tnet bmeetflenfoube
jbeclicn te effettuemi/ fon toanneec be felbe banbe
ongclucfifge cencontce tuffclien be (tEngelfcgen enbe et^
tiiie ^tgepen ban befen ^taet foube jgn&ecictit:
iSnfic iiftmit^ ^Ïimetfeetoliecinee mibbelenbanbe:
fm|ïei)act tegen^toacenbecfïcn/ gabbai feecgoogh::
luiDigii gcadjt baec i^oogl) Ji^og. op get allee fecieu^e
ÈOB? een e);p?efTen baec toeafgftefonben/ tebecfoec=
bfli/ om in allen fpoebt enbefanbeteeniggti)btbet;=:
ίί4 te felbet ^jobincien/ dpojten enbe aMeaenIefl=
gfim&e anbece paffagie/ al^ oocft Delf-zyl ende die
Stidc, 000?bienbaecuptbebepùeaenfeomUentetoai
trt/ al^ Watura enbe be Soltcamp bienben befet te
lÏO?I)cn / met foobantgl) acntal ban S^olcft te ^oet
tnbc tc ©aecbe te toiHenbecfien/ batspbefiantfeoni
im jgn om ben saiffcbop tecefifinxn / bp mancquc::
ramt bantoeïchet^ Baeril|o.i©og.ricötoeIbafielgcft
iniictiten laten boojliaen/ bat niet alleen bie^^obin-
w / maec oocltbieban Vrieflandt boo? een gcoot gïie=
Ixttu gcootelflclt^ toacen pettc&'teccnbc ban beclooten
tf nam/ enbe be ©panbt J©ee|ier te toetben van alle
de Watten aen ende ontrent öepbe PjObfncifη ggeie^
Blim/ tot iccepac^Ie nabeei tein bétiToinntecttetec
2tt/ entoatbaeciÏ>ttogber^flonbttebolBen/ baecs
om^^boben/ toacenbecfoec&enbefubiteboojfienin:
ficbonUeboo} oogen liaenbe onKiepIcn.

^flt neghenthieioden J>eptemb{t büebe ben l^eec
nairiQüfcöop öet mafque af i ^^ibu bDojeeniEïomi

% Wtoöebolgenbe35jief;

ONfe vriendelijcke dienifte, ^nde wat wy meer
liefs ende goedt vermogen te vooren Ho. Mog.
Heercn , befondcre lieve Vrienden ende Na-

'"'yren. - Vi».

Üwe Ho. Mog. fuUen haer büyienalle WijÖelirin-
neren, wat de felve in 't vooriedpnj«eif >, owler datjs
«a ntghe» tn 4pril> door eenaaCpu-

"er by duplicate ββα Ons hebbcaghefchre?€n, «pde
^^wj^daer op in<iietijdtvrienddijckhebbeagcant-

Of wy KJ wd htbben wertrout dathetonvrieI^dβ-
y e voornemen ons doenmtels aeogekondiclit, door
«ue aengewcnde dcvoircn cndc meer dan billjjgla: pre-

Vtjf-en-'ueernghfle Boeck. 639

fentatie ten genoegen foudeniyn afgedaenendeuyt
den wegh gheleydt > dewyle niet alleen de Ooft-Vrie-
' '
fche faecken daer bevoorens tot uiürick ende vervol- '
gens op den Rijcks-dagh tot door bemid-

delinge van de Heere Keur- Vorll toe JUentf, ende den
Heere Biflchop tot
Stratshurgh is verKleeckea ghe-
weeft, maer oock dat wy hoewel U Hoogh Mog. die
faecke niet heeft aenghegaen, echter om den lieven
Vrede wille, ende om den felvenalle mogelijcke fatis-
fadtie te geven voor der felver Gedeputeerden door
onfen Dom· Deecken van
Brebeeck, en de Ooft- Vrie·
fche Gedeputeerde, de opgerefene mifverftanden op
nieuws hebben laten ter neder leggen, ende aen onie
zyde alles in den heilemden tijt, in 't gevolge van *t af-
fcheyt fulcks gedaen, eiiêdhieren, dategeeneooge-
paOioncerde daer aen eenen mangel (al konnen aenwij-
fen, foo oock, dat uyt uwer tloogh Mog. middel de
Provincie van Hollandt felfs onlanghstegens de Pro-
vincie van Vrieflandt, door dien zy daer door't op-
brengen van hare quote tegens den Koningh van En-

wy nochtans met groot leetv
feggen ende ons beklagen, dat fulcks tcghens alle ver-
wachtinge ende teghensonfe Vrede-lievende intentie
foodanigh is uytgevallen, dat wy daer door oock gene-
ceffiteert zyn, daer heenen te trachten, ten cy nde wy
daer door alle ontfangens onveroorfaeckte Vyandt-
fchap, fchimp, endefchadebehoorlijckereftitutien>
fatisfadtie ende verfeeckeringc in't toekomende mo-
gen erlanghen, tot wekken eynde wy danonfetoc
viucht tot Godt nemm, en door des felfs voorfienin-
ge tot hulpe ende byftant van machtiger Potentaten >
ende Geallieerden ons in de handt gegeven, endien-
volghens alles prepareren 't geene tot dien eynde de
nootdrufc vereyfcht : Gemerckt wy ons daer toe ver-
plicht vinden ayt verfcheyde juiiificatoire cndc pe-
remptoire redenon endemotivenj Maer onder ande-
ren , voornamentlijck, dewyle U Hoogh Mog. geen
Recht ofte bevoegeniflè hebben gehadt van fich in des
Roomfchen RijcksJudicature ende executions Com-
miflien te mengen > ende eeaige Onderdanen oitelidt
des Rijcks tegens KeyferlijckewmjWyMiKwuytgege-
vene ende verkonde executions-Commiflien , ende
veel meer felfs teghens degoetwilligec/ne/i/iifereric
exeeutimis φ- conàituti po/fe/forii ende aeagenomenc
Palia ende transaöien te protegeren ende ce befcher-
men ; Alfoo de felve veel weyniger bsvoecht fijn ghe-
weeft van wegen den Vorli van Ooft-Vrieflan^ naer·
demael de felve fijn pretenfckladiten by fijne Keyfer-
lijcke Majefteytende hetgeheele Rijck hadde aenhan-
gigh gemaeckt, ende defelvealbereytimetgoetvin-
den van fijn Schoon-Vader den Vorft
Wirtmbergb
was bemiddelt en gheremedieert, den Roomfchen
Keyfer, het gantfcEe Roomfdie Rijck > infonderheyt
den Wcftphaelfcben Krcyts, ende ons * ak mede uy t-
fcb lij vende ende naeft aengefetenen Vorft met haere
Wapenen àen te taften, omtegfaensden Duytfchen
Vrede, ende met «idere Croooen eodc Potentaten
hebbende expreflè verbinteniilè mee
een gantfch
Krijghs-heyr in ^c Landt te vellen, 't felve
eeaige my-
len weeghs doorte trecken » te ftroi^en, lelfe eygene
inlogeringecnde Quartieren te maken > overde Stro-
men Schip Brugghen tc flaen, vyandtlijck Proviande
uyt tefchrijven, AdeÜjcke Huyfen te overvallen ende
fpolieren » de arme Luyden het hare te oemen, de fel-
ve ftoten, llaen,ende andereaea'tvuyra%ry£iblljck
te branden, Huyfen ende Schuyren te verwoeftcn,
oock eenige te verbranden > jte Godtfeifs niettever-
fchoonen » Kercken endeGodts-Huylèn op teùaea ,
'tgeene daer inne wierdtgheyooden » wqghterorca
ende te misbruycken iiet Heylighdom * jeeiiet Croci*
fix vaosonfea eenigen Verlofiër ende Zalictunaecket
JüTu Cburifio, ergeralsTarcksgewijs, teverbreken»
ende de Ho^Mr
by 'c meeréodeei der waerde
Chriftaiheyt ghcvenweert, tnec alle verderetoebe*
hoortentepro^aaerenenteonthevligen} Endeonfis
Manfdiap in den name van fijne fecyierlijcke M«jc-
fteyt, «B om te behouden het intereflc van 'c Rijck in

a de

-ocr page 659-

'659 SAKEN van STAET

j ί de Deyhr-Sehans, gelegen op des Heyligen Rijcx wel-
kundigenendcontftrydigenBodemendeGrom, met
groote macht te belegeren, grouwfamelijcker enen-
gehoorder wijfe nae proportie der plaetfe, met veel
Canon ende Vuyr-mortieren te beichieten ; En eyn-
delijck
nae dat verfcheydene daer inne verwont ende
doodt ghefchoten waren, de felve daer uytte drijven ,
ende hare Volckeren wederom daer in te leggen ; Ge-
lijclc de felve tot openbare trotferingetegens het gant-
fche Rijck ende de Duytfche Natie, tot op de kundi-
ge uyre daer in te laten, ende dit alles eer ende alvoo-
rens noch eenige Penningen van de ghepretendeerde
geofïereerdc fchuldt wasbetaeltj Immers niet nae be-
hoorlijcke wijfe van rechten, dat is, realiter, ende in
tegenwoordige Buyrfchap geofifereert ende aenghebo-
den ; Alleenlijck uyt eenighe abufive gheallegeerden
principo juris oiliationt pignus filvi i want naer den
Rechten moet defe
oèlatio niet alleen fijn Verbael, ne-
maer reael, oock ongheacht, ghelijck U Ho. Mog. in
haer Ichrijvens tot meerder klaerheyt van derfelver
oabevoechtheyt nietkonnen ontkennen, dat wy hun
onder dato den
aihthienden February hebben over ghe-
iqhreven.

Dat defe fake voor fijn Keyferlijcke Majeftcyt ende
des felfs Rijcks-Hof-Raedt
cunt en&conexisviisghc-
hoorende, ende dat de felfde daer mede niets hadden
tefchaffen : 'tWelckalfoohetdepuyrewaerheyt is ge-
weeft , foo helpt daer tegens niet dat zy den
eerflen ter-
myn van betalinge in't geheel, ende ten iwee^» ten
deele aldaer genegotieert, dewy 1, nademael defe faec-
ke tot
Regensturghvan nieuws was geaccommodeert,
ende 't felve vergelijckt voor Ooft-Vrieilandt veel dra-
gelijcker ende vry vordelijcker is geweeft, fulcks niet
noodigh was, ende dat zy
re integra haer geit wel eer-
der te rugh konden nemen , en liever van weghen de
geringe fchade hunne vergoedinge laten doen, als dat
zy teghens het Roomfche Rijck, Duytfche Natie,
met haren gelde, fulckengevaerlijckenadie, fonder
daer tecghevorderdeconfent, hadde behooren aen te
φ3ηηεη. Dan dewyle U Ho. Mog. met de Vorft van
Ooft-Vrieflandt, maer
haer eygen intereffe hier heb-
ben gefocht, ende onder fimpelijcken pretext van pro-
text van Ooft-VHeflandt ('twelck ghelijck de Ooft-
Vriefen , en alle benabuyrde weten, by ons noyc,
maer by U Ho. Mog. tot allen tyden, ende voort en
voorc, maer voornamentlijck in voorgaende tyden,
door invoeringc
vrnMansveldifche, endejonghft der
Uejifche Armeen , occuperinge des Refidentie Sluts
en Veftinge
JLteroert. ende door fomenteringhe van
immerduyrende
tweedracht tuffchen den Landt-Heer
ende de Landt-Stenden, oock door befettinghe der
Stadt
Em&dea gheopprimeert, ende met ende benef-
fens de opgemelde Veftingen, opkenlijckenRijcks-
bodem gelegen
notoire onder haer jock endede dienft-
baerheyt gehouden worden ) het Heylige Rijck, ende
voornamentlijck ons de hooghfte Vyandtfchap hebben
aengedaen, diergelijcken noytindefecontrcyen, en
naer het befluyt van denDuytfchen Vrede nergens is
gehoort, ende dan foodanige
Vreàen-ireuck^ix Vyand-
Igcke overtreckivge
ende aengiypinge anders niet, als
vooreen openbare/«-ΰΛ/ί.,
ofe/tfecadaopprèffiéma&
werden gehouden : Ende dat wy dies aengaeiide, ver?
mits wy fulcks even doenter tij dt, als wy weghens de

femeene Rijcks deputatie onstotdereyfeteghenden
;rf-Vyandt den hadden geprepareertji ende ons
Volck derwaerts gefonden hebben, moeten verfmer-
ten, en andere cijdt afwachten, tot noch toe jfo wey-
nigh als weghen andere, ons ende pnfe Stift, toege-
voeghde ichimp ende fchade : Dat oock dcfelve tegens
illehcrgebrachte curialiteyt, tegens VorftelijckePer-

foonen, «en fijn Keyferl. Majefteyt, vervolgens over
ons, foo eeren roerich endé vetachtelijck hebben'ge*
fchreven ende fulck fchry vens foo een geruymen rijt
te vooren, eer het lijn Rooms KcyferiijokeMàjefte^
heeft konnen over gelevert worden, tot meerder onfer
verachtinge ende defamatie, in open druck uyt gaen
laten , egeene reparatie ende &timöie verkreghen.
Ende dan onfe Heerlij ckheytBe«»/eei de welcke zy
Anno
feftèit» hoTidertfeHhien door bare Wapenen on-
rechtvaerdigh hebben gheoccupeert, ende beneffcns
andere daer toebehoorende Plaetfen, voort cnvoort
met gheweldt cn ongelijck door haer macht ons blijft "—
onthouden. Ende behaiven dat, nademael hun niet
genoech is geweeft, de opgemelte gheweldtdadige in-
vafie t ons aen te doen foo komen de felve, tot conti'
nuatie van haer Vyandtlijck gemoedt ons met executie
fchriftelijck te dreygen, over eene Sententie tot Aern-
hem
fefihien hoitdert derthien, filihitH hondert viiftien,
ende fiftien hondert twee enfefiigh, incompeteBieranAi

nuUtter , in de opgemelte Borca/oo/c^e faecké, uytge-
fproocken, de welcke voor ons Sticht tot i^wrech-
telijck is gedecideert, ende dat op eene onopbrenge-
lijcke fomme Gelts van
vyfthien maelhonànduyfent
Guldens,
de dato'sGraven-hage, àenfiventh',enden
JuTiy fiïïhien hondert vierenfeftigh,
omme door fuk.
ken middel ons in deuytterfteruineteftorten, wan-
neer de felve niet ondertuffchen door de ingcvallene
Engelfehen Oorlogh waren verhindert, andere veel-
voudige befchadingen, torten, eninjurien,dewelc-
ke van hun fampt ende fonder zyn aengedaen, enwy
hier namaels der gan tfcher Werelt fullen bekent macc-
ken, ende in fpccie hoe zy onfe Stadt Vtfes/erteghen
ons hebben gcftijftende verleydt, ende foo wel onfe
gehoorfame Lantfchap in eenige
MiUioenen, als de ge.
mclte Stadt daer door in eenighe Tonnen Gouts fcha-
denendefchulden inlaftengebracht, ennochopdefc

uyre, iti de felve, ghelijck wy daer van genoechfaem
fijn onderrecht, gevaerlijcke corrcfpondentien ghc-
baert hebben. Wy fullen voor ditmael fwijgen, hoe-
wel alhier niet en mach werden gediflimuleert, dat de
Staten
wnnGelderlavdty tot^^(•/■«^'«wgelijckindeNe-
derlandtfche Couranten ende Poft-tydingenfelfsuyt
gegeven , ende gefpargeert werdt, haer Vyandtijclc
gemoedt verders daer door aen den dagh brengen, dat
zy tot de hooghfte verkleyneringe ende befchimpinge
van ons ende
contemplatione noBri verfcheydene ont-
fchuldige Catholijcke Luyden govanckelijckhebben
laten op halen , grouwfamelijcktortureren, endeden
eenen van dien gantfch doodtpynigen, endedaerop
teghens de waerheyt uyt-ftroyen, als of wydefclre
Luyden tot verraet der Stadt..^y)!;^f?» ende
hadden beftelt, ende de felve op Plaetfen in den
brandt wildeö fteecken laten.

't Welck wy als eene onlydelijcke injurle voor alle
de Werelt contradiceren ende reifenteron moeten,

Soo hebben wy goet gevonden dit alles U Ho, Mog.
'mits defen ten overvloede, om alle voldoeninghs wil-
le , ■ ende tot onfer ontlaftinge, voor de gantfche Chrl-
ftenheyt te reprefenteren ende te notificeren, op dit
vafte ende Vriendt-nabuyrlijck vertróuwen , dat de
felve omme redenen als vooren tot
vermydiDghe van
alle onheyl , verwyderinghe ende ongemicken, die
^aer uyt konnen ontftaen, fullen bewoghenwerden,
prompte ordre te ftellen ende die' voorfieninghe te
doen, ten eynde daé terftondc ende fonder tijd verlies·,
genoeghfaemerefpedtivefatisfaftie, reftitütie, endè
voor al vafte ende genoegfame affeürannevoor'ttoe-
koiiiendegefchiede,cridc
ons diesaengaeöde,derfet·
ver favorable verklaringe, fulcks dat wy daer van koa-
nenyerfpeckertwefen,
fonder uytftel werden toe ee- ^ ,
fotidén» Anderfints fullen wy ontfchuldigh ZHnende .^,,:".;^
blijven van alle onheylen, vcrwyderingeendeoDgo· ,

macken die daer uyt onverroydelijckftaen te volgen:

Aengefien dat wy aen onfe Militie ordre

vén>'ömme ten fine als vooren te ageren; Sullens

die geene de blame endé quaede naefptaeckeophct»
moeten laden, de welcke hier toe door de eerfle oiten-
fie, in vafie, oppreffie ende continuerende torten,

fronsen, ende vyantfchapoorfaeck hebben gegeven,

-tede-den aenvangh gémaeckt: GelijckUHo Mo^
'dkt Kün opdéie wyfe aenfchrijven, des te weynigw
tTè^É', · en qualijck fullen op nemen >
^aeh'beginne is vermeit, den
negtn m tviatigp^ A^
in % voorleden Jaer
op ghelijtke menfer«^eDbengi^
fchreyen, ende haren Brief onder den Tytel, en^
"nàtimi Van éenën ^ J dat isy éfy.
Vyinatichap in opendtiick
uytgegevett', cfide a»er v^
VI mate laten opercrbft'. ' Dan wy referveren en ^ro^


\

-ocr page 660-

en OOE.LOGH 'tVijf-en-^veertighfle Boeck. 641

fteren uytdruckclijck mits defen, dàt onfe interitiè
„iet verder en ftreckc als voorgemelt ftaet, otnmc
(joor iulckcn middel tot des te vafter eenighey t ·, erde
Ijeruftigcn ftant met uwer Höogh Mog. te gheraeo
len» maer gantfcii niet aengefien fy tot cenig;ebe-
IwaernHTc, ibo wei in 't Relighns, als ten aenficn van
een
yJersvryhtyf. op dit goede vertron wen, defelve
fullen fich terltont ende fonder eenigh tyt verlids dooT
thoonder onfen Trompetter favoraeblijck verklaren.
\Vy verblyven altijdt bercytwilligh om U Ho. IVIog.
acDgenatne vriendt-Nabuyrlijckc dienften te betoo-
iien. Gegeven in onfe Refidentie S. Lutgersburgh,
den
Viertienden September feSiien hondtrtvyf en fef-

ChRIstof Bernar d , van Godts genade Biflchop
toiMunjler. Adminiftratortot Con/^i Burgh-Graef
totden
Stroomhergh, des H. Roomfchen Rijcx, Vorft

ende Heer tot ΒοΓίκώο.

U Ho. Mog. dicnftwiilige getrouwen vrient ende
Nibuyr, Getekent
Christof Bernard.

^e (ftompfttf c h)iect albin; opse&ou&cn enbc bd
flttrattfttt/ tot DatmenrartDmanttnoojtfouDegei

tcct jijn.

^m feventienden hjicct βεβοο?! yft cappojt ban bf
l^ffrtn Dan
Braeckel, fnöE anbetE Ijarc ©0, JüSoo.
tèeteputtreDfn tot gft fiucltbanlicpaifntfn/ met
mbe ecnige ^i:ai€>ccommitteect>en upt Hf η
QdtDt ban Staten / tn coiiftcentie getoee({ jpnüe met
te gcf tfO alïiier aentocfmtje (©ebolmacljtiai&bfn ban
Dfl'tcrm banBronfwijckmbcLunenborgh, omme
te dDjtiftcten cn Ëlaec te (lenen get conieptban ^tm
tart met be ijoofltjaemelte ï^eeren ®o?|ien te fluptcn /
caccftnitie D^ obecnemen ban eeni^ i^toupen te
pattile m&e te boet bpbefelbeJ^o^fienaittrcept^ten
DrIc Qitigljenomen/ of nocg betttec aen te nemen:
iDatc op ggebeUbereect jijntie/ gcbben gaecü^oosb
jQoe. fitf) 'tboo^fcgjebe concept ban€cecteet biel
latm gcballen ·, ende bifec&en bienbolgen^ He i^eecen
i)attiooa|^ IBoQ. ({3eùeputeecbenenbe<gecommit«
tcdticn tipt ben üaebt ban Staten gtteautj^ocifeett/
om 'tboojf; Ccactaet nocj^ befen naemibbaob tnet be
booinocmbe }|eecen (i^cbolmacijtigfi&entefiuptenen
(ctthcnm / boenbe baec ban cappojt aen gaf c {^oogg
IGotr· ^an toat aengmcb be betoufie drie duyfenc
man tc
boet/ enbe duyfent paecben ban nieubJ^ te
linbm / be birpofïtie bien aengaenbe al notg opge:>
ijoubtn tot morgen. ^eJ^eerenilEtebeputeerbenban
Zeciandt fjebben bctUiacct al nocft onafjelafitesön.

<i5cbeputeetben ban Vrieflant hebben fti öe
bobmltadibe contlufie geconfenteett opgetbegagen
ban k 3|eecen gacepiüicipalen.

m

un·

ïimt
ίίΐ!·
blffl

St»
li«·

©cfclbe interen gebben ben een en twintighften ge-
lapwccrt/ bat neben^ eenfge i^eeren ii^ecommit^
tiftDm upt ben Rade van State, met Den i^cte €i?abi
ban Waldeck al^ <@eboImacgtigJ|benbanben]^ecce
ifartogl) Georg Willem, enbe Ernft Auguftusvan
Brm\fwijck ende Lunenborgh, ggeflooten cnDe ge=
tnclunt [jabbtn Jet (iEcactaet caec6enbe{ietobecne=
men ban ecnfge (fcoupen te boet enbe te paett / bp be
fdlbf ©oiilcn albctep^tenbccicacngfHommofnocB
bttöf c arti te ncmtn / bat gaec oocit togberg in ge^
bolQc ban tiatc IBog. SJefoIutie ban gifieren gebi-
fiteect en geepamineettgebbenbebe jlöiiTibebanben
©etc 23iffcf)op ban Munfter, gcfclweben tot Lutgers-
burgh ben veertienden bet fclbei: maerit/ öonbenbc
«cfoteh/ bat fieni boojallebebpantfcljap/ fcliimp
mbe fcljabe bij ijp ban be felbe ^tabt ontjFangen fbube
örtbtn / tecfiont enbe fonbec tflbt berlie^ bcBöoiIijehc
teftttutie / fati^factie / enbe boo? al genoegöfarae ber=
icetnccinglje boo? Ijet toefiomenbe moeljte toebecba=
cni/ enbc bat fiembie^ aengaenbe fabocableberfifas
™ae/ fulelt^ bat Bp baec ban mochte bctfeeefeect toe=

l'ti'
Hm

fn" fonbet uptfiel moefitc tocgefonbenttwcbcn/ of
wt lji> anberfmti onfcfiulbiglj toiibs jtjn enbe blijben
«an aflcbemiljeplen/ bettoijber(ngenenbcongemac=
iicn oicbatt uptonbccmöbeIöcfiflonbejueboIg[)en/
amgtnen Ijp aen fijne H3iitt(eo?b2e Ijabben gegeben /
"«1 ten fine al^ boocen te ageren ; Jöaec op göebelibci

ceert jönbr/ ij! jpjebt göcbonbrn te o^bonnecen ben iè<if.

Itgentde Hcyde, pmoptefoechenaUebeöetcoacta_

bie tpt befïcuctie ban be pofìriboi in öc boo^fs .HEiffibe
berbat/ hutfgaba^ tot jiiiiificatie bati Dto^o. JBo.
tsctien enbe pjbcrburen foubrn mogrn fireclicn / enbc
be fflbe te ffeiien in Ijanbni ban bcl^etiren ftaet fêoogö
.f®og. <i5rbc(wteetbrn enbe ©ecommitteeeben upt
ben Racdt vin State, om.baccbpeencoiiccptbances
fetiptie te fojmecen/ enbe baec ban rapport te boen.

toiccben be crfpectibe ©^bbincien n0cï)tnaelp
gantfrö ecHfïriijch becfocljt/ öaece geSeeïequotes^iii
be betonfie fomme ban twaelf maelliondertduyfenE
<l5ulben^ / tot oberneminge bec opgemelbe fflcoepen/

©ntfangec _ _______________________

fttineten; <Sn toiecbt ben Raedt van State oocfìbet'^
focïit foobanigeno?b«te(ieiïen/ tenepnbebatbebc?
h}U(!e dertien hondert enfevenenfcventighmantoC
lafic ban be i>?Obincien ban G eldcrlant, Zeelant, Ut-
recht , Vrieilant, O ver. Yflèl, onde Stadt en Landen,
ilico op bejptohtiecen ban Munfter aengenomen/ en
in gebolge ban Ijaet ï^o. Iföo. Kefolntic obet be €oma
pagnie bie op be acnfiaenbcei:pebiticte©elb£ge-cm9
plopmtfouben too?bcn/ becbecltmocfitentoojben/
gclijcft oocfi be ©jobincie ban Hollant en Wcft-vrieC·
lant bttfocBt toifcbt aenfibnt^b?b?ctc(ielien/batbc
Compagnien te idfei;bc/ (iaenbeophaececepactitic
pebiceenen dertig |)eecbfη / maccBcnbetefamenfc-
ven hondert fcvencnvijftighïiïuptersJ/ foftbtceenigb
bectcecR gece creutee ct cn berfieccht mocöteh ujojbf η /
cn alfo ban biegen be felbe P;obintie nacB fïaciibe bcc^
gaberinge geopent i^/ becfeibrrconfenttot get boeit
toecben ban noci) drie duyfent man tc ©oet / cn duy-
fent tc©ecrbe; fooiDiecbcnbcbefectieufei»iobincieii
gantfcl) fecieufeltjch betfocjbt fïφ mebe bientj^aiben
ten albeceecfUn U toiilen bttnlaren. <t5eli]cfi mebe ben
Raedt van State becfocfit taiictbt tc boen pjepaccten bé
toiffelen metflctgecncberbfc baec toe toiecbtge-cpfl/
be toeleSe upt bcacDte ban 't t^emeibe Cractaet obec
gemaecht / cn upt be inhomenbe penningen ban 't ba»

el

μ'Ί

Hi

ï'^l

bengecoecbe confént ban twaelf hondert duyfent 4iuU
ben^betaeit moeten üjojbcn : ^e^toiectaicntbcfoei fiaui
meiben Jleec <i5?acfbanWaldecktDtecnbcreeciitiffle
oberfiinegehomcnemotpte/ in'tbebo^tiecen/
fleren en fluptin ban'tboojn. Ccactaet/ inplaetfe itnc.
ban een goube betting / toe gelept be fommeban vijf-
en twintig hondert ^Julbcn? / cnbe aen fijn «Sïcccetatig
be fomme ban twee honden vijftighiSulö^/ öao;
ban <@;bonnantfeingl)ctooonlifche fo^iefoubetuo;:)
ben gebcpefc&eect / fui enbe ban gelijcften ten befioebc
ban Den felben<i5?abc ban Waldeck too?bingBiöQ)£=
fcj^eett be!)oojIi)cheactebanguarant, bolgehpetibein
confojmité banbtninlioubt inbe^nflcucticbanbetf
CollonelHacrfoltegljeinfcccert; Φη toiecbcnbcJIeca
een ban Braeckel cnbe ®lj?efocicc©eneradbanBe-
verningh becfocljt De meecgBcmcibe@ccc<0?abcban
Waldeck ban 't gccne boo^fjisS/ ficnnni^tegeben/
ben felben upt ben naem enbebantomen ftaet
J^ocq
j©eg. te balebiccccn cnbe gelucR op fgn ccpfe te tuen;
firljcn/ mctbecfoccft/ban be felbe frinecepfefoobecl
DoenlijtR ig te fpoe bigenj en boo?t^ alle^ te ftclpen ftet
bebojberen/taattot boltrechinge enbc
eFceutic ban't
bobengftcfepDe lÜTraetert fottbc mogften bjojbenbecs
epfeftt: a©i)bcr^ i^ btrflaen tcbecfoctiunbenRaedc
van State, bat ftacc «S· bclijficbanbefcttingehjiW
ben tefumecen/ enbeftaec i^o.JiBog.abbifii;cn/ of
noci) niet eenige Compagnien te ® oct en te ©eecbe nat
Ijet cenbebou^ boo? S wol gefonben fpube Bonnen tDo?=
Den. €nDe0lf00gcD0?Dcclt toierbt/ batbp befetegens
ü)oo?bige ronjunttuce ban tgben cnbe faecften/ , Den
^taet mrt ineerbec ïtnjglj^ bolth bienbc bcrflértftt te
toojben/ bat ftaec <e. oorhbc petitie ban Bocft vier a
vijf hondert duyfent (©ulbèng ten bieiiflbjiibenbecs
metten / en flaccido. JÉog ïatcntocfiomen/omaert
be celiicetibe |p?obincien gtfonbrη te ïoojbtn. ®cfe re?
folutie i^ ooch gefonben atn bc i^ccren ftare jgo. Mog^
(Öebeputecrbcn te ©elbe/ mitfgaberi aen ftfni©erc

©jince Maurits, Chef enbc<i5tn(carl6bfc'^ lanb^

3 »


-ocr page 661-

6^1 S A KEN vari STAET

5ÖÓf JiSiIitieopacHflarnÖcejcpetJitie/omtejlcfctentotUcc

___L fclbfcnafdcljtingc. ~ ' . «

'JCnbecfu Daco^ quamtijöinflö/ Dat MptbeBour-
tangh Di^ 25iflcIjop^üoIifi obrc
't JlKùra^lJP 't ïWooi
|tcc ter ApeltDaóoüccgrfiomfn/ vyfhofidertftrrch:
twee hondert 23orreti cii vyftigh Jjolöatcii Dié'tbe=:
toaecDen/ UoiiDfnDaecnietbcfiant/ cnaWflenDfitt.
φοφ οπί bfcürc in£i?EUiBtcboo?fiomen/ toietbtbe
iiuptrciie enbe cfnioöboEtiJOlchaeconunanÖcectupt
Bellingwolde m Bourtange. ^uIcjC flaf tot Groemn-
gen
gcooteconflreiifltie: ©èÜf^ccccndSeÖctiiuttccbch
ftoicbcn trtflont aeii Öaeï igo.naog.batlDellfcf)tbe
frìbe vyf
hondert ban metcbcc maitit fpUbm flcbolgljt
tóo^ben/ tpaEttcsfn^fpfcpbcn/onnmcljtioljttJün/ '
tot boo
?6omfn0c ban toijbcren iiitocljt etnise ctfificn'-
tie te bom/ brcfocchenbe bettialbcn batgaecoplb^t
albetfpoibioljficn obec baaÖ enbe iiacbteenifleconfii
öetablE iCcoupcn ban JUSiiitie tofflefonbcn niocljtnt
toetbm / buptcn öe iutïcfte fy bcchlacrDfη bat bit
binde cube bie ban VrieiiindtBmofgDfàctnbanbeCi
ïoocen te gaen toa^ pecicuHtrenibE/ aenflcfien fp op
ï)ft bcrtcoutocn ban bat
frccRccc ieven gtbcfisnceïbe
Compaipiimiian: met ben eerflcn foubensijn tócgöe^
fonben / öaec «©uarnifoen befiaenbe maec in fes fiuac=
fie Compagnie/ tuaec ban noci) eenige^olbatcn ter
See/ eenige in be
Dcyler-Schans, t)et,KIocJIcc ter
Apel
enbe Bourtange, ödbcnbeCompagtUeGuarde
bertoaert^ gemaccljeeit/ gcootelijcli? iua^ tiecftoacht.
€n ben 33ipantbaecboo? een open pa^bchbmenöeb'
bcnbc/ niet alleen bie ©jobincie/ macc oocR bie ban
Vrieflandt, enbe Ijetàtantfeijap Drenthe met fijn ge»
fteele gco^feanintceelsenenbetupnecen. ®0tb00jh0i
minge ban toelc'je boo? oogeiiflaenbeotiijepl/ fp al
Moet) ban Ijaec toogöJl^og.fulJiteafrirteiitietoacen
bectoacfitenbe. ' '

©aetéo. j!©og. Dabben't geluefi/bat ben 25i(fcBop
" " ' rfil

«?atf
t)an
ϊββί-
öecft.

ban MunAer te gelijch ooe{{l)abbebifptitenmetben
j^ertoge ban
Brunfwijck enbe Lunénborgh, beffïbe/
injijnbeïBept be J^eec i^ertoge
Georg Willem tot Zei,
toaren nocögbetoapent/ tet;faecliebanbeicfTfiÖ«P-
Dingö met fwiï?eec25?Debeci5crtogDJan
Frederick.
Sfilfoo geeft licbteïijeft ftonnen bemibbelt tofcben een
naebec becflant tuffegcn befen ^taet éobeoen $eec
éettogl)
George Willem, tot üjelclteriepnbe|Ïcï)be
©jaef ban
Waldeck ftiterponeetbe / bie etttljjefe met
lail ban ben i|ettùgg Ijiec quam/ boej^otibehent/
maec onbectti|Ttl)enfobeeIconfei;entienl)ieltmeteeni«
ge upt ben ^taet/ batepntlDcKgemacchtbiiectget
bolgenbe:

jirtijcuien ende Conditiën, heraemtendegeadju-
fieèrt tujfchen de Hoogh Mogende Heeren Sta-
ten Generaci der VtreenighL· Nederlanden ter
eenre, ende denDoorl. Hooggeboren Forftende
Heere Ernfi Augufius, Hertoge tot Bronfwijck
«nde Lunénborgh, Bijfchop tot Ofnabragge ter
andere z^ijde-, tot Uchtinge vaneen Leger van
•vier dujifent paerden, ende acht dujfeut voet-
knechten , teghebruycken tot mutuele defenfie·

ffiïflC·
taet tul-
fcijen tt-
feii

;&taet
tune se
©o^tteii
ban ïtH-
ntnöojij.

I.

Η Aere Vorftelijcke Doorluchtigheden fulien op
't fpoedighfte doen lichten by een brengen een
Armée van
vierduyfent paerden > en acht duyfent
mannen te voet.

II.

Ende fullen van nu af aen fonder eenigh uytflcl,
foodanige
tnee duyfint ^ìQtàtn , en vier duyfent τηύη-
nen te voet, ale albereyts gheworven en in ftaet zyn,
doen marcheren in het Stift en Steden van
Ofnahrug-
ge
énde daer omtrent, daerhet met onderlingh.con-
cert noodighft fai gevonden worden, om aldaer gein-
quartieert ende gelogeert te worden.

III.

Soo ras dievootCztweeduyftutpierden, eadc-vier
duyfent
Voetknechten op het te arrefteeren Rendevous
fullen aenghekomen Zyn, fu|len defelve aenftondts
en op aenmaningh van hare Vorftelijcke Doorluch-
tigheden worden ghemonftert by Commiflarifeij van ιΛ,ί 9 i.
Tyederzijdts hooge Partyen daer toe te nomineren : en
fuJJen dan van van dien dagh aen worden hetaeldtende
ianderhouden, d'eene' helft tot tafte van hare Vroftel.
Doorluchtigheden ^ ende d'andere helft tot lafte vjJ

'53if-
fctjop

b^reiftt
ouertie
aSouc»
lanüB·

haer Hoogh Mog. op foodanigen voet en Reglement
als de Militie van haer Ho. Mog.hier.teLiMdegetta-

öeert wordt, ende volgens deLijfte hierna eeinfe"
leert. :
ì-ì

1V. ;c

. Om de verdere iweeduyreHfpiexdeti, envUrdin.
feut mannen te voet, oock paratelijck te doen werven
ende by een te brengén, fullen haer.Ho, Mog. flracks
nahetfluycendefer, by goede wiflèlen, ten behoeve
van hare Vorflel. Doorluchtigheden itt de Steden Br».
men ende Hamborgh doen overmaecken een fotome
van
hondert txpeeif duyfent Rï\c&die\óttsi oiivttho»'
dert tachtigh duyfent güidtns
Hollandtj geit, alsgeno-
men
veerttgh Rijcxdaelders tot aenrits-gelt voor ydcr
Ruyter, en
acht Rijcxdaelders voor yder voetknecht
voor welcke fommen hare Vorftelijcke Doorluchtig!
heden daer dan oock verobligeren, devoofiiRuyte.
ren ende voetknechten wel gemonteert.ende gewipept
by te brengen.

j V. 'l'^l''..

Sullen oock hare Vorftelijcke Doorluchtigheden
yerbonden zyn , de wervingefoodanighvoùrttefey
ten, dat de voorfz
tiuee duyfent paerdèn eaàevii^ duy-
fent
voetknechten, binnen den tijdt vaniwrtmaen-
den.na uytlegginge vatì de voorfz werf-geldea, of eer-
der , foo doenlijck, effèöive compleet zjrnjWanneer
de felve aenftontiin hare quartieren inde Landen van
Brenfvijck op aenmaninge Van hare Yorftelijcke Door-
luchtigheden door wederzyts CommilTirifcnalsvoo-
ren, fullen ghemonftert worden, eodehetonder-
houtidaer van opden voet als voor ghefcbrèven is, fai
beginnen teloopen half en half, tot lafte
Van haer Ho.
Mog.tende van hare Vorftelijcke Doorluchtigheden,
ende dan voorts worden gebracht in '( Stift ende de
Steden van
Ofnahrugge ende daer Omtretit, daeihet
met onderlingh concert dienftigh fai ghevotiden wor-
den. 1
;i VI.

De vqorfzMilitie ftl worden gcfeguléert onder ïw
Regimenten te paerdeendetfi/&* Regimenten te voet,
ende fai yderRegiment tepierdebeftaeninKjfiiB-
i/eri pserden, veerdeek in
fit Compagnien i ende
yder Regiment te voet in Aj/yiw voetknechten, ver-
deelt inCompagnie!],
ende fai yder Collonel te
pa'ert ende te voet getraÖeert worden tegheos Wff»
twintig Rijcxdaelders, ot drie hmdert^HàtiaBol·
lants,per lopende maent,yder Lt.Collonêltótww/'ίβ
Rijcxdaelders,
of hmdeH guldene, endfi yder Mijoor
tot
tvieee» denighRijcxdaelders, of ü(hiiihsi\d^h
ende de Quarticrmeefteri ende Provooften van de Re-
gimenten te voet, te famen
achtie» Rijcxdaelders, of
vyf e» veerttgh guldens Hollan ts, ter inient over yder
Regiment, des en fullen aen de felve
geene^dere
onkoften, het fy van Wagens, Karreri of pierden op
de optochten of andcrfints gheleden ófgcdevalideert

VII.

woreen.

Ende fai voorts yder Regiment te paerde gereogMrt
als vooren, tot (oldye trecfcen allelobpende maendm
volgens de ordre ende beftellinghe van haer Ho. Mog·
een fomme van
vier duyftnt fivenhondtrtfe^""'*}''
fiigh iLijcxdaelders negen enfwmtighauyWsnKtniU·

niers, oi elf duyfent nege» htndert acht'mgMm^

gentienfiuyvers negen deniert Hollands, ende yder^-
giment te voet ter loopende maent als vooren wet**!'
Jent een hondert vier Rijcxdaelders vierfiup^" ' oj ««
duyfent twee hondert tweeenfefiighgnUens,
Hollandts, of nae proportie foo veel mm ais P/®
te doene monfteringe de
voorfz Regimenten Jwacec.
in getale van paerden, of voetknechten fullen wvon
den worden.

Ende fullen de penningen tot het voorfz re^^®
onderhoudt ter concurrentie van die


-ocr page 662-

Pcerden taàt.vier duyftnt Vort-knechten gerequi-
M ce weten, een maent foks paratelijck te bcta-
f
tea dagc van yeder van d^ Vooffz te doene mon:
£ηκ«» voorts yan tijdt tot,tijdt alle:

Innende niaenden ·, mitfgadera oqck tcn bchcwjïe v^n
VCullonelJen,, Lt. Collpoelleh, endc Maioprs »
Ouiilier-raecfteren , ende Provooften, ve» wegen
^Ed. Mog· by gocde wiiTelenj als bov^p precire
^den over ghemaeckt aenhare Vorftel. Doorl. de
welcke dan voorts de particuliere betalinge iullcri ne-
men col haren lafte, foodanigh'.dat haer Hoogh Mpg.
flOTt van epnige Overften of andere hooga of iage Of-
hciefen» Ruyteren ende Soldaten , over cenige wafi-:
j^inge fuiieii tnogen acngefprouckcn worden, of
dict voor by yemant converibel zya.

1X.

Ende wordt daer benevens oocjc van nu af aen ver-
daen ende vaft geftclt, dat de voorfz Troepen by pro-
vifiefullen onderhouden worden , ende by .een blij-
ven, voor dep tijdt van wsr loopende maendel » te
reeckenen van de daghen af van de cerile rcfp^i^ve
raonfteringen, fchoon het gebeuren mochte, dat de
redenen ende occafien quamen te cefleren, daer over
de fclvi by een getrocken vzyn , daer vanhier naefal
gtieyd: worden ; Ende dat dienvolgens de voorfz uyt-
gheloofde Subfidien of Penningen van onderhoudt j
oock voor een felven tijdt fullen moeten valt blijven >
tot welckers prcftatie haer Ho. Mog. haer dan by defen
obligeren.

'i.i .
Ende in cas de gelegentheydt van tyden ende faec-
ken fich foodanigh toe droege , dat het van aooden
ware de felve Troepen langer als den voorfz tijdt van
ïiffloopendc Maendon te moeten onderhouden * foo
wordt de continuatie van dien oock vaft geftelt vah nu
jf aen voor andere diergelijcke
vier macnden j om op
dinfclven voet ende op de ffclveverdcelingete wor-
den onderhouden · ten waredegefamentlijckebooge
ptrtyen , daer op ondertuflcben andets iquaemen te
verdtigen. .<

. .u. XI. (1 ' .: .
Het liil wederzyds ende met onderlinge comtnuni-
cjtievryftaen, alle de voorfz Troepen fonder onder»
icheyt ) feparaet ende te ghelij ck na geiegentheydt van
tijdt te doen infpeéteren, ende te doen monflerén-t
om van het getal der Ruy teren cndc. Knechten, oöck
vin der felver raonlure en wapenen te konnen verfeec-
l!ertiyn> ende fuJlen de hooge OiBcieren j Ritmee-
liers ende Capiteynqn gehouden ayn ten allen tyden
dter ontrent te obedieren len de ordie de welcke daer
toe fulleo gegeven werden.

XII. .

Tot de voorfz Armée fai gevoecht worden een train
van Artillerye, de wckke na de groote ende macht van
de felvc foodanigh fai worden gcproportioneert, dat
ditt toe fullen worden gebruyckt.

Ί

1 Mortiers. 6 Stucken vanó.pónt.

1 halve Cartouwea.. ao SuËken van 334 pont.

Kogels.

100 ad.
+00 ad.

48.
48.

6.
4··

t

100 ad.
100 ad.

<50.
40.

Kogels.

: <ioo. .ad.
aooo. ad.

II.:

aia. Cent Kogels

ICO Centr. Granaden met fo

J^ veel Buskruyt als daer toe
van noden is.

Tegens i pont Kogels i half pont Buskruyt gereec-
kcnt . . . 10^ Centr. Buskruyt voor't Canon.

^P^ooo man yeder ζ pont gerekent. . ic6 Centr.
Buskruys voor de Soldaten.

iinde teghens i pont kruyt , twee pont Loot
• · . Centr. Loot of Mufquet-kcgels.

recxr?'iDieigaoers roi ocianpge van ae npö£è tr^pte-
menteh- v'aii dé Generiels^^rfocnen, dé;Ve),c^éÏo-
ven dt Goliqìicfs van de Riginientcn ftìlÌen ^Mten
aèngéiteltcflg'fbmycktTfbrtfenvalleJodM^
den acD'^hAc Vorfiel. Etodrl.bprtleri
acht 'M^riiiìèghhò«dèft"-tn i^tlìj<xdaèld^fs
flujvers,òÌ\t ìmiee entiùmiig Huy/ent tvtehÌMmJrìè t»
fiiiig QuìdtH'é'^pttyvèrsì^ò\{iLrasgt\t
, opcpòditìc dat
de felvé daer tótcé Vin'alle nàrichtingeiulÌ^n^évryt
iyn, gelijck^^hiervoor
 eckt gefeyf;!?;, ...

■ Xlil.
■ De vòoirfr Militie te Peerde ende te Vpèttódanigh
geworven ende by een gëBriihtzynde, fullen dr'hop-
ee ende lage Officieren, ocèk alle de Ruyteren ende
Knechtfn nevens het doeii v^h demorficringcghc-
biacht werden onder een folemnelen Eedr > by de
welckeizy fullèn be'ooven
gehcuw en getrouw té zynaen
tare Vstfiel. Ooorl. en haer te laten ge hruy eken m alle cc~
cafien daer toe ty van wegen de felve fullen gefinden ende
ge-emfhyeert tierden > met defen verjfatide, dat in cas het
quam te geheuritt. dat dìe-vo,orJ?c.Troefeninhètgheheel
ofte ten deele 7nochten gebracht iperden kinnen het territoir
ofte op den eédemvaniaèr Uo. Mog. om aldaer Cuarni-
feen
te hü»dt.ni ïe ageren , ofte andtrfintstenghenieenen
dienShgeiruytkiü-worden i lufulchn gevalle oock alle dè

'og

den Commijfaris j den nnelcken haer Ho. Mog. daer toeJiil·
len "Willen ordonneren, ende dat ay aen dien Eedt fuUe»
ver honden
züm e!nde bleven, foo lange op denvoorfa
Bodem ende tinne» het voorfx. terriioit gebruyckt verden,
gelyck mede recifrequelijci in cai dat 't quam te gebeuren ,
dat haer Ho. Mog. Joudengeedt vinden een ghedeeite va»
hare Militie te detajcheren > ende te doen conjungeren met
de IvoorTroepen i ende dat met diegeconjungeerde Mili-
tie Joude moeten^ierdengeageert bitinen het territoir ende
op den Bodtm van hare Vorflel'^cke Ooorluchtigheden,
pock de gedetacheerde Troepen van haer He Mog.Jiiltmge-
houden zyn te doen denjeivin Eèdt, ten iehotve va» haer
Forfiel. Doorl, ende dat aen dten Eedt fullen verbot/deit
tÖÖ 4

eti O O R L O G H. Ά V^fer&'veertl^^ BoecL· 6^3

^ Endeoockdaer by fullèn werden gevoéchtj de noo*
dige ende gcrequireerde hoogeende lagtOfficieren j
als namentlijck : · ' ■ '

. 1 ctv tsnormbr·-: · ·ι7ί!:) G'r rr·:

ι Cöllom '■'"'«■ï Mejbdi·. - Γ
α CajliMyAen;''"L'uytenanten. . ■
4iStiick-Ìoht;kerè. Predicanten.- ' ' '
I. Vddt^WheerderitìetfécnVcldt-pale.- ^ '
a. VMyrwBrckéiinrtiüaerVölck.
4tConlfepelR - r

1 Bfligè^^teeeflief met'iBj'n Volck. " ■ '
i SpètöfdiermetfijiiVölck'.' ·-
voi ovf·'
I Sin-|thkstfljtfVelbfiï«-'-j!·· ■> •--"^'l-Jii'C··-
I RaedtÀaeckcrihéi^ii Vtìlck. ^ "^rjnvjo, . .
i Sadeittìàéckei-mélQn-Vbick.· ',·-^
a Weèhrbercyders; · α' Schefhi lilcl^èïs. '1
4 Stel^ieeftert. , ' -f

8o Handf-'laitigeis by 't lpàBbtt>ié wetfch i ^by èèft
Cartouw, tode elck itufc^ Vijn' ii pontV!eiidè voot
dereftbferckfliicki. "VJfMir.·::: i. : a ƒ ·.·
£enigePronniers.>·^. •'-'^V

Laffbyt^maèckerslmethàef'Vbkk.\

■■■ j .oiüjavh» ·. ••Jimuirfirno...;

Ende fuHénhaer Vorftcl Ì)ocftÌ, van nü afacij i'Jrii-
mers aenflónti na het ficjyferi tWfes, die^fïeitiidjgö
doen i eh dié' Löödigeoiwes Ìléllèn, dài:alre W vxiÖrCï
Arcillerjw, mk de Paerdth, Wagens, Kài rëiij eiidq
andere ArtUl.efyie daei^'ïöè ghèrtquircertoock cö
voorfz hoogé ende lage Offidifcrèn van den traió-Ji jr de
handt zyii^ iii 't Stift óf in (ilé' ^ad.van Ofi^iri^^'qm]"

i'1

ml

wr

m


Wr-

-ocr page 663-

644 S A Κ E jSÌ van S Τ A E Τ

ende yi^ven, foolangenfopdenvoerfiiteTrttoìrge-
_ bruyckt vorden.

XIV.

Hct oppcr-gefach ende commandemcnt van defe
Troepen , fai zijn ende blijven aen de Perfoonen van
hare Vorftel· Dooil. ende fullcn haere Votftelijcke
Doorlucht ighcden beloovenende aennemen, gelijcit
de feive belooven ende aennemen bydeien, datzy
alle de fel ve Troepen geduyrende den ty dt etide de oc-
cafiea van defeconventieagercnde,!p.recifeenftric«
telijck daer toe fullen houden, dat zy met alle gehoor-
faemheyc ende ghetrouwigheydc in alle voorvallende
occa^en, haer iullen laten gebtuycken fonder onder-
fcheyc, foo wel infaecbenendeghelegentheden , de
welcke het intereft ende het beften van haer Ho. Mog.
conccrneren > als die het jntereft ende het beften con-
cerneren van haere Vorftelücke Doorl. ende fai de
funaie van Generaci van de ielve Troepen onder hare
Vorftel. Doorl. bekleedt werden by den Heere George
Fretieritk, Grave van Waldeck, Piedrnmt» ende Cuy-
lenhurgh,
de welcke vati den beginne aen, en ftracx
aae de
gedane monfteringe den ΒβΛ van ghetrouwig-
heyc fai af-leggen, aen haer Vorftel. Doorl. ende oock
ten behoeve van haer Ho. Mog. in handen van den
Commifliris by de fel ve daer toe te nomineren, ende
fullen dan voorts alle militaire adien alvooren moe-
ten beleyt ende geadjufteert werden, met
tta gemeen
concert
tuflchen haer Ho. Mog. ende haere Vorftel.
Doorl. of den geenen de welcke haer Ho. Mog. daer
toe iullen willen volmachtigen , ende oock met defe
cxpreflè conditie, dat in cas de voorfz Troepen fou-
den moeten ghebruyckt werden om te ageren tot de-
fenfie van de Steden ende Landen aen bacr Ho. Mog.
competérende, ofte met derfelver Guarnifoenen be-
fet, in fulcken gevalle de opinienendefentimenten
van haer Ho. Mog. ende van der felver volmachtighe-
den ten beften van haere Steden ende Landen fullen
gevolght werden, ende,omtrent die deliberatien pre-
valeren, ende wederom dat de opinien ende fentimen-
len van haer Vorftel. Doorl. fullen praevaleren en ge-
volght werden in alle voorvallen de welcke fullen con-
cerneren de defenfie' van de Steden ende Landen vtn
hare Vorftel. Doorl. des is oock expreilelijck verftaen >
dat wanneer de voorfz Troepen in 'c gheheel of ten
deele feude komen te ageren op den Bodem ende in
het territoir van haer Hoogh Mog. het voorfz opper-
commandement in het geven van 't
wferdt, ende in
alle andere generale orires, wel fai blijven aen haer
Vorftel. Doorl. foo wanneer de felve in perfooB de
voorfz Troepen fullen willen commanderen , maer
ais hare Vorftel. Doorl. in perfoon het voorfz opper-
commando niet en fullen willen exerceren, dat het
opper-gefach in *t geven van het weerden in alle an-
dere generale ordres, dan fai Zyn by den Generaci van
de Troepen vah hàer Ho. Mog. mits dat dien Gene-
rael over haer Ho. Mog. Troepen te employeren heb-
ben CommiiTie ende authoriteyt om de felve en cAi/
recommanderen.

XV.

Ende dewyle het ooghmerck van de bovengemelde
hooge partyen niet en is met defc geworven Troepen
eenigerhande ofFenfie tegeven aen eenighe Vorften,
Koninghen, of Potentaten, maer alleen om met de
fel ve voor te komen ende tegen te gaen de quadedef-
feinen de welcke den
"BiJfchofvenUmfier, ende des
felfs Adherciiten mogen hebben onderleyd ende voor
ghenomen teghtns de Staten, Landen ende Luyden
van de ghefamentlijcke hooge partyen, of vaneenen
van de felve of teghen de Steden ofte Sterckten met
hare Guarnifoen befet: Soo is expreflèlijck by defen
gheconditioneert, dat oock de felve Troepen niet en
fullen worden gebruycktalsbyfoodanigeoccafie, de
welcke den genielten m^chop of fijne Adherentende
voorfz quaede defleinen mochte ondernemen by exe-
cutic ende feytelijcke aggreilie in't werck te ftellen,
ende overfuicksde voorfz Staten, Landen, en Luy-
den , ende befette Sterckte, ofte Stéden vyandlijck te
attacqucren in welcken gevalle de felVe niet alleen tot
ghemecne ende particuliere defenfie, maer oock tot

oflfenfié ende afbrtuck foodanigh fullen moeten «,nr .r
den ge- etnployeert, als met gemeen concert ende f/ή
gemeenen dicnft fai bevonden worden noodigtefiin ~—'
endetebehooren, met dien verftande, datincas

foodanigen feytelijckheydt tegens haer Ho. Mo» Z"

derhomen haer Vorftel. Doorl. fullen ghehoudenüi

op de aenmaninge ende fommatie van haer Ho

los te breeckcn ende te ageren, niet alleen als devoorfe
vhr duyfent Peerden, ende«f^iVoet-knech
ten, volkomentlijck gheworven endegecompletaft
fullen zijn, maer oock van den beginne aen met die
Peerden, ende Wwi/x^/èwVoet-knech-
ten, de welcke nu albereyts by de handt zyn, ende die
van tijdt tot tijdt noch tot fiippletie daer by fullen ehe-
worven worden. i ^

XVL

Ende fai in fulcken geval verders getracht worden

om met gelijck concert als vooren, oockalleafbreuck
te doen , ende fchade toe te brengen aen den voorn
Biflchop ende des felfj Adherenten, eöck aen der fel-
ver Staten, Landen, Luyden, Steden, ende Sterck-
ten , ende byfonderlijck om haere platte Landen te
brengen onder goede contributie, ende by middel van
dien te vervallen een goedt gedeelte van die onkofttn,
de welcke over het onderhoudt van de voorfz Troepen
moeten gedragen worden.

I XVn. f

Ende gheconfidereert dat deoccafievandevooifz
contributien ende van den ophef van dienin'tStifc
van Munfier, van de zyde van hare Vorftel, Doorl. teu
refpeöe van de fituatie eode limiten van bare Vorfleo-
dommeu ende Landen veel bequamerfchijntalswcl
van de zyde van haer Ho' Mog. ende dat oock over dea
ophef van dien eenigedifficulteyten endeverlbhillen
mochten ontftaen, daer van het beter ware deoccafie
van den beginne te voorkomen : Soo is bydereoock
vergeleecken ende verftaen, dat diegeMecte/rih'
tie, met de epkomften ende profijten van dien > ful-
len gelaten worden ende blijven onder bet beleydtvan
hare Vorftel. ι Doorl. om de felve foodanigh te dirige-
ren , als hare Vorftel. Doorl. meeft fullcn geraden vin-
den, met dien verftande, dat van den aenvanghif
van de felve» ende foo ras die fullen wefenuytghe-
(chreven daer mede fullcn komen te cefièretidelulve
laften van foodanigen onderhoudt als hare Ho. Mog.
by voorige Artijckelen ten behoeve van
pwteinjfent
Ruyteren, ende Knechten ; Mitfgadere

voorde hooge Officieren, Artillerye ende andere on-
koften van den Oorloge hebben aen ghenomen ie&
hare Vorftel. Doorl. te remitteren, ten ware hare Vor-
ftel. Doorl. liever hadden van nu af aen alle deon-
koften van de Artillerye, en
van den train hier voor
Artijckel /aiw^ghefpecificeert;
mitfgideiï oock de
hpoge militaire tratìementen van de GenerielsPer-
fopnen boven de voorfz CoUonels van de Regimen-
ten in de optochten en expeditie te gebruyckén, daer
tegens tot hare particulieren lafte te verforgenendete

furneren, fonder eenighe belaftinge ofte befwaervan

haer Ho. Mog. in welcken gevalle haer Ho. Mog. van
het maendtlijck furniflèment van de
acht duf/ent Mge»

van den beginne aen fullen ontlaft ende ontheven blij-
ven, ende fullen
haere Vorftel. Doorl. bybet/luyten

van het tegenwoordige inftrument, haer op ö« alter-
native gehouden wefen te verklaren.

XVIIL ^ .

Indien oock by verloop van tijt mochte bevonden

werden, dat de voorfz vier duyfent Ruytersen acbt ίψ
fent
voet-knechten niet volkomentlijck beftant en wa-
ren om den Biflchop van
Munfier fin des felfo Adheren-
ten te brengen tot een afftant van hare vyandOijcBe^
greifien, en vervolgens tot een redelijcken Vrede, loo

fullen de felve met gemeen concert verdas verme^

dert en vergroot werden op of

Ruyters en vpet.knechten, of tot foodanigen
getal als men fai meenen tot bereyckinge νω ίοο law
caìren ooghmerck noodigh ende convenabel


-ocr page 664-

XIX.

Defe voorfz vier duyfent paerden ende acht duyfent
' vnet-kne'^''^™ zijnde volkomentlijck geworven
nde gecom pleteert, fai haer Ho, Mog. vry ftaen een
^Meelte van dien
tot duyfent paerden ende tweeduy-
frti voetknechten over te nemen in haren particulie-
rM dienft» ende tot particuliere defenfie van hare Vor-
ftel
Doorl. gehouden Z,ijn defelve paerden ende voet-
knechten onder hare Regimenten ende Hooge OfB-
cieren tot dien byzonderen dienft te laten over-gaen,
nochtans met defcn verftande, dat haere Ho. Mog,
fullen gehouden zijn
vier waecken te vooren haere
Vorftel'jcke Doorl. daer van te adverteren, ende te
eelücke te furneren foo veel penningen als tot fuppletie
van die Troupen ten felven ghetale fai gerequireert
liin, op den voet van wfriigi-Rijcxdaelders voor ye-
der paert, ende v^nacht Rijcxdaelders voor yder voet-
knecht,
als hier vooren is ter neder geftelt, ende ful-
len in fulcken gevalle haer Vorftel. Doorl. geobligeert
werden, aenftonts met dat werf-gelt, die Troupen
weder te fuppleren, omme naer gedane monfteringe
die Troupen wéder ten behoorlijcken plaetfe gebracht,
de felve oock weder te doen flellen onder dat gemeene
onderhout
van laften,gelijck die gedetafcheerde Trou-
pen te vooren geweeft waren, met defen verftande,
dit de Compagnie van fuppletie ten halven gecomple-
teert zijnde op aenmaninge van hare Vorftel. Doorl.
fullen werden gemonfterc, ende de betalinge van de
Soldyevan dendagh af van die voorfz monfteringe
fai beginnen te loopen tot gemeene
lafte, ende dan
voorts van den tydt af van de volkomens complcte-
tinge, ende de finale rtionftcringe, dewelcke daer op
fai moeten volgen, ten ware haer Hoogh Mog. beter
dichten van nu af aen by het fluyten endeteeckenen
vandcien haer te verklaren, dat boven dc vcwrfz twee
paerden, ende vier duyfent voetknechten de
welcke volghens den teneur van het
werde Artijckel
noch ftaen, gelicht te worden, hare Vofteiijcke Doorl.
foudeverfoeht werden
duyfent Paerden,ende fmee duy-
/(irfvoet-knechten tot particulieren dienfte van haer
Bo. Mog. ende daer benevens op den voet ende pro-
portie als vooren paratelijck dede furneren de noodige
wetf-gelden; in welcken gevallehare Vorftel. Doorl.
fullen gehouden zij ti, de voorfz lichtigc van
duyfent
Paerden ende twee duyfent voet - knechten op den vöet
alsvooren, ten behoeve ende tot particuliere dienfte
van haer Ho. Mog. voort te fetten , onder conditie
van tnonfteringe énde betalinge als vooren, ende fai
daer mede het ewiïi Lidt Van dit Articul, fprekende
van het overdoen
van durfeut Paerden ende tmeduy'
/mi voetknechtén , dan komen te vervallen. · :--·.
- . ΓΙ.·; τ.. . XXiV üi-:·. ..^v,:.,;,·^
Ende gelijck hetooghm'erok VanJefe Üchtingé van
Troupen endevah de bov& •^ gecöiiferteerdö-Aftijci
keknilléehdaei heenengaet ? oBS-de wederzijtsfitaT
ten, Landen j Luyden, Steden tìtìde Stercktcn té^
ghen alle gewei? te protegeren èndé te maintön'erini
mde in tas<^higé vyandtlijekeri aanval van'rfen Bifi
fchopvanMünfter endedeflëlfs Adherenten> <tcfel3
ve foo làftgé Éftde foodanigh tei geÜruyckeii totfdat

die tot reden gébracht endi&hööfeb^einette Partyeniib
eea geruften ftant herftelt worden^ti^Za iswol«3ff>reffe
bydefenoock verfproocken öhdêgebonVenlrièfl/i dat
|cene van hen felven 'en fai· vry ftaen mecgemaldcri
Biflchofi -«nde deflclfe adherentistii
te handelen, te ver-
ie acctrderen Λ ofte eenigh-'triaêidet vawVrede,
Montcf Treves ,· te fluytert i tbn zy met vOÓrgaende
communicàtié Van: de andere hooge Partyen j endé
dan noch ioodanighj dat de felve expreflclijckdaer by

worden geihcludeert. νί.Μ .b iar: t -^iiirisi.tii

'■■■■'> ■'· XiXl-pvnïJ:ra ; irjfiib

Ende fat tufTchen hooghgetneldépartyen endeituf-i.
fchén oock konnen overleèhtteflde^confentóftrt W
den, wat Vérdere middelen CGPönderlinge geraftheyc
ende fecutiteyt by oaedere AUiwitiiè ènde veibinw:;
niiTen fouden konneft vuerderf uytgevondcii..^iti ji) i;)xii
Alle welcke poinóten ende Artijckclenihier;vòof
«fhaelttcn wederzyden tef goedcï trouwen'cndé on··
vcrbreeckeliick fullen onderhouden werden ende

teerden van haer Ho. Mog. ter eenre, endeby den
Heere
George Friederick j Grave tot Waldeck, Piemónt >·
ende Kuylmburgh, op het goedt vinden van hare Vor^
ftelijcke Doorl. ten anderen zyde, met hsnt ende Ze-
ghel beveftight : Ende fullen dé Ratificatie daer op
binnen den tydt van een Maent, ofte eerder, is 't
doenlijck, by wederzyts hooge Partyen In beftendige
ende behoorlijcke forme werden uytgebracht ende
uytgeWiffelt. Gedaen in den den Sep-

tember , Annofi/lien hondert vyfen f'figh.

( L. S.) Georg Frìd. Gru'tìe tot Wnìdich
L.S.) G. van Braeckel.
L.S.) J.deMerode.
L.S.) J. de Wit.
L.S.) Nicolae!Stavcnis.
L.s) G.vanHo/ck.
L.Si) E. vanBootfaa.
[L.S.] U-.Royer,
L S ) H.Gockinga.

L. Pteterde Boetzelaeré" d'Afferei.

L.s/) J.-tìanVirybergen.
L. S.) H, V Heverningh.

Ζ i.

^c ïlcfcen (6cDrp«i£ctb0 Istntcn bnn ZUtpheii
fcftjebrn öni drie en twintighften , of 5P ΐΒίΙ boaj Öc?

feil Doo?Daece<i5ccominitteccbe inl)aeri|D03& jIBog.
©croaDfi'inaeörtbbcn boe» oijmen / Dat 3P bc| <©nacé
tier
^quota ban bcfomniabail twaelf hondert duyfenÉ
guIöfii«S tot lieljtinse ban eenige niaibJcalDccept^gei
cefojmcfibe i€touprii / fn bncen geltic ten (itomptoitó
ban ben ©ntfangec «föenccaeï
Doubleth niet ben eccs
ficn foube fotimccen; foö mocrtrc 5P ccftteCnu tot
ïjaec groot Icettoefenfcggcn/ batjp bpbefcDjocbiglji
conjunrtucebantijDcngcenc Dcminfieapïjatentie fa®
gén eenige penningen nat Dm
Htige te ftojiiirn obecs
fcéngen/ alfooöetmcerentfecl ban, öaEr<i52affffftapi
albccepbt? t'eetteniacl toa» itrruinecct / cnbe ba»
'tobecigebinnen toepnigft-bagm 'tfelbc fidtjttcbprg

al/ fpnbec. reflfìentie grafcccbe/. toaec bttoj aUe iiif
kuoonbet·^ ban 't platte 3tanbt berliemit / eiibc b)C pen.^
ningen baec toe boo? befen 6p rcH grtijacfif / 'rt^i tot W
noobige befecten ban baèc if ^tiftcatic-toerjc&rn a"

\

r.i

lie^et!WéléveItupt Zlirphên nfiet
ScïommiaiitjifeiK öKprnij cnbèvijf·*

tigh

be toacen gc-ctnplopcert Viw IJCt.^aficel BbrcütoX®
^tabt
liòchum, ïjet Wildënborgh ^pet^^n^^ ίί/ΐο"

K^pel, iuacen alcrcbe fi^eriijtnen/ cnbé'toifcpitii jö™/
beletgdöoaben/· /aebeni^pantontfacB ni'rilètbàgei
lijcic boojbe©do?tenban Zutphéri cHbe DdestAi^ijiitt acppet /
fïcccfté^actpen teRomeiitÌiOopeji/cnbc^dflipbarstt "ρ öm
bonbejafcehétnael tenipnécenofniebefrefpcn; ^atf s!'', ,„
ben acAiijebt! bic baec conboni befpeuctbiirtt/bJa^ «ηο-
met geen pennen te befelmibcn / enfoubni in befe aen^ men.
fiaenbéS®intcï/ DupfenDeri.bajiiiiefifÈijett^rt öpn= »
òec mbtonfiirbfli/ ja fÌiMitteb?^ffn DatMbiitit0 ,

ptaqHrtfh. 53at itfifttóRètf öb^ ,fiilt)c ijaec
ï^.· öji'^f gcbienfligMe brtroecBf n/Dat bét felì
bec goeSegeWcfte mocStewnSieir bah bostel?biijttiact
cnbe ttibiHen betfl®oianiii7 tot bat sÖ tbcbefcohÏ
Dooi iinlpe begnaém mcgen^cmacltìfii tooji
ben {jaer iohtingcnt neffeii^ janbtte ^joöffiéitn.M te
bjengetti 7 toaec toe bjiniirt Totiben nadaiw ' tiHé-be^
boiren aen teioenben / rtiaer toaciii beitonimiett / bat
haer cfceDft iti befe gebaeclHcftettjben/ alfe'ptoatbèri
jVoacSMfoUbe: -

i©lë bainZtitphenfclj|cbenbanDen fevèn'fcïi tWiH'·
tìghftéiiV bat bett©pani:bfe'ê>tabtDeuticóiföribet
ertiigéïeiUPtlc liabbe(ngehotnrti/natìàt#,Lòchuirt tutn.

met etf hoiidett, Borcélo^'ltifet vyf hrttiöèit / 'Wil·;

en O OR LOG Η ^tVijf-en^vÈèrüghfiéBoècL 645

tot meerder vaftigheyt van dien,iijn hier tweé gelijck- «
luydende Iriflrumentcn gemaeckt, en by de Gedépu-
-


-ocr page 665-

6S A Κ E Ν van ^S Τ A E Τ

lóóf. tigh^ol&aten/ om foobedtioenlöcftlie^ttoopctóte

_1. fieupttn/ eniie ömBpanbt tccfcognofceccn. 53en

«ttie toclchen Dan fijne eFPeöitic iuen niojgöen alöaectec
rtlïm» ©etflabfciiifle capuojt geöaen BabDt/ aï^t)atfipon=
ftiS tttntLochembErlIacnDe (öoehjelabufpf) öp ofte op
lebttt Ijet i^up^ Ncttelborft &aec te ontbouüen / twintigh à
ttgen öE dertigh ©pant^ 25£upt-aangec^ / Daec op goet)tBe=
spant. bonbenDaiïöc Dc^oIDaten een bpsonbften toegb
te
ifltenmflBen/ otnDefeftjeDenpa^ afte fnijöeii; Dat
i)P Wcievelc nift fijnöuptcccn boo? be2Ö|ugge een
tuepnigl) boo; Netcelhorft getencontceect gabbe een
ineeni&te ban be^ ©pant^öuptecen ofte ?Cbaniu=
ciecö: &cp be^attgen ban malftanbecen geen ftens
nifleöebben/ mooiftcafuelijcfteenbecIepScyn
be een toitten j®eu^boccft op ben ijoet ) botrenbe / bat
onfeSuptccenbecfiaenbeBet ©pant tejtjn/ baec op
aengebancnenbefclbeobecbe25?u0ge gejaeoDt öab=
ben : ^at obec be 23^igge eai gcootec tcop Bpanbt^
Öupteten ijabben bebonbcn / betaeïcftejp op be blucljt
geflagen/ een nieenigljte tee nebec gefcijoten : becs
fcljepbe obfc ï)al^ rn ijooft in De 25eeclie gejaegt / vyf a
fes (©eüangrn^beBortien/ enbe twintig ©pant^ paec=
ben mebe binnen gebjacöt Dabben. <!3at jp niet bQe=
ten Boe (ieceft be ©pant toa^ / en Ijoorenbe op 't ïjup^
Nctteihorftbcfarconiraclcoecen/ baec napjefumeeci
ben bat baec eenige Compagnicn te boet moefien toe-
fen/bat
5pbec[)alben te cuggegetebm/ enbe albaec
bejegent Babben Die vyftigh ^olDaten ( betoeltlu Baec
niet hennenbe / eenen «uptf c ban Baec met een feBoot
bootlöcfi getoont Bcbfaen/ fonbccbatanbecfïnt^aen
befejijbe eenigBeoebleben/ en allecnlijcft drie à vier
Quptccengequctfljon. ^e boojnaemflc bec geban-
geii^ffcpbe te iijn een CapitepnEuptenant ban een
<Dbec(ienbec©ia3onbec^/ genaemt Cuftrijn, enbe
beclilaecbe bat baec beBalben B^t boetboich geVoeefl
toacenvijfCompagnirn tepaecbe/ toacc onbrc drie
Compagnien ^jagonbec^/ Bo^toel anbece (0eban::
gen^Bct^S'tal tot op feven Compagnie begcooteben.
Öpt eenige CBactec^ ban gemette CapitepnEuptCi
nantp^ftimeecben bat B^bia^ een Brabander, enbe
contefieecbe feecheclijcl^ lat fijn Compagnie in be
^paenfcBe jSeDerlanben tot Boxmeer,gctoo?ben/enbe
ban Den ;&tBoIti^ ban Gelder fijn aencit^-gelbecen
getcbthenBabbe. ,

5Bi(-. ©ittiiegen en twintighften jijnbe tecBétgabccini
fcöopot'gc gececapituleect/ Boe bat benSSiffcBopbanlWun-
fter onöecnomen Baobe met een confibecable iücijg^
""«"iJt ©panbtljjcöec toijfe te inbabecen becfeBepbe
fcensMi, ,i>tebeij/paetfenenbeaanben/ gelcgBen onbecBet
fonbetain enbe inbubitabel cefojt ban Defcn^taet/
ijebbehti? pnbec anbecen Bit
^tebcUen Enfchede, je*
legen inlié Twent onbec be pjobincie ban O ver-Yflci,
ent^ atibèix plaetfen / Doen upt plunbecen rnbe beco^
ben/ ooiftfelfpinpafoongeoccupeect De^tabtOI-
ί deozecl, mcDe geBootenbc onbec De gemelte
cicbanOvcr-Yflel.

^^ benhegencBtwintighAenSeptember nae beli^
üecatie goeDtgcbonben te becfoetften Denittaebtban
^tate/DalBaec a^n aïïe be <t5oubecneuc^ en ^tw
... „„- manbeuc^ ban De ccfpcftiöc ^teben enbe ίcimtiec-
fiihtrpt. plaetfen ban Defen^lttaet/ toUDen aenfcBjpb^ enDe
o^Donnecen/ Dat naeDemael Dengenmbpn^^cBop
Bern al^eënopenbaecbpant ban Defm^itaet/ Doo;
alle atténbanBoflflitept bipft gebjagBehAi^pben
ban ae^cften bp cetojfle^tcgBen^ Den meecgeraelten
2eifTcBbpEnDebefrdfê®cöupen/ mitfsaDré^tìnben
cnbÉ aupben fuilen BebÏen te agecen enbe atfeacteó
ban Bofiilitept enbebpantfcBap te plegen/soocb alfe
mogelijehe afbjencft te Doen/ infulcfiecbo^en/al^
i)acel|o.J!©oa.tegen^ Baceopenbace©panben naec
'tÖfcBtban<©ojlone getoooniSijn te Dom/ ^iBenbe
^Bctgeencboeiftig/ mföé ftcnnifTe aegeben
toe»
i!P,a?öeei^ccnBace Jgapoa. ^iD^at^tcbetite
©elDe ; tnitfa^sS aen^twce©iin^^urits., ten
bat ÖÊ feibe met enbe neben^ be ma^
im 't
Màtìtit/oocft ten fïnc βφ booten gebben te aaecens
Q|>e^i^DaecbanmeDe notificatie gebaen een^ïee«
ren staten banOegefamenttHcitei>|obintien} mit^
sabcc^ am afle De Miflo;^ ban Dct«ntetbuiL·

I

f

taan
btfcn
;6tatt
tot 80

.i'iii"'

ten^3Lant^/ om te ficccfien tot bfcfelbetctfntrtiHf
naecic&tinoBe. €nbe tuiecDni bel^cereniösZ hai;
Flodrof, johan de With, enbe Pieterfon, bcrfothf /

om befe Baec to. B^og. iïefoïutie communicatTte
geben aen allei|eecen nptöeemfcöe IBiniftctóeihitt
cefitiecenbc.

33e anttooojDe aen ben SSifTcBop lupbt al^ bolgt :
HoogiiratrJige νοτβ mHeere.

UVorftclijcke Doorluchtigheydts Miflive te,
fchrcvcn tot
Lutgersiurgh den vetriitné» defes
is ons door deffelfs Trompetter wel bch»ndÌK 'L
endc hebt)en d»er uyt feer ongheerne vernomen de
klachten over de onverdiende
vyaedtfchap .fikimp ndt ί®,,'^
fchade. die U Vorftelijcke Doorluchtighcyt van dcfcn

^------------------, - , ,, " w-vandcfcn

Staec feght ontfangcn te hebben, ende die de felve goet
gevonden hadde, ons ten over vloet, endc om alle vol-
doens wille te reprcfenteren, cn bekent te rnjken op
dat vafte ende Vrunt-nabuyrlijcke vertrouwen , dat

fflCf

wy tot vermijdinge van alle onheylen, verwydeiingen>
ende ongemacken die daer uyt fouden konnenoat-
ftaen, bewogen fouden werden, om foodanigen prom-
pten ordre te ftelleo, ende die voorfieningetedoen,
tencyndedat aen de felvc terilene ende fonder tijdt-
verlies, over ende ter lake van de voorfz
vjandtftht^,
fchimpendefchede,
behooriijckefatisfaélic, rcftitutie,
ende voor het toekomende, foude moghen wederva-
ren, ende hem dies aeogaendc onfefavorablevcfkli-
ringe fonder uytftel, door den voorfi Trompetter toe.
gelonden werden, ofte dat «nderfints u Vorltel. Doorl.
ontfchuldigh wilde zijn aeii de onheylen, verwyderin-
gen, ende onge macken, die daer uyt onvermydelijck
ftonden te volgen, aengefien de felve aen fijne Militie
bereyts ordre hadde gegeven, omme ten fine als voe-
ren te iigeren, ende alhoewel wy de voorfzMiffire,
doorgaens niet anders en hebben konnenaenfieo, als
ec η
Manifefi e» Dejy van Oorloge > foo hebben wy edi-
ter tot eenpreuve van onfe moderatieendeoprechte
genegentheyt, om niet alleen met het gantfche
Rtmfe
R ijck, ende alle de Leden van dien, nemaer oock met
U Voiftel. Doori.in'tbyzonder, in goede vertrou-
welijckevrundtfchap ende correfpondentietelevenj
na gehouden deliberatie goedt gevonden de ièlve mits·
defcn bekent te maken, dat wy de voorfz Miffive, als
behelzende veele ende verfcheyden Politi ven en poin-
ten waer van de (aken niet alleen in de naei^verlede Iir
ren, maerfommigevandienal over de "Piirtijfi ende
meerder laren; jae eenighe
boven alle Memorie vao
menlchen voorgevallen zijn, hebboo doeoiiellealo
handen van 'eenighe Heercn Gedeputeerden uw het
middel van Vergileringe, initfgaders vandenRiedC
van State defer Vereenighde Neidcrlandoi, om tevi-
fïteren, examineren , dc
Retroaffa in de voot&ùe(±e
g;evallen, nae tefien^ ende een Concept vanrelcrip-
tie ten fpoedighften op het Papier te breng», omtm

faöie, reftitutie ende verfeeckering^ivoprhettoe·
komende, foo beeft doenlijck, toegeioadeaiew^
den, fulcxdatwyoosteg,e»woordigbiiietettf»^«^
liieo in «»e particulier of gedrcumftaatieert D^
ran dePoinétenbyde voorfz MiiEveoBitelafie^
leyt » tnaeralleenlijck io het voorbygaen tot-i»^'"
chargeaenroeren, datwy ingoede confcientie ton-
nen feggen, ons onbewuft te zijn,dat oyt of ae» "

Vorftel. Doorl, of deflêlfsonderhoorigelfindeoende

Luyden eenigen Oorlogh ofte vyandtlchap w
delen Steet aengedaen is, ofte dat
wy intentie foudea
gehadthebben, om defelreeenigefctop oftei^-
de aen te doen 5 maerw^U datwy iedenvome«n

jate, ile wanneer door U VorftdijdteI>»". Wape-
ntuAcDey/er-Scluttu iaOeff-FrùfimtbayV!aS}nl^^
njiniÉaendeiwriii/fgel^en, '


-ocr page 666-

en OORLOG Η. 'tV^fén-'veèrtighficÈoecL· és^l

M

ibn aen defe Vereenigbde Nederlanden foodanigh ge-
atBcheert, dat het bjr nae voor een Frontier van dtfen
Stalt
moet aengefien ende gereeckent worden; in
diervoegen eock» dac het voornoemde Landtfchap,
aend'eene zyde in alle occurentien by ons
is geprote-
«eertj ende defen Staet aen d'andere zyde van het fcl-
ve Landtfchap
d'arbitrage over de difièrenten tuflchen
Jen Graeffchappe ende Stenden ontftaendc> gedefe-
reert is geworden > gelijck ü Vorllel. Doorluchtig-
hcydt enhetgantfchcRoomfcheRijckkennelijckis :

lijnde daer en boven oock het gemeene Landtfchap,
't welckdoor de Wapenen van U Vorftel. Doorluch-
tigheyt in voegen als vooren> wasgeinvadeert, albe-
reyts ons onderpant ende gehipotequeerttot verfeec-
keringe van verfcheydeCapitalen, ende grootefom-
men van penningen by ons, foo aen den Grave, alh
aendeStenden van dien verftreckt: fulcx dat wy in
goeden gemoede niet konden afwefen het mcergemel-
SeLantfcbapvan die te helpen bevrydenj als

konnende ( onfes oordeels ) van efpreste niet vry ge-
fproken worden, dat wylen den Vorft van
OoHvrief-
Untàoot
de continuatie van executie in fijn Lant,ende
totlafte van fijn Onderdanen bezwaert bleef, nae de
redane reële oblatie van degelden diealleenlijckuyt
den fioofde van den Vorft van
VtchtenHeyn verfche-
(icn zijnde, konde gevordert werden ; zijnde in alle
manieren vreemt, Jat U Vorftel. Doorl. authorifatie
cnJelaft gelaten hadde, om de voorfz penningen by
executie van de Pachters ende Huyslieden in Ooii-
uruflmtif te halen, haer onder miltaire bedreyginge
fommerende binnen een raiaent te komen betalen in
kOiiltr-Schens voornoemt; ende alhoewel de volle
fomme van penningen ( die men alfoo by militaire
executie in vorderde) voor de expiratie van den ge-
preligeerden tijdt, onder anderen mede ter plaetfe ge-
rechtelijck was geoSèreert geworden ; Soo hadde ech-
ter de geauthorifeerde van Ü Vorftel. Doorluchtigheyt
verklaert, niet gelaft te wefen , om de voorfz aengebo-
de Penningen te aenvaerden, veel min om daer op de
begonnen executie te laten varen, ende de Volckeren
uyt de voorfz
Deyler-Schens te laten trecken. In voe-
gen dat men het geldt by bezwaerlijcke executie, tot
verderf van Landt ende Luyden wilden invorderen,
ende weygerigh was het felve
vriteïlligh geoffertert
weidende te accepteren, ende dat onaengefien iooda-
nigeeitow de executie bleef continueren, ende het
Wpprehendeerde, namentlijck
de Deyltr-Schans ht-
fitten, alfoo nae Rechten notoir is, obìatione pignus
βνί. Dit hebben -wy nodigh geacht alhier wytJoopi-
ger,alswy voordele reyfe voorgenomen hadden, al·
lioewelkortelijck te recapituleren, nademael doch de
opgemeide klachten van U Vorftel. Doorluchtigheyt
meeft fchynen voor te komen uyt hetgheene inden
voorleden Jare voor de
Deyler-Schans voorgevallen is,
daer inne wy geen andere intentie gehad hebben, als
om het Graeffchap van
Ooflvrieflant teghens alle op-
preffien ende invafien te protegeren, en in fpecie oock
de voorfz
Deyler-Schans, aen ons by den gemelden
Vorft van
Οοβνήβ/Ιαηΐ voor feer confiderable fommen
Van Penningen onderpant teverfekeren, fonder daer
mede voor gehadt teheben , om aen U Vorftel. Door-
iuchtigheyts Perfoon eenige de minfte
fihimp ofte aen
deCTelfs onderhoorige Landen ende Onderzaten eenl-
&fihade toe te brengen. Wel is waer, dat ons Leger
n»er paflige over een hoeck van U Vorftel. Doorl.
Linden heeft moeten nemen ; Dan wy konnen oock
metwaerheydt feggen, dat wy noytordregegheven
hebben, om aldaer eenige hoftiUteyt te plegen, of de
ingezetenen eenigen overlaft aen te doen; maerter
•^^nfrafie, den Generaci over onfe Troupen, wel ex-

yemant gedaen foude worden, opp^se van l^fpraffe ; j (fgy,

het weJck hy oock, foo veel ais in diergelijcke gele· __^

gentheden mogelijck en dosnlijck ii,, naegekomen
hecft,endederhalvenoockbovenandereitràfifetcgen4
eenige culpablen geoefFent, eenRuyter metterdoot
iii het gelicht van het gantfche Leger heeft doen ftraf ·
fen, geJijckhy ons by deflelfsMiflive van den
/èvei»
en tvintighSten
lunü des voorleden Jaeri, tot betuy-

ginge dat hy in defen onfe oprechte intentie ende fijn
laftexailelijck achter vofght hadde, heeft genotificeert.
U Vorftel. Doorl. weet nae fijne grooteervarentheyc

feerwel, hoedatdeMarfchvan Legers dooryemants
Landt
gtmeeniyck al eenige engelegentheden nae ficti
fleept, maer dat diergelijcke exceflèn by de onfcn fou-
den wefen gecommitteert, als de felve in fijne Mif-
five vermeit, konnen wy om de voorfz redenen ons
bezwaerlijck inbeelden, veel eerimaginerenpretex-
ten te zijn, om aen deffelfs voorgenomen deffeinen
eenige couleur te geven. Immers ende in allen gevalle
by aldien daer inne tegens onfe intentie gedaen moch.
te wefen, zoo ioude daer over intijts, ende niet naer
het verloop van by na
anderhalf Jaer reparatie met ver·
goedinge van fchade verzocht hebben moeten wor-
den , die nochtans ons, na het oordcel van onpartydi*
gen, eer foude hebben toegekomen, terfaecke van
de koften daer toe wy geprovoceert ende geneceffiteert
zijn geweeft, als hebbende een Lf gcr op de been moe-
ten brengen, om ons pant de
Oeyler·Schans machtigh
te worden, als wel aen U Voritel. Doorl. de welcke
daer inne onfe moderatie heeft konnen vernemen, van
dac wy de middelen doenmaels noch in de handt heb-
bende , om refufie der voornoemde gedane koften in
deiTelfs Landen te gaen foecken, fulcx niet en hebben
willen doen, maer aenftonts onfe Troupen wederom

upen V

nae hare voorigeGuarnizoenengezonden, behalven
. Doorluchtigheydt felfii kan getuygen »
hoeverre wy vervreemt zijn van yemant overlaft te
doen, ofte het fijne te onthouden, ten opfichte van
de
cmplat/ance in der 6ecke van Bevergatrden. in def-
felfs reguart gepleeght , derhalven ons te vreemder
voor ghekomen is, 't gunt dèfelre is ghewaghende

dat U Vorftel

voorfz Heer]

van de faecke van Ber culo ^ in allen fchyn, als of wy de
lijckheyt hem met gewek (ouden onthou-
den , daer nochtans kennelijck is, dat den Heere Gra-

ve van Stierum door den competenten Rechter Wet-
telijck in de pofleilie van de felf e Heeiiijckheyt isge-
immitteert, ende datwy by onfe aenichryvinge van
den feventienden lunii des voorleden Jaers nergens an-
ders toe hebben getendeert, als dat U Vorftel. Door-
luchtigheyt foude willen ordre ftellen, tot betalinge
van 't geene de felve aen den Grave van
Stierum deiig-
deiijck fchuldigh wts, in confbrmité van· de Senten-
tien by den Hove van
Gelderlandt meCadjundie van
eenige Heeren Raden uyt andere confiderable Hoven
vanluftitie,
indzlixenfiftienhondertdirtten, fefiie»
hondert vyfiien,
en fiiiien handert twee en tnintig , re-
foeótive gewefen, niet
incompitenter ér nuüiter > na dat
Partyen ten wederzyden den Rechter vrywillighlijck
erkent in der faecke gelitifcontefteert, ende vervol-
ghens in Rechten met renunciatie van verdere Pro-
duöie hadden geconcludeert. Raeckende de Stade
Munfier, konnen wy met waerheyt feggen, dat wy tef
requifitie van de felve Stadt, ende om'c gemeene in-
tereft van de wederzyts Commercie, niet anders ge-
tracht en hebben, als tuflbhen U Vorftel. Doorl. ende
de felve Stade, als goede Nabujfren te helpen moy en-
neren een redelijcke en Chnftelijcke accommode-
ment tot voorkominge van alle bloedtftortinghe ende
verderf van Landen en Luyden, 'c welck oock doen-
maels isghevolght, fonder dat wy ons namaels op de
verdere ontftane verwyderingen inharefaecken· als
door minnelijcke interpofitientotherftellingevande
heylzame rufte ende eenigheyt hebben geimmifceerty
invoegen dat ons met de grootfte Injuftitie van de we-
relt verweten wort,dat wy noch defe uyre «vaerlijcke
correfpondentien in de voornoemde Stad iouden hou-
den. 't Gunt de Staten van tot ontdeckinge
van heymejncke confpiratien, ende verraderien tegena
ecoijze Stcwn in dc jiaren ondernomen ; mitfgadera

t«t


-ocr page 667-

6+8 S A Κ E Ν van . S Τ A" E Τ

t66ï. tot fecuriteyt ende verfeeckeringe van hare Provincie
r fouden mogen hebben aengevangcn j kan by niemant
werden geblafphemeert, als by dicgeenedielnterefl
fouden mogen hebben, dat foodanighe confpiratien
haer effeft fouden mogen forteren, 't weick wy van
U Vorftelijcke Doorluchcigheyts
CharaHer ^degene-
\ reushep
niet geerne ioude wil en prefumeren, maer
dat de felve veel eer foodanige confpiratien ende ver-
wderyen nevens ons endeaile rechtfinnige Chriilenen
fai detefteren, ende de perfoonen die daer van be-
richt zijnde, fich onder deflelfs gebiedt hebben gereti-
reert, doen examineren ende ftraflfcnj ofte aenons
ever leveren, om daer tegens exigentie van faken ge-
(srocedeerc te mogen werden > immers, wat van de fel-
ve confpiratien fouden mogen zijn, fai den tijdt ende
ide waerheyt naeder ontdecken, daer van wy het be-
leydt aen de Aerts-Rechters i ende de genadige afwe-
1-inge van dien» aen Godt den HeereAlmachtigh,
ende onfegoedefaeckebevoJen laten. Onderdeskon-
nen wy U Vorftelijcke Doorluchtigheyt verfekeren i
dat in defen niet en wertgeprocedeert Uyteenighett
Arfi/
oftefa0e, ter faecke van JieAg/e j maer allieen ge-
vigileert , voor
de behoudenifle ende welftant van het
paàtrhnt. 't welck de hooghfte Wet Ì3; daer aen alle
Regenten verplicht ende verbonden zijn : Dan war
Verder dies aengaende> alsoock ten reguarde van an-
dere faecken door den Druck hier te Lande foude mo-
gen wefengedivulgeert jfullen wy niet anders feggen >
als dat niet alleen hier, maer oock in andere Landen de
Licentie van foodanigh drucken ( niet tegenftaende
«1/e goede ende con venableordres ter contrarie gefta-
tueert) Ijezwaerlijck gerefreneert ende ingebonden
^n worden, alhoewel wy, daer tegens tot verfcheyde
reyfen vigoureuiè Placcaten hebben gedaen emane-
ren > ende met vigoureufe executien doen beveftigen.
Dc verdere Poin<5cn van befchuldinge, als dat wy het
Graeffchap van
Oepvrieflandt, in voorgaende tyden
door invoeringe der ende naderhantde

He/βΓώΛ Armeen, mitfgaders door defomcmeringe
van de
tweedracht tuflfchen den Landt-heer, ende de
Landt-ftenden als anderfints fouden hebben geoppri-
Iheert, fullen wy referveren tot de naeftegelegentheyt,
ende
enfaffent feggen,. dat wy felfs de middelen en gel-
den van defen Staet hebben ge-employeert om het
voorn. Graeffchap van de voorfzilA»»«;i/^/6eTtou-
pen te doen evacueren ·, verre dan van daer,ende buy-
ten alle appatentie zijnde, dat wy naederhant daer an-
dere Troupen tegen ons eygen Intereft fouden hebben
ingebracht, waet door het felve Graeffchap des te on-
Vermogender foude hebben geworden, pmonsin ty-
den eiSe wylenterefunderen ende rembourferen de
penningen , die wy tot hare ontlaftinge in der felver
meefte oagelegeniheyt verfchooten hadden, daer toe
wy dan niet doorinvoetinghe van andere Troupen ,
nochte door fomenteringe van tweedrachten,.tuilclien
den Graef ende Stenden ^ maer wel door de evacuatie
van alle vreemde Troupen, ende door herlleJlingbe
vae de onderlinge ruft ende eenigheyt tuflchen Lant

Heer ende Landt-Stenden waerichynelijcker konden
geraeckenj welck laetfte poinft wy oock in dier voe-

fhen meenen betracht tc hebben , dat hctpntfche
Jrapffehap , ende de Leden van dien, daer van de fa-
hitaire efFeften tot op huydigeadagetoe, mee goeds
genoegen gefmaeckt ende genooten hebben , dewyic
ivy ons doorgaens niet meer ter herten hebben laten
gaen, als dat het felve Graeffchap by een beftendighe
rufte ende goede welftant geconferveert ende behou-
den moge worden; waer over wy by meenighvuldige
Brieven in onfe Griffie beruftende, fo door den Graef
alsLand-ftenden, met lignificante expreflïen van fon-
derlinge vernoeginge, fucceilivelijclten van tijdt toe
tjjdt hooghelijckzijnbedanckt. Dit alles hebben wy
Boodigh geacht! op U Vorftelijcke DoorluchtigUeydliS;
Miffive
tn Anucejfum, ende by, pravifie te refcrilte-
ten, met verfeeckeringe, dac wy:aen,onfe Zjideniet
en fouden hebben gemanqueert gehadt met de ièlvete
bly ven obferveren alle goede nabuyrlijckc vrientfchap
ende correfpondentie, by aldlen U Vorftelijcke Door-.
JucKtigheyt ^sfir toe gciijcJte difpoiltie htdde betoont

eehadt.^ Doch aUoo de fe)ve m plaets -van dien onder- hu.

nomen heeft verfcheyde Steden endc plaetienviooa.

fen Staet onverwacht ende vyandtüjclf door Bine
Kriigtoìachtea te doen inva^ren ende ruynercn j f^j,
hebfen wy U Vorftelijcke Doorluchygheyt bydcfea

.welwiUenbeketitroaecken, dat wy oock, van onfer

' zyde niet fulien ' tegens ajle foodani,

ge middelen by de handt te nemen, als de goede Godt
ops fai gelieven tefuppediteren, tot (kcwyonderd^^

felfs eeöadigcD Zegen U Vorfielijc^ doorluchtig·
heyt tot redenen gèbfacht,
en over alle oijtrapen ende
alle aeledenefchade behoorhjcke fatiifaöie iullen bcfa-
ben bekomen, als wanneer wy willen vertrouwen U
Vorftelijcke Doorluchtigheyt lal mdachtighworden,
dat,
die fuhangort . hept niet tnhMe te itrotmn»

''^^^al^dmHaia denvyftiendcaS^tmitrfeftien
honderr vyfen feftigh.
Was gefara^gen G. vander
Hoolck.
Onderfioudt, ter OrdoanmtiÏ vtm de Stttm
Generati der Fereew^hde NedtrUndm.

Ende getmkent Ì

N· Ruiscfl.

Sn 't6eg(n ban oaofaertua^ beeltefrascubanem.
eene
geluiïuoe rrncoHtïc / We öe dnft öaöïim aegaöt Hit
tot Ipfinghuyfen in WefterwoldingerLaot, mÖï fel
mp scöjagmtotöctjoïBfJiöeöEfcÖJiilJinse/fooiiknip

i^tfcbanötgehomm. tot);,

tien vierden on^ boIc& Itennijl ϋεΐιοιικη ^ ^sIo^

öe Dattec in ^t 90ίΐίφ 6u Ipfenhujfen em gortnetal
^olöaten iian iitn S2t0cgop itia^ gehowcn / to tie
Jl^oeta^/ cniiaipcnoc&tufTc^niiie tweeàèleduy-

fentmankwn bcfftee Wetöebertoacfit/I^sartoebötu
öenöEHfajiantlimwyfden 'sioiojacn^ acn te tallm/
't toelch ratt vyf hondert mante bOitewDefeftig mtti
öen/ öi^intii^n^tmhalffcvenupcmttirtfifrooföi
eaiie ctnae^e beöoft / fi^imOe tm SLuptemt
Willam Nierop, met hondertenvierman, gttom*
mantieecc upt a.che Comii^ien / lie Avaotgardci
enöebm φαηω/ iiecclt sönöf vier en twiotigEboD-
dert te boet / nafc een|iartgct)c({]it/ rniit oacDauct;
ban f^jgte torn 00« gcbtoi^og fe jjtoi^ tuf-

Dfeiiaernae no£& oeani;^ plaetfai gcbontoi/
cnDe gebffligen be&omm hpndert en in de twintigh
^löatm/ toatE ottòet twee CapitepnititniiÉ Ιμι»
ftöfptiE anbere «©ffidEt^/ t'ememael m route göt='
l3?acbt/ fnDefiaiC toeöic Dooj öe jiSotta^giHjiteni
oniieE baatten bcbonDm tn 't iiptfi:^l>ra boti
üüeöecen een ©jonto-niiofci)/ ouötontcait
vieren
twintighgacÉn/ i>ie een©enO?i£6 toa^/ en toatftcu
j^aübegebocgten/eng^nquactiecbegeett. ^etnae
i^benboo^noetnbenilt^tenant
Nierop geUbenbe De
SSianttoaiftt met hoadert jasufqueitte^woeimflib
beett te fùecften beSS^iggbe/ bie beu dipani»; iaU
JBoera^ toiecbe gefei^ gemaetSt tefiebBm/ ent»
felbe/ foo fietboenïjiiKtoace/ tectipnoin/ ΚειΛοί'
genbebmtwaeifden ten half drieHpcenniei®nboIc&
beei een«©upbe in be.H&oeraigdepi5iliiltt/
get aenbangen ban ben batlt oen fie .DSunftetfe Μ
gebomm/ enttej^cft ban (ijnboMderd^ iwfm
wet
^paben/ enbe feventigh gecommanbeect
I gercetteljoubenombupjteQetafn. ©ρ tei fpbnice
in V ier (iEioupen mari^en / mu ben bpaut
te atiujfc·
cen/ baer nae fienbe omtrent
dertigh man Bp pt buw
nttea op ftetcpnbeban beS5?iffl/ bao: em Afflante
bpJagg/ bjeebt vierenfeftighboet/ fflft ifliataclJE
baecpntban fes boeten topbt j Öpöaitop^^
maccfteert /
cn ben ©panbt batt nptgeb^ben/ tóaffi
inne öp bonbt negen föoffet^ fonbec gdt/ en dne^
ÉBbupcenj en alfm'tgeeatgten im^àmjeo^

ben/Beeft tet(lonto?b?egegcben om met aw ö»jtJk
^jHggeÈemineten/ bie aen bejpbe gabbe njpeolW
tuaecoplaeenbenfiet^/ fiasönlenbeuren/ mw^
btoac^obetepcfenpïancften/Ïie Érgbe^OiPfna^
boIgen# be berbeeïingen hjacenaemaecat/ban vyf,i^
acht, tien en meet toeben / na pber^ bitmogen. o»»-
ftopen obfc be&2Habe(i«aem mafrörrfndnepiierü^

-ocr page 668-

, „ffc vijfman te bottin gekDercn; ï^pïictbcbuL—.
liJf' ^ Affttn bnn in De dcrtigh iCalïn^ en cfnige piancfecn.
mupcfn0Cb?anDti)cfaticniic/ tn bccfcccRcct 5Ünbc
hit neen ÒfciHcn £ιμ Beni Ita(im ftomcn cn bceu Uort-
hnil alg öoo? bc macai / Ijecft öc ^olbatca een toep:
„jnhlatrntiecbrrfcljen/ bicngcnöc öaeceen dronck
Zer, met beioftrn ban Ijaf c baer naet
tc fullen Qibcn
Le (konnen 25ieci toaó: naecVDeDecomsöcballe»
Hnöc aen 't feccft / toft,fdüc SÖaöe ïanab

iwaelf bondcrt en fes eo;dertigh coebcn t'ecnemafl
iifffcflnbt ciJ jjecuinecct injbchtìibtbanomtccntvier
uucfii/ totocootenbienfi Uan'tEanbt; ï^pi^Èp bc
é öfCKn ^föftmtccrben / albaec/ albaccotoecfeec
hibSiclit / b4ci0ctrattf cït / cn Dföi>en be ^oïbaten
fflrt het IjDOjbfiÖaclbe 25ία:/ igWciotp gebjoncl^cn/ en
fijn tncbctiom nact; j^qtc «εοηίμαβηίεη bectmtken.
©c écecen ban Stadt end^lrtaodeöeöbcn ban Dcfc
Smicoiitte pocftatn ï|o.|Bóa.BefcÖ?eiJ£tkohbci·

f Jatoöfiidertighften September oMben (101/ CTibebat
ίw SI) Dacc üan ftenni^ Dcliomen ö'cBbcniic / {jaDöcn gocb
ncüonOcn noe!) vier Compagnicn tc ©act / cn cweete
örcröcöcctoarcrg'tefenbcn/ cnbc lionbennietnalai
tm Ijacc Ii>a. .iBog. toijbec^ bolQcn^ bc inacftomcn ψ
Diiiflftcii te abbertcren / al^ bat be Söiflcöopüjcfte
üolcficcm in bier baefl&en toaccn abctf ticeert / bat be
feite
itft Clooficc ter Appelb)ciici;&abbfnbcflactcn /
eiibclitlj aüec brt niocal nae't3i.anbtbauMunfter
Iimcbcn/ cube Dat |)ct filbc Claortrtbao^bcJBilitie
ban Dffcn ^tact toebcc toa^ bcfettet : ^p bcbancittfη
Ijact i^o. IBaa· boo? bcaoebcbpajfojac/ Deüielcfte
D( jtlbe nljflieft Ijabbc te nemen Ui ^t oberfenöen ban
mfEtmilitie tot befcnfle ban bieJ^jobincic enbe be om^
ItofltiiDc fojten/ aftclijcft upttìeMiffibcnbanljacc
èrromniittcecöen tcc (iSenecalitept Ijabbcn becno^
mm/ oorftbaecbaneeniaeeffectengeficn/ cnbebcc^
ttouöm/ onbcc «i^obesJscflcn/ i)etaljcbe(Iineccbefe:
gcBomen geb&cnb; / bat be tuijbcce beffctnen
ban öni ©panbt baec omtcent / foo lied moacltjcft /
foii&m bonnen tegen aaen enbe jleupten; jBaec eben^
tod tollttcn niet nae laten ljaéci^o..l!làoa.behenbt te
niahtn upt be monbt ban ecniac aebangencnbecflaen
tcPbcn/ bat Ijct Veen ofteMoras, üjaecobec bc
i3i(fcl)opIijchc €roepcn abfficnicntoaecen/ opbfC=
ftötpöc piaftfen Boben becmocöen / paflattcl toai ae=
torcfi / £11 bat öaec / inbienfe niet acflagen toacen/ bc^
Èargl)^ öacc nanocj) vijfduyftnttc3®oct/ tweeduy-
fentfiuptcccn enbe eeniaB Canon / boojöet maften
ban tm SDjugge tnffcljea Seilingen enbe Walcheren
otec bc .ïKocalfcn fanben öebbcn aebolgljt / tnïie foo
iJDOJtsicccljt op Groeningen aen acmatrbeect.
Ά ©£ iecccn <6eïifputeecben te ©clbc fcöjcbfn ben
eerften Oöober, bat 5p nebfn^j bcn gcec Muu-
rits De^ boocigcn baegl)^ tot Deventer baaccn acngftci
liomcn/ enbebecnamen boa? biaccfcljiinlijclt cappo?t/
bat bc ©rfiinge Borculoo (Iel) noci) Dàppcc Dcfcnbceci
bc/ enbe fop spbettcouïDbennocIjbjp eenige öagöen
upt öQUbcn foube tot bat anbetg^ tot bcfe meeCbcc
fraicittpt enbe bebjijbingc ban ben Hflel gefïelt / enbe
Mcc booj Ijet becbec gacn ban öc 215i|tcboplDC&e
^cocpmbccljinbcct faubehonncnbjccben/ oachbat
'M ^tuclien Canon ban BcnSSiflcljop infjctmacclje.
wj Ofttoafcti in bc nioccen toacen blijben lieechen ;
iJat 3p ù£ ìlefcenbanGelderlandtljabbcngtjebifpo-
nccctöatöcfelbe foube geliebmtc ojbonneccnDatupt
ört qiiactici· ban ©eine / noci) bini abonbt of bc^ moi=
Oft| twaeif hondert 25occen aen ben iHTcl-Rant af ges
™niinotI)tcnb)ccben/ bic banban25oi-hcuptcn
TO foubeii moctrn toecben bccfifn/ enbe fouben
«K cniioc balie ©oflen langlj^ ben Yflel gi)coiöon:=
om becoiceftjonbcntiemctbc^teben
Yflel tcbctcc tc onbccTjonben.
jM^i^t öcfriibccen ban Borculo ijiai at»tti| / toant bc
wt^ niet öoutobaec tua^/ nibe be|>oIbntentoiIi
bccljten/ 'ttoelcftbe Commenbant bienbe
™ Ji'ltificatie/ ban bebcfcf)uïbinflebicöe<l5iacfban

ban oaoberi^men't&iececn^g&ci
/ om nicntoe toctbingcn te boen / öaa; ban bc
letoa^/ al^bolgDt;

V, Deel. '

deert,iijn mec'idfi Collonels > Graef
^Maurirs zu Zolms enJofephCatzler,
GólÜeyn, Huridcbeck, en Sauge j pin
vijf Regimenten te Peerdeen te ViOCti '
ten dienftevan de Vereenigde Neder-
landen te werven. ' V ^
■ i^·· · ■ ,

Capitulatie , om te iDerven twee Rtgimentat' tt
Teerde^ ten dienfle van haer Ho. Mog, de Hec
r^tf Staten Generasi der Vereenigde Nederian»
den, mette ondergφhre■ven CoUonels, beflam·^
de ekk Regiment
/« vijf hondert Rujters*

EËrpelijck^ failen de gèftyde CoUoneJs vermogèn Cipftü·
te ftellen haer itfajfforx,
Hitmeefim, tntuederm Jotietot
de felve Majoors ende Ritmeefters d'andere on-
dergehoorige Officieren voor de eerftemael. tJnieBE»

Edoch of het ghebeurdedatd'eenofd'andereOffi- B'nKn- '
cier refpediive, middelertijt en voor decpmpleteringe
quame te fterven, ofre changeerde, of renuncieerde
van fijn aengenomen Charge, fullen de gefeyde Col-
lonels, Majoors, ende Ritmeefters, aen wien fulcka
over komt, vermogen andere in der felver plaetfe te
ftellen,

II.

Ten tweeden, fullen de gefeyde CoUonels, de Ruy-
ters leveren in den tijt van
«cht weecken, acïit daghen
voor of naer onbegrepen , van den tij taf datfe haer re-
fpecftive werf-gelden fullen hebben ontfangen> en daer
voor genooten hebben op elck Ruyter
veertigh Rycise
daeldersi ofte iondert Guldens HoUants,

III.

Ten derden, willen haer Ho. Mog. ordre ftellen toc
der Collonellen, Officieren ende Ruytere Maentlijc-
ke Soldye, betalinge > welcke betalinge maendeIJjck
haer aenvangh fai nemen, foo haeft elck Officier of
Ritmeefter op deloop-plaetfe voor den Commiffaris
fai hebben geleverCai^f·*»
twistigh effellive B.uyters, in
cas yemant van de voorn, CoUonels ofte der felver
Ritmeefters foude in gebreeckebli venhare wervin-
ge als vooren cfFedbive te prefterep, fullen de felve ge·»
houden zijn,
de ontfangeneWerf-geldenterefiituereuf
ende fullen de geworvene Ruyters onder andere Com-
pagnien werden
ouder gefleecke», ende derhalven ghe-
houden zyn, voor hare ontfangene Werf-gelden, tOE
contentement van den Raedt tecaveren.

IV.

Ten vierden, Sullen de gefeyde Colloneli ghehou·
den zyn haere Ruyters te verüen metgoedt Peerden
Carabyns, Vifiolen i Kolders, Mantels, Stevels, tn voorti
van wapenen als voor endt achter-ltuckenKasket,
meC
dien verftande, dat
als de Regimenten in'tgheheel,
ofte eenighe Compagnien van dien fouden moghen
worden gelicentieert.
Oax. dzadtvoorfawapenen, te

weten, voor ende achter fiucken ,met de Kaskettenfulle*
worden gebracht in het Magazijn van'tLandt, endeii
den Raedt hetailt naer de waerdye daer in dtftlvt danfuh
len gevonden worden. ^

Ten vijfden, fullen de voorn. CoUonels ghelraileert
wordenmet hondert twintigh Rjjcksdaelders, ef drie hon-
dert Guldens HoUants, ende de Majoors tact twee e»
dertigh Rjjcksdaelders oftetachtigh Guldens
tenloipendè»
Maent, twaelfgereetkent in een Jaer, ende de Ritmee-
fters ende Ruyier$volgensd'ordrevan'tLandt, ende
degedruckte Lijftcn daer van aynde. > π;

V I. fr'

De refpeöiveLoo;»-//^^/^ fullen wefen Sjm/, Or-
foy. IVefel, Rbees,EmmerKÌf,Rhijnierck,Nim>tgh*ft
ende Maeffritht.

VII.

Den Raedt lal tot verval vap deonkofltnrwde

SU ί i Stan-

en O Θ R L O G Η. 'tVijf-et^'^jeem^flêBoecL·

Het bc buptcn Conditiën-^waer op\ haer HooghrMog de ί ê6f~
Hoeren Stacten Generaci , veraccpr^' ■

J__________


-ocr page 669-

S Κ E Ν van S Τ A E Τ

'^Stàndficrclèil -^i^f^ tfitfenfigh guldtnt voor yder Stan-

Öpailé welcke conditicn wy ondergefchreven Col-
lonels voor ons fclven hebben aengenomen defc wcr-
viugctedoen. , . .

AÖum in 'sGravenhage den negen en mnUghfien
Sèpteipbel· feflien hondert vyfenfejigh. Was onderte-
kent
Aiauritsj G. Zolms, en Jofifh Cat%ler.

Capituiatie om te werven drie Regimenten VntTtnech-
ten^'^der Regiment van duyfintMan, ten dien-
■■ fie van de Ho.
Mog. Heeren Staten Generael der
Vereenighde Nederlanden, welcke wervingeghe·
dath[al werden by ons ondergefchreven drie Col-
lonellen
, in maniere en voegen hier na volgende.

\ Λ

E Èrftelijek, fai yder Collonel vermogen temaec-
j ken haer
Overflen Lieutenant , haer Overffe»
JVachtmeeBer^ Cafiteynen ende minder Officieren,
oöck fai den Collonel vermogen mede te Hellen een
liegiments^artiermeeffer eodeccn VrovoQÌi, dat alles
voor de cerltcmael.

ir.

YderOmfte fai gehouden blyven haer Regiment
compleet te leveren in den tijdt
van acht Tseecken. acht
dagen onbegrepen, van dentydc af dat haer yder in
't particulier aengetelt worde de
aenrits-gelde?i ^ ende
fai yder Collonergenicten tot aenrits-geldt op yder
hooft /iiRijcxdaelders, ende fai yder Regiment be-
ftaen in
thien Compagnien , ende yder Compagnie
in
hondert koppen, daer onder begrepen alle hooghe
éiide lage Officieren.
> . ΙΠ.

"De betalinge van de maendelijcke Sòldye fai by den
Raedt van Staten gedaen worden > volgens d'ordre van
*t Lantj veryat in de gedruckte Lijften , dacr van ee-
rige Exemplaren aen dé Collonel fullen werden ter
handen geftelt , ende voorts werden geprefteert by
Ordonnantiën, ten laftevan'tComptoirvanden Ont-
fanger Generael, of by affignatie op de ... . foo
als nae de gelegentheydt van faecken fai bevonden
werden te behooren.

IV.

"Den Overfte fijnhoogh Traöement fai wefen ten
i'B>eetndertighàa^ta defomme van drie hondert gal-
dens tot veertigh grooten.

Den Orerften Luytenant fijn hoogheTraftement
fai wefen ten
tTPeeendertigb dagen de fomme van hon-
dert
guldens tot veertigh grooten.

Den Overften Wachtmeefter fijn hooge Tradle-
ment fai wefen ten
twee en dertigh dagen de fomme van
tachtigh gulden tot veertigh grooten.

De Regiments Qiiaftier-meefter fijn Traétement
fai wefen ten
tvei eiidertigh digsn defomme viavyf
tn tvintigh
guldens tot veertigh grooten.

Den Regiments Provooft fijn Traüement fai we-
fen ten dagen de fomme van
t-wratigh
guldens tot veertigh grooten.

Op yder Compagnie fai bymonfteringe goedt ge-
daen werden
een Schryver.

Tot het maken van yder Vaendel, fai by Ordon-
ftantie gegeven werden in prompte betalinge
veertigh
guldens tot veertigh grooten.

De Traflementen voor de Hoogh-Officieren > en
C^iteynen,Luytenantsen Vaendrichs>en alle andere
Officieren fullen aenvangh nemen, als op de Loop-
^laets fullen geleverc wefen
ve^tigh Koppea, ende de
SoldyevandegemeeneSoldatfcn fullen aenvangh ne-
men metten d^h datfe op de
loop-flaets aen de Heeren
Magiftraet en Commiflkris van de monfteringe fullen
werden eeprefenteert, die daer van gehouden fullen
zij η t'elckens atteftatie te verleenen, en op die attcfta-
tien fullen goet gedaen worden die Soldyen, ende het
Traftement
van de^it^rtiermeefiers fai ingaen vier we-
ken na date dat de werf-gdden fullen zijn voldaen.

Of het gebeurde dat eeiiige CapiceyncD» Luyte-
nants j Vaendrichs, of andere Officieren in echret «
blyven, ende niet voldeeden de capitulatiediefem"
de Overflen hebben gemaeckt, foo fai den Overft ' "—' '
vryfiaen deer over te deporteren. ende de plaets funnfe"
ttienmtie&fiiiaàct ieqtiaemperfoon, ende aen hje
Perfoonen ende aen hare Borgen mogen verhalen
sIIp
fchaden en interefifen j · fonder dat by haer Hg Mq»
ofte by de Ed. Mog. Heeren Raden van State
den
Overfte daer over eenigé moeylijckheden fouden wer
dengemoveert, ende nodigh zijnde, dat den Over
ftcn fai werden geboden de ftercke hant. < ■
VII.

Oock of het gebeurde dat cenige Officieren, het rv
Overften, Luytenanten , of Overfte
Wacht-mec-
fters 5 ofte eenige Capitcynen , Luytenanten ende
Vaendrichs quamentuflTchenbeyden,
ityt hun (ondi-
tien tefcheyden,
eer dat het Regiment compleet wa-
re , of dat yemant quam afflijvigh te worden, de fel- ■
ve plaetfen fullen by den Overften vry ftaen te fuppje.
ren met een ander bequaem perfoon, ende defelvc ^
fai mede verleent worden op aÖe van den Overften ί
Moorlycke CommiJJïe by de £d. Mog. Heeren Raden
van State

VIII.

In cas yemant van de voornoemde Còllonellen ofte
der ielver Capiteynen fouden in gebreecken blyven
hare
wervinge als hoven refpeHive te prefteren , fui-
len de felvegehouden zijn de
onifaagenewerf-gtMentt
reSiituere» ,
ende fullen de geworvene Soldaten on-
der andere Compagnien werden j
ende derhal ven gehouden zijn voor hare ontfengene
werf - gelden tot contentement van den Raedt te ca-
veren.

IX.

De Wapenen tot een Compagnie van hoeiirt Kop-
pen, fullen gelevert worden aen yder Capiceynuyt
's Lands Magafijn , ende fullen daer onder hebben
iwii Hellebaerden, /wi Trommels, en fullen met
Schepen tot lafte van 't Land gebracht werden by tijts,
dewijl het open weder is, op de refpeftive loop-plaet-
fen, met dien verftande,dat als de Regimenten in 'tge-
heel of eenighe Compagnie van dien fonde moghen
werden gelicentieert, dat dan de voorn, wapenen ful-
len worden gebracht in 't Magefijn van 't Landt, ende
by den Raedt betaelt, naer de waerdye daer inne de
felve dan fullen bevonden worden.

Den Overften Golfleyn fai fijn loop plaetshebben
tot
Maefiricht, Aernhem, Nimweghe», Z»tfhe»mài
Rees.

Den Overften Hundeieetk fai fijn loop-plaeti heb-
ben voor fijn Regimentbinnenif^i/»
Emmmckca
Deventer.

Den Overften Sayg6 fai fijn loop-plaetshehben tot
Utrecht 1 tenBofch, Breda ende Rijnierck.

Aldus by ons ondergefchreven gecontrafleert,ende
de bovenftaende Capitulatien aengenomen.

AÖum den etrffen Odober feSlhien boniertv^n
fefiigh.

Was ondertekent

Golpyn Saugi^n Cefittr Bich. Unniti·

©jin^ MauritsontfïnBBbenfevenden<9ito£W«« f™'

fcMben^ ban De «agificart ban Swol, toffjRflf' fff
notffïttert toferöt / ùat öen ©panöt Dien Wl^ g»
naciJt öet ^tcöflten Omme öaDte oöftüanm fn^

ιιρίΟΦίοηΰεΓΐ/ enDe öatte6fü?eefen(ionöf/ ομ3ρ

Öaec mcefiec banDepaffaBebanRouveeneirtebcsp
horft0emaet6ttjai)Den/enefnUjpeinoan0inJX
fcljap DrentefouDebeftomcn 5
DificaetDiefojaÖaööeseöjagen/ öatane&ew*
te ransö^ Den tocgh

fUlcS^ertomnoflelÖcR toa^/ boIaïjfnriSi^"^ J

bg^/ Dim tcpafTccm/ infonDet„.=r- , -
en Canon, bfcfocötcn mcbe baec bp wn'fi
ban ©ojlDali / om Diepaffgie te Sonnm mamtwam^
®aec op be J|men aeOeputeecben 6p flöfÖlJJ!
ben ^jinte Mauritsacnflant^ban DarcdK^
pagnim fSuptewo «pt ött <©uartifï s^ol


-ocr page 670-

en OORLOG Η. *tV.^f-én-'uiemghfl^'BoècL· 6fi

, 7wol iicDben aöefonöf" / mrt abbettentic arn öcn
li^fvlmanDcuc cnbe .CKagiftcart bet i3oo?f5 ^tabt/
' am iniööriwtopl fonbri; ccniaö tijöt brclie^ met ren
Mifantacntal bangccommanbecrtöolcïi uptijacr
^taDt0cöoo?f3pafra3e tetoiiicn becferchccEn/ Eiibt
hit mni tot Deventer üjpDcc^ 0EtecDt (iont tip, alle

nnot/ nifcc Jüilitie Ijact toe te ïatcij fiomcii 5 ©an
öicii ίηο?!ΐ«ι aübifitcüe Öe QcmeïDe,ïlriagifïcact ban
Zwol, Dat aiceebc tweeduyfenc öuptctcn b^ Dftl
SilFfhop De Berckommer-brugh toacen gepafTePCt/
MiatlK£0fDfeïe<Ö|O5Srtonbt tcboïflen; tippiobifie

liiniiocIjachrCompaonim teboetbertoaccrs? gcfon;
M/ omouaentopiinsbban bmïjeeix banPailant,
„Ktatiüp^banbe tìeacfcinglj tot Zwol na Zwarte-
fluys, Bi'ockzyl, Stween wijde, ehbe anbcce abbf niun
ndepttetofcbeitlfgcng ben inbalbanbcnbpant
stifoobenbpantbanbeYflèl aftoa^ getoeecften/
'''^''licfi&mOeliKKniiSebcputectbe met Maurits

ΛΙ noitflcüDnDcn/ bat alleCompagnicn ban be Veiu-
to ZoomtoDrc binnen be^tcben baec omtrent fbubcn
3«i tttcten/ om 't platte Eanbt bate ban te bebjpben/
S"'tnDcom benj^pant ban acjötccen mcccbcc afbjeucft
teftomicnboen.

tïffl ©an Groeningen (jnamen Biec be Üeeren Gruys,
■i®'
MepfchemSyndicusAicing, tec ©EcgabetingI) ban
Iiacr{4o..iföo3.
bECfoccftenbemefcïttijg^boIch. ίφίε
Uaii iie fcïUe ^tabt be ben Ijacc f ojtificatien opfilacen/
cnticalie paepfcBe 3p?ic(ïecen upt be ^tabt gaen/
sijnDc (riDafc beel ban bie <©e|intbcpbt ; Ijoetoel
53i|tc!)opjS bOD?nacm(ic ©ffïcietentoacen Luthers en
Gcreformeert, cnbe ftjnpjincipaelSSontgendottoag
Dml$OilÌna& ban Engelantjbefgelgcft^ Gereformeert.
inDe be Zweden rigide Luthcrfe, toonben ijacr nitt
topniflö flefioojt op ben ^taet / enbesunfïigöaen
1κη23ί|ΤΦρ· 3©at gemeen^ Babbe bat metbei5flii
giti €nbe tDebecombmfóoningftban Vranckrijck,
mende tenleiuyt toteen25iecl)t-babet/ enoeaen
dievan de Religie brei af6;eucft boenbeinfijnööfft'/
toonöetebolgen/ ja t'omöelfenbe^artp ban oefen
^tart/bancontcacie iSeligic. ' ^bo faglmentoei/
'ttoiHnietómbe Religie, naaec begepafltoitneeÉi
iwalljicr/ mernben beel goet^ te boen aen ben ^taet/
batfe onöet be (üïueccl biacljten 'tfiucft bart
be Rei-

ligie. f 'i ■ ■ · ■ ■ . .(

te ©e ïieer Friquét geeft ben fevenden (©rtoöfc φ
UB I^cfmteêct be Mediatie be^'ïtepfcc^ tuffcïjen befeo
« ^taet enbe Engelandt met Den Sèifpop ; maec mefi
L fionbegljccn opinie {jéBfien bat Öoftenrijck ïijp toag
.«f ten öc €nselfclje' enbeSSiftcijop^ onberhemingfien:
^"■toatfiicteràtìe ootfe be^paenfmeBp-b?acSten/ ram
L lonBciiict aleïocftjcn bat DlmBiffchop fijn fubfibiett
«iintooafiuptEiigélandt; raaec'inbicectelijt& npt impari-
Ricnboo?Engelant j batbe fiiele^Ien in Brabahcijtjei
^· piebtnbeaen bèiïSurtfiecfcöélfeiÉÉbinnöen/ Wtircn
nacen afê bèpnfingen r toantiinbec be fiant ficeraïien
W4opbeci<©ffftieccn óiije^boltft^ banbart."'^i&rt
W oocR niit^f üRtm tóaetWto
ffDttoificivbjit öaepfóoniriflöl/ n^geterct / nirtlangfi
«onbeUlini/ triöebatVranckrijck tjet bcfTrtnfiatJbe
op Brabant'/' $&'ei>paenfcöe tófïfn batDefeii Jitàiét
wfongemi fulcy faglj/ enbe nocljtan^ geen moet j&aöf
w om een Wgue deCenfivcite maefRen tot confccbatie
oan öetJtitljaem bec famentïdcfie'^ebecïanbeifc
j^uitimé tsacmbepbonben/foo toel ben Sioningl^aJï
«©nbetbonen/Omliaei: te befrnbecen. iBatfoubse
5P örn; boen ί if befen i>taet toilbe : niet ; foo toa^ haet
0ttot5i)aiiB(ifeh/,omEngelanti>;-f«bcallf^ baat öaiï
ijcipenbjiibt/iaentefoecftenk \ '<^man/ ineg^
wn tc UftDiineiteD/ fai aentafien een bioot ^acrt
"«fjemaengebobentoett oui.fiem.terebben. .ïïlfoe

„ jjrthon obcl^ tócl#i / bat'bFót'aénfchebÉEngd^

:. 'fernetgifttóbbdgeoWigeetittiitfe^^^^^^

W) bec:3iebtóa,iöen/ ingtbane b^f rinfchfe bit
otfm ^th(;t.bbt>iltonien/ boo2;f niaccfe?n Van ten

defenfijf verbont, 'ttoelcisbe^pacnfcDcnufooIang lö^i;

enbe bichbjil^ fjnbben berfocïjt / enbe noci) onlangl)^ ; __i.

maec alfoo spgcen gfieijooilstegljen/ toiettoojfaec»
ftegegtbenban bat bc^paenfcljen i)aecmoe|leu,b|e?
nen ban be mibbel bie 3P honben. "3©iIIcn^ cnbe toe"
tcni^beclooccn te gaen/ toa^baecnietgetaben/cniic,
befen .5»taet felf^ bcgeetbm 't niet ; S&ecljalben bc
^paenfrlje meenben aen befen ^taet ( oocft tegen bef'
felfiSbanch) goetteboen. «gcijtec i^ naemaelé g&es
bleeelten/ bat be^paenfegetoaten hupten be ^actp
ban Engelant cnbe ben ΒΗΓοΙιαρ.

Friquet obCC-gaf ben fevenden Odlobn's
Öct bblgenbe / om te ftenhen te geben be fïncece inten»
ttebanbcnïlepfccomttent Dcfel!tcij3^?llttcntatcn;.!i

Le foublìgné Confeiller de faMajeflé lmpcTiale
& fon Dciputé Extraordinaire vers Mellieurs ieïs ^n
Eftats Generaux , fe trouve obügé dq reprefen- iPfiquct
ter a V. V.S/S.qucfaMajeftiiconfidérantl'Ejtatpre-
fent desaffaires publiques atreuvë bon de leur doijnejr
une nouvelle marqué dc fon amitië, diifoiiis , qü'élle
a de la confervation & feuretc de cetjEftat,. de tin-
tention qu'elle a tousjours eüe d'eilablir üpei, bonjiè
correfpondenceentre l'Empire & Meffieurs les Eftar?,,
qui en.doiyencaftreentiercmentperfuadez parie® af-
feurances, qu'dle leur eo a ffiit donner fi louvenC > &,
par Ie proceder que Ie foubfigné a tenu en toutes leS
oo·
cafions qui fe font prefentées fuyvant l'ordre qu'i} eó;
avoit regeu,dc faMajcflé qui )uy a commandé d'exhor-
ter V. V. S.S. de fa part, &lesprierinftamment de
Mrftlafai^'imec leRoy d'Anglettcrre s'il eft pofllble,
rcmettant a leur prudence, de Choy fir les conditions «
qui lapcüvent fadliter &lcur offrant deconcpurir.%:
cette Donne fin & <;l'ycontribuertouslcsOfiSc«qué'
y. V. S. S, ^ü^vent defirer d'un bon amy, comtiie elle
le tefmpignerà al'Ambafiadeur du Roy de 1μ Grande
Sretagne ι au quel elle aurit desja envoyé une perfonné
de qualitépqur ayancer cette grande affkirc par fon ςη-
tremife, n'éftóit qu'elle n^a pas treu vé a propos d'ea-
trer en ijne liiegotiation qui eftoitentre Ics inain» dflt,
Roy Tref-chrcftien, que les deiix parties pnt accej^ó
pour Medlateur,
ìe^ueln'afas iupÌutd'envie^^pm-',
curer c^t accotìimodcment, mais cftant plusvoifin»
pei^facilement prevenir faMajefté qui fera bica aife>
que foninterpofition foit fuyyie, d'un heureuxfucccs,
& prendra part al'obligation que le Roy d'Angleterre.^
& Meffieurs les Eftata luy enauront, ne defiianf awtre
chofe j^fi non qije la paìx de feflè, par ce qu'elle preyoip
q ue la
ChreRienie^ va tornier dant une extreme c.mfujìp» a
fi cetteguerxe ^ure éncor quclquc temps, eflant qbligé
par un intfrieil particulier,de prevenir ce malheur pu;^
Wique, par cfii qu'il eft certain, que|le Turp qui eft un(
eniiemy irréconclable, ncmanquera pas d'attequer fts
Aoyaume^&JEftats Kereditairej, auffi toft que ladif-
fenfion ^s Pfinces Chreftigns luy endonnera aI'
qc-
cafionj j&qu'jlles verrà afioibiys &efpuifezparune
longue guerre, cornine il eft tousjoursarrivé.. De plus
fa Majefléa cptpmapdo aq foijbiigné d'informer V. Vi
que MopfeHr l'Èvefque & Prlnce de Munftercn-
yoya,; jy yj a'ijuelques inois deux Depùtez a Vienne j
qur fupKÀWtlt, {rc§- bprnbiement fa Majefté de luy don-
ner; dufefouTS^pijur l'ayder a tirpr rcpiration de l'inju-'
re que le? Eftatp ont faicefltf
Ccrpì dePÈpire i

en prensnt le fort de Tteyl^x force d'Armes & y metr
tant guarniiflnjl&.quoy qucire preteste fut foitfpe-
cicux^^xonfQrijieiau iiigement,4ucIesEflat8 de ΓΕώι-
pireaiT^mblpz ji Ratisb(;mne aypicnt fiìt de;cette ac-
tion ,iariiiajej(tò neantmoins prcferant la confideratiott
du bién. pilbliquiì a cett» latiifa«9:ion, fit exhortc&Iedit
Seigceiir i^v^fque de ne pa« comraencer une guerre *
quipoui^iqretroublez le tepòsdeJ'Empire& detoute
la Chrèiiienté,,. i;envoya;ces Dieputcz,
funbtj dm-
nir
/«rrpwjifijqM'il demafidoit ^y, aucune «ütre àffi-
.ftance, ce aufi:fa Mejfifté.
h fpit de fw mefiine ficfans
eii avpircife p;iee parM^iljeurs'jesiÈftatSi njaijfui-
vant ja_fciolation(,qu'ejic a prifc dene jamajs man^
qucza'iêfljpl,ayw, fcfl .igitis,: fonfitidit, &!jl0e force®
πίείηος (jvc l«y,»,4oimé?P.(s!»J enpft befoin) pour
■ ' gii α difpo-


-ocr page 671-

'652 SAKEN van STAET

l66<. difpofer les Princes Chriftiensaterminer al'amiable

_a lesdifFcrentsquipeuventnaiftreentreeux. LeSoub-

fiené fatisfaic a Tordre de fa Majefté par les prefent
Memoire, &: s'aflèure que V. V. S.S.recevroucces
dedarations avec 1'eftime & Ia rcconnoiflance que
cctte bonne intention de fa Majefté merite. Fait a la
Haye ÌC 7. d'Oüob. i6<Ìy.

Signé

FRI^IVET.

©it Iwoifj o\iet ccfft (niie.i^elJcrlanDtfdje€aIe/
(upOt^^bolggt:

DEn Ondergefchreven Raedc en Extraordinaris
Gedeputeerde van fijne Key feri ij cke Majefteyt
by de Heeren Staten Generaci, vindt fich ver-
plicht aen U Heerlijckeden te vertoonen, dat fijne
Majefteyt confidererende den teghenwoordigen toe-
ftandtderpublijcquefaecken, goedt gevonden heeft
baer te geven een nieuwe teeckcn van fijne Vriendt-
fchap, door de forge, die hy heeft tot de confervatie
ende feeckerheyt van defen ütaet, en van de intentie
die
zy altijt ghehadt heeft tot het eftabilierén van eene
goede correipondentie tuflchenhetRootnfcheRijck
ende myn Heeren de Staten, die daer van gheheelijck
behooren gepcrfuadeert te wefen, door de verfeecke-
ringen die
zy daer van foo dickmaels aen hacr heeft
doen geven , en door de proceduren die den Onder-
gefchreven in alle de voorgevallene occafien, gehou-
den heeft, volgen! de ontfangene ordres van fijne Ma ·
jéfteyt, die hem gelaft heeft U Ho. Mog. van zynent
wegen te vermacnen endeinftantdljck te verfoecken
den Vrecde met den Koningh van
Efige/ojitXoo 't mo-
gelijckis, temaeckeh, latende aen haer voorfichtig-
hiiyt, de keur van de Conditiën ,diede felvekonüen
fadiittren, offerende haer te fullen behulpelljck we·;
feh tot Γ00 een goet eynde, en daer toe te contribueren
alle dè ofEcien die U Ho. Mog.konnendifirerertyan
een j^t Vrient, gelijck hy fai betoenen acn deft Am-
fatil&deur van den Koningh van
Groot Brittamie», aen
dewfelcke fy airede foudeafgefonden hebben een Per-
föo van qualitteytj om door fijne bemiddelingh dat
grootë ivèrck te doen voort fetten , ten ware fy nlec
goédt-góvonden hadden te treden in cene Négotiatic,
die ih handen van fijn Aller-Chriftelijckftè Majefteyt
Wài> die twèe Partyeh geaccepteert hebben
tot MeJia-
Mir, dèWèlcke evenwel hiét meer genégëntHcydt ghé-i
hadt heeft om 't felve adcommodement re 'procure-
ren> ftiaér nader gebuyr zijnde > heeft fijn Majefteyc
JichtèlijCkkonnen prevenierien, diefeerblydéfal zijn,
dai fijn interpofitie^hevölght fy van een gheluckigh
fucces, ên fai deel nemen aen de obligatie die fijne Mi.*
jeftéyt van Greti/
BrHtanniem en mijri Heeren de Sta-i
teö hetìi daer van fullen hebben, defircrendetiiets an-
d0i<a) àlsdatde Vrede gcmaeckt worde, omdat fyvqor
fiét, dat de geheele Chriftenheyt ftaet te vallèn in eene
extreme Confufie , indieii defen Oorlogh noch eehi-
gen tljdt blijft duyrendejwefende door een {)articulier
Intëreftgeobligeert dafghemeen ongeval voor te ko-
men, om dat hetfefcckèr is datdenTVrff vdiècenen
irrccó'nciliablen Vyandt is, niet fai mawcqüeien fijne
erfFelijckc Rijcken eil Staten teattacqueren, foo ras de
divifie der Chriften Princfen hem daer toe dëoccafie
fai geven, ende dat hy de felve fai fi en verfwwktènde
uytgeput, door eenen langhduyrigen Oórlogh, gelijck
hetaltijdtghebeuri iel Wijders heeft (Ijné Majefteyt
den'ondergefchreven ghelaft u Ho. Mog. te informe-
ren dat den Heer Biflchop en Prince
vm Munfier. ee-
■nigehtijdt geleden j aen hem fondt
tivèé GÊdêputeer-
den tptifiepf» j die fijn Majefteyt feeronderdanigh-
lijck baden om fecours tot hulpe, dm reparatie te tree- ;
Jten
v«n dé Injurien dle^mijrt Heerèn 'déSt&tfcn gedaen
hobbeu aen het LicHatfti Vin 't Rijck, door 't nemen '
van de
Deylerfihans m.et de uikcht der Wapeiieh, ende
daer in Guarnifoen ftellendcj ende hoewel dit pretext,
fcerfpecieux en conform hét jugement was van 't gene

foodanige fatisfaöie , deed den gefeyden HeerBif.

fchop vermanen niet te beginnen eenen Oorloehdiè

de rufte van 't Rijck, en de geheele Chriftenheyt fou!

detroubleren , en renvoyeerdedefelveGedeputeer-

den, fonder hem de verfochte Troepen nochteeenirè
andere affiftentie te geven, 't Wefck fijn Majefteyt
uyt fich felfs ghedaen heeft, ende fonder daer toe v«n
mijn Heeren de Staten verfocht te zijn 5 maer volgens
de refolutic die hy genomen heeft, van nitnmerroeer
temancqueren fijneforgen, credit, ende felft de macht
aen hem door Godt gegeven (indien 't van nooden is )
by te brengen om de Chriften Princentedifponeren

van in alle minnelijckheyt te terminercn de differen-

ten die tuflchen haer mochten komen te ontftaen.
Den ondergefchreven voldoet aen de ordre vanlijii
Majefteyt door dit tegenwoordigh memorie, en ver-

feeckert fich dat U Ho. Mog. fullen defeverklarin-ren

ontfanghen met de eftime endeerkcnteniflè, diede
goede intentie van fijne Majeftey^H]eriteert. Gedaen

inden Haege den eerfte Oftober fefltenhmJert
ββίφ , wasgeteeckentr Fifr/jeii.

'boïsötiï / «Jöcnamentltjcftoothbc
f pfcrp / fian op fijn tijöt arfìai |
doj=

int£rpo(itic&f^
öcn.

arcttoJjïcn ban buptcn men toiecùt iiecit)?roil)t „
openbare U£)anDcn/ ba^ grt oorft niet cd te barbij

uyter fnöe Tromp. <©at twflcbfn fjin^
Maurits entie bc J|ffrcnöaitto..jCeo8. ^fDfpiitfttr Sia
ben te Btlbe/ fgn©ojfìci. 35oojI.ajTijhtciite/ geen imt
renisgepttoa^; maecbatfyinboojballcnticbdlto
ijfii DàoriijchsS haec tijbt met bifputen «niiealtctfai
■ ' ' " ctt brrfleten/

tttMiónriuttelucTi
iictl.^c.niiiitie enbe tipt boecinoe ban Üie/ refolntim
ha^n bimteltjcü flrpbenbe teoeni^ aübtj^ luin
bejiiieec betftiaetben baer tf^jmp" ten

acfitften «©ctofajfp/ bat fp tot noeÖ toe git jflticli βαίι=
ben grgabt alle cefolutirn niet foo Qiootnijiarmonie
rnjbc itniBiiept oenonittj te bebben / ente iiitt ben £ic=
ceduicticbe fpoet rn rontentenient ban föu ©ο|(ΐ£ΐ
φοο?ϊ. tot r;ceaitieBcb?acl)t/ alsfèénmnt^geOffii
mit fotibe lionnm tortben / becfocchenbé bat Die gtc^
'i.bctoelche be opflenieltc cappojtcn iaftimnlcuffi '
J aoi öaEC ï^o, JlBofl.öabbenobeïBPi^aiJit/Iiaet
bci|nit tnoeljten biecbcii geniaecbt/ e)we ggriaflu
/ inaei* in bé geallenecf bf dilbkpiuitietitbi:
ajtei^tien mochten beffaen Bebben / itìte 01»? totoi / '
«ibroinbatreoeni·

ïoa-Bebaén/ rnbetatfiaecbifcefiutfl__________ .

ieCben/ ^ batbaerboo?beiiuabÉp?aiö^umbai

nifbc öacc éo. ì©i^ toithaéb«IbaHW
beputêerben moésten hjeffn inBftiòiwtn/.^pt Öfie^
tnoebreen freneraart toegii ^enometi mw fliliwrt

«©ebeputetcbrn op be ©loot Romenöe/ ti^
toöl me lacö boo? Goö-ede, toierben inj^jffoi^^,
be Rviyter, Tromp en anbecc <0ffitto!WBitr«i«".{
fitóe óm rnamjt ίιιαφί ben J^eir Reedt

ff / toasJöengemcrcIcV&onömft' ««!'

fettina


-ocr page 672-

en O O R L O G Η. ItV^f-en^tveemghfleBoècl 653

. jiiflt. ©ccDaIbfn Dni vyfdcn ©ctoiifc op OetitfWi
:Wi· LfciitftrDc bp öe i^crten <i5cDpputfcriicti üan öe
rtjoüiiuicban Gelderlanc.uptfpfciafelaflbaiiöi
Jfj, Ijacf principale π tec^traaiJecingcacDaeii/ tni^
Dttciiöc ten
fpnOc Dat 1)00? en ten 6e|)ocüe üan De ì^kr

Onilö Miunts vanNaiTaujai^ <Öf JKCael obCC 'pStCJUt^

injiiticopDe tfOfntuDOjOiae fiptDitie/ ecnSvcteüau
nutliotifatie geDrpEfctjcfct mocfttf toccDrn / oujine
iiin communicatie cnDe heiiniffebanDefêcrccnöaec
tìo j.Do0 «iSeDfputtccDcnreBelDe/alfeCompagnieu
tt uafTt en tc öoet fonDec onDccfcötpt/foa upt De J)te=
Den riiöc jFcontiec-plaetfen banöefcn^tactcei1'ujte=
miDc onbcc De <l5enft:alitfiit/ afsS uptDetcfprctiöe
θ«ιιίΕίΤ0ε i^^obincieji boo? Dee^ tgDt te mogen tcec=
km OU fijn pacticuUec pateiit /, enDe De felüe te cmpio=
uctfti foo enDe Daec öp ten nieefien Dtenfie ban Den
ïaiiDe fouDebel)ÌnOentebtl)oocen. gj^naeDelibeva?
tif noctseljonDen/ te beifoecïten De op0enielDePio=
üincieii/ Dat De felbe fïcö op 't geene boo^fs xü ten fpoe=
Djgljiifη üjilörn becftlaren. ïfet bja^ epgentlgeh taec^
licnDc De guairnifoenen onbec Dtfiticftt ban De <i5«neca=
littpt ; nmcc bau De felbe ber Wat inge i^ niet gcballeii;
©E poKtijcque öesciinae aIte)aloui;^3ÌjnDe,banìiat
hoogeregaei; jijnDe ï|ft cflentieeirte(luclteiiï}cacöfc
Dan De acgertnge ; toant DicDeDifpofitiebanDePa^^
temen öee^/ ijS meefïer ban Dc Militie, enDe;j,ilöiei.
llfi; ϋαπ üe Milicie, ü^eeftec ban 't StanDi.
Ki- ©e
Munfteriche bolcltecen / foo De ConmianDeüc
Huinga upt BelIingwoJde fci):eefban Den tienden <©£;
li. toljft ouben (lijl/ Quamen benachtften ©rtobic tot
Winfchoten. ©e gljecoitintanDectDe ^olDaten upt
Groeningen op &et ^cban^fien De Hoogc Brugh gljci
iiacmt/fulcfi^ bfr(laenDe/bei)&fnbe 't bctlaten/beöat
UEii vijf ; De CommanDeuc in Beliingwolde fuicj; öoo'.
nnDe/ Dcefl baec een ^ecgeant met
twintig fotbaten
totgffonDen / om öe boo?f3 gicöanfe te betoacen/Docl)
^eDbcn aiDaee geen anDecgalf up; getueefl / of fpn Dooj
ccii (femboec ban Den bpaHtopge-epft/enDe baec am='
fcöptte / bp alDien fp Ijet ^töan^lten nietgoettoiirie
mtiaei: j^anOen toüDen g^eben / Dat fp get felbe tot.Den
gront toe fouDenbernielen ; Doet) ^en Sergeant Daec
iiift op lettenDf / geeft Ijaec toeDecom ïattn toeten/Dat
ioüjanneerfp get incei: gemeltei^ct)an^l{en Docgtente'
[)cbbm / Dat fp Ijen met gebielt Daec upt fouDen moe:=
ten öoen Drflogecen i biaec op Den bpant Dc^ na<j|t^
iact ambDlgenÜeeenbattecieijeeftopgetoOipen/ en
otsi mojgcn^ Daec op gecanonecct / enDe aen toeDecjjj^
öm Ijaii Ijct ir ojt üe (leenen ïïeDout befettet / enDe Den

quitcrcn/ enDe alfootoeOrctotBeliingwoidgecctl»
»ttt ; foo Dat Den bpant nu tegentooojDigg get gegee-
IcOldampt m Wefterwuldinger LantonDec bcDtoang
(laDbe/ en meDe becept^guacmfoengenomenopöet
S>ci)an^hen bp
Wynichoter-Zyl, omtrent een galf
lip? flacn^ ban Beliingwolde ·, foo Dat ijp contfom De
Kbe ffojtceffe gcaflecenDe/ enDe alïe paffen totftjn
öttntl (jabbe / beftalben ben pa^ ban Beliingwolde nae
Langacker ^cljan^/ afte upcenöembecbjacötenDe ;
macc tcrtmjl Defelbe pojtceffe ban
Beliingwolde met
afte tonmigt) bolcfi betfien bja^ / foo
Huinga becfocöt
ηοφ eniigj) bolcft tot becltercftingc ban (lijn guarnì·
lom/nacr Dien alDaec maec
vier Compagnien toacen/
'loc
toof c af obec De feftig foo tee See al^ nae De Dey-
1« üchans
gccommanDecr ttoacen / foo ban €apitcpn
Aitzema al^ Capitepn Wigara, en Daec en boben toajS

iiacrbcbefmcttelijcfte (ïeeftte/ entoaecaenDibccfe{a=
Btn/tudcftegeen DicnfthonDenDoen; maec bpalDien
pp nae Defjoocen Daec ban becflen toa^/ fouDe Den
G" OCQoteafbjeucfiebonnen Doen/ 'ttuelrRDoo?
W '*|fti^manquementmoetlaten.
Jhi wieeciitEuc-©ojftbanBrandenburghfc&?eefban
ι·ί, 5β" ^yf^ien ©etobec Den boIgenDe iSSiief arnSaec ]|o.

QNfen, &c. Wy hebben met leetwefenverftaen
. dat U Ho. Mog. met den
Bifchop van Muafier &c.
'Dgcwickelt zijn in eenen nieuwen Óorlogh, dat oock

aireede door fcytelijckheden ten beyden zijden den lööiï
aenvangh is gemaeekt. Wy beklagen hertelijck, dat ,
het is gekomentöt defe extremiteyt en foo hooghicha-
delijckc verwydeilngh, cnde wenfchen dat alle difpu-
ten metten cerften by minnelijcke wegen ende billijc-
ke cöndiüen mogen ter neder ghelech t, ende alle ver^
dere lant-verderSêlijcke.ongelegentheden, ende het
vergieten; van
ìqo veel Chriiten bloedt voorgekomert
werden j waer loie wy van ónfe zijde alle mogelijcke
officien t^allentyden fullenontribueren.,

Het isuockmeer als billick, dat dcfe hieuwë vyant*
fchap, foo vècl mogelijck > bepaelt wcrde, fende fou-
de ons ten hooghften ocgelijck gefchieden,indien,on-
der pretext. van,:defcn Oorlogn, onfe handen fou-
dc werden geinfefteetc ofte in onghelegentheyc ghe-

iec. ; U-3 ' i/i;.........

Wy yèifiefi· ons daerom tot u Ho. Mog. ende ver-
foecken dblêlviegpck vrienmabuyrlijck,fy willen «doch
iodaiiige codré ftdlen, datvan der felverGuarnifoe·'
nen die fy;in piill2C/«^i Steden hebben, geene vyant-
fchap in "word^ipleecht j infgelijcx bc-

geeren wy ^fito (^itieere BrJ0of i dst oock U fJoogli
Mog. Guarnifóèncn even foo weynigh van hem gein-
öjiïimodeétt werden, ende;by aldictj hybu,ytepons
vermoeden j dierghelijckefoudeaenvanghen, fullen
wy 't fel ve in geenen deele lyden noch toegeven. Wy
vérblyven..verders, &c. CtegeventocKiK/waeuder
Spree den "uijfden Oilober ββίβη hindert vyf en fe-

fitgb, ' ■ '··>"··;«_ m-: ·'· ·.·

1". ' ' . . 1..·.

©egeecen tebelDe /fcïjichtenDenvijfden Odobrls j^c^tét·
een Sfnaenfcuc iiaec Rhees,. Dnrinfpectie te nemen op nijth .
feecbec genaemt Den ï^ertecDijrft / met o^Dje om
Die Doo? te fieeeften / op Dat
Oe Munfterfche bolchecen ·
in iljacen becDeten toegt mogen toojben beïet / gelycft '
Dan ooclt tot Diecgljclijcfte boojfojge aen De Comman:"
Deur^ tot
Zutphen euDe Doesbutgh meDe.e?D?e
glj^geben om-ccnige bjatectriggen te ficippen/opi
Dat anDece plaetfen mcDe onf^cgefet mogen too?Den.

!©en fefden<0itobecantfinflenöaecita..msos.ecn «teneii
JlfêifTibe ban De l^eecen «^eDeputeetDen^tntenban itenoera
De ^taDt Groeningen endé Ommelanden, cnDeDaa a't"®''-
neben eenige ftpIasSen / tettbccenbe al^ noc& ten epn®
Be / Darten ftloeDigÌ)(ìen ecn conjiDeccOjel fecour^ öecs
toaecti gefonDen mocfjte tnecDcii} kaaecopgeDeltbeo
ceecc / oocb gegoojt enDe ingenomen sflnDegec aDbij^
De
^ Raedts van State, Die De^ becfoc&t 3ÏjnlJe/en Co?p^
tee ©ecgabecinge tua^ gccompaceect : goetsjlie^
bonDen/ Dat aen De ^^obincienban
Vrieilandtenbe
Stadt en Lande
boojuoemt gBefcftjcben fouDckoerDen/
Dat Defelbe eenflonDt^banDettoupenopgunpacti:'
euïiece patent» Ijiec
bebooceng nae Ooft-Vrieflantgea
fbnben/ foo bene nae GrocniDgenboilienDoenmac:;
cgecenl/ alfe oo^Deelen fouDen nooDtgl) te jtjn / De^ ijS
De boo?f5 HSiffibe en 25plagen Coppeltìeh gefonDe»
aen De
É^ece ©jinceMaurits met autljocifatie/om met
Communicatie ban De J^eecen öaec io. 3!©og. «©eDe^·
puteecDen te ©dDe / fes, min ofte meec Comp^ien
te patcDe ban De lïföilitie Daec omtïcnt te Deta^ecen Λ
foo/ en Daec IjpteecePiin^boojDenDfenfibanDeit
aianDe nooDiflö aefjten foube/ enDe
naGroemngen
boDjnocmt Doo? enDe felbe bequame bJcgenfenDen/
boo?t^ i^ De boojfjjliiffibe en bpïagen/oocfe coppelijcït
gefonDen aen De Jt?eecenfiaccì&o.3iBog.<ÌBe&cputecj;a
Den enDe «©eboImarfjtisftDen op'?atanDt^©Ioote/
met becfbecb Dat Ijaec «Ê.twee adriehondertatant-
^oIDaten tegenbJOOjDiglj opDeboojfj^ïootemilitca
cenDe/ bp alDienfe oojDeelen fouDcn Den Dienfl ban
'tJtant fuIcF ecnigbfìntè te bonnen löDen toilDen bifpi^
ciecenen onDcc benuame «J^ffidfcm Doen in fcljepen int
(èaljoot^ / om
a droiduréna Harlingcn gctcanfpD?«
teert te toecDen / en ban Daec boojt^ naec
Grpeningea
te marcljctcn/ en koicctDentoeïgemelDtnÊïaeDtban
^tate betfocöt De SLuptcnant^ Coltone!^ Gcntillot,
cn Ingenieuwiant te ojDonncrcti/ Datfeguntii aïïec pie
na De meergemeibe ^taDt
Groeningen fouDcn jjcbben
te berboegen/ ommcopoi&jcbanDeopg£meltii^ee=
een (©eDeputeecDen^tateh/ alöaecDenBrreau(cccp<
DenDirnfietcöoen.

Sii?

3'i

i

m

Ifi

Λ<


-ocr page 673-

654- S A Κ E Ν van ^S Τ A E Τ

©e !|CC«nti®dÖC fcljjebenupt Deventer bm ne-
genden
<0rtob?i^/ öattJoigeiisSingffiommxontfcöaps
pen ban öenByanbt/ toicrtb£bonDEn/-ùatiie23iri
fcljopprtyche ©oicftrtfn onitccnt
OmmerenDacffen
ntft Üfcre ban Zwol, Öe Berckemer Brugge ljai)Dcnaf=
gebjant/ toaten fictcit flrtoeefi onittcnt
vyïduyfenc
flitptfren/ öic in Zallandcbfcfc{)£pï)e3ii>rïijcftf «lùe
25oecni fjupfcn ijabDrn acpIonDett/ ooch bfri ©ce bjca
Oföofct / fonbfc öat men notlj bccnetnit bp (jaec pctp
becOfC^ onDernomen tpjqn / aIjS Df üoo^fj-iïnüagie ;
^jnbe be
Ornmer-Schans ηαε bcljooccn bcio?(kη / eiiDe
De paflagie booj
Stapborft tnbc Rouveen boDj be fJup=
tecpe onbjupclibati: gtniaecUt; booj^eenige bagbm
toacen aï ban baer becfcljtpDc (Ìonipagnicngl)c|oni
benna
Haflèlc» Steenwijck, Swarcefiuys,<n Block-
ziel,
al^ anbece pairagifnDacronitccnt/ bnccmcbe
taiert bcctroutot / bat ben ©paribt bicn üwab nac ïjet
atanbifcDap
Drenthe foubc toifen afgefiiebsn. ©icn
baglj toa^ noci) ban
Deventer na Zwalggcgacn ben
.ïBajoo? ajencracl
Kircfcpatrick, mttiiepafrflflicbp
Staphorft enbe Rouveen te beficl|tig{)M / <mbc albacc
noobige oibje^ tc ficllen / met Iati ecnifte licftte (iucficn
upc
Zwol meöc te nemen }U3fiitoiert#ericl)t öat ben
SöiffrÖop fön fujacr «Canon ban
Ontcnarfluin naec
Tubbiiigh, enbe foo na bie quactieccn öeebt boe
ren.

ii&acEom too^ gifieren tocIbteojbjcglKBeben/ bat
Ijet Biöfele quartieriip
Dieren fauDROpbifcchin enbe
in be ^tebcn gacn logcccn/ ban alfoo noclj binnen
Deutocum vijftien hondcrt ^olbatcn / rn e!f hondert
tot Lochem, met twee iCcottpEn iÏKptec^ SOnOlip
toen leggen / bacc bpj&cn gctocfen Öcclitec ban 't fiup^
te
Dooreweert tijag/ bie be eccfle fiicfttec ban ben aeti=
flacIjop
Doesburghi^gctoeeli/ enöciiaecomnie nocö
todpetsi dpbeYirelmQci)teboo?l)fbbet.«/ baecbpbe
Qfnöetoeecftenc Öuptecpc bobcngcmelt toeöeromtoei
ïicöt fiMJtie ftomen / iè opöft aübijg ban pjinceMau-
rits goctaöebonben/ be jföilitic tot Dieren noci) boo?
een bagö twecadrietf iaicnbetbiijtjen / tcctijütbe^
3öpanbi^ tocI)t en beffcyn naccbec mocjijt iDefcijgecc'
cognofceett. : , ir ^

- 3&c ^ecen «©ebeputcecDen Bcbben boen ooefi goets
gebonbcny bcnCommanbeurtot
£npmcrick ,a(n te
feij^tpfn/ be
Jduyce» met öaec ^tnöentiiijjpqjecn
tpbt ban bate teboenbeflogccen/ 'ttodcft beïteui:-
^aribentu^fe namen/ Doeg niet honben
bilftten.'

apt bacc SUjitben ban ben twaeifden betfiontmen/
bat ben Söiffcljop met fijne ®roiiptn/omtrent be Om.
merfchans enbe bp alle Üicgen in 't Eanbtfcljap Dren-
the
fot&t boos te bjeechcn/ enbeofbJilbooittoeeupt»
bellen Doo? öte banbeboojfj^cöan^ööebacn/
vijf-
tigfe üjafleri^ met facinic^ ban Den bpanbt/ enbe eeni^
gebàn bc^ feif^bolrhboobtgercliootcnbiaren/ enbe
ceniglje geiinctfle bcBomen / foo toa^ nocfttan^ fgn
®o?fifl. 5©oo2l. bencffen^ benl|cccbauMeroodebei
figÖ om be paffen baer omtrent allentftalben te be-
fetten/ enbe om ben ©panbt foobcelbocnljjcft/ te
fitupten.

©en twaeifden ©ctobec öebben be ü^eeten te ©eibe
caechcnbc öet uptgcficapbe quaebt rappo?t / BbefcB?e=
ben ben bolgljenben 25?ief: bcljalben 'tgeen aiccebe
ben
achtiten gabbeu gefcljzeben / bi^c boojaenoeto:'
Söen.

'Ho· Mog. Heeren,

SSjfif WJ ^ '^ε'^^'εη feecker bericht ontfangen, hoe dat
W den Raedtopdcnyi/^indefesinUHo.Mog.
DiitCTt- Vergadertnge en corps verfcheenen zijnde,

te te Heere van Bevemmgh Treforier Generaci, pofiti-

©ciBi ve verklàcit heeft, dat den gcmclden Raedt in feecker
raechen onderricht was, dat tuflchcH UHo. Mog.Gedepu-
»a
®rmn teerden te Velde, ende den Heere Prince Maurits van
lue. Naflbu, als Chef van de Militie, niet alleen niet en
wart ge vonden de noodige Hurwowif enover-eetiko-
minge der fentimenten, omtrent de voorvallende de-
liberatien, maer dat in plaetfc van dien is lorghvulde-
delijck acht te nemen, dat dc refolutienindcfebe^

SStrc-
liemer-
bjuase
hptit
SSt|·'
IcÖop
afge-
Dcant.

3!efiiP'

ttlliltU-

fieiittn
üptiBm-
mcricft
5e)et.

frÖBp

foecfttfn

aB^entf)

tefi^eer-

fiai.

tianiie

kótómeilijcke conjunöure van tyden, tot dicnft ende
welftant van den Staet noodigh, pronipteliick^e, Ι^δί
den genomen, de gemelde Heeren Gedeputeerden
dagelijGX haren
tydtJnJiypnyieifenJea/iercatittionder
anderen onnuttelijck coniumeerden , ' èhde dat haer
Edele doorgaens in faecken hctfcyt vari'de Militie
ende de executie van dien conternerende, refolutien

namen, direitelijck ftrydende ende contrarie het ad-

vijs van den Heëré Prince Maurits voornoemt · Waet
tegens, hoewel wy vertrouwen, dat UHooghMoe
door ònfe MilCviin'ii als mede die vanfyn Vorfte·
lijcke Doorluchtighbyt feifs beyde van den
echtflemk.
fes gh'enoeghfaem'iijn geinformeert van de goede
Harmimie en eenigheyt^ dieondei-onsmetzyn Vor-
ftel. Doorl. Godt lof, altydt geduyrende defe onfc
Commifle is geöbfefveert, om fonder eenigh tvdt
verfuym alles by te brengen wat mogelijcli istot dienft

van defe bekomnSerlijckeexpeditie^ èndedatindien

al eenige finiftre imprcflicn, door het Vöorveihatlde
ombrage voorgeven mocht gevat ghewBfcftzijn, de
felvé uyt de gemoederen van U
Ho. Mog, ende alle
Regenten,daer kennifle van bebbeotle,weghgenomeh
zijn , fóo bordeelen wy nochtans foo om totroaicticn
van ónfewri,
goede nam endefaem, als mek ten dien-
fte Vin den Lande noodigh te zijn, dat oock de gam-
iche Gemeente, voor de wekke
v/y [oo oumile/ijii
ten toone zijn geftelt, mogen weten hoe lafterl^ck en
omeiht'ùaérdigb wy defen aengaende zijn befcbujdight
ghcworden, daeromme wy ootmoedelijek veffoecken,
dewijle nierkonnen bevroeden, dat den
Haedtven
i zijnde een CoUegie van foodanigenrefpeft,
het welcke foo groote ende importante faecken van
Staet aenbetrout wort, uyt eygen mouvement endo
qüadé genegentheyt regens ons,die wy gecnfints iulcks
verdient,hebben, de voorverhaeldeujrtftroyfelen fou-
den hdbben voortgebracht, Ìdattct U Ho. Mog, belie-
ven mach den opgcmelden
Raedt van Staltts vejfocft·
keii, ende te belaften den ófte^«Wvan

de'meervcrhaelde itfjurieufi lafleringen ende calumim te
öpeiibaren, ten eynde de fel ve malitie aen den dagh
gebracht, ende fynaerexigentie van faecken gecorri-
geért'en'de geftraft mc^en worden ·, hier door fullen
U' Ho. Mog. ons tenhooghften verobligeien, ende
ons meer ende meer encourageren, om deièonfc
moeyelijcke Cómthiflietotdienftvandcn gheheelen
Staet ende U Hoogh Mog. volkomen contentcment
te exerceren.

Hiermede, Hoogh Mog. Heeren,&c. Deventer
den
'twaeifden Oftober Jefihsen hondert
Geteeckent, W.van RaetsveU, J.deMerodt. C.dt
mt j M. de Crommon, Jehan van Reede, Eitusmn Gfin·
fira, ji.vanNievee».

.TSaDatDenBpantvierayyfbaBCnonittentd^O'n- jü^

mcrichans getcaciitfiaDiieboo^tebjeicBin/ tu®?mp :
Maurits uict ben üeec ban Merode tot Haflélt w
toeefl/ enbe alle paffen contomme boen befrtttnWfiiiii?
ben/ boo?namcntüjch bie ban
RouveenjaltoatcöP J^JT
twee hondert tachtigh
man aecommanlKect/efn

ttencflement enbe een 25attetpe laten maftBen / enw
ttuee flurfyen^ Canon upt be ^tabt Zwol pn^ ^
geplant öabbe/ mepnenbe öaec meöe gcnoefflrainf
boojfjeningc teöebiiengebaen / temeer
®o?fiel. ©oo?I. berfeerftertöaliöe/ Dattw ®flo«»
baer rontom .JlEoraffen bjaren.

ïfeeft ben Bpanbt ben twaeifden be
met omtrent
achtduyfentman/ enachtfiuaenep^
fcBut gljeattacqueert/ Öe felbc aenteeiigenöeoüre^
boo?f5©elbcn!)een/ enbe op beonfeban ta^entnw
besö&en foobanigh g&ecanonneert enbi8lj£ltü®i"'/t
bat fp genootfaccfitsön aDetoo?behbebD«f5P«w^

betweefincBlcnifabont^tevyfHprenmctbfrlif?"®'
eentgb bolclt tr quitecen.

2Öinnen Swartefluys fiecft JDjin^ ί^^ΐίί?'?
enbe binnen Steenwijck vyf Compagnicn 0l)f
naec toelcfte eerfïe plaetfe / rieBBenbegeenepi»?tw ^
men flupten Ron/ ftn in perfoon bertrotB/ omw
baer op alles? fco be el mogelöcït ojbje te lf«»< ^


-ocr page 674-

en ο ο R LO G Η. U Vijf-en-^mtighflcBoscL Ó 5 5

, ©c t«rm ft ©Eibf fcfecbeti bpRan^ op bêfeïbi
(wf'^anifrEtiafrban/ öat ban De onfe öie twee hóndere
"tniachtigh (Iftrfi toacen/ nfet tneic ai^ c«^celtóot/
fflöf B«l»rtfi toiert/ öabbcnbecfjalbmöÉtiyifi:
,aflSiilegflafificftbacc op re infojmercn/ otitnkbe
luaiiDcöoicEn bic bacc oiibtcappatrtitclòcft fouben
bt-
yotiDcn toojbcn arpIecgDt te jijii / na beöoocen te boen

^""^HaiTeJt, aftuafcopiikntijb fes Coinpaoiilen
''.KMiKÖiiacwfiJcn faefjen / pjobilionelijcfi tot Com=
^ HmllÖfircaengffiett/ ben Jl^ajoo? Fredrick van Ree-
de wn Renfwoude ; <iEnDe bOt ït. Colone! Ingenieu-
landt i^Drtiiionimanbcment tot Steenwijck aentic·
iMilfn / Dan; fcven Compagnie η boen mebe in <i5uac=
nifocntoacf»; .ïtaei; Groeningen jtjn gcfonben be
ioinpagnirn i^aerben ban be fiitmeefler^ Swartzen-
burghjAirecma cnbeFrems, 5p gaben ijaecï^OÓgi)
iëog.infiföencfien/ ofnietfoubebienen o?b?ege(ielt
tftoojbcn/ op öft i"ant30cneccnbantoebec5ijt^ <i5e=
uanscncii/ alfoo men f)icc tot Deventer enbeanbcre
plactfen ai bei;fc{)epben f)abbe/ biebp langlibecbiiif
hetlanDtiioflelijcftballen; (©ocïtbecfocljc batbodj
puinit«co?b?e gefielt en gep?0cureectni0cötto£cben /
bat gact; bc quote ban be |^|obincie ban Hoilant tn be
tweemael honderC duyfent gulbcn^ tot be 3tcgec-Ia(ien
tm fpafDigölïen oüecgefcöicftt bjiccbcn/ alfoo jp baet=
om tfn [joogijfien becïegen toacen / enbe fonbec öe no;
Èi^epniningcn fjctniettoiften tebeflelien/ aengefien
iaecDaacifjc?; berfcfjepbefaecften enbebjeccfeenbooii
Uiricii / Die p?ottipti betalinge brcepfle.

©e Dflbcn-genielbe ba(le plaetfen Blockiijl, Cuyn-
der, Steenwijck, &c. Ijoetoel met bolclt befet jijnbe /
ontli?acft heel idmmunitic. g^ie ban Amfterdam
tnicNoort-Hollandt, Oejiygenbi Öe Supbec-gee/
fcillcfitin 'tfelbefoo bee! mogeltjcft bectoaect^. «Sn
iKl^Cftenlan Sloot van Tweenhuyfen, en Cronfe>
©ojoemcffiecen ban Zwol, quamenaen beniliaebt
om mcec upt f)et .ilSagajiin tot Delfc, 25iflcöop
indctuccibctbeplaetfen/ fïeibe aïle mogelóche o^bje
mctliauUcgacbe enbe anberdnt^/ om bc tantcibu^
titn tt Benieten/ infonbecftept moefïen be gingefetenen
niii{Se8Eren25?oobt becfetjaffoi / jijnbe becfupmt
Dat men niet be fpillenupt belBoIcn^Öabbetoegö^
pomen. S5?anbt Deïette öp foo firiclitelijcfe bat een
Iwltiiict Die met een ïtaent^pecenfoechenbe in een
l»cljiip? ; bc b^anbt baec in bectoechenbe/ bjiert ïebert=
if in'tbupjgetoojpen/ enbe tottbicemael baec upt
teiipeitbe/bjcbn; ngcfmeten.
• JDet be rencontre tot ter Apel toa^ öet al^ boïgïjt ;
^e <0cbeputeerben bau Stade ende Lande belaften
öe Compagnie ban Capitepn Ham te fcnben tot
Wedde, nftuaec
Sp bont vier Compagnien/ enbe
honden fevencien gecommanbcect bolcfi / mct feven-
tien te paert / be (©cbeputeerbm albaec sö'nbe / gaben
ojbjc acn Capitepn Ham be (Croupen te gfjclepben /
enlJcbeSSiffcijoppeltjcfie aen te tallen/ öettoelcRöp
CapitfpijHamffctgelHcftcltjcfi i^gebaen: ^^eboïc^
teen ban ben ^ifTcftop {jabben ben vier en twintigh-
ft«n^ptembccobec 't.j®occaf bp 't ï«oofiet;/tot
bctHttcfeinge geb?act)t acht honderc man / fiabben
fiaerpofl feecboo?bfriöcR genomen in efn53oipgtìe=
nacmtjcpfenhuyfcn; naec'tfeggen banbe(i5cban=
itti^/toaren in allei ftoeft cw ce duyfent man ; ben ies
en twintighften be^ mo?gen^ omtrent acht upcen / bes
pbrtt 6e nEroupcn / gelept bp Capitepn Ham, ben
wnt aen te tafleu / naet; een ijaïf up? becftten nam
wtibpant be blueljt/ enbe falbeerben Oafi;obec ben
bp Öoct aengebangen te maechen / ftomenbe ban
Jccrfumcecbt opSellingenboo? 't.i!ïaoera^; Capi=
ttpn Ham geeft in öe Borcange binnen geb?a^t vyf en
jjclitighgebangen^/ toaec onbec een Capitepn enbe
ïuptenant met twee «©nbec-officiecen/ enbeeeniglje
Ö^etflen. ^e booöen toiecben'hondert negen bebon=
""n ?9cgcbm!gen€>ffiact^ bethlaerben/ inbienjp
ηοφ fcn bagl) fcmgec Babbeo geblebm/ alle jjaecc
«tomjen foo te paert al^ te boet fouben Dbei;-geho=
ÌM Sibben om Bortange te beflupten. anberc
^™)pppelijcfte©0ltlteren/ leggljcnbe totDcerfum
mot Walchura toitïöen begroot foo te paett al^te

boet opvyfduyftnt man/ gare Canon fiont noci) in
Ponttcn tol
Heede op be fiems. ©efe irencontce flaet
jier boa? ooeft berflaelt / enbe (jeb bit ejdpje^ toillenfleli
en / om te toonen / foo itjeetógen man / foo miemge
berfcörpbèntfiept. ' .

©fe ban O/er-YiTel frgjebetì gebuprigljommeer
©oleh / ?imlntihitie / cnücgeit. - Vrieöantöebbenbe
al l)aet!bolrhgefonbcnnaGroeningencnbeben
->Yflèi,
babbcri niet een ^olbaet in 't 3tanDt / enbe nae t ter:
Ite^ ban ben ^a^ bp
Rouvieen wierbcn niet iurpnigl^
geallatmcert,· gin
Hoilane ttiöe Zeeiandttoa^iitct
ober/ menfdiiirïtte be Compagnie paccbm
banöm
<i5jacf ban Schellart upt ben Hage nae t ateget;/ fa]^=
benbe nocf)
twee Compagnien te boet : ^nanbcce
^teben/ bcljalben
Amfterdam, toa^nieteenman/
cube nocfitan^ bja^ men begeljecic ^omrc fo bebjcefi
getoee|l boo? be
Engeifche, óf btio? opdam / btó Hoi-
landt
enbé Zeelandt, infcwbecöept Iangf)iS bc Sce-
Itnnt bjaiS opgepjoptban paefbe tn^e boetbolrfe. ijSu
moefiet alle^ te ©elbe tegen Dtn S&iffcljop. nieci
flc beliberattebielop 't aen-nemen ban nieubie^rou:
pen
5 beÉïcgimenten ban ben <i5iabe ban Solms enbe
Cratfter te paErbe/ Golfteyn , Hoenderbeeck enbe
Zouches, toaren befïelt / enbe moefien in twee maen=
ben geceet jijn. ©ber nocö
twee fìegimenten tepeeri
be enbe drie te boet/ biel beelbElibcratie/ meefiaen
tuien men bie foube geben. Q^c l^eercn ban
Hoiiaxidt
blaren 3o?gl)bu|bigD bat men be ecbarcntfie^ftcie::
ren mocjfjte brijgcn/enbeb|aci)ten ben
vyftienden Oc-
tober
in / bat aite te be^ellene Collonel^ en Capitepi^
fouben moeten gebicnt bebben tren^aEC/ öe antere
fes ^aer. <i&m alfoo te beletten bat booj gunfl ban
cenige i^eerenban^tact/ geen jonge ofonerbarene
mocïiien tet bc Cfiarge^ hinnen. .n^iet te min flocgen
fclf boo? ben
<i5?aef ban Auvergne, tot een ïiegiment:
Paerben/ bic men niet toifï opt gebient te bébben.
^nbc een ban be Bergabecingg fepbe/ tuoecom fgi
nufoo feerfagen op be erbarcntöept/ nw&^tnad;?
be gantftöe^ee macljt öaöbcn grcommiöetït aera
öienopt tebiatecnocijtetanbeJUSilitaic/ maeraltiji:
^olitpcq toacen getneefl ì JBSencnbe bat men ooeh m
bit p^omobecen tot be Cbargei baat aenflm moefü
gebben op becfcfjepbe €bel- enbe anbecc
atiebm öie in
ÖC <l5?acffcl|ap Zutphen enbe Over-yflel ban ilupi
enïanbt tuarengejaegöt/ enbe upt pbec omBaectc
tDjeben / moeflen tuojben ^ooft / ba^ temn ben bp==
ant biel fouben boen. <!Snbc öe üeeren ^ecommit··
teecöen op be
Hejder gctoeelï jijnöc / saben te bennen
niet ailerbingl)^ bemoegj^t te jijn ban 'tbelepbtöec
J^loote ; batfe öe
Engeifche niet tjabben belette boen
öe f4)aöe öiefe geöaen babben. Mben fegmn/ bat
men be Engeifche, uacbp3tjnbe/ bjelljabbeiionnen
aentafien : j@tet confibececenöe öat öe Eee groot enöe
tooefl / enbe be tointmeefiectua^. 55ocö 'tgaet gfte^
meenÓlclt foo/ öe
befieStuyrluydenzijn aen Landt.
CnbetDM^ eett groot gelutlt boojbe i@oofbenbanöe
®loot/ öat öe1@eecen^upecintenbentenarnS0oo^
gabben; öiéoculairc getupgenbiaren bon be actiën ;
fuIlenöeanbec^^lbefct)ultopI)aec fijngeballen/ baec
banjpgaecnutionbensupbecen. ^efdttuJ^Iootepn:
belgcft metöet gcoote ^cljip öe
Seven Pfovincien ban
Rotterdam enbe eeuige anbece gefieccfit toefenbe tot in
öe
tncgentigh capitale ^DfPfO/ toa^ "en dertienden
cube veertienden Oftober nocft be fioogljte ban
Scheveüngh, CatwijckenbcNoortwijck, fesàfeven

mijlen'ban De a©al; en Joetneï 't een ^oibelpcfte
tointbiaepöe/' fleelt in^ee/ met intentie om be<Sn«
gclf^e
tt foechen / bic fulcp Ijooceube / &aec ©loot
meed ontcent öe 0tbier ban
Londen leggcnöe / oocR
biebec p;e(len om in ^ee te gaen. i^aEbjel öe ^efl feec
Qcafceröe / dctbenöe gebupcigl) binnen
Londen br^
tucecft^ obec be
acht duyfent menfcbcn.

^en feftiendcn quamen 2&2ieben ban Öe Staten
banVrieflandt aentjacci^o^i^g. bat ben S3i(Tc{)op
ben
veertienden (oubenfltö) (ïont tot Druynen in
Drent
met acht duyfent man/ bfcfocchenöe ijulpe/en
be l^recen
Sicke Alua en Oene Groveftins gtn^n nae
Gróeningen, om met bie ^taten te jubelen op mu:>
tueieDefenfie/ öefelbebepbcp?obinnfn onberbielbm
2IÌÌ+ ofte

lóóf.

pfffl ^

berfoeftt

ficotltj)

tianljau

^oobO

.^OB.

éciia-
i-ciiCIjciQ
bec élf·
ficietei»
bp l^ol-
iBiU et-
pjopo-
nttct.

iPfoet
üi^eit

Pffii <n
oninegr,

ïk


-ocr page 675-

656 SAK E . Ν van , S Τ A E Τ

166 f. "fic brtaellifn tuel thien duyfent mm te famcn / bacc

___mcbe 3p ijacctolfoubciiftonmniiefdjccmen/ niacc

fiïacaijöen Ijaet meefte fo^e^ kcsenammbeonttent
Dm Yflel, om Die qwacrieccn tebftöacc»/ eni3£ble=
tenfdfWoat; EUnbe ina5iit|IanDtniftfi!rimaiiüan
Öaer iOUùc tìirotptti / alleili aitati^ iuccücntlE vier
CompaffHirn löaatgcltifi:^ / beïjalbcn vier a vijf
honderc Mariniers, l^fttua^tellOtecetl/ dat Dni 20ιΓ=
frjjop m 't<i52aefrciiap ba» Linghen niet ccn ü^ocn
noci) frljabc fjaöDe laten ùoen / nibc onlang^ otiet
De Berkemer 25jugl) maccijecenbc Dicjbt bp Swol, liet
metcwaelfCcomUfttEHWafen/ Wilhelmus van Naf-
fau, &a foccftenDc op We hJijfcalbfec jaïóu(ïeteüec=
tocchen / toacc nitöe öp miea quacOt Uooj Dé ü^cec
©?ince / aIjS aoet boo| ftcl) fclf^ becDe.

€en boojnactn atibtöan bciicöcecingöfcÖjKfupt

^topl. Hier heeft meo gegeecen onfe Provincie, cn
men is befich
VrieflandtcïA^StadtendeL*KJenKhc·
ginnen ; Alles in confuliebinnensLantsj van buyten
verwacht men redres > onfeeckcre rcmcdien ; wie
weet of de feive niet quader als het quade zyn ? een ye-
der van deNebuyren foecktendc puuffcert fijn avan-
tagie ; allerhande be'denckeii/ckhedea rencontrecrt
men onder de oude Vrienden, ende men weet niet of
noch de fel ve zyn.
Smeden brenghr geJijcke fwarighcyt
met haer marche voort ;
Brandenburgh geeft van de
iëlve ibppej alles is in confufie; Godt weet de uyt-
komft; of
Vramkryck ende Lmenburgh het vareken tul-
len waffchen, leert den tijdt ; in onfe Provincie be-
gint men tc verharden ; de andere roepen, als wy voor
ùeitahtecille.

feeS® fcventhienden Oftober in beïüjecatfcflelepbt
«iii atn Jijnöc i^gaebgebonben/ Dat twee duyientöupta^/
te B»i- cnb£ drie duyfent .iBan teboct / op be jFcontiecen ban
befen ^taet/ enbe baec cn boben ηοφ drie duyfent
^toitfec^ in be gecefo?nie«beCanronsban^toitfeci
lanöt getoojbenfoubenbjerben/ nietbicnbeclïanOe/
Dat foo ïjaelï Dc boo?f5 drie duyfent ^bjitfetiè&iec te
atanbe foubrn bjefni geaccibtett / geiijcft getal ban be
aengenomenc JBaectgelber^ aenfiont^foubetDecben
gelicentieect/ be^foubcn be l?ooft-<0|ficicten/ na=
ntentlöcft be Collonels , Luyt. Colloncls mbe Ser-
geanten Majoors ban be {iegimenten te Boet en te
Peetbe upt be boojfs twee duyfent öuptecen enbe drie
duyfent ©oft-ftnccljten / te fo?mrrai / 6eftcnt moeten
;ijn ban preuves banljare Vaillancife enbe Militairen
öienfi ban befen ^taet/ gebupccnöe ben ©o^log
met
Spangien ofte ban flnbece uptfieemfclie ©jincen/ enbe
potentaten göcgebrn te fyebben; ^uUenOe ùeljelft
ban be ïiitmecflrc^ enbe <^apitcpnen bic betcfpectibe
Colïonel^ ban be boo^n. J5egiinentenöpIjaer#oofl|j
J|©og. acn te (lellen / totbeaenfiaenbeJliccbingljrn
fleinepnt jijn te geb^uptlien / en öace ©o. jlSog. bot^
te fitllen / thien 3iacen in befe ofte Sgupten-ïantfcije
titmiV' <0oilogen moeten öeilüengBebient/ toerbenbe bewe-
men tmn derhelft ban bicn/ oocft bupten bat/ booiabmiffiitel
ï'''0ffi· ----"" ' -----------•f·· <■"■>>·■ tirtl»

cierjj,

vU'Ut(i|Jtiuiiiiii uiluci. ut uMwfi} i^fv^-.jr···

ban fes Siacen moeten Ijebbm gemiliteecty fonber bat
be Cornets enbe Vaendrichs acn ff etitecf η pjecifen tjjb
ban ^aten gebonben fonöcn sijn/mit^bat baec toe be=
quame J&cïfoonen gOenonien toiecben baet ban öet
aianbt appetente goebe bienfïen fjabbe tc berUjac&ten;
SEïlc^ metbienbetfianbc/ batgeene^ecfoonen/ tot
eenigöc emplopen onbec be boojfs öupterpe fonbeji
toccben geabanceett/ al^ bietePeerde, enbeegeenc
onbec be !ïnfantecpc al^biete Voet, inboegDtnal^
booren/ foubenljeljbengcbient; «Datooth beColio^
neI<S fouben gödjouben toefen acn Ijace onbec-(©fficie=
een te geben fiet volle aenrits-gelt, 'ttoeicfteljHnbp
'tïïanbt gegcben fonbebierben/ al^oociJbanbefel=
be onbec «Öfficlecen egccngeidt, ofte geids weerde te
ontfangen ofte acn te nemen/ tcc fatte ban booj()aec
tot ectiige miiitaiceflif)arge^onbrtbeboo?f5(!Krocpen
acpjomobcect te jijn/ baec ban SPCoUonclggunbp
fo lemneïcn tebc/fo ten ceguaröe ban 't een al^ 't anbec

foubefiebbentebecfjacgecenenfiipbiCett·, n^tihtm
(©Ebeputeccben ban Zeciandc Bebben op öc böiicn·
fiaenbc conclufic boen aciitee tiuncn / bat fiate tot Jet
aennemm ban drie duyfent |)toitfer?i boo?alinoci)
mei en bonben gelaft/ ooehi^banbiebjecbinQöclïep

^bJitfcr^Hietgevuoiben. ^ . „

«©P'tbccfoecït ban be JgfCi:enbauDocsbutghitla=
gcMbc obec bt infolentic banbe 25itTti)opiijcUe/ Ijcit ">"'51.
ben be fêecren Oebeputcctbe bmï^ccc Rijn-graefucc;
fo^t een Compagnie pacröen te ftnben in Dociburg,
ooeft Ijebben eenigije meec ingenieurs aengöcnomm.

3Die banSteenwijck, Wefcl en Grol, Waqï6cnöeraci
igcft^obtcbtcfcöepbenbcfetten, ™ i

©p be ingehomen abbijfen bat be Bpanlitböbt eji»

jnter-brutrpe nmfi-cnf twep iitircn ηλι. n-.-

ί WHdUCie; ttjltii

, ,.,ιιν ®cocpento£ti(toni= uo.

me foube Ijcbbcn boen ceticecen / enbe (oeclttn öooi öe
Pan ober Staphorft cn Rouveen, toebcc Dci02tetrcc=
Ren / öeblien be ieccen <0ebeputcetbe opatn\Djjfm=
ge bat be ©pant op ecnige abantagicnfe ftectftii fou=
be Iionnen toecben gcjlewpt enbe geflagen / enöc op öt
pjcfentatie en aenbiebingebanbeì^efce©?inccMau.
rits boo^ gortgehfurt/ cm meecb£conttacöeni)tf)f=
ter o?b?ê/ bat fgn ©ojlicï. *©oo?l. in ©etfoon/ met alle
jjooge iÉ'fficicren/ bie tot Swol p?cfeHtb3artn/ùcc=
bjaect^ fonbe gaen/ mebenemenbcnegenCompag.

upt bie ^tab/ twee upt Coot crfchants, vier upt Haf-
feit, enbe een uptSceenwijck, maerfientietefamcii
feflien Compagnirn te ©oet / en ban noclj drie cpui:
pagnien te ^cetbe bate bp ; 2Se{)albcn be Compaipiie
Guardes onbec ben <lE>?abe ban Dhona, enDetic(ioni5
pagnien ban be Haren enbe btn<0?abcban
Stirurn ötctoaect^ aen ontboben ·, <©jb?e i^eochscöf»
ben / bat ben ïgcece Rhy ngra ve nocD vijf CompaBràm
Öuptfré fpoebclijcït foube af-fenben / om gljefament^
löcfe tot be boo?f5 eypebitie gebjupcftt te toccDai.

3!^en twintigften Odtobris in belibccatiegeltptSö'n».
be/ i^ goet gebonben bat betoccbingebantweeduy· 1
fentliìuptecen / en drie duyfent Hàan te boet/op Üt «ο, mi.
jrrontiecen ban befen ^taet/ ingebolge ban Datelo.
Jìàog. Kefolutie ban ben fevemienden beft^/ teöom/ «
ge-efectuecttenbeboltcocftenfoiibetoecben/onöfcfe- ίπη^· s
ven Regimenten ofte Colonel^/ te toeten/vier te Peer- ί
de f nbe drie te Voet, fullenbe pebec Regiment tt f {ft»

iaiiiitsiï

.!l©og, Öcfolutie ban ben vier en twintlgn

baec banbe refpectibe Con. iiaec minbec v--,
be eecfie repfe feïfiS foubenmaften/ mitpatDefribt
gequalificeect toacen/ bolgen^ en in confojmité ban De
reqnifltcn/ berbat in be boo?f5 fiace io. IBog. tcfolutie ί
ban ben feventhienden bcfe^j tot toeicftenipntieDc
boo?f3 Collonels, albooren^ tot be boojfstoctbinee
te ttcben/ aen öaer ]|o. .Pog. fouben ijcWmiobct te
geben cene aiijfie ofte nombjement ban begoose©f^
ftciecen / Sitmeefier^/ enbeCapitepnen/öiejplupbtn
gemepnt toacen totljetboenbecbooifj ©etbinginte
geb?upchcn (cegultcenbe ftaecbooit^naerbenbtt^
een inöout ban be meer- gefepbe öaec i^oMog- refol»
tie/ bie finn cefpeetibelijcfi
boo? ben öaet ban ditate
becöanbtcfpcftt foube toecben ) om be boojfj Slijflegcf
fien/ baec op foobanigö gfitbifponeecttetoer^ttn
meeflen bienfie ban ben EanbebebonbenfaMöfto^
ben te beljoDCcn ; €n toierben tot CoHonel^ ,
gc-eligeert enbe aengefielt ben ©etc ban
Almolo, ot
Grave van Auvergnc, GeorgFrederidJ^J^-Ö^^bj'"
Swartfenburg, enbe ben li. CoBonelban i-ouwnf^/ ^.
iiTot €oiloneléte©oet/ Bernhardt <®?abeban wit-(jnP s
genfteyn, Georgh Johan ban Weede Stt. CoUonel m ]
enbe Commanbeuc ber ^tabt Grave, entit

de Sedenisky: toiecbtbcnKaetban^tatebrt»

foci)t/ bepointen fooinbefefiaijei^o. JBog-mm^
tie / al^ in bic ban ben feventhienden
befe^betoat/ «c
eicccutie teboenfieilen/ enbe bienboïgen|^c8 mei w
booin. CononeIsS ten fineal^booccngelDc8fj^^
latie te maethen / al^ met be jongbfi- acngtfWw
lonel^ te ïDecct enbe te ©oet / ingcbolge ban
.!l©og, Öcfolutie ban ben vier en twintignftcD^rp
tembec Icfìleben / i^ gemaeefit getoeefi.


-ocr page 676-

en OÖRLOGH. Ί Vijf-en-veertìghfle Boeck.

©c fdtjc öc&ben toctecom scfielbt ricft Df bolgenbe

laiie t"»» ^^ nieuive Regimnien te paert ende te
voet, by de Ho. Mog. Heeren State» Generati der
Yenenighde Nederlanden, aengemmen den twee-
Jsn eme den negentienden Oóiokr fefiien hondert

vjfenfefligh.

Defe zijn aengenomen den tweeden Oitober.
Regiment te paert van den Gravi Zolms.

col. MautiK Grave zu Zolms.
hiitor. Cafimir Hecre zu Steyn Calenfelz.
nim. Paul Heer van Arnhem.
Bitm. Dirck Stabius van Haften, Heer van Grams-
bergen.

jiitm. lohan Router, Heer van Erefteyn.
jlim, Theodorus Β raiTer.

Vyfhondert Ruyteren.

Regiment te paert van den Overjlen Jofeph
Catz^ler.

ςοί Overften lofeph Catzler.
Uuor, Adriaen Guftaf, Graef totFlodrof.
^ riohaji Vollers.
I iohan Cabeljau.
litm. Unico Ripperda.

I lan Coenen van Lohe.

Vyf hondert Ruyteren.

Repmtnt te voet van den CoJonel Jacob van
Gülfleyn·

Cui. lacob van Golfteyn.
Cif. Charles Dfoft, L. Colone!.
Mtj>r. Roelof van Heuvel van Nyenhuys. j
rCleef vsn Corbet. .

I Philips Otto van Cocverden.
I Io ris de Collerie.
Ctf. «I lan van Deden.
Iohan Hacket.

Robbert Fredrick van Uyterwyck.
[.Thomas Gates.

■ ) I. Duyfent mannen.

Regiment te voet van den Overften Smtgej/.

Cel. Philips de Saugey. ,

L.C0I. Adolf deGone, fonder Compagnye, onder
het felve Regiment, hebbende fijn eygen
Compagnie in dienit van den Lande,
Louys Wqlfert van Dorp. ,
"Nicolacs Pieffer. i . , ■

fiendrick van Brockhorft.
Chriftiaen Wartenfleven. ■ ■

I Adolf vin Allendorf. J v , ; ·

^'P· 1 Hugo Elnhouts. ·

Fredri^ Lintloo. , i ! π ' j

" Gooradus Koenen, .i:': j
' ISebaftiaendeRidderi ;/'

Regiment te voet van Col. Richard Hundebech

CeA Calpar Hichard Hundebeck. 'V i

i Col. Fraos Chriftophor. Muts.
«".««j. KareiviitidcrMerwc.- ,
^ fAlofaofler RichoJt.
; GafparBraem.

WihelmHuyiTen.,1
«Λ i Dirck" Evertfz van Haeften.
^ Cornelig Fockï. 7
' Wouter ArentGrubbe.

c. Wilhelm;van Hillensbergh.

,'iii; Dwyyini mannen. li

/ Ü ':J^i\
'ii

; ihtvv ·»δ

mn

Defe zijn aen-genomen den negentienden 166
Oftober. .——

Regiment te paert van den Prince d'Auvernj,

ii

Ritm.

Col. Fredrick Maurice de la Tour d'Auverny.
Major. lofeph de Hampfield.

iCafper de Linde.

Adam van Lockhorft.

Pier Bizec de la Barroir, Sr. de Ia Rochettc»

Niclaes de Durant.

Vyf hondert Ruyteren.

Regs/nent te paert van den Grave van Swart»
fenburgh,.

Col. George Fredrick, VryheertotZwartzenburg

ende Hohenlantsbergh.
Major. ElbertLoduwyck, Heer van Hertevelt.

iAdr. van Wener Pallandt Heer tot Keppcl.'
Frits, Heer Graef zu Caftel.
Thymen Iohan van Lintlo.
Wouter van Cocverden.

Vyf hondert Ruyteren.

Regiment te paert van den Heer van Alnieïoi

Col. Zeyger van Rechteren Heer van Almelo,
Ser.Maj. Zeyger van Itterfum.
•Nicolaes Verfchoor.
Rudolph van Kloofter,
Wernaer van Dort.
Adam van Plasborgh.

Vyf hondert Ruyteren.
Rigiment te paert van den Colonel Zeutlants.^

Qtl. BaldewynZoutlant.
Major. Arent van Dorp.

ί Wilhelmus van Nykerckcn.
Francois Bowyer,
Willem Crock.
Iohan Adolph van Groothuys.
' . Vyf hondert Ruyteren.

Regiment te voet van den Grave van Witgenfityn.

Col. . i . . ,( Grave tot Witgenfteyn,
L·, Col. Wilhelm Copes, ^ '

Str. Mai. Moyfes Pain & Vin., ,

Γ Willem Brontfield.

Wiiiem van Broeckhuyfen. · · ' ,
Hendrick van Keppel. ^

Cap. i^Aclbrecht van Mer vede.

7jiudocusBuck, ,

( « Iohan Herris. · ··;

LGerrit Sloot.
! Duyjint mimen.

■ i ■ .....jj:

Regiment tevoet van de Heer Wide, ì

Col. à'Hm Gìcorge ìoh. van \Vede Heer van Wa-

lepbMJrgh. ,

L. Col Feyo van Keemftre fonder Compagnie.
Major. .MeyndertdeParcheval, fonder Compagnie.
'"Maximiliaen Schad^ —
Lambert Juriaen van Lange.
Iohan Groelart. : ;
Pietcr Verfchoor. ' j -
^ Fermyn van Rogiers,'

.C·

γ

Cap

'jRi-

-ην.
,'ì:

. CasfarvanStael.
WillemSchfiep. :ΐ.τ:
Iohan Weyer. w rìtimt%
.Arcntsiooc. V -
^ j^ini'f Γ fi
Puy/ipjt mìoivìen·


-ocr page 677-

'658 SAKEN van STAET

I ί <Sf. ^egimmt te voet van Jen Collonel
-- Sedlenitsky.

Col. FerdinandedePerponchergc-
Γ naemc Sedlenitsky.
Jean Steenwijck.
Cafpar van Eek.
Maurice dc Rame.
Cap, Johan van Keppel.

Engelberc Becckmin.
Jan de Goede.
.... vander Heydc.
Julius Lichtenbergh.
LEvorhard Everwyn,
Duyftnt mannen

g&m een en twincighften ontfingcn ïjafc J^o.lBog.
Een jÊiffibe ba» DeigefrcnbauRatstek, ivierode,
Crommon, cnDe Renfwoude, jjaec J!lt5og. (©Ce
Itflói», öcputcfcbmtf ©döc/ Bcfcöjebfntot ZwoiDfutwin-
tighften Ucfess / enöe öaa· iifücn^ een bpiafle / &ouöcn-

Ocaöbcctcntie/ Ont Den©panDttotaenDenpa^B!Jf=

naemt öe Groeve, in öetaiamfcöap DrentheocHo=
men só'nöe / öe frfüe alDaec öaDöeu flcDaen ceyacrcen/
en tot amöe Foxholfter-brugge, Die Dacc bcüoocen^
Doo^ Die Uan Groeningen afacBjoothen toaé / en Doo?
öet felbet militie Dacc üoojachc a negen upccn opgfje-
Bouöen setoeEfi spnDe/epntltjch Doo? 't faUeuc ban fgn
Canon / met beel bolcfe^ foo te paetOe al^ te boet Dacc
öoo? gebjoochtn toa^ / enöe alfoo een brquamt pa? tot

De Oldampcen enDe in De Ommelanden geopent tjaDs
be / bcjlaenDe fon macljtin feftien duyfenc man / Dat
öccfialben ben Ìleccc ©jin^ Maurits van Naffau met De
©eecenDe With, Glinftra, enbeNieveen, fooaen=
flont^ nae De ©jobincienban Vrieflandt, cnDeStadt
ende Landen bectcocftcii toacen / om op alle^ foo beel
i)oenIi/c&/ 0ocDea?b?et£ficHen/ becliofcftcnOeboojt]^
fp föeeten ©cDeputeecDen / Dat bun ten fpoeDigljIien
nocö foo beel Compagnie fouoen mogen to^onöen
too|Den/ al^ upt te binDe fouDen sijn/ omme Dm
tjpanDt (n ia^bPöeiiYflelfouDebJJitónpanêcen/ te
ïtonnen toeDecfiaen; ijouDenDeüJD'Dcci Dat Den gcnul'
ten igeec ^?in^Mauritsboo?fijn becttecïi ban Date aen
gun i^eecen €ieDeputeccDm incecommanDatiegelar
tenöaDDc/ feechec pccfoon gljenaemtOroenewolc,
boo? Dcfen in Den <!3oilogè geDient öcbtienDe / enDe ban
fltootrfiennifïc in Ijtt^ttftban Munfter, enüe alfoo
(iec bequaem om bpDefeconjunctucebantijDcnmet
liet eett ofte öetanöec emplop bccfien te tüo?Den;ï0afc
op gebelibccecct / ooclt gljetjoo^t enDe ingenomen jtjn-
öe / De conftDecatlen enDe 't aDbij^ ban Den Raedc van
State, Die DfsS becfocbt sijnDe en Corps tee 3lto;gaDe=
tinge gecompaceeet 3ön /goet gbebonDm Dat coppe
ban De booift coppe enDe bplage göcfonben fijuDe too?-
öcn aen Def>?obincie banZeeiandc, metfecieu^bec-
foecfi/ bat bc felbcaïnocljienfpofDig|)fieh enDcfon«i
öfc eenig!) tijDt bccHe^ in Oefen p^effantm noot toilDen '
laten boIgl)rn DeCompagnieniiiDcnl)aceni]3uacnt:=
fben boiiDenDe/ De toelclJe t'feDecteenigöentöDtöeCï
toaect^ Patenten toegefonDcntoacen/ bmbanbaec
te bcctcf cHen ; ©(jbec^ i^ becflacn / een Compa=
gme J^aectgelDecjS tcgentooojbigtj incföuacnifoenin
Texel gljefonben fouOe toojDen naccDclfïiji, enDe
bé Compagnie ban Den 3lt. ^ecgiant IHajoojbatt
Bfcderode npt Den Briel nacc fiet gco^ ban 'tttege c bp
ofte omtcent Dtn YflelIeggenDe/ DaéctoeDenooDige
patenten / met enDe neben^ De becDece bepefcDciS baec
itòcfpectecenbc jtjn gee).'peDieect. oöcft aen {jct
Collegie tee ?IÌDmicalitept tot Amfterdam gefcljjcben/
bat baec <0. twee ban be iicbtfïe iFcegatten in betTcxel'
(fggenDe / atnfïout^ VoilDen Doen fcplen tot boo? Delf-
i
zijl boojnoemt / om alüaec De toacljte te fiouDcn. <iEn
toiect Den luelgemdDcn öaeDt ban g>tate oocRbec=
focbt te bjillen Difpiciccen/ of enDe bjatCompagjiie;
nocb lipt begemclDei^jobincicban ZeeUndt, mitfga=
bec^ upt De «öuacnifoentn onDec Ijft ceffojt ban De
<©enccalitcpt gelrgen/ getcocften fóuDen Ronnen bjo?--
Den/ om nacc
bet boo?n.gco^ ban'tï egee gefonDen
tebJccDen; 3&an bjataenaaet De brcDece confìDcca^

flJEffeti
bantieii

melte ï^eeeen baeci^o. ItKog. «©eDeputcecbentcBri^
mitfgaDcc^acnbe ï|ecceP|ince Maurits, omteftrw
6cn tot Dcc fdbee nacicötinge.

©e ©eecen <©cDcputeccDen ban be©iobinriihnM.. 1
Hoiiant, öcbDm upt fpEcialf lanbanbe WnharMM
principalen/ met De eeDcnen DaectoeDienmbeiteuc-Si
geect/ ten cpnDe Dat Dc Compagnie ban

j^atie in Dienft ban ben ^taet jijnDe/ pDettnttteri' éi
j^ombje ban vijf en twintigh hoppen bfcfieccftt/mitf- SX1
gaDcc^ oocR met DniDecDen <!^fficiccgb£c0nitilttfert
mocbt bJojDen/ be# Dat bp DenJSaetban^tateem
obccflacb gbemaccht foube toojDen / toat acntalhnn
JBlàilitie bp De anDecc ï^jobincie ban Hollandc, met öê
boo?f3 completecinge of beefleechinge fouDe toojbm
opgenomen/ Dacc tcgben^ fouDeDienengctoojömte
bio^Dcn / om bace quote te bolDoen t\ cnbe Dat boo2 ben
tijDt ban vier macnDcn alleenltjcft cnDelatigccnift/
fuicjc Dat Den tijDt gccipicecct bjefcnùe/ Ijet confnit tot
De boojgccoecDc bccfiachinge gcDjagen ipfa faao foube
Romen te ce|Teecn / en De i)?obincif η in geen continua;
tie of aenbouDinge ban 'tboo;f3 bolcR gcDaenjbubt
mogen toojben/ al^bpboo?gaenDenieuconftntban
DcgefamentlijcRe ^jobincicn/ fulIenDeinalltnoebaI=
Ie De pjobincien nietcontinueccnDe / in De boojfs com
tinuatie en De betalinge ban Dien niet geboubentuefen;
tuace opgeDelibeceectstjnDe/ i^goetgebonbentebtcs
foecRen Dejj^eeeen ban Zeelandt, DatDeftHjcdcöo})
't geeneboo^f; tenfpoeDigbfientoilben bechlacen/ rn
toicct Den gemclDen SaeDtbaniJtatemitgDifmber'
focbt eenp?obifìonelen obeefiacb te maccRen/tu(itam<
tal ban .fiBilitie bp De eefpectibe^jobincieban Hoi-
iant met De boo?f5 completecinge of becfïeccRinBcfotibe
Dienen gctoojben te biojDen / om bace quotetekud^
boen.

ï^eeccn te ©elbe ben vier en twintlghifentot
Zutphen gcRomen jijnDe/ om metDengeerRhijn- 1
graef tcaboucbcccnobec 'tConbop'ttoelcftöafcJla. itma]
jlSog. baöDcn nenbeboleii/ Datmeteenigcnootiuen^ ®ιΐ»·|
bigbeDm fouDcn Doen aföaen na De ^tabt Grol, cnbe
Dien mo?gben geltjc); bjoegb op baec aenfcfBpljen^bina
nen geRomcn stjnDeAbebben met fgn Cjccellcntie oötrs
lept / boe enDe op toat totjfe 't boojnoemDe Conbop in
feecRecBcpt foube Ronnen toojDeuobecgtìbjait/ Dan
becnamcn met bectoonDceinge/ batfulcjcaltBapiC:
efclatteect/en Dacc bp/Datfoo in Deutecom,Lodie^
enDe Daee omtcent vijftien of feftien hondert ban öe?
bpanbt^ jSuptecen toacen gelegen / toaecommebooi
af goetbonDen Dien nacbO eenbcduaem<0ffi£Kïbati
bat «©uacnifocn te fenDennabe^taDtGrol, omup
monDeDoo? Oen fdbenCommanOe«eenlKaaifItaet«
bcedacn/ toat Defecten albaeemocötcn toefen/ woe
baec ban De fdbe geecne fouDe toefen geDieW. ©toug

cenDe be felbe bdibfcatie ontfingen JllSfflitenbanOi

J^eccen bace mcDe<!5ecommitteecDenuptLeeuivaer-

den in DatcDentwaelfdeni bouöenDeinfffect/ eer-
ftelick j bat baec <SD. .i®og. gecerie toacenbwipOT
ban eenige Compag.Buptetcn/ om'if^i^^iS^
bpant met getorit aen te taflen / en uptDequOTC^
alDaee te beeD?pben ; tenanDeten/ batfpwunW^
Den toillen befojgen Dat De paffagfen bp ««P^'"
Rouveen fooDauigb mocftt toojDen befrtOatroo^
fdbe Des? bpanOtiS Ccoupen nieten mo®»JOT?*^
bccficccRt nocb eenigebecflingenbeRomm·
den, Dat baec<gD. jlSog. tot uptboetinsbe»®'^
Dcffcinen alDaec/ nocb fouDen laetcn toewmw «"

fommc ban vyfen twintigh duyfeftcgulmn?/wuti·

tien tee ©ecgabccingbcBetnobcect/foocaecftmiteh, , ,
becnicutoingbe banDe3ll«amiemetDeni^eeteCii

©ojfl ban Brandenburgh cnbe ben bojbecen nflihnW '
erbe aenïtleben ban Dien/ al^ noopEnDeDerevoQ^

be vyftien duyfontguiOcn/ DicbefelbéogtiafCöfta«»

uptSwül meDc genomen baDDen. SPÖiööcnttóbog^
fcttinge ban Die ïojfdijcRe
beffepnen nicton^^
Ronnen/ boedel beftoaeclijcR albafc se
een/ baec toegefonDenbcCompagnfttitcpafwT
be lj?cccm banDorrewaert,
Hoinwood


-ocr page 678-

en OORLOGH 'tVijf-en-^jëemghfieBoeck. 659

. «ite Slydrecht, ftt oorfi toijbrc^ aen(iont^ öfii ifcc
m· %aifloi «0£nfcael Kirckpatrick scfoHDcn naSwol,
—' SompaignOTt met fes «iompaigtiifn te boet / om
Sk ijooren^ fe palTe öp Scaphorft cnöe Rouveen in
ftflrt Unn befenlïe fouDe fijnaebjacljt/ öarcinsdo=
Lfftt te Bonnen toojbeniüan Inat ijet derde point aeii=
S imti/ en fiebBen fp ljaecfooDaniaDnietrtonnenin=
hntam al^ be fflüe toel ïjaööenBöeDefiDeccfrt/ lict=
S het «iompioic ban Den Commi^ ban Den (0nt=
ffliinrt (Öenetad alDaec / ban toepnifltj boo|cact ban
ucniiinsen boojflen / enDc te confìDececcn toa^ / Dat
üe
ftartrfncBfe Detaliufle ban Densfl)eeIentcapijfootoa=
nZn al^ auDer^ tut öaten lafie (tonben / toaecom fp
Let in plaetfe ban
vyfentwintigfaduyfencamDen^
tourn De vyftien duyfent gulDen^ / Die meDe genomcu
fiaDöcn/ tnaec twaclfduyfencijeDticnftonnen toefen:^
fitn/ en alDaec maec obeciab beijouben De fomme ban
ttfintigb duyfent feven holöderc tachtig guIDen^/ÜJaeC
ara noci) batelijcit mofie toojDm gtjeHojt een fotnme
ban vyf duyfent giilDcn^/ eircum circa bOO? 't ίΠΐίΟΟρ
Dan vivres üoo? ' t<!5acnifaen ban G rol, Daec boo? üaet
nc&it Ijaööen yeintecponeect / toaecom fp feec ln(ïan=

tilütU öccfocljten Dat f)a« JUSoa. Den (©ntfangec
(önimifï ttitlDen geladen / Ijaec foo öaefi moaeltjift /
nirt nicfcDft: fotnnieti te Doen boojfïen / alfoo ^'mojs
ofHii De toagen^ ban U ytrecht tot in Dc feitigii liecclt /
tti al oüfciangij iu Dicnfigeftonien/ Die tot noci) toe
niet een (iupüec IjnbDcngctcocïicn/ fouDen toojDcn
grmonHcrt/ enDe Ijaere ïceninge berbolgen^ aen öaec
ol^ Dan lipt gelteect moeiten toojDen.
i|ii ©p Den feïben ttjbt toiect goetgebonbtn / bat aen
w"' Dt I^ecrcn Staten ban Zeelant tegentuoojbig ^taet^»
fati oitoljfEbecaabErtgefcöjcbenfoubetoojben/' Datjöaec
öB, jfeog. ncffen^Deanbece|£>jobincienmcbetotlben
tonfratecen in be licötingtjc ban
drie duyfent
fcr^/ onbec be iUbangelifcöe Cantoni ban ^toitfEC=
iantit te boen/ mrt Dien betfianDe/ Dat / fooftaefi
i)il)oo?f5
drie duyfent ^toitfec^ljtec te StanDe gï)ta?=
titect fouben jijn/ geiöcftgljetaïbanDeaengbeno--
intn ï@acttgelbec^/ aenfiont^ gecafleat fouDen wojs
bm; ^at bangeItjchenDoctit)aei;€D..f|©og.ttiilbfn
tonffutrcen / Dat De Compagnie ban De #canfct)e
j5atie in bienfi ban Dcfen ^taet jijnbe / pebec met bet
Értal üan
vijf en twintigh ïioppenbccfletcht/ mit^=
Siite^ oocft met Den derden ©ffidecgljecompletceit
niooIjentofcDen/ Dat Defribetenfpoebigljfien/ i)ua
ïijoDinciael abbij^ toiïben fojmetenopöetaf-fenben
tan een öetmacm enbe babpl #rcfaon nae Engelandt,
tot faciiitatie ban De wifleünghen ban De toebecsjjb^
gljfbanpisS/ mitfgaber^ totuptboecingeban'tgeci
ηε Ijcni berberi in raandatisgbcgebcnfoubc mogljen
luojiim ; ognbe tpnbelijcft meDe op I)et ^jobinciaeï
fltoijö ban toegljen De ieecen Staten ban Hoiiandt ,

mtiE tcc ©ecgabetinge gljeoprnt oüei; bet felbe futi=
)ttt / taecftenDe ï)et uptbinben ban cenigöe p?ecau=
tim/ toacc boo? De
Engelfche Manufaduren biet te
pibe gctotcfl jjjnDe Dooj Date ban De publicatie ban
B« bcbjufie ^laccaet tcgbcn^Deinb?enger^Decboo?=
racöE
Manufaöuren ge-ematiecct / gbeDiflingueect
fouùe bonnen toojDen ban alletöanDe
Engelfche iWa-
nufaüüren, De bjclcite nabecöanDt tegften^ Den t(=
"fuc ban bet feïbe f ïaccaet biecteaanbefouDe mo=
Bfn tocftn in gebjacbt / mbc nocB in gebjacbt toojDen.
tnof tdiecDen De Igeecen <i5cDeputeeiDen ban
Zeelant
wfocöt/ bctgecncbooifs)^/ Doojbaecepacticuliece
octoitcn bp De]^cccenbacef|incipaleninDebeficfo?=
. mftcMIenfeconDecen.
I,, ©£tecrcnte©cIbe/aDbifeecDenben
fevenden
kui wibrc upt ZutphflQ upt De Hàiffibe ban Den Höajooj
«tM
I "'^oel Kirckpatriclc, gcDatcett tot Swoi Den vijf-
^«nücfccgciientebebben/ Dat drie Compagnien upt
? bare toaren aengehomen / al^ ban Den Ca^

K' Doublet, BolterrnBredenwalde, meftBaens
fli·® b^lft ban De Compagnie ban Den Capi=
I hl s 5 <iSnfo Daec upt / al^ upt De .«ffibe

> h^J'^^^ecendScDeput. Staten ban Over-Yflelban
hrtlu bate /becnomen / al^ bat Den bpanDtbooj^
WölJcn fouDe 5ί)π Den pa^ te foecBen obec Den Herden-
""gn > Buyrichap Lutten
, Doo? ijft IfêOtC OP Zuyd-
woidein Drenthe, Dat DaccBccnenflcfonDnitóa^eP=

nengjngfnicuc metecnige^olDaten omDenita^ als-_1.

Daec te crcognofterrn / en Die onbinpcfibacc teinafténr
30aecop5pfcl)|eben/ goetgebouDen te bebbenaens «sjfe-
ftont^tcCffreibecen/ Dat Den gcmelDcn|i|ajoo?<S>esin(itae
nerael Dcboo
?f5 drie Compagnien alDacc foubefiou; ""
ben tot naebec o|bjc. «Snbe toat acngingb bft Si'
bp
Coe vei den, bicc boocf η gemelt ( Detopïe men ges
ïoofDeDatDenbpanbteecflbaegbsS toel mDcbteopb2e=
hen / enbe Daec (oecften Doo| te homen j Dat f0n
De
^a^albaec toeinanbi fouDe laten infpectecen/ enDe
in allee pi foo mogeöjcB / onbiupcltbaec maften / cnöe
Dat met oberïegb/ communicatie rnDeftennifTebati
De op-gcmelDe itecrcn <!5eDepuicccbc Staten ban
Over-Yffei, om Den bpant infgnepafragealbaecte
lieuptrn / foo beri gecommanbeecbe bolcfiecen / fo upt
Rouveen a!^ De ^teDeu Zwol, Haflelc, enDe anDete
plaetfen onbec bet gelrpDebanDen ofte meer üiooft-
<©|firiecen te Detafcbecen / a]§ ftjn C oo|Deelen fouDe
Dacc toe noobigb
te 3ijn / gcbenbe Daec ban gefiabigc
ïtenni^aen be Commanbruc^ tot
Coeverden, mee
aenmaninge ban op bicn pa^ naeu cegact te nemen /
oocit be bolcUecen/foo bectoaert^gefonben fouDe too^s
Den/
Dooi Die ban fjjn <i5tiacnifocn te faten ffconDecen/
om foo grfamenbfc bant ben bpant foo üeel mogeltjc»
aïbaec infynDcflcin tcficuptrn/ cube ban 'teen en
'tanbccgcftabige communicatie tegebenaen Deï|eec
^jin^
Maurits vanNaifauw, ai^oocfi aeu Deï^eeccn
baec ï|oogbl©og. «©cDeputcecDen tegentooojbigb in
Groeninger atanbt jjjnDe / aen betoelcUe jp De|en aen=
gaeuDe / mcDe bebben gefcb?ebcn/ nacDcmael baec Das
geltjcB^mcec en meec Itiarbten ban Deiïuptetenaen
D'Yflei ïeggenDe/toequamen/Dc eecfle obec De fcBaecj^s
btpt ban 't
reu voeder boo? bacc paecDcn/ cnDe De ans
Dece/ Dat Die bp Defelange cube ftouDe nacbten ba»
Corps de Guardes enbe bjant nietbeboojlijcfi ttiiccDen
boojfjrn/ beö&fnbEtplicbt gbebonDen/ aenflaenDe
maenDagb eenfteec naeAemhemtegaenDoen/ om
met Deïjeecenban De©jobinciaïe ïïegecingbe alDaec
DicnaengaenDetefpieu^en/ enbeteobecleggen boe en
optoattoijfe Daec in/ tot Dat Dejpcanfcbe aujciliafce
iCcoepenacngcftomenfouDenjijn/ pjobifionele boo|5
fieninge foube honnen toojben gemaecht/ enbe fouben
in bet üjcbecïteecen bnce cepfe nemen obec
Doesburgh,
Dieren
enbe Brunnen, enbe albaec en paiTent infpeCo
tccen enbe beltcbtigcn bet geenebaecontcent totDee
fcnfïcban De boojnoemDe plaetfen geojDonneect enbe
opoemaecIitfoubFSijn.

©cl^eecen te©elbeenbe lV!aurits,fcb?cefban ^„n-
Den
tweeden Novemb. upt fon «Éuactiec tOtScheem- flene
te, Dat Gorgas nocblagb tot Terapel.cn Heyligetlée,
geltjcft Doffery
tot Winfchooten. Gorgaspoog=
DeDenJ^a
^aenDoflèry te openen/ 'tjp om öem te
ontfettcn / of om bem ban Date te falbecen ; Dat Dof-
fery gcb?ecft lecD in 23?oot enbe ^ont / gelijcft De obe c=
loopec^ getupgbcn ; Dat bpifêeecpjiniJVlauritsnocö
tien à twaelf hondert mau becttacbte / eec ÖP Den bps
anDt fouDe Ducben aentaften ; bat men onDectuffcben
alle paffen / infonDecbept na
Drenthe, bem affneet en
befet bidt·
3!» Vrieflandt baDbe men duyfent man
aengenomen/ ïnpIaet^banbeJ^upflieDen in3©apes
nen te bouDen ; Die ftpben tefulïenanbec^niet ftonnen
bacc j|upj opbrengen : i€ot onbecbout ban Die
duy-
fent
man babbe men fes ftupbet^ «itcaojDinaci^ op öe
floreengejidt/ tot lafìe ban De Gront-Heeren, oocft
een
Schoorfleen - geit. Grol iukct in Defe ttjt g^JO^
bianDeect Dooj een Conbop ban
achticn honderc man
fonbec bpant te cencontcecen.

igpt bet osuactiec tot Scheemte ban Den negenden
Novcn)berfcb
|ebcnDeiteccende Wit , Glinftra enDc
NieTeen DatfebaDDen ban ttjt tot tötaHebebboiccn
aengetoent/ om De üiooccn-molcn^ / ban DeteeïcBe
De ©pant binnen
Winfchoten, Hiiiigerlée enDe Daec
omtcent leggenbe/ ficbgeDientbeeft/ teDeflcuecen/
enbe babDen boojDefen De
|l)0olen^ban Vinferwoit»
Wefterlée
, en Op Den Pekel onbjupchbaec gemaecfit ;
maec Den ©panbt babbe De TOolen ban De
Breta altijc
fooDanigb beset Dat onfe pactpen genootfaecgt isacen
getoeefl
re infcöa te ceticrcen. iSutlijcfe babbe onDec De

JJgajooj


-ocr page 679-

'679 SAKEN van STAET

jaa^jpoj Prot twee hondcrt ©icrcoec^ ïiectoactt^
' coramaiitiecct / öe toelcitc/ niet tegenfïncnöe ijctbup^
Huinga, lengrntje omtcrnt εεη ïjalbe Jlöufquet fcïjooc
baii te Hàolcn/ met een gljeljeele JEïegcmentbanöc
Munfiecfe ©fllrfiecen {>e(ïnrnbe in omtmit vier hon-
;cl?rtl|{aöü«i/ Defettoa^; Oc^naemiDDac&^ omtrent
bjcF WWn/Oe boo?n. iüoccn molen in b^ant ge|ieecftfπ
WjliiÉ julfii; ί'ifncmaci jcrupncect ìjeiiben.

©e Munfterfche |)cbljen toel fieccït opbeonfege=
fcliooten/ maet fgn ebentoel binnen te Qtacüten ban
'tüooifi ljupê gebleben/foo fiat ban be onfe alDaec niet
mete al^ een man bootgcbïeben/ cnörnocfjdrie
gequctli getoojbcn/ baec tcgcn^ öe frJbe fen ©aenbjiclj
inetnocD vyfflebanaenen/ ben felben nacl)t binnen Ijet
qttattier bebben op gcb?act)t.

^e ^pin^ binnen Winfchooten gefonben /öebben
flfii bc i^eccen <i3eteptttffcbc gecappoitecct/
bat pp
^atfcbagi) boojleten lang^ Ijetï^uy^ te Wedde obec
Blyharn biniicn Winfchotcn boojf3 gearcibcctt üjacen
omrcciit fes honderrbocifinfföten/ betoltlJeaUcDc
Javanen enbe 't toatec tot obcc fiaet bupcften gepafi
feect tuami/ onbec 'tconmianbement banben<i5e=
neraeï Gorgas, bie fclfss rarbe ten boojfs bagenbin^
nen Winfchooten ingcfiomfntua^/ bat baec tegen^
lipt Winfchooten toaten gfpajTeert na Blyham boojfs
obct be duyfentfìuptecen/ appacentclöcit om batban
öcparcbcn albaec gantfcl) geen öienji gcttocften honbe
luojDen/ enbe bat ooch bet bocbec boo? bfpaetben
begon tc manqueccn ; of nu be boojfs miptccen in
Weftwoidingeriand, altoaccfiibcrfiacn/öattefribe
al geaccibecrt foubcn 5ϋη/ fonbcn becblpüen/ ban
of be fclbe obcu .iKoraflcnbpöctitloolïet: ter Appel
öcn ijifofj na Hefaei foiiöm tcntecin / fjonöen niet bcc^
fcerfteccn. .iBen becö öaec boen gelooben/ pelijcit baec
altijbt bpo? onluebecfpjeecRelijcït toa^ geljouben / bat
be eaftliairn àoo^ geme paecOcn ofbinpcfit foiiben
ïtonnfnlypiDeti/ 't bjelcfi öact: ooch booi berfcftcpben
gebanacn^ enbe obecïoopet^ ba» tijbt tottflbttoa^
grrQn^'jncftt/ baer bp boegenbey bat albeccptjS beel
paccbcn in bcboojfs |©oca(Tcn gebïebcn en becfmoojt
foHöeiiJDn·

^agelHcU^ ficceaöen baec becrcöcpbcii ©becïoo'
pcc^ / op ^atecbaaö boojleben taacen baec veertien tc
geljjcit aengeftomen / cefececcnbe al eenpaeclijeii / bat
onbfc iïaec acoot geb^f ch ban Sout enbe Broodt fonbe
3nn / bat oocft baec boo? becfc&epbene lïecfttcn binnen
Winfchooten ontflecchen toacen. IBpbectcoubJöen
bat be booifs ongtmachen boo: 't becbjanbenban ben
opgemeltcn lioocen JBoIen meet en meec foubcn toe-
nemen/ sijnbe nu macct wee .lü^oïen^lïaenbe binnen
Winfchooten boo? ben ©paubt Obecigi)/ betoelcfie
OefEpt bjojben bepDe feec flecfjt/ ente btn cenrngeï
ijoeaöfacm onb?upcfiba?c te sijn.

(J^nbei'tuffcöen fcöjeef ben aSiffcöopbanMunfler
nen b^n itcuc-feoilibanBrandenborgh benbolgenbm
Sö.ief;

Nfe bereytwillighen dienftj endc wat wy meer
l^ef^n goets vermogen te voeren, Doorluchtig.

Uwe Genade ende lieve aengename fchryvensde
dato
Keu/ea ae» der Sfrée van den merden Oétober is
ons voor wcynigh dagen wel behandighc, gelijckwy
nudaeruycverftaen, dat U Gen. ende L. hertelijck
beklagen dat het tuffchen ons ende de Heercn Staten
Generaci tot defe tegenwoordige extreoiiteyten is ge-
kpnien, ende daerom wenfchen dat dit vuyr niet ver-
der otn fich grijpen, maer in de aflche moge gedempt
werden, op dat in 't Roomfche Rijck de Vrede blyve
geconferveert, endeoock U Gen. ende L. verhoo-
pen dat wy gheenc raifonnable ende tot den Vrede
aienlijcke middelen af-flaen noch aen verwoeftingh
van Landen ende Luyden, noch aenvergictingh van
Chriften bloet fullen luft hebben, maer alles op 't
fpoedighfte tot een billick accommodement laten ko-
men j endewaertoedefelvefoovedmogelijck, fou-
den gedcncken te contribueren.

&mt-
raeiiiSof
ün9
tot
|©m·
Ittjoteii,

JllSuii-
pctrcöe
Btb^tc-
tiMiJcft,

O

TSIf-
fcBoP,

rcöitift

aciibe

ïiltiii:-

lio?fl

ban

S5;aii-,

üdilKijs

Zoo konnen wy U Gen. ende L. evèh foo wei uo»
dengront onfes herten verfeeckeren, dat indienti ■
op die foo veelmael verfochte maniere, ende wscr va '
degantfcheChriftenheydten oock U Gen. endel
felfs goede kenniffe hebben > me( de Heeren Staten
invriendelijckeNabuyrfchjp hadden konnenleveni
ende over 't uytftiiende veelvoudige onrecht, dat 27
ons
de preterito hebben aengedaen, menige beftandi
ghe feeckerheydt hadde konnen uytvinden, omini
toekomendedaer voor bevrijdt te zijn, dat wy feec

kerlijck tot fulcx een extreem middel als wjer toe oni

de yzer-breeckende noot ende onfe confervatie ee
nigh ende alleen heeft gedwongen niet en fouden zjin
gekomen; fullende ons terwerelt niet aengenamer
zijn, als by alle raifonnable manieren toteen billicke
fatisfaöie ende feeckerheydt te moghen geraecken
waer toe, indien U Gen. foo als de lel ve nu voorflaen
op'tmogelijckft willen contribueren, foo foudeore
daer over niet gewenfchter konnen wedervaren, ende
ghelijck UGen. endeL. voor de confervatie haerer
Landen ende Luyden , oock alle billijcke iorahe
dragen , ende daer op verdacht zijn, datdefelveia
defen Oorlogh niet moghen geimpliceertworden,
ende niet verhoopen dat de Heeren Staten foo wel als
wy, gemeeat fouden zijn , de fel ve van wegen defen
Oorlogh teinfefteren, en daerom van onsvriendelijck
begeren dat wy onfe Soldatefque ferieufelick en fcharp
willen aenbeveelen die in haer Landen bevin-
dende
Staeife Garnifoenen, geen vyandtfchap aen te
doen (als hebbende oock by de Heeren
Statenhet felve
verfocht, dat fy aen haer Garnifoenen eenegelijcke

otdre Tullen willen geven ) foo verfoeckcn wy U Gen.
ende L. hier mede gedienftlijck, dat gelijckwyaen
onfe Krychs-OfBcieren ende Bevelhebberen aireede
voor af ernftich geordineert hebben /»
hare itijia Wtp-
phelfen Kreyts gheleghene Landen teghens de
Heeren
Staten Generaci geen vyantfchap te oeiFenen,wyoock
niet willen verhoopen, dat van onie Militie UGen.
ende L.onderdanen ende ondergehoorige Landen aen
de Lipftroomen, de geringhftefchade ende onwil tot
dato defes fyn toeghevoeght, maer ter contrarieoni
komen klachten voor, datdoor de wervingen van de
Overften
Kuglersi Uundeheeck, ende andere in den
Graefichap
Mank ende andere aengheboorige Lan-
den omtrent den voorfz
Lipfiroom, de onfe fchade
wort aengedaen, deftratenonvrygemaeckt, ende in
ons Stift geftroopt, daer de voornoemde Heeren
Sta-
ten Generatiàe
vrye wervinge in hare Landen nietal-
leen tegenflaen, maer oock niet willen gedoogende
felve met eenige partyen te betreden, endëdaertegens
fulcke middelen als fy goetvinden aen de hanttedoen
nemen. Wy verblyven U Gen. en L. totbetooninge
van aengenam^ende haer felfs believende dienften be*

re

cboojf®-'

eytwillighft. Gegeven in onfe Veftingeü/fi/wden
tienden Novemberfifiien hondert vyfenfifiigh.

©an 't ferouc^ bec jFcanfcije iSTcoupen i; „
fnonbec be jFcanfcJje faechen oocft gefpjooilien·

eecfïe <ilfqi»b?t ban be felbe paffeecben be GierbruKe
tot Nimwégen ben twintighften .flobembfC/ ÖtKF
bettoeebolaenbe bagen. ^ei(|eccÌ0jin^Mauritsmtt
be ïleccen de Wit, Glinftra enbe Nieveen, iDflCen Dan
öetr

tot Aernhêm

fcge ^mbaffaS

te cerupiecen ben<6enecaddu Pradel.
beur fpecialgcfi om Ijem tc feggenbeojDif^öanten!
HoningB/ enbe bataenaaenbeljetCommanlKm;"'
mentïijcft foube tooiben gebolgfit tu ftlBaiitie m

getcatteect/ en be 25oennnenaI te ijjeiipMf^f

ti quam fit Amica Venus. ^p gabbf η OOCft gljCUJCPBtY

ftoact bjoottecetens JaanteSfnfanterietoittOWfl^
reete twee hondert gïjemifï : du Pradel fepDe/ oaw
Öaec Ijabben aöefielt onbec tenieutöf tnerbinsmMn
Defen ^taet/om nieuto loopncït teÖcbbfn;?ïnD(a®=
loofben 'ttoacen paflèvolanten, cnbc bat öf
tcpn^ be ftoacftöeptöacröerCompaflnifnfcwj^


-ocr page 680-

Ihftoiitwriöcn· IJ^ecP ban fcljoairtt qualtfcït Urrlìen /
iif· oocR crn iiarr iiicuto/ ÖifDcpifflflycitÖarc
■ - befielt tot Docsburgh. Cccftonbt
bielDcli=

ftrtflric of entie toacc men Dc fcfijc fouDc e raplopeccn /
rt' men nifi met ffn Corpus tian cwaelf duyfcnt man
fniibc eacn logcccuontttnt Bellinghwolde, om allm
tflfboreatntien ©panbtin WinfchootenaftcfmjDoi.
ffiact üooj fccfl tDifct b:fi ecoo?DEclt / Dc fcanfclje te
tócnöaff ttwtuptcufirn iangï).öDm YiTd. ^nplart^
hflu Dien toif törn Dr onfe alüaec gelegen ^cbbmbe / ge=
ttocSfiiin De nae|ïe (©uMnifocum.
I I^Jin^ ^^^ Orangien toa^ infgdtjcB^ elje=

nam om De a<melDe CïoepmtefienpaflTfcm; Dori)
c'fflftBtnnaein ban incognito. J^oriurtfrtf^bandu
St Mei cnDf atiDitc <0?ootni befocljt üjierbt.

«ntÖcScheemten Dan Dcn derchiend- π Jiöbembn;
fducueu De l^eeccn <6iDfpiitefcbni tc belDc iueü;Coin /
haf op De abbertcntie ban Den ï^eec Bioerfma, Com^
miinOfut: ban Coeverden toegtfbnDen/ DatOcSSif»
fctionpclpe Jiiaimficrfcöe ©olclicmi omtcem De
ipy HardeBbergh, (iflTfevijfthien honden |5eftDfn/e«Dc

h tm aoct aental boet- boïcit (Iclj betfainelbe / appare
h,^. Mijcij nitt intentie ornine obec Luden cnDe Drenthe
w toctc öoo? te bjcecften ; ïjabbcn goeDt gljebonDen Den
F' ίollonfl «Jtnfl ban Ayiua , enOe Den 3tt. Collonel
Loo met omtrent ieven hondertuart-ïuiccöten/ rnöe
acht (Compagnicn ii)cccDcn af tefenDennaecDe Val-
ter-Sciians, omme banDaecalommecrnUjafcIiniöe
Done te iJouDen/ cnDe betpafleecenban Den©panDt
nict alle niogelijcfte miDDelen te beletten/ bertrouüjen=
b: baa Doo? aenDiehantggenQecDfameboojlÏeningc

«tLicntcbrbhen.

hfi. iEot Scheemtebjiecötöoo|ecnpac(yeartqttactiec
ïii bmCoiionel A«kin, gebangclijcft in g&ebjac[)teen
i»." lipiDii/ Die Dcbpantlijcfte®corpen De toegen obf tbc
ρ jBocfliTen aen getoefen IjaDDe/ gijeüjaotjtöebbenoe
tua oiitcent / jtjnDe een J©e|ipljaling ban geboo?te /
itnfeiüm boojDenföcijg^-raeDttccecötegöeflelt/
fliDe bp ItententiebanDenboo^n.litiiiglj^ taeDtgge?
Hiniietimeftt met Dc ftao?De gcdi afttc tooiOcnj fp ijaD^
Dflibftliaen Dat binnen Ijcti^ojpBeerta, bcöalben
bc J0int nioolcn / Doo? öaec e?D?e albaec afgcb^ant /
noti) toaren twee tïo.é-moolen^ / fnleh^ goeöt gcbon=
i)tn (lebben onbrt Den Capitcpn Ham een pactpe bnpj-
eofriOaüjactrt^tcfrnDrn/ De todriicbt"iiicDebcwj?f5
fitB moolcnjS niDc fïeenen ban De frluc aen (iucften ge^
flagei)/ eiiDe t'crncniael gcruineert Ijcbbeti.
^^ Upt bf?' 3ï>]uantp ategcc quam nocb Dagelijclt^ beele
©üccloopccgS / jijnbe op öifïecen feithien binnen Dat
itJiinrciccin gelianien / befialben noti) df «iSeUangen^
Dao! een pattpe bp ben dtoilonel Askin upt gefonöen in
Uti? Wfs Qiiaceiei· gcbangelycfi binnen siirb,'acljt / Die
aOc mmimiter bcrftiaccn / Dat onDcc Ijacc feec gcoot
rtfciiban Broodc enOe Souttuasi/ cnDe ban Dagb
tot Daflij meet en meet toe namen / Dat öaecomme Dc
êolDaten t'famen tegen^bacci0ffi(;icccnfcccbcgon=
lx» tcmucmncccen / macc niettegenfcaenOe Dat
aenbc fctoe geen geitbecbanDtcepcUtiDifiDe/ rulcy
Ijooptm bat Die geb?eccftcn continnercn / Die inroepen
t f ejrnnael fouöcn bomen te btcfmeiten.

iicBpant^ Caballetpt Die langlj^ öet i^np^ Wcd-
«na Biyham lipt Winfchoten grmarcDcfct bjaeccn /
eer uaraiDe (©röapgen^en (i&berloopcr^ / Dat nlDaec
TOtj) uiieiiifijcn toja^ / cnùc bat sp ooibctiOcn niet tno=
Wjeii tesijn met De i^eecDen Den totgl) ban'teloor
mc ter Apel obcc Dc .iJSarafTen naec Hebei en Weft-
Wcn te pafleren/ in tolcften gljebtülc Degantfcfte
«iiptecpe/ be(ïaenDc in ontcent duyfcnt l^cecDen/
otegebjccft ban üibjc^ cnDe boeragie meOc ontü)flffc=
«Jch acconfunicect foiiDe toetDen.

©e J^eet Muller 3{fgcfante ban bfη ©eer ]5)crtog&
W Uinenburgh, {jee t Denachthienden.iìijllf mbec
I h^. r iPOfWgc fìefolutie op &et boojnaemlïe point
Κ? tf toeten / op ijctemplop ban toc=

K^zSötp^apenen; ai^aer opgebelibececttsonDe/
ε®^^?*·" öfcfoecRen / Datgemeltcn j^eec 3£f.
ρφ ^jj^g bccboegljcn bp ben j^ecce^jini

^urus, cnDeljace J^oogl)j©iHi.(©ebeputectDcnte
t^bentoooibigö em oft» pntcmt Dm YOel

SönDc/ om met gcmcrnconcfctteobccicggen/ cnöe jó^c,

te aDjuflccen/ I)oc cnDe ui toatboegin beft beLunen--1.

bu rghfi.he (iίΓι■Dφen / bolgenié 't gemaeclitc ®cartaet/
ten meeficn Dienfie ban De geincene faecUe / cn De mees
tien afb?eucli öanDcnBpanDtge-cmplopeertfouDen
bonnen toccDen} ^c^i^ «ömactbanDefeiiefomtic
1 De gcnifltc liJceccn ftace J^o. iKog. <!5eDpntceci

Den/ cnDe ipjlnccMauritstoegefonDen/ omteficccs
ften tot Decfeiuct nacieljtinge. iBne„h,

3Den ©panti^ Den drie en twintighften ^obcmbec
boojmiDDagÖ ban Heyligerlee, cnDe tjOO?t^ upt Win- feaiHBin
fcbooten bcctrocftcn / toaet op on^ itegec óct felbi (fDot·».
naec De miDDagt) i^ op gebiooclten qiDc baec gebolgt /
bet becmoebcn Dat fp fouDcn pofl batten/ eecfltot
Wedda, cnöeDanin Apel,cnDeraboo?tinaecï0e|l·
laaien / alfoo De 25jujge ontrent bet <Cloo(lcr obcc
b:t moca^fotiiiebctbactoitöttoefm. J^cttoa^niette
bermoeDen Dat fp nac Drenthe alö Emmen, enDe bft
Oüftermoer
Ober toilDcn / alfoo Colloncl Ernft Aylua,
cnDe Dames Loo , alDaec met twaelf Compagnicn
SJnfantecpe/ cnDe cenigbe aJaballcrpegeinquactictt
Ujaccn.

ïDc ï^fcc Pradel macchtc tfC fi Ibrc tijDtbcitent / bat
Dei?eeccn ban Afperen cn Bevemingh <0cDepUtCirDi
npt Den ïiaeDt ban .ètate / aen fijn «iipcelicntie baDDe
belooft fcboenr η enbe Ijoofcn boo? De j?janfcbe Sfnfans
tecpe/ fnDcDatDcfflüeüccfacDtijaDöe/ DatDcdooifs
fcbaenen enDe boofen aen Den Yifci-kant tot Zutphen
enDe Docsburgh gelcbatmocljtcntocrDen/ 'ttoelcft
ooch De opgcmelDeü^cei-enaengenommbaDDentebra
(iellen. «Pe i^ecrcntSibeputeecOentoogcnDenfeseii
twintighften ban Aernhein, met intcnticommcfoa
fpocDigb al^ mogbclöcft foube jtjn Dc (ittcoepen te
Doen maccberen obec Den Yflei. ^ppmiben bacc mee#
fïe behommeringfj in't fourneren ban bib?c^/ enbe
toierben Dooi Del^ecren^eDepntecrDenbanDiei^lO'
bincie becicbt/ bat binnen Aernhemgeen®acutote
begomcn toa^/ boapcnbc Datccnigbc^iKtelacr^in
toepnige bagben bcrtoaert^ fouDenaenfiomcn/ an«
Der^ fouDc nict mogbclucft 3ijn Dc iCcoupcn te Doen
matcbercn. »„««.»

^00 al^ fp tegi)entooo?Digöbe(icbtoatenomane^.B^°!'"'e'i
totbcnmacfcbbcttoepcn/ fo ban baccï^o.i©og. bitSban
al^ ban 't jFranfcfte fccoiirsS tc pjepareten / foo bonben ioaami
fp onber bcel notabic Defecten tori boo? bet grootfie/
Dat ban Karren cnDe Wagens, bantaelchefpniettc= ria.
genflacnbe bate crnfligb berfecclt enbc inflantie on::
trcnt Denabuprigc p?ouincien/ ban brfelbc niet bers
Der al^ tot hondertende tachtig toatcngebient/ baec
bolgben^ öe
ai!j(tcanecngep?opo?tionccrt toten nare
aDbenanteen Itojten optocbt/ DicbpDatfaifoenfoiu
De bonnen too^bengbcDaen/ tenminftcntuncbenDe
fesafeven hondert iliagcnsS toiecDen gbcrequirecct ;
J©c^balbcn fp gantfcbernfiicbbcrfocbten/ DatDocb
upt be^?obincien ban Hollant cnbe Utrecht bare ten
alierfpocDicbdcn ten comp:tent aental banHdagrn^
enbe ftarten toierDcn toe gefonDcn / enDe bat tc meer /
booj Dien fauptbrt(i5jaeffcbapZutphen ol^De^jo;
bincien ban Over-Yffel, mit^ Den ©pantin De quar»
tieren meefi alle^ baDDe geruinecrt / niet cene 3©egen
te toacbten toa^ö j bp ontflentcniffc ban Dien fagcn on^
bccmpDclijcft tc gcmoeDt/ DatDeboojfepDeiiEiofpfn
niet bonDe/mit^ bft boojfs en anbrce Defecten mars
cbccen / oocb Doo? De fcDaerpbrpt banject-toaeccn niet
ïangerfubfiflccen ) cnDe Dattetfdbegecn ftlepneonge»
legcntbcpt fouDc bonnen betoog far etsen.

©c n^unlïerfcbc ofOoo?gebjecftofboo?bcacnna= opani»
becinaÖDer jFranfcbe/ toiHenDeccnCojp^maerhen/ omtrent
5Ön ben drie en twinügftcn upt Winfchooten, ( bou= ΡΛ"'
bcnbe alleen bcfet bc Brugh-fchans met drie hondert
man ) en Heyiigeriee op gebjooeben naec Wedde cn '
Apel, ban toaec (ii een baegb baöDcn g&emaecbt obcc
bet moca^ na Weftphalen of Eem». g^c liJcocpcn om»
tccnt Dalffen , Hardenborgh , cnbc Gramsberghen
gelegen hebbenbe/ fijn befgehjcb^ getogen nac Goor,
enbe beffcontiecen ban Twente.

©nbcrtuffcben toaren bc f canfcöe Crocpen gclo^ fecourjf
oeect langöi ben Yflèl, tot Dieren en fo boojt ©oo?

anfamwpe Wccben becfcöafl vier duyfcnt paec

üitB ichoo. "

cn Ό O R L O G Η. 'tVijf-en-veenighp Boeck, 661


-ocr page 681-

662 S A Κ E jSÌ van S Τ A E Τ

ί.66< fchoencn ente kouffen, enbialfaotjejrcanfcfie greti

_Lftoact biooDt toilùtneeten/ enöe geen tertoe Dan; on=

tcmt genoeg!) toa^/ uiieclituptHoiiandtDectoaect?
flefonöen vijftigh lafi/ Docïi i)rtl»?oot)tùaatìang&e=
bachentoo?DenDc/ moefienfefelfbetalen. JBenfepDe
öatfe 't cosse of rtDactb?oobtaen't biet leppen bo«
turf. gp mefnageecDen op ben Yffel feec quaüjcR / fo
örtt be ©upflietien baec fêupfen enbe i^oben beclieten /
enDe men maeehte te raeec fpoet om öaec te boen paf=
fecen Den Yflèl, enbe aen ben ©panbt te bjengen? met
een goebt/ ten minfien met eenetiuiboientbeelban
onfc ®coepen ge|lecc&t5önbe. 55e25i|TcÖopMrtbet
göecucbt gaen/ bat ÖP "οΦ twintighduyientman
llccch toa^/ enbe totthienduyfentnieutoeiCcoepen
te toecben / ©atenten enbe geit babbe upt gebeelt (boe»
toel bP fijne otiDe geen betalingbbeeb/ maer opben
roof en contcibutkn Deebleben ) enbe batbP een seat=
taille foubetaagen / met appacentie / bat toinnenbe /

bp fnnnnartiecenfonbenbinbeninVrkflandt, Stade
endeLanden, mbtelbfc^/ enüecliefenbe/batbPw
bafie ©lactfm in fijn SlanDt fouöe maintineren / enbe
aftoachteniUrpfrciijcfifecour^/ al^ pjefupponetenbe
bat bc flrpfrc enbe 't Öijcft nictfoubentoelaetenDe
ïDominatie bfc Jfcanfcüe in <i&upt|lanDt.

toe fcbeen te fïcetften / bat jnpfi op befen
tiibt Den vijf cn twintighften be «epfecIijcHe öcfj=
bfiu acn bacc ioagblBoö.ingafbttüolgenDeiïae=
motie :

JlEtmo. Τ E foubfjgné Confeillcr de fa Majefté Imp. & fon
rte'bBii JLi Deputé excraordinaire vers MeifieurslesEftats,
yrlqiict Je trouve obligédereprelentcr a V. V. S. S. que
fliffinnfi ^^ Majeftéayantexaminéles advisquelefoubfignéluy
ϊη" Beu a donnet de temps cn tempstouchant les affaires pu-
©oiltifl. bllques & les circonft»nces de la Guerre, que Mon-
fieur l'Evefque & Prince de
Atunfier a commcnce con-
tre Meifieurs les Eftats, & ayant auffi confideré com-
bien imporre au bien publicq,non feulement de l'Em-
pire mais encore de toutelaChreftientéquecediiFe-
rent foit terminé parun bon accora modement, Ie plus
roil qu'il fera poiTible ; elle a Commande au foubfjgné
de rcquerir V. V. S.S. enfon nom de voulvirdeputer
des
Commiffaires aveclefquelsilpuiffe entreren Con-
ference , pour trouver les moyens propres & conve-
nables pour achever heureufement ce bon ouvrage
avec des Conditions juftes & honneftes, afin que Ie
Repos & la paixde l'Empire ne foit pointtroublé, &
que MelTieurs les Eitats foyent aufify defchargés de l'in-
commodité d'entrctenir une fi grande Arméc en cette
faifon poureviteraufly /'i/»/®» Chreftienne,

la perte de beaucoup des Braves Gens, öclesautres
malheurs & inconvenients qui accompaignent tou-
fiours la Guerre. Le foubfigné fatisfaic a l'ordre de fa
Maj elle parie prefent memoire, & s'aflèure que V. V,
S. S. rc5evront avec eftime & reconnoiflance cette
declaration dufoing, que fa Majefté dele Tranquilli-
té publique & du bien particulier de Meifieurs les
Eftats. Fait a la Haye Ic if Nov. ifióf.

Signé

T. y. FRI^ET.

DEn Ondergefchreven Raedt ende Extraordina-
ris Gedeputeerde van fijnKeyferlijckeMsje-
fteyt by de Heeren Staten Generaci , vindt
fich verplicht aenUHeerlijckhedentevertoonendat
fijn Majefteyt ge-examineert hebbende d'advyfen de
weicke den Onderghefchreven v«n tijdt tottijdtaen
hem gefonden heeft raeckende de publijckefaecfcen,
ende de circumftantien van den Oorlogh j die den
Heer BiflTchop ende Prince van Munfterteghensde
Heeren Staten Generaci begonnen heeft, ende ghe-
confidereert hebbende hoe feer het publyck, niet al-
leen van 't Keyfer-rijck, mieroockvandegheheele
Chriftenheydt daer aen gheleghen is, dat hetvoor-
fchreve diflFerent met de meeftefpoedtgetermineert
werde door een goedt accommodement j Soo heeft
ff dea Oadergefcbreven geltftUHeerlijckheden ia

fijne naem te verfoecken eenighe Commiflàtifea te τι^ίΐ
willen nomineren, met de weicke hy inConferen-
tie foude konnen komen, om l?equaeme ende con-
venable middelen te konnen uyt vinden , om dit
goede werck op behoorlijcke ende eerlijcke condì-
tien gheluckelijck te voltrecken, op dat de rufte ende
vrede van 't Keyfer-rijck niet werde ghetroubleett
ende dat de Heeren Staten Generael oock ontlaft fou!
den fijn van d'incommoditeyten om een foe groot
Leger in dit faifoen t'onderhouden om voor te ko-
men't vergieten van Chriften bloedt, 't verlies yan
veele brave Luyden, ende andere ongelucken, ende
inconvenienten die den Oorlogh altoos mee haer
fleept. Den Ondergefchreven voldoet door de tegen-
woordige Memorie aen d'ordre van fijn Majefteyt
ende verfeeckert fich dat U Heerlijckhedenmeteftii
me ende erkenteniffe fullen ontfangen dele verkiae-
ringe van de forge die fijn Majefteyt heeft voor de ghe-
meene rufte, ende infondeiheyt voor.'t befte van dc
Keeren Staten Generael.

Aldus gedaen in 's Graven-hage den vyfen tvietie·
fien November fefiten hondtrt "vyfenfifiig.

Getecckent

T.y.FRI^ET.

bjaege toaö ofmenCcmmifTacifcnmConfE»
centie feube toefiaeni Gelderiandttoa^öntctcaEiu
UnbeccfcpbcnoocU/ Dat totnocbtoebetórpffclgii,
begeftuegen / foolangb bet ben aSilTcbopDaölJegotti
gebabt: bat nubPbetanaeDtftcijgbenbe/ öeltcpfet
ficb intetponcetbe/ Hoilantnocbtan^toa^Bcncfleni
5&en feven en twintighften toirrtgctonriuöecct/ öat
be boojfs .üfêemocie gefielt foubentoojöeninöantifn
ban be jgeecen ban Ommeren, Johan de Wit, Raedt
Penfionaris de Wit, Kien , Renfwoude ,Arckel, Yf-
fclmuyden ende Drews, om te blfïtecen / eyaminftoi/ jiM ί
enbe boo;t^ drie uptbenbacenupttemeeciKn/ ten tejal

epnbe om Den gemfïbct^i^eeceFriquetvoorafaenteJ»ni«»j

feggen/bat baec ï

belingeobec beboo?!3 oifTecenren nonoen ιπιακη/ιπι tstnji
fpfaecfte/ bat Den gemclbeSSiflcbopaivcorensfoude
hebben ge-evacueert alledePlaetfcnenïanDfntiOOi
fnne biolentie/ enbe bpanbtlijcfteaggceffifnqilJtftn
^taet geoccupeect / enbe fnlcft^ gefcöietsijnöc/ foube
bacc ilo. Höog.beKeptjgn/ om boojflarslfnlanata
commobement tot ccpacatiebangeiedenefchadenin
eer, engoet, opbonocaDieeeclijcitecnDefehfCccon»
bftien booi benmeecgemelben^tact/ eni)ace<!5eal=
lieecDen ban toegen ben boo?n.25i(rcöop/ ΕπΟίΟΕβΐ^·
famentlijcfie ^tenben ban bet ^tift ban Munfter am
te booten: «enbe toietben DeopgemelDetfttenÖefC
toogb JlBog. <i5eDepiiteecben öecforfit ban 't jjeene
boojfs communicatie te geben aen ben Jlect «ηι^ζ
fabeuc ban Vranckrijck, en be aentoefenDe Bfnifutp
ban De J^eecc leuc-©o?fi ban Brandenburgh, enbf De
®o?fien ban Brunfwijck enbe Lunenburgh, om te
fïcecfien tot bec felüec naricbtinge ; 33eieecfn ©eiK'
puteecben ban be ^jobincien ban Over-Yflèl en ««dt
ende Landen, bebben in De bobenfiacnbe fonctufif i"
confenteect op'tbebagen banbeitecceniiacegiimi'
palen, m.,

5&aecnaecinconfecentieftomenDe/ lïbefaBi^; tBi:i.|
ejctenbeect op bolgenbe vijfpointen. Eefftelyck, ^
ben Wcbop fouDe ebacuecen alle bp Öem to ^n
gitaet fngenomene en nocb inbebbenbeflartfwifwn
tweeden, fgne.ï®ilitieafbancften5 (So'i'S^r'.ff
nunrtccen acn anefijne p?eten|ïcn / fpecialg» Borcuio,
®en vierden, ccnuncieten aenaflefijnefitDBWM^
liantien/ fpecialöcR met Engdant ;
De fóepfec bet foube guacanbecen.
habbe niet bed baec tegen / aneen/bat bmsiflcö^

foube moeten bouDeneenigbolcfttotbefcttingMnot

fgne bafle plaetfen in fpn Sant/bat be
fbne pjetenfien moefien toojben geclaufuleftt;

dens bet recht van den Keyferende'tRyck. «ewf

banenbebiftouc^toie^gpefr^^^^

of


-ocr page 682-

en O O R L O G Η. V Vjf-en-'veertìghfle Boeck. 6 6 j

&e66fn Batt i^ü0öö.f!lS0B.acn
ben gEjefcfijcDen ben üoigijcnbm

1 τ 7 Y hebben niet langer Icdigh konnen ftaen U L.
j W midts dcfe Vrunt-nabuyrlijck bekent te maecken
1 « hoe dat de Heer Biflchop van iM unfter 'c fede» t de on-
I „ciitveerdigheWapenen tegens defen Staet aengevan-
Ir" op een Barbarifle cn onchriftelijcke maniere van
m» Piocederen, alomme onder het gebiedt van den fel ve
5jjet dacr hy ingebroocken is geweeft, feer wreede-
liL iijisenombermhercelick, met branden, blaken,plun-
deren en roven teghens de goede Inghefetenen defer
Landen,foo in de gejncorporeerdc Steden als ten plat-
ten
Lande gehandelt heeft, alles weynigh rapport heb-
bende met de profeffie ende CharaSer die hy is doende
ende dragende, ftellende hem in efïedt niet aen als een
herder der fchapen, maer hebbende noch onlanghs
(boven voorgaende brantftichtingen ende plunderin-
gen in de Provinciën van Gelderlandt cn Over-YiTel
Ss
elderi gepleeght) in hetOot^mfierlee'm de Pro-
vincievan Stadt Groeningen en Ommelanden wel tot
fiHieitofachtienhuyfen (daeronder verfcheydegequa-
lificeerde en koftelijcke Woohinghen van de welcke
«nige
ογ timortwaelfduyfent pontghefchat wer-
den) doen afbranden jw y vertrouwen vaftelijck dat de ■
fe violente en exorbitante proceduyren UL. nevens
alle rechtfinnige Chriftenen ten uytterftcn fullen mis-
bghen, ende verfoecken derhalvenganfchvriende-
lijclc dat de fel ve gemelden Heer Biflchop daer van niet
alleen met efFedi willen doen defifteren, ende vervol-
gens fonder eenigh dilay alle veroverde plaetfen doen
reftitueren, maer den felven oock daer toe houden,
dathy aen defen Staet, alle behoorlijcke reparatie van
fthà ende hoon laten toekomen, op dat wy alhoewel
ongaerne by manquement van fpoedighe fatisfadie
over
'c gene voorfz is, niet genootfaeckt en werden,
niet
alleen op U L. in 't gemeen, maer oock op yder
van der felver Ledematen in 't particulier, alle gepleeg-
de, ende noch te pleghen violenticnj«r/W/; te ver-
balen.

^c l^Etc fteut-©o?(ïban Brandcnborgherinneetbe
^«a· in btfcn öaec Λ
οβ. toatijp booj eenigetocecRen
y iiatibi: bfiidjt ban torsen be guacnifoencn bic fp in #
:a nc ^tebrn Ijabbrn / ten epnbe baec upt geene bpanbt:=
IjjchEattietegcn^ beJJIunfietfcbebao? fijne atanben
mocljtcn scpleeflttoojben/ B&rfjjcit ijpinbierieltjcfte
liiuj, "lanitt ben jj^eec aSifTcbop baföe aengemaent foo
ÖaWjt be frtbe |ϊφ
oocft in biec boegen bcrhlaect / en
OtÖ tot Ijicc toe baecinfoabanigijbetoefcn/ batfijne
wiit: ®o
?|tclijche ?&oo?Iuc|)tigt)fpt grcn oo?faecften
Babbi öacc omtrent eeniglje hïat&ten te boeten j fijn
Hfur-©a?fiflijcUc '©οο?1·. leefbe in bie toe-betfïcBt
ijatr |o. ,iBog. fonben niet tofpnigec àenepgt fijn om
tffibttoe te fïnen/ maet fionbennietnaeiatenfitö
flittotìfrtenIjooobflentc&eftBacen / bat men in fijne
^ttben De 2öojgccen enbe fijne epgene<0nbecbanen
tolbe intrrbicretcn/ enbe bccWeben hem tot beijoef
wn fijne Sjofljoubinge / birtwailen enbe anbrce noob»
Wtobcr tefaten/ oftotccbritjcRent>ig^teb|engen.
^tpbe
bctfcecftett te jijn bat baec Jföw.biecgei
whco?b?r^niet!jabbengegeben/foobatfonbccttBSf==
w ot «öoubecneutsS fuïq; uptbacen§oofbebeeben/
toag fhn ©?ientnabup?ïgtfe bctfoecR/ öaecfulcj:
F FitHffiijch te
becbieben / enbe be feibe tot mittt-.
JWDinae ban goebe©?untenbenfleI>up?ftöap atnte
nwntn. ?&aiïi^totiontenteraentoiöieBfii«·

te Muoftcrfche
b}i(f.

©en negen en twincighften öebbcn be fêeecen tc

®cIbe/op bet abbij^ ban ben ï^eece Pjinee ban Jiaffou _____

gctefolbecct be IBiiitie ban befen ^tatt te Doen mac= ^tect-
cljecen obec Din Yflêl, omme bccbolgben^.met öet (iïegec
JFcanfröe fccouc^ fobanigö te ageren al^ ten meefïtn
bienffe ban ben Aanbeen tot afbjeut^ ban benJ^pant
gottgebonben fonbe tooiben.

iBen beeb booj ben Colonel Haerfolte be J^artogett
banLunenborehZelle, mbeOfcnbrugge, feetpicf'
fecen om ten minflen baec Infanterie en Artdlericaens
fionbtjS na be
^tabtbanOfenbrugge» enb<beì3up«
tecpe op be JFcwitiecen ban get ^tift ban
Ofenbrugêe
tefenbni; maecftp öeefterttecnict&onnenuptce#
tea/ petfiflecen baec©o?flef. ©oojlbpfiaecboocige
opinie ban be €ronpen op be
Wefer foo lange te bou-
ben/ tot batmen nacicgt foube bebbcnbanbeiSefo^
lutie tot
Acmhem, obec 'tbeleptbanfaecftengenft:
men / enbe Dat men onbecttiffcljen be nieutoe licStins
gen foo beele foube boen becbarfirn/ al^immer^mo^
geltjcft
toa^ / om met foo beel meetbec force te Ronnen
agecen. ®ot faeilitatieban beStunenbojgfe toecbing/
opbfBagen banljaccï|a4!Kogcnbeflontöptoe/ bat
foo baffi een nieuto cegliment of eenigbe complete
Compafgnien bp be Itcmée foube itomen / gp De feibe
foube monfiecen / enbe ban bien bacö be brtalinge paf»
fecen/ enbe toiecbt bem boope gbegebm bat binnen
tien a twaelf baegen obec be twaelf Compaignieniftupf
tcr^ (Ïcb compleet foubcn pjefentecen. $jp beeft al in
't begin ban
Decemb. Dc^nfanticie ban ben ©actosö
Jurien Willem gemonficct/ beflaenbe in twee öeai»
menten/ pbec ban
tien Compaignim/ fïcccftoüecbc
feventien iiondert en vyftigh efjtttibe ltCφpenl en baec
neben^
twee Compagnie pbec honden tien man
fieccft / jijnbe öeel goet bolcft / uptgenomen
feftigh of
tfe ventigh bie ben ügectogB toilbc laten becanbecen/foa
bat Biec mebe be
twee duyfent man bp ïgectog Jurrieo
Willem
in be eecfïe fes duyfent te iebecen toelcomp
pleet fouöen jg'n / enbe infonbet&ept beeï (ieccRec too?»
ben/ Uiamieec be fejbe CcoupcneenigentijDtalbaec
moebten Wpben ieggcn/ enbe arn ficö tcecften&ace
toecbtc^bie allentbalbentot becftccchmgbbanBaete
Compiignieti toacen uptgetcocRrn.

Arteilery ftabbc meDe gemonficct/ enbe i^ fiera
Rcupt enbe Itqjel^ in bet magajijnalbaecbcctoont/
met becWacinge om tot befetocbtgebiupcht te fullen
toojben. ©efinchrngcootcnbctiinn/ fionbenmebe
op baece affupten enbe lange toagöen^ghcceet om te
maccbecen; bem fijn mebe brctoonttuffcbenbe
vyf-
tigh a feftigh
toagen^ / om be amunitie baec op te la^
ben/ al^ oocft omtrent
twee hondcrt vyftigh paecben
tot tcechpaecben / baec ban be befletoacen opgeb^nt/
om bp pjobifie booj be ftleene fïucften gbeojupcfttte
tooiben / honnenbe be gcoote tocgen^/ be quabe toegm
in bat faifoen nietbecbo;becttoo?bcn. ^e(@ffician«
ten tot befen tcepn gegoocenbe / toacen gem mebe ten
meeflenbeele bectoont/ metbechlacinge/ batbeab-
fenten (φ toecb toaecen om baec te Romen / etibe bae
be felbe alle effectibe gljefupplaert too|ben booicnbe
aleec be (^coupen ban baec foube maccbeecen. WsA
aengingb be
Rollen, foube baec iÉoogö jiBtraentöe»
ben De ^Ibe toelfenben/ maectoacenfoaconfui^ges
fldt/ batter qualncftbecfiaiit upt te Rcpgentoa#; f&gi
baefi ebenbjel be felbe foube gepaotenjijn/ enbe met
het bolcR banï^ectogbErnft Auguiiusghemonfïect/
foube tiaec I^o. H&og. banalle^eenpectfnentenfiaet

obecfenben.

^cn eerAen ^ecembec toacen tot Stoltenau aengei)
Romen boo? ©rctogbErnftAuguftus duyfent man te
boet ban ben ügertogb ban Wulvenbuttei, nptgrie»
fenfcboonbolcR/ neben^ cene
Compagniepaecben/
flillenbc be anbece Compagnien obec veertien bagen
bolgen.

ïWbaec fijn ben Key ferlljcke en Saxifche ?llfgefante
tot
Zei bp i^ectogij Jurrien Willem grtöeefl/ toan»
neechpalbaec gebulbigfttiuiecbc/ en
hebbengefe^r/
bat baec meefiec^ toel fouben goetbinbenbetCcaci
taet bp ?|ectogt)
luriaen WUlem ende Ernft Auguftus
met baec gemoecRt/ ebocjb betoillegaec mee»
StRitz (iec^

jen
f«.

CeUo-
niljO
?atc

(0lC(>

Sutttn<
bucsitw
(Stoup-


-ocr page 683-

683. SAKEN van STAET

t'fSf. fïrtg Ijaec mediatiegfbacjtent'intertjontrm/ öatiii
L bfcfocijten Dat lìacc.BojfMtirhe i©oojI. ijacce (€rDU=

iwn totltJEn te ruggc ijoubrn cn fiiilc (iacn/ tot bat mea
ίΒίΛβ fien toat fiircc^ be felbe mediatie foiiDe bcbbfu /
., ' löitóetoElïEn^iffcbopban Munfter alïeaföoeflljitjch=
' ^^ 'i .gigt'foube bp bimacji} Enbcboo?albatonbrttu|Ten
ceniiilflantbantoapcnm/ boo?Dace©o?(i.3^ooil.bi^
-i'; · cfctie/'inocbte luöjDenbfbojbftt; boc&öabbenboo?
■■'· '/''antöjoojt behotmny bat 6afEa&oj|i.©oojI.teb£n:E
■ metöaec |βο5. toaccngecngaacÉCt/ enbe batnte=
mant {)a(c baJlebrcfEecltcriDsetegen^bEtgeb^pgDbe
flftofIt ban bsii Biflchpp. ftonbc gcbm / ten toace öp
t öc toapeneη tioo? eccfl quame ter uebec tc leggen, ^e
geraelbe söcfantenfön luebec na be ^tabt Bronfwijck

3ΒΙΓ·
fcftop
tot

•■JliJiiiift

Beheert/ altoaec rnebe <i&efanten ban Keulen en Bran-
denborgh tüictben bfctDaeljt/ οιπ ricljtegbeUJcftal^
Mediateurs in befe faeeftt t'interponecen / tuectoaect^
mebe ben J^attogö Jurken Willembeftjnefbubefeni
ben; geiijchooch ban Sweden.

gjJit alle^ gefcljiebc tot nptboeringlj ban ben infiout
beg ftoctaet^ met Lunenborgh gtjemaeriit in Sep-
tember, enbe tot bien epnbe bieefÖeilfrcHaerfolce
bpbej^artogen.

<©c^eccenbrtnMerpode, Cronimon, Ghnltra,
cnNlcveen, ©ecommitteecbe teBrïbe/ tot Wefel
ban pen vierden ©fccuibet fcijjeben/ batfe öaöben
nacc beele enbe blbcrfcJje picfoonen op hontfetjapin
'li&tift Munfter nytge(bnben te bcbben/ noctjbien
barftbernonien/batbnKObcttlfn Pieuren.mcttwaelf
hpadert fliiytecen/eenup? acn bcfe jijbe Bre voort bja^
opgehomcn / eu be tjdft ban bien binnen Boeckholt
ïjabbcgljelecöt/ ooclt bat ben 23ilTcöDp niet Ijctgto^
ban fijn ïegec licij tot Ahuys aen Stad Loon en Zuyt-
loon, en bate ointrrnt totaen Coefvdt, fiecch feftien
duyfent man teboftcnbetepaecttoa^ontljonbenbe/
ùie in drie a vierupcenti)bt^bpbenanbecenIton
tcfciien/ met intentie foo men boojgaf ban op'tacn=
fiomcn ban onfe Armeés aenfiont^ tc niaccljccen / en
cenSöattalietegcn^befelbeteijafacbecen ; ^Uatoocft
ben Biflcbop bagelijth^ booj ben bjancft (left b?p becbe
te bupten gaenöe / ooeft opentlijcli boo? aï be ϊΘε-
rdtgcfccöt fjabbe/ abfoliipt bacc toe gecefoibeett te
30"·

ii^fn derden S^rcfiiibcc toaj? be ï^eec be Wiih op
'tbecfoecit ban ben i^eete ©?incc Maunts nacc ben
©age bettrochen/ oml)acri?o. jiX5og.eenigebebenc=
liner ht» hinge booj te bjagtn ; be anbcce(0cbcputcecbei)cb=
«
ìo^bì ben tot Ziitphcn niet nacgclaten bp continuatie alle
mogelijrlie bcboicen / blijt cnncccftiglicptarn te b3cn=
ben / om 'tgecne noci) tot ben optocI)t enbe in'tcifl·
öïop-bjengen ban Dare JiBog.4Bilitieenb£an):i5
laire (iEcoepcn bctrplcljt toicrbe/ tc boen bctbcecbigen/
enbe tot bien epnbe be Commijgbanbebibic^toeec
iiaec Deventet afgifonbcn/ omme albafcecngocbe
Duantitept Kafen tc itoopen / öet bjoot aïreebe gebac-
iicn af teljalcn/ cnbe23acfter^boo?alIemogclijciis
mibbcen te brtocgrncnacntepojccn/ omobrrbaclj
rnbe nacbt gebncigDaentebacficit ^pbebbcnooch
bp be ©ffieicc^ ban öc qnacticcen ban Geideriandt ge=
bnpcigD acngeöoubcn/omme npt Ijace refpcctibe ^oy
pen mecc aental ban bjagljcn^ enbcbarccntebcfio;
men ; €nbe bacc op ontfingen öaec ï|o. .flUog, iiïefo=
Uitieban ben tweeden bcfc^ / toacr bp toiccben gelafi /
omme ten bicnfi ban 't Eanöt/ mitfgabcc^ be eete en
ccpntatieban ben ^taet / enbe gccufiljcpt ban be goe=
ffitftc Öcgingefctenen/bic fcDot enbe lot betalen/ be€coH=
tiiTuf ' pcn/'tfpin 'tgeljeci/'tiptenbeelegbfconjungecctofi
ijtpt in te gcfcpareect / noci) in actie te bjengen / beloofbe te
't Ataet. fxillcnbefelbe in allccefpcct en met alle bebencbclgchen
atttot' tracljtcn te acötccbolgenenbein'ttoeccftteflei^
OEJiKar- Icnj <i£nbc hebben ucnflont^naecbececcptie met ben
itiiï. i^eêc Piin^ Maurits obec ben optocht/ emplop/en toat
baer acn bcpenbcett nacc gcfp?ooci«n/ enbebecboI=

tt)itO

trecht

enbe tocjïant ban alle noottoenbigl)ebenbaèctoege=
requiceect / boen infojmecen / boel) bebonben tot
gaec gcoot leebtbicfen noci) foobedebefectenal^bp'-
bK^ cnbe anbecebeljoeften/ bathoegcoottbiligentie
iip öacc «nbc fjin^ Mauricsolteebitpa^/ enbeno^

ain en boojract in 't ©elt honnen brengen/ atfS!
P?ob(ntie ban Geldeiiant niet foo beeUBaficnr/Ïid
Öabben gel)oopt / öabben gehregen / cniehe'jjanfrt!
«en gcoot aental bec felbchupten confentinbe mbiÉft,

haec I)ielben/ enbe beele ©oetlupöenboojiiaecma^
(Ccactementen/ upt bjeefe ban arget niet hare nZf
ben toaren iuecfigeccbenenontloopcn. golatnföpn
(iaet bp be Commij^ bau be ©pbjcg göemaeclit /rn h, a

Öaectecijanbenocllclt/foubetütonDetljoutbanhafr · |
ilo. .ï©og. enbe fcanfcöe fficoupcn bagclgcttg bm
I
noobcn 3ön tuffcbcn be dcrtigh a vcertigh duyfem uon'
ben 23?oot / enbe iüacsJ naec abbenant/ omme 't torfr-
heboo? eenige bagen intehoopen/enbe teftonnmbf-
talcn / een grootefommeban penningen teiecbcnuct'
cpfi / toe^öalben feec berfocbtcnbatöaccïlo.Mnii'
bjb^e belief ben te ficKen/ ten epnbe ben (©ntfanohfr
«iicncrarliuierbegeojbonneect/ om acn fijnen fiom-
mn^ albacc tcnfpoebigtlcncengocbepactpneitöota
tefenben.

5tn befe tijbt gefaeucbeeen beeclöch ongcluch/ Dat
be )onge i^ect Rijngraef, enbe ben i^eer ban Unge- Tf
rack te gafl sjjnbe/ ineenbirputeraechten/ cnDeingtatf ;
't©cltöantgcmeen toojbenbe/ bel^ecr Rijngraef»i/ iwtij^'
a frames omquam / mp refececenbe toe befe.

Sententie um Hencierick T'rm{en,gev}eJenTrom'
pet ter by dtn Heere Baron van Langerack, ge-
excuteert tot ZutphenopdenvyÌdsnDcumkr
fcftien hondert vyf en feftigh.

ALfoo HenJerickTranfen, geboorcntocE/Wjm.
uudt omU^niviereπt■a>intighL·κΐì, Trompet-
ter van de Compagnie van den Keer vin Lan^f
rack j gelegen in '[ Q^articr tot Dieren, tegenwoor-
digh ghevanghen alhier, vrywilligh , buyten pyne
cnde banden van yfere bekent heeft j endedicvande
Krijghs-Rade dcr Vereenighde Nederlanden, door
ordrevan fijn VorftelijckeDoorluchtigheytdenHee.
re
Jokan AUnrits Privce -van Nejfau , ghebleecken
is, dat hy fich onderwonden heeftop den i/Ww No-
vember laetftleden, wanneer den voornoemden Heer
van
Laagerech met de Heer FrederickWillmR^nguif,
te famen handt-ghemeen waren j met Degens voch-
ten, totdat iy</w Λ WW ftootengedaen hebben,mal-
kander om het lijf ghevat ende vailghehouden heb-
ben, hy Gevangben daer by opdeflinckcrzijde van
de Heer is gekomen, endc metden rechter-

handt de flincker Piltool heeft uyrghetrocken, ende
den voorfchreve Heer
Ryngraefia fyn flinckerzijde
omtrent fes vingeren breedt van de middeluaet, onder
fyn fchouderblac met een kogel doorfchoten, fulcx
dat hy terftont daer van geftorven is j alle 't welcke fijn
faken van guade confequentien, ftrijdeDde tegeniden
Artijckel-Jjrief ende ordrc Militaire, die in een Lanr
van Rechten nieten behoorengeleden, maeranderen
ten exempel gheftrtft te werden; Sooift, datdievan
den Krijghs-Raede voornoemt,
allesgecon/iciereert
wat te confidereren ftonde,
dat hy heeft mogen mo-
veren, doende recht, den
voot(z HeiuleriiiΡταψ"
gccondemneert hcbben,gelijck fy den fel ven condem-

neren mitsdefen, gebracht te werden ter phetfe daer

men alhier ghewoon is Juftitie tenoea, onirneont-
hooft zijnde, het felfde te letten aeneenpael, rnet

aenhechten van de rechterhandt aen de lelve,ende hec

Lichaem op een Radt, boven het welcke mede een
Piftool gehangen fai worden : Endedaerenboven dM
ielfs pacrt, ende hec geene hy by hem gehadt
ven iyn achterftallige gagie fai verbeurt ziJ"»
daer van,voor fo veel doenlijck is, te be»'?
cnde mifcn vao
J ufticic, Aldusgedaen lO den ^JKj

be


-ocr page 684-

cn O O KL O G'H. 'W^f^én^v^nMeBoeck.

- foécke vaató^ftypcaet i-.^csCT van de Uenerelitéyti
'
ftililb' β'^' ^itesOnderteeckent, Philif

]^fjjghs-Rade,in abfentie vanidenGriffier,.endéwas

Qndefteeckent .1 !

.n J'ncJiohbniimjxV'jSirti um ^-r.-^oÌrt irO
hnjuaw ■■ ,γ.οπϊι "h-r·;. jjv. dalen.ü;.
; ■
) , nu2,tS/;·· ;· .a a.-i-sul . » •.■c-rianm ··
Ci-exMitrt hjttnZutphenof

de Mafl h de halve Galg) ; i

-α ;; ■■ , π- ^ '1; Πϊίΐ - ■ vnfl

©c f?flHfcBe €coupcii-i)rbbm ffbrrt 5ct t>af}cten
iS'ban ÖE Wad riiDe Rhijn j ecnigeöaanigctogcatül
IStif· Dc5t>ojp£"0an0fn Veluwen'-ZoomlanB^ùm Yflel,
l^ii't altoaccfp ffcc onffccfgcitnift l)rt©oitl;i cnDf aajMiWni
^"'''hcbbmolificffti H5cn ljabtrfii£cciiem(ïont0öc)jeti'
in BCiiE lioimnj Dacc inacetì ΙΐΕϊΓφφΟίΐιΰε»
fftfii/ iiifo»t)ctì)tptUanii)aaen^/ oochüiiajf^: Be
loiilTfn cuöe fcl)ocncn öie men am De Snfaiitme fou?
Dc fclKncitcn / quamcn fanafafm t>p ; rpntlijcB quam
fciljijifii^ toau Den eerften ©fccmb. ban Mi u
rits", fnöE öeütcrfn OScDfputEccöfn npt ΖϋφΗέπ,
inljoiiDciiDi in effect / Dat öp berfcöfpbc fluacisöcöf π
tt oficmoct faelj Die Ijeni te ruggc DeDe bfnchen / euDe
liifijiiE öcfolutie ftaipten/ om Dftairoecbanbefrn
^taMtnbeDatbanBiancItcucftobecben Yflèt, tnbe
Dooit^ op bpant^ bpDem te b^ensf η Λ om beiifelbm te·
atwcqiirem/ tcmea/ alfoo Dm lntendencbanhet.
Doojft jrcanfclje aegec toa^ ftlagenbe obrc altccSanbe
gteh/ enonbecanDecenbanSSiei: enDei|abec/.bC'
ialiim bat alceebe ïjet faifoen ban 't jaec becloopen

cnijrtbccDecuerlie^ ban Dien/ Dooi'tafkiacb-·
Uit ban De nooDige bebotftcn becùo^ifaecfìt fonbrn Vuec^
Èni/ öat oocft De toeg&cn Die men te pafTecen IjaDDe/
ftftquact toactn / cnDe Dat men boo; Detclbe nau\DC'=
iijfï met De Siagagie enDc bpb?cgV brei min met De
?lttillctic/ fouDen lionnen gecaechen / Dacc toe De noo=
tiiflc toasjcn^ booj een goet gebeelte toaren ontbjerftcn'
bi/ fonöcc De torlcftefjet onmogeiöcfttoa^oentocbt
teDocii/ arngcfïen menboojraeDtbanbpbje^imoefïc
met (irtj boeren / Dat Dacc bp te bjcerew lïonbr enDe fere
nppacmt toasS / bat Doo? De ïtouDc en ongemach De
liolbatcn bctlcinfiecIttefouDcnbecbanen/ cnOebcp-
öcticSltciicc^bacc boojfeec (tomen te fmeltcn/ mate
bobcn alle Dat men boo;b'eenof D'anbcteplaetfeom
We mctgebjelttefnipoHEcen/ feeclicljtljetöoofïfouj
lie Iioiinm fiooten / alfoo men niet een ^tneh nocbte
jloitiEré met De nooDige <C»?anaten Daec toe bp De
öanbtöaDDe.

3tmi/ DatDen313agemcefIccvanden Honart, rn
ooth niet eenluagentotnocbtoealDactacngcftomcn
mil tn Dat Den ì|eec ban Pradelgetcacftt öaDDctc
Pctfiiabcccn alle be ®iOUpen ten fpoebigbflen te b?en«
icn in b«cfpectibe<Öuacnlfoenen/macc ebenlucl f pnt=
TO bfr&iacrt ftaDDé/ in gebaHe bphanbengemel?

liftte ^Jince Maurits van NaiTau gecommanDeect
miftbe/ bat fip getoilltcölncrifoHDeobeDieccn/ Daec
^ Bctcfotocect lua^ / Dat De iCcoupen ten fpocbiflï)=
wi in actie geb?acl)t / enDe DienboIgenDe alle^ tot ben
^acfc5 acp?epaccert fouDetoojDm/ cnDatDenüjefc
Bfinclbfn ^jince tot DteneiinDcojbjegefonben&abbc
wn otn boojn. jgeec üan Pradel, om op Den eeriten
^fccmb, niet fijne Croupen te maccöecm / üeïïebici
« otn YflTei te paffecen / cn De felbe in't <l5?aeff^ap
■^utphen te Jogtten i» De geaffigneetbe quacticcen/
5 Γ ^^ ^olDaten baec tooo? vyf begen ban bp?
ï-i'^ioubcn pjobibecen ; JKaec Dat ten felben Dage een
wm öf CommilTarifen ban fiet f canfcfie aiegcc / ö""
Wi^cn aenfeggen/ Dat De JèolDaten ban Den «to^
"««ban Vrwckrijck nietobiüJoontoacen/ ande-
' liiten als Jiaer wapenen te draghen, tnDC i^t Df

•t δΰφ in be K(ï>^fctibü quoti' 16óS.
leirben ; 3!>at oocft Oen tuecji —-,
tl niet Dc2pàgàs(etehon=
Dàt tot bet maecKen ban
fjén ojD?c bJà^fiKjie tljópj
tgg Dat Die Difiniltrsitm,
inyMriaec Dat be^ï
"töi Damiti Det
^ ,#iuichmoBel0citu)asi/,·
liièt een (iiffifant grtal ban "l «m-
ió?|ien. ï®aec op bp fiate ï^o.
Rf Ρ iByPpoojt etiDe iitgeuoijtt^ii ban sete
.iéitbe'taDbtì^b^iSatt^Jjan i^o-jwo.

^— -----^ ,„,„jt^i)nbeehco?pitec®fcgaDeiW" ^

cingc: toflg.gbccompavefci;/ i^ na brübecatiegoetge·
bonDcn / öat aen De if eemi (©eDeputctcben en^iing ti» tot'-
Maurits .x^Nairau gecifcribeeTtfoubetorcbcn/ Datac"» "i
D3ec^g;:JÉoiï ^irttWiti? ènijefecicnfebcgccctetDa^/
c(i DatDftEJwoDcftoójbeflfnbenbienflban'taiaiibt/·*^ ®
uiitfgaïriijJ'ïé ifc en reputatie ban Den ^taet/ cnDe
De gÉi-Hfif)ep]c ban DegoeDpSingefetinrnoicftbotmOe
lo^ betalen i<iòe|lcn/ bare aentenöoogbflengelegm.
tesijn/ DatDffficoupfn'tTpitt'tgrDrrl/'tfptenDeee
legeconiiingcectofgcfeparèfct/ noci) in actie bjlerbeii
grbjatbt/ niet alleen om Den ©pant (onDn:<0oD(^
3f3f»|) iÉ'fonlïcingrcentotcbacnatieban Den25obeni
banDrffnlg»i;act/ marccochom Denfclbniin't^tftöt
, ban Munfter teincomniobecen/ foobcelccnigbfïitó
boenïijcft toa^/ latmbe nocbtan^ DebolhonicneDi^
politie op alïc'tfeloeaenbuiii^eecen «©cDeputetcDiii
te ©flDc/ en ben mcecgcmelten i^eece JD^ineeMau- ^^
rits van Na0ku, al^ in locö jijnDe / fiiDe ban alIejS bes
teem bolhomcnDrcftcnniircbElibtnbe/ ora baec inne
fulcft^ te Doen/ ai^ fp totDenmeeflen afb?eucftban ..
Deh ©pant / en tot De nice|ïc abantagie ban Den ^taet ets ;
fouDen bebiiiDenteb.ïjooren; ^^e^i^oocIibeni^eecefóBt
(S^abed^Eftrades, €>;trao|binari^?limbafraDfucban
©iancftcöfft/ ban toegljen baec Ïgo..«l9oa.booibenfe„
'üeecebanQent, enbeRaedt-Pcnfionariede Wie bet" Ims'
ifocbtV Daec .obtc in ecnflig&e tremen te fcbjijben aen Ìf^ÌiiH
De opgbfuielben i^erc ban Fradd, omDen JUSacfrö
enDe artie bàn De liEroupfnmebeinallcmaniecentc
toinen faciliteten / mtt ejcljojtatie tot obfecbantie ban
goede difcipline ,enDe ban alle o|bjr^ enbe gbctooonte
Daa toe niebe nootfaeclielijch/ niet tbiijffelenDe of
een foo conilDecabeIrn grDceite ban Dc jÜSilitieban Den
üioninch ban ^^anrhcijrft foube feec grerne alle^jiaet
upttccfie Ucrmogrn bf Ipcn torbjengeii/'t geene tot een
glorie/ fbo ban fync jnaaj'cfïfpt/ al^ ban öncc ©o,
j©og. in brfrn biencn foube.

50it ij? be öefolutie Dacc ban on^ bitc boo? alceebe i^
mentiegemaecfit/ baecuptteflcni^/ batben^taet
ongeenie fari) Dat DtjS Bukhopsltant alfoo toiertbec-
cijoonti 3&«cc bp De StanDen ban Dcfen ^taetfoa
ammeclijcft' becVDoefie / cn Dat men aen alle fiant
meccftte Dc'complaiiance Die De toeftomrnbe Media-
teurstoonDrn/omDe©?rcDete maeritrn/ aleecmcn
eenigercvcngie ofiMcDrctojacciibaDbe arnorarn ban
Den bpanDt/ mDe Dit heeft Dare na oo^faechegetoeefi
ban beelaltécatien/al^ bp be cappo;tenin torhomenbe
Januuaryfaltefïcnsön.

^mvierden <!9tcemb?i^toicctmebebcelgerappoji: iSeaw
teect ban be (nfolentie Dcc apcanfcbf €eoupni/ enDe
Datfe cegcc bupfocn al^ Öe Munfterfchefrif: boojt^ ©ijSsT
op betfubjrctbi£cboo?geroect. J©aceopnocbmael^
Mm-
i^ goetgebonben aen De ï^eecen <6cDeputeecbc te ©elDe "'P JJ
enbe ©jin^ Maurice te fcbjijben/ Datbae5i|o.3iBog. U/t^
Dcc felbec innetïijchi intentie enbe fecicupbeclangni/
om De ®r oupcn te brengen in actie / bolgen^ boojge*
pelbc Sefolutie/bacc alcccDe baDDcn bcftent gemaecBt/
enbe bat hace ï^o. j©og. baec ban feec geeene een goet
effect fouocn te gemoct flcn/ toafï niet in 't gebeel / bol·
grng Öet etc|ie boo?nrmen / trn mm|ïcn om be plactjl
ban Lochem eiibc Ehutecom ofanbrccn te eeciipcee»
een / enbe bat baec Üo. JH^og. baee fccieufelitch cccom*
manbecen b' een of D' anbec Dcc boo?f5 boo?fïagbni tet

t-i

'"tj

dc·

Ülih 3


-ocr page 685-

Ó64 S-^^K A E

„ vcifbïintöftr/^ toatïja&ljeï^ t)ijó),an«ïaenöe ipnpfDie»

toiS^finfeïii
yjwfe .ΜίΓ-ώρ

g^it ïtontó iùÉl toatc syn;· Walit
bàntiiErg'ttïaESljöen Datfe IJaw öb^fl^^ntoen /
foiftirt bitalcn. €11 Dàfcom wiwcn .nirtOTW Bomtn
in 't jfrahfclje nuactiet. Jlöcnfepöe'ciltlttipt/ö^
jfriifiöfrtücc Dup^örn al^ beHàutijiEcfe felf^ / men
ü^rt^ Dit f'oiiDc rtutcec tijt Etser ^oiDrn/.bàtfe'fpnbii
lijcB (iipfonDfcatö mEngaccfti ^acnifoenjiam) on^
föUöertóe jpcfl enbcfmcttclijcitc ficcfttfn téjl (Scfbeel
laich/itelijth in 't jaec vyif en dertig,boen cim aantfcijc
^Icnjcpüan dertig duyfenc iiiàii IjjccDoojanuoibim
acfóicft ble bc ìDffì caufcccbfH / bcroingb· .

^ ItCl· ïlEUiÜ02(l toan Brandenborgh tot Kleve
acngèlwitieh jijnöe / iiritifjcccrDc fulc); booj een bjifn=
bdrjcMiBipü"'^·
^àtt to.iliìoa. refolbeccbintec^^
ffóftBe ffribt» / fnbe fnnc ïirtic ©o?(lrnjc6e g^oq?»
IiiffiïiÖÖcpt teörrüjEllèliomeu ; m|i mccnbm pmant
bSribeêÊiccii te ©
cIöcDö^ toe teöet>3upcften:;=maeC;

bjEfl f^viea en twintighften .ïlïobenibcc IjÉbbftt goebt
flcbbnbcfl tebrcfof citi π / eft te committetcn bi ï^eaen
R^pcrdà tót Buirfe , Jòhan de Wit, tnbé HareOi
Ottime pcö eecfibaeaö^nae Kleve te bctboegcn/enbe

(fiSebe-
putrec

yuci
beh

ÏIBtCÏ?»,

Mos-
ier,

mectii,

l.i

jfióÏicc

um-

i)tn0
ban Stn
«enï·
itoiR.

bm i^eéce ittucboilÏ aJbact; onlanglj^ aettgehomen
5Önbe / upt ben nartti eiibe ban tatgeii ïjace fêo. J^og..
te gacn tomplftncntecen; €nbe bat op 't cc^Jfinent
üoo? binncIanbtfcBe Comtniflien Ijict BcUoo,ccn^ geac-
crfieect / ntet bien bcrfianbe / bat acn De gemeibj
ren in ccccfienige gcbalibcfctfoubenìDecùen becuria-
lia nibe bdiechires bp bcfelbe tecceccnban'tatanb
lipt te aebcn.

• 5&acc nae bm eerften December in belibcraticge=
Itpat sijnbe / becftacn toe te leggen acn pbec ban öe
ï^cecen tjace ï^o. Ilöog. «©ebeputeerben gcbcngneftt
nae Kleve, booiftaceCtiuipagc/ befominc ban drie
honden gulbensl / enbe üjert bienbolgen^ boo? foo
lieelé gealtétietrt bare i^o. iBog. ïiefointte bàn ben
ftven en twintighflen .ïiobembfc iefiïebenpp 'tfübjeet
öan bcbefrnbingena Kleef üoojnoemt genomen/
β&=
conlïbfceect / bat begemelbe ï^eeren Ìjarei|o.|©oa.
(Debepiiteecben öabben te berfcljpnehaén fccnhofies
rijcft ï^of bati een groot ©?ince ; toiect ben ïïact
t)an jètate ooch brcfocliitfoobenigen {trompten ojbje
teflelfen/ ten epnbe aen bemeetgemeltei^cccen^e:·
Dcputeecben aenfionti? tee öanbcn aefïelt mpcijte bae^
üen b£ fomtne ban twee d uyfent gulben^ / baec ban jp
t^öaecbec toeberftomfle fonben Ijebben
te bicmcbù>
nen / bolgen^ cnbe inconfo;mité ban be ojbje ban
't3tanöt.

€>nbc«HlTcf)cn gnara een anbet: fcB?püen ban fijn
ïienc-bojfielijehe ^oojluefitigljept en baec neffenS
Coppe ban een 25jiEf öe^25i(rcl)op^ ban Munller,
biaec öp befeibe tìetfoctjt bat Ijem Hpt beftieeffcfje
^teben aDeen Ijofiilltept meeïjt too?ben toe-flöe.
b?acDt/ p?efentccenöe befgclocfi^ becfeïben<S5uacnt:
foenen en 5lntooonbei;en / al^ooelt aen't platte aiant
fleénbpantfcöap te fnllen boen: maet: 'tfdbetoieröt
Ötei: feec imp^acticabel aeoojbeelt, .Ifóen mecchte
oocft bot in'ttaetcfì bec idieancetoeyniggtDiecbtge:·
boibect ; alfoo men acn be Braodenburgfche sijbe
meecJajacRban 0cfen<0o?loB&booi(«j:tactaten/ atö
bòojàpajpmcn bp tcleggen.

des, «Sjjtt^binari^ m mbaé
•bEl^mtti^^cfien/ mtitórifi
Ren tóBfe^en tuilöen fteir*

öaitlïefoultóenDe exccflèn,

E>ni aejöffflÖtfoMöiP

mn/ enDete fi

Iieaiteblfdpllnl·

tjataert tk^mi

ifefiftl/

y tEfiacd^. L
ibocnafffpi^tpjii^e

iUbett.
MerotJ't» 'Oóm-
È'ftàeclÉi/ilio^^
t.$|:%ètóritìnbci
bàn «ϋφθίΟάεϊ
uftphèig i;:f|:|tlif ftiet

ïttfrijefcpömtotftiie^^ öatfp

laeji öIj«nb?po«£|#róöf&lfl«I
a ÌjrDtuonsm omlwbtì^^ 'tìjàcert

steile

ban

SB^ait-

Denbaip

»lctf. :

___J. fiebbfn b/n achtften i

Ρ: ^en^'^dqàn^ti

leVolgÀìdie ρρίη^^^^

Datrniemant in'ctóarElièren fijnÌVÌacqdèloiìe^i. ·
net fai vcrUten, op lijf-ftraiïc. IJc ; '

II· ÌlÌOijOsr,^;^-'»

Dat niemant den Ingezetenen defer Landen, ofte

die.onderSau?egarde fitten, ofteNeutraeliijn, fn
't marcheren ofte legeren fai befchadigen , op lijf,
ftraffè. ^'·Λv\·,v^w\^■<v ' .

III. ' --"ΛΛτλν;.
Dat niemant eenige Kercken ofte Huyiefa jfaj brcec-
ken, Freuyt - boomen af hacken , ofte oock eeni-
ge Kloeken, Yfersofté anderMatrialeri»'.offe oock
BÊeftenfteelen, oplijfftrafife. .υϋ» !;.i;V/ -r· ■ -^j
«·.; :Tiin.. i.:;·. XV. -'nuiKAlii·^. ·

Dar Diemant fonder confent van,fijn Ovirigheyt, '
vorder ali een Canon- fchoot in 't ròncie buyten 't Le, > -
gei β1 mogen gaen , ofte dàer buyten flapen, oppa»
ne «an een ftroppade·, jende yemant bcfchadigcndej'
fai fonder genade gehaögén worden, - jrin·; sniiHoii

ΟΛ aiemant binnen 't Quartier van 't Legher fil
vechten , ef daér buyten yemant iti Duel fai mogen
berisepen, ofte fijn geweer treckeftii' öfte oock by
naohte groot getier makeii, op lijfftrafiè. i tti;i - ; 4
u't v;';,· . —.^VI. · -ìli!·--Mü

: Dat-tìiemant dè Vfvréi, ofte Zoetelaers naerden
Legh'er komende, buyten ofic tinnen dén Leger fai
mogcii'afwerpen, oftè beroóvén, of) gèliické ftràfe."·
· '.r-r. VII. · 'r.UiU. -: ^[i
'Dat niemant éériigen beuyt ofte goederen in den
! Ii;egeri fonder Tròtairièlflagh by 't Höóft van'delu-
ftitie geconfentecrt , ende voorweten vari den Pro-
vóöft Generael, fai mogen verkoopen, op verbeurte·
vàri den felven beuyt, ende goederen, de eene helft
vobr den Armen , -ende de andere helft voor den
Provooll.

VIII. '

Dat niemant oock eenige goederen fonder gelijcke
Trommelflagh, ende voorweten van den Provooft
Generael, fai mogen koopen, op de verbeurte van
dien, en daeren boven noch fes gulden.

IX. ,

Dat alle Overften Ritmeefteren ofteCipiteynen,
hun onderhebbende Soldaten, van eenige der voorfz
ofte andere deliden befchuldight, in handen van den
Provooft fullen helpen leveren , ofte dit men 't op
haer feìfs fai verhalen, foo
zy da^r inne weygerigzijn,
ofte verhinderinge doen.

X.

Ende fullen de Bootfgezellen te Lande v/efendei
defe Articulen foo wel onderworpen wefen, als alle
andere Perfoonen.

. : XL

Dat niemant fijn gevoegh in *t Legher fai mogen
doen, dan ter geordonneerdeplaetfe, op verbeurte
van'topperftekleet.

XIL ,

Dat niemant in 't Leger fai mogen arrefteren, otte
in Rechte betrecken, om eenige oude »<aien of fchul-
den buyten het Leger gemaeckt.

^ I

Dat niemant hem tegen een Provooft Generael,
ofte fijn Dienaers, fai mogen verferten, oftedefelve
naeroepen > ofte met woorden , ofte met wercken
mifdoen, op pcene van fonder genade
gehangen le
worden.

XIV,

Dat alle gevangenen van den Vyaot fullen moitei»
gelevert worden in bewaringhe
van den Profoolt
Genejitel, ghclijck mede alle Gevangenen ^nec

êNi^èrlii


-ocr page 686-

• ■■i Mtiqif-jj y. ; n! :!j;· ·· iüi

" Dat alIcZoeVeltó in 'hécL^iit'kòmende, jHaerè
Warcn den Geneì^^l van de.Vïvr^S) ofte fijnen Com-
oys fulleii móeten aeri -geviii,'oöck hiêc mogheii'
loetelen, ionder deffelfs ComtalCGc op ghclijcke

pet"'· XIX ' ' '

DatgeenZoetelaersfuIIen mogen Hutten, dan op
plaetfen by den Próvoofl; haer acngewefen, op gelijc-
keboeten. ^^

Dit niemant eenigh Hutte-geldt fai mogen innen
ofte
ontfan^hen, dan by confenc van den Provooft
Generaci,'öp gelijcke ftraffe c'elcken reyfe te ver-

^ XXL '

Dat alle Soldaten ofte Zoetejaers, Vee ofte Beeften
Oachtende, de vuyiigheyt ofte ingewantfullen moe-
ten brengen buyten den Leger, ende aldaer begra-
Ten, op gelijcke poene. _

ji ^11·

Dat niemant de gerechtigheydt van den Provooft
op geQachte Beeften en fai mogen verkoopen, op poe-
ne van dubbelt te betalen.

XXIII.

Dat geen Zoetelaers ecnige Waren buyten bet Le-
ger noch wefende, fullen mogen op-kopen, al-eer
die op den afflach - plaetfe fullen zijn gebracht, ofte
oock verkoopen al-eer die getaxeert fullen wefen, op
verbeurte van de helft van de felve gekochte ofte ver-
kochte Waren, te appliceren den Armen endc Pro-
vooft voornoemt.

XXIV.

Dat geen Zoetelaers, Schippers, ofte andere Per-
foonen eenigh Yzer, Metael, Kiockfpys, Koghels,
Geweer, Kruyt, ledige Ammunitie-tonnen , ofte
andere verboden Wareö fullen mogen koopen, ofte
inpandenemen, op verbeurte van dien, endeopen-
bjcrlijck eegceflèlt te worden.

XXV.

Dat geeen Zoetelaers met andere natte oftedrooge
maet, elle ofte gewichte iullen mogen tappen, meten
ofte wegen , als haer by den Provooft Generaci fai
gcdiftribueert worden, op poene van fes gulden : En

e'itfche valfche Mate gebruyckende, fullen alle hare

oederen verbeuren, d'eene helft ten profijte van den
Armen, ende d'andere helft aen den Regimente, en
voorts arbitraliick ffeftraft te worden.

XXVL

Dat geen Zoetelaers des morgens voor der Zonnen
opswgh, ofte des avonts naereenuyrenaederZon-
len ondergangh, fullen mogen Wyn ofte Biertap-
ΚΠ) ofte Gelagen zetten, op poene van drie gulden
teicken te verbeuren.

XXVIL

Dat niemant, 't zy Wagcn-luyden, OpGendersofte
Weyders van Treck-paerden, Zoetelaers, oftean-
«fe Perfoonen, eenige Paerden in 't Leger hebben-
geen van hunne paerden fullen mogen laten loo-
ofte weyden in eenige bezaeyde Landen, met
^■•t gewafch ofte Zaec de felve oockbezaeyt mogen
"wen, op poene van een Daeldpr van clck paert te ver-
'V

rf.i.ailh'oo'U '■■nnmU

.....oftes^aeP]

fili

'■r

Jn öÉffu^ötqnam fjjfr tpmge ban <®rtf-

tuffdBrn cfniiEcoiipc üatt öconfc/ ohbrc ftfliutliianiffiiB tur-
οεη .JDajqo? Haeren , cnDe De SJSiffcöoppelijtRf /'ie'"".'

omtent £nWde met ban βάΒ^Μ^βέ.Ι»?
be^Mban be iöcecfn ©cbeputcecöc te Λ γ
lupbcal^boIfiBt; - -••■'iDcftebp

1 önffjjt-

Ho. Mog. Heeren. ·;.:, · !■·";.■;'

De Approches van U Hoogli Mog. Troup^'n ende
die van de Franfcheri , fijn van eergifterco
avont tot defen morgen met ongethèenén Vver
ende naeriïiglicyr foodanigh voprtgezet, dà^febeyde
aireede tot op de Grachten van zijn gébracht >
cnde nu worden wy bericht dat de fel ve Grachten wel
ruym vier Roeden wyt fpuden weien, en boven Wer
à vyf voeten water, noch acht à tién voeten taoddet
houden, ende dan behalven en beneden voor dé ftec·
ne Wal een fpecie van een
fauffekree opgeworpen ί
Zoo dat de Hooft - OflScieren oordelen dat npch- al
meer ceremoniën fullen moeten werden gemàéckt·
het volck is heel wel gemoet, ende gantfch Willigb
om fich tot alles te laten gebrUycken, maer de zware '
ende geduyrige; reghen federtgifteren iodemoigea- -
ftont tot noch toe gevallen, ende noch continueren- "
de, heeft de Trenchécs op veele plaetfen onder water
gezet, erideveroorfaeckt foogrooteincommoditcy-
ten aen de Soldaten, dat wy vrecien fieckte daer üyt te
fullen ontftaen ; die van binnen hebben giftereó in
den morgenftont redelijck fterck gefchooten den

volgenden dagh endc defe nacht weynigh op o'nfe Li-
nie, maer in den morgenftont feer fterck op de Fran-
9oyfen, ende zijn Godtzydanck, noch in alleonfc
adien maer
Jts àfevtn man doot gebleven,ende voons
eens foo veel gequetft, ende onder de Franfche is wat
meerder fchade gedaen, doch onder de onfe geen Of-
ficieren, ende onder de Franfche niet ais een Luyte-
nant doot gelchooten.

en op R L O G^, Vyf-t^^^riì^ Bmk.

' beuren,,, fpo,djfkwib\als.^y bcvotidcDjuUsii.w^

I Endc ordonneren haeié Hol^Mòg. den irèvöött'
Generasi,
miffdeffiD » goedt epdi-^rift Γβιμκά, te ne-
Dien-op dè'dridérhoudhigc vbb àilérfe
cnde de voorfz poenen ende boeten te cKCUteréai » W'
confppniteyt van ,de felye „ die haer- Ho. Mog.^f
defen νςιΛ^έη » ilàt' vòo;ften ormftaerlijck Jfl |
tég;?rX^l^en^ön^erhbudeη er^é^aàttrvpfgi
ψ^άί

■tfi

Den Majoor Heri», Ritmeefters 'sGravemtereadc
v&nZwartfenhuTgh,
die met vierkondert gecomman-
deerde Paerden in 't
Tweet» waren gheweeft , zijn
gifteren avondt in 't Leger gekomen, ende rappor-
teren dat zy den»i^ia^»defer tuflchen Hw^ì
A» eh
De/Jen , door driednyfent Ruyters pfrc meer Zynde
aengetaft geworden, de felve in de tijdt van twee uy-
ren driemael hebben gcepoufetrt, enda
veirtie»
Standaerden iia 't lefte gclidt, maer door twee Qffi.
eieren bezet hebben gefien doch eyndclijckdppr de
de menighte van den Vyandt, ende dat ibmmighc
van dc meerder OfBcieren haere Troupen niet wel
en voerden de vlucht hebben moeten nemen, datde
Ritmeefter
Hanywodin 't dicke van 'c bron,, ende dea
Grave van Warfuxe dwars door de handt ghequetft,
ende beyde gevangen zijn , ende dat deLuytenant
van de Compagnie ^rni»//, de Cornetten vaa
Ηλ-

reM> Z,TP4rffi'>ii"'g ' ^odc Sandra met ontrent ie/fi^trt

Ruyterep werdtiigemift, waer van eenige doot ende
'tmeerendeel gevangen foude zijn, ende fbódpge-
melde Majoor ende Ritmeefter vermeyneö noch
welverfcheyde
te voprfchynfullcnkpinen,,ciidedac
ÏIRR4· aen

J. i


-ocr page 687-

/0 ΚΈ Ν vm-H-^É E r

ίβίή! «Shàe'ÌySe vàn deh Vyanè meer OfficietcB énde Ruy-,
1 · teren fouden fyn doot gebleven,foo dat Godt fy danck

' tóoéjirtbari DéBeeft'

^Ϋήβ Hoog VbfiieHjcke Genade kontìchap heb-'
^fcieVi'de, dàt , Vyant was in
de}lk>e»te gevallen

éöh'et HuysTuiVfMdlocqueerde, cotriifiatìdeer^
den Gpnerael WachtmeefterGorMt nevens den Col-
IpneJ
Luterà) V den Graef van Efferen. den Collonel^
UirBéu .' dén Vyandt t^gën te trecken : Dienvolgens
Hééft den Generael Wachtm'eefter,8lfoodc Regimen-
tth alreede in de marche naer de Winterquartieren be-
grepen i daer en boven veel van onfe paerden onbefla-
ièn,éó weyhigh befcharpt waren,
drie hongert
deri iyilén, driehondert ym LutzauTs, fwêehondert van
Ejfirwi ende AffWert vanHfr^jV Regiment tot fich ge-
-, _ nomeii > daer irede wy den
achften defes oa't Huys
lïPiV/ti/wilden gaen. Maer onderwegen verftaende,
dat den Vyandt fich .verder daer af naer jE»/cWfhadde
begeven , zijn wy aldaer voor by gemarcheert om haer
, den felven pas te befnyden: OndertuiTchen hadde fich
den vyant alreede daer uytgemacckt; daeropwylos
gingen, en naer bevondenedappere tegenweer , heb-
ben dc fel ve eyndelijck op het hooft gellagen. Haer
macht beftont ghefamentlijck in
acht kovdert paerden,
cnde
vier hondert te voet, daer van den Collonel Hae-
re»,
volgens feggen der gevangenen, den Ritmeefter
Gravemoer nevens "vyfligh alleen fyn van gekomen, dc
Graef van
Warfuzée, Ritmceàer HontTPold, tweeLuy-
fetiants, Djƒ Cornetten, t/jr/Trompetters, en drie
htndtrt
gemeyne (waer onder veel ouder Officieren
(fyn ghevanghen, de refterendeallè doodt. Aenonfe
lydè moghen
hondert en •vyftigh ghequeft of doodt
2ijn.

^en negenden Bcl)00?t fict Öappo?t

flnihiii' ï?eet£n ba» Ommeren ciiDc anDcce[)accl^a

Sujint ®OB· «©eörjpiitfftöcn tot De fafiencaecIteiiDe betucc^
*>D(t· tjingc üah drie duyfent ^toitfet^/ niitciiöcnebcn^
miifle ï5eercn (CiccomiHittceiben uiitbentJacDtban
mtii" ^tate/ Bebffïtfert/ enbe flc-fyaniinecttïjrbDtnDetM·
Miffive ban öe i^cct: 3imbaflaöcuc Boreel, ban; bp
ünbcr anbecen betfocïjt toiabt / bat tot boo?tfpttinBe
ban belicfttingc banbefclbc^toitfcr^/ IjemtorBljCi
fonbrn niocljte toccben bf^^tartécfflienicntoftece'
Olrnienten/ Daectocapplirabel/ al^oocftomtenio=
öcn toeten f)acci^o.j!ËOB.intentie/ ofoberbrpbebe
ïïeBintenten een Bcnieeη gfjenecael <©ber(ie foube toe;
fen / twee aiuptenanten Colonel^ / en twee .TOain?^/
ban Df fibec ceBinie nt fijn €olonel enbe jEajooj apart
foube ijebbcn ; gebmbc boo?t^ in bEbtnefien of niet een
bemiaein pccfoonblCECtei^cItupt .f^eberlanbtfnallet;
la'öaefï nae ^toitfccïanbt afgefonben foube beljoocen
te tDCcben om be bco?fc&|cbe «cljtinsöe tebeboibecen ;
tuaer op flebeïibcrecrt jijnbe/i^QoetBebonbenbatbe
Berenniceerbe iìffllmienten/ aen be genielbe 3|fere
SfimbafTabeuc enbe ban Bcuningen , Ej;ttao?binan^
Jffiiniflec ban befen ^tact in ©janeBr jjch toeflefonben
fouben bjccbni / om te fïcerïteh tot bfc frlbec naecicï)^
tinae/ entt)ybec^fuIcj;enbaecf)etBiï)oojbe. ^ipftet
tweedepoint/toiert0Dfpfr(iflfcitt)p jacel^o.
JBob.
cefoïutie ban ben fevenciende ^obember lefiiebm / en
tienbolfleng ai notf) Boctflcbonbenbatbeboojfcijjebe
drie duyfent ^toitfrc^in twee HeBinienten / enbe on-
bec ttoee Coloneïji becbeeït fouben toecben; sliflöcft
mebe ten aenfien ban 'tboo?fcI)jcbe derde paintBCs
per(TfieertU)ierbt bp be felbe ijace Ho.
IBoq. crfelutie/
om be boo|fef)?cbe faeefte met boojeeneFpjeflTenban
Öifc nae Switferlandt af te beecbigen/ ntaerboojbc
flemelbe?imbafraber / enbc€)ctrao?binaci^ Minifter
tot Parijs gemanieeit te toecben/ tottoelefienepnbe
Öun eittaetban befe Ijate J^oogh .ll^ogenbe refoUi=·
tie tofBöefonlifn jön/ omme fitg baec nae te cesu=
.
. Uteti.

tìTec felbec tijt fefceben be <0ebeputeerben be^ant-
mm- fc&ap^ Drenthe, Oatfiinufooi^eccetoeùecombenbe

ρ
li

'egap^ gingefetenen foe toel öoo? ai^jiijilèljdojffit,^.
nbalïe enbe ongfielöiiffeilöcRe fcÖöïbèöbdj'tS,^
enbe anberfint^ seleben / op fiaec ojbie
Φεπιμεγ λ
bigi) in 'ttoaften ïjabben Bitontit^Utt/ oïft
bpanbt ïjetbojbece coobenenbebtìp?iiieetl^tn{Wi
ten/ijettoelcfieooehgemcfteiüchtoa^gefutceht^^^
Öet obeiftomen belet s foo babben fp niet bjiiitn had^
ten Daec ^o. H^og. bit felbe Defient te niaeclun / S
&et ball bemoutoen patbe felbe bifcinttefoubfafl Ï
ben contentement te fcbeppe» / énbe fict oftiuS'
toaechen/ bat al nocö coiitinueecbe tot ongelijcft itiÉff
bec bienft ban ben^tactban'tBcmeencBalifrianhf
aen te nrmen/ ban ofbeboo?fci)iebefeftichuiimco ts

toaren atngenomen getoeefï. ©ooì ïjctblucljtrn liafe
ben be goebe gingefetenen toel gcoote fcfiabeoiieitDm/
maer boo? be boo?tocf)t eninquartienng^/ tottóoe,
fcfiiet onbfttoinnelijch fcöabei menfjecftbegnmV
tenen qualijcïi Betraeteect / oocit be ©ioubjf pcrfoncn
foo Bcfcijeut / bat fp baec ban fgn Beiìo?bcn/ inradiitt
be ftcancften ban jaec bebbcngcöaeltniinbeïnrofni
nebec gefmeten/ be bebben uptgefcl)ubbft
/cn Dat nopt
gffjoojt / bie fp mrt be bcfmettclijcfte^icchtdnhft
φο?ρ Rolden bngaftetbonbtn/ I)ebl)cnfpoaDc6cti-
ben boot gefeöooten / enbe be bebben niebe genomm/
oocit booben opgegcaben/ enbe foo beelüoiibioc on»
geljoo?be Barbarifche to?eeti)cben enbe (Spraniiiclifi
b?eben (toaec aen niet en fieeft gemantiucrrtaléfict
bjanben ) bie seen CD?ifiencn / ofte bie naem Dare baii
toilirn boeren en betaemcn ; Ijoopten bat be toapentn
ban befen ^taet foo fouben B&efegent too^ben / Dat De
bobem bau bien nlet toebecom betteben/ maecres
beuBe ban ben bpanbt gtjenomrn foube toojDen / ttia^
gljeteeclient / Jan de vos van Steenwijck niDe J,
Struyck.

O^nbet beCompIieen ban be factiebfcSSojgerpttot senToi

Groeningen, onlangljgin'taaec.... BfpalTectf/B""i
toacen getoeefi eenen S&oeto? Harkens, fijnDcefnsJ0f= '1Ά
toeelt ban be Chambre myparty tOt Mechelen, ootfl ontja
eenen Gerrit Uden. Harkenstoiettboentnafl^gcpat-
bonneect enbe met Udenflijebannen. ^n ücf^tijDt
meenben fiaec fo?tupn toebec te maceften Dooj Den
.flöunfierfcljen <£>
o?IobÖ/ flebucenbebrn torötoicDe
J©Hn(letfe{)c beben boo? Drent. Harkenstoaö foo on=
boojflcötia bat
Dp flcD op be jFcontiecen tuffebeii Vrief-
landtendeGroeningerlandtbeaaf/ onDetpjctCjCtban
be Siaefit/ of baneeni^onbt/ bieBpfepDeljnnonti
nomen te jijn: toaec ober IjpalbaecbefinittoojDnii
be/toiertaengegcepen en na Groeningen gcbangclgcft
geboert: al^ bP albaec aenquam/ een ban fijn
ni^ ontmoete / fepbe 5 Nu ge voel ick dat de handt des
Heeren op my is. getoefen ^taet «©enerael/iiu
©o?fieIijchc .i®un|ïerfe fiaebtschuyienborgh, toai
me be dp befen toeljt / en omtrent ben iSiffe&opj nwfc
(jifit flc) bupten gebaec. Uden toicrt naer
Herkent
Doeftgehtegen: Ijaecbelicttoa^/ batfetcfföfi'^öafc
borige Sententie toaren in 't 3Lanbt gDcfionirn en aip
Spions tegcn^ Ijaet^aberlantgcRreegen; üioiDfnoe
betboIgrnsS op beu achften 3^ecemDec nae De miODflöÖ
binnen Groeningen metbenftoeetbengD^-fi""''^"·
Harkens toa^ feer gljealtereect al^ Dp op Ört êxllöüot
quam / fulcy bat öcm eni ban be ?5icnacr^ bpoi
aiufiitie/ al^ ÖP op fijn ftnien fat/ en bcn.§>cί)cφ'
cceïitec 'tljooft afifloegi)/ mofiebaflljouDfn ; mart
be anbec ftabbe meer moebt / en toonbegroot umwm
obec fijnb^acnemifbaet/ bibbenbe^obt/ beguj·^
tie en 2Öo?gerpe om bergtffeni^ ; ban ben
ter trefte ben eerflenflaef) niet toel/ foobatfiPWö
mactelbi eertnen 'tfiooft biW 'tïiiönctnfacöfiÖfF
öeni
 m.

enbe becmit^ fp boo? befen cecfl booj fict haêbtótó ^

Btifil


w

i'-

Β

-ocr page 688-

en OORLOGH V Vijf-en-^ìcertighfle Boeck. 669

------öatöefeiue öaBöflfgi) φηείβΑΕΓφ

ïiLochum ÖaMe büO?t' ijetét / öe Rhyngraef Öie

SfouOebEccnncn/ cnDe JQonfiruc dePiaddfiin
tìd&ft' g&oo|luc[)tigöfpt iiaölW gfcfffctdrfct/ Dat
StohlcDf ιΦωΐφίΠ ban Daer io. ap öen japant

fniiöfli fl'Wn / ομ Doch ötfbii mo^een fauDe bolgöen /

fntooötiKöKö^nÖfWJ^" öe^nfantcrpi mocöacit/
mMiatt öe felbeaplif mmtnagb oiutrfint Lochummi
fiomfnjlJnDe/ èebonOeaiJat^ SiiiJteryeiiic&touoec
teéiaDt lìPtiDfn / fH^e Dtó öan öinneii raine mafc^
^•iiDe uanöepjactfp te&oubcn/ oe ^c&uycen fni>£
flnDcrcaEiJPUüjfntiuptfn ornile ^taiï in iïfnniojgpn^
fronDt haööcn inöni b?aiiD£oc|ïffci«ii/ naeöatöct
tolcii bp D'ifc Öf8imi>itfn alöacciPfn öalir öaöïicn gc^
mafclit/ 30« Defdöcnae öe miöDagJi contoni naec
atc eiactifcrn gematfcbeect/ enbe jijn öecJBeöCi
oiitfctDcn tegen? öen aUont om nocb tìecfcfiepDe noot=
fflcchclijcWjeöfii te bc5o?gcn/ torbergetote / Doei)
boo'öaft^afftfiepi noci) öebbenöe ομ DenLochumcr
jgfró litii aenfiomen een gcoot gebtclte ban Dc jpcans
fcöföuytecie/ foo DatjpbectcouüJOcnöatDieiCroU:
pciiiiocD alle bp Dagbaloaec meöe fouöcn toefen ges

""©CliCoUonel Haerfoltc fcöiecf ban Den der tienden
ci4©tctmbfr Dat De J^eerenl^ectogen ban Celle cnDe
ïï Ofenbrugge , alle i)ace öaöen enbe <0enecalitept^
pttfoonen DaDDen beroepen / om te Delibereccn toat in
Otfe conflitutie ban tijDen enbe faecRcn öcfigeDaen
ofgdatcnfoubetoecDen ; onbectufTcgencontinueecDe
mm alle^ tot De Macfeft geceet te maeeften/ enbe
toitrtDenieutogetoojbene «uptcrfje in toepnig{)Da=
gtii alöaci; te gemoet gefien. ©οφ op alle 't fclbe
flmiitctiegebolgbt. ^ ^ ^ \

(I^Uec 't openen enbe boo^flagjg ban3^^et>e ganDe^
lingf) bp fijn ïHeutbojfielijefte ?^oo?lucl)tigöcpDt ban
Braodenborgh gcDaen / ban bjegen fiaec JSSos-
gcpjoponcectal^bolgljt:

lajimFXAt fijn KeurvorftelijckeDoorluchtigheydcvan
«m i_J Brïndenborgh van fij ne zydc aenftondts foude
" treden in rupture, teghens den BiiTcbop van
Munfter, doch den felven met eenen doen voorhou-
taj den de naer-volgende pointen.

Dat den voorfz Biflchop van Munfter fai evacue-
ren alle de plaetien van den Staet van haer Ho. Mog.
genomen.

P»t. Sijn Militie te cafleren op vijftien hendert man > om
fijne Fortreffen mede te konnen befetten.

Te renuncieren van alle pretenfien die hy op dc gein-
vadeerde plaetfen {tot
Bonulo incluys) vermeent te
hebben.

Als mede afftant te doen van alle Alliancien, tegens
den Staet van haer Ho. Mog. gemaeckt.

Ënde hier nae gheen andere tegens die Ce fullen mo-
gen maecken.

Hnde dat over alle 't gheene voorfz is fijne Keyfer-
lijcke Majefteyt neffens den
WeH^halifihe» Creyts gs-
rmdbnit hly ven.

Alle welcke indien den Biflchop eflFeöive komt aen
tenemcn ende metten cerften te prefteren. Soo fullen
jserHo. Mog. ten behoeve van fijn Keurvorftelijcke
üoorluchtighey t terftont mede de Stad ende 't Kaileel
Ofyoa doen evacueren.

itülfi

tì»·

0

Ril·

Maer de voorfz Biflchop de felve pointen oietwil-
'«deaennemen of prefteren, dat alsdan fijn Keur-
voritelijcke Doorluchtigheyt tegen den felvcn op het
J^derkrachtigfte foude ageren met een Leger ten min-
'«n Van
atht duyfent man, ter tydt ende wylen toe een
nonorable, ende verfeeckerde uytkomfte van Oorlogb
lalwefen geconfequeert.

ven 't gheene
een fommc kafim^h ii^wïllijatdwff^^^

Ende fullen hare Ho. Mog. van hare zyde, ter feec-
«rdcr ende efficacieufe uytvoeringe
•wrfz ftaet, met den aenvang van de rupturp > geyen

Ende dat haer Ho. Mog. voorts den Oorlog in dierr
voegen getermineert weiexidej aen of ten b?bu^eyan
fijn Kc.yrvörfteJijcke Dooduchrigheyd.t ftiHep ^O'.n
evacugr.cn;de Stadt ende 't Kafteel van Or/e*
vqqììj..

^iö veertienden fcfijeben DeJiJffcen teS^lDfbiïn
op'tïfup^teEefe, Datal^nn De®coupenban6«fC
ïf0. jjÈog. neffni^ Die ban De iTcoone ban Vi^nck-
rijck, met {jacerefpectibeHoopflcaben toacen geftos
men tot aen De «©aagten ban öe^tabt Lochum, en
Dat tot bempinge ban befelbe/ albccept^Defafllnes
Daec jtoegerequiteert/ toaren aengeboecty beCom»
manbant £1 ver velt twee(@flegiet# omtepaclamieiv
teren Babbeuptgeiïupct / tottoelcRen tpnbebe3t«p(»
Collonpl itterfum Dectoaert^ gefonben Jijnbey Ijecft
De boo?ft<fi;pmmanbant Demeergemelte^abt/ pp
getooonfùclte conDitien te pbaeueren belooft 7 ndbteti
latcnDefesfiuchen <{3efc!)Ut^metcen JHojtier/ ^cc
banbp ttoee feecgaecne l]aDDe toillen nirDe nemen/
Detoijl ^ijn^Maurits Doo?berrcl)fpbcftonötfci)appett
ginereningchomentoierDeberiebt/ Dat De^ifTcHop^
Itjcfte ©olcfterrn/ befiaenDe.tiifTcljen Dc vier ofvyf
duyfent tepaert/ tot Bramele tuacen geaccibcirt/, en
bat be 3|n^anterpe barr bp gehomen jynDe / De inten^
tic ban Dc felbe foube toefen / om ban Defe naciit öa^c
©0. J®og. 3Legec öan acbteccn in te ballen / fteeft fijn
3bo?fieli)cite5&oojiut{)tiBl)cpt ojDjegegeben/ Datöet
felbe boo? bet föcieehc ba»i Den DagJ) / toiecDe in SBa-
taille gecengeect.

^e Capitulatie op 't obergaen ban Lochum, lup»
Deal^bolgt:

Joia» Mauftts ly der gratie GoJts Prince vaa
NaJfaUf Getterael van % Militie van den Staet
der rereenighdc Nederlanden :

Ebben op *t Accoort ende Capitulatie over hef
Biflchoplijcke
Munflerfihe G uarnifoen der Stad
Lochum by Robbert van Itterfum, onfen Collo-
neldesGuardes gemaeckt met den Overften
Nkc/jm
vm Ehervelt j Gommandeur van het Guarnifoen der
felver Stadt, vergunt > en toegeftaen het geene hier na
volght, Als

Eerfielyck : Dat gemelden Overfleri ende Com-
mandant vanmethetvoorfzGuarnifoenden
vierde»
defesoud.ftijl fijnde Maendagh des morgens tuffchen
acht enwe^iwuyren fai vry ende onverinindertuytde
voorfz Stadt trecken met der felver Bagagie, complete
Wapenen, flaende Trom, vliegende Vaendels > bran-
dende Lont, ende Kogeh^in de mone.

Wert tot het voeren van dc voorfz Bagagie toege-
ftaen
twintieh Wagens.

IIL

Ende fai hy op de overleveringc vaa defe getekende
Capitulatie, hebben aen ons in te ruy men, endcover
te leveren de punt voor de Poort » eade de Brugge vaa
de Stade.

IV.

Mits dat alle Soldaten, die na gedane Declaratie vati
denOorlogh overgeloopen fijn ende onder fijn Guar-
nifoen gfchoorende, in onfe handen fullen orergele^
vcrt werden.

I.vr. ;

Datoock alle afgeleende gelden dcr Borgerenenïe
Inwoonderen vanXiSiifrwwvoornoemt, fullen werdea
gcrcftitueert· ^^

Ende fai hem tot geley pnde fecuriceyt een goede
Convoy mede gegheven worden, ^iat hem met fijn
Guarnifoen tot aen deeerftevafteplaetl ónd^'t ge-
biedt van den Biflchop yao Munfter gefiÓQrende , fai
conduiferen, ofte foo vcrrp aJs,hy Commi^deurfelfs
fai begeeren, mjts twee poeieren in^A^iegela·
ten fullen werden, ƒ00 lange het Qonvpy'ende

Tot piecifc nMkowiij'ghvVw 'i^i^e

aocöiim

CBpttll-.

Itccl·

?;·. t (t·'
U l.'C

H'

0o(iiten
tjanbftii.


-ocr page 689-

689. SAKEN van STAET

l66<. iyo lïier van gemaeckt twee al ccnsluydendelnftru-

_i. menten, d'cene by fijn Vorftcl. Doorl. getekent op

'tHuys t^Efe, cn de andere by gemelde O verfte bin-
nen Χ,οίίι»» voornoemt , daer van ten wcderzyden
cene overgenomen is. Op den
derden ouden, ofte derj

dertitndea DecemhNnïtM'Nc&ylfefiienhondertvyfeM

fefiigh.

GeteeckenC

N. vanELvERVELT,

»» , J&aec öat öe #efcm «©cUeputecrtim te ©ribe tot
SInflu Lochum beSSiffcboiJlijcfteiCcaupen/ ècflaraDemet
<0uet;ni> De (©fficieccn eniïe Bbequetflen in vier hondert man tc
fo»n. boet/ toaec onöec nieiitoètetìan^Jonafn^/ enbefe-
lligh te pactt / ccöelöclt toei gemomeert en geto^nt /
ben veertienden Ijeöüenfïcnupt-treeften / i^ljet JiBa=
flafijn / Doo? Den J^eete <©jai)e ban Hoorn gfjebifi»
teert / bie alDacr vier pfcte enDe twee metaleJjtucften/
met een nittale 0ia?tiec entie drie pfece beeft flöebon»
Oen/ neffrn^ fes hondert pont polbet/ omtrent De
tachtigh granaten/ maergeenmufqiietftogel^/fijn
nae &et miDDagljmael metöenlfeere PradeitotJSet=
tcöojfl grboiiöen/ in conferentie getoeefl (albooren^ öe
confiùrrattrn ban anDere Ijooge ©fficferen banljaet
1^0. .lieogenDf Cronpcn gcl)oo?tbe&benbe)mttDm
l^eer Prins Maurits , Pradel ente Rijngrave gljebe'
Ijöftefct/ ober bet berDerc emplop ban toebersijötg
(STronpen/ en bebben be felbeEeiipaclgblocftoeaDbl·
ferrt / öat be (Stonpen naer De oSuarnifoenen beboo?=
te bJojDcngcfonben/niftalleen om Dat öe regen on=
langé
gcballen/beaLanDenOacrommebabDegeimm^
penne Deert oftetea^gbefet/ enDe Dan Dit berloopenfaifoen
δβ" allerbanDc ongbemaciten / ooeft fiecftten onDer fiet
boIcftbEtmecrOect/ maeroocftDatbeiviunfterfe,naer
ïïftS be contfcbappen omtrent fesduyfenttepaertnrecft/
ficb tot Êede een nprc bob? η Borcuio ontbielDen / enDe
oné ban tpt tot ttjDt / Daermen logeert enDe anDer^ /
met continuele alarme^ fouDe honnen incommoDeren
cnDe matteren / Dorb baDDen ebentoel ter pjefentle ban
bei^eere ©jfn^ Maurits, RhijngravecnDeKUpatrick
goetgbrbonDen Datmen metbeboo?fcb?ebc®roupen
t'famen naer De jfrontieren ban MunfterfouDeaen
marcbcren / en nae grlcgentbcyt ban ttjDt enDe con|li=
tutie ban falten / Dan topDer^ refolberen / 't fp om ber^
bet in te treeften /ofte biel De felbe in De ©uarnifoenen
te b?engcn / foo alfmen boo? Den Dienfìban Den ïanDe
befïoojDecIenfouDe.

jgacr liaog. ontpngcnban DenJ^eetcCoïïonel
Haerfolte een jjÈiffibc upt Nieuburg ban Den tienden,
houDenDe onDer anberen / Datmen alDaerbermeenbe
Dat men (ïcb albier niet foo feer fouDe behooren te amu;
ff ren met bet ttcoub?erenbanDiep!aetfenbpöen2öif=
febop ban Munfter berobert/ al^ tori Dat Dearmee
ban Dcfen ^taet regelreebt naer 't |>t<ft ban Jvluafter
fouDe bebooren in te treeften/ enDe Den ©panDtaen
te treffen : geïijeft ooeft De boogbgemelDcBoifien ban
tare fpDe aïle^ tot Denmarfcij toarèii gbereetmaec»
ïtenenDe/ in toepnigen Dagen metbctaenftomenban
De nieiitoe önpterpe bare i?o. Jltiog· 3llrmeefouDen
ïtonnen brfegenen/ om alfoo DengemeJtenBiffchop
tot een glorieufe/ enba:fefeerbeb?ebanliepDeboogc
partpen te Dtoingen ; Daer op Den feftienden goetge=
toonöen Dat De boojfsHaifTibetefielleninbanDenban
Öe J^eeren ban Balveren, en anDere bareü|ö.H9i^.
«[^cDcputeerDen tot bet fiucR ban De Patenten, om te
bifiteren / epamineren / en Daer ban ïiappojt te Doen;
be felbe ooeft copiebjcft gefonDen aen De ©eeren bare
fêo. Ji^og.<©eDeputecrDente©elDe/ mitfgaber^aen
be i^eere §2ince Maurits, met reeommanDatie om op
ben inbout ban Dien bcboojljieft regnar D te nemen/
«nDe in ferieufe Deliberatie te leggen / toat in het tegen^*
tDOOi^bigbe faifoen met bet Pleger ban Den ^taetten
tneepen Dienflen banDenlanbe/ miDtfgaDer^ ban
De (iPeallieerDen ban Den felben^taet/ al^ ooeft tot
meefien aflii;eucftbanDena@pantfouDeftonnen&pDec
Öant genomen toecDen/ cojrefponDerenbe Daer ober
bantnöt tot töDt met Den obemelDenCoIlonel Haer-
folte»
oen ^ beften oom tienDefei^bi*

i

li

^Dbtrr·

totr te-
etH.

Berenbergh toa^ gbefailleett / enDe beeft / tot farilit^
tie ban bet felbe/ ^artogb Jurrien Willem Κ
rieufe bjieben een DeteerenbanHamborghiioniaf,

©p baDDe Daer beneffen^ op ben felbcn BerenberRh
be Dato ben negenden befe^nocbttoeealTisnaticnBEi
paffeert / be eene ban tien duyfent enDe De anDe« ijait
ièilicnduyfentjiijc]cDaelDcr^ / al^fijnDefoobeclpm^
ningen ban Amiterdam op Den felbengereniittettt/
eDorb boe bet metbefettoeelefïeaffignatimfou&fa^
loopen/ infgelijep boe beele geit in bet opgernrtDeftof-
fer ftcb fouDebebinben/ toa^bemnocbonDeftmt/iii=
mibbel^ betoijle bp bebjeefbe bat
öqo; Defen ongdticfiii
gen toebal toel eene DefojDje in bebetalingebanOtfc
iCroupen mocbte bio^Den beroo}faetft t / foo imiöe btc·-
troutoen/bat bit befett booj ojDje ban baec |0oa.
nae gelegentft^fpt banfaftenfoubetoojbenBefupjJlcttt
enbe getcbiffreert/ ente toiert ban bare ί.ί?.©,©.
berfoebt fulcF {jaer Uàog. ten ÖePen te tecomman»
beren·

<©bec befcfaecfiefijn&e Iteecenban Hamborg nodi
in 't 35aer feven en feitig feer bemoept gehwefi bottod S
bet baer niet aengintft/ al^fijnbereimera/wtiSa. pi/.

^e^eaetaci^ banbe Collonel Haerfolte tjooi ttore
bagben banOfciibruggetoebetgcftomcw/ Ijieftj^cm
gerappojteert / boe bat bP alDarr en te DiephoJcglic-
fien enDe gbemonfiert baDDe bet Öegiment te boet Dan
ben Collonel RifFeien, fiercft tien (Compapie / al^
oocft bet aegiment te pacrbeban Ècn (iE>öec(lfn Siegei
fiercft fes Compagnien / enDe Daer Bmiffcn^ nocD
twee (Compagnien iïupteren/ fij'nDc alle De fcIbe Cont
pagnien compleet gbebonDen al^ De anDecen bau öac=
togb lurrien Willem, bOO? Dcfen Doo?l)fmfeIf?OC'
monfiert/ enbe babbealfooii^ertogbErnftAuguftus
fijne quota inbeecrfieiésduyient^antenbollmafs
fourneert/ beb^agenDe twecduyfentlKöiitebortcn
feven hondertvyfiighpacrDen/ gclDCftbetQUotaban
ï^artogb lurrien Willem i^ gljetoeep mebetwee duy-
fent JlÊan te boet / enbe twaelf hondert vyftigh 0up=

'^^©aer beneffen^ babbe ben i^ertocb Emft Auguftm
tot Ofnabruggen, nocb Doen pjefenteceD drie nieuwe
Compagnie te boet /
Die omtrent drie hondert veer-

tigh jSanuptmaeeftten/ gelb'cfie

tot bacb te gemoet facb beaenBomfiebanDeanoree

nieutoe getoojbene bolcfteren/ in fonberbfPt banw

^lleetenRipperdatotBuyrfe, lohan de Wic,fn
van Haren, i|arei?o. Mog. (©ebcputeecDffl/^g «β'
getoeefl jonbe tot cieve, omben®eerelffW-^l ^
ban Brandenburgh, albaft onlanjffl^aeniifftonien/^„^Bi.

tfe gbefonDen i$ / om te fitecften tot ftjn natrici)^ löi

tinge.

50e felbe ëecrCoIïonei abifeerDcban Den fi

. _ met geit / met lafl om bet felbe ach

Den ^eeretari^ ban baftÌF.3F.3&.?&.ebecteteIIm/
enDe toierDen bp opgemelDe aDbij^ boope gegdjen/ ύω
Doo? o^Dje bqn De^agtfitaetbanHamborgh'tf£(üJ

ΰΙ»^

upt Den naem ban r " ^ ««m
een/ bebften Den fe
cappojt geDaen ban 'tguntbaer/

Dien/

foo ban ben gemelben i@eerê

cappoitgi
bingebefes


-ocr page 690-

en O □ R L O G Η. '/ Vjf-en-veertìghfieBoeck. 671

. «,{De fatcton ban Brandenbürgh btcfocbt te toillen
hfrtjatttti Oeaengcbanaeneconfecentien tmt Dcalfjtfc
^ flfiitüefenöe ï|eeccn 'JlBinlfïet^ ban Den öoagö3einfi=
Μ ©erte itfiic-bo?fl/ caecftcnDe De bccnifutDingljc
tian uaojaain^f ®cactacten ban Alliantie rufffgcn
hfftn ;&taet/ enöE fijne fóe«t-bo?fMijcltc<®odjluclj=
ffftnaitl^i / Daec ban capDojt acn Date

m becbfc te ©elbe in öefe iEacntit abfpaf'
m! if fï^nuptöeίcap^)o?tbanöc^^eεceπ<!5eD^-
ö^tcrtben/ flefielt onbecöeBinnelandtfchefaerften/
fltó mtöe ulit öet cappojt ban öen teec Mauri w
, in'tboIacnDeSafc inSIanuarhj.

iirtOBÌ) Georgh Willem ban Brunfwijck rn
t Lunenburgh, !)ÌeIfici)in0efettìùtinùenHage, öou=

Ijfnöf weljt ©Jtrtcclijcft ilofnöe ®afel; taa^ nocö
^A^IiJiotttout / enbe nam funbecraacchfcccinccprfncn
ff' toeonbf ïanben ίε Γΐίπ/ΰοφ infontjecöcpt toa^ aaecn
jn DeafpuBïijcften/ al^ Rbomen, Veoecien, cnöe
«Ihicr. ip toiftDt oibmaci^genafmt Den ifeitos ban

Hanover ; ^tjn ©abrctoa^DenümogljJur-

,ien , teütmi in üe fttpfEClijrltc enöe ^toèeDtfcije
©ojlogen in 3^iiptflanDt ; na fatenöe vierpjinccn/
aito
De toelche öp (tecbenbe fon ®c(lament alfo öal)=
DcgÖemaecfit / bat niet aï^cwee fjjneonDifle^eften
^opn^ fouöen fijn Slantien Ecbén / Dat toacm Chri-
HiaenLodowijck, mCcrcnGeorg Willem, DCEEcfïe
fiaDDtn öe pactagic ban Zei, en brfen Dat ban Hano-
ver, fn bw fiecf-bal fonöfc ^oon^/ foube Denaefl^
boIgcHöe ^ioeDec^ fatccDecen : De naeflebjai Jan
Frededick, Die nootfacthelijcft bolabrn^ ®efïatneiit
jjioffl futccbam S^efm (foo ïanflijöpgcenïïanDt
tnDelupben ftabbeJ namoocfefgnbÊcmacchinccp-
fen/ liabbe De i;eputatiebantef)rbbenbeeIsee|lmDe
bctfiant/ ènbe pcrtetreccbeaïfooinöefaeeftcnbanöe
* ©ccclt/ bat f>pgeoa?becItl)abDeaecng&enofcörame
5 rriiiii flciueelt te 53" &P be B^ne Die tjaec öabDcn af ge»
UK' fonDrrt ban De oubeenDefooIangDlbecbjacljte Litur-
giemöECeiemonienbecCl)?>iiclÖcRefeeccfte/DECl)al=

Dm öp be feibe piefereecDen boo?Denieutoe: boojt^
tenémenbe Defbjacfiftfptban i^rctog Chriftiacn Lu-
dowick Méef bp De tjanDt / aifoo bat bp ijet obcclgDrn
ban Icïtog Chriftiaen, gp tctfiont poffcfTte nam ban
btpfelf^BojftcnDom cnDeecffeni^. ©cn i^eev Jlettog
Geofgh Willem alfiiec sgnbetoogöbettoactt^/ enDe
moeH ftomen in Petitorio, pjctenbcwnDe Dat öf ra toe
tiiiamöeEleaie , DeanDettoa^ingaeDfpo|iupi/ en
fulitncctbe fjet conttarie. 23epbe namen De biapcuen
am / om elcft {jct fïeccftfie te sijn ; (ööoclj abflmeecben
ban fcpttlgchöcpt: enbeJIatoafi Georg Willem im^
pnteccbe beelacn Den}|eec Langebeeck Cantjlecban
ifn O Weben/ Die be mee/Ie Dicectie IjaDDe bp ben obec;
to/ enbe Dat i)P Den Üeeci^ectoab Jan Frederick
mtei: öabbe gebolabt enDe geDient àl^ tjem. IBacc De
toaftgcpt toa^/ Dat bp ï|eec Georgh Willem fjcöte
bcel liabbe gcabfenteect upt fgn Xanbt / Daet ober be
©nberfaten eenic&fïnt^ murmuceetDen/ omDatfjet
nelbt/ 'ttoelcR bp {jaettoierDcopsebjaföt/ bupten
Xaitbt^ toiecDt ggeconfumeett. Sleel meenDen Dat
ben I^ECtqsö J»" Frederick > aï^betanDectban Öelit
Bil/ foube bjepnigb bpbal binDen/ maecbPbteitDe
of/fflimgbanDciïefiaieallcenbooifönJ^erfoon/enDe
oKiie geme De minfïe becanDecinge in 't atanb ; €nDe
tot Hanover felfbja^cenfeetgeleectEuteté^upecT
antenbent/ Die opentlijcftin De|9ieDicat(efepbe/ t^
artooben tnbetefuftinccen/ Dat <l5oDtDeJ|eereupt
® .Haticn fnbf Religiën fiaDbe Die öp beminDe / boi=
ambe bafc in DenbecoembenCalixcus, DieoocRfeec
Wte apinie ïjaDDe/ felf^omtcentbejoodcn, Hey-
«nen enbe Turcken j ^ecijalben fac!) men in De (Biu
octbancn geen bttoegingl) tegen D'een of boo^ D'anDec
om Of ©rfintöepi ban Üettogö
hn Frederick, (önöe
O? «oomfcbe öijch^-confiitutien maecliten geen Dis
innctic m foobane fuccefliïen om De bepDe iieligien. 3111=
loo faci) icctogl) Georgh Willem, DatomfUItft^l^
enbe Rijcks-ftanden geen meec abantagie
Ffföcbben/ enDe bonDtOacfomgDetficöteaDDieri
Sffl^i^fn ^taet/ aen 0etoeic8ei)pfc[|?eifDen

Onfe vrUndelijcke dienfle» mit bet gbeene wy vul

meer aengenaems endegoets ve rmogen te vooren, ——■

Hoogh Mogende Heere», onfefeergoede yrhn- ^jSiöfi

den inde Nabujren, Btnaett

Datri»».

N' Ademael wy hebben noodigh geacht uwe Hoog ilBog.
_ Mog. van die ( naer hec overlijden van wylen
onfen vriendelijcken geliefden Broeder Heer
chrifiiaen Lodewyck, Hercogh van en I.»-

nenburgh > als regerende Heer des Vorftendoms ZiSt,
Chriftelijcke gedachtenis, &c, ) tuflchen ons endè on-
fen jongen Broeder Hertogh
Johm Vrtdtrkk, é"'· op-
gerefeae mifverftaoden ) ende wacrvandaendefelve
eygentlijck haren oorfpronck nemen, eenige grondi-
geinformatie tegeven. Ende daer benevens de gele-
gentheyt ter faecke > oock onfe rechtmatigheydt ende
bevoegenis omftandelijck te laten remonftreren ; Soo
hebben wy tot dien eynde aen uwe Ho. Mog. dea
wel-Edelen ende Vellen Heer vanfïWeriaf-gevcer-
dicht, met vriendelijck verfoeck, defen oofen Afge-
fanten niet alleen geerne daer over te hooren, rtiaer
oockenfefoegerechte»faeckthytevttUeni, Endebyfoo tfnfënB
verre hec tot de exctemiceytenfoude komen j ghelijck iinWffe
dm na bet aenfien der faecke licbtelijckTfoudekonnen
ghefchicden, op onfe te doene verdere verfoecken,
ons alle
effe£imea£iÌìentiete laten wedervaren, 'egee-
ne wy in alle voorvallende occaQen geerne wederom
met alle aengename contra-bejegeningen erkennen»
foo als wy uwe Ho. Mog. tot alle aengenaeme dienft-
be wij finge ten allen tyden gantfch willigh en genegea
verblijven. Gegeven op onfe Refidentie
Hannover,o^
àen negen entwintighnen
Marty itfijy.

Door Gods genade GeergWiUem Hertog van Brunf»
wijck ende Lunenburgh uwer Ho. Mog. Dienftwilli-
ge, geteeckent
Georgh milern, Hertogh totBrunf.
•wyek ende LunenÌfurgh,

Oe Superfcriptie was :
De Hoogh Mog. Heeren j geiterah Staten der Verw
nighde Nederlandtfihe Provincie» , onfe infon-
derefar goede Vrienden ende Naiuyrett.

Oe Daec ingmoemOcn ï^ecc ban VilliersBafDeii
achthienden obcci)ct bolgenDe JüSemocie :

Hauti & Puiffants Seigneurs ;

Γ E foubfigné Envoyé de fon AlcefleSereniilIme
Monieigneur Ie Due George Guilliaume de
Brunfwyck&Lunenbourg, apresavoirdelivré
Ie jour d'hier la lettre portant creance fur fa perfonne a
ordre de dire a vos hautes Puiflances, quc I'eftime
qu'elle a pour eet Eftat, &pourlesperfonnesquile
compofent, 1'oblige a leur a faire part de la mort de feu
fon AltelTe Sereniifime Ie Due Chriftean Louis de
Brunfwick & de Lunenbou g a Celle, fon Frere aiibé
& a leur reprefenter que b»en que parledroidtdeft
Naiflance, eftant l'aifné des trois Princee qui font en-
core en vie, ficparleteltamencdefeufon AtSeren.
le Due Gtargei leur Pere, il doivefuccederauxdu-
chéz j Comtées & Seigneuries de laifle par le de-
funft, au moins qu'ildoitavoirl'option de celles là,
ou bien de celles que fon Sereniifime pofledeprefcn-
tement, neantmoins le Due Jean Frideric fon Frere
puiiné tirantadvantagedel'abfencedefon AlteOè,
a
trouvé le moyen de desbouicher les fujeös des Duches
& cerres qui luy apppartiennent filegitimementpar
droit de fucceiTion de le troubler en la poffeflìon qu'el-
le avoic faité prenence dequelquesuncs, &des'ap-
proprier de fon authorité privée ce qu'il ne peut pas
pretendre legitimement par les voyesordinairesdela
juftice. Et comme fon AlteiTe promec que vos hau-
tes Fuiflànces contioueront pour elle l'afFeiStion
qu'il luy a plu luy telmoigner pendant le fe jour
qu'elle a fait de tempsen temps en ce paìs fiequ'cl-
les luy en donneront des preuves en cette rencon-
tre > qui luyeftdeladerniercimportance, auffi croit
elle eflre obligée de faire connoiftre l'evidence de
fon droit & lajufUce de
ces preteaficws par decraifoni

&par

JlBerao··
tir.


-ocr page 691-

67^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

^ pardespreuvesquinepeuvcntpaseftreconteftées.

- Car oucre la difpofition formelle da teftament du Pere,
fait des J'An
164,1. que dit pofitivementque les deux
duches de Celle & de Calenbergh feront partagées
cgalement &
que h preference ou option en demeure-
raaufilsaifnéduTertateur, ouaceluy quifecrouver
a l'aifné lors de fon decés tous ks Traittc», qui ont efté
faits entre les Freres depuis cetempsià> confirment
cecie difpofition teftamentairej & mefmesceluyqui
eft aujourd'huy caufe de tous lesdefordres, ditbien
expreflement que le teftament doiteftreexecuté fans
aucune referve, & fervir de regie Sede fondement a
tout ce qui fe fait dans cetteillultreMaifon, de forte
que fon AlteiTe Monfeigneurle Due George Guilliau-
me, s'eftant efFedlivement mis en poffellìon d'une
bonne partie & des meilleurs places de
la ducbé de
Celle, tant en vertu du teftament des traittés heretaire»
faits entre les freres & comme l'aifné de la Maifon,
qu'en vertu du droit qui luy appartient, quandm.ef-
mcs il n'y auroit poin: de teftament, queparlaft, fi
clairement a fon advantage, cilene doutepointque
vos haütes Puiflances ne prennent party avec elle pour
lajuftice. Mais comme ce droit ne peut pas bieneftre
mis enfonevidenceparunfimple Mcmoire, lefoub-
figné Envoyé fupplie vos hautes Puiilànces de luy
donner des De/>uté de leur corps, aquiilpuiflefaire
voiral'oeil ksraifons, quileneceflìcentdedemander
fon bien , & qui pourront convier vcs hautcs Puiflàn-
cesa favoriferunefijurtecaufepar taus les moyensque
Diffiu leur amie entre Ics m;iins comme s un des plus
conliderables Eftats de l'Europe.

Κ'"
Ιίί

dat de twee Hertoghdommen van ZelJe ea Celtnitrrh
fullen egalijck gepartageert worden, ende dat depre!
ference ofte optie daer van fai blijvenaendeouatfte
Soon van den Teftatcur, ofte aen die geene die ten
tyde van fijn overlyden deoudtfte fai bevonden wor
den. Alle de Tradaten die fedcrt tuflchen de Broeder!

ghemaeckt zyn, confirmeren't felve Teftamentaite

difpofitie, en felfs die geene die tegenwoordig oorfaec-
keisvanailcdedeforüres, feyc welexpreflèlijck, dat

het Teftament behoort ge-executeert te worden Ion-
der eenige referve, ende tot regel ende fondament te
dienen van'tg«ene gedaen worcindatilluftreHuys
füo dat fijne Hoogheyt myn Heere den Hertogh li/·'
rienmllern, fich eflFeàivelijck in pofleffie hadde ghe-
ftelt van een goedtghedeelte der befte Plietfenvan

'tHertoghdomZefif j fo in krachte van't Teftament,

ende erffelijcke Tradtaten gemaeckt tuflchen de Broe-
ders, ende als de oudcfte van'cHuys, als in krachte '
van 't Recht dat hem toe behoort j Al waffcr felfs geen
Teftament, dat foo klaerfprack tot fijn avantage, hy
en twijfFek niet of UH. fullen party met hem ncmca
omdegerechtigheyt. Maer alfoo dat recht niet welkan
in 'tlicht geftdt w/ordcn dooreen fimpleMemorie,
verfoeckt den ondergefchreven U H. hemtewillea
geven
Gcdeputeerdtn uyt haer middelen, aentvien^y
oogenfchijulijck mocht doen fien de reden diehcm
dwingen fijngoet teeyflchen, ende die U Ho. Mog.
fullen konnen noodighen, om tefavorifereneenfoo
rechtvaerdige faecke door
alle de middelen die Gode
haer in handen geftelt heeft, als aen eene van de eoa-
fiderabeUte Staten van Europe, i


Signé

LeC.deriUitrs.

^it boojfj obftorjcfctinöe.ïicDfcDuptfcijeiCafl/
iupùt oi^bolQgt:

DEn ondergefchreven Afgefante van lijn Door-
luchtighfte Hoogheyt, myn Heeren'7smi»
WUem Hertogh van Brunfwijck en Liiiienburg,
na dat hy gifteren over gelevert hadde iij η Brieven van
Credentien, heeft ordre aen U Ho. Mog. te iegghen,
datdeeftimediehy heeft voor defen Staec, ende voor
de Perieonen die de felve compoferen, hem vsrobli-
geert de ielve deel te geven aen de doodt van fijne
Doorl. Hoogheyt
Chrifliaen Loujs , Hertogh van
Brunfwijck en Lunenburg tot
Zille, fijn oudiie Broe-
der , ende aen haer te reprefenteren , dat hoewel hy
door 'c recht fij ner Geboorte, zynde den oudften van
de
drie Princen die noch in't leven zyn, ende door
't Teftament van wylen fijn Door!. Hoogheyt den
Hertogh
lurrien haer vader, behoort te fuccederen in
de Hertoghdommen , Graeffchappen , en Heerlijck-
beden, verlaeten by den overleden, ofte wel van die
geene die fijn Doorl. tegenwoordig pofledeert, fo heeft
nochtans den Hertogliwfijnjongften Broe-
der, treckende voordee uyt 't afwefen van fijn Hoog-
heyt, middelen ghevonden , de Onderdanen van die
Hertoghdommen ende Landen te debaufcheren, die
hem foo wcttelijck door 't recht van fticceflie toe be-
hooren, hem te troubleren in de poflèflie die hy hadde
laten vernemen van eenige, ende door fijn private au-
thoriteyt fich felfs te approprieren, 't geene hyniet
wettelijck kan pretenderen, door de ordinarie wegen
vanjufticie. En alfoo fijn HoogbeycGch belooft dat
haer Ho. Mog. fullen voor hem continueren degene,
gentheyt die fy aen hem.hebben gelieft te betuygen ge-
duyrende fijn aenwefen van tijdt tot tijdt in dit Landt,
ende dat fy hem daer van preuves iiillen geven in defij
rencontre, die hem van de uytterfte gewichte is, fo ge-
looft hy oock verplicht te zyn de klaerfchijnheydt van
fijn recht, ende degerechtigheytvanfijnepretenfien
bekent te maecken, door fodanige redenen en bewy-
fen die niet en konnen gecontefteert worden.

Want behalven de formele difpofitic van't Tefta-
ment van den Vader, gbemaeckc al ia'tlaery^^jfjg
éiK/ferf tfM
η •vnrtigh, het weick poCtivement feyd,

I

Geteecbent

■■ü Β ■ 'i'iit
r , LeCrdeViFiets.

©ε l^rccrn ban Genten Merodetoietbingecomi
mittccct / om Defcn <0Efante naDec
te öoottn. ^ ,.

öEfe conffKiitic öccftDcntefCbanViiliersfitt ^M
cecfjt ban Den (!>m ©cctoaö Georgh Willem gcDtDu; '
cciEt cnbe bafocbt cüeiuuaïe nfl"«|icntif/ feggbenliÉ
te maetcn bcrtcfchrn na Vranckrijck, inöi iiittfullfn
laten «n ^eccctacj^ / Dif öe lïefolutie ban Iiacrgotig
.fl3og. fonöe af luacfjtcn. j^acc söcöaen taip.itii
becftiactt/ öat men amòfn^ccrftari^ betéucmcn
rcfoUitie fotiDe tre tjantfifiioi / öan toat acnglngl) De
farcite fdf^/ Ijrbbni Dcl^fftrrnbanHollandtDcfflljc
obfcgcnonirn.

<©nöcrtujTrlKn Dfööfu Dna· ©0. |15ag. Dooj m
fiEcompettfc 25?icbcnafnbriiì)cÈf©oifìcnocf4irtfn intin·,'
rnüeoEoffrrefct Ijacr Jl5cbiatie. ί

^m ïleft: iicrtoglj Geoigh Willem {iffftöiffoiorf
aï^ öcn ©ecc ItoglJ lohan Frederick ^JfflCCiptfCrt ί
Öat altau^ tn May tot Bruniwijcktefatmen
luacfii / om onöfc clftanöfc Doo? tnfTcÖf'-fK^fi'^"

ban DfU ï?ccc J^ittoffö Auguftus,totWuifenbuttel,
enöe IJettogl) Ernfl: Auguilus,25ifliBopban Ofna-
brugge bjicnblgcït teontfcijfpöcn/ seltjrliiwjt^Oati;
nafcgefcöicDii^.

Engeiandt fiebbcnbeoocfiban öfn ©eertertogoart
Sleefwijck, Holfteyn, &c. gcboibect eenaifjfteban„„(κ ^

fo'nc ^eijepm tnbegee-barentJeJitiiippet^fttfftOj" Κ"
©o?1lclijcfee ïi&oojmtötjg&cpt tefgiUjch^oocfefooDa=
nige ïijfie gljcfonDen acn öcfen ^taet / enbe alfp men
Ötft Baböc becpaen/ Oatite.ïaabigatieelbfriDöffai
g&efïootm / fouöe nodjtan^ too?bcn open ^(tw
op Kleyn - Ooften , Dat / op De Eems, WelM
cnbe El ve ; ^00 J'i ten betfoeclte ban IjooeljrawaM);
ten icctogö fuirftg oocft gije-cppiieeeit op be
nyder
enbe Ever, in ffine uptblorpenbe ^trootnm; a^
jönbe attöt oocft Dcgrepen gbeiuerll onbfc ben nacm
ijanKleyn-Ooften. ^ ,,, ..

©aerilo. Jföog.Do<^itfnCommaubettrErntreytet acii.

berfiaenbe / tiat De ®oj|i ban Ooft-Vneilandt ω^®
twee tjan fij'ne öaben aen De ojDinacfjJ enbe ertra^?^
naci^ (©ebqjnteerbfη öabbe laten boo? Diae"» / .
©efïingöe 5tickhuyfen bp tHecanjunctmeijam^f^^
(eì0 toanneec fjet ©ojfienöoin met icfi^W
mocöt b»?öin Btömföt ) met meecbet;

I


-ocr page 692-

fu SÌfcnJiuptfnant enbctluec^fCBiiintcn naDebDOJ=
,,„crnDe®£fiinBe Stickhuyfcn fouöE fcnöen / om ali=
h^ tot naeöcc
d?ö?e (Duarnifoen te Ijoubcii.

fiiitpbfcnmienDe beDancfite turi ; «SDotD fcl)?0ff
hsfttoi: öat Öft "" mi^ecfiont toa^j toeltuaec
ZöfDatöponlansU^/ nictjnpHiiptb?ecfebaniit=
nuattirtinsDoftebeOifpflinge tianöien/ DatcUau ljp
uffiitofTöe tot noci) toe geni ftEnnifle
te örijbcn / mDc
fiat obcc fulcji: l)tcn aensaciibe brn aI)enir{Den
iommantiant tot Embdcn fjier ban niet tod en toa^
minfojniefrt/ mare alleen totmeerDrtfecuciteptDr^
loifenDom^ fnöe SanDen aen fijne 3lanbt- ^tentwπ
liaüOc te Rennen aegeben/ bat öem totberliecchinse
fijné tfflnitooo?biBf|m euacnifarn^ op fijn i^upi
Scickhuyfen eenifle bolcftecen ban fijn 3lanötfcljap Qtf
atcojDictt/ enbe npt Dee felbec gemeene miDDelen on=
tidiouDm tDojben; foogabDrnboo^gcmelbellantit-
êitmom (jc^ Dt^ obec niet honnen betgelijaen/ ntaec
Sooi απ geticelte (ιφ baec in toepge cigï) getoont / enbe
fiaDOcijplIeecVorll obttfuIcjcbpficljfelfiS be &rficn=
Dine flefolutie genomen nocö vijftigh a feaighjfêan
cpfiincpaljeniioflen aen te nemen/ enbe baec mcöe
licteuacnifoen totStickhuyfen teberfietcften/ toaet
iiaii aifoa ben gemelben Commanbant Erntruyter
nmifcfcfttcenaecicljtingcfjabbesefjabt / öacci|oogl)
jBog. baec ban niet betienbigb ftaöbc bonnen into?-
inpceii. 5&atl)p oochbecbec tcnljoooblienbebucSte/
Dat Dcfe ban öace to. iBog. bDD?-l)ebbenbcnieutoe
bfettinae op fijnen iltipfe Stickhuyfen fijn benabup?-
dtcm bpfonbec^ bebencften becoo?faecïten/ bpfdne
lifpfctii)tfiE.l©ajcfiept enbe Ijrt H. iïoomfcfjeïïijcft
otiinifc enbe finiflce aengebjacgt/ enbe bienbolgen^
Ümtqualijtft afgenomen/ oodftijpbaecopmetnieus
tocBebactlijcfie jpifcalifclje ftlacfiten enbe pjoceflen
(dêof Ijp be^ iitjcjc^ïnrifbictie/ fnpericicitept enbe
i^ögöepöt bebe bioïecen ) noclj becbcc mocöte bs>
3toaftttoo?ben ; batfulcp ftem tot fijn ï)ODgt)fiefci»a=
temDepjejnbitie bejojgelijh fouDe honnen gecepehen /
tntif öocB Ijaec ï|o. JBog. baec mebe niet gebient cn
foutimsijn; batoocfi baec benetornö totbefaecftenu
(ntcnanöEcen fïaettoa^gcftomen/ cnboo?aI^noclj
foobcdijenibetoufitoa^/ nocö geen fondcrlingene-
aiïiteyt voor handen was, naebemael I)p met frin
öat©abic ben ©ο?(ί ban Lichtenfteyn ober beirelfi^
pmlie/ boo? intecpofitie ban fijn öoogö gc eerben
I?Kci)cBoon-babeC i^atoglj Evcrhardvan Wirten.
bergh, enbe anbecetjooge SiepfecbJcIicDebientcn/ in
tninntüjcfteiEcactaten tot Weenen begrepen fcoa^/
oiDe een goebe uptïtomfie bectjonpte; oocfetopbet^
tipbODjflccoÊCbe b'p Ijem fcif^ genomen ©efolutie / be»
Htnliigb pecfifleecbe / bat ftp tot meetbcc becfeechect-
ίΐφΐ ban bem enbe fijne (©nbecbanen nocg vijftien α
ietiien ^oïbaten opftjne epgen mibbelen aen nemen /
mtKbacc mebe öet tegentooojbigö «©uacnifoen tot
ttoftùEhondertman opljet gemelbe Üup^öeclietci
fieii/enöebananebe50?gelijcftefucp?ife/ foo bpbet=
Öooütebtcfeecftecentoilbe.

Brtfocöt becftalben bat fjem niet qnalficfi toiect af=
itnomcn/ bat/ naebemaelïjiecobecmetöemgöeEne
tommunicatie gljeljouben/ Dp tot fjet abmit^
^tn ban begecommanbeecbebolcitaenopfijnïlups

^I-'V .1111, lil |.uUj||C(Ui: MKII il/U. Jiuiuy· BUtwi. ·"-

^tic / foo gaf öp aen bec felbec Ijooge üerfiant in be^
^cftcntoatljemalleen immediacen ftant enbe©a=
fai bEë noomfeöen ötjcp ( naebemael I)P am öoogd'
PocIjteitepfecIijcItEJiBajefiept mtt fpecialen Lecn-
«at Enbe plitïjt becbonben toa^) op öct ongelijcfe
atngeben ban b'etn of b'anbet: tiuaïijcft geaffectia=
ntttbe boo? etn gcoote ongelegentljept foube Itonnen
%fboEgi)tbQo?ben.

..... - - ^ebe30oifie=

__________gebjwpcbt.

---------------j bennegentienjiengianuanj

V. Deel.

Ρ

BEceferibeert/ bat tot befettinge ban Stickhuyfen i^^ff

o?b?efjaDbEn gegebennpt eeneopcecöte cnbcb}unbt=_i,*

nabupjiijchegenEgcntöcpt/ eiiöe totbEbojBecinBeban
be mrf(ic fecncitcpt banbeflélf^atanben/ Stupben/
enbe ©nbecbanen / niet anbEC^ ïjebbenbe gemeent / of
fuifje fDuöealbacc boo? aengenaemgefiouben
fijn gljci"
toeeft ; ban bat nn jjaec igo, .tBog. griet öcbbenbe op
beboojfjepcufen/ befeibEAEn nemen/ met bafiber^
tcontoen/ Dat fijn ©ojfielijche ©oojlueljtiflÖEptnict
alleen be boojfs ^eflinge ; neraarc oocTt alle anOece
jjfcontifcen enbe Paften ban Ooft-Vrieflandc, ban
noobige befettinge foube boen becfien ; €nbe toietiJt
bienbolgen^ ben ïiaebt ban ^tate aiftiec becfocfjt/
bat Ijaec ben mEtc-gljenoemben Commanbcuc
Erentreyter luilbcn laflen enbe ojbonnecen / b£»t Ijp bc
boo?f5 uptgefonbfne
aiuptenant/ twee Sergeanten/
enbe tien BiufQuettiec^ uptpbec bec boojfsCompa?
gnten ban ben ^taet / tegentDoo^bigb logECEnbe in l)E<f
©ojp Filfu m, aenfjEni^ bjief^ foube Ijebben te contce?
nianbfcen enbe toebecomme binnen Embden > plaetfe
ban fijn (Coinmanbement / te tccchen.

©aec op Ijeeft be ©oifi toebEC gecepliceert / roet aipiöc»
becfoecft bat ftaec ©ο,,ϊβαΒ. bc ^tenben bei? boo?= 5«
fff)?Ebm Eant^ gelief ben te öifponecen / bat be felbe
fiem ijeere ©ojfï / tot een hondert mannen ïjrt onbeci
Ijotit npt ben gemeenEn xrario boo.2 een tijt langi) ta)i(=
ben laten toeliontcn.

i©afc ban BccappojtecctjijnbE/ i^goetgeboniiEti
aen bei^eeren Stenden tefcl)?pben een Beaccaifonneeci
ben S3jief. Jliaec be ^tenben upt ingetoojtelbe jalou^
fïe/ batbei^oifï/ opbcmaiime banben«©?aefban
Oldenborgh, niet foEljt al^ een abfolute Nominatie
obec Ijaec in te bofcen / moeflen baec in gcoot bebenc-
hen Rebben. Eijnbe ooehbjeemt/ bat be]9o;fÏ nu
foo fccnpuleii^ toa^ ombefetaepniBÌje bejettingöln

Stichaufen intenemEn baEC booiimarï^ct&iaEfËnno
benfïc|)f£lf()abbeaenbefen^taet obecgegpeben gec
jfojt Lieroort, enbe toegefïen bat fes hondert in Ein-
den boo? be^tenben toiecben onbecïjouben / fipjefjés
I0ch of inbec batt / om be <i5;aeffEliiclte Nominatie in
te toornen.

<tSnbe 't toa^ boo? be ^tenben beel aen-nemeip^EC
bat Stickhuyfen boo? get Staten S^olch betnaect taifecc
bnpten gacr hofien / ol^ boo? get 3^o?flel!jcItc tot gaec
lafï enbe onbecb?ucI{inge.

CnbeelfoobptoEPBEringfi bec^tenben/ be So?»
flelijcfte b?ep^be be Comtoirenbec^tenbent'inbas
beren / foo öeDoen fiaec i^o, .ïBog. aen ben Comman?
beur tot Embdcn enbe Lieroort gefefiieben bennegeo
en twintigften USaert/ omfuloc te beletten.

^ieban Embden fommuniceerben aen gaecl^oog φ<»η·
It^os- in^p?fl bDo?|)aeceiI)iec aentDefenbe<6ebepu:=
teerbenaen ljaeri|o.|föoB.batfe bao?bcaenpetfÏnge 5ί?,5·
toanJjact2eo?fletpBenootfaEcfittoaren getoeefi/ ha= ^ nem
ctn^pnbicu^ boeter Andrée naec Engelandt af te «ngt-
beerbigen/ om tebecfoecften rela):atte ban be^^e-
pen engoebeten banbaceüngesetEntn albaetacnge:
tjouben: topbec^ becfoeci
^Enbe bat get <0uarnifoen
binnen Embden boo?noemt nocb ten regnacbe ban
get ban befen ^taet / noclj ooch nietten

ceflKctebaneenbec drieCompagnien bpbe^tenben
ban Ooftvrieflant onbecgouben/ enbe albaet leggenbe/
in eenigen beeleberminbett ofteberstoscRt foubcmo»
gentoecbenmEtrenigD boleb baECbanb^en tetcec^
nen /
't 3p tot mfflininge ban bE ^tgqjEn ban θο?Ιοα
befec 3tanDen/ al^ anbecfmtg / boo? foo beel aengingö
beji^ilitie ban befen ^taet; ofte toeltotbefetting^e!
ban be Grentshuyfen ban OoÜTrieilant boo?naemt/
boo? foo beel coneerneert bei|iI^ilitieboo?begI)emeIte
^tenben onbergouben b]0?benbe : ^at oocft te» der.
den aen olie bei>tI)EPEn binnen Embden t'liupi^ Boo«
cenbe / enbe becmit^ ijet genecaie gebaen benagfi/ ötec
teEanbe alinoti) ppgeijoubEntuecbenbe/gepecmit'
teect mocbte tnecben om 23allafi-f^e»^ toeber
te mo«
gen bertceciten enbe upt te loopen : 3@aec pp i^ goebt

Sebonben te bEtfoecUen bEniSaebt ban^tate/ bat
aEciï.op'teecflepint/ caltcnbebe JEBilitiebanbeï
fen i»taet binnen be fiab Emden garnifoen Soubenbe/
f»acei|^o.US,o.toinEn laten toeftomenöMP eDbp^.?IIen?

Μ li flaEnöP

en OORLOGH 'tVijf-en-'ueèrtighfleBoeck, 673


-ocr page 693-

é74 S A Κ E Ν vàn STA E T

i66<. samttc öct tweede point/ noopmbe ccn ban bedrie

__L ^ottipa0nicii mette aIöan;<i5uaniifoEiifnlïouöfnDc/

cnbebp De gfmrlte Stenden onDccljoubeii luEröcntic;

nen öc boo?nomiDf ^tcnDcn grfctj?cUcn / bat Ijart
45. nitt cn üjilDcti iicseccn / Dat Up beft te0cntooo?Difle
coniuncturE uaiitijOfii enbefacclifnfjrt: UoojnoEmbi
«©tiacnifoEn met ijrtniitlicljten Dcc iioo?fcD?Ebc Com=
paonicnüec5tijatiit fouDmtocrbcn/ mate Datïjacc
ïicüfc Dant Dbcc Ijrct toilDEnlEOfffnenÖcanDEcemiD=
bflfn btftjifCCEn/ toatt
Dooj DeüoojfcbjEbc Grenthuy-
fen nae OE&ootrn bEjct foiiDc mogEn toEtbEn. 55an
toataEiisinglj IjEt derde point concEcnErEnDc öftbcc=
foECÏtban 't uptloopEnber^EfjrpEn/binnEnEmbdcn
boojfcIjjEbE t'bup^ ijoocEnbe/ aoEbt gEbonbEn Dat
acn't CollEgie
ïtt '^bmicaiitcpt tot Amfterdam qe=
fèjcbEii foubE bJEtbEn bat ijafc <!5. biE^aEngaEnbe m=
te i^ooglj JilSog. iuilbEnlatEii toEftonifn öun naEbEc
bEciEljt Ettbeabbp^; biEbattopnaEina#Ijrb&Enoe=
tEfcrfticett/ batörtboojal^nocljbienbE gc-EpciifcEtt
tetoo?bEn.

5ίη Mey fEÌj?EEf De Bo?fi ball Ooft- Vrieflandc, bat
ÖP niEt bEIl ©ojfl Hartman tot Lichtenfteyn toEgÌlEtl^
JJie opÖEmljEböenbE fcIjiJlt-pjcienriE op bEti vijfden
3l!p?IIoubEnfiyI bcfE^ loopEnbEn gaEC^ ieftienhon-
dercvijfen feitigh t'EtntntaEl toaö gEatcojDEEtt ; in
boEgEn batfip uptfiracljtban ijft toaii^-action^ïiEi
cf^ bicn aEHsarnbc in be ïliEpfEcIijcftE ÖEflbEnt^ ^tabt
Weenen opgccicijt/ bJElgEnicIbE ©ojfl bie op ftjn ï|upi
feLieroort pacaEt flaenbe gccEcljteiijcitgEbEponfecbe
BElbfh tEC fomnie ban eenmael hondeit en vijf en
tachcighdüyfentïïijocbaElbEr^/ tot af-bctalingc Dee
oude enbe niEiitoE ρεπ/ϊοεπεπ oftE intECEflên / al^ oocfe
in ntinbEringc tnbe afflagö ban [jEt Weenenfche Ca=
pitaEl toebecom honderc duyfent öpcibaEïbEr^ / enbe
alfootefamentwcenoael honden vijf en tachtigh duy-
fent flijcFbaeibec^ binnen acht toeechEn ban bato btó
accoo?t^
tcreechEnen/ tegljen^ fnffifante <Suitantie
fouöE «ptïteeren : boei) bE obccige aen jjEt Weenenfche
Capitaci nOCÏJCEfiecenbe vijf en dertigh duyfent
öadbcr^ in tien garen/
eDocö infesberien oftecmtji
itrn betalen/ niaec l)Et Berumiiche Capitael, nament=
bjclt tot hondert vijfen'feftigh duyfent SijcJCbaelDer^
onbet Ijem beljouben / Die ijptegen^ vijf per cento bol=
genf be^ ïïgo; Confiitutien fouDe bEtintecefTen. €n
alfoo befe conbiticn noci) beri berb?agdi)cliEctoacen
al^ bie geene belDElcRe gierbeboocenop Den vierden
^EptembEc drie en feftigh bp aceoD?t toacenbcraemt/
ooeftDaecboojnietaïleenbeÖigufUC ban biebaerbei
booten^ BEgijtbEnc ^ententien bia^ getempeceett/
maEC nu aWe bOO^gaenbE Decreta en executions bevee-
len t'cenemaei koaecbecbailencnbEopgEljeben/ baec
fieneffen^ be boo^genoembe ^can^-actie bp De Éoont'
fcöe ïtepsEcIijehe .fjaaiepept toa^ geconfojniEert / ai^
tnebe op Den aJ exe^utndum betojDineccDe l^eeren
^ommiffacifen
tzarepri^uminhìbitermm\m\mA^t-.
tooìden.

^oo l^aDDe f)p in confïbetatie ban betegEntooo?::
bigetpben get aecoojt bp fgn<tB
>eeomniitteEtbEnaei;
Weenen, geflooten/nu ten bollen aengenonien enbe
baetop bieo?b
?e8Efielt/ bat biE bpftjn^of-gEcicljte
oebeponeecbe penningen tot twee hondert vijf en tach-
tigh duyfent ïïijcicbaelberé tot Amfterdam al^ in loco
deftinatse folutionis boo? fgn ©bec-jÌentmcEfìEC
tee
EÉtfïec tijbt bolggen^3ïccoojt fonben aen-getelt
toojben.

<iEn gabbe gp oocit onbEctufTcgen eeneonomgancit::
rijefte nootbjuft geaeljt flaec i^o. iBog. baecbanbe^
ÖoojlijcBc openinge o?unbt-nabup?lijclte mebe
te Dr
len/ metboffiomenbecttoutoen batbefclbeBetboo?=
Moembe met toelgemelbe frjni|efc©aber
ben ©|in^
ban Lichtenfteyn eenmaEÏ een^ ( bocft niet fonbec
Dtoote
bEfpenfïe enbe Hofien) gemaeefite accoojt boo?
aengenaent
fIcD foube laten geballen.

ï^ein kuiEctgEcefccibeett/ battEt aengenaem toa^/
met becmaningl) battet moegt toel toojDengeobfët:'
beect.

»,„„ ^&en vijftienden .!!©ep ontpngljen öaec fêo. IKog.
»tn tot «n ΛίίΓΛε ban be i^eecen (©ebeputeecben ban be
«Bettnif. Admioiftratoren ban Ooft>Vrieflandt > gcfcl)jeben

« - mibbelEnnitttoib'
lEnbE maintenecen / Dace^ïngesetenen boojtoftminTt
bagen fïc& Dabben berflout befelbcpachtets e
leen in bat iguactifc in ljacebi(lten tebecginberen/ nk
maec ooeft befelbe metgetoelt enbe pEtirul ban hare
leben toegl) te jagm / berfoedtenbe becfjalben/ bat^
bciCoinmanbeur^ ban be iBilitie ban Defén ^taw
binnen Embden (©uacmfoen houbenbe/ bantffttó
tijtgeojbonneertmocliteiDecbên omt'öacrbet croub
fïtie in ^ac{)t enbe contributie
faEclt(n>/ l)un be ficcrl
Öant tEbiEbEn/ om fjate fêo.ilföogv£nöEanDEreaf-
biteucen nae beljooren te betalen; Ï©aet,opiöo0fht
gebonben/ bat beboo?f5»fribe copielijchalijaetm-,
melbeBioutoe banGodens gefonDen foube toetbni/
mEt bErfoEclt bat
De felbe bE boo^npembe ^a^ccri
hiaebteloo^ toiibefiellen/ enin'te)w:cecfn,toan1iarE
functie maintenEten / ofte bat bareüpi iBofl.
nereffittert fouben binben / bp faute ban Oitn/ot
booinoembe |^acl)tEt^
De fiEcche ()ant tE boen ijiciien
ï^el^eerenHacn enbe Vrydagh. {)ielDen tóa^
om betalingö banljaecbecfcftot/ macr be Stenden
om geen beur te openen aen biecgclücltefcljeutitngcn/

IjEbbEn'taltDEbEraföEbjefen. j.

?5e<6?aef ban Oidenburgh fcljjeef in 't Dfflinban \
ItStp/ tenberenbe/ ten epnbe bat Ijace i^o. jloo. bojrj
niet alleen fïjne f)iec bebooren^ bccficegene Neutrali-'«wM
teyt enbe epemptie
toilben cenobecen fnbeconfirmt&j
een/ nemaec
ooeft op betegentdoojbigljE tijDcntiiDt fff
fahen fulcjc Doen accomraoDecen euDe eptenbcrm / bat «wj
befetutitept bp Ijem
enbcrgn(©nberbantn totnod)'^'^·

terac
»;tieect

nlttr (i·

aieteii-

Oepnf»
fctìnit.

toe gcnooten / tebaatec enbe te atanbe/ boojtatn
mdcfittufcben geconfecbeect ; 30aeropi| goebtgljti
bonDen/ Dat gelijcfte acte boo; enbe ten bEgotiu ban
be toelgemelbe ì^eece (Sjabe ban
pidenborgii enbe
beffelf^ <@nberbanen
niutatismutandisgEbcpefdicfrt
Ènbeïjemtoegefonben foube toerben/ bcnferen-
tienden
^p;il lefileDen bErbEerDigl)t bia^ / tm be»
ïioebeban Deï^eec
Chriftiaen Aelbrecht ütciojö'ïan
Holfteyn.

ï^ijnfDagï) ben fesden Silunij oub. (iijl '^abonig" eojii
ontrent
negen upren/i^Defi^erenDe®0||lbfliiOoft- jjn
Vrieflandt
befectofceltobetleben/ nocö ecendertigh gf;
SJaec ouDt / latenbc De ®o?tIinne jtoangcr. um

ïSaecfienDebe Opdenbergifchefcljult/ l)e6öcnÖatr «""i'·
ï^o. IBog.
ben elfden gultj Befcöjeben aen be teecen·""·
^tatenbanOver-Yffel.

3in'tlaet(ïbanluliifci)?ebcn be J^eetenbanEmb-
den öaer ®0. JIBog, bat fijne 5toningl)ljjcRe|13ói^j|iyr
fïept ban
Groot Brittannien, alle ootmocbi^ enOc 00. ,
gronbelöcftf cemonfïcantien ongeacfitrt / öaet iiiit at ^jj..
leen öaDbebertoepgert
De cdajcatie ban dertien Emb-
der Schepen,
DecfelbecgoeDeren enöe^cöeqji brieft ©ιρ·
inEngelandt
Dpgeb?acöt enbegcbangen/macrootR ι®!·
baecenbobfn be
Neutraliteyt cnDe b?pe€ottinwrie
mZtef alleen upt befe ceben/ bat {jaeriaiBog.
«i5uarnifoen inftaet^tabi toa^ leggenbe. ©eüj»
nuiJier boo?befclbÉ^iabt in biegeöeele<0euntow
®?obincien naecpiopo?tie «nbe ijetgrootfleono^
tecï
©erelt toaHaengeDaen/ geconfiDereeti/ befew
noptbealberminfie offenlïe aenEngelandtof e^
gingejetenban bien ftabbe
gegEben/ cnbi j[)et<0m»
nifden alleen tot betoaeingfiebec ^tabt
Embden w
inwendige oproer enbe uytwendigh overval, Df]^
ecnigftoffÉnfieflen pemant opfeerhere conbitiro^
geo?Dineett/ jjaecil^o. JKog. ooeft nopt DejPjwi^
fupetiotitept Daec upt of anber^ obec be^wm
l
)abbegEp?etenbeect. , ^

SOlfoo tuiijffclben top üift en btcfotWintiaW
mm- gantfcà gebienfiigl)/ De felbe
upt b?ienbt-naebup?lijchc affectie Ìia«n>«S^
raebt en SulpetWipftm/ ten epnbe spbrtOt^Jf,^
ban befe obrc-groote fcljabe cn becfiftrt'nSiS,^
ftomenbe/ footoelgeDupcenDe befn»
beb?oefben ©ojloglj / al^ bpftorofHge
©jebeop biebequacralic manier enÖeba)feniocwn«
ijebben. ^peciaiycft/be goebefiant bacr fienteS^^
bat Bate genomene^tSepen enbegoebrrfn

-ocr page 694-

en O O R L O G Η V Fijf-en-^eérùghfie Boeck. 675

ittutralci^aüencn cnbi®Iaetfcn Bebbnöen tacc^
iif · S/ morijtcn onDcttoojpc» sijn Ijrt fclfbc cfcljt ban
■ Scaïie alö Ijacc ©oogl) HSog-ljaDticu acrefolbectt
Γί^οε aniomcne fcbfPf" tnoofùrccn ban bate i^o.
Sfl »0iiDfcbanen/ rnbe Dacc ban ocootgonlliaeaO»
H^ffiitic
tc Doen / atn plaetfm Dacc 't Mjoo^Dr. Ü^fjt
Ste tot ha^ Λβοα- fp Daec Daeronj te mete bcc^
Snfii bat fpncrofn^anbcr^ aljSomDegotticnatiiipj^

Sp f"·"^

'^eafc ©ooflö -ï^ofl- Öaööcü brn tienden ?tnaufïi
nDfné?aefEdz.ardFe ■

Ferdintnd ban Ooft-Vriellaoc

. ^fhifbtn batftiuptecnenoprcci)t£toffltncgen.tl)ci)t
a üDOjfojse tot Dc^ atanbt^ confccbatte / niet toil=

Smnalatm Dem by OetEsentooolöiBepfrpIficemöe

nMtfdU bcftommeröithe tijDcn b?ient nabupjlöcit tc
Kftcn / öat foo «Cf rjcm toa^De tiföouDcnifre
««iniflcnc ©aöcclanbt^/ ftp foobani0eo?bje(lrHc
mbt bicboojfjeninije bjilDe Doen/ Dacc nicDeiic©c=
ftinaö stickhuy fen foo öacfi bocnlijcfi mtt l)cl)oo?lijc6
mawdiap bcfettct/ oochbcttaaaect^anccbanbenoo^
öiat
fttiiBlJ^-^TJtttunit' f©jbjE^ / enbc tuat mcf
öitó öart toe ban nooben betfcftaffct/ banol)clDC=
hen
Dat tot bccfeecheringl) bccbecbeccinOoft-Vrief-
hndcs edcgcne gcen^-plactfcn/ foobanige ojbje gc-
(Iflt moge bjetDcn al^ men tot De^ 3tanbt{S fccurit rpt

ftrtn anttooojt toa^ tefuliennietnaelatenbatfoo
tjfrt in fijne enöe lien<©o|ì-©;ff(fct)enii|tipfe^hracI)'
tfn
aa^/iitickhuyfen enbe anöece ©e?Den naec nK®c=
Iijcfilirpc / ten min(lcn trgcn cene furprife hjcl berfen
mbcbfimcct mocjbten toecDen ; maec inDien tcggen
flllf bf &t(lc toeber(Ic&t een gcootc licggijfntagötin
Ooft-Vriefla.1t gebjacljt ofanbec^tocïecn jifceheati
taque boojgcnomen fonbeïuecben / bat gaec {|ooof)
fBtg. öpöaerfclbcnnaöaceöoogetoijifieptbjel af-
metm (ftonben &oe ftoactlijefe &cnt en ben gupfe oocft
iK amfiooctge ^nDecbanenbailcnfoubc bef^bemet
Sacecpgene macötcn te cefïfieren/ tbjijffelbe Dan nocö
nitt/ijaec i^o. ifòog.fuUenblpbenbphaetbjtentnà-'
iii#jche inclinatie/ booitaen beflenblgl) continue^
mi en gaec be tneibaect en fecucitcpt ban befen ]|upfe
mSanbe/ altjjbt op be belle toijfegerccomnianöeect
iatnijijn.

jlarc j^oogï) jjàogbenbe öabben DefgöeïneR^beCi

mi
aal

itfS'
Ì9D3I

tr

m-

ibertulfchen toiecbtgoetgöebonbcn öeni^eeccn
CantjSilverc Aiiva, enbe Dreuweste fcnbcn na Ooft-
Viieflant.
5i0cï|eec Cane geeft ben vierden ^eptcm^
bt (jtpjclieect ben <Cebt ban fuyveringe, enbe ben
gtmtiten
i eec Cane gebalibiceect enbe gcjuc]^ opfgne
ttprfflctoenfrtt/ metceconjmanbatieomben©eeci
Grave enbe Stenden batt Ooft-Vrieflandc te&elDCn
tlifponetcn tot ane| toat tot fecncitept enbe beecjeeci
litïingeban Ooft-vricflandtbooinoemtfonbe mogen
(itctftm / enbe tot bien epnbe hem oenfionbt^ bei;'
toaEtté te becboegfien/ met autootifatie foo ιφ Bern
ali b« anbece J|eecen fijne mebe löebeputeetben / om
geramcntlncB ofte bp abfentieban beeenofbeanbec
mme pjefenten ofte
een alleen ten ^neboojfcpjcbe/
alle conbenable beboeren aen te toenben. «enbe toitrt
«m flemdten 3^q;Cantoochgeautöocifecctomben

iioo?fc{)jtben Eed van fuy veringe öeboqjnoembei^jEe»

tm fgne mebe <i5ebepntcecben uptbcn niwm enbe ban
wficn ijace 1^o.
J©d0. afte nemen, ^f^toiecbtpen
«aebt ban g»tatebecfocÌ)ttcnbe&oebébanbegemeI=
tf fcECen Ijacc igo, Hàog. «©ebfputectbcn te boen be-
pffnjcrcn ojbonnantie tecfommcbantwaeifhondert
Buiöfni/ baec ban Bafc^ tefgnettijbtfoubcnijeb'
™ te betreecftenen/ bolgen^ / enbein confij?mitc ban
w G?b?e ban 'tILanbt; be^ i^
e>;tractbanbefcccfo=
Dreuw'^'^ flcfonben aen be fêeeccn Sii vert Aylva enbc

Jöefe befenbingetoa^ fto?t / quamen fpocbig tocbcc
W
^roeningen , ban toacc fp ben veerthienden fcijje-
^ / bat fp alcebe ïjacc maog. fjabben befient ge^
«SiCftt be blfficultept / bie ben
derden Stane ban

be Ooft-VrieQlhe Stenden fjabbcgcniaecïliobfcöct: l66fi
intoilligmban ernigeconffntcnj DocD iie Kidderfchap ——,
enbe bieden Jjabbtn atiigcnomrn / bat ben Landc-
Rentmeefter
Dc boo^gcflagcn rapitale fctjattinpeban
vyfen cwintigh duylent guibrn^foube fucnccm af^
Baec ï|?o. IBoB.®rocputtrrbrnbnnaböijfeijjarcn/
bat fulci in foo eenpjctTtntcnnoot/ rnbeallcenlgcft
tot befenfie tenBrtBabcriaiibtmocJjtcgBefcÌjicben/
't toelch fp gecccn iöcbfputeecïifn BtWcn flöcafe
boucrrt.

®e gemclte brrgabecinge fecc onbccVyiacijt op ben
bolgcnben batt) fonbrc prt!$ te Bcbben pptgececbt ban
be anbeten op ce(c^{,omtrgcn
^bmeenentwmtigh-
ften
befec toebtcom tot Lier re sgn) BffcDepbrn/ toaic
omme fp ©erccn<i&fbfputeccben3bccmetb.c <i&?aef=
fdtjclte Saben met eenigt)e ban
beRidderfchap enbe
met be «öebcputefcbrn ban
Embden fjcbben gemjiwri·
hrn/ obic be betfcheciuge ban be
Stickhuyfcr-öchans*
baec op goctgebonbf η i|/ enbe ootfi 6p bic bi«i Étnb-
den arngenomcn/ bat hondert ofte mettbtc^olbas
ten ban be gefontficn/ berfiiH met penorgtjfame

ben fouben iuerbcn /om albaec in be üt? ccfifl^iigeért
jnnbe / tot boojliominge bw alle bojbece infectie / ìip
nlle boojballenbe nootgtbjupcRtteftonniri toiiiini
jàa Bet brctcecft banopgcmtIbe<©ib(p,utcet|>fnbec
^tabtEmbden,licbben be i|ecccn ^ebcpàccfien na=
bec aen ben Heer Hof-Recht^r en
Wiarda Baec narbcc btïioniraccijiljreflbtr isé Ai uoftcr-
febtffepncngeopenbaect / Jteccm öfpa£«ÖF/i»tbc==
bucBt toacen / bat ben florB ban be giiïchop foo feec
niet en foubeballenop beStictth^rer-Scbans, al^ toel
bat
Bp foubc boojbjeeehen booi Oldenburgbj en cegfi=
cegt maccBecen naec beG rietzijl,om ficftw te bcrfirt='
fien enbc te foitificecen / en fiflj alfijp ban fe Zieekiiric
te becfeechcccn/toaec boojnieteHécnlgiJtJwji^btaa'·
tic op bcElye, Weferftroclp<iiE?piafonbeiflCceÌMI
gcinfeliecrt/ meec oocft b?>Viiitenn^c Vricflandt,
Groeningen enbe anbfccploctfcq / t'ecne^^Ifoubt
toetbcn gejncommobeert cnbMïfcHihcfci. afeaec:»
omme/ gaben inbebenelujiii mp&benoocl^fti;ieufc='
Itjcft becfpcBt/ bat;p bebopmoémbeCnet^ljjoe
eecBocIiebcc meteencetccntj^mentenbe
tecicn fouben tuincnbecfeechecen/ batsp oenJi^meti
metten eec(Ïen / be bop^fs bettptnmecnifren enbe
tigBcbcn Baec bp JlSinìbe te fullen Ικβ^ηΜ

maechen/ metfmeu^ becfoeclt/ ommebafctoffoa
ban^^olcb/ Ammunitie ban^jojIogB / ^ /^pece
(@o|Iog^-beBoeftcn pwmptc afTifienticte^.

3©aec op gemelbe l^eerc Hpf-Rcchter anttoooibe
baec toc gBeen gel^entBept te sBn / foo om tMt^p
tpacenont&ipot bonaHcgelbt^ibbeten enbc fi^gg*
bcBoiflcn / al^ mebe om bat be ^tenbcn ban ben m>
cctt toaccn g^cBcpben: toaec
op jp Beb&m qcc^IIs
crect/ bat in foa pooten noot (φ Bet fecieii^ aenfcBjt^
ben ban be bdo^tmbe^tenben

Bebbcnb^occn bpbmuibcccntcmpben/ bod) bat
k^lniden/ bat tiefelbelntncpnigB bageninebecont
i^often beraifbmtotibfn/ Bet umeip in/ianteipt
öebbenbecfotBt ; öpcBba^P i<«i|lienàppw(mtfe(!en'=
De / SD'n ben dertienden op
Dp mifiDagB b^n baec bec»

tcat6cti om Baec i^o. lü^pg. ban al|e# pmH^iDig cap^^

pojttcbocn. <gnDcgeftomim3öiil>e opbeLangackor-
fcban? Bcj^bcbpPilJecbaelbil^eBpmmecigeeaiibiCi
mart bP f^fcHfi 9fnftB?Pben0 «fn l)c ©eep Wiarda
omfianbi^cft get:ep^efc]ntcfct / met acnm^ingc be
gecequiccecbc o;b;e tot beife^c&ccinjgtBelaan bcboojo

noerabeGrietzijl, mibbelcctijb teÌ3wnerilto,D?Banbt
nemen / bjit 30 Benen o&ebcptitcecwn bp b^Hooa
jl©og. alle (©(ficien fouben boen oml>eÖoiiilöeBfleair»«
(ieect te mogen tnecbcn.

Zp Bebben/in Ooit-Vrieflandt 5«nDc/o»bccbonben
bat Den Üctti^ ban Lp^epbpgb Cel, aetibiebjngBc
Babbegebaen oen ben !®;aef ban OoftvrMandc ban
eenigci3rtoupen/toeI tee nombicb^n vijftien hondert
Üoppen tPt beflèlf^ affiflentic/ mit^ Dat 3P fouben
blpbenonbecDenCebtban De BocqiBaeme{bé@cctog.
^odj bat gemelbe <t??eef foo omBct grooteaetal/
XIIX


-ocr page 695-

67^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

i66f alé om be bctöacïbe conbitie/ 'tfetteBaöbegetvtU'
'—J- feert. i&atnaDertjantminbet getal bpocmelDeliaci
togfou&efijntìoojgcflageii / macc bat niet minbetal^
öe nomfcê ban drie hondert ftofietoerbenafngeno=
uien/ mit^ obccgaenöein bcn<èebtbanbenboo?n.
éecce ö5?acf / toaec ban men naetbec antltjoojbt ban
ïjoogögemelbe ï^attogl) mctbepoflbieopben feven-
' tienden beftt albaet foube aenltomen / toa^ bectoaclj^
tenbf. 3&efe onbecbanbelingtjefcfjeen mebe metileni
«iffebanbe Hof-Rechter tegcfdjicben/ maec bcï&ee=
ten ban Embden enbe ben derden ^ant/ öibben öiec
tegen^ geoj^ofeettj/ al?' niettBilIenbeecnigljbjeemt

ticöa?öolch inl)ft3lamöcbben/ enbe liebec met ge^
eommanbeetbe ^olbaten upt
beCompagnicn/ al^
boel met gltefjeele Compagnien ban baec i^o. Itüog.
toacmgeaflifïeect.
a&tbee '©e ^eecen <i5fcommitifcrbe tot
G roenJngen acn^
tot"®?®! geftomen jijnbeom
ninjiii. " - -

tie bie bare aen on^aogtmnitquamenbefoecften/
bat een conferentie tDasJgföoubrntu(fcben<©ebtpu=
teetben^ ban bc J5?obincie ban
Vrieflant, Over-Yiièl
«nbc Stadt en Landen, in bc toelchefp alceebe babben
óecefolbcertom bet t0?aeffcbap ban
Ooft-Vrieilandt
w allen toeb^meteenigbltrijggijoichbptefpjingen.
mot inrlhen epnbe bp p?obifie boo? tweeCompagnien
om te gaen upt
Delfzijl nae Lieroort alccbepatent
ma^gegetoen/ enbaettebIpbentotnaebeco?b?e/ ge-
iWcli mebe upt be©?obincie ban
Vrieflant bectoaert^
foube göefonben 5ön
twee hondert ^olbatcn ten fine
al^ booten/ ban alie 't bielcïte aen baccl^o. lOog.
ina^ Itenniffe gegebcnombaecbecbecopgecefolbeect
te toctben/ foo ai^ baecia JBog.tenbedenbienfie
ban ben
3tanbcfouben bebinbcn te bef

fiebben gemdbc Üeercn fjaetbecfocl________________

paen / in ca^ be noot fulcfe^ bfctplïe / of ()? toacen ge^
gualificeci t om ban eenig bolcfe upt bet gacnifoen ban
' Lieroort te boen maccbeten/ inaec toe ben Xupt. Col.
Steek bp Commiffie ban be <(&cbeputeccbe^taten ban
Vrieflandt gbelafitoa^ mctbaftteconfececen ; toaec
bpfp ï^eeten (t&ebn'uteecbe bebbengeanttooojtgeen
ia^ tebebben / en oocit bat fp fuMt^ obec gaec nitt en
fóuben butben nemen/ tot nab£co?b?e ban barella
,ΙΘοΒ. niet tcgenfìaenbe bat fp bjefm bat
Ooft- Vriei-
landt
in ten gcoot pecicul flont/ ten toace boet <n
Bp fubiteeubcbigouceufe aflifientie toiccbebooifien.
iatetitt ^oo öebbcnfpnoc' "

mene te cugge cepfen naec ben Hage te (iaecRen / enbe
"„f"''' taebecomme te heeccn nae
Lieroort, altoaec fp be na=
* ' bec i^bje ban baec i^o. H^og. fouben aftoecbten/ enbe
teec baec nae cegulecen.

g&e be6ommecni0 bie men babbe boo? be inbafïe
ban Dc jjsunftecfein
Ooft Vrieflant,toa^ ongegcont /
bant ben S3i0cbap fonbolcfitoel ban nooben babbe
tegben befen mmt/ enbe albaec babbe öp booge/
ö^ooge enbeopenepaffagie/ om te nemen quactieten

i enbe babbe be
iffeuteectbaec
. . _ fecceetfietoa^
«aj. bat bc ©ojficl. öaben toilben (ïeb betfeecfieten booj
«o jjRo. lJ?eemtfócijgb^nlcft/ fleöjcfe baec nae gcblcecfteni^/
(fbetRen tot gcoote opp?effiebec^tcnben: toelcBecfentiment
^löftn bathaetto· 3!®og.beïiefÖe (gbflijrftfpalceebe
u sitit-
Snibden, LieroortenbeDeyler-Schansbefetbielben)
tl tl. oocft alfoo Stick -huyfen te befetten / 't toelcS met toep j
nigb bolfft Itonbegbeftbieben/ enbe toaec toe bequa^
me boo?f[agen toiecben gebaen: toarc toe ooch Aonbe
bienen bet bolch ban toegen Vrieüandt enbe
Stadt en
Landen
gebefiincect
jUStmo- Cotfutcfien epnbe bebïttn gch ben vyf en
twlntigh-
ti^e ban ften
aen Öaec to· gecepjefenteect In toat fïaet
^ΙνΓ^™" ban onbecmogent&ept be felbe fouben toecben gefielt /
maniu- Stìni·^ te booten boo?
belVlansfehfe,Keyferfche enbe

Ili;

leboocen. ©ojbec^
cbttemogbcnbec=

igfeban Embden, Lierooitenbe Devler
Schans,
oocft Stickhuyfen, mocbttoojbrnbcfct
litacc men mecclite toel öat onbec be IjanDtoEMn
tifeect toicct al ben lafl op be fcboubeceu ban öe i
btntetoerpcn.
g^e Üeec Hof-RechterfÊi)?ecfbanbenfesent\vin

tighften, bat bcètenöniteoncecbttoiEtöÈnbffrfju;
bigfjtjöat De iJibbccfdjap en ^teben fïcb nate bfnefctt
ban be ieccen <6ecommittcecbcn Babben btthlattijt /
bat alleen ben
Derden Stant toa^ tocPflec'öösetoctlly
mere aïg tien duyient öiit]cbarlbecgecn boo? aiternn'
fenteccn.

Stenden becfocbtfn gefamentïijcït atnbegefe
een eecommftteecben/ bat be twee hondert man on
Lieroort gefonben/enbe al^ gcff Pt i^/tot fecout^ ban

bc ^tenben geïieliineect toacen/ aen bc ^tenöcn ote,
göelaten mocbten too?ben nm
Stickhuyien Date imii
te betec te befetten/ toelche beg>tcnbenp?efentcitiitti
te betalen/ en
Stickhuyfen metHmmunitieenanïicti
behoeften te &efo?gen : a©aec boo? oocit boo?8tftQnitii
foube too?benbetegentoo?pinBebec®o?(ì£lticl
{E/ öat
be
Keyfer en 't Rijck gualijcft foubeneinen/ batùt
®o?fi ofte^tenbenuptlantfep?otcctiefocbttn. il^ant

baec bingbbetboofteebucigbom Lunenburghsboic^
tebebben.

Oe t?eec Hof-Rechter bofgöbe baec bp/ bat bt
Koereen «©ecommittcccben felf? nietcefoluptUiacm/
^etenbecenbe naetbec lafi te moeten bebben upt ben

^en derden (©ctobfc b^eft be ©eet Cant, em ban ,
baec io. jBog. (©ebeputeecben j'ongbfï getocefljijnbe ί,Γ
in
Ooft-Vrieflandt, aen De felbe gbebaeneengi)ecii> Bij.
cumltantieect cappo?t ban bet geene bp bun albaec )«<(·
toa^ genrgotieect / en aen baecbejegent toa^ : inatt op
gebellbei-ecrtjijnbe/beBbrn baec ifêo. JBog-begcraete
l^eecCant ober enbe tee faecfte ban" '

mitfgaöet^ fgn <5. enbe beteecen fijne mebe ©eatpin
teecben boo? begenomenemoeptein'tuptbottmban
bace Commiffie &ebancht/en i^ boo?t^ pctgtbimben/
bat aen be JUagiflcaet bec ^tabt
Embden foube ge·
fcb?fben too?ben batbacc(iSb.fonbeceetiigpbemliti>
(ie uptfiel be becepfle Ammunitie ban θο?1αβ|^ηα
Stickhuyfen toilben fenöen / en boojt^ allé^bffosm/
bat tot be fecucitept ban bien foube moghenbiemn:
3&eiö mebe aen ben ©ecce <6?abeban
Ooft-Vrief-
lant
gefcb?eben / bat be fdbcfoobanigenpjompienojfl
b?e toilben fielten/ ten epnbe batamfiontpanAu:>
riek &eboo?ltjdEi Canon bectoaect^ gefonben ttutgte
too?bcn / met becfoecft öat be felbe (icö tod toabelattn
geballen/ bat ben Cap.
Hendrlck van Kloofterbg
p?obifie bet Commalibement obec 't gacnifont Wnntti
St ickhuyien boo?noemt befileebe / enbe i^ ftifc ban nof
tiflcatie aen benfelbcnCap-gegebeu/ metojbjeoni
betboo
?f5<ii;ommanbementbpp?oblfieaI^bDocen®i
te boecben ; funenbe oochtoijbec^aenbeSupt.Co).
Steek gefcb^bentoo?ben/ batbpno^boo?eeni0Ìim
töot in Ooft- Vxieüandt foube öebbentc bECblptJiM/on»
obec be ^o?ten alöaec/ cnbcbebefetiinwbanoOT/
eentoaciSenbeoogetcbouben: <enbei^<5ictt«töaii
befe bare ©oogb i©ogentbeben cefolutieooröjign;
ben aen bcHeecen bec felbec <©eöeputc«l»»ti®«"«'
mitfgaber^ aen btn teer ©?ingM8uriti, omtefltec
ften tot bnnnenaecicBtingc. ^
c va

®an toegen be Vorftinne Douariere enoe Grïcl JW-
iard Ferdinand
tjuam bïecDegeecLintloo, WW-j ,,
conferentie/ in bc toelclie bP Denachftften®rti»et
obec gaf bet bdgenbe:

SHilti'

Ho· Mog.Hetren.

OF fchoon U Ho. Mog. in haren den-/«f^sSep. ^^
tember leftleden aen bevder zijdtihareVorftel^
als hoogh-Graeffël. Genade refpéöire «ffibefMdMït


Ρ
I

-ocr page 696-

en O O R L O G Η. rtVijf-en-njeertÌghfle Bòeck. €77

■ci Vjiflìve by; forme van trouberdgeen vriendt-Dabuyrr
' l'iickc f-mfthaffige vermaninge gerecommandecrt,fich
hy dcle gheyae/iijflie conjunöuw van tijden van die
Ji^cònden wlck.eren oes Hecren Henoghs toc Z
ht
tiniorgh Vp/ttci Ooori. te bedienen, foo hebben ly.
üi'-anJcrfintsnietaccepteren willen,, alsdàtfeinbarep
E«j£ eo plicbf. owrgaen foiiden vaij niemantaJs van-
der biift iWiefchsn Hjjyfe commendodependereo ,;
endewtieiiflenf^P'·^'''^''^ "PChtof Da4eel dar Oodei-
djnïnofy<!m*nt3riciersgebrMyckc, rnaerallem cotbe-.
ψφί^ van <)β örenfen eijde HuyCenj ende.allQo
niit als rot hetg^jtineejie beft eafile befchermingede?
VidirJjntsgcfinp^yeert tefulleo wprden,; Ofjpu wel
V Ho. Mog· infjQoft-Yrk-ilandc gewefene Ggdepu-
t«rdtf
 àldaer.dqw^&llebeyveechlijcke

middelen hcbbtii gefocht te difpocicren een noutwen-
dige co^fίζiewfel!; iotnrne: nac vcrey.Cch der faccken te
confentereii j dac oocj< ghelijck U HpoghMog. felfs
lengeraden wegbens het innemen der Lunenierghfche
vol; keren hm rerum Statu geen d ifi^cuitey c mochte ge-
fflaccktwprdeii, dewyldi hooghftc ngodc het
.vereyfl;:
Oückfoo fijnmeerhoogh-gemelde haer Voritel.eiicie
hoosl) - GruefFpl. Genade bereyc ghcweeft de
Landt-
ifwi/fa gcnofighfame aflêcuratie onder Vorftelijcke
inde GmeffL-ltjcke handt ende zeghel cc ghevcn, dit
die mnemingbe. der overgelatêne volckeren tot genes
menfchei veel weyniger tot der Onderdanen oÉFenfie,
mieralleenlijck tot confervatje des Hijyfes ende Lants
Ooft-Vrieflandt is aenghcfien, ende derhalven de
Stenden geen nadeel οίίαββ.ίη des Landes verdraghen
tighelchieden, lindien oock in 't komftige, wanneer
de gevlet en neceifitcyt wederom fai komen teceilè-
len cenige drfF^renten over het wfider cafleren moch-
(cfl ontftaeo, Ìoude men daer oyer béyderzijdts U
Ho. Müg. ,decifie verwachten ; fo.o heeftmen niet te-
genftaendealic.defe redelijcki voorilagen,deSfeiiidM
niet h:.oger als tor /Wfe
hondertmiin (daer de befcttin-
gc van met de omleggende ychanlTen, voJ-

geiis oordeel van U Ho. Mog, Officieren υβ^ί i&eWfr/
cficeer meer mannen rcquirert, acn te willen nemen
bcwe^hen-konnen, ende dac noch onder allerhande
fware onvtrdragcJijcke geprejudicieerde conditie i als
dat het bevel by de
Stenden. ilaen foude ende haer aJleen,
<iic kennis, .van die volckci en wederom te cafle.ren,
gherelcrveen blyve, welcke het Huys van ODft-.Vrief-
hiit t'eenemael fchadelijck, gelijck U Ho. Mog. uyt
tlcHeeren haie Gecommitteerde rapport breder ver-
nomen iuiien hebben.

Is wel waer, dat by de laetfte Tradiaten tot Ewi-
«rti is over een ghekomen , dat
fotidervoor-wete/t ende
de Stenden geene vreemde volckeren in 't Landt
iullcn ghebracht worden, maer foodanighe over een
kurairghe is in defen val niet spplicabel, dewyl dat
naer daer heenen is fiende, dat den Landt- Heer te-
Ej-ns de Onderdanen , ende Sy teghensden Landt-
"'^f ) geene dadelijckheden louden voornemen ,
fa^doordelnghefecenen geopprimeerc wierden,

Maer defe Luneniurgjè daer tegens fyn geen vreem-
de volckeren , dewyle fy in des Landts. Hecren £edt
^ plicht overgaen, oock geenfints tegens de Stenden
wharepnvilegien, maer alleen totdefenfie der
Grens-
γϊβ» tn paflèn tot confervatje, fccuriteytendc.be-
'nermingu des gemeenen Vadctlandcsgcbruyckt ful-
'«"worden.

Ten eerfiea, Dewyl dan dit ghevaer vöoroogen

Ten tjpeeden j Als die Onderdanen in fulcken val
opimaftreren , denLant- Heer goede macht heeft,
llre^^^'^" ïi^f gantiche Landt te confer-

Is het in den accoorde geenfints ver-

Ten -vierde», Hebben het U Ho. Mog. felfs voor
"ilonnabel geacht tnde daer toe doorfthryvensaen-
' Lumnburghfihe Troupen aen te ne-

Ten tij^j/f^^ beflset het in goede reden, dat de
Unt-υ, erigWeyt by neccfliteyt haer van (co Naêhoo-
6« aen Vciwanten lecouts kome te bedieneó. . i' |J

Tztififden, Sooftaen UiHo.Mog.mecfyn Doorl, \66fi
van Liunenliurgh in goede confidentie, end^foudea " ■
fonder iwijftel niet geernefien dat een vreetntPotcn-
taec ücb des Vorftendoms 'Oóft; Vrieüandc b^àacji'i
tighde^, ■ · ,' ' ; · .' '

Tenjevenden, Konncn de Lants-Oveiig^cytdaei
door alle fMfpicie welcke van fijn Rooms Keyferl-Mji-
jeftcyt; <?f|tej,eenige Rijc:!i:-Vorftén qjochtengen9n^a
wgrdenj voorkomen, wanneer fy die adfift^ntiejèefja
VorftendesRycx gebruyckp^f j

Vopr het achfiettf Soo hebben oock fyn rV^t^It
Dporl. vanii^irteniergh haer V.orftel. Genade daer toé
uyt goede intentie aengheraden, men fich noptwefl*
digh neutrael te houden had, qm<lcbdesteb«teryan
de Keyferlijcke gegevene gbcnerale proteÜietedie-»
nen. . . :>i. . . .. i'i

Ten »ege»</e»,0£Fereeri; fichde Landts-Overigheyt»
de Stendcn op goetvinden yandc Ho. Mog. alle verfe-
keringe wegens die accpgrden ende privilegien tc ge·
ven.

Ten tiende». Syn fyfoo wel als andere RijcksQn-
derdanen, de hooge noot het vereyfchende nae aller
Volckeren recht , ichuldighdenLant-Hecrdebehul*
pelijcke hant te bieden.

Ten elfden 1 Dewyldan defe rationes ende motiveii
op goede redenen gefoiideerc, m dfLhant Stndend&ct
tegetiïgoetwillighfooganfch weynigh of nietconlcn-'
teren willen, fóo vcriueckc uyt den name ende van
wegen mync hooge Principalen, die daer onder niec
anders als het gemeene Landtswelvaren hertelijck be-
trachten.,. U Ho. Mog.goedegeliefte te willen zijn,
dat de Stendeo door eene ferieule en vigoureufe fchrif.
telijcke reiolutie op het fpoedighfte , dewyle hct;gh&-
vaer dagcUjcx nadeit (ende U Hoogh Mog. interetìfe
daer onder ipohooghverfeeit) daer heen mogen ghey
houden worden, om tot het tegenwoordige
Οοβ- Vrìef-
fche defenfiati
werck ende onderhoudt der Luneniurg'·
fche
volckeren drie a wr capitale fchattingheii, doch
iucceffive ende in verfcheyde termynen fonder wey-
geringh byte brengen, onder conditie nochtans,
loohaeftditgevaerfal cefleren » men die Volckeren
falcaiTereii , cndedat.Landtfchapdaer mede niet be-
iwaren, Hier pp U Ho, Mog, verfoeckende by haere
Heeren Principalen de Hecren $taten Generael gocc
ende favorabel rapport te doen, recommandere my in
der felver goede gratie , £n blyve U Ho. Mog, oot"
moedigen Dienaer,

geteeckent.

T. W. Lintloo.

g^aec Op toiert ^'anöpccn baro^ ffoftsebonbfn/ ύΦ
gcn^ rappojt De^ i^eccciilaati Ommeren enbf an&rce
laceü^o. Miog.óörcomniittccöftt/ ùatafnDekten; etHaen-
bén toan Ooft- V i ieOandt gcfcIjjcbÉti foubt toojbni bat "j®·""'
bc flitjc onbefujaccttuilbfiisijn/ ominbcfcniJicfran- ®ίπ?
ten noot drie a viet Capitale fcbattiuam/bocö fucccffji .
üe iu üEcfcijfpbcn temiijncn in te toilliflcii/ tcntpni
Dc oni bare nu bete brtalcnbebolcftfini acn ben öijc»
nicltfn Jgcfte<6?ab£/ totbrffnfjf/üiconrrcijattttjati
jjacc ©abcrlant / boo? brn j^actoflj) üan Lunenbprgh
aengtbobm ^nct Drrffecfterinae / bat Ijarc i^o. Jiiao£t,
bc gocbc ijant bare acn foubc {j«ib«vbat bni noot ho»
mrnbf tcccffÉren/ bÉtooo?fjüolthrrcnarn|lont^gl)Ci
caflcfrt/ cnbc ijct öoojnofrobe aLantfcftap ban «@oji-
©jitflanDt ban bc lall cnbc factalingeban bitn/ ont=
lagen fonbciaerbtn 5 br^ incbeacn ben <0?abeoep
fbjcbfn/ bat bc fclbe met be boojfc^bc bolcftfcen
)c boo?nqcni|le cnbe impo?tan(ic paffen ban<ii>e(l-
©iicfinnbt boojnocnit / cube infonberljrpt Griet*
zyi, bJilbe bom befettcn/ ooch be felbe plaetfe
itt
allfC plc/icnbe fonbrc langlet uptfïci öoru fo^tifii
ceren. "··■ " v u β; · ^ \.à

ggf^ anbcttn baeg^ tojcctooch geccfDlbfctttetJft'^^'^
focthni batficij^ctten Cant v Aiivi, m üreuwsjJonBfi
gljctoeefl fijnöc m «0ο|1 ©jieflanbt/ aenfionb^ tutcir
bet bcctBatcc^ 'te gacnjiiombiBèffeu^btfaccfeeiiaEC
boo? befen aenöebolcn be oóebeijanbtte eiaibfn/
ten φΛε δ» be StendeKaöBOitt^ntfctt'Uiiijbejittis? tt a^t
Μ, Il β diic

.vS··
sr-n


-ocr page 697-

67^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

imaec bei^eec Cant hjrttoeienbe/ batbe^tenöm
Öaec in
niet fouDeti confentecen/ l)eeft ficl) ge-epcu^
feccti en icftljebbeamfEnigeacbenflecepjefenteect/
baegetbicectdycitficeettegen get nocf) jongI)flfï tot
Embden getmecHte accaO}t / eeniaecöanbe bolcïie=
Krtin'tïïanbtteöjenaen / insonöecljepbt foobanige
bie tn €ebt ban ben O^jaef alleenigt) fauben ^tjn. ^at
Öetoocfttoa.«teaen^ 'tintcceiibanbsfen^taet/
\yt
todcfitoa^ bemacljt ban be<i5?acf enbe ^tcnbenin
baiance, enbe be biccctie ban faechen albaec in gaec
1^0. JBog. Ijanben te ijouben. 't3©elch
3pi)iccboo?
becïooceu / fullenbe
Grietzyi aïfoo fïectfe enbe con(Ibe=
rabeliuo^bmal
^Embden, enbe batljaetJIa, jlföog.
ΠΦ oocit niet al tefeec Itonben betcoutoen op
Embden,
filwaec be Canaille enbe beel SScijgcc^ meec <2Sjaef|
al0 βίαίί^ toaren. SSegalben bat bp albicn bc
Doua-
5\uangcc jijnbe / een J^jin^ baecbe / ben i^et'

Tiene,

togb ban Lunenborgh baec ban IBomboic foube jijn/
al^tecilonti^geblehm. 20oben bien taiewgcmeccHt
6at ben 23i|Tebap / om 't llijch
fepn
(φ Ooft- Vrieflandc >
tenöftiJücftDaöbe.

ficeegl) oocït onbcitunTcften be fjanbcn foo bol
incccft / bat Ι)μ be gebacljtcn om Ooft- Vrieflandc t'in:
babecen/ nioè(itec«ab5etten/ ftnit^baccnaebcbiel
öe
Douariereal^ gesepti^/in'tllinbeK-bcDbeöaneen
jongen f)jin^/üjnec toe öaec to, .Mog, oocft tot
Uabectoia-benbecfocljt.

©an be ^tcnben qiiani ben derden ^obembec
antïDoojt/ grbateert brn
veertienden <©ctobcc ouben
fiijl be boo?gaenbe aenfcöjpbing!) ban ben
achtften,
oüUHci. tnljoubenbe/ batfeDp rjcpjeffe cefolutie ban ben der-
Saeti^a, tienden
^rptembet baec te boocen alfaecrpt^S bajïgc:
fleltijabbrn/ enbebei^ecreljace Ifo. j]0og. <©ebepu=
teecben jongöd albaec getocefl jijnbe
J befunt gtic^
tnaefftt/ ban geen
Lunenborghfc, ofaitbeceb^eetnt
fönjgéboIcft/tefuUenaen-nemcn/ ofte inbeaen-nes
minge ban bien te confentecen / tnaec baec tegen^ ge^
piefenteect öabben op atiberemanieceallesS toatmo^
geïijcft toa^ / tot befenUe be^ 3lant^ / te contribueren/
op bat be ^eflinge
Stickhuyfen, met toe boen ban bet
$^offteiijcIi i^HPif / befet foube mogen toecben / berfoe^
!ienbc bcrbalben / bat baer J .E^og. Ijaec niet en
fouben billen berbacbtljonben/ ban bat 3Pban bare
filaceaccoo^brn/bictccenbe:
dat buyten confentder
Stenden geen vreemtKrijgfvolckaengenomen , of in
'c Lant gevocrt foude werden,
ban fjace ï|0. J!l5og. bc
niainteniiebelooft Dabben / niet en lionbën aftceben /
beet min
drie à vier Capitale ^cbattinge tot baec
epgbfn oppjeflë/ en inbjeuch ber boojfsactoojben/
confentecen : boc0 batfe önbectufTcijen üecept toacen/
om op anbfcemaniece/ felf^ boojepgen torcbingbe
ban foo beel b0lc]c / al.é beboorcn^ toa^ geconfenteert /
enbe op foobantgen tijb tot befenlieban
Stickhuyfen
boojnoemtberiuaem te maften/ footoanneec ^p bec=
feecttert IHonben loecben bat bec^tenben bolchecen
op
Stickhuyfen gefaten/ enbebet Commanbobefielt
foube bjerben/ toaec in sp gecuflgeficlt fouben moeten
toerben/temeec/alfoo bc©o?fïinne
Douariere van
Ooftvrieflant,
op bitaencabenbanuptbcmfclBiul·'
Itec^ / tegenjJ ber gemeïbe ^tenbm cecbt / eenen nieu=
tucn onnobigenSanbt^bagb uptgefcbjeben gabbe/
om alle^ in confufte te bjengen / en boo? b?eembe boIc=
jficcen meecgcfrpbe ^tenben tOpp?imeren I becfoep
Itenbe bienbolgen^nocljmael^/ bat baec i^oog Jl^og.
öet feibfc maintenue obec 't
fefde artöcftel Gen. Grav.
tegen^brtjnltomen ban eenige Lunenborgfe boIcI<e<=

5int-
toeoit
ban be

bgii Ben

l^eoflg

Mee·
Ι'φρ-

Hïi» aen, . ,

«eoe
yiitetc
Dtn bte

loatcttf
tiftn

«tn.

ren baec efectibe biilten pjeftecen.
<©bec befc faeclt i^ oocft in
Hollindt getoeefi eppjeflc

Itìeft be Lunenborgfe Ccoepen fouben honnen toecben

Qclogmt mìK onOicdQUbnt / tnb; teufcn

Cant
tnï tj:·
curttrt

nfij.

foffenfen/ gtjeenbef:^
iriaccopbefen^tact/ bHp=

!tOi

een enbe iïaben te becleenen aflignatie tot

neenlinnitiort bi nii>iihi(!omnmnmen

ten / in pïaetfe ban behopdert mantotöefhife'ÏZ
Stickhuyfen upt be boo?f5 ^tabt gefonbra ^Kh".
banbealbecept^ obctgelebetbe enbe noch te tem
Ammunitie van Oorlogh. «fnen

effect/ bat baec i^oogb fiaog, upt ïjEtöappojtDan öe &
ï^eecen becfelbcc<©ebeputeecben Jongblï albatcoftf-S
hjceli jijnbe/ bjei becflaen fouben befaben/ in Ujat üm
be faftcn albaec gelaten taacen/ enbe onbccantemi?,?
bat be felbe ©eeten <l5ebeputeecben ten becfoecfie ban Z^·
be ï^eec
Graef ban Oollvrieflandt, enbe [jun i^eettn·®!"».

^tenben/ geaccojbeett Ijabbe tweehondeftmanln"*
bacenbienltobec te boen / en batspi^eeren^tentieii
mebe aengenamen babben be felbe met Soldye, nae
beojbjebanbefen^tact/ foo lange teberfojgin/ató
0D?beclEn fouben bie ban noben te bebben / ofte bat
baec i^o. Jifêog. belieben mocbte bc felbe toebtc af te
öojbecen / ommebaec mebe be ©efïinge Stickhuyfen
tebefrtten/ b^hbenbe in fulcften ca^ ooeftobecgact
genomen beboojfcljicbe^oibatenmet eeHtgeli^otfs
ten ban Amunitien te boo?fïen / maec bat jp nett&fln
bant becnomenbabben bat bengemritené^f ban
Ooft-vrieflandtnietgefint entoa^ beboojfsobctato
tene i^coupen / nocb boch bec ^tenben bolehcrm φ
Stickhuyfen te laten / bcel min batgeaccojbeectb)^
aen toten öf t Commando foube (iaën / en öatsp OMft
bobcn bien becicbt toacen/ bat meecgemeltc «Jjacf
ben Φί0|ί Honftede nae Hanover gefonbcnÖaÖDe/
om eenige Lunenborghfc bolcftecen tcgbcn^ tonfmt
enbe
toilTe bec boojnaembe ^tenben in 'tïanbtte
boeren/ enbe appacenteïtjcfi Stickhuyfen Datemtöe
te bfsetten) alle ftettoelrfte flctjbigi) foubetoifmte»
ger^ b£t geene aljiec in ben Hagebecatco?Derrttoeg
bp bit elfde mtljcfiel Gen. Grav. baeC0ÜCCllfleii|0.
jfeog. in fpecie be maintenue aengenomenbafiDenom
bet contrarie tecflont te boen cebjeffecen / Dat pfc
becbalben recbtmatigb bebencfttn babbe gegeM/ daec
in berber^ tegaen/ al-eef 5P ban bet tof a£n=
gaenbe berftlaringc babben behomen/ bfb&fJP^t®'
bienepnbe opbengecontinueecben
XanDt bagp tct
Lier , ben derden befe^ mebe Ailo loei, Den Igccc
?imptman Bucho Wiarda e);p?cflelDcft afgcbjafBiit
of ÖP o?b?e Babbe ficlj onbeclingl) te berftlaccn / mDifn
be bOO?f3 i^JObifie op Stickhuyfen gefajaiDt fouDejP/
bat al^ ban bie boojnoembe boldtccen baec op gljnto'
men fouben toojben / enbe of men obec bft Commün·
doaleen^toa^/ bat ben felben baer opefaniw
babbe / geene
D?b?e of Commiffie bientbalöoi t^ ö"';
ben/ baecbpspban befaec6eiiàbbenlatffli&««l«n/
alfoo totEfene een jongen iDjin^ ban
geboocen Jtjnbe/ jp niet toeten ftonben ΐΦ toat
be Tutores te beflellen foube jijn/ of toflt üidmnw t«
gobe foube mogen toefen / immec^ "et eennim®E»

tanbt-bagö ban be®oi(iinnc Douariere uptgef^

ben toa^ / tot gcootepicjubitie bec booinoembe Stw»
ben / 't toelcft spnobig babben geacDtfiattP·^®
beftenbt te maecften / met becfotcft
ban ba
maintenue ban ftetbOOjfS elfde actÖCÖelGM. U»^
©itfcöipbeng flmpelgtR gfffelt «nbanfen W
ï?ee»cn tot be®o|t-Ìjiefc&efaei6en/ mat-tpm
neecttetooiben. _ ..^t^-mfc

m^eee Lintloo Beeft Öen fcftcn J^olJOTiwr vip

becingcatt^cngetli^nibc;

10(5«, drie à vier capitale Schattingen ïjirt boO| tm fint ge- abüiil Uatt Din tweeden DUbenf^I/ ,

ejrpicfferct | öaec aenflEftomen twee honden in Stickhuyfcn if

-- - - - ------ ^wee honden in Gri«zyl,optpÖinaÖboyfi

appacentie ban toaerbfPt / bat fes duyfent CnS


-ocr page 698-

en OORLOGH 'tVijf-en^veertlghfleBoÉck. 679

L·^^. UoMog-Hceren.

DEn ondergcfchreve Afgefante van haereVorftel.
Genade de PrinceiTe van Ooft-Vrieflant, geeft
Ji»« gantfch ootmoedigh te

Mfjitt ijjnnen, hoe dat hare VorfteiijckeOenade voorflch
|ys«i jjgens de andere hooge Heeren medeVoormunderen
|>*·Γ jjjg Vooghden, eene algemeene Landt-dagh naer
Klirt haere Douarire het Flecke
Feu/um tegens den twaelfde»
Uiljl. jjj yjrloopendeMaeti ilyl. hc. heeft uytgcfchreven ge·
|l«t' jjjjt j op de welcke hare Vorftel. Genade gehoopt,dat
die Landc-Stenden fich hare ghehoorfamc fchuldigc
plichtfoudeerinneert hebben > om nae haerlofFclijck
exempel andere Rycx Onderdanen tot die gemcene
Landt-defenfie een confidcrabele fomme van pennin-
Ecn te confenteren, te meer, dewyle dc felvc foo dick-
wils niet alleen door brieven van U Ho. Mog. daer toe
aeneemaent, maer felfs oock door de Heeren U Ho.
l^og. Gecommitteerden
dier loe Ìiteris & veréisaen-
geraden » gelijck oock noch voornamentlijckdoor den
I,elften van den
achjlen Odob. nieuwen ftyl vrientna-
buyrlijken trouhertige erinneringen,tot Ü Ho. Mog.
grooteroem, fyn afgevaerdight ,foo hebben nochtans
haere Vorftel. Genade met ongemeen leetwefen en
bekommernifle vernemen moeten,dat gemelde Lant-
Stenden in plaetfe de felve volgens de accoorden, ende
Triftaten die defwegen onder haer Vorftel. fubfcrip-
tie ende voormunderlijcken Zegel geexpedieerdege-
wefen Landt-dagbs Propofitie foude aenhooren, ende
alfoohaer Vorftel. Genade, als oock U Ho. Mog. wel
gefondeerde verlanghen nae fchuldight involgen, om
diebewufte
drie a wVr capitale Schattinge tot onder-
houdt van die van fijne Doorl. van
Bruitpwyck > Lunen-
hr^h, uyt hoogheVricndt-redderlijckeaflfeilicghe-
piefenteerde affiftentic volckeren tc con fenteren,heb -
ben fy uyt bloote oppofitie ende teghenï het fuchten
des alghemeenen Vaderlandts nut ende welvaert fich
dieraen niet alleen niet gekeert > maer veel meer te-
gens die tutelare regeringe,offchoon die van fyn Key-
fcrl. Majefteyt geconfirmeert, met allerhande opge-
rpde motiven wrevclmoedigh geopponeert , ende
die van
Lier vanPi^«»eygenerauthoriteyte^io»ire
fiSa provincialia vennderde Landfdagh (offchoon
van baer Vorftel. Genade Gevolmachtighde gepro-
tefteert) en daer nootwendigh gherefolveert behoort
tezijn geweeft, naer haer welgevallen geprolongeert :
Dewyle dan nu met foodanigh trayncren den tydt
pjflèert ep.de het algemeene werckonbevordert, on-
dertuffchen echter dehoogfte neccfliteyt principalijck
by die tegenwoordige van dage tot dagc(gelijck,lacy I
wereltkundigh is )irch vermeerderende kryghs-geva-
rcn het is requirerende,'dat met het voorhebbende van
U Ho. Mog, voorlanghsaengeradene ten hooghften
iwotwendighe
defenfiuns wercknM niet verder gecun-
weert > maer dienvolgens aen haer Vorftel. Genade de
voorgemelde
vier capitale S chattingen, infonderheyt
dewyl de
Luneniurghfe volckeren airede aen het Vor-
«endom Ooft-Vrieflandt zijn geapprocheert, ende
tot der fel ver onderhoudinge, als oock tot bewaringe
ende befettinge der Frontier plaetfen ende andere im-
portante Veftingen, en merckelijcxaeneiww»wV;'ij
vjwes, vapenen, ende andere dierghelijcke militaire
noodtwendighcden worden vereyft, efièdlivelijck aen
gereden gelde, nochtans fucceflivc ende In vetfcheyde
ttrnwnen mogen opgeleyt ende bctaelt worden ; Al-
100 dan de Stenden uyt eene ongehoorde o/>/»Mir/iéj
tegeD.·! haer eygen utiliteyt niet willen confenteren,
endaer door haere Vorftel. Genade nefièns den Jonge
^"ns, rnidtfgaders het gantfche Huys van
Οοβ-Frief ■
mt in die hooghfte bekommernifle en gevaer komen
te -«en, ig my gifteren fchriftelijck bevel van den
o'huenden des verloopende maenti, flila hcy. toege-
londen om U Ho. Mog. ootmoedigh te verioecken
"y de goede intentie in de voorheen ghefpecificeerde
reiolutie van den
athfim des maents Oflobris ten ge-
Joegen geexprimeert tc willen rolherden, ende noch-
roaels eene vigoureufe refolutie over defe ongehoorde
verweygeringh der meer gemelde
Oófi-Vrtefihe Stenden
«mogen nemen, en dat ingeval, gclijckdochniec

wilhoopen, blyvcn opiniatrercn, ende alfoo totin- fi
willingh der -vier capital* Sehattinge» niet vcrftaen':
Zoo yertrout hare VorfteiijckeOenade het Ü Hoogh
Mog. niet misvalligh zijn fai, maer veel eerder zy daer
acn de behulpeiijcke hant fullen bieden, dat fooc^ige
vier capitale Sώattingt* per modutit executinüt j vol-
gens voorhandene oudeRegifters, door Voogden en
Uytkundigeri ende »"»
tventum. met byvoeginge ec-,
niger Soldaten fuccei^ve, doch fonder eenige andere
overlaft, ingevordert worden : Ia verdere confiderà*
tie nemende dat defe volckeren geenfints tot naetleel
der Landt-ftenden ende Onderdanen, noch oock de
felve tegens Accoorden ende Contraöen, eenighlint·
te opprimeren , maer alleen tot bloote defenfiedee
Huyi fes ende des heelen Landtfchaps, ende fulcx op
U Ho. Mog.
Ìùfs gedanegereittreerde aenfchryvens > ia
gevolge van het welcke oock defe
cafus op die indet
Landts acciorden ievintlijcke prohiiiti* > van gheene
vreemde volckeren in het Landt te brengen
nictappli-
cabel is, t wyffelen derbal ven hare Vorltelijcke Gena·
deniet, ofte u Ho. Mog. fullen in defe uytterfte ne-
cefliteyt, dewelcke boven dien de ordinarii wetten
(utpote qued faìus¥atria fupremalex efft fìleat ) nieC
onderworpen is, haer hier inne niet alleen niet tegen
wcfen, maer veel eerder de behulpeiijcke hant komen
tc bieden, ende alfoo hare Vorftelijcke Genade die
krachten van de laeft genome Refolutie te doen genie-
ten , het welck hare Vorftelijcke Genade ende de an-
dere hooge Heeren ende Voorrounderen tegens U
Ho, Mog. nae uytterfte vermogen fullen trachten te
verdienen, hier op van U Ho. Mog. een favorable re-
folutie metten ecrften verwachtende, recommandere
my op 't befte in hare goede gratie, yerbly ve

Ho. Mog. Heeren, u Ho. Mog. onderdanige
gehoorzame Dienaer,

Geteeckeot
Timan Jehan van Ltntloo Vander Leht.

^cft ïjfb ben tienden ^bttnbit baectesijcn awi φί^ηε
getoefm/Dattoélalfootoa^/ Datfiaet©0.|»0ij.6c; snits»-
HeftöaDöe
/ Dnöeröato bmachtftenOaobristtbcci im®**
fofcften be ï^ecce <0o|l ©jicfcöe^tanbcn tot intoit
Hnge ban
drie à vier capitale Schattingen totonbn:»
ftoutban ernÌ0e
Lunenborghfe Troepen ; toelcftcon»
fent ban nootfaeci^el^ch moefÏ boo^aam j raaec be
Perc<0;aef belieft be(<Ecouiim/ men tneet niet
goe beri/ te laten ontbicbenfonbec getboo^fs Confcnt
af tetoacötcn.

^at liaet ï^oogljjlios. Mtent toa^ goe nóto(c<!
Iijt6fult):anc^ enbefjet inboeten banbjeembf^rous
pen/felfi^/ fonbecconfentbanbe^tanben/ toe^te?
Ogen be oube footoel al^ benocfjjonsbflsttneec&te
accoojben.

aSobm bien bat Bact ï|o. naog. &abbf£»rfef3t6p
tcfoUitfebanbenachtftenOdiobris te becütecen bat
beilgceccnCant, Ailva, enbe Drewes, eecfi toebeti
om naer Ooft-Vrieflandt foube paen / enbe met be
Jleecen^trnbenobctbcdrie
à vierCwitalcn tefjpjes

hen ; 'tïPeltfi be i||erc<iP|aef fiabbc Be&ooren afte
toariitrn.

S5eï)aïben bat altan^ belÖunfïccfriiefoobeelaHi
bertocrchfjabben/ bat in
Ooft-Vrieflandt geen fons
betlinflb pecijcfiel iDajS/ immcc^ aïle^ bequamelijcft
booi 't flttte Bp be ïleecen ^tenben Bφ^efentfett toa^/
l^an gebonben too^ben.

Ulfoofaab mentori bat ört be teet<D?aef niet te
boen toa^ al^ om boo; een bifpolgclte mac6t be ;&teni
ben t'opp?imecen/
flripcft in 't^iaet vijfenveertigb
boo? biccgelijc&e inboecinae : 't toelcfi gtoote conftjfïc
enbe befo^b^ caufeerbe toel aen be jFinantien
banbe^tenbenal^banben i|fet«i5?aeffeifii/ enbe
tot mecchelijceen onbienfi ban 't interfl ban fim l^a,
MoQ·

g&erïjalben omfulcpalle^booitcftomenfiaitilooe
Uaoa. öetfaecftenbe bengeer «©jatf aro t» fciijpben /


-ocr page 699-

68 ο S A KEN van Τ A E Τ

1 ^δ^ Dat Βρ aera foobanige inboEtina ban bjcembciCtofyen
„ ^ bjilbEDoen /maccDeaccoojöcnenOÊüfr^amoniJfc^
ijoubm / fo öat inacuolge üau Bafc to. .mog. wfoilu^
ticn ban ben
achtften εΐΙ negenften ©ftoljiC Der fclbcc
©eicch ^ebeuuteccbcn alDacc foubenseftomensun/
robe mct be ^tcnben obcc De gepjoponffcbe drie a
vier
capitale Schattingen
enbeanberltnt^ totI)cquaemebe=
ftnaeeefijoqcften Bctiben.

33afC pp toktbt soebt Qebonben bat met ùcleectn
ièeöcpntefcbcn jangljfl in
Ooft-Vrieflandc gljcuicffl
fitöljfnbe/tokcbegcfeoocfien. , ^ ,

®efêcerei|cïtog&ban Wirtenberg ïjefftoocltcen
BetofcgblÖfh f(Ö?Übenboo?be©ojfiinne fijn©ocötcc
onöec CÈato öen deithiendenj^tonbccBb^fCDicben;
iEen cpnbE De atunenbucgöfclje (Olcoêpen niocfiten
b30?Ïien boo? bc ^tuibcn onbccIjouDcn·

Φε J^eecen ban Embdcn, aöec öefe Lunenburghfe
inquactiecenbcftoitmicct/ fc!)?cbcn/ cnbtbccfocijtcn
ijfu derthionden j^obembcc oubc fltjl bat Baec njoogö
IBofl. BÖEïifföe be oube acn be CoinraaiiDeur^
in Embden enbe Lieroort tetecnicutom/ tenepiibe
öe Caiupicen tot bctalinge ban Df t (öuatuifocn /niet
niocijttoojbensfinbabcect. _, _

©e ©linccffe «Pouaciere bflnben vecrthienden
briiiber^i/o
/fliifcöjeef DDcIt een langen 25jicf op 't üec=
foecii bat öacr gebafntoa^/ bantjaeci^oogbjiBog.

«nt-
inoo^c
ban öe ^

aen fiate ótii i)eijWEflVtjicc te fcnbtH / bat 5t> fulchifonöec conv
©OO0Ö iniinicatie Danbenl|ecc$}ectogbüanBiuynfwijcken
dlïloij.

ban >©e'

ilEplI-

teecDen
ïiec

iuacttst.

_ üan Wirtenbergh , alö mcDe ©ooiuiombecen niet

lionbeboen. ,

©ooït^aengaenbe't bcfenflon^tefcn/fepbebat
ftaec J^o. JBog. noclj inbc£|cl)eöl)cbacï)tcni?ibuben
Öebbfn/ jjoe sp in leeciucc rjaccjl^ifTibebcbatobcn
derden ^rptfinbei· Icfilebrn aen tjaec gefonben bp fo?=
me ban een troutijljaïtige aencaöinge / gantfel) φ
fectuinfriöcft IjaDben getceotnmanbcect / bat men ficij
öp bffc gijcüaccïijeftrtiibcnDacrboo?ï
)oo3Ögl)cniclbe
i^eetJi?fctogGeoig Willem tot 20?nBfu)ijcit atnnen^
ïjucgfc aengebobene ©olcfteren bebicnben/en tot befet-
linge £n defenficder VeilingSrickhuyfen, en anbere
©toetfm ban impo2tanticinOoft-Vrieilantgebjupe=
hen/ enbcbafCbcncüenfooDanigepjonipteD?D?e |lel»
ïen/ enbe öie boo?fieningeboenfouöe/ baecmeiiebc
boojf5 paetfen trn fpoebiebften met allecöanbe noo=
Digè ceqnifitie ban Vivres enbe Ammunitie Uan<©oj=
iogf) moc!)ten too?ben boojfien.

^at nirt miiibec (jacc l|o. IBog.nocijinbecfcfjec
.memorie foube füjeeben / luat 3P foo bjel aen Ijacc /
al^ acn tjaec 25?oebeï Oöjaef Edfard Ferdinand tot
Ooft- Vrieflandr, aïö boenmael^ Cncatew / becïeben
Den achtften ©ctcber tjfbben göclangen laten / al<i
tnebc toat 5P op be felben Oatototbebojbecingljban
'tboo?fs Defenfions wefen, acn öe atant-jienben om^
fianbelijeh öabDen gefcl)?cben / namentlijeit / bat 5p in
iJefe pjeffante noobt drie ofte vier hooft-fchattinghen
fnceclTibe en op betfcijepbe termpnen confentecen enbe
op b?cngen moeïjtcn / om baec mebe bie öan öoogljft
flcmeltc i^eecen iiJectogen tot Brunfwijck,Lunenburg,
tot befenfie en coïifei'Uatie be^ gïjcmeene ©abeclanbsS /
aengebooben ©oleftecen te betalen / metbiebecfeechc?
tinge bat Ijaei· ïjo. .üKog. be goebe Ijanbt baec aen toil=:
öen Ijouben / bat foo gaefï be noobt cefleecbc / be
boojfj l^oleiiecen tucbecgeeafteect/ enbe bet ïanbts
febnp Ban bec feïbfcbo|Decebetalingbe foube göcbjijt
tuojben / met iterattbe ü?ienbt-nabupilijche crcineiin=
Be/bat mrt be V)oo?f3 BolcRcien be boo?naeiniie paet=

fen (n Ooft VrieOant enbep?incipa][nch'®up^ Griet- , ........-------- .

zyl foube befet/ en bit ten fpoebieöficn fonbec uptfiel conjerbatie fuceefTibe aengecabene drie oft^viercapi-
flefojtificeert too?ben. tale ^cïjattingen / Rraebtcltjcli te aftlfìErin / oits«

©ienüolgbcn^ fcpbe jp/ toa^'trjaecto..®aog.al meec / alfoo be&oogb-gbcmelbetrertertogcnban

Doojmombecfre nu ten ttoeebe niaeliMptgcfthjtjjp,,,
lanbt-bagb gbcnegligeect/ toaei; mVbcfSS
toeccRgantftl) nipt acboipeii / maec tee eontcatieS
φααα Mog. enbeibacc^oifimnejpBrecbteintente
ban De^tenbén.contjnuele contumatiebauö· taftrïM
ge-elubeect/ (etjbèbe€iebeputeecbfnbianbacc i&nS "
HSog. niet n^c BeboocengbEcefpei:tiect1ìDClite® Τ
gent/ baec tfciontcaöebanbejpbébe^VòrftelivC

ilupfe^ / ant^ iaat tot foobanigen baoghnDWoi, ®

uptterïöcften epnbe bienfiigl) gaMS^"^
ligb&pgebjacBttoiecbt. , >

(gnbebecmit^Örtnufopbercetoa^batódftaebSïr'
HSog. foo beelbulbigeb?ienbt nabupMrïietcciuS
gen/ m bolljomeritlychnaecboojgaentejnnehfifc
catienbp baec genomen / bEctoaett^inacIoofbjEcSi'

ge fojnie boo? baten afgefonben55?o|i tot Efens enbe'

lieben getcoutoeu Tiraanjohan v?n Lintloòn(jtcoin-
munieeect be cefolutie enbenebens?gacnöenai(f(ije»»
be Lunenburghfcbe ©olc&ecen aengenotnen / en iiafc
mebe be©e(iing befet / maec bcfelue tot batce onte
mpbefjjcRe üoojfojgb bec onbecboubingb/ eontaute
mibbelen cequiceecben / in betcaebtingb öat oocit tot
bafebaffingb Dee nooDigevivresenbeammunitiebai,
(©ojloge/ om be één enbe anbere plaet^ ti; boojficn/
fonbec geceet geit onmogclijcftfianbpgöcbiacljt to'-
ben / en DitgelijcItetocIecnfooDanigefaee&Ujaö/ öe
toeleiiE baec upt geen bilap / beei min lang tofpgccim
®ractatcn bp befe tegentooojbige coniunetureüan Λ
ben lijben han / te meer / aifo be boojfs ©olcftatn è?
reeb^in 't ïanbt impoflelTie bec confjbcrabeKlepafts
fen gelogeeit toacen / be toelefte bp manequetneiit ban
Detaïingc barec beloofbe^olbpe/ liebteiljritcencimi
mcciijefte onculie üeclucclien moebten / luaa boo^aen
bf Bant ban be Lant-ftenden, inbec toaecöfptantjccd
niet aï^ een eju|te baecbec IJSog. iteratiüe göcöane
eccineringen/ oocit bec felUcc
fcjjijbcn ban Dato bnt
achtften (©ctobccïcfiIebenbicoo?faccRt/ en fiareDaec
bp bjagenbe
aiant-möcbecljjcfie boo?fo?gc/ intrriie='
ïOrïi gefoebt tuiecbt / enbe bat
te bcbuebten W Oat be
teec 23i(fcbop ban Mvinfterbiecboojoccaflcmmen
mocbt baec enbe baec
aianbt/ bietotbatotoginifte
^eutcaiitept tot baec enbe bec ^tenben booflDIlm oiu
toebecbjengelijcïicn fcbaebe contcober^ te niafcfim;

toa^ bet bate ©o?(!eIijcft igupg onmogelp/ooch
in geenbeciep maniece gbrobiigecct befe
Defenfions
Volckeren
upt epgenc mibbelen te onDreöoubtii/
maec beel meccbe v0ofi-©jiefcbe
Stenden, a&rtjjcft
anbere bc l^epligbe$ïoomfcbeïiijc>;<0nöft;öanenDc=
taemt / bp bi fe tegentooojbigbe ftcb booj oogcn Jöiiöc
gebaec en nootfae clielijeïibf püt bie tottet genicenebiP
feechecingb beceplïe geit mibbclen/effeetiüe bp te fijfiis
gen/ enbe bifconbecbarcJJoog .ïKog-iteratibetoci-
mepnenbe becmaninge fonbec uptfiel ofte tocpgfcinae
tebefrcecen / geftjeh fp ban baccspbe niet eiittoyffri'
be/ inbicn be booiuoembe ^tenben baec loofllj JBog.
ceebtfcnli / enbe püec / ooefe bec felütc fïantöalliQljcpt
enbe mebe toecelunge toteffeetuecinge ban öccfclücc
boo?becbaeIbe üBifl'iben en gebane becmmiingen fien
cnbefpcucben/ jpal.ébananbecegebacbtrtifttpflen/
enbe bie tot foobanigen epnbe boojgeflagene ^ci)at=
tingeu iniaiïfigen fouben.

3©a^ öienbolgente aen baec i^oog HSog. Dacr/fc-
Dienflenbeb?ienbt-nabup?Iöchberfoecit / Dat.Oefriue
beliefben 't bp baec boo^gaenbe fli?ijbeii.ö öan ot"
achtften ©etober leflleben/onbecanbeciijfft telatmof'

cupen / enbaecbaecoptotbecfelbeceffeetuerniflefn

boo^ijccnbrüjufi/ oocUfouben 3Pfuleft^uptIjace baec Biunfwijck enbe Lunenburg, inbettcoutotn ö«r
tc 3tant getocfene (©ecommittcecben celatie met meec= ï^o. HSog. bp baec boojgaenbe intentie belicnöiao^'
öec omfianbigbcbrn beclïaen bebben/ boe be Landt- fjficten fonben / ftace ©oIcRecen baft Öf^™ *
Stenden in bcfefooboogbnobigeenbetot baceepgenc j gbemeene 3tanbtfebappen Dienfl enije beftenDaouni
bccfeftecinge flreeltrnbe Defenfions werck, tot bat ge= 1 obergeb^agen. ■ fan

©och be faecfietegentaoo?bigbinfoa&iWi3^ '^

toacen/ batfpgant^,geencetacbementgebogenw»

Den / enbe be ^teiiben aïfesSop be lange baneiMW"
öw / «nöi baec ©ojfïinne baec boo; alleen

luelbigb fïacuUibcctigb ficb babben getoont / enbe tot
iiecfinatie ban DefcIüenubefenueenanbecongbefon=
öeecöe r^'cure / gbflijcft nu iJo?t^ öooj bacen Stgent al=
jiiacc gefcbiit/ booj eberactt/ mbielMiojl^ecal^

-ocr page 700-

en O O R L O G Η. Vjf-en.-uemighfie Boeck. 6 8 t

ìli, fwiiöcM opDjonsen/ mbcfuIcft^ïjatennDcBonmon'
II'®;· ^L· (örf-©?ince εηι onbre&jargöiöcRf η loft fouDs op
hffl Iiató eefïöotifη toojDcn.
(0u De boojaffïf'öc j©cmorie ban bcii ©eer Lint-

Ino f^ Oen feventhiendeh jàouembji^ flOfDt BÖeÖOn=

L ' Dàt ten fine öacc in Dtrljaeft/ απιΰε^ίεηΟηι
mfcbctjen fonöen tuojbcn.
©m achtften .ïaoUemticc söcöoojt Bet i:aiw?t
éilii' iianDfniHeft^iW» Ommeren enanöEceBacc i^o. jlöo.
U' XifiUtecrben tot öe fapcficn ban Ooit-Vneilandc,
«htrtüolflen^ Der fclbeε κΓοΙηίίε ban den veertienden
bty / nebcné De ψΐΐ Drewes jonBöft Oitocifl stjnöc
ld Ooft-Vficfl®"·^ boo?noemt /mee ecnise i^ce et η
c^nHtteetDen upt öcn iiacbt ban ^tate iti conftten?
ticattócefi 5önDe / cnDe obettdOBÖen IjrbhenDc op toat
ijjjife cnöe manifce öe plaetfc Grietzyi be(ï cnDebe;
duatinfi fouöe Ronnen toojDen flijefoitifjccctt cnöe Ije=
ftt/ op Dat piefuppoofl/ öat De nooÖigebaoj|Ïenin=
ae Dart toe eficöacn foube toerden / altoacc 't oocft
fclioon Dat beonhojienbanöcboojfcftjebefiajtificaür
mDe befettinfföe bp p?obt|ïe bp befen gitaet bctfcïjoo^
ten enDi göefuppoiteect faubentticcöen : ©aecopi^
mjcDt #bonben öat aen 't Coilegie tee 3iònnralitfpt
(nVrieaandtBcf£Ö?tbenfoHÖfntoeröen/ Dat öaccC.
ten fpoeDic&ficn drie of vier ban be Ifcijtfic ^ctjepen
ban Ijorm reifiojte ( bate onbet geceechent De ^cljepen
Dan bate Dicectie/ De toeïefee boo? ofte ontrent Oelf-
iylfou&en mogen Jijn) booj DciabenbanGrietzyl
toiiben fenben/ om albaet be toactite te Boubentot
nato ojDjeban Bate ï^ooaö IBog. be^ toierben be
ieften Cant enbe Drewes becfocBt/ ommemetrnbe
iKüfn^ eeni'ge lleecen «©ecommitteecben upt ben Raet
ban ^tate / in te (iellen een 'Siete ban feciiciteat / booj/
ente tenbeBoebeban be Stenden ban Ooft-vrieaand,
obEC / enbe tee faecfte ban
't emplop Dee ?iu);iliaiee Lu-
nenburghiche Ccoepen/ tei^enttioo^bigl] albaet aen
gitfiomen/ al^ oocft een acte foa boo? be gBemelte
Stenden aIiSboo?be^tabtEmbdenpaMicute / noo=
ptnbe De bemolttte ban De jpoitificatie-toeccRen ft
Grietiyl te maecftcn/ foo toanneet beo noobtobec
fouDejijn: €nDeepnDcl^c&oocit/ omeen6éfoiB»ute
femecen/n oopenbe Bet fo?tificeten ban Grietzyl boo^s
noemt/ ooch alle^ te pjepaeeeen toat baee toe ban
noobm fouben mogen jijn.

©e Commanbeuc ban Embden, Sixma, Öffft
op'tüEcfoecft bet ï|eetenAdminiftrateurstotbeefecc=
. teingPccCantoiceneenige^olbatenuptgefonben;
tóii ai^fentot Noorden , een tot Aurick ,cen tot Griet-
2jl,
enbe een tot Neflè; 3|p notificeeebefnlefesSbin
veerthicnden ii|obemberj?//i/fl«aen0aeriÌo. jfeog,
mtoiccttoel genomen.
Boojt^ fcB?eben be Peeten fenben BaeehlacBten /
en
be lattog Georg Willem toebee tee contcatie in fa::
bmcban be ®?inceffe Douariere, bat be felbe &em feet
totemoeDfaBBabbeteftennengcgeben/ Dat De
Ooft-
Vriefche Scenden
gantfcB niet toitben op b^engBm
notlite aeben tot onbetBout ban be ©olchrten / in Defe
fnc aetjacclijciie conjunctute / toe Defenfie Deg aant^/
op b(m tipt gBdebeet / baee boo? niet aUeen Baee toet
oemtpnbt beemaninglie beeacfit/ nemaeeoocltBaft
w JJSog. o?b?e/ upt feacBt ban De toelcfte De Stenden
S^jungeett toa^ / tot onbecBonbt ban be opgemetbe
ïfftniionf bolcheeen
drie a viercapitaicftBattingBen
tmfpocDicBflen optebiengen/ gBeüjclifaemtoaeten
«ubcrenbe/ enbe beeacBtenbe.
.©etotjl ban Baee ëo· JBog. betond toa^ upt toat
toqitiae enbeimpojtantemotiben/ BPficBI)abbeia=
tmoehjegen/om fgne©oIcftecennaet
Ooft-VrieOant
"Ptteleenen/ bat oocrtBaecl|a.liaog.felf^DcOoft-
Vriefcn tot betfcBepDe malen / en feecfoigBhulbigB
paboen aengeeaben/ ommeBrtDcfenfionswefentet
öanbt te nemen / bat BP ooc6 bienbolgen^ tot De aee;
•wge be^ bolch^ feet inflanDigB aen De 5ijbe ban φφ
^icflanbt toa^ betfocBt / enbe (ίcB cpnbelöch bate toe
nabbelatcn betoegen / foo betfocljt BP Baft Ho. ,1©og.
'ftr nabupjljjth be felbe geliefbe be ccnjiige Banbt bacc
oört te tjouben/ ten tpnbe be opgemelbe<i^o|l-b?iei
if .«tcnöm nuebentorifbnbecIangeebilapfooDaniBe

^lercapitalefcBattinaegpcbttoflligB mocBten opbjeni

ω

/.Ofte bat bie boo? mibbelen ban fjttcutie metter 166 f.

et ingebojbcet toojbcn/ amgcfien Baec©o. Jföoa.-L

felf^ BoogBbetnuftig ftonben af nemen ή bat be Bok?
fiecntbolgenjS ftetbefpiei-fitBafc onbecBoubt motjlen
Bobben/ enbe batbenüJeet inOoit.Vrieüaneaiietges
Bonben toa^ / fuic{t# upt fijn rpgen mibbilcn te beta*'
len/ mact bat be ©nbrcbanen / be toeichebcbefcBcts
minge gcnooten/ fulehg moeten op teengen/ in con»
titirie ^ebalien/ foubefipgBenoobtfoecUttoecDenbe
©olcfteeenban Dart toebecomaftebojbecen/ betotjle
Bp be felbe om anbeetoaert^te gBefajupEften toelban
nooben Babbe/ al^Danfoube'tSlanbtbooieenpebet:
open fiaen/ en fonbec bcfenfie toefen/'t toeïcïi ban boo?
De gemeene falie gantfcB niet bojbeeJijcfe fouben toefen.

53cn veertienden ©ecembec gehaoit Bet tappDjc
ban bei^eeten tot be Ooft-Vriefche faechen/ :SÖïBifi=
teert enbe se-ejraminccttBebbenbebecefprctibc J®if=
f5bcn ban be
Stenden ban Öoft- Vrieaanc geftBïöjen
tot
Peufum, ben twaelfden enbe veerciendemiictobcc/
mttfgabet^ ben achchienden j^bembei: booifs
loti, al^ mebe be .ïlBemoeieban be J^eeee Sefibnit Ait-
zema, Boubenbe in effect Dat be©ojfl{nnë,®ouacie»
te ban
Ooft. VricOant buptcn toeten en confent Dee ges
melbe^tenbm/
acht hondertenbemcee LuiiUnburg-
fche
©olcheren in 't llanbtgcboert babbe / D?i>igenDc
baet mebe be fenben om be toeecRentlijcric
Leenin-
ge
te betalen / enbe De 2Ìngefetcncn η DiberfcBe fimps
ten met
fcrviclen enDeonDeeBoubingebiftoacrenbe/
berfoctambE DerBalben gBemaintineecttetoetbenbp
be accoojöen enbe becbjagen bacc ban Baee i|o. .!j®ogi
be
Guarantie aengenomeu Babben/ "enbe Datboo?t^
aen be Boi}8BlÏScmr[be39a;|iinneDouarieregBefcB?e*
ben mocBte tocebcn bat De
frfbeDeboo?f3©oiciicceit
ten fpoebicBfïen foube toillen Doen af-boeten : ^ac
oocit De boo;gaenb£ aenbeCommanbeur^tot
Embden enDe Lieroort gcteititeert mocBtentoetben/
om Eanb^
Cantoiren mct gBenoecBfame Sauve-
guardeteboo
?flen: jHocB ge-e)camineectbe.}©ifïibeti
ban De
ïleete iIcctogBban Wirtenbcrg, mitfgabet#
ban be I^ogBgemeIDe®o;f!inneDouaricrebanOoft->
Vrieflan c, gefcBiebcu totEfensDenTeertiendenj0oa
bembet boo?f3 aUc/z/o Μ. al^ oocR De mscrnoeie ban
De i^eet
TimanJobanvanLintloobattbetEflè,
gefante ban be meetBoogBgemelbe J^otfiinne ^om>
ciete / gelijcft oocft een
Memorie ban De" éeet Ficquc-
fort,
KaeDt ban De ïleeccn ilectogen George Wil-
helm
enDe Ernil Auguftus ban Brunfwijck en Lunen-
burgh,
tenDctcuDc ten cpnDeDat begemelte Stenden

SanDtfcBap tegen^ alle bpanDtl^cite inbafientebèt^
feecftecen / toaee op geDrfibecertt 5önbc/ goct ^on-
ben/ bat nocBmael^ aen De mccegemelbei^ojfiinne
©ouflciete/ <©jaef cnbE ^ttnben ban
Ooft-Vrief-
landt, gefcBjebenfoubetoecbcnbatbefelbealnoiS) bi
gBeboIge ban Bare i^o .Hàog. aenfcBjijbingBe ban beti
veerthienden ^obcmbet fefilcDenteufpoeDicBflcneea
nige ©eilbonen toilben committeren/ cnöettoaettii
fenben hollJomentiöcR ocinfirueert/ engebolma^»
ge /om met en ncben^ Bate i^a. JBog. een obetQag te
ma&cn toat enbe Bocbanige beefeecftecinge en betpetcs
fiinge ban Bet ïawtfcBap ban
Ooft- Vneflant, Dp brfe
tijt^ gelegentBept bp btr Bant genomen / en toat miDs
Delen tot bccbal ban De onRoflen baet toe noobig / fou^
ben Dienen ingetoilHcBt te toeeben ; oocft aen De
BoogBgemelbe ï|ecce l^ectogbanil3uctenbecg^cei
fceibeett Date ban toegenBaeeJ^o. l!föog.aIïebeQuaes
me enDe conbenablc officien omtttneDeboojnoemöe
btenden antgetocntjiin/ om Df felbe tot onDecBwiöt
Det boojf5 aunenbucgBfcBe tcoupen te Difponecen / en
becbolgen^ in Der boojf? capitale fcBattingcn te boen
betoilligen/ en batmen in befen niet anbec^ al^ bn
fojme ban induaiem Babbe ftonnengaen/ al^pocB
Dat men al toebetortiaciibe felbe fotfbefcBjpben/ om
cenige ^ecommittcctben ten ftne al^ bootefi
toaect^ te fcnben/cn ftjn «Sjetcact ban befe tefdutfe aen
begcmelbe ©eecban Vicquefortbec&antrepclit/ om
te jltecfifn tot bc^ felf^ naeticBtinge,


-ocr page 701-

όδι S A κ E Ν vàn S T A E T

i66i. .iSotlj 8rtjoo?t Öct lSappo?t bati öe ilerten tian
— Ommeren etibe anDece Ijai'eilo. JiUog. «ÖeDfputfct-
bm/artJllJtefct enDc gc-c)caminfcct tjcbbcnbe De JSiffts
ben ban 25urgeniff fìcmi entie ilabcn Dei· ^tat>
£mb-

i

den, 0ffcI)?fUen alDatr tlin vijf en twintighften
btmbiclartli-Icben/ Daec bpDefeïütbecfoctjten Dat
ï)are©o.aSog.
De jFoitificaticn ban Grietzyi in Ooft.

cmtggpecicul faiìDe mogen ontfiam/ofte biacc Doo;
KerelbebanöareöanDdmge/ .fìecinge/ .ffiabioatic/
ofteanbecfint^/ belet/ of befchaDigljt fouDe mogen
bietben/ 'ttoeich onfeplbaecIiKb Doo; De ^ojtifica^
tie ban Grietzy i biw?noemt / bet oo?faecht fonöe toet=
bat/ obecmi^ be feitje pJeetfe batienaen DeOofter-
£ems
gelegen jtjnte/ Doo; De boo?fcl)?ebe jFo?tifica<:
tienietafleenoemeergemelDe^taDtËmbden, maec
DOch get gantfche SlanDt in gcoot pecicul gefielt fouDe
bjecben
om bp befeconjaaauce bentgùen/ De neu-
tralicey t te becliefen / enDe bat be ^taDt £mbden boo^^

noemt Daetenboben 0««-f'^H^S^^f «ηίκ att= ϊί6ς '
rinae ten öoogDftni bcfcö« foube teDtn ; j,ou= ^^
dX boojtë Dat Ijacc <ic.be aengtnomene hond«c
K/ acöW« Wt bescttinge baniStickhuyfen,
bSé Den derden Stant bebit^ngeban DienbabDe
oEbiffici'lteett / Den
cwintJghften ^obiiutec bopj.
i^LS&Dmoelicentietct/metbetfot^
din SfDifponeStntocöten tofïbm m De bettìmsjje
ban 't St Dcbooyfcöjebe hon^t IBatvtoariitiijck

ïfbSrtSI^Wöts

Sen éutgemecflecen en öaben gecefmb«tt foube
Ken/batbefflbeöaw^ecommm^
Ii/onüet DiebanbeboojnoemDc Stenda,boljjeB^öa'

ïe |o io?' üan öupben eetr

Ïjecbjaert^ftonDen te hamen/ meOetoüliinmfluiSm
op De faechen caecftenDe De jpojtifitatie ban
Grietzyi

_ , . ibanljacegricvenoiu
tcent De boojfs JFojtificatie gemobeett
gttnd te |ltiïni,


E y Ν D E van '£ Jacr j66f.

SAKEN

-ocr page 702-

•ΐ ■·!

S A Κ:Ε Μ m ■ -S^l^^-A' Ε ;Τ ; '

■ .-"Ί-,-."'' •i.iqrTTT); ■ '"iu;

iti? tó-"' ^ = V;J7U7Vf:r· ::Ì.rr/„

; ....Π/

ΠΠ7

.....

:''LiLJir:ì'Ì

hi;' ·: ^vl.Hod

· ■■■ en omtrent de'

·1Ί

V Ε R Ε ΕΝ IG Η D Ε t Ν Ε D EU L Α N^D Ε

-vjviì ol^ ■ ν.'ν; löiJj
Door den HÈERE^'^^ -'-qo· ob-j-; γφ^-;

■,:ÌH>J Jivi"]. η;; / ,.ν vbA

■'ύ rt":

LIE UW E van A IT Ζ E MA.

■ , ■ ' ■ ...'jivo'·' . : , .JVOIV;;,·- Τ'πρ

S E S - ENVy EERTIGHST Ê ÌB Ö E^ K.

1 ί..

—r

KORT B 'E G R Y P.

• C."

Mbaflàdeur Goch néemt iìjnafiche^f vanden Kòninghvan Èhgelandt eri ver-
treckt. Komt iri den Hage cri doet Rapporti Engelfcheh Ambaièdeut

Hollis uyt Vranckrijck gerevoceert. Evenwel vèrtrecktiiiei, Engelints de-
claratie tegensVranckrijck. Hollandc beducht voor cenigli'deflêyn van d'En-
gclfche. Ordre daer tegen, Tràdaet van d'Engelfche met Gaylant, Lyile
van de Schepen van 'sLandts Vlootë." Komt onder d'Admirael de Rtiy ter op
dehooghte van 's.Gravefinde. Glas j MajonjTma, en andere nac'Rotterdam,
Hellevoet , endeZeelWt. Rencontre van de Hollandtichc en EngelfcheYlo-
tc. Relaes van d'Admirael de Ruyteir. Deflclis naeder Relaes, Staten miC·
nocght jora'tweghflcpen van Pryfcn geduyrende'tgèvcchtr' Erig^^ flatte-
ren haer met de Vigorie. EngèlÌchen Admiraél Afcu gevangèri, Rclae? van,
den Vice-Admiracl de Liefde. Franfch Relaes. Relaes van de Engelfche.
Staten doen de Vigorie aen dcFranfche Ambaflàdeurs notificeren.' Uytichry-
vingh van een Danck.en Bede-dag. Admiracl Aicu in de Vertreck-kamef van
haer Ho. Mog. gebrapht. Nae Loùvefteyn gevoért. Vigorie wert over-il ge-
notificeert. Raet vari Staten aengaende de Premièri." Uy theèmfche Miniftcrs
verfocht over de Vittorie te vuyren. Ambailàdeur 'van Spangieri veribeckt die
felfs. Raedt Penfionaris uy t Zeelandt in den H^e. Zijn Relaes van de Bat-
taille. Vreughde-vuyren. Wydrioópi^c iConra'tutie vaii 's tandts Vlpote.
Secretaris Scheppers Lof - Dicht over de Vittorie. ^
*s Lants Vlobt weder in Zee.
LijfteenordrederEfquadres. 'tLijckvan den Vice-Admirael Bai-ckley. Haer
Hoogh Mog. fchryyen dacr over, aen den Coningh, preièritereridehet.t^ icn-
den. Sweden aenbiet haer Mediatic aen deien Staet. Schriftelijcjce Prcwoiìtie
van d'Heer Appelboom. Wort ter examinatie gefteit. En aen de Franche en
Deenfche Minifters gecommuniceert. Staten accepteren de Mediatie van Swe-
den. Concepte Antwoort aen de Heer Appelboom. By de jpraijfche ên Deen-
fche Minifters geapprobeert. Antwoort, Sweedtfche Declara^iie aengaende
haer Mediatie. Wert niet fatisfattoir geoordeelt. Model van haer Ho. Mog.
Staten begeeren Communicatie ;Van 't geen d'Hcer Appelboom ojp de prselimi-
narien van de Vrede met den Raedt Penfionaris heeft gcdifcöureert. Verfoeckt
dat hem daér toe eenige Gedeputeerden mogen bygevoeght worden. Antwoort
van de Engeliche Commiilàrifen aen de Mediateurs. Statén Commictéerden
tot de Communicatie met de Heer Appelboorb. Advyfen van'dègroore Équi-
page inEngelandt. Staten urgeren d'Admiraliteyten rot gelijcke en fpoedige
Equipage. 'sLandts Vloot d'ecrJie in Zee. EngelÌch Rélaes van deSlagh.

Trompa

A

-ocr page 703-

703. SAKEN van STAET

Tromp by Hollant gc-exciiiècrc van iljn Commiflle. Sulcx aen haer Ho. Mop
bekent gemaeckt. Tromps Brief, klagende over de Ruyter. Matrofen in Zee-
landt daer over malcontent. Koningh van Vranckrijck tot Lof van de Ruyter
Coopvaerdy Vloot door d'Engelfche in 't Vlie verbrant. Landen en blacckeii
op der Schellingh. Vranckrijck befchaerat over de Retraitte van de Ruyter
Engelfchen Ambafladeur Zandwigh begefert teMaÖrid een Of-en pefenfive U

" gue, tot ConféÏvatie van de Nederlanden;Vran<;^fijck geeft àen ,#Amba(radeur
d'Eftradeslaft, omvan deConjundiederVlooten te fpreecken. " Koningh
Engelandts Rcfcriptic over 't wederzenden van 't Lijck van Barcklay. 't
wort ge-embarqueert. Staten Antwoort. Engelandts Dedudtie tegensDe-
ncmarcken. Schrickelijcke Brandt te Londen. Schade van de iélve. Mg.
diateurs daer over ende over 't fubject van haer Mediatie aen den Koningh.
Sijn quade opinie van Vranckrijck. Ordre tot het Repatrieren van de Vloot!
Advys van de Brandt tot Londen. Naeder laft, om de Vloot in Zee te hou-
den. Lahge'Miiïïveyan'dén Koningh vaaEngelandc aen de Staten. Remar-
ques daer over tot wedèrlegginge. Statteh Refcriptie aen den Coriingh; Ex-
cuièren't lenden na Londen, maer proponeren aen Appelboom de StadtAken.
StatenrefolverenwederCommiflien vanRetorfie tegen d'Engelfcheuyt tcghe-
ven. Engelandts Placcaet tegen dePapiften. Brief van de RaedtPenfionaris
aen Appelboom , over een Handel-plaetiè. De Mediateurs qualijck voldaen
van de Proceduyren van defen Staet. Proponeren àen den Koningh de
Steden
Luyck i Diiiïèldorp , Hamborgh, tot Handel-plaetfen. Sijn misnoeght, dac
Vranckrijck lbo aenftootelijck de befendingh naer Enghelandt h^t gedéfad-
voueert. Binnelandtfche fiecken. Ordre des KóningsaenPradél,'omt'age·
ren,oockgeduyrendede Winter, ; .Munfterfche overvallen Vriéf?véen,. Rap-
.. r j, port van de Heer Prins Maurits. Staten ordonneren al haer Goüvbneurs den
Biilchop met Partyen af-brcuck te dóen. A£bie Van de Biflchopiè. ' Cocver-
den met meerder Volck voorfien. - Geipreck van' een Alliancie tuflchen defen
. Staet cnde Brandenborgh. . Beverningh nae Cleve. Biflchopfe op 'tHuys
te Wedde iêer benaeuwt. Magiftraet van Rijnberck klaeght over d'Infolentie
^ -, van deFranichcTroupen. Daer ovpr tWert ,aen deh^Generael Pradel gefdire-
ven. Roomfwinckel «n Copes werden Extraordinaris Envoyés yan Branden-
borgh. ^ Klagen over de beiwaernifle in de Kleeffche Landen, Brief van de Ma-
■ giftraet van Weefel daer over aen de Kèurvorft. Diicours OA^er de ghevallen
cnde Aélienin den BiiTchoppelijcken Oorlogh. Deliberatie over een tweede
Veld-tocht. Verbodt teghen 't uytloopen van alle Koopvaerders met Raa·
Zeylen. Handelingh over een AlUancie met Keur - Brandenborgh. Staet
hart op den Tol te Gennip. Biflchoplè indeMeyerie en 'c Marquifaet van
'Bergen. Worden door den Prins van Tarante gedwongen, Raedtvan
Brabant ichryft, dat dePapifteji met de Biflcliopze Complotteren. Kiei^n^c
Zeelandt, om Rapport van 't gehandelde met Brandenborgh tcdoen. d'Huy-
berts Propofitie tot dempi^e van de Munfteriche in Brabant. Zeelandt wil
van den Spaenfchen Ambafladeur daer over iàtisfàftie hebben.
Urgcert Prins
Maurits tot Generael van de Militie. Jan Evertzc met dertien Schepen iès en
dertigh Engelfche ontmoetende, loopt binnen. Rapport van de Tra6bten

^ met Branbenborgh. Vranckrijck ombragieux, over'tgeene tot Cleve pailèert.

Staten fchryven daer over haer Juftificatie aen den Heer vanBeuningen. Ad-
vys van denRaedt, noopendede gevangenen in den Oudenbofch. DelTeyn
van de Keyzerfche ende Munfterfche teghen Maeftricht. Den Raedt ver-
maent tot executie van de Refolutie van den dertighften lanuarü. Nieuwe
Militie te caflèeren. Raedt verfocht de felve onder te fteecken. Prins
Maurits. Voort zetten van twaelf Schepen iiae de Middelandtfche Zee ge-
urgeert. Renovatie der Placcaten tegen de Grocnlandts Vaerders.
fenfive Alliantie met Brandenburgh aen te gaen.
Vrieflandt defeÌlucws-
Haer ordre tot uytvindinee van Penningen. Officiers gelaft het
verfchietcn
van de fclve. Lijfte der Officiers. Blafpiel, Copes. Brandenborgn
in feveur van Oranje. Is by Hollandt onaengenaem- Lij^c ^^

If'

Pi;

m

Η
t

-ocr page 704-

en O O R L O G Η; '/ Ses-eh-'veernghfle Boeck. 66 f .

foldingé der Compagnicn^te-Pcert en te voet: iiï^dienft vaWtLant.' Pkc-
caet van Hollandt' tot invoer van' dèn tweehpndertften jPêniiihg. ' Etnploy
van'den Prince van Orangie. no Gelderlants advys, lioopende het aenftel-
len van perminentc Hooft-Officiérbn over dé Militie, ''i 'Advys van Zee-
landt. :b Werdt de Próvincieb ovèr-genoiiieh. ; ^^-Hollants fentiment.
Gefteltenifle inZeelindt, noopende'den Prifliee van 'Orangie. ' Hóllandc
wil derfelve tot>:een . Kindc- van Staet mae(:kei}. J Zteiandt daer tèghen.
Klaechtiòver de" Papiften.X i-i VerfbecfciVan Qopes, noópendc de Traiijck
van Pomeren ende* Pruyflèii. "f ' - Grave vander Nat. Ordre totiinbin-
dinge der Paepen. Dcvchtcrs verfoedki^noopende hec'employ van de
Prins ende vergeven, der militaire Charges, 'li'lleiblütie van de Generali-
teyt daer ontrent. Iniblentie der Franfchè tot Devehter. Huwe-
lyck-van de Princeflè van Maria^ vani iOi-angie^ met deh Hertog van Sim-
meren gheflooteni^ü.u : .Employ van den Prince Van Orangie. - ' Toc'Kindt
van Staet. Memorie van de Princeflè Dóuariere deiweghen aen Hol-
landt. Refolutie daer omtrent. Naeder 4^eiölutie tot de Educatie.
Aéte. Ordre .van de furrogatie der Perfooncin uyt Dort en Amfterdam
tot d'Inftruftie. . Blyenborgh Valckenier'daer toe » ghecommitteert.
Gent ge eligeert tot Gouverneur.' Zuylefteyn, J. Borecl. Zeelandt
verfoeckt admiiTie in d'opficht van den Prince. Hollandt daer teghen.
Gommiflie voor de Gedeputeerden tot d'inftitutie van den Prince. Zee^
lants Memoriael tot admiille in de ielve. > Hollants antwoordt daer op.
Wit, Kien, Bootfma, Gedeputeerden van haer Ho Mog. na Gelderlandt
en Over-Yflel doen rapport. Haer Propofitie tot Swol. Antwoord op
de felve. Hare verdere befoignes daer omtrent. Werden getraftecrt.
Refolutie op haer Propofitie. Nemen affcheyt. Komen tot Deven-
ter. Tot Zutphen. Haer audiëntie. Refolutie op haer ghepropo-
neerde. Stadt Deutecom. Gedeputeerden' van Stadt ende Landen toe
Zutphen. Haer Propofitie. Zeelants diiputen met Hollandt, noo·*
pende het Hof. De militaire Charges. - Admirael de Ruyter. Op-
per-hoofden over de Vloot. · Brandcnburghfe'"Subfidien. Zeelandt wil
niet dat eenige Politijcquen op de Vloot gaen. Haer Brief aen Hollant,
noopende het employ van de Prins. Aen'de Generaliteyt, noopendehet
Commandement over de Vloot. Gedeputeerden in de Helder. Bif^
fchops van Paderborns Guarantie over het Traftaet van deièn Staet met Mun-
ftcr. Befoignes van de Gedeput. in 't Nieuwe Diep. Gedeput. naer
Texel tot uytpreifingh van de Vloot. Zeelandt klaecht over de non-pre-
ftatie der fubfidien tot d'Equipagie. Haer Dedudtiedaer over. Confi-
deratien noopende 't belaften van de Quartieren in Brabandt en Vlaenderen.
Vloot in Zee. Gedeputeerden uyt d'Ommelanden alhierover eenige on-
derlinge difputen. Projed daer over. -Befoignesdaer op in d'Ommelan-
den. FranfcheauxiliaireTroupes. Zeelants Miillve aen haer Ho. Mog.
noopende d'Introduftie van den Prins in den Raet van Staten. Refterendc
Schepen in Zee. Gelderlandt fchrijft over het weghfchafFen derauxiliairc
Troupes. Sweedfch deflèin tegen Holfteyn. SecoursvandefenStaet
daer tegen. Zee-faken. Gedeput. doen rapport. ' Franfche Auxilien.
Ontfanger Doubleth. 'Equipagie ter Zee|heproponeert. Betaehngh
van de Militie. Staet van de Schepen in Texel. Admirael Ade-
lacr. Deenfche afliftentie aen defen Staet. Informatie op de wande-
voiren van de Vloot. Ommelandtiche difFerenten. Zee - iaecken.
J. Evertfz verfoeckt het Luytenant Admiraelfchap van
fij jn Broeder. Zee-
landt in faveur van de felve. Capers met Franfche Commiilien. 'Lant-
Militie op de Vloot. Mofcovifche Handelaers. Preparatie tót ver-
fterckingh van dc Vloot. De Ruyter fchrijft aen haer Hoogh Moghen-
de om Branders. Compagnie van Turck door Geldèrlandc op's Graven-
weert ghedetineert, Ernftige Miflive van haer Hoogh Mog- daer over aen
Gelderlandt. Progrcflcn van 's Lands Vbot. ~ Zcelaiidt urgecrt d'In-
V. Dccl. Μ m m tro-

.•ii
Üïl

-ocr page 705-

6i6 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ ν

troduftie van den Prins inden Racdt van Staeten. 'sLands Vlóot voor
de Rivier van Londen. Munflerfche wervingen gefuijjeSscerL
Franfche Ridders by de Ruyter op de Vloot. Zeelandt difficuU
teert de betaelinghe van veerthien Compagnien, ' Ordrc dacr tcghen tc
ftellen. Advys van den Raedc teghen het licentieren der Troupen
Verdere aftien van 's Lands. Vloote omtrent de Rivier van Londen. »
ftru£lie voor den Capiteyn Generaci van't Leger te formeren. ' p^j '
van Orangie. Enghelfehe Vloot in Zee. Ghevecht;.· Tromp
De Ruyter retireert. Tromp voor de Wielingen. Sijn Brief aen haS
Hoogh Mog; Meppel fchrijft aen den Staet. Sommersdijck.
vit. Onluft tuflchen Tromp ende de Ruyter. Ordre om de Vloot
weder in Zee te krijghen. Verdeelinghe van de felve. Weder in
Zee. Befoignes met d'Eftradesy&c. Progres van's Lands Vloot.
Engelfche Vloot. 's Lands Vloot omtrent Bouloigne. Refolutie tot
verfterckingh van de ièlve. Franfche Vloot onder Beaufort. Verdere
aftien van 's Lands Vloote. Secretaris Nieupoort. Miifive van haer
Hoogh Mog. aen de Ruyter. Klachten over de defedueufe Provin.
cien. Retorfien tegen d'Engelfche. Over-Yflèl excufeert haere ach-
terftalligheyt. Redrefle van de Munte by Zeelandt geurgcerr. 's Lands
Vloot. Refolutie tot het non-fepareren van de felve. Zeelandt cn
Vrieflandt verfocht om nevens de Wit een Perfoon op 's Lands Vloot te
fenden. Werdt herroepen. Franfche Vloot, Raedt Penfionaris
aen Boordt van de Ruyter. Graeve van Charot. Agent Glarges.
De Ruyter fieck. Werdt nae de Maze ghevoert. Vloot voor het
, Landt. Preparatie tot het invallen van de felve. Kort verhael van
de Tocht. Defedt van Bier in de Vloot. Refolutie van Zeelandt,
noopende 't iènden van Ghevolmachtighde op 's Lands Vloot, aen haer
Hoogh Mog. ghecommuniceert. Winter-vloot. *s Lands Vloot voor
Schouwen. Luytenant Admirael Banckert. Buat gevangen. Mif-
five uyt Engelandt aen de ielve. Van de felve aen Arhngton. Dif·
puyt over de judicature van Buat. Werdt gheftelt in handen van 't Hof
Provinciael. Kievit. Vander Horft. Zeelandt in faveur van
Buat. Hollandt daer teghen, Haere ilercke proceduyren tegen Buar.
Werdt ter doodt ghecondemneert. Brandenburgh verfoeckt mitigatie
van de ftrafFe. Buat ontfanght fijn Sententie. Werdt onthalft. Hol-
landt daer over met Zeelandt in dilpuyt. Sententie van Buat. Brief
van Brandenburgh in fijn faveur. Antwoordt van Hollandt daer op.
Zeelands Deduftie in faveur van Buat. Over-Yflel verfoeckt remiflie
in confideratie van haer geleden fchade. Ooft-Vrieflandt. Nederland-
fche Gevangenen in Engelandt. Zee-iaecken. Regimenten en Com-
pagnien , om by voorvallende ghelegentheydt ghebruyckt te konnen wor-
den. Schip-vaert. Ordre in 't uytloopen der Neutralen. Engel-
fche Ghevangenen alhier, Strijcken van de Vlagghen tuflchen defen
Staet ende Vranckrijck. Be-eedighde verklaringh van de Ruyter defwe-
gen. Winter-Vloot in Zee te brenghen van 24.. Schepen. Hoogh
Mog. verfoecken de weryinge van 3000 Matroofen in Noorweghen ende
Jutlant. Klachten van'tGracflchapZutphen. Ceremoniael. Vreem-
de confideratien op dit Jaer. Advys des Raets, noopende de klachten
van 't Graefichap Zutphen. Noopende 't Veluwfche Quartier, Is by
Gelderlandt odieux. Advys noopende de continuatie van
de Mili-
tie. Contrabande. Capiteyn Wynberghen. Confent aen d'E-
ftrades. Waer van. Navigatie weder op gheftelt. Op condi-
tiën. Advys van Zeelandt, noopende 't verdubbelt-huyden van ach-
thien Oorlogh-fchepen. Ridderfchap. Afte by de felve onder-
teeckent. Requeft van de Ridderfchap aen de Staten van
Hollandt.
Sententic teghen Kievit. Teghen vander Horft. Commercie.
Equipagic ter Zcc. Part van dc Oeft-Indifche Compagnie daer
in.

Ooft-

-ocr page 706-

en OORLOG Η. 't Ses.en-'vsertighficBoecL· 687

Ooft-Indifchc Retour-fchepen. Commandeur doet rapport. -Ver-
bode tcghen de Contrabanden. Sweedtfche faken. ;,,ift,j,>iTraftact tuflchen
Sweden ende Engelandt. Flemmingh en Cojet in - Ambailade naeÈnge-
landt ghedeftineert. Ysbrants in Conferentie mee de Koningblijcke
Sweedtfche Commiflàrifen. Sijn verdere Negotiatie. . Sweden jaloers
over het Traitaet van defen Staet met Denemarcken. Stenp^ Bjelc-
Jce. Ordre van haer Hoogh Mog.· noopende de, difpuyten met' Swe-
den. Projéft van Reconciliatie. Conferentie van Ysbrants daer over
met den Rijcks - Cancelier. Afte van Guarantie van Vranckrijck toe fe-
curiteyt van Sweden. Sweden verfocht, om in. het Traftaec van. de-
fen Staet met Dennemarcken te treden.......' ;Klachte van d' Heer;: Appel-
boom aen haer Hoogh Moghende. Difcours van Fiemraingh met d'Heer
Ysbrants. Nader Conferentie van de Heer Ysbrants met de Rijcks-Can-
celier. Klachte van d'Heer Appelboom weghen een Engelfch Schip ghe-
redreilèert. Coventry neemt fijn affgheydc uyt Sweeden. Ysbrants
ghepermitteert te repatrieren. Klaecht en waer over.J· Vordert niet in
lijne handelingh. Schrijft aen haer Hoogh Moghende, noopende, fijn re-
patrieren. Uytvoer van drie hondert Stucken Canon gheconienteerc.
Ysbrants vordere handelingh met den Rijcks - Cancelier. Elbinghfche
Traftaet. Alliantie tuflchen Sweden ende 'tHuys ,van Saxen. , Ys-
brants confereert weder met den Rijcks - Cancelier. Declaratie des Ko-
ninghs op de Neutraliteyt. Conferentie daer over van Pompone'met Ys-
brants. Werdt van de Franfche aen den Rijcks - Cancelier te rugge ghe»
ftuyrt. Ysbrants confereert daer over met den Rijcks-Cancelier. a Nae-
der Conferentie over de refciilie van *t Elbinghfche Traitaet. . tRemar-
ques van haer Hoogh Moghende op
't Tra^aet van Reconciliatie m^t, Swee-
den. Ysbrants ghepermitteert een Afte van Guarantie te paflèercn tot iè-
curiteyt van .Sweeden. . Des felfs. verdere handelingh. Heerj Spar.
Appelboom infifteert op de vernietmgh van\'t Traftaet van Elbingh. , j Sijn
verdere klachten. Vervolgh van de Npgotiatie van d'Heer Ifsbrants.
Breraen. Hooghufen. Appelboom/verfoeckr Zee - paflèn ,νόρΕ .twee
Galhots. Werden gheweygert. [ Ysbrants weder,,'in Conferentie.
Sijn laetfte Conferentie. Neemt ,fijiti: affcheydt.;·; Recrédentiael.
Deenfche faecken. Traftaeten met Ìl)enicmarcken/voÌtrocken.-;j \ ,-jTal-
bot foeckt Denemarcken te trecken aen Engelandt.·, Traftaeten met De-
nemarcken hier gheteeckent.' . .Traftaêt van? •.Alliantie., f j[. Gedqpqteer-
den doen rapport. Koningh van Deneinarcken te-
ghens Engelandt. Deenfche Ratificatiehl Qp-.'it T;ra,^et,im9t <kfcn;'$taet.
Verfoeck van d'Heer Clingenbergli; ^.StQnoJ^Bielc!ςβ,>!eghen ^we^^n tot
Coppenhaghc. Sijn aenbrenghen· idVettreckt wii^ef.^j ^ .Flcfp^ngh
ende Cojet. Tollenaer ende iSchouten; ; wegh

ghecommitteert tot het 'meeten;4er Noordt-v?erders.,f..iif,,;.|Uedt,:vafl;iStae-
tcn klaecht over 4e dcfeftueufe Provinciën, r^i -,r,^ecpurS;teghqH S^èdf^naer
Holfteyn te fenden:i,;, ; Verddre Deenfchefàe^en, ij^f.J^ji^^ficdtfch^iJ^dia,-
tie. Lorren-draeyers... ..: Adelaer meE^achthien fph^sif
Sweden prefentcert fijn Mediatie. aen D^fléP^arck^n.;,^ Des felfifg^ififtel-
teniffe met Dennemarcken. EingclfchQ'. Capers

ningh verfocht ' van den Refideof i Ie Msd^^; .tpt het dow ?anvqyfii3|n< van
vijf en dertighvNcderiandifchfjiCoopva.^p^^rsl:-' " Des-rf^lfsj N^sggtiatie.
Advys van Hollandt ,
noppepd^/d'onkpften \ian;d?; m^
vaerders. Huwelijck van - de J?rinc^ire;;^yan| Dqnewr^^
Prins van. Saxen. Alliantie-.ttì^hen ;0enci^rckcn, defen. StaeC^^ran-
denburgh , ende Lunënburghj..^ gjjDenciQafckeqijf.ijirggpit dé' Subfii^f^ van
defen Scaet. .Kpningh kl^.Qcht aen leMgtfe j pver^impertiiwnti,]ieFhael
van d^Engelfe, noopende d'ataci|»(5jin:eerg§si.3b-,oa-Syj?/g^ fel-

ve ende,. Terion, ,Ν,τϋ Χ,β MairejViïrrpqiÖefeiyjfEve^ ΥΜ>ΒΡ°° Maftrjjpfen.
U,^fcdcrlantfe fchep?n verfpecken;ppnv^j5ij3ü i]Pgnemarc^pànfi%^i;^.iopde

ivimm ί Sub-

-ocr page 707-

67^ S A κ E Ν van S Τ A E Τ

' "'^Subfidiéh van haer Hoogh'Mog. Raedt van Staten dier toe gliedrdon-

Queftie tuflchcn de Africaenfche, Deenfche eride Weft-Indifche

■-"CÓritpagnie alhier. ' Franfche faecken. Hollis neemt fijn affGheydt
' dbn Koningh. Evenwel blijft te Parijs. Beuninghèn ghelaft t'in-
' èftcréh , op des Koninghs-pubhjcke rupture met Engelandt.

devOiren. Koninginne Moeder fterft. Verhael daer Van. ' Vranck-
' rijck declareert den Oorlogh teghens Engelandt. Réfolütic hier'van
- '' ^ïien de Koninginne Moeder ghenotificeert. Prefent by
den Engdfchen
"AinBairadcur. GheN^^eygert. Valfche Gheruchten van fecreetc on-
;; derhaqdélinghen i met Engelandt. Koninginne Moeder Lijck· „heo-

Ipent. Franfchen Ambafladeur verfoeckt van haer Hoogh Mög. den op-
:bbu¥ van fes Oorlogh -fehepen. Klachten van Hollis aen de Lionne.
Gerèdreflèert. Hannibal Zeeftadt tot Parijs. Ceremonien omtrent de
■'BegraefFeniiTe van de Koninginne· Moeder. Voorftel van de Marquis de
■Gaftel Rodrigo, noopende een Accommodement met Engelandt. Secre-
' taris PufFendorf. Traftaet tuflchcn-defen Staet ende Denemarcken ghe-
' ■ flooten. Beuningen ghelaft d'ade van Guarantie daer op te eyflchen.
Begeeft fich' nae Sainct Germain. Wcrdt van Zeeftadt tot Chatton ghe-
, vifiteert. Sijn ghefpreck met de felve. Sijn verdere Negotiatie.
Antwoordt van' den Koningh aen den Broeder van de Keurvorft van Ments,
^ noopende het handelen met Engelandt. Bloemendael weghen Branden-
■ burgh tot "Parijs. Koningh feer befich in 't revideren van fijne Troe-
" ..pes. Geeft pundbuele kenniilè aen defen Staet van 't geen betreft de han-
delingh met'Engelandt. Beverningh. Verdere handelingh van Zee-
"' ' "ftadt. Beuninghen met de felve in Conferentie. Engelandt in fchijn
- Vrede-lievend. - Beuninghen infifteert op de Subfidie-Penningen. Ko
' ninghs antwoordt aen Zeeftadt. Ghefpreck van de Lionne met Beunin-
Bloemendael. - Hollis. Koningh confentf-ert in 12ooüo'Rijcx-
'· -daelders aen haér Hoogh Mög. Zeeftadt verfoeckt afliftentïe Van' Geit
'' Ampliatie'in de Afte
Van Guarantie. Koninginne Moeder Van Enge-
' landt ghenegeri tòt de Vrede.' '' Majqüis de Sande. Werdt aen'Beunin-
r'^f'ghen ghecömmurticeert.'·"·' DifcoUrs over de Plaetfe tot de Handelingh.
•'--^■Equipagie in Toulon. Höftel van de Koninginne Moeder van Engelandt
-iiil'^ haer Hoogh Mog. tot de Handel-plaets geadvoueert. Beaufort ghelaft
Zee te ncriiëhi Hollis, Hoftel van de Reyne Mere van Engelant. Pra-
'-del:^'- ' Edelman van dé Biflchop van Munfter tot Parijs. Sijn aenbren-
^h·' ^· Pómpone. ' Hollis. ; Zeyldoeck. 't Ghebruyck der Fraiifche
Ghèvangen hüyfeii by tór'Hoogh Mog. verfocht. Madamoiielle de Ne-
^'liioürs. •'■'c.-Cpuftin ''JNadcr inftantie van "de Deenfche

Devoircü van de
Wcrdt'àètì Beu-

' den .Spangién?. Frarifefo f AuxiKaire-Trouppes. '
Mài^fcb'.'^ Böxihëe/.

bx;riì;iàifch:" '^i|'i'iFra!nfèhe tMt 'vzti ^f'Güarantie ' over

_ ..^h- ^ài? 'Otìnfereritie'Met Hóllis vaft'gheftelt. Heer van' Sainft Albans
Engelfchö iGhcvangens.'^ ' Marefchal d'Aumont \ Beu-
-0,'i ningeris -inftaniién ' ' op ' dè ^ Subfidie»:- Verdere Negotiatieii, Con-
''^'^fëréflüè wèiHoni^ uyt gteftèb^^ ί Heer-van Saind Albans. ' Cónièrcn-

Swëte- Beaufort. t. portügael.' Franfche

bhdtìi^JBea'àfòrt 'iii Zéb. ' i^Vervólgh van^ de^'Negotiatie,van Beu-
-■^""«in^hèn? nDio-HolUs gKeréeC- om ^te rarecken; ' · iii Franfehe 'Mediai
"^^^iden' Stïanpié^ <Frariföfc i' ' Ordre' tot "C

-ocr page 708-

cn OORLOG. ffScs.eh-veemghfieBoecL 6%<)

difcows met Zècftadt. oDie- bekomAerc is over^'de^delTcinen va^Swe-
den.T Beunin^iert ipreeekt dacr iovtt mtt, de LipnneJ'i Tra(9aëc van
Elbingh. ' i Rhijaberck.^r^^:! ! TroIongktie/.;i4tt d^ màfich der Franfchc auxi-
liaire ΤΓαυρροδ!. .no Ordre'daer.in; · :Hdlis tiae Havfe de Grace. «-^iFran-.
fche Zee-macht.: ;
/rc< Preiêhüetil aen ^ d'Gfficiers· van de Franfche aukiliai-
re Trpüpes. -raVreughc ih. Vranckrijck dvei? de viÊtorie van delèri.iStaet
op; d' Engeliche; -ra, ί Beuninghdft daer.i over-i)in ghcfj^reqk^'met aderi^ Ko-
oingh. ,; Marquis tle SaiideitotfiPòitiers ;fieck. - ;· Erigelfche pretenderen
de viftorie op ' liaer HooghiuMog. - qurNegotiatie ' van Koninghsmarck.
Zeeftadt infifteeft:,weder op Subfidien. i rAt^vys van de Lionne, noópende
den Oorlogh. Λ rr.,Franfche iVloot op de'Rivier van Liflèbon. . Kóningh
doet 400 Voet - knechten.aen de Ruyter aenbieden. ί / Beaufort. 'Zee-
faccken^ HaerHooghirMog. fchrijvcni aen Beunihgen, noopende de
Sweedtiche iaeckcn. Sp'reeckt daer over met de Lionne ende.Colbert.
Cailcel van Madrid. Calculatie, noopende de Franfche Subfidien.
Werdt aen d' Eflxades ende Beuninghen over gheleveft. Doch vindt
niet als windt. Manufaduren. Heer van Bellefonds. Strycken
van de Vlagghen " by Beuninghen gheurgeerc. Conferentie met -de Fran-
fche Minifters alhier. Vloot onder Beaufort tot Rochelle. Laft aen
de ièlve. Engelandt wil tot geen derde Plaets om te handelen ver-
ftaen. Vloot onder Beaufort weder in Zee. Zeeftadt'heeft permif-
fie om te vertrecken, Franfche Vloot. -'s Lands Vloot. Zeeftadt
gheftorven. Koningh Ìchrijfc «aen haer Hoogh Mog, noopende het con-
jungeren van de Vlooten,1' Beuningens voortgangh in fijne negotia-
tie. Franfche ,Vloot tot Breft. Sweedich deièin teghen Bremen.
Koninghfmarck. Refcriptie van defen Staet aen Engelandt ilaet Vranck-
rijck wel aen. Koningh verfocckt een Ghefchut - gieterye tot Amfter-
dam aen te ftellen, , Apparentie tot een Bataille tuilchen twee Hooft-
Vlooten., Sweedtfchen Ambailadeur neemt fijn affcheydt van den -Ko-
ningh. Klaecht. Koningh nae Sainft'Gerniain. Savoyen teghen
Geneven. 's Lands Vloot. Koninghsmarck. " Graeve van Furften-
bergh. Engelands ghenegentheydt tot de Vrede. Komt Vranckrijck
chocquant voor. Rhijnberck. Koninghsmarck vertrocken. Engelic
handdingh kan geen voortgangh nemen. Verdere 'Franfche iaecken.
Franfchen Ambailadeur klaecht. Waer over? Handelingh van dc
Sweedtiche in Engelandt. - Gheftelteniilë tuilchen Sweden ende Bremen.
Strycken. Milet nae Bremen. Hoogh Mog. faecken aen 'c Sweedt-
fche Hof in goeden, doen. ■ Keyfer ende Spangien gheneghen , om in de
quadruple Alliantie te komen; ' ■ Laft aen Beuningen, noopende de PaC
fepoorten, Sijn ghefpreck daer over met de Lionne. - Breemfche dif-
ferenten. Negotiatie van de Sweedtfche in Engelandt. Marquis de
Bellefonds. Negotiatie van d'Eftrades alhier. Verdere faecken in
Vranckrijck. Vervolgh van de Handelingh over een neutraele Plaets.
Beuninghen vervolght fijn Negotiatien. Hollandtièhe Laeckenen tot
Amiens.ontilaeghen. De Lionne recommandeert aen Beuninghen d'ont-
flaginghe van een Scheepje. Geue. Petkum. Separate Vrede-
handelingh van Vranckrijck ghefuipefteert; Bellcfonds. Hollandt-
fche Laeckenen. , Gheruchten van Franfche wervinghen. Sóberen
ftandc van 't Krijghs-volck in-de Spaeniche Nederlanden. Spaenfche
faecken. Landen van Over-'maze. Exceflen uyt de Spaenfche Ne-
derlanden aen delen Staet. j Refident Sasburgh. Ordre aen de felvc
defweghen. Landt van Over-maze. ■ Specificatie van de ^Trafte-
mcnten weghen *t felve uyt ghegheven. s Klachten van Sasburgh aen den
Marquis de Caftel Rodrigo. ' d Des felfs antwoordt/ . Aiitwoordc
van den Spaenfchen Ambailadeur op de klachten van liaèr Hoogh
Mog. Dc ielvc heeft audiëntie. Levert een ' Brief over vah dc
Koninginnc. Syn Propofitie. DeKeyferinnc vertreckc uyt

Μ mm 5 · Span-

'1
■Λ

-ocr page 709-

690 SAKE N^ van ^ Τ IA E Τ

■ν 3 spanden. ' Concept van den Marquis tot fecuriceytWanhaer Ho.'Mög^l jy^jj.^

i ί iìvcvan de Koninginne geeft geen eontentement aen hacr Ho Mog,n ;ii
ixufilacsvand'Exceflèn uyt d^ Spacnfche Nederlanden ae'n haer Ho. Mc^j-: '
■ ua Hoogh Mog, nemen gh^en contentementiri-'c Antwoordt van den Marquis
■liSpaenfchen AmbaiTadeuri verfoeckt dat het ! hier voor^eftelde Relacs ni^hin·."
,;ioghetrocken worden. Sasborgh heefci weder 'Audiëntie by denTMàrquis"
■Ι Brandt Vxeughde * vuyrén.> Moetwilligheyt dàer omtrent. Spfèeikf daer
)i j!pver met den Marquis. Spaenfchen Arabafladeur klaeght weghen den Abc
,is:Yaa Sint Eernardts. , Biflchop van Munftcr. . Klachten van André Gois
' i.Oidrevan hifcrlHoogh Mog. daer omtrent. Vloot-van Nueva
' Efpàigna!
fti iÀihbaiIàdeqr Reede. Klachten van deh Spaenfchen Ambaflàdeìjr. > Be·
.foignes tot het verwiflèlén van den Spaerifchen Ambafladeur, Nacder ver-
'O foeck van de fel ve, noopende de Retorriën van hacr Hóogh Mog. {(ig,
- nufafturen in de Spaenfche Nederlanden^ verboden. ' Órdre van defen Stact
tot Retorfie. Keyzerinne tot Milan. J Zee-faécken. Porrugedche
Arraade. Ambafladeur Reede klaeght over het weygheren deV Havenen
-aen de Nederlanders. Spaenfche Schepen in Zeelandt gciaifeérc. ' Hanfe-
ftedjen. Bremen fchryfc aen defen Staet, noopende de Sweedtfche Dciily.
nen. Haer naeder fchryven. Propofitie van de Sweedtfche àen Bre-
; men. Befoignes tot Regensburgh daer omtrent. Bremen verlbeckt In-
. clufie in 'E TrafVaet met Munfter. Oock Hamborgh. Handelingh tot
iStaden , nopende de differentcn met Bremen. Hamborgh klaeght over het
,jyerbrandcn van Engelfche Schepen op d'Elve. Rclaes daer van. Van
cCapiteyn Brederode. Klachten van d'Heer Aitzema daer over. Engel-
fchen Gefant klaeght daer over aen den Keyzer. Keurvorft van Bfanden-
burgh fchryft defwegen aen haer Hoc^h Mog. Antwoort van d'Admi-
raliteyt, Neutraliteyt van d'Elve. Brief van Êngelandt aen Sweden, no-
dende Hamborgh. Memorie van Friquet aen haer Hoogh Mog. tot Neutra-
iteyt van de Elve. Bremen, Door Sweden beleghert. Zobel.
Rijcsgoetacht in faveur van Bremen. Geftelteniile van deièh Staet daer om-
trent. Prefenteren haerMediatie aen Sweden. Deenichc en Luncnborgfe
urgeren d'Alliancie met defen Staet. Brief van defen Staet aen Sweden ,
nopende Bremen, Aen andere Duytfche Vorften. Keur - Brandenburgh
irrefoluyt tot d'Alliancie met deièn Staet. Acte nopende de fubfidien by
haer Hoogh Mog. geteeckent. Brief van den Keyzer aen defen Staet, no-
pende Bremen. Confideratien daer op Verdere bcfoigres , nopende
d'aen te gaene Alliantie. Traftaten met Bremen afgebroocken. Clin-
genbergh, Roomfwinckel , Coopes ende Muller by denRaedt -Penfionaris,
nopende d'Alliancie. Vervolgh van'tTraftaet. Wcrt geteeckent. Ait-
. zema verfoeckt fecours voor Bremen. Traftaten tuflchen Sweden ende Bre-
men tot Staten gerefumeert. Stilftant van Wapenen toegeftacn. Syn-
dicus Eden alhier. Sweedfche Poilulaten. Secours tot ontzet van Bre-
men. Traftaet tuifchen de Sweedtfche ende Bremen geflooten. Traftaet
Guarantie van deien Staet daer op. Verhael van den Syndicus Eden ι no-
pende de Stadt Bremen Doet fijn Propofitien. Poinften van delibera-
tien. Alliancie defënfive tuflchen delen Staet en Brandei,bo^h. Trac-
taet van de naeder Conjunélien tuflchen de felve tegen den BiÜfchop. Se-
paraet Artijckel ί nopende de Tol tot Gennip; Secreet Artijckel. Refo-
lutie van haer Ho. Mog. nopende het Tradbaet. Memorie vain de Bran-
,, denborghfche Minifters, nopende den Prins van Oranje. By
HoUandt qua-
^■Jijck op-genomen. Prince van Oranje tot Rotterdam. Brandenborgh
fchryft aen fijne Minifters alhier, nopendé 't voorgaende Memoriael. Haer
naeder Memorie daer op aen haer Ho. Mog. Princeflc Douarierc addref-
leert fich aen Holiandt. Brandenborgh verfoeckt Gedeputeerde "van haet
Hoogh Mog. Beverningdaer toe gecommitteerc. ' Traftaten'met Mun-
iler op een goeden voet. Nacder Memorie van de Brandenborghfcfac Mi-
nifters. Brandenborgh notificeert de Geboorte van een Jongen Prins

defen

-ocr page 710-

en OORLOG. 'fSes^en^^eerüghfteBOjck.

defen Staet. Prefenten ι aen Schwérin ^liieipieL'iür.Keurvorft.ciiptifi-
ceert fijn Accoort met Nieuwburgh)aen hàer.HoJ Mog./ji jn. Werdt ;^ybhaet
Hopgh;,Mog. gecongratuleerL Μ Mefldaringhe, ly^ Μ Tiopende

cenige Poinilen by Br^denbórgh VφrfodJt/^^f!2bGeΓëI^'fti5lf;i ijmtrent ^ran··
denborgh.E'obferveren;.: , HeijniHïigjii we^n^/^ej.Vdi-fti:Wölfepbutccl r#ier.

DeiTelfs Prppofitie. .-i.r 'Xuynenljorghfcheii^TÓUp^^ jCj^^nel Hgorfolte.
Gedeputeerde vaQ ba;i?r-Hpc^feiiMü!g· in 't'
ileFriTe. ·
fche (ïefant by

BiflcIiPp Van Mupfle?» ìIj l . Afftfe^iSide/Bae jden Keyi^i: iHollandt;, geur-
geeft:; li: ."iOrdre'tot betalingh© v^a de jLuft^fcwr^fd iTroup^n. Hprtogh
Ërnil 'Auguftus; naer;H?tj).over,! \ Keulen eiiiJe^ iiiièutiOrgb. zendetï
Biflchop;. ! VcrvpJ^h van,. _dp^i!Vrede-hari.d^liftgh met· Manier. / α'.» De-
voiren van den Hee^ Bevcrnin^.ldaer jQmtrênt.r; Beyerfljnghadtii^eert
iichaen Brandenborgh. i PrOgreilèn Van, de Tradiaten .l»!?t
Mm
paratie tot de Veldt-tocht. ' ^Traftaet gereedt pin ghfflpoten te. veerden.
Tradtaet tuflchens defen Staet énde den Biflchop van Munfter..· > Acpoordt
tuiTchen Munftér ende Brunfwyck. Separaetj .Artijckel, fufichen Munfter
ende defen Staet. Conceptc guarantie. ! ' Colbert. Difpuyteiii'in 't
teyckenen, Beverningh doet Rapport. j Vranckrijqk door Beuqinghen
wegen defen Staet, pver fijn goeden yver beds^ickt. Alles ftelt fich aen tot
Vrede. Confideratien op den iMunfterichen . Oorlogh..-; Holfteyn)con-
gratuleert deièn Staet over de Vrede. S'weediche Prefident Qey., 3 Bor-
culo. . Traftaet met Munfter by Geldedandt geapprpbeert; Ordre toC
uytwiiièlingh van wederzydts Ratificatien, noiTwaelf à dertien hpndert man
naer Ooft-Vrieflandt te zenden. ' Ancwoórdt van haer Hpogh Mpg. aen
d'Hertogh van Holfteyn. Biflchop van Munfter ücenticert fijn Volck.
Deflèyn van Zweden op Ooft-Vrieflandi. ju' Keyzer tof deièn Staet ghe-
iieghen. Hertogh Jurrien Willem J- S-t^van Syborgh doet Rapport.
Gerucht van een defltyn der Sweden op Holfteyn. Lunenborgfche Trou-
pes. KeurfKeulfche Afgefanten alhier. ; .J'vSijn Negptiatie. Opncepte
Antwoordt aen de ièlve. Rendevous van de Bronfwyckfche',Armée.
Ooft-Vrieflandt. Ordre , noópende het.ontflaen van,de Gevangenen.
Compagnien naer Ooftvrieflandt. Lunenborghic Vorften geinclineeri: tot
een naerder Alliancie defenfive met delen Staet. Beibignes van Ha^rfolte
daer omtrent. Muller. Verdere befoigóes van Haerfplte. i Inclufie
van Ooftvrieflandt, &c. in 't Tradaet met Münftér, Kley. Gaijel tot
Zelle. Haerfolte infifteert om drie duyfent man aen defen Staet ,over te
laten gaen. Alliancie defenfive. Muller weder nae den Hage. jh; Sole
wegen Wulfenbuttel tot Zelle· Aftes van Guarantie over dc Vre^de mee
Munfter. Biflchop van Munfter fchryft aen defen Si^ot. Noppende
d'Inclufie. Nopende de Gevangenen. jConferentie met Muller, i Ge-
fchnft by de zelve over gelevert. Verdere Rijckx - faecken. ! n.Zweden
fchryft aen d'Hertogh van Zelle , nopende Bremen. Gefteltenis van de
Stadt. Conferentie tuflchen de Gedeputeerden van haer Hoogh Mpgr.ende
de Munfterfche, nopende eenigë af te doene differenten. ; Tweede. Cpnfc
rentie. Projeft van de Munfterfche, /Derde Conferentie. ^Mietnorie
van de Staetfchc. Accoprt tuflihen de zelve. Staetjfche Gedeputeèrden
doen Rappprt. Bremen. Rhynberck./ - Antwoordt ,aen den;iCcfant
van Keulen. Conferentie tuflihen tie Mediateurs ende Zv/ed,en, nppen-
de Bremen, vruchteloos afgelopen. Conferentie binnen Bronfvfijckiop 'c
felve fubjeft. Mediateurs binnen Bremeil. Uffclen van [dc i^weden
gevanghen. Keulen tot Bremen geneghen, Lunen'bprghfche VóJften.
Conditiën der Zweden, ohi met Bremen ïn naeder onderhandeling^ te tre-
den. Lunenbpigfche Armée, Hertoghen van XiUnenborgh fcte^ven
aen defen Staet, nopende Bremen. Dclibcratien tot Nieuborgh, nopende
Bremen. Zweedtfche preparatien teghens
Bremen. Lunenburghfche

Mmm Vor-

i
t

-ocr page 711-

691 S^^A KEN van ' S Τ A E Τ

liiyorilen. - Sufpcnfie vah iimmediteyt by Btetiiëh-aeti-genomehi
"'■■' 'Ùriiple Alliancic. ' Evacuatie van Ooft- Vrieflandf." ^ · SwedettiHehde Bre-
i^bfijnjert willen 'rfiêf na-geven. π; ; Cancelicr Bufchman/':^'^'"-
-"-dorf: " ■ " " ' ' ' '.......'' "

rén weehen

egt

Hertogh JöhaA Frederj:<?h'difficulteêrc f ibt T^^^
--'bVer met 'tlàerfòlte in gcfpreck. S^édèn met^remen eénsP-n^
van Wkerlblte'by· ^e ^^^L·^ " ' ' '

feKè Armée. - Haerfolte gereet om Ce vertreckeft.

Vorfteh/' -!'· BiiTchop '^^^
_fi tot Nieiiwburghr:v 1 i Brief vàn Mentz tóde ' SWéebiifgh'^ dgf^jj
· · 'Hollahdt urgeert -een Ambaflàdti nae deii ÏCëyzer. ' f^Iiüriehburg-

:yì

lUrg-

"soSübfidien vöorS de Luneriborgfche. ' Haerfolte neemt fijn'aftcheyt van
-oCi de Vorften van Lunenburgh. ■ - Bifichop van Muhilci. Lunenborgrche
'doen inftantic by haer Hoogh Mog^ tót de fubfidie-^helden.
'Ooftvriefche faecken. · Capitale fehattinghen. Hêrtogh vanw-Wuhen-
, π·.; r. Vergil ' Lintloo weghen de Douariére van Ooftvrieflandt alhiefii'' Siiti
" ' Propofitic. - i Douariere en Graef veribecken haer Hoogh'Mbgi eenighe

- Gedeputeerden derwaerts te zenden. Gecommitteerden der Stenden in
Àudiehtie by haer Hoogh Mog. Deputatie nae Ooftvrieflandt vaft ge-

' ' fteldt. ' >' 'Caiit 'j Glinftra ende Dreuws , Gedeputeerden naer ■ Öoftvrief·

- 'landt. ^ 'Negotiatie van-ide Gecommitteerden der Stenden. < Heer van

- o'jGt-Qiieck. Embden klaeght over den'Commandeur van Lieroortl Cane
••'■ "Ïot Etìibdefi';--'^'' Oock Glinftra ende Dreuws. Komen tot-Auridc.

'"Voeder tot Embden. Wéder tot Aurick. Haér Negotiatie. Wil-
■^-lén-'vertreckeiiii - Stenden leveren een Gefchrift aen>de Gedeputeerden.
" - Verdere beioigrtes van
ƒ dë Gedeputeerden van haer Höögh Mogi - ' > Wiar-
' ' da. ' · Baron CronCck. ' ■ > Wiarda'ende Ammersbeeck haer Hoógli Mog.

- ' Gedeputeerdeii. Verdere inftantie; van haer Hoogh Mog. Gedeputecr-

deri'i GedeputecMen 'in<Grictzyl. <i Vorftelijcke Raeden verfocht haer
te verklaren, nopende de fecdriteyt van 't Landt. Verklaringh van de

■ • . Stenden. Van de Vorftelijcke Raden. Conciliatoire voorflagh by de

Gedeputeerden van haer Hoogh Mog. op 'C Papier gebracht. By de
Vorftin niet aen - ghenomen. Verklaringh van de felve daer op. Ge-
deputeerden verfoecken de Vorftin haerc Gedeputeerden nae den Haghc te
zenden. Hóf-gericht geauthoriièert tot Adminiftratie Van de luftitie.
ίϋ'Gedeputeerden van haer Hoogh Mog. komen weder tot Embden. > = Vcr-
5 '-trceken. Komen in den Haghe. Haer Hoogh Mog. willen dertien
' honderc man naer Ooftvrieflandt zenden. Werdt by dc Vorftin gere-
^fuièert. Oock van Embden. Stenden fchryven aen haer Hóc^h Mog.
:nopcnde de Lunenborgfchc. Compagnie derwaerts gedefpicieert; Aen
de LunenbUrgfche Vorften genotificeert. Verdere Ooftvriefdié faecken.
'Lintloo de Groot , Hertogh van Wurtenberg,
fchryft aen haer Hö.Mog.
' noppende de Lunenborgfche Troupes in Ooftvrieflandt. Antwoordt aen
dezelve, Troupen nae Ooftvrieflandt te zenden gedetinecrt. Doua-
riére ichryft aen haer Hoogh Mog. nopeftdc de Lunenborgiche Volckeren.
Haerfolte aen den Hertogh van Brunfwijck , nopende 'c fenden van eenighc
Militie van delen Staet nae Ooftvrieflandt. Brief van deiên Staet acri de
Vrouwe Douariere van Ooftvrieflandt. Aen den Hertogh van Wirten-
' bergh. Lunenburghiche Vorften fchryven aen haer Hoogh Mog nopende

- haere Volckeren in Ooftvrieflandt overkft van de felve aldaer. Muller.
q-Vorftinne Douariere wert nochmael verzocht hare Gedeputeerden herwaerts

ί te zenden, &c. Haer Antwoort. Befendigh van hier derwaerts we-
rt ^nder vaft gefteldt. Inftruaie voor de zelve. Militie omtrent Ooft-

■ Vrieflandt in Guarnizoen te legghen. Andrée Gedeputeerden van Erob-
den. Cant , Haren ende Gerlacius in Deputatie naer
Ooftvrieflamit.

^ ^^ Vorftelijcke Raedt foeckt de faecken van Ooftvrieflandt te brenghen acn oen
Keyzer. Lintloo wegen de Vorftin alhier. Syn
aenbrengen. Ad-

Brèémfche YrédehandelingbJ .'^^rPötoöéiil'^i Vf Swëdëii/I ^ìifeebvoi.'
en dëfen Staet fef Vranckrijckü,' nöpendé' Bremén ^'aeifcte-wciiden
IrtiiïiA FrpHftrféh dIfficulteèrC f liet Trifl-acf oi j

-ocr page 712-

I

€ ^eet ?lraliafrabiuc Goch
nae genomen affcöfpt ban
Den lÏaning / op Den
ach-
tienden
OUDcn enDc Dcn acht
en twintighften
nieutDcn fiijl
Dact aen üoïgrnbc / met fijn
(üTrain enbe 23agagie ban
Oxford nae Chelfcy beCi
tcocltcn / Docïj Den nacgt tat
,
^^ Dcccp^nictbcüiJcnbeDecben

affóupciicn/ foo wegruk onbcpIljepDtban Debjegfjen
Doo' firioopcnbe^tcoopcc^/ al^ oocft ftcibbrlöcybt
haii öf ftiüE Doo? ben ©o?fi/ eccfi tot Chelfey op ben
twintighften ouöcn enöcbrnde;tighften nteutticnfnjl
tóUoozIcDmm^acnt^ tegen^ Den abonbt gccaeclit/
tiiDtDtóanbercnbaegfj^bp ben i^eitoglj ban
Albe-
marle (ncnbjeïcfjen 't CommanDo ttr Zee al^ nu
aciibeboolrn toajS ) öcm berborgljt / om ojbje tot een
5acöt tot bf pajTagie te be&omen / bic Ijem oocït
ilico
is nc-OTföiOTi.

■ .öaeDat fijn befcljept tot 't boo|f3 Ccanfpojt öaöbe
Ddiomcn/ namaffc&cpt banDenfettoglj/al^oocIi
Dan Om ïojb Graven, enbe eenigge anbcce ^ceccn
niKC / bie tee bier occafïealbaeubonbt: enbe nabien
op't uetnen ban affcfjfPttotOxfort fijne JSSajefiept
jdicft öab ben SOmbaflabeuc te confentecen De ce^
iaratiebanbenf>eecetari^Cuneus, enbenocö ftjne
toce®cimc|ïiicquen/ inbectïoubjen alöaec gelijcfte
ntjilitcpt obcc De geappjehenbeecbe Jöcrfoonen ban
NiculaesOudart, enbe N. Gringara fouDm bJfrbctt
tictupÉt/ cube De bccepfcDte acte Daectoe toa^ ge^
Dfpd'cöcert/ foo toiccbt gcmclte ^eccrtaci^ Cuneus
nlaoocU be boo|fci)?ebe 9&ome|iijcquen op be rrpfe
met öem genomen / enbe (jcrbjattt^ ober gctcanfpo|=

arribeccDe ben negenden januari) Defe^jarr^
(nöciiHagc, bebe Den elfden i5appo?t tee ©ccgaDcs
tingi] üan öaecHo. j©oa. Dochfonimaie / tocnibe ai
alleinaniccen enbe inaile bejegeningen Degfóonir"
potè cibilitcpt; enbe aengacnbc 'tp^incipael

lini In
Ibli.

liütiEn

©eccmDcc ouben (ïijl / al^ cefponfpf tot Die ïjaec J^o.
iBo5.i)cmöabbcngefcii?eben Den
elfden ^aecembec
toiDcflmbaflabeuc^ ccbotatie/ bfpbe in 't boo^
Sarabe3|aerge|ielt. ■

©01 l^ectog ban Jorck Ijab noci) jncefl ben iPoilog
tn'tliooft/ fpjeSenbe banDatmfndcRanöei:
in Zee
noci) cen^ moften begroeten.

©oojt^ fepbe D'^mbaflabeuc bat jncn in 't gemeen
talaiifiijbc naec ben <©o?Iogl) tegmen
Vranckrijck :
batiii Engeland! gljeen geb^ecU ban Negotie ofte
bioatic/ mafc bat ban aïle^ genoegljfaem tocboec
ton^: jae bat be «lonmietEjen aïbacc floceeeDcn 5
tulle of nu cnbanbp onfe Caperà ten ^cöip geno^
tncntoa^/ batf)ctnietgeacöttuiert g^atl)ctb'€n=
0tlfcl)e acn gljeen geit mangucfc&c. OiJat i)tt ®rac=
^Ct tu(fci)cn
Enghclandc enbe Spangien nocD niet
fftlatteecbe. 3&at Den <i5?aef ban
Zandwichj gefpn;
öm luiert om Den tonto obcfc be booDt ban bcnfóo^
iiina!) ban
Spangien te beWagen / cnDe tuffcöcn Span-
l'en
enbe Portugael een ©jebe of jlilfiant temaeCf
S""· i^f/ Qfttlijcfe anbece fejiben,/ omaenPortu.
8?cibc?ftoningl)^ meeninge tefeggen/ mbe foo bp
WE conbitien niet aen-nam /, bem.te fuHen abate

opgcbjacöt igoïIanl>t^„ ?5ooti-©oïc6/&ïeef

ïioningl) Weef bp Die meeningi) bat men f)iec gebjtcR
aen See barent^olcfe foubeljebben: cnDc toilbe op
Die maniere Den ^taet Daer ban p^iberen ) etiDe w
felbe albaer op fioubcn / omalöiec eftccn Dienfi
te
feonnen Doen. <iBnbe nocbtan^ toilbe Dat Defen
^taet De felbe foube onbcrgouben j i)Ct toeltlt men
bier niet itonbe öouDen al^ booi eeii Cydopifcljc
tojeeb&ept.

©en ©eer ^Ombaffabeuc Hollis befgerijcfi^ Bcffl
Den
twintighften tot Parijs aen ben fioningfi ban
Vranckrijck Dooj 'tboïgenbc <i5cfcl)?ift gcnotiftceett
fgne ïïebocatie.

JE viens dire a voftre Majeftë que Ie Roy mon Mai-
ftre tn'a donne ordre de merendreaupresdeluy,
voyant quc voftre Majefté a voulu rappeller les
AmbaflTadeurs qu'elle luy avoit EnvoyeZ; II n'apas
tenu a luy que la
Meiiation, qu'eile a employée pouc
l'accommodeinenc des differents, entre luy & la
HoUatide n'ait reüffi 5 11 eft de foy aflëz amateur de U
paixpourregevoir avec joye toutes les propofitionj »
qui y cendent > maisaflèurement,
S'tre, celleyuiluy
ont efté prefentées par Meifieurs vos AmbaOadeurs
n'eftoientpas telles, qu'il les peut accepter, il croie
bien que voftre Majefté n'en a puobtenirdemeillcu-
res des Holiat)dois, comtne il fgait, qu'ils foat portées
a toutes fortes Ìinjufikes, ^ de vioUnces
contre luy
&contrefesiujetSi & bien loin de fe ranger a larai-
fon, &accqu'ilEdoivent ai l'aroitié&alabonncvo-
loóté, que Ie Roy mun Maiftre leur a toufiours tef-
moignée , & aux bienfaics qu'ils ont receu tantdes
Roys & desReynes fes Prede eflèurs que de Ia Nation
Angloiiie; Au contraire ils en ont voulu efFaccr la
Memoire par une continuition
d'cfftnfes ^ d'hofiili-
tex,
5 11 ne s'etonne donc n.ullenienc s'ils n'ont voulu
efcouter aucure chofe raiibnnable, pourmettre fia
a leurs mauvais Procédés & pour eftablir une Paix
fur des condicions , qui fuflènt te's qu'ils n'euflènt
pluslieudecontinuerkurinjufte defldn defe
rmdr»
Maiiires de WNavigation φ· du Commerce i
& .d'crn-
?ietcr fur les droits de tous les Roys, Princcs ijï Eftati
eurs voifinsj &principaleraent fur ceuxtìu Roy
moa
Maiftre.

Au còmmencement i!s efpéroientprofiterdequel-
ques deidrdres qu'ils fe figuroient devoir arrivei ea
^«g/eiifff „ ou quele Róy ne.pourroit point troüver
d'argent pour continuer Is guerre, ce qui leur donni
le courage de.nous offenfer&nous braver» Sedè fti-
re leurs preparatifs pour laiguerre , &denous la faire
adluelementenlaGii/Wp.i Mais, gracesaDieU,illfe
font crompez en leur calcul ; Lc ^zn^^i'jlngUitrrt
n'a jamais cfté mieux uni qiiiil eft a prefent j pour
ccqui'eft
àtl'argent, Ie Roy n'en manquéra jatnais
pourlacontinuation de cetté Guerre icy ji j'cn puis j
peut cftre, pirler avec autànt/dc certituitfe comme
un autrepour avoir pratiquc; les aflembléeJ dB P^rk-
ment depuis^»<jriji<fansi des Je temps du.'Roy7'«"
quet, d'heureufe Memoii^e.ii Grand Pej-e du Roy
roonMaiftre'l Et je diray Wen que les deux Ci&ew-
hres, ont tant deZele poür la gioire de leilr.Pfince»
& pour
rincereft public, dc la Nation ,.qa"clleB ne

füuf»

OORLOG. 'tSes^en- veertighfie Boeck.

693

nopende de Patenten nae Ooftmeflandt. Trafta-
■laerfolte. Handelingh, nopende de, bczcctinge

"ede

en

vys van den Raedt
ten gaen langhzaem.

der Frontieren. Memorie van de Stenden. ~ Raedt van Staten onver
noeght over 't iènden der Patenten. Hollandts Advys, nopende de Han-
delingh in Ooftvrieflandt. Lunenborghfe Minifters daer tegen. Ver-
volgh der Ooftvriefcbe befoignes. Portugeefche faken. Ulloa Rcfidenc
alhier. Cochin, Cananor , Franfche Vloot onder Beaufort op de Re-
vier
Van Liflabon, Hollandts Advys , nopende Cochin ende Cananoi
Ulloa.

norfjBfijanom/ iïi gcbafc banboo?iionacrrnöeac»
motDetEfuUcnbrcaani: bpalbitn banl)jccacengoc=
D
e üjittbt abffitlt tot onbrcfioiiDt 3©ant Öm

i

166S,

«Sneilft
9tmbe(f.
J^BlttJi
lipt

©iancft^
ttjcit 81-
reho»

tettt.


-ocr page 713-

é9S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

{666 fouffrlront pas, qu'il y ait aucun mancquement de

--; ce qui fera neccflaire pour pou0èr cette guerre a bout J

Si ce qu'ellcs onc desja donnénefuffitpas, ellesluy
dónneront jufqu'a la
moitìe' du revenu du Royaume
& fi cela ne fuffit pas encore, elles luy en donneront
les
troisquarts , & ne ic referveront que cequifera
abfolument neccflaire pour la fuftention de leurs
Vies. Voila ; S I R E , ce que je m'aflèure
que le R ò y , mon Maiftre , trouvera dans les
afiëdtions de fes peu pies pour Ie maintenir dans
ies droidls , contro les infultes & les violens de
fes Ennemis,

II y a tnaintenant deux ans é" d^J tn'en-
voyàicy pourdonner a voftre Majefté couces les af-
fcurances imagiaables de fon affedion , pour faire
avec elle une liaifonencore piuseftroite, quecelle,
qui avoit efté faite par les Traittcz Precedens, & pour
ajouter a ces traitez. la tour ce qui feroic neceifaire pour
rendre eternelle la bonne intelligence & des Roys
& (ies Royaumes , ces Traités la demeurans en
leui vigueur, car ils avoient efté continués felon
1'article 3, de celuy de 1'an
md ftx eens dix . par le-
quei il eii declaré
^ue cette Ligue é" Alliance devoit
eSireperpetueVe entre les Roys d'alors ér teurs Suuejfeurs,
pourveu que dans un an apres Ie decei de l'un de fes
Princes fon SucceiTeur fignifiat a fuivant qu'il accep-
toit les tnefmes conditions & la mefme Alliance ; Ce
quifutfaitparleComtedeS.aunomduRoy
mon Maiftre Ie
vingt troifiefme de Juin de 1'annce
mtlfix censfoixante un, que eli la mefme en laquelle il
fut eftably dans fes Royaumes , & ce qui avoit efté
obfervé auparavant par le feu Roy, & rcnouvelle de-
puis en 1'année
milfix cens quarante quatre, par le Mi-
locdGmng. fon Ambailàdeur cn cette Cour.

) Quand jevins icy, je donnay Ie projet d'un autrc
traitté pour regler Ie Commerce entre les deux Na-
tions; fur tousles points duquel, exceptez
deux ou
irois, fa Majefté eftoit demeurée d'accord : mais de-
puis Ie
vmgtiefme de Decembre de 1'anné paflee je n'en
ay plus ouy parler, letout eftantrefté entre les mains
de Mortfieur
de Lionne. Je me fouvient que voftre
Majefté infifta beaucoup pour ajouter au 3. article (qui
contenolt
une defenfe d'aJJiβer les ennemis) une claufe
portane que ce fut
fansprejudice des Traittez, precedens,
pour parlaeftre en liberté d'aillfter les
Hollandois -, a
quoy e Roy mon Maiftre repondit, qu'il confentoit,
que Partiele entier fut omis pour laifler a voftre Ma-
jefté une pleine liberté d'y agir felon qu'elle Ie jugeroit
apropos: Bien qu'il fut un peu furpris de voir qu'elle
voulolt prefcrer unTraitfé qu'elle avoit fait avec les
Hollandois en
milfix eensfoixante deux, adesanciens
Traittés faits entre ces deux Couronnes, qui avoient
continué durant une fi une fi longue fuitte d'annécs,
qui avoient efté renouvellés &confirmés depuis peu
felon les formes, & qui eftoient fi neceflàires pour le
bien commiin des deux Royaumes, & tanta labien-
feance des deux Roys liez, & unis par de fifortei
confiderations.

ICK komUMajefteytfeggen, dat den Koningh
mijnMeefter, fiende dat U Majefteyt heeft wil-
len t'Huys roepen haer Ambaflàdeur, die zyaen
hem hadtgefonden, mygelaftheeft, ommybyfijn
Perfoon te vervoegen ;
't Heeft aen hem niet gehou-
den dat de Mediatie, die hy aengeftelt heeft tot be-
iniddelingh der difftrenten tuflchen hem ende de Ho/-
landers haer effèd niet en heeft gehadt. Hy bemint
vanifich felfsgenoegh de Vrede om met vreughde te
ontfangen alle de daer toe ftreckende voorflaghen :
Maer fecckerlijck, SIRE, die gheene , die hem
door de Heeren U Ambafladeurs fijn voorgeflagen
geweeft, wieren foodanigh niet, dat hy defelvekon
aennemen $ hy gelooft wel dat U Majefteyt van de
Hollanders gheen beter cn heeft koenen verkryghen,
alfoo hy weet,
dat zy genegen x,y tot allerhande onge-
reihtigheden, ende violentien
tcgens hem, ende fijne
Onderdanen » ende fecr verre v^n h«er te voegen toi

debillickheydt ende tot 'tgeenezyfchuldiehziin»..
de Vriendtfchap, ende goeden wille, die dTΚ
ningh mij η Meefter haer altijdt betuyght heeft enn" '
tot de weldaden die zy ontfangen hebben, fooVanrf
Koningen ende Koninginnen fijne Voorfaten 1
van de Engelfche Natie; Ter contraire , zy hebbp
daer van de geheugeniifen willen uyt-wiiTchen
eene continuatie van
iffenfiea ende hoftiliteyten- Η
verwondert fich dan geenfints indien zy totnietsredi
lijcks en hebben willen verftaen, om een evnde%
maecken van haer quade Proceduren, ende ora een
Vreede aen te gaen op foodanige Conditiën , waer
door haer alle middelen benomen wierden haer ο
rechtvacrdigh deifein te continueren
om haer ga'
te maecken van de Navigatie ende Commercie,
ende
pietcren op de Rechten van alle Koningen, Princen
ende Staten haerNagebuyren, endevoornamenüiick
op die van den Koningh mij α Meefter.

In 't begin hoopten zy te profiteren van eenlge def-
ordres, die zy haer inbeelden
in Engelaudt te motten
gefchieden, of dat den Koning geen geit foudekon-
nen vinden om den Oorlogh te continueren, 'cweick
haer de courage gaf om ons t'offenferen ende brave-
ren , ende haer preparatien aenftellen tot den Oorlo»
ende ons de fclve in Guinea aauelijck
aen doen '
Maer, Godt zy gelooft, zy fijn in haer calculatie be-
drogen. D'Ingezetenen van
Engelendt fijn noyt be-
ter vereenight geweeft als de ielve jegenwoordigh
fijn ; Ende belangende't geldt, den Koningh ial het
fel ve noyt gebreck hebben om defen Oorlogh te con-
tinueren; lek kan mogelijck daer van met foo veel
feeckerheydt fpreecken als den ander, alfoo ick de
Parlaments Vergaderingenfedert
veertigh Jaren, fe-
dert Koning
Jacobus, Loftelijcker Memorie, Groot-
vader van defen Koningh mijn Meefter, bygewoont
hebbe; Ende ick (at wel feggen dat de twee Kamerea
foo veel yver hebben voor de glorie van haer Prins,
ende voor't gemeene Intereft van de Natie, datzy
niet fullen lijden datfe eenigh manquement zy van
'tgeiene nodigh fai zijn om defen Oorlogh teneynde
te brengen ; indien 't geene zy airede hebben ghe-
geven niet genoegh en is, zy fullen hem gheven
tot de helft van 't geene 't Rijck inkomen heeft, ende
ingeval dat noch niet genoegh was, fullen zy hem de
drie parten daer van geven, ende fullen voor haer niet
behouden, als gheene zy nootfaeckelijck totonder-
hout van haer leven vannooden fullen hebben; fulot
is't, Sire, dat ickmy verfeeckere dat den Koningh
mijn Meefter in de genegentheden van fijn Onderda-
nen fai bevinden , om fijne Rechten tegensalled'In-
fulten ende violentien van fijn Vyanden te main·
tineren.

'tis aitansftPii jaren geleden dat hy my hemertj
fondt, om aen U Majefteyt alle de bedcnckelijcke
verfeeckeringen te geven van fijn genegentheydt, om
met haer een naeuwer verbintenilTe aen te gaen als die
gheene dewelckegemaeckt was geweeft by devooi-
gaende Tradiaten, ende om by de felveTraöaten te
voegen alle't gheene noodigh foude mogen zijn om
eeuwigh te maecken de goede intelligentie tuflchen
bey derzij ts Koningen encfc Rijcken ; defelveTraöa-
ten verbly vende in haer vigeur,
alfoo de fel ve waren
-------■ eeft volgens het derde Artijckei vaa

'ienhonderttie», door dewclckever-

3ntmueert|

aie van'tjaery^.,.,,— -- j
klaertwcrtdatdefeLigue ende Alliancie iuflch« «
doenmaels wcfendeKoningen ende haer fuccelieurs
eeuwigh behoorde te wefen , ingeval dat een )^aer
nae't overlijden van een der Princen fijn Succelleur
de Naekomelingh aenwees dcfelvecondicien, ende
de fel ve Alliancie t'accepteren 5 't welck gedaen wiert
door den Grave van
St.AWms in den naem van den
Koningh mijn Meefter den
drieentJviKtighfleit lm
fellien hindert een tn fefligh .
Zijnde de felve in iie
welckehygeftabilieert wiert in fijne Rijcken, enjK
't geene te vooren by deh overleden Koningh was 8®"
obferveerc geweeft, ende vernieuwt federt hetj^
feflienhovdertvier en veertigh door den Milord

Doen

lijn Ambaflàdeur aen die Hof,


-ocr page 714-

en O O R L O G Η. V Ses-m-veemghfie Boeck. 695

/ Doen ick hier quam, gaf ick over een naeder Pro-
· fl van Traöaec > om de Gommerdco tuflchün de
- 'Lee Natiën tc reguleren } op alle wekkers Poin-
ΙΓη uytgenoraen twee of drie , fijn Majefteyc was
MDoesht gebleven : maet. fedèrt den lo. December
^n'cworleden jacr> heb ick van 'ticlve niet meer
ILren melden» 'tgeheelewerck in harden van den
H«r de Liotne gerefteert fijnde. Het geheugt mj dat
U inlifteerde om by het derde Arcijckel

rtwe/ck ee*» verbot conciaeerde van de Vyanden t'af-
fifteren) voegen , ingeval 'c was fonder

ledeêl van de voorige Traftaten, omdaer door in
vriiheydt te aijn de-Hollanders t'affifteren 5 waer op
d^Koningh j mijnMeefteri witwoorde : toe te
ftien dathetgeheel Artijckeldaer uytgenotnen wierc,
' aen α Majefteyc een voUrolneh vrijheyc te laten,
omdaerinnetedoen volgensbaerwelgevallen: hoe-
wclhyeenighfinis.gefurpreneeert was te fien dat
zy
^tJ^^Mienhonderttweeenfefiiifi, met de HolUn-
dere hadt gemaeckt wilde prefereren voor foo veel ou-
de Travaten, tuCTchen de twee Croonen opgerecht,
dewelcke federteenfoolarghgevoleh van jaerea wa-
ren eecontinueert geweeft, dewelcke federt weynigh
volgens de formen lijn vernieuwt endegeconfirmcert
geweeft) «ode die tot 't gemeene befte van de twee
Rijcken foo nòocfaeckelijck, ende foo naeuw aen de
welvoegentheyt van de twee Koningen gebonden,
ende door foodanige ftercke Confideratien vereenight
waeren.

ëpnamnocgtan^DecEtmCicgcendffcgfpt: maet;
fai onDtrpjfttit baninbifporitie enöe anDecfintiS/ bteef
dl OatiifltnDe ; al^ onbre De icanfcge faccftm te

« limip.

©cnïtonina ijanEngelantfittlbé bat(ic& Vranck-
rijck ttflfn^ ftem enflaarecDe/ Öeeft öatc tcflcn bev'
Stortali boiflöt;

Sjne Declaratie tegens Vranckrijck.

Charles Rex;

ALfoo den Koningh van Vranckrijck pretende-
rende de Executie van een defenfyf Traöaet
►Ιϊ· met de Staten Generael der Vereenighde Pro-
β vinden ί, ende daer beneflèns on» taxerende voor de
?!, AggreOTeurs van defelve ( van'twelcke het contrarie
feer notoirlijck aen de gehccle Werelt bekent is ^ op
denƒ«
en t■mmtfghβeaJa.a\xmi laetftleden heeft ver-
klaert den Oorlogh tegens onfe Onderdanen, maec-
kcnde hem felven daer door den Aggreffenr , ftel-
leade oock de Vrede diewy altydt mét de ghemeldc
Staten hebben begeert, veel befwaerder , waer toe
deAmbaifadeurs van denKoning;h van Vranckrijck
noyt hebben geoflPereert eenige fatis(ia<aie voor dein-
jurien gedaen aen onfe Onderdaenen , nochte een
vallen regel van de Commercie in 't toekomende :
Wy fteunende op de hulpe van Gode Almachtigh in
de techtmatigheydt van onfe faeck , ende verieec-
kertzijnde van de courage en aflfeéfcie van onfe On-
derdanen om 't felve te defenderen j hebben goed ge-
vonden tc verklaren by defen > dat wy den Koningh
van Vranckrijck fullen tegengaen y ende vigoureufe-
«jck vervolgen dien Oorlogh die hy foo onrechtmatig
heeft begonnenj met onfe uyterfte macht by Zee ende
I'andt tot maintenue en defenfie van onfe Onderda-
nen. Bevelen daerom by defen onfen feer lieven
ende beminden Broeder onfen grooten Admirael,
ende onfen feer lieven ende waerden Neef en Raedt
^'torgt Hertogh van Albemarle > Generael van onfe
"lichten te Lande,onfe Lieutenants vanalledeGraef-
ichappeo, ende alkandere OiEcieren ende Soldatfen,
onder de felve foo te Water als te Lande, teehen te
gaen alle de attacque van den Koningh van Vranck-
"Jck
ofte van fijne Onderdanen, ende te doen, ende
«executeren alle adien van hoftiliteyt in'tverfol-
gien vtn defen Oorlogh tegens den Koningh Van
vianckrijck, fijne VafaUcn endeOnderdinen, wU-
verbieden op lyf-ftraffê eenige correfpondeo(ié oftfr
communicatie te houden met de gemelde Koning
van Vranckrijck ofte fijne Onderdanen , ( uy^eno·
meo alleenlijck diegeene dewelcke daer toe geQooi>
feeckt fijn , om hare Perfoonen cn Goederea uft
Vranckrijck te brengen.) Ende alioo in onfe Ko*
ninghrijcken fijn woonende veele Onderdanen van
den Koningh van Vranckrijck, gelijck oock van de
Staten Generaci van de Geunieerde Provinciën : SiEX>
verklaren wy by ons Kofiinghlijck woordt^: dat alle
die geene van de Franfche of Duytfche Netié:» die
haer felven behüorlijck, teghcos ons fullco gedragen »
ende niet en correlponderen met onfe Vyanden 4 fui*
len fijii vry in hare Perfoonen ende Goederen, als
oock van alle moleftieo en ctoubel höedanigh het fou-
de mogen weien. Ende voorts verklaren wy i dat in
gevalle eenige van de Franfche ofte Nederlandtfche
Onderdanen, het zy uyt affèöie tot ons ofte onfe
Regeeringe, ofte wegens de oppreffie die haer over-
komt in haer Landt, Tullen komen in onië Koningh·
rijcken, dat de felve by ons fullen werden geprote-
geert in haere Perfoonen ende Goederen , ende voor-
namentlijck die van de
Gerefgrmeerde Eeligie, welc-
kers intereft voor altoos by het onfe particulicilijck fel
worden gcvoeght. ,

'il· i

Gegeven in anfin Uove tot Withal den negenden
/e'/achtiende
Jaer ν tut er^eRe·

geeringe i66r. ,

.li-.· '.u'·-

<@nù£ttufrcr)eti gc&bm be l^eecni ban Hollandt Iten α,^ιαπ»
achtiendentrcj^ecgabrcingh banïiaccilooggJS^aa. bebuctit
behenDt sjnnaecht/ batfeawmtentfe fieitoram gaS- «"οβι
öfti / öat tte ifngeifcben inpafntenlionlwi otntnet
twintigh jFrrgatten eec^baegb^ upt te loipen/ ofte ö'^n-
albeccpttt^ uptadoopen toateti/ nirt fan&ec fliftjide e'iftii»
öanemóböeflTfin ........

t^en b'een of ö'anöece pleetfe ban ff»/" ,
befen ■J&tafty enbe in fpfde in be boojnoembe pia- a êntae
bincieertegen/ boo?
te l^ebBen 5 5®acc op ^ goebt fianf».
gebonben acn 't CoUcgte ter «bmicalitcpt tot Rot-
terdam te fcöipbcn / foobanigïjen ojbje te (lellni/
ten epnbe bat be
driehondert jföatcoofen/ gtbefKï
ncect naec be
Glundert, aenfïonbt^ nae Hellevoet-
Sluys
gefonbenmoriitm too?ben/ om fiàec 6p ρ;αί
bifiealbaec t« ontbouben totnaecbec 02b?e: (3!:cn an^ '
becen bat be ^ctjepen ban (@a|Iogt) ban gaten telfojte
binnen be itaben ban beftlbc plaetfeleggenbe/ctoil»
ben boen Bomen op ^tcoom / om tegen^ alle fuc«
pjinfe gereet enbe in poflupi te mogen ;ί|η; dPocft
toierbt aen bc gefamentìijche «ffoUcgien tee ^bmira»
Htept gefcf)?cben / bat be felbe ten fpoebigöflen eenigft
Mefin toel bejeplti^acc-tunig toilben upt fmben / om
te gaen cecognofceEcn '^3^anbi^®loot/ eoc6 befs
feif^ beffeinen te betfpiebcn/ enbe ban aUe^ ttoubj
tappojt te Kannen boen.

JBet Gaylandt maecliten be Cngdft^en be bol«
genbe^iebf, , ; m ,

Artyckekn van Vrede tujjcben den Koningh
van Engelandt, door den Gouvtnteur van
Tanger , ende Cid Hamet Hader Öaylahd,
Trince van Barbaryen, befloaten. f Γ :

"id

üp het Eifgelfih overgezet.

ARtijckelen van Vrede, beflooten cn beveftight <e'rac.
by fijn Excellentie den Heer van
Belafyfe.fijaon teet ben
van Worlsby, Capi teyn Generael van dlle dï 5'®"»*'"
machten van fijne Majefteyt van Groot Brittannién, Ά'""
Vice-Admirael van fijn Koninghlijcke Vloote opdéfant
Kuften van Barbaryen, en Gouverneur van deStadt
T/mger^é-c. van wegen fijn Majefteyt Karei de 11.
ningh van Groot Brictannien, Vranckrijck, én'Yer-
lande, &c. Met fijn Excelléntic
Cid Hamet Ht^
BtmMe^Uéi , Print vaa Ihet Wefter-Êarbaryeii^'

Ariü,

lende dat alle onfe Onderdanen'hier op fullen adit ne- i^SSt
----Devirelcke wy oock by defen wel ftrengelijck
_

men!

I


-ocr page 715-

6cfà SA KEN van STAET

1666. Argilla, Alcaflcr, Tituan 1 Sdy, &c. ende in alle def-
felfs.Hewfchappyen :
de.atv)etdenk^ù\fefiìt»hendtrt
feitnfifiigh.
.-riwo^ì v^ · '1.

batter, yan defen hüydigen dagh en voortaen voor
tltijdtcen vafte cn waerachcige Vrede fai fijn, fonder
fatÌ6fa<aieOver cenigen ovcriaft voor defen gedaen
vand'eeneof d'andere zydc teeyflchen.
i. .-..iiixjf · ' i fi

. ri >l jOt< ,■■> c ^ ti.

I» gcaccofdeert dat àievmTaMgtr fullen hebben al
het Veldt van de Riviere J^twi ai, loopende foo als
het de lini'eiiytwyft, tot de Rivier T/cire/ van
Ttnger
de oude Stadt, en fullen defcive in dardiftriit mogen
zaeyen.-wat hùn ial believen ·, macr ghcen Boomen
noch.Wyhgaeiden planten > ftoch eenige Fortificatiën
maccken', noch TrcnCheen, nochyets anders delge-
lijcksj 't fy groot ofkloyn.

■'..ilTj.ik.v. . I -j.-j .....

■ .k:· ^i· III.

- ^Dat in' ghevalle die van Tanger Hout van doen
hebben ^ ende fijn Excellentie den Keer Generaci
daer van advertentie doet aen den Heer
Cid Hader
Gayland,
de fclve gehouden fai fijn, dewyl dcEn-
gelfche Houc hacken ende 't felvc in de Stadt bren-
gen, behoorlijcke wachten teftellen, diede gemel-
le Generaci van
Tanger om hare afliftentie fai moeten
betalen.

i!:L.s Γ ■ ι IV,

"'Dat alle-da Schepen "én Vaertuygen van beydede
partyen in en uyt de Havens van wederzyden funder
Pafpoort fullen mogen gaen en trafijqueren en hande-

■ Iciri-iwaiihéer hcthaer bciie.ven fai. μ,··:!! . "

" "'»· -ìk·''ώ^ΐϋ·.· .. ·-..:.

; iuat.t'allea tyden als fijn Excellentie den Generaci
''v»n Köïgïn e^nigerley ïvfitverfchinge, als Koeyen,
α Sch^p i Hoenderen j &c. van doen magh hebben ,

■ CidiHìàtlerGayUnd, cofwie dat in fijn plaets foude mo-
.gheö komen te GoUverneren , daer van geadvifeert

lijnde·, -derfelve ach lyn Excellentie den Gouverneur
van2Ìii«fr beftellen ial,,mits den rechten wettelijc-
ken prys der ftucken . j . als oock de onkoften van't
overbrengen tot
Tanger toe becalonde. i

ril.

Ditter geen nieuwe Fortificatiën buyten deLinien
na Λ fluytcn van dit Traöaet gemaeckt en fullen wor-
den, maer wel fullen die alrcde gemaeckt fijn gere-
pareert, endiebegonnen voltrocken, alsoockdeli-
ive indien ftact alffejegMWoordigh was, onderhou-
den mogen worden, ...
■trrvi^ jn-ir' - ■■ ■ . ■ ' ■

Alledcgeenedic vsn deeene partye tot de andere
oy.erloopen , diefftal of eenigh ander delift begten
hebbende, fullen gevangen, bewaert en ο vergelevert
worden, om nae gelegentheydt van haere mifdaden
geftrafï te worden : ende wanneerfeyetgeftoolen heb-
ben , fai ntien de eygenaers het hare wederom ter hant
ftellen.

Λ . VIII. ■■

Dat, ilffercenigeC<^/w, foo aljmen die noemt,
voorde Stadt van r^itgir boven't getal vani^Ve ko-
men, deRuytersalfdan op een beftemdeplaetfeful-
len blyven tot datter in de Stadt maer //&/>« t'feffcns
inkomen, en haer facken en packen ende goederen
geloft hebbende weder uyt trecken. Ende dat niemant
uytgenomen alleen de Ruyters binnen
Tanger met
, ,. Wapfitien fai mogen inkomen : foo yemant oock een
,. anderen ,van de contrarie partye ovcriaft of ongclijck
' doet, dat.dle nae de wetten en verdicnften van fijn
xnifdaet geftraft fai worden.

IX.

Van wegen Cj η Excellentie Cid Hornet Hader Gtty'
landt,
is geaccordeert dat de Schepen vin Γ^β^^τ· ful-
len mogen Steenen gaen laden van wur fy bcgeeren,

i-rci

■ 1

tis ;

v,
" 1 'i

defelve den ebe
melden Cid Hader Gayletidt toeftaet tvee henJert ton'.
nen gerafineerdc Buf-poeder, in defe volgende ma'
niere en forme, te weten, dat men hem fai leveren
vpftigh tonnen foo haeft als defe Artijckclen beveftia
zijn, en dan noch
vyftigh andere van nu inrfr/j
den, ende op de felve maniere wederom teo eynde
van elcke
drie maenden v^tigh ton, foo lange als de
vrede fai dueren.

XII.

Ende dewyl datter veel vreemde Schepen fijn die te
Tanger gaen en komen by de welcke de Engelfche
meerendeel geintereHèert zijn , foo is geaccordetrt
dat geen Schip te T<w^ir inkomende ofte daeruytvae-
rendc by eenigh bchip van deOnderfaten desgcfey.
dea Cid Hader GayloHd aengetaft en fai worden j in-
dien het is binnen de
ipunzTehàdSeje fgenoemtln't
Engelich de punt aen deeszyde van de Rivier je»;)
en die andere punt die de Bay e van
Tanger maeckt ten
dp Ooft-zyde, in 't Aribifch genoemt
TaefeMmm.

' ί · ' XIII.

Istoegeftaen van wegen fijn Excellentie den Gene-
raci
\mTanger, dat in gevalle fijn ExcellentieC/i/Hi«·
der Gayland de afljftentic van eenige Schepen de En-
gelfche Natie toekomende, tegen fijn vyanden, die
buyten de vricndtfchap van Engelandt fijn j vandoea
mocht hebben; de felve Schepen, foofe In deBaeye
van
Tanger fij η, hem in alles foo veel als hun doenlijck
is, fullen byftaen. Maer indien de gefeyde vyan-
den van
Cid Hader Gayland in Vriendtfchap ftaen met
Engelandt , in foodanigen geval en fullen noch de
gefeyde Schepen noch yemant
van de Engelfche Na·
tie gehouden fijn denghemelden
Cid HaderGtjUnd
noch te water noch tc landt afiritentie te doen.

XIV.

DatalledeKoopluyden, die Onderzaten Tan Cid
Hader Gaylandt
fijn, gelijcke goedt Recht fullen heb-
bgn om haer fchalden te innen : en dat het felve ildui
reciproquelijck van d'anderc fyde mede verftaen fi»
werden.

Alle defe Artijckclen fijn van beydedePartyea
ten vollen beflooten en beveftight in li»·
ger den tweede» April feUitn bonderffis f»
fefiigh,

litoti ArtyckeUn van Vrtde firtcktn tot scooter
voordeel ende meerder feeckerb^ i» 'f "'^j'
mende voor deStadtTATif^CT, als die-^oor de-
fen by den Grave van
Tiveot hfloottnmreit,
gelijck als men uyt denaevoJgeB^tfunuink^"
verflaen.

Defe Vrede is geduyrfgh : de andere alleen Toef
den tydt vanyi/Maeaden.

• Men fai ons tfliftentii doen tcghen alle Chri^«
Vyandeo, die tegen Λο^ίτ yet foudenwiUea
teren., filen

om de Kadeoptemaecken van Cabo ie^if/t
lactfte Ooftelijcker punt van de Bay e van Ta^er toR I


-ocr page 716-

enOORLOGH. 'tSes-en-veerihhfleBoeck, ^97

III.

Ill^. J^eo fai 009 al de provifien van 't Landt laten ghe-
^nieten.als^^^

y/jeafuüen geen wachten motten houden , het
weick een fwaren laft voor het Guarnifoen geweeft is :
^t My-Loid
Jïveot jaerlijcks v^fhondert ponden
^[jeldeorn die teonderbouden.

Wy hebben Steenen om na de Kade te bfenghea :
vy
en betalen jaerlijcks niet meer Bus- poeder als My-
LordT/wii dede > ende hebben Landt buyten onfe
Linie gen-gbekregen dat tweeaiael ioo veel waerdt

i'· VL

Alle de vreemde gfoote en kleyne Schepen , die
met Tanger handelen, fullen vande Schepen der Moo-
/enbcfchermt worden tot gehecle drie mylen vande
Stadt af,

©atin't bcrfqm'pajfe alijier i^gDeUaen/
l^ic fien onDer te 25inneIanDtfcf)e faecScn.

5®£ncerfteng|unöraecritm öcn atiipffnant?S&=
tniradOe Ruyter in gec mtt be ^cljepen üan Rot-
terdam mbe Amfterdam , ïjaec bofgtjcnöe met De
getutöfcöe booj ©aet^ ijoubenöe. ® en derden fcpls
Den Den
ïuptenant ^bmicael Meppen upt : ?Snf
!)ίκηί)3Εβ0^ DOch ben ©?ieffc{)en l.uptenant ?l!bmf=
tad Tjerck Hiddes met acht ^t|)epen. 3^aec na oocft
Hen Bice-?(!bmicael
Coenders.

lijpe üanöe ^cDepen i0te (ien uptBet boU

gtnDr.

L0e van de Schepen, compoferemle Je Vloot van
àn Staet der Vereenigde Nederlanden, feo als
ie felve op den
eerften Jun^, ende de volgende
dagen. Anno, fcftien hondert fescnfeftigh
z'jn in Zeegeloope».

Wegens de Admiraliteyt van Rotterdavt.

SmcK- Metr. Sci

80 415: yo
76 ?fo yo
66 joy
6% r6o
40
66 305- 4.S
64 ζ 60 4-0
f6
ïzo 30
f4 ^^o §0

I7f
40 lyy ly
^6 Ï30 zo
36 130 20
40 174 if
130
zo

36

Ijfc Τ Uyt,Adm.de Ruyt.DefevenProv.
S, ■'-'L.Admir. van Nes. d'Eendracht.
ί tol V. Admir. de Liefde. Ridderf. van Hol.
Ν S.by Nacht,van Nes. Delft,
i·*' Collonel van Gent. Gelderlandt.
LjurensDavidfz. Groot Hollandia.
Maxirailiaen. Waflenaer.

Evcit van Gelder. Kley η HoUandia.
Philips Almonde. Dordrecht.
Frans van Nydeck. Loiiife.
ElandtduBoys. Uytrecht.
Huyb. Jacobfz Huyg. Gornichem.
Juriaen JuriaenfzPoel. De Vrede.
Nicolaes Naelhout. Harderwijck.

Twee Fregatten.

--- λ W VW « V^AbkVU*

Willem vaa Dijcfc. Niramegen· 34 iio zo
Jacob Swart. Schiedam zz 70 10

— — Twee Advys-jachten.
Picter Wijnbergen. Swol. ιδ 40 jo

DlrckdeMunnick. 'tHart. 8 zo ο

•— —— Twee Branders.
jinvanBraeckel, Rotterdam.
JanBioerfz Vermeulen. Gouden Ruyter.

Cap.Hendr. Adriaenfz.DeRejrger.
Pieteï Salomonfz. De Liefde.
NicoJaes Marrevelt. 't Geloof.
Jan de Haen. Kalants-Ooge,

iacob Andriefz Swart. Deventer.
Jacob Cornelifz Swart. Prov. Uytrecht.
Hendrick Gotskens. 't Wap. van Uyt.
60 ayο
Hugo van NieuwenhofStadt en Landen.
60 ifo
Jan van Amftel. De Vryheydt. 60 ayo
Thomas Fabricius. Tijdt-verdrijf.
60 ayo
Corn.y. Hogenhoeck. Suyer-huys. yo 2iy
J. WUlemfz Broeder. Dom v. Uytrecht. 4^ aoo
JanUyttenhout. Landtman. 45 aoo
Jan du Boys. De Vreede. 4Ó 200

Ottho van Treflongli· Duyvenvoorde, aoo
JandeJongh. 't Raeth. v. Haerlem.4(i
zoo
MichielHuys. Kampen. ή.6 zùo

HendrickVollenhoof. De Tromp 4<> 200
Hendrick Boom. De wakende Boey.-ftf aoo
FlorisFlorifzBloem. DeSon. 44 r8y

Woutei Wijngaerden-Herlem. 4,4 i8y

Jan Bon. De Haen. 30 120

Jacob Dirckfz Boom. Ylft. 30 120

ArentSimoni'z. överyflcl. 30 120

Jan van Lier, Afperen. 30 120

y4

50
4i

4.6

60

60
4<i

2fO 30
ZZ^ 30
200 30
200 30
ayo 40
200 30
ayo 40
200 30

Goiide Leeuw.

Harderwijck.,

Staveren.

Kruyningen.

S'tadt Gouda.

Amfterdam.

Jaerfvelt,

Voor dOoft-Tndifche Compagnee,
Corn.Will.vanZaen. De Befchermer,

Enno Doedes.
Thomas Tobiafz.
Jacob Paeuw.
L. Collonel. Palm.
DirckSchey.
Jacob van Meeuwen.
Jooft Verfchuer.

30 i8po.8r40,ia3jr

Wegens 't CoUegie ter Admiraiitejt in 't NoordeV'
^Ujariier.

SmK-Mair.Sil

Luyt.Adm.MeppeIcn. Weft-Vrieflant. 80 285 78
Vice-Adm. Schram. Pacificatie. 72 242 78

S.by Nacht Stachhouw.'t Wap. v. Enckh.yz 245 49
Cap.Houttuyn. Prins van Oranje. 232 yi
Croock. Ho!ianticnTuyn,y(i 20(1 3y

Groef Jan van Hoorn. Gelderlandt. 6z 232 40
Thoen Jofua y4 178 34

Wijnbergen. ^tNoorderquartier.öo 2y4 40

Fiftol. Caleb, 4.6 201 3^

Vlugh. 't Wap. v. NaiTau. do 213 40

Berckhout. De 3 Held. Davids,4({ 202

Jl (Ì74.24^,3.

Bljven legge».

Ancker. d'Eendracht. 44

De Boer. Hollandt. ^

Hen. 'tWapen van Medenblik,4Ì

Mauw. 'tCafteelMedenblik. 30

Poft-hoorn. 't Wapen van Koorn. 30

Sita(.Matr. Sil-

70 30Ó
66 a7f
66 ïTf
66 a7f
60 ayo
60 ayo

4y

4y
4?

40

40

40

40

40

40.

30

30

30

30
30
30
30
30:
30

30

30
ao
ao
20
z<i


838.3500. foy

ffegent 'i CoUegie ter Admiraiitejt tót Amfter-
dam.

StKk. Malr. Sol.

fuyt.Adm. Tromp. Hollandia. 8x4005:0
Vice-Adm. van Huift. De Spiegel. ■ i. 74
i.by Nacht Sweers. Goud?,..!.;
V, Dee^.

y ijii '

Wiggens H'· CoUegie ter Admiralittjt -van Zttf
landt, _ .

18

StncK^Matt. SsT.

70 280 100
60 230 IOO

Ja-

L. Adnar. Corn. Evertiz.
Vice-Admirael Banckert.
CoinciiiEvcrtfl de jonge.


-ocr page 717-

é9S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Jacob Penfe. ' '
Simon Block.
Aadries de Hofe.
Adriaen van Cruyningen,
Jan Tane.
Jan Matthijfz.
Willem Marijnfz.
Dirckjobfz.
Adriaen Bruynet).
Jan Crijnfz.
Jan Blanckert.
Willem Hendrickfe.
Met Advijs-Jachten.

Wegens Η CoUegk ter Admiraliteytvan Vrieflandt.

Smk Mitr, Sol.

L. Adm. TJerck Hiddes Weft-Vrieflant ηι yy
Vice-Adm.Koenders. Groeningen. 70 305

PrinsHend.C. ηι gio yo
Rie van Sneeck. 14^
Ooftergo.
64, Z4.6 40
Weftergo. yó loy 30
Dc Steden. aoo 30

Stadt en Lande. 227
Princefle Albert.yo 294 30
Ommelanden. 48 189

..........................Frifia. 3Ì lyy 2y

Van de twee laetftc is een bly ve leggen. —---

Twee Branders. 638 2748 lio

De groene Ridder.
De Robbe.

MeyndcirtSoetjens.
Roelof Janft, de Rob.

Schip. SiHch. mitt. Sol

I. iVeghens 't CoUegie ter Admiraliteyt -uanHotter-
dam 18 838 3yoo yoy

2,. ììregeus''tCoUegie ter Admiraliteyt van Amfler·
dam,
 36 1890 8140 I23y

3. If^egetis 't Collegie ter Admiraliteyt van Noor der
panier. 11 <>74 HP3 y®<i

4 We^hens 't Collegie ter Admtrditeyt van Zee-
'landt.
 ly 676 2268 807

y. Weghcns 't Collegie ter Admiraliteyt van Vries-
landt.
 II 638 2748 ade

91 47ΐ<ί 1914^ 3313

'pliant ü
J^loote
onbec
h' ϊίίιηί-
tael n«
ïKuiittt/
ïiomt op
bcfjoocB-
te tiait

faiiDe.

Φΐηρ/
JIHaioiif-
niB/ en

nittrcE

na Ütot
tErtam/

Jfflfe-

bott/ en
Sttinnt.

Sipiicon-
trc ha II
ij'iffiigtl
rcijttii
it)C'Iletit-

früe
l^oet.

Defe boven-ftaende pi.fuo Schepen als Jachten,zijn
ghemonteert met 4716. Stucken, is 7y. op den
hoop meer als yi. Stucken voor eick Schip; En
19145?. Matroofen, en 3313. Soldaten , is voor
elck Schip 246. Man, en fchiet noch over 76.
Man, behalven eenige Btanderi en Galjoots.

^ett fevenden ttia^ De Inloot op De Ijoocgteban
Gravefande. JfeatetDagl) niOiQCU^ feaaten tot Hel-
levoet
Qehomen biec facfcBaDigljbe ^cDtpcn / al^Dat
ban CollonclGent, ban
Tromp, ban Nes, cnDe
noclj een ; ^p in anDece ^cfiepcn 5önbc obec segaen.
©aec op togen eenigOe Dcc ^cecen «©ecommittcecbe
Salien ban Hollandt bectnacct^: enbe toiecben ban
tuegcn ftaec i^o. liBog. gDefonben De i^eecen
Glas
enOc Mïjonfma, na Rotterdam, Hellevoetfluys, enbe
in
Zeelandt, enbe toiecDt aUenooDigeo?b?eDDe(IfIt
tot cepatatie taan befcljabe enbe befirllingi) ban
be>
öocfien / ooch bEtfojgingl) Dee gequetfìen Pinx-
ilardagh'^tno^gen^ quam aenbenHeecSIaebtlpcns
(ionacii?
de w ith, ben bolgcnben 26jief ban ben
pitepnSiacüblJlDiiacnfjSwart, al^ bat De ©loot op
©?pOagD Dm
elfden ^unii/ ten ancfiecIeggenDe/na
giflTinge omtrent
negen mtj!en üan't jSoo|Dt-©oo?-
ïanOt/ jSoo?D€>ofl/ en toa^ D'<i5naelfc()e ©loot
omtcenticftighfiercfi/ na be mibbagt)opDOnfeaf=
geftotnen/ Ijaec lïncliet^ gehapt / en
fcöut gebaec
inet Daer gljeOonbrn tot tegen Den abonbt / al^toanp
neet
ÜP «tapitepnSwart, een Cngelfclj ^cöip am
booib lepDe en bfcmpflietOe roet drie ca vcertigh

i<S66·

StucK: Matr, Sol.

jo 148 6q

58 188
5-0 168
50 in
50 if6
50 15Ό
gtf 118
ixz
36 100
30 loy
2,6 50
14 40

60
SO
f7
60

fo

40

4y
yy

30

ay
ly

S. by Nacht Brunfveldt.
Gomm. Runftil.
Cap.Vyfelaer.
WijtfeByma.
Bar. Hid. de Vries.
Jooft Harmanfe.Brant.
Jooft Michiclfz.
Chriftiaen Elbertfz._
Corn. Vinckebos.

fiuchen/ enbc litapitfpn HendrickAdriaenfr 1,«.
meeflecDe De ©ice-?fl0mirael ban b'e Wiite©inn5/ '^ίί
itiet feventigh lïucfeen/ επ ben liapittnn Win? '
vander Saen, bDCpnifll) Daec na't ^cftip beSevenwn?
den, bat t>pb'<SnBeIfcBeboo?leDen3aetnSmr:
toa^/ op öebbenbe vier en vijftigh Ρ
ηΓηεπ / SSS

Pjinfeoenomcn fjabbiti'^abont^/ toarenb'ffl?
: me op De blucfjt/foo fp flen feonben/ toant fp tefln
banon^af bp De toinDt obec/ " "^ ""^"otti

cnDc I ^^-ïiöftt
ali fp fionbeii/ en onfe Bloot in lp acfjtïSÖtï
DoncftectoiecDe/ Doenijebben D'onfe niet rneir r.™
nenfien WooSwarten fon m^ tooubS finS
ban De fcftoten onDec toaetec/ en fijn iiflg/ aifó„ J"
fjol toatectoa^/ alfoo öPöemaenboomüpö W
fön Qcoote iBafl/ enaSefaen^-JEalì/bcpue „w
boojD / foB öaD öp De felbe aebtec aengcnotnmΖ?
een toufco gefïeept na De ®Ioot / maec be^ mojoh «λ
tnai De ©loot foo beccete loeftoaert/ Datmenfcnun
Itjcltfianbeficn/ te toeten op Dm
twaelfden, rn h»
figb mo?8en?' foo becce in lp binbenbe / booj bim
Dat ÖP De gücbcele naebt mecfi geD?eben Jjabt/ om ti
cepacecen met ftjn feonbe bp be ©loot niet ftcb
men/boojontcent De blocfee
negen upcen / en bare.
om cefoibeecben neben^ Den fóapitepn Hendrick
Adriaenfz, Die fijn ©?tj^mebcDefocfte-maflaftoaé/
Öaec fcöaebeloofc ®?öfen in 't ©abetlanbt op tc fijtn,
gen / of anbec^ fouben becloocen gacn/ bjantfa
fionDenfiaECfelfnietöelpfn fonDec JBaflen. ®onh
tjabt Qifìecentegljenbemibbagb/ ennamiöDanfitot
vier npcen / feec öacDt Ijoocen fcftieteu ; bit toad
'tgfjeen f)em bchenbttajapbanbc©i0(jt: fijngrootc
Jlöaflttia^bp nafjalfboojgDefcDoutrny rn toa^acn
fijn i© ant feec fcfjaebeloo^/Daec mebe ()p bocnbc toaJ
om te cepatecen ; ^abt
vier Dooben/ fellhien ocqucti:
flen/ Dogi) ttogjfclbe niet acn be®ictocic oen onfe
bant / foo fjet tjem De^ ©ipDaeglj^ abonbt^ iict afn»
fien : tuant Die een (ffingelfcftraan aen boojötfioniif
ftomcn/ Dabtljcm>BCö&.

33e1luptenant"aDmicaeI DeRuyter fefcfijetfiitt
gcbecljt/al^bolcöt;

MYn Heeren, 't zedert mijnen laetften van den
thienden deks, wierde heteerilftille,duyrende tim _
dengïheelennacht, endedene^</f»'sraorgen5
kregen wy veranderinge van windt, ende ftyve koelte
uyc den Zuyt-weften, daeromme vroegh ten Anckir
quaemen, ceffchen
Duyrtiercien cnde'tNoirJt-Vaor-
landt
j ende ten negen uyren wierden onfe buyten-
Wachten de Engelfche Vfoote gewaer, gevendeeens
fulcks met 'tordinaris zeyns te kennen, maecktcn oni
doen wel degelijck klaer, ende ten
tkienmtnis'im
't Schip van den Collonel van Gent de Focke-maft
ende Boegh- fpriet over boordt gevallen, dat derhal.
ven geordonneert hebben de eerfte Haven de befte te
kielen; Teof/fuyrenfagen wy de EngelfcVloot op
ons af-komen, voerende den Generaci een ordinarme
Brittannifche Vlaggc van de groote, ende een Rüod^
Vlagge van de Voor- ftenge, ende by ghelegentheydt
zcins, oock wel een derde Brittannifche van de Kruyi-
ftenge ) hen tweede Opper-hooft een Witte Vugge>
maer wel
drie Vice-Admiraels, ènde Schouten by
Nachten met Roede, Witte ende Blaeuwo Vlaggens,
gefamentlijck fterck
'tfeventigh Zeylen, kleynende
groot,die wy ten Anckcr leggende bleven veiwachteD,

wantgheen van on» allen die konden lichten door ce

harde windt ende holle Zee, foo dat wy eerft alle de
Kabels kapten doen fy dichte by ons waren, validen-
de daer mede yder een Ancker, ende ander-half, enae
fommige twee Touwen,
ende't was goelijck rnia-
dagh doen wy met den'anderen in't ghevectit ge-
raeckten. j

Het welcke begonnen wierdt methetEfquadre wa
dc Admiralen
TrompendeMefpelen. Zijnae®aerec
weynigh voor uyt aen back-boordc van mijn, nc

bende de Engelfche de loef tot hare advsntage . e"" '

wy dè harde windt, daer mede wy onfe oadertteL·*^
beter konden gebruycken, als fy, ende na dat wy we.
drk ttyrcndus hadden ghevochten, endcmalk»»^'


-ocr page 718-

I /t .ifintseheprobeirtertdeover weder-zijdtsbéfchadight
\β· , Maften ende Zeylcn, hebben het de

• Eneelfche Noordc over ghewendt, in'twelcke den
Vice-Admirael van de witte Vlagge, met noch iwee a
andere Schepen van het gros wierden afghefneden»
wjnt fy ibo befchadight wsercn dat fy niet konden vol-
„enj die doen door dc Kapiteynen van der
Zaen.,
Hwir/Vi Adriaenfi. Ia» ·ΰαη Amflelende andere wien·
den
vervolght ende verovert, fonder daer van meerder
particulariteyten te weten, maer fagh het Schip van
den Adfflirael Tromp doen t'ecnemael mafteloosleg-
tea, alioo hem een van onfeSchepen wasaen boordt
gbeweeftj ende bemerckte uyt het waeyen van een
Vlagge van een ander Schip, dat hy daer op was ο ver-
Bcoaen, ende van gelijcken dat een van myne fecun-
den, Kapiteyn Ottho TrefioHgh , op de welcke de Hee-
ifaVtince
Manaeo, ende Comte de methaére

Domeftijcque waren, in den brandt geraecktc, ver-
oorfaeckt door eenige proppen, hebbende verftaen dat
deghemelde Heeren ter naeuwer noot voor'tfprin-
Kii) haervan het Schip hadden gefalveertaen boordt
van mijn S wagcr
ven Gelder, van waer fy den tvaelfden
'jmorgens by my zijn overgekomen.

Denvyandthetdusom de Noordt ghewendt heb-
bende, geraeckten de Admirael
 cndeVrieft
mede dapper aen de man ; ondertuiTchen dat wy be-
lighwaeren om onfe Schepen wat te repareren , ende
wenden doen de Engelfche nae, die boven eenige on-
□uam den Admirael Generaci met

fer Schepen zijnde, qt
cenighe van fijn Schepen ende Hooft-OfiScieren ten
Ancker,prefumeerdeom fijn gros te vergaderen,en de
lecken te floppen, maer ons fiende aenkomen, hack-
ten haer Kabels, en quamen weder braef aen, ende
«ierden na vermogen ontfangen, ende in defe Tocht
beden wy haer af de Schout by Nacht van de witte
Vlsgge,die ick mijn Brander eerft aen Boordt ftierde,
maer
met't uytvoeren van Riemen ende handt-fpaec-
ken, gheraeckten fy hem qui t, ghelijck oock noch
een tweeé van Zeelandt, ende uyt de groote vreefc
fprongender wel
twee hendertbuyten boordt, en met
(ie lette fchoot dien hy dede, bleef den Admirael
lurtji, nae het Schip van de gbemecne Schout by
Nacht genaemt leha» Hurman, die daer na noch is
gefoncken, fonder te weten wat volkgefalveert is ; het
Schip was genaemt de !»ƒ««>, gemonteert met
vier
m'^ighmtale, erideiuw'eijf^^yfereftucken, ende
bemant met vier hondert Man·, 'savondts omtrent
iiitn uyren eyndighde dit gevecht, ende 's nachts wa·
renwy in onfe Vloot befigh met lecken te floppen,
Cardoeien te vullen, endefplitfen ende te knoopeo ;
den
hnaelfde» dito '& morgens vroegh, hadden dc En-
gelfche wederom de loef, ende quaemen af om ons
le attacquercn , endewierde aen weder.zyden feer
furieus ghevochten, ende naer dat wy
tweemeelmii-
ianderen gbepaffeert waeren , vervielen in de derde
Tocht den Admirael ïVffwp j Vice-Admirael vander
Hiijimet cenighe andere Schepen van hun Efquadre,
onder't gros van de vyandt, àlwàer fëer vinriighge-
'ochten wierde, om generalijck in den vyandt te bre-
^'n ) ende defe vrienden te afljfteren > welck ge-
efFedueert wierde. 1

Doch niet foo, of onfe Schepen hadden albereyts
groote-fchaede geleden, ende den Kapiteyn
Pteter
^émnfz door. een Engelfche Brander ghelprongen,
"Her veel volckgefalveert, ende de Vice-Admirael
Vinder H»^, ende Kapiteyn
deHaen. hebben moe-
ten op douwen na de eerfte Haven ; voorts paiTeer-
«n den vyandt ende wy raalkanderen noch twee rey-
'"i; ende in'tlaetfte wierde mijn groote ftenge met
de Vlagge ende Wimpel af-gefchooten, ende in den
'chter-middagh begaf figh den vyandt op dc vlucht,
Mjckfydengeheelen nacht continueerden, nemen-
"e naer coers na de Riviere van
Londen. Dan den der-
«'Λ/f»dito'snaermiddaeghi, bequaemen fy een vers
Koers van
twintigh Zeylcn, dogh maer drie a vier
Schepen, daer onder de reft lichte Fregatten,
^nden doen weder tegcns ons aen, dogh den nacht
Wde ons, ende den Admirael van de witte Vlagde
' dc grondt gcraeckt, ende door ons verbrandt.

endeden Admirael./^»? met fijn volck inonfeSche- lóóS*
pengeberght. Dcfen morgen hebbeick alle onfe Ka>
prteynen'aen boordt ghehadt, ende gerefolveert onfe
yiöorie te vel^olgen , dawtóe ick verhoop dat Godt
fijnen zegen verleenen fai. Het generaci ghetal van i

ons verlies in Schepen ende volck en kan ick noch '

niet weten, veel weynigerdie van den vyandt, maör
doen wy haer'gifteren na-jaeghden, konden wy niet '

meer ais'negen en dertigh a veertigh Schepen tellenj
v.oor'caengckomenfecoers. i ' ■ . ,', τ

Waer mede

Ho.Mog, Heeren per Adum in't Schipde /««)» ' , '
Previncien, zcylende ontrent acht mijlen be-ooften ' ■ ' )
't Voorlandt, den
veertlsienden Junij fejltenhondertfit ' [
enfefligh, '5 morgens.

Geteeckent i

Michiel Adr.de Eujter,

Roat^baccnafcö?ccf{)P r'

Hoogh Mog. Heeren. "

YnHeeren, huydenmorgen heb ick hacrgeï'
Icgentheydt des tijdts gefchreven onfe refcon- ^
tres en wedervaeren in de Bataille met d'Engel- Ιι·9ί6πιΙ-
fcheVloote, federt den i^wdefergehouden, endè recloe
dat wy doen weder hadden gerefolveert, onaenge- ^^Pfft'
fienhaer nieuw aangekomene affiftentie van
Zeylen, haer wederom acn te taften : Waer mede wy
oock den fel ven morgen ontrent
half negen hebben be-
gonnen, de windt Zuydt-weft, en wy de loef van dea
vyandt hebbende, ende daer is aen beyde zyden fecr
hevighen lange gevochten, met een twijfiêlachtighe
uytkomftc : Driemael hebben de Vlootcn malkande-
ren heen en weer gepafleert, ende de laegen gegeven»
't welck oock noch langer foude hebben kennen duy-
ren, relolveerden derhalven haer van achteren in te
vallen, ende hier mede wierden fy malkanderen ver- ^

ftrooyt, ende feer confuys op dc vlucht ghebracht, -
ende wy vervolgen haer nu weder ghelijck te vooren
op hoope noch van de maftcloofeen
ftengeloofe, 'die-
der veelc zijn, te onderfcheppenendcte veroveren5
Gelijckcr ai
drie ofte -v/w verovert zijn, daer onder
de
Bul van Amfterdam, daer voor Godt Almachtigh
gcdancktzy. Met meerder particulariteyten-fai ick'
U Ho. Mog voor j
^CDwoordigh niet op houden.

L
ir

Waer mede

Süo.Mog.Ueerettié'i'

Adtum in '5 Landts Schip de fevcn Provinciën, na-
jagende de vluchtende Engelfche Vloote, Weft
en Weft ten Noorden van de MaZe, naer^iilin·
ge ter halver Zee ,
Aea\veertienden ]\xmifeftien
hondert fes enfefiigt
tegen den avondt. Getckent

MifhitlMu dfRuyttr.

P. S. Ontftaet een groote mift, vreefe dat in fóveur
van de vluchtelingen fai wefen, cndc wy moeteii met
voorfightigheydt de Bancken myden, die verre 't Zee
van 't Voorlandt leggen, ende waer ep gifteren d'^-
gelfche zijn vaft gheweefl:, en onfe Schepen maer
tviee en twintigh voet wacter hebben gevonden 5 Waer
op oock den Engelfchen Admirael
it vaft geveeft, Set
Schepen zijn heden vaft ghenomen, buyten die in de
grondt zijn geracckt. Wy fullen noodfaeckelijck op
de geordonneerde rcndevous moeten in vallen, want
wy feer befchadight zijn acn Maften en Stengen»
Zeyl en Treyl, en fouden het ten aenfien van Bus-
kruyt en fcherp, geen dagh langer hebben konnen uyt-
houden. 't Geeft my wonder dat ick foo veel Schepen
van de Vlagge miffe, daer nochtans niet een geno-'
men is, maer wel gefoncken ende verbrandt, ïot
vier
in getal; MsTr^ongh. Vieter Salomenfo. Vytmhtmt
van .Amfierdtm < en Sinon Block van Zetlandt.

Μ η tl Λ Maen-r

Μ

en ο ο R LO G H.' 'rSes-en-veemghfie Eoeck. 699


-ocr page 719-

7 0O S A Κ E Ν van STA E Τ

1666. iBaenbasI) '^mojgen^/jönbe ben tweeden ©incp»

_ tecDasÖ/toasSKEcgaöerinaö 5 «"öe toiecM gefcljjc·

;&tattn ijcti aen öe l^eeeen üaec i^o. .!©ofl. (©edeputeecbtn/
tot Hellevoetfluys 3ynDcj 30at onbec anbece faec=
fthepte ftcnöaecl^o. Moa- tian tijDt tot trjbt atnaebjacljt/
rapitale met üfCtoonbECiiioÖ becnamen / DatticcfcbcpDctian
«MioBS De (iaiJftaelfle beliepen ban Den ^tact cendEngel^
iatfat- ί^ΦΨ tìecmeefìect fjcübenbe / met fjaere iP?infen

biitteiiBe tJoa?tieJ©aI gtjEÏiomentpaecen/baccnocötan^b'in?
tijïMcöt tentiernbeD'f>;p?c(Tco?Djcge(leUtoa^/ Dat niemant
ffiioM ^'ooi öebben te Declaeten / mate bcfcIUe f>l'
^bbeit teblptjen/ enbe be genomen gicjjepcn inbegconbt
geabren- tc booten / ofce in ben bjanbt te ïleeclien / enbebe^^
toijlebooi'tafftoonien ban be booifciijeöc ^cftepcn
be ©looteban ben ^taet bcrftDaclU / enbe bc§S
Xanbt^ onbienfl becoo^faeclit luietbt ^ ^00 bccfion·
ben fiaec J|a. JlISog. bat be gljequetfie / upt be meec»
gecoecèe ^eöcpcn obec genomen/ enùe befclbe ^c|)e=
pen ban't©olclJ / met be maileloofe ^cljepcn in
't OPoéceefcDe ©at ingeftomen / gemant/ enbe aen=
(lont^ tDebecom uptgJjefonben fouben toojben / om
Öaec tip be ©loot te becboegcn/enbe ben bienfl ban
Denjètaetten bcflcn te betcacfjten. ©Efgeltjcft^
Qefci)?eben acn be refpectibeColIegientec^tbmica:
litept / om te fïceclien tot bet feibcc naricjjtinge/ met
toecfoecfi/ bat boo| foo beelijuncEfpcctibeltjcisaEn^
ginch / aenflonbt^ alle l)aec refletenbe ^etjepen
in 't Texel gebleben / foo al^ be fclbe gemant fouben
raogben toefen / toilben Doen ?eplen naec
't Goeree-
rche<i3at/ meto?b;eomaIbaecobECte nemen/ alle
I)et 30olcft ban De ^cöepen/ be toelcfte cebbeloo^ enbe
onl)equaem/ ombienfïteboen/ fouben mogen tt]e<
fen ingeüallen / enöe figij baec mebe in allee pie nae
'#2.anüt^ ©loote te becboegen / om ben ïanbe
bienfi te mogen boen ; iBebe i^ aen ben Commifre:>
ti^Knijfgefcö?eben/ Datbp beboo?fci)?ebeoJb?e upt
Den naem ban baec igfo. j@og. aen be boojnoembe
^cgepenfoubeSebben bekent te maeclten/ met lafl
onime figD pjecife baec naec te eegulecen / enbe bate«

Deneei-lSffeSepltemaeciteH.

fcbem- , ^nbectudcDen quaemen becfc()epbe cappojten
men booj ben bagt) : toaec toe mp fai cefeeecen. Eonbe
ftibtHo" ώ'Ι "leec flfbenct bat elcft (igö fiatteert/ enbe b'aban.
tagie toe fcJ)?i}fc: giielHcft ban altoo^ b'aSngelfcBc.

feïf be fêeeren tJemmingh enbe Cojet, 3ïm.
baffabeue^ ban Sweden, ooch anbece bjeembe Mi^
niftee^ gaec geobligeect bonben / ben iltoningg te
gaen congcatukcen / 'ttoelcft men fiire qualiicR
nam. JEaeC 't isJ foo / bat utiquifque fuum vult eiTe,
ita eil : (gnbe foiiben be felbe j|föini|iec^ / jtjnbe aen
Ssoe fêof ; fcn Otoote inciviliteyt IjeHben be.

bupjeii gaen / foo fp beri Dabben toillen inquicecen enbe ftu
t«3ton- bicecen/ aen tuie b'abantagietoa^. CnbetotLoa-
«irabi toiecben Bon Fires, bat / Vreüghde-vuyren
bairiCui- aengcfieecReny illaec niet alleen OBfe<0fficieccn/
che cii maec beh <i5|acf ban Guiche, ben Prins van Mona-
^an"^ C9, enbé anbece jpcanfclje ©olontaiee^ getupggben
Mònaco anbec^: <gnbe ben gehangen ?Sbmicael A(cueDef<
gelijcli^ boo? fijn ^^ecfoon.

«EiiBtiré

iiftmtc. ©icc-?j5bmicael de Liefde, ïiefeij?eef Bet al^

nomin

Siöftn

teegijto
(Iepen.

lit.
jfcftieti
fcöe «ni

beur!)
congra-
tuleceii
ben üio-

9t|i:iie

Stbeii-

gtn.

bolgöt/ aen öei^eecen ban be ?(lbraicalttept tot Rot-
terdam.

tiaii
©ice
mtiiiK-
raef be
Jlitftw.

«itati! t-X Et is fulcks dat wy op den elfdeH defe» t ten Anc-
aii een JIT, ker leggende op
twee en tvintigh vadem, Nieu-

poort nagifllingh, Z. ten O, en Z.Z.O. vyfca
een hμIfm^\ vari ons , dat wy de Son Z. O. d'Engei-
fche Vlootbeftaende in omtrent Schepen van
Oorloghe, en
thim kleyne Vaertuygen, in 't geficht
kregen» die boven onszijnde, te met op ons af qua-
mcn , en fcheenen ons
(00 voor Ancker leggende, te
willen komen bevechten, de Zee was heel hoogh, met
fty ve MarflTeyis koelte, diemen naeuwelijcks ter halver
ilengh konde voeren, evenwel de dolle Engelfche
vangen 't gevecht aen, dat feecker mijns oordeels, on-
der verbeteringe wat glorieus, en weynighZeeman-
fchap gebruyckt was ; tegen de middagh doet den Heer
Admirael de Ruytér't zeyn, om onder zeyl te gaen, de

Schepen konden haer Anckers niet kryàn,inaei moe.
ften alle haer Touwen kappen : deSonZ.W ^^
ten wy met de Vyandt in'tgevecht, die tòt baer"^

dcfavantage dewindt van ons hadde, om dat wv ons
Schutonüeren boven gebruycken konden, gheliick
als wy te loefwaert uyt Ichooten j de Vyandt kreehen
veel fchade, om dat haer Schepen vry wat helden,Icho-
ten in 't waeter, en de meefte part konde haer Schut
nietvluchtighgenoeghfetten, wy wenden flaghover
flagh tegen malkanderen acn : de tweede ganghraeck-
ten wy boven de Engelfche Vloot, ü Ed. Mog. Schip
deRidderfchap, valt foo veel op zy door de ranck-
heydt, dat de Vyandt moeften paflèren j fondereen
fluckindeonderilelaeghtekonnengebruycken en
als wydatghewaerwierden , gaeven voorts dien dagh
den Vyandt d'avantagie van de windt : Kapiteyn
Block van Zeelandt, en Trf/Zow^A van. Amfterdam,
wierden in de brandt ghefchooten : den Schout hy
Nacht van
Nes, raecktfijn Focke· maft over boordt,
gaet op't Schip GrootHollandia j d'Engelfche ghe-
vangen rapporteren ons dat in haer Schepen aen volck
als andere groote fchade bekomen hadde.

Den iwaelfden dito, 's morgens deSon Z, O. gaet
de Bataillie wederom aen, het Weder was vry beter,
dat het Schut onder en boven gebruycken konden, cn
wy wenden als vooren flagh over flagh tegen malkïn-
deren aen, dat 's Vyandts Vloot fomtijts d'avantagie
van de windt hadde, en fomtijts d'onfe ; den Heer
Luytenant Admirael rroOT^ raeckt een van onfe Sche-
pen aen boordt, foo dat fijn Maften over boordt val-
len , 'tSchip wierdt uyt de Vloot gelleept, en fijn
E. gaet op't Schip van den Kapiteyn
lacaùSmrt van
Amfterdam,
Capkcyn Fieter Salomnfz, werdtdoor
een EngeHche Brander in den brandt gefteecken : De
Vice-Admirael van de witte Vlagge, met noch
i»it
Schepen werden van de onfe verovert; den Heer
Admirael de
R»jfter wordt de groote flenge af-gefcho
ten, geeft ordre aen den Luytenant Admirael van
Wm, om met 'sLandts Vloot op den Vyandt te ageren,
die wy de tweedemael gepaflëert zijnde^ op de vlucht
krygen en vervolgen :
's nachts werdt het doodt kalm;
[)en
derthienden dito, 's morgens kalmte ali vooren.
Den Luytenant Admirael van Net doet zcyn, en wy
refd veren d'Efquadrons in ordrc te brengen» om foo
by alle mogelijcke middelen, is 't doenlijck de Vyant,
die doen maer
-vier a vijf en dertigh Schepen vsn Oor-
logh flerck was, voort te ruïneren ; De
Son Z.Z.O.
de windt Z. O. met weynigh koelte, deVyindtfet-
ten haercoers na de Rivier van Londen, van waer
fy op het rapport van de Engelfche gevangenen,
vin
a νί^ίβ/π';»/»;®)^ Schepen van Oorloge, onder'trom·
mando van de Heer PriwBeiiir/hadde te wach^;
teghen den avondt raecktcn
de Luytenant Admirael
van
Nes en Ich omtrent een Gotelingh fchoot by den
Vyandt, maer hadde gheen
gevolgh van;sLandt»

Vloot, die foo hardt niet zeylen konde om iH te bre-

De v^ev fwhtigh Schepen tot fecoers van den
vyandt komende. Gen wybezuyden VMi °ns, «t op
loeffen, om haer gefepareert van den anderen te ^
den. Den Engelfchen Admirael Sr.
rende het Schip
 tnavieren'tnigtntigmt-

taleftübken, raedktopdeGalperaende gwndc, oeo

Heer ïVowö met fijn Efquadre benoorden WD OM ejn

de, komt met/wi Branders achter by den Admmei

voornoemt, die de Vlagge ftrijckt,cn't Schip
Heer l^omp over geeft, met een fchoot « «
fchieten, ondertuflchen komt den
Heer Admirael ae
nnyter weder by ons j Prins Robitrt
de Engelfche Vloot, dat wy niet en konden beien^
en de vyandt fet Ì5gh weder in poftuer,
daer wert gr
refolveert den Engelfchen Admirael een branöt w
fteecken,datfooghefchiede, enwy rangeren ium
Vloot weder in ordre, Mylcn die nacht wat aen

"^oin wiS/^Λ» dito, 's morgens was de vyeji^"™

ly van ons, en daer werdt gherefol veert, met den
Heer Admirael de
Ruyter. en de Hoofden van iL««
Vloot op de vyandt in te
breken, met de Efquadww^^


-ocr page 720-

en OORLOGH. ΊSes-en-njeertighfls Boeck 701

ordre, den Luytcnant Admirael van Nifi en lek, had-
de met ons Efquadron de voortocht van mijn Heer
AeRiiyter, loopendcfooin den Vyandc , foodatick
den
Vice-Admirael van Prins dobbert gbemonteeri
_£t(iii{ji;;g;ÌimetaleStuckenopzyloop , dat de noe-
ke van de Keen pas vry van den anderen waren > en
duyrden omtrent een glas dac wy malkanderen de
Lacgh van onder en boven gaven > foo dac wy mal-
lundereo heel reddeloos maeckten aen Schip ende
Volck) mijn groote Ree komr van boven neder , de
vDorfchrevc EngeJfche Vice-Admirael , een Bran-
derachter hem hebbende met vry ghevolgh van hacr
capitale Schepen , komt den voorlchreven Brander
oygenoeghfaem aen boordt, een van mijn Soldaten
achter op ftaende , fchiet den Engelfman met de En-
ter-dregghe van boven neder , lbo dat die Brander
( Gode lof ) vruchteloos verbrande, vi^y foo reddeloos
leggende, komen de E. Hceren de Jïey/er,
vunNes,
met den Schout by Nacht vanN«i endc eenighe van
onfe Schepen my iccondcren, en 'j Landts Schip wat
uyt de vyandc zijnde, geef icklaft aen mijn Capiieyn
om alles te redderen , foo veel mogelij ck was , en de
Malten to wangen, die men nauwelijcks kon houden
ftaen , en alles te fplilTen en knoopen , en foo, is't
doenJijck, omtrent's Landts Vloot te blyven , cn-
dertuflchen gae Jck over op u Ed, Mog. Schip Uyc-
recht by Capiteyn £/<ί«ί/Λ Bw j en laveer met mijn '
Efquidreweder na de vyandc , die wy aen Ly mcr ee-
nige Schepen pafloren , en 's Landts Vloot meeft te
loef-waert, en de tweedemael ^epafleert zijnde, komt
den Admirael de
Tiuyter met 's Landts Vloot by ons :
hci « crck ftaet dangereus, dit men nau welijcks kon-
de IÌC1I awi Λ'αι 'i.y de dat de viüory foude wefcn, ofte
wicdat het Veiütfoude behouden , wy breecken we-
derom in vyandc,
drie of i:ier Schepen van hacr gepaf-
leett ïijnde , werden by de onfe ghenomen, en de
vyandt van malkanderen gelcheurt zijnde, treckt aen
'tloopcn met alle Zeylen by , dat haer goede doen
kunde , die wy vervolghencot'savondts , datter een
donckere miil komt, dac men geen Scheeps Icnghte
vinhemkondefien , foo dat het vervolgen nootfaec-
kelijck moft op houden, om 's Landcs Vloot niet van
denanderen te brenghen. Den Heer de doet
Icyn,en wy wenden Zuyd-Ooftaen mec kleyn Zeyl,
de windt Zuyd-weil ten Weften : Den
vyfthienden
dito 's morgen s de winde als vooren, den i^eer de Ruy-
(wfttfijn cours nae de WieUnge , om dit's Landts
Vloütfcerbefchadighc was , endienvolgende onmo-
Eelijck Zee ce houden , alwaer wy 's middaeghs voor
Vliffinge ten ancker komen , en geven u Ed. Mog.
ondci reverentie in bedencken, of niet noodigh was,
dat den
Mr. Timmsma» va» denTempelhcimcns wert
geionden , om te vifiteren de Mallen en rondhout
van'sLandtSvSchepen , en andere dac befchadight is,
gelijck mijn Fockc-maft wel
ftvett fchooten doorzijn,
degroote Maft mede befchadight, de groote Stenge
alsmede die voor de Loots onbequaem om teghe-
fc'uyckcn, endc voorts veel fchade in't Schip, datu
Ed. Mug, op morgen merde gequetfte broeder fai toe
lenden , gelijck hiernevens rie Lijfte vandoodenen
Sequetftengaet , die hier kunnenghencfenwerden,
W behouden; d'anderc op (énden. De Kooft-Offi-
•^'cren en Capiteynen tot noch toe ons bekende doodt,
ïijndefe, den Luytcnant Admirael Cerwe/wÊTW/yS;,
^n Vice-Admirael vander Η»1β , den Schout by
Wacht
StaghoBwer , de Capiteynen \anWyngaerdei
nwtuyn , Treflong , UytenhoudtenSimonBlock , en
elf Schepen door d'onfe' van den vyandt
herovert, behalven die in den brandt en in degrondt
^'in j foo datter omtrent de
drie duyjmt Engelfche ge-
i'tógen in't Landts Vloot zijn.

•Ccn fcauftnan Dcfcöcecf al^ bolflljt :

OOmmetoutel'Europefetrouve intereffécd'une
Vjfason OU d'autre dans la guerre de fa Majefté Bri-
tanniquecontrelesEftatsGenerauxdes Previn-
^'-'"'SS , Sc que prefque toute la terre attandoit
«ptésiadecifion de la bataiUe qui vientdefedonner ;

j'ay voulu faire un Narré dC tout ceqni s'eftpaffé,
pourconcencer iacuriolicéde ceuxquiy fontintcref··
.
fes & afin que tous IcsauiresEftatsy puiflentprendrc
leurs mefures.

Le ζ de ce mois Monfieur le Lieutenanc General
AmiraldcKnyier , tur les 8 heuresdu macinayantre*
SeuordrcdeMeiSeurslesEftats, defemettrceh Mer
avec leur Flotte en toute diligence , ilficlcverl'an-^
chre avec tant de precipitation que Monfieur le Corn-
ee de
Guide & Monfieur le Prince de Mataco eureiit
de la peine à s'embarquer dans le Vaiflcau de Monfieut
Treflon : Lex, j.4. y. toute la Flottecftant forciedii
Texel, elle fejoignie à celle de Zelande, qui l'atcan-,
doit fur le cofte. Le
6. Monfieur de Ruyter ayane divi-
lé la Floete en j Efquadres, & rangé les Zelandois SU
Frifons qui en compofoient une ious la conduite du
Sieur
Corntlis Everfs Amirai de Zelande, ceux de cet-
ce Ville & de Noord-Holland qui en compofoient la
derniere, lousJafiene; il donna l'Avantgardefic l'ai*
le droite au Sieur
Everts, l'aile gauche à Monfieur
Trom^, & fe refervant pour luy le Corps de bataille fit
voile vers Harwits, oìi il croioit encore les ennemis ;
mais le vcnt ne luy ertane pas favorable il fucconeraiot
de louvoyer aux environs denoscoftcsenateandant
qu'il changeàr. Le 8. s'eftanc un peu plus avancé il
appricparune Galiute eftrangere , que la Flotte An-
gloife, forte d'en viron 70 voiles, eftoic desja aux Du-
nes, où elle attendoitencoreun renfore deizou
autres Fregattes quidevolentfortird'Harwits ; ce qui
l'obligea à en donncr avis à Meflìeurs les Eftats>
& à faire voile dece cotte là avec un vene qui he luy
eftoitpas à coutfaitconeraire. Le 11 degrandtìiaeirt
citane 7 à 8 lieuësen Mer encreNieupore &la pointe
du Nord d'Angleterre , il y fir mouiller l'ancre, de
peur que le vene impecueux qui s'efteitlevé nelefic
éloignerdescoftes ennemis; Peu decempsaprézuo
coup de foudre ayanc abbatu le maft du VaifleaU dtt
Baron de G(»« il ordonna dele faire conduirtì dans la
plus proche de nos portsi en fuice dequoy fur Ics 9 heU-
resdumatin, ayanc avis par le fignal despoftcs Se Ve*
detes avancés, que l'ennemi commengoit à paroiftre»
il donna par tout
les ordres neceflaires, exhoreant un
chacun de faire fon devoir, &ordonnantauSr. Ewrrr
de ne branler point de fon pofte fie fgavoir à Monfieur
Ireraj) qu'il devoit attandre ics ennemis & commencet
lamaléedesqu'ilsfcroienta laportéeduCa^ion « eri
foùtenanc leur choq & fe laiflant emporterau cours
desvagues jufques a ce que les deux autres Efquadres
euiTene gaigne le deffus du vene. Sur les 11 heures du
mefmejour tous les Officiers ayant difpofc coutes cho-
fes pour le combat,on vit venir à routes voilet la Flotte
ennemie forte environ de
foixantedix Vaiffèiux diipo-
fez en 3 Efquadres Arborane 3 divers Pavillons, Rou-
ge, Blanc,& Bleu, commandées à ce qu^on croie par le
General
Mowk qui portole le pavillon rouge avec le
grand pavillon d'Angleterre : des que Monfieur Trew^)
les vie alTez prés de fon pofte il fic couper fcs cables &
attacharefcarmuche avec cancde vigueur, qu'il donna
ailezd'occupaeion aux ennemis & du temps à Mon-
fieur de
Ruyter & au Sieur Everttàc le venir fecourir.
Les ennemis avoicne l'avantagc du vent, mais le mef-
me vene, qui leur eftoic favorablepour venir fur nous
eftoic fi violencqu'ils ne pouvoientpas bien fefervir
de leur arciilerie de flancs,& facilloic le moyen aux no*
ftres d'employeravec beaucoup d'efFec leurs baeeriei
baCTes. Le combae fut furieux de pare d'auere & telle-
mcne opiniairé que Moni. Trcwp mefme y ayant ren-
du fon VaiiTeau incapable de fer vir, il fue contraine de
monter fur un autre,com me auffi le Vigamiral Όαη ίΛί
qui avole abandonné le fien : laviftoiredemeurafort
balancée jufques aufoir, qu'aprez avoir veu brulcr,.
prendre &couler à fond pluficurs vaifleauxennemis,
ilscommencerent àprendre leur route du coftéduN.
ce qu'ils ne purent pas faire fans foufrir une peree cotj-
fidcrable ; la nule lesayane enfin derobé à noftre Flotte
ils eurenc moyen defe raillicridc forte qu'ala pointe du
jour du I a nos gens Ics ayanc apperceusen ceree poflu-
re,onIcsaetaquaquoiqu'ils euirencle deiTusdu vene:
le choq fut euQì furieux que celuy du jourdevaot»
l^nn 3 1<


-ocr page 721-

721. SAKEN van STAET

1666. ï® ^2Cond Navire de Monfieür Tromp y ayant eftc
' preiques auffi maltraité, maïs Monfieur de Rnyter luy
» ayant Envoyé quelques Vaifleaux pour fouUger Ie
fien,& coule à fond, & foit fauter quelques autres An-
glois,les ennemis furent contraints de fe tirer de la me-
lëe, & faire une retraite qui ncleur peut pas eftre itn-
putée a aucun des honneur. Monfieur de
Ruyter ayant
ordonnédeles pourfaivrejufquesau ij.apresmidi,il
fut impoflible de les r'atteindre fi cc n'eft les moins vi-
tes , Jesplus endommagés & la Royale Charles com-
mandée parie Chevaliery^» Amirai de 1'Efcadre du
Pavillon Blanc, montéede 700 hommes & de 91 pic-
ces de Canon tout fonte verte , qui ayant donné fur
qüëiquebanc de fablc fut contrainte à fe rendre contre
là volonte de I'Amiral qui y vouloit mettre Ie feu j
mais fens Gens ne 1'ayant pas voulu foufrir, & ayants
èftéprisenfuiteprifonniers avec eet Amiral j Mon-
fieur Tromp y fit mettre Ie feu. La nuit du 13 ayant
àncore favorifé la retraite de la Flote ennemie, elle fe
trouvale lendemain du i4deceraoisrenforcéed'une
Efcadre de 14.. voiles commandée par Monfieur Ie
Prince
Uohert ou Ie Chevalier Smit-, cette troupe toute
fraiche ayant arrefte la fuite des premiers qui n'avoient
pliis que 30. Navires ils reviorent tous à la charge.
Monfieur de Ruyter, qui par les prifonniersdesjafaits,
avóit apris la venuë de ce fecours, s'eftoit refervc une
douzaine de Vaifleaux aflez frais pour oppofer àceux-
laV avec lefquels ilfoücintvigoureufement lechoqde
ces houveaux venus : les ennemis qui croyoient de les
fompre , s'òpiniàtrerent fort au combat &revinrent
pat trois fois à Ia charge , mais Monfieur de
Ruyter
ayant enfin gaigné ie vent avec n de fes Vaifleaux il
leschargea fi rudement, que des elperant de la vidtoire
ils prirent lafuite avec beaucoup de confufion. Dans
i'afl:]on & dans la deroute les ennemis perdirent plu-
fi^urs Vaifleaux, Ie Prince
Robert luy-mefme ou Ie
Chevalier
Smit eut Ie defplaifir den voir prendre à fes
coflez : Polir Monfieur
A/ìwìj il a efté impoflible de
I'approcher, mais l'on aflüre que fon Valfleau eftoit
fort endommagé avecceluy d'un contre Amiral qui
liiy réftoit encoie. Monfieur de üe^/ireftant à la pour-
fuite du refte da la Flote ennemie, & fur Ie point de la
chargercncore une fois, 11 ie leva un tel brouillard
qu'il fut impoflTible de les voir plus paroitre, Noftrc
Amiral nonobftant cela n'auroit pascefledeles fuivre,
mais voyant q'uils coftoyent detrop preslescoilesil
nc voulut pas s'y hazarder, de peur de s'embraflbr fur
quelque banc fable,de forte que n'ayant de poudre que
' pour tirer encore un jour, & ne voyant plus d'ennemis
acombattre > il fit retraite Ie ΐ5Τ dans de Wieling fur
la colte de Zelande comblé de gioire d'avoir rem-
porté une vidtoire fi fignalee, & fur une ennemiqui
n'apas appris à eftre fouvent batu. On faiteftat que les
Angloisy ont perdu Vaifleaux, des plus confidera-
bles, tant de pris que de brulez ou co ulez, à fond, & la
jülus part deleurs principaux Officiers àia referve de
l'Àmir.
Moncq δε de quclqu'autre. Nous y avons per-
du 4. Vaifleaux qui ont eftc brulez par accident &en-
tr'autres celuy de Monfieur
Treflonoh. eftoientMef-
iieurs Ie Comte de
Gukhe & Pri nee de Monaco, qui par
bonheur eurent temps de fe fau ver, mais il y eft peri 8
hommes de leur equipage, nous en avons eu quelques
autres de coiilez à fpqd, mais il eft tres-certain que les
ennemis ne fé poùrront pas vanterd'en avoir pris au-
cun. . Nous avons eu fort peu dOfficiers qui nefe
foieiit bien batus, mais entr'autres Monfieur de
Ruyter
s'y eft fait admirer par fa prudence, par fon adrefle, par
fa conduite,& par Ion ^rand courage. Monfieur
Trornp
y a fait de chofes tout-a-faitfurprenantes, quifurpaf-
felit la capacité d'un homme, & qu'on ne croiroit pas
fi on les difoit de tout autre que de luy. Un autre Ca-
pitaline dont vous autres Ie nom par Ie premier ordi-
naire s'eft rendu luy feulmaiftre de deux Vaifleaux,
enfin 11 y en a fort peu quinefefoient fignalesdans
c«te bataille , mais nous y avons perdu Ie Seign.
Cor-
fieht Evertfa
Amiral de Zelande, & le Seig. κλβΛγ
H»//3f Vice-Amiral de cette Ville , pour lefquels nous
avons I'Amiral du Pavillon Blanc, & Ie corps mort de
fon Vice-Amiral avec ion Vaifleau. Meffieurs Ie

ComtedeGwi^i&PrincedeAföffiiijiprÈzs'eftrefaii. -tfif:/: ;

vez avec 5 des leurs dans Ie Vaifleaux du Bew Fiere de -
Monfieur de Kiy/ifjqui fut tout rompu aprez4 heuteg
de combat, furent contraints de p^flèr
dans i'AmiraJ

mefme, oit ils firent de merveiUesL,undi paffe nul

eftoit Ie plus fort du combat, où Monfieur G^ici»^
blcfl"é d'un éclat de Canon àl'eipaule au bras.

fieursde la Ferte ont aufliveu cette bMaillfi,&4onné
dcspreuves de leur bravoure.Monfieurd'Atreaumonc

autre Gentilhomme Frangois jaloux deceux-cys'eft
embarqué fur les Vaifleaux qu'on faifoit form du
Texel pour aller joindre noftre Flote , mais les Απ.
glois eftant en fuite il ne trou va pas les occafnins des'»
faire connoiftre. On eft maintenant icy occupé à lo-
ger les prifonniers
& à rendre graces à Dieu d'une tclle
Viaoiredont vousverrezla continuation parl'ordi-
naireprochain.

b'Cnflelfcöc fcBjcben op öoIaenDe toijfe tjanfiti
Cotnoat ;

VAn het laetfte voorgangene Combat tuiTchen Β<ΐ>ιί

bey de Vlooten, hebben wydefepatticularia ver-
nomen: namentlijck, dat de Hollanders hadden

tJnee Booten of Schuyten gehad buyten voordeBanck
byDuyas. omachtinge te geven v/anneerPrins/Jsi-
btrt foude fcheyden van de Vloot af. En foo de £n-
gelfche niet van haer felf hadden uytghekomen, foo
waren fy gefint om op haer los te gaen in de Havenen.
Ducq
d'Albemarle heeft daer op gherefolveert haer
t'attacqueren j En is den dagh foo hardt weer
gevveeft , dat de Engellche niet hebben kennen ghc-
bruycken haer onderfte Lage, die anderfints de groot-
fte efFort doet , hebbende ghehadt de loef van de
Hollanders , die daer teghens hebben konnen ghc-
bruycken alle hare Lagen. Twee HollandtfcheSche-
pen hebben een Engclich Schip ofte Fregat
Ejfex ghe-
naemt aen boordt gheleydt, de wcicke Due
piarle niet heeft konnen feconderen , dewijl fijn
grootè Staef ofte Mcfaen was af-ghefchooten. Het
Schip
Suifture isgheraecktonderde Hollanders, foo
dat men niet weet ofte het ghenomen of gefoncken is.
Het Schip'tPnWi» Ho/. waer den Admirael 4/cw
opwas, isgeraecktopeenBanck. op eenplaetsdaer
dekloeckfte Piloot niet heeft konnen fich voorwach-
ten. Den Admirael heeft fich gedefendeert het beft
dathykoft , maer als
tipee Branders van den Vyandt
aenquamen , ende hy fich op een Boot falveren wil-
de , is hy van den Vyandt ghevangen geworden. St.
Faulus ende Zeelandt genaemt, zijn van de Engelfche
felfin brandt ghefchooten , naerdathctVolckgefal-

veertwas : Zijnde de /ipfe Prinfen die voorgsngene
reyfc van Hollanders genomen waren, en nu van den
Vyandtal reddeloosgefchooten. Hetgrootftemanc-
quement by de Engelfche is ghe weeft , dattetbaerop
het laetfte aen pulfer mancqueerde , foo dattet haer

was fwaer omden vyandt te ver volgén, die de vlucht

nam. Prins Robbert heeft oock met fijn tvintigh Sche-
pen, haer niet konnen volgen, dewijl fijn eygen Schip
wasqualijckgerraóteert. Due i/'^tóiwwr/e bericht al-
leen vanywi» Hollandtfche Schepen
, dieder fouden
gefoncken of verbrandt Zijn. Maer een Luytenant,
de Soon van den Grave van
BrifioL bericht van tktn
Schepen. Defcbadefalziin grooteropden Vyandtals
pp onfe zydc, . En heeft Due
d'Albtmark allew
/;;g^doodenen/i//^/&gequetften op fijn Schip-

feydt, dat foo den Kon ingh van Engelandthadde lelt

prefentof foonaegheweeft , haddehydiendaghn et
laten vechten , dewijl het
Weer foo hardt was > lanc
niet koften gebruycken
de onderfte Laegh , wacrm ^
dc grootfte kracht van het Schip beftact.

€nùe üaec nae bjeeÏiei: el^bolggt ^

iiïtt

Mvalfche rapporten van de Vyandentecontii- ^^

'diccren , ende om inperfeflie van onfeeygheo

tefertificercn , aengaende de laetfte ZM-li.g^
is goedt-ghevondcn dit naervolgende '

'cwelckfeerexaftis in ailecircumiUntien, uy^^^
nomen di^! van het verliei van den Vyandt, tw^^

O


-ocr page 722-

en OORLOG. 'tSes^en-njeemghfieBoeck. lol

rfvfceckerlijck vertrouwen veel grooter te zijn $ als
ίο· V uytgedruckt is, hoewel by haer onoprechcelijck

en

,Itonftigh gcdiifitnuleert, foo dat wy meer tijdt ful-
vi) van nooden hebben om de waerheyc daer van te
Lgen, verhalende hier in alken'tgheene by onfe

Vloot gefien isgeweeft.

SijnHoogheyt Pritts Robbert, lijnde àmnegentn
tvi»t ''i¥"* van onfe Vloot ghefcheyden m^ttwiBtigh
kloecke Schepen, ende '«jr/Branders, om die te con-
juBgeren meteen Efquadre van
thhn Schepen die tot
Ϋΐη,ηψ» waeren , is den Har.togh van Alhtmarle
àcithiendtnì^iayuyt Dowm
na Gunfliet ghezeylt;met
vüfe» Schepen meer , en vier Branders» de

windt zijnde Noordelijck. Wy anckerden ten fhien
uyren in de nacht, zijnde het Noordt-Foorlandt vijf
(Engelfe) mylen van ons, gaende Noord Weft ten
[en Wellen aen, inec een fraye koelte uyt den Zuyd-
weftenop Vrydagh den
eerHe» Juny, (alles ouden ftijl)
's morgens ten
vter uyren lichten onfeAnckers, en
jreyiden Noordwaerts aen, tot 'smorgens ten
/es uyren,
wanneer het Nöariè
Voorlandt Zuyd-weft ten Zuyden
fes mylen van ons lagh. Het Schip Briftol, zijnde doen
viir mylen Noord-ooft van ons, gaf zeyn dat het des
Vyandts Vloot ondeckte, ende wy fagen van de Top-
malbife oft
thien Zeylen, welcke bevonden wierden
Hoiiandtfche Brandt-wacht te zijn : Ten /even uyren
\fierdtdcn Raedt van de Officiers van de Vlagge, by
de voorfz Hartogh beroepen, alwaer gerefolveert wier-
de, datmen op haer dragende foude houden, ghelijck
wy deden: Ende ten itó» uyren ondeckten wyhaer
Vloot,
be&aende in vier ertiachttgl) Zeylen. Ten elf
uyren wierde een zeyn gegeven om in een linie van
Bataillie te trecken, ende ten
twaelfuyien, zijnde an-
derhalf
mijl boven windt van haer, zeylden wy nae
haer toei fy ten Ancker leggende
feve» mylen van
OfietiJe, kapten die af. Onfe gantfche Vloot hiel
dragende op haer aen, uytgenomen fommigc van de
witte Efquadre, een half uyr achter zijnde ; Een van
de Duytlche Admiraels gaf eerft vuyr op het Schip de
ïligtl hoorn, ende doen begon het gevecht, wyzijn-
denahet Zuyd-ooften, en daer was eenluftigekoelte
uytden
Zuyd-weften, foo dat wyons onderfteGe-
fchut niet koften uyp haelen, en door vreefe van de
Sinden, vindende maer acht vaedemen, hielden
dragende, ende quaemen tot de andere torn j Wy
continueerden dien gantfchen dagh voorts te vechten,
tot omtrent ten iWf» uyren's avonts, hebbende
vier
van haeregroote Schepen verbrandt, de Vice-Admi-
raelende een ander Schip gefoncken. Aen onfezyde
was de Schout by Nacht
Herman (eer onbequaem ghe-
gimieckt, hebbende
t-wee Branders aen fijn boordt,
maerdüorgoetgeluck wierde hy wederom klaer: ver-
fcheyde andere van onfe Schepen, waeren aen haer
Wantende Zeylen feer befchadight, en voornament·
li ckden Admirael, (fijn couragie hem dragende tot
aleperijckelen ) tot foodanigen lrappe,dathygenoot-
faeckc was in het gelicht van de vyanden fijn Ancker te
laten vallen, tot dat hy nieuwe Zeylen aengeflagen
hadde, de oude zij nde onvruchtbaer gemaeckt,'twelck
ten
acht uyren gedaen zijnde, kapten wy het Ancker,
ende
liepen Weftwaert aen j fo haeft als wy aen'c zey-
len waren, wenden wy, en liepen door
't midden van
Ilare Vlooc, 'twelk wy ontrent ten
negen uyren gedaen
hadden: doen wenden wy wederom Weftwaert aen.
Ondertuffchen hadden fy van ons genomen de
Svif-
f^fe.ie Sevenwoldeni en den Getrouwen George, welck
Schip
zijnde een weynigh achter ons, van onfe Vloot
>fgefnedenzijnde ; ten
thien uyren, fyftaendeOoft-
waerts, en wy weft waerts, fcheyden voor die nacht van
Oalkander,

Op iJaterdagh den tweeden luny 'i morgens ten twee
ende ten drie uyren , ondeckten ^ haer Vloot te
'ywacrt, ende ten uyren iw«y^ylen te windt-
die wy geloofden te zijn een fecours, ofte een
gedeelte van hare Vloote, die wy 's avonts te vooren
«gefneden hadden j Ten yêi/w» uyren loefden wy
de vyandt wederom tot vechten te engageren, wy
Haden de windt van haer, zijnde Ooftwaertï aen j fy
Wenden en ftonden Ooftwaprts > wanneer wy bevon-
den dat ons ontbraeckenyeDf» goede Schepen, die uyt .ld(Ì6f»
onfe Vloot wegh gegaen waren, als onbequaem ghe- ^
maeckt , evenwel vochten wy dapper tegens haer t
Ten
tben uyren wenden wy Ooftwaert aen, ende
ί vochten djor het riiidden van hare Vloot, ende vielen
hardt op het meefte deel van haer die te lywaerts' wa-
ren ; Hier was cene van hare Schouts by Nacht, doof
de jonge Prins, een van onfe Branders, ve/brandtt
EndeBrander, den dubbelden Arent, was aen boort
vaneenevan hare Vice-Admiraels, maer raecktewe-
derom af; Op defe tijdt quamen de Graefvan
Ojferji
LordCavendifch,
en Sr. Thomas Clifford, als Volontari-
fen in een Chaloup aen boordt vàn de
Royael charlet.
Ten twee uyren wenden wy Weftwaerts, en brochten
onfe Vloot te iaeracn; Den dubbelden Arent fonck
doen, ende veele van onfe Schepen zijnde onbe-
quaem gemaeckt in hare Malten, Zeylen ende Want,
retireerden na Engelandt, fonder den Generaci daer
van kennis te geven, dat fiende , docht mede oorbaer
nae huys te keeren, hebbende niet meer als
acht en
twintigh
bequaeme Schepen by hem ; Het welcke wy
deeden, terwijl fy ons volghden met
fes en fefiigh
Zeylen, met een fraye koelte uyt den W.Z.W.ea
Z. w. Wy verbranden doun het Schip
St. Paul. ne-
mende hec volck daer uy t, vreefende üat het ons nieC
foude konnen volgen, hebbende veele voeten water»
in het hol. Ontrent i/f^t» uyren quamen iybymeeft
van de onfe, zijnde de windt haer favorabel, foo datfe
met volle Zeylen op ons aen quaemen. In de nacht
was het calm. 's Morgens omtrent
drie uyren quam
een windtje uyt den N. O endeinden Raedt van de
Officiers van de Vlagge, hcefc de Generaci gerefol·
veert onfe Vloot in een achter-linie van Bataillie te
trecken , ende een fraeye retraittedaer van te maken»
Hier wasklaerlijcktefien fijn gewoonlijck ende ex-
cellent beleyt, foo wel als fijne onverwinnelijckecou-
rage ; want door hetftellen van fijne weeeke en onbe-
quaem ghemaeckte Schepen voor aen in een linie»
ende
fefitgh van fijne grootfte ende befte in een rangh
achter aen, als een Bolwerck voor de felve, houdende
fijn eyghen Schip aldernaeft den vyandt \ quamen de
befte bezeylde Schepen van de Duytfche Vloot by
partyen eerft op hem, en bevindende dat het al te hee*
ten dienft was hem aen te taften, hebben fy de reft van
haer Vloot ingewacht. Sy quamen niet binnen fchoote
van on s tot na iJPie uyren, wanneer wy terftont van
de Top-maft ondeckten een Vloot, zijnde weft ten
Noorden van ons ; wy veranderde onfe cours Wefb
ten Zuyden, en Weft Zuyt-weft aen, om haer te ont-
moeten , gelovende dat het dc Vloot van
Prins Jiob-
éi^iwas, gelijckhetoockwas. Ten n^/uyren vielen
wy op de
Galloper, alwaer de RoyaelPrins vatt geraeck-
te, ende het lywaerts gety fette ons foo verre daer van
ai, dat wy het felve niet koften fecoureren. Aea
d'andere zyde vielen de Duytfche foo fterck op het
felve , ende dreygden het met haer Branders te abor-
deren, dat-het genootfaeckt was haer Vlagge om quar-
tier te ftrijcken, ende heeft figh foo overgegeven, ende
wanneer de Duytfchen het volck daer uyc ghenomen
hadden, hebbenfe het verbrandt, vreefende dat wy
het wederom fouden nemen ; want als wy met de
Vloot aen de Prins geconjungeert waren, hebben wy
teghens haer aengegaen, fy fochten de windt te heb-
ben, wy volghden haer. Den Generael quaih by de
Prins aen boordt van de
Royael James, en verhaelde
hemwatindei/r»> voorgaendedagen ghepaffeert was,
ende doen refolveerden fy in den Raedt van de Offi-
ciers van de Vlagge, datmen den vyandt'»morgeni
daer aen foude aen vallen, en dat fijne Hoogheyt met
fijn verfche Efquadre de voortoght foude he&en.

Op Maendagh den wer</f» luny, bevonden wyjii
het breken van den dagh, dat de Duytfche Vloot uyc
ons geficht geraeckt was, maer wy fettende onfecourg
naer haer toe, met een Zuydt-zuydt-weftc windt,
fagen terftont dat fy
omtrem vi/f mij/en af zijnde, bo -
ven winde van ons waren, ende ontrent
acht uyren
quamen wy by malkanderen : Ende fy boven winde
zijnde, ftelden haer fslven in een linie te windtwaerts
van ons af.

JÖ η Π 4 Onfe


-ocr page 723-

704. SAKEN van STAET

l66S. Onfc Schepen dan maeckten kleyn zeyl, ende wan-

•_neer fy quaemen in een bequame diftantie, lagenfe

by , eedc de Duytfche Schepen hebbende figh in or-
dre gheftelc, deden wy van gelijcke. Sir
Chrifliatn
Mings,
Vice-Admirael van de Vloot van de Prins
met fijn verdeelingh, hadde de voortogiit, fijn Hoog-
hcydt met fijn eygen verdeelinge volghde, ende dan
S'u Eduard Strùgge ti]a Schout by Nacht ; ende ver-
wachten foo de reXt van de Vloot, die in goede ordre
aen quam.

In die tijdt dat onfe gantfche Vloot aen quatn, hiel-
den wy dicht by de windt, de windt zijnde Zuydt-
weftj ende de vyant droegh op, om in het midden van
onfe Unie te vallen, met een gedefclte van haer Vloot :
endefooin het vechten gheraeckte
chrifiiaen Mings
te lywacrts ; De Prins vonde goede de windt te hou-
den , endeleydefoo de heelelmiedoor't midden van
den vyandt, de Generael met de reft van de Vloot
volgende in goede ordre.

Wy konnen niet na laten hier een refledie te maec-
ken op de Prins dieditmael omcingeltwas metfoo
veele periculen als de vyandt hem kofteby brengen,
fy randen hem aen van voorcn en van achteren, fy
fpeelden op hem van beyde zyden, ende boven dat
alles, waeren fy doende ora
twee Branders hem aen
boord te fenden, maer twee van onfe Branders die op
de Prins paften, raeckcen tuffchen dat perijckel, ende
hem, ende verbranden braef de iloute aenvallers:
ende hoewel fijn Hoogheyt feer confiderabel prejudi-
cie in die periculeufe paflàgie ontfangen hadcinfijn
Maften en Wandt, antwoorde nochtans het fchieten
dat fy op hem deden, met gelijcke ftof: ende heeft de
Prins dien gantfchen dagb ghetoonteencouragieen
beleydt volgens de andere groote adien , die tot de
Hlftorie van fijn leven behooren, waer by hy leven
acn fijne vrienaen, ende een vreefc aen de vyandt ge-
geven heeft.

Achterdeferefcontre de Prins gekomen zijnde aen
de aoderezyde, ende ftaende uyt, foo als hy beft koft,
teghen de reft van haereVJoor, een gedeelte van de
Vloot houdende dragende, ende de reft wendende
oock op de felve tijdt, hiel dragende na de Schepen te
Jywaerts zijndei de Generael hem volgende, ende
fooftondenwy acbterwaertsen voorwaerts, fommi-
ge van de vyandt zijnde te lywaerts, en fommighe te
windtwaerts van ons, welcke cours
vier malen gere-
peteert wierde, de vyandt houdende altoos het groot-
ite deel van haer Vloot boven windt, maer geduerigh :
foo dat fy onfe Zeylen ende Wandt met haer fchie-
ten koften raecken, ende haer felven houden buyten
het reycken van ons Gefchut, zijnde de eenighfte
avantage, dlefeop die tijdt van ons koften krygen.

Maer de vierde mael, wy fpeelende feer fcherp
met ons lyewaerts Gefchut in het voor-by pafleren,
hebben fy haere Schepen die boven windt waeren lye-
waerts ghefonden om te fecoureren dewelcke te lye-
waerts waeren, teghan dewelcke fijn Hoogheyt
de
•MfJe
mael wende, ende raeckte met acht ofte tiie»
Fregatten boven windt van de vyandts Vloot , ende
meenende tegen haer aen te gaen, is fijn fpriet ende
groote maft over boordt gevallen.

De GetieraeÌdan hebbende met dat ghedeelte van de
Vloot, 't welck by hem was, in defe laetfte refcontre
twee fchooten in fijn Kruyt-kamerontfangen, en ver-
fcheyde andere in fijn groote maft, ende voor-maft,
't welck hem onbequaem maeckte te ageren, hiel nae
de Prins toe, ende defe nae hem toe, fiendc dat den
vyandt foo veel zeyl maeckten als fy koften , als of
fy meenden tuffchen ons te koomen, maer fy die
mynègemaeckt hebbende, heeft haren Admirael feer
fchielijckeen Gefchut los gefchooten, om haer be-
fchadighde Vloot, ( welck doen ter tijdt was gebracht
van
vier entachtigh, tot veertigb, ende zcylde voor
de windt af a&f^ipvgentoe. Indien die ongeluckige
fchooten, in defe laetfte refcontre fijne Hoogheydts
ende de Genergels Schepen, waer in fy in perfoon wa-
ren , niet onbequaem waeren ghemaeckt geweeftom
haer te vervolgen, en ons veroorfaeckt na onfe Ha-
vciis te keeren , hoe wel wy > ( alt openbaer is ) in dit

ghevecht, Mee/ers vaade Zee waeren i fouden wv ΙδδιίΓ
naer alle menfchelijckeprobaliteyteen totale Vigorie
over de vyandt hebben gehadt, met het verlies aea
onfezyde, alleen van fijn Majefteyts Schip de Prins
't welck ongeluckigh op dc fanden de
GalÌo^f erghi-
naemt, geraeckte ; het Schip de , in het be-

gin van het gevecht v&n onfe Vloot gefepareert, endê
het Schip deE^x, 'twelckaen het Schip deB«/vaft
raeckte,
ende vijf ofte fos kleyne Schepen meer■
van dewelcke wy iwesfelfsgefoncken hebben, maec-
kende in alles
thiettj groot en kleyn ; Zijnde verfe·
kert by onfe eygen obfervantien ende by Brieven, dat
van de vyandt
drie Vlagh-Schepen, nevens alle het
volck, vergaenzijn, zijnde oock feecker dat fy veel

meer volck vcrlooren hebben als wy , ten aenficn
van het verfchil in onfe maniere van vechten, w»nt
fy
hoogh fchietende , ende van verre af, hebben ons
meeft in ons wandt befchadight: Enaewyaend'an-
dere zyde, ons onthoudende van fchieten, tot dat
wy nae by quaemen, ende dan haere Schepenraec-
kende, moeten nootfaeckeiijck meer van
hJer volck
geruineert hebben. Ondertuffchen weten wy dat fy
feer gefladdert ende door-fchooten nae haer eerfte
Havenen gegaen zijn, ende dat fyfelfs geconcludeert
hebben, dat fy t'eenemael geflagenzijn, tot dat uyt
den
Hage andets geieyt wierde van die gcenenwckke
dat aldermin ft koften weten.

©fUnegenthiendentajjftbt flOEt acbotlfccn te bfr= itaus
foccftfn De Jlfccen Huygens, Johande With, enùc ξ?"""
Glinftra, ornme aen Den i§cec ^mbaflaùcuc ban S"'
Vranckrijck, mitfgaöec^ acn De Heetcn
ban Mero- yran-
de, Pietcrfon, cnDeBootfma, emme acn Dm^tm· 'ί!""·
DaflaiJcurUanSpangien tegaennotificecenDcBictO' ίΤΚ
eie tcflen^ De «Enaelfclje bebocöten. tafti.

trru a

^nDe aen De pjobincien/ «©eaflbcieeriieïanDts
fcljappen / g>tcDcn enDe ïccDen ban Dien toltcöt ge»
fcö?eoen.

Ed.Aiog.Heeren.

NAdemael het Godt den Heere Almachtigh uyt ©pt
fijnoneyndelijckeghenaede ende Barmhartigh-
heydt, belieft heeft defen Staet te z?genen, i,j,°„|i
endekroonenmet Viaoiictegeiid'EngelfcheVloote, ©anrt
oock te verkrencken haer voornemen, ende de felve J^'j"'®'·
met groot verlies te rugge te laeten keeren, iulcks
dat wy fehuldigh fouden zijn aen deuytterfte on-
danckbaerheyt, jeghens Goddclijcke Majefteyt, ia-
dien wy hem daer over niet en gaven den alderhoogh-
ftenlof, prijs, ende danck. Soohebbenwyhoogh-
nodigh geoordeelt, mitfdefen uyt te fchryven een al-
gemeene Danck ende Bede-dagh, over alle de Vtr-
eenighde Provinciën, Geaflbcieerde Landtlchappen,
Steden ende Leden van dien, die wefen fai Woons-
dagh naeft-komende ende
acht dagen, wefendeden
dertighfien defes, nieuwe ftijl, om ten felven dagbe
Godt den Heere met een nederigh Gernoedtinallede
Kercken te dancken, looven ende pryfen over de
voorfchreve verkregene Vidorie, en daer beneven
vierighlijck, ende met een diepe ende hert grondige
vernederinghe te bidden ende te fmeecken, dat lijne
Goddclijcke Majefteyt fijne gonftc over dcfen Staet
vorders ghenaedighlijck gelieve te continueren, enee
de Wapenen verder foodanighte zegenen, dat daer
door de Neringe ende Handteringe
wederom rnogne
floreren, mitfgadersmeteenGoddelijckc, eeriijcKe,
ende ghewenfte Vreede te zegenen, totgrootm^in-

fe ende verbreydinghe van fijnen AldcrhejiUghlten

iaeme, tot vaft-ftelh'nge van de ware ChriilelijcKe

Gereformeerde Religie, als mede van het welvaeren
ende Vryheydt van ons lieve Vaderlandt
kende derhalven dat U Ed· Mog.
den voorfz üancK
ende Bede-dagh, overal in haer Provincie tydtì'J"
gelieven tc doen publiceren, tegens den voorfchsve
dertighfien defes, ter plaetfe daermen gewoon it <ui"
te laeten ghefchieden , met verbodt van ten leivea
dage gheduerende, ofte onder de Predicane «nj"


-ocr page 724-

en ο ο R L ο G Η. 'tSes^en-veertMeBoecL ηο^

fferck» Tappen, Kaetfen, Balflaen, ofte andere
φ· jxercitlen te doen, op feeckere groote poenen daer
' toe te iiatueren , adverterende mede daer van de Fran-
fche cnde Engelfche Kercken in u Ed. Mog. Provin-
cie lijnde; Wijders verfoecken wy van ghelijcken
dat Ü Ed. Mog. in den haeren ordre gelieven te ftel-
jen, ende noodige voorfieninghe te doen , teneyn-
()e dat ten voorichreve doghe des avondts alom me
tettkene» van blyJtfchap over de voorfchreve viétorie
wcfde getoont, met het luyden van kloeken, bran-
den van vuyren oock 't loflèn van Canon ter plaetfe
daer men onder anderen gewoon is fulcx te doen.

Waer mede.

Edele Mog. Heerei», érc-I» den Hage den negentien-
den
Jmy fefthien hondert fes cn feftigh.

J^icren ban Hollandt toaten öaerom t'pDe»
tiaec'. <@>τ· feccliec )^;obtncte toa^ ban geboe^
\ml men bfl}ao?De nirt obfC De bictocie tc bitten :
jBaec öet met feDiflDcpt laten paffetcn ; alleen ©oD
öancftfnöe in be föertften. Maec Die tuaeccn ban
jjctHonDt / Dat D' eere ban Den ^taet Daec aen
hlnflö;
Bat nl be J0etelbt fané Datbe Hoilandtfche fooboel
fjanDen enbe boeten IjaDDen al^
d' Engelfche :

Et nos tela > Pater > ferrumque haud dibile dextra

S^rgimus. ér noflre fequitur de vulnere fanguis.

't^^toaec/ bat ecnChriftenbcfioojbctcbccmii'
Dtn alle pöelijepbt : Iföaec Ijet «©ojloglj felf? / ftet
öoo&t-flaen/ rooben/ cnDefcbenDenpallccnChri-
ften noci) beel min, <CnbeDaec'tfuypencecIöcfii^/
Daer ifi ipuygen geen fcganDt. ({EnDe ban alle ouDe
tijOen 't giorieux fijn een epgenfdjapbanbe^ol»
Daten. D' ®ube enbe moDecne Comebien een miU>
taitpecfoon inboerenbe/ boen öcm altflbt poeljen
tnfnojc&en; biie man fcben armen afhappen.
No-
mmnmomdunt fttisodiopsfahulis, b'(iBenbecfteCteC

peti rneec bp al^ D' anDec. <SIcft fc&pnt een ubi qui-
tiris. enbe obec al in De bataille te fijn pjefentge»
tneeli:'tJ®elcRb?eembti^. Woomentoeet/ bat
öe coocö enbe Damp aïle göeflcljt toesD neemt/
[00 bat men nautoelijcg^ een fjanbt boojb'ooggen
Iianlien.

ffipcc een menfcbi^ een ambitieus fc&epfcl: Nul·
litfi ttm Cornea fibra, quent non tttiUet rhria.
't

Honactljie/ 't fpfiepntiIijcBe: €Ich foecht gelan»
öccct te too?ben / al toeet ftp battet fabuIeuF f^ / Φε.
Itjcft ban ben
Alexander bec{)aelt biojbt bp
<0uicciacbfjn. 50aecom cen tnij^ man een^ fepbc :
'ttoa^niet te gbelooben bat
Nero enbe anbetefóo
gtoote
Monfters toacen gfjetoeefl/ al^ gefcfjjeben
toietbt : iBaec toel batfe be geleecbe ban Siacen ttjbt
Sabbili qualtjcR getcacteect.

«Ν' ^en Gehangenen ^bmicael Àfcue, {)fec eenige
I f taoOen in be €a|ielenpe gefeten ftebbenbe / bJietbt
I ii,®'" omfjooben cnbc gfieljaelt in be ©ectcecït - hamec
|t3it ban Daec ]|oogg JBog. albiaec gcm booj eeniglje
Isuii, ©ftommltteerben toietbt aengefepbt/ Datöpfelf^
Is tolfl enDe fagö bat fip ^iec niet fionbe ftjn al^ met
Ikj^I incoRimobitetit / bat baecom men (jabt goet gebonc
öm/ öem te fenben op eenanbeceplaeté; Daccöp
brtre cupmte/ oocft gefie&tenDetoanbelingöfoube
SeUieni bat gp oocit foubefOn biel getraeteect. üp
nam bat aen met bancfifegginoD/ becfocftt temo»
röm Wöbeh tot anbecen Daegö^ ; rnbe te mo^
flöen fc5?pben naec
Engelandt tot fönejuliificatie/
öotli open enbe nae battet fiaei; il^o. IKog. fouben
Ötbben gefefen; begeecbe oocft bat ben
Ofper-flier-
«M» beneben^Öemgehangen/' biemennoembeCa'
Pitepn/ niet mocfjte met fiemgaen; bcnfelbenljc=
fctulbigenbe ban ijet ^cftip tegljen ftjn o?bje / enbe
qualtjcft gljeftiett te {jebben: ©aet booïbetacnbe
etonbt enbe in ongtluch bia^ gecaerht ; ^tn ^tiec;
man fep5e öet contratic / en batMonckbcnfelbtn
^fflö bja^ g&eSfplt· fêP geloofbc oocit bat Monck

toa^boobt of gequetfl: ©at anbec^ 'tftefjipban

Monck niet foubf Ötbben geretirtett. J^p toittbt ge» --

biacgt op Louvefteyn. i&eecBcc goebt Hollander JRee
fepbe: ®ati^cecöt;fuIcheIicbcnbel
)OocenopLou-
vefteyn te fitten. "otrt

?ien be Min ifters ban befen ^taet biiptf n ïant^ »11»
lijnbe/ i^ bentweeentwintighlÏengefcl)?eben/ bat
be fclbe obecbe©ictotiebp'^Eanbt^©Iootconbcc 5,"ι«π
©obe^ gtnabigUcn jegijrn tcgcn^ D'<engrlfcj)e bc=
>ta«
bocöten / bjeng&be teeclienen met bupiren foiiben
öebbenteboen.
l©en bonbt ootft [goebt te ojbonnecen ben ïigent B^ffi^E'»

de'Heyde, acn be Ifccrtn Friquet, Appelboom,
Clingenbergh,Ch»rifius,Ulloa,
tnbe Roomfwinc- biiprin
kei
cefpectibe ! alijirc arntorfenbe JBiniflec^ ban li^frtt
DtnKeyfer, Üoningcjl ban Sweden, Denemarcken
enbe Portugael, mitfgaöer^ ban ben ïieiicbojfi ban 11«?
Brandenburgh beftcnt te gacn maeehcn / be SietO: banoen
rie bp be ©loote ban befen ^taet trgtn b? Cngeifcïje ^'i'·"" '
bebocöten. « > J

<0och te becfoecRen enbe committeren De i^cecen
banMerode, Pieterfon, Olbe Bootfma, omme be ^'f}"'
jiBinifler^ ban Kptijremfrlje |9otcntaten; alöiec
rtfibcrenbe (uptgrfonbcrtbiebanbenlirpfet/ üto= oenbojg/
ningen ban
©?onchrg'ch / ifepangien/ ^toceben/
enbe ®enemarcften / mitfgabec^ bej^cece Soom^- fe,rl.
toincftel/ «eprraojbinati^ iStbepmcecbtn ban ben
lleec fteucbojfl bon 25?anOtnbnrglj) in bc ©cttcecit- «rn an*
fiamec ban ftarc J|o. .f®og. bphoectcDcfcljcpben/
rnbe aen be felbe te rommunicfctn/ De bictocie bp
De ©loote ban befcn ^taet tegmen D' (Öngelfcöe
bc»
bocltten.

fÉenfcIben tg'be fcl)?eben bc I^eecen SaebtJ^en»
fionati^
de Wit, bah Vrybergen, banberHoolck
enbe Can, gaec ï^o. iKog. <©ebeputeecben cnbc
<l5eboImac|)tig{)bcn/ npt bet giacDt ieggcnbeinbe
üabenban
VliHingen den negentienden Befe^/ ï)OU»
DenDe in effect / Dat j^aec Sb. genoobtfaecht
ren/ berfctjepbe Baectupgen foo hjcl bani^utcaf
fen al^ gïngöefetenen befec 3lanben in te Ö«pten/
omme ban tfjbt tot'tpt pertinente bonbtfcgap ban
De^ ©panbt^ macBt enbe berDIijf te mogen befio»
men/ becfoeclienbe beclialben alfoo be t|oo;fclf)?ebe
©aectupgjen bp Ijaec cjctcao^bfnarii betaelt foube
moeten biojben / bat t' ijacen befioebe boo? ben ^aeb
ban ;g)tate (@;bonnantie moci)t bietben gOchepei·
fcBeect/ tee fomme bian
twee duyfent (©«Iben^ / enbe
finn be penningöcn ten fpocbioBfïcn toeaefonben/
fulcA^i^ alfoo gefcdiet.

g^e Raeden van State, baeC toebccfoifit fö'nbc/ „
fcl)?eben aen tiaec Jlo.aüog
.bcnfesentwimighflen j,.?
giunpbatfpmetfonbeclinge pjomptitube en gepaf= ^tnte
(ioneerbe genegentljept aepojteett toacengetocefl/ otnaem
ten epnbe Dat be p?iemicn aen bc berobetaecgban
De ^cöeptn inbejong!)fle23attaiUejegt}en^b'€n=
gelfcJje ten fpoebigBften bolbacn mocötcn hjccben/
bat gaec <Eb. bicnbolgen^faobpgefcgjifceal^mon'
belinge ^ebuctie aen i)aecl$o..#og. gep;efenteecc
öabben / batfc bon Ijtrten getoenfcfit ijabben Bit ge*
Inch te mogen ïjebben/om be felbe
in prompcis te 6οη#
nen bolboen/ upt bc penningen tot Dien epnbe ge^
affecteect enbe bp Daec in boo?coebt geljouben / enbe
altjoctoel be boo?fcl)|eben penningen clber^ ten biena
fie ban ben Eanbe boIgcn^e);p}effeiSefoIutienb)a3
ren gebibecteect getoeefi / cnbc bat fp becbolgen^ pe»
remptoirc rcbenen {jabben / omme ten becfoeciie
ge-cFcufcecttcjijn/ banbejöcgotiatie/ tecfomme
ban
dricmael hondert duyfent (t^ulbcn^ / bp jjaCC tOC
lafle ban be <&enccalitept tot bolboeningge banbe
boo?fcb?cbe pjsemten tc Doen / batfe ccötcc inciinfï*
betatie ban ben bienfl enbe crputatic ban'tStanbt/
Iiaec foo betce habben ge-eflargecrt batfe bc boo|*
fcfj^eben eercqufteecbc jgegotiatie bpbec&anbtfou;:
ben nemrn/ be^ DataIboocenDaei:roegeaffectcectc
foube toecben een genoegtifaem enbe grp^opojtioncec
fons, (jebbenbe tot bien epnbe boo;g(]eJagen get
provenu banbebctljooglnaeban 't kieyn Zegel obec
ijet rcffo?t ban be (IPrneraiitrpt/ met öet bcttcou.:

turn


-ocr page 725-

7oS A Κ E Ν van STA Έ Τ ■Γ· ■

1066. toen DatBftfiltjeBcfIfl0t50»0et'0a«0ec5ifporjtic/

-: fp 'tboo?f5 nnöDcl in biec uocgEn totfHjWnaBeUan

öe Jfinontie/ üp üeruacIjtinfleofteanDccflnt^foube
ftonntn ücneficrrcn / Dat D^t fd^c fuffifant foiiDc

fil'n omtncöemcfrarnocmöc gsoaimEöaec oy tc fion=

ncn ttffloticccn / eiiDe olftoetocl fp in gtcncn Dcclc
QEttoöffcIt DaDöcn / of Ijacc i^o. JlBiog. fotibtn Ijacc
öet Cine tnDe Ijct anöEC toellaftcnDebalIfn/ Dotfe
ecDtcc tot bectoonDennac toaccn ftomcn
te Uecfiaan /
Dat öarc Ì0O. llBofl. bp Dcc friütc öcfolutie ban üfu
vier en twintighilen DcftÓ IjafC gcUcft BaDDen tc cljac=
gecen met be »joo?fclj?cöcn jförgotiatie / nate Dat
Doo? De
l^terrn baci Do. .ìUSoq. ©cbcputeetDeη niet
enbe neben^tieliecctn Date <i5ecottimittecrDm cnüe
öeg (©cneralitept^ öeccRcn - Itamec in confccrntie
getteDcn foube teecben / cnbe bacc inne obrrkgtit in
toat boegen fefl enbe geboegblijtltfiljctmibbelban
'^tmeecgefepöe kleyn Zegel bccbec gcbenificecri foti>
betoccben/ boenbe bacc ban cappo?t aenljacrUo.
■aaog. fukF bat ftaec «Sb. in effccte bp begenitlbe
Saec ito. J©og. lUefoIiitic Delafl toiecben met een
gotiatte fonbec fonds, 't luelcft ban liocbanige infjcljtc
fiet toa^/ enbe ban goe g&ebaetUjcfte cnbe runicufe
confcQuentie tot naebeel ban be fmantie ; ïjaec ì^o.
|©og. naec Dfc feibec tjooge toijöüepbt bfft fouDe toes
ten te confïbececen. 5&at ijaec <eö. becDalben jïgö
becpIicDt Dabben gebonben ftaec Igoogij .ïtiog. te bcc=
foecRen / öat be felbe bp tcfumptie enbe nabct öfUbe»
catie / met enbe neben^ tjet actcllecen ban be mrcc·
genoembe j^egotfatie / ooclt met eencn fouDen grite.
öcn te beccetecen öet fonds öaec toe gcrequiceect/enbe
tot bien epnbe aen Daec te bcfececen be bifpofjcie obec
«nbe ontcent fiet boojfcijjebe miöbel ban 'r kieyn ze-
gel. 59aecopi^gocbtgebonben/ nocl)inaeigtebec·
forciien Den öaebt bandiate / öatfjacctgö.geen»
jjnt^ in geb^eecfte toilben blpben / be booïicfiiebe
gottatie aenfionbt^ gaecen boojtgangt) telaetcn ge^^
tajinnen/ enbe öerbec bdgeecfnljaec^oog!) j®og.
(©ebeputeecben tot fjet flncft ban 't boo?fcIi?ebc kiey η
Zegel, nocBmaetó üecfoctjt / be üefoigne op t betbec
Benificecen ban Dien gcDccceteect / fonbec eenigfj cijt
beclie^bp bec tjanbt te nemen/ enbe baec ban ren
fpoeöigöfien toppo?! te boen.
japt- 35enacht en twiotighftcni^goebt gebonben; bat
Sttmie boben be ^icit-tonnen geojbonneect booj be ü^upfen
amba- ban De igcecen ïtmbaffabeuc^ ban Vranckrijck enbe
Μ Spaignen, mitfgabec^ ban be aentoefenbeï|cecen
Biiut? nainijiec^ ban Dennemarcken ï>itR-®onnen gbe»
hecrotgt pjefenteect enbe gefoubenfaiibetoojbenaenbc!|up>
fen ban Del^eecenFriquct, Appelboom, Wicque-
tehiinV
fort, Ulhoa, de Groot, Roomfwinckel , Copes,
mi. Muller, enbe Aitzema tefpectibe .ülSinilIer^ alöiec
«(jbecenbe ban toegfjen ben öepfcc / Koningen ban
i&bjeben/ ftolen/ Ipojtugael/ niitrgabet^ banbe
i5euc-©o?|ìcn/ paitj enbe 25?anbcnburgfi / al^
oochbanöe©o?ficn banaSjunfüjgcft/ tnDetanje-
fïeben 5 bejS toiecbt ben 3ïgent be Heyde geojbnn»
neect ; alle be bobengenoembe i^eecen JBiniflec^ af
te bjagfim of Ijact fuICF aengenaem fenbcjfjn/ in
toelehen gebalie be boojnoembe IDicli-i^onnen aen be
Jgupfenbanbeboojfcl)?eben»ni(iersS/ beg begec.
cenbe gfjefonöen fonben toojben / om ben dertighften
ö' itm- tot ffi?eug|)öc - teeritenen obec be ©ictocie lboo?
baffe- >φ ataiibtg ©loote onbec <©obE^ genabtgen jegen te»
bnti «Ênaclfclje bebocöten / aengefïeechen tetuo^

jjpan- ben. 33it fcijeen toel te fmaecften napactgbigöept/
biieiibectnbc al^ ofDc feibe Jföinifiec^ / toelcftec^i^jintipa»
tbffttöK ïcn toacen nentcacl / bacc boo? pactp ftoofen. JilSacc
fflneöt toijflijchgebaen: toanteenllSinifict/

öoctoel banctniHoninglj/ moet (ìgBtoactjten ban
nei'ici te fön ©panbt op be plaet^ bacc fjp cefibeect : al toa^
ü^'^Jr.·.'.' 'tmaec upt b?ccfc banbe Canaille: enbebaecom
üS toa^'tbflt D'^Hmbaflabeuc ban Spaignen ban felf^
öt / boet becfocöt ffiictocie te bianben / enbe becfocijt be ® ich-
aen flftec I^jionnen-

«erti °· J^enfflbenbaflö'^nacBt^guambenJgeecRaedt
iiMtt tap Penfionaris
onboojficnji upt geclanbt / enbe ©eega»
ÖecingDflelepbtSönöe/ bccDteenpectinentcccitban
^Stelli ^ S5ataillE om toelcR toel
te pellen öp öaböe fleöoojt

cnbe ge-e]cammecct alle b' ©fficieten ban be ©lont,. ,
enbe baiecbt goeb gebonben fulc)c te laten / ©S,;; ^
gcltjrli öicc na bolgDt : -----------

<iinbc bit toa{S oocft in bec bafbt6ftpcrK»,fnfn,
bctöael ban alle: rnbelionbe inallegcbalniitlnl.
ben cntlicnt/ of b' abantagie toa^ notoicliicïi οΑι h.il
3ijbc ; cnöc toirtbt in Dcc öacbt niet koel
bat onfe Bloot geen e IjifI / baec upt b'«nSi
fict acgumcnt fcöcptcn / bat fp toacen geWebcn in ί
champ de Battaille, enbe Dat b'onfe öetljQbömw.
laten. «ÖnDe Daec na toierDt een «megacnhp r
eer gfjcfonben / om ^ee te blijbcn Doubcn, ffiS
bonbt !)cm alteebc in be
Wielingen.

<Ênbe b' €ngclfcöc IionDcnfeggBenbatfcfiabftni

vier bagljen gcbifputecci i enbe öatii' ccn footoeiflii
b'anbecüja^geceticeect.

De Nederlandtfche Vloote, op den eer/^n, tw». 9txü
de», derden, werden ,
ende vijfden„n "«"ίδι!
duyjentfeshondertjes en feiìigh, fucceffivclijck
met vericheyde winden ende ililteuyt de Gaten van
'c Texel in Zee geraeckt zijnde , ende mits contrarie
winden of kalmte , niet voorden achtflen hebbende
konnen cours fetten, om volghens gegeven ordre
d'Engelfche Kuft te naerderen, ismetZeylenghety
floppen ende dryven den
elfden daeraen volghende
's morgens geavanceert
geweeft tot ontrent Jèveiioi
acht
mylen Ooft Zuydt Ooft van'tNoordt Voor-
landt,
wefende den Hoeck van Engelandt die uyt-
lleeckc tuffchen 'c Canael ende de Riviere
van Lon-
den, alwaerdefelveNederlantfcheVioote, vermits
contrarie
windt ende ftroom, met een harde koelte
uyt den Zuydt
-weften, genoodtfaeckt 15 geweeft het
Ancker te laten valken ; d'Engelfchen, die met hare
Vloote eenige weynige dagen te voorenindeDuyns
ten Anckerghekomen waren , zijn den voorfchreven
elfden Juny een duyfent fes hondert fes en fefligh appi-
rentelijck op ontfangen kondtfchap van 't naderen der
voorfchreve Nederlandtfche Vloote, mede van daer
in Zee gefteecken, ende met haere Vloote omtrenc
den mfddagh dicht by de felve Nederlandtfche Vloote
gekomen, z,ijnde de vooriz Nederlandtfche Vloote
als doen noch by den anderen üeïdidrietntmhttgb
fchepen ende Fregatten van Oorlogh, boven de Ad.
vijs-lachten, Branders ende ander kleyn Vaertuygh.
Doch
was by ongheval, even voor 'taengaen van
'twerck, ende niet meer dan omtrent een uyretijdtJ
voor de
battaille, een van de capitaelfte fchepen van
de Nederlandtfche Vloote ghevoert werdendebyden
Collonel
van Gent, door 't ftam-pen van de Zee, eerll
de Boegh-fpriêt, ende vervolghens oock de Focke-
maft quyt geworden, ende alfoo ieddclooi in'tge-
fichc van den Vyandt, door ordre vandenHeereiii
Ruyteri als Admirael ende Opperhooft overdevoor-
fchreve Vloote, naer Hollandtopgefonden,·Zijnde
den voornoemden Collonel wwGwfialvooreBSOvet
gegaen op 'tfchip van Capiteyn
Hendrhk Gotskms,
ende was de Engelfche Vloote getelt omtrent de tfik·
tigh Zeykn fterck. Het wierde gegift te» uyre naeride
middagh doen men met den anderen bcgonde te Ci-
nonneren j hebbende alvoorcns de Nederlandtfche
Vloote haere Kabels gekapt,
door dien het onmoge-
lijck was, midts het holle water,
ende oock een«h-
fints by defeft van tijdt, deAnckcrs t'huvitekry··
gen. Bcyde de Viooten in dier
voegen onder Zeyl.
wefende, leyden het gefamentlijck Zuydtwaerts over,
de windt wefende Wcft Zuydt·weft, invoeghendat
daer door het Efquadre van de
LuftenMtAdrnraji»
Tromp
. ende van Meppelen. aen 't welcke
de Arriere Garde was geafligneert, wierde de AvondC
Garde, ende hy
Lvytevmt MmiratlTromp felfs > ωβ

oock wat Zuydt-weftwaertïgeanckert gelegen hadd^
betoondefigh dapper enderefoluytin'tvooritecn»

in 'thevighft van 'tghevecht, geKick 1»7 «^aer J^e
oock door fijne byhebbende Vice-Admiralen, Scfcf^u-
ten by Nacht, ende andere Officieren mannelij»
wierde gefecondeert, daer op vervolgens m^e
ftondti by ordre aen den vyant gerockte be- Εψ^^ζ


-ocr page 726-

en OORLOGH. 't Ses^én-^eerttghfieBoecL ^òf

van den Generael de Ruyterendevmd&nLuytenant
l^d' y^0irael ven Nes , die haer met haere byhebbende
• Hooft-OiScieren endc Capiteynen fonderlinge heb-
ben gefignaleert, ende is korts naer in 'c felVe Efqua-
jre ontrent ten
vier uyren naer de middagh, een
fiogelich Fregat
Van 'c Efquadre van de Blaeuwe Vlag-
gej voerende naegiifingei/ji/i/gifeftucken, foohaeft
het den Generael
de Ruyter was gepaflèert, ende van
den felven de laetfte groet hadde ontfangen, een wey-
jjigh achter hem gefoncken. Het Efquadre vande
Luy
fgMntevAdmiralenCornelisEvertfiieadsTjerckHiddes
jf yriesi konden voor eerft niet aen den vyandt ge-
raecken, door dien de felve te hoogh in de windt van
haer was, ende wierden in diervoegen weder-zijdts
feer hevigh gevochten ) blyvende bcyde de Vlooten
de ielve cours houden tot omtrent ten
vgf uyren
naer den middagh, als wanneer de Engellchen ghe-
wendt, ende het Noordt-weft overgeleydc hebben ,
voor 'tmeerendeel ghenootfaeckt wefende voor de
windt om te houden foo men vertrouwt , om de
Vlaemfche Bancken te vermijden, ende als doen
raeckten't voorfchreve Efquadre van de
Luytmant
JdmirneleH Cernehs Evertfa
ende Tjerck Hiddes de furies
mede met den vyandt heftigh in den ftrijdt, die haer
oock met hun gantfche Eiquadre loffelijck ende cou-
ragieufelijck hebben geevertueert, endé wierde alfoo
in 't wenden van de Engelfchen, door de Nedcrlant-
fche Vloote eenige van hare lywaertfte Schepen afge-
fneden daer van drie aenftondts geabordeert, ende
veder door een van de Nederlandtfe fchepen verovert,
oock vervolghens in Hollandt opgebracht zijn, te
weeten het eene genaemt deS»itJiure> gemonteert
ma feventigh meeli metale ftucken, endeghecóm-
mandeert door
Sr. William Berckley ^ Vice-Admirael
van 't Efquadre van de Witte Vlagge, die figh tegens
fijnen Veroveraer met naemen
Hevdrick Adriaenfr,
voerende het Schip de Reyger i mede gemontecrt
met/eWBftg^ ftucken , couragicufelijckdefenderen-
de, felfs in Perfoon doodt gebleven is; Het andere
genaemt
de Sevenvjolden > met omtrent fefiigh ftuc-
ïen, verovert door Capiteyn w»i/e;· Zei» j voeren-
de een Fregat met
fwee en vijftigh Gotelingen ; Ende
het
derJe genaemt Jjiye/ George i gemonteert met vier
es viirtigh
ftucken, verovert door Capiteyn Jacob
Andriefz Swartj
voerende het Schip Ufwsrir, ge-
monteert met
/es en fefiigh ftucken , alle drie Capi-
teynen refortcrende onder de Admiraliteyt totAm-
fterdam: Daer en teghen fijn in defe eerfte attacque
tvis Nederlandtfche Schepen 'teere genaemt Duy-
vmotrde
, voerende Jes en veétigh ftucken , daer
Capiteyn op was
Jonck-heer Otto van Treflongh, ende
'tandere genaemt het
Hof van Zeelandt, voerende
itkt tn vyftigh ftucken, daer Capiteyn op was Simon
Bleek, in den brandt geraeckt, b.eyde foo men ver-
trouwt door brandende Proppen, die uyt haer ey-
gen, of andere Nederlandciche Schepen gefchootcn
iijnde, door de force van de windt in de voorfchreve
Schepen weder te rugge gedreven wierden ; op 't voor-
fchreve Schip van Gapiteyn
Ottho van Treflongh · had-
den haer, door een couragieufen y ver gedreven zijn-
de , mede geembarqueert den
Vrtnce ven Monaco,
ende den Grave van Quiche, die beyde geluckelijck,
ende ter naeuwer noodt, eerft ini'tSchiptó^»He/-
Imdia, daer op commandeerde Capiteyn ve»
^•tldir, Schoon-broeder van den Generael de Ruyter,
geberght, ende vervolgens oock op 't Schip van den
fclven Hcere
de Ruyter Overgekomen zijn ; In de
voorfchreve attacque was het Schip van den Luyte-
nant Admirael
Tromp, aen fijn Ront-houdt foodanigh
befchadight ghewordcn, dat het by ongeval een ander
Nederlandtfch fchip aen boordt raeckende, alle fijn
Maften quyt wierde, gelijck doek het Schip van den
Schout by Nacht ontrent de felve tij dt, fijfl

rocke-maft afgefchooten wierde, foo dat fy beyde
genootfaeckt waren voor haere Perfoonen op andere
Schepen over te gaen, alwaer fy hare refpedtivc Vlag-
get wederom latende wayen, inhundevoiralsvoor
wenen, met groote dappcrheyt continueerden, ende
fterden oock aenftondts de
vooiifjhxcvc Maftcloofe

Schepen volgens gegeven ordre , uyt dé Vlobte naei·· ï'66êi
Hollandt opgefonden endeghefleept; d'Engelfcheni
in voegen aÈbovengewendt, endc voort de Neder-
lantfche Vloote gepafleert wefende, is haeren Admi-
rael, ende nevens hem noeh eenige Schepen » van
fijne ondeihebbende Vloote ten Ancker gekomen,
maer korts daer aen > fiende dat den Generael
deRuy
ter
met fijne onderhebbende Vloote medeghewendt
zijnde, op hem aen quam, hebben fy de Anckers
mede gekapt, ende viel doenmaelstuDTcheneenfcer
hardt, hevigh ende langb duyrigh gevecht, in
't welc-
ke door Godes genaede egcen van de Nederlandtfche
Schepen verongelucktei Maer ontrent
feven ende
acht uyren in den avondt, is noch een capitaci En-
gelfch Schip, mede van 't Efquadre van de Blaeuwe
Vlagge, voerende naer giffinge tüflchen de feSli^
Gnàèfeventigh ftucken, ontrent een Mufquet-fchooÉ
voor by het Schip van den Generaci
de Rtyter, te
gronde gegaen » welcke voorfchreve beyde Engel-
fche Schepen, gefoncken ïijnde dicht by ende ge-t
noeghfaem in de Nederlantfche Vlcote heeft het felve
door feer veele Officieren , Matroofen endc Soldaten »
als voor haere oogen gefchiedtzijnde, perfedtelijck
konnen gefien ende geremaiqueert worden , fonder
dat men feeekerlijck kan affirmeren j of ten ftlven
dage noch eenige andere Engelfche Schepen mogen
gebleven ofte verdeftrueert zijn : Maer wel dattegens
het vallen van den avondt, den Schout by Nacht van
de Witte Vlagge, fijnde een feer capitaci Engelfch
Oorlogh-fchip , door den Generael
de Ruyter, endc
anderen, feer reddeloos gefchooten wefende, op
hem gecommandeert is een van de Branders van *t Ef-
quadre van den fel ven Generael Λ Beyiir, die hem
aen boordt geraeckt, ende voorts oock aenftondts
in den brandt gefteecken zijnde , de feJve Brandei
korts daer aen is gefoncken : Daer op een
tweede Bran-
der van 'tZeeufche Efquadre den voorfz Schout by
Nacht infgelijcx aen boordt is gekomen die daer op
mede alfoo in den brandt is gefteecken, edoch heeft
hem den felven Schout by Nacht daer van noch infge-
lijcx gereddet, endc den brandt t' elckens uyt fijn
Schip noch wecten te bluffen. Een
derde Nederlant-
fche Brander onder 't Faveur van 't Canon van den
Luytenant Admirael
Cornelis Evertfz, poogendeden
gemelden Schout by Nacht mede aen boort te leggen »
is noch voor ende al eer hy vaft was, in de gronde
gefchooten ende gefoncken , foo dat, volgens d' een-
parige getuygenifle van alle de Nederlandtfche Offi*
eieren , die daer ontrent fijn geweeft, den meerge^
roerden Engelfchen Schout by Nacht vaa de Witte i
Vlagge, figh met eene fonderlinge ftantvaftigheyt»
als een eerlijck Soldaet heeft gequeten, waer inne hy
des te meerder is te admireren, om dat naer dc ge-
tuygeniffe van eenige Engelfche Matroofen > die haer
uyt fijn onderhebbende Schip in Zee begeven had-
den , ende in de Nederlandtfche Schepen geberght
waren, ten tijdedevoorfchrevei»feeerfte β tandere
aen fijn boordt in brandt fijn geweeft,
v/tïdrie hondert
mannen van fijn onderhebbende fcheeps-vokk, de
faecke defpcraet ftellende, over boordt gefprongea
fijn geweeft, ende alfoo
oh) 't vuyr t' ontwijcken het
water gekoofen hadden ; Uyt den voorfz Schout b/
Nacht, is in den laten avondt noch gedaen een onge·»
luckigefchoot, die den manhaften Luytenant Admi-
rael
Cornelis Evertfz. uyt defe werelt heeft gehaelt wiens
goede conduöie ende couragie, in veele voorgaende
occafien ,· ghelijck oock in defe , is ondervonden
ende geexperimeert geworden j ende is daer op ver-
volgens het gevecht voor die tijdt door de Nacht ge^
fcheyden, fonder dat men, vermits de duyfterniüè »
in de róock ende damp, heeft konnen rcmarquercn
of den voorfchreve Schout by NaCht moge welén ge*
foncken, of dat de felve figh riochsmoghe hcbbeU
gereddet ende gefalveert. De Nacht gepaffeert We^v
fende, vonde fi^gh de Engelfche ;Vloote den fwii^f^
den Iwayfiftien hondert fes en fefiigh met het tenbrecc-
ken van den dagh, ontrent anderhalf mijl té Ipef^aert
boven de Nederlantfche Vloote, de windtidoénmaels
wefende .emtient Weft-Zuyt-Wcft.i endehebljca
- - - - - het


-ocr page 727-

7oS S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

t66S. het als doen beyde de Vlooten wederom na den an-
- deren toe-geleyc, te wceten, de Nederlanders Noorc-
weftover, ende de Engelfchen Zuyt over j foohaeft
de
twee Vlooten eikanderen waren genadert, heeft
fcet de Nederlandtfche Vloote mede Zuydt overge-
leydtj om alfoo met den Vyandt een endedefelve
cours te loopen j Maer d' Engelfchen felfs ter zijde
ftelleade d'avamagie van de winde, hebben het dra-
gende op de Nederlanders aengehouden, endezijn
vervolgens voor de windt in haren Vyant ingeloopen ;
Dè Nederlanders haer cours houdende, ende blyven-
de by de windt over teghen haer aenloopen, foodgt
beyde de Vlooten elckanderen in diervoegen zijn ge-
pafleert, met een hevigh endefcherp gevecht j fonder
dat daer inne een eenigh Schip van de Nederlanders is
gebleven, gelijck oock niemandt van de Nederlandt-
fche Officieren, immers tot noch toe, aen de gemet-
te Gedeputeerden ende Gevolmachtighden van haer
Ho. Mog. met feeckerheyt heeft weten te getuygen ,
dat in de felve rencontre yemandt van de Engelfchen
zy genomen ofte gefneuvelt: De Vlooten elckande-
ren in dier voegen gepafleert, ende ten wederfijden
veele Schepen aen hun ftaende ende loopendewandt
feer reddeloos ghefchooten wefende, heeft figh een
yeder met fplitfen knoopen , ende anderfints weder-
om wat foecken te redden, ende is het daer op gantfch
ftille geworden, foo dat beyde de Vlooten van kalm-
te hebben blyven dry ven, tot ontrent e^uyren voor
de middagh ; Ende docnmaels de koelte wackeren-
de, hebben het beyde de Vlooten tegheosden ande-
ren aengheleydt, de Nederlanders als doen boven
de windt wefende, ende zijn de felve alfoo weder-
om in een furieus gevecht gheraeckt; De Generaci
Λ
Ruyter ontrent totten halven van de EngeKche
Vloote geavanceert wefende , heeft in 't midden
onder de felve feer furieus hooren fchieten, ende daer
nyt prefumcrende dateenigevandeSchepen van fijn
onderhebbende Vloote aldaer moften in de klem,
ende van den vyant geheelijck omcingelt wefen, heeft
gerefol veert met fijn onderhebbende Éfquadre daer op
in te vallen, ghelijck de felve oockaenftondtsdaer
op, dragende in den vyandt ingeloopen is, die roet
fijn komlle wat opruymende, heeft hy ghefien ende
bevonden dat den Luytenant Admirael
Tromp, doen-
maels in Perfoon wefende, endedeVlaggelaetende
wayen op't Schip
V9.n Jacob Coruelifz Smart, aldaer
met een Soldaets herte was ingebroocken, ende ne-
vens den Vice-Admirael
van der HulH , mitfgaders
de Capiteynen
Tieter Salomon^:,, dea Hae»i ende
va» jimflel feer reddeloos van de Vyanden omcingelt
lagh, welcke alle fonder 't voorfchreve fecours in
groot perijcul fouden hebben geweeft, om verbrandt
ofte in den grondt gefchooten te werden, gelijck dan
het Schip van den voornoemden
Pieter Salomonfz.,
opde aenkomfte van 't voorfchreve fecours albereyts
in den brandt was, ende mits dien oock in diervoegen
aldaer is vergaee, werdende den voornoemden Ca-
piteyn ende een goet gedeelte van fijn Volck noch ter
uauwer noodt door de Nederlanders gcberght, edoch
heeft het Godt de Heere belieft hem noch naeder-
handt, in 't Schip van Capiteyn
Schey over gegaen
fijnde j ende aldaer wederom nae fijn vermogen figh
evertuerende, geduyrende de Bataiile op 't Bedde van
eere te laten fterven ; "t voorfchreve Schip van Cy)i-
teyn
Siuart ende van de voornoemde ifr/i andere Ca-
piteynen . waren geduyrende de voorfz omcingelinge
medefoodanighreddeloos gefchooten, datdenLuy-
tenant Admirael
Tromp genootfaeckt is geweeft noch-
maels op een ander Schip overtegaen , ende dat de
Schepen van den gemelden Vice-Admirael
vari der
Huift,
ende van de voornoemde Capiteynen de Haen,
Svart
ende van Amiiel, als t' eenemael verder on-
bruyckbaer, naer de eerfte ende bequaemfte Haven
hebben moeten werden op gefonden ; In 't voorfz ge-
drangh, is onder anderen mede doodt gefchoeten den
voornoemden Vice-Admirael κββΛηΗβ^ί, die figh
by alle gelegentheden als een kloeck Soldaet ende ver-
ftandigh OfScier gecomporteert ende gedragen had-
j^ei 'Edoch heeft het Godt de HeeregeUeit'i voexfz

verlies enfchaede van Schepen , voor den Staetder c
Vereenighde Nederlanden in korten wel dubbelt te
repareren, aengefien ten felven daghe veele fchepcn '—
van de Engelfche Vloote gefoncken ende verbrandt
zijn, daer onder van de naervolgende perfeóe kondt.
fchap ende notitie overgebleven ende gehouden
is

Te weten, inden eerften een van't Éfquadre van dè
Roode Vlagge, wefende naer giffinge een Schip ygn

wel over àefefiigh ftucken, ghefoncken ontrent ob
de middagh by de voorfte Schepen ofte in de Avant-
guarde van de Engelfche Vloote.

Ten tveeden, een van't Éfquadre van de Blaeuwe

Vlagghe, voerende naergifljnge tuirchendevaft/V^
ende
fefttgh ftucken gefoncken ontrent ten i/rteuvrea
naer de middagh, even naer dat hy den GeneiaeU»
gepafleert, ende van hemenpaCTantnaetbc-
hooren gefalveert was.

Ten derden, een van 't Éfquadre van de witte Vlag.
ge, mede naer giflinge van in de v'0igh ftucken, een

weynigh tijdts daer naer ghefoncken aen de zydevan

den Vice- Aemirael de Liefde. die hem met fijn Canon
foodanigh hadde doorboordt, dat by fchuyns opde
windt-veringe van hem is te gronde gegaen.

Ten vierden , noch een van 't Éfquadre van de
witte Vlagge, voerende naer giflànge by de
vijftieb
ftucken, ontrent een half uyrdaernaergefonckenin
'tEfqufldre van den Generaci Λ Biy/fr, kortachter
het Schip van den Capiteyn van
Meuwen, die hem in
paflant de volle laegh hadde gegeven : Ende om met
feeckerheyt aen te mercken dat de voorgenoemde
Schepen van 't Éfquadre van de witte Vlagge, fijn twee
diftinóle Schepen , foo ftaette noteren dat feer veel
Officieren ende Scheeps-volck foo 't eeneals'tandere,
hebben fien vergaen, tewetendatdefelve Perfoonen
die'teene hadden fien fincken, oock een kleyne tijdt
daer nae het andere hebben fien te gronde gaen, daer
op in de gedane examinatien forghvuldelijckit gelet,
om gheruft te moghen wefen dat niet een ende 't felve
Schip voor twee verfcheydene foude moghen wefim
genomen.

Ten vyfden. het Schip den frarten Arentokz'tWa-
pen
van Groeningen, wefende in den voorleden Herfft,
nae dat de Nederlandtfche Vloote door een fwarea
ftorm van den anderen was gediffipieert, door de En-
gelfchen gerencontreert ende ghcnomen, op welclc
voorfz fchip
AmJ-warten Arent ^ den Capiteyn Mme.
velt
fijn geheele laghe met voordacht tot dien eynde
geftelt ende geloft hadde , gelijck het felve oock aen-
itonts daer op gefoncken is.

Ende tan. [φ en, noch een Engelfch fchip gefonc-
ken midden in de Engelfche Vloote, nae dat bet een
tijdt langh met een Cheau ofte een noodt-teecken had-
de gezeylt, fonder dat echter yemandt bet fclïewaï
te huipe gekomen.
In de voorfchreve twe dagen, als mede in'tge·

vecht van den dagh daer van hier onder bree»

der fai worden gefproocken, fijn eock ontwijffelijck
al verfcheyde Engelfche fchepengebrandt, daervsn
nochtans met geen volkomen ieecfceriieft getuyge-
niiTe kan worden gegeven,
aengefien foo nu foo dan
eenige Branders aengefteecken zijn, fonder dat men
perfeö kan feggen of defchepen die fy aen boordt g^

leydt hebben mede verbrandt zijn ofdatfy haer noch

hebben gereddet, behalven twee Engelfchefchepeo,
die men feeckerlijck kan affirmeren, geduyrende t ge-
vecht verbrandt te wefen, 't eene op den tvtede»i
ende 'tander op den
vierden dagh vandevoorteBa-

taille, doordien de Nederlandtfche Officieren ende
Matroofen op
deBrandt-fchepengedient hebbenae,
met goede certificatien daer
over befteldebeloonmEe
komen verderen. j· « r

Soo wanneer de ghevangen Engelfchen die uytter
Zeeghevifcht, ende nae de
refpedtivè Collegien
ter Admiraliteyt opghefenden Zijn, pertinenteiij»
fullen wefen ondervraeght, om uyt 'haer
te rnogta
vernemen van wgrfchepen
fy refpeaivelijckzijng^

falveert, fel figh ontwijffelijck noch a!m«fderaen

wl van <iȣogelfche verbrande ende gefoncken lcne^

penootdcckoH,. ·8 jlw^ ^^


-ocr page 728-

en O O R L O G Η. V Ses-en-^eemghfle BoecL 709

gevecht van den voorfchreven twae/fiea luny
0- Mintondcrt fi!
 was feer heftigh, voornae-

[lijck des naermiddaghs, foo dat ten weder-zyden
'"•eieSchepenaenMaften, Stengen, Reenendean-
Her Rondthoudt, mitfgaders oock aen Zeylenende
andt fcer wierden befchadight, onder anderen wier-
He ontrent tuflchen i/wendevwuyrennaerde mid-
. , [jet Schip van den
Generael Je Ruyter de gtoo-
e &coëti afgefchooten , die daer op wat reddeloos,
lück met Vlagghe ende Wimpel van boven neder
Icgeeode» aenitondts ordre gaf aen den Luytenanc
Admi'ael van Nes om middelerwijle tot dat een ander
rtenge weder foude wefcn opgerecht, de Wimpel on-
der fi) η Adtniraels Vlagge te laten wayen ende voor die
tiidtils Generaci agerende, het gevecht ordentclijck
te vervolgen, 't weick oock by hem met foudanigen
5
..1eydt ende couragie nagekomen wierde dat beyde
jê Vlooten geduyrende dien naermiddagh
drie mael
(wens den anderen aengewendt ende elckanderen al-
foo
gepaflcert hebbeede, teghens den avondt, foo
waDneer de Nederlandtfche VlootehetdcwWfwaf/
nie de fingelCche gewendt hadde, iy haer cours ver-
Vülght, ende met alle haer Zcylen by, nacr hare Kufte
eeweecken Zijn , wefende haer grosdoenmaels al tot
up
«ét of negen en dertig!) Oorlogh-fchepen ghemin-
dert.
De Nederlandtfche Vlootejonghit teghen haer
aengelopen en noch door 't wenden en goet ftuck ach-
ter haer geraeckc wefende, dede alle mogelijcke devoi-
rcnom haer op tezeylen, zettende ten dien eynde
mede alles by wat goet doen kondc, dog de nachten de
opkomende ftilte waeren naeft Godeswillc, ooriaec-
kcdat de Nederlandtfche Vlootehaernietkonnende
achterhaelcn ; den Heere de
Ruyter rnet lijn vordcre
Zeylen foo veel doenlijck byde Vloote gebleven fijn-
de hadde middelerwijle fijn groote Stenge Vlagge en
Wimpel weder opgerecht, ende alles nae behooren
in
poftuer gebracht hebbende , deden den
luny wederom fijne fundtie als Generaci, ende de
Engelfchen met het aenbreecken van den dagh, be-
ipeiuende dat in de Nederlandtiche Vloote by conti-
nuatie alle mogelijcke debvoiren aengewendt wierden
om haer te achterhalen, llaecken hare redeloofe ende
quslijck bezeylde fchepen in den brandt, op dat de fel-
ve niet in handen van haere Vyanden vallen fouden,
ende fpanden voorts alle haere krachten in om de Ri-
viere van Londen te bezeylen, fettende ten dien eyn-
de byde Bram-zeylen , Blinden, Ly-zeylen, Wa-
ter zeylen, &c. oock haere Zeylen nattende, ende
voorts alles in 't werck ftellende^wat eenighe baet of
voordeeel by brenghen mochte ; de windt doenmaels
lijnde Ooft ende vervolgens werdende Ooft-Zuydt-
Oollmet een flappe koelte ; Hoe groot het ghetalzy
van de fchepen die fy uyt oorfaeckeals boven in den
moigenftondc felfs in brandt hebben, gefteecken heeft
uytde Nederlandtfche Vloote met geen volkomen ge-
wisheyc geremarqueert konnen werden, ende werdt
hetfelve getal dienvolgende by de eenehooger dan by
de andere begroot, maer d' Engelfchen in hare Gazet-
te van den nierdett nieuwen ftijl ende den weri/Ì!i>»i/É7/
ouden ftijl, tot den fevendeti nieuwen ftijlendeden
ftvtntiinden luny ouden ftijlJèfiieti hondenfis enfifiigh
Gedruckt toe Londen by publijcke authoriteyt, in
welcke Gazette fy hun de Vidorie adfcriberen, feg-
gen datter maer drie fchepen geduyrende de rttraitte
by ordre van hkèren Generaei in brandt zij ri gefteec-
ken , te weeten het ichip S'iwfi Vaulo ende nodh tWèe'
andere logge fchepen , daer van dc namen aldaer niet
uytgedruckt Worden ; Dc vooffz retraitte in dier voe-
gen den gantfchen dagh continuerende, naederden
d'En^elfchen eyndelijck fóolfeer deSanden voorde
voorfï Riviere leggende, dàt harön Admirael van de
witte Vlagge genaemt Sir Geòrge Afiue met fijn onder-
'icbbende Schip de
Royal Prmee. ghemontéert met
ntimigh Metaiè ftUcken wefende 't aldergròotfte
cncapicaelfte vart^haregaritfche Vlöote, aen de gront
weckte op féeekei Siindt ghenaemt
de Gatper , een
"cheus ongeval vooreen Söldaet, die geduyrende de
gsntfche Battaille figh altijte Mannelijck gequecen had-'
dc joocfcnu niet anders din'op ordre ende volfechs het
V. Deel.

zeyn van fijnen Generaei mede was retirerende ; ende
alhoewel dengemelden Admirael, in dier voegen vaft ___
gheraeckt wefende met fchietcn ende andeis foo feer
zeynde om huipe ende byftandt, foo gingen nochtans
alle de Schepen van de Engelfche Vloote ende nae-
raentlijck mede de overige van fijn eyghenEfquadre
haer cours, invoegendathy figh nu alleen, machte-
loos ende van alle fecours verftcecken vindende, door
twee Nederlandtfche Branders, die aenftonts dicht by
hem quamen , verbrandt foude zijn geworden, ten
ware den Luy tenant Admirael doenmaels we-
fende op 't fchip van den Schout by Nacht
Swetrs, da
voorfz Branders teecken gegeven hadde van fulcks
naer te laeten te meer alfoo op 't Ichip van den gemel-
den Admirael Ajcue de Vlagge geüreecken, ende foo
daerddler, als door andere teeckenen betoont wierde
dat men aldaer quartier begeerde, waer op dan hec
Boots-volck van den voornoemden Schout by Nacbc
Sweers by ordre van den gemelden Luytenant-Admi-
rael
Trornp aen 't boordt van den meergemelden Afiue,
gevaeren zijnde, is den felven Admirael meteenige
van fijn by-hebbende Officieren ende onderhebbende
Volck alfoo gevanckelijck op 'c ichip van den voor-
noemden Schout by Nacht
Sveers overgebracht, ende
des anderendacghs 's morgens door ordre van den Ge-
neraci
de Ruyter meteen Gailliot naer's Graven·hage
opgefonden , ende of wel 't voorfchreve fchip de Ro^aC
Prime noch naderhandt wederom Vlot geraeckte, de-
wyle nochtans het felvede Vloote merckelijckfoudc
hebben belemmert, foo heeft den Generaei
de Ruyter
geordonneert dat men het fchip foude verbranden
ende 't Volck bergen, geiijck 't lelveoock vervolgens
aenftonts is geeffeöueerc

Omtrent ten felven ryde teghens den avondt zyn
uyc den Zuydtweften aengekomen
tnee en twintigh
Engelfche Oorlogh - fchepen, gecommandeert foo
als men naederhandt heeft verftaen, door den
Frince
Robbert
j die daer mede, foo men nu bericht wordt'>
's daeghs te yooren 't Canael afgefonden was > om al-
daer ende uyc de Havenen van Portsmouth en Pley-
mouth noch eenighe andere Schepen by figh te veria-
melen, ende alfoo gefamentlijck de Franlche Vloote
onder den
Hertegh van Beaufort te gemoet te loopen >
ende die te attacqueren ghelijck oock daeiby, noch
uyt de Riviere van Londen, foo men vertrouwt, im-
mers van de Engelfche Kufte zij η opgekomen
Jriean-
dcrekloecke Oorlogh-fchepen , maeckende fulcks
te famen een nieuw renfort van goede

Oorlogh-fchepen ; de Nederlandtfche Vloote 't voor-
fchreve nieuw fecours fiende naderen, ftack het Ef-
quadrc van Zeelandt en Vrieflandt na haer toe ; maer
't voorfchreve Engelfche gros onder den
Princt Robbert
ontwceck haer, en liep alfoo na de Engelfche Vloote
ofte hec overfchot van dien, waer mede hy figh in den
laten avondt conjungeérde: wefende degeheeleEn-
gelfche Vloote als doen met het voorfchreve nieuw
renfort fterck
fefiigb ofte een en goede Oorlogh-
fchepen j voor foo notablen ghedeelte t' eenemael
verfch en frifch, Dc Nederlanders daer cn teghen
waren als doen noch by den anderen
vier tn feSiigJb
Oorlogh-fchepen, doch alle door een ghevcchc van
t-wee dagen, ende een vervoigh van den Vyandt van
den
derde» dagh feer befchadight ende ghematteert,
zijnde van de refterende van haere Vloote nu
drie ge-
foncken of verbrandt foo boven is verhaeldt , ende
de vordere met haere genomen Pryfen naer Hollandt
geloopeii, of wel felfs mafteloos, of om mafteloo-
fen tc floepen uyc do Vloote gehouden ; De faecken
dan in die termen ftaende, eridc de 'Nederlanders
die nu noch eene confiderable bataille te gfaemoet
fagen, des nachts, om döSandentpverroydchende
meerder rüymte te hebb«n met kleyn ieVl Qoft-
waerts acngefteecken Weféndc, heeft dc&?Gèneracl
de Ruyter daer op 's morgtiós vrocgh cerft den Kïijghs-
Raedt ende vcrVolghens doek alle fijn ondefheb-
bende Capiteynèniaen böördt ghefeynt, eride haer
alle tothttn'deVoir ge-eichörtecn i Oock eënin yege-
lijck laft eridc ordie gegeven hebbende waer nier hy'
figh hadde
te reguleren is dé biacaille wëdérónl aen-
<0 0 0 gc-


-ocr page 729-

710 S A Κ E Ν vaa S Τ A E Τ

1566.

gegaen denW/Wì» Juny voorfchreve's morgens
ontrent ten
acht ayren tuffchen het Voorlandt ende de
Vlaemfche Bancken op de. vlacke Zee omtrent
echt
mylen buyten'c Landt, de windt Zuydt Zuydt Ooft
waer door de Nederlandtfche Vloote de loef hebben-
de brack met haere
drie Efquadres op drie diftinde
plaetfen in den vyandt, ende floegh. oock alfoo door
haer heenen, waer mede eenige van de Engelfche wat
verftroyt wierden; 't felve gedaen'iijnde wenden het
den Generaci ΛRwjifr met de Nederlandfche Vloote
wederom, ende liep alfoo Zuytwaerts over nae den
vyandt toe, die figh daer mede tcgens haer aengewent
heeft, 'twclck alloo totrfW?diftindereyfenwierden
gereitereert, ende in diervoeghen by naer den gant-
fchen dagh ten wederfijden feer hevighlijck gevoch-
ten met cene onfeeckerc apparentie vaade uytlcomfte
van dien. Geduyrende 'tvoorfz. furieus gevecht, is
een van de Nederlandtfche Oorlogh-fchepen gevoert
by Capiteyn
Uytenhout i verbrandt, ende alfoo ver-
volgens geioncken 5 een van de Engelfche Branders
fiende den Vice Admirael
de Liefde reddeloos en met
lijngroote Ree om laegh leggende, pooghde hem te
abordercn , doch wierde door den lel ven Vice Admi-
rael ende door Capiteyn
IFtlle/n Bouden>'ynfz. afgekeert,
ende is vervolghens den andere Nederlandtfche in
brandt ghefchootenc Brander aen boordt gheraeckt,
ende zijnde felve alfoo beyde te zamen verbrandt;
Aen de andere zyde. een van de Nederlandtfche Bran-
ders pooghende 't Schip van den
Ïrince Robbert >
welck in dien korten tijdt mede al yr y was getroffen,
te klampen, ende te branden., is ccn Engelfche Bran-
der die op den voorfz Prince pafte de Nederlandtfche
Brander aen boordt gekomen , ende zijn in dier voe-
gen bcyde de vooriz Branders mede tefamen , met
een ander Engclfch üchip , 't welck ongheluckelijck
daer in geraeckt is verbrandt ; middelerwyle was den
Luytenant-Admirael
Tromp > met 't voornoemde
Schip van den Schout by Nacht
ì'jtwì , ende eenige
andere van fijne byhebbende Schepen in een langh-
duyrigh ende furieus gevecht met den vyandt gelegen
hebbende , t'eenemael reddeloos gefchpoten , fulck?
dat hy genootfaeckt was met, de voorfz Schepen buy-
ten'tghevecht te blyyen legghen , om haer, was't
doenlijck , wederom wat te redden , ende in poftuyr
te brengen 5 Den Generaci
deRuyterj alhoewel fijn
onderhebbende Vloote daer door met een notabel
aental van capitale Schepen voor die tijdt was ver-
fwackt, niettemin, fiende dat de Spnnebegonde te
dalen, heeft gerefolveert , fonder fichaen deadvan-
tage van de windt te veel te binden , het beraemde
zeyn te doen , om generalijck ende gelijckelijck met
alle de Efquadres in den vyandt in te breecken ; waer
op de Luytenant Admiralen
van Meppelert, de Friet j
mitfgaders de Vice-Admiralen Bamkert > Schram ende
Coenders t als oock den Schout by Nacht Brw^n/i/f/i,
ende voorts alle de Capiteynen die boven de windt
waren refolutelijck inbreeckende ende een yederfijn
devoir doende, is het gebeurt dat den Luytenant Ad-
mirael van jfw , inde den Vice-Admirael
de Liefde
met de Schout<ia by Nacht van Nes ende Eveptfz,
ende npcheenighe Schepen wefende beneden de En-
gelfche Vloote , ende den Generaci Λ met de
vordere Nederlandtfche Schepen daer boven , het
middelfte gedeelte van de Engelfche Vloote tuflchen
hun bcydefoodanighbeklemt, endede felve Vloote
voorts voor en achter in dier voegen geattacqueert is
geworden , dat dén vyandt naer een fcherpghevecht
vannoch omtrent anderhalf uyre tijdts foo'tfchijnt,
niet gaernedpor de Nederlandtfche Schepen geabor-
deert werdende , fich voor de
tmede mael wederom
opdc,yluGht begeven heeft , ende in dier voeghen
vooj-ts t'eenemael in fcheuringe ende in confufie ge-
raeckt i« „. fettendc hpt dCsWitie Vlagge met
acht ofte
thien i^ngelfche Oorlogfchepen voor de windt Noord-
waerti, heen met ly Zeylenby , ende de Admiralen
van de Roode ende Blaeuwe Vlagghen by de windt
overJoopende naer de Engelfche Kufte , oock alles
by halende watgoedt doen kpnde ,· De Nederlandt-
fcheSchepcf , die op voorfz Signacl yao den Gene-
raci Λ 3 een Engelfch Schip hadden fenn„
aen boordt komen, namenhetwech, onder anT"" Ιίδί
de Schout by Nacht
Bruynfvelt tJe van " vÌ"
Fregatten , die acn maikanderen vaft lagen «xi;? '
deert hebbende , heett .hy alleen beydf de ν i"
vyandtlijcke Schepen verovert , edoch in die confi,
fie, foo'tfchijnt , geenghenoeghfameordre toih.

fettinge van de voorfz rwif Pryfe&geftelc wefenH;
hebben de Engelfchen haer naderhandt daer wedern
meefter van gemaeckt, maercenigen tijdt daer m
Capiteyn Pafuiu fulcks vernemende , heeft bevdeH,
voorfz ontweldigde Schepen wederom hernornpn
doch heeft het eencgenaemt de niet Wr kon'
nen Zee houden ofce in eenige Havejo gebraSit wer'
den, maerisdaernaergefoncken ; Het andere ehe
naemtde
Effex eenfchoon Fregat met ec/) ιηνΑί,Ι
ftucken Canon niet heel feer befchadight , is

Texel opghebracht : geüjck accident van ander mael
genomen te werden , iszedert.oock nochmaelsaen
een Engelfche Pryfe weder-varen j Den Vice-Admi
riz\ Coenders heeft in de felve tijdt verovert ende ver
volgens in 't Texel opgebracht het Schip de
Nagelhm,
gemonteert met tvee en fejligh ftucken , 't welck in
den voorleden jare by de Engelfche op den Staetder
Vereenighde Nederlanden verovert is geweeft ,
lijck oock Capiteyn
RHth Maximiliaen ten felven lyde
heeft verovert ende in 't Goereefchê Gat opgebracht
het Schip ghenaemt de
Converteyn , gemonteertmet
vierenvijftigh&ucktni, Boven dien zijn ten voorfe
dage by kenniflè van de Nederlantfe Officieren noch
twee Engelfe Schepen gefoncken , tc weten een van't
Efquadre van de Witte Vlagge te gronde gegaen des
a vondts omtrent
fes uyren, en het andere wqynig tyts
daer naer; Zijndenictbuytenapparentiedat.nochal
meer andere Engelfche Schepen fullen wefengefneu-
velt, daer vpdeNederlantiche Officierengecn vol-
komen kennifle hebben , ende midts dien diervaa
niet feeckers konnen affirmeren. d'Engelfchen haet
in defen defolaten ftandt bevindende, en doorde Ne-
derlanders achtervolght woi dende, heeft het Godtde
Heere ,.die door fijne Almachtige handt het werck dm
verre gebracht hadde, foo'tfchijnt, nietgelecftdatfy
voor die reyfein verdere ruine gbebracht werdende,
ofte in de handen van de Nederlanders vallen fouden,
door dien fijne Goddelijcke IVIajefteyt des avondti
omtrent f4ven uyren feer fubytelijck een dicke
mift heeft doen opkomeii , gheduyrende dewelc-
ke de Nederlandtfche Vloote den Vyandt noch om-
trent
vier Glafen nae^gejaeght hebbende, eyndelijck
genootfaeckt is gheweeft het verder yeryolgh te ftacc-
ken, of wel, op een onfeecker, en als by den taft den
vyandt na jagende , fich felven mede teverftroyen
ende tediffiperen, 'c welck nae Zeemanfchapgantfch
ongeraden jae niet verantwoordelijck foude zijn ge-
weeft ; ende heeft dienvolgende den Generael
de
RnyterAooT de ordinari? Zeyn-fchooten, de Vloote
verfamelt , die alfoo den gantfchen nacht metkleyn
zeyl
is blyven dryven : Maer des anderen daegh»
's morgens wefende den ly Junij voorfz geen Engel-
fchen felfs van de ftengen der Nederlandtfche Sche-
pen konnendegheficn worden , heeft de bataiile ende
't vervolgh van den vyandt daer mede een eyndeghe-

hadt. Zijnde den Generael (/^««^ίίΓ noch ten felven

daghe met de Nederlandrfche Vloote fterck/iwi»

Schepen van Oorloge, volgensd'ordreendehetbe-

raemde Rendevous vanden StaetiπdeJ^ί1fV/ί^ί<g«a'■-
riveert.
Negen anderen boven ende behalyen het
voor-geroerde Schip van den Collonel,yin(T'»j"J"
ten deele gheduyrende het ghevecht ende tendeele
nae'teyndigen van de bataiile of reddeloos, otom
haere Pryfen op te brenghen in'tGoereefche Gatin-
ghekomen ; lirien andere zijn uyt gelijcke redenea
fucceflivelij ck naer Texel ghefonden als aIdaer te buy
hoorende, ende de refterende
vier j zijn foo als bva
bovenverhaeltis, verbrandtoftegefoncken , maec
kende alle te famen't getal van
vier en tachtig» eoae
meteen van de lichtfte Fregatten van de Maze? tweiK
I tot een Ad vijs-Jacht ghebruyckt is , de noipbre
vm
i>i/fe» tachtigh Schepen van Oerloge , ,ίοο alf ^^


-ocr page 730-

Heiliodtfche Vloote nevens hare Branders , Advijs-
lachtenende ander Vacrcuyghorigine!ijck van voor'c
jjji'tzeylgcgsen is , ende verneenic mendathec
(choc van de Engdfche Vioote , met alle vlydt
"etfjchc hebbende de naefte Havenen te bezeylen op
vericbeyde plaetfen , maer voor 't meerendeel in
Har-
«rf/water binnen geraccktis j Invoegen dat Goét de
Heere door de ingefetenen van Nederiandt ten hoog-
lleo gedanckt, gelooft ende gepreien moer iijn , die
haer foo hecriijcken overwinninge heeft gegeven, dat
naer de vafte ende conftantegetuygeniflè van deOfE-
cieren in de Vloot geweeft zijnde, en na't gene door
'[opbrengen van Pryfen noch voorde oogengefien
werdt
drk eit fwintigh Oorlogh - fchepen van haren
Vyandt geruineert ofte genomenen pp gebracht zijn,
cn daer onder Tpedalijck mede een Adnnirafl ende een
Vice-Admiraei, bohal ven diegene, die noch buy ten
kcnnifle van de voorfz Nederlsndtfche OfBcieren
mogenwefen verbrandt, gefjncken , of anderfints
verongeluckt J ende dat ter contrarie in een ghevechc
van vkr daghün niet meer dan nier Nederlandtfche
Oorlogh-fchepen alle van particuliere alhoewel man-
bsftc Capiteynen, fijn verlooren , fonder dat echter
dier van yets de vyanden tot verheuginge in handen
iigebleven. Aldus opgeflelt by , ende in maniere
voorfzden /ii
en tTPÌnttghfien]ìiDÌ] fifiten hondtrt fes
nféigh. T. Gerlatius ,
vt.

Ter Ordonnantie van de wel-gemelte Hceren haer
Hoogh Mog. Gedeputeerden ende Gevolmachtigb-
den.

G. 'Borth.

toa^ öe J^eec Raedt Penfionaris geitottlttl /
omtcpjefecen tie
twee duyfent man / bie tot Ram-
mekens foulien üKtjben
gbclepöt / in plaet^ ban be
duyfent Die op be ©loot Ujatcn gricpöt : Ten twee-
den , om ίε pieflTECcnijetfoucniflTemcntban De drie
Tonnen Gouts
tot betalingl} bande PriemieobOO?
k iöenomen ^cfirpjn ; ora De ©ffidccen enDe .jiiaa=
troofcntc mecct'encouceaccen. <i5af te feennen bat
!ie ©loot tocbec foube uptloopen ett men tneenbe.
Ten
derden , tecommanöEecöe ijat meec Branders
al^ te büoccM
mochten in De Bloot 5!HJ· ^atfe b)a=>
κη Dan flcoottn bienfl. De Ruyter Oebt eeffpbt ; icR
|i«ife
niet fleccn ocnhoinen. Ï'aEngcijiöe öaöDEn
Daecmebc beel (luarit oeDaen. ©in Raadt Penfio-
nitis, op alle drie poinctenci^ge(ielt;tjiibe/ bec=
tcp^öf tccfJont toeöet na
Zeeiandt.
1.·^' ©nbcctuffcgen toierbt ^iec ejDjc ggcdcic tot get

l®»· iipbtnüqnPickconnen.

©cn ©cec ?finibaflabeuc ban Spangien sfabbe»
teecc / bat t)iec be Caiiaille geni foube
een infulte
Com/ bpalDtcngpiKcn)DicluonneHb?anbe : beebt
irpie^ btcroetften Dat Dem ben ^taet foo beel picHc
lonncngEiieföe te gebenal^aenbe jFraafirlje.: ®nt
Öpaiibcc^ felfupt fijn SSenrfe ök fouöe ftopen. ©effe
ootltacht ban beboo^naem^eStrtien bandeBecsa^:
iXring!) laten nobigen / om cec tjibt ban De1i^{)&e>
btipceti Ijaec te fefitnecen. i^flccenbe b^iec iti 6c
fcanfcöe.

JSaet Dic epempel Ijeeft oocBöen ittepfecljjcften'ïifi
Oprante Friquet b'AengebooDen pichtomieii aenalK»
nomen / opcft DiebanPortugael, cnbe anbrce wno-
""«gtntiumMmifiri. φε ÜÊUC-SÖiaoDenbucaöfcBe

allctn [job ojb?e om |icl) neutcael teieuöen. «ïubc
wcconi flingö pc j abfrnteten.

©Elllaiiincfiltjcite ^Uicebtfcöc Stfoefante Appel-
boom bechlaecbe beffleljjcli^baEt uwteacnteöebi
«01; alg Ijet {jaer MoQ. Docftte niet
te fulien frlja.
Dfii afu DemeDtatie. «önbe b'SJimliaflaDeur^ ban
zweden (niÊnflelanDt op be# ïiflningö^aeufionbins
öatöebictocjeaen fijnipDe bw^/ Bobben baec
wcc oo£h aen öemgljetoeeflDoen fiet cootw C0inpli=
ttimtfnöecongcatulatie.
Jchijcb goEbt-gljebacljt öiec bp te boen een peel i»
atijflE / Doo? (©ecoinmitteecbc ban öaec èooo
ormaeciit: al^ toaec upt fean afgenomen too?»
|n oE QcoocepocticuliEce maiötbanoen^iarttec

L0e van de jegetmoordigheconfiitutie i666.
•ϋαη 's Landts Vloote in de Wielingen ' "
leggende , evdehoede felve.gemandt
isgeweeft, ende wat dooden, gequét-
Jten ende verloopene daer ime worden
gevonden.

Adminditeyt of de Mav^t.
Τ Uyt. Admiracl de Ruy- Μ·ρ4"ΐΐί rHo-Gt^utfltn rtri^.. JlDgtlo·
JL
jter voerende't fchipde i""" ί"'· ν'βε

1*—* η ■ ■ L JhZìì. «eitjcnd. Collfll-

tinn li

feven Provinrien ghc-
monreert met
tachtigh Stuc-
ken , de Rolle is
·υίβτ honàert
•vijfen tfiveittig.
manqueerc
wel
koTidert v^tienKofpctì,
te weten

Heeft vijf echtten ponders
eentiuaelf ponùei gefpron-
gen ofgeborilen ,fal van da-
ge klaer zijn.

Luytenant Admirael van
Nes i voerende'c Schip de
Eendracht, gemonteert met
fes en tjeventigh fl ucken , de
Rolic is
vier hondtrt, man-
queert wel
tachtig mannen,
te weten

Moet water hebben, dan
ial morgen klaer zijn, heefc
β5 ftucken gefprongen ofte
geborften, te weten
vijfach-
thien
en een twaelf ponder.

Vice-Admirael de Liefde,
voerende'c fchip deRidder-
fchap van Hojlandt,gemon-
teert met.. flucken,de RoN
leis
y/eXdrtehondert vyftigh
koppen, man'queert wel tag-
tigh man,te weten

Heefteen fluck onbruyk-
baergefchoten, moetoock
nog hebben een partie amu-
nitie , cn water fai van defe
week niet konnen klaer zijn.

Capiteyn Huybertjacebfz.
^uyge , voerende 'c Schip
Gorcum,gemonteert met..
ftucken, de
Rolle ishonJert
vijfiig
koppen , manqueerc
wel v^tig man, te weten

Moet noch Amunitie en
Water hebben,ende fai in 't
lactft van de week klaer zijn.

Capiteyn Niedeck, 't fchip
de
Priaces Loyfe, gemonteert
met...ftucken , deRoIIe
is
ticee hondert koppen, man-
queertyii man.

Manqueert noch Water,
fai
in ettclijcke daghen niet
konnen klaerzijn,
twe ftuc-
ken geborfte,een van
faatlf
en een van acht pond, noch
geen Water aen boord.

Capiteyn Ju Bois , hem
manqueert ccnf"ockeréc,en
een grote Stenge,een Wang
opdeFockemaft, fai dien-
volgende noch in cenige da-
gen niet konnen gereet wc-
fen, moet noch Water heb-
ben, hem manqueert tl ji/>/g
man van de Rolle, te weten
Capit.
Willem Eoudewynfz.
'C Schip is klaer, cn kan we-
der in Zeegaen, manqueert
wfrr;^^ man, te weten

Φοο 2 Een

en ο ο R L ο G Η. 't Ses.cn-veermhfte BoecL 711

XaiiBtjX I
JBIoote.

10

ï3

jo 19

5x 1,3

10 17 3®

14

%o

i*.

ït

14

üi n 14.

ao


-ocr page 731-

7I6 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

712

rfififi" Eenftuck de Tromp af- Mìnitnu Pnù.GéqvàShn verh-
gefprongen.enkannietge- cnSuu^n pn.

bruyckt worden.

Capiteyn Almondc moet
noch een Bsfaens-maft en
een groote fteng hebben, (o
dat nog in een igc dagen niet
kangereetzijn, minqueert
"f/ercwfijf/;;^ man,te weten 14· ζ

Capiteyn Hverd van Gel-
der, is
driemaelin brand ge-
weeft , en veel ontrampo-
neert, fai wel tot in 't mid-
den van d'aenftaende week
moeten wachten, manque-
ren f4 man, te weten 19 4

Heeft tmee ftucken gher
fprongen, te weten een van
achtien en een van -vier pont
Capiteyn Naelhout,moet
noch een groote Ree heb-
ben , en fai mitfdien noch
nietkonnenklaer zijn,hem
inancqueert
acht endeftigh
man, te weten 17 4

Een ftuck van twaelf ^ont
de tromp afgefprongen.

Capiteyn Jacob Pieterfz
Swart, voerende het Jacht
Schiedam met
twee en tmn-
tigh
ftucken , 'tSchip is
klaer , uytgefondert fmee
Rolpeerden , hem manc-
qucerti/sri/gman, te weten ρ ζ

Moet noch Ammunitie
hebben.

Capiteyn Pieter Wijn-
bergen , voerende 't lacht
Swol, met
ttfee en tviiatigh
ilucken, 't fchip is klacr,
hem manqueert
acht en

man, te weten ρ n

Capiteyn Dirck de Mun-
nick, voerende 't V liegende
Hart, metiw^iftucken, is
gereet, ende heeft fijn volle
getal van volck , te weten,
iwmttgh man.

Capiteyn Juriaen luri-
aenfz Poel, voerende'cfchip
de Vrede, met
-vier en der-
tigh
ftucken , mancqucert
homeenenmyfitghmm^ is
niet in Zee ge weeft,

Admiraliteyt tot Amflerd.

CApiteyn Dirck Schey, '

'tfchip Gouda met vier
en veertig/)
ftucken",
'( fchip is klaer, hoopt huy-
den de refterende Ammu-
nitie aen boordt te hebben :
de Rolle is
tjgee hendert vijf-
«n iwmtigh mm, mincqüc'
ïcatweee» twintigh)
doch
heeft daer tegens wedi-'rom
twne/f Matrofen van Pieter
Salomonfz. 8 ? ^ S

Een acht ponder is achter
aen het laedt-gadt befcha-
dight, dogh noch eenigh-
fints gebruyckelijck , kan
morgen foo vertrouwt, ge-
reet zijn.

Capit. Marrevelt,'tfchip
'tGeloofmet
tweetnfeftigh
ftucken, is wederom klaer,
de Rolle is
drie kondert twee
m vyftigh
man, manqueert

o^gcfind

17

li

II

? 14

II

4 4

twifefiigh, daerteghens/iX Mi»d,raU

„Of, norwn. deRvm. ^ea. ίη3ίις\η^'·

Ιδίί

« Zte.

la

fi'fiodm.

14 17

17

17

I? ft

17

14

ii

6 4

ai

van't Volck van Uytten-
hout ontfangen, en
een van
Pieter Salomonfz, te weten
Een
achtten ende een drie
ponder gefprongen.
Capiteyn Hendrick Gots-
kens, 't fchip Utrecht met
fes en fefligh ftucken , de
Rolle is
twee hondert tne-
gentig,
die hy nu wederom
gereet heeft, uyt het volck
van Capiteyn Treflong, is
veerdigh.

Capiteyn Hugo Niehof
van 'tfchip Stadt ende Lan-
den met
acht en vyfiig ftuc-
ken, de Rolle is
twee hon-
dert tnegentigh koppen,
die
nu wederom compleet is,
op
thien man nae, uyt het
volck van Uyttenhout, is
gereet.

Eenachtien endreen drie
ponder gefprongen.
Capiteyn Fabritius,'tfchip
Tijdt-verdrijf,
fis envyf-
tigh
ftucken , de Rolle is
t-wee hondert tnegentigh, is
foo veel het (chip belanght,
gereet, manqueren
feven-
en tachtigh
man,te weten.

Capiteyn Enno Doedes,
't fchip van Leeuwen, v'0-
/ig^ ftucken , de Rolle is
twee hondert vijfenvijftigh,
't fchip ghereet, manqueert
noch een Kaegh met water,
ende 51 man, te weten.

Daer teghens wederom
twae/f man van Pieter Salo-
monfz ontfangen,
drie ach-
thien
ponden geborften.

Capit. Jacob van Meeu-
wen , 't fchip Amfterdam
tvjee en fefligh &\xàieaì de
Rolle is
twe hondert tnegen-
tigh
man, manqueert drie
en veertigh
man, te weten

Moet noch een Focke-
maft infetten , ende het
Roer vermaecken, foo dat
noch van defe weeck niet
fai konnen klaer zijn.

Jan du Bois, 't fchip de
Vreede,
m^tfesenveertigh
ftucken, de Rolleiwfii&ew-
dert dertigh man, 'tfchip is
gereet, immers hoopt he-
den klaer te zijn, ende oock
fijn water te ontfanghen,
manqueert
feven man , te
weten

Heeft daer tegen weder-
om
een man van Treflong
ontfangen.

Capiteyn Cornelis Ho-
genhoeck 'tfchip Zuyder-
huysmet/iijiwftucken, de
Rolle is ijpie
hondert vyf en
veertigh
màn, manqueert
fefthie» man,te weten

Is wederom klaer , ver-
hoopt van dgegh water te

Capiteyn Jacob Paeuw,
'tfchipStaveren, metwr
tn fefiigh ftucken, is weder-
om Haer als hy fijn water
heeft.


-ocr page 732-

en O O R L O G Η. V Ses-en-^eertighfle Boeck, η \ 3

Je is hondert veertigh kop- MmdtreU D<». Gtquttfien Vcth- '

pen, mancqu«rtnoch/« t^f' -

man, te weten jp 1 J β

Een twae^ponder en een
ponder ghefprongen,
t ichip is klaer, manqucert
waterende fcharp, foodat,
van de weeck houpt klaer te
zijn.

Capiteyn Wouter Wijn-
gaert is doodt, den Luyte-
nant Huybert Schonevelt,
het fchip Haerlem
tioeeen
veertigh
ftucken, de Rol, is
tvee hondert thien koppen,
mmqnecTt dertigh iX\iLTi, te
weten à 11 7 %

Sai morgen 't fchip klaer
hebben,
een achtten ^on·
der geborftcn, ende een
ponder onbruyckbaer, reft
wateren fcharp.

Capiteyn lacob Andriefz
Swart , 't fchip Deventer
met
fes en feSitgh ftucken, . 1 ,

de Rolle is fwee hondert tne-
gentighkoppen ,
'tichip is
ghereedt als'c water hi-eft,
mancqueert
negenendertig

man, te weten 17 4. 18 ο

Capit. looft Verfchuer,
't fchip laerfvelt met
fes en
veertigh fìììcken,
de Rolle
is
twee hondert dertigh man,
manqueert
vijfiigh mm, to
weten 14 ^

'tSchip feer reddeloos,
en fai noch in veel daghen
niet kennen klaer wefen.

Luyt. Capiteyn Salm,
't fchip 'tHuys teCruynin-
gen> met
fefiigh ftucken, U
geordonneert te zeylen nae
Texel, om op een ander
fchip over te gaen.

Admiraiiteyt in ZeelanJt.

DEn Vice - Admirael
Banckert, 't fchip ter
Tholen, met ίο ftuc-
ken, de Rolle is
drie hondert
/ifiiVwman, mancqueert «p

en dertigh ma.D,KV/eten ao 7 4 ο

Hoopt van defe weeck
weder te fullen klaer wefen,
tv>ee t-ssaelf en een fes pon-
der geborften.

Schout by Nacht Evcrtfz
het fchip Zirckzee', met
efhtenv^tigh Ünckeai de
Ro!isdrieiio»(/eri koppen,
mancqueert
vier en fèfitgh
man, te weten ao »4 5° ®

Een ponder ge-

borften , ende een tvaelf φ

ponder geborften, vertrout
dat het fchip in 't midden
van de week gereet fai zijn.

't Schip vapCornelisE-
vertfz Zal. Ged. ghenaemt
Walcheren met
achten fes-
tigh
ftncken , de Rolle i»
drie hondert taehtigh kop-
pen , vertrouwt dat defe
weeck fai konnen ghereet
wefen , doch niemant aen
boort om daer van fpeci-
fijq'berigt te konncn doen.
Capiteyn lan Matihijfz
<0003 't Schip

Uinderats Pao-Gi^Hitfleti Verlt'
it RoUe den. tttSicktn pon.

iói· fi-eft. {m RoUe is twee knu-

^.rtdtrtigh. heeft twintigh
^an abient in (jen Pri|s, en
noch daer

boven, ce w.ren.

f^eeft een achthttn pon-
(ieriicif//endcijra
ponder gcborft.n

Kapireyn lan de longh,
jjCchip'cRacic-huys van
Hierletn , mec/ii
enveir-
,,,^ί,ίΐυ k'^n, fijn Rolleis
handert dertigh man ,
mancqueert
drh en veertigh

mn, Kleien

'c Schip ial van daeg klaer
zijn )
ten jeflien , en fmee
ponders ^ciprongen.
Capireyii Hendrick Vol-

lenhovcn,'tfchip de Moel-

tromp met fes en veertigh
ftucken , de RoJle is tmee
en dertigh
koppen, 't fchip
fa! noch van defe weeck
nierfcoanenghereec wefeii,
moet noch een Fockemaft
hebben , ende een Voor-
ileng, mancqueert fs> m»")
te weien

Kapireyn lan Gyflcls van
Lier, 't fchip Afperen mee
30,ftucken, de Rollo is 140
man, 'tichip is gereet, man-
queert 16 man, te weien

Kapireyn lan Bant, de
kleyne Harder met 34 ftuc-
ken,de Rolle is 140 kop, 't
fchip is klaer, verwacht nog
water, mancqueert 10 man.

Capiteyn Michiel Suys,
'(fchip Campenmet
fes en
veertig
liuckcn, de Rolle is
tvie hondert dertigh man, 't
fchip fa! morgen klaer ken-
nen zijn, Γϋ hy hoopr, min-
queertfo man, te weten '
Moet noch «-ater heb-
ben , if«
echthien ponder
onbruyckbaer, en een
drie
ponder gefprongen, wacht
noch lijn fcherp.

Capiteyn lacob Boom,
'tiacht Ylft met
twee en ier-
tii
ftucken,de Rolle is /&<;».
dtrtveertigh ko^psn, man-
queert man, te weten

Daer tegens heeft hy we-
deroni
yetrthim man van
Pieter Salomonfz, is (eer
«ddeloos, heefr een nieu-
Ree gekregen, endede
reft ghewangt, meet op't
vlack halen, fai niet voor't
midden van de toekomen-
weecK konncn klaer we-
fcn.

Gan. Hcndrick Vroom,
tlchipde waerkendeBoey
net fis
en veertigh ftucken,
ne Rolle is
dne hondert der-
kop[.en, mancqueert
""Hf en dertigh man , tc we-
ten.

't Schip is wederom klaer,
"'O" nuch Ammunitie
nebhen.

Arenr Sim-infi Vader,
ffchip Over-Yffel met wr
^<iert,gh ftucken, de Rol-

in Zit.

cpgtpmd.

17 ?

ai

II

ly 17 Η 3

10

ly 15

10

ir ly

II

-ocr page 733-

714- S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

SchipVlifltinghen met vjjf-
i/gA ftucken, de Rol is miie
" hondèrt twintigb Koppen,
manqücren ftvc^tien man,
te weten

Hoopt van defe weeck te
/'uilen klaer zijn , doch fai
aen Timmerluyden han-
gen, heeft iwi/jpee^, cnd'e
eeu
drie ponder gheborilen.

Capiteyn Adriaen van
Cruyningen, 't Schip Dor-
drecht met
vijftigh ttucken>
de Rol is
twee hendert tien,
inanqueren vier en dertigh
man, te weten

Vertrout van defe weeck
te fullen klaer z,ijn ,
dfit
twaelf
ponders geborften.

Capiteyn Adriaen de Ha-
re, 't Schip Vere roet
•vijftig
rtucken , de Rolle is trne
hondert tvjiinig, man quee 11
feflhienmzn, te weten

Vertrouwt in het eyndi
van de weeck te fullen kon-
nen klaer wcfen.

Kapiteyn Jan Pieterfz
Tant, het Schip Uytrecht
met v^tig ftucken, de Rol
is
twee hondert twintig maii-
queert
thien man , te weten

Verhoopt in'tlaeift vaa
de weeck te fullen konnen
klaer wefen ,
een achtien.
een twaelf, (tn vier fes'pon-
ders gciprongen.

Kapiteyn Willem Mari-
nifï, het Schip de Zee-rid-
der. met
vier en dertig ftuc-
ken, de Rolle is
hondert fe-
veatig
man,manqueert<iiA-
thien, te weten

Moet noch Ammunitie
ende Water hebben , ver-
hoopt voorts defe weeck tt
fullen ghereet wefen,
een
ftuck van fes pondt ghe-
iprongen.

Dirck Jobs Rielantj'cfchip
Delft, met
vier en dertigh
ilucken, dc Rolle is hondert
feventigh,
manqueert fa>in-
tigh
man, te weten

Ponders ghefpronghen ,
hoopt in de middel van de
toekomende weeck 'c fchip
ghercedt te hebben, dogh
hem mancqueren Anc-
kerï. Touwen, Kruyt en
Scherp.

Ide Hilkcs,Kapiteyn van
denLuytenaht Admirael dc
Vries, 'tfchip Groot Fri-
fia, met
twee en feventigh
ftucken , de Rolle is vier
/wsi/iri koppen, mancque-
imfevenen veertig koppen,
te weten

Moet noch een Ancker
hebben ende een Touw,
mitfgaders kruyt en fcharp,
aiiiiers fouden van defe
week konnengereetwtfen.

Kapiteyn lan Zanfz Vyfe-
Jaer, 'rfchip Ooftergoomec
fefiigh ftucken ; De Rolle
w,.s
t-wee hondert vijf e»·
β/igh
koppen , wanqu&- ^"Ί'^ι· Doc-^
rende macr *chttmi, ce

Minder alt Dan- Geqtirtftcn Ma-
de Binlle den. citSilcfya feri·
iTiZie. ■ lip^cfmdi

10

ie

1+ 3

It,

7 if

'f&fiaU.
1

weten

Noch feven fiecken op ο
gefonden, als Ammunitie
ende water had, foudevan
defe weeck konnen klaer
wefen

Kapiteyn Wytfe Byma>
'tfchip Weftergoo,
metfis-
envyfiigh ilucken,
de Rol-
le
in twee hondert veertigh
man, mancqueert achtkie»
man, te weten 3 * i 4

Ende noch neghen fwaere
fiecken aen Lant, als Am-
munitie had en water, fon-
de van defe weeck konnen
klaer wefen

Kapiteyn Barent Hiddes
de Vries, 't fchip de Steden
met
vier en v^tigh ftucken,
de Rolle is
tvee hondert
veertig
koppen, mancque-
ren li^/iaijp/Bi/^^ man, te
weten
 ^ 9 Η

Behalven noch fes fiec-
ken ,
twee twaelf ponders,
en
cm acht ponder ghebor-
ften, als Ammunitie ende
water had, konde noch van
defe weeck klaer raecken.

Kapiteyn looft Michielfz
't Schip Princeflè Albertina
met twee en vyfiig ftucken,
dc Rolle is
twee hondert vier
en twintigh
koppen, manc-
queren
veerthien man, tc
weten ο 8 <

Twee achthien ponders,
drie twaelf ^ndet», ca drie
Λί^ί ponders geborften, als
Ammunitie ende Waeter,
mitfgaders Anckers en
Touwen hadde, loudehy
Weder klaer zijn.

Kapiteyn looft Harmen»
Clant, 't fchip Stad en Lan-
de, met
twee en vijftig &.UC-
ken, de Rolle is/wei ^oe-
dert dertigh man , manc-
queert i/y ƒ man, te weten % i O

Boven noch fes fiecken,
als Ammunitie ende water
had , foude hy wederom
klaer z^n.

Kapiteyn Coftiaen El-
ders, 'tfchip Omlandia met
acht en veertigh ftucken, dc
Rolle is
hondert tuegentigk
koppen, mancqueren/«ew
/w/wfig/ii man, te weten ^ jg

Moet nieuwe Maften ia
fitten, hoopt echter in het
midden vande week te kon-
nen klaer weien.

Vertrouwt in 't midden
van de aenftaende weeck tc
fullen klaer wefen.

Kapiteyn Abraham Qui-
rijns,'tfchip Zeelandia,meC
vier en dertigh ftucken, de
Rol is
hondert feventig kop-
pen , mancqueert
acht en

man, te weten. 47 4 ?

Sai in 'tlaecft van de week
gereedt zijn, een yêr ponder
geborften.

't Schip


-ocr page 734-

en O O R L O G Η. V Ses-en-veertighfie Boeck. η 15

vter en fifiigh ftucken , dg HinderaU Ποο- Gciinufien Vftle-
Rollc IS drie handen kop,, t";

pen , mancqueert een ett ■
vetrtigh
tn^n, le weten
Daer boven noch
vijfCiec-
kcn aeii Landt, twee twaelf
ponders, ^nc^e tw,e,e fes pon-
deri geborften Vìioopir van
d$fe g;er^et t< zij α.
i^iRicpyn Jaq Qopck»

'tfchip dèh Holliindlz'ruyri
met
fes en vijftighiivtckeoy
de Rollc IS twee hondert
•vijftig
koppen, mancque-
rpn lydtntigh man, te weten
'tSchip fai van defe week
gereet zijn, ende moet lijn
Ammunftié en water noch
aen boord hebben,Viuii
ach-
ihien^ondcTS
gefprorgen.
Kapiteyn Cornelis ν idïor
het 1'chip Caleb.met
acht en-
i i^ier/zf^ ftucken, de Rol is
I
twee hondert veertigh kop-
j pen , mancqueert /ewn en
, fefligi?
man, te weten

üal van defe weeck gerec t
wefen,
achtten ponders,
een twaelf^ een acht, meen
ponder geborften, ofte
aen ftucken gefchoten.
Egbert Pieterfz, Kapiteyn
van de gewefene Schout by
Nacht Stackhouwer,'tfchip
;t Wapen v^ Ënckhuyfen,
met
twee en feyentigh ftuc-
k^n,de Rolle,is
twee hondert
fefitgh y
inancquercn tach-
iigB mm^lè
weten

'tSchip is weder klaer,
mancqueert alleen Ammu-
nitie yap Oorlogh.

Kiipiicyri David yii^h^
'tfchip het Waepen van
Naflauw

Jcqojde is tvee ^effiert
koppen.
Tpee^chffiiett ponaas ea
een twa/flf ppodér jgébor-
ften, fe ghereet als hy alle
Ammunitie,en water heeft,
IGpiteyri pcrrit Claeflèn
Pqffóorn, 't fijhip 't Wa-
jjp^ y^an Hporn,
tner dertig
iiucken, jlè RplJè is hon^^
dpch Heeft
xawT'himd^t 'tfchi èntm^-
fjg/E'man^nboQrtjt, kpjpt
yqrsuyt.

Kapiteyn Claes Ancker,
bet fc/iip ipcc

v 'fer envefTttgh pxàim, de
I^uUe is hmikn Jés .pt
•veeritgh
kóppen',doch heeft
ïazci hondert vier en fefligh
manaen boordt, fulcx dat
noch
twee/en tachtsgh man
mancqucren, is anders gc-
reedt, want koiflpt eerft
vers uyt.

Admiraliteyt in Vrieflant.

DEn Viςe-Adm.CQeα-
ders, hetfchïp Groe-
I ningen met feventigh
! ftucken, de Rolie is</r/#
' hondert fes. "mancquereh
vier en vyfìig man,te v/etcn
£n

Mindtr als Doo. Gcqnczfitn Virb-
dt gfliti den. enSiccl^in pm.
in Zee. op^ej'pndj

/ 't Schip van Jacob A-
(jfiaenfePenie, ^henaemc
" Middelborgh > met v^igh
ftucken , deRolleis
tvee
honitrtthien.
mancqueert
iTiitlfmin, te weten

Verklaerc cerit inde vol-
gende wceck te fi^Hen klaer
wefeo.

Kapiteyn Cornelis E-

vertfzdejongbfte, 'tfchip
Schieckerlo, raet tfmisk
ftucken , de
Rol is iionJert

jifiighVm^'^·. ^ .

Hier van is oock nie-
mantaen boord om bericht
te doen.

Atlmmlitey: in Noprder
qmtier.

LUytenant Adrairael
van Meppelen fai het
Schip huydcn klaer
hebben,doch heeft
acht ach-
tien
ponders , een twaelf
ponder, en fweefis fondw
gcfprongen ofte geborften,
doch heeft omtxct\tv^tigh
man minder als fijn Rollc ,
dier van
veertien doot,fi»r-
n tvintigh fwaerlijck ghe-
quecft, endedereftverloo-
pen zijnde, wacht lijn water
alle uyren aen boordt.
Den Vice-Adm. Schram,
het Schip de Pacificatie met
itie mfevmtigh ftuokeiijde
Rolleis
driehondert tachtig
mn 5 mjncgueert twee
uétigh
man, te weten

Hoopt in 't eynde van de
weeck klaer te zijn. '
Kapiteyn Covert 'tHoen,
'tS.chipJqfuaj metwVr
en
iijftigh
ftucken, de Rolle
twts hpndtrt fefiigh koppenj
mancqueert
fes en dertigh
man, te weten

Sai in het eynde van de
weefk weer konnen klaer
wefen,
vierachtien^oadcrs
en een twaelf ponder ghe-
botften.

Kapiteyn Pieter Wijn-
bergen, h.etfcbip'cNw-
dw-quartier , inet
J^igh
flucken,dc Rolle is drie hon-
drnmnn,
mancqiieert<iiéi-
endeftigh man, te weten
Heeft daer en boyen noch
drieën -vijftigh fiecken acn
Undt, fai van de weeck het
lebip konnen klaer hebben,
cenftuck achthfen^ont
onbruyckbaer , ende
twee
'wyii pont geborgen.
KapiteynAdriaen Tcdir^
Berehoudt, 'iià},ì^dcdrte
Helden Davidfz,'metei:^i
ftucken,de Rolle
'S tvee hoadert v'^ighko^-
Pi^nimancqueert v^en der-
''i^manjtaweten.

Manqueert Kruydtendc
icharp,oock Touwen ende
Anckers, hoopt van defe
Weeck gcreet te wefen.
Jühan Belgicusvan Hoo-
'iij tfchipGelderlantmec

i666.

o^^cjorhi.

If

aa

II

10 y

II

49 19 8

ff

10 y 14

4

ly II

ai

3® Ì4

-ocr page 735-

7i6 S A Κ L· Ν van S Τ ALT

1666· En d,ier cn boven noch

--tachtigh ΤΛΛΏ. y bygiifinghe

in de opgebrachte Prijs,im-
mërs heeft niet
meer als
hondert v^tigb aen boordt.

De Eendracht, Luyt. Ad-

mirael van Nes.
De Ridderfcbap van Hollant,

Vice,Adm. de Liefde.
PrinceiTe Lguife, Kapiteyn
Nirieck

IC6I.1

i8
i8

iz

u 1

LMe der Schepen van Oorlogh i Kapit. Wiiietn Boudewijnfz. i

/f ■ , ^. /· , ^ n^ j * .. Kapiteyn van Gelder. %

-vallen in Η Goereefche Gat, jiaenae ter Ka^jfgyn Naelhout.

direBie van 't CoUegie ter Kyidmtrali-

i8
i8

I lï


teyt.

Van Rotterdam.

Schpcv. Mw.ter. Dotd. Ceqmtfl.

17
6

3+

OffdiTs.

Schoutby Nacht

Jan vanNtiS. Di?lfc 60

Collonel van leut Geld rhndt. 66
Laurents Davidfz GnwcHolhnd.
RuthMaximiliaen WaiTcnaer ji

Van Amfierdam.

zo
1+
I I

14

10
4
4
6

Οβίάσι. Schepm. hlmuer. Dmiden.Geqiutfl.

LUyt. Ad. Tromp. Hollandiii. 80 14

Vander Zaen. De Befcherm.

J. Adr. Swart. Deventer. 60

Hendrick Adriaeniz,. De Rcyger. 70

Jacob Will. Broeder. Don D. v. Utr. 4.6

't Noorder-tjiuartier.

ΟβίΐΗ···!. Schepen, Monter.Dotd.Ceqmtfl.

Houttuyn Dejonge Prins. 66 i?

Lijflevande EngelfcheTrijJen^ leggende
in V Goereefche Gat, verovert by de vol-
gende Kaptteynen.

D Een Swifiure, gevosrt gheweeft by dén Vice-
Admirael
William Barclay, hugh hondert vier
en •vyftigh
voeten , ende wijt vier m dertigh
voet, gemonteerc met acht en ■vijftigh mctale , ende
ti^lf yfete ftucken, ende drie hondert tnegeatigh kop-
pen bemant, waer van naer Amftcrdam onde Rotter-
dam xij η ge voert
drie hondert acht en veertigh Gevan-
genen ; Het Schip was t'eenemael reddeloos gefcho-
ten,nietmogel!jck langer Zee te konnen houden, de
Vice-Admirael was met een Mufquet Kogel door de
hals ghefchooten , ende lagh doodt in fijn Kamer. In
paflTant hebbe eenigh Canon dus gheteyckcnt ghtfien,
NicolaesSicmaniz
mefecifGmnmge 1629. Elifabeth
jRegina
15-98. JacobusRex N.R. We-

fende alle fchoon Canon, vw vier e» twintigh aacb-
thienponders,
wasongemeen verfien van Ammuni-
tie ende andere noodtwcndigheden, heeft
drieduy-
/i»/pontBos-kruyt ende Scherp na advenant gehadt,
dat hier uyt gelightis.

De Royal George, Kapiteyn Johan Earle, gemon-
teert met
vier enveertighYiereQuciien , waer afge-
vangen, als boven, fijn wegh gevoert
hondert dertigh
koppen.

Couvertijn.

Hobberton , Kapiteyn JohansPej^ers, gemontecrt
met
fes en vyftigh yfere Stucken ; Van de welcke als
boven zijn wcgh gevoert
hondert v'^en feventigh kop-
pen, De ghequetften ende fiecken , waer af men
't rechte getal niet weet, kan niet aengetcyckent wor-
den.

Lyfle van geborfien en onbruyckbaerCanon.

Rotterdam.

StKClu:n ponden Stvch^prnd. Stnck^ pind-

De feven Provincien,Luyt.

AdmiraeldeRuyter. y 18 i la

DirckSchey, 't Schip

Gouda. 1

Kapiteyn Marrevelt,'cSchip

't Geloof 1

Kapiteyn Hugo NieuhofF,

Stadt en Landen 1

Kapiteyn Enno Doedes,

Leeuwaerden. 3

Kapiteyn lacob Paeuw,

't Schip Staveren i

lan de long, 'tSchip 'tRaec-

huys van Haerlem. i

Michael Sluys , 't Schip

Campen. i

Arcnt Simonfz 't Schip

Overyffel.
Wouter Wijngaert, 't Schip
Haerlem. i

3

18

Zeelandt.

Sudtin-pmi, SιucJ^,■pind,Sιιιι^ fmii.

16

18

ÏZ

η I 3
11 ^ 6
I 6

16

18

1%

Vice-Admirael Banckcrt,

't Schip ter Tolen.
De Schout by Nacht Cor-
nelis Evertfen, 't Schip
Zicrickzee,
lan Matthijflèn , 'C Schip

Vliflingen.
lan Pieterfen Tant,'tSchip

Utrecht.
Willem Mariniflèn, de

Zee-Ridder.
Abraham Krijnflèn, 't Schip
Zeeiandia.

16

't Noorder-quartkr.

Siml(en pmd.StncKfmd.SiiKfi·

Luyt.Admirael Meppel. 8 18
Govert 't Koen,'t Schip

II

i8
18

18

IZ

ζ 6
6

IZ ζ

1813

i8 I »
18

chip

lofua. 4

Kapiteyn Wijnbergen,
'tSchip'tNoorder-quart. i
De Graef van Hoorn, 't Schip

Gelderlandt.
lanCroock, 't Schip den

Hollandtfchen Thuyn. α
Cornelis Vichtel, 't Schip

Caleb. 3

David Vlieg, 't Schip'cWa-
pen van Naflauw.^, α

I li

Vriefiandt.

StMKi» fmi.smliiti-^^^i*^

Vice-Admirael Coenders,

't Schip Groeningen.
Barent Hiddes, 't Schip de

Steden,
loeft Michielfen, 'cSchip
Albertina.

% II

1 II I S
3 η ? '

Amfterdam,

Simkfn.pond.SlKÌ{.fmi.ìiKìi.fnid.

18

18 I 3

18 1 I

18
18
18

11 I 3
1 8


-ocr page 736-

1666,

en OORLOGH.V Ses-en-njeertìghfte Boeck. η ι η

η Stucken Mctael Canon van
i6 ftudten van
14, ftucken van
η ftucken van
i6 ftucken van

80 Stucken.

^t Schip d'Eendracht, daer of commandeert den Luy-

tmnt AdmiraelAert Jatifz, van Nes.

14, Stucken Metael Canon van
ί ftucken van
jo ftuck Yfer Canon vao
6 ftuckeii

6 ftucken Metael Gano.n van
16 ftucken van
8 ftucken van

;(J Stucken

Moniiirc. Merrof. Saldai,

pond.
14. pond.
18 pond.
i-L pond,
6 pond.

317

't Schip de Ridderfchap, daer op commandeert den
Vice-Admirael lohan de Liefde.

Minime. Mairof: Soldtt,

14. pond.
18 pond.
18 pond.
li pond.
la pond.
6 pond.
4. pond.

184.

^^ ^Monture ende Bemammge
\)ίΐη de Schepen van Oorlogh, door het
Collegie ter ^dmiraliteyt tot Rotter-
dnm ge-eqmpeert.

't Schip de Provincie», daer oj) commandeert
den Lupenant Admiraelde Rujttr.

zr Stucken Yfer Canon van
16 flucken Yfer Canon van
6 ftucken Yfer van
12 ftucken van

ftucken.

4 Stucken Metael Canon van
20 ftucken Yfer Canon van
ή Metalc Katner-ftu eken van
j6 ftucken Yfer Canon van
6 kloeken van
la ftucken Yfer Canon van

64 Stucken.

11 Stucketi Yfer Canon van
14 Hucken dito van

6 kloeken Mctael van

12 ftucken Yfer Canon

y4 Stucken
iMonttirc. tJMatrof. SMtt.

18 pand.
ji pond.
8 pond.
4 pond.

178

'f Schip GrootHollandia, daer op commandeert
Capitepi Laurents Davidfz,,

iS^IctiiHre. 'JMatrcf. Stldet.

14 pond.
18 pond.
II pond. ■
11 pond.
6 pond.
4 pond,

lU

't Schip kleyn Hoüandia, daer op commandeert
den Kapitein Evei t van Gelder.

V Sthip Dordrecht, daer op commandeert den
Kapiteyn Aelmonde.

iJMonttm. C\Umf. Snidai.

i8 pond.
la pond.
12 pond.
4 pond.

166

'tScèip JVa(fenaer, daer op commandeert den
Capiteyn Ruth Maximiliaen.


II Stucken Metael Canon van
ftucken dito van
ftucken Yfer Canon van
16 ftucken van

8 ftucken Metael Canon van
lö ftucken dito van
S ftucken Yfer Canon van

Stucken.

Umtirt. MMri>f. Stlddt

14 pond.
18 pond.
iB pond.
iz pond.
II pond'
6 pond.
4. pond.

a70

10 Stucken Yfer Canon van
la ftucken van «
10 ftucken van
6 ftucken Van

44 Stucken.

KMonture. M^tnf, SildaK

18 pond.
it. pond.
8 pond.
3 cn 4 pond.

17»

't Schip Louijfe, daer op commandeert den
Capteyn Nydeck,


8 Stucken Mctael Canon van
? ftucken dito van
13 Yfere ftucken Canon van
17 ftucken van

5 ftucken Metael Canon van
10 ftucken dito v»n
ί ftucken Yfer Canon van 1

ö+Stucken.

® Stucken van

'δ ftucken Metael Canon van
Η ftucken Yfer Canon van
ftucken van

^^ Stucken.

tafoBinre. CMalrtf. Soldo!·

Z4. pond.
18 pond.
18 pond.
12 pond.
iz pond.
6 pond.
4. pond.

't Schip Delf, daer op commandeert de Schout
by Nacht Jan Janfiu van Nes.

aop

't Schip Gelderlandt, daer op commandeert den
Collonelvan Gent.

tJMsutnre. iMmrif, Sddtt.

24. pond.
18 pond.
IJ pond.

4 pond.

170

18 Stucken Yfer Canon van
6 Metale kloeken van
a ftucken Metael van
4 ftucken Yfer Canon van
4 Mctale Catner ftucken van

38 Stucken. ^ Sj

't Schip Utrecht, daer op commandeert den
Capiteyn dtt Boys.

Mmmti. Matrof. S'idot,

18 Stucken Yfer Canon van la pond.

lo ftucken dito van 8 pond.

4 ftucken Metael Canon van 8 pond.

4 ftuckenYfer Canon van 3 pond.

160

Stucken.

't Schip Gorcum, daer op commandeert Huybert
yacobjh Huygh.

Moalure. Matmf. S'ldat.

II pond.
la pond.
8 pond.
8 pond.
4 pond.

Monture. Màtrtf, Solddt

11 pond,
ly pond.
t 6 ftuc-i

16 Stucken Yfef Canon van
α ftucken Metael Canon van


-ocr page 737-

16^

718 S A Κ E Ν

6 ftucken dico van f pond.

% itucken Yfer Canon van 5 pond.

4 ftucken Yfer Canon van 6 pond.

4 ftucken dito van 3 Pond.

t6&6.

van S Τ A E Τ

14- Yfere à 4. pond,
f Samen 70 Stucken.


ftucken.

'i GHuartkr van Nimtnegen, daer op cem-
mandeert Willem Boudtwijnfx,.

iMcnutri. Mat"f Sddat.

Il pond.
8 pond.
4. pond.

li ftucken Yfer Canon
14 ftucken dico van
4 ftucken dito van

14

6

ioa

34. ftucken.

SebipSchiedam, JaeropcomnTandeert den
Capiteyn de Sivart.

ftucken Yfer Canon van S pond.
ftucken dito van
 4 pond.

ftucken dito Metacl van 4 pond.

Ci

Ι

i

il ftucken.

'i Scbip de Vreede, daer op commandeert dea Ca-
fiteyn Juriaen Juriaenjz,.

18 Yfere ftucken van 1 χ pond.

IO ftucken dito van 6 pond.

α dito ftucken van 4 pond.

4 Menile ftucken van > 4 pond.

54 ftucken. nietgemonteert.

'lSchip Hardertvijck, daer op cemmandeert
denCapiteyn Naelhout.

MmUuri, Ualrtf.Soldt!·

pond.

6 pond.
4 pond.

16 Yfere ftucken van
1 ζ Yfere ft ocken van
4 Yfere ftucken van

34 ftucken.

't Fregat Schiedam, daer op commandeert den
Kapiteyn Wijnhrgen.

18 ftucken.

%o

41

Fregat 't Hart, daer op comrnandem den
Commandeur de Munnick.

lo flucken.

Boven dien foo zijn ge-equipeert cnde onder de
Vloot gefondenjiwe Branders ende
twee Ad vijs-
Jachten.

Lt/fle van de ^Monture van s'Lmdts
Schepen van Oorlogh, fiaende ter di-
reUie van 'i Coüegie ter Admiralitejt
in Zeelandt.

't Schip Wakheren, ge voert hy de Lupenant
Admirael Cornelis Evertfx,.

14. pond. Bals.
18 pond. Bals,
lx pond.
6 pond.

pond.
pond.

à
à

iz Yfere
iz Yfere

16 Metale ftucken van
1 Metale ftuckcn à

8 Metale
6 Metale

31.

18

iz

113

34

Gemant met hondert tachti^h , foo Matroofen ais
Mariniers,
endcftfiigh Landt-Soldaten.

t'Samen 380 koppen,

'i Scbip 2jierkkz.ee, Commandeur Cornelis
E'vertfz.de longe^

IZ

Metale

à

24.

pond.

η

Metale

à

18

pond.

4-

Metale.

à

pond.

6

Metale

à

6

pond.

IZ

Yfere

à

x2

pond.

12

Yfere

à

IZ

pond.

IZ

Yfere

à

4

pond.

t'Samen 60 Stucken.

Qcmimme.ttTiieehoHdertfwintigh, foo Matrofca
als Mariniers, ende
fifiigh Landt-Soldaten.

t'Samea 300 koppen.

Schip Middelbitrgh, Kapiteyn lacob
Penfi.

4 Metale

6 Metale
61 Metale

18 pond.

iz pond.

6 pond.

3 pond.

à

à
à
à

14 pond.
li pond.
6 pond.

à

16.

X Yfere

18 Yfere

8 Yfere

6 Yfere

t*Samen 5:0 flucken.

Gemant met hondert àcht en vtertigh, foo Matrofen
als Mariniers, en
fejtigh Landt-Soldaten.

t'iSamtn jo8 koppen.

't Schip 't Hof van Zeelandt, Capiteyn Simon Block,
langb overfteven
hondert fes en dertigh, wijt
vierendertigh,/&o/derthien Iveeten
hoogh, onder de koe-brug&ytnvett.

ζ

Metale

à

3(5 pond.

+

Metale

à

a4 pond.

ζ

Metale

à

16 pond.

6

Metale

à

iz pond.

6

Metale

à

6 pond·

1

Metale

à

j pond.

21.

i8

Yfere

à

18 pond.

8

Yfere

à

15 pond.

6

Yfere

à

6 pond.

4

Yfere

à

f pond^

3ί.

t^ Samen flucken.

Gemant met hondert acht en iachtigh Matrofen,
ende Landt-Soldaten.

f Samen i48koppe«·

't Schip VliJfmgen,ghevoert hy Kapitey»

lan Mattbijjfen.
i Metale h 14 P'"''·
Ì Metale à «i Mcule


-ocr page 738-

en OORLOG. *tSeS'en'V€ertighfieBoecL· 7ip

6 pond.

6 Metalc

pond.
pond.
pond.

Yfere
Yfere
Yfere

18

1%
+

à
à

à

14

Ιό

Λ —

10

iS pond·
II pond.
6.. pond.
3 pond.

Yfere noch niet ovcrgcbracht van Ca-
libre.

à

à
à
à

Yfere
Yfcre
Yfere
Yfere

4

6

f

ί

t'Same» 60 Stucken.

Gemant met twee hmdert iertigh Matrofen ende
tachtigh Landt-Soldaten. f'Samen 310 koppen,

't Schip Fiere y Capiteyn AdriaendtHaeft.


ψο

fS0iin^oSiuckin.

Gemant met hondert vìjftigh Matrofen ende

vijftigh Landt- Soldaten. t'Semift aoo kopp.

't Schip Utrecht, gevoert hy Capiteyn Jan 7ant.

pond.
pond.
pond.

Metalc
Mecale
Metalc
Metalc

%
^

4
α

IO,

6
16
18

à α4·

à II
à 6
Bufen.

18

IX
ó

Yfere
Yfere
Yfere

à
à
à

pond,
pond,
pond.

40.

Gemam mer hondert fes en i/ijftigf), foo Matroofen
als Mariniers > ende
fejtigh Landc-Soldeccn.
i'ÌtfTOÉ·» ii() koppen.

^tSchip Delft, Cafiteyn Dirck Jooflen Kiela.

i Mccale à ja pond.
4 Metalc à 6 pond,

6
14

Yfcre à ii pond.
Yfere à
6 pond.
6 Yfere à 4 pond.
X \ fere daer van noch.niec over gebracht
■- ■ hetCalibre.

30.

fSmm 30 Stucken,

Gemant met hondert twee e» twintigh, foo Matrofen
als iVlarinieii, en
vijf en veertigh Landt-Soldaten.

f Samen ι6η koppen., / 1

'i Schip Zeelandia, Capitejn Abraham Crijnfi». '

Metalc
Metale

Yfere
Yfere
Yfere

IX
6
. 4·

14·

10
+

a

à
ù

li pond.
4 en 5 pond.

pond.
pond.
pond.

14 pond.
IX pond.
6 en f pond.

18 pond.
IX pond.
9 en 8 pond.
6 pond.
4 pond.

Yifcre welckers Calibre niet i$ over-
gebracht.

.■•ι;:,).

■37·

. t^Samen fO Stucken.

Gemant mti hondert acht en fefigh Matrofen ende
v^tigh Landt-Soldaten.
t'Sen>e»n% kojipcn.

^t Schip Dordrecht, CapiteynAdrìaen vaH ' ' '
Groeningen^

14 pond;,. j

lì. pond.",", '
6 pond. . \

40.

:fl
il

Ζ

Metale

h

χ

Melale

à

6

Metale

à

ΙΟ ■

1

4

Yfere

à

^'ί· .ν

Yfere

à

li

■Yfere

à

ΪΟ

Yfere

à ,

i8 pond.
η pond. ....,. ■ · Λ

8 pond.'··^ '\V··.-·
6 . pond. .'Λ

λλα,-.-· ; .^.vò-

t'Samen fO Stucken.

Gemant met hondert drie en vyftigh Matrofen en
Mariniers, fevtnenv'^ighVjWàt-^oìàiUTì.

t'Samen ilo koppen.. ο···

't Schip de Zee-Ridder, Capiieyn Willem Md-y,

riniiTen. ' ' 'ί·-^

rinijfen,

à
à

18
6

pond.
pond.

•bn-
■ . ϊ .

4 ,

lx '
6 '

à:

à"
à

• ■(!

IX pond. '
6 pond. , ,
4en3pond/ .

.."/(Ci

Metale
Metale

Ί·,ν.

'Yfere
Yfere
Ykre

Metale
Metale
Metele

à
à
à

%
7

13·

4

IX

10
6
3

X

Yfere
Yfere
Yfere
Yfere
Yfere

à

à
à
à
à


1«. .

fUmtn-ifi Stucken.

Gemant met hondert foo Matrofen als Mariniers,
sude
vijf es vijftigh Landt-Soldaten.

t'Samen i^ykoppen.

4

'i Schip Tholen, gf^oert hy den ViccAdmirael
^,JtSanckert.

8

Metale

à

α4

pond.

6

Metale

à

i8

pond.

ζ

Metale

à

14

pond.

6

Metale

à

IX

pond.

Mecale

à

.6:

5 pond.

ιύ.

.ij : .

ri-.ùi

t^Samen 36 Stucken;

Gemant met hondert achtìen Matrofen en w^//^
Landt-Soldaten. ^
ï'Samen iy8 koppen.'; ,

' tSchip de Prins ie Fetrt, Capiteyn müer» He^rfcki(.

Gemant metMatrofen ca v'ijfthieitt;iÜdt·
Soldaten. t'Samen ff koppen.

't Schip Schakerloo, Capiteyn Jan KrijnfenJ

1 5" Metale'

à' 6 pond.

• i .finod i, : lil dr.-ïi-i

Oa .-Ü ; . 8 Yfcre


-ocr page 739-

8 pond.
ά pond.
4 en 3 pond.

USam'n'iÖ^t Suàeri: '
Gérbant ibet hendent vyfMiVooien '

cnde</*rt/^iiL^C-foldacen. i'idiwzwijf kopp.

' * ' ' '

Schip de Vijfchers tìarikr, Caiptyn Adri/tenfi,
Blanckaert. ■■■■■■

14. Yfere à 8 pondr
11 Yfere à 6 cn
4. pond.

Gemant met»egeff//gé Matroofen
ende
vijf en twintigh Landt-
Soldacten. . - 't uy kopp.

.''t.Schip.Goes> konnende vieren dertigh Stuckcn
voeren, biijft aen de Wal door ghebreck van Canon,
dac van daer op de andere Schepen is verdtelt.

'tSchip Weft-Cappel, kan fisentvintig^hSinckin
voeren, blijft als boven aon de wal.
-Tweegroote Brandt-Schcpen, zijnde kloeckePi-
naÜèn, ccn ghcnicmc de Vryheydc, gevoert by Wil-
lem Meerman, ende een genaemt de Hoope, gevoerc
by Engel Adriaenfen, yder
vijfthen Matroofen.

JSin Kitfe, ende<&-i#grooceHoucker-boots, yder
voorfien met
vijf a fis Stuckjens ende ivintigh a
vUf en tviintìgh koppen, gevoert by Klaes Reynier-
fen. Gillis Gilliflen. Frans Roys. Daniel Vcrdieft.

Drie groote Schepen niéuws gebouwt, om te voe-
ren
fifiigh a fewnttgh Stuckcn , zijn noch niet gbe-
reet, noch gheen Schut dacr by, alles by faute van
geldt. ,

L 'tjfie van de Oorlogh-Schepen^ refjorteren-
de onder het CoUegie ter Kyidmiraliteyt
tot tylmflerdam^die by '
j Landt s Armade
gevoert full en worden.

Mon- Μλιτ»· StU,i-
titré. fsn. ten

8Ζ 40O yo
74 3JO 50
71 B^f 45
70 300 4f
66 175
66 175 4f

Sthiftn,

Ofikitrm.

Λ S

Luyt. Admir. C. Tromp.-Hollafidii.
Vice-Adm. vsnderHullI:. Debpiegei.
SchcMit'by Nacht Swecrj. Gouda.
Gap. Hend. Adriaenfen. DeReyger

¥ï:____c-i---^r^^ ■ γ

PieterSalomonfcn.
Nicolaes Marrevelc.
Jan de Haen
Jacob AndriefaSwiirt.
Jacob Cornelifz Swart
Hendrick Godtskens.

De Litfde.

'tGeloof.. -- T.

De Galans oogh.ció 17^ 45·
Deventer.
60 ajo 40
De Prov.van Ut.5o ifo 40

-------------------'tWapenvan Ut.60 lyo 40

Hugo van Nieuwenhof. StàdtenLanden.do 150 40
JanvanAmftcli ' DeVryheyt
60 lyo 40
Thomas Fabritiuff."·· De Tijt verdrijf, óo'lyo 40
Jacob Willcmfz Broed. De Dom van Ut.8a 400 yo
Corn.van Hogenhoeck. *t Zuyer-huys. fò aiy jo
PietJanfz Uyttenhout. De Landcoian 46 zoo
IgnduBois. .DcVreede.
4.6 zoo 30

Öttho «anTreflongi! , Duyvenvoorde. 46· loo 30
FlorisFlorifiBlóm. DeSon. 44.^8y 30

landelongh. ,,, 'tRaeth.vanHr.4(i 100 30
ftiichiètZuvft. Catnpcn. 4^10030

Hendriqk Vollenhoven. DeTiomp. 46 zoo 30
Wouter Wijngaerdcn. Haerlem 44 i8f 30

Hctjdrick Vropn},^ . De Wak. Boey.,4ö joo 30
Τ- ^ Fregatten.

.ici

Offit'ITCn.

Schfcn.

\ ΑΛπ-iiifrj-SiiUj-

tnrc. fin. un.

lanBont. ji-j ; De Harder. ? ' 30 iio-o

lacob Dirckxfen Boon. Ylft. 30 lao zo

Arent Simonfz Vader, Ovcr-YfTel 30 izo so

lan Gyfels van Lier. Afperen. 301x0x0

8 Yfere
ια Yferc
■y Yfcre

a
à-

I Officier,,,. Sehcpe,,. Mön. tà,„ j,,. , '

! •""'■fi·'·'
Gom.Willem vand.Zaen.De Befchertijer.y4, 2^0 jn
Capiteyn Enno Doeces. Degoude Leéu. yo iL Ì
Thomas Tobias. Harrioi-u.;;/-!,. '

lacob Paeuw.
Luyt.Collonel Palm.

Gapt. DirckSchey.
lacob van Meeuwen,
looit Verfchuyr.

Lijfievan de Schepen ν anOorloge^ campa.

Jerende dejegenn-oordige ^sLands Vloote^
leggende op de Reede van 't Texel.

Vin 't Callegie ur Admiraütejt tot Rotteidm,

; Sdcfi,,. Offidmn. Smeken M.,lr«· Defide S'Ul-O··^.

MU bo^rt.ftnatn nndt r,„.„„ rici',
, imri. mal, ff. hjrl.dt jiU.

De Seven Luytcnant
Provin- Admiraelde
cien. Ruyter. 80 331 54 2t) ji

d'Een-
'drachr.

! Ridder-
fchap van
Hollandt.
Delft.

, Gelder-
landt.

Ì

, Groot
Hoilandia.

Waflc-
naer.

JCleyn
Hoilandia.

Dordrecht,

I.oyfe.
Uytrccht.

α

Gorni-
chem.

Harder
wijck.

Luytenant.
Admiracl

van Nes. i6 ;8t 60 c/f ο

Vice-Ad-
tnirael de over 11

Liefde. 66 3^ 4.5: 0

Schout
by Nacht

van Nes. 60 aof loo 20 n

Gollonel
van Gent.
6p szi 83 50 0

Laurens over4f

Davidfz, 64. iSp ην ji 4

RutMax-
miliacn. j(i 178 41 lo 10

Evert van
Gelder. ^4,. i(Ì3 57 ay y
Philips

Aelmondc. 4Ó 171 3 ïy 0

Frans van
Nydeck.
40 140 if O

Elandtdu
Büis 3(5 136 O ïo

Huybert — .

lacobfz over 6 .

16 iir^'· 9

μ

19 1

Schiedam, lacob
Swart.

Swol,
't Hart.

■ \

18

•Huygh.
Nicolaes.
Naclhout,

7n'ee Fregatten.

'tQuartier Willem
van Nimwe- Boudcwijofz

gen. van Eyck. 3+ 104^ 6

7Λ 66 4·

Twee Advijs-Jachten.

10

loDckèri V:

Wijnbergen. 16 ' i6 '
Dirckde

Munnick. 8 14·

over 4

Twee Branders. ,

Ogdere^' SiKKer-.Matrofih. -D'ifidi· S„idj· ,

Schepen.

L

Rotter- lan van j
dam. Braeckel.
6 jo
DcGoudc. lan Broers.
Ruyter. Vermei »

yaift

Ì tendi. «»·


MC

tm

van S Τ A E Τ π

Foor J'Oofi-InJifihe C'or^fagnkJ

Harderwijck; 4^ j^o L
Staveren 4Ì M0 l
Cruynineen. ύο jro I„

DcStadGouda.46.zcoio

Amfterdam. 60 ajo L
laerfvelt. 46 wo ]o


-ocr page 740-

en OORLOG. ^rScs^ên^vêertighfléBoeck. η τι

Sthefitt. Offciiren. Sim- Udtri' D^cie^ Dtficit-
kpi. fin. rtnJc.
icu. rtnit.

StKi· Matra- Dtficie- SiUn Deficie.
k^n. fen. Tcnie. ttìi.
Tende.

Sflifiti· ΟβιίίΤίη.

fan ν Coìkgìe ter Admiraliteyt tot Amftetdam.

Hollandia. Luytenant
Admirael

Tromp. 80 3pi ip jo
Da Spie- Vice-Ad-
mirael van

der Huift. 08 ^yo ο 4.7

Schout by
Nacht.

Sweers. 7*· ö 4.7

Capiteyn
Hendrick

Adriaenfj;. 70 2^0 ig 45?

Nicolae»
Marrevclc.
66 ^6τ 1+ 4y
Jan de

Haen. 66 i^jï 16 4y

Jacob An-
dricfz, Swart.do
240 10 54
locob Cor-

De Fro-
lli»· viiicievan neliii Swart. öo lyo
 40

ί

' I

1*··.·.'.

2X 8

50 ^ O

4P

yo 114 ï
fo 103 zz

DeGoude
Leeuw.
Dom
van
IJytfccht.

De Landt-

mn.

De Vrede.

Duyven-
Voorde.

'tRaedt-
huysvan
Hatileiti.
Catnpen,

De
Tromp.

19

Utrecht.

Hendrick

't Wapen

van Uy-

Gotskens 60

H9

t

trecht.

Hugo van

Stadten

Landen.

Nieuhoff 60

Zij

7

De Vry-

lan van

hcyt.

Amftei. 60

230

40

28

tz

Tijdt-ver-

Thomas

drijf.

Fabritius. 60

Z4.6

4

4ο

0

Cruynin-

Luytenant

gcn.

Collonel

Palm. 60

24Ì

+

ρ

Amftcr-

lacob van

dam.

Meeuwen. 60

41+

Ò

40

De Be-

Comman-

fchcrmer.

deur Willem

Λ ■·■;

vander Saen. ^4

zfo

ο

'tZuyder-

Cornelis

hocck.

Enno
Doedes.

lacob
Willemfz

Broeder. 4£> 196

Pieter
lanfz Uyten-
hout Àf aoö
lan du

Bois. +7 -if 5

Otto van ' · '

TreÜong. 46 17P 2,1 i.- 48 ' 1
lande ^
 .i .ììvìki

longh. 4^ i8a 18 '17^ 13

(-^••■r·.....

Michiel;Wn;v'-

Huys. 45 i88 i» 30 »'b

Hendrick
Vollcnho. .

ven. d,6 ' Ï08
DeWaec- Hendrick
KendeBoey. Vroptn. ipp '· i·."'- 30 ■ ο

Harder- thomas^i «· " «λ jw 'λη

'^'ick. -Tobialz. 46 > ο

Staveren. lacob

ρ , Paeuw. 45 ΙΟΙ s ο !'i8 α
«adtGou- Dirck · üiiinuth

ώ.

, , Schey. 40 104. 6 ao ' I6

"erfveU: looft Ver- '^'f·—

' fchuyr. 4Ì-100 > iJfjo-

UeSon. Floris Fio- ? ^··'' ivΠïβ

Haerlcm. ·· WouterCTT^ ··/ '3 ^t ; · f
Wijngarden.44 ipi " Η io" ο
V. Deel.

gcL
Gouda

DcRey-

't Geloof.

CaliPS
Oügh.
Deventer,

Fregatten.

pd'Har- Jan Bont. 30 117
Sijn ! der.

uyc- iYlft. lacob
gelo-Dirckten

pen. , Boom. §0 ii^

Afpe- I, van

[ren Lier. 50 di

Over-Yf- Arendt Sl-

fel rtioUfeö. 30 112

Brandcrtt

>JJ ί

-lì '
ip
t

ïP

I

-Π·!Π-.>ΟΤΪ'·

'tWapefi Hendrick
van Engelandt. Hendricxen.

De Pro- Barent . r.-
pheet Elias. Volckers.

DeFor-^ Rem Pie-
tuyn. ters Mars.

De Kat. Hendrick
Dirckfcn
Boeckhoven.

ι;

ì'

O

O 40 O
;2 loi iip O 40

7 40 ο·

0-J5·

■r.

·■ "ïtiV^öl ïsii^f '
■ .-.ïv.-ii^.VhitÏi

ov ,,

Λ ■ ■ . . tï '.rcr ofiil^i

. : tjH i,Vli«ir.

• »tfo
.ïiï

>9

t^a» 'i Collégie ter Admiraliteyt in 'i Noorden-
^artier.

Sihipen. OfiiicTlri. Srnckfn Màtro- Òefidc- Salda- Df^m.·
nen hart. fin aen rmdt, tmamrmdt.
boort. baoTt.y.

Den Een- Lieut.Adni.
hoorn. Afleppel. 70 114 111 ^4 it

DePacifi- Vice-Adm.
catie. Schram. . 70 133 i8a i8 7

't Wapen Schout by ^

van Énck- Nacht Stack-
huyfen. houfl^er. i8 200 ibj yo
Weft-Vriès- Cipiteyn
landt. Hóuttuyn.
66 13^ ió^

Gelder- Graeflan '

landt. : 0: vanHooin. f6 zoo 130 40 ò

'tNoor-· Wijnber- 1.

der-quartier. geni s6 i6o

lofua.' 'tHoen.
De Goude David
Leeuw. Vli^h. 52 213

Den Hol- Capiteyn
landtfchen lan Crooek.
jo zoo
Thuym ' Wi

DeRoode DuBoer^u- ,
Leeuw. vanEiick>i >

huyfeni 48 14?
Calebi Capiteytf -s fiir

ViÖol. 4.6 - ZIf
't Wapen Claes Va-t.iï.-sn

van Meden- lehen. tor .ίν,ο
bliek. ■ - ^ ï

De 3. Hel-- Berckhoat.46 ipy zj w ••ó Ij^

den Davida. "«iwatvi· - , st. , .

d'Een ^ ClaesAùc- . « ^

dracht. .£.-' ker. 44 177 2^ ^ ο

't Fregat · Gerrit Poft . ..

Hoorn. ·ν.Η hoörn. 5fc>v ,30 120 ο ' xö·: < ύ

'cCafteel lanMau. 30 8» 38 ·:) - ο zo

MedenbliclCi'w . '0
" ··"' ' ' oi,.

i?» 'i '..j'üf'n·· iiav.m^ '5
VanUCoilegie ter Admifahtejt in «u

yruümdtt «..«nwu

'fc v'r \ ιΛ

DeSte* -^· ·'VC.

den, '-> "

Vries.'-·· 5:4 iöl 0"^· O'- O
Wefter- Wytfö Bey-: - ^ni» ·

goo. •-■-^■itoà; O ο

f>pp Alber-

i zo

nul.

- -Ü
20 O

f
s

lO
20

• ρ

Q


-ocr page 741-

72.Z S^A Κ E N van S Τ A E Τ

Slmili MM't·. Biffi- Suldat, Diff-
atn itart, fm ain citren- «« acn derin-
hoort. di. ioon, dt

Albertina. Capiteyn
looft Mi-

chielfcn. fi i94 compleet.
Omlan- Capiteyn
dia. Chriitiaen

Ebels. 48
Kleyn Fri- Jan Pieter-
Ca. , fen van

Vinckebos.

34

taci?

ΛΦΡ

PICS

3lof

Kirgt-

obec be

laicta-

tll.

».">3E

m

over 4

t

Defe naervolgende Schepen van ^tvoorfz, Collegie,
leggen, noch onder de Vlkter. ^

Groot Fri- Luytenanc
fia. ' Admirael

Tjerck Hid-
J des de Vries. 71 311 ο

Gtoenin- Vice-Ad-
gen. miraci Coen-

ders. η% 173 3® ο

Vorft Hen- Schout by
drickCafi-' Nachi;

mier. Bruynfvelt. 70 138 ο

Oofter- Capiteyn
goo. Vyfclaer.
60 ifS ο

I Stadt en Capiteyn
Lande. Clant. f^· 180 ao ο

Sneeck. Ruart Hil-

lebrants. 66 161' 44 ο

Ν β. Soldaten Mariniers onder VrielUndt ..
zijn noch niet verdeelt, r

Ν β. Capiteyn lurriaen lurriaenfen P'oel, vqeren-
de'tSphip de Vreede
vin veerttgh ftucken, hondert
'vijftn jei/entig
Matrofeii, ende vijf en twiptigh Solda-
tCnjleghtnvchindeMaes.' '

©ceI cnöetjerfcBepbe aiof-bicötfn quameti in öe»
fcntijitupt/ teceereabanö'obectoinnmfll); IBaec
olle^ toiect obcctcoffen/ öoo?'tB"n6Del|oofl& flc»
leeCiJi inerte de Scheper, altans Secretaris vandeSta-

teji io Vrieflandt mp fcJiiciuc 5 ©d ban fin entie tXt-
oantie;

liyf^^gne Vn· > & 'Belgi columen morientisin afira
atlfi SemtfepultaPatramdumnienumentavocas.

' StuteEiGmitìovisSwonnraquejfatairQfellU.Y
Seu cafus anni pratereuntis habent :t
Defifteconjuetamfafiis intendete limami

StrtngantMrque levi proxima gefiaptan».
§ìuid, precar, in feros cnlpam tr.ansnùjfe nepotes ?

Proha qmd in Patria Ixxuriàfe. velis >
Hactihi.fiquatuasmaHeantmafafatatabeütft

Gr.aJfentartineaparte;,Hetetquefides:
^i^fufetiejfes,aut qua generojà Baiavi,

υltìmus, i»ceSìatM'eJl^.alus armai pudor i -.- -r·
A», velut atema fatali! Sfartaiius urbi, ■ i■'! .

Hoflis ab immunJaforte petendttskira? m.·.·;
■Tkrperudidentumpuhì ^parijuepelaftra, .

§!udregnHmtumìdasaufaifiibjrfmìnas.
E» temenaBa noviiut eat^eparare trminphìi, η ·.;,;. ·= i
In^ue Cdedomas.exOHt^reiri>tfif-4 \ l'-uìi
tìaccomasip/kThetiiviiir^cibttsabluitundiiiùióu^rA-^

EtgauJet medio tontumulare mari.
ConjHgts tifa memor, duri mala vincla Tyranni

HorretVé^ArSóumii^ititiüarejüguia.' -'h l
WncHobis faciliportai 'fir^frÀÌiador/o,

Etprafiat famulas «ffifiopt manus.
Fallar ? an neternis ut ea celebranJapapyris,

Sihttea. Οβάηα,

a^o

Annales voluit demerutjfetuosl ■ > t ^
Exoritffe liber, facli^^oris^mage,, ,

../λ

Nec tam prepitia vota m^r^r* Dea.
Tt τηίτ^μΜ. fe4rufiui»f0>itiit:> tepumice refum

fifi'^

Excìp'mt rubrii anula ìora crotis.
Lafiivtre tamen mercato dtfive fuco,
Teque vetà doQis interiortproba,
Hic libi, Ctcropiis quicquid fragravit in kertis,

Surget, gj· emunBa copia naris erit.
Sardonythumque feges dodd t ibi pelle tumebit,

Baccarum trepida! vincere dtgna nives.
Forte per aureolo! me a dum Galat ea libellos

Fertur , (^r hinc gemmaf colligit, inderafas.
Stulta quid, Hunc noftros fprcvifle tenaciterignes
Miror? aiti radiisurituripfefuis, '

Pagina fi tantos jacet quotacunque fmaragdos,

Hei mihi ! quas fpargent fcriptatropeafjcce ?
AJperioraipfs nifigefle! corda fìnaragdis,

Hac debent calamum foìlicttare tuum.
Noa efi, quodfiombros metuas.pipertfve (ucuUos,

Ladat ér ut caflas unBa culina fchedas ;
Tureifd nitidi! Domita Slatueris ocellis.

Ibis ^ in mveas Ja'.rina cult a manus.
Illa mihi ledi referet compendia belli,
Autfrnulata levi pr alia finget acu.
Afquiushicpriniae , dictty commercia pugna:
Còmrahic, hiccoeptum
Monckiusurgetopus,
Occupai ad verfos hinc Tropius, Hulftius illinc,

Roftraque dat pronis merfa vel ufta vadis.
Qmicernis piceo glomeratas vortice nubes
Surgere, Ruyteiumj parte, tonare puta.
Puniceisque natant fpiifi qua fludlibus Angli,

Frifiadum ftatio fanguinolenCafuit.
Plura locutura repetifa topitrua vocem.

Et repiunt vtfus fumus é' umbra meos.
^t^salitercades ! qua non miraeuladextrit,
yidijfem Domina forte patraada manu ! ,
Farce, preepr, teneros fcelerarecruorelacertos,

Sitque opera vindos redder* fummatua..
H<i/ti Roberte, putem, raaUesfubitffe catenas,

Lmbrica quam turpi terga dedite fuga.
Te nebula, teouefque tegunt agitantia
fumos

Nubi la , materies-moribus apta tuis.
lUe triumphalesjam
fumus abivit in ignes,
Forfan é" ifie vapor tempora Regìs habet.
.^uisquis ob accepto celebras incendia
fumos,

Caufa tibi beUi de buit effe levii.
Te tamen, heul miferacaptumtentiginepthnai

Vr/t, utin fida vifiera gentiseas.
"Ridet ab ορροβίά Gallus tua pralia ripa,
, Optat ^, ut lon^m gratificere fbi.
Integer iüe tuis crefcitque tumetque ruinis,
Teque brevi dominispellen gefiit aquis.
lamque parat, Botavi! jungem fuaroboraro/lrii,

Te domiti titulo! dedecuiffemari!.
Albion, unita! ut vidit in aqnore claffes,
. 1 Horruit, infiantidelüuitque metu.
Inque caput, Thamifis primofque refugit in ortiHt
■> Nee timuitjiccosdefiituijfe toros.
Hicmntantelementafidem ! celer exuefalfus,

Carolaï 1 Belga tura! excubat anta fores.
lUe tui jugulum petit ér vit alia regni,
1 Dum fatis efi dubiis digladiatus aquis.
§luas tamen ore minas prafert, quemfpirat Εηηψί

Difcuties aqua conditione ti^a.
Fmdus-ini, concuffattbi ficfceptra refufgent,

Multaque per nitidas curret eliva (omas.
Hancetoregalivellemfociajfe tiara,
j. «ugufium vinxit Apollo caput,'

Illa fidAìtzaiimsmeliusreiigandaCaMaeit'
3 lue eolitp/acida mmer» lata toga,
lUeJuasorfusdulcicum pacetabeUas,
Claudere qua mpit li nobile gefiit opus.

^ ;Z0!P.£ötaattoai'ti aneaBec£ltfcB6f4^n|"5£
anbeclflcft : imtneti bcliefbe (jtt^^oMtiEfi wgDiCiW
tf teoipecen : eöelöf ft fiirt na te (lei) ^, κ-
^aDatUeBlooi/ nu ioeOecaÖffert

tweedengjulD ban Vliflingen toa^eitOfl^n/
bm vièrden op Schonevelt^lpbtn I^Ben i ijf
neec-fp öaec «ncBetg BcbteB flriicDty

éiirf
iBtWI.

ίη»^

tepfe na tse Weft te bbjtiewn/ Dan De mm t«m
nirfcffec feöoraiiei toc^inV/ 30" totDinichtftej ntft

.isaU V


-ocr page 742-

i66é.

• iteltonOen ntetüceJ romnen. :;*n uuyniiflcflci
Γ
β dertigh etmme ttonfngb/ ifecijcpen : hfi
'"JfiHtoai DinBepöclatente üefittcn/entetefien
«f men De feltìepaec fouDe Ronncn opnefleletii De Hol^
i.n fcbe ©loot toa^ Doen fes-cn-fevcntigh capitale

StfnDe nocöeemaöe; fonDec De aDUö^-giacöten
ï^ifupwn met gtoIDaten/ Die raeOe nocB toel twin-
Kuptffla«fiten.J|etaÖfb«lc^
«fifcht ecf η jlant ftielDen / Dat men toel een lanDtnae
SiDflhte Doen/ alfoo DeBlootlian alle^/ toat Daec
DEüerepfcÖt tofecDt/flbcnoeeDfaem tDn^boojflin/
in
De fcfüe ©loot fesafevenduyfent ;6oli
Lfii. ικίπ bectoatöte nocljfeven a acht ^cljepen
npt Holiandt,tioaec onDec
TiompenDc Sweers,Die
tot Date noci) niet De ]9loot toaten.

,1, 59e Lijfte en Dw Efquadrcs i^ te fïen upt Öet

onin'tEfiuedrt van den

e.üterAdmirMldtRuy-
f„, tndeLuytnaut Ad·
nirailAirtvanNes,ful-
Itu tefchiyie» vejeu defe
„iirfl tende Ferfoonen, en
elle vierende di Wmfel
vMdegrtote'fienge.

Bt Heir Luyt. Mmirael

de Ruyter.
UjUtunt Admirael

Aertvau Nes.
Yiie-Aimiraeh

Johan de Liefde^
Stbi»t iy Nachtt
Jan vsn Nes.
QSontLvnn Gent;

Capiteynen,

RutMaximiliaen.
Evert van Gelder.
Philips van Alcnonde.
Frans Nieuwdeck.
kob van Meeuwen.
Nicolaes van Marrevclt.
Hendrick Gotskens.
Enno Doedes,
Cotnelis Hoogenhocck.
lohandu Bois.
Hugo van Nieuwhof.
lan de longh.
lan Kroock.
David Vlugh.

Fregatten.
Ellirddu Bois.
HuybtechtlacobfzHuyg.
NicUcsNaeihout.
Willem Boudewijnfz.
lurmenlurriacnizPoel.

Advjjs-Jachten.
'ieter Wijnbergen.
'cobPicterfzSwart.
iJirckdcMunnick.

Branders ^t.
O^der^E/^uadre van den
Lt. Admirael Un Evertf».

Lt.AdmiraelT]*rck
f'djesde Vries, fullen fiin
l>'fihejd,n defe onderfiaen-
lePerfioHtn. enaUevoe-

Lu^enant Admirael

Tjerck Hiddes de Vnes
Vue-Admiràet

Banckert.
Vtee-AdmirMel
K-oenders.
Schout 6y Nacht

Coinelis Evertfen.
Schöutiy Nacht ,
Hendrick BruydfVelt.

CafiteynUt.

lacob PeniTen.
lacob MaithijiTen.
AdriaendeHaei.
lan Tand.

AdriaenCruyningen.
DirckSchey.
lacob Paeuw.
Hendrick Vroom.
Barend de Vries,
lan Vyfelaer.
V/ijtieBeima.
Pieter Tjekes Eyckema.
Chriftiaen Ëibe Iz.
lan Vinckelbos.
lan lanfTen de long.
looft Harman Klouck.

Ïrtgatten.

Willem Marinefr.
Dirck lacobfz Kiele.
Abraham Quirijnfz.
Corn. Evemz de longe.

Advijs-Iaihte».
Klaes Reynietfz.
GilliiGeleyns.
Frans Rois.
Daniel Verdieft.
Branders,^!,

Onder't Ef^uadrt ven den
Lt. jidmtrael Tromp, en
den Lt. Admirael lan Cor·
ntUffen Meppet,fuüenve-
fen beCcheyden defe onder ·
flaendePeriòonenì tnallt
voerende de Wimpel ven
de Kntys-fienge.

huytenant Admiraal

vyti

Comelis Tromp,
LuyUnant Admirael
lan van Meppel,

und, Λ lan van MM

y<»rneme Vta-Admrael

, / ^ ■ Vokkert Schram;

^mtenm Admirath Scheet h ìiacht.

«nfivertfe. i Swcers, i/f^cr-^».

Capit. Will. vender Saen.
alt Schout iy Nafhti

Capity/nen.

Govert Thoen,
lan de Haen.
Hendrick Adriaenfz,
lacob Andriefz Swart.
Thomas Fabritius.
Michiel Denijs.
Pieter Middelland.
Pieter Kerfeboom;
Adriaen Berckhout.
Pieter Wijnbei^en.
lan Hoek,

Graef lan van Hoorn.
Comelis Iacobfz.dc Boer.
ClaesAocker.

Μ
'iti

il

m imn ben 3^1»-ÏSDniicaeI Barday toa^
nocg t)iec ggeEuilfemt enDe eeci|)cli boojflen. ^en
thienden g|ulöi^Boct-flftionDeti/D9tinöeIeefijetec<=
men / immec^ fooDanigf) al^ De ieefientooojDtoe con>
(uncture ban töDen enDe faecften eenfoöfint^ fouDe ^
ftonnen toe laten / aenben ttonfn^ ban
Brit-
tannien
ggefc(»eben foùDe b»i}Den /iDót fiet .Doot
cfjaem toplen Den J^ice-^Dmicael
Barcley, in De
f ongbfle fleglj tufTcfjen bepDe De Blooten / sebleben /
ban toeeen Den^^taettoa^sbebairemt/ enbebooit^
alle^ Beconttibueect toat tot pjef^etbatie fouDe moof»
too;&en becrpfcgt/oocft bitpjobifiebt eene Capelle
baiiD^ooteiiteccEie/^Diei; in DenHageneDec ehe<i
fet; «KhDrDatinca^fËlnjlIleener DeRceecDe DatgeC
booifsDooDeaiiefiaemDectoaeKi too}&e oettanljpoi·
teect / Dat gaec ΰο· mSog, Daec
tot obecboDigb en
genegen toacen/ mit^ Dat fijn jiaee^e{bom:cn(iec«
toaettö geliefDe te fenDen een ëaruoojt booTern
bii^-SÌacfit of Galjoot /
't toeft» Daec toe fouDe tooi*
Denge-emplopeeet/ omfoütodin'tgin^gaeii /
Öertoaettiiieeren/ onbetbinDew enDe fonDec 6elM
ban JlBeeflec^ Sloote ilbcgeprn enDe CommifTie^
BaecDec^/ b}pel{jcl^tem(«en paffecenenDecepaffe»
een. ^an inca^fgne JBeefiecIiebecfoùDeflen Dat
get boojfs licfìaem bier te Hanbe toiecDe begtaben/
bat beec i^o. JlQog. bp iSefctiplie fultfi^ toetenDeA
aenfionDtii Daec toe oiDje fouDen gebeii.

® en S3jief aen Den Itoningl) tupDt ai^ bdglit i

'iilPtim

SIRE,

NOusavoni toufiourscreu) queletOfficadecl-
vilitédefontpasincompttibieeavcc les devoirs

de la guerre, & que celle cy ne doibt pas empef-____

en OORLOGH VSes^en^njeertighfieBoeck. j

m

Claes Ravegcn.
RuireHillebrantfz,

Fregatten,

Gerrit Claefz Pofthoora.
lean Meauwi
laa Bont.

Arent Simonfz Wader.
lan Gyfel van Lier.
lacob Brom.

Advijs-Iachtin.

lan lanfzVerbokkelt.
Pieter Maerton^.

Srandtrsj^i.

pi

li

i
i

cherdereconnoiflreiavertu, quelque partqu'elle ië öiwjn
rencowre. C'eft pourquoynousavonsbien vouluen

■m

'i·-·'·

de voftrc Flotte j ilen a donnéde Γ« valeur&defon ^*"·
courage dans Ie dernier Combat, taot qu'il a vefcu, &
nous avons bien voulu hanorer fa vertu apres & mort :
Pour c'eft effeA tious avons faic embeaumer foa
Corps, afin que fes parente&ccux pui aiment
ft Me-
moire en puifJent
difpoier, ainfiqu'ils Ie jugeronti
propos pour leur Confolation : ^ nous 1'avons faiC
depoier, cependant dans une des Cliapelles de la gran-
de EgUre de ce litu, dans un Efiat digne de fa naiiiaiï-
ce, de fon emploj;, & de ion merite j voftre Ma-
jefté ordonnerat s'illuyplaift, ce qu'élle delire qae
l'on ne foflej & fi elletrouvebon que Ie Corps <öic
tranfporté en
Angleterre, il luy jrfaira faire tenir icy
un Paflèport pour la ieureté tant en alhint qu'en re-
venant de la patache ou Galiiotte i que nous em>«
ployerons a cela, a £n qu'elle ne foit point empefch^B
en fon paiTage par les vaiiIèauxdehFlotcede voftre
MajeAé ou par Ics Armateurs particuliers de fola
Royaume; ii ce n'eft qu'elle aime fflietK, quo l'on
achevedefaireenterrerle Corps aulieucnilfetrou'-
yt prefcDt^eieot} a quoy nous donaeiviis oidre de·
IP s qu·


-ocr page 743-

724. SAKEN van STAET

1666i. fgauroiis voftre intention, pour la qu'clle

' nousauronts toufiours toute lacomplaifancequel'on
pourra legitJmement defirer de nous cn la conjundtii
rèprefcntedesaiFaires, & en atcendant la refponce,
qu'ilvousplaira faire a cette latere, nous recomman-
dons,&c. ie
dixejnte Je lulet mlβχ centfoixanteβχ.

Η E E R E.

WY hebben altijdt gelooft dat de plichten van
beleeftheydt, wel mogen beftaen roet die van
den Oorlogb, ende dat dit niet en behoordt te
beletten d'erkentenis van dcdeught, alwaeroockde
felve figh vindt, Daer van hebben wy wel willen ge-
ven een proef in'tgeenwy ghedaen hebben aenhet
Lichaem van wylen den Ridder
Barclgy. in 't leven
Vice-Adcnirael van de Witte Vlagge van uwe Vloote.
Hy heeft getoont fijn kracht cnde courage in 't laetfte
gevechtfoolanghhy leefde, ende wy hebben willen
eeren fij η deught naer fijn doodt Hebbende ghedaen
baliemen fijnLijck, op dat fijne Magen ende Bemin-
ners van iijn gedachtenis, daer mede mochten doen
foo als
't haer fai goedt duncken tot haer veirroftinghe.
Wy hebben hem doen wegh fetten in een Capelle van
de groote Kerck alhier, in een ftaet waerdigh fijn ge-
boorte, fijn courage, ende verdienite. Uwe Maje-
fteyt gelieve te bevelen watmen daer mede fai doen,
ende lbo hy goedt vinde datmen het over fende in En-
gelant, hem gelieve te feynden een geleydts-brief tot
ieeckerheyt, in't gaen ende weder· keercn, van 'c Gal-
joot, dat wy daer toe fuücnbeftellen, opdattetniet
worde in, fijn reyfe belet door de Schepen van U Ma-,
jeflieyts Vloote, of van de Gapers van fijn Rijck. Ten
ware hem geliefde datmen 't Lijck begroef ter plaetfe
daer 't nu is. Waer toa wy Tullen laft geven, foo haeit
wy weten uwe begeerte , voor de welcke wy altijdr
fullen h'ebben foodanigen beliaeghlijckheydt als wet-
telJjck.yan ons kan werden begeert in defegelegent-
beydt van tyden , ,ende verwachten de andtwoordt die
u ftl believen te geven op defen Brief, fullendever-
blyven,&c. liage den
thiende!%]\i\^ een duyfintfeshon-
dert fis,en fefii^·

l^anDe befenbingg eenre ^Vneebfclte^iti&afrabe
linee Engelandt, toc aetlbieiljngD bec Mediatie,i^al=>
cebe te boocen aefp?oocft£H.

Awtutn ^^ battnen eetiigen ttjöt oettoi/ffrfi Dabt of't ben
Miibitc l^oningl) ban Sweden ecnfilnafi/ beeft Dpnocfitan^
' ' epnbeiBch ben
negenthienden ^nljj booj D'fêeec Ap-
pelboom
be lEebiatie laten aen bieben. i^piolect
el^
Extraordinarii Afgefante, booi bc eecfle cepfc/
CBfigcft
bie ban Den öepfcc}. öooi twee becijferen
^ Staten <0enecael/ be ^eecen banbec
Hooick enbe
'i Scheltinga, met twee iTaroffen upt fiin ï^up^gfje»
jgaelt/ enbealfaotoebecgeconbucecct Cec^uüten:=
ttegefeten opeenlaed^enftoelmetacmen/ obectien!'
Üisb!>eOe€cel>cniiael/ïupbentie:

Kas Carolus,&C' · ' Cdps & pnepotentihus, nofiris
honis Amicis ac Fcsderatit Dominis Ordirtibas
Gentralibus Federati Beigli falutem^ (^ fro-
fieros rerum fuccejfus,

CElfit δε prsepotenees, boni amici acFcederati ;
Sollicitudine per magna non folüm jam tum
affidebamur, cum nobis nunciaietur trifte &
cruentum inter Sereniffimum ac Pgtentiflimum Re-
gem rasgn®
Brittami'a, & vos fubortem eflè belluvn ;
Verum etiam fumopere hiec foliucitudo auiSa poft-
quam vidimus propagando huic incendio arma in dies
bine inde majora expediri, alios quoque foederatos !
noftros &vicinor eidem infelici quodam fato in voi vi, '
non fine periculo latius fefe & tandem in exitium or-
bis Ghriftiani excenfur«inflammatiani5, ni opportu-
ne reftfingatur. Atque fi quae arma luftuofa cenfen-
da, ea cenè vel maximè commiferatione digna nobis
vidcncur » qu» eorum incolumitateai infeiUnt ac

ìiaec me
biatit
Wttt
j&tmt.

convellunt, quos foederum nobis Se amicitià-nev»,
jungunt. Intuentes itaque hanc rerum turbulenfa
ac periculofam conftitutionem, non modo jam ì a
ab initio in votis femper habuimus ut enatum beli
Iffita pace quantocius fopiietur, fed & nihil antiaui,^
duimus, quam fi noftram operam, ftudiaque noft/
amicabili compofitioni poiTemus commodare S'
enim eiftimavimus necefle afiè<aui noftro quócon^
fervanda tranquillitati publicas lubenter ftudcmur
congruum magis quam omni curaidagereutquantn'
cius fopiantur diflìdia b^cquacandemcum tantaor
tammultorummiferabilicladediflurbant, nec ooffe
eademaut (eliciUS quam pacificis ftudiis ac votisin-
tervenientibus tolli ac complanari, aut citius in maxi'
mum unius akiriufve tendere damnum, quam fiar-
morum committantur decifioni ; Quam nonseaui-
tas aut mutua animorumbenevolentia, fedfortuniè
dubius ; ac fiepè etiam iniquior eventus dirigit ac
fajpè etiam iniquior eventus dirigit ac moderatur
Noftram igitur operam mediatricem, tum SerenilTw
mo ac Potentiflimo Regi magnae Brittanni® obtuli^
mus, tum utcandemnoftro nomine vobisoffertet
Noftro Ablegato Extraordinario, nòbis fincerèfidcli
Haraldo Appelbomio mandavimus ac injuximus·
Nulli dubitantesquin ex hoc pacis reftabilìendiE de',
fiderio noftro , cui alia omnia pofthabenda cenfui-
m US, finceram interpofitionis noftra: ac optimam in-
tentionem peripiciatis , promtique ad ea velitis re-
fpicere confilia j quibus commerciorumrurfumli·
bertati, navigationum fecuro ufui, tot etiam bomi-
numinnocentiUtii, quibus ab hoc bello exitium im-
minet, faluti confuli, omrlis denique ulteriordevafta-
tio ac humani fanguinis efFufio fine mora fifti ac averti
poflìt. QuEe omnia cum uberius éx tliandàto noftro
praeditìus nofter Ablegatus Extraordinarius expofi-
turis fit ; Idcirco eo hos breviatis caufa referimus, à
vobis amicè requirentes, velitis eundera benevolè
audirCi illique in iis que nomine noftro propofaerit
fidem indubiam habcre. Quibus vos di
vinse commen-
damus protezioni Dedimus Holmiaediew^iiKf
/IuDii
vtillef?no fexcentefimo fexagefmt fexto.

Nomine, Sec.&c&c.

Hedevig Eleonont.

Tetrus Braht. Lorenta vandtr Lini».

GuftifOtto Stentbotk. Guflavus Bonde.
Magms Geirielde la Gardie,

H. Hoghufen.

Wj Carel, Aen de Ho. Mag. eii onfe gotie
l^rienden en Geconfedereerde, de tìetren Statm
Generaci der Vereenighde Nederlanden, Sakjt :
En voorjpoedige Succejfen van hare faeckin.

HO. Mog. goede en Geconfcedereerde Vrienden:
Wy wierden niet alleen alfdoen met groote be-
kom merniflè bevangen
, wanneeronsgeooot-
fchapt wiert, dat foo droeve en bloedigenOorlogn»
tüflchen den Doorluchtigften
en GrootmachtigWtea
Koninckvan Groot Brittannie». enUontftsenwas,,
maeris oockdéfe forge feer vermeerdert, om w/
gefien hebben,'dat om defen Oorlogh voort te letten,
grooter machten wéderfijt» werden ge-fi^P^^"'^^ ' ^k
oock andere onfe geconfcedereerde en naburen, ^
in faet felfde noodt-lot werden
geinvoiveert, niet ion
j________-ij.Cniivfirdef, cneyc

lai extenaeren. tn oy amien eenigc w-f.----\ r

moet, en geacht werden te zijn, fcbijnen
meeftendeel erbermelijck te zijn» welcke
ende tè niet doen het welvaren vandie geene, w^
bandt van viientfchap ^ ende Verbont aen oDS

Befiende dandefe tuibulenteenperiouleuiecon® ^^

tien van faken, hebben wy aUoen v«n "^c W^^^lsiy


-ocr page 744-

t;·:
iJ

jwenft, datdefcn ontftanen Ooirloghmetcen blyden
,teic mochc metter haeft werden ter neder gheleyt,
taiU oock niet liever geacht, als by aldien wy onfe
hulp endc genegentheyc tot een vriendelijcke compo-
fiticmochten accommoderen
i want foo hebben wy
niet geacht onfe genegentheyt, met dewelcke wy vry-
willigh genegen zijn tot de confervatic vande publijc-
que ruft > «iser te paflen, als te foecken met alle forgh,
foorashetmogelijckis, ter neder te leggen dediffi-
dien, wclcke de ielve mctfoogroote, en foo veder
nederlagen diftruberen, en dat de felve, of niet geluc-
liizer, als door interventie van vreed-lievcnde ghe-
negenthedcn en wenfchen ter neder gcieyc, ofte wegh
genomen werden, of rafler tenderen tot grooter fcha-
it vande een of de ander > als wanneer de felvc werde
vertrouwt aen de decifie vande W apenen, welcke niét
de billickaeyt, of mutuele goetgunftighey t, maer de
dubieufe, en dickwils ongerechtige uytkomft vande
Fortuyn, dirigeert ende beftiert 5 Wy hebben dan
oofe Mediatie aen de eenc zyde, den Doorluchtigften
cn
Groot-taachtighften Koninck vao Groot Brimn·
nie» geprefenteert, aen de ander zydej aen den Ede-
len , ea ons fiaceerlijck vertrouwden
Htraldus Appel-
toom, onfeexcraordinaris Afgefant bevolen ende op.
gelcyc, dat hy de felve uyt onie naem, aen uw oock
(bude prefenteren, niet cwyffelende, of uyt defe onfe
lult,
om de Vrede te reftabilieren, onder ende be-
netn het welcke wy alles gefec hebben j ghyluyden
doorfien hebbende, onfefiücere ende goede intentie
van Mediatie, vaerdigh fult willen omfien, tot die
net ) door de welcke de vryhcyt van Commercie,
enfecuregebruyck vande Navigatie, als oock de be-
houdeniffe van foo veel onichuldige menfchen, welc-
ke van defen Oorlogh de doodt aenftaendeis, foude
konnen werden beforght 5 cn eyndeliick alle verdere
Viftatie en uytftortingê van menfchen bloedt, fonder
uyiltel geaffittecrt, en afgekeert. Welcke alles uyt
ons bevel, de voorfz onfen extraordinarls Afgefant,
Uff breder verhalen fai. Waerom wy ons hier om
kortheyts wille begeven, vriendelijckverfoeckende,
datghy de felve goet-gunftelijck wilt aenhoren , en
bemin'tgeen hyin onfe naem komt te proponeren,
ontwyffelijck geloven j Waermcde wy uwdeGod-
dtlijcke genade-bevelen.

Gedaen te Holms, den tvmtighfim Juny ftfihiin
Uert fis en fefiigh.

Uyt naem, &c.&c.&c.

Hedevig Eleonora,
ìttrus Brahe. Lorents vander Linde.

Guftaef Otto Stemboek. M«gnus Gabrieldt la Gardie.
Gufiavus Bovde.

H. Hodghufen,

©tfpjoocften öebBcnöe/ toictbt booi Dcti i^ccc ban
Renfwoudebeanöttaoo?t/ tnetbftupfltaaö Datjjaec
«O· Mog. QettQcnacmUia^'taengcioDene:
öfltmfitban Oifejpöe (buDe toebicngen adc^ taai
«riijchmöf mogeltjchtoe^: «gnbe D'eccc Appel-
boombEtfocijt siinDe om in firiptit oöEC teflcben/
®atlÖP bp monöe aefepW Baöt / Beeft'^anöiccn
"ffObg aefonöen fjt t bolflcnDe :

DEn Ondergefchreven Extraordlnaris Envoyé
van fijn Konincklijcke Majefteyt
\3.aSmeden,
opgiftèren de cere hebbende ghehadt, van in
■iicr Ho. Mog. Hoogh-aenfienlijckc Ver^aderJaghe
te compareren, verftaet ditnaervolgendcinfubftan-
tie aen haer Ho. Mog. geproponeert te hebben, tc we-
jen, dat allcrhooghlt-gemelte Konincklijcke Majc-
«yt, fijnen Allet-genadighften Koninck ende Heer,
niet de overgroottte bekommernifle vernomen heb-
MDde,datdeontftancmifverilandea, tuflchen fijne
konincklijcke
MajciiejtvanGrootBrittβ»»ie»^ ende
^crHo. Mog. eyndeiijck tot foo bloedigen Oorlogh
waren uytgeborften ; als nu wereldt-kondigh was,
®êl fulcks foo veel meer ter herten hjd gecrockcn 1 als

1

^iar-

'Sa
[iltl

-il,

defen Oorlogh , niet alleen raeckté fijne fóo na eii I
oude Geallieerden, welckersStacthy florerende fcchj .ί··.
maer dat felfs die vlamme des Qorloghs bevangendi
was meer aodere dcflclfs Nabuyren cn Geconfedc-
reerden 5 oock wyder tot het uy tterfte nadeel van de
geheelc Chriftenheydt om figh ftont te taften ; By al-
dien niet in tijdts alle middelen wierden by ghebrachri
die tot bluflinge van foo grootco braqdt eenighfiots
konden applicabeIxijH.

Dat fijn Allerhoogft-gedachte Konincklijcke Ma-
jeftcyt tot dien cynde goedt hadt gedacht, door dcilele
jHeeren Ambafladeurs naer Engelandt af-ghefonden»
fijne Mediatie te laten ofFereren aenhooghft-gemeltc
Konincklijcke Majefteyt van Groot
Brittannìen^
Ende hem Extraordinarls Envoyé nu die cere liet ge-
nieten , om 't felve hier aen haer Ho, Mog, mede té
doen, verm iddelft de Konincklijcke Mifli ve, die de
lel ve by defen haer Ho. Mog. behoorlijck was overlc*
verende.

Dat Allerhooghft-gemelte Konincfclyckc Maje»
fteytvaftelijckvcitroude, gelijck fijn Konincklijcke
Majeileyt van Groot
Brittannien, figh genegen toon-
de totaccommodementen Vrede, ende umdcinter-
pofitle
Tan f^oen Allcr-genadighften Koninghende
Heere, daer toe te laten gelden, dat haer Ho. Mog.
van haer
zyde, mede niet minder daer heencn oprecht
fouden genegen zijn, ende haer dies
de officiennieC
onafiDgenaem fouden wefcn, die tot voorkomen van
wyder bloedtftortiDgen, en tot het redintegreren van
de Vrede en Eenigheyt^ foude konnen werden by-
gebraüht ·, in confideratic van den ònfeeckeren uyt-
ilaghder Bataillcsi van de fchadelijckevruchtendie
by het continueren
des Oorloghs flonden te verwach-
ten j Van het nadeel, endenkrackdie
beydcr-zijdts
Staet daer op foude komea te lyden j en van de vreug-
de ende het profijt, 't wclckfoodanlgefchcptenvan
hetftooteo, van foo naeuwe partyen cndcReliglons-
vcrwanten onder malkandercn, die een vcrfcSeyde
interefle van de feJvezijn voerende.

Dat Alleihooghft-gemelte Konincklijcke Maje^
fteyiditmeefthadtbewoogen, om felft mette rugge
fecten van eygen interefle, figh in defen te interpo-
ncren, ende verwacht dat haer Ho. Mog. fulcks met
foo goeden herten , ende foo promptelijck fouden
aennemen, els fijn Konincklijcke Majefteyt't felve
met een oprtcbc gemoedt getiouwelijck was offere-
rende,

Waerophy Extraordlnaris Envoyé haer Ho. Mog^
fpoedige Kefolutie verlanghde tc vernemen, om Al-
lerhoogh-gemelce Konincklijcke Majefteyt daer van
te konnen rapport geven, ende daer mede dan voort
getreden moge werden, in'tgeene tot
bereyckingh
van foo heyUamcn faeck, alsdc Vrede was, op het
fpoedighfte ende tot fparinge van veel
onnofel men-
fchen bloedt, foude konnen worden by ghebracht :
Waer van meer Allerhooghft-gedachte Koninck-
lijcke Majefteyt feer geernc die cere ambiërende,
als
zijnde een Chriften werck, niet en wilde twyiFelen»
of haer
Ho. Mog, fouden fulcks aen haer zydc, oock
inallebillickhcytfeconderen, ende geenfiats teghen
gaen.

Ende dat daer op vervolgens haer Ho. Mog. eenigö
Heeren Gedeputeerden uyt der felver midden fouden
gelieven te ordonneren, met dewelckc meergemel-
de Extraordinarls Envoyé foude konnen communi-
catif gaen, over de occurrentie ende vervolgh vart
foo goeden faecke. 't Wclck het tegenwoordigh aen-
brengen, verfoeck, ende wenfch van hem Extraordi-
narls Envoyézijnde , fulcks van haer Ho. Mog. alfoo
was verwachtende, Signatum ,
's Gravenhage den
twintighfie» Julii {efihien hondtrtftstnfeftigh.

<

Ij

il


κι

A^tre

I'

1?

I

Appelboom.

?&ffe©ji^ofitietDiiCtit selirft (nBonbctibattben «f*»*

Heecban Ommeren, cnDe enberc om te tifitctni/ Snm'
epamineccn/ enbe liaecopDaec]^o..f©oO'teb<fnEn ° '
ban bec felbec confibeiatien j tof«cben b; atnteU
be üeecen aocft becfocgt ban'tgeene boo^fcfi^be/
Itenniffe te geben aen be üeecct&jabe d'Eftradei,
i^py 3 Kiia*

en OORLOGH. ^Ses-m-veernghfliBoecL· fif

li·'

fi
ρ

■κ

Μ


-ocr page 745-

7I6 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. KlingeaberghenöeCharifius^em&afTaljeuc epttao?^

1__ Dinaci^ enbe ?tfeefante/ cnDe «ffitent cefpectitìe ban

«η β«η öe franine ban Vranckrijck enDe Dennemarcken, ge·
btifran- lych aoc& be boojfs Ji&iffibe enDe Jl^emocie cope^
fcbe tn igcft gefonben toiecOt aen be )@eecen ban Beuningen
É)ftcao?bfnaci^ jlKinïHec ban befen ^taet In Vranck-
rijck,
mitrgabec^ aen ben Btfibent Ie Maire, om te
ficecfien tot bec felbec nacicgtinge/ enbe topbec^ baec
ban communicatie te geben/ fulcftg enbe baec'tbc.
f)oa;be. <SpnbeIiicIt ooch aenbe gljemelbe Üeecen
d'Ëitrades, enbe ban Beuningeo genotiflceect / bat be
Bcmelbe igcecen
Clingenbergh enbe Charifius, bien
morgen boo; ben pjaeODecenbe aen gaec Ho. IBsg.
ijabDen beftcnt gemaecftt/ bat ben Ijoog&fi-gemelte
«oningb ban
bwcden fgn 3iKebiatie mebetuffcDen
Engelandt cnbc Dennemarcken ftengcboben fjabt.
©en
drie en twintighften be felbe p?opof}tie toe·
«II BB öec bDojt-geb?act)t/enDe in acljtinge genomen sönbe/
inesiBtie Dat fijn J^ajefiept ban
Sweden ten felben epnbe fgne
^i^Phc, .ï®fbiatie mebc gejpKfcn«fct fjebbenbeaenbentóo^
«roteili, jjj^gjj q^qqj Bf ittannien, mitfgabec^ aen be »0i
ningcn ban Vranckrijck en Dennemarcken tn ben
©oilogö met Baec ©o,4I©og. ge-engagecct / be felbe
tot
get aen nemen ban be boojnoembe ,!ll^ebiatie |)ace
inclinatie getoont fjaObcn/ t
)e()benI)atelfo..fIBog.
becdfaect/ batfe bcboo^noembe aengepicfenteecbe
JEebiatie infgclflcft^
boo?aengenaemtoaccnaccep=
tccenbe: 't
toelchbooj ben Eigent be Hey de, aen be
Igeec
Appelboom bcftcnt gemaecfit / enbe toiecben
be lleccen ban
Ommeren, en anbece fjaec ί|α Mog
©eöcputectben / tot be faecfien ban
Vranckrijck
enbe.Dennemarcken, bccfocfitmctconcectcnùetot
O&enoegen ban be i^eec itmbaflabeuc
d'Eftrades,
initfgaDcc^ ban be fijeecen alöiec aenüiefenbe Deen-
fche
jnainifiecé/ eenantbJoo?btopbe boojfsPiopo.
fjtieinconbenabletecmentefojmecen/ om bccbol.
0cn^ booi o?b?e ban fjaec ©o. JEog.aenbeni^ccce
Appelboom bccfjanbtcepcfit te toecben.

Ó^en acht en twintighften toiccbt een conccpt ant»
h)oo;bC aen ben ì|ecc
Appelboom gegeben/ boo;be

teeccrt ïïaebt ^enfionaci^ be Wit, Crommom,
enfwoude, Glinftra
enbe Gerlacius, enbegecom»
mnnicccct aen ben Jgeec ©jaebe
d'Eftrades, 3imliafi
'll^L·"^ fabeuc eictcaojbinaic ban
Vranckrijck, mitfgabec^
fltbiflcht βεη be l|cecen |föini(Iec^ bnn Deonemarck, om
baec optebecfiacn bec felbec confibccetien/ enbe
goebtbinben/ enbe becbolgen^ baec bancappc^tte
boen.

SBp et 'jS?finbecenbaeg&^ toiecbt gecappojteect / bat Set
it"il· anttooo?t bp be gemeloe i^eecen Franfcbe enbe Deen-
fche
jl^iniflec^toa^geoojbeelt fatt^factoic: enbe
jiBini- Ì0 bienbolgcn^ aen ben J|eec
Appelboom obecijanbt»
liiï? Bi- cepcftt boo? ben Stgent be Heyde ; ooch gefonben
eppio-
aenöe^fgcen ban Beuningen, Ysbrant, enbe Le
Maire,
e);tcao?binacid JQiniflec^ enbe ^efiOentin
Vranckrijck, Swedcn cnì« Dennemarcken.

beert.

ì^et^nbttooo;bttDa^:

^„t. T^ E Staten Generaci der Vereenighde Nederlin-
teoojt.
J V den, οverwoogen ende ge-examineert hebben-
de de Propofitie by den Heere^jp/xtóoew, ex-
traordinaris Envoyé van den Koningh van
Smeden,
den ntgenthienden defes eerft mondelinge ghedaen,
daeghs daer aen volgende in Gefchrifte overgele-
vert, houdende aenbiedinge van fijne Majefteyts Me-
diatie, tot befliOÌDge van den Oorlogh tuflcben den
Koningh van
Groot Brittamie», ende defen Staet,
mitfgaders noch feeèkereMiffivevandehooghft-ge-
melte Koninck van
Swede» aen haer Ho, Mog. ghe-
fchreven tot
Stockholm. den mintighfie» der voorlede
Mimàt fiilo hei, mede'tvoorfz lubjedt raeckende,
oock in achtinge genomen,. dat den meer-hooghft-
ghemelten Koningh van Sneden, ten {elven eynde
fijne Mediatie mede geprefenteert hebbende aen den
hooghft-gemelte Koninck van
Groot Brittawtieni
mitfgaders aen de Konii^envanFr<»KArjfienD<»-
nemtrcke». in den voorfz Oorlogh met haer Ho.Mog.
geOngageert zijnde > de
felve tot het acoRCmcnyan

9ten-

S^'ni·

llcese-
tommu
a((tiit<

»nt-
tDoo2t
ain

b-j^tec
3tppel-
baom te

de voorfz Mediatie hare inclinatie ghetoonthadd "
hebben naer rype deliberatien goedt gevonden den
meer-hooghft-gemelte Koninck van Siuedtn, min
defen te bedancken voorde voorfzChri^lijck-.!
biedingetot befliflingevande voorfz Oorlogh enrf'
vervolgen» den gemelten Heer extraordinarii Evo«i
tot antwoordt toe te voegen, dat haer Ho. Moe i„
conformité van hare voorgaende verklaringe van d»
drie en twintighfitn defes, de felve aenbiedinehe v^
Mediatie uyc een Vrede-lievendt ghemoedt infc^
lijcks voor aengenaem accepteren ende aennemm
van gantfcher herten wenfchende, oock Godt Al
machtigh biddende, dat die totlof ende eere van fiinè
Godde ijcke Majefteyt, tot verreyckinge v»n het
voorfz Chriftelijcke ooghmerck, ende tot conten
tementvanderefpeélive hooge parthyen moeeehe
dyenendeuytvallenj Zijnde haer Ho. Mog. «vie^
den, ende ovcrbodigh tot meerder bevorderingevan
foo goeden ende heylfamen werck , daer over mee
hem Heer extraordinaris Envoyé, deor hare Gede-
puteerden met communicatie ende confent, nochtins
van deHcereGrave<j'JS;?Wi/«, AmbafTadcur extra-
ordinaris van Vranckrijck , ende de Heeren alhier
aenwefende
Deenjche Minifters in conferentie ende
befoigncs te laten treden,op rapport, daer van te doen*
vertrouwende haer Ho. Mog. dat den meer-gemelten'
Heere extraordinaris Envoyé onbefwaert ialzijnvan
defe hare ronde ende finoere antwoordt, ende ver-
klaringe communicatie te geven aendemeer-hoogft.
gemelte Koningh van
S-weden , om te dienen fulcits,
ende daer't behoort. Gedaen ter Vergaderinge van
de hoogh-gemelte Staten Generaci, in denH*|edea
acht en ttsmtighflen J uly, een dnyfent fes hondtrt fts e»
fefiigh.

m öonincfilgcRe i^toeebtfcfic ©ccIaretieV tm»
fienbe fgne ilcutcalitept enbe opce cöte <©fflciöi öaa
mebiatie/lupbealgbolgöt:

Declaratio Sacra Regia Majefiatis ritmt
Mediatione.

QUemadmodum Sacra Regia Majeflas Suecis» jjiBirt.'^
fuborto cruento hoc bello , quo etiam nunc ιψδ».
magna clade inter fé committuntur Sereniffimui itert Ϊ
ac Potentiffimus Rex Magna Brittannise, ficCelfiac j
Praepotentes D. D Ordmes Generales UnltiBelgUi r-
in votij hoc unum maxime habuits ut armorum hxc
ludjuofa contentio quancocius fopiri ac terminar!
poiTet; eaque de caufa nihil omnino expirte Aia
omittendum cenfens, quod ad exoptatam Pscem re-
ducendam conduceret, iuam etiam operam ofiìciaque
fua eum in finem interponenda, intimo cum voto feli-
ciseventus, obtulit: Ita pofteaquam Sacra Majeft«
cognovit oblatam mediationis ejus operam non folum
Sereniflìmumac Potentiifimum
Regem MagnseBri-
tanni® acceptafle ; Sed & ineandemconfenüffeSe·
reniiTimum ac Potentifllmum Regem Gallias; ^
eiTeillamtumSereniiTimo ac Petentiffimo R^gj^-

nÌ£E, tum etiam Celfis acPraspotentibu» D.D.Ord·

Generalibus Uniti Beigli ingratamlstatur, inprimu
altememorata Sacra Regia Majeftasadeojucundoin-
dicio animorum undique in pacem à tot ac tam multi*
expetitam laudando propenfionis ex animo opt^s»
utfelix hoc initium ii fubfequanlur fucccfliis, qi"^*
ad Isetam ex voto metam tandem pervenin pouic·
Deinde quandoquidem in reftabilienda paceintentto
Sacrse Regise Majeftatis fida eft ac fmcera nhiiqw
fu» Majeftaticordi magis ac curae, quam
modispromoveaturoptimafpes, quam concepì o^·
era Majeftas ex perfpedlo unanimi omnium in pacem
confenlu, idcircocum videatur fcrupulusunialtenvc
parti injici poiTe, quafi
non poffet Sacra Regia
jeftas ob fcedus, quod Jpfi eft cum Sereniirimo ac ro
tentiflimo Rege Magn® Britannise,
agore ; Sacra Regìa Majeftas tum hifcè dee arat, ο
pradiJaofcederehocfieri poiTe ,
oxm inUlo f^da»
fint talismediationis oiBcia j pro"tetiam Sereni
ac Petentiffimo Regi Magna: Brifnn'^e^'^entem

liiil


-s -- - ,

-ocr page 746-

Μ

'MS

cn OORLOG. 'tSes^en-^ëemghfieBoticL 727

ili

,// Biefltemexeoindubiefatisconftat, quod Sacra Re-
JWO· gij^ajeftatisintcrpolitienem acceptarlt, tumcriam
contcftatur fefe ut veium ac fidum Mcdiatorem decet,
Juio Tti reJmtMd* Sacra Majeftaj aJlaborat , nihil
Guicquam hoftile , in unius^lterique favorera aggref-
furam, fed mediam inter utramque belligerantium
pirtemeaadhibkuram amica iludia, quseadcompo-
nendum ac fopiendum funeftum hoe bellum pertinere
pofleviftfucrint. Inquarumfidem,&c. AfturnHe/-
püie die Hf Jee/ma JuiÜy Anno milUfime fexcentefmo
jixagtfimo ftxto.

HidewiiEUtiur*. (L.S.)

frtm Braht Comes in
Vifingsburg R.S,
jirotiMtHS.

Carelus Mauritius Leueu·
haupt loco R.S.
Marfchii.

Magtius Gabriel ie la
Gardie R. S. ConccUa-

rtum.

GufiefOnoStte»'
kckR,S.Jbrcht-
taUjfm,

Gufiavus Bonde R. S.
Thefaurarium.

H. Haghufin.

Declaratie, 'vanfijn KoninckUjcke Majefieyt, ra-
kende de Medmtit'

GElijck fijn KoninckUjcke Majefteyt van Satden,
defenbloedigenOorloghontftacn lijnde, waer
in tegen malkander in aftie zijn, de Doorluch-
tighfte en Groot-machcighfte Koninck van Groot
munnten, ende de Ho. Mog. Heeren Staten Gene-
rati der Vereenighde Nederlanden, dit alleen gewenft
heeft, dat defe ludlueufe contentie van Wapenen,
metten eerften mocht werden ter neder geley t, ende
gctermineert, foeckendeom diefwille niet alleen van
iijn zyde na te laten , het welcke nut konde weien om
dewegenfte Vrede te reduceren, en oock geprefen-
tee/thceft de interpofitie ende plichten van fijn hulpe,
met groote hoop vaneengeluckigeuyckomft,alfoo:
Μ dat lijn Majefteyt verftaen heeft, dat fijn geprefen-
teerde
uediatie niet alleen den Doorluchtighften en
Grootmachtichften Koningh van Groot
Br$ttaneien,
b«ftaengenomen, maerdatoockindefelvegecon-
fcntcert heeft den Doorluchtighften en Groot-mach-
tighften Koninck van
Vrauckrtjck, en dat de felve oock
ninonaengenaemis, aenden Doorluchtighften Ko-
ningh van
Denemarek 1 nochte aen de Ho. Mog, Hee-
ren Staten der Vereenighde Nederlanden ; is vooral,
fijn Hooghgedachte Majefteyt verblijdt, dat door foo
geooechfame tekenen van gemoederen van alle kant
de Vreede wert begeert, wenfchende dat dit
voot-
tpoedige begin Toodanige geluckige fucceiTen moch-
ten volgen, waer door men tot hetgewenfteeynde
van Vrede eyndelijck na begeerte raecken konde.
Dier na, door dien in 't reftabilieren vande Vrede, de
intentie van fijn Majefteyt getrouw ende finceer is,
en datter niet fijn Majefteyt meer ter harten gaet, ak
o»t op alle manieren werde gepromoveert de goede
hoop, welcke fijne Majefteyt geconcipieert heeft uyt
Bet yoorfiene en eenparige confent van alle tot de
Vrede, door dien het fchijnt dat d'een of d'ander par-
tye eenige fcrupei konnen krygen , als of fijn Ko-
ïmdlijcke Majefteyt niet konde om het Verbondt,
'weick hy heeft met den Doorluchtighften en Groot-
®»chtighften Koningh van Groot
Brittanmen. me-
jiiaehjck handelen i Soo Declareert fijn Koninck-
%ke Majefteyt met defen, dat het felve gefchieden
j ^"gequetfthet voorfeyde Verbont, door dien
infiet felve foodanige ofiSden van Mediatie ghcfon-
oock hier uytgenoeghfeeckcris,
° ^^««-Doorluchcigfte en Groot-machtighfte Ko-
nm^ vande felfde opinie is,

om dat hy d'interpofitie van fijne Majefteyt heeft aen-
Eirt!!®"' oock getuycht fijne Majefteyt, dathyge-
te^i^r"
Mediamr betaemt, geen hoftUiteyt,
""J'iijne Majefteyt
werekt omme Vrede tercdu-
ceren, tot gunft vande een ofre de ander &Ì aCnvangen, Ì
maerdathy mediatelijck tUflchenbeydedeftrydende ——.
parthyen, fopdanige rainnielijckc gen^entheden fai
aenwenden, welcke konde fchyhen nuttewéfeh, om
defen doodelijcken Ooiloghte componeren en by te
leggen. Ten oirkonde van welcke, &c. Gedaente
Stockkelm, den elfdén] uly fefihie» hondnt fes en fifiigbi

HedewìgEleonorà. {L.S.)

Tetrus Brahe Comes in
Pifittgsburg R S,
Drotzatus.

Guiiaf Otto Steen-
iock R.S. Archi'
talafum.

Carolus Meuritiiis Lenen*'
haupt loco R. S.
Marfchii.

Magnus Gabriel de ld
GardieR.S, ComtUé·

rtum.

GuüavusBtfideR.S.
Thefaurarium.

H.Hoghufen.

t

i'i

ii

1.-1

\·Λ

fai

^ie bDictt gecemarqueett niet fstti^factoic} al^ iisnt
5ÖnbeailiniiKeectDoo? De claufulc i
>««fa-

dte.é't· «ïnDe t'cenemaEl tot De geinterponeerde me- λ
diatie celdtDf/ tnDe aen De ftlüc / olii oorfaeck ban ooSl
Dien ibeöonDcn te toefen/ fnltj; Dat De boojfcöieOe
medintie ceflecenDe / De gcDane belofte Daec mcDe
oocRfouDe i^onnen
teevanefceren ; à^eoetflebon»
Den Dat aen Den aemelDen ii|eece
Ysbrants Qefcgjeben
fouDe toojDen/ Dat f)aec l^o.
jSDog. in 'c boo;fi-5;eben
ontfcoecp aantfcb geene fecncitept of fatigfactfe bon*
Den / maec bat Bet laetfie 3lit ban Dien BcceD?effecrt
fauDe moeten toojDen naec'cmoDel giec na ban
b]oo;De tr bioo^De Qcinfeceect: ^Docginca^banDe
3i
)DebanSweden Daec op fouDetnoggen toojbenge·
ftaen/ Datbebooifcij^eben belofte in be Siete gneci·
P^ceect/ enbe fulcjc niet alleen in fabeuc ban
Enge-
landt
gebaen biiecbe/ bat gpi^eeceYsbrandtf booj«
noemt rdneJËajefleptoach daec (nnemocfitrtege^
moetgaen.

Declaratio Sacra Regia Majefiatis ratìone
Mtdi^tionis.

QUandoquidem Sereniillmus ac Potentiillmufl jgntibit
Princeps ac D. D.
Ludovicus XIV. Francia: 6e
Navarr» RexChriftianiffimus è re omnium in-
tereiratorumeflejudicavit, ut stdbellüm quod exor-
tum primum inter Serenifllmum & Potentiffimum
Regem
MigaxBrittannia, &c Cclfos ac Prapoten-
tei
D.D.Ordiues Generales Foederati Belgii ac laciu»
deinde vi fcederis ad alioi vicinos Reges utpoteadal-
tememoratum Serenifiimum ac Potenti^mum
Gal-
liaruvt
Regem, nee non Screnifliroum ac Potentiffi·
mum Dam* excenfum eft, tanto citius fopiendum»
mediatioqu£ à Sacra Majcftate belligerantibuioblat»
acceptaretur ; adeoque SereniiSmus ac Potentiilimus
Rex
GaUerunt eandem non foluin acceptavit, fed &c ia
ejus muneris meliorem promocionem optat, ut
ü uoi
alterive partiinjedtus fitfcriipulus, quali non poflètj
Sacra Regia Majeftasobfocdus quod ipfi eft cumSe-
reaifEmo ac PotentiflSmo Rege magns
Brittennì*
mediai partii agere, is aliqua Sacra: Regi» Majeftatis
declarationetollatur, nediffidentiaaliqua fuboriatur»
non parum bono ac commodo publiconocitura, id-
circo pofteaquam Saaa Regia Majeftasperfpexitobla"
tam fuam interpofitioncm à Belligerantibus, tam par-
tibusprincipalibus, quam acceftbriis partimjam re-
ceptamScacceptam, partim eandem acceptatum iri»
fpem non ambiguam datam
1 Sacra Regia Majeftac
cui nihil magis curse, cordique quam ut armorum
haec leduofa contentio quantocius fopiri ac terminati
poflit, hifce declarat, nullam fubeflè poffe juftam cau-
fam cur non poflit mediatoram vera ofiRcia praeftar^
quemadmodum etiam hifce bona fideprotnittitfe»
toto Prrfati belli tentpore nihil hoftilo contra pediöoi
Foederati Belgii Ordines, eorumve Belli conforteg
•garcflunm, ncc ullam omnino opem direÖè vel in-
^ pp ^ diteöè

m

r:il


-ocr page 747-

747<5SAKEN van STAET

direflò, memorato magnseBW«rf»»<>i Regi contra
' eofdemlaturara, in quorum
fidem.

Declaratie van fijn KoninckUjcke Majefieyt,
' rakende de Mt'diatk.

NAcdemael den Doorluchtlghften en Groot-
machtigi-.ften Prinsen Heer,
LvdovicusétXIV.
d'Alder-Chriftelijckfle Koninck van Vranckryck
e» Navarre
j geoordeclt heefc, dateer alle de geinte-
lefleerde veel aen gelegen was, dat om den Oorlogh,
wclckè eerft ontftaen is, onder den Doorluchtighften
en Grootmachtighften Koningh van Groot
Britta»·
nien,
cnde de Ho, Mog. Heeren, deHeeren Staten
Generaci der Vereenighde Nederlanden, cnde daer na
wyàer tot andere nabuyrige Koningen, flamentlijck,
de hooghft-gedichcen en Grootnaachtigften Koningh
van
Vranciryck , als oock den Doorluchtighften en
Grootmachtighften Koningh van
Ììtneniarcken, is ge-
extendeert des te raiTer ter neder te leggon, de media-
de, welcke van fijn Majefteyt de ftrydende isgepre-
fenteert, werdcaengenomen, en daerom den Door-
luchtigljften Koningh van
Vranckr^k i de felve niet
alleen heeft geaccepteerc, maer oock wenfcht tot be-
ter promotie van dit wcrck, dat, foo de een ofte de
anderepartye eenige fcrupel hadde gekregen, alsof
fijne Konincklijcke Majefteyt om het Vetbondt,
*£ wejck hy met den Doorluchtigften en Grootmach-
tighften Koningh van Groot
Briitannien heefc, me-
diatelijck handde, defeWe door eenighe Declaratie
van fijne Konincklijcke Majefteyt wierdê wegh geno-
men, op datter nieceenigh wantrouwen ontfta, kon-
nende het gemeene befte ende profijt niet wcynigh
ïchaden. Daerom, na dac fijn Konincklijcke Maje-
fteyt ge fien heeft, dat fijne geprefenteerde interpofi-
tie vande ftryden, foo wel principale als accelTolre par-
tyen, eenfdeels aengenomen ende geaccepteert is,
snderfdeels geen kleyne hoopen geeft van aengeno-
men te fullen werden : heeft fijn Konincklijcke Ma-
jefteyt, welcke gheen meer forge heeft, als dar defe
Judtueufecontentie van Wapenen, metter haeft wer-
de ter neder geleyt, ende getermineeit 5 met defen
declareert, datter geen rechte oorfaeck en is, waerom
gheen ware plichten van Mediateur foude konnen
prefteren, ghelijck hy oock met defen getrouwelijck
bèloofc, dat hy in den gantfchen tijdt vanden voor-
noemden Oorlogh, geen hoftiliteytteghen devoor-
feyde Staten vande Veieenighde Nederlanden, of an-
dere midegenooten van defen Oorlogh fai aenvan-
gen, en geen fubfidie, direöelijckof indircöelijck,
acnde gemelde Koninck van Groot Britlamien, te-
gen de felve fai (enden. Ten oirkonde van welcke,

vier en twintighften Buotlilp/ Öeit ^eec Ap-
lelboom
upt bc Heyde, i>an tOfflCIl βαεε

^o. i©oa. öeöDfiiöe bccflatn/ öat öcfelbe toaecen
bfliöPterfn^f ίε Ijcb&cn communicatic / ban'taDfen
I)P aB);Taa?binaci^ Envoyé [jab oEbifcoaceett met
ben llffce öatöt Pfnfwnaci^be
With, aengacnbe
bc njKliminaticrtban bc ©jccbcljanöclinge / bp
me-
ditttiebnnüooöfl-flcmrföfrünc Itonincfil. Jl^ojelicpt

ban ©joot Brittannien, cnbe Ijaec l|o. HSofl. enbe
btc felocc ecalIicEcbcn : öccft Ijacc to· JSog. ijct
bpgacnbf cjctcactban^cclacatie/ bp öc «ffinaelfcfjc
Commifraciffcn aen be Booflijflgcmelbcn föne m·
nincUlijcUe JSiajeftcpt^ ban
Sweden {^eccen ^fimbafs
fabcucsJ/ bicnacngaenbctcctjanbcn gefldt/ ^gnbe
bc fubiiamtcban'tBÖcenebp ben €);tcao?binaci^
Envoyé mct ben boojfj Jgcec öacbt ©enfionariji/
cnbc bccbolgcn^ ooth met ben üme pjc|ibrrrnbcin
gacc 1^0. JBoq Sergabccinot)/ ban bc boo;Iebcne
iufccft öflbt Bcbifcoucctct. <iEnbeairooI)p<g)ctcaoji
binari^Envoyé, bpfijne©jopofitieben negenthien-
den
bt^ booiicben J©atm^g|ulÖ/inöaec]^o.JBoa.
©crgabccingö Bp monbcgcbaen/ tnbeDcnbolaen^
ben bag!) bp gcfcÖJifte obccgclebcct/ becfocötfiab/
bat öacc l|a. JitòOB. fouöcn gelteben upt öaecmibben
te oibonncccn eenige J^ceten ©ecomraitteetben/ met
OitàcIcUedpfaube fiQnnen cammunicatif aaen/ οη<·

Atateii

btgtrtn
rommu-
nuatie
tiaii
't aeen
oe <l)eer
gHïPtl-
boom op
be p^tii
mina
tien tian
iien

jtit nut
te ffineiit
fienfio
natip
ïteefcee-

tii(cou-
nirt.

ffirc-
foeckt

Her Ijfm
6aer toe
cenist
etcem-
mitteec-
ti(u bp
Dtbeti^t
mogen

tcentijet getne fiem upt Engelandt jbütic moùcii fh»

Romen/ aengaenbebcboo^öjebcBjebe-öanöfiinr, !

»00 Beeft fip öet felbc ftaec ï^o. j©og, nocBmïH; -
bacötigö gtjcmaecRt/ tnbcinbeb^ncfttageoehEnnf
niet fouben gecaben binben foobanlge ©cecen
pnteerben te nominecen/ ten «pnbe pete&aÈtenite
boeccbigfjom te communicecen;
J&P Envoyé toet^

^ ?3e^nttooo2bt ban De^ itonincfi^ <Comm(|facia

RefponfumaDommis Commiffijrüs Regii Mam »«.

Brittannis Dominis Let ^atis Suecis^ datum

vigefimo feptimo die Jultj Anno millefimo "enji^

fexcentcfimo fexagcfimo fexto , frmi^s^^^.

Curialihus, wi(f«rt.

fineiu

PLacet Sereniilimas fuse Majeftati quod Sere-"ieniiil
niffimus Rex
Suecia pacificationi conciliandafe
medium interponat, cui Majeftatis fuje hono-
rem cordi fore accurK cörtó fibi perfuadet. Quamau·
tem temperiem ac propenfionem ad quieta Confilla
Baiavi habeanc, SerenilIïmusRex Succia inde promp-
tiiTimèconjicerepoterit, fi wfi/M/)ri|/)«(fatqueeo (pon-
te ducentia amplexari velint ; Cum nemo cogitare
debeat
uUum quantumvis Infelicm fuc»Jfm {quod ti-
men Deus avertat ) Majeftati» fuse animumadeode-
miffum efficere pofte, ut ejufmodi traftatum/«■//«
jwewlocoadmittat, quin illud fu® dignitati meritò
tnbuendam cenfeat, ut, fi Batavi paccmteverà cu-
piant,
Legatos fuos adMaieflatem y«ΛwdeJuβi!φ$-
dcm condmonibus traftaturos mittant. ,.,

- Antwoort van de Heeren Commiffarifit» vtniat
Koningh uan
Groot Brittannien, ami» Htu
rewSweedtfche Afgefanten gedaen, <fe»feven
en twintighften
lulij fefthien hondertfesen
ieftigh.
FriemiJJis curialihus.

T" Τ Et heeft fijn Doorluchtighfte Majefteyt goet gì- .
JTJ. dacht, dat de Alderdoorluchtighftt Coningh
van
S-weden, om de Vrede te fluyten, Cgh me-
diatelijck interponerc , welcke feeckerlijck meent,
dat de eer van fijn Majefteyt feeckerlijck fid beforgen,
maer wat matighcyt ende ghenegentheydt tot gerufte
voorflagen,
icHoUatiders hebben, kan, denAlder·
doorluchtighfie Koningh van
Svedn, hier licht uyc
bevatten, indien fijn eygen middelen, endehaetdaa
toe vin 't fclfs leydende, willen ampledcrcn, dtwijl
niemant denckcn moet, dateenigh, hoewel ongduc-
kigh fucces, t'welck nochtanj Godt verhoede, de
moedt van fijne M^efteyt foo nederigh konde maken,
dac hy foodanigh Traitaet op yder derde plaetsfoude
admitteren, ja dunckt datmen dat aen fijne Majefteyt
met recht moft tribueren, dat, indien
doHellMitrt
de Vrede met ernft begeerde, fy hare Afgefanten aea
fijne Majefteyt cot handelen van des felfs rechte con-
ditiën fende. ,

fittté

fflot boojfettingc ban foobanigfle «wwiinfeaije

si·!

fijn ban eicfte p?obincje een gecommitteert. ifare „„ „i 1
onbetnocötan^ be meefic
geecRaebtPenfionarisdeWit.

f?ttt·,

igf t bccboIgD na te f!cn j ' '

conununit«« sctoojöin feecBtw ^iDöÖff" W


-ocr page 748-

1666.

cn O O R L O G. νSes-en-njeenighjlé Boeck. 729

^i,t,a«0oeöecBanbtbiRomfn/ banbcotootfeniic
équipage t£C
Zee ! öie Den üpanDt in
'—■ Epge'^·"^^ onDftnemcnDe/ öcflaEnDeinvijfen
neeentigh ^cÖfPiH Uan (©ojlogf) / eiiDc bp öe vccr-
ii£h ©janDcró / ornine Oaec
meOe nietten eccftcn
uptteftt""^"/ '^Eant)t^©{potejeB£ntoaojDigD
boo!
en omtcent De öiöiece ban Londen sijnöe/ te be»
üfchtcn j gebcnDe baec bencben^acn fjaec i?o.Jiaog.
in ücDeiichcn/ ofmen (igö baec tegen oocftnietbe=
fjoojDc ten upttecflen
te ebettuecen / om be öecltte:
ncnaöontagieopDen bpanbt/ onbec <©oöt^ gena=
Oijjcnjcofn/ te raaintinecen ; ©aecopi^gaebc ge»
bonOcn/ tefcöjpbenaenöet Colfegic tee tllbmicali.
κμί tot Rotterdam, öat f)aec <2ö. op {)et fpocbigljflen
oUec nac|)t enbc Dagl)/ toiiben boen becbeecbtgen/
oochüpnaUeéüoojfien/ en becbolgen^ bpbeBIoot
ffnDEni)etg>cöipDeCouventr7, in beiongöile25a=
taille ter Zee/ bp ben Capitepn Ruth Maximiliaen,
opDenöpanDtbccobect / mitfgabec^ bc twee nieiito
acnflEüoutüDe $»cI)epenDic baec nocötoaren leggen;
öc/ al^nocQ een Brander, boben enbe bcDalbcn be
..„tweeBranders, Die Da^c üSb. tot boIDoeningtje ban
S-ljacc contingent bp'^Uanbt^ ©loot Ijabben gcf»r=
1)3 ncecti ©angclt)eltetefcij?tjbenacn ïjet Collegie tee
iw' ?(iDmicaiitei>t tot Amfterdam, bat fp nifbe optjet
fporoiflölie toilbcn Doen becbeerbigen/ enDe ban alle^
^iitnucr(icn/ enDe oocft bp'^aant^ ©loot fenben / be

Bf!"' ^[ρψεηί'^ίήΓυΓε,ΰεΕίΓεχ, enbebeSevcnwolden,

in Oc jongblïc 20ataiile op ben bpanbt mcbc betOi
esifj öcct/ nntfgaöecsS vier ban bc nieuto aengcbontnbe
>
^cljfpcn/ alö oocft nocD twee Branders, boben cnDc
ücöalocn De vier bp Ijet felbe CoIIegie/ booj Ijaec coii>
tiiiflciit albccept^ gefncneect ; ^ocö te feljjpbcn aen
IjrtCoIIegictec^iDraicaliteptjn
Zeeiaiiclc, om ban
grlijche De
drie nieubJ aengeboutoDe ^cfjepen / in bc
ftlac ii)?obincie noef) leggenbe / oocft ten fpoebigfïen
totemplop gbeceet temaecften/ al^mebenocgcen
Brander, bobcn cnoc betialben bC twee Branders, Die

l)acc(!S&.a{bet;ep^bp'^3lanDt^ ©loote/ boo; gacc
toiuingtnt tjaDDcn oeboeflfjt/ bat boo?t^mebcolie»
ftljjeüenfoubeüjojben/ acn ijet Coiregietec16bmi=
CQlitcpt in 't Noordcr-quartier, om fnfgelijcB^ twee
bon ()aece nieubie aengeboutobe ^cgepen met een
Brander, boben enöc beöalben be twee bie fp boo?
iiacc contingent gcDouDentoacen bp'^ïant^ ©loot
tEboegen/ tenfpocbigljlïente toillen becbeerbigen/
tncpnbel0cft inebe aen ijet ColIegietec'^Sbmicali:
ttpt in VrieQandt, tJat fp Üft ^ClJip be Nagelboom,
ntcöe in be jongbfle S3ataiIIe op ben bpanbt beco»
ijctt/ enbe twee ban l)aec jongljfl - aengeboutoDe
^cljtpen met een
Brander, boben enbe beljalbenbe
twee Die fpgeöouben toacen/ boo? öaci; contingent
IipVïant^ ©loot te boegen/ oocft ten fpoeOigfieu
toilbcnonDet;enipIopbrengen: i^ mebe goetgebons
licnteant!)oi;ifecen/ b'lfeecen
Kievit enbe
ombobcn enbe beöalben be vier
Branders, Oiefjaec
e.bolgen^ iSefolutie ban{)aei;i@o.lI@og.banben
vijfthiiinden befe^ tot Rotterdam bebett bccbeetbii
ml noci) vier a fes anbet:e Branders ten fpoeDigijflen
tt boen hiaec maecften ; J©pbec^ i^ noci) goebt
bonDcntebecfoecften bej^eecen ©ebepnicecbenban
ue ccfpcctibe §^iobintien in Ijaet: i^o. Jüog. Becga»
occinge/ Dat baec €0. ten fpoebigöllen pemanbt upt
oen öaccn toilDen affenben na De lleccen &ace ccfpec»
tilje Committenten/ om aen öaec «Sb. |©og. te
aacn picfcnteccn bc boojf;. preparaten be^ bpanbt^/
{tottoelchen epnbeaenbefclbeccfpectibe/ een Co=
Mc ban beboo
?f5 geconimunicpecDe?ïbbpfeniDiec«
Of" beljanDigöt ) enbe Ijoc noDigtj {jet becbolgen^
oa^/ batDe<iollcgientcc3llbmicalitept/ totbecbal
DanDcfeenboorige<i5quipagetccSee/ met conflDe=
table fonimen ban penningen tuiecben bpgefpjon-
Dcn/ tot boojftomingc ban fbjace inconbenienten/ bie
anönfmt^ bp continuatie ban toan-betalingetjoog»
'DcuöcDncijtbjtecben/ cnbetaietbenöaec <iïb. oocft
DECfocDt ten fpocbigljflen öectoaect^ twbec te fteccen/
om CQppojt aen ijaec ï^o. jeog. te ftonncn Doen/ ban
Dwcbecricfttinge/ ten epnbe öaeclto. J®Ofl. moH)·
«n toeten luatc op (iglj ftonncn bulatcn.

©nfe ©loote caecfttc nocljtan^ ii'cei:(Ie in Eee;
baec ban foo in DcbiunelauDtfcötfaecften/al^in't
bolgenDe b?cebcc
te fjcn.

3(n toatmanifce bari: na b'^rngelfcfie upt qua^
mcn/ cnùebocDtcn/ Daccbani^bpljenflöefieltöet
bolflcnbc :

DEtttTpeee»fa!Ìntigh/lenlìily ouden ftijl, avan-
ceerden wy met onle Vloot, niet fonder be-
fwaernis, uytde Rivier in de ruymce,endequa-
men's avondts de kloeke
fes, om Anckerte virerpen,
omtrent een plaets genaemt
Gunfleet, ende by naer
achthien Engelfche mylen van den vyandt. Den drie eit
fmmtighfiea
lichten de beyde Vlooten Aancker ; maer
koften niet komen tegens elckander, om dat het weer
ftilwas, en's nachtsontftont eengrooteftorra. Den
vier en twintighfien waeydc 't hardt, foo dat wy moftea
bly ven op Ancker, toe de kloeke
twee, naer de mid-
dagh, en gingh daer na Ooftwaerts, nemende eynde··
lijck Ancker omtrent
acht Duytiche, οίvier en twin-
tig/}
Engelfche mylen van een plaets genaemt
'sanderendaeghs zijnde Wconldagh , lichcedewyal
weder Ancker,
's morgens heel vroegh de kloeke twett
ende kregen den vyandt onder ons in Zee, mcchec
aenbreecken van den dagh.
Thomas Allen voerde de
Avantgarde Ooftwaerts, zijnde de windt Noord-ooft,
ende foo haeft hy was opgekomen, ghelijck mee des
vyandts
eeriie Efjuadron. 't welck gefchicde ontrent
f^/V» uyren, wiert by ons teecken gegeven om fighin
ordre tc ftellen. Wy, Generaci mee de Roode Efqua-
dre zijnde tufiTchen in, ende
Sr. JeremiasSmit. met dc
Blaeuwe Vlagge, wy vielen denivyant foo hardt ende
foo na aen'tJijf, datfe niet koften komen om overte
leggen ; en continueerden met vechten tot
vier uyren
's avondts, doen de Kwyiermet het middel Cflr/x van
fijn Vloot begonde figh op de vlucht te begeven, on»
Ancker te foecken ï dewelcke wy alfoo vervolghdea
met onfe Roode cn Witte
Ef^uadres, latende Sr. Jf
remitts Smit
met de Blaeuwe Efquadre ge-engageerC
tegens
Tromp, met een Ejquadre van haer Vloot. De
gamiche nacht volghdenwy den vyandt na, en be-
gonden met den dagh den vyandt nader acn te vallen»
foo dat wy groote hoop hadden de ^uyter te bekomen
in onfe handen, maer dewijl de windt flap was, raeckte
hy van ons af ; foo dat oniè kleynfte Fregatten hem
qualijck konden achter halen j ende Donderdagh ten
thien uyren 's morgens hadden wy alfoo haer vcrvolchc
tot omtrent
vier ert vijftigh Engelfche mylen, alwaer
fy bleven leggen tot
fwee uyren na de middagh. Op
wekken tijdt wy foo na op de Bancken geavanceerc
waren, dat wy niet koften onie vervolgingh verder
continueren , byfonderlijck dewijl de
Ruyter haddc
doen bekomen occafie om figh te retireren. In de
pourfuite bemachtighden wy
fwee van des vyandte
grootfte Schepen, het eene zijnde een Vice-Admiraels
Schip van
fifligh üacken, met otidet vier erttwintigè
metalen, en tvnee hovdert tnegentigh mm , gecom-
mandeert by
Airiaen Banckerf·, het ander genaemt! de
Sneeck van Harliugh, en drie hondert tvinti^ man, ge-
commandeert van
Ruart HiUeirantsi welcke beyde
wy verbranden, dewijl wy geen volck wilden over
Jaten tot haer befettinge, naer dat wy het volck daer
op zijnde uyt de Schepen genomen hadden : Soo haeft
wy hadden opgehouden den vyandt te vervólgen, foo
convoceerden wy een raedt te famen van de ^agh-
Officieren oivt Admiralen, ende dewyie fy noch tc fa-
men waren , foo wierden wy ghewaer eenige Zeyls
Noordtwaerts van ons, hoorende cannonneren, vcr-
meynde te zijn
Jeremtas Smit, die doen was in aöie
met
Tromp. Waer op wy refolveerden uyt te komen»
ende haer in de wegh t'intercipicren, voor en al eer
fy bare Havens winnen konden. Naer dat wy defe
Vlooten ghewaer wierden , bevonden wy de winde
naer 't Noordt-ooften, en hielden ons alfoo op hec
befte wy konden, tot dat wy nacuwer fien konden dat
het was in der daedt
Tramps Efyuedre\: die vervolght
wierdcvan
Jeremias Smit. Endealswy nader'gheko-
men warenj foo leydeo wy over, ende gingen afe felve

courg

I
É

Til


-ocr page 749-

730<5SAKEN van STAET

1666. cours als fy, en quamen föo eyndelijk ten tvieelf \iyrta
- 's nachts ten anckcr, wy vermeynden ons tc bedienen
van'de ftroom dieder viel oplonfe Lee-zyde, ende daer
mede hem nader by te komen ; maer's morgens foo
vermerckten wy dat
Smit Tromf hadde vcrloorcn dien
nacht, aynde hy alfoo uyt ons geficht gekomen ; Ende
alfoo de windt hadde üch gevoeght tot des vyandts
voordeel, hielden fy haer nacr Landt. Wy volghden
baer na met het Schip genaemt
'RoyaelCharles ^ tot dat
het vondt
fes vadem diep; Alwaer wy noch leggen,
verwachtende wat den vyandt fai voornemen.

Dit is van woordt tot woort, Frius Robbert en Ducq
d· Albemarles Relatie van dit Combat 5 waer af dit d'A-
èrege
is 5 dat den vijf en tvintighilen defes, zijnde alle
beyde Partyen in'tghetal der Schepen
{tnegentigb
Oorlogh-Schepen, enBranders) vafteven
fterck, naer
vijf uyren fterck en hevigh ghevochten,
gaf figh des vyandts groote Corps op de vlucht, naer
naere eygene Kaften toe ; ende den
fes en twinti^hflen
was haer Vloot gheheelverftrooyt, ende op de vlucht
gedreven ; waer na toe den
feven en twintighfien de
overige gedeelte niet minder verfwackt ende na-ge-
jaeghtwas. Onfe Vloot zijnde meefterende behou-
dende de Zee , ende noch defeftondt licht op haerc
Kuften, hebbende niet meer als een Schip verlooren,
dat verbrandt is, waer van den Kapiteyn en alle hec
volckisgefalveett.

®tomp g^m ïuptenant ?lliimiceelTromp, ben drie en
B··'"'- twintighften^uaufliinömHageftomentie/
toiecDt
Γη'ίβ '^anUectn Dacgö^in öe ©ecsaöetinfllj öanHoilandt
tommfr- ontbotten; altoaec ggeBomenjgnDe/ bcm boo;i>en
S^nL. J^eecSaeDtiaenlionaci^bJifctitaenBefcpt/ bat Baer
«oiient. ^^ ^jDotfföos. öaööen ooebt ^öonöen / fiem t'ep^
cufetcnbanfDiKiomniifrie/ ijcm Die toebetafboibes
cenbr. J^p D^eft beet op geanttooojbt bccepbt-toflltgl)
te ;ijn : lieggenbe banch ban ïues^n alle bocige gun^
cnbeeete/bieDpontfangentjabt. beben&em

fif loben met ganbttalÏinglj/ niet te fUHen gatn upt ben
Hage fonbec berlof ban ftaec («Eb. <!5?oot HSog.
jkuUHsl·' ^ulo; Bcfiöen fp/ foo boo? eene Miflibtal^bp mons
einjjaM be/ boo? ben igeec iSaebt ©enjionati^aenhaec®o,
Shelrtt' .ïBog.&eftenbtgcmaeciltj
Dat fy voor den dienft van
oematftt den Lande, by den tegenwoordigen toeftandt van fa-
ken, om goede redenen haer moverende, hadden no-
digh gevonden in te trecken de Commiffie voor defen
by haer gegeven aen Cornelis Tromp, als haer Luyte-
nant Admirael onder'tColIegie ter Admiraliteyttot
Amfterdam, endeinplaetsvan de fel ve te committe-
ren Willem Jofeph van Gent, zijnde Collonel over
't Regiment Zee-Soldaten, jonghft ge-erigeert. 55e
geecenban Uytrecht, Over-yffel, cnbe Stadt en Lan-
den , gebben
toel eenigljflnt^ te itennen ggegeben
Saec mifhoegen; cnbe bat
fulclt^ fonbec henni^ ban
flaec mog. niet öabt beïjoren te gefcljieben/ maec
gaec ii ogeanttDoo^bt/ bat be Charge ban
Luytenan t
Admirael
gem p}fbatdi)clt ban begen Holiandt gege»
benjönbe/ Bp befelbe ootftfionbc too?ben ingettoc=
hen : ïatenbe fgne Commiffie al^ Capitepn / bie fin
ban gaec go. IHog: gabt/ in fijngebeel.

Tromp ijabt al cebc te boocen/ boojbebolgenbe
25jief / foo aen be ïleecen bnn
Holiandt, al^ aen Baec
3^o.l®og.gefcb?eben/ enbete fiennengegeben/ fijn
InconipatibilitiptmetbeRuyter : (Snbe baecop toiect
Öp ontboben / enbe ontfmgg i0ne bemiffic /

(®eomp?i

Itlegeu-
btobte

altiian^

gefiPt.

Hoo^e t»de Mogende Heeren.

MYn Heeren : lek heb niet konnen mancque-
ren U Ho. Mog. naerder en klaerder te advi-
fcen , hoedanigh het particulierlijck is toe-
Se βπη. gegaen tuffchen de Vlooten van U Ho. Mog.
t«, ende die van fijne Majefteyt van Groot
Brittamten.
Soo is fulcks , dat wy op den vier Je» defer 's morgens
op ons hebben fien afkomen d'Engelfche Armade, de
windt Noordt-Ooftelijck, dochftiiletjesj foo dat wy
met
's Landts Vloote aen ly waren j waer op de Luy-
tcnant Adö»irael
JmBvtrtfr, met fijn fifquadred'A-
vantgarde hebbende,
«sby de wint ende in goede ογΗμ:
voor uyt gezeylt: waei op d'Admlrael van de Engel·
fche, gevoert werdende by de witte Vlagge, is op hem

afkomen facken; ende de Bataille van de vyandt daS

op in ordre is gevolght. De Luytenant Admirael de
Rvyter, de Bataille van onfezyde voerende, heeftom
trent de
der d''half uyr met fijn Efquadre onder de
van onfe
Arriere-garde blyven leggen, dat den voor
noemden Luytenant Admirael
lan Etiertfz, foo verde

voor uyt was, datmen fijn Vlagge naeuwelijckskonde
bekennen, endederhalven fulcke fpatie tuffchen
onfe
Avant-garde ende de BataiUes is geraeckt,dat de vyand

om onfe Avant-garde van de Bataille af te konnen
fnyden. Den boven gemelten Luytenant Admiiael de
Buptr foo lange onder de ly van onfe Efquadre ghele-
gen hebbende, heeft z^l beginnen te maccken, doen
den Luytenant Admirael
Jan Evertfz met fijn Sche-
pen eerft op de
Avant-gardevza den vyiadtbegonde
te fchieten. Wy met onfe Efquadre d'Arriert gtrilt
hebbende, zij η genootfaeckt ge weeft met onfe zcylen
op de maft loo langhe te bly ven leggen, tot dit dea
Heer de
Ruiter met fijn Efquadre op fijo poft was.
Doch heb niet langer onfe zeylen konnen fparen,maer
mede zeyl ghemaeckt, ende by de windt na de vyandc
toegefteken, niet tegenftaende eenigcweynigc Sche-
pen van den Luytenant Admirael de Ru^/er Ώοώίη
ons voorfte gelidt gemefleert waren : wy met onfe
Efquadre in goeden rangh dus zeylende, is eerft den
Schout by Nacht van de blaeuwe Vlagh met een Bran-
der op een van onfe voorfte Schepen aenghokomen.
Welc^e Branderna eenigh gevecht door onfe Schout
by Nacht vander
Sam is in de brant gefchoten. Den
Admirael i«et de blaeuwe Vlagh is mede met eea
Brander op ons afgekomen j waer mede wy ende de
Capiteyn
deHaevi ende van AmiJel, die onfe JmnJes
waren, langefchut-gevaerhebben gehouden, totdat
wy hebben gefien, datter een van 's vyandts Schepen
voor ons was heel reddeloos leggende, ende door 'c ge-
duyrigh by de windt kny pen, fagen dat wy boven hem
konden zeylen, ende gefecondeert wefende met een
Brander, fijn hem op zy gezeylt, ende naer de laegh
gegeven hebbende met dubbelt fcharp, heb den Bran-
der aen boordt doen zeylen, ende doen verbranden;
was genaemt de
Refilutio», gemonteert met viert»
fefiigh
Metale, ende twee Yfere flucken, ende gemant
met
drie hendert veertigh koppeo, waer van door onfe
Schepen zijn geberght
vyfen veertig Man, daer on-
der zijn Stuyr-luyden, en«»Quartier meeiler.
Den Luytenant Admirael van
Meffel. endedeVice-
Admiraels
Stueers, hebben mede in defen ti dt heftigh
tegens den vyandt doende geweeft, foo dat den Luite-
nant Admirael voornoemt, lang
Vice-Admirael van de blaeuwe^
naer*dat den boven-genoemden
drie a vier malen van verfch volck gefecondeert wm,
echter door de dapperheydt
van de voornoemde Luy-
tenant Admirael foo begroet geweeft, dathyconfuyi
mofte by fteken, doch heeft den voornoemden Luy-
tenant Admirael van foo getroffen, dathyW
voet water in fijn Schip heeft gehadt. OnsEfquader
duslnpoftuyrteghens den vyandt agerende, hebben
met alle vlijt by de windt zeylende, 't Efquadre
ym»
de blaeuwe Vlagge van de Bataille, ofte de roode
Vlagge geheelijck afgefneden; waer ondernochwa-
ren
drie van'tachterileghelidt van de gemelde rooae

Vlagge, en hebben in ditpoftuyrghevochtenmetdc

boven-genoemde blaeuwe Vlagge tot ontrent vijf uj-
ren na Λ middagh, wanijeer wy in oniSchip alver-
fchooten hadden
thie» duyfeut drie hniertY^x^ kruyt ;
Den Admiraef van de blaeuwe Vlagge omtrent een
kleyne Canon-fchoot achter ons zijnde, heeft gtie-
tracht met fijn Brander den Kapiteyn
branden ; macr fiende onfe Chaloupen gereet Ijgöen,
en eenige fchooten van hem krygende, i« met de t-M
loupe van de gemelde Admirael die hemto^efooden
wiert, over ftaegh van ons af confufelijck geboug'""^
wy hebben doen weder getracht na hem toe te w
den, ea 9vcr ftneghgebowgfeert, ««e^^'^jfcoï


-ocr page 750-

en OORLOGH VSes.en-^eertighfieBoecL 7^ 1

ghekonnen; waeropdewindtecn weynïgh begonde

[ekoelenuythctZuydt-wcftcn, en dienthalven we-

■ derom na den Vyandt toe-wendende ; gewende Zijn-
je hebbe de behoorlijcke zeyn ghcdaen, om mee
ons Eiquadre ghelijckelijck in den Vyandt te vallen,
lerwylen onfe andere Schepen door de veranderin-
ge vin de winde de loef van eenighe van faaere Sche-
pjn kreghen ; wy fijn met dat koeltje doen gheraeckt
op2,yde°van den voornoemden Admirael, dewelcke
van onsfoodanigh wierdt begroedt , dat hy op 'claec-
fts niec een fchoot meer dedc, en oock den brandt in
fijn Hut kreegh, en vecie fchooten met los kruydt
nafijn Vice-Admirael en Schout by Nacht heeft te
loefwaerts uytgedaen, dat hem foude komen fccun-
dercn, ende oock van achteren ende van vooren om
hulpagefchout. D;n Vyandt daer geen luft toe heb-
bende, zijn coofufelijck met al de rell op de vlucht
gheraeckc i ende ten waere wederom geen itilcc had-
dengekregen, fouden niet alleen den Admirael be-
komen hebben,maer na menfchelijcken oogh de mee-
ftepatt, die'tniec fouden hebben kunnen ontvluch-
ten, in handen van ons Efquadre ghevalkn hebben.
d'Avantagie op den Vyandt dus hebbende , ende het
confiderabelfte Efquadre van den Vyandt zynde, met
die gcene van de Roode Vlagge, als boven gemelde,
hcbbe geoordeelt na Soldaet ende Zeemanfchap, niet
tekonnen verlaten, maer onfe Vidtorie, dus verre ge-
bracht, t'achtcrvolgen. Want indien den boven ghe-
Bielden Vyandt niet enhadde vervolght, endeden
Luytenant Admirael dc
B.uyter hadde gaen fecunde-
deren, niet tegenftaende het ftii was , foude onghe-
twyfFeltoorfaeckegegeven hebben, dat de Schepen
onder den Luytenant Admirael de
Ruyter, ende
Evertfz, de vlucht confufelijck fouden hebben geno-
men : Terwijl de felve geoordeelt fouden hebben, </«f

vut ms Efquadre vin de» Vyandt weecken. Ende wy
fouden niet alleen onie Schepen gcdifcourageerc,maer
oockonfepartyge-encourageert hebben, om ons te
vervolgen. Ickgeef U Ho. Mog.ende alle vcrftandi-
geZeeluydenende brave Soldaten eens te oordelen ;
lodien den Luytenant Admirael de ««^'iir d'Avant-
garde van den Vyandt by tijdtshad afgefneden, ghe-
lijk wy d'Arrieregarde van de Bataille hebben afjgefne-
den,wefende ftercker als fijne partye,of wy niet en fou-
den onder Godts genadigen zegen, een goede Vidto-
rie bevochten hebben ; zijnde Onfe Avantgarde ftcrck
genoegh ende in brave ordre, om d'Avantgarde van
den Vyandt raetavantagie het hooft te bieden. Alle
't welcke voorfz is, proteftere U Ho. Mog; niet te no-
tificeren uyt eenige de minile partye , maernad'opr
rechte waerheydt, t'allén tyden te fullen voor degant-
fche wereldt verantwoorden, verklarende voor Godt
iÜeiom befte wil gedaen te hebben.

Uoogh M-ageude. Heeren :

Nunadefe, en alle mijne getrouwe dienften, van
den Heer Luytenant Adm irael de Myter door
pàTtyej
fonder mygeboordt of gefproocken te hebben i>'.citide
jiloufie, om dat Godt Almachtigh inet kleyiidér
mscht, myopden Vyandt herft avahtage ghegevcn,
ende
hem met een groote macht defavantage : van

vooroorfaecke van de nederlati, ende voor een Scbtlm
t"^f»iteerttemofde7i,ffmy onlydelyck, eaàz
foo geéiv
'eparatie daer vafi kryge, ben incapabel het Vaderland
'5 konneadienen ; wantfooriü niet wel gedaen heb,
®eene noyt v/cl te fullen konnen doen : en isgeentijc
OU
Schelmen t'employeren, maer wyfe, voorfichtige
Mdccouragieufe Z^-helden, dfc voor't Vaderland,
"de haer eyghen reputatie bereydtiijn Goedt ende
''loedt op te fctten : welcke ick meène tot noch toe
■00 wel duor Godts genadigen Zegen, te hebben ghe-
conferveert, dat ick gheeft Luytênfet Admirael de
%'fi·, noch eenighmenfch ter wereldt, foolanghe
1« leve, capabel achte my die té füllen ontfteleti: maer
^ doendéveei confafie in de Vlöoïe, tot mijn lèêt-
J^fen tegemoet fiéiénde dOfScieren en matrofenaen
Undt komende·; malkauderen teTullien vermoorden :
t weick Gode verhoede; Op wiéh ick my verlate, ne-
«Mdedtfcretfrende wyfe conduite van U Ho. Mog,

WaermedeUHo. Mog.bevele in de Heylige pro- i666>
tedtieGodes, endeblyve, --

M'yHHeerettj
U Ho. Mog. Onderdanigen Dienaer 5
Geteeckent C.
TROMP.

In's Landts Schip Hollandia voor Vliflingcn j den
derthienden Angn&i fefiienhondert fes en Jefiigh.

©an Holland ocbimitteect 3önöc/bccfoc[)t DP öaft
na ban ijaec i^o. JUgog. ooch ontflagitiQg ban be
CotnttiiffiE
al^ €apitcpn/ Die Ijp üan ftaec Babti

9n De ©loote onDEcDcHàatroofEn in Zeelandt, jiöetre-
BaDOealcctOefialjaeopenbaeccetniacDificactie/enbc
öecöterp. «linDe men
DiecfocTromp» foube beelaen.
f)angD Rebben : macc lia Defe cemotie toircbt fjet (iil. et>tt
«enalfoo cecbcöeRuyter toa^ bantoegDentiaecl^o. maicon·
iEos.öfDancïitcnöeöflauDECCt/ oochfclf üantDC
oen
Vranckrijck ; ©cbbcnbe Den «oninab aen b'?8m·
UafTaDEucBcfcfijeben/ {jemsecappojtcectie Jönban
fyneBolontaice^/ DatöpDabBDeöam
deschofesdc
cceur & de tefte, qui paffent les forges humainesj £efti- Jgiancii-
mantplusfaretraitte, que s'ilavoitgaigné la Bataille : pt"»»* .
Ayant refifte' avec huit vaiffeaux a vingt &deux des [j'^g®?
plus grandes d'Angleterre, βε aux deux AdmirauX ; ttt.
S>oa geefcmen b'e);aminatie ban be facclte boojt^
baccbp gelaten; ^Uecntoietbcnin
Zeelandt eenige
gefententicect.

^efettoeefpait mocgt nocgtan^toelboo; eenon*
geüal toojben gecehcnt : gijnbc
Tromp in beel acö=
tinge bp be gemeene man enbe Hèotcoren.
<êen twe-
de
ongebal quam tccflont baec bp / bat omtrent ben
felben ttjbt tpbingD toa^/ bat®onDecbag& ben
twin- *
tighften
?llugu|ii/ b'<engetfct)c fiaccit twintigh bdm
pen / alleHlepnöatc-tnpgö/ SSianbec^/ cnbceén i-éngei-
<©o?Iogö ^cbip fijn fjet
viie ingeftomen met öe booj· .ifö
bloebt/ eerfl tn bjanbt (ieccftenbe be twee <3ojlogö ί,^ιί-.
^cfiepen albaec op De toacijt leggenbt/ fiottori fiaec
toel Defenbecenbe : ^aec na bielen met grt Itlepn
J^aet-tupgb op be Coopbaecbet^/baec get bofcfi ban
tbegg liep. 3@at fp niet aen fioechen met SSjanbec^/
beben met be bult'-fachen/ get ficoo baec upt nemeni·
be/ enbe 6e
Cajuyte baec mebe bullenbe. 't<lEecfie ae»
tncftttDa^ ban
hondertenvijftigh, Daec na toiecbS
gefeptban
hondertj ©nbec betofIcBftpacenfeven»
thien, anbece fepbe feven en twintigh Mofcovifch,
OOC& eenige Guinees-vaerders: g^oc^D'eccflctoaretl

ftoficlijcft / enbe toeï op twee tonnen gout^ elcB gfie*
fcgat : ^e geDeele fcDabc biiect gegifi op
twaclfmil-i
Jioenen,
Daecban nofi)tan^D'<!Sngelfcljegl)eenBeee
gabben: ^ec(<figemcene€oopbaei;bec^. ^atttiA
gingen op bec
Schciiingh aen !aanb/ robe brcbiaMiiin
Öet Wcft
-cyöde 5 cnöe op Vlielandt toarenfeetbec
bucgt boo; becgelgclt/ maec tsiecben gef&it. ^eimop
]|eixcn
Hafleiaer enbe Baerti ban tDegfien fjaec ^^,,
Hog. gecornmitfeict/öabben öe aroopbeecberi (trfe
alDaer lagen in feec groot getai ) eypiefleftfcft niet «1«
leen getoaecf^oiit/ nrarc bclaflimt binnetoaect^ efcB
na be @aben/| baec fp ban baen qtiamen /
te loopen i
maec fcoilbennift, ^k^ nabwöatibt Dt yifcaienban
b'^bmitalitcpt aengefc!)?eben toi^t/om noc{(ttgeii

bei6cljippitÌ?tei)?ocfbecen. i-fn t; r

Ban Harltngenfclijebert/'bat met gem penne toa^
upt te bjuc&eny&'eilenbe albaec gefmt aen De metfie^'
tebanbÉ (Srfanber^ ban
Vlteiandt enbe bec Schci-
iingh ,
bieafbaec qaomen blucfiten in ^aliiot^/ ìitc
gen enbe ^obten / niet1@7ràb>en enbe Rinbeeen/
mee ft naecftt ofte ongeftreet. j@en facb baec |eé
b^anben ban '^mojgen^ ten
acht upcen/ tot necgt^
tenellcveb;'·''^'is*^·^'^"' i

gn VrandcrijGktijbingöRewienöeban ftecettiaitte ©1«««.
ban be Ruyter, toai men niet alleen gefucpjennertt/Jl^ ί^·,
maec b^cyaemf^ ^tbo ben Stoningb tot nocli toe^uÏcb·
in bc twee ^acen niet met een eenigh ^ctjip gaüc
ntrmtr·
gealfijleect ; SSlpbenbe De ©loote ban Düc de Beau- Jwj μ
fort leggen boo? be Sibiec ban LUTabon, tot befcbet"
mingöban Portugael, enbe otrtDafcfitinge ban be βα·
ningöltjcfir Siiiipt tot
RocheUe ge-embacQueect/

enöt

Si


-ocr page 751-

73^ S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. enbciuPortugael bfctoacljt/ om betociclte te ittici
—-— cipteccn / ben ©ucùac De
Vcraguas ( afoijeltomcn
ban
Chriftophofus Columbus,ginbetueuc ball ΐ&φ
!ïnDien) met vier en twintigh 45aUiOf Hf η op De itufï
boa^.

«SnDEinDcfflbctijöt bia^ Dm «©jarfban Zand-
wigh, (fingelfclje
^CmtjafaDcuc tot Madrid, brflccs
tfnDe eene
of-ende defcnfive Ligue met Spangien,
tot confccbatie ban De i&pacnfct)c JSeDeclanbcn';
Ojcpacnöc anDecfmtsS Die tc fuUcn bccintcn. 55fn ftoi
ninaljban
VranckrijckfcöccnDit/ enDe De retraitie
ban De
Ruyter fappjcljEnDecrn/ enbe Daecom quam
ben
veerthicnden ^Hugufii ban bem een Couticr/met
lap aen ben ÌimbofìaDeut d'Eftrades alljiec / om na·
Dee Doop te nebcn ban ffcoec^/ en
aenDaenbe De con^
junctie Dee ©looten j Ijoetoel men ooch pjctenDeeci
De fuöfiöien/ om Dat gDeen jfcanfclje Wiilentle te
toaetec toa^ öbeftomen. il3cltjcItDaninDeni)paen=
fcöen ©oilogD/
Vranckrijck altpt fjaUc geagccct
teatanbc met een macljtigt) Sieflec / enDe gaf Daec
en boben een ^nüliCiic / ten minden ban
twaelf Ton.
nen Φοηϋ^· «i2nDe öcfen ^tact bleef confeebecenDe
De b?pe
Trafijcq enDe Navigatie: [jet bjtlch nu fiil
(ionbtom d'Engelfche, ^00Dat Vranckrijck fcljecn
Dit ©ο^Ιοοί) bjcpnigl) tee Ijarten te nemen / cnOe
mo/l bjeefen bat Defen ;g>taet alfoo foube bjecDen glje>
Dbjongen / om fepacatelijch met Cngelanbt te teac;
teren ; Daec toe
Engelandt gcDuptigb be poo?t open
flelDe : om Dan met
Spangien ficl) tegen Vranckrijck
te heewn/foo men geloof De.

fóoningtj^ 25?icf tot anttoao?bt enbe piefen^
tatie/ bantctoeDecfrnöenljet aiijcft ban De ïiiDüec
Berclay, lupDe alsJbolfll]!.

CoiUns AroïusDeiGratiaMagn® Brictanniffi, FranciiBi
bau «Ea- \^&HiberniKRex, fidei defenfor,&c. Ceifis &

gelanat^
reCtrip·
tie obec
tineBer
fenöen
Han 't
Söcft

praepotentibus Dominis Ordinibus Generalibus
Foederati Belgiljamicianoftrisperdileilis, falutcm,
Celfi&piaepotentcs Domini , Amici perdiledli, per
literas veftras
decimo diejulij fcriptas, &adnos per
tubicinem allatas , humanitatis veftr£E honcftum ac
ξ®" laudabile exemplura perfpeximusin corpus
Guiüielmi
Sf artlap -^g^kigy equitis aurati edicum, qui pro nobis & Pa-
tria fua forticer pugnando occubuit & mortuus in ve-
ftram poteftatem belli forte incidit. Qupd officium à
generofitate veftra profeöum, ut nobis pergratum
effe agnofcimuB, itafi parcafus obvenerit, nos quo-
que ex parte noftra equiparare, imo fuperare con-
tcnderaus, nullaunquam in re defeduri, ubi honor
virtuiireddenduserit, vel benignitas etiam hoftibus,
( quantum ratio belli permiferit ) exhibenda; Cum
jgiturdefundtumparentes ac propinqui ejus apud pe-
natesfuoscum majoribus inhumaricupiant, nos eo-
rumtjefideriolibenter annuimus, eundcmque favo-
rcm à vobis quoque oblatum gratè accipimus; utau-
tem navigium, quo corpus hoe transvehendum cura-
bitis, àfubfiditis noftris illsefum veniat redeatquc li-
teras commeatus fi ve falvj condudis fieri fecimus, at-
quehifceinclufasadyostransmifimus. DecEtero vo-
bis ex animo profitemur, fucceiTum felicem quem
Dei optimi maximi aufpiclo reportavimus, ne mini-
ma qu idem elatione mentcm noftram afFeciflc , ita,
ut oblivifcamur ingentia detrimente quje Religioni
Proteftantium per hoe Bcllum ingruunt, aut quan-
tum ejufdemReligtonishoftes bsEC noftra diflidiafibi
profutura effe pollicentnr : ideoque hujufmodi vulne-
ribus lenkndis fanandifque manum parati fumui adhi-
bere, quam primura nos ad tam pium opus amplexan-
dum jufta:, & honorificae conditiones invitivennt.
Dabam in Palatio noftro de Whitehal quarto die Au-
dic Augufti,
haxxo miUefimo fexctntejimo fexagtfimo
ftxto.

Voftcr bonus Amicui

SfguatMS

·■ ■ ! ;

CAROLUS R.

GuiUìilmus Mmtf,

«nctl-

Sdmbnf-

t'abeui:

gBIlö-

iDiaöc-
giert te
jlHao;!»
f cn of-en
trefe'i
fihe ai

SUC/1 ot
toii'fr-

natieban
be^e
hetlan'
Dtll.

©ianc»-
rijit geeft
aen

H'KEflre-
bepllaft
oiii »aii
ibicoerji
tufteron-
juiicm
tieriDiO'
trn te
fWiiten.

. ©are Ilo. .ï^og. uptbefenSSjfefficntie bat bc$io=
nmgl) fjaec offeren/ om öct booöe aiitfiafmbm ^^^^
bJfllen DenÖiDbecBarklay ober te fenöen / met Π ^
genaemijeptbjasSaccepterenbe / ooch beccpt tin η
geltjclteoccane/ Dflöche ofte noch meer bdcffthfnt
te pleegen / mitfgabecii om tot ftet linge ban bc tannr
ben / Die öet Proteftants Wefen , Dooj ben tcnhm
bjoojDigen (©a?loglj toatcn affligecenbe/ ΚεΚ
üanbttcabbibercn/ foo Ijaeftfün
bcplfamcn toeccU/ boo^ cccljfmatige cnöf rcclil hp
conbiticn genobigDt fciibe toerben / jtjii&f hoo! ή
neben^ be boo?fcöjebe jilSiffibe obergöEfonötn «η
©afpoojt of Saufconduit boo? ftet ftcìjip/ 'ttn/fr
ban öicc tot tcanfpo?tban 't boo?f; aiicfcarm ot-cm
plopeert foube toojDcn / enbe bctbolaciiö tre ©er,
gabetinge ge-ejcöibeect / enbe laettn kfcn fctcficr
concept ban ccfcriptie aen Den öooglj gcmtltcn ίίο=
nincU/op bebooifj fijne iiaajefleptg Jil)ifribE/lii.i]acr
€D. in geflelt : öebben IjncE #0. IBog. f^i) 'tbooifï
concept tuel laten geballcn/ en bienbolgciiDe btt fclüe
gejjonDcn booj gearreflcect / enbe goft gcboiiDtii tat
Oen 25jief in t' net gefcbjcben / na beijoarcn arbepef.
cljeert/ enDe Dooj Den ®rompettec Luz acii fgn βίa.
Jeflept ober geb?acl)t foube toojDen/ enbe bat Ijahfin
ten Dien epnbe foube bebben te begcbcnln't^clilp
baer mebe 't Eicöaem ban Den boojnciemöfii
Bar-
clay ober gljeboert foube toojben. mfbe
goebt gebonben Dat Den ^Cgent De Heyde Coppe ban
Den boo?f3 25jtcf foube gaen bcfjanbigfn aen btn
l|eere <©jaebe d'Eftrades, €);tcao?binarié?(nibQ(fa,
Deur ban ben ï^oninclt ban Vranckrijck, arn ben
Jfeec Appelboom, aE)ctcao?binari^ «iEnboyé uanDen
KonincltbanSweden, enbe aen Den i^cccKiingen-
bergh, Citrao^binati^ Wflefanteban bcH ttonlnch
ban Denemarcken, om te flcecftcn tot bfC ffltJEt w
fpectibe naticfjtinge /met recommanbatie oat öaer
4Ìb. ben in()ouDt ban Dien / boo? eenige b)cpnigeDa>
gentoilbenmefnageren: JBijber^ijSgoebtucbontat
enDe berfiaen/ bat üet boo;fjboobelic{)attnnan;
flEngelanbt foube toojben getranfpo?teect / met öet
g>cljip ban Teunis Willemfen ; ®en toclcfien fpn» tJijd
De aen f)em'tboo?f3lPafpo?t of Saufconduit ban Den
Honinclt ban <l5?00t Brittannien foubf tDOJÖtn 6e=
Iianbigl)t/ enbe De open plaetfe met fijnen naemge>qutn(. ;
fuppleert/ enbe boietbt Defen ^cöippcc gcautfioti·
feert / om met Benniffe ban be Commiffacii Qyack
nocD een USan meDe te mogöen ntnifn j ©fiöcfi
ooch De Camee- beb]aerbet$J ban gaer üo. D3oo. gce
autfiotifecct bjicrben/ om nlf)iet een [ifquflmemflfO&
in te Öupren / tot hollen ban ben lanOe; enDe feet
3t(cf)aem upt be groote tterch te boen fialm/ enDe in
een öou-ftoet^/ mebe in te Ijupten/ aciiUeitafflO
te laten b?engcn/ om alfoo bate mebe BÖtbofttte
hjojben tot boo? Den Briel, enbe albaec obec öIJcfE'
in 't ^cljip ban ben boojnoemben ^cDippct Tcun-s

Willemfen, De toelcfie in Engelandt fleactibtecttt^

fenbe / 't felbe foube obetlebercn aen ben aettitn bie
Daec toe bp ofte ban tocgen fijn JPaje(Ifpt / ofte oe
©junDen ban Den oberieütn foube toefen gemitptu
feett. (SpnDeliicR fouben De boojnocmbe <fi.amcr-
betoacrbec^ boo? Den felben ^c&ipper/ laten maften
een ftoarte J©jmpel / om bie in Sc e jtfnöe^op te fct= |
ten / enbe cerDec niet / enbe fouDen fp Camer Of'
I
toacrDec^ De ©enningen tot al t geeneboojfcD^wi?
Debourferen/ enbe felbeuptgeef
Dinari^ ^^eclacatie,

g^en 25iicf aen Den fioninflö lupt^
bolgg't:

SIREi

Yentveudansla Lettrede voftreMajeftiefcriW^,. |
Ieft.neaf&Ic" u ί

pafféquefoninteniion&inclÌDationcft,quew |

Corps du defunà Chevalier Berdgy. (oit potté dci^ |

&laifféa ladifpofition de fesparenrs,.

quc noul avoni faiie par noftrc Lettre du Λ* / ^^^

A


-ocr page 752-

en O O R L O G Η. V Ses-en-veertighfle B&ecL

l,t dernier, nous envoyons prefentement ce Corps
ii^ö, "executant noftre offre, pour eftre deaivréaceux
flü'il Plaira voftre Majeftéd'ordonner.

Nous avoDs efté bien aiiés de voirverslafindc la
mefme Lettre la dedaration que voftre Majefté y faidl
ou'eile portera voluntiers lamainalaplayeprefente,
ioat l'adoucir & qu'elle cft prefte d'aider a reparer la
toche que la guerre a faite entre les deux Nations,
eny adjouftant.pourcant, & a noftreadvis, fansfu-
ieft j cettÊ claufe,
dés voiire Ma^efie femt ion·
\)i(t de s'appli^uerΛcette teuvrefhujefardésconditions
■φ! ^ honnerMes.
Nous ne devrions pa» douter de
la fincerité des proteftations & declarations que vo-
Ure Majefté a fi fouventfaittes&rekerées, fgavoir
au'elle a vericablemenc une inclination bien forte a la
mix, mais nous ne pouvons pas igoorer auffi, que
voftre Majefte fcait fort bien que par cette forte de de-
claritionsi'on n'avancepailaPaixd'un feulpas, tant
que voftre Majefté eft en demeure de faire auflì de fon
cotte ouverture des conditions particulieres, fur les
fluelles ellejuge que la paixfepuiffe&fedoìve con-
durre. Pour ce qui eft de nous, nous l'avons fait plu-
fieursfoisi Tant par noftre Ambaffadeur, quenous
avons cotitinué pour ceft cffeit en voftre cour long-
lemps, apres que la Miniftre de voftre Majefté a efté
levoqué&parplufieurs autresvoyes, quedepuisen-
core par le Sieur
van Beuningen noftre Miniftre Ex-
traordinaire & à
Faris dans le Palaisen la prefence de
la Reyncmere de voftre Majefté au Sieur
UoUis,
alorsvoftres Ambaffadeur en cette Court là fans que
jufque icy elle ait daignéede nous faire avoir une ré-
ponce pofitiveioit par le mefme Sieur Hoiftì, aulieu
qui avoit efté agrée pour cela depart&d'autre, ou
par des lettres ou bien autrement : nous pouvions avec
fujet & iuivant ce qui fepratiqueordinairementen
des negotiations de cette nature avoir fait preffer & in-
ifter en la méme conference par noftre Miniftre, a
cequeledit Sieur Hollis fit auflien méme temps, ou
du moins enfuitedecela, ouverture de fon cofté des
conditions, foubs laquelle voftre Majefté avolt def-
lein de faire la paix. En tous cas pou voit il bien aVoir
iifipulé prasallablement que voftre Ambaffadeur au-
roitefté obligé de rapporter dans un certain temps li-
Diité une refponfe pofitive & categorique fans aucu-
ne referve, fur les offres qu'il feroit de noftre part.
Mais a fin de donner des marqués de l'exces de l'iöcli-
Mtion que nous avons a faire reuflìr un oeuvre fi chre-
flienne, & fi falutaire. Mais avons bien voulu paffèr
par deffus toutes ccs formalites ordinaires, 6c nous
svons fait gioire non feulement de faire la premiere
demarche , mais aullì d'avancer refolument jufques
audernier pas, ou l'on pouvoit aller de ce cofté. Nous
tftant premis que voftre Majefte s'avangeat auifi'de
fon cofté avec la méme refolution j l'on auroit pu con-
durre une paix tans defiréaincontinent, &fansau-
cune perte de temps, & ainfi que l'on auroit prevenu
l'effufion de tant de Ìang Chreftien, qui a efté efpan-
du ceft efté dans les batailles, qui en font eufuivies:
Etd'autant que nous nousen iommesremisau choix
"ie voftre Majefté tant par noftre Lettre de Vonze De-
ccmbre de l'année paffée, qu'enfuiteencoredànsla
«lite conference, qui a efté teniieà Paris, de faire là
Psix en reftituant reciproquement tout ce qui a efté
iplns ou retenudepart&d'autretantdevantqu'apres
6 commencement de la guerre, & qué par ce moien
' on rentreroit dans les pretenfions que l'on auroit éues
•iwant la guerre , ou bien en gardant recipròqué-
raent ce qui a efté prins ouretenudepart&d'aUtré
«vane ou apres le commencement de la guerre ; pour
sutant que l'on en a eu connoiflànce dans l'un ou 'au-
tredesdeux Eftats, lors de la dite offre : Moyennant
^oy toutes les pretenfions des chofes&pertesfaites
ccfoufFertes, tant pendant que devant la guerre, de-
ineurerontefteintes & compenfées : nousjugeons que
par la nous avons abondament, & au de la fatisfait a la
«rniereclaufe de la Lettre de voftre Majefté, l'ayant
«ha plufieurs fois conviéeaunceUvrefidefirée&fi
P'eufe par des conditions juftes & honorables. Car
WU5 η avons jamais pu comprepdrc > que l'on put dan»
Vf Deel.

l'equité nous demander tant que nous avons ofièrt par
ìcò loix de cette alternative, bien loin que l'on puft —<—^
avec quelque pretexte, tant s'en fayt avec raifon, exi-
ger quelque chofe de plus de nous: Veu que tout ce
que nous avons prins fur voftre Majefté ou(ur les fu-
jets, & que nous poflèdonsencore, acftéconquisle-
gitimement, comme aysnt efté prinsouretenu dan»
une jufte guerre, apres que nous avons efté contrainta
d'yentrer pour noftre defenièneceflàire, aulieu qui
au contraire l'on a pris fur nous, & fur nos fujets &
les habitans de ces Provinces Unies plus de i«»*navi-
res, avec let marchandifes qui y eftoient chargées j
commc auflì le Fort de Sainift
yindréSx. Vlflt de ^oavi-
ffla> hnauveBe BelgiqueÌX. Caie Corfο iiasmaxwt de-
chration de guerre preallable, par confequent fans
aucune apparence de droiél : c'eft pourquoy puis
que voftre Majefté nonobftant tout cela de nous a ja-
mais iait de refponce fur ces offres & avances, fgavoir
fe elle trouvoit fafatisfaflion, cn ces conditions, &
au choix qu'on luy en laiftòit, ou bien, fi elle avoit des.
raifons qui l'obligeoient a les rejefter, &qu'ilneluy
a pas plus auffi de faire faire de fon cofté une ouvertu·»
re claire & catbegorique des conditions foubs lefquel-
les elle voudroit faire la paix, bien qu'elle ait efté plu-
fieurs fois requife & fommée de noftre part fur l'un
& fur l'autre ; mais qu'au contraire elle a fubitement
& tout a coup rompu ladite Conference qui avoit efté
commencée au Palais 6c en la prefence de la Reync-
mere de voftre Majefté, au granddefplaifirdeceux
qui defirent lapaixdeboncoeur, & qu'elle a r'appel-
lé fon Ambailadeur de
Faris fans qu'il ait donne au-
cune dedaration fur de fi grandes& de fi belles offres.
Voftre Majefté confiderera a s'il luy plaift luy mef-
me, ce que nousdevonsneceffairementjugerdeces
proteftations generales & illimitées, bien que fou-
vent reitirées,
d'inclinttioH a U^tix, lefquellesfans
une ouverture des fentiments de vuftre Majefté tou-
cbant les conditions particulieres, ne peuvent rieo
coutribuer a l'avancement d'une oeuvre fi falutaire,
£t d'auttnt que l'experience nous a enfeignéé più-
fieurs fois que pour l'achemiiier à uaebonné^n> la
mediatioh & Inter vention d'autresRoys,'' Republyc-
ques, l'rinces & Eftats n'eft pas in utile,; noiisavon»
bien voulu àgréer auffi les offres d'interceffion que le
Roy de
Suède a offert dé piiis quelque temps, bien
qu'il euft plu a voftré Majefté mettre le mefme Roy
au nombre de
ics allies lequel comme un de nos par-
tici adverfes devoit eftre Con viéauxtraittés conjüin-
tement avéc voftre Majefté & fans la participationdu
qu'el elle declaroit nepouvoirpastraitter, pàrceque
nous nous confions entierement cn l'equité palpable
& vifible dcs offres que nous avons faites, 'fic aujuge-
ment Muitable dudit Seigneur Roy de
Suede ; Gom-
me auffi les Roys de P^aiice ScdeDepiiiemarcfBosal-
liez , ' qui fe trouvent prefentement engagez avec
nous dans une meftne guerre contre voftre Majefté
ont accepté la mefine mediation dudit Sieur Roy de
Suede 1 nous n'avons polric fait de difficulté de faire
delivrer noftre dedaration par efcrit fur ce fujeft in
continent apres que ces offi-es nous ont efté faites, afin
qu'on le put.faire voir a voftre Majefté : mais juf-qu'i-
cy le Miniftre du ,Roy de qui refide aupres do
nous n'a pàs pu nous fiire vóir une dedaration fem-
blable de la part dò voftreMajefté, bien qu'il en ait
eité teqüis plufieurs fois y'ny mefme nous jiffeurer

en la queìle nous nous trouvons tous^nfemble enga-
gez contre voftre Majefté. Apres tout cela, nous pro-
teftohs icy.derechef non fetjlement en des termes Ge-
neraux i' de la continüation de noftre ïnclinations ^
une paix feure&honorablc,'maisauiS d'autantquq
ces dedàfàtiòns generalee, fur tout quand onlesre»
pete fouyent, fane y adjoufter uneexpreffion fpecifi-
que dés conditions feures & hooorables aux uns &
tuxautfcs, itie produifent pöintd*efiêaduto«t,
donnenc-méfme une impreffion contraire, no«ste-
noni" Ìcy premicremen^poUr iépet^dcrc^heftoutc?


-ocr page 753-

734· S A Κ Ε Ν van S Τ A E Τ

j666. qui il efté fi refolument ofièrt de noftre part en la dite

___ conference tenue au Palais & en Ja prefence de la Rej'·

m Mere de voftre Μajefté & ce qui a cfté fuccm-
tìement recapitulé cy deffus.
Secondement nous requc-
rons voftre Majeftéque pourlaconfirmationdefdites
proteftationsgenerales, illuy plaifenous donper une
refponfe necte&claire parlaquelleelleagréei'uneou
l'autre des deux oiìres, que nousavons taitee ou bien
que du cofté de voftre Majeftél'on falle une ouvertu-
re entiere, fans aucune referve de toutes les condi-
tionsfur lefquelles elle
defire de condurre la paixafia
que nous puiflìons juger par la dela vraye intention
de ces
proteftatümgeneràks Et que pour achever une
fi Sainte ceuvre , il plaiie s voftre Majeftéfaireconti-
nuer ladice conference au lieu & en la maniere que cy
devant: oudumoins, &entoutcas, fi voftre Maje-
fté y trouve quelque difficuké, ce ^ue nous ne pou-
vons pas croire, qu'elle veuiìle agréer quelque autre
place neutre, que Meffieurs les Miniftres du dit Sieur
Koy de SM^ comme Mediateurs, pourrontpropo-
fer, ou non feuleiiient nous, mais auflì nosditsal-
liex, par leurs Miniftres fepuilTent aflembler au plus
toft avec ceux de voftre Majefté. Ecnousconfidere-
lont & tiondrons pourunetresfortepreuvedelafin-
cerité.desproteftations que voftre Majefté a fi fouvent
rei:erée2> qu'elle faffe voir en efled, que ce n'eft que
fon intention de fc fervir de ces proteftations genera-
les , ny d'aucuns autres mpyens, pour femerde
laja-
loufie ou de li desfiance, ou, fi cela pou voit caufer,du
divorce & de la feparation entre nous &nosalliez;
pouf cette fin nous attendronsauffiaupluftoftdere-
5CvoÌr icy par les mains du Miniftredudit Seigneur
Roy de
§tiede,qm refide icy,la declaration par efcrlt de
voftre Majefté par laquelle elle acceptela raediation ,
que Ìe Roy fon Maiftre a fait offrir a toutes les parties
intereffées , & ce tant a l'efgard defdits Seigneurs
Roys de
France & de Denitemarcq que de nous, Nous
pripns Je Dieu puiflant de vouloir infpirer a voftre
Majefté !es mefmes mquveroents pacifiques, que nous
trpuvtons '.cffediiveniept; ^ veritablenjienc cn nous,
cpmoié'aiiìTi
en Suitte l'indination & la rqfolution
d'Eiqi>raC^r &,de'jn'ettrè
'cn efFedl les' tDOyens qui
font reguii gouicdndulre l'afFaire^ une fin fi falutaire
& defircci: ifin qu'il s'enfuiveau pluftqtt refièitque
l'on;fe prptnet,
f9avo>runebonrie, ferme , & feure
?aix enif-e'toutes les partjes intereflees, fufdites , &

ν-·'.' Vosbpn-Àmis/ ■ ' ^ i ' . '
Qn'£ ^cötc DuHtfcft toa^ ïuEtobe ai^ iwlflt.

^i) , - ... I .·'! (1·

N· Xdemael wy uyt'uwé''Majeiìteyts Miffive van
, den vierdtM nieuwen j Cnde dan veirthiende»
ojiden ftijl der voorlede macndtj befpcurt heb-
ben de0e')6i intentie ende Inclinatie te wèfen, dat het
doode Lichaem van dea Ridder
Berkley , volghëns
onfe aenbiedinge by. Brie ven van den
tiende» July left-
ledengedaen, derwaerts over gebracht > en ter difpo-
fitievatifijne Vrienden gefteltwerde, foofenden wy
het f^lve. vporfz doode Lichaem, in voldöenlnge van
de vporf?. pnfe gedane aenbiedinge, hiér nevens over,
pm geleyert te werdéü aen dèh gcenéhdie
'C uwe Ma-
jeftfeyc/al beliêven teprdopneten.

VVy, ijqbben voorts feer gaerne gefien de yerklarin-
geby ,fiwe,Maj£fteyuh'téynde van devoorfiMifll-
ve gtìcdaen van dat de fclvc ghenegen wasde handt te
flaen.^n'dejegben^ppf.dige wonde, omdefdvetc
verfaclvea ende te ijèlpen genefen, de breücke door
den ^Òpdogh ^^^ NaticQ^hevallcn j

•J

nochtans, ende onfes oordeels buyten reden daer h
voegende de claufule foo haeftuweMajefteyuoth
aengfypen van fo Godtvrnchtigen werck
door reddüc
keende eerlycke cenditien jeudewerdengenoodhht w "
behoorden geenfints te twijffelen aen de ifacêritm

van de proteftatien ende verklaringen by uwe Mai
fteyt, nu foo dickendemeenighraalengedaen, vit
dat de felve waerlijckendeoprechtdijcktotdevredê
is genegen : m^r wy konnenoock niet ignoreren dat

uwe Majefteyt feer wel bekent is, doot fodanige ver
klaringen niet een pas tot den vrede te werden Ihcni"
dert, foo lange uwe Majefteyt in gebreecke bhjft van

fijne zydc mede openinge te doen van de particuliere

conditiën 5 waer op uwe Majefteyt oordeelt dat de
Vrede foude konnen, ende behooren te werden ehe-
troffen. Wy hebben fulcks van onfe Zyde te meerma-
len , fo door onfe Ambafladeurs die wy ten dien fine '
felfs lange naer het rappel van uwe Majefteyts Mini!
fter van hier» aen des felfs Hof ghecontinueert heb-
ben, ende door verfcheyde andere wegen, alsmede
noch jonghft door den Heere van
Beunmgen, onfen
exrtiordinaris iVlinifter tot
Farys in 't Hof, ende ten
overftaen van de Koninginne uwe MajefteytsMoe-
der, aen de Heer uwe Majefteyts A mbaffadeur
aldaer gcdaen, fonder dat uwe Majefteyt ons tot noch
toe verwaerdight heeft ,
'tzy door den ghemeken
Heere Holih ter voorfz plaetfe, daer toe wederzyd»
voor goedt gekeurt, 't zy door Brieven ofanderfin:s,
eenigefpecificqueantwoorde te laten toe komen; Wy
hadden in conferentie met den gcmelten Heere Am-
bafladeur Ho&V, als boven gehouden , naerhetghe-
meen gebruyck in diergelijcke handelingen doorgaenj
geobfer veert wordende, door onfe Miniftcr met re-
den daer op wel mogen laten urgeren ende infiftereii
dat den gcmelten Heere Ho//w van fijne zydeleghe-
lijck of immers vervolghcns medeopeninghehsdds
moeten doen van de conditiën, waer op uwe Maje.
(fteyt gefint was de vrede te fluyten, ofte in allen ghei·
vallen preallablement wel moghen capituleren, dtt
uwe Majefteyts fpecifijcqueendecathMorijcqueant-
woorde op onfe te doene aenbiedinge ionderecnighe
refcrve binnen fckeren korten tijt foude hebben moe·
ten werden uyt gebracht, maer om van onfer zyde ta
betoonen onfe exuberante genegentheyttotfoChri·
ftdijcke ende falutairen werck, hebben wyillede
voorfz ordinarisformaliteyten over't hooft gheftapt,
ende glorie gpmaeckt van daer inne niet alleenlijckde
eerfte pas tedoen, maer felfs met refoluytheyt toe te
treden, foo verrealswy vandeferzydeop'tuyttirfte
naderen konden, In verwachtinge dat uwe Majefteyt
van fijne zyde mede met gelijcke refoluytheyt toe tre-
dende de ghewenfchte vrede aenftonts, endefonder
eenigh verlies van rijdt hadde mogen werdengctrof=
fen, en daer door voorgekomen het ftorten van foo
veel Chriften bloedt, als zedert in de opgevolgde ba-
tailles van deie Somer onnodigh is gefchiet. £n nade-
mael wy eerft by MifiS ve van den
elfden December deJ
voorleden Jaers, en vervolgens wederom by de voorfs
aenbiedinge tot
Farijf geftdt hebben aen de keure van
uwe Majefteyt, omdevredeaentegaenroeiw/jpr»·
quereflitutie van 'tgeen over ende weder, foo voor ils
naer 't begin van den Oorlogh genomen, ofte
den an-
deren onthouden foude moghen zijn,
ende dat daer
mede over en weder getreden foude werden in deprt'
tenfien , die men voor den Oorlog heeft gebadi O/iow
dat men weder-zyds foude blijven behouden,
'tgeea

men den anderen foo voor als "t naer't begin vw den

Oorlogh ontnomen of onthouden heeft, voor'0 veel

daer van ten tydenvan't doen der voorfz pre'entatie

in d'een of d'anderftaetkennifleisgeweeft, endaer

mede allerhande pretenfien over faecken ende Ictjae-

den, foo voor als in den Oorlogh gepafleert en Je g^
leden foude zyn, ge-extingueertengecompeme«t .

Soo konnen wy niet anders begrijpen^ ofdevoori

gheroerde laetfte daufule van uwe Majefteyts voo^s

Miffive is daer mede ten overvloetvddaèi j en uwe
Majefteyt te meermalen door redel|Ciie en>Mrüj<^e

conditiën tot fooge,wenftcnen GoivfU^tign
gtinvitmti vtm wiy noyt hebben ίοηηεοβ^'^^


-ocr page 754-

en O O R L O GH. V Ses-en-veertighpe Boeck.

73 5

j-tons, foo veel als de voorfz alternative preferita,
j behelft in reden ende billickheydt, veel mm met
' i^efchijn van reden yets meerder kondc wérden
Lve%ht, teil opfichte al'cgeene wy vanonlezyde
Vin uwe Majeücyt of des felfs Onderdanen poffidercn
of ahenomen hebben, notoirlijck met recht is veto-
vereende behouden in eenen wettigen Qorlog, naer
dat de felve ons tot noodige defenficaf gheperft wfs ,
(iaer ter contrarie van ons ende de goede Ingefctenen
ende Onderdaenen defer Vereenighde Nedcrlandt-
fche Provinciën over de Schepen methaere

ingelade Goederen, mitfgaders oock het Fort St. An-
ifift
, ende 't Eylandt Boavifta > meuw Nederlanit
ende CdhoCorfoby furprifebuyten eenige denunciatie
van Oorlogh ende fulcksoockt'eenemael onwettigh
fijn
afhandigh gcmaeckr. Weshalven dewyle uwe
Majefteyt dien on-aen-gefien ons niet alleen noyt op
füo refolute aenbiedingen endeghedane avancesee-
jiizh antwoordt heeft laten wedervaren , of nament-
iijck de felve in voor-geroerde conditiën ende keure
van dien fijn genoegen was vindende, ofwelde fel-
ve conditiën met vrede konde rejederen , nochte
oock van fijne zyde oyt eenige klare ende cathegori-
flueouverture ghclieven te doen van foodanige condi-
tifn, als waer op uwe Majefteyt ghenegen mochte
wefen de vrede aen te gaen , alhoewel tot 't een ende
't ander daer ons en van onfent weghen te meermae-
Icn verfocht ende ghefommeert Zyn, maer da» ter
contrarie uwe Majefteyt metde voor-geroerde confe-
rentie met foo groote hoope ende expedatie van alle
die gheene die naer de voorfchreve vrede van herten
verlangen in 't Hof, ende ten ovarftaen van de Ko-
ninginne uwe Majefteyts Moeder begonnen, fubi-
telijck ende gantfch onverwacht heeft ghelieven af
te breecken , ende fijn Ambafladeur fonder eenigh
jntwoordt ofte reciproque verklaringe op foo liberale
ende refolute aenbiedinge van daer te revoceren, foo
ken wy tot overweginghe v^n uwe Majefteyt felfs
wat wy noodtfaeckelijck tnoeten oordeelen van foo
generale ende onbepaelde » al-hoe wel t'elckens gerei-
tereerde, proteftatien ww
ghtnegentheydt tot vrede,
die doch, fonder naerder openingh van uwe Maje-
ileyts fentiment omtrent de particuliere conditiën,
niet eens pas tot foo heylfamen eynde konnen avan-
ceren j Ende dewyle d'expcrientie te meermaelen
heeft gheleert dat tot beter bevorderinghe van foo
Ciiriftelijcken werck de mediatie ende interpofitie
Vin de andere Koninghen, Republijcken, Princen
ende Staten niet inutil is, foo hebben wy ons oock
wel laten gevallen d'officicn van interceilie onlanghs
acn geboden by den Koningh van
Sneden, felfson-
acngefien uwe Majefteyt den hooghghemelten Ko-
ningh , heeft ghelieven te noemen onder fijne Geal-
lieerden, die mede nevens uwe Majefteyt als Onfe
wederpartye tot de TraÖaten moefte werden genoo-
dight, ende buyten welckerfpatticipatic uwe Maje-
fteyt verkUerde niet te konnen handelen , al» ons op
taftelijcke ende onwederipreeckelijcke billickbeydt
van onfe ghedane aenbiedinghe, ende het equitabel
oordeel van denhoogh-gedachten Koningh van
Snut-
in volkomentlijck vertrouwende ; Van ghelijcken
hebben de Koningen
Vàn Vranckrijck cndcDenmarc-
iwonfe Geallieerden, jegenwoordigh met ende ne-
vens ons in den Oorlogh tegens uwe Majefteyt geim-
pliccert zynde, de voorfchreve aenghebopdene me-
diatie vsn denhoogh-gemelten Koningh van
Smeden
geaccepteert ; Wy hebben geenfcrupulegemaeckt,
daer van aenftonts naer ghedane aenbiedinghe onfe
fcnriftelijcke verklaeringe uyt te geven, om aen uwe
Majefttyt te mogen worden vertoont, maer tot noch
toe heeft de Minifter van den meer-hoogh-gedachten
Koningh van Sweden alhier aenwefende, al-hoewel
des vcrfocht wefcnde » om niet konnen exhiberen
we verfeeckeren van gelijcke verklaringhe van uwe
Majifteyt, dat namentlijck de felve mede gheaccep-
wrt hadde , de voorfchreve aengheboodene
media-
fit
van Sneden, foo ten aenfien van de hooghfb-ge-
®e!te Koningen van
Vrettckrycieav&n Oeuemarcketi
"nfe Geallieerden, alt vanonstotnederleggingeyan

den Oorlogh ; in welcke wy gcfimentlijck met uwe
Majefteyt teghenwoordigh fijn gheimpliccert : Alle ..—__
't welcke ghepermiitecrt zynde, wy nochtans alhier
niet alleenlijck in generale termen profiteren , vari
onfe continuerende genegentheydttotecneeerlijcke

ende vcrfceckerde Vrede, maer dewyle foodanighfc
generale verklaringen , fonderlingen t'eltkens gerc-
péteèrc zynde, fonder fpeCifijcqueexpreffievaneer-
lijcke ende ten
wederzyden verfeeckerdeConditiën,

niets ter Werelt en opereren, jae felfs noodtfaecke-
lijck
een contrarie bedenckèn overlaten , foo hou-
den wy voor eerft alhier nochmaels voor ghercpe-
teerti al 't geene van onfent wegen by voorgeroerde
conferentie in 't Hof, en ten overftaén van de Ko-
ninginne uwe Majefteyts Moeder ghehouden, foo
refolutelijck is geprefenteert, en hier vooren oock
fucceflïvelijck ftaet gerecapituleert.
Ten andere», foo
verfoecken wy uwe Majefteyt dat de felve tot bekrach-
tinge van de meergeroerde generale proteftatien, ons
daer op eene netteen klareantwoordeghelievete la-
ten komen, daer by de felve
Uwe Majefteyt een van
beyde de voorfchreve onfe ghedane prefentatienam-
pledtcre, of anderfints van fijne zyde in 't gehccli ende
fonder eenige reierve opene alle de conditiën , waer
op uwe Majefteyt ghefint moge wefen de Vrede te
fluyten, op dat wy daer uyt van de ware intentie der
voorfchreve generale proteftatien moghen oordee-
len: Dat uwe Majefteyt tot voltreckinge van foheyl-
faem werck die voorfchreve aengevangene conferen-
tien ter plaetfe, ende ten overftaen als vooren ghelie-
ve te laten continueren ofte hervatten. Immers en ia
allen ghevalle by foo verre uwe Majefteyt daer inne,
buyten vermoeden , mochte vinden eenighe be-
denckelijckheydt, in fuickencasficb wel te willen la-
ten ghevallen eenighe
mdere neutrale Handel-phetfe
^ de Keeren Minifters van den hooghft-ghemclten
Koningh van
Sweden. als Mediateurs voor te flaen »
alwaer niet alleenlijck wy, maer oock de hooghft-ge-
dachte oniè Geallieerden, door hare Minifters met
die van uwe Majefteyt, op'tfpoedichfte moghen te
faemen komen, ende fullen wy het voor een van de
grootfte merck-teeckenen vandeoprechtigheydtvan
de voorgeroerde uwe Majefteyts gereitcreerdeprote-
ftaiien aenfien ende houden, dat de felve metterdaet
betoone , noch door de voorfchreve proteftatien
noch door andere middelen daer heenen te tenderen,
ommc in plaetfe van Vrede, tuflchen ons ende de
meer-hoogh-gemeltc onfe Geallieerdenjaloufie ende
diffjdentie, jae waer bet doChlijck j feparatie ende
fcheydinge te maecken ; fullende 't voorfchreve ten
dien fine door handen van de alhier aenwefcnde Mi-
nifter van den hooghft-gemelten Koningh van 5»)?-
den vooraf tc ghemoedt fien uwe Majefteyts fchrifte-
lijcke verklaeringhe, waer by de felve mediatie door
den Koniögh fijn Meefter,
acn alle de voorgenoem-
de ftri|dende partyen aen gheboden, oock van fijne
zyde fo Wel ten aenfien van de meer-hoogft-gedachte
Koningen van
Franckryck ende van Denmarcken, ali
van oris is accepterende^ Wy fullen Godt Almach-
tigh bidden uwe Majefteyt te willen infpireren ghe-
lijcke pacifijcque gedachten, als wy vanonferzyde
oprechtelijck ende waerlijck in ons bevinden, mitfga-
ders oòck'by gevolge degenegentheydt ende de refo-
lutieonïte aniplederen , ende in'r werck teftellen de
wegen ende middelen i tot bereyckinge van fo falUtai-
ren eyhde noodfaeckelijckgerequireert, op dat daer
op delangh gewenfte efFeöen van in korten eénc goe-
de, vafte ende verfceckerde Vrede, tuiTchen alle de
meergenoemde ftrydende partyen mogen volgen, en
wy met des te meerder ghenegentheydt fijne Godde-
lijcke Majefteyt bidden voor de profperiteyt van uwe
Majefteyts Perfoon, ende 't welvaren van fyne On-
derdanen , mitfgaderj ons tekenen

Uwe Majeft;ey ts g0|6de Vrienden
: i ;
 Oe Staten Generaci,

i£l

Gedateert in den Hage, àenfeflhienden St^tcmhtit
Amo/efiitHhQndertfèstnfefiigh, ' ^ ^

X ^nort^

I


-ocr page 755-

i666.

73Ó S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

©nDcrtuffcljfn rtflcntfcrbe De ïioniiiflö öooBUjcft /
Dat
Denemarcken (Ic!) IjaD tcseti üngeland tjerhlacct ;
iïyt QcUfiiDi I)ct üoIgcnDc.

Rerum omnium qt4a inter (JHajefiatem faam
Magna Brìtannia & Dania Regem trans-
atìa funt, jufla ferie deduBa narratio : Und
cum Belli indtÜionc adverfas diilum Regem ;
Simid & rationes alicjuot qutbas Majefias faa ad
id impalfa efi.

Modus ille 6e candor, guos erga hoftescxteros
omni de caufa Majeftas fua Britannica fem-
peradhibuic, abundè terrarum Orbi teftatum
fecere, quod quibufcuaqua demiim laceflTeretur in-
jurüs , non alitar tarnen illas à fe animadvertendas
cenfueric, quàm ut fefe adverfus eaquaeexiisnafci-
tura cranc mala , vigilanrius prasmuniret; & fané,
quanquam Danix Rex poft tàm iniquas rerum vices,
fidcmque cum Majeftati fua Britannica curpitervio-
latam, rebus fuis neceflarium duxerit, probra mul-
ta fané ea&gravia, in Majeftatem fuam indigneja-
élare ; ncc affirmare dubitaverit , foederis tam Of-
fenfivè quam Defenfivè cum fcederatis Belgii Pro-
vinciis feriendi rationem non alià radice autfunda-
mentoniti, quàm nuperoillo Navium Anglicarum
in Portum Bergenfem immifl'arum impetu > infcrtis
utiqua primo didli foederis articulo difertis hifcc ver-
bis.
Cumpro comferto (it fieves ^uafJam Anglttanas eaf-
fte bellicas , anno )am froximè elapfa , Jupra mtllefi-
mnm fexcentefimum feicagefimo quixio, influmtnibus jux-
laac ipfis Fonibus diBafuis MaieflaUs Dentea, contra
jus fiifqut varia patrafe , é· more piane hofiili, tumm
Arees efui titm in CaSlella impetum fecij/e. Cautum
ergo fit > nee cuipiam ex navibus Angluanis bellicts lici-
tum fit i i» Vortihus ejus aut flumintius j in Cattegat,
fret
O Oreftmdico aut Mari Balthico vela facere impofle-
rum.

JViajeftas fua Britannica nihilominüS, nempequia
honori Regis illius confukum vellet j faitumillud,
quod calumnise ifti materiam dederat, mundum lu-
bens celaiTet, nifi forte periculumfuiffet ne Majeftas
fua Britannica, Clafle in Portum foederati Regisfic
immiffa ; ut omnia hoftilia intentare: navibus alte-
rius gentis (utcumque contra fe gerentis bellum)
cum diöofoederatocolentispacem videri polTetadco
jus Gentium violafle: Ciim tamen revera Majeftati
fuse Britannica, jam tum nihil tale cogitanti, fadla
eflet illiuG Portüs libera poteftas ad ea omnia hoftiliter
agenda, qux tamen hodiè ipfi exprobrantur.

Quo affedlu quantoque ftudioMajeftasfua Britan-
nica Regem Dani^ profecuta fuerit, non modo
communi Reformata Religionis nomine, fed pro-
pioreadhuc, tum fanguinis ratione, tuni amicitias
in Perfonam ejus, ftatim fub fuo in Angliam reditu,
rebus Danicisjamtumetiamturbatis&afHi^is, in-
dicio effe poterit fcedus.illud cum Coronaillatune
temporis paflum & pr» reliquis omnibus primum :
Quoquidem In fcedere, perpenfis illis, quas àfcede-
ratis Bclgii Ordinibus Rex iilc fibi nuper illatas que-
rebatur , & inferendas adhuc graviiis fufpicabatur,
injuriis, Majeftas fua Britannicapublicèprofeffaeft,
corjiiindtisin unum viribus, feDanÌEeRegi,quoqun-
que demùm hofte, belli fociam futuram.

Ab eo ufque tempore i novae indies difti Regis
qucrelx ctefcere, à fupfa rnemoratis Ordinibuspe-
rinique fecum ac infolenter adlum , ex armis Sue-
cicis horrcnda animo proyidcri , orarique Majefta-
tem fuam Britannicam ut opportuna intcrcefljone
apud Coronam Suecicam priftinum utrimque foe-
dus. arftiori rinculo firmatum rcdderet ; id quod
Majeftas fua fine mori in fe fufcepit, & Coronam
Suecicam in vota fua tamfasliciterconfpirantem illi-
fenfic, ut habcrct undcDanisfcrupulumomnetn
eximeret, colerent modò fedus non ita pridem à
feipfis cum Suecis initum , non effe fibi
quicquara
ab iis metuendum Gratum fuper his animum tefta-

tus Danige Rex» atquefeidieriòfecumftatucrepro-
feffus, rerovato iterum voto Majeftatem fuam Bri-
tannicam
oravic infuper , ut, datS. Regia iuà jpmj
Succiam fide, diÖum illum Pacis trsöatomDanos
ad amuilim inviolatum habiturosfponderet ; quin &
hoe etiam Majeftas fua Britannica in fe quam iuben-
tiffimè fufcepit.

«nee-
laiiSiï '

ÏSCDIIC·

tic tc-
gen^
aseiie-
metiieii.

Hsec erat iila rerum facies, cum bellum flatim mo-
verent Hollandi, & fingula illafacinora, univeifis
nimis manifefta , more hcftili committerent, Sub
hoe tempore Majeftati fuaeBrittannicieopportunum
vifum eft , officiis denuò quibus potuit honeftis,
intercedere , ad enatas hinc inde fupradiftaj fufpj.
cionts amoliendas, mutuamque inter Coronas il-
las Boreales, mcliïis fovcndam necciliiudinem;ne,

in ilio temporis atticulo, malèvigiles, & nota ni-
mis Belgarum artes Coronas illas mutuis detrimen-
tfs inter fefe poffint committere, quibus adeòdivi-
Cs ac diminutis, ipfis in utramqueaccrefceretImpe-
rium.

Hunc in finem Majeftas fua uno eodemque tem-
pore Virosduosfpeöatasapudfefidci, rebuf^uefuis
gerendis propiùi admotos ,ad Coronam utramqueab-
Jegavit, quorum erat ea praeftarc officia, quibus indé
illarum animi utrimque inter fefe reconciliari, hinc
fibimct ipfi utriufque conciliari poffe: amicitia. Et
fané, quod ad Daniam , nihil fermè aliudMajeftas
fua Britannica fibi inde pollicita eft; utpotecui bené
petfuafum erat eò AnguftiarumDanos, partitn belli
calamitate, privatispartimodiisadduftos, utnectu-
tum ncc ;fidum videri poffetconfiliumvocandülloj)
rebus fic ftantibus in focictatem Belli contra Hollan-
dos, nee etiam quicquam fui caufàabiijeifpeflan-
duni, nifi ad quod alias prseftandum Majeftasetiam
fua Britannica virtute foederis fui teneretur; prsfer-
•tim, nondum obfirmatàeà inter Coronas illas Boiea-
lesfide, qua, fibi invicemconfifa:, mutuisarmlsSc
auxiliis tutas poffent acquiefcere.

Veriim paucos admodùm menfesmoratuseratjem
in Danià MajeftitisfuseBricannicas Ablegaius, cüm
v idcre effet Regem illum una cum Concilio Tuo me-
tucre jam fibi ab ira Belgarum minus fanequam Ma-
jeftas fua Britannica (ita erat illa pro iii follicit» ) co-
gitarat ; adeoque Rex ille, etiamnum iifdem pro Bel-
lo contra Hollandos jundtis in unum viribus editan-
do argumentis ufus , quseComes HanibaUSeheftadt
contra Belgarum faaum Majeftati fua: Britannici
cum in Anglià eflfet non ita pridem prjefensrubmini·
ftraverat, Majeftatem fuam novisprecibusfollicitare
non deftitit, ab imputentiilìmà gente illà velit inpi»·
fens Danos protegerc, cumque de
tradatu Pacis in-
ter Majeftatem fuam Britannicam populutnqueillum
redintegrando agitari contingeret, multiplici eo, quo
laborabant onere miferos abfolveret : Interim tamen,
ut Traftatum illum, quem cum Majeftate fuiipu
inierant, de novo iterum inftitui velit, obligationi-
bus ii3 ac conditionibus ultefiùs muniendum,
foederis, de praefenti, cum MajeftateMcontradi-
ftosOrdines, tam Offenfivi quàm Defenfivi, t»n·
lùm non modos omnes implerent :
Quarum etiam »
menfe Novembris, Anno{tipti.tnillefimmfix"^fV'
mumfìxagefimo coarto, rudimenta (proutindeugna-
tione erant) ab Aula Danica in Ang iam, MajeftatK
fuse Britannicas Ablegatus per expediti itinensnun·
tium tranfmittenda curavit.

Caeterum quum reverterctur ille In Daniamnun-
tius, Mejeftatis fux Britannica; bis qua: ab ipfis P^O"
pofita eraiconfenfum referens & approbationem
hilo tamen ocyus ab iis ad fingula
accoromodate atjioi-
vendafeftinatum eft, verum fubitos faecorum mcu^
fus praifentire animis vifi» à
MajeftatcfuiBritann'
ca ulteriorem operamciHagitant, adamovendum"·
lud quod immineret ipfis periculum, & fiducwm iw

tuam & benevolentlam inter Coronis illas firmiusu»
biiiendam, quam & Majeftas fua BritantiiGa^ue^
rum ad id promptitudine animata ultroJ>ollicetu^
eaque de cauia sequum
jam videbatur, Dain«?> ^
amicitiam cum Suecis, abfque ulteriori omnJ pr"_
craftinationc, firmandam, inftaotiusurgcri,q<«'H
dem peradto, quicquid cotìfiliorwn «''^""„("ff


-ocr page 756-

en O O R L O G Η. V Ses-en-veemghfle Boeck. 7 j 7

,/ ..fifque delibcrantibus ac confentientibus , tranCgi
l·^ DolTf Atque quod Majeftati fuae Britannicse hac in
" rcfidiidamaddidic, erattumRegishonor,tumcon-
ftansea, quam de illiusince^riuteconceperac, opi-
nio' ncfcire enim non potuic> adBclgarutnnutum
Conciliura ejus magna ex parte iri compofitum. Men-
fe circiter Jünio proxime fequente Rex ille (ubi forte
cum Majcftatis fuae Britannicoe Ablcgato in collo-
quium inciderat ) ftatum illum flebilem, in quetn
caca
folie Ordinum Generalium fraudes conjecerant, dc-
plorabiC ferio : folos Belgas tantorum malorum aucho-
res, ia quo.'utn etiam poileffionem, nomine grandis
iumm» apud eos, ucajebanc, contraétas, proven-
tuum fuorum bónam partem ceffifle querebatur, qu»
de re, avide captata occafioae, fufiusfubindediflcre-
bat. Subjecit Majeftatis fuse Bricannicas Ablegatus,
non defuturas occafiones , quibus etiam de pecuniis
libi ante hacexcortisj US fibidicat, &jufta repetitione
fe inintegmm reftituat. Quo fermone, in longum à
Rege ilio non fine ardore quodarri, produ£to, ftatuit
tandem ille apudfe, fimodoviresfibinondeeiTent,
feid eiFcöiurucn navium omnium occupatione & de-
tentione, qu» quoquo modo Hollandorum nomini-
bus inicriptK, aut in Portibus fuis in prasfeniiarum
morarentur > aut impofterum illic intrarent ; cum-
queadderetMajeftatisfuajBritannicae Ablegatus, in-
ccptum illud, fubmifla Regis Domini fui clafle, pro-
be poifc promoveri, ea lege perplacere fibi id Rex ul-
tro refpondit, prseda fi modo inter Majeftatem fuam
Bricannicara & fe divlderctur aequaliter, cxorato infur
per Ablegato at haec Majeftati Britannicae fuae proposi
curaretj cum tarnen Majeftas fua de Dania: Regcàd
ejufmodi faiàum tune temporis follicitando, nifific
sbipfoinvitata, necogitafletquidem. ,

£x Majeftatis fuse Britannicae Ablegati Literas pro-
pofiti hujus tenore rite cognito, confenfumfacilem
Majeftas fua Britannica non praebuit modo, fedqua
licebat celeritate illuc remittendum curavit.

Die JüHidecma Majeftatis fuae Britannica: Ablega-
tus Rcgem illum certiorem facit , inftitutum illud
Majeftati fuae pergratum efle, idque exeqtiendum na-
vibus ubique fuis Majeftatem fuam in mandatis iubi-
todatursm, Quod cum Rex ille laetiisaudierat, quo
majore utriufque commodo paöum illud fervati pof-
fit, Norvcgix Praefeaospaffimomnes Belgicas , qua
IMflèntarte, tamiaPortusfuosallidant, quamqu»
inPortu jam bierent, quibus poflent modis, deti-
nesnt; Se illis tum faiti hujus rationem , tum quid
ultrafaciendum, brevi per nuntium ad id deftinatum
indicaturum.

Didti menfis Julii àÌQvigefima, audito Ruyterum
prater oram Norvegice navigare, Rex illeaccerfico
Majeftatis fuae Britannicae Ablegato , qua? inaudie-
'attetusaperit, hortatus infuperneinejufmadinun-
lioad Majeftatis fuae Britannicae claffsm pirferendo
tcmpui traheret, quod navigli beneficii iubito efFe-
ftum eft.

Didi menfis die vigefima fccunde\ ad Proregem,
Chriflianiae, & Generalem Alcfeldt, Bergis Agen-
tem, Danise Rex per expeditum nuntium mandata
tranfmifit: Sinerent nimirum Anglosimpetufaiiloin
quafvis Hollandorum naves , licetin ipfis Portibus,
iub ipfis Caftellis, cafdem tanquam praedam abduce-
fe ; pioedaï nihilominus fummam ad juftos calculos
fevocarent, eo quod fibi pars altera obtiogeret ; por-
'0 navium Anglicarum Praefedisquam primumno-
tum faccrcnt, fi quse HoUandic» littus forte illud pro -
piusattingcrent.

Hii obfecutus emifit ftatim Gildenleu Norvegia
Ptorex navigia duo , quae clafli Anglicanse , qua-
cumque maris parte repcrta:, paétum inter Reges ini-
>um ligniöcarent ; id unum tamen pro ie poftulabant,
libi fcihcet ut liceret ( ad dignitatem Regis Domini fui
publicetuendam J fefe Angloruminfultuillo, quan-
Do^mque faciendo, graviter ofFenfos venditarc.

Huncinmodumreinftituta, Claflifque Majeftatis
^«Britannica Prcefeais aliquot fatis cognita ,die di-
tti menfis
trigtfimn Sandvici Comes feleftiorcm na-
viumnumerum ad Portum Bergenfcm, diftopaöo

intentus, atnandat, ut qui Claflem Hollandicamab i666*
Orientali India reverfam illicnuperappulfam piobe
.
intellexerat, credebaique (ut par erat) diöi fcede-
ris notitiam ad loei illiusPiséfeiitosomnes, ante na-
vium illarum adyentiim, iri perlatam, quippe quod
fuam illis approbationem & cxcquendi propofitum
Majeftas fua BriUnnic» , Junii
dis trigejlma. per nun-
tium indicaflèt, quod & Rex Danise decimo die Ju-
lii maturcaccepiftet.

Die iupra trigepmamprima ex di^arum navium nu-
mero
quindecim ad Buckap Radclatie, nodteilla fixis
Atichons, in eodcm loco jacuere, qui quidem tit-
cumque intra Norvegia fcopulos, à Bergis Itücas odto
removctur ad minimum,

i,,Pr/«wmane, Kalendis Augufti, Thomas Tydde-
mannus Equ^e di<i};£e illi clallis parti piiepofitus, vi-
rum quemdam prienobilem ad Arcis l'riefeótura navi-
giofubmitt^t, qui fignificaret ipfi(ncquid ei incauto
obveniret) advenifle Anglos, Litterafque fimulfe-
cumduas, àSandvici Comitéalceram, alteramàdi-
öo Tyddemanno, ad diöum Arcis Praefedlumper-
ferret, utramque in eundem huncfenfumconfcrip-
tam, fe, quam Hollandos infeftare, nihil prorfUs
aliud deügnare, tum diligentercautumprovifumque
habituros, nequid damni injuriaeve j ad Daniie Rcgiff
fubditos quofcumque, poflit exinde provenire.
. Didattim Augufti Kalendarum hora vefpertina,
fexta dubium anfiftimai diótie naves in Portum pe-
netrarunt, cümquejam navibus Hollandicis propio-
rem & commodam fibi ftationem quairerent, mo-
nuit abiocepto defiftcre ab arceingruens fubita globo-
rum tempeftas, minoreque globo, cuidam inter An-
glos, exponendis per fchaphas anchorigintentiorcs,
aus perfradtum eft ; quod Angli quidem , hoftile
contra nil meditati, fuftinuere immoti, cum ta-
men Belgis per integrum illud temporis fpatium fine
omni impedimento permifllim eilet, ut navea ora-
ne», ad bellum inftrudiorea, in lineam cogerent,
atque eum in modum fe difponerent, quam maxi-
me poterant opportunum, tum ad propulfandatn à
fe Anglorum vim, tum ad eamiisvicilfiminferen-
dam; expofitis etiam in littore tormentis, quorum
ipfa in arce
^\aifipt»agi»ta, ad Anglos acrius i&feflran-
dos fixafunt.

Angli nihilominus, modo omni quo licuitcom-
modiore fe formare, quo inoperetotamnoflemad
quartam matutinam dici fequentis confumpferant,
coadi fcilicet obludtante vento naves fuas omnes aegre
fequaces finibus attrahere.

Verum per totum illud temporis intervallum, fpc-
rantes adhuc meliora, etiam cum Generali Domino
Alefeldt tradlatum inftituunt, de Patìo inter Reges
dam inito illum fubmonentes, quod temen ut tune
temporis fibinptum diceret, adduci nullo modo po-
tuit , in eo totus, Dania Regi Domino fuo pra;da ut
cederet in integrum, quippe quod naviculasduas non
alio fine Septentrionem verfusemiferat, quam ut na-
ves illas Hollandicas, fecuritatis prastextu, in Por-
tum illum callide penraherent i defignailè infpper
Dominum fuum Bellicas
viginti duM, quas na-
ves illas fuis ufibuscuftodirentj tum eriam rem om-
nium admiratione dignam
Fare, Reges ufqua adeo
Amicos & Foederatos de exiguas pr»dx parte dimidia
digladiari, praefertim cum Rerum Danicarum tenui-
tas illud jam pofcere quodammodo videretur ; cum
etiam verifimile eflèt, Dominum fuutn, quseexea
conflaretur fummam adverfus communem utriufque
hoftem velie impendére; praeterea, Hollandis «que
damnofumfore, DaniaRegitotalisfumma,anMa-
jeftati fuat Britannicas pats altera cederet.

Utcunque tandem Dominus Alefeldt, cum ea de
re Anglos adhuc inftarecerneret, rogare cepit, pro-
pofitiones aliquot de praeda jufte dividenda fcripto
exhiberent j quales etiam exhibebantur ; utcumque
etiamnutn capere videretur ille, vim contra Hollandoi
omfiem td dies adhuc aliquot diftèrendam ; idquod
in Scnatu bellico, praefentibusCapitataneisnavium
omnibus, alium in fincmnon effe videbatur, quam
(idquodrcserat,ficconftabatpoftc8)uc Hollandiexeo
Ì^qtJ J pro-

M

4:1


-ocr page 757-

7 3S . S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666 protraci cempfiriscaperent beneficium. Quamobrem

_■ fine moraaggrediendumfibi, decernunt; quod Au-

gufti die fecunda. hora quinta matutiaa paricer Mee·
ptum eft, poftquam confenfusjam omnis ex parte
Generalis
prabendi fpes omnis fublata eft ; Prascerea
etiam, cura ex ulteriore mora, non tantum Kollan-
dis
vires novae indiesacceiTurseeCTent, verum etiam
periculum foret, ne Bellica eorumClaflis in ipfosil-
lic hsrentes incurreret.

In hoe de rebus Bellids Concilio Thomas Tydde-
manus Eques Capitaneos fuos omnes ferio monuit,
tormentis fuis nullo modo arces aut caftella laceffe-
rent, quin qua poiTentcura in fola navium Hollandi-
carum latera iöus dirigerent , ne forte oppidi pars
illa, quse à navibus retro erat, in damni etiam partem
veniret : Quod utrumque » ex communi nautarum
confenfu, diligenter obfervatum eft ; proutin trac-
tatu CUm Generali habito, omnia ea in mandatis da-
tum iri promiflum erat.

Ufque dum inftaret hora jam odiava , non eft a
pugna celTatum, qua durante, fatendum eft Albuin
infigne ab arce expofitum, quotamenfine, Anglis
nbn erat facile conjicere ; quippe nautas omnes, quo-
rum ftationes Caftello propiores erant, in hoe pariter
confentire, Caftellum qua hac ; quaillac, abexplo-
dendis tormentis nihil deftitiflè; fufpicari fe inde,

éxplola illa tumcum explicareterinfigne'illud, con-
tra quam manda verat Generalis, abHollandis, quos
vcrifimile erat illius fortificandi caufa in Caftellum
admifTos (id quod res erat)recepii enim funt illuc
Hollandiad minimum

Maximum , quo laborabant Angli , Caftello ijs
damnumillatumeft, àquo, fortuitisidtibus vincula
aliqua, quorum nexu colligebatur primo linea , di-
rupta funt, adeout, roetu, nefenavesfibiinvicem
allifse frangerent, ftationibus fuis cedere coafti fue-
rint i cumque ultra tormentorum Hollandicorum
iftum evafifler.c longius, ab extremo Arcis angulo
fada eft recens à dexrta tormentorum explofio, ( qui-
bus tamen durante bello altum filentium Angli im-
pofuiflent) adeoque retrocedentibus èclafliariis non
pauciinteremptifunt.

Quo tamen nonobftante , Anchoras fuas eodem
Angli die intra rupes Norvegicasjecere, ad
qnintam
à Bergis leucam pofiti, nauderis utique deftituui qui
ftationem propiorem oftenderent, quae tot fimul na-
vium Anchoris retinendis fufficeret.

Dum hiulcis navium refarciendis lateribus & laxse
tabularum reaptandae compagi ab Anglis hic loei infu-
datum eft, inter GubernatoremThomamqueTyd-
demannum Equitem varia officiorum aucupia & ima-
ginariffi fervitutis vocabula interceflèrunt : Die autem
Augu&ifepima, DominusTolnor, vir minimè illi-
beralis, qui, traftatu i fifus, nofte quae pugnam prse-
ceflèrat, Majeftatisfuas Britannicie naves confcende-
rat, jam iterum à Domino Alefeldtmifluseft, qui
nuntiaret Dominationem fuam à Rege Dani» jam
recens mandata accepiile; Sineret nimirum Anglos
in portu fuo vim Batavis intentare ; allatis infuper lite-
ris ab Ablegato Majeftatis fua;; Britannicae ex Aula
Danica ad claffis Anglicanae Admiraliumdatis, qua-
rum una eademque erat fententia.

Mifit tune temporis etiam Dominus Alefeldt ad
Thomam Cliffordium equitem literas , totas illas
manu propriaexaratas, quibuspetiit, node fequenti
conveniendi & colloquendi fecum poteftatem fibi ut
velit facere ; quo de modo ad fecundum infultum
maximè commodo mutuis deliberationibus ftatue-
rent ; quibus in Literis haec in funt verba.

Mandata Domini mea jam nunc recepì & fic vo-
luifiTet Deus ut ad manusnoftrascitiiisperveniflènt,
quicquidaüum eft, fuiffet piane infeöum; ex ani-
mo cupio, me ut honore ilio digneris te ut videam
coram 5 nodu tamen id facias oro & perfonatus, cum
id utriufque Regum quam maxime interfit.

In colloquium hoe facile confenfum eft; in quo
Dominus Alefeldt articulos quòfdam , cu,m condi-
tionibus, mutuo confenfu obfirmandos in medium
protulit; crant illihujufmodi. Veile fe ex «quo prse-
dam dividi , cui tamen
centies miBe Hbrse Sterlina;
monetse priusdetraherentur, quarum pars altera na-
vibus illis Anglicanis, fibimilitibufquefuisalteraob" """
tingeret. Qui ex Batavis captivi fierent , navibus val
cuis & minus bonis afportarentur Hollandiam, ita qt
eorum nemo Bergis maneret, quem divifse pràd®
teftem metuerent : Naves Anglicanae jeei^j^ in Por-
tu Bergenfi morarentur fex hebdomadas ad mini-
mum , ipecie quidem, rerum fuarum gerendarum
cauia
5 alteram nimirum praed® partein, {illicrclin-
quendam) utprseftarentfecuram, quafipoftnjodum
inArigliam deportandam; cum tamen revera ad Re-
gem Danixea pròrfus fpedaret; Quin etiam didie
naves Anglicana
quatuor , Daniae Regis ufibus,
per didura fex hebdomadum fpatium, uniceinfet-
virent. Quaa ^idem propofitiones, Thoms Clif-
fordio Equiti Dominus Alefeldt manu propria con-
fcriptas tradidit.

Veriim Articulis his aliifuperadditificobftabant,
ut de fecundo infultu noneflètcogitandum; prohi-
bebant enim Anglos, ne, fi qua ipfi Batavis lupe-
riores futuri effent, reminceptamprofequipoffent;
verbi gratia, ne ultra Boomam procederent ; quo fa-
dum eft j ut fi Hollandos navibus fuis exuiflent, qua
tamen ipfi inearumpolTeflloncm venirent, via om-
nis interclufa fit, amplius interdidum eft illis, ne
quos è militibus fuis in terram exponerent, adeo-
que naves ipforum obverfig eorum tergis confcende-
rent : Atque id totum fub eo prastextu , oppidum
nimirum ut à fiammarum earum , quibusidflagran-
tébello videretur obnoxium, metu libérarent . Cum
tamen, non obftante dura hac lege Anglis impofi-
ta, navem incendiaram , flante commodum ven-
to , Anglis inferendam , Hollandis faita effet in-
ftruendi copia.

In hoe colloquio Dominum Alefeldt inter &Tho-
màtn Cliffordium equitem , propoiuit Dominario
fua, du£e aut tres naves Anglicanae, prater easquse
jam aderant, quo melior rebus obtendereturcolor,
de novo accerierentnr ; utcumqueconfuluitpotius,
quaejam prefentes effent, omnes ad Sandvici Comi-
tem remittendas , piane indicans, nee poteftitem
fibi, nee vires deeffe ; ad detinendas in portuHol-
landorum naves, etiamfiClaffisHollandicauniverfa
conaretur illas abducere. Qu^od etiam fealiquandiii
fadurum fubinnuit ; habere feaiens, ( etiamfi CW-
fis Anglicana, reficiendae fui caufa, ad proprium lit-
tus fe fubduceret ) materiie fatis, fuper qua, Hollan-
dos occupatoB detineret : reddenda nimirum ratione
damnorum eorum, quK in iis protegendis, tum Op-
pido, tum Caftello illata funt.

Placuit infuper Excellentie fuas, pro rebus An-
glicanis fingularem teftari afifedum ; occafionesom-

nes, quibus qualicumqueoflSciopromereriillospof.

fet, fe libenter amplexurum , ut qui^uo modo,
egregiorum tot Virorum manibus, quiilÌiccecide-
rant, parentaret.

Reverfus ad naves Anglicana» didus Eques Clit-
fordius , cum Thomse Tyddemanno Equiti, un»

cum Capitaneis, quos ille in Confilium fibi yocave-

rati explicuiffet coram , quod , ex reftridionibui

iftis &propofitis, rebusnoftrisnimirumadverfanti-

bus, ( utcumque flammarum ab oppido arcendarutn
prKtextu ) prohiberentur revera Majeftatis fu« o"'
tannicie naves, ne adverfus Hollandos uti poflent»
aut conforta manu ïnvadendi, autfiopuseitót,^ios
à tergo adoriendi beneficio; quin & poft hoftei™."
pulfoi, non nifi Arcium & Caftellorutn AfWWJO»

in Anglorum poffefllonem pervenirepollent: Vi^
etiam omnia ipfi Norvegia Praefedo prius.objeaa

Re omni feri perpenfi , naves hafce ad Clsflèm
remittendas decrevere,-
Priustamenquamvelittce*
rent, ThomasTyddemannusEques, ^

minura Alefeldt peramicè miffis, animum üW euc
reveitendi innuit. ' . - „

Priore fuà confiliorum inconftantià jf

cupiditate nimia huc illuc interim impulfus
nus Alefeldt, tantum aberat ut Domini fui no^^j'


-ocr page 758-

0.

én O O R L O G Η. V Ses-eé-'veèrnghflé Boeck. 739

difceptatione longà de damnis oppido Arcique Bel-

,urn grafia, illatis (quod in congreflu noviilimife
fiöurum ^opjnderat) tempus fallendo moras nefte-
fëc ur non
nifi privatis priEmiis duftus ) forte an
conGl" Hifnise recens mutati authoritate nixus) iis
vela dare prxmitteret, ftatim ac unici navigioli àppul-
fuDuntiatum eflec Claflem Hollandicam , falvumiis
coDdui2uni praftiturara,
cy portu Belgico folviflc ;
gc quod Majeftatis fuse Britannica; navibus nega-
tum > Naucleri portuum illorum peritiiEmi, qui illos
juwent, conceffifunt. „ . ^ ^

£ft haeceorum omnium quas Bergli actafunt, ac-
curata Narratio , qu£e etiam cum ea , quae Daniae
Regi ab Officiariisfuisfuper bis tradita eft> adamuf-
fim convenit.

VErum enim vero tam non ingenuas Danorum
artes una non abfolvit periodus : Cum enim
jam Majeftas fua Britannica Claffis fuas partem
illam, contra padi fidem , à Caftellis Danicis ita
male
habitam refciret, elufamque fpem illam emo-
lumenti mutui quod ad utramque Corooam ex con-
fliöuillo perventurumaugurabatur; cujus unius in-
tuita, quicquid profperi allatura eratfequensseftas,
claflè
fic diwfa, periclitandum cenfuerat ; Eo prx-
fertitn tempore, cum vim fuam omnem in mare pro-
pere deducendam hoftis undequaque contraheret ;
Ablegandum aliquem duxit, quicumDaniasRege,
turn de re tota , tum de reparandis damnis ferio
ageret.

Quam Provinciam cumnemomeliusadminiftrare
polTe videretur, quam qui in Bergenfi fcena partes
etiim fuas egiflet, eleèus eft Thomas Clifierdius
Êquestum recens à clafle reverfus, qui Ablegati ex-
traordinarii munere apud Daniie Regem funöurus *
lum quiB afta effent omnia vere explica;ret,[tuiri etiam)
dedicione Hollandicarum navium (in illius enim pof-
feffione permanere credebantur ) Majeftati fuae Brit-
tannicie ut fatisfieret, poftularet ; quod cum effeftum
dediDTet, una cum Ablegato priusibidem refidente,
depïce, offenfiva pariter acdefenfiva, traftarepof.
fit & concludere 5 quo peradlo, eadem authoritate
munitusad aulam Suecicam proficiiceretur, Coro-
nam etiam illam in ejufdem foederis focietatemvo-
catutus.

Statim fub diaiCliffbrdiiEquitisadHafFniamap-
pulfu, Rex illc, auditus tum ptimum ab eo quae in
mandatis haberet, ad ea qua: Bergis afta effent rubo,
re fubinde fuffufo, tralataque in OiBciarios fuos cul-
pa , de rebus inter Coronas illas ad Majeftatis fuje
raentem componendis mire follicitus vifus eft j Con-
fcius utique, caufam effe cur Majeftatis fua: Brittan-
nica animo altiusinfideredeberent moras illae, qui-
bus ufus eft ipfe, non obftante pafto, in mandatis
fuisad PfiEfeftos fuos tranfmittcHdis ; ajebac infuper,
duriterprorfusfecum aftum iri, fi diuturna illa arfta-
que inter Coronas hasamicitia ob rem infoeliciter ad-
miniftratam ( utcumque finceroin Regem Angli® af-
feftu & ingenti pro rebus ipfius ftudio à fe propofi-
tum ) violari modo contingeret. Addid it etiam non
potuifle fc tune temporis alio beneficio propenfum in
Majeftatem fuam Britannicam animum teftari, quip-
pe nivali apparatu ad Bellum neceffariodeftituto, reli-
quum fibi fuiffe, quojuvaret ipfam, aliud nihil, quam
ut Portuum fuorum jus in ipfum transferret.

Et tarnen Rex ille^ ea prseteritorum excufatione,
« futurarum fpe ,· pulchre utcumque inftitutis, male

interim defendit adverfus illa quae de mora objefta
funt, ea fcilicet quae à
àscimì?iàvigefimamguarttm
fienfis Julii fafta eft ( tantum enim erat intervallum
Inter approbationem Majeftatis fuae Britannica; à Rege
Ilio receptam, & mandata ab ipfo praefeftis fuis tranf-
">'ffa)non alia fcilicet aliata ratione, quamdereme-
tnodice dlfponenda convenire , eamque fic in Ra-
viuramittere, citiusfenonpotuiffe,

Novam Hollandicarum è Portu Bergenfi dimiffio-
nem fubitam facilemque quod attinet, rem haftenus
101 ignotam narrati refponfum eft j rationem autem
Pienam accuratamque, quo resillagefta fueritmodo,

indies expeftari ; ipfoRégeMïniftrirqüeejusPrima- lóóS.i

riis fe novitate rei attonitos firtiulantibus-; cuperefe --

priorerri'tulpam , comfienfatione fadta , quantum
fieri poterai, rèdemptani. / '

Ad hiec Hanibal à Seheftedt, vigefima Septem-
bris, Rejgis illiüs nòmine,'' Majeftatis fuseBritanm-
cae Ablégatis, ί^ύίέ^οΐϊώ ^
quovis Regis illiüs portü océupknd^
iifdem cónditionibus própon'it Üenuo: qu ppeHol-
landorum navës Beììicìs , feptém, 8c ex mercatoriis
ab Oriemall India unatn iii^fietcj Orefundico , duas
TunisbergjE idhuc haerere'^ navcfque alias quam plu-
rimas divitiis'önuftas, partim'tempeftatis vi, par-
tim Anglicanse Claffis metu, φarlasper aliósNor-
wegia;portusdelitefcere. EaV ne res, uti prius, itnale
poffit fuccedere, aut fufpicioni ullus fupereflctlocus,
ipfum diftorum mandatorum archetypum,'^litteraf-
queadfingulos Norwegixrefpe<3:ivepra;feftos, Ab-
légatis Spüsinlnanusfedaturumpromifit, quas, de-
ftinatis eo finenuntiis, ipfi mittendascurarent j in-
ftrufta etiam parataque forein profundo navïgia ,qui-
bus nuntium hoe ad Claffem Anglicanani perferri
poffit, tantomaturiusexeqnendum.

Verum fub ipfo ilio velperedieiillius, illiusSep-
tembris fcilicet oi/gi/WiC fr/W, cum Majeftatis fuse
Britannica Ablegati implenda illa exfpeöarent pro-
mifla, ecce, pro diftismandatis, noviquiddamap-
portar Hanibal, Claffem fcilicet Anglicanam ad por-
tus fuos rediiffe ,· eoque cognito, naves HoUandicas»
quae in profundo navigarant, fublatis anchoris do-
mum cqntendi/ie ; verique fimile effe, casteras Hol-
landorum naves ad Norwegiam nuper appulfas, eun-
dem etiam curfum tenuiflè.

Qms omnia ab Amerone, Unitarum Beigli Pro-
vinciarum in Aula illa Ablegato, ab Elfenoria jam
tum vcnien» acceperat, quiprasterres novas&alia
fecum attuliffè creditur, quibus induéliii, novam
confini rationem ipierant : adeoque de illis propofi-
tionibus, quantum in üs erat, aftumjameft, quat
foedus aliter ofiènfirum ac defenfivum contra Ordi-
nes Generales Unitarum'Beigli Provinciarum certo
certiusdediffent.

Ex quibusoninibus vldere eft, quamlevibushuc
illuc momentis agitata nutarent Regis illius Confilia>
quamque inique Majeftati fux Britannicseab'eo im-
putata fuerit eorum mutatio.

Ab eo ufque tempore fenferunt Majeftatis fuae Bri-
tannica Ablegati, ab omnibus iftius Aul» Miniftris
frigide adeo&teftisconfiliisfècumremgeri, utne-
ceiïè haberenc, quo expeditius qua: iis in mandati*
erant exequi fraflent, expoftulatorium hoe quod fe-
quitur memoriale Regi offerre.

Extraordinarii AngUas Ablegati, quorum nomi-
na hic fubfcribuntur, in memoriali fuo diei de-
cimx; fext» menfis proxime elapfi , Majeftati
veftras notum fecerant, quam aegre ferret Rex ipfo-
rum Dominus tum traftatuscumMajeftateveftraia
longum dilatos, tum naves fuas tam non amice Ber-

öum eft, ut Angli non tantumrepulftefuftinuerinc
dedecus, viris etiam egrcgiis nonpaucisinterfciftiï,
fed & Orbi Chriftiano occafio data fit, utcumque
fine caufa , Regem Dorainum fuum , foederati &
Amiciadeoportusviolati, cenfendireumj dicendi-
que, de amicitïa cjusnemlnifatiscautumeffepoflè»
ü quando aut alias rem geri ipfius interfuerit, aut
aliunde fpes aftulferit nummi : ex quibus omnibus
honori fuo Regem ipforumDominum vulnus grari-
ter infliftum perfentire , cui medendo iVIajeftatis
veftrje Commiffariis varia effeàfepropofita(caque,
quae nee honori Majeftatis veftras quicquamdetrahe-
rent, nee omnino ejufmodi, qualia non fieri publi-
ce intereffet ) adhuc tarnen ulteriores nefti
mom,
& inftantias fuas (abfque quod iis ulla ex partefatis-
faaumfit)frivolisdilationibus eludi; quareimpera-
li fibi à Rege Domino fuo, utapudMajeftatem ve-
<J3ri(14 ftram


-ocr page 759-

7 40 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

l666. ftram fuo ipfius nomine profiteantur, difplicerc illi

--- in univcrfum rationem illtm quam Majelhs veftra

in rebus cum eotraolìgendisrccutaefl: ; Sitnul'j Ma-
jeftati veft.'iE ut indicent modis fe quibua.poieric
maxime lidtis, fuum
Cibi jus vindicare dèc/evifle;
Eumqueinfinem, eorum alteri inraandatis datum,
uc Danif quam primum valere juflìs , ad Curiam
Suedcam iter accelcret, Rcgcm illum rite cdoétu-.
rus ; quibus argumentis mota Majeltas Tua Britan-
nica ad'inceptum illudBergenieaududlafit} Atque

I

gnari velit' Majeftas veftra, humiliter rogane, ut ex-
inde / quas à Domino fuo amplius in raandatis ha-
beant; liberum ipfisCtulteriuspiofi-qui,

H<#»/<e Οαώΰί die i. 166').

' TALBOT. CLJFFQnD.

'. ...........,· c^ ■

M Emoriale hoc novi traöatus defiderium in iis
excitavit: IpfeRex&CommiiTariiejus, ni-
mirum Comes Hanibal à Zehtftedt Doriii-
Busiummus Thefaurariusec Minifter PritaanMs, &
Domìnus Gabell , tum ci tumcaeterisoibnibus po-
teftate acfide, psr vifi mirum in modum cupidi rem
totam quam citiifime abfolvendi, de conventulla-
tuere quotidiano, quod & paricer fadumeli, adeo-
que rebus mature difceptatisacperpeniisdii^i Com-
miflarii una cum didtis Ablegatis Majeflatis Britan-
nica Ì^USE Oàobris
decima oéfitva 1 fignis hijgilÌiique
appofiiis, foedus oflFcnfivùm.acdefenlivumbofirma-
lunt cum Anglia contra Belgas mariccrfiiqueproie-
qviendum ; Commiflione plenaria didlis Commillà-
riis ad id conceiTa , & Regis illius manu ac figillo
munita; in qua> verbo Rfgis & ChrilUani, <c id
omne quod abiisconcordatumcffct, ratumhabitu-
rumfpundet.

Cuj U£ Foeieris conceptum in Sueciam poftea tranf-
miflum eft; in qup> aperse picetium eltobfervare,
quod} Miiiiftris Danicii/uper omnia inidinitanti-
bus. faili Bergenfis perpetua ut foret obiivio, nec
ut eo nomine quicquam defuturo pretendi poiTet aut
poftulari, in id juxta cohfenfum eft, quod enam è
pra:cipuii difti lOeieris articulis exprefle unus erat ;
Mijciìacis
fuse Britànnica Miniftris ( non obftante
offenfa ea gravi , de qua in prsecedcnte memoriali
conquefti erant) sequum confentibusj hujus ut in-
jurise memoria rei Chriftianjae bonoabolenda vove-
retur , ad uniendas tres bafce Proteftantlum Coro-
nasj quodque, eodem tempore) ut infra manife-
ilum fìt> diélus Dani® Rextraftatuminitcum Hol-
landia contra Angliam ; cujus pto fundamento, in
prooemio, id ipfum pofuit, vira fcilicetillam Portui
fuo Bergenfi illatam, ut, qui oblitus prorlus erat An-
glos ab ipfo ad hoc in ν itatos fuiiTe, aut qijem pudebac
id mundo coram prolìteri.

Atque quo foedus hoc ad utriufqueCoron«urum
accomraodetur magis, provifum etìparitur non tan-
tum de Sueco admittendo, quo fiat triplex unio ; ve-
rum articulus eideminferebatur, quatotumirritum
& inefficax denunciatur, nifiRexRegnumque Sue-
cias id palam amplefti » ejufque pars effe velint. Quod,
cum ex hac parte teftatur, quanto honori duxerit,
quintique ejufmodi cum Corona Suecica unionem
Majeftas fui Britannica ieftimaverit; tum ex altera,
Regem Danis negleflae & piane contemptse illius
Corona; arguiti quippe qui fcedus offenfivum cum
Holiandis contra Angliam inierit , non exfpedtato
quid ea de re ftatuerct Suecia.

Foedus hoc non citius HafiFnias perfeöum eft,
quam intra dicm unam aut alteram Thomas CliiFor-
dius Eques, pofeftatcadidaccepts, Stockholm iam
verfus iter fufcepit, ubi, fpoponderant ei Miniftri
Daniel, ReGdcns ipforum, cum ilio, eodefoedere
conferret, ac potelhtemplenariamilluctranfmiffam
haberec, qua fe ad id conficiendum ea in Curia pof.
fit adjungere.

Brevi poft tempore quam perveniffec Stockhol-
miam diaus Ablegatus, Si nuntii fuiritior.emRegi
coram expofuillet, ab Anglia ad diitum Abkgatum
pro certo perfenur; Klmgenbcreum ( qui Septetn-
bris die tempore ditìi Abltgati

cum Dapìs traòtatum facientes in medio opere vetft-
rciuur) ab Haffnia clam Hagam-Comitis Cubtoifluj
tuerat) in traftu offcnfivo contra Anglosmagnos
fe-

diIepiogrciTus. . «« /··

Quo ipfo tempore Jewel Dacus m òuecja KefidcM,
ad MaRfiuin Sued» Cancellarium aliolque ibidem

Mi^m.^.....-------- -

hinceiTe, quod neceffefibific, decretoriiimrelpon- Minifttosaccedens , inftabatvehementer, foedusof,

fum à Majeftate veftra contendere ; quo illos ut di- fenfivum rum Anelia mntra Hiiiia.,^;----

fenfivum cum Anglia contra Hollandiam veiient
quam primum icire 5 iubduiftaque probe temporig
ratioKe, conftabat poftea, iplb ilio, nutnerkodie
Cluncnbergum Ablcgato Suecico Hag» age, n ng.

tumfeciffe, fcedus ipforum alterumoffènfivumcon-
tra Ar.gliam Hollandisejam tum fuiffe lìgnaium, qui
etiam multis, cum eo argumentis contcndit, perfua.
dc-re velit Dominum fuum Succia Rcgem, ind.iili
fcedcris ofFeniivi partem venire.
, Hic rerum à Danis geftarum modus cum Anglis
innotefceiet, cumque lam fidei omni achonoricon-
trarius, tan que fraudulcntus vidcrciur, Majellasl'ui
BiitarnicaTiiomam CliffordiumEquitemadlequan·
locius acccrlendum cenfuit, qui p.-stlensiplcverum
rerum omnium ftatum fibi exponerct j cura protcrio
eCTet, ex ejus abfentia minime futurum, utiorumj
qusE cum Dania concordata funt ( conftarentmodo
prioiifcederi cum Anglia Agnato) quìcquam peituiba-
ri poilìt : Quandoquidem in Cuna òuecica relhretad-
hucDom. Coventry Majeft, fuse Britanniae prioriilic
Ablegatus extraordinarius, quoad res omnesfatisin-
ftiuiilus,cui etiampoteftas plenaria demandatactatad
traftandam & condudendam cum Corona illa Ligam
illam triplicem tara ofFenfivam quam defenfivam,
comra Ordines Generales Uni(a:um Beigli Provio-
ciarum.

Licet adliuc ulterius obfervare fupradidlum hocfce-
duï offenfivum ac defenfivum contra Hollandiam fi-
gnis figillifque Hafnias, (ubi diöi RcgisAula) fir-
matum fuiffe j adeo ut, quantum ad id , quod Hollan-
dise adum eli poftea, excufationinullusfupeiGtlo-
cus , fub prsetextu fcilicet, Miniftros
Di>mini fui
mandata perperam intellexiflè. Super his ftatini) Mi-
jeftatis fua: magfsae Britanniae Ablegatis diflum eft,
Com'item Hanibalem à Seheftedt Legati Extraordi-
nariinomine, ad Hollandiam, utjaólabatur, rever»
autem ad Angliam , profetìurum effe, quo mdiuj fu-
ipenfos tcneret Hollandos, tempufqui; ptoirahefM.ul·
que dura apparatusnavalisinpromptuforet, adFfe·
tum Orefundicum contra infuliusomneituendum,
quos quidem ab Holiandis maturiusintentatosiri ve-

rifimiie erat, fi modo triplicem ejufmodi unioneni
fufpeöamullatenushaberent ; Profitenteapud e"»
teriusdiiilo Comité, fe in ea effe fenientia, inrereffe
Dania ab Anglorum partibus ftare ,etiarafi Suecusfc
non adjungerei : Addiditque infuper,
veilefencrvos
oranes in hoc pariter intendere.

Atque in fcena hac eoufque proceffum eft» utcx
Maj, ÌUK Britannica navibus, fcriptis LitteriSjunaex-
pofceretur, ab Anglia Oftendam deducenda, qu® Ί'*
dura Comitem indead Nosadveberet;
cumtamen

ille contra ab Hollandia Galliam reda contenderei ;

fub quo tempore editus eft io publicum Danorum

cum Hollandiatredatus. En autem quod abii»conie-

quenteradid, abfque forma omni erga Anglo^P'^'
via, re non prius iis lignificata, adumfici
omnibus, mercibufque Anglicanis, qn« intra Keg.s
illius Ditionem effent, injefla
manus, Wq^emore
tam Barbaro, quali vix alius unquam aut

tusufusperhibetur: Negotiatoree enim Angli > .um
per Norregiam, tum percateras Dominwrumej^
panes ad unu m omnes in carcerem conjedi fuac, w '
quofcumque caderet fufpicio, cum Majettatis «u®
Britannica fubditis rem eos & commerdum
poftquàm in bona eorum
piajudiciodamnata invai -
rant, ipfoe demum juramento adegerunt, bona ma
Anglospertinerentnecne,fatcrentur. ' _ .

Eft hac rerum omnium Majeftatem fuim


-ocr page 760-

en OORLOGH. 'fSes-en-veeriighfie Boeck 74.1

nicam inter & Daniae Regem trasfadlarum verèdcdu-
ίί^'Λι Narratio} ex qua, videre eft , quàm male Rex
Ille Majeftatis fuae Britannicae erga ipfum benevo-
lent'ise (eriam partium ftudium notabantin-
fneöorej) relponderit ; quod etiam documento effe
noieftj quomodo cumeoagendum fic: Majeftas fua
Britannica ucique , tum ad honorem fuum vindi-
cafltiutn, tum malorum eorum qua; fubditis fuis il-
lata fuerintfenfu, permota, dido Regi tanquam in-
fenfiffiro° bellum una indicendum cenfuit, ni-
hildubitans, quin omnipotens Deus, caufsefuaeju-
ftitiam aflerturus fit, daturuique occafiones, quibus
injurias fibi fubditifque fuis illatas ulcifci poffit, vi-
(jeatque mundus quàm fincerus juftufque per omnia
jYjiijeftatisfuaeBritannicie animus fueric , quamque
non evitanda neceffitas ipfam ad illud impulerit.

'tseöccöiiptfcö toa^ atfielt aï^ bolgljt.

In 't Hof van Whitehal, den negenthienden

September feflhkn hondert fes en
fefligb. Prefent

Des Κοϋϊηφ uytfitickenfie Ma]t^eyt.

Sijn Kouitigl. Haoghtyt den Hertog valt Jorck.

Dt Heer Aerts-biffchop van Canterbury.

De Heer Geheym Zegel· bewaerder.

De Hartogh va» AlbemarU.

DeGraefvanOfTory.

De Heer Kamerlifigh.

DeGraefvaMCraven.

DeGraefvanLaudndail.

DeHeerViceconteFitshardÌHgh.

De Heer Bifchopvan LondoH.

Dl Heer Arlington.

DeHeer Holles.

Dt Heer Asheley. :

Mr. Secretaris Morice,

Mr.Chancelierva/t'iHartoghdom.

SiR William Coventrt,

Een Deduitie van dconlanghs verhandelde faec-
ken met den Koningh van Denemarcken,
ende een Declaratie van Oorlogh jeghens den
felven Koningh , zyn op heden ten Tapyt
ghelefen, en geapprobeert j mitfgaders, door
laft van fijn Maiefteytaenflontstedoendruc:
ken cnde publiceren, geordonneert.

Edw. Walker.

Een ware DeduBie derTrawaliie», tuffchenfùrt
Majefìeyt van Groot Brittannien , ende den
Ko7mgh van Denemarcken , met een De-
claratie "jan Oorlogh tegen dengemelden Ko-
ningh , ende de motiven dit f^n Majefieyt
daer toegeohligeert hebben' . O

SYn Majefteyts comportement in alle ghenegent-
heden jegens fijne buytcnlandtfche vyanden heeft
ghenoechfaem de Wcrelt könbaer ghemaeckt ,
OM, hoedanigh de provocatien'oockfijngheweeft,
nochtans niet goedt gbedacht beeft > die ander-
önts te gevoelen, ak Cch te befchèrmen reghens d'ef-
Kcteo van dien , ende al-hoewel de Koningh van
üenemarcken nae foo veele onwaerdigheden ende
ontrouwe jeghens fijn Majefteyt, het noodtfaecke-
^jck gedacht beeft veele onwaerdighe afperfien op
«jn Majefteyt te legghen, ende het fondament ende
pondt te nemen, van fijn acngaen van eenoffèn-
"]t en defenfijf Verbondt met deStaetender Verce-
Jighde Provinciën, uytdenaenvalgedaen door fijne
Majefteycs Schepen in fijn Haven van Berghen, gc-
bruyckende in het
eerfie Artijckel van 't ghefcyde
Traftaec, defe uytdruckelijcke woorden.

Nadien men bevonden heeft, dat d'Engclfe Oor-
logh-fchepen in den voorleden Jaere
feSIhien hondert
vijf en fefligh i
verfcheyde onbehoorlijcke daeden
felfs in de Stroomen endeHavenen vanüjnghefeyde
Majefteytgecommitteert, ende fijne Cafteeleh ende
Sterckten vyandtlijck gheactacqueert hebben, fullen
geen Engellche Schepen werden gepermitteert te ko-
men in fijne Havenen, Stroomen, het Kattegat, de
Zont, ofte de Belt.

Dies niet tegenftaende foude fijn Majefteyt gaerne,
om de cere van dien Koningh, gedeclineerc hebben
van de werelt te openbaeren de daet felfs, waer op die
bekladdinghe gegronde is, haddefijn JWajefteytdaer
.door niet in gevaergeweeft van geacht te werden een
Schender van de wet der Volckeien, door hetfén-
den van fijn Vloot in de Haeven van een Geal-
lieerde , om vjiandtlijcke adien te pleghen op de
Schepen dergeenige die Vrienden wacren van dien
Geallieerden, hoewel in openbaren Oorlog met fijn
Majefteyt, daer hem nochtans de vrydom van die Ha-
ven vry willigh aengeboden was, op een tijd wanneer
fijn Majefteyt de minfte gedachten η iet en hadde tot
het verrichten der vyindtlijckeaÖien die hem tegen-
woordigh verweten werden.

Met wat affeitie ende belangh fijn Majefteyt den
Koningh van Denemarcken trafleerde , niet al-
leen ten opfichte van de Proteftantfche intereft,
maer ten reguarde van de naeuwe bloedt-verwandt-
fcbap, endeghenegentheydtvanfijnPerfoon, wan-
neer hy eerit in Engelandt weder keerde ende doen
de Accken van Denemarcken in difordre waeren >
is blyckelijck door faec, Trailaet dat fijn Majefteyt
als doen met die heeft ghemaeckt, zynde het eer-
fte dit hy met eenigh Prins heeft aen ghegaen , in
.'twelck, refletìerende op den quaeden handel, die
dien Koningh onlanghs hadde ontfanghen van de
Staten der Vereenighde Provinciën, endedeappre-
henfie die den ghefeyden Koningh als doen hadde
van hunne verdere verdruckinghen, zyn Mwefteyt
Xqo vry willigh fijn refolutie verklaerde , den Kroning
van Denemarcken te fullen affifteren metzyngehee-
ie macht tcgens allen den genen } die trachten fouden
hem ongelij ck te doen. ,

Van dien tijdt af maeckte den ghefeyden Ko-
ningh van Denemarcken continuele klachten van
de groote ongerechtigheden , infolentien , die hy
van de voorfchreve Staeten vcrdroegh , ende ichij-
jiende ghevaerlijcke apprehenfien van de Sweedt-
fche waepenen te hebben , verfochte fijn Maje-
fteyts interpofitie met die Kroone , op dat d'Al-
liantie tuffchen hun ftriaelijckgheobferveertmoch-
te werden, waer in fijn Majefteyt fich aen ftonds en-
gageerde , ontftnghende foodaenige fatisfaöie van
de Sweedtfche Kroon > die hem dien van Denemarc-
ken dede verfceckeren, dat terwylen zyobferveer-
den het Traftaet door hun felfs met üwedèn aen ghe-
gaen , zy geen vyandt'fchap van hun behoefden te
apprehenderen j -op 't welck, den Kóningh van De-
,nemarcken erkennende fijn Majefteyts groote vrient-
-fchap daer in betoont, ende maeckende alle ima-
ginable profeflien van foodaenigb fijn voornemen >
zyn Majefteyt verfochte fijn borge jeghens Sweden
te willen wefen , dat Dennemarcken dat Traöaet
van Vrede punöuelijck foude obferveren ende vol-
doen , 'twelckfyn Majefteyt infgelijcks vry willigh
t'fynen lafte nam.

Soodanigh was den toeftandt van faecken, wanneer
die van Hollant den OorloghtegensEngelant begon-
nen aen te nemen, ende alle die vyantlijcke aétien,
gelijckde Werelt kenbaer is te verrichten.

Syn Majefteyt dacht het doen bequaemer tijdt te
zyn, fijne goede officien te interponeren in 'c wegh-
doen der gefeyde jaloufien, en een goede intelligen-
tie te bouwen tuffchen die
tivee Noorder Kroonen f
op dat in die conjunfture dewserheydt, enkenne-
lijcken kunftigen handel derDuytfchenophaerniet
cn mochten weickcn, tot prejudicie van elcksnderen,

endi-


-ocr page 761-

74- S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. ende door hun van den anderen te fcheyden, haerey-

____ gen macht over haerbeyden te vergroocen, tenwelc-

cen cynde hy op oenen tijde twee Perfoonen van groot
vertrouwen , en fcer naeuw aen fijn onmiddelighe
dienft verbonden, fijne Envoyé gefonden heeft nae
beyde de Croonen, tot de volbrengingh van die Of-
fieien, die tuffchen hun mochten confirmeren haer
goede intelligentie jegens elckanderen , ende haer
vriendfchap jegens hem verfeeckeren} Ende wat De-
nemarcken aengaet, was in die faeck fijn eenighfte
belangh ende ooghmerck, fijn Majefteyt fich felfs
verfeeckerende dat den ftandt van dat Rijck , door
oorfaeck van hare onlanghs geledene troubelen, hare
Domeftijckejaloufien en onvergenoeghde gemoede-
ren , foo fwack was, dat hy haer niet wel, noch met
reden op dien tijdtkonderaden met de Hollandersin
rupture te geraken j ofte meer jegens hun te doen als
fijnTradaet hem verobligeerden, byfonderlijck tot
dat foodanigh een vafte confidentie tuflchen beyde
die
Croonen foudefij η geftabilieert, dat fy elckande-
ren mutuelijck konden afliftercn, befchcrmen en ver-
feeckeren. ^ ^ , ...

Doch fijn IVIajefteyts Envoyé had fich niet langh m
Denemarcken opgehouden, of hy bevondt dien Ko-
ninghen fijnen Raedtminder teapprehendere deon-
gunite van Hollandc als fijn Majefteyt in fijn tederheyt
jegens hun, fich hadde ingebeeit, en in gevolge van
die fncitementen hadde Hannebal Zecftadt, onlangs
inEngelandt wefende, fijn Majefteyt voorgeworpen
ende gewcnfcht een gemeenen Oorlogh tegens Hol·
Isndt, verfoeckende dien Koningh op nieuws, dat
fijne Majefteyt haer wilde befchermeh van de info-
lentien van dat volck, en haer foecken te verloffen
van verfcheyden verdruckingen dieïy van hun léden ;
wanneer een nieuw Traöaet van Vrede tuflcheïi fijn
Majefteyt ende de felve gefloten foude worden, ver-,
foeckende ondcrtuITchen het Traótiet , dat zy met
fijn Majefteyt gemaeckt hadden, te vernieuwen, met
foodanige verdere Obligatien ende conditiën, als wey-
nighfcheelde van een pfFenfyf endedefenfyf verbont
met fijn Majefteyt tegens de gemelde Staten, dewelc-
ke in demaent van November
fifiienhmdertviern
^fiigh in een projcdt gevoeght, en van dat Hóf door
een Exprefle van fijn Majefteyts Envoyé aldaer naer
Engelandt gefonden fijn geworden. '

Maer wanneer de felva Exprefle met fijn Majefteyts
confent en approbatie, van't geen zy voorgeflaghen
hadden weder keerde , maeckten zy gheen haeft de
befonderheden teadjufteren, en fchynendeeen fpoe-
digen inval van Sweden te apprehcnderen, verfoch-
ten dat fijne Majefteyt fijn befte wilde doen, om dat
ongeval van hunnen hals te weeren, én te ftabilieren
een volkomen confidentie en verftandt tuflchen die
beyde Croonen, 'twelck fijn Majefteyt mede vaer-
digh op fich nam, hebbende alle mogelijcke verfecc-
keringh van de Sweedfche gedraeghfaemheydt daer
jnne ontfangen, op welckegronthetopnieuwgoedt
gedacht wierde Denemarcken aen tepreflèn (aen de
eene zyd'e Jegghende alle vordere uytftellinge ) tot
confirmatie van haer vriendtfchap met Sweden 5 Dat
verricht zijnde , alle volgende raedtflagen mochten
werden voortgeifet op mutuele deliberatien en vcrwil-
ligingh : grondtveftendefijn Majefteyt fich hierinne
op de confidentie die hy hadde van d'eere, enfinceri-
teyt van den Koningh van Denemarcken felfs, ais wel
wetende wat een invloeyingh den Hollander foude
hebben op de meefte van fijnen Raedt.

Ontrent de maendt vanlunii daer aen volgende,
beklaeghde dien Koningh (in een cafueel diicours
met fijn MajefteytjEnvoyé) deniquaden ftandt daer
inne hy vervallen was, door deverraderliJckeProce-
duyren der Staten Generaci s die de oorfaeck waren
van alle fijne onheylen, en nochtans een goeden Tack
van fijne inkomften bezaten, allegerende dat hy hun
noch een groote fomme fchuldigh was, op welck Ar-
gument hy alle occafien wacrnam, om fich broeder
te uyten,

Sijn Majefteyts Envoyé feyde hem dat verfcheyde
Eclegenthedcn voor vielen, om fich van die fchuldtte

ortlaften j ende hem te rembourferen van degelden ΐ(ί</ί
die zy aireede van hem genomen hadden, en datdif-11 '
cours met eenigenyver
by di^n Konirgh gecominu-
eert, befloot by eytidelijck dat dien hy macht genoe»
hadde, hy het foude foecken in 't werck te ftellen, vao
in fijn poiTeilie te nemen alle de Schtpen, toebchoo.
rende eenige Onderdanen der gemelde Staten, die te'
genwoordigh waren in eenige fijner Havenen, ende
naemaels daer mochten arriveren, ende als den En-
voyé repliceerde, dat desKoninghs fijne Majefteyts
Schepen hem daer inne konden aflTifterenjfcydehv dat
geerne den Beuyt tuflchen hem en fijne Maj.vanEnge-
lant wilde verdeelen , veriochte hem vordeis fijn Mai.
de propofitie voor te dragen,dewelke noyt daer te voe-
ren eenige gedachten hadde gehad vandonKonitw van
Denemarcken tot foodanigen refolutie aen te tnincn

Sijn Majefteyt door fijn Envoyé daer van ten vollen
onderricht, heeft daer inne aenftonts veiwilligt,ende
fijn approbatie met alle fpoet weder afgevaerdigt

Op derj thnde» Julii informeerde fijn Majeiieyts
Envoyé dien Koningh, dat fijn Majefteyt de ptopofi-
tien hadde geaccepteert, onde fijn Vloot foude ordon-
neren het felve te gaen verrichten, welcke acndie-
ningh dien Koningh feer verheug ontfingh, fcggen-
de tegens den Envoyé, dat om dit Accoordt voorde-
liger te maecken > hy fijn Gouverneurs in Noorwe-
gen hadde geordonneert, alle Duytfche Schepen in
hare Havenen te nodigen, ende alle middelen teghe-
bruy eken, om die geene die aireéde in de Havens wa-
ren, op te houden, endatzy metdeneèrftendaeraf
de redenen fouden verftaen, en ontfangen de vordere
direöen hoedanigzy daerinne hadden te procederen.

Op den t-wintighfien van de felye tïiaéndtlulii,ont-
fingh dien Koningh advijs van'MoorWegen, dstde
Ruyter op de Kufte was, waer öphy aenftonts om
fijn Majefteyts Envoyé gefonden heeft,'Hem datjiieas
met verhengirgh aenfeggende , ende Wenfchte dat hy
geen tydt verfuymen wilde, daer vati, fijn Majefteyts
Vloot te adverteren,
't welck hy datelijck dooreen
Galjoot dede verrichten.

Op den lier m tvintighfien van de felve maendt,
vaerdighde den Koningh .van Denemarcken ecnen
expreffe af met 'ordres aen den Viceroy van Chriftia-
nià, én aéii den Generael
Alefelt tot Bergen, met laft,
dat
zy d'Engel fchen fouden toelaten alle Hollandfche
Schepen,alhoewel binnen hare Havens, en onder ba-
re Cafteelen, te mogen aen taften, ende alsprijewegh
voeren, doch dat perfeétc reeckeningh foude werden
gehouden van 't getal, tenopfichte dathy, den Ko-
ningh van Denemarcken fijn
egael gedeelte mochte
genieten, hun vorders onderric&cndede opperfte
Bevelhebbers van alle Engelfchë Schepen fulcksaen
te dienen, wanneer
Zy op de Κ uft arriveerden. ■

In gevolge van welcke ordres heeft de GuUi-Lttm,
den Viceroy van Noorwegen, twee Galjoots uytge-
fonden om d'Engelfche Vloot op te foecken, en van
't gefeyde accoord te verwittigen , met defe limiwtie,
dat om den Koningh fijn Meefters eere voor de werelc
te bewaren, zy uyterlijck fchynen of pretenderen fou-
den , om foodanigh een aenval voor d'Engelfche te
maecken, hooghlijckgeoifi-nfeert te wefen.

De faeck aldus beleydt fijnde , ende eenighe der
Commandeurs van fijn Majefteyts Schepen, op den
dertighfien der gefeyde maendt Jülii daer vankenniile
bekomen hebbende , ordonneerde den Grave van
Zandwich een Efquadre Schepen, om in
gevolge van
dat accoordt na de Haven van Bergen lezeylen, htb-
bendc feeckerintelligentie, dat de Duytfche Ooft-

Indifche Schepen daer nieuwelijcks ingeloopen wa-
ren , prefumerendc dat
alle Gouverneurs voor di«

tydt kennifle van 't accoordt ontfangen hadden
fijn Majefteyt fijn approbatie van 't felve, en refolutw
om het in gevolge tc executeren op den deidm lun»


-ocr page 762-

en OORLOGH Ses-en-veemghfieBoecL· 745

,,/ op deo eerfien Augufti's morghens vroegh fondt
Sir Thomas Tyddeman, commanderende de gefey-
^ de Efquadre Schepen j een Edelman van qualiteyt in
een jacht na den Gouverneur van hec Caiteel, hem
ehevcnde kenniflè van onfe komft, op dat hyniet
overvallen wierde, infgelijcks met fich dracghende
voor den felven Gouverneur twte Brieven, eene van
den Grave van Sandwich, ende den andere van Sir
Thomis Tyddeman ; beyde behelfende , dat het
yoomemen van hare komft alleenig was om de Duyt-
fchen aen te taften, cn dat ftrifte ordre foude werden
Benomen, dat eenige der Schepeneenigheoveriaft
ibudcn doen aen den minften Onderdaen Tan den
Koninghvan Denemarcken.

Tuflchen fes a feven uyren op den avondt van den
ttrilea Augufti, arriveerde de ghefeyde Efquadre
Schepen binnen de Boom van de Haven , ende ter-
wijl fy hun by elckander op haer geftelde plaets verga:·
derden > of naderende de Duycfche Schepen , fchoot
het Ciftcel met fcharp op hun, hun waerfchouwende
af te houden, en braecken met ichrooc een Engels-
man fijn besn, wefende in dcBootomd'Anckerste
belpen uyt voeren, alle'twelck aen onfe zyde wier-
degeleden, fonder de minfte vyandtfchap te bewij-
fen, ende nochtans wierden de Duytfchen ondercuf-
fchcn, (onder de minfte hinderniiTe, toe ghelacen
hare befte weerbare Schepen ineenlinietecrecken ,
ende tot afweering der Engelfchen in defenfie te ftel-
len, plantende haer Gefctiut op ftrandt, ende wier-
den meer als
feventigh van haer op 't Cafteel ghelielc,
[01 groote afbreuck van de Engellche.

Dies niet tegeaftaende voeren d'Engelfche voort,
om hun tot hun meefte voordeel, ende in de befte
ordre hun eenichfints doenlijck te vervoegen, waer
modefydegeheele nscht over brachten tot vUr uyren
in de morgen-ftondt, werdende genootfaeckt haere
Schepen met Touwen tegensdewindcpptchaelen,
ilfoo de windt contrarie was.

Geduyrende alle weicke tijdt, verhoopende beter
traftement, fy infghelijcki met den Heer Generaci
Alefelt handelden, hem informerende van het ghe-
heym accoord tuflchen beyde de Koningen geiloo-
tcn, doch wilde niet bekennen van fulcktbewuft te
ïyn, infifterende om den gheheelen beuyt voor den
Coning fijn Meefter t« behouden, met by voeging dat
iiy tot dien eynde Galj ootts na 't Noorden hadde afge-
vasrdight, om die Schepen onder pretext van haer be-
houdenilTe derwacrts in te locken, dat fijn Meefter
vacrdigh was om
t-^ee entiuintigh Oorlogh-fchepen af
!e fenden, tot verfeeckeringe van de fel ve t'fynen be-
hoeve, en dat het de Wereltfeer vreemt foudc voor
komen, datfoodanigegroote Vrienden en Geallieer-
den , als die
tieee Koningen waren t in verfchilghe-
raecktcn over de helfte van eenige weynige Prijlenj te
meer, dewyl fijn Meefter , die'tmeeil vannooden
ludde, ongetwyffelt dien lijckdom foude ghebruyc-
kentegensdeiigemeencn Vyandt: met by voeging dat
de Holl anders al even veel verliefea fouden, of den
KoDine van Qenem&rckep het geheel behielde, dan
ol ijin Miijeft. van Ecgelant daer van de helfte kreeg.

Doch eyndelijck den Heer Alefelt fiended'Engel-
fchen daer op infifteren, verfochte prqpofitien in ge-
'chrifte, tenderende om de Prijfen egalijck te verdee-
len, de weicke hem oock gele vere wierden, alrhoe-
'''■'Ihynochfcheentebegeeren ; dat men den aen val
op de Hollanders eenighe daghen foude op fchortenj
' welck na gehoudene Kr|jghs-raedt door alle de Zee-
^apiteyns gheoordeelt wierde, gelijckhet waerliick
ojeeckjniet anders te gefchieden,aU om de Hollanclers
t'jdt ρ geven, befloten derhal ven datelijck op haer aen
fc vallen, dat oock in gevolge op den
%ratedtn Augufti
smprgens ten i/^/uyren in'twerckwierdegheftelt,
^'innecr alle verwachting van des Gouverneurs over-
'cn-koraft benomen was; Daer-en-boven door 't lan-
l'f ^^fi^pevcn fouden de Hollanders hun niet alleen
^bben verfterckt, maer de Engelfchegevaergeloo-
Penhebben, onder haerOorlogs-Vloottevervallen.
iQ defe Krijghs-racdtgaf Sir Thomas Tyddeman
alle Capiteynen, dat fy op ^e Cafteelen of

aen

lift,

Sterckten nieten fouden fchieten, en forgedtagheq
om haer Gefchut te dirigeren, foolaeghals doenlijck «p,
was, op de Hollen der Duytfche Schepen, om de
Stadt achter de Schepen leggende van alle fchadg te be-
vrijden i beyde weicke diredlien foohetBoots-voIcJc
eenparigh verklaert, na gekomen zijn, fulcksin'c
traceren met den Generaci te ordonneren b.elpofc
was.

Die adtie continueerde tot uyren, geduyren-
de weicke tijt, het Cafteel een witte Vl^ge uyt hong,
doch met wat meeninge konden de Engelfche niec
begrijpen j want alle 't Boots-volck die dichfte by
't Caflfficl geweeft waren, komen hier inne over eena
dat het Cafteel noyt op en hield van fchieten, nochi
van d'eene, noch van d'andere zijde, als doen hun in
beeldende, dat de Duytfchen die tot verfterckingh
van't Cafteel mochten in genomen zijn, gedqyrigh
vuyrden tegens d'ordre van den Generaci, onder
het uythangen van de witte Vlagge, gelijck het in der
daedt waer was, want fy ten minften
Jrie hondtrt vaq
hun binnen hadden.

De grootfte Ichade die d'Engelfche over quaniwa?
van 't Cafteel, hebbende door accidentale fchooten
eenige Kabels, die de eerfte linie t'?ahien hielden *
aen ftucken gefchooten ; Sulcks, dat om t'ontgacn heC
vervallen van d'een op d'ander zyde van haer beften^-
de Plaetfen moeften afwijcken , en wanneer de Duyt-
fche ftucken haer niet langhor konden bereycken,
fchoot het Fort op nieuws van de uytterftchoeck van
'c Stier- boordt, door weicke ftucken, die geduyren-
de het engagement nietgefchooten hadden, d'Engel··
fchen in 't af- wijcken veel volcks quamen te vcrlielen,'

Dies niet tegen ftaende quamen de Engelfchen diei^
dagh ten Ancker binnen de Klippen van Noorwe-
gen, -üji/Duytfchemylen van Bergen af, fonder ee-
nighe Lootfen die haer Ancker· gront voor fop vfele
Schepen, dichteraen Landt koftcn aen wij fen.

Terwyl fijn Majefteyts Schepen fich iudaerrepa·
reerden, ende hunne lecken ftopten f wierden vet-
fcheyde civlliteyten en complimenten op nieuws ge-
wiflelt, tuflchen den Gouverneur ende Sir Thomaf
Tyddeman, en op den
fivenden Augufti is Mr, Coir
oer, een Edelman, die in confidentie van 't Traftaej
des nachts voor de glieRjelde adiie aenfijnMajefteyt^
Schepen was gekomen, door rayn Hper Alefelt wedec
afgefonden, met verklaring dat fijne Ede{heytal$ni|
fijne ordrcs hadde ontfangen van den Koningh fijn^i^
Meefter, om d'Engelfchen toe te laten de Duytfcheri
in fijn Haeven te mogen aen taften, daerbenefTen?
roet fich brengende voorde Admirael van de Engeliè
Vloot fijn Majefteyts Envoyés miflive uyt {letHqf
van Denemarcken, behelfepdedpfelvefaéfk. \

Den Heere Alefelt fondt mede als doen een Brieft
geheel met fijn eygen handt gefchreven aen Sir Tho·?
mas Clifford , hem verfoeckende den volghendeijl
avondt met hem een by-een-komft te willen houden ,
op dat eenige middelen mochten werden béraemt tot
een
tweede atta(;|i4e, waer inne defe expreflien beh^l^
waren.

lek heite Ugenwoerdighmtfangen eet ordre van nüa
Meefter, é"/:. indien het Godt de
Heeri haddeghelieft dat
9y enfi ordres eerder iekomenhaddem «He het gepajjeer.'
Λ vare veer gekomen geweeft ; lek verltmgefeer om d'eer
van ugepcht te vtogen hebben, doch bidde dat het by naeht
ge/chiede, vermomt, alfoo het den tntertfi van pnft be^^f
Koningentenhooghftenraeekendeii.

Dele by eenkomft wierde vaerdightqegheftaetii
waer inne den Heere Alefelt verfcheydpArtijckelep
cn Conditiën te aggreeren voortghebracbtheeft; t9
weten, dat den beuyt gelyckelijck foude werden ghp^
deelt, doch daer uyt foude voor eerft genometi wpr»;
den
hovdert dunfent ponden fterlingt in cafla, de helfte
voord'EfquadreSchepen, ende dewedpr-helftvoor
fich cn de Soldaten, de Duytfchen die gevangen wier->
den fouden naer Hollandt werden gevoert in ledjghe
oude Sd^epen, en dat geen van de (elve te Bergen fou-
de blijven, op dat fy geen ghetuygen foude zyn vin,
't verdeelep van de beuyt, dat vier van de Enge|ff Fre-
gatten fouden verblijven in de Ha,vcn yan Bergen,ten


-ocr page 763-

744<5SAKEN van STAET

1666- minften ƒ« weecken> voor gevende datzy vertoef-

__ den voor haer eygen reeckeniogh, om te verleecke-

ren de »ndere helft van de bcuyc, die achter ioude
werden gelaten, en defelvebehouden in Engelandc
te voeren, daer nochtans die helfte des Koninghs van
Denemarcken, ende die
-vier Engelfche Fregatten ab-
foluyt, geduyrende de gemelde tijdt van ƒ« weecken,
in fijn dienft fouden
zyn, welcke propofitien met
fijn éygenhandt gefchreven den Generaci Alefelt aen
Sir Thomas Cliffort behandight heeft.

Doch die propofitien waeren foodanigh belaft met
andere Artijckelcn, die een tiPteJe aenval impraftica-
bel maeckten, alfoo die de Engelfchen in toomden
om alle hare avantagien tegensdeDuytfchenteghe-
bruycken, als byfonderlijck fy en vermochten niet
naerder te komen als de Boom , fulcks dat indien fy de
JDuytfchen van
hun plaetfegeflagen hadden, fouden
fy geen moeytcn gehadt hebben de fel ve in poflèffie te
nemen, daer-en-boven wierdt hun verboden volck
te landen > om van achteren de Schepen aen te vallen,
ende dit alles onder pretext van de Stadt van 't vuyr te
bewaren, dat
onder'tghewoel mochte werden ont-
ftoocken, daer niet teghenftaende defe provifie de
Duytfchen wierde toe ghelatcn teghens d'Èngelfchen
een Brander te vervaerdigcn, emme te ghebruycken
als de windt daer toe dienen foude.

In defc conferentie tuffchen den Heere Alefeldt
ende Sir Thomas ClifiFord, proponeerde fijn Edel-
heydt dat men om twee a
drie verfche Engelfche Fre-
gatten foude fenden, om defaeckeenbeterfchijnte
geven, doch riedt hy dat de gebeeleEfquadre liever
te rugge foude zeylen naer de Graeve van Sandwich ,
duydelijck verklarende de macht dien hy hadde, om-
ine de Duytfche Schepen in de Haven te houden, al-
hoewel de geheele Vloot die foude trachten afte hae-
len, met aendieningh, dat hy fulcks eenighen tydt
wilde doen, feggende dat al-hoewtl de Engelfe Vloot
na haor eygen Kuil om ververfingh trock, hy noch-
tans reden ende gelegentheydt genoegh hadde om de
Duytfchen eenighen tijdt in gefprcck op te houden,
wegens de fchade by de Stadt ende het Cafteel in haer
belchermingh gheleden , fijne Excellentie geliefde
oock te exprefleren een grooteghenegentheydt voor
d'Engelfche Intereft, ende dat hy verheught foude
iijn de ghelegentheydt te moghen hebben om yets te
verrichten, dat jegens haer eenige voldoeninge moch-
te meriteren, voor't verlies van foo veel treflFelijcke
mannen die aldaer ghefneuvelt waeren ; Sir Thomas
Clifford na d'Efquadre van de Engeliche Vloot weder
kcerendc, ende aldaer Sir Thomas Tyddeman , en
dc Gapiteyns, met de welcke hy raedt hieldt, voor
dragende, dat door defereftriftie, endenaedcelige
propofitien, voor gewent, te ghefchieden tot prefer-
vatie van de Stadt van brandt ; SijnMajefteyts Sche-
pen verhindert fouden werden van hun voordeel op
de Duytfchen te foecken, door haer teaborderen ofte
re Lande van achteren aen te vallen i Sulcks, en foo
fy geraden fouden vinden, ende dat fy onder he( bc-
dwangh der Forten en Cafteelen ftaende, millchicn
verhindert fouden werden de ν yands Schepen aen te
taften, wanneer die van haer Gefchut machteloos ge-
maeckt fouden zyn, alle 't welck hy den Gouverneur
te vooren al te ghemoedt gevoert hadde ; Soo wierdt
nae overlegh befloten weder na de Vloot te keeren 5
doch voor dat fy vertrocken, fond Sir Thomas Tyd-
deman eenbcleefdi Brief aen den Heer Alefelt, hem
aen dienende het voornemen van weder nae de Vloot
te keeren, den Generaci Alefeldt door fijne voorigc
irrefolutie , ende miflchien te groote begeerte van
winft in fijn verftandt bedwelmt, was foo verre van
tydt te winnen, brame ( volghens belofte in de laet-
fte conferentie ) met de Hollanders voor fijn Mee-
flers reeckeningh te handelen, weghens de fchade aen
de Stadt ende het Cafteel inhaerbefchermingh ghele-
den , dat op recompenfien ofte vergeldinghcn in fijn
eyghen particulier, mifTchien gheauthoriieert door
eenige veranderingh van raedt te Coppenhagen, hy
de felve toe liet van Bergen te vertrecken, op d'eer-
ile kenniiTe die fy bequamen door een enckelt Gil·

jooc, dat haer Vloot in Zee was omhaernahuyste ΐίί*

convoyeren, haer daer nevens aififterende met de er

varenfte Lootfen, 'twelok fijn Majcileyts Scbepeò '
geweygcrr was. ^

Dit is een naeukeurighverhael van'tgeenc te Ber-
gen voorghe vallen is, en accordeert in alles
met het
geene den Koningh van Denemarcken door fijn jy,
gen Officier dien aengaende verftaen heeft j dochdè
Deenfche dis-ingenieufe proc«duren zijn hier mede
niet ge-eyndight, want fijiT Majefteyt bevindende een
Efiwader van fijne Schepen fo quaiijck gehandelt door
de Deenfche Caileelen , contrarie het accoord in fijn
verwachtingli van door dien aenflag voor beydeCroo-

nen te bekoin,en eengefamentlijckenmutueelvoor-
deel, i'eenemael ghefruftreert, ten wekken eynde
fijn Majefteyts fortuyn van de volghende Somets-
dienil in de waeghfchacl heeft geftelt, door het fchey-
den van fijn Zee-macht, op een tydt, wanneer den
Vyandt fich bereyde om met alle fijn macht aenflonds
in Zee te komen; heeft fijn Majefteyt goedt gedacht
met den Koningh van Denemarcken op defc ghchee-
Ie faeck te expoftuleren, ende van hem reparatie te
verfoccken.

Oordeelende, dat fulcks beft konde werden ghc.
daen door een Perfoon die inde gheheele faeck van
Bergen aituelijck ge-engagecrt was gheweeft. Dien
volgende verkoor hySir Thomas Clifford, als doen
(■erft van de Vloot gekeert, om na hem te trccken in
qualiteyt van extraordinaris Afgelant, dienaewaer-
heyt alle het ghepafTcerde konde relateren ende fatis·
faàie verfoecken, door overleveringh der Hollandt-
fche Schepen j die men fuppofcerde als noch in fijn
pofTcffie tewefen; en'tfelvewefendeverricht, mtt
den voorigen Afgefant, aldaer tenHoverefideren-
de, te traftcren, enUuyteneen Vredeoffenfljfende
defenfijf; en fulcks medege-effcdueert, mctgelijc-
ke macht te reyfen naer het Hof van Swcden, omme
die Kroon in 't felve verbondt tc noodigen.

C^ Sir Thomas Cliffordsarrivement en audiëntie
tot Coppenhaghen, fcheen dien Koningh over bet
gepaiTeerde te Bergen befchaemtzynde, en leggende
de fchuldt op fij ne OfHciers, feer foliciteus en begee-
righ om alle faecken tufTchen beyde Croonen te com-
poferen tot fijn Majefteyts vergenoegingh , zynde
feer ghevoeligh
dat fijn Majef

ordrcs te fenden aen fijn Gouverneurs, Inghtvolge
van'tecrfte «ccoordt; Seggende, dat hetnem feer
foude fmerten, in
ghevalledeftridleenlaDghduyri·
ge vyandtfchap van de twee Kroonen wierde gebrooc-
ken, door eenigh misdracht
en quadeuytvoeringh,
van 'cgeene dat tot des Koninghs van Engelands inte-
reft door hem felfs gheproponeert was, urgercndo
dat dit het eenighlte was, waer door hy fijn goede in-
clinatien aen fijn Majefteyts belanghenkonoe betoe-
nen, fijn Scheeps-equipagie niet vaerdighzijndeom·
me hem indenOorloghtekonnenaiTifteren, fulcks
dat de aenbiedingh van fijne Havenen het eenighHe
was dat hy konde doen ; alhoewel hy, fijn felfi excu-
ferende van hetgepaffeerde, ende fchoone beloften
doende voor het toekomende, niet duydelijck ent-
woorde op'tgheene voorgheworpen was, weghens
het vcrfuym tufTchen den
/WwAe July totdenw>
e» fuiintigkfitnvm de felve maendt, alle welcke t/jdt
verliep nae des Coninghs ontfangh van fijn Mije-
flreyts approbatie, ende het fenden van
fijne ordres
aen''fijne Gouverneurs, als alleenigh dat zymeten
konden accorderen op een methode
van fulcks te ver-
richten ende iii cijfer te ftellen.
Endeaengaende het
haeftigh vertreck der Duytfchen
uytde Haeven vin

Berghen, ende haer foo vaerdigeperniiffie van diem

wierde alleenigh ghefeght, dat fy daer van aiet en
wiften , maer verwachtende waeren een
ke ende volkomen rceckeninghe yao alle
hetlelve,

fchijnende beyde den Koningh ende fijn voornaem-
fte Minifters daer dooc
overrompelctezijn, enw-
geerigh daer vooren
voldoeningh te geven , eoaeu,

voorige misdrachc tc Ycrbetercu, fwTWlitfOoen
liijck foude Zijn. ,

feer ghevoeligh van hetreghtveerdighreffentiment,
ij η Majefteyt mochte hebben door het verfuym in


-ocr page 764-

en OORLOG Η. Ί Ses-en-^venttghfieBoecL 7+5

/ Ingevolge van 'tweick , heeft de Graef Hanibal
ΐίίο· 2,eeftadt op
den t-wintighfim September fijn Majc-
' ftevts Envoyé vernieuwt de voorige propofitie van
" η te taften alle Duytfche Schepen in fijne Maje-
Lvts Havens, en dat op de voorige conditiën, we-
ende nochyëw» van hare Oorlogh-fchepen endee?»
Ooft-Indifch-vaerder in de Zont, noch t-wez van hare
Ooft indifcbe Schepen totTunsbergh, en veele an-
dere
rijck-geladene Schepen in andere Haevens in
Noorwcghen> die door ftorm en d'Engelfche Vloot
aldaer in ghedreven waeren ; Ende om niet als voor-
maels qualijck te procederen, ofte eenige grondt van
fufpicie van haere oprechtigheyt achter te laten, be-
loofde Graef Hanibal den gemelden Envoyé dat hy
hun foude brengen de gefeyde originele ordres ende
Brieven voor harerefpediveGouverneurs, endefy
felfs
mochten die door Expreffen haer toe fenden j
mitfgaders dat fy in de Sond Galjoots fouden hebben,
omme de Engelfche Vloot daer van te adverteren, en
'tfelve te eerder te verrichten ; doch dien felfden
avondt den ee» ev twintighften September, dat den
Envoyé verwachtende waj de volbrenging van Graef
Hinibals beloften, in plaetfe van de gefeyde ordres,
brachte hy feeckere tydingh van het vertreck der En-
gelfche Schepen naehare eygene Havenen ; waer op
dePuytfcbe Schepen inde Sondtfulcksvernemen-
de, hare Anckers haddc gelicht en naer huysghede-
ilineert waren, en dat de overige van haere Schepen
die onlanghs Noorwegen hadden aen ghedaen, mif-
fchien het felfde hadden ghedaen, illewelckeintelli-
eentie hy van Monfieur Amerong, Gefant der Staten
in'tgemelde Hof, ontfangen hadde, die eerftyan
Elfeneur aldaer gearriveert was, endefchijnbaerlijck
vets met hem brachte haer tot veranderingh van hare
fcfolutie t'induceren ; fulcka dat hier mede die pro-
pofitien aen haerzyde gedaen infgelijcks eyndigden,
dieongetwijfFelt een offeafijf verbondt tegens de Sta-
ten der Vereenighde Provinciën foude hebben gepro-
duceert.

Door alle 't welcke kan werden befpeurt op hoeda-
nige toevallen dien Koningh fijne raedtflagen veran-
dert heeft, ende dat hy niet oprechtelijck het veran-
deren der felvige fijn Majefteyts comportcment je-
gens hem kan imputeren.

Vin die tijdt af obferveerde fijn MajeftCyti Envo-
yé een groote
koelheyt ende ingebondentheyt in alle
de proceduren der Minifters in dien Hove, jeghens
tem, waer door fy raedtfaem vonden in gevolge van
hireeerfte Inftru«ftien, 't volgende Memoriaelden
Coningh voor te dragen.

De Ondergefchreven Extrrordinarife Afgefanten
vin Engelandt maeckten uwe Majeileyt, in haer Me-
moriael van den
feflhienden paffato, bekent de onver-
genoegingh van den Koning haren Meefl:er|, wegens
de uytftellingcn die hy bevonden heeft in de Tradtae-
ten met uwe Majeileyt, ende in de onlangs onvrien-
delijcken handel van fijne Schepen tot Bergen,contra-
rie uwe Majefteyts Accoort, ende de propofil^JjKelfs
gedaen aen den Coningh hunnen Meefter, waer door
de Engelfche niet alleenigh geleden hebben d'oneere
van te werden afgeflagen, endehetverlies van veele
trefièlijcke mannen, maer fulcks heeft de Chriftelijc-
ke Werclt den Coningh haren Meefter doen aenfien,
hoewel onrechtvaerdigh 5 als fchuldigh in het viole-
'en van foodaenigh een Vriends ende Geallieerdens
Haven, endetefeggen, datniemant van fijn vrient-
'chip kan verfeeckert zijn , als fich eyghen intereft,
' ■ profijtofFereerr, wae-

igh in fijneeregeraeck

_______________ zy verfcheydenepro

Pofuien aen uwe Majefteyts Commiffarifen hebben
gedaen, {die Zy infgelijcks geacht hebben niet oneer-
1'jck, nochte onvoordeeligh voor uwe Majefteytsin-
tereft)doch wefende gcduyrigh uyt gheftelt ende af
gewefen fonder eenige fatisfadie te bekomen, fij η fy
door
den Koningh haren Meefter bevoolen, te ver-
Klaren een volkomen disfatisfaftie van uwe Majefteyts
proceduren jegens hem, en met cenen uwe Majefteyt
«en te dienen, dat hy alle geoorlofde wegen en mid-
delen fai gebruycken tot fijn eygen rechtvaerdìge vin- 1666.
dicatie. Ende ten dien eynde heeft den eenen ordre ,
ontfangen fijn fpoedigen affcheyt te nemen, en fich
naer het HofvanSwedenteverhaeften, omme dien
Keningh oprechtelijck te informeren van de beweeg-
reden die hem tot de Aftie van Bergen hebben genoo-
dight i en dienthalven fijn Zy genootfaeckt uwe Maje-
fteyt aen te preifen tot een finale refolutie, die zy van
uwe Majefteyt ootmoedelijck verfoeckenop dat zy
d'ordres van haren Meefter verders mogen vervolgen·

Coppenhage den i Oa. 166 f.

TALBOT. CLIFFORD.

Defe Memorie veroorfaeckte in hun nieuwe be-

feerten om meerder te handelen, beyde den IConing,
jne CommiiTariiTen , Graef Hanibal Zeeftad, de
Heer Opperfte Threforier, en voornaemfle Minifter,
en Monfieur Gabeis, van gelijcke macht en geloof by
den felfden Koningh, mitfgaders alle d'overige fchij-
nende verfet vaneen fpoedighbefluyt, refolverende
op een dagelijckfchc byeen-komft, de welcke oock
ghehowden wierde; ende naerype debat en delibera-
tie, teeckende ende zegelden fijn gemelde Commif-
farifen , benevens de voorfz Afgefanten van fijn Ma-
jefteyt op den
achtietide» Oótober, een ofifenfijfen de-
fenfijf Verbont met Engelant, tegens de Duy tfchen,
emme te werden vervolgt ter Zee ende te Lande, we-
fende de gemelde Commiffarifen daer toe volkomen
gevolmachtight onder dien Koninghs eygen handt gp
Zegel; waer inne hy beloofde op het woord van ee-
nen Koajngh ende Chriften , te fullen ratificeren
alle 't ge^e foude werden geaggreeert.

Het Concept van welck Trat^aet daer nae na Swe-
den isghevoertj wier inne het remarcabel is, dat de
Deenfche Minifters infifterende byfonderlijck, dat de
faecko van B.ergen voor ceuwigh foude werden verge-
ten, ende noyt beklagh ofte eenigeneyfch dien aen-
gaende in het toekomende werden gemaeckt, het daer
op toe geftaen ende formelijck een fondameateel Ar-
tijckel van 't gefeyde Tradaet gemieckt i». Sync Ma-
jefteyts Minifters (niet tegenflaende dekennelijcke
beledigingh, daer van in de voorige Memoriael ghe·
klaeght was ) het behoorlijck achtende, de gedachte-
niffe van dat onplijck te begraevên ten beften van
't Chriftenrijck, in 't vereenigen defer
Jrit Proteftant-
fche Croonen ; ende dat ten iëlven tjde ( als namaele
gebleecken Is) den gemelden Koning van Denemarc-
ken een Traöaet met Hollandt tegens Engelandt aen
gegaen heeft, leggende het fondament daer van, ia
de voor-reden, op het violeren van fijn Haven in Ber-
gen, vergetende dat hy d'Engellche, tothetgeene
fy verricht hebben, hadde genoodight. oftebeichaemc ·
om fulcks voor de Werelt fich toe te eygencn.

Ende om dit Verbondt beyde Croonen gebruycke-
lijckertemaecken, wierde feecker referve daer inne
vervat, dat den Coningh van Sweden in dat Verbont
foude treden, ende het felve een tripel vereenigingh
verklaren ; ofte by aldien den Coningh ende het Co-
ninghrijck van Sweden 't felve niet opcnbaeromhelf-
de, dat het felve Traöaetgantfch vernietigt ende in-
valide foude zijn. 't Welck, ghelijck als het ter een-
der zyde doet blijcken d'eere ende achtingh die fijnt
Majefteyt tot foodanigh een Unie met de Croon vati
Sweden, gehadt heeft j foo betoont het ten anderen
het difrefped en wat rlijck affront die Croone aen ge-
daen door den Coningh van Denemarcken, in her
befluyten van eenofFenfijfVerbondtmctdeHolJan-'
ders tegens d'Engelfchen, fonder eenichfints te ver-
wachten , wat de refolutie der Sweden dien aengaen-
de foude zijn.

Dit Traftaet en was foodrae tot Coppenhagen niet
volbracht, of Sir Thomas CliflFord, ten dien eynde
gevolmachtight, nam binnenff«>daghoftefsirrdaer
na fijn reyfe aen na Stockholm , alwaer het bem door
de Eieenfche Minifters belooft wai, dat haer Refidcnt
met hem daer op foude confereren, ende volkomen
macht foude ontfangen, omme fich by't befluyt daer
van in dat Hofte vervoegen.

Binneij


-ocr page 765-

74Ó S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

l666. Binnen een korten tijde nae.des Envo'yés arrive-
__ ment cade audiëntie tot Stockholm, quam feker in-
telligentie van Engclandt aenden gefeyden Envoyé,
dat Klingenbergh, die op den
vier en twintigjlen Sep-
tember van Coppenhage in ftilte af-gevaerdight was,
terwylen fy in't midden van haren handel met de ge-
feydc Afgefanten waren , feer verre in den Haeg met
fijn offenlijf Traöaet weghens Engelandt wasghea-
vanceert. "

Ten welcken felfden tijdt, Jeuwel de Deenfche Re-
fident in Sweden , ghekomen is by den grooten Can-
celier van Sweden, en andereMinifters, haermet
ernft voort prelïènde tot een aenvangh van een ofFen-
fijf Verbondt met Engelandt tegens Hollandt ; tìnde
naperfeöe nareeckeninghofteoverflag van den tijd ,
wierde namaels uyt ghevonden, dat op dien felfden
dagh, Klingenbergh de Sweedtfche Envoye' inden
Haegh, senghedient heeft, haer offenfijf Traöaet
met Hollandt tegens Engelandt onderteeckent te zyn,
ghebruyckende veele Argumenten jegens hem, om
den Koningh van Sweden te bewegen in't felve of-
fenfijf Verbondt te treden.

Defe proceduren van den Deen in Engelandt be-
kent , ende foo bedriegelijck blijckendc weghens alle
eer, vertrouwen en beloften, heett fijn Majefteyt
goedt ghedacht Sir Thomas Clifford fpoedigh t'hem-
waerts te ontbieden, om hem perfoonlijck t'informe-
ren hoe alle faecken fich toe ghedragen hadden ; wor-
dende beflooten, dat fijn abfentie van Stockholm niet
^ konde verhinderlijck zyn, tot yets dat den Deen
concernerende was, in gevalle zy hunlieden »en het
cerile Traftaet met Engelandt ondettceckent, alfoo
als noch in 't Hof van Sweden bleef, fijn Majefteyts
voorige extraordinaris Afgefant Mr. Coventry, vol-
komen van alles onderrecht, ende ghevolmachtight
met die Kroone te handelen ende befluyten een tripel
ofiënfijf en defenfijf Verbondt tegens de Staten der
Vereenighde Provinciën.

Het is vorders aenmerckelijck, dat het gemelde of-
fenfijf en defenfijf Traftact tegens Hollandt, geteec-
kent ende eezegelt is geweeft te Coppenhage, in het
Hof van den ghefeyden Koningh, fulcks datgeen
plaetfe werdt gelaten tot verfchooningh van het geenc
namaels in Hollandt was verricht, onder pretext dat
de Minifters haeie Meefters ordres qualijck hadden
verftaen. Waer op aenftontsdes Conings van Groot
Brittaignens Afgefanten medeghedeeltwierden, dat
Graef Hanibal Zeeftadt in qualiteyt van Extraordi-
narii Ambaifadeur foude gaen , fchijnbaerlijck nae
Hollandt, doch in derdaedtnaer Engelant, omme
haer des te beter te blinthockeii, ende tijt te winnen,
terwylen hare Scheeps-preparatien bereyt wierden tot
. befcherming vandeSondt, wegens d'onderwindin-
ghen die de Hollanders apparentelijck vroegh fouden
komen te maken, foo wanneer fy foodanigen triplen
Unie fufpedeerden verklarende den voorn. Graef
daer en boven teghenshun, fijn opinie te wefen dat
Dcnemarcken fich vaft aen Engelandt foude houden ;
alhoewel Sweden hem daer buyten hieMe j met by-
voegingh, dat hy alle fijne devoiren daer toe foude
aenwenden : ende dit wierde foo verde aen gcvoert,
dat cene van fijne Majefteyts Schepen van Engelandt
t'Ooftende over quam, omme hem derwaerts te voe-
ren; in plaetfe van'cwelck, hydiredtelijckuytHoI-
laadt naer Vranckrijck trock; omtrent welcke tijdt
het Deenfche Traöaet met Hollandt publijck gewor-
den is ; waer van de gevolgen, fonder cenige vordere
aendieningh, ofte andere formaliteyten jegens Enge-
lant gebruyckt geweeft zyn, alle Engelfche Schepen
ende Koopmanfchappen binnen dien Conings macht
aen te taftcn, ende opfulckeenrigoureufe manier,
alsoyt doorecnigen Coningh ofte Staet gcpraöifeert
is ; de Engelfche Fadloren in Noorwegen ende ande-
re Plaetfen van fijn Rijck, wierden alle gevangen ge-
ftelt, ende ingevalle eenige Perfooncn fufpeü waren
te handelen met fijn Majefteyts Onderdanen , fijn
hare Goederen eerftelijckaengetaft, ende fy gedwon-
gen met Eede te verklaren, of de gemelde Goederen
Éngeifchen behoorden.

Dit IS een oprechte Deduöie van alle het
feerde, tulTchen fijn Majefteyt ende denConinp^
Denemarcken, waer doormen kanbemerckenr'' ^
qualijck dien Coningh fijn Majefteyts goede wjn
jegens hem (door byftandersgeobferveert)foon
ticulierlijck getoont, vergolden heeft, endehoH
nigh met hem te handelen ghewaerfchout zyn . l ^
bende fijne Majefteyt tot vindicatie van fijn eer' erf
ghevoeligh van d'ongelijcken fijne'Onderdanen
gedaen, goedt gedacht by defen te verklaren oDenh,

ren Oorlogh tegens den ghefeyden Coningh . alsfÌ"

gens fijnen grootften Vyandt , niet twijöèlendrrf
Godt Almachtigh faldegerechtigheydtvaniijnfaeft
beveftigen , ende hem gelegentheden verleencn d'on

ghelijcken hem felfs ende fijne Onderdanen aen th
daen, tewreeckenj mitfgaders de Werclt doen f«n
de finceriteytendeoprechtigheydt
Tan fijn Majeftevts
berte in defe faeck, ende hoe onmydelijck hy
daertoe
geprovoceert is.

ï@at onftectuffcöcn boo? bm bjant tot Londen nc-
DcucOr/ i^ter«fttupt{jett)ol0enDe.

Londen verbrandt, of den 12. i^.
16 Seftember 1666. Uyt Londen d(nzoStf·
tember.

Η Et is met geen Penne genoeghfaem uyt tedruc- irlilc.'
ken den miferabelen toeftandt die hier is, door '"!)=·
een brant, de afgryffelijckfte die Engelant oyt
gefien heeft, de felve heeft a»jr/dagen en nachten ge-ïonta,
duyrt, met foo grooten hevigheyt, dat het met alle
menfchelijck beleydt nieten heeft konnengheweeit
worden, Het begon op den
twaelfden defer, ten etn
uyren's nachts, in Puddinglane, eenSteeghnacde
Brugghe van denTowr, by de nieuwe Vilch-ftraet
tot een Backer
5 alwaer de Stadt feer dicht betimmert
iü, en meeft van houte Huy fen met Leem of Piek be-
fmeert. Ende daer was ioo feilen Noordt-Ooften
windt, dat eer den dagh aenbrack, devlimmefoo
veel meefter was gheworden, dat die den menfche-
lijcken macht was ontwaflTchen: had men in't begin ΐ
eenige Huyfen omgetrocken, daerhaddemiflchien ^
apparentie gheweeft van te ftutten j maer nu was 't te
vergeefs: Den brandtging voort en woede dien gant-
fehen dagh , fich verfpreydende tot nae de Grace-
burgb-ftraet, ende nederwaertsvandeGanon ftraet
aen de Weter-iyde, foo verre als de
drte Cranes in d»
Vintry. Den Coningh, denHertoghvanJorck, en
veeJe van de Grooten, waren dien dagh en den vol· ^
geode feer befigh ,· maer den brandt luyfterde na defe
hooge Perfonagien niet. De
Inwoondersfiendedat έ
den brandt niet en was te ftutten, vluchteden met
haere Goederen veele na buyten,
immer foo veel als
konden. Op Maendagh nam den brandt
noch merc-

kel^ toe; in voeghendatmendienerghenskoMe

ftutten, en verbrande des avontiten/iW»
ver als 'Bynards Cafteel by Bellings-gate, naedean-
der zyde verfpreyde het fich op
Gracieus-met,
Franshaw-ftraet, Lambaert-ftraet, Cornwal,
duck-

lers-burg ende vatte aen de Huyfen, Jcomende aen de

Beurs; Voor Dinghsdag morgen was de Beurs, en an-
dere Plaetfen daer omtrent verbrant : Den vo^ge""™
nacht gingh het voort en verbrande de
Fleefl-ftraet,
ver als St. Dunftans Kerck, met alle de Plac"^
fchen die en de Beurs, en vorder gedeelte yin 1 em-
pie Crowne, OiBce,
&c.coniumeerdenaldoordM

brandt ; waer na als doen cenige wederftandt geuara
wierdt tegens het geweldt van den brant,
en den viam
brande opwaerts na Fettenlare^
omtrent halt wegc
naHolborne, alwaer't wiert gefteuy^totWoensMë
nacht, als wanneer een nieuwenbrandaotie
f
uytbarfte, de welcke gebluft wierdt op Dondcwa^.J
omtrent ten/jpw uyren's morgens > * ^n

ftrueert de bouwingetegheni over<ieCloolters,j

een gedeelte van de Kerck en Hal. Op Dondejdego
wierdt het,op alle Plaetfen in 'tgencrael g^gj, ^


-ocr page 766-

1506".

en ο ο R L ο G Η. 'tSes-èn-^Jeertìghfle Bocck. 74.7

TempieChurchbyHolbornbfidg, Pie·Corner, Al.
<!θ· de;sgate, Cripplegate by het neder-endt van Cole-
- man-flwECj aen'teyndevanüafing-Hai-uraetbydc
Poftern, aen
'z opperftc van dc Biffchops-ftraet ende
Leaden-Halftraet, cn dc Srandard inCornhil, aen
de Kertk in Fan Church-ftracc, by Clothworkers-
Hai in Minciglane, in't midden van MarckUne en
aen den Towr-doek : En aifoo is'c op gehouden, na

dat he: meeftc cn belle van dc Stadt, daer de mccfte
Kooplieden wooncn, was verftroyten verdiftrueert,
zynde wel een uyr gaens iangh ; van Tempie tot den
Xowrs Magafijn, is binnen dc muyren by na niet blij-
ven ftaen ; cnbuytende Wallen is dc mecfte verwoc-
llingh geichiedt in Fleet-ftraet, en van Holborne tot
Fleec-brugge. Daer fijn omtrent tvaelfduyfcnt Huy-
fen verbrandt, en
tachtigh Kercken, daer onder de
bt. Paulus, die grooteKcrck, foo verre als hy heeft
lionnen verbranden. Hoe 't nu hiergheftelt is, kan
men giflèn, daer de menfchen mecft in 'topen Veldt
moeten logeren, alfoo alle in de Huyfen niet cn kon-
nen, en het Volck ontbloot van alle onderhout» heeft
men uyt de» Koningbs Zee- magafijnen tocreyckingh
gedaen, en aen de omgelegen Plactfen, uyt laftvan
denKoningh bevoolen, haer teontfangen, te her-
bergen en te onderhouden. Den Towr is noch blijven
llaen, alfoo men de Huyfen daer omtrent af brack :
Doch den brandt was al in dc Poorten. Men heeft feer
vcrvaert geweeft vooreenig verraed, weehalvenden
Kuning aenftonts den Generaci Moock van de Vloot
t'huys ontboot j en quam oockop Donderdagh hier.
Men vatte verfcheyde Hollanders en Franfche by de
kop, al of die den brandt hadden ontfteeeken: Waer-
op men oock gbelaft heeft haer feer ftrengh te exami-
neren : maer die 't in der waerhcydtwfel in Ccn> hou-
den 't voor een ftrafFc van de Goddelijcke handt,
bebbende ghelijck een Hemels vuyr gheweeft, dat
niet en kondegheblull werden, voor de Goddelijcke
wraecke voldaen was : In fomma : het is foo gheftelt,
d« men over - flagh maeekt om een gantfche nieuvc
Siadt öp een nieuw model te bouwen.

<£nbe[ietboIgenöe.

Extrail uyt een Brief van feecker goede fdrticu-
IkrVriendt, uyt Londengefchrevende» thica-
den ouden endeden twintigftcn September nieu-
•wenfiijHéÏKa hondert fes en feftig.

IC Κ hadde gehoopt U L. defen voorftacnde voor-
leden Maendagh al ghefondcn te hebben , maer
door den grootcn brandt die hier geweeft is, heb'
be niet uyt derven gaen. Den
twaelfdcn nieuwen,
ende den
tveeden September ouden itijl, Sondaghs,
'«morghens tuffchen
t-wee ende i/r«uyren begon de
felve in een Backers Huys in
Podding-Lant, tuflchèn j
Mingi-gate ende de Brugge, ende foo voort haerj
Tkamtt-Street. &tc. Om kort te maecken, Λ^ΛΒί-
fthe Stadt ven Londen i ettdt foo -üerre als haar Hier-
ttyt fireckt is af geirandt, van den Towr aftot Temflt-
itri
(waer van 'c meefte ghedeelte noch is blijven
ftaen ) in de Stadt is alleen ij ck ο ver gebleven
Leden-,
td-Street, Bijfchapgate Street,
cndc de helft van Li-
me-Street,
ende Aldergete-Street . onder andere is
oock de
Ouytfch* Kerck blijven ftaen , de» Bifchef
•m Londens Huys, enàù Grasham Colledg*,
wacrnuj
oeKoopliden dc Beurs houden. Voorts is alles tot de
grondt toe af ghebrandt, footjanighen deftruöie is
loytgeficn 5 het was een grouwel om den brandt aen ί
'e Gen, duyrde dagherij van Sondaghs'smor-
gens tot Donderdaghs
's avonts ten waelfixyteo. f^ier ·
I» tachtigh
Kercken fijn verbrandt, waer van niet een
kan gherepiireert worden, totii.Pe«/rincluyj, die
oock foo befebadight is dat menfe oock onder de voet
'li moeten halen j Hetwasverwonderenswaerdigh,
Mtghcduyrende den brandt, ende een feer ftercken
windt, de brandt foo wel teghen de windt op liep in
verfcheyde ftreecken, als wel voor de windt langhi,
oc Rivier die ten eerften b^deckt was met Lichter* i

ende Booten ïttef goedt uyt der Luyden hatir Huy-
fen j Den eerften düghilTermaebtigh veel goedt ver-
brandt in
Thames-Street j ende daer omtrent , de
Luyden foo gheweldigh verraft zijnde j doeh'sach-
termiddaghs iach ick in
Lomhard-Street dat alle de
Goutfmiis vcrhuyfden, ende alle de Stracten daer
omtrent: 'cis niet om uyt tefpreecken, vvatgroo-
te confufie over de heele Stadt was met dat verhuy-
fen, men koft over de ftraten niet gaen door alle de
Karren, elckfocht maer fijn goedt te falvcren, ende
lieten den brandt fijn gangh gaen , ende wierdt dien-
volgende maer weynigh refiftentie daer teghen ghe-
maeckt ; Soo dat
's anderen dacghs de meeftc part van
dè Karren uyt de Stadt wierden ghehou de η , mee-
nende dat dan het Volck fich meer tot het bluflchen
van den brandt foude begeven , endeiffer dien dagh
extraordinaris fchade ghefchiedt ; veel goedt dat de
Lieden in Kercken hadden ghebracht, als onder an-
dereonder
St.Pau/s, mccnendedathetindiePlaet-
fen gefalveert foude zyn, is daer nae alles verbrandt,
veel goedt is
tree» ende drie rtiael vcrhuyftghewor-
den. Den
ì/Wì» dagh liet men weder alle Karren ea
Wagens van buyten inkomen, ende dan was
•ve ^ui peut al Londen over tot in alle de uyt-Paro-
chiën i Dijnghfdaeghs was den heftighften brandt van
alle , ende gingh foo gheweldigh fehiclijck voort,
dat het de Luyden onmoghelijckwastevcrhuyfen.
Alle de Velden waren vol van goedt. De
Moort Filds,
Lincolns Filds, St. Gillis Fild j
ende P/ace in Convent'
garde»,
daer hadden de Lieden; haer neer gheflagea
met haer goedt als in een Leger. De Koninghfclfs
ende den Hertogh van Jorck deden extraordinaris de-
voir om den voortgangh van den brandt te ftop^en i
foo by
Holèorne als inTempleiaret daer den brandt
al eens vermeeftert hebbende,
's anderen daeghs we-
derom in groote vchementie uyt brack, ende foude
fonder twijffel alle dc buyten Parochiën mcdeghe-
fleept hebben, indien niet met degrootiïcdiligen-
tie ende moeyte van de Werelt, door'tanimeeren
ende acnporren van den Coningh ende den Due, het
Volck den brandt voor de ivWimacl hadden ghe-
bluft. Deden verfcheyde Huyfen met Boskruytop
fpringhen om feparatie te maecken j geduyrendc dea
brandt, waeren alle de G uardes van den Koning ende
de Trainbaiids in de Wapenen. Alle het Volck wil-
de met gheweldt hebben dat dc Duytfchen en Fran-
fchen dc Stadt aen brandt hadden ghcftcecken, ende
dat den brandt tot een Duytfchen Hacker hadde be-
gonnen, die daer toe om gekocht was, ende dat dc
Franfchen over al met Vuyr-ballen over ftraetgin·'
gen , ende die in de Huyfen fmeeten, ibo dat niet
alleen alle Vreemdelinghen wierden bydekopghe-
vat, en ongemeen qualijck getraöeert, maeroocli
alle die gcene diefc maer fufpiciecrdcn foodaenigh te
zynonder anderen oock
Μτ. Gtrmins Broeder, die-
der fpo wat als een Franfchman uyt fict, kreegh oock
wackèr tappé.' Éen arme Vrouw gacndc
in'Mooro Filds
met Savonnct-balletjes onder haer Schortel-kleedt,"
wierdt van 't Graeu w aengcranft, ende zy feyden dat
het Vuyr-ballén waeren, ende hebben haer niet al-
leen dcerlijck vérmoordt, maer oock aen ftucken ge*
houden, de üorften van haer lijfghefncden j Den
Duytfchen Öackër in Wcftminfter
{Rietvelt, nota
dat fijn Brocdcreen KaperteghersdefeVcreenighde
Nederlanden is ) fijn Oven hetende, cn het Graeuw
de roock ten Schoorfteen fiende uyt komen, rlepcnj
De Schelm wil dè Stadt van dit eynde eockaen brandt
fieecke»,
liepen in 'tHuys, fleepten hem daer uyt,
hebben 'hefti fey nae doodt gheflaeghcn cndc ghe-
wondt » fonder den Hertogh van Jorck , die (elft
voor 't Huys quam , fouden hem om't leven ghe-
bracht hebben j hebben fijn Huysgeplundert, endö
ghenoechfaem gberüineert ; Men fiet van verre niet
als Toorens
ende Schoorftcenen over eynde ftaen.
Het
fai hier nóch al een wyleduyren eer't Volck die
rafendefuric teghen de Vreemdelinghen fai af geleyd
hebben, ü

Rcc t


-ocr page 767-

7 767 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

t666. fcfiacöe toiccöt bracoot op De ijoIsjIjEnïii mas
-niccr.

©e Memorie van Jen Brant van Londen.

fcljaae

Jiene jj^jg hondert vijf en dertig fijn blijven

ftaen binnen de Wallen.
Jjctft,
Vyf en Jeventigh Ackeis fijn blijven
iiaen binnen de Wallen.
Vier hondert thien te famen.
Vier en fefligb Ackers fijn verbrant buy-

ten de Wallen.
Huyfen verbrant
fwaelfduyfent ad.pond
fteerlings
vijfentmntigh per aunum ,
den een door den ander ghereeckent
is pond fteerlings 300000

Ad ttuaelfjizt Huyr is in ca-
pitaci pond fteerlings 3Ö00000
In Goederen ende Koopman-

fchap pond fteerlings 1800000

Aen de Karren, Waghens, ende
Schuyten voor berghen van het
goede pond fteerlings 100000

Negentigh Kercke» ^ en St. Pauls, daer
onder ghereeckent yeder op
tienduy-
fent
pond fteerlings j is den een met
den ander pond fteerlings 900000

De Beurs en al de Hallen, te faemen

op pond fteerlings 500000

pond fteerlings 6^00000

jlBeöia- ^ei^ffKii AmbafladeurstirtiipBïjbcnoocii in ecne
"iirss hiritc tjaec compaffiEoüetiimbjanDt. ^aefóoninflö
Dh« t„ sranttooojöt / öat ijct toef een Qcoot onflcluclt
nbcc toa^j 3Dactj niet fonlianigD aï^ men in'tccriiöaiït
't
fnb geü^efi / öftotjï {)Et üolcft een ocoot gijebfclte üan
}«t
ban ijaecBocDtsijEfaftJEcctbaöben/ fpccialijcfi BflCtenbc
gfatVe ' faffrcöap ; «ilfnbe toa^toeliiftflcootfleaflebeelteban
amtiiii öe^iabtStonbcn/ namentlijcft wervijide pacten af
«oiiina. Böt&ianöt/ en ban ies,entncgentightóeccbenmaec
elf oütc flftêljleüen; .J|5aec fao toaecen noctj Weft-
monfter, l)ct Suyd-werck cn «n QCODtflebeelteban
öe ©oo?-pcDen beljouben.

.©en Dabt anbec^ Dp öet bolchgljeencbeminfte
be^alfectie lircnomen / enbc Ijab fijne JUSajeflept nopt
Bcbaci)t bat Ijp bp i)et Polch foobeminbtlxia^. ^p
Babbeh bcctcoutot een; groot flebeelte banöatcniib^
Delen in fijne öanben / Ijcbbenbe infijn epsenbebjae»
riJige offoni"· vijfhpnciert duyfentponb fiecElinfl^/
tnbe baec onbcc hondert vijftighduyfentpo.nb|ïeec=
iina^ban een man 5 <!Jni)ie noci) ujel vijf hondert duy-
fentpond (ieeciinsjS in ben ; meefìefcljaebc
toa^gefcl^iebtinbegcapbe bccbianbe Ïl^aten/ niaec
Dat touc0eecbe raejefl bé tijcltlie iiiiiopliebettenoocli ί
öc®?eembe. -ΐ : !!!. i: i

^ijne JlKajefiept beWacööDe oocfe De to?t bie aen
eeniööc ban öaec CFCflfcncicifuftein&ebifoibjeban
Den b?anbt obecgfhomentoa^/ iDilcfieconfufïefoo
aroottoa^DatftjniBajeaeptUabbetoiifl laten fetten.
iti Bfbanfleni^ A alleen om tebetoiiiiiibooi becafeci:!
npbanbeCanaillc
.i < .ïn ' ·, i

J^aecc iSycetoitien fepbcn onbec rnibecen bat ört
niet te tbiijffelen toa^ of men fouDe ftiec nae be ^tabt
(ienbeelbetecenbe maanifiicRec Betimmert al^boo?
Defcn: cnbe batmenbanfBne|Eiajef{^tfoubelton>=
tien feagen / bat ban
Augufto : mv^it^rbem Uteri,
tiamguam Marmoreemreliquit. ' (,i ,ΐ",.-,·.,ϋ

gtijne m5aje(lept bf Bonbe Daec op te fp^eecften ban '
De ©loot/ fcQocnbe/ bat ben acooten fiojni feec on=
pelnrrtitfj toa^ booj «gnflelanbt actoeeiï /,bccoo?faeci
Renbc Dit onaelucli üan ben,brandt, tn ban niettp·

fiebbenhonnenbeccicbtenmetbe-öioót,, ί

^pfepben/ Dat nunieecaeenappacintiebaétot i
De conjunctie tuficöcnbe jfcanfcbeenbel^onanbtfchf
©iootritoaer op Dé» fóqiilnaöantbwoiOei/i Datflet
niocDtênocölanajfacmBefcIjieben. , i

^p fepben; % foo De ©looten nu in quaemen/
foo jlna^ tebetmocDcn/Datmenfoobcelbetetocca^

Bi:

ijck cnbe Denemarcken toacceil rnfbe-(0tals

liercScn / foo ftonben 5P niet fepatecen ban hatr
(©cconfcbccetrben ; ^o fjjnl^ajctÏcptbfijacahöi: te
canfcntrccn
in kcum tertìum j foo honbcii baec Dooi
Peel bifficultepten boo? Itomen; aïnbebactbooj be-
nomen to)o?ben omme be fcïjulbttegebenaenEnee,
landt, olss of i)ct flecnbjcbebfBcccbe. ©flioiiinnh

fepbe: ©p taoube niet tcactecenal^ in Londen ; Su
foo Holiandt aen Cromwel becere Ijabt ghciiatn/
cnbe bat öp niet foo BÖcti«B& Gcntilhomme toné aiö
Monficur Cromwel, cnbe foo Dat onBElucluiittbe
^tabt I .onden l)ab obec aefionien / foiioe Ijp m Dacc
toe aecefolbecct Ijcbben / mare nu foube nuti fcgocn/
bat bie fcljabe baec toe Ijem Ijab Bcbjacljt. '

b'^ïmDaflabcucsSfepben; Vranckrijck enbc Dene. «ηη
marcken foubcn nictaDeDifponccctlioniifiitoojtien/ρά
om te tcacteccn in Londen j bat l)tt toa^ te tocnftljtn ?·"'"· ϊί
bat nif η Itonbc upt binben een ^laet^ baec alle be patt
eLi f
tpcn ftonbentefanicnftDinen; i|et foube ώΕίβΛΕΐν-ΐΒίν ",5
een Bonnen / bat foo fijn .fUSajeftcpt toe fìonùtetn
pact^ in De Spaeniche Nederlanden, bat Vraock-

rijckljetfoubcbifficultecen/ cnbe fijn .ïBajefieiitbait '
gebben be approbatie ban De ll^ecelt.

©e iÜoninBÖ fepbe : j^et toa^ accn ttoglfel of
©?ancl«:0cft foubc bacc ftonien/ cnbe allijio^öetia
de Helle, om de Vrede te verhinderen.

b'^Cmbaftabcuc^ fepben : ?ïlfoo fijn IBajefiepten ^
Den Honinai) ban a^janchcijcU toacenfoouae-Bec^
toanten / cnbe öaei; ^ajefiept be ìHoninfliime Bof'
■Dcc foo naecfïi
'aö acbcpbc op be ©jcbe/ toa^Öftte
iuenfcljcn bat twee foo gooac Potentaten 6on&cn
•jiecacco?becrt toojben/ enbcDelBetcltnutttnuni:
beefde ©ieöeaescaent.

©c feoninali fepbe : men fionbc toel bate na ttao
tetcn met Vranckrijck, DoOj mcbiatieban Sweden ;
ï^acc «Êiccellencicn ccmonflceecben al toect Dat Hoi- ^
landt niet ftonbe fcfiepben ban öaec «©eaUiembfii / bp' |
fonbil;lijfït betopic 3P onfeccficc toacen / toatUjctii3P
i
met «Ünaelanbt foube Itonnen ecgouben, I

fóoninaib frpbe : ©at be conbitien foubnt gocU ^
5pn/ en toilbe Dat (icHeninöaecöaniifw. Hoilundt 1
honbe boo? Ijaec en Appelboom Ueceenigtien ficb met «
Engeiandt op De conDiticn / cnbe baci; nac«
loto ter- κ
tio folcmnifeten j&et iocccfi. be affaire^ ccrfi toacs g
ten af aiict>acn/ i^onbe men Daec nact oppublijcHe §
.©laetfcn
te fahicn homcny en toarciJftalfooallecn |
een ceremonie., α . %

4£et men Bice ban Den brandtban Stonömtoilïc/ βί>ι»]
cnbe (icnbe / bat niet betl meecin Eceteioenbia^/ |
Doch toanöoopcnbe ban b'aenfeomlie Dcc jFtaiifcÖ'· ,
οιιμπ·

©loot/ bja^ alcccbeBÏJcccfolbeecttotöftwpatticrcn futii '

-öan Dc 30lo.ot: in bolaöfnbemanicce. ©en een en t«n.
twintighften ^eptcmbcc/
,fiiiictc jlBifTibcn ban Den Suptcnant ^tbmlcaelde
Ruyter, drie ban De fclbcöïiefciliebenin't^cfiipro
Scven Proviocienj.icaeDenbe ten ?incRec oj^tnt
Bouloigne j Be ccffie Den veerthienden, be tWCOe
'^nacijt^ tuflcfien Den veerthienden mf^ JV^XS;
.Üena cnbe De Decbe. Den vijftienden mebe pna®^/
CBbe öe biccDc infflelöcïi^oefcfijebtnin^bMjrtö^e
;^c{)ipiDen negenthienden Deff^/. tenJtoB^jW Μ
,blacRe gcc/.Duynkercken g, ^.iMibanbcmfó
mijlen / ijouDenbe De laetfie/ onbet anöcten/^

|jp-,albact imct Sanbi ©loot op'tcfnbeboug^

ISionicn / cnbe becblijbcn foube/ tot naeto ^
ban ijaec i^ooaö .ï©oa. mu «^jfaf„>«22
aefiacn ben^fcictati^ Nieupooitbphen wnog
benatuptcnant SKDmiracl de Ruyter W/.*®
toaert^ Böefonben/ enbeiJfiftfomoi!'·®®
bcJcflcnbjooibiae conflitutic banbE Wfs^Jw

©loot/ met Den BfiebolaeenbcaenïilibmbMW^

op flücöeiibecffct ooift Μ flenowoijöw»^

iin tï^


-ocr page 768-

en 00 R L O G Η. V Ses-tn-n;eernghflè BoecL 1

/ flbbij^ ban Oc 3|eccfh<iï5fcdrtimittcrtbcnijati't€öïi )
^ rrictfcSHömiraiitcpttot Amfterdam, jfflcntooo'bigfi
OP aiiöiïf orcafie aihiec tocffnöc/ ten ί)ίεη einibsin
öc crmge bcfcIjcpDrn cnDt Qfcmtipacccrt ;
(tocDt
g()cüonDcn / bat aen ben BÖ^meWm atiiptc=
naiit 'idöniicael foubc tuccbcn gheccffci&ecct / Dat
liacc fêooSÖ Jflöoa· leebttoffcii fijne inbifpolltic
haüDen öa-finen/ alsS inebe bieöan fcnigtje anbfce
©oofücn öan bc ©loot / bat baer op ooch toacen üec=
U fiEcIic IBatcoofcn cnbe ^olbaten / brijalbtn be
tfliiiuen bie be^cbcpmtianbe©Ioot/ booj'tquact
jPffctoarcnobecoilioinm/m anbfce onscmacHcn
men:/ nibe bccD^ilben noobfQ() en boo? ben 3lanbc
DitiifliSJi) öabben gljfooibeeit- tjemaen te fcö?öücn/
jathp met be ©loot oenfionb^ foube gcbbcn tece=
natticctn / enbe boo? be gee-gaten befec Eanben fto^
inciiOc/ be ^φφεη ban (0o?lofll) te boeninballEn
tct plactfe baer be fdbe t'Hup^ aijcDoojben j, toel
UrtllarnDe noci)tan^/ batfipmctöeniïrijgb^-raebt
foUDe ΟεΙΊ*^" Wfpiciecen twintigh of vijfentwin-
ligh ban bf bequaenifie ^tftepen / cnbe bie onbcr
Kil capa&El®oofttcffnbin

nare be .ï^oojbt / om albaec te ftrupffen tuffcben
'tSandtenbe'tLandt, foo tot fecnciteptbanbeürti
iDacbt toerbenbe <©o(l-SInbifcöe Ketonc-^cljqjen
enDf tioopbaecbec^/ al^ anbecjint^/ bat|)pbaben

DienoDchnocbfes, acht, ofthicntocl besepIDe^rC'

natten ofte Slacljten / onbec ccn üfquaeni Conv
maiiDcuc ban gDelijcftcn foube fcnbennaecbcjUoof»
Iimoinölbaecenbaec omtrent te hcupffen/ in'teen
(nDe'tanbcte obfirbfcenbebepjopoitieban becefpec»
tiüe (Collesifn tfc Ifibmicalttept foo beeleenicf)(int^
tocnlijcft toefen foube/ oonh ojbje (iellenbe/ batbe
étöfUin ban be boojfcfi^ebe twee biflinetc <efqna=
bicé ban be (ifcfte ^olbaten enbe IIèatcoofenb}iec='
tmaclitiereett/ «nbe be feïbe uptö'anbetei&cöepfn
file iiiüallcn fouben/ gljefuppleect / Datfe oocftban
filjfiioiclbfame bibje^ enbe anbece&eBoeftentolttben
totficn/ om completeliicft tot ultimo <©ctoEi?i in gec
tthonnen bitjben/ oom baec bpboegöenöeecnigöe
eallio^/ enbe boojt^ die 'tgeeneöp foube ooiüee^
lm htm bienfügb enbe ban nooùen te toefen:
toirtben be ièeecen baec $oosf)lieog. <0ebeputeec>
tal tot be fecteete See-faeil^enbecfocBtenBeautli^
tifectt/ om bod? öe ï^oofbe» öieöe meec-flcnoeinbf
twee fouben cammanbei:en/ tie geteQui-

tetrhe inflcuctien te fci?meren/enbeb(eb«igljemel=
imiEuptenant mmicael.de Ruytcr toetefenben/
om aen Bun bet&anbtcepeftt té toetben h toe{-bec=
iacnöe/ bat Ijp bi felbe infftuctieti naetrgBelegenti
Itpbt foube mogenberanberen/ enbeoocft toelam'
plitten/ enbe boo3t^omaenöemaLuptenant?Cbmi=
tael/noopenbe eenigebefTtinin /foöanigeoib?c tege?
Urn enbe aenfcfeijbinge te Doen/ al^tjaecC.bebin»
firn fouben ten blenfc banben^taetteberepfTcSen/
tntie tot btn meeflen af-B|cucft ban.ben®panbtte
fu«en ntfcften 5 ©oo?t^ mebc floebt gbebonben
ban aljdjjchcn te becfoecften enbe te antljocifecen öet
€oil^ie tee Sïbmfealitept tot Amftcrdam ceflbecens
te/ om tot be cebocatie enbe getcepatciecen bon be
firie ê>cl)epen enbe twee jpcegatten ban
tmiier tcoramanbo ban ben Commanbeuc Jan Gi-
deonflen van der Burgh, nu bp be twee gjaecen in be
JlfObtlanbtfcge See enbe baec omtcent ggeageect
Ijtbbftibe/ cnbefiaer iegentooojbtgö bebinbenbpbe
ftanfciic ©loot/ onbec ben fêactoaö ^Jan Beaufort
foobmiioeoibje tcflellim/ al^ l)act«i2.naececleBcnt=
Mt ban faccfien oojbcelen fouben te bebooren / enbe
iotöacte meefle fecucitepttebienen: €nbebatban
tinualim ban bc niect-genocmbe'^atanb^©Ioot/
«löc be ccbrnrn bieljaecÌ^oogBIItìog.IjabbovbetoOi
Bfii ten bicn fpnbe beboo?fclj?ebcacnfcb?tjbin8eafn
etn mtec gcnoembcn auptenantïibmicacïdeRuy-
ferttbncn/ boo? cene beleefbe.ï[Bifri^einhracI)tcbe=
Η m te lieHfn/ henniffe enbe notificatie foubc toec=
«n ööcscben acn ben ftonlngö ban Vranckrijck,
«10e bat baec innc onbcr anbeccn feube infiuercn/
wt baec ünosb .ÏKog· met aengenacmljwbt bab^
«nbttfïein / bat fijn pajejlepi / pnaenaepWt

i66ê>

focn bnn't^iflti· foo brtre ton^bcrfoopfn/ ebcliberi
cibje Böföcbrn f;ab Dat bcfleif^ Ì)lDote/ onbcc ben
tocl-gemfitc l^crre l^ertogb ban Beaufort, bft Ca-
nael tnbc bfcboïgbciÏP be éoofbrn foliftrnafberen/
om met bie ban Drfcn ^tart tc conjungt ten / mrt bcc=
foecft / bat fijne ||l5ajf(tcpt bf gorbc bifpofitie cnbe
Bbcnegcntbfpbt gcUcf be tc confcrbcirn tot op 't ©00?-
^ofc/ om alfbannutBbcttir"ifnmfbtbfii©panbi
^booft te ftonncnbicbrn/ cnbcaileinoaclöcfirnaf^
b?ruc& te boen : Cnbe cpnbelijch bat mùtatis muundU
oocit foobanigc notificaric foubc toecbcn gbcbacn aeu
benïtnninBbban50enemaccficn/ om tefïcechcntot
ftjne Jlfêafcftcpt^ naricbtingbc/ cnbe toijbcr^ tcbics
ncti fuIcïtsS cnbe baec 'tDcboojbcj fnllcnbebefcccfos
lutie ben mccc-gcnofinbrn 3Ìuptcnant ?libmi.aclde
Ruytcr nocö bcfen abonbt toe abcfonbcn toccbcn /
om be fdbe acnfïonb^ boojfoobcelbemacnginflb/
ter eicecutie te ICBflcn / nacc jacc fojnic cnbe inboub /
Bb'iycft oocli op^atcrbagbnacfl-homcnbe/ Dcfcji
be ccfolutie gbefonbcn foubetoctbcn acn alle beCoI=
Icgien tee Hbmicalitcpt/ om tc bicncntotöccfdbec
naricbtinBe.

35ffefiefoIuiietoietbtnocbtön^ffacctBb4,o»it»frt
tot ^atcrbagbbcnvijfentwintighflen ièeptembfc:
«Enbe onbecttiffcben oocit gocbt gcbonbrn bat men
Been 23oorg-bolch ban beinballcnbeöloote foube af
bancficny mact beBfberle3©i«itccinbirnflofte^ols
bpeijouben.

^onbagb ben fcs en twin tighfteni^ tct ©trgabei
cinobstfommunicccrt feecRcc^jctcactuptbcnbjicf/ bÌRnot
flbcfc0?ebcil tot
Londen bcn tbienden Dcfc^ OUbcn totaon-
fttjl
cnbe ben twintighften nicutocn (tijl / bottbcnbe
abbcctcntie ban ben Bcmelben bjanbt bic ben twee*
den bcfe^ouben (iijlcntiebcntwaeifdennicultJcnfigl
albarc toa^gbetoeefi/ enbe
vijf bagcn beeft acbui>jt/
toaec boo? bie^tabtboo?'t mcrcenbeeltotbegconbt
toci^bec&janbt: ©ocft ontfanflcn een Hiffibeban
ten Euptenant 3ïbmipacï
de Ruytcr, abefefeeben in
'éKanb^^djip beSevcnProvinciën, Jtplflaenbe
nae»; be ©lachte tufTcbm
Ooitendc cnbe Biancken-
burgii öén vieren twintigliilen befc0 mo?Bbn'^/
goubcnbe abbectentie banbejegentooojbiaeconfiitU'
tieban lianb^ ©loote / toacc op gebciibetecrt enbe
Bbcconlïbeceect toefenbe be boo?fci)?ebeonbcctoat|jtc
enbe toonbetbacclijche toebal / ( infonbetbepbtben
(©enccael
IWonck feff^ tot Londen Bbcatcibeertjjini
be/ enbe bact: npt tep?eflime»;en fFaenbebatb'cn»
aelfcbe ©loot niet t'n flaet mocfl toefen / ombinneti

ten ban 't boo?fcb?ebe C^tcact gbefonbcn fouben toet^
ben acn ben ïuptenant Hbmicad
deRuyter, met ^iSaW'
e);p?cfre lafi enbe bebcl/ bat bP bc boo?fib?f be Stanti ''' [f »
©ioote/ iHbicnbefeïbenocbeenicbfïnt^infiatetoa^/
om bacc mebe gbeageect tel^onncntocrbcn/ opfoa Snti
impojtante tijbingc bp ben anbeten foube bebben te öeHStn.
bouben/ fonbec bie tebaenfeparetrcn/ ofteinbaHen
tot naebec D?b?e ban baec }|ooah.f!fêo0.biébemten
fpoebiabftfn foube toetbén toeBbffonbcn/ enbe bic
bp baec j^oosb I^OB· bootfcbicbe ©ioote aifoo bp een
aebouben toefenbe/ ban Decfribccconfiitutienaebee
foubebebbtn te abbectccen/fonbcc ban 't een of't an«
hec in abe&?eec{te te bitjben. Cnbe toterbtbicc mebe
boo? foo toeel Bealteceertcnbebcranbertbctgbcrefoli
beecbe ban ben
een en twintighilen bcfi^/ cnbe hei
eenfcb?P^^ t)an bfnfeIbenbagcacnbenitteet--Bbf'·
meiben auptenant ?lbmitacIaf-BbiöefcbiBbt} be^
fouben
vier ^tiet;.Iupbcit met baerc IDintficn ban
i>cbcbclinge met opcne mete afebefonbcntoctbcn/
bacen cour^ ban malHanbeten na bcbooten bccfp?ept
;0nbe / fcttenbe nati: be boo?fcb?ebe ©lacfite ban
Biatickenborgh, oiume in tas$fpeenigbe^bepen/
fregatten / cnbe SiacÖtfti <n
Zee mocbten fiotncn te
ccncontcecen/ bie ban be boo?f^?cbe ©foote foube
mogen toefen gbebctafcbeert enbe gebimitteect otn in
tebaHenittbe^i-gatcB/ baec Die uptabeseplttoa*
een / be fdbe in be naem cnbe ban toegen baec Hoogft
Iföog. tc contramanbecen/ tnbc aen tefegacn / 001«
t'wbonncwe batfe baec aenflortt^ toeberott» bet«
iit;i! 3 tóettti


-ocr page 769-

750.

S- A Κ E Ν van-;S Τ A E Τ

iaacttó fouùen öeböen te becüoesBen / enbeöefdDe
— ©iooteop tefoecfien/ b.ìa·
Die te bitiDen fonile 311η/
fonùn; ceniae naïatiflöraöt/ oppencbaHtoeDecöaO'
cifll)cpt Daa· oüet: gljcficaft cnDe gccojciaecrt Κ
öen nan: ecinenticDa» faccftcn; üoojt? is Q9ctc0?c=
ben acii Öe CoIIcgie» tee ^Dinicalitept
tòt Amfter-
datn, in'tNoorder-quarderenÖem Vrieilandc, bat=
fe De ^cöepen ban ^ace biccctie in Texel «pI-tceDe
leflaenöe/ tén fpoebicf)(ïen in Sce fouDenl)e£i&ente
njcffcni cnöe te fenöea «ace be raecc - oDemelbe
'«satanbiS
©loote op be bïacftte ban Blanckenborgh
boojfs/ Böeljjclt ooch ten bien epnbe j^gljefcljjeben
acn ben Comniiftaci^
Knyffop be Helder : ^ujlcn=
De öet CoïIesictecWbinicalitcpt in
Zeelandt fapltïi^
fibc bcifocöt üjccben naec be boojfc&jebe Eanbg
©topte in aUefpoebtfopbeeltoatectefenbenaï^ïjaec
«f. fonben oojbeelen be fcIbcbannoobmtefteDben/
om noelj boo? eenigljen tiibt teltoimenfubniiEcen /
cnbe bJiecben mebe eenige êicmplacen ban I)f t boom
«e^tcact/ al^ mebe Copie banbeboo?rcl)jcbej©im=
be ban Den ï-uptenant ^bniirael
de Ruyterneben^
bife ïïefolutie be refpectibe CoIIeflien tcc 3ilbmitali=
tent toe gefonben/ om te ficecftentotbec felbecnas
ric'ljtinge/ enbe totjbfc^ te bienen fuicit^ enbe baec
'tbeijooibe.

(jDnbertnlTcIjtn ben 25}iefban ben Coningb ban
Engelandt ban bcn vierden ^ftobfc ouben (iijl cnbe
öcn
veerthienden nieubJen Pijl / totantbjoojbtban
bie ban öacc ©ooOÖ ban öen
icftbienden
temiiec ïiiec Itoinenbe/ bjieröt terliontit gecoinnm^
nicecït acn be Ü^ecren jiiiniflfc^ ban
Vrancknjck
cnbe Denemarcken. ^p üiaS) lupbenbeal^bolgljt/
eitbe toiecbt tci fïonbt gfjeb^Ucht/ niet eenige fcjjecpe
Remarqües j gfieiwettiracnj met iienni^ ban ben
^tact. ,)

ti '

Staiige
JlRifftte

lian D(it
JtoniiiB

ι

HAuts & Puiflants Sejgnéura, nous ayons receu-
]a .voftre du
dixfiìme du paiTé par ub de vos
Tfompettes qui a rendu le Corgs dji· defundl
ban'iïn- Chevaliér
Banley, Vfes,parénte &amis,. πόφτεςε-
oelanBc ypns cetre 'marcque dei vpftrq^humanité & cpurtoiue·.
w» öe avjèc ie refentiméht "qtii lü^.eft deue, v'oüs próinettant
iitetfiu jj^'noftre part un traitfpment recipro'qùV|owra
fóiï quë Ié? occafions s^en poürrent prefenter., „, ■

Pour ce'quireguàrdèl'autrèpartie dë.Ypftre Lettre
fur
le'iujed de la Fajx, &laquelle refpond a l'invita-
tion Éranche que nous
YÒUBÌifniespour cetciÌèaie
2«e«V»e d'Aouft,-nous ne fcaurionsaflezdeplorer,
& nousneplaindredéihefmequetouceslMadvances
que. nóus faifons a eet efFetì ne fervent qu'à nòiis atd-
- rer de,s rc'proches & dés itnputations inai fondées fur
uoiire maniere d'agïr des choies .faices par

noiis, dopt Ie cpnfnìre èft'aflcz connu 6p{eliniinair
reftpeu propres pouViintróduire la paix) eqmmejfi
vouSifailiès voftre capital_devouloirperfuader:,
&a
vospeuples, &atQUtlpmónde, quec'eftnousveri-
tableioenc.qui'foniïijesre? Aggrefleurs, &:Authcurs
de cetté.funeft'e guerre.,^ qiie nousfermonsobfliner
inetic i'qrcille a touteS| vflspropoiitionsdePaix > fans
vouioir mefme vousìàire fjavoir qu'elles foot öosde-
mandes,, & qu'en fin.c'eft nous uui rejetcons
la Paix,
c'eli vpus & vos Alliés^qui la deürés,. óc l^fqllicités >
quand la verité eftque vous avezjufques icyrefufez
de faire Ie moindre pas en avant qui peut avancerune
oeuvre ii fainte, 5c qui ne mancqueroit fans doute de
bien toftterminerlaGuecf;?, . .ϋΐπ;!jj

Cette maniere d'agir filfbrtexcraordinairejointea
Pexplication qu'on. peut faire de vos intenfions par le
procédé de, quelque's.uns de vous ( peur mettre acou-,
νςη noftre honneur^: & laj yitice de noftre
Ciufe blef-
féc'par des àggravatiòfls fifenfibles) nous oblige de de-
clarer a vous, ficatout Ie monde, corobien vosfug-

geftions fe crou vent eüoignées dc la verité&.de repe-

tenencorie.uneifois.quand, & com ment ila Guerre!
s'eiliComtncncée.maliré
nQus y les ad,vance^que nous
avons faiöi.pour rcftablirla Paix , &,■ comme vous
les avéz toufiours adroiitenjenc detournéts, ; vous af-·^
fcurint^ /qUe li a ravénirvoustrouveïesa propos dei

laïffer a part vos reproches ( aux quelles il faut de ne,
ceiTuéoppofernos defenfcs; nous nous employero^
plus uti ement a des Confeils pourguerircesplaycs
& par la benedidlion de Dieu, pouren effacerlesc '
catrices mefmes, qu'a entreren contraverftsfurlcui
origine, afin que 1'effufion f^eplusdefangproccftam
foit entierement arreftée ; en attendantnousnepou
vons pas nousempcfcher de dire & fouftcnircqspnrti"

cularitcscohime notoiresa toutlemonde,

Qu'en premierlieu nousavonsfaicftiredesinflan-
ces frequentes&importunes, quoy qu'inuüies„
q "
la reparacion desdommages, &indignitescommife5
fur nous&nosfubjedts, alafatisfaftiondefquelksie
dernier Traitté vousobligeoic, lequcl oous n'avons
viole dc noftre cofté.

II.

En fecond lieu, que les Commandeurs.de voftre
Flotte
aux Indes Orientales defendireni a nos Vaif-

feaux fous la conduite du Comte deMarkbqrougV

1'entrée d'un Havre , ou ils alloient, danj icquel il
y avqitdes long temps une FadtoirieAngloifepour.
veue d'une grande quantitédeMarchandifésquide-
voient fervir de cargaifon auxdits Navires a kur re-
tour, toutes lefquelles Marchandifss, furent bien
toft apres faifies & detenues par vos Officiers, cux dc-
clarans qu'ayant depuis peu anoncéila Guerre auï
Princes, avec qui nous avions defleindetraffiquer,
cette guerre devoitpar.copfequentleurinterdiretouc
commerce avec lefdits Princes. Laquelle declaration
imperieüfe & extravagante fut de mefme environ cc
temps Ia publiéeen voftre nom en Affriqueparl'Offi-
cier qui y commandoit pourvous, avecdeiFencesa
tpus nos fujets de plus negotier aveclesnatifsdecei
Païs,i& quand nous avons demandésrepatMion des
dommages fouflFerts dans ces licuxj &dcspfócedcsfi
enprpies., & fait voir a ceft efFedt: une copieauthenti-
que;d.e laditte declaration publiée en vjoftre nom au
prejudicedel'honneurj &l'intercft detouslesRoy»
i£ Princes qui fe trouventefgalementintereffiz, &
! qui fans doute > endoiyént refentir l'affronti vausnV
y^Z pajs; voulu dcMvoucr cett'a(3;ion' öu.donncrli
inoindre:fafisfa<34on:de5dòmm8gesfaits. π , ;
■ -«"S/lfiiji!··; ν·'·:;;;..1·ΙΙ. ,,. .'rn^^-ihii'^
', Μη frof/ÏmeüeUj nqusdifonsqu'auffitoftque νοί
ftre Ambafladeur DQUs euftinformé ^"qüele Capitai·
nciHo/metj s'eftoit emparé de guerre «u verte, de vo·
ftrc Fort proche de Cabo Verde, fuivanE ·ηί» ordres,
nous aflèurames ledic Ambafladeur furnoiireparole
Royale , que ceft aöé d')ioftilité;s'eftoit fait fans
que ce jCapitaine en;euftreceuCpmmiffiondeBpui
a,ce faire , que nousdefadvouionsPa^ión; i'avions
defia mandé de venir , &qü'enfuicte d'un examen de
toute l
'aflFaire declarafmes. que la jufticeiED feroitiai-
te, ;en chaftiant léditiGapitaine s?il feCrouvoitcou-
pable ;, & qu'une.entiere reparatioil ieroit faite des
dommages fouftenus: cette refponfe.quoy que fort
I fincere de noftre cöflëi «e
vous a pài contfinte» com-
me elle devoit avo» faite fuivantlatencurdu Trait-
té, aüicontraire vous perfiftates toufioilrsanousri-

prochetd'avöir autórifé l'infulte dudit Càpitaine jau-
quel eftant àtrivéf «ή Angleterré nóus fifroes defenf^
dé feprefenterdevantnóus, enPenvoyanttoutiiuffi
töft a la tour de Löfldre , cu ilademeuréprifonnier
juFquee apres l'ouverture de la
guerre ( fans que vo-
ftre Ambafladéüi· ayc durant tout ce temps la > pro-

düiüvou avancé aücunechofe, fur la quelle onpour-

roitformer un Proees'cbntre luy) quoy Qu " a"e-
guaft" qü'avant qu6 d'avoir
aiTaillé voftre fort, a
avb'it intercepté: vos ordres
danï.leur cheram a li
Guinee j^Ïaifant commandenjent a vos Officiers de le
faiör de noftre Chafteau döCormintine, lequelil»
i attaquerebt en fuite. '· '

IV.

En miatrhfme Üeu,PIfle dePouIeron nenpùt a
icfté fendu cómmë.ies^ termes du Traiweportqient ,
jqu'oy - què nous envbyafmes Jeux'dimp'^^^^
tes a grands frais pouf en prendre pofTeffion,
«u «eu ac
'cie HtfesOouvernews
en difputerentlesordrt;f>


-ocr page 770-

V.

Nous difons que Ie Sieur «/iBtfyier.eut une Com-
0iiffion deCourirfuranosSubjecis j j&danslemef-
me temps que vous fiftes inftances aupres de noiis
(J'erDpefcher Ja fortie de noftre Flottedeltiné a la Gui-
„ée, difant que vous efties difpofés a recenir la voftre
ditqs vos po^-ts, fur l'Efperance d'unibon accotnmo-
demen'^, & dans Ie temps que vous nous aviez priéde
ioÌDiire nos Vaiflèaux deguerreavecJes voftrescon-
tre les Pirates d'Algers, ce que nousfifmes de bonne
foy> & yifmesapres lediti J?»i//irfefeparcr de nos
j'orces dans la Mediterranée, iàijs aucun advis donne
en fuittede fadice Commiffion j öc devant que 1'onaic
faify aucun de vos Vailfeaux icy, ils'etnparadesno-
ftres dans la Guinee, & fit toucc forte d'hoftilité fur
jios fujets dans ces Pais la devant qu'il fe vendent icy
un feul de ceux qui avoienteftéfaiües
OU que la guer-
re ,fe fit fur
VOS fujets > & tous ces cin^ eftant punduel-
iement vrays dans la fubftance & forme qui efticy
dit} & auparavant qüelaguerrcdefertfives'eftcom-
inencée de noftre part, nous nedoubtonspasqueie
monde ne vousjuge l'Aggrefll-ur, .& quefaifatitre-
fiexion la deflus vous n'en ferez plus mention a noftre
prejudice. La guerre s'eftant aiofi ouverte, Sc^ayant
eu grand fujet de quoy louer Dieu dè fucces qu'il iuy a
pleu de nous y donner, nous nous tenons plus obligé;
dedefirer la paix, & par confequent denouspurgCr·
des alomnies femées au contrairey ^omme β nöus|
voulions faire continuer là guerrëpuifquenousrefü-i
fions de declarer ce que nous voulons pour la paixi'-· > ;

Quant aux ouvertures faites a nous par voftre Am-i
baffadeur dursnt Ie temps qu'il ai dctneuré aupres de·
npus il faut nous remettre auxrefponces que nouslliyj
ivons toufiours fate par efcric a tous fes papiers par la-|
queiies noftre defir; pour la paix fe oiiHifefteïa alïez
:j
quant a ce qui foicpafleentreriousrianilescohférétl-
cej de vive voliYur ce fujet ^ defeiaiuy qui enpedt
reipondre ( a qui corame a urihbmóied'honneur iti
foit affeitionnée a la paix, nous nous fpmmes ou-'
vert particulicrement aùflì bieridqu'en general ) fi
nous o'avons toufiours tefmoigné une grande aver-
fion a la guerre avec un defirbi^ àrdane pour la paix,i
& d'autant qu'un Prince Chreftien eft obligé d'avoir,
netfouvant fiaSe4ix5fios'de faire coucher parefcrit des
particularités pour nenousexpoferauxinconvenien-
cesque voftre manieretì'agir a lors nous auroit doané.

Quant a la revocation de noftre En voy é de la Haye,·
deyant .celle devöftre Ambaflkdeurd
'icy, il eft no-
toire qu'iienaeftécommechaffé, en luyoftanttous
les Privileges 'que fón Charaitêre· loy donnoic, fes
Domeftiques mis en prifoft, fic apres de plaintes al
Mus faites énbpftfe noniVit pwö3ieaës;de vóftre_gartj
jqu'gn n'ea,üferöifeplm a:infialiayenini fon Sedretìài-
ffiuflì mis eDiptjfonfìjisiucun pwtexte raifonnable,
lïc UM garde tniie aupres de fa^maiftm^ Bvcc ceniard.-
&fs qmplQyes.pöiic:efmouvójïii;pteupIo contrèluy^
topt'cecy lfobiigeoit.:<{efongerafafifnr«é par une;re- ;
irf|itteb9nneàei>!r/t ποί li^; r.Jibooì ΐισι <· ·\ο uDio)
;·:, II. eft bien: que Ica Arobafladtürs Extraordf»·
du Roy.;T
;reSi.Chrcftiejttïf3preaavoir demeu*
lésquelques mois
icy des le temprquenouseufmes
?ï«êtéleur rtnediàtión i;
ilshQUs-firèncjquclquetì^ro-
PofitÌDnspar.ticulieies jinaisilcfba^ffiivjay qu'ils del!-
W!y()uerent< d'ayjöir<«u· pour celf auéun pouvoir'de
Wus, au contrdeiilsiiousdirenfqite vóusavi

Mutement rtfnféi#y !Confentii>t,7alleguant34e voftre
P'Ft φβ la, cjdnt^gionlàvóit teHemenrafToiblis &3p*
i noSi:8®y^i m4s :que vilùslQe omus croy iés pis
®ft Qftatidq remettrcnoltre ElottC!co mer, diapréi

en OORDOGH. Ses-en^veertighfleBoecl -yfi

if iuants qu'il® n'efloicnc fuffifantes a Icijr decharge pour

li^^· trendicion.

|«i)prroité,.,le peultìeTaifon', ,8e>incertitude défdi-
w propufitioBS/en un^ mot pea, pi®pres a fervlr-de
™ndement a-uajliraift&i infiftinü;mi'.mcfme temps
"Ambaifìdeùrule-yoftre parc'icy. euft ^bu voir dé

traitter fur ces prcpofitions , cu àutres reciproque- , i^g·^^
taent bonnes aux deux parties, leur nuediation le^-
nit, & iJs s'enallerentj dec^arantquefurnoftrerc-
. fi^s defditespropoiitionsieur maittre fe trouwoit obli-
gé de vous aflìiter dans la profecution delaguerie^
Ce qu'eftant ainfi, le mondé peuc juger fi nousre-
ftoic Je moyen de leur faire dei autrespropofitions de
noftre parr.

■ Sur ce quis'eft palTéaParismrenoftrcAmbaai-
deur Extraordinaire ^ le
Steur de Beim/ngert , nous
nous trouvons obligé d'eftendre unpeu, afinqaeie
monde fcache la peinequiaeftéprifedeleur perfua-
der que nous y eftions entré dans un Traitté formel,
que nous yavions receu & rejetté des propöfitions tai-
lonnables & qu'a Ja fin pous avions rompu ledit
Traitté : par cequi s'enfuit'ib verrà comme toutteoec-
ite affeire s'eft paiTé pour vous defabufer de la relaïicsn
peu veritable, qui en eft eftéfaice&desconfequen-
ces dont qns'eft prevalu par telles infinuations.

Apres le departdes AmbairadeursJFran90Ì5d'icy &
la declaration de laguerrc deleurRoy, qui^nfui-
vit bientoft apres, nous ne pouviónsmoins faire<jüe
der'appellernoftre AmbaiTadeur Extraordinaire apres
qu'il euft rendu
fes Lettres detevocation, fé trouvant
fort indifpofé:<une perfonne fort dans la confidence
de la Cour le vint voir, & luy dit que
le Roy ftìn Mai-
ftre travailloit toufiours a vous inclinerà la paix, &
que voftre £n voyé le
Sieur de Beuningea, cftoit preft
a produire des propofitions qui pòurroiefit fervir de
fondement^ a certe fin, lé priant auflì, de diffcrer fcAi
voyage, de fe voir àvec ledit Envoyé<^ez la Rey-
-ne noftre Merè & enfaprefence 5 Noftre A thbafla-
deurluy refpondit qu'ayant re^^u fon de congé il fe
trouvoit defpouillé de fon Cairaiaère qu'il n'avoitau-
cun pouvoirtràittsr, &qucfuivantfesordresilàvt>it
acommencer fon voyage fi toft que fa fanté le luyper-
mettrólr.' Q^ekjùes jours aprèslamefmeperfonjiele
reviDt voìri -«e luy rénouvdk les ftiefmes inftànces
fur l'intrerreiiei'illuy declarant", aunömdeifötiMai-
'jftre que s'illpéa-fiftoit encòre ù vouloir partir fans avoir
• ouy cc que l'0h ^uloit propoferifìir lö fujeö: de li paix
i'effiifipa de Müt l&fang qui poUrroit s'enfuivre luy
-feroit infallibkfmfettt'itìjpUtó ί poür avolr opitiiaftre-
iment réfiifé 'a piè'ftèr rOrèillé aui expedients quiia
■ ppurròienc-'àvòiri 'previenui Stii^s inftances fi prtf-
fàntés ί j noftffc AmbaiTadeür pfomit de fe reudre ehez
la Reyne fnoftre: Mere, pour le Voif.avec voflre Etì-
i^óyé j declaràat toufiùurc qu'il n'aVoic àucuti 'pöU-
ivoir ìJc craitteii: iiüaiis'qu'iliefcdUteroit volohtiérSÉe
qli'on avoit a luy propofer',' àinfiiiu'il'fltal'hetifèaf-
fignée , ouil.fetrouv'àiiuifi αή MiniftrÈduRoy Treï-
-Chreftieii. i^rcB plufieUri diiCouiÏ & debatildétte
•quis'eftoir paflé fur le fait de la guerre » l'En voyéteet-
tant toufiours pour un fondemental que nóuseftloris
•l'AggJteflcùr,^ coftcluantawqc le'meinie alteirtìrstive,
quei vous cbus ave2,avancegac'eft'heare, a la iqy^el-
-leiil deraandoicunerefponfe cathiigarique. -'P^f^uv
reparatim^fifaiSt de part ^ d'aUtride touslihdà^J-
ges depuU'ylii xonmeacements^ de lagKerrer'Où!ii»r'qui
chaque ^partmiiei^eurafi cimmt dé ce qu'ilpoJfediftpM'·
fenuménti
t iNoIftre Ambafladcurilìiy. fift Voir fón br-
reur dans le fondelnent deifón'tttfcours , combieà
BQUS eftionsiefloignezd'eftrel'AggreiTcur, &Gom.
bien impoiEblè ibeftoit defairechoixdeliune&u de
l'autre detcesideui propofitions ii jufques a: cefqti'il
fuft determinév ^land , & par qutla gucrrQ avolE
eftc comméncée lans qùoy il uè fe póu vóit cpmptent
dré le veritable fens de la ρΓοροΰϋοϋ, noftre Aöibafi.
fadeur concluant que'ii'ayant aucbn pouvoifi pouif
traitter, mais bien ordresprebiides'enr'eiiourner att
pluftoft. aupres de nous le feul espedient àfon idvh

Piufieurs methQires'données par efcrit, •nous affeui eftoic.de &iiiecnvoy«rqueIque perforine qui nottstSC-
'ans;8u nom. de/ leur Roy qu'il· fairóit èu' forteque pofaft ces propofitions, pour avancer la paix, a la qae{J
^flUf'Y confcntmek.,i'& lés rèiponfei de noftre part ' ΙβίΙίςβνοίι que tiöuseftiötJS fort enclïns& ainfi fe ter-
(faiiEquelles auffi nous?nouiremèttons:>remonftrans i mina cettc entreveuequ'onainomtnéefì fouveiitpat<

tout le monde un Traitté & là màuvaife reputationf
de laquelle hbus k fi fort cou'ftédanislé cciurentdetJUS;
af&ircs j Et puis que voirt le ropeïéseriCórisdsns vo-
ftre Lettre comme une avance bien f^ieufe'3cÈö¥i-
fìtC 4 fiderà-


-ocr page 771-

75i S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

l666, fiderable a la paix, nous noustrouvonsobligcdere-

_peter 8 cett'heure cequenoftre Ambaflàdeurditalors'

qu'il cft impoflìble de refpondre cacegoriquemcn: a
ces deux propofition» juiques a ce que vous en eyez
plus clairement explique les tcrmes, & pour cette rai-
ion nous avons accepté la mediation de noftreban
Frere ie Roy de Suede, comme nous fcrons volontiers
de tout autre Prince qui ne s'eft rendupartiecontre
nous, efperanc par ce moyen de nous efclaircir mieux
lur
quelles condithns, vous dtfiresverttàhlementquel»
fatx fi ftje,
quoy que vous n'ignorez pas que nous
nous fommes panicularlfé en beaucoup deschofesa
cette fin > comme auffi ont fait beaucoupde perfonnes
chez vous fort aflfeitionnés a la paix, & au bien de
Icur panie,
lefquth oh fourfuit a cett'' heure, par ce
qu'ils (e font lailTcstropfaciiementperfuader, qu'en
Juittedefdites propofitione vousprandrieslarefolution
de nous envoyer quelque perfonne pour adjufter la
methode de bien trattter la paix, & de prevenir Ics
maux qui ont fuccedés depuis,

Pour ce qui efl: de nomraer un lieu neutre pour y
traicter k paix a legard de la France & de Dennemar-
que, qui fc rrou vent engagés dans la guerre avec vous,
nous diibns que comme nous n'avons rien cu a de-
mefler avec le Roy Tres-Chrellien, qu'en tam qu'il
s'eft voulu interefler dans noftre querelle, nous ne
doutous pas, que nous ne venions bien toft a nous en-
tendre & recognoiftre noftre vray intereft , êe a ne
foufFrir pas, qu'une amitié fi ancienne que la noftre
tienne a fe diffouprc tout a fair par voftre refus opinia-
ftre de venir a une juftepaix&auxmoyenshonora-
bles pour y parvcnir. A legard du Roy de Denne-
marcq, lequel ne pouvoit pas s'cngager en cette que-
relle, fans avoir premierement v iole la foypublicque
envers vous, & pu is apres en vers nous ( car nous nous
trouYons icy contraintsdedeclarer, que l'entreprife
au port de Borguesnenousfucjamaisvenudans la pen-
iie fans l'inviration que ce Roy nous fift d'envoyer
floftre Flotte fie la propofition de Partager avec nous
tout le butin de vos vaiuèaux ) ainfi a l'e^ard de cette
Couronne nous ne pouvons pis condefcendre a nom-
raer un lieu neutre pour traitter : cependant ( malgrc
loutrage fenfible que npiis avons receu de ce Prince
pour efchangejde tant de marcques d'affèition que
nous luy avons tefmoignée dans toute les occafions qui
s'en font prefentées )inous nefaironspasdedifficulté
de vous dire que comme nous acceptons la mediation
de noftre bon Frere le Roy de Suede, al'efgardde
France & Denneniarcque, quand touslesdi&rentJ
-cntre nous viendröntaeitrcadjuftcs> nousnerefufe-
rons pas pour mieux unir &afiirmir a l'avenirl'inte·
reft proteftant d'accepter voftre mediation pour une
>aix avec Denemarcque fur des
conditions jufteséc
lonnorables.

Pour conclure afin que vous n'ayez plus de quoy
amufer voi peuples dans l'opinion que nous refuibns
toufiours de vous dire ce que nous voulonsdc furqueì-
les conditions vous pouvez avoir la paix,, & combien
que cotte maniere d'agir foit fort nouvelle & extraor-
ànaire d'outrager & attacquer en guèrre ou verte vos
Alliéz & VoiGns,& apres leur demanderce qu'ils veu-
lene, au lieu de leur ofiFrir unejuftereparation, nous
ne laiiTerons pas, malgré Cous les inconvenients qui
nous en pourront arriver, de vous fàire fjavoir cn
mefme temps ce que nous ne voulons pas, auffi bien
que ce que nous voulons de vous. Nousnedefirons
pas, que voftre Eftat fouffre le moindre changement,
que voftre authoritéfoit diminuéedansvosTcrritoi-
res, ny que voftre liberté foit bleflëe par ladepen-
dence d'aucun Prince de noftre cofté, nous ne deman-
dons auiE aucun empire ou fuperiorité,fur les mere
que celle dont nos Predeceflèurs ont jouis de tout
temps fans controverfe. ,

Nous demandons que vous obferviéi inviolable-
ment
Se depointenpoint ledernicrTraittéfaitentre
nous, & que vos declaratlons extravagantes publiez
par vos Gouverneurs dans les Indtfs Orientales &
dans l'AfFrique, commederogatoiresal'honneurde
coiu les Roys δί a u droiifl commun des gent foient par

i:

vous anrullées & defadvouées, & qu'un tel reglement t*!/']
de Commerce foit eflablie dans lesIndesOrientales, "
pour guarentir nos iu3etsaravenirdesopprtffion5& '
infultés que nous y avons autrefois fouöêrts.

Et quoy que nous ne nous propofonspasunrcm.
bourflement en argent desfrais immenfes de la guerre,
nousdemandonspourtant, & attendonsdevousuoe
fomme moderée de deniers en confideratior.s desjar-
tes & dommages que nous Ce noi fujctsavons foufltrts
& tclle que fe trouvera jufte & raifonnable dans Ic
Traitté comme aufli que caution foit donne'e pout
1'obfervation inviolable d'iceluy, Ie tóut
comme les
Mediateurs Ie trouvcront jufte & equitable.

En dernier lieu, nouspropofons, &noüsl'atten-
dons de vous, que pour mieuxeflêöueruBccuvrefi
neceflaire £c fainÜe, comme celle de la paix entre
nous (laquclle peut auffi fervir de fondement aconier-
ver celle de toute la Chrefticnté } que vous deputésen
vers nous quelques perfonne pour adjufter lesparticu-
larites que Ie puiflent acheminer a cette bonnofin, ce
que faifant nous ne doutons pasqueDieunebenidé
nos efïbrts, fie les couronne d'une bonne conclufisn,
qui fe verrà dans les offices reciproques d'amitié, & de
noftre coflé dans la continuitiondelabieoveillance
que nous avons toufiours eu pour voftre eftat. Maisfi
pour des raifons particulieres vous rejettez eet expe-
diënt, & avec Ie perii de voftre vrayeinrereft: vous
vous opiniaftrez contre la paix que 1'on vous met en
mains j nous laifferons au monde de jugeraquiilfc
faut prendre pour lacontinuationdelaguerre, avec
les maux & calamités quienfuivront, «fi de noftre
cofté nousn'avonstoutfaitquel'honBeurnousaper-

mis de faire pour les prevenir i priantDieudedifpofer
vos Cceurs a faire reflexion, fur Ie vraye intereft pro-
teftant > & de confiderer tquel point ilferaexpoféa
la rage de fes Enncmis fi la guerre continué entte noui.
Vous recoftjmandant au refte, Hauts & Puif&nts Sei-
gneurs,
Λ fa digne &c fain£te garde. Efcrit de noftre
Cour de Whitehall Ie
^uttriefme d'Oftobie
«ff & de noftre Rcgne Ie «/^«/Λ

Voürc bien bon Amy.
'Signé

, .« ·

Μ ·!·Γ,·Γ-,τ-;:ίΓ ;ί ;; r.o·.
Μ ' t 'ι <

cHAliLnS REXt ii

j,;. .

Etplusba» : :
^RLINGTÓN.

7ranfldttuythetFranfcb.

TjOoietnieMogmieHeeren. Wyhebbenontftn-
X± gen den uwen vandenyiiï^/eWiedervoorle-
, dene door een van U Trompettert, die over
gelevert heeft het Lichaem van den overleden Ridder
Berdey, aen des felfs Magen eade Vrienden. Wy ne.
men defe marcque van uwe belecftheydt eodccour-
toifie op, met foodaenigh een refentimentals't^
hoort. Uw' beloovende van
onfe zydeeenghelijck
tradie,ment, foo menighmael als
d'occafienfichdaet
toe fullen prefenteren.

Wat aengtet het ander ghcdeelte van uwen Briw»
raeckende het fubjeü: van de Vrede, ende het welcke
antwoordt op devrymoedige noodinge, die aen

uw' ten dien efftöegedaen hebben den
Aügufti, wy fouden niet
genoegh kennen deplore-
ren, ende ons met eenen beklagen, dat alle a vaflcet

die wy ten dienefiFedle doen, nergentanderstoeen
ftrecken, dan op ons te haelen reprochen, ende qua-
lijck gbefundeerde imputatieo op onfe maniere van
doen over faeckenbyonsgedaen,
waer van het con-
trarie genoegh bekent is, {preliminairen wevnig pro-
per tot voortfettingh van
de Vredejgelijckofghyu

hooft-ftuck maeckte, van te willen perfuaderen, en

aen u Volck, en aen dc gantfche Werelt, dat wf
waerlijck de Aggreflèurs en
Autbeursaynvandeien

funeften Oorlog, dat wy obftinatelijck 'toorefluyf«


I

-ocr page 772-

1666'

en OORLOG. 'tSes^en-njeertighfleBoeck. 753

. j, a]je uwe propofitien van Vrede, fonder felfs u te

' doen weten welckonfceyilchen zijn, ten lellen, dat

- y het zijn die de Vreede verwerpen, datghyende
uwe Geallieerden de felFde defireeit, ende follici-
„ert, daer de waerheyt is, dat gtiy tot noch toe gere-
fufcert hebt te doen de minile flap voorwaerts om te
avanceren, die foude konnen vorderen een fulcken
heyl'gen werck,ende die niet mancqueren foude,fon-
dertwijffel van wel haeil te termineren den Oorlogh.

Defc maniere van doen foo feer buyten het ordina-
ris, ghevoeght by den uytlegh die men kan doen van
uwe intentien, door het doen van eenigheonder u,
{omme tebedeckenonfeeere, endedeJullitievan
onfe faeek, gequetft door fulcke gevoelige befwaer-
niffe ) verobligeren ons te verklaren aen u, ende aen
al de Werelt, hoe veel uwe fuggeftien haer bevinden
ge-efloigneert van de waerheyt, ende noch eenmael
te repeteren, wanneer, ende hoe den Oorlogh is be-
gonnen , de avances de welcke wy gedaen hebben om
de Vrede te herilcllen, ende hoe ghy die altydts bc-
hendigh hebt afgewent, U verfeeckerende by aldien
ghy in het toekomende goet vindt, uwe reproches
aen een zijde te ftellen (tegens de welcke noodtfaecke-
lijck onfe defenGen gheftelt moeten werden } foo Tul-
len wy ons met meerder nut kennen dienen van raet-
ilagen, om te genefen defe quetfueren, ende door
Godts zegen,tot uy twiiïïng felfs van de lit-teeckencn,
sis te komen in twiftingh op haer oorfprongh, ten
eynde dat het Horten van meer Proteftants bloedt
t'eenemael maghop houden. Onderen tuffchen kon-
nen wy ons niet onthouden van te feggen, en llaende
te houden defe partlculariteytcn, als kennclijck aen
degeheele Werelt. ^

Eerftelyck,àar. wy hebben doen verfcheyde ende im-
portune inftantien, hoewel te vergeeft, tot reparatie
van de fchade ende wederwaerdigheden , begaen op
ons ende onfe Onderdanen, tot welckersfatisfedie
het lelie Tradtaet u verobligeerde. Het welcke
wy
van onfe zijde niet en hebben geviolecrt.

Ten TaeedevAit de Commandeurs van uw,ς VIpp-
fein Ooil-Indien hebben verboden aenbnfeSchepen,
onder het beleyt van den
Grave vun Marleèorougthst
iokomen van een Haven, waer naertoefygÌDgen,in
de welcke van lange tyden een Etjgelfe Faftprye was
geweeil, verfien van een groote quantiteyt Koopman^
(chippen , de welcke dienen
mollen tot Cargaifon
voor de felfde Schepen op haer wederom reyfc, alle
welcke Koopmanfchappen zijn'weynigdacrnaeracn
geflagen , ende gehouden door u Officieren, verkla-
'ende, dewijle fy weynigh geleden den Oorlogh acn-
gefeght hadden aen die Princen, met de welcke wy
voornemens waren te traffiqueren, dat defenPpr-
logh by gevolge haer moft interdiceren alle Commer'
den met degefeyde Princen. Welcke impérjeufe en
extravagante declaratie wiert omtrent den eygentydt
op uwen naem gepubliceertin Africa, door den Offi-
cier
die aldaer commandeerde van uwent wegen met
yetbodt aen alle onfe Onderdanen, van meer te nego-
tiëren met
de inboorlingen van die Landen. Èndeal?
wy van u ge-eyfcht hebben reparatie van de geledenc
fchade in diePlaetfen , ende van fulcke enorme pro-
«duyren, ende tot dien eynde ghetoont e?n Copye
authentijcq van Declaratie , gepubliceert pp. uwen
naem tot nadeel van de eer ende 'tintereft van alle
Koningen ende Princendie haer gelijck geinferef-
«ert
vinden, ende die fonder twijffel haer over het af-
front refenteren moeten , hebt ghy niet willen defad-
voueren defe adie, ende geven de minile fatufailie
Van de gedane fchade.

ΙΠ.

Ten derde», feggen wy, dat foo drae als uwen Am-
mlTadeur ons hadde geinformeert, dat den Capiteyn
mlrnes fich hadde meefter ghemaeckt in openbaren
"orlogh, van u Fort dicht by
Caho Verde, vólgèqs on-
•eordre,
foo hebben wy den gefeyden Ambaffadéur
ep ons Konincklijck woordt verfeeckert,, dat defe
van hoftiliteyt gedaen wa$ fonder dat dien Capi-
teyn Commiflie van ons om fulcks te doen hadde ont·»
fangen , dat wy die aöie difadvoueerden, ende dat wy
hem hadden belail hervvaerts tc komen, cpdeinge-
volghe van een examen vanhetgeheeÌewercÌ£> vcr-
klaerden wy, dat juftitiefoude werden gedaen jnet te
ftraiFen den gefeyden Capiteyn , foo hy fich fchuldigh
vondt, ende dat een volkomen reparatie foude gedaen
werden van de geledene fchaden. Defe ijntwoort j hoe
wel feer finccer van onfe zyde, cn heeft u niet vol-
daen, gelijck als hadde behoort ghedaen te hebben,
volgende den teneur van het Tradaet ; Ter contrarie
hebt ghy geduyrigh geperfilleert, ons te verwijten van
te hebben geauthorifeert de infulte van den gefeyden
Capiteyn, aen denwelcken, in Engelandtaenghe-
komen zijnde > wy verboden hebben te komen voor
ons, den felfden fendende foo terilont in den Towr
van Londen, al waer hy gevangen gebleven is, tot
naer bet openen van den Oorlogh, (fonder dat uwen
Ambaflhdëur, geduyrende al dien tijdt , voorghe-
bracht of geavanceert heeft yets ter Wereldt, waer op
men foude konnen formeren een Proces tegens hem)
al-hoe-wel hy allegeerde, dat voor het aentailen van
uFort , hy hadde geintercipieert op haer wegh naer
Guinee uordre, doende bevel aen u Officiers van haer
meeilers te maecken van ons Cafteel tot Cprmatinc >
't weick fy vervolghens oock hebben geattaqueert.

Ten Fierdtn, het Eylant Vouleron is ons niet over ge-
geven, als de termen van het Traftaet mede brach ■
ten, niet jeghenilaende dat wy ghefonden hadden
tot groote kollen
tvee differente Roeten, om daer
van te gaen nemen de pofreflie , in plaetfe van het
welcke bedifputeerdeh de Gouverneurs de ordres, al-
leguerende dat die tot de overgevinghnictiuffifant
waren tot haere defcharge.

Wy feggen dat den Keer de Rvyier gehad heeft cene
Commiiljc om ohfe Subjeöen pp het lijf te vallen,
ende dat op den eygen tydralsehy deedUenhouden
by ons ,{Qin te beletten het uytlppen van onfe VJoot
gedeftinccrt ijaer Guinee , feggénde, dat ghj^ge-
difponeert waert uwe Vloote te houden inuw.e Ht-
vens , op lioope van een goedt accomniodemënt;
Ende pp den tydt als ghy oni hadt verfocht te willen
vocgeij pnfè Schepen van Oorloge met de uwe,tc^ea»
de Ropvers van Algiers, het welcke ter goeder tróu-
we deden, ende hebben deer paer gefien,den gefeyden
de Ruyter fich affcheyden van onfe macht ih de Mid-
landtfche Zee, fonder van fijne voor-geroerde Com-
miffie Wyolgena te geven cenigh ad vijs, endevpor
dat men albier hadde aenghchpuden eenige van uwe
Schepen, heeft hy fich meelïér ghemaeckt van d'onte
in Guinee, ende dede elle foorte van'hpIliUteytpp
onfe Subjeilen in die Landen, vóprd^tmep^Ihipr
verkocht een eenigh van de geene diemcfliaengeljpir-
den ha^c, pf dat men uwe Subjedleri Bi^prlppgh-
den , ende allie defe
vyf punöuelijclt w^erachtigl»
zijnde in,hare fubllantie ende forme, als bier geft^ht
is, ende voor dat den defenfiven OorloghVàήòπfς
zyde begonnen is, foo twijffelen wy niet, datdè we-
reldt u oordeelt den Aggrtiftur, ende maecltehdé
dser op refleflie, ghy geen ghewach meer 'eb fulc
maecken tot ons niedeél. Den Oprlogh aldus begon-
nen zijnde, ende hebbendé jhèhadt groot fubjeft.òtì
Gódt te loven over de fucce&n, die hens gelieft hécfé
daer in ons te gheven, foo vinden wy ons méérder
verobligeert den vrede te defireren, ende by gevolgh
ons te purgeren van de calomnien die men ter con^·
rie uy tftroyt, gelijck of wy wilden doen continuerei
den Oorlogh, aengefien wy fouden refuferen te dttU-
reren wat wy wilden tot de vrede, . ' ' " '

Wat aengaet d'puvertures aen ons ghpdaetj -tóor
uwen Ajmbafladeur, geduyrendedentydt d^'tfcy fijn
verblijf gehadt heeft by}pns, foo moeten wV Pnji re··
mitteferi tòi de antwpordén^ie wy hem àltydt» ingcr
fchrifte hebben gegevenop alle
fijn papieren, üyt dp
welcke onfe genegenthè/dt tpt de vreede ger^gU

openjbaer wért._ W»tacógaét?t


-ocr page 773-

754· S A IC E Ν van S Τ A E Τ

1666. fijn tuiTchen ons in de mondelinge conferenticn op
dacfubjedl, hy fai fich daer op konnen verklaren (aen
den welcken als aen een man van cere, cndc fcer ge-
affeftioneert tot de vrede, wy ons hebben geopentj
particuiierlijck
foo wcl alsin het generael} ofwy nict
geduyrigh betuyght hebben een groote averfie van
den Oorlogh, met een brandende begeerte tot den
vrede, ioo feer, als een Chriften Prins verobligeert
iste hebben, vindende niet ten propooite in gefchrif-
tetc doen coucheren de particuliriteyten, om ons niet
te exponeren aen die inconvenienten die uwe manie-
re van doen ter dier tydt foude gegeven hebben.

Wat aengaet dc revocatie van onfen Envoyé uyt
den Hage, voor die van uwen Ambaflideuralhier,
foo is notoir, dathy ghelijckalsvandaer gejaeghtis,
hem ontnemendeallede Privilegiën die fijn Caraiter
hem gaf, fijn Domeftijcquen gheftelt in gevancke-
nifTe, ende naer dat klachten daer over aen u ghe-
daeo waren uyt onfen name, ende belofte gedaen,
dat men in toekomende nict meer foo foude doen,
fijnen Secretaris oock geftelt in gevanckeniflè, fonder
ecnigh raifonnabel pretext, ende een wacht gheftelt
omtrent fijn Huys, met ^eai/er/artilïcienge-emplo-
yeert om het gemeene Volck tegens hem op te maec-
Jcen ; dit alles obligeerde hctn tc dencken op fijn feec-
kerhey t, door een heerlijcke retraite.

Het is wel waer, dat de Ambaffadeursextraordi-
naris vanden Alder-ChrlftelijckftenKoningh, naer
het verblijf alhier van eenige maenden, zedert wy had-
den aenghenomen haer mediatie, ons gedaen heb-
ben cenigc particuliere propofitien , maerhetisoock
waer, dat
ly loochenden daer toe van u eenigen laft tc
hebben, daer ter contrarie fyonsfeyden, ghyhad-
det geweygeiT abfolutelijcken tot de feive tc verftaen,
allegerende van uwent weghen, dat de contagio foo
feer onie Rijcken hadde verfwackt ende verarmt, dat
ghy niet geloofde wy in ftaet waren, om onfc Vloote
weder in Zee te brengen, ende naer verfcheyde me-
morien over gegeven in gefchrifte, ons verfeecke-
rende uyt'den nacra van haren Kóningh, hyhetin
fuicker voeghen bcleydèn<foudc,dat ghy daer in foudt
confentcren, ende de andtwoorden van onfent we-
gen' ( tot wclcke oock wy ons ged ragen ) aenwyfende
de énormiteyt, d'onrcddijckheydt ende deonfeec-
kerheydt Van de propofitien, 'in eenwoordt» wey-
nigh'bequaem om te dienen'tot fundament van een
Traöaet, infifterende op dén fejfden tijdt dat den
Amb^iTadeur van uwe lyde alhier moghc pouToir
hebben, om te traöcrcn op defe propofitien, of an-
dere reciproquelij ck goedt aen beyde de parthyen, foo
eyndighde hare mediatie, ende fijn fy vertrocken,
declarerende, dat op het fefuys van de gefeyde pro-
pofitien,' haer mecfter fich YCtobligeert vondt u te affi-
fteren in het vervolgh van deh Oorlogh, het wclckc
aldus zijnde, fokandcwereldtcordeelen, ofonsre-
ftecrde het'middel om eenige andere propofitien van
onfezyde tedoen. ' ' '

Óp het geene gepafleeh is tot Parijs, tuflchen on ·
ien extraordinaris Ambafladeur code de Heer
va»
Beutiingeit ,
vinden wy ons verobligeert ons een wey-
nigh te extenderen, op dat de wereldt mach weten dc
moeyten die men ghenomenheeft, omhaerteper-
fuaderca dat wy aldaer ingetreden waren in een for-
mele handelingh, wat wy aldaer ontfangen ende ver-
worpen hebben redelij cke voorftcllen , cn dat ten
' leften wy ioudeo afgebroocken hebben de felfdchan-
ofingh- Uyt het geene volght, fai men fien, hoe
alle die affairen zijngegaen, om u te defabuferen van
die weynigh waerachtige relatie die daer van gedaen is,
ende van de confeouentien waer van men fich heeft
geprevalcertdoor fu cke infinuatien.

ïiï^ër het vertreck van de Franfche AmbalTadeurs
van hier, ende de dedaritie van den Oorlogh van
haer Koningh, die wel haeft daer op volghdé,konden
wy njetpiinderdoen, als te her-roepen onfen extra-
ordinirifeü Ambaflkdeur, naer dat hy overgelevert
hadde. fijn Brieven vaarerocatie, fich vindende feer
indifpooft> foo qutm hemb'cfoeckeneenperfoonte

Hove feer in credijt, ende feyde hem, dat den Kc- rfcÀ
ningh fijn Meeftergeduyrighwas arbcydende, omu
te inclineren tot dc vrede, ende dat uwen Envoyé
den Heer
-van Beuningeit > bereydt was om voor tc
brengen propofitien, die fouden konnen dienen voor
fundament tot fulck een ey nde, hem mede biddende,
dat foude willen fijn reyfe uytftellen, ende fich met
den gefeyden Envoyé te laten fien totdeKoniiiginne
onfe Moeder, ende in hare prefcnticj onfen Am-
baiTadeur antwoorden hem, dat htbbendegehadtfijn
audiëntie van affcheyt , hy fich vondt ontkleedt van
fijn Caraöer, dathy geen pouvoir hadde om te han-
delen, ende dat volgende fijn ordte, hy hadde aen
te nemen fijn reys, foo rafch als fijn gefonthejthem
het foude toe laten. Eenige dagen daer naer, isdca
felfden perfoon hem andermacl komen befoecken,
ende hernieuwen de eyghe inftantien op de famcn-
komfte, hem verklarende uyt den naem van fijn Mce-
fter, foo hy als noch perfifteerdevan tevertrecken,
fonder tc hebben gehoordt 'tgecne men wilde voor-
flellen , raeckende het fubjeft van de vreds: Dit
het ftortcn van al het bloedt, 'twelck daer op foude
mogen volghen, ontwijffelijck hem foude fijn toe te
reeckenen, om dat halfterrigh geweygert hadde fijn
oore te leencn tot dc expedientien die het felfde hadde
mogen voorkomen. Op fulckc acndruckendc inftan-
tien, beloofden onfen Ambaffadeur fich te fullen la-
ten vinden tot de Koninginne onfe Moeder, om fich
aldaer fameo te fien met uwen Envoyé, verklarende
dat hy geen pouvoir hadde om te handelen, maer dat
hy gaerne foude aenhoorcn, het geene men hem had-
de voor te ftellen, ghclijck hy op de geallignecrde
uyrcghcdaen heeft, alwaer fich mede vondt een Mi-
nifter van den Alder-Chriftelijckften Koningh.Naer
vede difcouriTen ende debatten van het geene ge-
pafleert was op het fait van den Oorlogh, den Envoyé
ftellende altydt voor een vaften gront, dat wyden
A ggrefleu r waren, beiluy tende met de iélfde akerna-
tive diegliy op defen tydt ons voort hebt gebracht; Op
de welcke hy vereyfchende was een cathegorique ant-
woort, te weten,
dat va» d' een ended'anderexy^
gedae»foude werden reparatie vati aìlefchaàm zeJnt het
htgm van den Oorloghe,
Ofwel, dat eMefarthjett
vreden foude blyvetti met het geene tegenmoriigh be-
fat,
Onfen AmbaiTadeur vertoonde hem de dwalinge
in het fondament van fijn diicours, hoefeer
het daer
van daen was, dat wy den AegreiTeurfouden fijn,
en hoe onmogelijck het wastekicfend'ecneof^an-
dere van die propofitien, tot
dat foude wefengedeter-
mineert, wanneer, endedoor wien den Oorlogh was
begonnen, fonder het welcke hy
niet en kon^ vat-
ten den wacnchtighen fin vandiepropofitie, Ooien

Ambaflkdeur concludeerde, geen pouvoir hebbende
óm te handelen, maer wel een precifeordre van tea

fpoedighften te keeren naer ons, hetaffcheydenvan

een perfoon die ons exponeerdedefe propofitien > te

wefen naer fijn adrijs, het eenighfte cxpedient om te

vorderen devredè, tot de welcke hywift dat wy leef
inclineerden , ende aldus terminecrde
veue, die men foo dickmaels ghenoemt heeft
door oc
gcheele Wereldt een handdinge; de quf^?''T " „

vandefeifde, heeft ons foo veel gekoft in het beloop
van onfeaffairei.
Ende dewijlc ghy het als noch
teert in uwen Brief, als
een (becieufe ende coniiae

rabele avance tot den vrede, foo vinden wy ons v"
obligeert ter dcfer ftondt te repeteren
ArnbaiTadeuropdien tydt feyde, f
ïschathegorijckelickte antwoorden n.i^Lh-

•pofitien, tot dat ghyklaerderge-explice^jjj ^^^.
bende termen; en om defe reden, heooenw/B
cepteert de mediatie van onfen goeden Bro^^^^^^^
Koningh van Swcden,gdijck wy gewi^^'S™
van alle andere Princcn, die fich tegens on^geen F

tychebbengernaeckt,verhopendedoord,t

ter ge-efdairciflTeertte werden, opwelCKa»- .
ghy defireert.dat waerlijk den
vrede w^dege^^^J
alhoewel u niet bewuft en is wy ons hebben g J^gg.
lariieert in «eie faken tot dien cynde,gelijCK ^

dacn hebben veele perfoonentotuweat,


-ocr page 774-

1666.

en OORLOGH V Ses^en-veerüghfle Boeck. 755

I ia fcflionefrt toe den vrede, en- tot den welflandt van
' ' hun Vaderlandt, die men op defen tijdc is vervol-
gende ) om dat fy haer te licht hebben laten perfuade-
ren, dat in gh&volgc van defe ghefeyde propofitien,
ohyrefolutiefoudt nemen, omaen ons tcfenden ye-
roant omteadjoufterende methode van de vrede wei
tehantielen, ende te preyenieren de fwarigheden die

ledertgcvolghtzyn.

Wat aengaec het noemen van een neutrale Plaets,
om aldaer van de Vrede te handelen j tenaenfien van
Vranckrijck ende Denemareken, die fich bevinden
„e.engageert in den Oorlog nevens u, fegghcnwy,
datgel'jck wy niets hebben tedefmeleren met den Al-
der-Chriftelijckften Koningh, dan voor foo veel als'
hyfich heeft willen interefleren in uwe querelle ; Wy
en twijfFelen niet > ofwy fullen den anderen wel haeft
verftaen, ende erkennen ons waerachtigh intereft,
endeniet dulden, dat een vriendtfchap die foo oudt
is als de onfe, fich komet'eenemael te floopen door
u halftarrigh weygeren van te komen tot een recht-
vserdige Vrede, ende tot eerlijcke middelen om daer
toe te komen. Ende ten aenfien van den Koning van
Denemareken, die fich niet en koften engageren in
dele querelle, fonder eeritelijck ge violeert te hebben
de publijcque trouwe ten uwen reguarde, ende daer
naerten onfen reguarde {want wy vinden eni alhier
gedrongen te verklaren, dat de entreprife in de Ha-
ven van Bergen ons noyt in ghedachtefoudc hebben
gekomen, fonder de invitatie van dien Koning, om
onfe Vloote derwaerts te fenden , ende de propofitie
van met ons fe deelen alle den beuyt van uwe Sche-
pen ) fulcks konnen wy ten opfichte van die Kroon
niet condafcendercn, om een neutrale Plaets tot han-
delinge tenoemen ; Ondertuffchen ( nietjegenftacn-
dedefenfibleoiïtragicn , welcke wy van dien Princc
ontfangen hebben , in plaets van foo veel teyckenen
vanaffeitiedie wy hehi hebben betuyghtin alle occa-
iien, als fich hebben gheprefenteert ) fullen wy geen
fwatigheyt maken, van u tc feggen, gelijck wy accep-
leien de mediatic van onfen goeden Broeder den Ko-
ningh van Sweden, ten aenfien van Vranckrijck en
Denemircken, wanneer alle de verfchillea tuflchen
ont fullen wefen geadjuftcert, wy niet refuferen ful-
len, om foo te beter te vereenigen, ende te verfterc-
ken voor het toekomende het Proteftants intereft, te
accepteren uwe mediatie tot een Vrede met Dene-
nurcken , op rechtmatige ende eerlijcke conditiën.

Om te befluyten, op dat ghy niet meer mocht heb-
ben waer mede ghy u Volck foude amuferen, in de
opinie dat wy weygeren u te feggen wat wy willen, en
op wat conditiën ghy de Vrede kondt hebben, ende ,
il-hoeweldefe maniere van doen feer nieuw ende en-
gemeen is, te outrageren ende attaqueren in open-
baren Oorlogh uwe Geallieerden ende Nagebuyren,
ende daer naer haer vragen wat fy begeeren, in plaets
van haer tc oftereren een reghtvaerdige reparatie, ful-
len wy niet naer laten , onaengefien alle incon venien-
tendieons daer uytfouden konnen over komen, op
den fclfden tijdt te doen wetenhetgeenewynieten
willen, foo wel sis het geene wy van u willen. Wy
én defireren niet datuwenftaetduldedeminfte ver-
ïnderingh, dat uwe authoriteyt binnen uwe territo-
rien
zy vermindert, nochte dat uwe vryheyt gequetft
werde door de dependentie van eeiiigh Prins van onfe
ïyde, wy eyflchen oocknieteenighgebiedtoffupe-
rioriteyt over de Zeen, als die geene van de welcke
onfe Predeceffeurs van allen tydengejouifleerthcb-
D2n fonder controverfie.

Wy ey (Tchen dat ghy inviolabelijck obferveert, van
punt tot punt, het lefte Traftaet tuflchen ons ghe-
TOeckt, ende dat die extravagante declaratien, gepu-
oliceert door uwe Gouverneurs in Ooft-Indien, ende
in yifrica, als deroguerendc aen d'eere van alle Konin-
gen , ende aen het ghemeenc recht der Volcberen ,
door U vernietight en gedifadvoueert werden ; En dat
«n foodanig reglement van Commercie in Ooft-In-
oien werde vaft geilek,omme onfeOnderdanen in het
toekomende teguarandercnvanalleoppreilienen in-
'ii'tcn,die wy daer ten anderen tyden hebben,geleden.

Ende al-hoewel wy ons niet voor ftellen een rem-
bouriTement in gelde, over de uyctermate koften des
Oorloghs, fo eyflchen wy nochtans ende verwachten
een gemodereerde fomme van penningen, inconfi-
deratie van de verheien ende fchaden die wy en onfe
Onderfaten geleden hebben, ende fulcke als gevon-
den fai worden rechtmatigh ende raifonnabel in het
Traftaet ; Ghelijck mede dat cautie ghegeyen werde
voor de inviolable Onderhoudinge des felfs,'alles als de
Mediateurs het recht ende bülick fullen vinden.

Ten laetften, fullen wy voor, ende verwachten
wy van u, omtebeterfoodanigheennoodtfakelijck
ende heyligh werck te volbrenghen, als dat van de
Vrede tuflchen ons ( de welcke oock dienen kan lot
een fondament, om te conferveren die van de gehee-
le Chriftenheydt ) dat ghy naer ons toe deputeert ee-
nigh Perfoon, om te adjufteren de particulariteyten,
die den wegh tot fulckeengoeteyndebereyden mo-
gen. Het welcke doende, twyffelen wy niet, of God
fai ons poogen zegenen ende kroonen met een goedt
befluyt ,die gefien fullen werden in onderlinge plich-
ten van vriendtfchap ; Ende van onfezydein de con-
tinuatie van degoedtwilllgheydt, die wy altijdt heb-
ben gehadt voor uwen Staet. Maer indien uyt particu-
liere reden ghy dit expedient verwerpt, endedatghy
met gevaer van u waerachtigh Intereft, opiniatreert
tegens de Vrede die men u in de handen leght, foo la-
ten wy de Weielt oordeelen, wie men de continuatie
van den Oorlogh heeft te wijten, met eenen de on-
heylen ende calamiteyten die daer uyt ftaen te vol-
gen j Ende ofwy van onfer zyde niet alles ghedaen en
hebben, dat de eer ons heeft toe gelaten te doen ^ om
die voor te komen, biddende Godt, u herten fulcks
wildifponeren,dat ghy reflexiemaeckenmeughtop
het waerachtigh Proteftants intereft, ende confidere-
ren tot welck poindt het felfde fai zyn ghe-exponeert,
aen de dulligheydt van fijn Vyanden > fo den Oorlog
tuflchen ons continueert, Uwydersrecommaoderen-
de, Koog ende Mog. Hceren, in fijn waerdlge ende
Heylige befcherminge. Gefchrevcn in ons Hof toe
Whitehal, den
vierileHO&ohcrftSlhi*»hondirtftsi*
fefiigh.
£n van ons Rijck het eththitndt.

Uwen wel goeden Vriend,
Geteyekent,

CHARLES R.

Lager
ARLINGTON.

H^en mernbe nocf) al battet donine S^cn n;nf{
taoa^ / met Oe ^iebe ganbeling : en Daerom bXerDt op
De felbe 25?tefupt aegeben De öoIaenDe cenliDecatie-

Korte Aenmerckinge en Je Aenwijfinge op den Brief
■van den Koning van Groot Brittannien,gefcbre·
ven aen hare Ho. Mog. van date den
viorden Oc·
tohr
fefthien hondcrtfescn feftigh.

ALsinJunioleftleden, naer een gevecht van-pw Bi!nei>.
dagen, Godt Almachtigh de overwinning ge- gu'S
liefde te verkenen aen de zyde van defen Staet,
ende dat het doode Lichaem van een van de Engel- iuftiit»
fche Hooft-Officieren, den Vice-AdmiraelBeri&^, teeeintt.
was gekomen in de macht van hare Ho. Mog : Soo
hebben de fel ve goedt ghevonden aen het opgcmelte
Lichaem, ten refpeöe van den rangh ende merite van
den overleden, alle mogelijcke eere toe te brengen,
het felve aen den Koningh van Engeland doende pre-
fenteren , met een beleefde Miflive, in date den
tien-
den]\M
leftleden, daer op den hoogh-gemelten Ko-
ningh van Engelant, in genoechfame convenable ter-
men heeft gelieven te antwoorden, de offres van het
gefeyde Lichaem aennemende, by fijne Miffivein
date den
vierden Augufti mdde leftleden, doende in 't
eynde van de felve influeren pen proteftetie ven gene-

genc-


-ocr page 775-

75Ó S A Κ E Ν van 'S Τ A E Τ

l666 gentheydt tot Vrede, daer op hare Ho.Mog.over

___ fcndende het mecr-gcnoemdc Lichaem van Bewtoy,

occafie nemen baer naecktclijck te expliceren op het
poindl van de Vrede, nietalleenigh verklarendege-
neraliick in alle oprechtigheydt haer ghenegentheydt
te iyn tot de Vrede , maer oock aenwijfende, dat
mee fuicke generale verklaringen , foo lange men in
die termen blijft, niet een voet werde geavanceert,
ende foo ïnen van goede intentie is, dat men komen
moeftc tot de particulariteyten, waer door men fulc-
ken gedefireert werck foude kennen voltrecken, daer
toe als noch eenige prefentatien ende conditiën voor
flaende, met verfocck, foo die niet fortabel moch-
ten zyn, dat andere mochten werden voortgebracht,
over een komende met foodanige generale verklarin-
gen , als breeder te fieo by haer Ho. Mog. Miffive m
date
à^rì feflkienden September leftleden. Daer op
den Koningh van Groot Brittannien heeft ghelieven
te refcriberen den
vierden nieuwen ende den veer-
thienden
Odtober ouden ftijl mede leftleden. En of
wel defe refcriptie fecr lange is, behelfende veeleen
verfcheyde perioden, foo werdt echter daer in niet
een eenige ghevonden , daer in reden gegeven werd,
waerom de voorllagen ende conditiën by hare Hoogh
Mog. voor gheftelt , niet acceptabel fouden zyn,
doch wel verfuheyde pofitien ende paflagien, die niet
alleen feer aenftootelijck , maer oock diredelijck
llry d igh 2,ij η tegens de waerhey t. Ende ter wy Ie de de-
liberatien werden ghehouden over de ingrediënten
ende voorftellen in de voorfz Miflive vervat ,
foo
dunckt ons depynewaert te zijn, op de felve Miffi-
ve eene korte aenwijfinge te doen van eenige poinilen
in de felve vervat, vcornamentlijck van die geene,
over de welcke albereyrs door ordre van de Regeerin-
ge Schriften fijn gewiflèlt, op dat de felve naer ghe-
iien, ende met een onpartydighghemoedt overwo-
gen wefende, gheoordeelt foude mogen werden van
de finceriteyt ende oprechtigheydc der proceduyrcn
van defen Staet, ende van de ongeregeltheydt ende
onrechtmatigheydt van de Engelfchen, met wit on-
waerheden ende verdraeyinghen liien alle het felve
haer doen tracht te bedecken, ende aen wien vor-
dersde fchuldt van foo een luftueufen Oorlogh, ende
het vergieten van foo veel onnofel bloede , toe te
fchrijven is.

De gantfche Miffive werdt ghevonden afgedeelt in
byfondere feftien, daer van
d'eerfie inhoudt het ont-
fanghen van het Lichaem van
Barclay, waer in foo
veel niet te remarqueren valt als wel in de
tweede > en
derdeÏcCcia, generalijck fpreeckende vandeoorfaeck
van defen Oarlogh, ende dat hare Ho. Mog. eerfte
Aggrefleurs geweeft zijnde, nu noch fouden prefer-
veren te detou meren de avances die tot de Vrede wer-
den voortgebracht: Ende ofwel het contrarie, foo
wel van het eene als van het ander een yeder kenne-
lijck ii, foo laet men niet naer 't felfde t'elckens voort
te brengen, ende te adftrueren met foodanige argu-
menten ende bewijfen , daer van de ongefondeert-
heydc voor defen dickmaels aen gewefen zy.

De redenen dan van de blame vande eerfte Aggref-
feurs te zyn hare Ho. Mog. aen te wryven werden in
vyf volgende feftien geftelt, ende in de eerfle onder
het getal van een werdt gefecht, dat den Koning van
Engelandt op geene inftantieghedaen om te hebben
refaratif\in fchade, totytff/i/4<f?;i heeft konnen ko-
men, waer toe hare Ho. Mog. verobligeertwaerea
volgens het laetfte Traftaet, gelijck 't felve van de zij-
de dei Koninghs niet en foude fijn geviolecrt.

Wat van defe gepretendeerde fchade , ende gant-
fche fatisfadlie is, werdt feer breedt gefproken in de
fommiere aenteeckeninghe op de Memorie van de
Heer
Dorpningb, van den dtrtighflen DecemberJeflien
hondert vier enfeflig. Tag,
Senio, als mede in de Du-
plijck,
in geftelt op de Repliquevan deHeerUwp-
ww^^ . op de voorgerocrde aeiueeckeninge
Pag. 11.14.
50. daer onder andere klaerlijck werdt getoont, ge-
jijck alle pretenfien, offijngemortificeert ofcegere-
gu leert geweeft, hoe van wederzyden heeft moeten
werden gehandelC} Dat
aen de zyde van hare Hoogh

Mog.punöuelijck, noopcndedeghereguleerdeBriM.
tenfien is naer ghekomen het geene waer toe de ft W
verobligeert waren, volgens den teneur van'tmeêr ·"·

gefeyde Traitaet, ende werd geduyrigh aen gewefen
nergens in het TraótaetvandezydevanhareHoosh
Mog. ghevioleert te zyn, maer wel ter contrarie aen
de zijde van Eogelandt met het attaqueren, ende ne
men niet alleen van Schepen , maer van Forten
Sterckten , Steden , Plaetfen, en gheheele Lanrf/
ftreecken.

In het volgende ondier het getal van werden
aen geroert/w^e pointen, het «ri?» van het uythou-
den van
twee Schepen uyt de Stadt van Couchin by

de Ooft-Indifche Compagnie belegert endeghewon

η en, als mede Porca: Het andere van feeckere de-
claratie die door den Generael Valckenburgh op de
Kufte van Guinea gepubliceert foude zyn: wat aen·
gaet het «^i daer van werdt feer ampie gefproocken
inde opgeroerde aenteeckeninge
Ρλ^ , n. ende in de
opgemelteDuplijck Ρλ^. 17. daer by onderN,4, van
de bylagen, d'adflruftie van die van de Ooft-Indi-
fche Compagnie met wat recht, naer voorgaende ex-
empelen van de Engelfche felfs de opgheroerde Sche-
pen, uyt defe belegerde Plaetfen fijn gehoudenghe-

worden, ende echter by haer Ho. Mog. ghepreien-
teert, de geintereflèerde te doen hebben redelijcke fa-
tisfaöie; Ende werdt hier qualij ck bygevoccht, het
geene noyt voor defen en is voorgegeven gheweeft,

fouden hebben gedient, by n
pagnie foude wefen aen geflagen : Byaldienmen ver-
ftaet Coopmanfchappen de Engelfchen toekomen-
de , foo is dit een manifefte onwaerheydt, altijds
fijn noyt daer övereenige klachtengedaen; endeby
aldien men verftaet Coopmanfchappen den Inwopn-
deren toe komendi?, die de Engelfche hadden konnen
koopen, foo heeft fulcks wel ende wettig mo^engc-
fchieden door het recfat van Oorlog, 't welck permit-
teert de Goederen van iyn Vyanden te faiferen, eade
te behouden fonder bekroon yan yemant : En uyt de
Dedudie van de faeck ter^plaetfe boven verbaelt,
biijckt dat het niet waerfchynelijck is dat eenighgoed
van importantie , de Inghefetenen toekomende,
't welek d'Engelfchen fouden hebben konnen in koo-
pen , by de bedienden van de Compagnie foude we-
fen een geflagen, 't welck anders, ajtmetdefelfdein
Oarlogh fijndc, met goet reght, als boven is gefegt,
hadde mogen gefchieden. Aengaepde het
tmteie. daer
van werdt gewagh gemaecktin dèopgeroerdeaente-

keninge Fag. lo. en 21. en Duplique Vag. 37. en werd
aldaer aen gewefen, dat by hare Ho. Mog.facisfafloir-

lijck is gerefol veert, op het geene defen aeogaendei»
voort ghebracht, oock dat niet alleenigh het contra-
proteft vanSelwin, vrychoquanterendeinjuriemer
was, als het proteft van Valckenburgh, over al op
ge vult metextravagantien ende impertineDtien;mier
oock dat de infinuatie lange te vooren gedaen aen den

Commandeur Cop, Gouverneur van Cabo Verde,

door ofte van wegen CapiteynHi/«wi> daeropghe-
volght fijn alle de feytelijckheden, het befchieten, at-
taqueren ende nemen van foo veel Forten, Sterc»ten,
en Plaetfen, niet werden
inEngelandtgedefadvou-
eert, in fulcker voegen als behoort, veel mm dat daer
over eenige reparatie en fatisfaöie ghegevenisgne-
worden. ,

Wyders, onder het getal van ten
mede aen geroert verfcheyde poinften ί
van de weic

ke mede elck byfondergehsndelt werdt m de opgn^

roerde rcfpedtive Aenteeckeningbe ende Dupiycq·
Als namentlijck, dat bet niet genoeg en was teieffic"
op de klachten van defen Staet, alsCapiKynHiW''

vyantlijcker wyfe was occuperende de Forten P™

Cabo Verde , ende wyders <leg»nticheKufte «n
Africa langhs, d'cenvoor, d'andernaer, v^ tei
len Juftitie doen
5 Soo dat hare Ho. iVbg niet en 10
denvermogen fodanigeviolente Aggrepu"tƒ °"
gaen ; als biijckt P/»^. 33. ?4· ÏJ ^and'Aenteke^fjJ
pag. 66. 67. in deDup ijcq/datfulci«wet«^f,


-ocr page 776-

i666

en OORLOG. Vijf en Vemighjlt BoecL η 6 i

\M ffitrttii (Ccactaet/ Pag. 33· s+^ 35"· ban De
acntcitöcntiifle/ eiiüe
Pag. 81. enöe eeiiigeüolaüinöe
Mn De ©uplöfi·

©at i)ctapp?eije«l«n/ offetten fnbcn®out ban
(ffflciifpn Holmes/ nfcteniji getocrflom fatljSfactiete
ntwacnOifen^Staet/ ®upütq Pag.67. batuptljet
ücfiouDEn ban öe genomen 5Fo?ten / en De patrocinic
1 oheüonDen {jceft öefen openbaren (©etoelöcnaec/
ahftiticoS) 'isaf te nemen/ op toat gronden jjjn open?
Ltc tiiolfnticn enbcbpantitlyfte ageteffien aengenan^
nöiii/cnöeonöernomenjp/ 2llentc{tentngePag. 35:.

(Êiibi tDCCfljiec opmcutojï göefegljt/ 'ttocicftnocö
nopt UDOJt öÖc&?acl)t W gDettjEcft/ üat Holmes fouöe
gUfflllconccrt öitben tot sijn öefenfie/ datfy hadden
eheintercipieert op haer wech naer Guinea, deghe-
geven
ordre van hare Hooch Mog. aen der fel ver Offi-
ciers, om cc nemen het Fort Cormancin, ghelijckfy
oock 'c felve daer naer geattaqueert hebben.

ifnDc of tod Holmes m fpne relatie gijcbutfgQ
Uiepmclj ftoarigljepbt fcOönt tc macchen/ ban be
tDaEcljcpöt oftctoeltaentebocn/ aliï blpcfttupttjetges
annoieccDe / op het gene upt be0 felfsï llelaeiS of befetific
tóbooziolub^acfjttnbeg^tiplijcq ©30^67. totf^ag.
80, ίδοο toect ebenluel in be ftlbe uiet gebonben of
i)oo2t-ijDel)?acf)t ban ftet tntercipiecen ban foobanii
gljch cnbe foo fulc^si toajEi foo foubenfet noo;
tiicO 3ijt> oBetoeeft eentgije berbere
tp te Bjengöen/
tot juUificattc ban5tin pjoceburen tn {)et nemen ban
foo Deel fo2ten enbe ^laetfen; ban bat gp eirl)it)ercn«
tieoefe gctntercipteerbe o?b;e batigaer igoogd HSog^
totiietncmen ban <{Co}mantin/t)abbe oengetoefenbU
te3ijii boo? bate ban föne biolente artien.
iicn beéft eec(i maergliefegt/ bat geintertipieert/
ofneficnöabteen Commiffte ban Dare Igoogö
tmialle (jfngelfclje ïSclicepen en toebeten te nemen/
'ttoflcö ais een mantfefle ontoaerljepbt bertoojpen
jjjntie ( SUcnteecbeningfte ^ag. 25. ) ^00 toerbt nu
Wi göc-trti'ubeert totecn o?b?c ombe Jpo?tteffe ban
toantinte nemen/ Ijet toelcBf al0 een göel0cheof
sraotcc ontoaerfiepbt alljier te teputeren flaet. ïget
IjStoaeritatbe 5po?tre(Te ban Carmenttn boo?bei)ccc
deRuyter igingenomen/ maet niet boo? bat boojbe
ingdfcöcn langöji begeöeeleïttufl ban Stfctca alle
bpanbtlöcfee actiën toarengepleegljt/ gfjeattaeueert/ ì
liifcDooten/ beflojmt enbe ingenomen foo beeU fop
ttncnbc ©laetfen/ enbe naer bat gegeel ,^icuto |
Manbt tooiS genomen/ enbe fulc&!$ atsibe agreffien i
ttibeattaquenunjberfel toierben/ enbe batbaer ban
iiEtpbingen o\ierquamen/ al$iboen/ enbe nieteerber
(iatnbe i^eer
de Ruycer toegftefonben een noerber
tiku upt fitacöte üanbetocltöe ftp tieboegfit ijS ge*
to cft in bier boegen te ageren, ©bet fultfeg moet
bcrep^ercnfe gljeintercipiecrbeo^bje/ boo? een pupr
bctbifinfel enbe buple ontoaecöepbt/ fc|)anbel0t&ge=
pctifccrt/ om be onberanttooojbelücfie actiën/ en^
ii« bpanbtljjc&e agg?efften/ foo uniberfeljjcften in Set
oosl) ban be gebcele torrelbt gl)epleegljt/ te bonnen
liecfcljooticn / ghcfiouben toerben / foo langfte / tot
iwt
bcfc gcirttercipieerbe ojbje / alS nopt fai feonnen
flflcfcliiebcii/ toetbeoe-rirtiibccrt/ cnbe publiicficlgcti
bcttoont. ijSacnmertlicniS toaetbigO/ öoe men
aficbuprigi) ibfïjent be biolentie ban
Holmes te Oebs
Nocauttjorifeert/ baer gftenoegDfaem om benfelf»
löbt gfjefcfjict liS be occupatie ban be gontfcfje
Wintieban iSicuto ISebetlanbt / met be^teben
«1 foaten inbefelfbe gljelegen/
opo?b?eban ben<Eoi
ηΐηβίι; toelciieo?b?e albaer bate a®it6al ben drie en
twiDtichften Ip
^tl feftienhondertfes cn feftich Dp be

©ccupateurii ì(ì ge-erfifbeert/ enbe bertoont/ aliS in
« ^uplöcq ^ag, toerbt acngBcroert/ enbefuloc
"^(t en han toerben gdeloocfìent/ op o^b^e ban ben
«οηίηαί) ban (ingrianbt gOefeOiet tefön/ bat ecfìtec
"«tgcnii in be naifftbe baet ban gUebonben too?bt
fiitft glietoacli gtjemaetfit / tot een manifefïe obet»
/ bat ben (©o?logft/ ten minpenln Megfte'
eertl bpbe (CngelftOe/ met fienniffe banöa»'
wconfngö/ boojaUe anbece feptilötfillcDin iitief
BOnnen enbcacngfiebangen»

V Deel.

® ojberjï onber Bet getal ban ten vierden, toerbt gfie:»
fpiooc6cnbanöet€planbr
Pouleron, battjft niiten -
iiSobergljegljebenfooaliibe termenbanljet nEractaet
mebeb^engtjenj toatban befefaeciieijei/ toerbt mebe
pertinentelijcb gebonben tn be opgfìemclte ^entcpc&e=>
ningöe^ag.aB.enzij.^nblijfq ^^ag.To.tot iy.ljoe
allei gcbaen tsi't toelcö bolt gefcijicbcn/en Det ®ractact
mebeb^atgt/metfulcben p;omptitube/ batbeni^o«
ning baet ober bp fpne j® ifftbe ftare ll?o. lEo. (jeeft be-
banc&t. <Snbealsib$?bet!S/feif!Stnginbien/ allebif-
puten toaren ter neber gclegt/tjS niet een 4Engel0 jSfftip
of ίΚαη getocefl/ om be pofleffte ban bit €plaubt te ne»
men/beei min bat baer toe een ttoHclgcUe Bloot bet'
toaertjS foube ïpn gefonben.

<@nbet bet getal ban ten vyfden, toerbt gefpjootben
ban pet affenben ban
de Ruy ter naer Ouinea / enbe 't
geene baer ban bepenbeert / tnbe toert ban alle befe fa-
ben iu^ificatoitlijcb gefpjoocben in bepbe be opgemelte
tefpectiöeSllentepclseningeJ^ ag.
37. cnbe 38. en
iilijrq gag.27.i>Oi 91. cn bolgenbejbaec upt men bebin-
benfal/ batdeRuytergeenlafl gefjabtenijceft/ omop
det Ijjf te ballen be ^ub)ectcn bau ben Coning inbiftinc-
telgcbe maer toel bte openbare getoelbenacrsi en bpant^^
Igcbe 3iggcc(Tcur!S/ aljS
Holmés, «nbe be fpne / bie niet
alleenigbe^ctjcepen / be^uliiectcnbanbefen^raec
toe begoorenbe / toaren nrmenbe / maer oocb alle jfo?-
tre(fen/ Utrechten enbe paetfenbie boften bebo-
men.

€nbe toerben bo^ber^Ì in bit Sllrtychel be faetben feei;
tonfufelütb en boo? ben anberen bergaeit / fo tenregar-
bebanSietberiatenbanbe H^ibbelantfcge ^eeboogde
Ruy ter, aljEi 't ingouben ban toeberjtibt iï Blooten i ban
Ijet
eerfte Ì0 te fien in be Sientepcbeninge ©ag. 3 enbe
^ubli)cg §^ag. 5)2.93.94.. en ban bet tvi^eede in be 9ilen-
tebeningen ^ag. 13. en ^uplücq pag. 2
3 .f)et toelb ge-
tonfereert met 't geene albier toert ge jielt / fai men be-
binben ben inbout ban bit 3lrt}jcbel beel te berfcbelen /
ban get gene al^i boen in agitatie toasi / gelüb felfi geen
tonjunctie ban ©looten opt berfocljt / ofte fojmelijcben
getoeefienii / al!$ gier buptentoaerbept toerbt gefegt/
maer beeftócb allei toe geb^agen aen en in bier boegett
ali in be bobengijeroerbe plaetfen cn aentopfingtje gfie»
bonben toert^

OEnbe toert toel erpjefrelijcb gelotbent / geljjcb oocB
fn bet naer fien ban beboben gefcb;eben aentopfingije
blaerblycbetficb fai toerben bebonben/ batbeninbout
ban befe vyf pofitf en punctuelgcb en na baer fubftantié
en fo^me toaeracbtigb foubcn 3ϋη/ en fulcbi bet funba»
ment corruerenbe / te toeten / be toaerbept ban bet con-
tinue befer pofitien / oocb berballen fel moeten bet gbe«
(itflineerbe / ban ggeen eecflen ^ggreffeur te ^gn / baec
opgefunbeert»

só^aer mebe ban bomenbe tot be negende fectie in 0?«
b?c / fpjeetbcnbe ban be fcb?iftclBth anttooo?bt aen ben
^mbaifabeur ban ftaere ïoogb Jpogtienbe fn €ngbe«
lanbtreftbecenbe/ bantgbttot tjjbtgegeben/ enlion*
nen bie niet anberi 3gn / ali toaer op bare Igoogli
bp ber felf ISefolUtie ban ben
negenden ©Ctobet feftlen-
hondert vieren feftigh
bebüen gocbtgbebonben perfide
elucibatie te geben/upt be toelb e con^eer t be groote con?
befcenbence enbe complatfattcetocgcni bare I^o.fl^o»
gebjüpcbt/om alle ber topberingeboojte bomen, g&en
berberenfnbbut ban befe feciieniet anberimebeb?en«
genbe/ban in gbeneraie termen een berblartnoe ban
berfte ban #oilogb / met fuppjcflTie en acbterïjoubingö
ban eenige particuliere ouberturei / tot toecbnemingé
ban
b'opgerefen bertopberinge/fal bomen tot be bolgen-
befectie/
jgnbebetiende ino?b?é/fpieec6enbebanBet
ceboteren ban bei felfi Ifóinifter.

^oojbien 't ggeenefiban get ttrnHntiebattbefefette
fooniet gbemeen gbemaecbtii/ ali toel bfe banbe
boo;gaenbe/ ggelötbuptbe remfffien en aentopftn-
gen boben ggeroert / fi afte nemen / foo fai get noobigH
3tin befe faecb toat berber / enbe ban fpn begin
op te balen» TDen <$ecretarfiCun£eus,beeittrao?bfi>
nariffe 3ïmB.ban öefen iStaet tn «ngelant ali ^etre»
tactigebbmbe beWent/ iiinlifeao««tepWnletaUee-

jëiif nfan


-ocr page 777-

« ,ίίκηβ 'tliff® 33· 3f· ban be

Zcecbeninfle/ cube Pag. 8i. enoe eeiUgeUololjentii

" ufliiùe ©uplöia·

©at Dcfappjedcnberen/ offetteti iniJcn€ouc ban
iawtcpnHolmes/ nietenisf
ectocf<iom fatijSfactiete
flfüenacnöifen^taet/ ©upUcq Pag. 67. bat upi Bet
youDcn ban ÖE aenomcn iojtm/ en öe patrocinlc
L
ghcüonöcn D«ft Defen openbaren <©ei»eliicnaec/
nhenpfoii 'faf te nemen/ op toatgconben 5ön open»
Lee Dic enbebpanbtlühe aggcefften aengeüan-
ahiti/cnDÉonöctnomensijn/ UlentE&eningel
'ag. jy.

(iiibe baectl)tet opmcutoi Oöefegöt/ 't tocirb noc0
nopt Ü00?f oöcöiatöt Ist oöetoeeft/ bat Holmes fnube
flttfallcgoccrt ijcüben tot sijn befenfie/ datfy hadden
eheintcrdpieert op haer wech naer Guinea, de ghe-
geven
ordre van hare Hooch Mog. aan derfelverÜffi-
aers, om te nemen het Fort Cormantin, ghehjckfy
oock 'c iélve daer naer geatcaqueert hebben,

iiiiDe of tod Holmes in föne relatie giiebudgg
ωφηίφ ftoacieöepbt fcOönttc maecben/ ban be
tuatcljcpöt oöcbjdt aen te boen / alsi blpcfit upt jjet oe=
annoiectüc / op het gene upt beiS felfsi Öelaeii of befenfie
iSboojt-olHbjacötinbe «©upljjcq ^ag^iiy. totpag.
80. toect ebentoel in be fdbe utet gebonben of
boojt-gOctJjacijt ban liet interctpiecen ban foobanti
gljen ο2ΰ?(/ enbe foo fulcbji btaji foo foubeniet noo«
Dit[)3!jrt öö.etoeeft cenigöe becbece 6p te öjengöen/
tot jalïificatie üanjön pjocebucen tn Bet nemen ban
foabcel fonen enbe ^laetfen^ ban bat BpecBibecen:'
be tiife ocintectipieerbe o^bje bangaec igoogB HSogi
tot liet ticmen ban Co^mantin/Babbe aengelnefcnbie
te3ün boo? bate ban fjjne btolente actiën,
jlen liféft eetft maecgliefegt/ bat geintectipieect/
ofgffitnöabteen CommijTie ban Bate löogB 3®og.
om alle «EngelfcBe ^cBecpen en «©oebeten te nemen/
'ttoelc&aliSeen mantfefte ontoaecijepbt bectoojpen
jtinbe ( iücnieeclieningBe ^ag. zf. ) ^00 toccbt nu
Wt
0l)c- ttcnbeect tot een o?b?e ombe Jfojtrcffe ban
Cojmantinte nemen/ Bet toeicBealss een oBdÖcBeof
gtootec ontoaerhepbt altjicc te teputecen flaet. Iget
Istoaerbfltbe JFo?tcc|Tc ban Cacmentin boo?bc]^ecc
deRuyter 10ingenomen/ maec niet boo? bat boojbe
iitfliifcfjen langBïi begeBeeleïSufl ban aifcica alle
bpanDtlijcbc actiën toacengeplcegBt/ gBeattaeueect /
bftDooten/ De(io?mt enbe ingenomen foo beele 5Fo?i
ttncniic piactfen/ enbe naec bat geBeel .©ieuto
betlanbt toaji genomen/ enbefult&jS aljïbe agceffien
enbeattaQucnuntbecfel biierben/ enbe batbacc ban
tKtpbfngen oiierquamen/ alsiboen/ enbe nieteecbec
li aen be ^eec
de Ruyter toegBefonben een naecbec
i)i¥/ upt 'BracBte banbebiclcBe BP beboegBt i$i ge«
iDici fn bfcc boegen te ageren. <©bec fulcBsi moet
teftpjefcnfe oBeinKtcipiectbeoibic/ boo? een pupe
betbirfufd enbe buple onboaecBépbt/ fcBanbelijcBges
puttifccct/ om te onbecanttooozbeljjcBe actiën/ ea>
ti5 bpniibtiijche aggjeffien/ foo uniberfdöcBen in Bet
oofll) ban be geBeele toi:tdöt gBepleegBt/ te Bonnen
litrfiöooiien / gBcBoiiben toecben / foo langBe / tot
öatbefc gcintecc<:pieetbe ojbje / als! nopt fai Bonnen
Oiicfflilcben/ toetbe ge-cïBiteert / enbe publijtfielrjcB
wttoout. ï|cttj8acnmcïtftcniib).icrbigB/ Boe men
Oflföuprigi) ibrBent be biolentie ban
Holmes te Deb^
NgcauiBorifeect/ baec gBenoegBfaem ombenfelfs
^ töbt gftefcBict iiS be occupatie ban be gantfcBe
pjoblntieban ^Sfeuto 3Sebeclanbt / met be^teben
fi? fojtcn inbefdfbe gBelegen/ opo?b?ebaji ben€0»
tiineh; toi'it&eo?b?e olbaec bate a®itBal ben
drie en
iwintichften Ipjd feftienhondertfes en feftich bp be

^cfupatturss t« ge-erfiibeert/ enbe bectoont/ al^ in
« ^uplijtq ^ag. ói.toetbt acngljeroert/ enbefulcp
51« fn fian toetben gBeloocfìent/ op o?b|e ban ben
^onfnoB b?,n (Sngdanbt gBefcBfet «fö»/ bat ecfttec
^foensin be j^tffibe baec ban eöebonben too|bt
«nitB glietoacB gBemaecBt / tot een manifefle obcc>

/ batben <®o?logB/ ten minflenin biegBe.·
Willen/ eetft bpbe dBngelftBe/ met Benniffe banfia*
^ConingB/ boojalle anbeci fepKlöcBüiöitt be>
8onncnenbcacng
|ieban0en»

V Deel.

©o?bec!i onbec Bet getal ban ten vierden, biecbt gBe^ 16iS ά
fpioocfienbanBet <£pianbt Pouleron, batl)ct iiitten .—^
isSobecgBegBebenfooal^be tecmenuanB" €coctaet
mebeb^engBenj biatban befefacclieijci/ toecbtmebe
pcctinenteltjcB getonben in bc opgBemeltc 2tentcpcfjei
ningöe3i)ag.
i8.cn 29. g^nblijcq pag.5O.t0t 5Τ·1)οε
alleji gebaen t$i'f toelcb Boft gef(t)ieoen/en Bd (Cractaet
mebeb^atBt/metfnlchen pjomptitube/ bat ben βη»
ning baec obec bp fpnc ilgifftbc Bace
0. jjiao. Beeft be-
bancBt. <Ênbc ali be?bet0 / fdfsi in ginbicn/ allebif-
puten boacen tee neber gdegt/tüi niet een <2Ìngel0 ^rBfμ
of j®an getocefl/ om be poffcfTie ban bit «Êplanbt te ne®
men/bed min bat baec toe een BoftclijcBe ^^lootbeC'
toaectjï foube jjjn gefonben.

(0nbec Bet getal ban ten vyfden, toecbt gefp?ootficit
ban Bet affenben ban
de Ruyter naec iBuinea/ enbe't
geene baec ban bepenbeect / i;nbe toect ban alle befe fs»-
iien iu(}ificatoitlt)cB gefpjoocBen in bepbe be opgemdte
cefpectibe^emepcbeningep ag.
37. enbe 38. en ^u-
blöti ©ag
.27.5)0i 91. en bolgenbcjbaec upt men bebin-
ben fai / bat
de Ruyter geen laflt gefiabt en fieeft / om op
Bet I j)f te ballen be .^ubtectcn ban ben Contng inbiflinc-
tdgtbe maec tod bic openbare getoelbenaet^i en bpant^
IptBc 3Cggcc|Tcucii/ alsJ
Hoimés, enbe be fpne / bie niet
aleenigbe^cBcepen / be^ubfectenbanbefcn^raet
toebcBoocenbe/toacenntmenbe/ maec oocB olie ipoj-
tteffen/ iStcecBten enbe paetfenbie ft»BoftenbeBo^
men.

<2nbe toecben bojbersi in bit airtijcBelbe faecBen feec
confufdücB en boo? ben anbecen becBaelt / fo
tentegar-
bebanBetberlatenbanbe U^ibbdantfcBc ^eeboojde
Ruyter, ali$ 't infiouben ban toebecjöbts ©looten ; ban
Bet
cerileiisi te fieninbe 3llentepcBentnge pag. 36. enbe
^ublöcQpag. 5)2.93.94.. en ban Bet
tweede in be Silen-
teBeningen pag. 13. en ^upltirq pag. 2
3 .get toelB ge-
tonfeceect met 't geene alBicc toert gcflelt / fai men be-
binbenbeninBoutbanbitSürtticBdbeel te berfcBclen/
ban Bet gene al
jS boen in agitatie toai$ / geljjB felfiei geen
toniunctie ban ©looten opt berfocBt / ofte fo?meli|cBen
getoeeftenijEi / al^BfcrbuptentoaerBepttoerbtgefegt/
maer Beeft ficB allesi toegeb^agenaen en in bier boegen
al!$ in be bobengBeroerbe placifcn cn aeutopfingBe gBe»
bonben toert^

Cnbe toert toel eicp^elTelgcB gelocBent / gclytB ootB
inBetnaerfienbanbeboben gefcB^eben aentopfingBe
BlaerblijtBeltjtB fai toecben bcbonben/ batbeninBout
ban befe
vyf pofitien punctuelgcB en na gaer fubflantié
en fb?me toaeracBtigB foubcn jjjn/ en fultbS Brt funba»
ment cocruerenbe / te toeten / be toaerBcpt ban Bet con-
tinue befer pofitien / oocBberbalUn fai moeten B» gBe«
fUflineerbe / ban ggeen eecflen 3(ggce(Teur te ^gn / baec
opgefunbeert.

a©act mebe ban Bomenbe tot be negende fectie in op
b?e / fpjeecBcnbe ban be fcBjifteljjcB anttooojbt aen ben
anmbaffabeuc ban Bacre IgoogB ïlSogBenbe in ^ngBe»
lanbtrefibecenbe/ bantgbttot tjjbtgegeben/ enhon»
nen bie niet anbecjS jgn / als$ toaer op Bare ^oogli
bp ber felf
iScfolUtie ban ben negenden (©ctobec fefticni
hondert vier en feftigh
BcbDcn goebtgBebonben perfi cte
elucibatie te gcben/upt betoelbe confleert be groote ton»
beftcnbence enbe complaifancetoegcnii Bare ^0. iEo*
gebjupcBt/omallebectopberingeboojte Bomen, ^en
berberen infiout ban befe fectie niet anbecö mebe b?en»
genbe/ban in gBcnetale termen een becBlacfnae ban a«
becfie ban «©ojlogB ^ met fuppjcffie en acBtecfjoubingö
baneenigepaciiculieceoubectureë/ tottoecBneminge
ban b'opgerefenbectopberinge/falBomen tot be bolgen'
befectie/
39nbebetiende ino?b?é/fp?eecBenbebanöet
ceboteren ban fel^ lEtniftec

^oojbien'tggeenef^bangettonHnuebanbefefette
fboniet gBemeen gBemaecBttj}/ al0 boel bie banbe
boo?gaenbe/ gBel0cBuptbe remffffen enaentopfln-
gen Boben ggecóect / f^ afte nemen / foo fai Bet noobigQ
^gn befe faecB toat berber / enbe ban fpn begin
op te Balen. ®en i$etretaciiCunxus,bee)tiwoibii
nari flfe 3lmfi.ban befen ^taet tn €ngelant al^ ^ette»
tditiïgcBtKnbe BeUent/ iiiinbteQnaUttpbtnietaUee^

en OORLOG. VijfenVeertighfieBoecL 761


-ocr page 778-

η6ι SAKEN van ST ΑΕΤ

τίΛιί alöactfÉbict ftftDictrecfi banbê amiftaflTabew^
becbleöÉn/ conttnuecenöejnfictDoen ban De affaires
~ ban Den iStaet/ maec fclfjï ban be aenfionifte ban
ben Heer van Goch, aJiS o?btnatt!i ^ümbaffaDeuc /
isJ bp fpcciale tefolutieban {)a»c il|o. iiaog. alö ^c-
ccctacisibanbe SSmDaffaba tinbct ben opgBemeltfn
liecc sttttbaffabeut van Goch/ gefontinueect gfjci
toojben/ enbe fult6sS oocit al0 boen notti continue^
renöein beaffaicEiS ban ben ^taet/ jjSf)? fonbet
aetiften banfön publjjcguenCatactcc/ ofte Set ret&t
bet ©olcöecen/ 0capp?el)cnbeect/ cnbe fn feer ftritte
gebancheniffe gljefmeten gctoojben / fonbcc bat men
öaÉEban eenigfterebmen toassgebenbe/ anbecsS ban
bat ftp centge albactftttenbe 33eberiantf£{ie gtjeban^
genen foube ijeöben aengefpjooclten ; fiet toelcfeeoft
fultï altoaetmocinefön/ tnbec bact boo?giieen οη=
OBeooïloofbe faecli en iiS te teputecen/ geconfibeccett
Öctguaebt tcattettient'ttoelc&be a^cberlantfcpe «©es
bangeni alöaec toacen genietenbe/ baet inne men
alginocö opeen onoe8o0ibe enbe iSarbattfcftemaniet
Ì0 iontinnecenbe/be felbeboo? eenfge aenfp?act6/
ofteanbece affiflentie / ban een pebcc toel motiiten toeti
ijcn gefoulageect/beeï meecban een petfoon/bie
men albaeeonbeceenpublicquenCijaractei: toaji ges
booeöenöe. l^p ban albu.e gftebangen fittenbe / enbe
gfieöjaiöt in ben (Cour/ foo 5Önba«cobec taecfcftcpi
öen temonfïtantien obetgelebect/ cnbe inHantien ge^
baentot5ijn relaxatie/ foo tjpbcn Sïmftaffabeurvan
Göch/ opojbje ban 8aêc ïilooti) jKog. aiji 6p be
aentoefcnöe aExtraoibfnaciS 5imt)ajTabeucii ban
©ïancBtptB/ labotecenbe tot een accommobement/
metaentopfingöe/ batbefe maniet ban boentoasfon^
toetanttooozbelijtJi/ enbeficpbigfitegenifiet gemeene
recfit bet ©olffteten/ bp be toeltfte altflbt ftcpHgB
enbeinflfolabdtoatcn gtjeBouben/ cnbe inbpfonbete
Ujotectie alle foobanige publijcgue perfoonen. I^et
boais al te betgeefS toat men boo?t b?acBt / fip Cün^us
iuaif en bleef gehangen fitten, «©nbectuffcöen gljef
Deucbenljet/ batgeattrappeett/ en betbolgenj$ g^e^
«angen toierbt eenen Nicoiaes Oudart, ober artien
ten öoogïjflen naec be toetten ban fiet ïanbt fitafi
Saec/ onbec anbecen ootfi ouec 8et Bouben ban een
ongeoo?looföe enbangereufe coitefpenbentfe met ben
bpanbt/ ()et oplteUenenbebibulgfjeten ban fameufe
Slibellen/ ftetetciteten banfebftie/ enbe to?cumpe>
ren ban lÉinilÏet!^/ aen toien^ tcóutofgOept ben
^taet ten f)oogl)(len gelegen toasi/ enbe bierggeli)t&e
meetj'ttoclcltnotoiil0t& betoefen toetbenbe/enbe
boo? pem geen betfiflooningf) sgnbe/ foo Somt ben
i^eec Dowmngh tuffcften bcpbi? / enbefept/ befen Ou-
dart, We40f)ebeo?tig8iiihanMecheIen, jga^ome?
iïÖcB te toefen/ ftemaÌjifulcBsi cetlamecenbe/ fonbet
bact ban eenfgfte anbete betificatiebptebienelien/
ban 30« Bloot feggöcn/ enbe bat toeletteljjt&e^aeten
öDeleben OudartfoubealjS^eftetaciiS gftebient 0cb-
fienben i|eeceBofwel, boo? befet» ïïefibent ban ben
l^oningg ban €ng{)elanbt bp befen ^taetj baerte»
ef^ensÏ in confibetatie gfienomen ίί$ gïietoo^bcn / bat gp
Oudart Göettoutot iot ïfpben/ gfietoecfi iff igeerei
tatiiS ban totjlenbePrinceffeRoyale, enbibaer mebe
ebetgöegaen in be l^amilie ban ben Heere Prince van
Oranjen, enbe baet naet nocö be0 felf0 ojbinar<0 ïïaet
ef)etoo2öen jijnbe / fulcfis aie ®omcj[i{jt6 ban ben
Heere Prince van Oranje toajï/ enbe geen ©OmefijjCft
banben föeet Douwningh en 6ofte toefen / of baet boo?

®atfeIf!Sopben epgfien bagB
aWBptoteïbegcapiiieïjcnbeett/ notB inbeilaebt-6ai
met ban ben Heere Prince van Oranje gftetoie^ / enbe
fllbaet3öne3Funttietoaet o0enoomen fjabbe/ fulc6S
6atinbubftabclöc6l)P Oudart fubfert toajibe ^uftitie
en BetiCewitOtfael tegt/'t toelfe ben Heer Pr.van Oranje
en alle bes felfss ©omeftpe betobligeett/en in bet baet
w8ennenöe^)n£e toeten bat banbeleeten^taten ban

l^ollant en 3©cfïb?ieflam. g&it ban ben meet Dounin?
tegemowgeboeti teefenbe/ Beeft βρ aen befepetemp^
tolte febeneu nietiS gebefeteett / ofte ooc6 petsi getepiis
ceett / maec al blpben aenöouben / bat Oudart jgn φο^
ineftiicBtoajie. ^actopgBebeutbtijjfenfeetno bei

ι

ti,

booibal/ bat beiïSoebet ban befen Oudart, aen hÉh ùk

öoenmaelsi |p?i(lberenöe ter ©etgaberingbe ban hs J;
fêoogljiKog:l)aerabb?effetcnbe in fabeutban S' '
^oon/ Baetgöefepbttoetbenbe/ batbe %treDon
ningii ben felben Baten ^mn bethiaecbe boo2 m»
®ome(iöcfi/ 'ttoelcbe Bern toel motöte ffhaiicirA
3Ön/ in befe tonjunctute ban tpbcn enbe faecS
baet in een openbaren <©o?logbbe ©loottn ten oX
ren alberepbts BabbenflatB gBelebect: fp öacr «nin
alleeenboubigBeptfcpbe/ Bet felbe met eebe DeMf
oenbe/ bat nopt gF>ome(iötb b«n Douwmneh nLT-
toecflBabbe/ enbe bat fclfi boo? be aetibomft in ϋ;
Kanben banö'ieccDouningh/Bp alüiecnuicn wgi
getoooat Babbe / en 5i)n ^omiclUiim geBabtenbe noth
toaiS Boubenbe in 30ri cpgen in gehocBt ï|ups/ ftaentó
omtrent be j®aili-25acnln'!S»iDtaben-l^asl)?;®iEt
tegBcn|laenöe befe manifefle toaerBcpbt foubleefDou
ningh al inBereren fön boorigB fegoBen bat Oudart
fijn i©ome(iöc& toasi/ fonbet baet toeeenige anticre
tebencnofbltjcB boo|tteb?engen/ ban fjjn bloot fea-
oBen. <©elöc6 Bp i^ect Downingh Benfnocijbicbec
quam te emanciperen enbe te bupten glntfe alU fie^
Booilijt&Bebe^ bie een HSlnlfïet / oocB ban ben eetfliii
Caractet/ omniette fp?ee(Ben ban een ban fooba-
nigenrang/ met ben toelc&en enbe niet Sooget te»
iionincB ban €ngetanbt3i)nmeef}er Bent 1)αΰϋε go»
gBebonben te boojfien/nietenbetaembe/ batljpijffl.
tectiebetleenbe aen foobanigeolfitietenbanbetenak
fcBe aSatie/aljS in bienft ban ben ^taet getoeci jnniie /
om ben opgetefen<©o}logB toaren gelftentieect/ enbe
niet toeberort» aen genomen/ betmit^ 5p niet enfiaijOtn
toille p?c(leten ben eeb ban getroutoigBept aiS't Bfljooj,
be/en baerom gelafi toaren te bettrechen «pt ïam.
<©Palle befe itteguUeteactiën ii nocB gBebolgljt/ bat
aisbeniigentban Baet lo. llSog. jfjem quam noti-
ficeren bat Oudart niet ftonbe toetben gljeconfitett
aliifijn35ome(lötB/ betoöle Bp toajseen Saeöt enli9
3&omejiijcB ban ben Heer Prince van Orangie, al^ 6o»
brniSbetBaelt/ enbefulcBiSiuftitiflbel boo?bino3lii>
natisi JïecBtet/ Bpïlect Downingh baet op öceftpöc-
lieDentefeggen/ bat alle Bet geene Bern Oudart foui
be toeberbaten/ ootB foube toetben gBebaenaen Hen
petfoonbanben^ecmariiS Cun^eus; üet Mtgeai^
een bjeembe faecB geteputeett iji gBtbJOjben / bet-
mitif ben KecBter en ojbinariii ^uflitie tot laU ban be»
fen Oudart toel een ftoate fftaffe nabe grootöept ban
3i)n begane mi^baben feuben gebtten Bonnen beerete:^
ten j'ta®elcBallc0tip Baet <©ïoot iBog. fn be-
BooilöcBe acfttinge gfienomen toefenbe/ enbe bat ten
^ectetarljs CunaeusBaetgBebootenfubjett 3ön6e/ cn^
be in ben btenfibanBet Eanbt
ge^emplopeect Wf
benbe / albiis ontoaetbitB / en onberblent toil
foube Beöben mogen obet Bomen / gelijtU
Bp albe-
teptsitegeuii B«teeBt bet ©olcfieten ba|i gDrtJouöin
enbet|uali)cB gettatteett toierbe/ Bobben tot pioiettte
banben felfben goebtgBebonben te' o?bonnetcn / φ·'
IBcBbetbolgen0 gefcBieti^/ ben^ettetatl^banben
^eet Dowingh gBenoèmt Cringam, toanbilenDe ep B«
fttaette boen faifeten/ geöangenfetten en bp «w?'

fte te tratterenea te Bouben foobanigB ew ^

ben decretatisi Cuheeus nu langen tiibt gebanpn
gefeten Bebfaenbe/ gettacteett enbe gBeBo*·"®".
be too?ben:3&aet ban oocB öeBoo?l0tBe notlfiMtie
gebaenlj» aenallebe aen teefenbe iQinifieriEiben ilpt^
BeemfiBeïSonlngeB/ ï^jincenenbeiStatcn/ totbp
feecBetingebatfulcfijitot geenen anbereti tpnbe cöc-
baentoej$al!$ bp tetojfie/ enbe nieton»
kJ·'?'""!/
maettoelom te (iabilieten Bet regBt bet »01«««^
in ben ffletfoon ban be ^ectetariiS
Cunscus gewoicett.
^et toelcBealleen p?0ffel0tfie faecBeöp aUe^öe
pebft banbebobengetoetbe |®ίηΐα«ί op
jgnbe/ is baet op gBebolgBt bat boo? ben
ban €ngelant bp contra teto?ffeeenig2®ofiieP!i(9^
banbenSCmfiaffabaet vanGogh albaet
beettjijn gBetooiben. €n ig betboleBf"^ ^AS
Douninghupt öeö ïgage bettrocBiny latente trnm
fcBulbenonbetaett/ baecban be €pffiftet| bfW;
bocB
m DeBomcn mm Piobffie m fePf^^^· ®J5


-ocr page 779-

1666

en OORLOG 'SeseuVeertt^hfieBoecL 763

rfnneöetitanöt > SUmtjaffabfUc van Gogh upt
SrfanDt bcttcecftfnöe/ 3öne ©pmcftikQuen om-
-ffaitcn/ enöciiem toebccomtoéoefiemen/ öaccoaÏJec
«ifW öen decretaci jS Cuna^us, öic men eerfl een page?
haa2tieorootefomnieeeUj3Ì/ boo^iteonbofien ban3p
LtencntieontlïupKnaf Qtjepatji beeft: 3^ocf)met
' In&ctjStiaaop wojaaenöepicfentattebanbe celax'atte
,j5,ocutemiüoa?öeno8ebansen Oudarcenbe Grin-
cainbobinoljecoeMj «©eltJciiöanoijcBbaecop Gnn-
aimfiinP'^'Ö^'^ ontfïagcn / cnDe Oudart met aenfee^
nEiiöatÖPBaïitieuiitöciSlanijtte toetttecften/ fonöec
DPtDacc toeöetDm in te ftomen. mii» fietnaecbt
te[|ja5ltìanalU0«0liipaffcecbe ontcent Defefaccöe/
mit αΐΐί 3öne cttcumflantien ; l^aec ebentoel ηοφ ött
{«ofieiiomen / Dat βΐιέί be bectogbectngge foogtoot/
Stotopenbacen (©ociogOupt gecUerpen toas/öp
Downingh tjcbucljt Dat ficm petö mocgte obecfios
mfn/op«ii3üntnecöienl)e|Bemo«e/ BeBomen ijeft:
tundeecnbecmarmgöc/ Datf)pbüo?3ön ©ecfoon en*
ti^ijmilte gijccutt motdt 30n boo; sentge ong{)emac«
ben/enne Dat gpittpubigcqueprotectie toiecDe gegoUi=
titn
I baec upt tieeft toiUcn infetecen Bern petsi meec
ttlDcfen efteconfeceect/ alss 3ön publgc&e «iacactec
itflii mtbc lj?eng{)enïie / enbe fuicliss fpn ^SectetatijSljp
(iiojfïcnfct en Ijabbe bontten hciecben geacccfleecti baec
ω grm tseU<eegl}Ii)cfi ggecepltteectiji/ bat bieacce
WttilietHiinfie nieten Otelbt/ omgempet^meer
tegsben aliei D^t gemeen retgt enbe 3{)n Cacattec boo?
tefcniiimtDaiigöebenbe/ maectoei batbfe acte öem
gaf ((tt tonficmatte enbe becfeecfiectng{)e/ bat niet
jtgen^aenbe ben uptgebojfien / bp alle immu-
niieptenenbe protectie fouben gtjenieten/ aliHofbaet;
pit(©a?[og[)U)aji!/ enbetoaec ban alle anbece apt>
pccwf^e HStnilieciÊi toacen jouifTerenbc / fonbec meec:
i$onli5citiebebateeneenigepeeiobein befe Sltteglje-
tgai maec6t/ ofteeenig!^ argument fiippebtteect /
bate upt
foube ftonnen toecben bcfloren ofte geinfeceect/
tatmenóemenbe 3öne ^omc6pcguen bp cetojfte niet
tnfoubf mogen tcflttecenfoobaniggaliÌ ben iieetvan
Gogh, of felfjS ^omeffgcQnen in €ngelanbt foube
6omm te bejegenen.

Sptallclict ibeirBe af te nemen isi/ op toatfon:»
tammt Het gDepofcctbe ben bit 3!lctöc6el i0 tufïenbe /
toiebet Ijet
tetift bec 3^olcBccen ^eeftgebjoocben/
Iml^onÌnchbari €ngde»btmeteet;^ete app^egenbe^
Riiben^eccetaciiEi
Cun^eus oft)eec€b»<@toot|fêo.
lüi tetotfie / boenbe öaéc tegfji'aif becfeecBecen ben
tt«atl
!SGringam.4Beiijc6mebe fier geene baec top»
tüiilip eDeboegitt toecbe / ban bat toar^t bp get l^tupjSi
Dan Downingh gejlcit/ enbe Bet gepeupel tegenss^em
opgemactfttfoHbejön/ een gefingeecbe ontoaecïiept
11/ «nbe getontcoubÉettofte upt gflebonben Bp beit
^JttDowningh, naccbefectilltcpt ban^ön geeft in
togcltjcbefaecBen/ om te palliecenbe infamie ban
Stifetteetbectretlt / latenbeeenigesöne fcgulben on-
wacit;(@gelgt&mebe't geene gefepfit bjecbe in bit
«ttlcul bat men belooft foubeïiebben
fukks niet meer
tedoennict toaet en of Ban fijn / al^bp getbootige
Enen ïfm ^ afte nemen/bat fiet niet te paffe enjeeft

3n be elfde ^citie iöect gefpjootften banbe intitpö-
nttetnbe negotiatie banbe eïtcaoibinacis ^fimbaffa-
«"töbanbenfUonincBban ©jantBrfltB/ gelficBin
«twee bolgenbe gefpjuofBen torcbt ban be famen^
wimeöanbclgeecehan
Beuningen / in Bet ï^of ban
wiConinafnne |l^o?ber ban €ngclanbt binnen ^atöiï
Wftben^iéce
Holtis / albaec SJmBafTabeuc banben
«ontncB ban €ngelant/ bepbe actiën / toaec in bettiont
®o?toe QDenegcntBept
We befen ^taet geefttot öe
mm/ enbcBoeabbetSbatmenbaee ban in€nge>
S'ss/betopieacnfoobanigepjopoftlen/ flWalbaec
PpWïeeeftÉlt/nietiintoÊtbtgcbefeceect ; enbe bat
85t oiieene men in be
tweede fectie ijcefi toiUen ban ben

/ öanal te toaetatBtigft
fcwiïi fc ' Win ^a» öe ®?ceöe
bL hl "l^^'^f'ÖSe mibbelenBeeft «aec gBefaetïit/ enbe
" ....... ooiaBefiootett booi

jeptobeteen eómi; foobeèlaisi ö^iteerlte aëngaét^
almoeten bJerbenafgetoacBt/ lietgljeen banbcfpbe
banben
iSonfncBbanVranckrijck baecopfaf toecbcn
gfjcfecBt / toiensi SïmbaffaDeurö boo? bJàec göenoégB
Bebben gelabecesEt om toegft te nemen alle be omftane
bijfecenten / enbe aen ben Coninch ban <$ngelan bt met
Baecbecblgf albaecfoolangBenipbtaen ben anbeeen
gOenoegiJfaeme tommobitepbt gBegBeben/ om ban
fpnefpbefitBte&onnenopenen/ fooBet
B?mBeliefbe7
enbe pjoptfitien boen tot ®?eebe / foo bat niet alg met
begcoot^eonbèfcBaemtBepbt alBiéÉ gljefepbt tucrbtj
geen middelen gherefteerc te hebben, om van dïe zyde
andere Propciitien te konnendoen; 4ÊnÏ)9 bppïfoo
beeiBettbiecbe betangfit/ bient B^cfelfbe tetbrtbm
geconfeceect met Be MiiTivebanben j|eecben
Beunin-
gen,
fpecialjjcB biè banben dertlghfteh |llp?ü leftleben/
bJelcBeinpebcrjJ Banben S$-i inijoubenbe een ptêf^t
beiBael ban Bet geene in befe tonfemuie gepaffeert /
toatabbanreiÌtotBet upttoeicBenbàneen raifonna&el

gebaen. «iEnbe toecbt V^ef foo biel ai^'elbciMujtten
beb^aecBepbtgbefetBt/ bat op befe altetnatibefip ben
!|eBce
vanBeuningen boo?ge(telt / enbe bp Baet Hoogb
lEog. in Baec laeifle jpiffïbe gereiteceect / geen pacti»
culiere enbe nabete ejcplitatien gegeben foube 3pn/maec
fpn toel uptbjutBelBiBe betetminatien ban elcB bpgBe^
bjacBt/ en gBebaenbpfonbece erp^efftenenenumécài»
tien/ban beffilaetfenenbe ^teben toclcBuptBtdcBte
ben BeteenofBetanbec boo}(tclaen <SngBelanbt/of
aen befcn ^taet foube betUgben/ met een petf^te aeti^
tajpfinge / boat boo^beel <£ngelant l)p Bet
rene of Bet an«
bec foube Bebben/enbe Boe feec befen ^taetbaecin
foube toe ggeben/in comparatfe ftellenbebe biepnigBe
balene ban Bet <splanbt
Pouleron tegBeng Nieuw Νώ-
derlandt,
ban toelcBec occupatie bef^ lliffibe necgen^l
enijïfp;eecBcnbe/ mijTcBien om baec
mebeteontbeCi>
Ben be iniuflitie bie in befe actie (ieecBt / ggebaen op oj>
b?e ban ben ConincB ban €ngelanbt. ^at betrfcBei*»
beoccupatien enbe innemingen ban piaetfen/ βΐιί ont-
bét anbecen bit Nieuw Nederlandc, Cobo Corfo,
ggefcBietspnbeboo?Betaengaenbanbe oojio&Be/ (of
om betec te feggBtn / ben oojlogBc baec mebe (onbec
boojgaenbe beclacatie bp be €ngelftBen ttgonnen ) eti
baecomme fonbec toettigen tpcel / en oncecBtbeetbigB/
niet bjacen te gBcljjcBenen bp be gljenc bie ban befe 3pbe
gB^baens^n/aliibat ban
Cormantïjn, enbe flnbei:-
finbtjS/ boo? gBeBomen/ fiaenbcenbe ten tpbeban
ben(@o}log{te/ enbaerombananbcceinficBte enboo;
Bet cecBt ban ^o^loge ben nemec^ met cerBtteecbigdi
tötel toeBomenbe/Bet toelBe ban anbece infufieoccupa-
tien bobcngBftoect/bolgBenii Bet cecBt bec 3@olcBe«
ten foo niet en Bofie toetben gBefufiitteect / enbe
biergea
IBcBe meec j foo bat immec0 op be termen enbebe
pacticulaciteprcn ban befen altetnatibe pjcpofitien/
gBenoegBfamebetecminaticnen eicpliratten 3üngege^
be en gebaen/ alS eenigfintsf maec gefint Babbe gctoeeff
totfojtable conbltien ban te bJil(enf>omen:maec
toat Belpt Bet/al!$ men nietfien toil t jei allejii bupüer. ^n
4]^ngelant/gclöcB Biet bitjct/neemt men aen ficB be bjp*
BepbtomtefeggBenboat men toil/ toaecBepbtofon'
inaecBepbt gelbt baec eben beel. ^ocB id cemacqua-
bel batmen Biec boo; bp gaet Boe be Coningtnne iitSoe:>
bet ban €ngelanbt /
uyt een vrede lievent ghemoet en
adve
^e van het ftortcH van foo veel Chriftenen bloedt »
gebnptigB Baec aen 6et boojtfetten / enbe moptnuecen
ban een goeot accommobement geeft laten gelegen toe«
fen / enbe baec obec befe t' famenBomfteenbe Banbe»
tineefeecBeeftgeucgeett/ominBaec falep^ binnen
èatpten obecfïaen batt Baec ü^aiépcptte teetben
gBeBonben tot een goebe optBom^e upt befen 4^o;logB
totbel^jeebe/fulcic bat befe t'famen-Bomfteeenfb^
meteaenge^lbe l^anbeltngBeniü ggetoceff/beet toe
albootenjS te Bomen benenberen een gBectipmen ti)Ot
f^egeben/ om ^utBocifatie/ enbe ^pftrtictie
banb)eber3f|bte Superieuren tebcBomctt/ glKlticft
bterotoecootBi^geftB^ebengBetoojben, ^nbetoojbc
ööeoo^öeiU öiie öatgeüngBe afigBebjootBen te

fPtt

-ocr page 780-

780<5SAKEN van STAET

16 66 fpn op &e toïcifponbcntie enbe men»^ bfe be €iiaf)e(-

_fcöe ontcentöiintböi inD^n lioefem ban Det ïanöt

b)acen enbe fobcrentie/ toacc upt fpgoope

Ijabben gtjefcgept / ban een fclieucinobe etibe tteeefpelc
te lionnen upttoettiJen / enbe Bp ggeboltö ben <Stact tc
Óengj^efepaceect/ fooonbecUnsü enbein fpn fclben/
ban fpn Ï^jUnbcn enbe «tESeaUtcecbcn / enbe bcctooU
ggen0 fn onmatf)t om ffcfi te bonnen befenbeten ; toel
6e menecjJenbetonfpicatfen nabecganot toonbcclyt^
boo; «^obeiS ogenabig^e bcfiiecingl^e onbecfat 5pn gljC'
txiecben. 3@at bojber^ aengaet be pacikularltcp::
ten
I die gefeght werden gheopent te zijn door eeuighe
Perfonen gheneghen tot de Vreede, ende het welvaren
van het Landt, die men althans vervolght,om datfy ge*
looft hebben een pai ticuliere befendinghe derwaerts te
konen uytwercken,
foo i$l ö«t fultj; : Ijoe tentge becöijei
tenbe {jaecen fcEjulbiggen plfci)t bte fp gate ^oubecal·
IK <@becgept fcgulbigf) toaien / ban bet; felbec intecefl/
«nbe bte banget ggemeene l^aberianbt/ Γο beele af gbe'
gaen3i>n/enbe DaectngDeiaien foo b(ep inbie ban ben
©panbt/ bat fp niet alleenigö een ongljeoojloföetoj-
cefponbentie met ben Siontnrb ban (iEnggelanbt/of
bejü felf$$IIS(n((teij$ feci;etel()t& Rebben gbelouben / fn-
foamecenbe be felbe ban beele enbe becftijepbe pattitu;
lacitepten enbe faben ban get gcmeene ®abetlant/enbe
bejïfelfjs toefen betceffenbe/ maec socbgebbenopgge;
retgt enbe ggefobeett een gepmelgtb tompiot enbe
factie in benboefem ban ben ^taet / onbecpjetert
enbe ben naem banget boojtfetten ban ben
bltinfabeucbanben Confntb ban Cnggeianbt/ bfe
fP in gace ongeoojlofbe co^refponbentte enbe totffeling
banllltfribebetifceecben enbe nerflonbenmetgetggei:
fepbeb)oo?tban enbe ggeloofben met gate me«
tieejïbefaecbfocibeccegebiacgttegebben/ batfp gaer
gebben bucben betoemen / baec boo; ben Contnth ban
<£nge(ai:ibtte fuIUnmaethenbengcootfien H^onactg
ban be oantftge ^©cceibt / alfoo fp in gate imaginatie
boo; een gcoote pactgpe tot becanbecingge in be iSegee;
cingge / bie boojgaben ggemaetbt te gebben / enbe in be
felfbeboojgaecfoQ ggenoembegoebe3@?{enben/ bec^
meenben upt te baect^en foobaniggeen 3&?eebe met
<iEnggelenbt / in be toeU&e befen ^taet op een bpfonbe»
ce manie»/ ggenoeggfaembepenbent banbie Croon
foube teetben / enbe topber ji ggefepanert ban alle fpne
«Sgeallieecben / enbe namentigt&ben Sionintfi ban
30^ntB(gcfi/baei:toegetfooin ^ngelanbt/ boo?get
pjoiettetenbaneenfepacateganbelingg / met e)cclu«
fieban3^iancBnjc6/ }a meteennantve ellfantfe
genif get felfbe / enbe tot bfen epnbe een bpfonbece
befenbinge becbiaect^ te boen bomen / aljj giec te ilan;
be boo; get pouffecen ban get felfbe belept
ig getoecben:
Cnbeommegetfelfbegiecte Itanbe foo beeltemeec
te gonnen boöjt fetten / geeft men ggebuprigg ggefpar^^
geert / enbebe <0gemeenteggetracgtetepecruebecen/
bat men be j&^eebe met €nggelenbt gonbe gebben ali$
menbie beggeerbe/ alleenigg met get affenbenban een
^erfoonnaer (£ngelanr. €nbe ofb)el een pbec genne»
Igcg ii / bat be iSegetingge niet minber / alfi uniberfei^
lieg be ^nggefetenen ban ben j$taet / ggepo;teert Γι)η
totbe3&;eebe/ al0biemaecop eerlgcheenbe feetbere
(onbitien/ enbefonberte berb^eet&enget ggeggeben
bioo;teenbe<t£(eallieerbe/ bantoerben beKomen/ foo
iiSecgtectebebucgten ggebMefl/ batmetbitboo^gge-
ben be gecutlgept ban get Eant in bangier gefielt foube
fpn/ enbe ban in factie enbe fcgeuringge te berbalien i
oEnbetopbecsteen quabe imp^effle ggeboebt teggenjj
«egeecinge / al$s of bie be oojfaecg toasMtan get twif
tinueren ban ben oorlogge/ enbebe J^jeebe niet en
fiegeetbe; bit boojnementlgtg onber be onfiHnbfoe <(3e?
tneente / bie baet boo? onlufligg foube bxcben dwnaeftt
totopb^nggen ban fbobanigge tfonttibutien/ fon^
öecbetoelcgeben ^aet banget ïatticitniet en gan
beftaen. me get luelcge in confibecatie genomen 3pn-
be/ batbefe onbegoojijjcge tojtefponbentie/teggemj
be ggemeene a^etten enbe fpetiale ^laccaten ban
ben Xanbe ( berbiebenbe op fboare penen/ upt befe
Xanbenineenigec manieren te gouben eenige toiref·^
ponbcntie ofgemeenfcgap boo; ^jlebenof apbcr^

fint^met b'«ïntooonbeten ban «ngelanbty «r,
gare onbetgoo?ige / al$ ©panben fijnbe ban h.f
iStaet) gegoubenfön; ·
«enbe bat boojtjs alle "
bcnbergaelbe meneejïfagenfön banfeecnebacriS
iafiCgte/ enbe pecnicieufe confeguentte/
Ιβλ» ^
be Gemeente ontctift/ be googe Kegecrlnahc/
üuptenalsi binnen becbacht/ be€5eaUiectben h/« '?».

^taet jegens be felfbebiffibcntggcmactbt / hS^
anbt ban pïetenfe bibifleenbe paripfcgap enbe
btrn«
Dectngetnbe
felbe «cgeetinge bettoitticht/ enhi ^
beboo?noembe pjctenfe goop
geboebt/ tn fim
gemfiept totbefen jegentooo?biggen luttucuL S'
loge getonfitmeett/ enbe netboige»!» be foo aS
egetoenfcgte / enbe boo? alle mogelptfti »
mibbelen ban befe 3DöeaenaehJcnDebettafljtÉ©S
totnocg toenaer allemenfrgelfltfee appatcnüetttuft
gge ggebleben iji/ tot onuptfpieecfttiijilie öie®
banbefeni^taet/ enOebegemeene€ljji|ifnBep|/ Γ
be boojnamentlgcb ban get Pjoteftantftbe Men/ '
tot ber(Io)iingge ban foo beel €g;iflen bioet/ én&e
tuineuan foo beele goebe Slngefetenenbcftrtgniifl·
ièooiiibJelaftenemen/ toatbe Confnogentie iSe.
geecinge in €ngelanbt beooggenbe i0/ metflctlia.
oen-aenggeroerbe / enbe get ggeburicg Boo^Bicnofien
banberbjaettgeenl^ecfoontefepnben/ om te abk
teren'tgeenetot soojtfetten ban be
Bjeetie gchoojt/
bat men baermebebe 3^;eebe in 3Dn ganixn M/
batbiegeenebie aliS bobeti becgaelt/ geeft toen»
bebaucgeren san gaer bebboir/
enbetettetfifntot
3ijnintete|ltegenii bat ban gaer epgen tanbt/fuKSji
poniffcrenbe enbe nocg bpfonbere (onbitien minute:
renbe/ baerombetbolginggelpbe. tülieget biclc^
applicerenbe op befe enbe meer pafagfen Dan beft
IBilTibe/fullenbooitgaen·

(Sot beoolgenbe fettie/toaer in ftlaerlijcfitcfpeuteH
3ijn beartificien bie aenbe fpbe ban €ngeiant)t toet^
ben aengeleggt/ om niet allecnicg met Oefen ^teet
enbe ber felfber <tQeallteerben te gouben daten (pot/
maeroocbomgace IgooggjU^og. tefeparecenDantiet
felber (QSeallteerben/ entie<0eallteerbenfelfj$onl)ec«
linggini'aloufietebjenggen/ baertoet'e
!tlien«i boo}
gegouben toert een particuliere befenbinge neet ^ngc
lanbt/ ommealbaereen feparate ganbelinggaenie
(teilen/ fonber concurfieban be <0eaUieettKnbanticn
^taet/ toaerobec men totget booMIacnbaneennen»
tcalepaeti^/ toaerbe |@intflerf( banbe 4E!eallite(«
ben ggefamentl^b foube bonnen compareren/
niet
entoii(onbef»nberentenbe ggelgcb befe artifidm
enbefinifier belept/ foget betlineren ban le
berftaen
tot een generale ganbel ngge / bp booifitgtitfiept toel
ijïaengemertbt/ foo toert bie in befe fcttie gponb^
ejcpjeflTelOcb uptgeb^ucbt/ enbebaer bp
ben Comnt»
ban ^ennemarben met ten feer tgoQuante
oetoutgeert. g&aereniiniet aentetWpffelw/Mw«
goocg-gemelten Coninctiiban ^enematcftenfalBem
uptbieaengeto^eben blame toel toeten te efuttm/
enbe te betopfen batSpneHSajefteptnotg ten«£iai;«
bebanbefen jStaet/ nocg ten reguatbeban «nge'
lent / eenigge be minfle fauffete of biolatie ban get PU»
giacque tooo;t in gem toert gebonb»/«be batoK

actie booi ©ergen in iSoojtoegen/ niet
buptenbenniffe/ maer oocb tegeniS benwu ra"
IBajeliept ban ^NnemarcbeniiSonbernomena™^

ben. ©ecircumflamientopfen'tfelbeeetSftaetU»

aen/ toerbenbe inbie attataue foottri
oenübe ©eenfcge/ biegctrec8t/.b««<»«*«"^
bepUggept ban gawï^aben
enbe(C««itoo?/ «atg
ongebioleert temainteneren/ flW«e«n ^Lzfl a?

batop bfe inbitatïe banben »οηΙ«Λ ban^ro»^-
ben/ beöngelfcge ©loot ttaer ^owto'ffS
39n eefonben / ombieactie albaer tfPl«a«n/^
bjupttebeelenaliiboo?gegeben wojt/ booibl^<w


-ocr page 781-

en OORLOG Ses en Veertighfle BoecL 76 5

atwaue 0103« booiseballÉtt/ aenscfiomenfön/iiet
OctoceftonöéftufrcöEn eenio&e
'Klinoitoan 2B?feöen of tpWnoe tnffcOm φ,φώί
Sàtcfieti cn (ί «öeianbt te öonnen toefen gefcDiet / becl
min bat öaec obet eentaöe inWfatic of öanötHnobe /
rantoelcHeÖ«P»Wüchtooo?t fOube toefen gcbtolcm/
H»f( bonnen toccbeu0tjegouiien/ enDctiii albtenfulcjiÌ
SiiaDDeeetoeefi/ foo foubeben Comnc&banaïn'

«lanDt öwn erpjeffebeputatieiicbDen söebecretcect
ificfiaöt '©ennemawfien / omme albaec befe actie
fiiticbioia'ieban een neutrale Jgaben/ tebcccjCiafemi
niittefeagen/ bat ben Comntanbeucbanbe «engel·
(che Inloot tegen? o;b?e£nbela(l/ cnbe

ómöie toebetom te eiimeren ban calangte/foube
men nfet foo feet geIabo?ee« OcölJcn met
i}et ίntoinnen
nangetupgemlTeenbeljetops/ bateenbanbe J^ojten
tieiÌ Contngii ban ^ennemaccben / enbe banbe ^cDe»
mnbanöefen .^taetcecfl foube toefen gDefcgooten/
cnSealDujS be Jleutcalitept gebfolecct, i©m toeJtöe
GtietupijDenilTete befeomen/ DpbeCngelfcljengioote
ntoeptenfün aengetoent/ oocfö tot co^cuptfe banbe trou«
tobaneenigetotbalfcöegetupgeniffei alle (iet toeic»
ficnictnoobicg gabbe getoeeft/ bpalbteni)et eitjtec

gepofectDetoaecacötig toast;

fnCie bolgenbe fenfe/ naec bat toebecom bnptén
luaerficpt/al${ eenpbec &enneltj(ei£i( sgnbe fjiecte
ïanbe onmoaijel^cfebe Oemeente te araufeecen ofte
teaftufeten/ Doo^Dfett foobeei upt befetbe pattidpet
(ctiOefiinaenbe l^ooge iSegeecingfie / enbe genera?
lpOÌ)eb)ùontsÌbeiuftitie banbe faec&en ban ^taet
tPöacifelbentoelteobectoegen/ enbe boo?fnlc)tboo?t
oetoogDinommetfoobeelmeet: getotUfggeptte fup-
{io?cecenbeia^enbanI)etgemeettebefle} gDep^efuppo>
iiKittoctiJtbeoutcageüienbe eerde aggjefffegBefcBfet
K3ünt)anbefe5gbe/cnbebeec upteenbafie Ulatie
gB^man&tban fatiiEtfactle enbe reparatie ban ftfìabe/
footoecbtgefept/ optoeltfeeconbitienniet en fai toer?
6cn0£(laen: €nbeofmentoelfult6eenfegoen banbe
Ênoelfcöe fHfpect moet Bonben/ ble toel oBetooon
Jön/ ban'tgenefpinbec baetmeefl beftterenfietcon:
«arie te fegse» / enbe upt öet geene Bter ban be ® omi=
itiobccbe Zee toert gefegiit/ filaerlötli afgenomen
Eiantocrben/ be tople men om befe tpbt be gcimagt:
mecbe domine ober be^eebjp toac berber ttaigt
tcemnbecen/ aljsiopt inboo?<gf)e tpbent$igDep?eten'
teectoQetooi^ben*

<Snt)e becbolggen^ ggeejcp^fmeert be tonbitenbaer
opmen perfifteren toti. ®en eerften, bat Ijet laefl
gemacAte (Cractaet poinctuelijck macg toecbenge-
«ifetiieect: ^aer 3i)n tttaer twee Sltttculen in get
ifcattaet toaec obec bebatten gebaUen boo; De
lefts brrtopbertnge j fjeteene f0 obec ben fin ban fiet
Vijfthiende 3llrttcul/ fp?eec6enbeijoe men falftebben
tcp;ocetiecenoberbe p^etenften ten toebecfgben booi»
etHjacfit/ Bet formeren ban een Epfle/ ®c.al!Smebc
b'iïtcptiebaertnne gljemaecftt ten aenffen banbege-
intcteffectben in be ^tifjeepen/ genacmt Bonne Ef·
«rance,enbe Henry Bonne Adventure, cnbefpcfia-'
Ötbteitaenfïen banbe tooo?ben poterunt litemincep-
tamproiequij fyfullen haer begonnen proces mogen
vetvoighen, 'ttoelc6 men nabertjanbt t)«ftbJiiien
pupben tot een ^olftgtit ®?otejiban^tait/ tufTrften
«n boojnocmben ^eete Downinghenbe «iEommtfTa?
iifenbangaer lio.|IQog« abfolutelgcb tefuferenbete
litrtolaenöetpjocesiobccbe toooifsfaetfee öegonnen
icmecftjtjnbe boojifcBepenenban Hmfïecbamj <Sn·'
«Dlöcötupt be meerget:oeröe SCenteecBeninge 8.
9 io.enbe^upiijci3pag. ly» enbe bolgijenbe
Dat bp ftare l^o. jlSogi göep?otebeert isi göetoojben
D^genjS ben teneur ban Bet (Scattaet/ enbe atóbe;
noo?öe/ fonbetbacrfnöett«fnflete8ei)l)en tegeng^e-
oant/ geipcfi aengaenbe befcobengeroerbe eicceptie/
öct ïetBt banbe faec6e felfjï/ enbe 'i geene baec
ten bcpeubcert / berfcBepbe dScBjiften gBepuölf.

30" / toaec upt be recBtmatigBepbt een
wfppebanBaec ^oogfj mogBenbe enbe Bet ton-
«Mie aenbe anbece fpbe liiaecl0cB afte nemen fi

50nbe ( fi ober ben fin ban Bet veerthiéndë surtpfecl 166 s

ban Bet (Cractaet/ ie toeten/ of bolgenS Bet felfbe/_

Bare l^oocfj Jlog; ticboegöt ftjn getoeetV enije beci
mocBt Bebbenbe openbaere «0ctoclbeiiaec0 enbe ^g^^
greffeurit/ bie niet alleenicö liiét robben/ plünbcten
enbe nemén ban alle ^cB^epen bic fionbe oekómen/
ben gingefetcnen ban befen iStaei. toeljcBbojenbé/
maeroócft met Bet opcpffcBen/ bcfcBiieten/ bebecB-
ten / b£(ïo?men enbe bpanbe geli innemen ban #O^c^/
^tercten/ ^laetfert/ i^teben cnbeEanöen bahben
^taet/ benfelbentoaren I)elebigenbe/ tegen^tèjlaien
enbe te BetncmenbatfoobpantiöcB enbe onretBtbeèti
bigBgenomentoa0/ onber pieten bat ben Cohintlt
ban oBngelanbt/aljibaec ober geblaetBt toierbey fou-
be berfalaertBebbenfulcjC fonbecfgn o^DjetegefcBfcben
fiUlen boen bat recBt cn WlUcB ijï/aenfienbe onbéttnffen
bat bie openbare «aBetoclbenaer^ enbe^ggjeffcnïsün
Bare boofe bpanbiptte actiën boo;t gingen / toaér baït fti
be ^enteecbeninge |^ag. 31. enbe bolgenbe tot
3 5/in
be ^uplticg ^ag. s.en bolgBenbebjeebertefieni^»
,^00 men bit boo^ftel/ namelt)tB Bei onberBoubert
banB£t€ractaet/ op be interpretatie enbe be fiiibàn
bit StrtütBei/ alimenBet felfbe banbefpbe ban^h:·
gelenbti!$gebenbe/ toii (tellen tot een fonbamehtbah
be ©jeebe/ foo
ijS bie ( «©obt betert ) notB berbe te
fOecBeni ^e topic naer befe interpretatie/ get geene
mertbefiteettéEnafgrpfrelöcbe faetfe foubejfln/ ai^
inbe^uplgcQ^agi S^i toert aengeroert/ men bleet
niet batobeé eenige anbere3llrtt)culen of ^oincten in
Betlef{e(^racteetbecbat/ baniiOn obfèrbantie gBe»
BlaegBttoorbt/ ban toel batt befe fpbe batBetnehten /
een Bouben ban ^cBeepen/ fbnbei! boojgaenbebe^
nuntiatiebant^orlog/ enbeboojtsiaiibetebpautlücliè
aggreftfett enbe attaguesÌ tegenjs ben teneüc ban0et
€ractaet / openbaerigcB in Bet oogB bàn alle be toereft/
fonbec eenigebooroaenbcpjobocatiebanbefejijbe/ of
enberetoetteltjcBepjealleblerebctténte Bebben boo;gee
bracBt/ Bet($tartaetbpbe(£ngelfcBe geenftt)t!$enfi$
onberBouben/ maer'tfelbe/ enbebaermebebeS^rebe
gBebroocBen/ enbe berbolgenigecaufeert alle opgBe^
Dolgbe talamitepteni

(Scn tweeden/ eenbefabbabctüehtban be betlaca::
tien in be (©óftenbejliiefl SlnbiengBepubliteert: ^at
in (@o|i'3{nbfeneenfge beclaratte foube toefen gepub'
liceert/toacrober opteenigB bifabbeti foube toefen
berfotgt/ eni^nietbelient/ ten toaer Bier mebe gBe^·
fnmicert toierbe gepaffeerbe bóojCóuchin enbe
Porcabaer ban Bier boorcn {0 getoatij geinaetfit /maec
ijStoel gefilacgBt ober een p?oteflin 3SfrtcaobergcgBe<
ben bpbcn dSeneraelvan
Valekenburgh olbaer: 9©af
baeroptefeggenbalt/ enbe Boebe <£ngelftBe in befen
beelenfelfi fcBulbitB30n een j^et gene bder óberfp 30n
ftlagenbe/ Ban toerben g^efien inbe SïerttièetfienlngD
f)0Q. zo.aw enbe ^uplijcq Pag. 37 enbe 3

®en derden/een reglement op be Commertieiif
(Sofl 3!nbien / baertoecbt nietgefegBt ban een gene«
rael reglement op be Commercie/ ofte(€rettaet ban
iHarine/om inbiflincteltlcBoberol geobferbeert te
toerben/ bacrtoe Baer ll|o. JKog- altgt feec Bebbe»
gelaboceert cnbe gctracBt: Ïi3at ban bit reglement
isi / Ban mebc gfiefien toerben in be meer-geroerbe 3ten»
teecBeninge ffiag. 18. enbe ©upipcg 3^ag. zj», en 30.

^llè toeltbe boojftcUen ban ronbitien tot j^jebe niet
anber0 toefetibe/ ban poincten in bebat gebieben Jijnbe
enbe funbamenten toaec op ten bccle beru^ be reelat
matigBept banbe p^occbupren ban ben éètaet/ elsÌ
upt be aengeroecbe plaetfcn ban be SCenteccBeningBe
enbe be ^ebuttie Ban toerben gBefien/ foo ^aet te
oorbeelen/ of met Bet proponeren ban befelbe toelee^
nenpa.ötotbe gBeborbect toecbt/ enbeiüiei;
uptafggenomen Boebe innerlötBe incUnatf£nfn€n:<'
gelanbttoteen atcommobeiDent moeten (eggBett/ te
meet bat menbaec aetiBattgBteen epfcBban tem^
boucfement batt fcBabe / fonbec te tonfibececen bege»
nebetoeltfie banibefe àUbe gBelebenfön/ enbécautie
boo^beprefiatie cnbebtlboennge ban Bet i^ractaet/
fpnbebepbe ongeBoorbe faecBen/ toaecopb»{ toamn-

wt anbec( toel toanfoo groateneffentieenbegebolg fibfcabeldfoubefion^toecbetigefegt*


-ocr page 782-

11S5

766 SAKEN.van STAET

1666 (8p toelcbe boojflcllen ftiOe iiofitfen bie inbec baebt

--ntetanöctiS fpn ' alji ïEpethiÉii ban booigacnbeQue»

tellen op oDenomcn / om onbet pmm ban be feltoc
bcfen ^taet/ enbe
be goeüe ^nflefetcnen ban bien
lebetooben/ plunbeten/ cnöeontnemen/ niet aileei
higl) ff ace <ί5oeöerenenbeίδφepen/ maccootlJ5po?i
ten/ ^tcccBten/ ^laetfen/ ^tcoen enbe Sanben/
iDOjbtnocj^ g[)ep?oponeccteenbeputatie ban giec te
öoennaec <gngelanbt/ om albacc te aöiufiecen be
jpacticulacttepren tot een fficattact ban ©?eebe/
Doojtbaec alamen met een gefomoojbeel refleiite totlt
ntaecKen/ aenbe eene 5iibe opbe boojflellen/ bie tot
(en fonbament banfulcben aDiufiement tDecbenaSe<^
ieeötenbeaenbeanbetejpe/ mettoateen attificie
mentcacDt tebclepben enbe opttelocheneen befen-
iiinsge naec €ngelanbt / enbe baec boo? tufTcD^n
ijaet ioogB |Bog. enbebec felbec <iE5calUectbfneet(l
een miflroulnen/ enbe becbolgljcn^ieen bec)xipbccin>
βββ/ énbe boo?bece feparatte upigetoeccfet toefenbe/
befen iStaet foo tocel te cemacfeelöc&erop Bet löfte
tóallen/ enbe foo B«öa« boenlötRtoaii/ t'cenemacl
te ruinecencnbet'onbeciebjengBenj jSoo ijütnel af
tenetnen/ bat men In €ngelanbt in ben boefem be
mfnfté ggebacDten niet en boept / om met een gocbt
accommobementeen upt6omflete bfnben ban befen
luctueufen en boo? be gantfe CB?ifienBept fcBabelj^tien
(@
o;Io9B / boo? be toelc&e foo beel CB^ifl^n bloet;» beci^
gooten/ enbebe tDel1lantbanöet§^;otcflantiSb)efèn/
In bangier ggedelt toecbt ^ Cnbeofmcn notgfoobeel
p;ote(ieect ban gOenégÈntgept tot 3^;eebe/ baec be
actiën iontraciicen be pjoteilatfcn/ toeet men tóel
toat ceec^eninge te maeclten i0 -, €nbe gelieft men niet
ontfien Beeft ben ^taet openBaeclücg eecft aentetaf;·
ten enbe te agg^ebtecen / nemcnbe niet alleenicf) ^B^''
pen enbe <0ocbecen ban be ^ngefetenen/ maec ootfì
be j$(ecc6ten/ jfo?ten/ Paetfén/^tebenenbeEau^^
ben ban ben d^taet : €nbea(0 men tot noobigebefen-
fieenbe cetupecaticbanBetafgenomen ficBtnpofiupc
ffcit/ B^feibetoilabftcuerentot een eetfie agg^cfTie/
foo gaetmen ebenalbu^ booni<S>nbec een gebupcigf
p^otefiatie ban gencgentBcpt tot J^jéebe in generale
termen/ betlineect men te bomen tot biepactitulaci-
tepten bie boelclte baec toe acljemineren.

TDegoebe (6ot)t baii be Herten eenmael beciicgten/
enbe een Beplfomeuptbomfl geben^

^nbec baebt contincerbe fp niet bat fonberlingB
eictrabagant toass/ alsibatfeb'aga?E(Tie enbeoo?facBe
beiSï^JÖeBiS totlbi leggen op befen ^taet/ 'thacUfi/
ten minfienin Europa, bupten alle cbibentie toasf.
φ'β beC&laringB dat den Koningh niet pretejideerde
eenigh
Jmptriam mam als Wat fijn Voor-ouders had.
denghehadt, ende voorts begeerende d'on(^erhou-
dingh van hei jongft in 'tjaer twee en feftich ghe-
maeckta Tractaec ende dergelijck waren billick.
IlSaer tbataenginglrbebeceprcBtefatisfactic banon>
boden/ boo?tsS Ijet fenben naec Engelandt,
oB^cB
tentpe ban Cromwcl, fultltjü toiecbt feerbonbicg
en boo;fic()teli)ct) beanttooon in be bolgenbe ^jief:

SIRE,

tcftfjiip-
tieani
Dm
ULo'
niijoö.

Noat avons receu depuis quelque tcmps la Lettere
devoftre Majelté, datéedeWhitehalle + Odo-
bré, fervant de refponfe & la noftre du
üx,feptief-
m/Septembre precedenti Etbien que neus trovions
en cette refponfe une preface pour juftifier fes armes
contre cetEftat, fi eftce que nous jugeons, qu ii eli
fuperfiud'entrer icy en eonteftationfur cefujet ? pjirce
que nous fomtnès entierement perfuadès, que fi voftrc
Majefté vouloitprendre lapeinc delire avec applica-
tion ce que nous avons cy devaot faic comrauniquer

i)ar efcrlt i fes Mioiftres, &qui à efté imprimé en
Hitte, ellefetrouveroitconraincue, avec toutlerefte
du raondede lajuftice de noflre guerre defenfive, à
laquellc nous avons eftlneceflìtés. Auifi nous nousy
rapportoBS encore, jugeantcettc matiercplus proprc
àremplirvm manifeftc, qa'àfervirdefujctàune lettre.

i

Etpourcequi eftdes««point? que voftre MalcflA
delire en U conclufion de fa refponle, noljs
douï

dcclarer entoute. finceriié & reriié, ainfyuqe. ■
dcclaronsfur Ie premier, quecomrae nousiieero/"*
pas avoirmanque d'obferver Ie dernier traittétres Τ
gieufement en tous fes poins, auffi nê ferons "n '
point de difficulté apres Ic reftabliflèment de la
de l'executer encore inviolablementà 1 a ven ir Ν **
promettans, qtlc voftré Majelté n'en ferapoinM'

fon coftédes'óbligeraufli reciproquementïl'obffr

tien punduellcdu mefme traitté.

Quant aupuis que les Miniftresde vnft
Majelté, ScnommementTAgent afait eni
cofted'Afrique
éts dtcUrmiom beaucoup plus extr
gantes que nos gens η' euffcnt pù ny in venter produire'
comme on Ta fait voir ailleurs ? nous n'avonsjamaisfa i
difficulté Scvouloni bien encore, ou pourmieuxdi e
nous ferons bien aifes, que ces
dedarathm foyentdes
advouées de part & autre, & qu'iln'en foit plus p,^"

Ie, nonplusque fi ellesn'avoientpaseftéfaitel

Sur Ie trtujitfmt, que nous ne detirons pas moinsque
Toftre Majeftéle«^/ifMfBt de commerce, queronptQ.
pofe, pourveu qu'il foit univerfel & reciproque :
pouvant pas nous imaginer, que voftre Majeftépuiffê
avee raifon & juftice refufcr en Europe &aillieuis, ce
qu'elle croit eltre equitable dans es Indes Oriea-
tales.

Pout Ie que bien loin de nous pouvoir

perfuader que no«s fommes obligez de rembourfcr
.les fraiï de la guerre , ou de reparcr les dommagcs,
que voftre Majelté ou bien fes fujets peuvent preteo-
dreavoir foufFcrts, qu'au contraire nous poHvons de»
mander avec juftice la reftitudoH des navires&mar-
chandifes, qui ont efté prisfur nous & furieshabitants
de ces Province!, tant dans les ports, Havres&Ri-
vieres de vos Royaumes, que par furprife en plcitie
mer, paflant ie long de vos eoftesj Comme auffi de
la Ni»i/i«e
Selgiqm, de Caie Oirfi, & des autres pla-
: ces, que nous tenions cn
Afriqne y lefquelles ont efte
' occupees fans aucune denonciation ou declaratio»
' preallable, & nonobftant qaeitout ces vaifTeaux fe
j trouvaflent dans les havres de voftre Majefté, ou bien
' proche de fes coftes tant fous la foypublique, &àla
faveur d'unepaix fondèc fur an bon traittè, que fut
1 afl'eurauee cxpreflTs que Ie Ivliniftre, qui eftoit alors
icy de la part de voftrc Majeftè, avoit donnie, quel'
on ne devoit point prendre d'ombrage ny de jaloufie
des vaifleaux, que voftre Majeftè armoit, ou avoiteB
mer en ce temps là, avec une proteftation bien folcm-
nelle, que voftre Majeftè ne fuivroitpas Ie mauvais
exemple de 1'Ufurpateur CriWJWii, poer furprendre ;
comm e luyjcetEftat ou fes habitantsjmais fi Γοη refufuit

deluy donnerfatisfattionfurlesplaintesfaifoitfairqu'a-

lors comme Prince genereux, il ne feroit point d'afte ae
hoftilitè contre eet Eftat, que
mis moiS) apres qu'el-
le nous auroit publiquement declare la guerre. Tou-
tesfoie nous uferons de moderation & ferons plus que
Γ on ne pouroit attendre de nous pour cetefgard ,con·
formement k ce que nous avons cy devant pretelle
fur cc fujet.

Et pour ce q«i eft àn cincjuiefmeOoìnà, « voltre
Majeftè
faifoit difficulté de prendre alTeurance en
noftre parole,
feing, &iceau, corame nous de noltre
cofte nous n'en ferions
point de nous centen ter de cel-
le que voftre
Majeftè nous feroit donner, nous elcou·

terons voluntiersles propofitions, que Γοηvoudratai-
re pour de plus grande affeurauce
par une garantie oc»
Princes&KftatSj amis&alliez.

Mais d'autant qu il femble par la mrfme refponfe»
que voftre Majeftè eft encore perfuadèe,

nous pourroit difpofer àtraitterfeparreroment,iansnos

alliez, &àleuFCxclufion, nous nous trouvoos oblies

de repeter icy ce que nous avons desja pwteltc, 4
cela nefe peut pas faire, & par confequent quc ««
ne ccfcra jamais; & ainfy que
bonne paix il fera neeeiTaire, que voftre
refolycàuD traitcc common avcc « jiues


I

-ocr page 783-

en OORLOG., Vijf en Veertighfte BoecL η 6η

I sllies conjointement, & qu' elles s 'cn exp]ique,& qu'en
i^itteelleledjipofe iconfentiraune placeneutre, ou
- 1'bonneur & la commodité puiflèntconvier les Roys de
france & de Danneraarc, aulli bicn que nous, d' en vo-
verleurs Miniftres & Plenipoientiaiies pour traitter :
Sans quoy, tout ce que Γ oii pourra center aulli bien que
toutes les proteftations que
1' on pourra fairejferont iim-
tilesi veu que nous demeurerons fcrroes &
ititbrpaiabUs
dansles tcrm-S de k rcfolution,que nous avons prife, de
uenousieparerjamaisenaucuxiefagondenosailiés, &
de ne prefter jamais l'orcillea cequipourroittendreau
contraire, dire^eraent ou indireftement ; Corame nous
laniineiauffi tres affeures de lamefmerefolution êccon-
jtancedeleurpart. NousprionsDieu,qu'iliuy plaife
toucher Ie coeur de voflreMajeftépour cec efFeftjComtne
unpreallable&preliminaire, fanslequel nous nepou-
ïons pas efperer la paix, afin que par ce moy en neus par-
venionsautbut tantdefiredetousles gens de bien, &
quenoüs puillionsprierfa bonte divine avecd' autant
plusd' affedtion pour laprofperite de vorftre Majeftè, &
de nous dire

SIRE>

LeZ5 Novembris ι6β6.

SIRE,

WYhebben t' fyner tijdt wel te rugge ontfangen uwë
Majefteytsantwóorde, gedateercin Whitthal den
•uiiritn ouden ende den vetnbimdtn Oiiober nieu-
wen fiijl leftleden, ghegheven op onfen Brief van den
yfj!KHi/i»Septemberdaerbevoorens, ende al hoe wel
wyindevoorfzuwe Majefteyts antwoor-de vinden eene
prefatie, aengeleyc tot juftificacie van des felfs wapenen
tcgensdefen Staat, fooachtenwy het nochtans onnoo-
dighdaerjeghehs alhier ih debat te treden, tlademael
wy ons volkomentlij ck verfeeckert houden dat uwe Ma-

endeoock met den druck gemeen gemaeckc is, fich foo
welalsdegantfche Wercldcoveftuyghtfal vinden van
derechtvaerdigheyc van onfe afghe{)€rfl:e defenfie j daer
toe wy ons oocÌ:als noch, als zijnde eygentlijcker mate -
ne van een Manifeft dan van een Milììve, iniisdefen
refereren,

Endewatbelanghtde i/y/poinilen by de coiiclufie
vandevoorfz υΛνε Majefteyts antwoorde ghedefide-
reert, fookonnenwy in oprechtigheyt endewaetheyt
verklaren, ghelij ck wy 7jj η doende by defen, dat wy in
onsgemoet niet bewuft fyn aen de pundtuele obfervan-
tie van 'tj inghfte Traótaet in eenigen deele te hebben
gemanqueert .cndedatwyoockgeendifBcultcycfullen j
maecken by fucces van Vreede't felve voortacn me-
de inviolabelijck naer te komen; verfoeckende oock
Tan de fyde van uwe Majefteytover de voldocninge,cn
pundluelé preftatie van dien behoorjijck geruft gheftelt
te mogen werd en.

Op\(«i(f(i(,nademaeldeM!niftersvanu'WeMaj., en·
infpeciedenAghentSf/w^'nopdekuftevan
Africa vtù
extravaganter declaratien gedaen heeft,dan d' onfe fou-
(ienhebbenkonnen bedencken, veelmin in'twerck
ftdlen, gelijck elders breeder aengewefen is: fo hebben
wy noyt eenigc fwarighey t ghcmaeil:, en iyn oock noch
tevredcjja fullen fe f·. geern fien dat de voorfz geda-
ne declaratien wederzijdts^ii/j/ai/fiBMctj ende as niet
gedaen gehouden werdön.

dàt wy niet min, dsn uwe Majefteyt,
oegeeren hec voorgellaghen
Rtglmmt van Commercie,
rnidt! dathetfelvezyghenerael endereciprocqj niet
Konnende bevroeden dat uwe Majcfteyt in Europa ende
elders met reden foude konnen weygheren, 't gunt de
lelvc in Oeft.indien als equitabel Iràmt te beghce-

Op 't vinie ; dat het foo verre van daer is, dat wy fou -
öeo konnen verftaentot eenighe ηββ»^ of reparatie
vanghefupporteerde Oorlochs fcoften, ofgheicdenc

ichaden, 'tzyvanuwe Majefteyt ofte van des felfs fub- χ606
jedlen Ce wefen gehouden; Dat wy' ter contrarie recht-
_ ■ -
vaerdighe redenen hebben om re vorderen reftitutie
van de Schepen ende goederen, ons endsonfe goedé .
Ingefetenen, foo binnen de Havenen, en op de Rivic
ren van uwe Majefteyti Rijc ken af-handigh gemaeckc,
als in.'t pafléeren van uwe Majeileyts Kuilen, by furprii
fe in Zee genomen, miftgaders oock van
Nimw-tSidtr-
landt
, Ciii»C»ryi, ende andere onfe plaetfen in Jlfricage-
occupeert, alles fonder eerige voorgaende waerfchou-
winge ,of declaratie van Hoftiliteyt, eiidenietjeghen-
ftaended'eenénd'afaderedervoürfz. Schepen haerin
en ontrent uwe Maj efteyts Havenen begeven hadden i
fooop de publij eque trouwe, onder beneficie van eert
Vrede by Tj-adtaet be veftighc ; als op nader particuliere
verfeeckeriÌigevanuweMaj. Miniftcr, doenmacls al-
hier refiderende,van dat wy geen umbrage of nabeden-
ken en behoefden te hebben op de Schepen van Oorlo-
ge, die uwe Maj eitey t te dien tij dt ondeir Efquipagie of-
te in Zee hadde, met gereitereerde proceftatie dat uwe
Maj. glieenfinsibude volghen het berilpelijck exempel
van den
V/urfauur Cremwel, om in diervoegen yets op
defen Staec ofte de Inghefetenen van dien by
furprife te
on dernemen ; maer dat üwe Maj ; geen fatisfàótic kon-
nende bekomen op eenige klachten ontrent dife tijt aen
ons gedaeii, als een genereus Prins aen defen Staet den
Oorloghfoude denunceeren,
dril maindeh tïjdts VOOr en
al eer tot het excerceren van eenighe aften van Hoftili-
teyt te prdcederen: welckenaengaendewy ons noch-
tans,volgens voörgaende gedane verklaringen refoluter
en moderater fulien laten vindeil als men eenigfins fou^
de konnen ofte hlogen verwachten.

Ende op 't -vijfdi·. Dat foo verre uwe Majefteyt fwarigi
bey t foude maecken fich op ons woort, handt ende ze-
gel te verlaten > gelijck wy ons anderfints van onfer
zij de
met dat uwe Maj. fouden te vrede houden, wy öock iti
gheene andere voorflaghen tot meerder fecuriteyt door
eeaegeraniit van Princen en Stattn, Vrienden enGeal-
. lieerden, eenige difBculteycenfulenmaefcen.

Maer dewijle uwe Maj. by de voorlz fyné antwoorde
noch fchijnt vaii die gedachte te wcfen,dat het mogelijk
foude fyn ons te dilponeeren tot eënigh
ft farm Tractiut
met preterire ofte exclufie van onfe Geallieerden, foo
vindenwyonsverobligeertalhiernochmaels ten over-
vloet te repeteren dat iuicks niet en kan, en by ghe vol-
ge oock niet fai gefchieden ; en dat het mitsdien nootfa-
kelijk is om tot een goede Vrede te komen,dat uwe Ma-
jefteytrcfolvereenfichdeclareretot eetie tiMtim han-
delingé met ons ende onfe Geallieerde ghelamehtlijck,
en dat uwe Maj. fich oock dienvolghende late difpone-
ren tot eene
nmrale handel·plaetfe, alwaer de Minifters
cn Geauthorifeerden fo wel van de Koningen van
Vra»-
rijc\
en van Ottmtmarc\tn, als van defen Staet j met eerö
en gemack moghen verfchijncn, fonder 't welcke aJla
verdere tentativenof proteftatienfiillen wefeninutile
aengefien wy vaftelijcken onbéweeghlijck gerefolveert
fyn,en blyvenfullen, bnsvandefclveonieGeallieer-
deh geenfints te laten fchey den, ofte eenigfincï het oore
te lenen naer yets 't welck daer toe direótelijck of indi-
redclijck aenleydingen gevenfoude, fo als wy oock wel
verfeeckert fyn by de hooghgemelte oniè Geallieerden
gelijckerefolutieen ftantvaftigheyt te wSfenenteful-
len blijven ; Wy bidden dan Godt Almdchtig uwe Ma-
jefteyts berte daer toe te willen neygen als eert
prtallabü
tndePriliininair,
fonder'twelckede Vrede niet en iste
bekomen, op dat in diervoeghen dé faecke tot een ghe-
wenfcht eynde gedirigeert werde,ende wy fyne Godde«
lijckMaj. met deste meerder aJFeilie moghen bidden
voor de profperiteytvan uwe Majefteyt,ende ons teeé-
kenentefyü

SiREi &c.

Den xj NövembÈr

ÏDefe tofect oote eecfi tnetiecom o»ùmtttunf»
teettaen be f^fnillerit öan Vrahckrijck etiöe Detì-
nemarckêoi ttfetteggen lOUitettlt

tl09i


-ocr page 784-

7<5SAKEN van STAET

booïöe^eecenbatl Heucfcelom enDetóaètPenfionarìs

-oocftgccommunifeectaenDcn^eecAppcboom; HSct,

«Sjrcnfe» betfOECfi otn bie onbec ftttt coubect te laten gaen aenbe

öoajtie %ecen Mediateursin Êngelandt. JlBct bojbecebet»

ScH blatingDbatbcfen israettaelfoubenaenbenöoningö ι
htlomen fchrijven een dvüen Brief, met betfOfCfi bat }ί|ηβ|βαί I
eacDt jeflepibefen iStaet gelicfüet'eytufeten ban befenbinge
na Londen ;<iinbe bat fijne iKajcftcpttotlbe gfteUeben
btn na te fenben na Aecken j aibien ben Üoningö
sontieti eecfl gaf fpn
3^onincf)l|jc6e tooo^bt aen be i^eeccn
ntftittm"' Mediateurs, bat öpfulcftjS niet foube biepgeren. g^aec
«n öt op tg b' opgemelbe ilSiffibe af gijegaen ben derden De-
cembris,

gel&oom

a^nàengaenbe'tmilitaictoaiialteebe ben vijgen twintig-
ften Odober goebtg&ebonben / bat bp be iegbentooo?»
;S)tattn bfgge coniunctuceban tgben enbe factften toebrrom
Commiffienvanretorfie, om teoOe»^ b'€ng(jelftDe
coramiT- te egilwen / npy gljegftcben fouben toecben aen
fini Hen be ggeenen bie fultbis fouben beggeeccn / mibtjï bat nie^
fcaftcn^. mùntopfoobamoDeofanbete aibeeeptsigeeobtineethe
«neeife «ommifliie langfiec foubrn mogSen agijeten / ofte
uptttis»· in ^eeblpben ban tot prima Martiitoeitomcnbe/ opbe
becbeucteban't^Égip/ enbe alle ggebolge ban bien/
enbebaccen bobcn nocg op eenboete ban foomenigh-
maelhondertCarolusGuldens, al0fp ett'tiiOp'tfelbe

bec^aenbe bat bp foo becre (p ben boo;f3 gepjefigeecben
tgbtobecttaben/.toiècngijegeeleüSaenbt/ be boci?f3
ge^ntucecbe geit-boete aljetbanfoutoerbeubecbobbeU/
ootfi obec be
twee lÈaenben getcipliceect / e nbe bat alfo
becbolgenji boo; pebec H^acnt / bfe langer foube mogen
upt blpben/ be felbe geltboete notg eenmael geaugmen^^
teert enbe ge-ejrigeert foube bjojben / be!$ bat fobanfgge
Commiffic'baecberjiaenbe Collrgienter ^bmiraii-
tept baec fp upt boeren / alboorensi 6p fcg^iftelijtlje
artebeloofben teggenjS't aenftaenbe ]^oo;-^acr aen
't Sanbt op o;bfnaci0 ^olbpe te leberen foo beel
bebaren ^oobtiS-l^oltfi / alü fp op gare onber gebben^^
be jigcgepen boerben / ofte ggemepnt toaren te boeren /
tot bielcltenepnbe befe gaer ^ooggHSoggenbe refolu^^
tieggefonben toiert aen alle beggemdte Collegienter
aibmiralitept / om te (icecüen tot bet felber naritgtin-
gge / enbe togberji te bienen fultg$i enbe baet 't begoot
be.

€ot een teetgcn bat ben Stoningg geen abfolute magt
gab/öEnbemo(le complacecen aenbe
Presbyterianen
enbe Fanatyquenbecbgp in November emaneren bit
^latcaet tegen be
Prieflers en lefuiten.

CHARLES R.

Coiiftiij® A Libo onfe getrouwe Onderdanen d" Heeren, Gee-
"fO ftelijcke, Wereltlijcke, en de Communen in ditje-
»tacca« genwoordigh Parlement vergadert tot weringe van
ieacn 6e deiniblentienderPfl/i/^i/i, Onsootmoedighjckverfogt
Ipesilfen hebben, datwyonfe Conincklijcke Proclamatieaen-
ilonts willen laten uytgaen, dat binnen
dn tig dagen hier
in te limiteren, gebannen werdeuytdit Coninckrijck
alle Prieftersen lefuiten : Ten fy foodanige (nietfynde
onfe Naturelle ingeboorcn Onderdanen) die onfe Ko-
nincklijcke Gemalinnede Coninginne, ofte de Co-
ninginna, onfe gheeerde Moedergeobligeert fyn op te
wachten: Ende dat byaldiencenigh
Priefttrokc lefui-
ten na den voorichreven tijt geapprehendeert wierden,
dat als dan de Wetten tegens haer behoorlijck geexecu-
teert foude worden,

Ende hebben wyders opens ootmoedighlijck ver-
ibcht,datindevoorfchreve Proclamatie ftrickte ordre
ghegheven werde aen de Rechters ende Baronnen van
onfeThefaurie, ende alle Rechter, Mmifters ende an-
dere lufticieren, Teneyndede Wetten door de felve
teghens de Papiften mede geexecuteert werden, als me-
de oock teghens diegheenedie voor foodanighghe-
fufpeiteert wierdeù. Opdat teghens haer fpoedigh-
lijck geprocedeert werde, en dat de voornoemde Rech-
ters, Baronnenjen aadere luAicieren, bevolen werden

op hare refpeftive Seflien ende vier en deel jarigheghe
fpannen Vierfcharen.de Wetten tegëns dcgèiaieldép "
piften
in tniMidatis te geven. —^ ί

Ende Wy hier op ferieufehjck geconfidereert, ende
met groot contentement de groote forge der voornoem-
de Onfe ghetrouwe Onderdanen, de Heeren Gec-
ftelijcke, Wereklijcke, end-ede Communen,indicie^
ghenwoordigh Parlement vergadert, tot prefervatij
van de ware Religie in dit Koninckrijck gheftabilieert
gheaccepteert hebbende, verfoecken, begheren, ende
bevCelen derhalven, door defen onieProclamatie, dat
alle/>ƒ«)>««, alsmede allePWf/?É(-i, die Ordies van de

S toel van Ronmen ontfangen hebben, ofte door derfelve

authoriteyt, ofregepretendeerdeauchoriteytvandien
endedieniett'federtgereconciliecrtfyometde Kerck

vanEngelandt, dat de felvc, ende yeder derfdven voor
denlietJenDectmÌ/eraenùontsuytdit OnsKoninckrijck
van
Engelandt, ende de Dominicn van Walles vcrtrec-
ken,op pcene van onderworpen tc iyn,dat men de Wet-
ten,
ende Statuten van dit Koninckrijck teghcDshaer
executere.
Ende op dat de felve te feeckerderendete
beter vertrecken moghen, fo
Declareren ende Publice-
ren
Wy voorts Ons welgevallen te fyn, dat by aldient"
eeniger tij t voor den voorfz
titnim December naeftko·
mende aen eenighe
Haven van Ons Koninckrijck van
Engelandt ende de Dominien van iVdUs fy, of eenighe
derfelver verfchijnenfullen voor de Magiftratenaldaer,
haer verklarende te fyn Pc/e/Zm ofte JiJitittn, code dat

hy, oftefy, haeraldaer willen cmbarqueren totfyn, j
oftehuntranfportjlbodanige Magiftraten ende Officie-
ren, toe laten, dathyofcefy luyden geruftelijck ver-
trecken, endefullenfien datfe gefcheept, ende nacr
Uytheemfche Plaetfen ghetranfporteert werden ,
ende datfc tot haer vertreck haer aflïftentie ghe-
ven.

En ten eynde dele onfe Proclamatie te beter geobedi-
eert, ende gheobferveert werde, foo belaften ende
commanderen Wy ftridelijck by defen, aUe onfe Luy-
tenan ten, Gefubflitueerde, Gecommiflioneerde Rech-
ters , Burgemeefteren, Balj ouwen,ende alle andere Οπ/
fe Officieren, hoe danigh die oock mochten wefen, dat
fy, ende yeder der felver in hare refpedive funilicn cir-
cumfpetì ende vigilant fyn,van en naer den vernoemde
fiWi»December, t'ondcrfoecken,tecndecken, en-
de t' apprehenderen, alle foodanige lefuiten ende Prie-
flers, als voorfz die haer ondeiwinden fuUen, in dit
ons Koninckrijck van Engelandt, endede Dominien
van Walles te blyventegensonfe voorfz Wetten, ende
Konincklijcke welghevallen, en beveelen, hierin ver-
klaert. Op dat de Wetten tegens haer naerbehooren in
executieghcfteltwerden, behoudelijckaltoos, endeis
onfe intentie (welcke wy hier door verklaren ) dat defe
onfe Proclamatie niet bereyke fai de Priefters (nietfyn-
de onfe natuerelle ingeborene Onderdanen ) de welcke
van tijt tot tijt opde Perfonen van onfe ge-eerde Gema-
linne deKoninginnCjOfte de Koninginne onfe gecerde
Moeder op wachten ofopwachtenfullen, volgas het
ContraiS van hare voorfchreve Houwelijcken. Dena-
men van welcke Priefters fullen door haeropgne-

fchreven, ende onder haer refpedive groote Zeghels
bekent ghemaeckt werden,
ende die fignificatieWge-
regiftreert werden in onfe Konincklijcke Rechtüanc-

kndewy verfoecken, belaften ende bevelen nder»,

alle onfe Rechters, Baronnen van onfe Theorie,
ende andere Rechters , Minifters ende

dat fy lieden yderin hare refpcdivefundienmetaiiecn

onfe begheeren ende welghevallen hier Jn, ende in

hetvoor-gheroerdeghc-expreiTeertobferveren. JVia«

oockdatdefelvealleonfeandere Wetten, «g^^f

Ρψβιη aenftondtsinbehoorlijckeexecutieftelien,^»

mede teghens die gheendie voor foodaaighe ^

fpedeert werden: Opdat vervolghens te^en^^^^

Rechters, Baronnen van onfe Thefaurw
de andere luftici eren, die bei aengaen mogü·^ ? .
felve in hare Recht-banckca,
ende in haer


-ocr page 785-

cn OORLOG ^^^ veertlgh^e BoecL 769

ohacre vier-en-deel-Jarighe ghefpannen Vicrfcharen
•0 nandere Recht-banckendcvópmoemdeWettente-
e --------------ia ΛίΛβΛίί/ΐ

wnsde gemelte Papifltn publijckquelijck
eeven,en beibigendatfefpocdighlijck géprefenteertj
"eciteert, ende voorts naer dé Wetten tegens haer ghe-
Irocedeerc werden. Ende dat alle onfe voornoemde

^jj-htersopliare wederkomile uythare voornoemde
Circuitenjhiernavantijttottijdt éenwareen ilricïtc
Rectkenfchap derfelver proceduren hierinnegheven
onien(iinceüer,alfdanzijnde. Endedàchy het felve

aenonsprelentere. . -u

Gegeven op het Hofftot Witthal den timdin Novem-
ber, in het «cAfWilaer van onfe Regeeringhc, unduy-
jittftsbmdirtfisttif'P'gb. i · y

GodtbtWiWtdtnCmngb, ìj

lömtóebecteöeerentotöc e^antelingl)bec Vréede:
BcbltttHicllMcenban Heukeiomen anöeceöaec lo;
ffloocnbe ^eDcpUtectDcn Den negheo en twintighfteh
November gccappo^teect /bat Oacr (gb.eenbelgeeren

SlmbaffoDcuci taan Vranckrijck<nDe aentoefenDe i®!»
niftctis öan ùcn li ontncb uan Dennemarcken oBecem»
muniwect ftabben ùe jnaiflïöe ten uoojfs öaeöe öp^Baei:
tMogti IQoaentie eeeccepectt / emme aen ben ï^oning
Dan <(3?oot Brittantiien afggefonbetite toécben tot ante
l»oo;be ban fön IPajefteptjï miffibe ban bin veertiën^
denOdoberlcffleben aenfiaet JlKoó,öef(Ö?eben/
olKE D» Kft / caecbenbe Det aen^eilen ban een

ft(tt : Baec op gebdibeceert ooc6 oelet ftïnbe bat bê ge::
itielte igeecéu 38mba(Tabiiu:0 ban Vranckrijck en |®ti
nifkllStian Dennemarcken Γtφbe bOOjf) eml»00}be
mei dabben laten geballen / gocbtggebonb^n ën ber-
(lambfltiïefelbe anttooojbe aWnu'tnetgefcöjebineH
iioo; ÌK (}()£mcibe l^eecen «^ebeputeccben aen ben ψη
Appelboom citcaojötnarii! «Cntjope ban be« iKo-
«inthban Sweeden bcrBanbtteptfet foube toecben/
mttberfoet6/batfpn€b.befeIbe toUbe fenben aenbe
(leren ^bieebtfe iBeblateuc^ tegenbooo^blgD ίη «en-
üilanbt 3önbe/ om boo? gaec mibbel aen ben Boogftgc-
wfiten öoniHtfe ïwn Engeiandt obecöanbiïeprtt te

Φί eeec Appelboom tolect geöouben petii al te nrilb
meen oanbel-plaetji aen be Igeeren |I9^tatew0te
SitiljengeftBicben. ^aeropgaf"
ftoneti^gembefenabei; eluttbeti

^ Μ O NSIE FR. ^

tra

puis que Ie Roy de laGrande Britaigné fait un point
In Γ d'honneur dc ce que les Vftats Generaux refüfent
υ* a eeft heure d' envoyer a Lwidrespour y traiter ;
ρ quoy qu'ils l'ayent fait du tenips de Cromù/tl, vous
EQ pouvrés faire infinuer pat MelSeurs ie»
Midmeurt
W ce η' eft que par la COnfiderasion de l' Mttacbe-
lunt ju'ils int a Itms Allies
comme cda a efté repre-

eursHrtic^j/iMgcmoyvoaeavonsdit____________

«lïconverfatioa, dont Toue uferéspourlebien del»

fenté bien amplemeht autrefois j Et afin que l' on
wtisfiffe d'abundant a ce
pint d' hotuur^ je croy que
1« Eftats Generaux fc pourroyent difpofer a efcr.:-
'e par une Lettre cxpreffe au Roy de la Grande
•«1«, que la confiderationfusditeeftlafeule raifoDj
qui le leur empefche, & que fan» cette raifon, ils ne fë-
yent pointdefcrupulea'y en voyerj peur veuque

Beurs les Mediatcurs puHTenttirerparoUe dumef-
®eRoy, que fur
ce compliment par efcritil aggreera
•jn lieu
nmre, au confintement des ^ψ di Frame ΐί
'Oeitntmercq, & lors que VOUS aurés pouvoiranous
Porter la mefme porcile de la part du Roy
d' AngUtene,
je m'oblige a difpofer les Eflats d'efcrire la fiif-
«te Lettre en U maniere
la plas eUigeanci, quel'oa
«Pourroit defirer, pour ö'obmettrerien de noftre

COfté, ----rr^ ----r____1-----

paix i comraeVous tróuvefcs cónvèiiir i Ëé je de- t€64
meureray, ' · ___u

Meujttür j " ' " "' ,.

. VorftetrcshürnblcServiteur.

yóHAMdePfWÊ^A

DelaHayeietr«>ym»Dccembrc lóölii V ";',. /

rarMei
ttme
Qualgc^
balbacti
ban De
Droccbn
tenbao
tliffll

, ..2

υηΤΝ ΗBEMy

DEwyldehKoningh van Grm Brmamìm maecké
éenpowciOHtitef , van dat de Staten Generaci ;
totbpdeferuyren' j-i-eftileren tof
Lendm tè fen-
den j om aldaerte haiidélen, ghetnerckt fy t hetbeii
ghedaen ten tijde vin Crwm«//j ghy künd door'de
HeerenMirf/üMw^doeninfinueren, dat.iulcx nieten
gheféhiedt als dborde" cónfideratle van 't
àttkbmunt
dat zy hebben met hareG^sàllièfci-deh , ghelijclifulckà
ten anderen inalewel aibpelijck ghereprefenteèrt is '
gheweeft , ende eyndelyck om overvloedigh te vol- :
doch aen dit feinct vtm ttr, ick ghéloove dat de Staetea
Generaci figh wel foudeii konilen dilponeren, door eéa · '
expreflb brief aen den Cdhingh Tan
Groot Brinanmai
tefchrijven, dat'dc boveflghefeyde confideratieis de
temgehdtfif dièhaer fulcks belet j efade dat fónder
defe verbintcniiTe , fygeen fcrupulfoüd6h thaecKen
vandaertefenden j teneyndcde Heeren
Mtdiafturt

.....- - ■ - - ' len i dat óp dit

eere éeh ht^trét
D^hen vafa

tijcl(_ ehdfe Dennenutrcken jcn wanneergymagtfultheb-
ben j óm dit felve wooirdt van wegen ^n Koningh van
Engeland àeh ons over te draghen j ickverbindemy ^
deStatente difporiercntot Hetfchrijvenderbovcnge-
feyde Brief, ind'obligànfte termen , die men foiidé
konnenbégtéreöj orhvahonfe zijde niet nsitelaten ^
van 't geenc dat eenigfints mag feciliteten, dien Hap
op
het grootc wcrck der Vrede.

Dit is de fubftantievan'fgheeh d'Heer HiUi^rfiw en··
ick uindelaetfteconvefifltie hebbenghefeydt , wacr
vangy, ten beften van de vrede, fiiltgcbruycken, 't
iheene ghy fult bevin Jen te behooren ^ en ick fai akij dÉ
jlyven

Uw feer Dienftwilligen Dienaer

yOHANde m^

Hagë den derden Deceinber 1666.

ieri öc-
iEog.
letoeefl /

geflooteii/nfet a ^chet volant. 2. ^[^at&pbCn boorl·
giien3S?ief/raetben(i:cc(mpettef acnöBeïKiomen / be
Mediatoren niet luarert BegtOÉt / oTljaec «©fficien
baec bp gjgecequfeect; 3. befe eftoad gebiucbt
ggetoeejt/ eec get Origineel bect»aectjSi ms Qtfto
f(f)it{tt. 4. ^at oote be becrecc&erlngg ban beft

l^eet Raedt PenGönaris »(et toaüi βΙΓοΟ befCDapen Qiiep
toee#:Hlf0OÖacc in fionbt dubitative dat haer Hoog
.Mog.foüdenkonnen worden ghedifponeert, den Ko-
ningh met een reipéaueufe Briefte honoreren , byal-
diènde Koningh verftondt tot eeli
hcumtertium, f.
Dat de
hms tmius 00(6 alfOO tOfCCbt g^StOnbitfOi:

neect: l^fet bie (n fitg fetf tonb^abel Isa^, paet:
bie be ^lUeecben ban gaet: l^oog^ iSogfienbe foube
aenggenaemfön/ alfoobat aen be 6iU<^epi)t enbe
goebtdclitenbatv €ngBeleinbt nfettofecbe g^elatett;
ifóaec d'arbitr^?nfie allejiaenb'anbece pattp
^eit. 6. ^at^grefiacbeexpreiiioi3esbeec(n
reti/bfebegeméebecenmotgtencjcacecbeten^ 1
upt Uefbe tot befen é^taet / enbe beü
gabbenfiiltb^te tiigö flBeHelt/ «nbeben
becenbaegg nabe receptie (nganben bed SotHnggp
felfiioiwfeiegBebiti/ wW be «oppe iwn

mn


1

-ocr page 786-

770 SAK EN van SΤ A ET

ΐ«ϊΐίΐίΐι i^if Stgiöi ©Éöfionatitf /

_?5jttflJon öeti I^iec Appelboom. ïionljio!) nam

Dfeaen/ €öotö fepbe Die i25?icf ciebe teboo? jnHol-
landt toaS seöïutfet J <©och niet in befioojiijtfee tttilt-
tept / fojmalifeecDcn ficö , ptoec^e tooojöqn : n Φ

maffaire dt traitttr en me neutre . I^tct te ΐηίη / QlfOO be

Mediatoren alksi i)6t,ratljteöfn/nani ije 20?ief aen ; <ên
tieloófnè Γϋη iJnttaioajt aeu tie Ulebtatocen.

öoning felf öaö Oaec öecöaelt Ijoe bat öe ïebolte
in Schotlantnu toà^ öébempt/ gètiifcitcett boo?
eenioe gecaffeecbe Predicatiteli, ban be Presbiteriaenfe
factie i ©atbeBel-hameUöoajioÖetocefl eenii&betlle
Eieutenant / fün aenöanöp öetinöö BoUB /fa foo/bat
öie De tjaeite aen {jem / enbe «©enetad ban be € abatllei
rpefoitóefön/ bJajïeenMeeöeMiWtiiec j batonbec
b«naa«tfföen βοορ nteteen Ede}irianiDasi.;i 0m·
trent Edenhinrgh toafin ötffe iRctJflUn boo? be ^ίβοί^
«nftlfaiaö.eatei>enenöeila0en/ enbebeiS&fl^iiamfi^
0e.t|an0efl, . . ·,:·..!.·.i» » . .!U.U4 ;.··;;:- t-i

^föi,wintighilcril?£ceiiit).er Oieuftjefl (tfll/ Τφβο

ΚΓ >>«0 Medi%teursöat (iicnbebOnoenegent»

ö«i>co- fepbi Vraqckrijii; «m loe te laetc» bat befeo

Babbea #efecöt fmaeiöitót&te ,ma?c6eii / bat ίψ
®inTei. ne s©aic(leiit-ino0fu: ipnfentecen / bal «len föube
' tip eeniiemwtot tuyck·, Pufleldorp, ofHamburgh.
S'tat BabficijbcSflowflö nfetViiembbwtJiaeïti

fiantrci Cnbp bat .booj ÌUP 3l«Jiiopn secciicfonbe atttprereB
piaetfrn alie;eefii]ci!ieiini0ittle»/,!b<sb«?0?ciic Jjeftoiberci) fton»
beni S£nÖe-;ff!nbe/
ftifrVm'/'r deleHr^.tJ , fiCj) OeeC'
«eiaptmbifponecen., jilSait/ fepbe/ be^e<rea3fimi
oof6 tnei betitlicn / batDp niet
fao(^Piei0t|i i«rii«Mftonbe conbjefienbecen /
boojenbealeei; Bpüabbecnomen toat fadliteyt befen
^taetbp fijatUte/ omBoopteBebben/ batbe Ban^
belineB n^et fou^c bergeef«ί fön· ^aetom beft te fijn/
aftetoaigtenbenJSiief banbefen^tact. «Sgnbe te
Boopen/ bat(eifoobe]iïemarque£i op be$; ï^onfngg
©iief banben veerthiendendaobris nteutoen Pijl /
Biec upt göeöBeben / tamelflcft Barbt enbe rudes
tóacen/ batb'antbwojbt ofte 25?tef toatmobetatec
fbnbefgn. ι

j&ïnmif ^cBjeben bat Baec oot6b|cembt upt Vranckrijck
noest öottpajji öoo?gBeöomen/bairaenfooaenllooteljjth öef<
5?^"f°oabbopeecbenBetpoint derbeiendingh(ir»yi(-«»/« ) nae

acnfteme ÈngelandtjbOO? ccnb00?tiacm3iiaiiiiftecban HoUandt
jijthöi ben l^eec Appelboom ambe banbtgiicgeben. 3Ilens
Sita OÖ'ftcnfp'ifelije niitö^ben gfjebeWteett
fro decrt-
,<Bnac to ardinum , nìiiF ίϊΙΙββπ «/««(««/'ffgBefoibeect / of
lanjBaù oochaenEiighelandt eenefoobane bcfenbingge fonbe
aenoOenaem fjitl.
quidem cnm boe exprejji (Onditit-
tn ^refervate, by foo verre oock Vranckrijck daertoc
foude confenteren :
eondithtit non ix^ttui be

feibe pjefentatie immerge ^ptcceecbe enbe bfel :
^efonberlijcb bat
Bp felbec na 3@janrfirüc& baer obec
Dabben gBefcB?eben aen benlgeet Pufiendorf, enbe
gBecetommanbeett bat B? befejS ^taetjï intentie
bpj^jant&c^&baecinapptiperen teübe: <enbe bat
fpoQCg becfeec&ect toierben/ bat Holiandt baetom
toilbe (aten aenBoubcn in Vranckrijck: ^cBalben bat
boo2fp ban fulcEijï in Engeiandc alfoo Babben aen
gBebjatBtbat Baec eecft een fcB}ifteit)(be becfeecbe^
cingi) mogBiegBegBebent»o?ben / boo;enbe aleet be
boojfcBjeebebefcnbingl) aibaetfoube &omen ; ^at
Engeiandc onfcplftaec tot eene neutrale plaetji tonfeni '
teren foube / bebaeltgeaenbiebingB Engheiandc notB
nfetBabtgdeaccepteect; ëSoo bat allee al-notB bol·
Bomemlötbin fjjnoBcBeeltoaii; Hlsiofbaec ban nopt
0B«rp?O(ittienttiA0. ^et toelc^e ban Baer bocBmet
goebe manier niet &onbe berfluegen too;ben / alfoo
fp
bemmbtm / batEngeiant,fonbecljaecalteebebaec
ban bennijUBab/enbe foube Bet Baer hennen na gebupt
Bebben/ aWoffp niet met ernfl Bet ®?ùe-toett6fotBi>
tentel)o;iberetì : '€nbe alfoo Baer goebec intentien
enbe <@fr<titien foo aualtit6 upt gBelept inierben /
foubenboo;taen aKejiin 8Ber
(B?(fte boen «nbe epr^
fiBen.

φβη ifóqrfngbltkhen ƒcettftb^n fsmbaffaikuc m

nam bat men Ijict feiti toipnigB eBefiieftt toasban,
be conbuiteban lJi iFianfcOe auriltaire («rouuie :
om nocBtanji tetoenéu tKg^onnig^ opwcftitnl^h? "S
ejcBibeecbebenecritcn^auarö
't bol^cube flÈïtMtt/ f"L·
baneenSSjicfbanben Marquis.de Lionne aen Uttn», ^
füB^ben: <

■ ·■ · ■ l; - - .

DEpuistouteslesdépefchescyjoiDtescfcfites l

Roy m'a enifoyé querir pour m'ordonner dy 'aj. 1
.. .i jouiler, qu'ayancjugéqucrienae pouvoic plu"'''^l

ftoft porterMoniìeur/'£wy2«e</iAl«ftj?erarediercher& «we» Ι

a condürrè 1'accommodement aux conditions que'^'""' ]

l'on pe.ut defirer qua de luy continuer la guerre pen-μΤ* I

dancl'hyver, ibnfentimentleroitqu'au lieudemettrc
les Troupes en quartier d'hyver , on leur donnail ^
lieu d'eijtrer dans le Pais dudi: Ε-υέβμ» le pjuj ^

vant qu'elle le pourroyent , & d'y affieger quelquc
place, acjuoy fa Majefté croitqu'on auroit
bienplus
.defacilitedereuifirprefentemenc quela terreeft fer-
me, qu'oDn'enadansletempsde pluye , ou l'onn'a
pas laiflé.de prendre Lefifm. Que fi neantmoinj
Meffieurs lesEflats n a pprouvoyent pas cettepenfée
faire un fiege pour des raifons qu^onne peutprevoir
de'fi loingh, on pourr oit au moins rendrc a /'
Evèfqu,
ce gu'illeur a preflé j c'eft a dire en luy iàifaut b
melmcs defredatim ^ ΓΛ/Λ^ίΛΒί fon Pais léplus qu'oa
pourroit. Sa Majefté defire doncq que vous prono7
fie'2 la chofe a Meffieurs les .Eftats & en prellìézlarefo.
lution, a quoy vous adjoufterés qu'eÙe niandea
Monfieuri/»PM^/que quandlesEitatsne prendroient
pas la refolution dontje viens de parler & de laquelle
Monfieur
h Tellier luy fait auiTi part, elle dcfire qu'il oc-
cupe fon corps de Troupes «
buttrelaCompaignt, hmltrdit
villagei,
& faire toutes leshoftilités qu'il pourra dani

l'Evifcque de Mttnfier,

Ν A het affchrijven van de nevcnsgaendedepefches
ontbootmy den Coninghbyhem ommytela-
ftenbydeiclvetevoeghen, datgheoordéeltheb-
bendedatgheendinck den Heer Biflchop vmMuafltr
konde brengen om de conclufìe op 't accommodemen»
volgens de ge wenichte Conditiën te foéken, als de con-
tinuatie van den oorloggeduyrende den winter jfyn ge-
voelde foude fyn dat in plaetfe vando Troupcn in haer
Winter-Qu^ieren te fenden, men aen de fclvc mid-
delgaffom het Landt van den voornoemden Bijféif
foo ver hetmogelyck foude fyn in te treckei],ende
in defelve eenighe Plaetfen belegheren, waer in Sijne
Majefteytmeiatdatmen altans terwijl de aerde vaften
hard is met meerder faciliteyt foude konnen reuflèren,
als in een reghenaghtigh weeder, m 't welck men niet
naegclaten heeft
tucburn te vermeefteren.

Endeofingheval de Heereii Staetendie meeuingli
niet en approbeerdenvsn een belegheringh aen te
ftelJen om rceden diemen van foo verj-eniet kan oorde-
len, men foude ten niiBften aen den Biiïchop konnen
wedergheven 'tgheenhy aen haer gheleent heeft j dat
is datmen hem aendoe de felve depredatien, ende
zijn Landt meeftdoenlijck ravagherende. SyneMi-
jefteyt begheertdan datghy 't bovenftacnde deHee-
renStatenfultvoorftellen , endede refolutiedaervaa
preiTercn , waer by ghyfult voeghen dat hy den
Heer Pradei ber-ghtdat als de Staetende refolunen
hiervoor ghcmelt, ende van de welcke dcHeer
T»//i»r hem oock deelachtigh maeckt nietquaemcnte
nemen,dat hy begeert dat hy iyn Troupenfal gebniyc-
ken tot het ruineren van 't platte Lant, afbranden van
Dorpen, en in 't Bifdora van Munfter allemogeUjcltc
Hoftiliteyten pleegcn.

Sulcwgeelcfen fönöe / ^

teaieenbetloocenman; aWgebaen Bebbenbe teo^ ^
fönlafi.naaer men Beeft niet bernomen/ batjproer' k^j
omoptfuptisaengefien. wi"

toaji. Sw·

3&e|Bun|letfc8e omrent Oetmarfum e«»
miBenbe / quamen fterifi
vyfthien honi^^f^ w»'·
te boet enb«(e j^eerte jn»yf efquadrons w»

urm.

fi·
■•.ft

-ocr page 787-

cn OORLOG Ses en veertighfie Boed ηη\

u dsn ianuarp 'si mdigenjs b?oeg8 oberbaiïeti Bet
^ Vrieftn-Veenialluaec bed befHacI entje ooet toasSge»
' iiucDt / enöf vier hondcrt mati ban ö' onfe in lagcn:iet
ijnjitonbott» in moeras! ofbjatcc/enBaDficDtot ηοφ
oeteftöetrt" : jBaecDoortmiöDclban'tffiracBtcn
b£ ©pailDen Obcc / namen drie hondert en fefligh oge»
Mnafien/ beiialbenbe (©fficiecen/en maecbten ooe=
fienbupt; Defo&elöcfesi Deöen totEmmen, ecn^ojp
lUlTcOi" Covorden cnGroeningen, 't een nicu=
Με ftfUjoiDe öe oljeene Die Uoo? Boeckholc fuftU
ncitflcii/ Datmeninöitfaifocnnietin't ©tlbthouDe

"""©enfevenden ccimpaceecùeb'i^eec^?fnjs Maurits
van Nafibuw tec Jöecgabecinöft / cn öceft na Dat
DefdUcopeeno^Dinatisf ^tcelacfcten/ oocbgljeDeclJt
U)a0/ tappo?t ofteöaen / caechenDc be jongljfie erptbi»
liete altoaecfipalsS generaci ftecft oöecom^
manùcitt / biaec op otjcDcUbcccett fpnbe / ijebben
per l^oog .Uiogenbe ben geraeltcn Heece ^jtnce boo?

iegenomene moeyte enöe gedaen rapport bedanckt,

beu toiecDcn De üeecen Ijacc ïjoogd iBogOcnDe «öebe-
nuteecDeii iongïjll getoeetl füiiDe te ® elDe / berfotDt en»
{icgfieautóoriicect/ omme met / enbe nebcnieentgfie
fteeten iSctommltteecbcnuptDcn Racdt van State bp
jaec fflfjS te nomineecen/ DetonfiDecaticn ban ben
mcecotmelten l^eece ^jince obec get ftucl^ ban be MU
lltlemetDcngDeboIgöe enbe aenhlebenban Dien/ te
DftllaencnDe in tc nemen/ ooc&baetbanrapposte
botti ; öeis totecben Den 5|eete Ripperda tot Buyrfe enbe
Royerööefuccogijcett/ enüegtictommttteett/ om in
plaeife ban De ^eeren Raesfclcenbe Pallant, jegenboooj-

tii0Dal)fentfönbe/ lieboo?fti)?ebebefoignei>pte tooo-

»

M) Oetcappo^t tolecbtmctinggeliiatgtaiìSben

drie en twintighften.

Ho. OHog. Heeren j

W ^ Ρ uw Ho. Mo. aenfchrij vcns van den acht tn twin'·
t V/ luly leftleden ben ick ondergefchreven den
|j( wwiienAugufty daeraen volgende van C/ci/inae
l» ènHaeg,ennaerontfangh van mijne Commiflleende
Inlbmftie den dito van daergctrocken naer

Sw»/, welke, en andere Frontier-Plaetfen daer omtrent
bymy gevifiteert, enfodanighbevonden2.ijnalsinde
fecrete Notulen tc fien is.

Welcke vifitatien en andere aengewcnde devoiren
l«fiien hebbende , in't doen repareren enwederop-
hilen van Fortificatiën, en vervallen Wercken, in't
doen af-houwen van Boomen, ende't herftellen van
meerandere defeöen, doorGodesfegenfo veeleheb-
ben gheopereert, dat den Vyandt ( op fyne aenkomfte
ftcrckoverdeiTO/n(«gA
duyfmtMaxi) nieten heefton-
«lernomenopde Frontier-Plaetfen yetwes te attente-
'«n, noch den Tffil gepaflèért is, hoewel de Macht van ' t
Landt doenmaels noch veel te gering was, omfulcxte
beletten.

Den Vyant met omtrentrtcJf duyfent Man, fo te Paerd
«steVoet, in
Ortnt door de Moraflen, die doen-
Maeisdroogher waren als voordefen plachten te zijn,
Sneraeckt, enderan daerin
Gni/iinger-Latidt ghevaUen
Jl'J^eibenickinperfoonderwaerts getrocken, ende
«bbe met omtrent
drie a vitr duifmt Man van 't Landts
puitie foo out ali nieuw gheworvenVoick·, de paflen
oodanigh befet,dat den V yandt door honger en waters

cnacht m dertigb tePaerdtverftercktzijnde,cerftghe-
refolveertheeft,ÌQplaetfevan defenfive, oiFenfive te
agheren, foo haeft de voorfz Troupes haer gheweer.
Sabels, en ander Tuyg, wat fouden hebben gerepareert,
daer toe
twee a drie daghen vereyfcht wierden j Et η
keervaneeneodaghdieick cndertulTchen wegh ende
weer op de aenkomfl: van fyne Keur-Vorftelijcke Door-
luchtigheydtvan £rii»rf(«i«i-^Atot C/i®e alleen om mijn
devoir , en een complement van wellekomil ai te
legghen, fonder het minile verfuym van charge, en den
dienft van 't Landt ■ gedaen liebbende, kan ick ni. t an-
ders gelooven 5 datby u Hoogh Mog. nae hare beroem-
de difcretie en equiteydt anders alswelis opgenomen,
terwijlmenfoolaetin 'tiaer, daer den tijdtfeer ko-
ftelijck was, en ghemenageert moeft werden, met fon-
der verdriet. ende tot groote ondienft enkofte van't
Landt ffoe» Λ (m«f//daghen naer wagens en vi vres heeft
moeten waehten, die immers (foo men °t fegghen
mach)voor de aenkomfte van de voorgemelte Franfche
Troupes hadden behooren befteetengoreert gheweeii
te zijn.

Soodatmen eyndelijck niet voor dsn ftvenden De-
cember met beyde de Leghers den IjiT»/ ghepafleert en
naerlwiim getrocken is, 't welck verovert zijnde,
heeft men goetgevonden den "Vyandt felve in fyn eygen
Lant te gaen foecken, in hec Velt aen te taften,
fonder de minfte ftaet te maecken van eenighe Stadt
ofPlaetfe t'emporteren, ghelijckmenoock daerom,
àlsomdemarfchtefpoedigen, den train vertnindert,
endeniet meer alsyïi Velt-Stucken van/eipondt,
f«rvan</r« pondt, mitfgaders een Camer-Stuck van
vitrentwintigb pont bals, om het een of het ander in
dewech legghende Kafteelte befchietcn,
twiebùndert
fchuppeneniooveelfpaden, fw/n^i hauweelen, ende
Kruyt, Loot, ende Londt naer ad venant mede gheno-
menheeft.
ByBoec^bsh komende, foude men even-
wel geern gefien hebbe,dat men de plaets had aengetaft,
fonder reflexietenemen,op'tgheene voorfchreveis,
te weten, dat men den train foodanigh hadde vermin-
dert , alsmennietendefoüdehebben ghedaen, noch
behoorden tc doen wanneer Kien nocheenigh deffein
had over gehouden,tot hetdoen van een belegh, nog-
teopdekoudeenvorft, noch op't manquement van
vourage voor de Peerden, en fulcks tegens het gemeen
advijs van alle de Generaels-Perfoonen en hooge Offi-
cieren van 't Leger, die verder te gemoet fagen j datdc
vorft, by continuatie haer de plaets met fchande foude
konnen hebben doen quiteren, alfooder naer alle appa-
rentie^wel
fes aócbt daghen foude moeten hebben door-
ghebrachrghewerden , om die te emporteren , zijn-
de de felve volgens goede ende verfchcyde kondtfchap-
pen, niet met ee«j maermettiö(# grachten ende
eene
muyr omcingelt ende metfeven a acbt bonden Man befet,
Oock foude lich het Volcfc, footepaerdt alstevoet,
by manquement van huyièn,rontom de Stadt, onder
den blauwen Hemel buyten alle defenfie hebben moe-
ten camperen ende verdeelen, daer den Vyant met fyn
geheelc macht in wtìyn igh uyren by een komen, en ge-
mackelijck fonder eenigh hazard 'c een quartier of't an-
der opflaen en laineren konde. Wat reputatie dit
aen den Staet foude ghegheven hebben, en of men fich
metfulcketwe» Legersinfoo
felle koude voor foo een
plaetfe hadde behooren t'arrefteren» endeengaghee^
ren, laetickeenyederdie fich den Oorloghverftaet,
oordeelen» daer men doch door manquement van vi·'
vres en vouraghe, waer van de notoritey t gheen bewijs

O---«avi* τ jPMixut.tJt.^v.'A WALkria . VXCdCJt VLfUlU^tlt;) WaCI Villi UC IIUIUJIbCyigllCCU UCWIJS

«oteyndehjck het voorfz Landt, en alle Streckten, ' nochdemonitratien vannoode heeft, niet verder 's
moeten verlaten, fulcfcs dat die Provincie nu van —u-.™ u^.nn.u

^yand bevrijd is.

^"^««Λη November ben ick op uw Hoog Mo-
fH- U Greeninger Undt ( nae dat de voórfz be-

Verf if j.*^ghens den Vyandt aldaer inghenoeghfame
eoeeckcnnghe was gebracht ) getrocken naer
Arnhem,
werraen de Franfche auxiliaire Toupes den tviimigh-
Jj ' "" 'V/intigiften ende den twee en twintigbfien
(W λλ; > én ons gros,foò doof de niéuwè gê-

j^Wervmghen, als met het inkomen van's Landts
, «®te, totopucii eit tmbtigb Compagnien te Voet,

Vyandts Landt konde in marcheren, en daer u Hoogh
Mogende refolutien en ofdres rond uyt mede brachten
defe advertentie, ,dat men naergelegenthey t destijdts i
en foo veel het faifoen toeliet, foude agerfen. Oockkon
daergeen genoeghfame vivresen vouraghe by-gebracht
werden, vermidts de quade wegen en felle vorft,
zij nd e in een nacht op de marfch naer
We fel in d£ vi^tigb
Waghens ghebroocken , ende verfcheyde Soldaten
foo van d'onfe ί als , van de Franfche doodt ghevröo-
fen. ■

Van de liecbten onder «Ie felve ontihien > ea hoe vce-

le


-ocr page 788-

788<5SAKEN van STAET

t666 ledoorverfcheydeonghemackenende behoeftigheden

. gepcrll jhareCompagnien verlaten hebben, hoort men

noch dagelij cx meer ende meer de klachten, foo dac by
continuatie van dien Vek-tocht, de meefte Militie on-
bequaem Ibudegewordcn zijn,om tegens het voor-jaer
ten dienfte van den Lande gebruyót te konrien werden,
zijnde alberej^ts ibo feer ghematteert, dar de ielve noyt
infoollechtcn ftaet uyc de Campagniein Guarnifoen
gebracht is j hadde men ooi-k maerein dagh langerghe-
tardeert, foo fouden alle des Troupes, die naer yfejcl ge-
;aen waren, om aldaer den Rhijn te pafleren ende af te
comen ,aen defe zijde hebben moeten blijven, tot ha.
re totale ruine ,alfoo den Rhijn volysgingh, endeniet
tegenftacnde de Schepen op 'tfpoedigfle en metgewelt
ghepreft wierden 5 om de Soldaten af te voeren, zijn
evenwel
twte Samoureufen, met het Regiment van
Motifr. de Thouraine voor B-ees i η 't ys blyVen fitten, foo dat
men genootfaeckt isgeweeft, niet fonder evident peri-
cul de felve over Lant na's
üeerenbtrgh te fenden, om dat
de felve nae hare gedeftineerde Guarnifoenen van Zat-
fhe?i en Devtnter niet konden gebracht worden, noeh tot
HfM ofte in eenige andere plaetfen op den Rhijn over
raecken. Uyt dit kort en waerachtighvcrhaelj't welk

ick des begeert zij ndc breeder kan deduceren, en fufg.
fantelijckverificeren, fullenuwHo. Mog. nae derfel.
1
verhoogewijsheytwellichtkonnen afnemen, dat info

verre verloopenfaifoen,roetapparentieyanfuccesnie:

meer heeft konnen ondernemen, veel min uyt-gewerkc
worden : Gslijck ick oock vertrouwe, dat uw Ho, Mo,
na der Iclver gewoonlijcke difcretie defe genoeghfaeme
onmogelijckheyt geenfints fullen duyden voor eenei».
willigheyt : Voorts kan en moetickinvvaerheytfeggheo,
dat ick de Heeren Ïradd en Μψ- Graef^ mitfgaders alle
hooge en lage Officieren foo te paert als te
voet,feer ge-
reet en willich hebbe gevonden, en niet enwete datter
ycts naergelaten is,'t welk men naer behoorlijck Krijgs-
overlegh eenighfints van een voor deelighe uytkomfte
heeft geoordeeltgehadttezijn, en wat my belangt, ver.
klare ick,dat ick met alle refpeit en onderdanigheyt uw
Ho. Mog. intentie en ordrcs naer gelegenthejt destijts,
en conftitutie derfaecken, roet yver en vigeur hebbè
ghetracht te achtervolgen, en in werck 't te ftellen,
ge-
lij ck ick my oock in allen voorval ten dienft van uw Ha
Moghende ende het Vaderlandt abfoluytelijck offc-
rcre.

Onderftondt

MAURICE.TrJeNaJau,


Advys van den Heer Generasi Tradel en andere Hooft-Officieren van't Franfche Leger,

De Heer Prins Maiims van NaJJiuw, ende de Heer
Pradel, oordeelen dat noodigh is de Stadt Bteckhch,
in te nemen,om groote redenen haer wel bekent;
maer de middelen ontbreecken hun om dit goet werck
te volvoeren.

Alle Quartieren daer dc Troupes logeren fyn fonder
vourage, fonder dat men oock daer ontrent wat vindt,
hoe goeden onderfoeck nien daer over heeft gedaen,

Sulcx als 't onderhoudt ontbreeckt om de Cavaillerie
tedoenfubfifteren, fokandaernietop volghen, als in
korten tij dt haer ruy ne.

De Vivresfyn oock behalven dat feer fchaers in 't Le-
ger , ende fonderlijck het Broodt, en de middelen feer
bekommerlij ck om 't felve t e hebben, overmidts men
't van feer verre moet haelen , en de wegen feer quaedt
zijn.

De Ammunitie van Oorlogh is in 't Leger in kleyne
quantiteyt, endefoofwaerlijck om te bekomen als die
vandeVivres.

So en kan het Leger, dat fo veel elTentiele dingen ge-
brecfc heeft, niet lange beftaen fonder fich te ruyneren,
in de Quartieren daer het tegen woordigh is.

Eene plaetfe aen te tailen die eene ring-muyr om haer
heeft, ende een grachte vol water, en boven die gracht
eenwater-dam, ofreeenaerden Dijck foobreedtdat
men daer in kan logheren, en over defen dam noch een
andere gracht vol van water, met
»cht htndert man te voet,
en meer als
hendnt paerden, gclij k twte Borgers van Boek-
hih gevangen zijnde, op gifteren hebben verklacrt.

Soo Tullen wy geobligeert zijn te volgen den regel die
men in't attaqueren ghebruyckt, als men plaetfen aen
tafl: die fich willen defenderen 5 ende defe formaliteydt
vereyfchttenminfl:eni';j/bfte^i dagenjgeduyrende de
welckedeRuyteryenochdereftevan't Legerfalkon-
nen leven, alfo de voeraghe ende de Vivres niet konnen
ftrccken voor fulcken langen tijt, fo dat de Heeren Ge-
neraels oordeelen dat defe attaque voor ditmael niet en
kan gefchieden op defe maniere.

Soude men oock de Stadt willen befpringhen, foo is
fuicks noch foo veelte belwaerder : men foude moeten
fulfcfii'aer Canon brengen op de Grachten, dat bequaem
waseien gtóotebrefTchete maecken. : .(l.^

Ende ditgroot Canonontbreeckthier ; cockfoo kan
een ftack alleen van ϊί/ίΓίη Hu/nti^ftpond Yfers, datin 't
Legéi is, ende kort is, en gekamert als dit is met
drit of-
te w»; aiidfere ftucken van
fis ponden, fyn niet machtigh
eengEoote executie te doen, endefo promptalsfy be-
hoort te wefen.

■γ ΰϋίι

MOnfieur Ie Prime Maurice de Najput, Ö Mttifaut ht·
dil, jugentqtt'il feroit tieceffaire de frmink Yilhit
Bouckholt, fsur desgrandes raifotis qailmrfKt^t
comteuts, mais 0η manquedes η>ψη$peur farvenimaiuijut'
eet.

Teuts les Quartiers öu logent les Troupes, firnpMsifmngt ;
ξί £■ meme il m s' en trouve joint mx environs , lefquth m ιβι vi'
fitet.

Qua/ld la nourriture tn»niim four faire fiih^tr h
Cavaellerie, elle De petit durer lengtenis fans fittmirmtint·
ment.

Les Vivresd'ailleursfint rares dans 1' Arme, ^partiivliiri·
ment leFain^es moyms penr enrectuvrir diffdles f per tipt'i
Ie fautcereber hing , ίί les ciemins fintfort mauvais.

Les Munitions de Guerre fint dans l' Armi en petite piMiHt

les mtyens pour en avoir aujfi dijficiles, (emmefent iflix dn ^ï-
vres.

l' Arme dmc, qui manque de tont des chofis eJJemitHis > «epmt
Jemeurer qu' et) fèraïnant, dans les Quartiers euelletfi apre-
fiat,

Vetthirattaquer me place qui eflceinted'une mureilh,

tnfojjepleind' eaa,deladecefoffeitn/llort,βμιιηφκιίΐ'ΐτ'

re ajjex.fpatiiUx piar y faire des legtmems , è «» A «/""f"
un amr eββί plein d* eau , avec buinft cents Stldtts / J«fMnie
Ö? plus de cent chevaux , αίηβ qut deux Bomgeeis de Bouckji'lh
quifar ent frins, bier 1' om ajjeure.

Bile neus Migera defitivre lesformalitei q»*"i if/fw''*''
taque des places qui fi veulent defendre, Ö eesfermalitei venlin^
dareraumiins cinq ouβχ jeurs ; Durantlefquil^l"^"^'^^^'^"*
ttylereftedel'Armef ntfcauroitvivre paree qmles fenf^^l
les vivres ne pmvent abtmder pour un fi long terme, Uiffiiurs Hf
Generaux jugent dm quel'attaque », fipiutfainf»"'?''"'''
ye. '

Sienvmentreprêndredel'infulter, 1*Λφ Φ ^Vf'/ffi'
difficile ; llfmdroit tondme dn grts Canenfar le bori dttjtjj',
capable de faire Une grande ireftbe, f . ) 3

fr ee^ ce gros Canori Éimapque, cor mcfeUÌefù" iff^^
qmtrelivresdehlequieft
ar Armee,
ellrefl,avectiosouqùatrefiee(s » WVijfTi.,

pmr fmu une^j^^f^io;, ΰ ^r^' ^

" ■ .......r.'l

.■> "'i·:,.; ν- . SOP


-ocr page 789-

Soo is oock'-t aenvoeren va η iüick Canon in een foo
i'i j-Lercufe plàecfe, een feer befwaerlijck werck,dat het
- jj"ennetners foude konnen failleren. r 11 ; r

Doch wèrdènde toe gellaen', dat het Canon een iiif-
ί fante brefle hàdde gemaeft; -So moet
τη en Γό veel niet
" jy^erenvande dapperheydt'ivande TiOUpes, dat
fflen kaS gelóven dat de Soldaten fullen aenlopen trops

f mie, en aen brenghendéontalbareineenightevan
ijsboITcn,
àie noodig fyh om twit fulke Graghten vol
van water te vullen, ende die hien fai moeten pafleren
^gjjnen fai konnen komen aen de breilche die der fai

gemaci wj"· . " , ^ ^ .

Ende als al een overmatige couragie, haer foude tran-
fporteren, om eene aöie van Oórlogh te doen, die dog
heel
contrarie is aen d' ordre van d' attaques j Söo moet
UIC» geloven
dut drie ofte vier ion^rt mufquettier, ftaen-
debedeckt achter öeri müyr , en die fonder vrefefchie-
ten
eenevee]grooterparthyefüllénophouden,inha-
ten wegh , door't dootfchieten of door quetfuren;ende
dat die geen die't meeftefoüden opiniatrere»,onder de
Rijs bolfen of fachines een groot gedeelte van de BrUg-
sefouden maecken,

Soo moet men dan defe'propofitie verwerpen, om
Büucholtt' attaqueren op
dek tweede maniere, niet al-
leen,om datfeonmogelijckis, màer onidàtfeóockis
wreetenonmenfchelijck. ■

De Heeren Generaels feggen dan, alioo de yoerage
ontbreecktaen de Cavallerye, de Vivresaen''tgeheele
Leger,het Canon om een Batterye te maken, -'t Polver,
d'Inrtiumenten, en veele andre nootfaeckelijckheden,
dat men Boucholt niet en kan aehtaften door Belege-
ringe, en dat men even fo weynig het Leger behoort te
hazarderen door een generale attaque, overmits de na-
ture van de plaetfe, en d' ordre vart den Oorlog contra-
riefyn tegens een fuik verfoek datfo eKtraordinarisis;·

Outreguelacendttite ieceCaniadanseulitup dmgtretixeft l6SS
UnmvrtgefidificiUy qu'il peurrlitmdnquirl'entrefreuneurs. ^ ■ -

Maïs fuffrfe que Ie Catton ιηβ fait une brefche fnjfieatite ; U
ntfauijiiitaMprefnmer deldvóleurdes Treupes, qu^óndeive
crere qüe lis Soldati courrujfim infmle sporter twe quantite in-
nombrMe de fafthines qui Jont neceffaires pour rtmplirdtuxfcf-
fetpUind'eaUy ^ lefqutU ilfaudrtit pajfer avant de piittveir
abó'rder Ubrefcbeqniferafiiittk.

y-ì

'atre une

ψίβη digue~rrt,Jìcentrairta l'ordre des attaques j li fout croire
'jut
trois eu quarte cents mufqumaires,qui font a couvert dir-·,
riere «ne muratile qui tirent Jans orante en arreferont laplu's
grandifartieencbeminparlamert euparleblejjures, C? quiles
pius ipinii^résfiroien unefartie 'du pent, mejlex. avec lesfaffints»

•;ì1··;

ïlfaut dom rejetter la Tròpo ft ion defàre attàquer Bmckboti
far cefi e
feconde voyi,tton fuUment peur cèqu'iüe efi impofjibU^
mais pàr'ce qù' elle ejl truelle C? inbùmaine,

Mtffienrs les Generaux di/ent donq, que^ par cequ' en tnànqu'e
difiuragi 'pmìr la Cavóilltrie, dis Vivres peur toute V Jirmee,d'e
Cànènpbur peuvoir fairi ani Butterii, de poudrts, d'eutils ,
ïS
dis ρίΛι Aütrescbefts , on ne peut affiegtr Biucboltpar trancbte,ÏS
qu'en ne deh non plus baxjirder lesTroupes a fainune attaque
generàìe\ Par (ι que lanaiure de la place, Ö ordre de li Gmerre
font eonirairts a
Une tentativi fi extraordinaire'.

en OORLOG. VijfenVeemghfieBoecL· 773


InocOenbc betbolainiïqüarttenupt Wefél én an-
te· bfce paetfen abbpfen mcerbanbefoulen bec Fran-
g fchen, alö ban fiate ocplotten op ben bpan&t : Φίειί fi
Biii itn twaeifden Den iftaebt ban ^tate bccfocfit'/ bat ai-
•■^tiotij be ©oubecneutii en Conlmanbeutsibanberei
|«tibe iSteben enbe iffconttec plaetfen bàn befen
ld» Ita» / fedeufeltitb loilbeh aettfcfijijbcn enbe o;bohne«
ttnbatbefelbeuptftaceiESuàtntfoenehniet foogrbote
pactpen aliSi boenliicë toajei / alie mogel0c6e af6?etit6
amben 25t(Ti{)op ban Munftcrenfpne (©nberbanén
fsutie öiööen te boen / en aen bé felbe bigouccufeiijth be
ft[)abeenlaflaenben,Staet/ enbegoebe ^ngefetenen
tan bfcn / gijebacn / te ccponcrcn / om am ben ©panbt
iitotjepleegftbegöetoelt/ fnfpnepgen Sanbt metna-
bjutb te boen g^eboelcn / cojrefponbcrcnbe bact obec
met malfianbecen / ofte bat gatt ï|o. iBog. anbetfiiujS
oberliaor WaiiDcbbofren nabcr foube motten boo?fifti.
. ®cn felben tpe ontflngft men ootlt een iiaiffibe
Ρ öe tjccceu óöccücpufcctbe j$tatentn VrieHandt ;
rt» 3nfonbctf)cpt bat be ©IfTcBoppelijtfie Boltftcten feer
llcctfi oiitcent Nootd-hóornenbe atibcre «©uartiercn
tinn Drente ffcg Heten ftcn/ enbe ben achtentwin-
ti^ghdcn Dito ttiet ontrent duyfent ^cetbtn ontrent
Emmen cnöe be omicggenbe piactfcn glKtüced toa»
«n/ enbe alfoo alle uprcn fnfonberficpbt bp bftb?iei
fcnb toebcc / onttoijffclijtfi meet topanbljjcfte ©olc^
ween te bcttoatgten (lonben/ foo betfocfiten ftacc
€bcle bat fonbec t jjb berliesi een tonfibetabel feroutji
patiïirijoPii-boIfB/ Ènbeinfonbectiepbtbanbe Sup-
irtpenncc Drenthe boo?noemt/ gljefonben motsten
»«bcn: ηοφonifangfteiteen ItólfftbebanbenCom^
nianbcuc Broersma, gijeftiljeben tot Coeverdenben
Vier cn twintighften g^eiembcc \iOó?nDemt/ mebe
^vt'' /«' te mtbbernacOt/ tioubenbe in effect bat Ijet
ïlEOec ban ben ©Iffcfjop ban Munftcr tot Einmer-
1 amp tn't (©jaeffc&ap ban Benthem, een upiban
•-oevcrden Sao^ leggmbe / negenathien duyfendt
jnnnneti ftcttft/ met beffcpn omme be felbc fattati
Weten/ bcrfoecBenbe berfjalben bat ftem ten fpoe-
"'Qlmcn fetoucss toe gefonben motöt toerben:-59otI)
ïwwnöaet ïgtoog iSog. ontfangfien een Sltffibe ban
V Deel.

tel

be ^eiïètt eebeputeecbc iStaeteh ban Över-Yifeii
gefe0?ebiei» tot Swol ben een en dertighften ^ecemi=
ber mebe oubfh ^pi/ Boubehbeln effect batgaec^b.
be Cottipagnle banben ïïitmeefïecFrentzi bolgsn^
Saecl^oogB Iföoèftenbepatetit ban ben vijfden befei/
gebeflineect naec Heufdeh, niet ettbonbrn laten bec; «^ocuci:
treeften upt gare p?ijblntie/ baec be IKunftecfciie ftntfn
; bolcBereti be boo?fc{|?ebe iStabt Cbèverden met een
belegering^ fcgeenen te b^epgen ; ^e l^eeccn <@ebc-
puteetben bàli bep?obintle ban Stad en Landen / Reb-
ben ten felben tgbe mebe ter Betgaberlngli beiichbt
gl)emaet6t/ b'tnbaffe ban be boo^fcg^ebe H^unfter^
fcfie l&olcbeten in 'tCacfpel Emmen in 'tboó?fcij?e-
be HflHbtfcBap Drenthe, met betfoecS bat met ben
eerflen eenigeCompagnientepeetbetibe të boet / ber- mtcar
toaertjSgDefonbenmocDtentocrben/ metenbenebetiji fpticw
bebetfocftte twintighdUyfentGuldeh, fot betallngljc
ban be tcainiei-bEDocftcn enbe anbere Seger-laflen/
mftfgaber!$ rcmbourfement/ bpbe felbe J^jobintfe
ban,^tab en S:anbcn/ in ben boojleben ^are boti?
be «©eneralltept gebaen; Bebbenbe boo?tii genotlfii
ceert/ DetbetfenDen ban eenfge 4Eompagnfen naei:
betfcgepbepiaetfen / enbe onbcc anberen ban be Com»
pngnien te ©eert/ ban be SWimeefleri Venucius
enbe Wenge tia Coeverden: JSoti) ontfangtjen een
jBfffibe ban ben «aebt ban iState / geftöjeben alljiec
in ben l^age / [lupbén bato befeiü / baec bp be ftlbé
tot berfeecberingf) ber gemelbe ^tabt Coeverdeh, * j,
tegeni alle gebieefbe belegetlngi)boo?floegf)enbenai Dmnitt
bolgenbeCompagnien/ om bertoaertjS ggefonbente
toerben/ al0 namentli)cftuptReenen biebanbeCoU
lonel Sedlenisky, enbe Capitcpn Lichtenbergh upt
Doesburgh, ban be Capitepticn Arent Siootj enbe
Bïcck upt Zutpiien / ban Bronsvelt, enbe upt Swol
bte ban Keppdfox: aSDaecop l^goetggebonben/bat
beboo?fcl)?ebe fes Compagnie» na Coeverden
boo
noemt/gefonben foube toerben.

Siilreebe in 'tboo;iebcn ^aer b)a$! toeberspbtii ittt
clinatie gfietoont/ tot fiet maec&enban een 3Cfliantf(|
tuffcijen befen «Staetcnbe Brandenburgh. ©aerban
bJlecöt be befolgne in befe fisaenbt ttenfltiflch on-
®tt bet


-ocr page 790-

seSS

774 SAKEN van STAET

D^cgan^etig^ttomen/ enùebantancepten ettbecontra
cattceptet^seUeitt:<$(ttieom getteitt»i: tef^ètlitecen/
mtectit ben Igeet toan Bsverninck ooc& gecommftteect /
tuneen&eecntiee Ckve fóti^en/ enbe boo? ppbeonbec-
cecgtittge enbe f ntontatle / get gl^egeele teeccB foa beel
boenlDc6tpa^tefac(litecen/ oot& te beboibecen/ bat
Se^eSi^eKtt ©iflnöenftucaöfcBe iltnfdecöi Boeeécöoe
liebtc gtl^autDocifeect en eBemacBtiggt motsten bjec^
ben/ omopbe bcici}fcg;ebecontet)te ban

befen ^taet op paptec te bjengen / te fluptem ®efe ce^
foluttetniectaen ben booinoemben ]|eecban B^ver-
ninck gefonben/met becfoctg bat bc feltie fttj^ aenflont£i
gecluaeKbtjj b)Ube be^iboegQen / om fnne bepefcge^ tot
uptbaeciitgi; ban 't ggeene taoetenbe / te ontfanggen
jenbe tttó m be booino^mbe cepfe t« pjetvareten : geiöcb

WftSop. 0Cft&.t¥bt(#t ^ ■ . ^ . ^

tcDe op't ©cud^rtiendeuigianuaïjilaeööenffipanbtttotfjop
te >i ^„pji te Wedde,öaböe geen Sffiaoot /aW booj ontrent
notD drie toeec&en. ^e poften biaren footoelbe-
tnaert /batter ban buptenniet Ëonopgeretlit toojben:
ban Meppen toaten geojbonneett eenige ©agenö met
^^oot enbe piobtfie onber't gelepbe ban eenige
pesfeotc boet als? be ©?etbe naeftfelbe ftui>#teB?eni
gen/n? aer Babben niet 't t^iicas ltQn»gn6omi n,
©an Rijnbeicjt&iaeg&be be jlaglftraetootSfeer
tcactBan obecbeftanftDe/berfoeclienbeban befelbe/in<i5uati
sMjn- foen leggftenbe / ontlaH te bjetben a ten min?

(ïitt bat.be felbe J^oltaetenbaft toegeeöoubsnmet®·
SSLt^n^i^Piiert/ batfe&aer met Hunne aogBementenalJi
faitmien anttócii mocfiten contentecen / be 3ee?g0ewn öaec
hAnöe goeijt te laeten Beöouben / «nbe met gfietoelbt niet af te
ltSSira nemen; aaSaccopfsSaenbeieecban Pra^el gftefcfiiei
^ ben/ batbefelbe fooöanieöe o?bje toilbe itcUen/ ten
®acc epnbebatbeboo?ffB?ebe€coupesitot Rhijnberckenbe
oürïtncrt eiöeciS in goeöe bifcipline ggefjouben motgtentoets»
«f" , ben / bat ooiB be felbe boo? föne onbetijebbenbe
f
tabel €coup(0 Binnen Wefei leggDenbe / alle mogelöf6e af-
scfcöie- ö^eucït aenben ©panbtin get^tift ban lEunflet/
boo;ejccuEfien toilbelat^n boen: toierbt mebe
acnbenCommanbeucbergemelte j^tabt SDefelgge-
f(6;eben/ batgp tot bien epnbe aen be booiftj^jebe
(^roupesSaUebebojbecinge/ aenlepbingeAfiulpe/ enbe
alTiflentie foube gebben te geben/ toaer ban aen ben ge-
melten ]geer ban Pradel mebe benniffe ggeggeben
iiJlect; 3©öi>«!ïiiSaenbeCommanbeut!Sban Rhijn-
berck enbe be Grave ggefcliiebett / bat fp lupben cefpec-
tibeiüclialle goebe ojb^efonbengebbenteftclUn/ bat
be35utgecsienbe^ngefetenenberboo?f55teben/boo?
gare onbergebbenbe euarnifoenen ggeene foule^ / ofte
oberiafi motgténaengebaen toerben.

jSaerbat b^n ^eurbo^fibe Heeren Rooms
winckclenbe Copes gabt ggeggebenbentiiulbaneF-
traojbinarisü Envoye ; öeeft men notgtani! algiet ftoas
rioDept gOemaecfitomBaertettatteren/ alibietggei
éume iöcB<Ênbopesi ban be Koningen, g&aet ober Beeft ben
ban tifuc ]|eeciSeucb03figDefilaegBt/ uptiElebebenfeilienden
bnr'Ìn'^" §anuatp· l^aetïgoogDiBog.Beböen'tnamaeliitoe
gefiaen.

^e felbe iBiniflerjï bectoonbenben twintighilen,
ciajen bat fp alteebe bcn vierden befe0 tet ©etgabetinggban
A\)ci 0 c gaec l^oogg iBoggenbe gabben ftgjtftelptg oser gge^
Sïf lebert / een iKifftbe ban googgftggebatgte fïjn
cieVie Ït«ucbn?fieujc6e '©oojlutgtiggepbt / bectoonenbe
xanbcii beonipelgtite ober lalten enbe beftoaernifTen/ bie be
eii ^tr cieefftge Eanben in 't ggemepn / enbe be iSteben in
be felbe met gacc Ï|oogg iBogenbe <iESuarnifoen fgn»
be befet / tegen;} folemnele (€ractaten / «Sapitulatfen /
enbe be goebe nabuprftgap toierben aen ggebaen/
Doof be obertïercBe in guattietinggen ban ïïHpte-
cen enbe l^necgten / enbe fonberlötfien bie ban
beb;eembe jlatienna onlangg!$g{er te S:anbegge6o«
men/ met fecieus Ketfoeth bat men befe eeftoaec»
niffen mocgcen remebfetcn / enbe gaec iBinifier^
baetobec een toebetiatigge anttooo?be laeten toe feos
men. €nbe tertotjl tot notg toe baecopnotg ref^
triptienocgreparatfeloa^ ggeboltgt/ gabtgooggfi«
gebatgte fgne ltteurbo?|ielpe ^oo^lutgtiggept bp na-
ture ^if eDen ban ti^n feftkaden befec be felbe füne lif ·

O'^efc
Oanbe
becnmcR
«4

ebbe

fm Bi
nant.

fïoomf
luiHcUei

tlctl

(ierjitoeggefonben/ ggela^bf*
enbe becfoetbenniet allemte cepeti
bene ffenjï aen gaer Hoogg ilogi
bit bpgaenbe <i£]ctcact Dtan biti
be^tabtWefei aen
©ojflelgtee ΦοοίΙ. ató tantgeec gebaen/toaeïS"

uptöiergelö£fiebeelboubtgeftoa«Ïlatfiten/mffl

anbere «leeffcge j^teben fileetft/ bat b'iES
banbe «©uatnifoenen foogoogg fetomn^en / bjit l"

—----- ^ . ^ —» Ivutl· UJj rimPif

boen infbjmeten/ enbe reparatie enbe potft bo^
ninge ban befen j^taet Derfoec&en / ober be ftS
bie föne goebe «©nberbanen toietbe aen ofitbaen ö?7
be aiföo be gemelbe jminlfier^ op berft^iWin antS
ceboleances/ ban töbt tot tflbt sebaenlp Sni
tien/ nitt tegenHaenbe alle aengetoenbe 6iEn /
geene refolutien gabben fionnen matgtioti imitm
om garen genabi(g|len Heere baec mebe » fin«no„
bolboen: ©erfocgten bat foobanige sefoto/ ft,^!
bet berber uptflel mocgten genomen/i fiaet tci,'
j?poif5 epnbe toe gepelt toojben»

j ' ExtraB'Brtef der Ma^iflraet <vm
.#^/5 ί/ί» achtftenfeftien hondert
ies en fefti^,
gefcbreven aen zijn Keurvar-
ftelycke %oorluchtigheyt van Branden· m
burgK ft

iticii^'l

U-Keurworftcliicke DGorlvehtigheyts gepadichflc
Brieven vanëen MWffidefes,. hebben wy in on- wiidi
derd^nigheyΐ wd owf^ngen, cHdckpnnen daer ^^
op niet Gndwatep, IJ Kêurvorftclijcke pporlugïig.
heyts wcemoediglyek γρ,ουτ te dragen, bge dat dele
Stadt cnde Burgciy, by defe periculeufe conÉtiitie
van tijden, federt
vaia a drU wcecken met Staetfchc
ende
frantiifiit Volckcren rcfpectivc alfoo firn ver-
vult ende hard gedruckt, dat defe Stade over befchaf·^
fenvanVuyr, liebt,Servicie-peenipgcneDanderfiDts
onmogclijck is, diergelijcke foo berwafdijke oppreöie
ende laft Janger te dragen ί Sulcks ooick dat eenige,
van defe onfe Borgereh aireede Γοο jammerlijck l^n
toegeflelc, dat fy met Vrouw ende lindt defe Win-
ter niet fullen over brengen, ende de
Imfihi Ruy te-
ren by de Borgerenbet Koorn, Hoy, ende Sttoo
ugens emigi ♦irfi/Λβ^ί ineeftendecls hebben verroedett,
den gheringen voorracdt van Hout verbrandt, de
Kanicrcn, i> talingen, ende andere Plaetfen groot en
kleen mctgeweldt in genomen, ende Man, Vroaw
Kinderen ende FamiBe van hare Be;dden ghedreven
hebben ? Soo dat veel van de felve in Stroo fich moe-
ten leggen, cnde ghcduyrende defegrootekoude ha-
re rufle miflen, ende oock wel geheel gbeniincert
fullen werden, indien niet U
Keurvorllelijcke Door-
luchtighey t, als onfen ghenadighften Landts· Verft en-
de Vader, defe Stadt ende der felver Borgerye fich
genadighfl: aennemen, gelijckwy
dan u Kearvorfte-
lijcke Doorluchtigheyt hier mede oiiderdanigMt,
daerom verfoecken ende bidden, om door der lelver
hooghc voorforge, ende 't geene
fy daer m verroo-^^^
ghen, daer tegcns genadighft te verfien, s^^

't3®a3Seen filacgtige enbe fefwtfitfge ^tifM»»
fepbegetfönet Qgelöcö ίη^ηί^^βΚ! S
te gffcgieben. ©eel bet fpcrö/ tocpniöM"^"^
m Politijeke lepbentop be MiJto'^i.
ben: wfu*m,crMn.. ©aren t onw

ober get ggebaen tappoit ban be W^EgS
teerbe: ®efe fepben/ niemat^i « ^ββΤί

AtiDrAeVtenho rimnelMfli Tiaer ratlUOjt ttlOe

obergebenbe fimpelöifi gaer tfc: „ΜΐρΜί
Contineerenlie toat be ^eeren ^««.^Μβ
enbegeopineett gabben/ enbe fp ftf ffiji
nae gai? bilie toetenfcgap: ootft'« W^e
bcfo?meletebenen ban ben
toasof Bouckhoit gabbe ««SSnSif.

bet» ingenomen. 5©e45£Ìieputeetbein^W^
«reiwBoofbenliiteniitilanbatetófiKKni""^''^


-ocr page 791-

en OORLOG Ses en Veertighfle Bosck. 775

fp öabettQuattifempelaen'iSïïaitbtsJ iBlllitie/ cnbe 1.666

inbuceccben oocb onfe jKilitaite tot ontoille. ©m ____

niet te fpjeecften ban fjaer plitnberen in 't (iSuartiec bdu
Nimmegen , Veluwe , Zutien cnöc Over-YiTeli
affoo guaebt al^ ben Bpanbr. mopt» bc lio»
ningdfeifbjac&nietteeben <£ngDelenbi/ maccgan^
belbe gDebupcigl) in 't oDeIjcpm/ enbe ïaloucjÏ ban
göecucijten / bat men ban Ijiec met
Enghelandt
icacteccbe; 25egöecenbebatbeni|etE Goghuanbacc
foubebectcecËen/boo^cnbealeectjp toilbe ccfolbercrt
tot be ruptuce. ]@oetDelfulc&j$ban{)iecg[)ebuprigB
toiectgljeucgBeect. ginbefe tiibt toarcnoocbfpecu?
lateucs!/ bi.efnbenacmban€b?iftopgocu0 t25ecnac«
buj3i ban <0alen bonben [jet befliael gdetalbanben
ailnticg^i^ nameigcb
666. 3(inbecen bonben bat in'c
gljeOeele C net gljebonben toiecbt bet getal ban
1666. namentlöcli upt be numecale ïettetii 3!·
a.ÌK.m f. upt {jet eer(le bat be ©iflTcBóp toaji
benAntichrift, enbeupt bctahbecbatben fongtiflen
tiag boo? Danbcn toa?/ cnbe bat laec bc 3Becclbt foubi^
becgaen.

'tEegBectoajSfoo bjoegB nfetfn <5uflrnifocn/of ©fKBi.-
menbegoftbiebecte belibcceren obecbcn
aenfiaenbcn raife
©elbt-tocBt i tot bien cpnbe toiecbt ben drie en ««
twintigiiftenbeniSaebtban Staten becfocDt/ battcc ®fir
foo beel/ enbe foobanigge i^coupen te boet enbe te peer-' locfit-
befoubetbecben gebifpicteect/boaec upt eenfojmeci le^
Ofìecte J&elbe foubenftonnenboecben gDeb;acOt : (Ceti
tweeden j bat{iaec<£beleonbecanbei;enb«ecoptoilbe
letten enbe befojggen / bat be Compagnien en «©{fitte?
ten / pbec onbec gace iSegimcnten mochten Inecben ge«
rengeect ;
i€tn derden battcc oot6 bp be {janbt mocBa
ten iUetben göeüjatöt / enbe tee bequamcr plaetfe gbe-
ceebtggefjoubeneeniglje
halve Canouwen, ombiete
J^elbe te {tonnen ggebjuprben/ foo boanncec ben bienfì
ban ben ^taetfulcbjS quamtercquijrecen/ enbeber-
epffcpen; (€en
vierden cnbe ten laetflcn/ bat ben mcec
toel gemclten ïtaet alle be €aptiepnen toilbe aenftt);y»
ben/gaec Compagnicn aenflonbtjjte coinpletecen/
bitibeeiei ijï gecefolbcert te fcg^pben aen alle be (^aubec^
neucji enbe Commanbcuciü langfijü ben
Rhijn cnbe bett
... -- , Λ. · 1 YflcljaUimebeacnbe^teticncnbcpiaetfenleggBcnbe

ifPbcöaei toacen acht hondert man tot «©uacnifoen; j jnöjgjgnfjnbe nacfï aen't iStiftMuniier, batfe{)aec

«ccc/niet mcec alsi drie hondert. b'iSenc pactp .-----L·.^. , ------

fipbctiaectoasSgeen Voerage: ®e ^cccen «iBebepu
tctttiin beclilaecben gefien te {jeliben in ()aec bDebec-he^:
Kiiljan'tliupiiteGrietenbatbc fcanfcftecen '©oip
Mtijt a^n Boeckhölt IjaöDen geplonbect/ enbe met Baec
^ÏictienbolgBclabenmet ìioopteDcbbcngSecencon;
ιη«.

iSeetliec toajS 't bat be Lunenborghfche felf enbe an-
Ïtceootbneutcalenaegliibupccn boacen bectoonbect
iat ccn acgBec ban twintigh duy rent man gBefailleect
liabt te nemen een Cicogne / α10 Boeckholt enbe bat 't
tenocoote bifceputatie toass boo^be 3I^apenenban
bti) intact, ^e ρ;1ηί$ gefinbe namen baec upt oo^faBe
lefeoflcn / bat be tóepublöciie noobigft flabbe f emplop
tiancenCapitain €ieneratl/ enbebe Hilitaice nopt
foubc b)ti pacecen aen «iDcbeputeecben toan ben j$taet
ofein^olitöcBe.

InbccccemacQueecbenbatbe jpcanfcge (Ccoupen
iiojfaeciietaDacenban ben ontoille. SDant aÜR ben
«Sinne fpjaecltenfp niet aljÏ ban te gaenfn <iBuac=>
nifoenentie SDintec ^uactiecen. ^e Igeecban^·
[Elftot Aernem jgnbc boecbcfulcfte bifcoucffe; cnbe
Joctociiipbaecnaecinbeni^ageanbeciifp?at6/ enbe
lictbeti l^oningl)!} intentie boa jibe €coupe0 felf
•nbe 3©(luec te boen agljeccn ; foo moeft men h nemen
W ttn compliment. 3®ant Pradel booj fön
^ftben te l^obe fpn boen ttel geeft fiaenbegeBouben.
«oobatinallemanietetcgBelobenbJaii/ batBp lad
nabbe fnöc
a©imet niet te agBecen/ öatW/ ben
wchopte becfcBoonen totinbe ^oomer. (Cnbe't
nasi in allen manieren fufpect enbe aenmectBelt)cfi
w ben öoningft tot nocft toe niet een (lupbec fubi
cnbe niet een man tot fetout!$ Babt gBefonben te^
OücnEngheiandt, enbe toatBpgöefonben Babt teeBen

-iffi!
i

gBeflabidB/etttietoanti)bttottübt / op be befte be«
guaemfte/enbe feecbecfle maniere foube Bcblien tein»
formeren enbe laten informeren / biaec ben 3^anbt fig
Biec of baec ontBielt / enbe naec onbecbinbinge cnbe be-
Bomen ftenniffe/ben felben alomme met ciccwtfien/cnbi
anberfinbts; boo; be IBilitie onbec Baec «iDoubecne ofte
Commanbe (laenbe/allcn mogelüclte af b?cut(t te laten
boen ί enbe ingeballcrcnige «©fficieren/ foo toel Fran-
fche alst anbece ficB mocBten aengBeben / ofte pjefcnte-
ren/ om ten bien epnbe met pactpen upt tegaen/ ben
®panbt te foeciten cnbe attacguecen / batfe fulcBii niet
en fouben bermogen te inrpgccen/of te beclineren op pe-
ne ban baec ober aengefien / cnbe gBeco;rigeect te toer-
ben.

g^e ]®eet i^jinss Maurits toiect ben achten twintigh-
ftcnbccfocBt om fitlj ten fpocbfgBlien in gerfoonte
bctboegennaWcfei.enbaeromtrcnt/metautBotifatie,
om bolgBenui t^ gljcene nacc ingfjcnomen abbgs
ban be felben ^eere
5^2lnce Maurits van Naflauw j cnbe
oocB
ban anberenbeji noot fünbe/ ban töbttot tfibt
foubetnerben gebecretrcrt bp <0cbeputeecbcn ban Bare
ï^oogBlQogBcnbemcbebccteaerbtti af te fenbcn be
militie ban ben ^taet / leggBenbe iti be <0uernifócnen
op ben
Rbi jn, cnbe Yflel enbe anbere bacc iti gBc-entla«
beecbe ofte baec aen gcenfenbe plaetfen/ fp bselbie gBCj*
legen
Jön op ben 25obem\)an Gelderlanten Over-Yf-
Cei, bolgBcnjf Bet particulier enbe ejcpjej» confent ban be
lUeeren Staten ban be felbe ^jobincien/ βΐί) bie gBele»
gBenloacenopteccitölObanbe
Gcneraliteydt of baec
bupten / mitfgabcctt oocit fobanige anbece compat^
te Soebtente ^aecbe al0 in een fpccificgue Xpe
foubenlnerben becbat / in een groü ofte met een blepne.

..... „ ___________ _____pattB&enbpewurfienuptbe boo?f5 <i5uatnifoenenof

ichopbatbeebmeec fcBabe ali) boo;bel: anberflmjf opben JPpanbt ten beffen te boen agB^cen»

(®tt i Φίβ

«n /cntic te cattefficen ί <Söocli in 't partfcnHrt «eten
Li ^fttefcaof)fnfitbÖ«ljarc. femantfepbe battetin

' 'r i^ect wacen 0E tocefl; dertien Generaels Perfoonen :
prins Maurits , de Rhijn-Graef, Pradel enüe aclit
Gedeputeerdenmae&teuelf CH noCj) twee fimpele Ca?

ijltaiii? / aen De toilcheöe «©cDcputeectie bcel οϋ«ί)οο?0"
πίιοειι. Φβ iEieDcputeectie ftpDen / bat ban btflin aen
fcicanfcljeöaoben orooteontollUcöepbtoBetoont tot
tinnactöe/ enöe batfe beo|)«rDcntii<i5uarnifocntc
ojfiueiifctjecnooc&toelbat
Pradelpctjï fulrösSmoe-
|e (tcbboi tn ia|i setiabt. 3©ant (jec ben ìloningD ΙΐΙΙ-
toijiljcni atìopeecOe. <eiibe'tisi foo toel onbet be
@ >111(01 / ald onber be €ljicucoün$i/ bat men be
wiD( ban ben patiënt niet toii al te caii laeten toe loo-

Bill.

jinDccji faò rtten bat be Munflerfche 6o?t!Sbflecnaes
Ilici acht a tien duyfent man te belbe guamen/ enbe
Vriefeveen (n Over-YlTel cnbe Emiiien (p Dren-
the Oüetüielen enbe plonberben/'t bolcö (loeaijen/
(it flcoanoen toeglj bocrben. öonben b<e (n 't ® tlt bup,
uni Deonfe mocficn 't ooch öonnen. Φε «iSaser-
ω tóojöenbicötoUöbcftbuibigfj banloeenji. Höaer
lioebunnen Coppen autentjicb fjin: al^be p;intjfpa;
Icn tiatleten i !Sn göeen bingöen meec onfeeci
bccD(Pt>t alei tn't becOael ban be «©o^loggj} actiën,
ülcli patticuliec ^olbaet becteltfjet tot fpnboo^bcel:
©antfpneecöangöttec aen» <gnbe't<iban oubtjs
te ecntpoO^nfcBaptoanbe öcöoii-lteben/ glorieus
te 3ijn. pautu0 enbe (Cecenrfufi gDetupgb^nt:

iüiimtiim tm ccciiuntfms oàiofisfabuUs. Et iegatut Erafmus
tipovtrhitm ■.Oukibittuminexpirtis.
«Ênbe't 5i'CanfcO
fpjECfh-tooOibt fegljt: Ilfaitbonbattre lesglorieuxj
ibnes'enventent. jamais,
jgiemanbt toü bebennen
batÖPOÜcflaaenisi ofbetloocenöeefti ©oebtcfetolliS
[uojtenaeiietmenbat bepbe pactpen fico be bictocie
ioefcljjijbeni €lcftmaechtbef£öabe ban fijn 30panbt
orootci;. ^elben gljebeutt get bat b' een ben anbecen

ΙΟίΐΟφΙ : Tut ιβ kviniacenjuticx, 't |Eoet ban 00C6 niCi

manbt bjccmt bunclicn bat inbefe 25oecficn/in't
llutli öct <0o?logl)Si baben clcfi HSilitaic nietfainbt
flint recc&entngö of aUejS befcft?eben nae fijne fantafie.
(n bit flucU ban
Bocckhoit, b' een pactp

ife

i

-ocr page 792-

776<5SAKEN van STAET

upt!iEfe®Étoa-

ijetinge mftf0aDet!S bê« Icere ban

• * » ^ « *

uptbinSactbanjStaeten/ mettoolftomenmaciit en:
ïjeftjccfaelöebel om fonötr rugge-fpraeckeacnöaenöe
'tcmploti&ecboo^fjmiiitte/ naec uiocnomen abbtii^
toanbengemelten ^cccc ^iiiicc Maurits bau Naffau,
oocfefoofpfuit&sigoetbonöen/ ban anïwte {)ooae ofte
iiimbece<©jficiecen/aUeiitetcfolbet£n enöe tffmuc-
ten/ oföoenefffctuecen/ toejS naec gciegentfjtpt en-
tje becepfcg ber boo;baIlenbe faec^en/ ten mecjlen
bfenjle banben ^tact/ ehbe afbjeuch ban ben Bp-
anöt/ f)ebonbenfoubetoecbentebeöoo?en / baec we
toooj öaec ComititffKn tn BeltoociijcfeeioimafouDe
toojben gebepcfcBeetiVenbit ailesi onbctrainbect enbe
fonbec^jejubittenanbe betfberatte naecbec re j^ouben

teect. enbe aliï ban oncft te Committeren/ Jbp «eebe ^
moeten;üeloben/ batfe nietimeer optboo?beil banbe i
cenali bianbete ^iobinttefaubencef[efteten/;maei
atleeneigcb letten o{tbenbien(i ban 'tgemeene.lttanbt/
mitfgabec0 befo^genbat: be boanbeboirenbie bpeenige
raiUtaice getommitteett fouben mogen bjetben fon»
©etfiot bec eenige oocBlupcBinge bcdgens ö^oibie ban'tïanbt
ttgen 't geitcaft mocftten toitbeni

pen ban Cotnmertié/ Raa Zeyien boecenbe/ fonbec
fpetiaiepecmiffieoftecontelTieban gaer ^ootgHèog·/
opfoobaenige penen/ aljSbp. be boojjjaenbefiiaccaten
naec tegöensi toaten gebecreteert / fuilenbe topberi
ootit be cefpectibe €olUgten ter 3llömiralttept met ben
atber eerflen aetigefcJjjeben toerben/ batfe baec inne
niet en fouben gebben te bifpenferen/ of baer toe per;>
miffieteberleenen/ onbec beat pjsteict fukbjï foube:
mogentoefen/mitfgaberdintetreti^en enbe inutil t«:
maetfeenalletonciffien fiier beboorensf gegeben/bie:
nocggeeneffettgefo?teectfoubemoeengebbcn;bejeifou
be mebe aen bie ban be Wepne ©ijff öctp/öoo^ben gant-
fcBeniStaetgeinterbiteect toecben, na« prima Marcii
naefibomenbe tjare t>oo?f;^ neeringe / tot Dare
j©oo.nabereo?b?e/ te oeffenen/ mebe op foobanige
penen/ aljSbp'tiongöfie patcaetbaec tegen toaren
gefïatuccrr/ 't toeltfe tot bten epnbe />. foo ten ceguarbe
banbeboojnoembclilepnealjitenaenfjenbanbegroote
ifne oicr Viflcherye gerenobeert foube toojben.
ten aiii gn be Oanbelingfj ober b' alliantie met Keur-Bran-
OTcnHM denbrugh quam liet meefï aen op ben ®ol tot Gennip
iiEanDen-öi« fij" iSeuc - ©o?(leIöc&e g&oo?lut0tlgOept teeber
6wflfj. epfctiten, 381^ toehomcnbe.. ïiiet fepbe men
bat öptoel op ben €ol petit mocBt Öebben tefeggen:
^met <®otB niet op te Sticent. ®en tweeden, begeerbe
ύε^οΐ
Dp «paratie ban ft0abe enbe foulenin't ïanbt en
tf^in· ^teben ban Cleef / fgne ©nbecbanenaengljcbaen/:
iifp. enbeeen Reglement in't toe&onwnbe* iSwli); teiieri
be geoojbecu ban fteare pjactücöe. ^
p, begfteetbe
oot6 / bat get aen te nemen boitb y baec toe be|f ^taet
foubegeben vier mael hondert duyfent.gUlbeniS tof
werf geit, ett t)p bi vyf mael hondert duyfénE flUlbentf

bie quam Biec ^onbacl): 3©aec obei 'öaöoiSÏS?/
Oaöeringö 3Önbe/ tote» lecftoubt boor ben
Crpjpffe Dtm gecifclJiibecït met bupKcact ΙΓι!
boociglje. iHaenbaegii ljoo?bemcn/ batim f,
tÉtb«cl) nae mibbacij feif^ ^ag bccttothen/1,,^'
Cafosïban ben igeec tàcuc ®o?(i op Nimmel?
SUrfttoancnbebat bcaen fjem oftcfonbeiictuiefl^f "·
be|fe(ffÌjftoa!5opoebangen/gimmet!S'"·^- ' -

'iinss ban Tarante toiecbt getefcöjibem/ bat fitoM" ì
Jgoocf) H^agBenbe ficfttoel lieten geballen benoo^jnto. '
pber iconbuite enbe btgiiaiuie bp fjem inn btfTton/
enbe ruineren banbe ©panbiljjcfte€toup£jï (n öcii
OüdenbofÉh boojnaemt gljepfeègijt / ' enk öat Βακ

ilooaö jKbgöenbeaotftbettrouUJben/batBpbcbooh
ftljjebe fpnengocben ptiet/ cnbigtlantietenniecilin^L""''!
öienjlte banöe Eanbe/ .enbe mee(leaafe?eiic[i benöm

ϊαηΤιε «©i'nabfgatie eti ©ifTcöergeaenoaenbe tsferbe ben ©panbt oribermocpt foube continueren=: lé' ti '

coop ecrften Februarius toet(laett/ bat bp tonttfluatie en itiebe aen ben felben ©jinte/ alis ootb aeniin i^m»!
hitröiri generaelöcft op alle getoeflen berbooben foube toecs uecnéui: ben 25ergljen op ben doorns/! ìiiiifgaDfri''üf ·

met «as {(affjfqug juuc gei uptloopen ban alle ai η ben Cemmianaeuc tot SSjeba geft^euin / bat

fplupbetil^aec upri>e^ebangI)e«enalbftetDpee&?atDi9"'3i ,
fouben pcbben te infojmeten/ enbe: boen iBfejiinetni
irt totensi bienftbe felbe epgemlöfft tosR»/ in
μΓ^
fpecièof be ©fftcieten/ Coben ben'bow^tiwmöen str
bienfl ban ben; Biffchop van Munöer j niet inanöetc
l^eeren enbe "©jincen bténft en toaten/ teactöeboof. ja^]
noembe Ccoupfii ggetoojben/ enbe aenöljenomai / fsM
aljS-ooeft ban toaec fp laefl gijebomen toaten/ enbi
toaet:^gungem«enli)(topgegoubeHlgabt)eB/b)aft)ef: inf« '
feprtén bp DiKr' teoo^i öBenomert j toiïteBiricif / cnti«
toaecban baenfprefojt oft fetouti toaeenbethjac!)·
tenöe/ merfpecifitatie toaerfegöeboojcn/ enbetoooa-
ae0ttc0/ mitfgàberiofonb'ec befelbe aeen (önöer-
baenen ban:beren^taec/ ofte ^efertctirsienbe ^tec^
loopet^ toaerennbig. ί gaere Compagnie ;{nDe;öt»tfl
jbériaten gabbm/- - enbe boojtsi aaes .bwer af» öc
bien^ ban 't JEanbteenigDiittii g^eiigeb foube,moocn
jgtti g&oen baiecbtnotb bntfangftetteeir iBifföföan
be eetile pjefiberenöe enbe anbete; Sabcn ban Brabant w
gfleftljiebeniamiec inben Hage.,. tjupben bate, bcfci/
öoübénbe in effect bat ftaer Cbele boo? bitftlKpbeB f<6t
gÖerucBten onberricljt toierben/ bat feecfieren i?aep> ««
onber bfen naei» ban iïemmeè^i: ba»;be Φκοΐίεη

banbe Stbbpe ban Sti Bamaatsïijcfflöetentein öen pa

Oudenbofch,,: alSÈitiebe bie ban'r Sanat

gletrempeect fouben fiebben.in Μ

ban gSimoembei jptutfietftee €«»ιΡ"»ί·βί Ö"' Kf

fcö?ebe <iBuOTat<»/i5ì aliS mebe baieeiiiafief Pf^f, k

tJiften albasiJ aeft?ifilbftf)cöulbicii'foumtoffcn/
|)aiic€Öeleiiaiïomrae göerffölbeeEfiftaböcnbni m^

tuceur : <5e8tÉfaeCbectoóErtsie· f«BÖp/-i u m

- ■ - - - - · lUOJöJJ Iff/

ι<ί6δ g&e!Siüicti?n6pl3ÉfinoeautDorffccctenïicgee(ommit-, natf^ %ficicgötiìjbtjs: öattrnpueis

tecct iie^eeïentian . . » . fouöen: cnöe ηοφιαη^ nktatnijcm homsnbcS

fulcöiDon? cenjipieffe ^tettotö

'm

•iinìo?0ljini toaöfjicc een ftcttb 0i)erutl)ibat S
ben
Hage löaö aengljcHomen. ^ocft quam 3 !
boo?fct)pni €nbc pecftìicecben Bacci^ooöü ^
(jaec laft bat Ijn fouöe flupien. In

«©efouleirin bC Mcyerye enbc 't Mat^ulfaet ban
Berghenop Zoom Continueecbenal nochbooi hpiUnn f'^l
iterfche, Diefoo toel op 'tilupsJtOtWoud"
in 't<©o?p Oudenbofch fjaec focljtcnte tecferw

_________________________________________ll^aec be bigtiantie foo ban ben ©iins ban Tarante

noopcnbe'tbeflellen ban'tSegEctegcn^ 't aenffaenbe j i» be Meyerye, al? ban Vorft Frits van Naflau»
boojsaeei^ejS toiecbi ban nu af baft geftelt / bat | omtcentbe tweeiaeitie ©laetfen baasifoosoeijt/ Dat Pon
tegenssijetacnfieenbe booM'aec iipt alle De p?obtn- ' be ©panbtalbaecfonbec bpSanjS eenfeöcn tcgenilaiit
tien naec oubei: geboasme <<3cbeputeet:ben genomi» | bkcbt toebec upt gebboonggen/ gaet meefl oeban f^ «
necwfwbentoCEbenom te ©elbe te gaen/-enbe fou' l gOen aebenbeng&aectoanben Capitepn Kirckpatdk tuS
benbi-^ecen <®ibeputecÈben albecepts getommiti | btn fefthienden beeb om(lanbtgtj cappoir. icntrni^'S


_________ lé biaegiftì

enbe te 'fïiipiétif

toferbe geiti Wéi'«peffen^ tocgftefc
biett Ciwéjfe ijuflinürt^ÏBet:/ gBelöte^tB' t««'tett
Mif W ÜWl&edcPenfiönaris tWOiWoibl^;

itjittogöelitliföubè i^ötö^

"^Ten^ tocgftefonben; ighbiiibicree®^

-ocr page 793-

i

hfloibefianDtban ^ufiitteantwretin «iceiwpeUigoyi
rtuftlticN aeepuniiect toetben ; a®aec op lö goetöftes

honOcnaenöengBemEUenKaebtba^Brabandt tewf»

f riii£«n/Dat foo öacfi als Daec ï|oo0lj iKoeeniie öe ge-
rtnulcceïöitnfozmatien befioitienJouDeöeUDEn/fP D
é
iciöe acn Dacc «iDde foube boen communtceren/ (uUini
bcoocH tópbctii aen be «©oubetneuïS ban 's Hartoleii-
bofch inöc Bergen op den Zoom, mitfgabecsi àen beh
iommanbeuc Vaickenhaen tot Breda, gljefcDjeöen
mìiWi batjp lupbenben boo?noemben ^jotuceuc
(ficnerad ban ^?abant)t / albacc aen gebomen fgtibe /
?fitnir tfaulfitie fouben öebben te bicnen ban foobant»
n[ einfojinatten / alö fp/ ingljebolglje ban Bate IgoogB
logenbe cefolutf e ban Bupben/genomen op be iBi ^
itifbantien Igeece ^?iuceban Taranteuptbegeban^
0ciimiiibenöaKnopgDeb?ac{jt fouben öebben DeÈo--
ittcn.

S^cec Kien cenbanbe <i5ebeputeecbeban Sce·
La latibt/ tecJSccgabecingebanüaecJgoogöiiaogOenbe
ffi ujaialbaecfiBicirelficfisainboen tappojiban'tgBei
hanbÉlöe met Geur Brandenbürgh ( onbcc be ©janbens
SMfcBefaetgen ggeflelt; enbegoe boben al/ om
MMectunbe'tanbec toteen bo^tbeflupt teb^enggen/
^ nibe t)i getnenfcBte bjutj^en baet ban te genieten/ noo«
bfg^ toaiEÌ bat pjomptelgit op be ratificatie ofte be becf
(«tbccfitglie ban bien futftfantet bp ben BoogggBe»
Datöten ^eere Keurvorft te geben / toiecbe göefucneett
kforaine ban vier hondert duyfcnt ^Bulben^ / tot bol-
iiocn(no(jebanbetebebingi)cn Werf gelden, baectoe
De refpectibe ^jobincien fjabben gtjetoont gaece boo^
tuclgdept / om pebec fgne quote baec inne p^omptelg^
Kfoutnecen : ®en göemelten SJeer Kien (;$ boo? fijne
gj^momcnemoepte/ en ggebaneopenrngB/enbecap^
tio;tiicbanc&t: ^nbeboojbt^lettnce gBebaen;önbe
iantie boo?fcD?ebe ionrepte Traftaten, enbe baec
ip gIgeBoojt be naetbec (SEluctbatten bp ben ggS'
melbcn ®eec Kien op becftOepbe SCctijcBulen toe göe»
ii^tijt / ootb gelefen be ütefoUitie ban Baec i^oog IBo<
ocnbe jongBd gfienomen / in befe faecbe op ben neghen·
den
befet loopenbe H^aenbt / ig naec fecteufe beltoeta-
tie goebt gBebonben/ te confentecen in 't p;ompte
fbucniiTementbanbei note ban Zeelandt, inbeboo?-
f([|;ebeviertnael hondertduy(enc45ulbenjj bObCngt-
nteit / toccbenbe ben ]geec (i^ntfangBec <t0enecael
Vinder Stringe, göeautBocifeect enbe gelaft bacc toe be
nooMgBe ojb^ejiSte ftellen : ^lle^opbaftbectcoutuen
bat be ©iobincien / ban be toeic&e fnlcftjS toietbt
gIjcicQutceect/ niet bomber in gBebjcechen fonbenbip-
ten/ öarequoceinbepctitienenbetonfententec ^ee
optcbjcnsöen/ enbebe UbmicaliteptinBatejegBen-
tDaojbigtje noobt enbe fcljaec^tjepot baec mebe eenigg-
flnbti! te foulagijeren / fonbcc be felbe geBecl^cfe bp
öinljalistotlalïe'oanbie i>?oDimie te laten/ aisi niet
tapabd ;i)nbe fuKbS langcc te bjagen.

[tesa ©e J^ecc ïïaebt ^snffonariji de Hubert, fieeft oot&
5L«c©etgabccinal)bec i^eeccn Staten bau Zeelandt,
Uii^n feventiendeh February gftecepicfenteect / ben
% esIjentoooibioBin gijebaecigchen totflanbt ban
|«««iicö6 ©abeclaiiùt / niet alleen ten aenfien ban ben
Wn?P!nbaren <©D?iogl)niet ben SomngBban <gngBe-
■· 'anbt/ enbe ben 25iffcBopban Muniier fönenSfibBe-
'"nt / inaec ooc6 ten cefpect ban B^t quaebt/ bat
iti w be Spaenfche jgebeclanben teaBen0 ben ^taebt
^tfa Diccbt glKmolieect/ baec ban bebeginfeleneenigfien
'U3tatl)tec bcnanbecennublaeclütfi inacen gBefienj
™öcboo?ecc(i aenbequabe gBenegBemBepbt/biebe
|li>Qefetcnen enbe (i^nbecbanen oan ben ^oningg uan
^paignen tegQenü ben jSiactenbebe Gereformeerde ;

met fcBimpigBfpjeecBen enbe laflecen
o wifen: ^cn tweeden, bat alobeceenigiien tgbt
"«racpbe üan be ^paenftBeiSolbaten enbe gn-
socretcnen/ onbec ben naem ban Munfterfche in!
ewccrcije göEtoeftin nan ben ^taet be goebe ijngöefe- i
SI®" Jaöben geaggceffeect / raiiBanbelt / enöei
ehl'L^P.!?" eB.eplonbert^ mltfgabecsi öjn wof

en OORLOG Sesea Veertighfle BoecL 777

i

kf ·

I:!

i<S6tS

■. lilt

: ύ

Έ

■iiJ
i

I!.·.
• ■ η

li

li

4
' -iit

'i'S
■ ü

i!

Staten
naiiZce
lanb
(CtlTitUCB
aen fiaa;

talit(t?c
om ben:
otter ben
bcnr^aen
fen «mt.
fartifac
«taeepft

litDOibe

i

bitlanbm : (iCen derden, bat in be boojftBiebe ïan*
bengjgeBeele (Ccoupejsienbe Regimenten inacen gBe^·
boojben/ËpeengtiebjatBt/ enbe baitatleii ten <@D?loge
boojflen/ enbe ban baec onbec ben naem ban ben
^iffcBop ban Muniier, toanbtlgc&ec bJöfe g|):eDoecbc
ppbehboobembanbefen^taeti obecballenbe niet al-
leen be goebe «©nbecbanen ban ben ^taebt op
Bet onbooifienfte/ alssöaecbeclatènbe 00 Bet ®cacs
taet ban Vrcedémet Spangien, enbe bKiibolgBenjS
op een feecËece jgabup;fcBap j màec pbbgBentie
baec benebenjï te attatQueren/ «nbe in tetiemen be
^o^tceffen ban ben j^taebt / gBelüth in be Ean?
ben ban Overmaze, enbe ont'cent ben Oijdenbordi
irtBrabandt. onlangBiSmaecaltè 6làei;en toaSgBé-
fien. (€envierden, t»a«ibe naeutoe cojcef^nbentie
menEnghelandctoeiaente meccBen / oocfttoat toe<=
boécuptbejSpaenfcBe ^ebeclanben/ banallécBanbe
<tE(oeberenban Contrebande bectoaerbtiJ toiecbtgBe»
baen/enbe loeberom ban baecbe CngBefcBetottimo»
bitepten / enbe effecten ban onbecfteuningBe / ban
bebpanben banbefen ;$taebt ontfingBeni enbe bat
baecuptinel baajii te appjegenberen/ batbe'^paett'
fcBe ^abeag open(ïonbeom be (Ccoupejii /biéinÊ'nge-
landt iniecben becbeecbigt / dlbaec te cêcipiëcën/ enbe
boojbtïi gBelegBcntBepbt te gBeben / om befett ^taebt
ban be ^paenfcBe 3übe mebe op Bet ortboo^fltenlte
te attacQuecen / tot boelcbcn epnbe / 't ggeene tol biaiS
te appjeBenbecen be fituatie enbe paffen ban befe
SÏanben/ boo; ^paenfcBe «©nbecbanen toiecbenon^
becfocgt/ af gB^fien enbe becfpiebt/ gBelücbbagBe»
IpcBji maectebeeientoiecbtbnbecbonben. (Cen fef-
den, baecbp Ëomenbe beconfpicatie / biebecfcBeen
gBefoimeectte toefen ban Paepfche Geeftlijcfcheydc,
enbeBacebtoalingB^n enbe fupecftitien aengingBenA
tooonenbe enbe fcBuplenbe onbec Bet gBebiebt ban
bert ConingB bàn Spaignen, tegBenjs befe Ëanben enbe
Üe fuyvere Gereformeerde «©obtiS-bien (I / öMt bfe/,
toaec Bet mogBelöcft / te eytcipecèn / hiet toice-
fponbentie ongettotlfTtlt ban,be geene bie Baec aenBang
enbe o;b;e op ecnigBe ®laetfeti in befe Xanbet) λ
gBenoegBfaem openbaeclBcb toiecben gBetolleceect f
batBetbecBalbentgbt toaiS/ om tegBen^foobanigBe
macBinatien/enbe bpanbltjclte Attentaten p^ompteo
Igtb tebooKien / eec Bet te laettoa^i j fünbe boo;
ben^taetbeelbetec / beni^onlngB ban Spaingnen
boo? een openbaren vyandt te Bebben/ aljS booj foo
een gheveynfden ©jienbt enbe J^abnpj / Bebbenbc
jegBentooo?bigB foo mertbelöc&e ^coupc$s bp be
Banbt/ bie ben naem aen boenbe ban MunAerfche,
onbec bie baniece/ beSlanben op Bet onbooifienfle
fionben inbabeecen/ gBelticBIjet felbe albeceptjï upt
Bet gQepalTeecbetoast gliefien/ enbe BonbtfcBappen
oocfimebebjacBten/ batben||Bactii-<(5ceef ban Ba-
den , jjjnbe in ^paenfcBen of igepfecfcBen bienft/
meteen confibecable(^coupes ban ontrent vier duy-
fent mannen fuUfi.(i foube Bebben gBebaen / enbe al»
bereptiïoptoegB ggctoeell/ ombecScoupe^ in ben
(©ubenöoftB ingljeballen / te affiftecen / enbe bojbes
tebeffeinenbp be Banbt te nemen ; op alle Bet toeir-
6e fecteufeliicb fünbe gBebelibcceect; Bebben alle be
EebengBetoontBet gBeene boo?rtB?ebe itftenupttec-
flenteappjeBcnbecen/enbeiiee bcrbolgBensi goeb gBe^
bonben/ batbel^eecen o?bineriS>iSebeputeecben tee
<0enecalitept/ aite (jet felbe naec f^n gBetoicBte enbe
importantie / tee J^ecgaberihge ban Baec ^oogB iBOf
gBenbe fonben cepjefentecen / enbe tcacBten be faec«
Ben baec Beenen te bicigecen/ bat obec allebeboo}ftB}e>
bep^ocebupcenenbebabelQCfaBeben / Dan be Stegecin»
gBc ban ben ^oningB ban Spaingnen, eene plompte fa«
tiiSfactiegBe-epfcBtenbe g^eggeben mocBte toecben /
oocB cepacatie óBebaen ban allebefCBaben / Uebe
goebe ^ingBefetenen booibe gBepaffeecbe fontei enbe
bpanotigc&e aogceffien Bebben gBeleben / enbe boontjes
gBegOeben beBooHöcBe affeucantie / bat fnlcBiin
'ttoeBomcnbentetmeec en foube gBcfcBieben / maec
tee contcacie bat beefen ^taet / niet aliEt alle nee«
bupjiycBe bjienbtfcBan enbe tojiefponbéntie ban
pattfenen^uactfecen.ban B^ogfte^t'acBteiKafiingift
l^tt·} fou·


-ocr page 794-

77« SAK EN van STA ET η

ifiéi fOMiwowfangiicn; bdt bctt gooofifllemelttn
__ JStacr/tterfpeclapftnto^ tooj^ifl Wt^ en

Ö^ÖBMftoÖeftelt / tetiti'trè poftende

òf« isiteupoort, öfiwrii '«ftigficifcïie (aicoupeis fouDcn
Jtìa?tietttn<Jfte Doo?0ÌfelStcn / onört toat picttjetiiit
feìttéjjotè fouue mogtìn» toefen ί ^at oa
tse liod3fel)?ei
liftWftWttepofnten/ ein6ö?teentie caiBefliwiqueanti
àniiiir^otfjt tooiöeii öeDoibett / om té moaöen toeten/
todetiraet öeïleöetWcéöaecraufttcijifdn&eri tjeftben
^nmtn / fonHiec öaet lan^fiec met eitoiie topojöen enbe
öeÜeéfjiifeljèn/fnnlieceff^it Uanbc ^paenfejjjbete la^
tmii&pèn» <ënlJe geWectfit / cat be oenae«höe Paep-
,, fchs öèeiöièlij ckheydt,
ik (iaocftstS entte dentilafecsi
tcnjcfn- toaw^toe boüen'öecsaêlöe p?oatiBpreii/ oocö
bcnopse etriijïliï! pan öe fdttó aeMepöeciS erttfe uptöoecbetiS
»jiàh1>iM/ùatùec8a(»éttttc ©ccsióilednöfietoattgaet
?o?ft ÙC ^epöBÖênöe fljtlói tóo?öeó göei)fcg9eert / Dat o?=
ipiatca' ijiieifl!jtcltto0?beu gpàfle^^ orti atte öe ^apenten
kantte
op ti «ftdlin / enbe öat beo^tsi öe pac=
1?« be ^étófóljiptit öatt bt.P#ïffièn, binnen
.tïi mét elliE® rtiocïlt too|öen üetnfeütot /
jirtacl tfg(mnifel0ti6 8i)e-cteftttei«/ èrtbebe
Pàpéri citói lefuiten &fe l^et βίβίίΐβ ïariüt ÏHJ0|l00pen /
©oft Dat g^rttjiri^ opbattjet j^itpctttnletianöfteÉ^
«cfrn "" fmmm^tm Itiatf) toéfctwn ggebotbt /.batöpalie
ban Voitatöirgöeteetftom/bmöaet öef ftectéte fieipenaf
6amm rtcÊiftÈti : ®at ootft toijbeta be becfteciöfttngije
«
πβΪ?.® Oàtrbe <i5uatntfoenen/ banöenaeflgöelegöertfconi
tierehban Brabandtenbe Vlaenderen, tiiet iansflec
masfttoojbenuptgljefielt: €nbe obetrtiibtjïtentijtic
ban een fnbptett obecbai/of al0 be felbe totect té gemoet
öeften/ of bilHcben gfjebjeefl nfet itoobfg^cc enbe toaiS
al0 pjörapte o?b?e en cefolutfe j ίδοο foubcn be
i^eecen o^bfnaciii <0ebeputcecben tee <3enecalftept
Saec Igoogö iBogenbe bccfoecftcti / bat be betoufle mt'
teban Aucborifatie banbatum bén

, ......mo£0ttooiben

p0e-5iienbéect/ omrtaec aïjelegfijntiifp&t ban faec^
«en / faabeel Cart^t>agtiien,en Écög&jS-boltB fn be
Dotijf^ebe (i^iactiet^b'angeteme <0uai:hffoenin't
enbec te com manberen/ ehteoberlegggen/ al^naec
opSomenbe occaffen bp be ^eeren jStaten ban Zeeland
IPjdbfncie of be^eefenöaec«©ecommittiecbei5aben
foubebebonben too?bennoobfg|^ enbe b6o? ben Sanbe
bf enfifgti te toefen / met bo^bece autgoicffatfe om alleies
»e befojgften/ ehöe't onbccnemen/ bat iotbemeeUe
fetutltepbtenbe betfeechettBepbt banbé boó|fcö?ebe
({guattleren foube geoojbceltenbegebonben too;ben
nootfaetbelgce enbe bten(iig{) testin : 3@o?benbe be
%eten banbeiSabe ooc&bp befcn ggeaut^otifeect/
om upt befe ^;ob(ntfe foo beci ^olbaten enbe USatco^
fentotbifenfie ban be boojfcl)?ebe (iSuactfecen bet-
toac«0 te fenben/oatit be HSagajgnen tot betfc0affin-
gebanallecganbe beOoeftente openen/ alsS beop{io=>
rttenbe noot en be bfenfi bant Eant foube 6omen te bec-
epfcfien / en be ftoache befettinge ban be <® uacnifoenen
aliif ec eentgljfint^ foube Bonnen toe laten j ^ullenbe be
Qemeite Igeecenojbtnacfs! (0ebeputeecbetec<@eneceUi
tept Baec ^o. jKo. mogen becfeetbccen bat in befe met
alle noobfge fo?ge / bigUantf e / enbe pjomptitube foube
toojben gep?ocebeet;t ; enbe baec benebensï aenfiouben /
batfngebolgebanfo beete en ftecatibe becfoetbenenbe
f nfiantien niet alleen be 43uacnf foenen binnen bi e ^jo^
Hint e enbebfe banbe emlegggenbe dguactiecen een
mat ÉónbenabelötB mocöten toerben becffetcfit/maec
ootiieenfgöe atoupejEi boo? enbe omtrent Rammekens
fp <p geebjacBt/ enbe in jSmath-jScftepen beec-
WOÖ eöeljouben / om ficg bp alle opöomenbe or-
tafïen HjompteliicB baec ban te Bonnen btenen/ ter»
plaetfc baecbenoobt fulcB^foMbe bomen te requtce-
ren.

^ft allé? W bp Baec Ho. i©og. in be8oo?l9c&e confï^
t>ér«lijie ggenomen : D^aec toat aengtngf) be meecbec ct:'
guéttttegenbefdapenenbes^acpfetegebjuptben/tofert
BpfdUantobecgenomen.

<@m bat f η befen tgbt tofecbt ggefpjoocBen ban te be^^
coepepöenlfeeecJSjtaji banTurainetotiiet<i5eneraeU
ftBa^ pKUle^ m ban

«Sn alle
]iapcn
ten piati

ΤηΙ',Τ feiten:

Kt".

iilcutou

«ïtierr·

flcrcfit
Klagen
tnajOm.

benonbec-béto ben ached- twirifigiten qa
^{jn iauaUfiiatf e nfet ftont / m ban fieuteS
tienètael vandeRuytcrye,ende GouvériieurvanW
fel·,'=ènbe nfet alifjegentooo?b<glj Cheffende Genets^ fe
van dè Militie bàri befen ïötQet/eribebdetobctbp&l ««É
Saebt ©enfionacfsi eeniflöe totìflbciatlentoefinbir f"®!
mobeetbt. gsnaec béltbetatie-gcebtgebontim
beïftaenbatbelgceren o?binac<s «©cbeputiftbmTr ^
döenetalftcpt albaec fouben cep?cfemeccn / bat öe
öm
lenbanZeeiantfaecnemenbe/ bat fulÉBjialleen fS
toefen gftefcötebt / om bat j0et ïegec banbctiêStaetfe'
gB(ntooo?bf gö ban ben anbeten toa0 gefepatccrt / nici
en bettr outobenbat bp be tcfpettibe |^?obtni<cii eéhtóe
be minfle Intentie foube toefen om ben tDciBemeltén
l^eere ban fpne boo?gaenbe emplopais Cheffen
Generaei ban be iBllf tte ban be ^taet ertufcten/tnatr
tectontcatie om fóne a&o?tielijt&e ^eoiluthtjnhtpt
baetinteiontlnuecën getgtB gare «Êb. lEo. oojljeeibtn

padwjii ban fp ® upji é«bé 5^etf0ohi nfbltlis ouamin

té Iccqüitecen; bééf toepnfgec bàtter gébat^t fouöe tooj-
bén om pemant ban bupten tot Bet sBefacft
ofte meet-
becei^lop obérbé ü^ilitfebanbén j^taet te eifge·
ccn.-^^uHenbenfettem<nfpï§eecéno?blnarfiJ 6eti{.
putééÉben tee «Senecaiitepbt naetfilg óm flooren
eniie
onberfoécBen toatbefért aengaenbé bp be eeiie ofte
anbeceban be ^jobfntién màtgté toétben getuii6^
reect/bocB toat fenïfmentenbaec obeconbcröe (0eD<-
puteérben ban be anbece ^jobintlen tofecUin göi-
fijeuct; gBebenbe ba«Bare onbecbinblngj^fpflcWflc
gBéCfrtumfiantieecbe enbe ggetrotitoe abberteiitle àtÀ
bfe ^iobfntfe/ alsitoefenbe faethen baep benWenH
enbe tufte ban ben ^taet befonbcrl^cB toe^
een ggrlc·

i®e Euptenant 3llbmfcael lan Evertrz mtt denhien
Stoepen hruplTenbe/ ontmoete eet» «fqnabic bml imin

vyfafcs en dertigh «ffngBflfcDe <©ο?1οφ iScliepcn/itsq

Ö!tÖalbénfitÖ fη macDt bette mtnbét bebtntotiebona SS
öeraben in te topen;baec toacen nocp ryffcptpeii bup^ ftiiic» j
ten /be toelBe boo? Ooftende tiabben geieMn/fogoj&jc "ι·"»
Babben ban be ©lagge te gaen foetBen / bfefp tin foubni
Dcbbengemifl. '©teban ZitekndttoatenitartboojfEn:
beBommect/ j^abben tecfiont twee BaertUfigett nptee--
fonbentottoaerfcBoutoingetenepnbefpin'teetfleoiie-
reetfleséégatficB motBtefalbecentenbe(ien moficlp.
^pbecfotÖtenootB BetCollegietec aibmitalftepbtfn
be Maze notB twee fnege 3©aettupgen upt tefenbiii/om
be felbe toaecfcBoutof nge te gaen boen. 45etttelte «Snoel-
fe^cöepenBaöben fltBtenancBec gfiefet b? Ooften-
de.

Φβ l^eeren ban Ommeren, enbeanbeceBaetl^o. eapp*
jlSogenbe «iSebeputeecbzn Bobben ben drie en twm-
tighften getappojteert/ bat fp gebffiteett/ «nbc ö^ ten ig
«icamineect Babben be cefpeetibe Ctattaten toonaUi- »
amie ertbe naebec coniunctie/ mitfgabeti raccBctii
be ben Tol enbe Licent tot Gennip met be
!SeuC-®0?fl ban Brandenburgh gefloOten/ ooch fi
felbe geconfereect Babben met b'inficuctle/énDcan»

bere Baet igoogfj jHSogenbeKefolutfónben^eccoan

Bevemingh gBetoefen ejctcaojbinarii "^WS·^
ban befen ^taet aen be Boogö-gemelte «^«««"J*
®o?tl mebe gegeben/ oftenaegéfonbeH/
bifp'bebonben
Babben be boozfffijebe V^

accojbetcfr: a®aec op is» goet-gebonöen/ oai
(€tatta<t/ ttoopenbé ben boojnocmbenToim st-
eent tot Gennip CoppelflcB gefottbétt foi^e toctben
aen ten «aebt ban Staten/ met beffofte
«bele aenfïonti toilben boen i^cOTtfecen be fwmi
banvijftigh duTfent8ulbcni/omrnö^ol0«i»®"S
ten beBoebe ban be m«c Booglj
-88«to«»® JS^kÌ
upt-gBcBeect te toecbw/ t^g pgf
Bet trnmm ban be boojnoemben
Tol enbe Lj^n
ttMfTfi^fitrt rtm ho» rnchp htt tuitzfcllJébe tapttaji


-ocr page 795-

uotesf W fii Wwmé Ö3I1 viéri^aériföndert.at^^^
/ ÌfàteiM i^^

ί öflii Ö'wWift^Pi

Sffcmeat traitfliifiwmngBcn gtópïïiett wtiitfteri
muötbantie ban rürtgi%éwc-©a?fl?l0t!fe

i loojiucjjrtöas^i*

■ reet acmaecl&titiDfmEtaietDmtii^elcM
tenficbanertiijneeöneüe

I-s aiöeicecntgtié'attt-

-rviVT Jt (iWc ijefüttiecémicn WeeB^ijt
tóicïDenttiffcoiö üÏn lieèc èìot Bëvemingh , enhe

Iss tofêcEc ^llof harf^fl?,^^^^

tanBrandeüb|if K/töi, Qeve ööegtóöén tejftft/ipni

l'i^tòflctljaniismriiiimtórte nöc& ïliribe Colbert
ISÏtaltiaetin loco^fln&Inptlj

toir dΈftradM àÌ6ffHoi>cni|fl0Ìie te^BÖebetiiteai^
Ιΐΐωίί gecDt-gBiiïonitten àeii jör ilfeétDan Béümrf-
l^liite fcSjööert öat Wen ban Be-

liSvêmingh egeèh? conficeritfin altw^ tnet öen
Is lüismticn l^eecVaene;0ïj^oubetii.!iaöt y maec. βΙΙξεή;
IS iiprenrontte Jjooj-gpebalÌÉn toasï /vWi Vane op feecSii
I κη tjjbt in ùc Camee Uan öe igeetê Keur-®o?fl aóam /
|tt3 baetDen gljeùaiijtini^eei; ban Bei/emirïgh alöecè^;^
|ffi(£iiiDt)en tgïitigftetocefl tea?/ ftmö^cjaat ij'eeö ijifte
i'anöcc ban maliiantiecm totftènV Sijrtbe «tet an^
ρ tetituité ^σάιϋέη ban (Ιίρέη l^ojitantie fn

\± pfcmte ban fgn ^öCÏlucötisBipöt

iKWtiebcn f^itttebW AnhalttMroöÊn|Brt0Öebifffei^/
I» laet battben booitioeiitben igwMh' BétemingH

779

ttèrtToï^tóiKrifnBanbittbanbeftceïèn Böiitee- <
Irél chbéflWjeke gateioogö isfe
Ìfemiiitiirfffàei6en/ tìntcoértli^Beif of É^^Éife
iïan fijciöjtóiöfté riict seirffjéhfèftt^aöe fioniiiHtof^itfn
bàn ttóèWbàlj Eèteien / '^be of bJéftrbiftMifiSe
fetbe m'ÉNoube bàbqiten gefìe^tiif rtf ètetfiiifh dUSf i; éé s
nfge CoWjJÖsWfWoftceije'-titTO
bt aanbgotiiöe ^i&épËnbart tèe

bÈ ]^ooft^étficfèceriBec

ÖöEöéberfÉécBecfnge fiettoafri^^ctjacét /önSlWJilc
bégomert infojmatten bp be bteo^noèniDe «aoObél^tft^
enbe Commanbetitii ingfiEbijigc ban bc bobljfeétje
fkré iÌÈàji/iìefblutie enóebfe bàjbcc W»
menfoubélibnnerfbjÉctien omrent Sjet felbct Jpï^ii/
foobànigliefieWfponecct tetoetbenafer naefti^jBfte .''ψ:
«ribeèrigeniUi böüfaeiöcn gècce^écitfotibè tBètbeti ^ i
Kbe|iobi^'jtitietìbebaetbàntàppB?tae»rDaèc loöij ì - u

'11^00. .....■ ··■'· ' ' ' ' '· ' ■

f 'g 3inbèritt'Öaeö&i! ftebbenielgeeren <©èb#frtiÉ&"èidtóot
-banbè ^óbittHeban
Hoikhijt ^c ^tc^ut

f^ëppen'^wtp^rn ftabbsii fni!

bbo^ tentje J&cyirlyckeetibe ^MùtiRéddie^Wml· JUSunflci

ban M^riciitinbe 6é piaetfertbaet oititcent 111 w Sif '
-b^h pan .övém&zé 0ljclegf)eH / enbe bat Wf 0ììì
fiptbóecfndp «ìiii bfen oèfli in

f^n bàri "^Wautept ban 5ï5ür0|)cten énbé gnhu..........-

fiieneh bêï felbee iStabt eeniaöén beojïiièbt^Mh, 'i '
'roapènen fSnbé toefen 00eö?agljT ; a©aiE óp i^ïlS", '
geebfgfiibohbente betfoeitenbenRaetvanStótéibat '
f aiép ®b. fotbétfeèt ftedrige becmeét - igBcmeUif^teBt
.Maftrichtc«be. omIe0gfienbe ©tóetfén 7 foobi^föéh
ÏI&rt»ptend?Öjétoilben jtellcn f f «tbê We boepWi|ih
ióÉh ató itaer, èblnaeÉ cirtgentteflitìnraeAentóiiiftftir!
fléM bfenfiri^^èSèiuflöepbt ööttiJé®anbe »
bfniienteBe|iiiörett. ; : ·7ϊ-/το- ^i},!
ι^^ec 'litìgi Jabberi bén aaebt ba^ì^iai^h tm
Déttxiaenbt (otètéïutie bunBaft ijeftitaffcbati&ei^ ^ëH· eacu

v,r„, , ,, ------- . _ . , bcrmaeit

en ο ο L Ο ö. mjfegVeertighftt Êoeck.


8iiil)atfabenrd'Eftta4tìs te gàen infojmeren cnbe bet^
tdliöcnii alle ópg&cnóTOeneombiiigeite ptfliperen
teEBtencmen. ···■ -·■·"'' ■ " ·'.

iB» ®fejSti)btsitofert£i(ic&téE©et:è9be«ttg8i gijeiefett
™ in ?§bbp!ï bes tóaibtjitiah ^tat^ ; gpiömen ten tèt
|ii!i guacoebanbeiiBibangen^epjlVÌàftiichtbeBomen/
■giticii bte bp ben^eece ©jinceban Tarante binnen
■S iltn Öudenbofch bettdpt / cnbe boben 'sHertoghenii
hiilrofch , Breda , Berghen op den Zoom ebbe 6p
Olltiioöen^teben opgfieb?atj)ttoaren. 3©aeropben
bel-ööemclten Saebt ban iStatê'fjS. berfotfit / be
tEfpccttbe <i5oubecneuEiS enbe Contmanbeurji ban
Μ boo^noembe ploetfcn acn tefcRjgbcn / enbe o?-
oonnccen foobaeniofie ban be booïfctijebe «©fieban»
spenen / alsi Bèbonben tofetben boo? beefen fn
oicnft te sijn /enbefiaec Compagnie ais Defe«eurs
Overlopers beclatente fiebben / tefenben naecbe
©iiacfomen baec bet felbec Ctimpagnien te0Sen=
fioijtoaren logetenbe/ omme albaer naetröijjgÖf*
wötanöêie «n ijcmple 0iie|ïcaft tettjetben / enbe
roatöeiangïjtbfegöeenebe toeitfeefonbec defertieban
wo?gaenben bfenfi f jgnbe gingSefetenenban befen
^taet) fiaecfneebt enbe bfenff ban ben
©fffcftop
öanMunfterofte
fnbienfïban artbece uptfieemffSe
^«rcn Dabben Begeben/contcarf e be ©laccaten enbe oi?
ooitnantten bien aengaenbe ggemaecHt enbe gfiepu^

fmancren/ toiecbt ben ïftaebt ooilibcefotötfoobanti
te (lellen ten epnbe bat fegöeni be feibe /
a Ot«boigcnbegöimeite<®?bonnantten enbe ©lacia»
h, Sy^E^^^nectt motgte toetben j Φβη toat aengfngö
γΙλ «ngtebienten ban 't boojfcgjebe abbjjji
noieinbienftenbecebtbanben
Si^lwaetenoeetoeefl / notöte ^efetenen banbe
'«wblaten/ ttetftagn/ bat'rfelbe abbpi öfié^

ifi^l^^Mffe 'drnhien HoiVdérÉ'fóVen en feVéMigh ^f^Ì^
iwanbefcf&i^tf-inbebat metBtfilbe t!ctg?oóÉ. fpu'i
tié öjojben tié 'Compagnien ban be ranftjjej^atfÈ i
fn bteitfl bah befen iStaet 5önbe / te toeten pbeü Cöiw» '
pagnfé met
vijfen twimigh iftoepèM/ batbdbènblen
((0C6 U^f fjft b0Ò?ft|j?cb'e getal ftaili
dertien hondért
feyen en i^nt^hiteppetibeitoWpaoniebatt Capti
tepn Lodewijcfc rari Brakel béiftétibt / enbe be' reflé
tot
drie hondcrj ttign toe gëemptópecrt fouben toè^i
bén / omme baec upt 0efoampect te toetben
drie Còme
pagnién bf^bê §|?obtntle ban
£tadbea Landëtifjtrïro»
tìjbfnaciiifrt 6aecboatocn0Enoraen iiabbe/ batijait
Cbele baetop 0òet^gebonben gabben gaec i^oogg
HaogÖenbe te tipiefenteten bflt be boo?fclj?ebe der-
tien hóndert iê?ea en fevientigh Soppen/ ingeböii
gRe ban fraéc
||ooq{) jpogenbe ïTcfolatlc ban txti
negenen twintighften éSeptembec left-lcbcn ÊpBfliec
Cbele aengeno}nen tot iafle ban
Gelderlandt, Zeé-
landt,UtrecKti Vrieflandt, Orer-TiTél,
enbi Stad»
ende Landen ,
tot egalffatte ban be betfteccBifigiié
Bp be p20biritfé ban Hoiiandtgebaén obetbe Com*
pàgnfen pé^tben / ftaenbeop bet feibetrepattftfe/
bérbeelt toerett obetbe Compagnien boenmaen^
ge»
beftfneect totget emplopinbe iongpe erpebttie te
oelbe/ fonbéc bnbetftljept ban
repartitie, of ooillr
ban
Natie/ inbfecboegften bat acht fianbe jptanfcBi
Cómpagnfenobbetanberen lecbe baetuptbetfiett&t
toaren getoeéjl/ enbe bat be tneet-genoembe dertièa
jiondertfevencii fcTentigh i^Oppefl cefpectftte aett»
genomen s^nbe/ boo^'imeeten-beei tot ttot^ m ^f
befect ban futniffementen ban penningen fn {«Con»
fenten geb?agen op be betoufte
twaelf maei hondert
duyfent gulden,
mitfgabet^ op befuppletoftepetftfe
ban twee mael hondert dttyfent gülden, beft tOC

onbet anbecm geaffectéett/ egeem beieetti#e9ab'
ten ontfan^M/ nUtfgdeber^ Mt bobm bcm fxt

öowfj


-ocr page 796-

78ο SAKE Ν van STAET ù

i666 boo}(3fonbjjfou!je 6om?nopte {loutienenDete teffei

--ten/ tenupttecPÉninJuliotoeBomenbi / ffeHenbèbeci

galben öaec looöö naogcnbe fn Dcöcntfiitt / of be
felttó neten fouben oojbiclen booi ben biiend ban
benSanbe / enbe tot beceittmnolie ba^ becfelbei: gepu
f^ameffttentfe «ypebientec tesgn / bat be boo?fiB?ef
Ijedenhien hondert icveh-en fewndgh Öoppen /
opbeejcpiratiebanbentübt / boojbe felbe

een 0genomen todten/ggcUtenticèctroüben toecben /
enbebe #canftlie Compitgiiten befHetcSt ctibe ee>
«Éceuteett upt eBeBooreh f canftfie/ aiÌjterbolgeni
be enbe inconfojmttc ban boo?gaenbe abbpfen / öp
BaecoEbele bknt&aincn tcc rcqutfitie ban Baec
HaoBBenöettecatibelöcboïjesfieben / toaet toebefel'·
s^Kt Degaettoacen refececenbe ^ 3@aecop ijigoebt aKie-
β»" sSf'bonben / batBetnieutoaengfienonien^olthtot fup^
KS Pletie banbe Compagmen ban ^templijp laetftte
toaen '©dbeaSeBjupffet / niet Mf Maert «aejifiomeiibe/
0Öeca(T«ectfoubentoo?b?n ; enbe toietbt ben JSaeb bah
'efTtctn ^tatftbetfocDt/tebeiteeen/ batbefelbeonbec an-
bete ^flinpasnien / tot recteuterfnsipeJjan be feite
0&e|lèetben moffitén itóojberi. ^an affoo tot noift
toe becfigepbe #?obfht(en / biepnigf) 6f niet dén ben
itieecg^emelten
B.aedt betaelt gabben/ toaetuptget
lt)oo;noembe boltd gabbe beljooten^ betaelt te ϋοοί>
^enrettben / Jboiecbt ben felbeh Kaedt oocb mttiïi beefen
öecfogiit/ aen be «fpecttbe «ttaptupneh / beteelfji
οηΙΐίΓβιι Se 'tiioair5nieuto bolchten epnbealSi booten aen gèi
Sete nsrtteti öaöben / enbe Mpt bien ijopfbe fiace fietaièlingBe
« «ti atijteten (lonben / afteetfieningö afftgnatie
SJJi'"" tegìBeben opbebefectueufe ^jobinttÉrt / om albaet
Öaceöetalingöe temogljen bebojbecen / bejitotetbt
,0enfelben«aebtooch brtfoifit / Baec igoogö 3iKog[.
toe te {aten bonten Duri abbp0 f η beat boeggen be op^
OgemeltedFcanfcSe conipagnien/ bolggensSbeboojfj
|aec^o.|Kog. tefolHUié banbehdeircighften ^lanua^
tp/ mét vyf-en-twintigh mannen becftectbt enbe
fietaeItfoubebfenentefiDetoen/mftjiiaebec!$fioebeboo}f5
: drie€ompasnfe bp be opgemelte ^^obMtfen ban Stadt
ende Landen aen gegouben en betaeit bietben foubénci
g^jnjart ®en«aebt baniSteteabWfeecbèaenB^t^oogft
etjfc'tfli- IBOÖk bert fes en twintighiien February , bat ben
imüaii ^eete ï^iinö Maurits van Naflauw foube Defiootett
tee öanbtgBefieltietooiben eenefommefianvyf-eh-
ara be»· tvvincïgh flonbett «©HlbenjS / tot onbetgout ban fecteetc
Mete tojcefponbentie/ enbeomme te piomptec enbe feecf
Hawfi ^^tliic te mogljen aggeten / mibtfgabeti! om ooe=
tot onoec be enbe pertinente gonbtftgappen te gebben ban be^
finutbon jgpanbt bcftepnen j ^at boo2tsÌ aen ben ggemeiten
S® Ifêeece ®?ince / omme te teguiecen beffelfS ®afel /
rpnbeit·. enbegembaecinnefcgabelooi^tegouben / meetbelpcEi

SDetctie·
Ifflt»

iooo gni

tit, foube begoocen qgefutneect te i»a?ben een fomme
Dan duyfentGuld^ns» enboojtsibe ©ffideten tepaect
toe ggefiaengetoubeggetalban ^aetben : 3©aet op
ijïgoebt ggebonbenaenben ggemelten Igeere^^in-
ce Maurits van Naffouw, tot onbetgoubingge Dan
beffelfsi (itafel toeecftelijcfe toe te iioeggen een fomt
me ban duyfent Caroius Ouibeng alsS booten j
bitecbt mebe aen be (^ftciecen te l^aecbt
. toe ggefiaen ghelijck ghetal van Peerden, al0 in ben
ImW tooojgaenben (©oiloggggcbiupc&elQcetoaii getoeeft/
tarci ' toel betflaenbe bat be on&oflcn ban bten toebetom gge ^^
bonben fouben toojbcnupt benombje ban be lüup-
tecjs/ baet mebe gaete Compagnie ijetminbectfous
fufcjcBp ben btojben / ebocg belanggenbe be tojtefponbentfe
©^nntnsiifn / acnggefien be boo?fcg?ebe fomme van
mrftwt^yfentvvimigh hondert Guldens niet fuffifant gge»
oo?beelt toterbt / om baec upt te betballen be on-
6ο(ίβη/ bie tot onbetgoubingge ban fetteete £o?te-
fponöentieenbe ontbetfiingge uan -gspanbtii beffei·?
nen / noobtfaetnelöcfe bp ben toelggemelten Jgeete
ffijfnce fouben moeten toojben ggefuppleert j
epebtggeùonben / bat ter faetSe uooifcgiebe aen ben
fe(fien tet ganben ggefielt foube toojben / be fomme
v^ vyf duyfent Gulden, enbe oetbolgend baet oan o;-
tonnnantteBebepefcgeect.;

.(f^gnbe tet 0ecgab$tfngge ggetememoteett-be
nnaeXggeben bpeenfue Collegientet ISbrnitaliteptgè^

bat nocgmaelsi m tié «oUeglen tee ΜμΕ ^

fetieufeteiommanbatie/bat/ aengefien r""""""""^'^
IBog. ben Coniiigg ban Vranckrij^kbanbê iSfi
tinggeenbe equipagie.^bet boo?fffiieb&^aelf wr·^
pen; mitfgaberi Uan ^ttffettif emplorban bffi L
bolBomentlöcB-gabben betfeetfeett/b^KS
baet tnneoocö ten üpteïftenteiöiileh ebenucten
me felbe ïïaebtaiiïiifeetbe oocB tee
fiibcc
batfe be .Compagnlén tes^aetbe fn

eetoccd ten ttsi»'
negen, acht, enbe.vijfCompagsί

tie^ be t»e((6e ggecompofeett

,beele:ilpt thien, negen, acht_________

nien met ben anbeten 0e-egalffeett;ijjïböen/ in Wctl"»»
boeggen bat allebe felbe öefïaen fouben upt
ack '
«ompagnien /upt genomen bie ban ben ^ccre ban t» s«
Haultérive: 3©aetop 10 0oet óebonljen/ t'apmo-^«is
Jöppbe 3lpe ban-egualifatie: iSaecBentieDe
ScmS*
giipeftten te ©eetbe / Wfetbt boo? b' aenffaeniie Com·
pagnie ggeatfepeett be Eijpe bie ben twintighiïenlS''»»·

bifesSboo? begetnelte l|eeten Ciebeputeecbcn ttt S

©ecgabetinge geélcgibeett / enbe ten fclbni Datór^g
aen ben Saebt bandiate toe gefonbcn teasi.,. .tumt '

Φβη feven en twintighften ttiietben.gfimnotetit
beboojlgepaciaten tégen be®aett ban Groeniaudt;
iiet alle noobige pjeiautien/ annuUecentieoocEtaiieiiS
footiane Contracten/ alss eenige iKiatïoofm öactï!»"»»
ober fouben moseHgebben gepaflTeèlct. ff^

' aiengaenbe be Éanbelingg met Brandenfaurgh, βικΤ
geeft ben ^eet iSefibent
Copus ben eetjien jlam'"®'·
boo; gebjagen/ bat ben lleet l^eutbo;^ met bid
fteet Beverningh al$i ©olmatgttggbe ben bifiti
-iStaet/ eene defenfive alliantie op ratifitaikgilloKnST
gabbe / enbe bat be boojnoembe
l^eet ban Bereming e^ ή»
niet alleen op fitg genomen gabbetie ratificatie υίχ
té bjengen / maet oocB te befojgen bat fcct6cte ηα^
bete pointtengeaggteett foube too?ben/ al^nantEiiti
Igig/ bat 't gene 6p get cerfte en tweede SIriijcfid üaii
'ti€tactaet Dan affiftcntieop fiojtten tjjtit acnaene-
mentoai te toeten te leggen/ niet foo P3C(i)ssop
Cène veerthien bagen / maet op een vier Cf
vyf gelimiteert foube mogen too?bén; ootB
totoptie banfan0eur-©o?(ieI0ifie ®öO3lucBtf0öept
foube blpben be Werf-gelderen fn ClcUe/ ofreAm-
flerdam t'ontfangen: ®at mebe fjin
(lelgcSe g^oo^lutgtiggept bolgenjSget fevende arti-
gel ban 'tboo?fcg2ebe Ctactaet foube (lacn mf- «lUSf
be een of meet «©ebolmacgtiggbe te flcHen i^fff^^
bie ban gaet ï^oogg iBogenbe omme ben inp"»
bonbientebetricgten; ban ephbelficö batew/^J"^
boleantes ofte bcftoaernifTen aljS ban
Speu-U!bbe, „„,^
enbe anbere / baet ban monbelinsg toasi e«n»

genin confojmitept ban be bnbcriinoöe bctSmK';,^;,,
nfffen enbe naet alle billiggcpbt getemibfcett foi^e ω^ιβί
toerben: Sfêoubenbe iioojts betfoerö/ fateenepwct-
fe oenoemt enbebefïemt
mocgte toetten/D«r oe
toebet-jöbtiS ïïatiffcatfen uptgetoiffelt fpiibê»^
ben / enbe Commiffatfffen genoemt enöe β^"'f?':
feett/ om fltacftS nae be ejettabitfe
Jfcn öe
(Iroupeö te monfléten/ enbe bie in pobanfocnf^
te biengen/ bat gaei; een
maendt; Soits flU « ^^
foube mogen-tooiben;
mt oofBWneérilcnCT^
bCttachtighrduyfentiSijtfiiSbatltiitiS
befee
(iaenbe te betballen binnen aeTCpjontptcìp»
Detnelt/ enbé-be firpbiggepbt ban 't eeift ban wn
Tol ènbe Licenc tOt Gennip fOOgaefl Me* O^Jg
focgtenbe afgebaen mocgtetoq
?bcit;JDacrop W

ùéte^o. UB08.®itop. totbefaeiftsn

miteect/ onttetit Jet cqufpeten ban gate cöt,,^
ijeötèn in^e bettufte-twaelf^tgepen nabe SS '

.....- - ■ göebt gebonbeS;^

lantfcge ^ee ggebeftinéect.


-ocr page 797-

cn OORLOG Sis en veertighfie Boeck. η 8 I

,,i,„rehöatl}aec€&.aüebeöooifcB?eDepointefl fcoflben (CotacntoöfjngefieÉbappecbel^ioWmiittncDmó- ifffii
lii^^ifiictcn/ocamincwti/entieöaecbantappojtöocn. (tenaengcöpen: i$alDicïlteUch. —

^rmotatie ,getrocken uyt den Staetmn Oorloge des laers i 66Ö. van 'tgeene de Trovintie
van Vrieflant te lafie komt, nevens de Generaüteyt ,βο in de ordinar is als extraor-
dinar is ConJenten te fVater en te Landè voor denjelven Jare,

I ^i- op den ordinaris Staet van Oorloge. Ter loopendeCMaent

pk e 7 Compagnien Ruyteren oj·» 3 i j Pcerden
L'beloopen pcf Maendc iSjii

De 5· j Compagnien te voet op 3170 Koppen mon-
leren tot 36714.

D e quota van Vrieflandt in de 4 0ΘΟ man op 4.66
Kopjjeii kómen tot _ JjSp

Militaire Tratiemeaten, monfti.-r-ComniiiIaris Ì
Wadit, Ammunitie ende Proviantmeéfters, Inge-
I
iiieiirs, Officieren van iuititie, Minifters en School
iiwefters Canonniers, Appointéz, en anderfints, te |
liimen tot ^ ^ \

L)e Ser vys gelden voor de Soldaten in Guarnifoen
&c. 716 . .

Andeii eonlcoftenvanOorloghe niet den aen kle-
ven van dien f044 · 9 · I

DeLijfpeiilioencnvan de gelicentieerde Krijghs-
Officieren. 20. . I5 , 8'

, Komtin'tjaer.

ι·'·;· ^i;
10113J. / j w i;

440^72 ; 7 .

'47031 rto".

ii \ ii;
7

y . IO

3?

7637 . 18 j I

<"1.
I

8603, . II . ö
(Soy33

\ 250

10

%omma vaitde laUen van den ordinarii flaet van

Oorloge

jijin

'7yi384' . ip'.

6261y. 8 . si

Op de extraordinaris flaet van Oorlogh. Ter hopende Maènt
De 4 Compagnien Ruyteren op 340 Pcerden be-
draghen.

De 7 Compagnien te voet op 711 Coppen mon-
teren tot

Deluppletie der oude Compagnien op '1290 man
bcloopen tot · r ·. ■

Militaire tractementen der Krijghs Officieren ko»

raen op

Seftien Caiioniers bedragen.

I

264% ί I . Ï5

^Qmma van de Ujlen op df» extraordinarii Staet vin

Oorloghe _ . ,_

Komt in^Jaer,
9?25>8 . II . 4
87400 , 4 ;

j;;I233I7^ .,18 . ;

Huf .. sr, τ.» «iï:, .1'

f ii'.^yo? '-fiuii-j^'i ^
•btev λ304, /'ìjiìq'

■-''"3 Ì7'820 . ti . 4

8108 · 4 . 3

- ƒ 7 ·

. 10

(Jay

f-:'....... , .■!'

Petitiën by den Raedt van Staten verpocht'. ' fér loopéride Mamt'.

Dequota in de 2 tnillioeneri bovende4milli-,7 > -r) -pi/ v? ,
nen rede geconfènteert tot'den aenbouw van twéé > ,, ' 194^$^ V.j 6,,;. 4Ì
®ael24Schepen van Oorloge, beloopt 3 ..i-.r· ■

De quota iri ρ Millionén tot een Eqnipagie ter

iüiUi':··: -^-i'iM.eliips^:
ito '«"i
SÖf!i«ir,i;S «,iÌ'31ii;JÌ!ÌM
■Uìiiiiiii.

Auxiliaire Ttoupesvolgetìs'tcontràCtmetBranden- <.'■

«ifg gereqüiréërt' . v.i.'i'^ iij -

^equotainiyooooogi^Jei«voIgeóscoiitract/ ; u^n \m\ln'J ■ ■
ïöoikomt 1-.

f^f'imavMdc'Pcrìtick^dmRatàvanStam «f-' 'j,/'Γ '"Γ"'''

f»cht ■ ■ - f· 91'

'^""Kòmincìder! "

ioih'ji! ιτ:·ί; Ciliut^ί

I

-ocr page 798-

S AKEN van STA ET

78Ζ

Rê capitulatie.

^ SomntA va» de Ordinarti Siaet van Oarlo^h
Somma van de extraordmans Siati van Oorlogh
Somma van de verfochie Pethten 'öan den Kaedt

^amen te fame»

Hieibygedaen het geenede Ptovintic in 't parti-
culier te iaftc komende van de Intrelien, Lyfrenten,
en anderfin ts, genomen by de Provintic

Semmatefamen

Ter hopende Maent,

62Öiy. 8, 3Ì
2648J. I.
li

228491. 13 . 2

aycoo.

»3· »

Komt m't her. né

7ίΐί84· li». ^ '

317820. ij. °
16726P9.

274«poy. 10. 2

4200Ó0.

3161905. 10: 2.


Opkomflen "vandeTrovincievan Vrieflandt,

Tachtpenningengelijck defelve anno i iój. zijn Verpacht.

Öe HaVenpacht voor twaelfMaenden beloopt

't Gemael van gelycke tydt

'É BeeiìiaeijW/i/iw,

Schoorileengelden cum annexis, uts

Coilfumerénde Turf en Braridthout

Innegebrouwen Bieren, uts

"Ses en twintig perinmgen mede voor twae^lf Mae ndèts

SommaPashtpemiHgen
StiiyfgeWe dtduilis deducendis

Soiiyy. 7. 14

80174. 8'

11624J4. 8·

J76Ì0J. 6· 4·

ϊο·

yooooo'

3i68Ü'IS· ' ιό *
ïiöVpÖf'V

Somma te fameit

ti

" - ' FloreeWi Renten en anderfmts.

DeFlooryneriis 1 i8y 52 Flórynciii) fchellingen 5 penningen, yder Om-
flaghis naeraftoclite vanllondertften penningh 13 3609 Floiynen eene fchcl;
j penningen, komt in 't laet · ' '

De fes lluy Veis over dc Fiorynen extraoidinaris
De pacht-penningen en Stuyr.gelden.
Siot van Reeckéfiillgh vali den Otïtfahger QeneraeL '

- ri ■ . L · i . i't,

Komi te l^men

De Doops-gefinden fullen vcrfchieten tegéhs per ««Te'> Volgens refolutie·
d' officieren fuilen vangelijcke vcrfchieten volgens de Lijfte,

Komen de ap komilen van de Provincie famen te bedragöil tei fómme van
De Òjnfenteti tot lafte vail de PròVincie bedragen tot - ,

Qiiame als dan noch overigh. ' . ' " '

cificeect/enbececeommct;

tanίίöatb^^)ölQeflöeΦffίc{erêπfo^Pfll««Jί»;fJfS

tafce/be teeenbjooibiee ©ffifcieten ««
„eenaliïbetegentoooiblae ©fficlcwnboo? wet!'»®

^cr^tbe/Staten ^an vicrilandc tonflbsccrtntie be
otootecntie ftoawlaften boojöe mcnfeöbultifaeenbe
unt bm c>;cc<Titan: Qcoote pnitfcn Staetii ban noobfofj
bftne tot becbal ban be Iaden bf!S<©a?loofj0 te sSateccnbete
"Γ 3lant)e /^bccoojfa^iftt öe fcljaetjihept ban i^enninofte η
π πΒπι. 'g x^antg «iÈompfülcen/ enbe De ftoare mtoöclén met
be bÏcUüe tic oocbe SHO^ferenen tecbe bela(l toarcn / en
lütio} foo bed niogciiicli ban anberen berftgoont begoot
ben te b^erbeny ö ebben Baec get boojpel ςη pjoiect ban
be Jgcercn tn
't minder getal flictinimftteect / noopenbe
Aet Uptbinben ban vijf
mad hpndcrt duyfent (iSulben /
ftjoifteifcftotiienirih Eanbebpbe Officiti foo
Poli-

tiicq aW Militair te Doen toei laten geballen/ enbebfen- ''Wft eèfoJttrtefiebBen'^Saen^^^ V"'

WleenSEaeoiboMiteèity alle «^fficUtm foo PöUsijcque - ' ■ ' - '--------' -.....

alj$ Militaire op jBap enbenibecgepltgen aenbontenbe
«nbe alfointwee €ewtgnen enbe aen't Comptaic ban
■^n (Otjtfanspw^Pe^welWairiïh, tenbfijnpeban't

362407. .

ίΡ497. lö,
110252. .
315091, IO.
37yi8. ,
loopj
31428. 10.

1118287. 10,
44^40■ »8.

11(52434. 8

-ocr page 799-

'vandentaux % waeropde Officieren
'"geflelt viorden om tot dienfi van Η Landt ie
^erfcbieten jraopoo Tondt Qp. May en 41-
derheyligen 't elcken de gerecht e helft.

NEgen Staten Generaci yder i jpq Pone
komt

B·· TweeRadep vanStaten,uts.

3000

15000
lyooo
21000
5000
IJOO

3000
lapop

2+00
1000

IfOO
lópp

4000
1400
1000

1800

1500
600PO
3000G

158^00
4.000
1000
2fOO
1000
2000
1000
zyoo
loop
acoo
1000
3000

ICOO
ï20O
600
800
}00
J400
800

ÏOOO

600
1000
400

lyoo
laoo
1000

ÏOOO

1000

lOOO
1000
loöo

13 yo®
3000

Tweein deGcneraljteyts Reecken-kamer
adi.

Tien Admiwliteyts - Heeren fonder de
Ontftnger, Secretiiris en Fifcael van dien
medeelckxifooPondc. ^

Thien Heeren Gedeputeerden Stafen uts.
Veerthien Hpere^i vi^q den Hpve, idem
VyfReecken-mei;l%2rs!a4 loooPpndt

'sLandts Secretaris

d'OntfapgerGeneri^eii de Rept ^ meefter
yder ijoo Pqqdt.

DcnCommijs

Di vier Clerquen viin 't College eickx 600

Pondt ,

'sLandts Advocaet
DeHoutvefter
Fifcael Loco

Vier Moniler-CommilTsrifeii yder 1000
Pondt

VierSchans-meefterselckx 600 gulden
Gerecht - Scholtes van 'tKrijgS'gerecht
Twee Affeflorenendc Secrecarisyder (ίοο
Pondt

VicrTuchthuys-Voogden met den Schry-

ver elckx 300 Pondt
Dcrtigh Grleduyden yder
200 Pondt
Dertigh Secretarifen yder looo Pondt

Dl Ma^iftraten en
Siiriiartfen der re-^
ifKtm Steden.

'' Leeuwarden
Secretaris
Boolfwart
Secretaris
Franeker
Secrctari»
Sneeck
Secretaris
Doccum
Secretaris
Harlingen
Secretaris
Staveren
Secretaris
Slooten
Secretaris
Worcum
Secretaris
Ylft

Secretaris
Hindelopen

Secretaris

Dijck GraefvanVyfdelen
DijckGraefvan Winberitferadeel
Diick Graef van Wonferadeel
Dijck-Graef van Hemelummerolphart
Dijck-Graefvan de Zevenwolden
Onfanger van de vyf deelen binnen dix
Ontfanger van de vyf deelen buy ten dix
«cretaris van de vyf deelen

Ammpnitìc^nieeftei? van't tandt

Bpumeeftersvsm'tïjl^ndt . ^

Majoor van Leéuwaerdcn

Majoor van Harlingen

Acht outfte Advocaten enSecretarisSclieer-

hagen èlckx30oPondt
VrerKamerbpden elck 300 pont
Den Munt-rneefter ,

DenWaerdéyn
DenAiTayeur "

Keur-meeiler van't&lver '

Keur-meeftervan'tTin ^

Curatoren van φ Accademie eicks 300
Pondt ■

■''.iffooo
'xiooò
^10009

8io(»
4500

'iiépQ
aopQ

24,3 lOJ?
5ÒOJ50

D. Vaitkenier
D-SctetM
/US
B'Wilbtiims Cui
D. ÏrauMlius
D. Matbtus
D.Mtl
D.Mttfchiut
D. Terrtntius
D. Dl Gran
D. Gniimus
D. St$ind»jn
D.Wijbinga
DHuéer
De βι^ίαήχ
DiSiblmhlCerius

tJMilitaire Officieren,

Vier Collonellen elckx 25Qoppn^t, ^
Vier Overfte Luytenanten èickx;

Pondt , ,
Ses Majoors ,!t wee ie Peerd twoe te voet, elx

loooPondCj \ ^

Seven Ritrmeei^érs yder. 3 oopPphdt
Vyf en twintgh Capiteynselcks2opo Pont
Vyf en vyftigh Schrijvens elcx ibo'o Pont
Seven Schrijvers van de Ruyteren yder no

Pondt .,
Negen Schrijvers van Marinier» elcx foo

P©ndt ,

Elf Schrijversvak de nieuwe Cpmpagnien

cn OORLOG Sis en 'Veertighfle Boeck.

783

800
6oa

'J?

,690

ZJp?

"■■■^óo

'"'1000

'looo

'' ìóoò
709
Ίορφ
■'Vgöi

, ' ■<

yder 600 Pont
Collonel Swartzenborgh te Peert
Admirael Tjerck Hiddes de Vries

{

Ëtotjlfcl
(nCepctf

Lat.

Semma

^e l^tec l^euc gecft ben negenden HSaert ee
egeautgocifeect be l^eecen Blafpiel enbe Copes tot upt-
tnlfTdfnog becCcactaten: (Seftenonbccbe Branden-
burghfefaecftiji.

^it tueccB ban altf anti e foo eelutRelgcii upt gebotrc
^Qnbe / fieeft }§n Heuc miilel tt^óOiìatStigfttpi ban
Brandenburg latcii ingebcn t)«t Dolgeiibe in fabeui: bah
ben ïgete ban ©tangte. ιχ

.;:0
ÜT/JÏÏ

.1

I/o, MogMeeren.


1100 "Λ iff Eftfietenhoortoverali cndemoethetvoorieefl Suram
pe® 1 XVI vift^ekennenien vaneen goetwerk, dat alle die
I loo , gcene, de welcke de ruft van defen Staet ter ber- tanaie
600 t ten nemen, tenhooghftendaerover verheughtfyndat
ίοο ! de Tradaten tullchenfyne Keurvorftelijke Doorluch-
600 tigheyt van Braadmturgb ende U Hoogh Mogende eyn*
600

[■Harlingen
I Mackum
Doccum
J Slooten
j Staveren
I Worcum
l^Hinddoopen

^'"VojMuflern

tigheyt van Braadtnturgb ende U Hoogh Mogende eyn*
delijefc tot wederfijdts verghenoeghen fyn voltrocken; <
Niemant twijfièlt, of Godt de Heerefal deredelijcke

" ende

■ zilm

243100

-ocr page 800-

ι J

SAK EN'vati STA ET

fU

έ én3e goede intentie , döwelii'e béydeliooghe partijen
hebbsn,foodanighSegenen , dat tìégew.enfte eSèi^ni
yàii ruft endé Vrede ten ecrften daér orJ fullen komen'te'
vólgen.; . .

T.en minfteh kennen u Ho. Mog. wel Verfeekert,zijn
dat hooghftgedagtefyneKeurvörftelijckè Doorluchtig-
fieytfijnér zijts alle uyrterfte efibrten faldoen otri foóda-i
ingóogewictebereycken. ' ' , "'^,.1

Sijndegerefolveert en hebbende alréde"den aenvànck;
dàer toe gemaekt omme hen verhandeldè'promptelijckj
èhéxadtelijcktedoennaerkotneij.

Verfoekende oock dat tot dien eynde ί van wégènSu'
Bo^Mog, yètnarit rnet^henoe^fame Itlftriiöie eftpoü-i
Vòìr tot
zij ne Keurvorftelij cke Doorlughtigheyt rtachj
TCwdcn gedeputeertjmet dewelcke hy al e voorvallende ;
^kep fai konnen overleggen , coiicerfér^rip tewerck

i^de foo wanneer u Ho. Mog. föu'dénoordeelen dat-
ter poch yets meer was het wèlcfcë aende ïijde van zijne
iKeürvorftel. Doorl. ten beiten vàtì defen'gtaetjofte van
jèenigedérProvinticn in 'cbyfondérfoude kennen ghe-
daM ofte bygebragt worden. , ^ ; ' *

, . Soo hebben u Ho. Mog. 't felvè màèr bekent te mac-
ten,, en fich verleekert te houdeh'daffyneKeurvorfte-
jijeke Doorluchtigheydt fulcks met'alle hertèlij cke ghe-
Èeghentheyt endejpromptitude fïl aih^lettéren, ende
;daèr inné alles doen , wat van' een g;oédt opreght
jTiiendt ende getrouwe bondtghdnöo^kan"Werden ver-
,wicht.

SijneKeurvorftelijcke Doorluchtigheydt vertrouwt
ναή gelij eken, dat u Ho. Mog. ooek voör hem en de fyne
fodanige inclinatie fullen hebben, ι

Ende dat het dienvolghende u K[o. Mog niet onaen-
ghenaemfalwefenibo wanneerfynè'Keurvorftelijcke
poorluchtigheyc eenighe occafie foude i;noghen komen '
aén tewijfen , in welcke hem ofte de fijiiö Vrientfchap
ïcondegefchieden. ' : ^i;,

Te meer nu regenwoordigh de Tradaten fijn geper-
fcaeert,enfülx, datdaergeenombragë éiikanwefen
als ofuHo.Mo.voorfyn. Ceurvorftel,Doorl. ende op
'deffelfs voorftellirigeri yèts deeden uyt bedenckelijcke
Infichten, ende niet uyt epnliber en Vrygèmoedt ende
genegentheyt, ■ " *

Ende dat daeromme'u tio. Mog dé décalie dewelc-
iceflch tegenwoordig prefgntecrt, wel fullen willen cm-
brafferen ,

OmmefenemendePerfoonendede Intereffenvan
fynen Neve, den
Princi van Omùgim op 'i meeilc in Re-
commandatie.

Ende dat dicfyn verfouckififonderheyè machpïaétfe
Wnden, daerfyneKeürvorftelijcke Doorl. altansver^
ftàet, dat u Ho.Mo fouden beilg fyn, om over dicpoint,
te delibereren, en over de vacerende hooghe Militaire '
Charges te difponeren.

" Gelijck oock hacr Edele Groot Mog. de Heeren Sta-
teli vaii
HsUandt ende Wé^mieflandt op 't point ftaen,
om""neiïèns andere faecken j oock hier over te ver-
gaderen.

Sijne Ccürvorftelijcke Doorluchcigheydi laet het
aende hooge Wijsh'cyt ende difcretie van U Ho. Mog.
gliefteltfyn, hoedanigh fy fyne Ceurvorftelijcke Doorl.
inregard van ditfijn ν erfouck fullen ghelieventc confi-
dereren/t!i ' ., π. ■

ί--. Het fy als een 0«(·ΚΗ.ί»ί ende Biwf^isffwt van u Hoog
'Mogende dewekkc inden welftant vjn hareö Staec de
fynevint, . .j ,. j

Ofte, als een feer nae Blecdts -jerwanti van den
Heer^ Prince , wiens Avanccment hem ter herten
gaet,

Ofte-, als deffelfs-wettige en ghedeclafeerde^M^i»
die oock ia die qualiteyt geobligéert is
voOr de felve for-
iaidraffen»

Γ ' Ende of wel fyne Ceurvorftelijcke Doorluditigheydt
alhier niet fai fpreecken van de veelvoudige
mtrite» ende
noi»bU4itnflen van deffelfs voor Ouders, ende,hoe God
de Heere daer door defen Staet foo merckelijck heeft
gefegent, ■ ί t

. Noch oock gcmcent is,eenige andere reden (dewelc-
ke anderfintsVeeIéfyii) bytebienghenoth
UHò Kin

τ «Si

.daerdoortöthcys^greerenvandk^^^ viintockVer-

ipek te eerder,te bewegen, ( , . '

" Veel min yeti te toucheren j^ah'de veèlyoudiie'^'èijg»
wenftè goede eiFèden dewelcke evident zijn, öm'te L'
len moeten volgen, op de favorable Refolutie dewelck"
u Ho. Mo?hiero{)fouden mogeii némen, ' | .

Soo kan echter fyne Keurvorftelijcke Doorluclftfo
heytuHo. Mog.niétverberghen, Dat fynsoordeels
noyt occafie fóo favorabel als deéfe is falghebooren
werden,

Waer by u Ho; Mog. haer Cordiaeljghemoet ende
affeftie tcgèrisfyric Keurvorftel.Doorl, toogevoeiickeii
ipudenlconnenuyttenj ■ ·'. i
' Ènde waer dóprfy deiiband vaii' onderlinge Vtìent-
fcha'p meerder föudenkonnenverftercken.-i -n
, Sijne Keurvdrftèlijcke Doorluehtigheyt laethetaen
' de Hoog Wijfe en dc vry e difpofitie van u Ho. Mog. t'ce-
nemaelghefteltzijn, wat Refolutie fy ten beften vaii
dén Heei-e Prince van Orangien, liier op fullengeiiev^n
te'némeii; , . .

Maer u Ho: ÌÌog: koniieii wel verfekert fyn j Dat de
gunfte, dewelcke fy fullen goetvinden hier op aen hem
tebewijfen,

By fyne Churvorftelijcke Doorluehtigheyt endedef-
feifs naekommeliqgen fai werden ghehouden, voor ce-
ne fpdane Vrientfchap waervahde Metoorieby het
Chilrvorllelijcke Huys vm
Bmndtnbnrg noyt en fai wer-
den geextinguéert. I
' Ende dit is 'rgeene, dat wy ondergefchreven volgeiis
ipecialen laft ·, niet hebben konnen noch mogen onder-
'latén
u Ho. Mog. mits defen gedienftelijcken bekent tc
maken,

En wy fullen daer op u Ho. Mog. favorable Verfclarin-
ge tegemoet fien. ■'·> ■ . j'

Gedaenin 's Gravenhage den tlitndm Mutii/iflitu·
hmdirtfei cnftfiigh. ^^

WasonderteeckenÉ
iVtrnerWilblimBlaspciliJehanCtfts.

iBa«fuIc]cö«fi UpHoiiandt öB«ngPolcl)nocl)
ftnaetfetgtjeftaijt: nfcttoiUenlieïiat Baectentuptcne^l

'göyfouDe tocröen opgBeöjonööcn öat Domeflijcq ^JJ'J

' ^éc felbec töbt fji oocli tee ©eceaöerinotlöOti^fi" /
bebofaenüe 3lij(le ban Compaönicnte paerDtcniiite
boebt/ enöe ban'tödoopban gare öefolöfnoOe «ncc
ÌK fieccBte f)f ec naec gefpecifiteect alle tct iEaeiiöt oa"

tweeenveertigh Öagen/iSibaflÖCltfltÖen vijftienden
Maert.

Lijfie van Compagnien tePeerdeen tevoet,

ende varit beloop van hare befoldinge naer

deflerckte hiernaegefpecificeert i alk ter
Maendtvan 4 a dagen.

<£en Compagnie «uptstm l^ariuctufiiïss ίαη 8ó
^escDen.

tifoM

om
itra
gitiir

intf
Hai

su'

gul.

ij-O»

180

6 De Ritmeeftér ter Maent tot Traite-
ί ment i y ο Guldens, endefis Peerden
1 elkijgiildens, micsmet hare man-
I nen ge wapent, op de monfteringhe
-O prefent fynde,

konitt'famen
4 De Lieutenant
tot TradlementS·
guldens, ende wVrPeerdefl, preiénc
alsvooren
3.
De Cornettot Tradtementyagul-
dens, endei/r«Peerden, prefencals
vooren , .
2- Quartier-meefter met lü/et PecrdeH
2. Trompetters,eJk25guldens
op l>> Schrijver.

70
tO

I

Hoef


-ocr page 801-

1.666

cn OORLOG Ses en wrtighfte Soeck. 785

48

Hoef-Smit
(.■, HarquibufierselckstotiS guldens,
met fu-^Z/guldens voor ad vantaghc
van</»·'» Corporaels, komt t'famen

i888

Sumimxio^gl

(gen Compagnie iSuptewn Igareuföuffetiïban??
^iiOcn.

g De Ritmcefter met fis Peerden al»

vooren

^ De Lieutenant 'met vür Peerden als
vooren

j De Cornet met </r»'» Peerden als voo-

14?

70
70
a8

28

ren

1 Quartier-meeftermeCitü/iPeerden
als vooren

1 Trompetters eick 45 guldens, komt
I Hoef-Smit.
I Schrijver.

ίο Harquibufiers, clck 28 Guldens ter
Maendt,mct(iüfli//· Gulden voora-
vantagievan//ri< Corporaels, komt

79

lye

40
40
48
44
12

II
II

t6pz

Summ»i6i}gl

(gen Compflftnfe ban 11iSoIbaten te boet

I Capiteyn voor fyn Perfoon
I Lieurenant
I Vendrich

α Sergeanten, ekk 14 Guldens

3 Corporaels,elcki^Guldens

i Trommel-flagers, ekk 11 Guldens
I Schrijver
I Chirurgijn
1 Provooft

400
180

44 Muiquettiersiüi,
ζ tot 14
6 tot 13
i8 tot 14
18 tot
II

3 longens,elcfc8 Guldea

Summa I^ytil

ife
45

48

48

14

IX

gS

I Capiteyn voor fyn Perfoon
I Lieutenant
I Vendrich

4 Serjanten,elcki4GuIdcns
3 Corporaels, ekk 1 ί G uldens
α Trommel-flagers, elck » 4 Guldene
I S.hrijver
I Cnirurgijn

379

t6
48

'1

167

14

5x

404

176

44«
24

14 Bïloopent'famen
4x Spiefltn,als
1 tot
16
a tot 14

3 tot J3
8 tot XI
8 tot
II

38Mufquettiers,aIi
I tot 14

4 tot 13
17 tot IX
16 tot II

3 longens, elck tot 8 Guldeni

48

416
198

5·»·

»4


Komtt'iiimeo

3() Spie0en,aIs

1 tot

2 tot ly
2 tot 14
4 tot 13

13 tot IX

14 tot II

63 Murquetciers,ali
1 tot 14
6 tot IJ
10 tot
iz
tot II

48

78

140

385

731
24

3 longens, ekk 8 Guldens

"J

SwiMme 1582^/

<Scn (Compaonie ban ^olbaten te boet.

lye
4?

40

48
48

24

13

14
12

I Capiteyn voor fyn perfoon
I Lieutenant
I Vendrich

2. Sergeanten,e]ck44GuIdens
i Corporaels, elck 16 Guldens
ί Trommel-flagers,elck IXGuldens
I S;.hrijver
I Chirurgijn
I Provooft

ιδ
30

m

Komt t'fame*

3<i Spieffen,als

1 tot 16

2 tot 15
1 tot 14

391

ï6

30

48
iy4

43 tf

■ 13 tot 12
14 tot II

436

VDcel.

76 Summa litigi

Aldusgedaen,in denRaet van State gearrefteertdto
lyMarty 1666.

Pr, ®4n Grcveptins.yt,
Ter ordonnantie van den Raet van State.

G. van Sliugtìaat,

l^ceren ban l^ollant !)cE)bcn acngaenbe ben twee
hondertften penning ben twintighften lEatrt/ 9i)£-

emaneect {)(t Oolgenbe ^iatcaet.

Waerjchouwìnge.

De Staten van Hollandt ende Wcft Vrieflandt, «I* gfarrnrt
lendengeenendiedefenfullenfìen ofte hooren banani»
lefen, Saluyt, Domiiwitm , Dat wy tot verval ja·" tot in
van de fware laften, dieden Staet der Vereenighde
Nederlandenghenoodtfaecktwerdtte draghen, door fionftttt-
denfwarenendegantsonrechtveerdighen Oorloghe, fttnptn-
daer mede den ielven Staet foo te Water als te Lande """SB·
by continuatie wertgliedruckt, naer voorgaendc rype
deliberatie hebben goet gevonden ende gherefolveert,
tot den ophef van een twee hondertilen penningh voor
den toekomende jaere
feflienhtndert fevtn tu ββίώ,
met dien verftandc, dat foo wel Borghemeefteren
ende Regeerder» in de S:eden, dis Schouten ende Gc-
rcchten ten platten Landen lUllen werden ghechar»
geert, ghelijckdeielveghschargeertv/erdenby defen,
endefuicxghehoudenzijn te verantwoorden vijfmacl
het volle floth van de Quohieren vandcnduyienften
penninghinden jare
fipienhtnim vin m ly/r/jfighe-
formeert, fonder daer vanyedtstemoghendefalquec,
ren, dan alleenlijck de tauxatie van Perfoonen die t'fe-
dertdenVoorfchreve jare
feftitnhiniiertvitr tnvurügb uyi
de voorfchreve Steden ende lurifdiden van de Dorpeh
metter woon vertrocken zijnde, jegenwoordigh in ee-
nigeandereStadt, ofineenigh ander diftriótvanon-
fen Lande van Hollandt ende Weft Vrieflandt woon-
achtigh 2ijn,endc aldaer eficaiveüjck aeugewefen wer^
©bil UeB,


-ocr page 802-

802<5SAKEN van STAET

Si<S6 den, midtsdatdaervanalvoorerisaenonsghèdoceert,

—........endedàcropRefolutietOtverminderinghe van 'ceene,

ende verhooginghe van't andere Quohièr ghenomen
fai móeten zijn. Endeop dat de voorfeyde Borghe-
meeftercn ende Regeerders van de Steden, mitfgaders
Schouten ende Gerechten van de Dorpen , 'cvoor-
fchreve flot ghevoeghlijck moghenende konnenuyt
vinden, ende opbrengen, foo auchoriferen wy de felve,
om kort daer aen jeghenwoordigh bevonden wordende
ün den haren by nieuwe tauxatie > verhooginge ende an -
derfintsfodanigh te mogen omflaen, alsfy luydenmet
demeefte efgaliteytinallerechtmatigheydt lullen be-
vinden te behooren.

Ende naerdemael de voorfchreve verantwoordinghö
van de Quohieren de
Atìnofiftitnhendertviertnvìjftigh
als boven vafl: ghefleldt zijnde, onle goede intentie
indien deele bmnen het diftriö:vaneenige Dorpen
nietfoudekonöen werden voldaen, tenwaredefaecke
by veranderinge van voorige Refolutie in date den
tien-
dtn luly des voorleden laers, r aeckende de Landen en-
de andere valle goederen , buyten gefetenen toegeko-
jnen hebbende, eenigermaten wierden ghefaciliteert i
fooverftaenwy, dar alle Landen, ende andere vafte
goederen ofte gerechtigheden , binnen den voorfeyde
onfen Lande van Holiandt ende Wefl: -Vrieflandt ghe-
legen, die voor ofte in den voorfchreve^ire
feflitnhondert
vier en'yyftigb tndsialcknitsn
tydevan't formeren der
Quohieren van dehduyfenften penning, Lüydenbuy-
ten den fel ven Lande gefeten, aenghekomen hebben,
ende die midtsdien oock explicite in 't felve getauxeert
zijn, fchoon ghenomen daer van naederhandc onfe In-
gefetenen of Onderdanen by koop of anderfints Eyghe-

naers zij η geworden, dien onaenghefien daer van den
voorfchreve geconfenteerden tweehondertfte penning
fai moeten werden betaeldt, voorbehoudensnochtans
aen de PoiTeiTeurs van. dcfelVe 't recht van de ordinaris
doleantie, by fo verre iy met eede konnen verklaren fo
veel niet ghegoet te zijn, als fy foo over de perfonde
als over de voorfchreve reele tauxatie hebben te gelden;
Des dat den afilagh door de voorfchreve doleantie yal-
lendejniet ter plaetfe van hare wooninge,maer ter plaet
fewaer de voorfz vafte goederen gelegen Zijn, minder
betaelt,en oock wederom aldaer gefuppleéf c fd moeten
werden»

Edoch fo wamièer van fodanlge vaftegoederen aaer
date defes, onfe Inghefetenen en Onderdanen by koop
ofte anderfints Eyghenaers fullen worden, dat de felve
dienonaengefien'tMiddcl van den duyfenften penning
ende tweehondertften penningh fubjeitfullen blyven;
Ibnderdat dienthalven ecnige doleantie, plaetfe hebben
fai, maerdat in'treguartvandedoliancie diedePof-
fefleursvan fodanige goederen naermaels mochten ko-
men te doen, alleenlij ck reguard genomen fai moghen
_ werden op de fomme die fy over hare perfonele tauxatie
boven de reele fchattinge over de voorfz vaft goederen
gedaen'thaerder woonplaetfehebben te betalen, en
dat des niet te min de felve aenghekochte goederen,
oock in de begrootinge van haerlieder capitael, aJs een
gedeelte van hare middelen gheconfidereert ende ghe-
reecken fullcn moeten werden. Endeten eyndealle
ende een yegelijck weten moge,waer naer hy hem heb-
ben te reguleren, ende namentlijck medein'tkoopen
van eenige vafte goederen uy t handen van Buyten ghe-
fetenen, hare reeckeningeciaernaer moghen maecken
moghen, Laftenwy datdefenalommegepubliceerten
Maffigeert fai werden daer fulx behoort, ende in gelij c-
Ice faecken tegefchieden gebruyckelijck is, Gedaen in
den Hageden
twintigften Maert 1666,

Ter Ordonnantie van de Staten
Werit.ttatt Eemmtnt.

«rapiop gjifoo get emplop bàn ben ï^eerc ©jfncc ban Oranj e
nu feec in Det bifcoutiS toas / ftctiBen tjc ^eeccn

i>aii<®- ban Gelderlant ben eenenen dertighften fflSap/ flilo

weft·.· ioti/ aenmertltenbe bc nootfactfielöBBepbt bat tot ton^
f«bat(e ban benlupltec enbe aenfim ban ben

/ oütB lücetfngBe ban alle befojbics cnfe t„»
fuffón boo? al ftcguaem metpecmaraentE OpperS' ' «i
denaöec &elKUtt{0teEa«Debeijoo?öenaenacftZt
toojUett/ naet öoojgaenöÊ öeUöeratte Den ©eece S
öan Orangnicn, tti aenfienföne jacen abantcctbS. feiS
totmatucttepDt guamen/ ooch ttpben felWS^ST
fonöecenpbec enbe inclinatie totect bebonbcn narf
tefiomen/ enöeöenaantie Dfcnflte boen/anèlm/^
xmm enbc ofiicreeert tot Capiteyn en ffiS'^
Generaci over de Militie ban Den jOcteenlaöeti Wa

enbC ,^ι^ Mik^r* ^^ ... win

banöen b)o?ben ben öoogfisfiemelte ^eete ffiiintè hi» »«·
Orangien ten mittficn aengfiefteibt tot φΚ» w
be Cavailerye, on»me onbec be topfc conbuiteenöe ma
nubuttiebanbenleere^jince Mauritsvan
be eypebitie ban Daec Jgoogt) JHogenbe ©nut-amCS,*^
bp te bjooneii / al0 mebe om ben Raedt van Sm«Γ
μ
mogften compacecen/ enöealbaec^cffie?iem?n/om
baniongösS op be sronben ban be «egBecinoe tcieerm
berflaen/ enbe baec ban geimbueect te toetben/iaftin
beöace CSecommitteetbentei: «©enecalitepötomm«
allecebenen ban inbucttebie faecbe baectecn e
geipen bf ciofìecen / enbe beacbcpben bp b' anbete ΰια,
bincfen/ batbefe fiacecefolutie Baec sBctoenft eff«t
mocgteegenieten/ enbe bat baec beneben^bannuaf
aen t aengeenbe be befslebingge ban be hoonaé
<iEBac0[e ban Capiteyn en Admirael Generaci een In-
ftruaiertiogte toetben sefojmeect/ccguattncmmDe
niet alleen op boo^gaenbe oube inflcuttien /maec ooth
op be tonrtbecatien ban Oaec €béle jjQoeijen&e
ban Sinno feftienhondert feftigh baec omtrent ollClli»
men/ fooin't ciceiS ban 't felbe Slaec gBeinficcÉtt
50«.

«Snbibêl^eecmban Zeeiandi fiebHenomtEcnttien?'^
felbentfibt ben tweeden 2tp?iUec ©ccgabcclnoObanito**

DaedgooggiBogenbe boo^gDeb^agengoebatbe
een gace pjinctpalen altoostS ban opinie gD^lveelt cntie
nOCBlOacen/ bat alle be
hooge militaire Chargesnlet
alieenein <©ο?ΐοβ6ιί/ maecootBinbebjebigljeipiitii
noottoenbtflOtoiecben geceeufceect / enbeSactomme
biel öabben öBetoenp bat alle be felbe in Bate fucteiTite
bacatüce biacen becgeben getoojben / alj^toanneei; ben
Staetinöeiboojleben/ ^laecbp ben onbsttoacBte»
biolenten obecbal ban ben
BiflchopvanMunfterWcii
aengaenbetotmectbelijt&enonbien^ ban oen Sanbe
niet ongepjobibeect fouben 3t)n gebonben getofcfl/entie
nu Qotft niet ggeoccupeect / om op be booüffcnfnge Dan
bien te beliöececen / oo?beelenbe betöaHieit bat
baec opalnocfttenfpoebigBlien nietboo?
een Cam-
pagnieOfte
®elbttOCÖt/ maecperemtoirlijck enÖN^
vitmn ftegoojbe te bJO?ben gebifponeect/op be Commif»
(ïenenbe ^Inficuctienbienietöcöoefbcn teöJojtiEnge'
maetfit/ maecoppbecbanbefc beai ban ouötsf οϋδ»
acceffeect gfiebonben toiecben/ becmibtieliefooDa-
nigBe p?obifionele emplopen/ enbe biefelcHenfi met
ceniSaifoen&omcnieeFpicccen/ banbitcrcDjjt
coDè
autOocitept/ enbe bienbolgfjenbe ootft ban fooöanlöcn
bienftenbebjuclitbooiBet gfiemeene aanötnlirfton^

ben toefen/ alStoelbe gOeenebie voor altoos toojDfn
becaöeben / beljalben be mocpelijefeDtben/ onoOrnuciM
ten enbe jalonficn/ ble upt be bernieubJinglJ? enoe
betanbeiingBe banfoobanigfie googp öeöfenfiiatlfn
onbecmpbelötB guamcn te cefulteren/ foo «« ff'f^"®
ban be iKtlftaire/ bie in een gijeöuprfafji jlPP/^'
Benfie/ enbe bieefe toiecben gfjeBouben / af^beJf
cingBefilfiS/ bie bienaengaenbe niet bJcl anter^ m^
met bibecfe enbe bifccepante fentimenten

tcfnmnSS beraffiiS

tommitteect. '©ebooigBenoembEiecccn jSrtcp^
teecben bonben Baec ootft erpiCjJ gfieiaft/ Wtw J?
bcfeowafieenbegBelegentBfpbt «"«'«««"^fjifji
met be aenhomenbe bpnaecbolfionie maturufptK

«eassffiseeï

fpeutt/ommebe in actie te Bomen i enw «n P"
©abetlanbt eenioBe toictft babelötlt W^n^^i'


-ocr page 803-

en OORLOG. cmjfinFéerÙihfieBoeck, 78.7

, (ijiDijfcii/ mft b'anöice iSontrgöenweM-te fp?ectlien
Ste fonfereten obec iìjn. avancemm én ïmplop/

Lbfeieùtie/ baec aaticej$> tpt feec impojtantenbe i tettoantit tioo; i)lop&t enbegoo§saixfut(^(Tie amben
to^aem tofljii ®et öecjjalüm be Jgeecw ^twii pince; a®ienS

Staten becbacöt foube jöni. ^ii.mfY»; .ombat-öptoMi
in. JjanbenJban .aijeben,bie (Btuclbei*. go54c
tesüni <gubÊiaeeoro</ al^ oin aUseB te bilapéwtfr.
befe t^ifttiatK ieelandj: enanbet;er/; enbe öopp. baii'«?airaBt
Tati!Sfattiete>g0jcpaenbe |^?ing-geftnbcy fpjaecbtó'i'"'"
iban gUenegBentftepöt tot aennemio^he vaa Ijpwr^f
coórdcin'tJtaerJfciìijiÈn ghemacckt metde PrincpifelWntijan
Royale. Cnbe fiaec i|pogBepbt be. ©ilnccffe:.
riére «et Baec bat geballen. b' gintentte en 6on IjeacPïk"'®"'""
teas/ bat Hollede Bim foupe aennemen aie «en>
KindrvaniSt^et-j *nbe Bem gebén een goeöii onbeciip.„,«.H/
iBoubt.enbeÏoebCjiSïaetji-ïieben.' :
, , -ι^νΤ

^ie ban;z.eelandtnamenfultbjiniét h)el: |]@éens sen.
ibeti /^ Hoilandt qjjam ö'ebutatie enbe tnfpfctie niet als·
leen toe : 3@ili2en 00C& Baec part baer ban Bebben.'..

Cen boo;neem^ Slibt ban be J^ergaberingt fiibe^
jStaten «Senepaei fepbe al laccfienbe op bat pjopoolt:
I m i^eec ofigollanbt meent ban ben.§p?infil
te.mae(6eneen.KindtvanStacti |©aec ftftfie bat ftp
felf eec langB W i^yn een Kindt van d^n Prins. "3©ÌU
lenbe feggöen/ bat eer langB Bp. fonbe gBeraetlKtt
toe Bet felbe: em opperfte bet^iobt/: bat fpne Heercn
jgooi-Ï^aberen gabben gefiabt j enbe batgp alfoji fou«:
be bjeiben·. Vader inplaetsi banKiadtdes Vaderlanti^
HoUaudt toosi.nocötanji, bécHasn met eenparigil·
flemmm/i bat nwB aeoöelgeeceniban Zeeiapdtiiist
foube tooibetigctìejoinaissecn diiatöiri«itb)ooit. sr'·^
< .€nbe bae^ toaiei opcbeen bebecl^t.Qceben : em bàt
iVranckrijck altaniS.UKt Eogelande:iDi^j0?lt!003Ìjnt>ft
ongeetne fat&Ïat Bet opperilp. Biefiafö. gnam : aeft5 te.
Igeec ^iinsi :>·ψ6ίΐ toeltftenbcftFr^ïjfGhc met.bfiibep
molitie ban Qtangie Babben ü' om)?i;be gBéRelt ί «Eiis
bebiefqa baetum/ aig om^e p^oiimitept ban,bm
^ίίηίΐ aeaben.Ïtoningh enbe Boope ban futcegïe
ibcCtoon^vantlkigclandt, jHfleafH bjeefen baft jjjR
jHpogheydςmeβIï.«^ngélftöal?3Pwnfcit

I i'^e igeéreftbaa Zeplandt^biaiBtfftODCft- in/. eenepac'Hc».
ifcBecpe&lacötè obefr bBÌ^oyttgijtpii bapbe Papiijreni
• iSeflccterenbe tp^wbafw. bii=:beJMunfterfcfje Bab*
'ben gcbacn in't Jwarquifaet van Bergen, cnbê fpsjti»
^alj)cfttn'tgp>o?pOudenbofch.· gE>at men beftoojbe be
©apifietiiWetteEanbe meerin toom tcBouben; «©e»
beiibe fp-^ren ban Zeelapdc t? hennen / batfe me>.'
be gBeioof; gaben een be gUnr^^ten/bat bcfen Mun? '
fterfchen ÖDrlogh toaiieenreligieuxe 6rjjgB: €nbe
al$i men bacr tegBen fepbe bat immersi ben Bonfngg
i ban Engelandt toaiï gereformeett, <nbe bat ben iSo»
ningB ban Sweden, bie mebe .toonbe meer Munftcrj
aljei aHberiStn^bcfentesijn/ b)ai$ aSbangelifcBi <Soa
biierbt gbefeptbat ben i^ontngl) ban Engelandt enbe .
fÜne 35i(TcBoppen meer Paep* aljïGereformeerttoa»
ren. llàaerbeEiebenfagen toepnigBopBet gitali;·
aen$i inoojt bat be^oubetaine

enbelBacBtige potentatengantfchgeencReligie Bébs
ben: gimmeriSniettoanncerfein Baeröraem niet
paft. Siisi ben öoninoB Carel van Sweden in poolen
tooglj met appacentie om bat ecBcel Ojjcii Evange-
lifch te maecben i toatbecb Dennemarck, Bran-
denborgh, en dcfen Staet i i§agBenfc be Religie aen i
neen/ fpilieipen ben Keyfer enbe Poolen dac Evan-
geiifch licht uytblafen, enbebe ^toeben toegfifagen.
®0en Munfter ban ben Biflchopin'tgiaecfeftighbe»
legert toasS gingen be (0ebeputeerben ber StabtBier
bpeen pberfelfiibp be Predicanten feggBen: Ghy
iydt by wylenfevenjaer predikende eer ghy eenPa-
pift bekeert : Siet nu een occafie om een geheele
Stadttebekeeren! jiiaaetBct pa(le boen «iet in be
ftcaem. ©otft altana fcBeenbOpgemelte6lacBtetof='
ber toel te paffen tnbe braembanbe i^eerenban Zee-
landt: ^e ^;ebi6anten albaec ( gBel0c& elberti )
fagengBeburigB met fcBeele oogen/ batfe bupten alle
oefacB toaren tnbe poliep en be faechen ban ,$tart:
^aec aleer ben Abt van iVliddelburghpieegBbpfian?
allei alintt te boen. btag be <@ee(l(lg(6gtpbc

» een

tnànbatte
OojloD^ ιγιεη tiat;^ met ·.

. .4

igcl^ndc :, é900 naei;

SanDmi ïanbe'tnlje <0?acffcf}ap ban Zeelàadtj;^
Uine öecfiDfPöE notablei cefïcpienv. ban ^tafct cnbe:
«aieeangftt feecgieai foubeafien Aljat ben |)ooò8-
nJSdtcnïi8£t #?róce/ toefenbe-ecn inftmment van
fodgrootenhöope· boo?be gemecne üïcpublijcfee./· bp^
defienade, ofanbecfintji tOtbe hdoge;èndeemmen-..
[frOarges fóo Ipffélööt.bp fijn 5&oo?lut[jtio8eiibiìs
«flU'OuDccjai mocgte biccben gepjooto:^

witFj ofte ingijeballe 6« fclbctaoo? alnptif metaijefi
medi GOÌbt'btnben ban>albe itebenttan be Uiì>ì(!:ì
niet motfit tDojben eeabbouecct/bat aeftben felben ban
liiittiinffen/ motftt iBOibengebefÉceeèt be Cfiacge ban';
Generaci van de Ruyterye, om onbfliBéttoÌjjel bele|>bt
ctitit manubuctte tian be Maürkstitn

atnjiaenben J^eibMocgt bpte booonen; enbe aifboibe
luattücque enbeoeffentngge banbe HSilUatce factiën
«tie Commanbementen teobfetbeKnenbete leiren/
(Htie bat bea fioogö-gemelté ©eete p?tnce boofiir
miicöt tooaben göetnttobuceew tnbenjlaedt vanSut-
len, omme albaec fonbamentele henniflTe bart tiè
grontiai enbe beUiibt ban be ggemsene Xanbt-faeCi'
I1C11 temogen bebomen/ enbe atfoiu^meec bequaem^
oDemafcBt/ om te fjjnec töbtijei hooge ende emW
wnte Charges,'bact loe bemettteban fön^oo?i

ΐιιφ((οίΐδΡ0ΐ!ί ©oo?-©«bet0/ enbebenbiendbanben·

^tast hem komen te roepen, mét ÖÖeméen tontéttiï
mnt temoggen i);b{enen/ alie^ op ben boet cnbC'
(Din göelijchboojbere fgn l^ooaljepbt Fredrick Hen-
drick
in ben begfnne ban ben ^ate fefthien honderc
«Defijn^oooöepbt Wiiieio, bepbe SoogglSf»
fil!)c6ec memotte tn ben giace
fefthien hoadert acht:
tndertigh,
enbemebe bp {jet aenbieetten ban twece
jjeren van difcretié- tn ben Racdt jvan Staten eCCé^)
mbe tocoangö tsf toecgunt / op,bat öefen iegentooo?i
Wgen ^jince ban
Orangie infgelöcBsi tnbiecboeglien
inoc armen enbe ben boefem banben ^taettoefenbe
ontfanob^n / albaec boQ^bec motgt Ino^ben gequeecbt
tnbe boo^goebe onbectdjiftngge; boojfojgtie enbe
toeUccficgt onbec <0obe0 genabigen 5egentotbe ^ge^.
iDiiille pecfectfe gj^eb^atgt : J^ecl^oopénbe fp i^eeren
6ebeputeetben/ bat alle be anbece^ont-gljenotén
tiiiiioabigij enbe boo?flcl mebe foubeiam-

pimcren/ baecopbe fetbein naem enbe ban toeggen
ö'opgeraelte igeecen i^taten ban Zeelandcinflantei
ih bjtccben becfocijt {jacc fabocabctjicË te biilien
. i)tthlacren;3©accopoebe[ibeteect jjjnbe/ tsSbebooj-
icl)?cbefaeci{ebpbe anbecc Pjobtntkn obec ggeno-
cj inen.

fiabben obec be felbe faetöe aUebe tnpattfca?
liete tonfccentte gOelueell met be i^eecen ban
Hollant j
naè met bte ban be anbere ^jobfntfcn. HoU
tsij landt
pcïfifteecbe bpOatemaicime/ bat begooglje
Ciiacgen ntct beQoo?ben pecpetuelte jjjn/ maecmet
rtchc cïpcbitie of Campagne te epnbtgen. gin
Zee-
landt
toonbebe ïlegeringó gftenoegljtnbec baetbats
fe niet feec begeecben meec oppcr-göefagO : a®ant fp
i" «11 ^jinss niet gaben fpn Hecljt ban premierNobie ;
iinpöefp Babben Baec toecbonben met Holiandt om
mt oe[)ocige CQacgen niette bergebenboo;batbe^;in0
ta· foubc achthien giacen oubt 30«. lEaet 't gijemeene
"oitfj ticpgijcflatiigöomdcn Prins; anbére 00C6 bfe
wet reecheninglj niet bonben bp be oUgarcfie. «enbe
« Predicanten alUntfialben bjoegen ongebulbigö/ bat?
ItDoigins! ijaecepgeneecflecefoimatie/ fiaec bonben
wtolaot banallegöcfacöin bepolttpe: Zijnbeftaec
"[«obct-gcblcben aliS jusfiditioficcmitnandit 'tai^eitb
eitijbtaengenaemtiïbp 't gemeen/ enbe alle bienae
«tanbecingöe Da&en. «©m alle bie te complaceren
mocftcn pet boen. sfinbecsi toonben fp alfoo gtooten
imaec&teBsbbmtnbcn biancB ban ben epgen machti-
gen
Nedtor al0bieban Hoilandt: Ijoe toel liaecniet
«asobecgefiomen/ toataen Holkndcin 'tgiaetach-
^len enbe vijftigh toasf booi ben ©jfns? göebaen.
enöi HoUandt in&éfen tööt meenbe bat be cecoms

-ocr page 804-

788 SAKEN van STAET

1666 em<9. in't£0ifer. ^efe D?utDt baribe reformatie

toasS ötttet : €nöe notficanjS toasi be fcBulbt ban fiaec
epSSencefo^matfe. ^pgabtien tteDootenltetectoete
ften j «©elöcB V «ensBelfcBe 25i(TcBop9en We Set mfte
gitütnotö maecöen <n Set ©atlemeni /m ban be eecfte
iSabtnbed i^onfnc^ja! 50η· <sntie eenpbec oo;bcelt
OfeltganiSbe Gereformeerde Geeftelijckheydt alÖiêC

nfetfouDee^eetn totllengebben b(ec|}élt)c6ggefatg fn
ben^taetl €nbe 6an nf» fien biaecom Det
Baec nt« toe en bomt
i mtl faecBen bet iSeligie fou-
ben öeetec toojben betcacBt/ en 't Minifterimn foube foo
stiet 6onten fn becacDtfng^· 't i0 een bjaaDe ban
iSecBte/ toaecombe «©eeftelötSe gfjeen temporede
(jPoebecenfoubenmiigöenpolTiöetenl Siile Gerefor-
meerde Doftorenfullenfeggoen/ ia^'enbep?actique
li^ootbfootianigl^: b)anc niet een ^^ebtbant iff^ec
btebeloftebanacmoebeboet/ inbeel plaetren ootb le^
benopbe Fafìorie «i^oebecenbfenotg begonbenjgn.
USetgfielöcb cect)t foube ootbntoglien begoubenenbe
Sebben alle anbece Geefteiijke Goederen/ b(e gefecula^^
r(feect3pofbe(eifeneert. ^aectegen^t'alleguecerT
bat Chriftus enbe d' ;Apoftelen felf fön HtÉiienbe bet^
atgt géloeefti ®at (
Qu^kèry, Fanàtijck. ^OO fou<
ben bè ^iebicanten ootfe moéten alle Viflchers, Tolleri
naers enbe btecgQelümsün/i^benbebantaecganben'
atbepöt/ göelgtB onbecbe Doops-ghefinde, bfealle'
toerelbtftge i^becfiepbt becfmaben. i^en mo|l ootb
giieen Tempels of Rerckeïi ftebbiMw USen foube ooth
nietaljSfn't Hebreeusóf Griecksmoiten leetetienbe
fcD?0ben/ ombat^fpbfefpjaecB gebben gUebjuptbt.
^aemenfoube't ^acgtmael ootBiUftti'^mojgBenjS
maëc moeten genieteiV nfétnutgtecen/maec
na'teetenbangetPaerchkm. i^enfoubenln't tele»
beten ban 't SacBt-maelben (i^eit ban Pauius xi. Co-
rinth niet moeten lefen; loant bte ^jfefloa^nocgnfet
ttt be buceibt ten tpbe bah be in^ellfnge ; H^en foube be
cefi ban'tggegeele fo;muUec moeten nalaten; biant
4Ïg;l(luj$beec ban nfet geeftggemelt. j@en foube
moetenbevoeteneecflwaiTchên. naenfoube't^acgt'
mael Ifgggenbe / niet ftaenbe/ fittenbeofbnlelenbè^
moeten ontfangDen. H^en foube nfet fimpeltith
fn't aeafftfìt met toatec ft>}enggen fn ben boop/
ntaec j^et ggepeele Efcgaem boopen fn eent Sf-
tofer. i

^e%!eei;lKeue-®0}(lelgt6e ^^anbenburgftge iSe«
»etfo«6 fibemCopesiieeftbenachtftcn flpill bertoont batïip
Srffoa gela1lb)aööace^oo0e31©ogBenbetebei:foet6en/ bat
ytnbttie fgnel^euc-Bojftelgcbe ^oo^lutgtfggept^ «©nbetba^
«raföa nen fη Pruyffen enbe acötec Pomeren, foo beel be felbe
ten m Upt be iSteben ban Coninghsberghen. Colbergen Ofte
ip;ufc(n. anbereiSee-gaben$$/metbace^cgepen Commeccfe
toatenboenbe/ opbipe ©afpoonen fouben mogfien
> (CcafTlquecen -.Betroecbenbebecialben/ batbaectoe
be noobfge ^afpoojten gebepefcgeectmocDten teecbeni
€nbe alfoo gate loogig IBogenbe op gelgtbe boet alsi
bp beCcooneban
Engheiandttofecbtggebaen/iuecen
tequfrecenbe/bateen Sölieban ^tficpen bfeuptbe
bOO?f5 Igabenji in Pruyflen enbe achterPomeren af5epl.
ben/enbe ganbelben / obecggeaeben foube biecben/ ten
cpnbe bat ban toegfjen ben ^taet tee plaetfen
baec
't begoojbe / be noobf gge o;b;eji ggeHelt fouben toecben
ombferg^elpcbe .Scgepen b^penbe ong{jemoiefteect
boo? •sJEanbtsi<©o?loge-i$cftepenenbe iommlfffc-
Baecbecjj te laten paffecen ; ^0 becfogte gp/ bat gaec
»0i Jiao.fltijbacr obec bp <0eftf)?ifte foube tolUen ber»
6la(en
/Bacban(alj be boojftgjeebe Epfie foube moe^
ten toefen / enbetoat effect ft)nei&euc-3©o?ftelgtbe
;!^oo?lutBtfgl]cpbt$ 4^nbecbanen baec npt fouben
l^ebbente bectoatDten ; ^Baecop ftSgoebt-gfjebon^
ben te becfoetben ben gcmeiten Igeec ISeflbent / bat gp
toilbe p?ocucctcn/bat be Itijfie bec boojfj ^üBepen aé
jjace^o-IISog. obcrgftcuuert mocfttetoerbcn/ombe
ftlbcgUeficn/nactbetbie^aengaenbe geblfponeect te
ixiecben.

(CecfelbectöbtfigBeBqojiBetcajgpoitb^be^^

<0ebeputeeïben totbemflftafcefaetfien/metenbeii»
beni eenfgöe Igeeeen «etommttteetben upt bmS;
van Srate , gde-ejcamfneect Debbenbe be ikS^
ban ben 3&?0ffact
Hans WiUem van Thid Κ
ben Euptenant ©ootfit lohan Peilers^; η,^ώΚ
lohanRufo,
fioubenbeïn ^ett/ bat be ejacf hm

becNath, alommefnbenEanbeban VaickcnLmh
enbe
'sHertogenrade Brandt brieven upt

Babbe/. ommebe contcibutfen albaecinte tob»^
boenbe monbelf nge baec bp boegBen / bat rün deer^^n
ofte be «ommfffacf fen ban ben WtBop bauwS
b
nnenAecken te bfnben fouben 39η/
nc6endelonghenDecioi 3®acc opti BoetoiiS!
ben/eenbe|iaagt|lceetban
Aecken fouliegtrtK!.
toecben / bat Baec <!^bele foobantgBe ojtijetonben^L·
lee/enbe We boojfienfnge boen/ tenepnbe batuptfia;
re j$tabt enbe 't teflTojt ban Wen boo;benboo)noTmbm
vandcrNat, etlbe Canoiinicken, ofteeentofeanhi™
MuQftcrrche<@ff(tiecenaenbefen^taet/ oftebe
gefetenen ban bf«n/ gBeen fcBabe / ófte oberiaflmottite
«oecben aenggebaen / ofte bat Bare igoosB Haotöentie
fftBgenootfaecbt fouben btnben/ fultfii leggenti ftau
enbe Bace ïngBefetenen te becBalen i ^sg toleibttKn

be toMe laten bomen Bun abbpi/ of ben^ere Rhijn.

mve OEioubecneuc bec jStabt Maefìricht niet fout» ijii
goocen geo^bonneect te bietben/ eenfgB®olt6banfpit
onbecBebbenbe Ciuecnffoentefenben naec'ttetdtoic
ófteceffojt bec gBemelte ^tabt/ om albo» te
btu
blgben tee tgbt enbe tollen toe / bat ben meec-gefeiiiien
van der NatmetfgnenaenBang fiBbanbaagiemi·
mctfoube{iebben.

;. !, . -1·

g&eSlatBten obecbe fioubtBepbtbecPapiftenfipbi,^
ifêèerenban
Zeeiandtfn sBebjatBt/ fibtnthiendenS
gBecappo?teect: 3@aecop gBebellbeceect: oocAgj^otiPi
lebt 3gnbe / bat op be gcoote J^ecgabecfng^ ben
fevn
en twintighften ^anuacp feftienhondert een ett
vyftigh,bpbegBefamentlgtbe ^onbtgBcnoDtentiBO)
'tmeecenbeel opbe boojfcB^ebe pofnten biai boojfftn
enbe gge^atueect / fi ootB goebt gBebonben/ bat
be boojfcBjebe nfolutfe banbe gtoote 3^»gebtc<ng&e
aenbecefpectfbe |^;oWntfengefonbenfoubel»erben /
metbecfoetli/batbefelbepebecfnben Baten foobantc
gBe 0}b}e biflbe^len/ ten epnbe / batbe patte·
ten tot fnbfnbfngBe ban be
Papen enbe Paus ghe-
finden,
gBe-emaneect / bfgouceufelgtfi naec |aec fo}>
me enbe fnUoubengereitetuteect mqtBtentoecben;

fi ootb mebe boen aen alle be (©ffltUten 1»
be Wflcftten ban be 4E(enecelftepbtb>el ftj^rptip
aen ggeftBieben / bat fp ifeben be boo^nocmt» patta»
ten enbebe bojbeceBaec l^oogBHSogBenbe terolutie
fuctefTibelptg baec
op genomen enbe gebolgt/punttuc
löcb f η alle Bun beeien fouben Bebben te acB^tbolgp/
enbemetalle btgueuctecejiecutfe ftellett; tiooj
bien men bebonbt bat Bet aén We iianbtt»di««p
quam te Bapecen/ fi becfïaen bat een
pjcemie oqfpiw
foube toojben/ booj We gfieene be toeltfie fouOinbonieii
aentebjengften een ofte meet (®ffi(fecen/ bfetontra'
cfe be boo?ftB?ebe pactaten met eenfgBi pai^»
ofte ©aui-gBcffnbcnfouben
Bebben gBetompofw
efeenTgfigfielbt oftenootenofte bebongBen/
Bet felbe
p?Q;mfe gfiebonben beojben iJPt öe ^

fTuSSreaTnirn»^^^^

leentalimet ecnpatfgBepbt banallebe
_ --- . _ ... .. «nbefoubeBetmtijtSelbecbattnBaiCi^?!^.

«nban RacsfcitenbeanbeceBate ^oogBifiogBenbe genteopg«meiteïSefolutfeb«nö<nfc*ei«?ew»^

fouben Beötien / enbe fouben be felbe
baet en boben notB
vier dubbelt, tra teBoebe
ban'tgBemeeneEanWBeböenoptebJf*/™^^^
betalenBetgeenefp fnmanfeccali booten ontfa*
enbe gfienooten fouben Bebben / ««0«
nebeniban Bare beWenlngBen »»1««« öS^ïm
enbeanberenfn Baec plaetfen.gBee«il!^®KJ^
bcrflaen bat binnenben tpt ban *ier
batebefei/ gBcene
verloovea «MieenlaBe pafpiip^

ΐ»


1

-ocr page 805-

I . A.n«lOTUacpfcftienhonderc een envyfcigh, coiicec

Lcifoiöi; aimbaffatieacS enöepuölöceue Minifters
-ïirtbeHotfteemfcDe aenDefeloe bccnteBtot

MS(;ccntlclÖc& öooi b'apgemelöe l^eecen fjaeci^oos
iìnooiiOinDe «©öeöeputeecöen gtjececomtnanDeect
w"töen 'tfcloe alfoo na tetPiitón iiaomen j Cnüe
ffliecDin öe
i^cecen ban Hollandt qqcEi uecfogljt De
mm öanDt te toülen ftoHöen/ ten cpnöe öat öet
Mtie fÖifo?nteenöe tn&ouöenpumuei

iiciJ g|)c-e)c«utec« mocöte toecöen / enbe ftaete Sn-
niufeietien Delet be ereccitfe tn Oe ^upfen ban be gt)e«
mflttMinifters toecbcnöe oöepleegfjt / te afTtftecen
nfiiiitebJooncn ; '©esitoiecbt 0etlaet(le 3(lctöt6cl
m ije meccoö^^nulte iSefolucte gfieampUeect / bac

lliöeniöeOfficieren, Schouten, Scheepenen , Vor-
iters.'enbeanDece publjjciue bebienben/ oacbgBeei
neanöere Rentmeeftcrsbi» pemanbt inbebeflctcten
banDi <i52necaittept fpuben mogften aen gljeftelbt
toDjöen / aWbie ban beware Chriftelycke Gerefor-
meerde Religie toaecen ; enbe op bat fiaec ^oogö
{ggahenbe tenbolIenbecfeecËect fouben mog&enbjei'
fftt / oat becfialben be cefolutfe ten cefpecte ban be boo^
fiüeeüe Officieren g^ienomen / bolfeomentlftcfenaec
ghcÈomen enbe gOeobfecbeect fouben toojben/ toiect
ùm@;otuceui: ^enecaelban BrabandcoocEi gDeiafi
inttegöeo^öonneect / fiem ejcattelflc&te gaen <n
fat'
meten/ ofbeboo^noetnbecefolutien ooc6b)iecbenge,^
obtempewcct / enbe göeene Officieren, Schouten,
Schepenen, V orfcers nochte Rcntmeefters ftebonben/
iian Die ban be waereChriftelijcke Ghereformeerde
Religie biaeceni enbeanbece bebtnbenbe / bte am>
ftmbtj} bangaecebebfentngj^e afte jetten enbeteont;:
(laen / cnbe ban füne becctggtf ng^e gaec ^oogg
oïmtie lappo^t tel boen / ombeüglieften a(i$ banan-
tete in Baec plaetfe aen gfieftelbt te toecben j cpnbeifttfe
iigöfwfolbeect / batbe fcgaeben öie eentgöe Predi-
cjncennuonlagöiSbooipattpen / gBeöoomen upttet
iöeiictjt ban ben üaoningD ban Spaignen : of eibeci / in
§aete^ecfoonen
/iêapfen/a©oon(ngöen / enbe«©ae-
tongdeleben dabben
/ bolgDen$Ì(jaec iìooggiBog.
ticratf
be cefolutte becgoet enbe becbjagen fouben Uiei:^

b)aeg[iefcgiebtenbeaeng|iebaen / enbebe cefpettibe
Officieren ban be ^07pen enbe ^laetfen toel ecnfie-
ii(6 s^ela^ enbe aengQefcgjeben / bat fp lupben be
boii2naembe
Predicanten öaece jpantfKen enbe anbe^
cefecfoonen (ngaecebebientngen cefpectibelöte fou"
tien (teutten te maf menecen / enbe befelbefoo bee( gen
aengfncg I)egoo;Iöc6 befcgutten enbe befcDecmente-
oöcnalleobetlaft/ fc&abe/ enbe fnfolentte / bie Ijun
ioube mogfien biecben aen gliebaen. ^e igeecen €ie-
iieputeccben ban be ^jobfntien ban
Hollandt enbe
Weft-Vrieflandt Ijebbenbe boojfcftjcebe faccfee obec
senomen /om tn ben t)aecen b?eebec ggetommuniceect
tctecben.

•©e iljeecen jacob van Coevorden tOt Stuirwolde εη«
ita.iii]ohan'schrieck,55o?gemee(lecbcc ^tabDeventer
I)(bl)en ben elfden SCpjf I betfogt gljelaft te mogen tooj- i
benopbepjopofttte g{iebaen / enbe bpg{)efcg;ifte tee
Becgabectnge ban gaec Ho. Xlog. obec gelebect / boo;
^^rabccitraoibjnariiS enbeojbinartó <l5ebeputeetben ban
& Zeeiandt, op ©jpbag ben tweeden beffelben USaentjï/
^iiteni)D)]enbe|^et becgijeben ban alle be bacante
hooghe
militaire charges,
enbe fulcfi^ì pecêmptoitlpcB enbe
"à vitm, enbe n(et booj een Campagne of ©elbt tOCBt
(tl i}ct abanceten ban be ^ecfoon ban ben i^eece J^jince
wni^canietotbe l^oogDeenbe €mfnente C^argejl/
5 im ^oo;lutC)tf ge boo;oubec0 fo lo(feip ten bfenfte
<>an ben 9:anbe bebleebt / of inbten baec In boo; aiiJnog
^et otemeen goebt binben ban be ggemeene
wndghenooten niet en feonbe toetben gfiebffpo»
neect/ bataljüban ten mfnften aen googggRemelte
Hineffiioooöepbt tof erbe opgBeb?agöen be COatge
pan
Generaci van de Ruyterye , omonbecïiettoÖi bi»
wenbemanubuttfe banöe Keete^jiHiS
Mauris
« aenftaenbe ©elbt-togöt meöe lip te ttoonen /
alfwbepMttfitaee l^an fflWlKn

te obfecbecen enbe te leecen; €nbe bojbecif gtje.
biacDtinbeti Raedt van State, ten cpnbe albacc ie
becËctisDen fitnbamenteelégenntfTe ban be gconben
enbeöet belepbtban be göemeene aanbtjï faècfien/
enbe alfoo bequaem gfiemaecBt öe bbojgDemelte fiooge
eminente «tjacgeii / met een gemeen betgöenoegljen /
ten bienfie ban ben ^taet / te 6onnen tnebieneni
Ïl^aecopfgnbegDebelfbeceecbt/ gebben ^ibbetfcDap
enbe^tebenbe «©etommftteecben tet «©enecalttepbt
gfieaui^cifetct / om tee ©ecgabetingfie t>an Daéc
IJoogöHogenöeBitbaettoemebite ijelpen öfrigtje' ,,Χ,,ίβ
cen/ ten epnbe He bacante l^oogöe militaire Amptón «urncrei.
fuccefftbe / niet boe? een töbt / maec ad vitam möCöten «
h'
too?ben becgöeben / om boo? te 6omen beele enbe
becfcöepbe tnconbenhqten/ bfebeiongfie auatgucn
bec ©panben ben ^taet jwbben boen fien enbe geleect /
baec boo? te toefen becoo?faRc6t/ fonbec nocBtanSbe
pecfonen te nomtnecen/ boo; «n al eec 3P fpeclelnc6 ban
isibbecfcBap en ^teben öaec he naecbec fouben fön ge.
lafiet jenbeoot6b0}bec# omnetbe <aetommrtteec-
ben ban be anbece ^jobinclen te «eben f η conftcentte /
enbebaectoeteWrtgecen/ bat aei fnn Hoogheydtben
mme ©jtnceban Omgien «jngöejjiiubiceert be m··
folutfeban ben lace feftienhondcrfêsenfeftigh , teil
aenff en ban be onbecgBelgtgelttcb bienr«n/bte beiS felfd
®oo;-<@ubeci ben^taebt onfej! ]dabeci^nbtje( Babbcn
toegBebisacBt/ enbebocBbfe fobecce aemetoaffcBcne
matuctept / becgljefeltfcBaptmet een meic aligtìe»
meene benntöenbec^anbt ggefpeutt toecbetbe gene·
reufe inclinatie fn BoogBgemelte l^eeece ^iinie/ toicc»
be gebefereect be CBacgBe ban Generaci over de Ca-
vallerye of Rüyterye ban ben ^taet befec ©eccenigbe
Igebeclanben/ mebe op ben boet enbe na't ejcempeiban
bebooctge^;fncen/ bejïfeffietpecfoontoiecbe gebjatBt
fnbenRaetvanStaten,om albaecgeigfealiS in be armen
ban ben ^taet toefenbe ontfangBen / berber te toerben
op gBcqneetöt enbe onbec «©obeit gBenabigBeniegfien
tot bebequaemBepbt enbe perfectie ggebjacBt y toaec
boo;banbenfeiben/ niet minbecal!$ ban fgne Φβο;»
lucBrtgBeenbeon(tecffel0£6el9ooi<®uber?/ alle göe»
toen(tebien(lenbo9?ben ^taet ban befe iSepK^ljjclie
fouben bonnen toerben bectoacBt enbe te gBemoet gBe*
fien»

<enbe fouben be <(Eiecommf tteerbe ter «generatitepbt
befeiSefoiutteopden
Tour ban be ^;obintie Bebben
teupten/ enbe ban ttiOt tot tübt ober ftB?pben be
tonftberatienenbemotibenbanbe anbece ®;obtntten
omtrent bie faecBen/ enbealiefintjïBelpen bearbepbni
bat meteengBetoenfle Barmonie banbefamentlyciie
©onbt genoten Bier in toierbegepjocebeert/ en in rail
banonbermoebelgtb bifcrepantie/ baecinbenabrre
o?b;ej!t ban iSibberfcBap en j^teben af-toacBten. 3®at
baer obec
bp Hollandt gebaen of niet gebacn bolgBt
Bier na.

(iot Deventer Babbcn be ranfcfie gebacn een groos
te infolcntie fclfsi ben
Commandeur albacr becbolgenbe
tot in be
Kerck. ^a^aer ban fai icB mp refereren tot fijn
?&Jlef.

ffel Edele Groot achtbare Heer en,

MYnHeeren. lek hebbemijn plichtgheachtet, Snfolni-.

om dat u wel Ed. Gr. Achtbare, enmydaeracn "cÈcr

gelegen, iseenkortenwaerachtigh verhael te fg,"^'
doen van hetgeen op giftere zijnde Sond^ den «iiiVo- jjcntre
Λ» defes is voorgevallen.

Het is dan fulckx : Dat ick tot uy tvoeringe van dc
refolutie en aen mygegeveneordres mijnaffcheytghe»
nomen hebbende van den Heeren Kflr/wi/ir Droilvan
deTiB»»t«>Iii»i/i-icitN>/fln</fCamenaer, ende Secretaris
Stradai des middaeghs omtrent em en <w« uyren
ben ghekomen inde Ïtlfiraet^ alwaer my eerftont-
moete de Provooft Ïabiusi daernaeghekomen zijnde
omtrent de deure van de
Stadts-KiuckfneenfeeckeTt
Diinflmetght
draghende in haer handt een Fleflche,
wcl^e Ma^ghtBjyyraeghde, of het
Vnifivtfn noch

en ο ο R L ο G Ses en Veernghfle BoecL 7 8 7


-ocr page 806-

SA.KEN van STAET

79°

^l^^enistover , maer als nochby d'onie befctwas ^ wy

_al voort gaendede Maeght antwoorden , ende fey-

de,dat den Heer Droft van'tTuiiewruicke tydinghe
mede was toe ghefchreven, quamen by ende om-
trent ons tWM
Fr»nfcbt Soldaeten , waer van d'cene
de Maeght liiecde Vuyft ftiecin haeréNeckej ende
datibovehement, datiy hemdaei· over aenfprack ,
ende ick in 't Franfch fey de, het is hier gheen Wyfe ye-
mand moeylijck te vallen j ende op de pubiijcke Strae-
ten over laft te doen: WaerophVmy ftoutelijckaen-
ipnck,Nufiiick^nocbmur *(««> ghelijck hy oock aen-
ftondtsdeqejflaendedeMaeghtmetfynhandt fo on-
ghenadighaen 'cHooft, datfy eerighe treden van
myafdeynfde endebynac ftrüyfAelde:Doen feyde
ick , gf doittiiit weldaigby Jts-tetrin Strattn vitlun.
Dus te faemen -woorden wiö&lende raeckten wy uyt
de Polftraet, ende quamfiaerby ons de Luy tenant/
λ
Mye, welcke defe onluft yrfnemende den moetwilliger
in 't Francois aenfprack «nde vermaende om hem ghe-
ruft te houden,
 , ghy bibt den Cmnmandmr

vitrydimgbyuffiBjch-ldighii^i Daer ophy terftondc
van den moet willigler wicrdtaenghevallen endefoo-
danigh met den D'egherigeforceert , dathyghenooc-
faéckt wierdt tot f-n Lijf; weer fyn Rappier van gelijc -
ken tetrecfceny ende iouden dus aen malkanderen
geraecktzijn, ten waere des Moetwillighers Cameraet
hemghevaL enick mecmijn Rappier tuiTchenbey-
dengekoinen was, foeckende met alle vlij dt hem
Moetwil-'iger te doen apprehenderen, maer als hy hem
wederon los gewrongen ende geworfliek hadde, ftuyr-
deick oiijnDienaersnaedeRuycer-wachtCj omde-
fen Moetwilliger tcvcrfecckeren, ende dan aen de
Franibhc Hoott-wacht over te leveren : Ick voortgaen-
de ende komende omtrent het overftapi van het Kerck-
hofnae de Waterftracc, waeroverde Moetwilligher
fihetredenwas, faghhem ineenHuysloopen, ende
aaeruyt ftracx weeder-keerende, byfigh hebbende
omtrent
thhu a mailf andere Franfche Soldaeten met
bioote Deegens in hacr handt, welcke den Leuytenant
i» Mje weder foo fel aen vielen ende forceerden ;
dat iyn Ed. ghenoegh te doen vond om uyt hare handen
te ontvluchten, ende ick noodigh oordeelde tot fijne
reddinge deWagt felfs te hulp tc roepen,tot dien eyndc
de Water-ftraet afgaendc ende door èen feecker
Burghers- huys omtrent de
Cirps dt Ga»rdt door lopen-
de bevondt de Franfchenin grootenaentalalbereydts
Wacht, welcke de Jelve
len, dat de Schildt-wachtfijn Poft
haddenïoetenverlaetenendewerckvondtom op fijn.
Peerdttcbiyveni alfo fy hem by de Beenen ter neder
foghtentetrecken : Ickfulcks ficnde , trat toe, en-
de raeckten midden in'tghedrangh ende onder de
Deeghens, endeede mijn uy iterile om de Schiltwagt
tot fijn Poft weder te brengen ♦ cn de Wagt te
mainteneren, endewaér'tdoenlyck deghemoedercn
te ilillen ; Waer in niy eenighe
iiufqimtiirs du Rgy
ghetrouwelijck fecundeerden : Onder defe tumulten
wierdt daer doodt ghefchoten, ende een op't Kerck-
hof ftaende gheraeckt, die oock aenftondts neder viel :
Ick vernemende dat het ghetal der Francoifen vermeer-
derde, endeharehevigheydt grooterwierde, vondt
niy ghelijck mede eenighe van de Wacht, als zynde
fonder hoope van fecours en ghenoeghfaem overwel-
dight door de groote meenighte, gheperft om te reti -
reren, ende, foo moghslyck, te falveren.
Dat dit de
ware gefchapenheydc van het ghepafleerde is , fullen
alle onpaj tydighe, die daer by ende omtrent gheweeft
Zijn konnengetuy gen , ende ben ick altoos bereyt, des
noot zijnde, met Eede te beveilig cn,

U wel Edele Achtbaerhedensonderdanighcn Die-
naer

HINPRICK d> SANDRJ.
bat ben l^eei; Haictosg ban Simmeren be

in hevigh ; aftie teghens de
foodanighforceerdei

CÉffe35ouatfite gaec ©jouhj iföoebcc/ hin ,iir
^intighften
Mmt totjaet becfotöt te fiom™ y ^
öe
i^m ban Gent tet ©etoabetlngj pieftS,
omüaeeïgo. lEog. bcftcnut te maetficn ft =
ban 't fcibe Sfutoelürt. ^ulcb ooth ScfiSfe^
a^nbelgeetcnbanHoUandt. ^eecen^fi?^
Wufen, enbe Bootfina, toietben öBecommlttcEffi ^^
toeaöen öaec ^o. J©o0.e»be ben Iccc Raedt p!. Κ
fionarisbantoc0eniHollandt,om aen öaec Ifêo
trombe gelutft toenfeOingen ban
^cIcBbaecnaettot Clevetec Wefemiebanbcn
öeucboift enbe »eutbo?liinne ban Brand LSS ^
toierbt geielebjeert.

3|nbefetötittrotteecbefeecbe faec6e ban bcii .„Η,βιχι·
gen mt ®?fnce ban Oranje, om aen frin »Γ'.ΪΤ?
^PttegijebeneenfgJj empio?. Wen M^eSJn «i^
©oilogjj caufeecbe beel mutmucatte onttec otootTn ^m '
be itlepn/ binnen enbe bupten 'g %amu ^Zt
men ban een muys gijebeten bjietbt / bat fuitfe neri i
eöenö ban baen auam atò bàt öe HSilft(e κ^ί
een<iöenecaelji|^etfo0n/ eenflluflec i^ooftlnat fict
imtcb m ©oilogöi onbec be ban M!
gien, foo geluc^igg enbe aenfienltjcb toajï gegaen qsat
altanss / b? faure ban bten / men toie« Hetoom «
qöen boo? foobaenigijeneen, bie men <n bootiali
tgtien al!» niet geatgt enbe met een gefttgt bonbe bl»in>
gen / enbe onbec be boet ftouben. g^it p?ti6ten ootfi
befjeöeöanten i en ooi ö mebebeanbece ©joblncijn
toatengecefolbecttotben Piinee. ^efetcnDa»
^eiant b?iben 't gfiebupcicg : ©eel oocö tu Êolianit i
USenfepbeteel ban
veertien Eeben ; b'eenminli'ani '
^tmeec: enbe *t Beeft namaeli geöleec&en liat ban
löegen
Engelandt baec onbec toietbt gfiefpeeit/
occafie ban be cojcefponbentfe / bie boo? öm ïtit-
mee
(lecBuat metoogiupiftfng totect gefioubm. €n<·
be ben 25iflrc0op liet blafen /alg elbecii geféptii/
Wü-
helmus van Naffouw,
toaecBp0et itoniiebom fioo«
ren/ om oneenigljcpbt onbec be jKilitiefotoilalion'
bec'tJ5olcheiec te boeben. g&ecBalbenfaeOmmbat
aenb'anbec jöbe
006 te Hijbec toiett baji gefiouDen m
Vranckrijckjbiegacengecoepenöabbentienpjiniïban
Tureone ; toaec tegen fig (lelben aUe öiegBifmt töarcn
tot Bet
^Upöl ban Orangien

^mecntoegBtebinben / totecbtgBeöaatopö"ti',,„,
pebient ban t' f aec
feftigh j boen boo? ben iontngtìait ^
Cngelanbt /Biecsönbeen becboIgBeniboo^be §?ίη=*ιικΐ
teffe liïopale fullenbe cepfen naec éngljelanbt/be fdbc
faecfie biiectBacbt aengebonben: en biaecopbolgbc
'teiepebtentban aen te nemen ben^eece^jlnceboo;
een
Kindt van Staet. g&it bJiecbe alfoci 00(6 flljftaf
ben aen Baec ^oogBept be^?{nce(te
Douarierc,bie baec
op aenHoUant ben
tweeden April bebe in seten Bet bol'
genbe.

Ed, Gr. iMogende Heereti.

WY en konnen niet naer laten u Ed. 6root Me.
döor defen voor te draeghen , hoe dat wy den
Prince ran Orangie onfen Soons Soonc nu^^^
hebbendeghebragt tot in hetƒ«^ί;Wf jaer fyns 9"°"'

doms, endefulcks tot jaren van oordéd ende dilcretie jmM
ons althans ten hooghften bekommert vinden , om β»'»^
hem vorders te geven die onderwijfinghen ende aenlcy-
dingen,doorwélckèhy degoede endeheylfameReg'
ten, Privilegieti en Maximen van den Staergrondelijcic
foiidc mogen leren begrijpen en erkennen,en daer dwr

te bcquafflerwerde om in tijten wyletotdieniten luy-

fter van den Staet te mogen werden ge-employ^nin

foodanige charges ende employenals UEdeieOrOTt
Mog. foüdeh moghen goedt vinden aen hem als üw
te
defereren, , ,

Ende alfo wynaer aendachtig overleg geen brtM
middelen konnenbedencken , dandatw «jde dw
Prince onfen Soons Soone, die eer ende da gn^

luck mochten hebben , dat U Ed. Groot Mog. m con

tinuatievaa de liefde , de welcke de felw voorn»

........„ ^"""iv* VA* vfc jp^iii» ftiuuakic viAU U^huluc 9 ucwviv^w^- —- mma

teffeMarie aleenigBe ^acen tabop gBetoatBtenbe Huys van OM»ii,akijcs hebben gehad, dat fluckomm»
«n]ÖMttWlÖiiUKC(Ö0Bt<( Ö«ft «pnbelötö öf denPrmw diegedeire^d? onfe^vi^


-ocr page 807-

cn OORLOG Êes cn veertigilfte Boech 7p i

0

GetteckeliÉ

Àmtlit, Trmeijfe d' Orangit.

«ϋΙΛβ ÖJfect öienbflöil Bp ί 3ieocn Oüet Beno-
men / möcc bc finale ccfolutte te nemen upt ol^eltelt tot

naDereiielitietatie·

©en negéödeii April bUl &efe «folutfe*

ί Ndermaclgedelibereertfynde, op de Memorie by
»' AdeVrouwePrinceffe Dwewi-» van Orangie, aén
"" haer Edele GrootMogendegHeprefenteert, vp-
foeckcnde om redenen brc-^J" Jaer inne ghementio-

iieert, datdefelveendedenHeere Prince van Oranje
haer Hoogheydts SoonsSoone, die eere eride datghe-
hickfouden mogen hebben, dat haer Edele Groot Mo-
gendeop haer fouden ghelieven te nemen, deri felven
Heere Prince, onder des
Swk JinSie ende con-
duite te doen gheven die önderwijfinghen ende àeii- m 't Hof ran fijii Hoogheydt in fundic ende in charghc

Icydinghen, door de Welcke hy de goede heylfanié
Rechten,Privilegiëni einde maximen van den Staet
grondelijck foude moghen leeren,
begrijpen tnde e tkennen,
ende daer door te bequamer werden, ommeiü tijden
ende wijlen tot dienft ende luyfter van den Staet
te mogen werden ghe'-employeert, in foodanige char-
ihejendeemployen, alshaer Edele Groot Moghende
fouden mogen goedtvinden aen hem als dan te defere-
ren, in voorg^ende notulen onder date den
iweedm de-
fcr broeder ghemciltioneért, is goedtghevonden ende
verftaendatde voorfchreve memorie door Gecom-
aiitteerden, van haer Edele Groot Moghende nader
^eexamiüeertetideoverwogen, mitfgadetsde Verga-
^eringhe van advife ghedient fai worden, in wat voegeh
ende maniere,'t voorfz. verfoeck ingewilligtworden-
ded'inftruaie «inde inftitutie van de hoogh-gemelte
Heere Prince beft ende bequamelij ckft ter executie ge-
fteltfoude konnen werden , en in fpecie wat Gecom-
mitteerden tot diredie van dienen fouden dienen te
Werden gebruyckt, mitfgadersof eenige ende hoeda-
nigheperfoonen teghenwoordigh omtrent fy η Hoog-
heydt ge-employeert wordende , in dienft gecon-
tinucert,endeby veranderinge van den Gouverneur,
in 't Hof ende by fijn Hoogheydt tot Gouverneur
ende Surintendent ghe - employeert foude konneh
werden ; Ende fijn daer toe verfocht ende g^commit-
teertjghelijckverfochtcnde ghecommitteert werden
by defen de Heeren van de
Riddirfchap j mitfgaderrs
de Heeren
vinDerdrecht ,νίύΗαηΙιηι ,vin Όιlf,ya.nL·f-
im,
van Amfhrdam, van AUkmtut, Tin Hmc», van Enckiuf
fm
ende van hledenilicq met de Raidt Ïenfttnarit;

3&en tienden iijietttt Sfetbafï aBe(ï«löt op bolofienbe
wpfe»

«ai,

zijn, ende dat oock om merckelij ckc redenen van Staet
gheene van de felve wederom aenghenomen, maer an-
deren in haer plaets ghefurrogeert fouden behooren te
werden, hebbeiide de ghemelte Heeren haer Edele
Grdót Mogende Geéomiilitteerden tot bekledinge van
de plaetfe als Gouverneur eh Surintendent voorfchre-
ve voor haer-lieder Advijs voorgheilaghen den perfoon
vandenHefervan
Gent, eerfte en ordinarii Gedeputeer-
de van de Provincie van
Geldtrhm, en op dat haer Edele
Groot Mogende ihetter daedt mogeh doen blijcken tot
de voorfz veranderinghe niet eyghentlijck uyt perfonele
reflexieofteverkiefinghe, maeruyt redenen van Staet
als boven te procederen, dat over lulcks dé jegenwoor-
dige Domeftijcquen van fyn Hoogheydtfouden behoo-
ren te werden ghehouden in goede ende favorable re-
commandatie, tot foodaniehe charges endeemployen
waer toe de felve Capabel fuTlcn werdén bevon den, en-
de waer na fy haer fouden mogher, komen aen te bieden,
in fpecie dat haer Edele Groot Moghende aen de Heer
van
Suyltfltyn Gouverneur van fyn Hoogheydt fouden be-
lioorch te laten volgen uytdefinantievan Hollantende
Weft-Vrieflandt, gheduyrende dentijdtVandeVoorfz
inftitutie, 't gunt de felve jeghenwoordigh tot lafte van
fyn Hooghey t is profiterend of ghenietende, ende dat
aen de Hofmeefter
'Joban Btnel foude behooren te wer-
den gheconfereert eene van de eerfte vacant vallende
Compagnie ftaende ter difpofitie van haer Edele Groot
Mogende; maer wat belangt een van de Edelluyden ge-
naemt
Brimlij wefende een Enghelsman, ende aoor oca
Koningh van Groot Brittannien in 't Hof ende by den
perfoon van fij η Hooghey t geftelt, dat de fel ve, vermits
denjegenwoordigenOorloghraetfyn Majefteyt, naer
Engelandt fotide behooren geren voyeert te werden,welk
Ifoorfz geadvifeerde by eenige leden overgenomen zijn-
te^ \ de, om dier op d'intentie van de Heeren hare Compiit-

k " Γ\ E l^aedt Penfionaris heeft ter Vetgadéringe gé^ tenten te mogen Vcrftaen,cnde als àau^mul ^Jimel haer
5," L/rapporteert de confideratien ende 't Advijs van pp die fake ten principale mede te yerklaren, isdefina-
de Heeren haer Ed. Groot Mog. Gecoinmitteeri ; Je Refolutie dien t halven te nemen uyt geftelt totin 't
^enhebbéndeinghevolge ende tot voldoeninge van i begin van de toekomende weecke, tegens weloketijdt
derfclverRefolutieCommiflbriaelindate den
mghn- de Leden.mits defen verfocht werden, ghelijck de felve
^edeierloopendemaendt, ge examineert ende over- oocl? hebben aengenomep, d'Heeren hare prindpaleH
'«Ogen't verfoeck by de Vrouwe Princeffe Douariere difponeren, teneynde van de voorfchreve delibe-
van Orangie, den
tvjudtn daer bevoorénsaen haer cene goede finale ende afkomftegheiuaecktwef-

F^ele Groot Mo^nde ghedaen, raeckende d' inftltu- de.

"e van de HeereTrincevan Orangie, in de rechten, ^ , . , . . ν ^ . , r. κ u r.
Ptivilegien ende heylfame maximen van denStaet, ©endertiende»to{«l)tÖ«Cban0BimafC6t&eftoU
*aoe i^mentlijck ia wat ioeghcn ende inaàiereo't

Öe

.-^„jnendekenniflc, onderdes Staets direftieende
coBüuitó te doen geven, op haer fouden geliev en te ne-'

""soo hebben wy goedt gevonden den meergemélten
PriticeonfenSoonsSoone, mits defendaer toe aen U
Edele Groot Moghende κρτφηηπη, verhoopende dat
jj fclve daer over foodanigh iullen gelieven te refolve-
ren, alstotmeeften dienftevanden Lande, mitiga-
ders fyne welftan dt ende bevorderinghe (oude konnen
dienen»

voorfchreveverfocckingtwillicHtwerdendè de vöorfz
inftitutie beft ende bequamelijckft ter executie gheftelt
foude konnen werden, in fpecie wat Gecommmitteer-
de tot dircftie van dien fouden moghen werden ghe-
bruyd, rhitfgadérs ofeenige ende hocdanighe peifoo-
nenjegenwoordigh omtrent fijn Hooghey tgheempb-
yeert werdende in dienft ghecontinueert, ende wie by
veranderinghe van den Gouverneur in 't Hof ende by
deperfoon van fijn Hoogheyttot Gouverneur ende
Surintendentgheemployeert foude konnen werden»
zijnde de gemelte Heeren haer Edele Groot Mogende
Gecommittéeiden op 't gheene voorfchreré is van Ad-
vijs geweeft,dat 't voorfchreve gedane verfoeck by haer
Edele Groot Mogende foude behoorèn te werden ghe-
accordeert ende ingewillicht ,en dat voorts tot dircöie
var de voorfchreve inftitutie, foude behooren te wer-
den geemployeert A
GicmmhtindtH die voor defen
indejare^/!i>«i«»</ert yfji/iitotfaetbeleydtvan deedu-
catie ran
zijn Hoogheytgeehgeert zijn gheweeft ,ende
in voorighe refolutie van date den
ntgbmdm oaobtr
desfelven jaers ftaen ghenomineert j ende voor foo
veelde Gecommitteerden i^teenighe Leden zijn ver-
ftorven, dat by haer Edele Groot Moghende in plaetfe
van de felve wederom andere bequame perfoonenuyt
defelvé Ledenibliden behooren te werden ghefurro-
géerti Dat voorts *t Vobrfchreve verfoeck ingewiiiigt j
ende lïihs dien d'inftitutic van fijn Hoogheyt byhaer
Edele Grbot Mogende op hàer ghenomen zijnde, daer
mede van felfskomen te vervallen de Commiifien en-
de qualiteyteii van alle diegeenei diejeghenwoordigh

\66Ó

»

-ocr page 808-

791 SAK EN' van STA ET

466t

DEStatcn vanHollandt endeWeft-Vrieilantrij-
pclijckghe-examineerc enover-wogen hebbende
feeckere memorie by de Vrouwe Princeffe ÏDoua-
riere van Or<»/»ji> den tweeden defer loopende maendc
aenhaer Edele Groot Mog gheprefenteert, houdende
in effcdte dat haer Hoogheydc niet had kennen nae lae-
tenhaer Edele Groot Mog. voorcedraeghen, hoe dat
defelveden Princevan Omn^e haren Üoons Soone j
nu hebbende ghebrachttot in het y»/IA(We jaer fyns
ouderdoms, ende fulcx tot jaeren van oordeel ende dif-
cretie, haeralthans tenhooghilen bekommert vondt
omhemvorders tegheven die onderwyfinghe ende
aenleydinghe door wekke
hy de goede heylfaeme reg-
ten, privilegiën ende maximen van denStaetgronde-
lijck foudemoghen leeren begrypen ende erkennen ,
ende daer door te bequaemer werden ommtydenen
wylen tot dienlt ende luyiler van dén Staet te moghen
worden ge-employeert , in ibodanighe Chargen ende
employen, als u Ed. Gr. Mu. fouden goedtvinden, aen
hem als dan te defereren.

Ende alfoo haer Hoogheydt naer aendachtig overleg
gheen beter middel ende konde bedencken , dan dat
defelveende den Prince haer Soons Soondie eer
ende dat gheluck mochte hebben , dathaer Ed. Groot
Mog. in continuatie van de liefde , dewelcke defelve
voor het Huys vanOrawj;/»» altoos hebben ghihadt ,
dat iluck, omme den hoogh-gemelten Heere Prins die
ghedefireerde onderwyfinghe, aenleydinghe ende ken-
nifle, onder Staats diredtie ende conduite te doeh ghe-
ven, op haer fouden gelieven te nemen haer Hooghey t
derhalven goedt-ghevonden hadt den meer-ghemel-
ten Prince haer Soons Soon daer toe aen haer Edele
Groot Mog- te prefenteren, verhoopende dat de felve
daer over foodaenigh fullen ghelievcn te refolveren ,
alstotmeeften dienftevan den Lande, mitfgaeders
fyne welftandt ende bevorderinghe foude konnea die-
nen, hebben naervoorgaende ferieufe deliberatie't
roorfzghedane verfocck geaccordeert entoegheftaen
ghelijcfc het felvc gheaccordeert en toegheftaen
wert by delênj oock voorts goetgevonden en verflaen,
dattotdireilievandevóorfz; inftitutie ge-employeert
fullen werden </(/the GecemmitteerJm, die voordelen in
hstizeïfi^hitnhondirtfejligbtot hetbelevdt van de edu-
catie van fyn Hoogheydt ge- eligheert ly η ghe weeft, en
in voorighe refolutie van date den
mgendm Odober des
felven jaerftaen ghenominecrt, dewelcke daer toe
wederom verfoghtende ghecommitteert werden by
deien j Ende voor foo veel de Ghecommitteerden uy t
de Steden vanJD«rrfrffif ende
AmfltrJam ia'tgheheel
fyn verftorven , dat by haer Edele Groot Mog. weder-
om andere bequameperfoon endeuyt defelve Stee-
den in haere plaetfen fullen werden gelurrogeert ; Heb-
. bende faaerEd, Groot Mog. voorts verftaen endever-
klaerdt dat 't voorfz verfoeck, als boven ingewillight,
ende mits dien d'inflitutie van fyn Hooghey t al nu by
haer Edele Groot Mog. op haer ghenomen zynde ,
daer mede van felfs komen te vervallen de commiilï-
enende qualiteyten van alle de gheene die jeghen-
woordigh in 't Hof van fyn Hoogheydt in funÖie ende
in charge zijn, ende dat oock om merckelijcke rede-
nen van Staet gheene van de felve wederom aengheno-
men,maer andere in haer plaetfeghefurrogeert fullen
werden ; Dat wijders van wegen haer Edele Groot Mo.
aen haer Hoogheydt bekent ghemaeckt fai worden dat
haer Ed. Groot Mog. tot bckledinghe van de plaetfe
als Gouverneur by den perfoon ende in 'tHofvanfyn
Hoogheydt het ooghe hebben laten vallen op den
Heere van
Geat, eerfte en ordinaris Ghedeputeerde
van de Provintie van Gelderlandt, ter Vergaderinghe
van de Heeren Staeten Generaci; met verfoeck daer
op haer Hooghey dto confideratien ende goedtdunc-
kente mogen verftaen , ende of de felve in 'temploy
van de ghemelte Heere van
GenJt, ten fine voorfz
oockmoghe hebben een wel-ghevallen, dan of haer
Hoogheydt daer omtrent moghe hebben eenighe an·
dere fpeculatien ofte gedachten, om daer van aen haer
Ed. Groot Mog, rapportghedaen zijnde, alsdan nae-
dcr dienchalreo tc werden gherefolveerr, fulcx als naer

exigentlevanfaecken bevonden fai werden te behoq.
ren. . ■ · '

Ende op dat haer Ed. Groot Mog. metter daetmogea
doen blijken tot de voorlz verandeiinge niet eygentHcic
uyt perfonele reflexie ofte verkiefinge, maer uyt rede-
nen van Staet als boven, te jprocederen ; Datoverfalcx
de j egenwoordige Domeftij cquen van 2,yn Hoogheydt
fullen werden ghehouden in goede ende favorable re-
commandatie totloodanighe charghes ende employee
waer toe de felve capabel fullen werden bevonden, ende
waer naer fy haer fouden mogen komen aen te bieden ♦
Sullende daer en bovenin fpecie tenaenficnvan dé
Heer Zufl,fli)n,Gouvemeur van fija Hoog., mitfgaderj
ten aenfien van den Hof-meefter
hh»n door Ge-
committeerden van haer E. Gr. Mo. op de voorflaghen
dienthalvcii al-bci
cyts gedacn, ofte noch te doen na-
der over-ley t ende overwogen, mitfgaders de
Vergade-
ringe van Advijfe gedient worden in wat voeghen ende
manieren,"tgheenevoorizisinharenregarde, met de
befte gratie ende met de meefte ghevoeghlijckheyt ter
executie gheleyt foude dienen te werden i maer watbe-
langhteenEdel-man, ghenaemtirw;/^, wefendeeen
Engelfman, ende door den Koningh van
Gmt Brittm-
ttieti
in 't Hof, ende by den perfoon van fyn Hoogheydt
geftelt, datdeielve, vprmidtsdenjeghenwoordirhea
Oorloghmetfyn Majefteytnaer fai
worden

gerenvoyeert.

Ende wat aengaet het verkiefen van de verdere Do-
meftijcquenin'tHof, ende omtrent den perfoon van
fyn Hooghey t, dat de gemelte Heeren Gecommitteer-
den tot des ielfs inftitutie ende inftruftie omtrenthet
aenftellen van de ielve niet anders fullen difponeren
dan met voorgaende communicatie en advys van hoog
gedachten haer Hooghey t. .

Endefal'tgheene voorfzis uyt den nacm en van we-
gen haer Ed. Gr. Mog. aen haer Hoogheytbekentghe-
maeit werden, met betuyginghe van der felver finccre
inclinatie en goeden y ver om 't geene voorfz is ten be-
ften van den Staetin'tgenerael, envanfyn Hoogheyt
in 't particulier genegentlij ck uyt te voeren.

A dusgedaenengherefolveen in 'sGravenhageden
itrtitndm h^ïilHiftfiiinlmdtrtfti mf'ftigb,

©en vijftienden jgnUefnsftebolBiiebatiöaec <2051««,,,
(iEicoot HSoueenlie cefolutfe in bate ben derthiendeotiiïfet
befec Ictopinbe maenbt egepjoceiJeett tot furrogatiet»iw
ban petfoonen upt öe iSteöen ban Dordrecht enöc m
Amfterdam, omme Itt plaetfe bati be
^cenn ban nani
Barendrecht enbebatl Polsbroeck, tepbe fïttflOjbii Snjfl^
natlö (©eïieputeecöen ge-emplopeect te toetöcn tot öl· j
cectiebattbe (n(iitut(e enbeitiftcuctie banlun
©Ifrtteban Orangie, metenbe öeneben? be i^Eitsn s
ban Noordtwlj ck, Foreeft, enöe be Raedt Penfionaris
banbeboocfglje «@ecommttteecbeitinbenjaie feft>gh
gBeeligfjeett totfiit beUpbt banbe educatie ban Ujn
lioogDepbt notO in tebenbe lijbe toefenbe / Debbenpec
(ÊDcie (©eiot USogenbe ten fine boojfs gefuttoge?" be
l^eecen AdriaenvanBlyenborgh, ^eecban Naeldt-fc,tröJ
wijck,oubt-25o?oöermeeflec bec iStabt Dordrecht,
enbeGillis Valckemer, iegf)enlDOO?bÌ0i)dienendeiior- ^^^^^
germeefterben^tabt Amfterdam. baectoebOojbeKl' μβ®"
begijebepefiBcectfoubcn bjo^ben gfjclijcfie tomminiettttt·
miHMismttandis aljSbooj begetoefenei^eeit»
teecben tot be boojfj educatie gfieDepififteew ef'S':
boaS: «Ênbe toferbenbe gemelte ieerenjate <Sbeic
<©coot iKogenbe (©ebeputeecben mitiSbe^ngeaun o'
ttfeectenbegöelaft totejcecutie banöate €omn»1l«^
enbe banbe booi-getoecbe ftaec (ibcle <0toot
cjfolutfebanben derthiendenbefei
ttebett/ enbe be poincten baecinnflbiïbMJ"®«®;;*

boenlötöteneffettetebiengenjbiifoubebanbebw,^

fcöjebe göebane beröiefinge W mfffib«
bêtttooibettaenbenbooanoembe^eet^ojöp^»»·^
Vakkenier, jegentooojbf 0Ö abfent ffiefenW / meib«'
foeclienbeöegöeecteomfice wterefutteban be bw?'
fcö?ebe Commiffie ten fpoetósöpen Dettoaettiü te
we
boegen.


09?

-ocr page 809-

ΐ9ί£οβΙ«Είη0& oecapponectt/ bat te »?OKtoe
éi J^?pouarierevanOraiigieii;haeÖateen Oaet ftOOi-
'ftfdtiöaii booj-gelefen cnDe tecBanUiti eeflelt bete-
ffite op Hen derthiendcn Difec lopenDi maenbt
nHenonien /.raet&enDe d'inftituiiè ende inftrudlie
Ede Heer Prince van Orangie BiiC IgOOöDepttf
«οίηιίίδοοη/ öaéciiEö. 45i00t 3®iO0eBt!e oantfcjj
l^jHcufeljjcfigabbebebaticitt boo) be gunfie/ ene/
Ïheaifectte baec boo? aen be Doo9D«0emelte üe»e
ftWècnDeiiet eantfcije tietoefen/ wet bee-
fi riliöli «Wffien/ enbe goebe toestoenfcftittööen,
Lf nW sMgt/ bat booniJ mt lioostiept
(nbeboo?f3 iSefoluttefn ftueunbe/ baec
toa(nDef(lbe&e6tntgemaec&t totett bat gaec <Sb.
Xoot ^09· tot beUleebfngge ban be plaetfe alj^i
öouüemcueöp ben ïwtfoon enbe fn 't l^of ban fön
fioMheptDetooge Dabben laten ballen op ben Heec
?an Gent, met becfoec6 om baet op Baer HoogBept*
Lfibetatten enbe goebt- buncben te moggen bec«
(tam/ beifilaecbt gabt te oo}bee(en bat {laei; <£0.
6}oot pos- gebaen gabben een feer goe-

deverkiefinghe, bfe fiaec IgoogBept oojbeelbe niet itcfit
te gonnen boecben becbetec ; SSaec op gUebeltbec^
e(tt ÏiinDe/BsC'I'eneaecffb· ^;oot iBog- bin gge^
ittelten^cereban
Gent tot be boo^noembe tgacgge
sgn Gouverneur gfteeltgeectenbe ggecommttteeït /
fldiitiitiefelbe baec toe gge-eligeect enbe gecommit;»
tcecctDiecbtmUjSbefen/baecbandem upt ben neem
niDe ban toegen gaec €b· (iEicootliaog.boojben^Saebt
»(nftQtmct0&ennt£! foube toecben gegeben/metbet^
om fltg be boojrcd^ebe laltnfettetotileRontcec»

-|$3llntiecen baegBü Beeft Bp glftecappo;teect bat
tKlee»nBaec<eb. <ES?oot i^og. ^Etetommftterben /
pen&elngebolgBe enbe tot bolboenlnge ban gaec
sèfolutie ^ommfffotfaelfn bateben
dertienden be«
fnloopenbe maent obeclepbt enbe obetbjoogen/ in
bat boeggenenbe manfecen b'fngceblenten ban be
fdtóïttfolHttecaetSenbebenJleere ban
Zuylenilein
<?oub»neucbanben]^eec®;tnce ban Orangië, en>
klohanBoreei f^n l^oogBepbt^ igOfMeefiec / met
bibe^e gcatfe/ enbe met be meeeegBeboegIilü(&:<
(KPt/ tee eicetutfe gelepbt fouben Dienen tet»0}ben/
iin abböfe toacen / bat aen ben ggemelten $ee»
'm Zuyienftein upt be jpinanCien ban Hollandt
(DdeWeft Vrieflant
gebuptenbe ben töbt ban vijf
jampjomptelgchenbe p;ectrelücfi foube begoocente
tDic&en betaelt / 't gunt ben felben jegentaoojbicB
lotiafteban fgn l^ooggepbt foo obes ojbinariiï alst
miao;binacijïtcattementin gelbe toasi profiteren»
kttitK ggenfetenbe/ enbe bat aen ben l^ofmeeftec
Boreel foube begoocen te toetben ggeconfeceect eene
kanbeeecfie bacant bailenbe Compagnten/ ^aeni^
betetbtfpofitiebanf)aei;€b.<I5?oot^og. ban tneltg
lioo;f3ab\)ü!$I)pbe Seben genecalycH copie becfotgt
3inbe/i0be finale cefolutiebientBalben te nemen upt
to otielt tot naöec belibecatie.
? tenfelbcnbage
ììcìoocìì tecBergabetingBgfieleren
»,fc«ftct memorie bp be leecen alöiec aentoefenbeep
rtotiao;t)lnaii!$etibe ojbinatid «Hüebeputeecben ban be
«pjoWmiebanZeelandtaen öaec <ib. 45?oot jEog.
i^ttScmeremeett/ fioubenbebatbefelbe becflaenBebben;
Miiatl)piiaee<eb. <!5?oot |Kog. toaji aenggenomen
Be
topficht ende diredie obec be petfoonban ben ï|ee=
Kgjince ban
Orangie, ijace Jjoope enbe fiair bec=
«nutaen baec geenen ftelben/ bat gaec €0· ^joot
intentie enbe mepningge toajS b' l|eecen gaec
winnpalenonbeceenerebelöcftepiopoitieiniietbooifs
epCchtendc
diredie mebe te abmlttecen/ om bec»
racpbe totl gefjnbeerbe cebenen en inteceffen/ booj
«flwin't bjeebe gebebuceect^ en bie bei noot Jijttìie/
ocrcpjefeMteect foube fionnen toecben j ©er®
'^«nbe tojjbcce be biel - gemelle Ifieece» 45eb£-
rwt^fn
banzeeiant bat ben Boogö - gftemelten
wee f^inte om ceben fijeebec in be boojfj me»
jjone gcbebuteectinbenRact
van Sutegeimciimteect
ffiwoflen toecben /met becfeetiiecingebat fnltiiit
•^Viwn tiace p)in(ipaKnc«nfonbecUne|tn0tDot

contentement enbe fati^factie foube bomen toe te bm^ t66é

gen; toaeera gebelibeceect Jönbe/ iiJ goebt geboe»___

ben enbe becffaenbien-aengaenbe by voorgaende re- «onans
folutieaI-beiydtsgedifponcerttcwefen
,enbe biejj 00« iaettt
becminbectgoétgoebonbenbat boo; be Deecen ban itn
beRidderfchap enbeanbece gace <Sb. 43}oot|]eog«
«i3etommitteecben in gebolgSe enbe tot bt^boen!"
ningge ban becfeibe^iSefolutie'-CommifTociael in
bate ben
fesentwintighiicnbecboo^lebe maenbt fiiec
Beboocen!Sitecatibelüt& met be meec-gBemelter^e>
ten <$ebeputeecben ban
zeeiantin tonfecemie gge«
toeefijgnbe/ obeclepbt enbeobectooogBen/ mttfgas>
beciï Baec <£b.<{Ei;oot|fêog· ban ^bbpfe gebient fou^
betoo^benBoebanigBfc^ftelgtti antb)oo}bt be gBe>i
meite Heecen «Sebeputeecben ban
Zeelant op be boo;-
ftB?ebe Bace memocie toe geboegt/ enbe in toat boegen
be felbe met be meefle geboegBlBcliBcpti bien oengaen»
bebeiegentinbeboo2t0gebimitteectfoube beBoocente
toojben. j ;

^oen ili ootEi tst }0ecgabecingB gecefumeect
<rommiffietngebolg( enbe tot bolboeningB banBaec
<5b. ^joot i^og. cefolutie in bate ben
vijftiendeo
befec loopenbe maenbt getontipieect enbe op 't papiec
geb^atBtboojbe igeecen 4Eie(ommitteecben tot
dire-
aieeninftitutie
ban ben i^eete ©jinte ban Oran-
gien
i 3@aet op gebelibeceect jnnbe/ Bobben Baec
^b, €i?oot miog.Baec be boo}Btommi(fie)»elIa'
ten geballen/ enbe bien bolgen^ geBouben boo; geacce*
^eect/ in-boegenenbemaniecenalibefelbeBiec naec
bolgeBbebantQoo}bete)boo}be flaetgeinfeceect· comnKf

De Staten vanHoUandc ende Weft-Vricflandtby fttSirt·.
derfelverrefolutievanden dertienden deferloopende fSi·,?.^
maendc op haer genomen hebbende de forii ende con- ^januj
duitcover de ioyiiiMtii en iw^riiS»» van denHeere Prince (ijditf.
van
Or/utgim} hebben naer voorgaende rijpe delibe-
ratie om d'executie van de fclve refolutie onder de

authoriteyt van haer Ed.Groot Mog. particulierlijck
^..... . .....; '.

authorlferen ende committeren mits defen deHeereo
fficbhltvaaJirDitsHecTc Via Nimwijclf, uytd'ordr·
vandeRidderfchap ,
Adr 'mnvta Heerevta

Ne/W/wjfVit. > oudt Borgher-meefler ende Raedtder
Stailt
Berdrnbt , Gillis Valckjriiir Borgemeefter end·
RaedtderStadtilmif»/rii/«»,
Nenoitigbvan Ftrufl Raet
ende Meeflcr van de Rcecken-lcimer over haer Ed.
Groqt Moghende Domainen , midtigaders Raedt
endeVroetfchapder Stadt
A/tkmntr, ende ^lèim d*
Wit y
Raedt Penfionaris van haer Edele Groot Mog.
ghevendede felve midcsdefen fpeclalelallende bevel
omby allemoghelijckefortable middelen onderGo-
desgenadigen Zegen voornamentlijcktebehertighen,
ende forghe te helpen dragen dat den hooghghemelten
Heere Prince
lutl tnJegmMijck, mooghe werden ghein-
ftrueert ende onderwefen , in de waere Chriitelijcke
GbtrefirmeerJi Riligii, mitsgaders in de goede en htjlfam*
Eigbttn , Privilegitn , tnde mtxinun vm dm Stait
, ende
omvoortsgheneralijck allestedoen, 'tguntfyluyden
tot uy tft'erckinghe van haer Ed. Groot Mog, falutaire
intentie ,in devoorgeroerde der fclver Refolutie var·
vatfullen bevinden te behooren, iaften ende ordonne-
ren , &c.

Aldus ghedaen ende gherefolveerè in's Gravenhagc,
den
vjftimdtn A pril fiflimbndtrt fis tn fifligh.

^cfgelgtbiftinboojbenl^eec «aebt t^Rfiotteif^
tee JSergabccingB gbecappojteect be tonfiberatien
enbe't abbi))} ban be l^eecen Baec <lib.<0}oot iKog.
<0eiommitteecben / Bebben in gBebolgfie enbe tot
bolbeeningBe ban bccfelbec cefolutie itommiffociael/'
in bate ben
fefìhienden befec loopenbe iQaenbtgbe-
ejcamineett enbe obertoogen / beninBoubt ban fees
6ece memocie bp be l^eecenalliecaentDeefettbe tK^
tcao2binaci0 enbe o^binacitf OBebeputeecben / ban

be^obtMtie ban Zeelandteen Baec <Ìb'€iMIIog· se*
piefetiteect/lypbetibeaijfbolgt; -

Edele

Λ

ly der handttenemen, cndetebcvlijtigen,verfogt,
;heauthorifcertendeghecommitteert , vcrlbecken ,

itttmot^''

atlnao-

itnöeD'

tibmifïït

rnixfiitit

cn OORLOG, π Sìsen VeerùghfleBoeck. 793


-ocr page 810-

i666

79+ SA.K EISI van-^S Τ ΔΕ Τ

Edele Gr.

Deextraordinarisenordinaris Gedeputeerden van
hebbendevfiTltaen datbyuEd.Gf.Mogi
foude weefen aengenomen j hec opfìghe en
dirntn
over dePerfoon van fyn Hoogheytden Heefe Prtnce
van
Orangim, ftellen haer hope en vertroawen dacr hee-
nen,dat u Ed. Groot Mogi ■ intentieende meyninghe
is<le'Heeren haere Principiilen , onder eene reede;.
lijGkepropòrtie in het voorli opHcht ende dirtaie mede
te Admitteren, om verfcheyde welghefofldeerde rede';
nenwide intereflen voor defen in het breede ghededu-i
ceèrt, en diè des noot fyndemaerder foude konnen wbr^ ;
den gcFeprefenteérï^-Ende overmidts u E. Groot Mog.'.
oordeelen,' dat hier door d'obilaculen vanhetufflBCiH
mtni 'vanden 'Hooghghedaohten Heere.P.rincè fulleti
wöfen géremoveert, foö.hoopeü ende vertrouwen de
OthdergeifehrevenJGlledepecrden van
ZetlMtdat Uf'
Edele Groot Mog. daer op nu favorabelijck reflede-
recfdèiVS'-^ör alle. dinghen noadtfaöëkèlijökifullen
oordöelëli dataen demfelwen Heere Pifincfi,hoeeer'--
dtìihóe' fejédteroccàfiewrordéghegevea , ioni daer toe!'
dènoódighe bequaemhöyc enda kònnidbteacquire-
ren> elidè hyvervo!g}ienS ,in den Raede yaluStaten /
gheintFoduceert , welck aeniienelijck döllfegie aén-
fyn Doorluchtighe Vader endcGrootyaderóniterfiê-
li jcker memorie, he«fc gédient als voorden Schoole en
Academie van wijsheyc endeexperientie; , hebbende
op haerintrodudtie in het felve noch niét bekomen, ge-
badt dejaren ende. maturiteyc, als waer toe den jegen-
woordighen Heere Prince van Grange bereydt is
gheavanceert; Ende naedemaelfyn Hoogheyt is een
iJubjcii: vangheen minder hoope ende verwachten,
alsfyn Doorluchtighc Voor Ouders fyn gheweeft, Soo
fullen UEd. Groot Mogende nae haereHooghcwijs-;
heydtJichtelijck konnen oordeelen , dataen defelvc
gheen langhfeemer occaiïevan. kenniflè, endeweten-
fchap, m de faecken van Staet, Militie, ende Finantie,
en behoorde te worden ghegheven als aen iyn Hoogh-
gedachte Voorfaeten is iverleent geworden ; Het welke
ae onderghefchreven Ghedeputeerden oocfc hebben
korinenbemercken dat aen alle de Provinciën fonder-
lijcfcaengénaemfoude wefen,alfoo den Hooggedagtea
Heere Prince van ürangien daer door oock inden
Boefem van den Scaet foude werden ontfenghen j tot'
wekkers hooghe dieniten en employen hy door een ge-
meenen univerfelle inclinatie wertghedeftineert, Sul-
lende onghetwijfFélt hec ghenereüx ghemoedt van
den Hooghghedachten. Heere Prmce daer door fon-
dcrlijck wordeninghewonnen , ende tot alle deught
ende cere te meer worden aengheprickelt , ende
behalven dat dit een Ghenerael contentement ende
ghenoeghen fai koomente verooriaecken, ende van
yeder worden gheapplaudiOTeert : Soo verfeeckeren
deonderghefchreveHeeren Gedeputeerden , dat hec
felve aen de Heeren Staeten van Zeelandc een Ibn-
derlijckcontentement endefatilTfadlie fai koomente
gheven, Ende dat onghetwijfFelt deefe gheluckighe
concurrentie van gemoederen, in defe jegnenwoordi-
ghecojmundure des njdtsfoohooghlijckgherequireert
wefen ial van een ieergoedeendegewenfchteoperatie j
Ende dat U Edele Groot Mogende voor al fullen wegh
draeghen de cere ende roem van wijsheyt, ende goe-
de dircéiie, die defelve daer toefoovoorfichtigh ful-
len hebben gh;contribueert. In 's Gravenhaghe den
fiflbiciiJi/i Αρ,,Ι fflhienbotìdertfts tnfifli^h. Onderilondt
υ Edele Gruot Moghende bereydtwillighe, de ex-
trapfdinariseiide ordinaria Gedeputeerden van Zeelant
ende in derfelvernaem
Geteeckent

Ì kndï;Doo?iiefentó i&amo^toBebijaìjt ■/ nfatnebüm,
I0.(6jeti Hon toectiin.to«.flöefcf)icöt oftotgeteen / tó
Datiöaec.<eb£le.4Ei?oot iBog.,· tiiec fouiicn naeiaf '

tetisiuiniregnajiiiK öan alle/t ggmie upjjaec foa^
bifealjSattOeieaijeliObÉntSelienJOan impojtantiefn ' :
b0,ma8iienihjoiöin>i|iirijoniJsU/on<eritoiefttji,(K Jr .
Domeftijckiavtöaiiti^v^iaeiin 'ieBemgen/ oftoH i;

iDe®l?Ol)intten»»W WPÌiandtenDe Zeelandt fn^'t te '

fonDefientfEnecfiibe/. onKcntùeiaectmStatinbftn

titeca}le;öaÉtMUbe£otnntHnfcatie en; ioic^ontiemS·
ea toat ìli t bao?f5 twwdp point acn gtneit k Hat àf ή S

meei&tDelgBemelt«i|eftin «©cbeptueertenban ΖβΓ

landt'btÉBtöalöentoooibeÉfcn tee'-'------

lii

iie-;tefoln«eiÖan ljaic€t)i <©root JEiogenie inbaw
bfη ^ ls(l lebm / bat öaec boo?f3 nabec 0Ép?opomeiöc'

toasfinnaccbi t bcliberatie / enbe bat op be felbe uact»
cebelibccatie ηοφ nUt gabben bonnen msEben gheMf^
pmiKK. ' ,

jl^^Éewn. iEjctra^binacfiSenbcoibiniidji diiebe»
puteerbenbautte ^jabincienban ZcëiantgéiiËcnbm
twjntighften, nocömael$i infiantdütö entie met «ehe»

henfbaettOËbfenenbegiurgeectteniepnbebatriinjgoeit

be jgeim Prins van Oranje tnbeitiSafitban iStateotin.
tcobuccect mott)te)»oabcn/ ontalbaenfombamcntele
Ittunifre banbe «Sconben en get bekpt ban be gemeene

^Henbtslfaeefien temooenbehomen/l»aecop(imb^e>

geggebaen boefenbe Hebben be]|eecen «tBebep-bantR
PiOb. ban Geldcrlant...... Vriesflant,, Qver Yffel^n·

Stade en Landen,betölaett bp bcj^citen DiKCCfpiCtil»
Plintipalen/tot be inttobutite banben S^e^e
ffijinf e öan φcan je / in ben toelgem. «aibt ten fine ali ΐ

Bóbenooc6fpecfalöcBenbeeïpjiffelij60ela(iter{in/ia Ì
Iniexbenmft^bienbel^eecenbanjl^ollaQtberfoBt/leec'
baec oiimebe fabocabel. te lüiilen becËIaren.) t'ir

^ei^eicen <i5ibep. banbe Ipiob. ban Uytreck
OenoperpjefTdanbanbeCbilIgDg: ^eeren Statetii
gare ®?fncipalen/ ban bate ben néghendebere^ilüt)
locitejc J^ecgabeifng boo? gebjagentnbegeurgeerr/bat
eene Inftrudtie boo; be Capiteyn GeneraeltnW βΗύΚβ :
(©enecaeist ©ecfooneny ad vitam bp be götfamentiöifie
35onbtgenoten / mocgt loecben becaemt enbe bad eDc
fielt /tnaec op gebeUbeceectfpnbe/ fjigDebtgtbonDmte
becfoee&en be anbete |^;ob(ncie / bat be feibe fitl) bietc
aengaenbe ten fpoebiggfien mebe taillbe bet&laten. ktriRh
«Ibetsiliïgetoacögöeraactfit batinpiaet^banbcn feu»»
Heec ban Zuyieftyn tot goubecneutban S. H. gefttlt JM'
toiettbe Jgeec55aconbanGent,gi)dötfiootbEfnani)cc mmts
«t^belmanbanfpnl^ooggeptjïCarnet/ eni|ofm((flei
en Stalmeefiec totecbt aengfjedtclt. ^ücngacntie be
pecfoonen enbe cangg onbec be felbe biect gderefolbü^rt
aljii boIgDt.

ExtraB iiyt de Notulen van *t gehefoigneer-
deby de Gedeputeerde van de
Staten van
Hollandt ende fVefi Frίeβandt tot de In-
flruEiie en inflïtutie van den Heer e Tr'mce
van Oranje,

Tien^.Mey y666,

Is naer voorgaende iterative deliberai ien en nacnn-
genomen berigt van de Heer van
Gtnt, GouTerneur·
van den Prini van Orfl»;i,
met comniUDiatic ende

advys van de Vrouwe Princeile Dtutrien by hae^dele
Müg.geeligeert tot EdilmaN van de Cmn· «n fyn
heyt/or.
miifs ZMtde Liuchvm Γ///ί« Heere van
ve»dir, Hcffmr. Ur, lan de Έ,, Heere van Jiltrmtl-lfmt,
endetotSialmeefter hr.H,«drick,vin Hewevaü

ettwirks' cl^, daer toe mitfdien voorhenluyden rdpeai-
velijck degerequireerde
commiffiengedepeicheertiui-
len worden.

Accordart mndt varfi. ÌHitulin ; Ìndi vi«S difi» fndir-
tnt\fnt

lOHANdeWlDTl

Fr.

DE Η uy BERT.

«oiiant? 3©aecopgcbelibereectfijubc/ ijs goebtgfiebonben
enttonojt enöe becdaen/ batbctoelatjemelte ^eecen <i5£bepu=
««ce», (gjftijn Dan Zeelandt tot anttooojbt foube toecben
toegfieboec8t/op^tboo?fiÖ?eebecerftepoin(a, uat be
)>οο}Γ5 boo^geflaggen / abmlfTie enbe pactfcipatie / om
becfcDepbe pregnante «benen pe %«ei;en ban Zec-

-ocr page 811-

15 naervoorgaendedeliberatie» éndehàeiingheno-
iDcn bericht van de Vrouwe PrinceffeDouariereTan
Orii»i» noopendc
't gedecideerde en geobferveerde
ontrent den rangh tuiTchen de drie Officieren van
'tHof) cnde by de perfoon van den Heere Prin-
p. van Orangic met communicatie ende advijs
hare Hoogheydt verilaen ende gerefolveerdt,
dit conform
't vcorfclireve ghebruyck oock voor-
[jen onder de voorfchreeve Officieren den Edel-
jrtanvande kamerfal weefen de eerfte in ordre, de
fjofmeefter de/«/«Λ, ende den Stalmeefler dtdtrdt,
endedat dienvolgendc de perfonen tot de voorfefunc-
f jen te eligheren hacr daer naer fullen liebben te regu-
leren.

AcitrJtirt nut te vtorfeirnvÉ T^etuhm .· teJii mias enitf'
ii^/w» *

JohandkWit.
im

iid m lacff ban April gebben be ïft«eten te Wit.Kien,
enBootfmagetiaen gaeccappon· teacen eefonticn
'f, atnöcPioWmienbanGeideriantenOver-Yirei. φίη
gSi negenden April qMemitttOtZwol, ÌKDen'ί aBteWtt''

iacgiJDcfcpiOpofttie.

\u

Ι" ElMog.'üeeren,

De machfnatien van de Vyaildea vanden Staet, den
fwaeren Oorlogh daer denfelven medewerdtaen
ijal ghetaft, foo te Waeter als te Lande , hebben ghe-
1 duyrigh niet dan metal tebekommerlijcke delibera-
tien de Vergaderinghe van hare Hoogh Moghende
I onreHeeren Committenten, gheoccupeerdtghehou-
den.endeghelijck aendeeene zijdedc fmartelijcke
fchadcjfoo te water als te Lande , de Inghefetenen
over ghekomen , daer van een goede ghedeelte van U
Ed.Mog.Provintle mede de bittere na-fmaeck noch
welit beproevende, hare Ho. Mog.niet minderver-
drietigh 5 ende in het binnenfte van haer Ziele tot
«n groote droefhey t is raeckende, foo hebben fy aen
d' andere zijde hare ghedachten laten gaen, hoe 't felve
teredrefferen , enditquaedt afte weefen was, ende
daer toe haeredeliberatien foodaenighaen gheileldt,
I darden Staet mochte voorfien 2ijn met ioodanige mid-
delen jende ver volghens efFedive byde handt gheno-
nien> waerdoor alles in fyn vooriéhen floriiTantedi
Staet ende welwefen mochte werden nerftelt j ghelijck
Godt Almachtigh alle defe deliberatien lbodanigh heeft
belieft te zeghenen. dat jeghenwoordigh Jeghens den
macbtighften en formidabelften Vyant van defen Staet
den
gmtji-n Keningb van Chriftenrijck , ghedilpo-
neert is gheworden parthye te kiefen, ende defen Staet
tnet een openbare rupture teghen delTelfs Vyanden te
fecoureren ende by te fpringhen metibodaenigh een
affiftentieals U Edele Mog. bskent is , behalven het
'n, weickhet credit van foo machtighen Koningh
isby brenghende , ghelijck noch den Koningh van
I^mnwinrcl^ttmede ghepcrmoveert is gheworden, om
lyne Wapenen, nevens die van deefcn Staet te voe-
ghen, endefulcks gheflooten fynde een nader Allian-
'ii tuiTchen denfelven en defen Staet, te verwachten
o ndefalutaireeffeden, die men van die kandt is be-
togende, endegelijckhare Hoogh Mog.hareghedach-
^-fihfl'l'en laten gaen, ommenietalleenigh metdeefe
Alliantie , maer oock met hare equiperende , efïèc-
νΓ brenghen van foodanighe confiderable

^'ooten, machtigheralsoytby den Staet isonderno-
n^cn, de faeckete waeter te herilcllen, foo hebben fy
oock niet minder haere forgheaen gheleghttot refta-
oiiHcment van de faecke te Lande ende afweeringhe
'n violente oppreffien, foo onverwacht, van foo een
ÌSabuyr toeghebracht fynde, daer toe aenftel-
'cnde boven verfcheyden nieuwe Levus, alle voorfor-
^ooi'fienìghetot eengoedtende acnfienlijck
eiot-Legher , omdiea
tnredtvaerdiihm ufurfutur op

y

hetlijf te konnen komen ; Aengaende eeni feefr con- 1666

fidcrable Alliantie ende'Tradtaet vanconjunaievan _

Waepenen, foometde Vorftenvan Lunmburgh voor
sf , als naderhandt met den Heere Keurvorft van
BrunJmbargb , die elck gheportcert met een grooten
yverendeiiefde tot wclftandt van defen Staet op de
beenhebben , cndebereytomeerlldaechste marche-
ren , foodaoighe Trqupes , dat yeder byfonderghe-
noeghfaem baftant fchijnen te fyn , om gheconjun-
geertmetdemaght van den Staet, den
Vfurpateur te
vtrjagben.
Wyiullenons , Ed, Mog. Heerenopelck
van de voorfchreve ' Alliantien ende deliberatien in hei
particulier niet extenderen , ende tot wat fubfidicn den
Sfaetbydefelfde werdt verobligheert, alfoowy oor-
deelen'tfelveuw Ed.Mog.ghenoeghbekendt te fyn,
maer konöen niet fiaer laeten te fegghen, dat haer Ho.
Mog.mverwachtinghefyn, van door alle defe voor-
forghe in kort te fien den Staet voor een goedt ghedeelte
gheübereertvanfeer fwareonderdruckinghe ende ou-
trae;es,alswaer mede althanswerdtghedruckt, ende
en uw Edele Mog. op het aldcrferieuile vermaendc

1

~,·ί

ίί

w:

endeghebeden hebben j datfoo gaeme als fy faeghen
hare Provincie bevrijdt vanfwarigheydt enderavagies
daer de felfde althans noch mede werdt befoght , dat
willen reflextiemaecken op hetgheene wyin laftheb-
ben u Edele Mog. voor te draghen, raeckende de con-
fenten ende prompte fuyveringhevan de felve j want
u Ed. Mog. konnen wel confidereren, dat van alle de-
fe preparatienetide alliantieöniet te verwachten is,
byaldien de Penninghen , daer toe noodigh , nieten
worden ghef urneert, jae ter contrarie by ontftentenif-
fe allefwaerigheydt ende bekommernifle te bedugten,
foodaenigh dat die niet tefurmonteren fullen fyn ,
de Vloot ende macht te Water buyten employ, het
Leghernietin'tVeldt, het debanderenvandemach-
tigheTroupes van de Geallieerde, indien niet ergher
feeckerlijck volghen fai, by manquement van Pennin-
ghen, ende by ghevolgh de Provinciën endevoornae-
mentlijck de meefl: laborerende fullen blyven in haren
noodt, by aldien niet
handt evir hardt gclegnt ende word,
confentcn gedragen, en de felfde gheiüy vert en werden,
en of wel haer Ho. Mo. van goeden y ver tot het gemeen
dieuwEd.Mbg. altijdt hebben ghetoont, niet hebben
getwijiiHt,tcmeer , dewijle de kool u Edele Mog. foo
feerop dennaghel isdruckende, als yemandt, foo
hebben alhier haer Hoogh Mog, goed ghevonden defe
befendinge te decreteren, op het hoogh empreilement
foo van den
Ratdt va/> State-, aL· van dc Admiralitejtm,
waer van de eerfte en corps, ende de andere door haere
Ghedeputeerden, in haer Ho. Mog. Vergaderingever-
fcheenenfyn , vertoonende met de redenen daer toe
dienende, de ïnconvenienten ende onheylen , die
den Staet van het Landt onverraydelijck over het
hooft was hingênde,in cas niet met prompte geld-mid-
delen by gefprongen wierden ; Wy fullen ons om kort-
heydts wille refereren tot het geene breeder by haer ter
Vergaderinghe is gherernonftreert, ais hier is nevens

tiende, waer op dan haer HoogMog, haer als genoot-
ruckt vindende, ons aen u Edele Mog. te communice-
ren ten eynde wy u Ed. Mog. fouden met alle bedencke-
lijcke redenen trachten te difponeren tot iuyveringh
van de defeften, fonder uytftel indcalbereydts ghedra·
gheneeonfenten , foo te Water als te lande , midtlga-
ders dat willen in brenghen haere confenten , op de
extraordinarispetitien eaerinnenoch nietenisgecon-
fenteert, fynde alle» mede breeder vervat in de Staten,
hier nevens u Ed. Mog. ter hande te ftellen, ende dewij -
Ie op voorgaende beiendinge tot gelijeken eynde, we-
gens haer H: M: gedaen u E: M:geUeft hebben fodani-
ge falutaire refolutien te nemen, en eflfedl: te laeten vol-
gen, foo willen wy niet twijfiFilenof altansnudennoot
grooter is, den goeden y ver, ten beften van het gemeen
niet kleynder te fullen ly η ; wy konnen hier tegen wel tc
gemoet fien,eenigcbekommerlljkeobjedien van onver-
moghenen defaftre door den VyandtQverghefcomen,
maer konnen daer op feggen,dat andere Provinciën die
haer altans ten uytterftenevertueren , ghelijcke klach-
ten voort brengen, ea menige vaa de felve φ ereyts foo·

φαιί-

cn OORLOG Ses tn wnìih^e Boeck. 79 5


-ocr page 812-

796 SA KEN van STA ET

j 6Ó tf danighe expreffie, die ghevolght de ruine van den Staet
■ - merhaprflepen fniiden . cndedoor dien de traegheyt
van eenighe Landt Provinciën , in het fccoureren
vandieaendeZeegheintcreilèert fyn , inde lette me-
de ghelijcke lanckfaemheydt foudc baeren , foo vin-
den wy ons verplicht u Ed. Mog. de fchadelijcke confe-
quentiedaer van voor teftcllen. Wy fyn van ocr-
desl.datdaer den noodprell , foo te Water als te
lande , fonderonderfcheydtde faeckvan hetgliemebn
moet worden by ghefpronghen, byaldien wy ons
niet ghenoegh hebban ghe-expreflèerc , verfoecken
wy in nader conferentie te moghen worden ghehoordt,
cnde vinden wy ons gheinftrueert, om u Ëdele Mog.
opalle objedente konnen voor brenghen foodaeni-
glieredenen,daeruw Ed.Mog biUicklJck aenfuUen
konnen defereren, ende metcenen, watanderePro-
vincien-w'elcke den noodt ende den overval van de
VyandtfoofeeralsuEd, Mog heeft ghetrofFen , is by
der handt ghenomen, om te konnen machtigh werden
foodaenighefomme van penninghen, waer by den Staet
nasr proportie van
hare quote f> η fecourerende, opalle
'twelckuEd'Mog foodaiiighe refledie ghelieven te
nemen,
a s de meriten van de faecke is vere; fchende :
Aldus ovcrghegheven ter Verp.aderinghe van de Sta-
ten van O verYirel,tot Zwol defen fiif/i^n April nieuwen
ende den
Jen tn dirtighftm Maert ouden ftijl,/efiuuhuniitrt
ffunfefiixb.

En was geteekent
ythan Ji Wit, Johan Kiin, Έρο van Beiifmii.

g&accoplie J0?efibecenbe öeeft öïlfHeben te
biaa tati amtoao^Dett / fn'feccDelecfDe(tttie cibiletecmm / met
te fciiM tmfloebtfjtpiefTie/ten «fpettcban ftacel^o.naofl.bat
flUe$i foubc toecben aöeleö8t in fetieufe beliöeratie / enbe
bat ban tocgen be jg^aten ban «©bec-Pffd op ijmgiie--
p20p0!ieecbe / foabani0e reflectie foube maften / batber-
tcouben / jgace ^o. HSog. baec bp fouben contentement
nemen.

«atebfc i^p öebben bo?beri be ^tactenhesi HlaniJtt! boo?
HfccBt. mlDbel ban be ^ecc <lEi?ifftec
Roelinghs , boen bie?
S"^i,„nen toanej:tca«en bec tefolutienban öateïgo. ίΕοα.
tccnt; caec&enbe f)et fub^ct ban tiaec CammiiTie / boo;
foobcelalsSfpecteecbe tot befe^jobintie/mitfóabertf
pjopafitic bpbe 311bmicalitcpten / tee J^creaberin-
glie banflaccïjoogB iBoo.gebaenfiactbanbebefeCi
tueufe tonfenten / enbebetalingge al(esiali;igfei;nae(
bolgljt.

ExtraÌÌ uyt het Regìfler der Refolutien van
de Ho. Mog. Heeren Staten Generati der
Vereenighde Nederlanden.

Vtntrisdtn ip Manti 1666.

Is ter Vergaderinge gelefen feeckere memorie rm de
aenwefende Heeren Gecommitteerden uyt de Colle-
gien ter Admiralitey t, behelfende de poinöen van de
telt middelen by hen-luyden op gifteren by monde aen
nare Ho.Mo. voorgedragen, Waerop Ecdelibereertzijn-
de, is goetgevonden en verftaen, dat de voorfi memorie
copielijckghefteltfahvorden inhandenvan deHeeren
hare Ho. Mòg. G::deputeerden gaende nae de rerpeflr've
Provinciën' -, ora de felve te difponcren toc fuyverin-
ghevanharé defecten in de albereydts gedraghen con-
fenten, tot'de faecken te Water ende te Lande , midtf-
gaders tot Jiet openen van haereconfenten, opfoodaeni-
ghe extraiprdinaris petitien , als waer inne de felve
noch niet en hebben gheconfenteert, omme fighby die '
occafiemedete dienen van devoorfz memorie , fulcks ;
cnde daer 't behoordt. Was gheparapheert A vtn
Nffvieu , vt, lagherflondt accordeert met voorfz Re-
gifter

Gcteeckent

N.Jt-uffii.

hClum dti^ Mmii 1666.

Ho.KjHog. Heeren i

d' A Enwcfende Gecommitteerden uyt de Collegieg
ter Admiralitey t tot Rotterdam, Amllerdam
in Zeelandt, cnde het Noorder - Quarticr op
huyden in U Ho. Mog. Vergaderinghe binnen ftaea-
de, hebben op u Hoogh Mog met alle bedenckelijcke
redenen cnde motivengeinfilteertghehadt, ten eynde
dat de Provinciën cenmael mochten werden ghepermo-
veert, tot fuyveringhe van der felver defecten , in de
albereyts ghedraghen confenten tot de Zee ; al ncch tot
een meickelijckefomme monterende , om daer uyt be-
taeldt te werden deghedaeneende ten deelenoch on·
! betacldelaftcnvandefware» equipagievin devoorlec-
denjaere , cnde daer met de Collegiea ter Adniiral.teyt
als verkropt ftaen , ende onvermydelijkc fwarigheden
zijn te beduchten , lòo daer inne niet pronipteiijckea
werdevoorfien, ende noch te buyten ftaende pen-
ningheiivan devoorfz defecteneffectivelijck wcrdeti
ghefurneertt^nComptoire van den Ontfangher Gene-
raci Doublet.

Dat mede fpoediglijck confent moge wordegedragen
in de gedane petiti. iuppletoir van
ntgt bondin drii hffm
fitr btiidtrtl'ejU^bguldiri
om daer uyt oock te vervallende
laften vandevooiledenequipagie, voorfoveeldsalbe-
rey (its gedragen confenien daer toe niet hebben konnen
flrecken.

Van ghelijcken dat de confenten fonder wijder
uytilel moghen inkomen op de ghedaene petitievaa
n ginmilliointn guldens verfoght toc de equipagie voet
difenjare van
tviu infivmtigb Schepen van Oorlogkeen
t«;ef//Fregatten 5 wetfyne toeruiiinge vanBranders,
Advijs Jachten, Galiots, en de ander kleyn Vaertuygh,
boven ende behalven dsfofthun capitale Schepen van
Oorlogeop de Gelderen van de Ooft-lndifck Comp,
gerequireert werdende.

Is mede verfocht gheworden, dat fpoedigh confent
moge worden ghedragen op de petitien fpuppletoir van
twiemillioiHen guldtHS voor tiuet marl vier en twinli[ ita·
ghebouwde Schepen van Oorloghe, jjoven de viir milli-
eenenguldeus
daer toe voordefen verfocht cndeinghewil·
light, en welckctt aenbouwdaer uyt niet heeft Konnen
vervallen worden, als aen u Ho, Mog voor defen klaer-
lijck is gedemonflreert gheworden, waer van ds eei Ile
van dj
vooiCivier en twintigb aenghebouwdeSchepen,
a 1 lange in actuele employ gcweeft zij nde, ende de laet-
fte binnen korten in poiluyr ftaende te komen, om van
gelijcken ghe-employeert te worden? Soo konnen onder
reverentie van u Ho. Mog. de ghedane ende onbetaelde
lailenopden voorfz aenbouw
niet langher uytghellelt
worden,fonder de Collegienter Admiraliteit indif-
credit ende merckelijcke ongeleghentheydc ie doen ver-
vallen.

De bovenghenoemde equipagie van iv/ii m ftvtmig
Schepen van Oorloghe ende
twaelf Fregatten roet fyn
toe behooren al verre gheavanceertzijnàe, foudende
felvebinnen Λveynighweeckenin
actueel employ ,'tfy
ofFenfivelijckofte defenfivelijck jeghens den Vyandt
konnen ghebracht werden , foo de
Collegien ter Adini-
raliteyt in 't korte by ghefpronghen worden met een ro*
table forame van penninghen in minderinghe vande con-
fenten tot de faecke van de Zee al· biteyts gedragen en
noch te dragen. ,

Ende worden u Ho. Mog. verfoeht, voor foo ^'el
de Provinciën ende Quartieren aengaen, die door yy-
andtlijcke invafien onvermoghend zyn gheworden, dat
totvoldoeninghs ende rem'bourfement
van dcrfelyer
quote de npdighe ordre ghelieven
te doen ftellen, niiü-
gaders dat gherembourfeert Averde het
extraord^aris in
de equipagie op hetinterponeerdecredit van deHeeren

Staten van HoIIandt, ten verfoecke van u Ho. MjJK· gt^®;
daen, als mede wech ghenomen deverbintenifle byü
Heeren Staten van Vrieflandt ende Stadtende Lande,
tenopfichtevan hareconfenten
indeordinans equipa-
gie ghedaen, ofanderfintsdefelve
daernaer gheregu-
ieert ; by ontftenteniflè van alle 'tAvelcke de Col|egien
ter Admiraliteyttot haerleetweefen
fcetWcrcklangher onmachtigh te zijn, «« J^®


-ocr page 813-

uU

Staet van 't geene de réfpedive Provintien
hebben gefurneert tenComptoire vanden
Ontfanger Generaci Mr.Philips Doublet
ofte oock 'tgene op defelve Provintien is
gcailigneert op de navolgende cónfcnten.

In twe millioenen vierhondert duyfént pont
tot Wftruften en prepareren 'van nog twin-

Vj op noch nieren is betaeldt.

Hollandts quote bedraeght ijtjj^zy. 0.0.. I
dacr op is betaeldt 76x000, o. o. rcfteert noch

»3242^. b. O.

ZeelandtS quote bedraeght 716*7· 19· 8· daerop
«betaeldtZ200. .. refleertnoch704i7.15). 8.

Uytrechts quote bedraeght 8106 , . die ten volle is
tlftielt.

Vrieflandrsqnotebediraeghtjijijö.isi.Ö. . dàerbp
noch η iet en is betaelt.

Over-Yffelsquote bedraeght 8S47,i5), 8. daer op
betaelt is 481^.8, refteert noch 4021.11. 8.
Stadten Landensquote bedraeght . , daerop
Doch riet en is betaelt,

'tLantfchap Drenthes quote bedraegt 3934,, ^daer
op noch niet is betaeldt;

h twaelf hondert duyfent pont tot verfierc-
kinge van 's Landts CHilitie te voet en te
Taerdt.

Gekierlants quote bedraegt ^735:0.. daer op door het
Nimmcegfche Quartier is betaeld
23575-. τ. 6. refleert
Ecch 43394.17.(5.

Hollandts quote bedragt 699712.10, . daer op be-
ticldis 678516.10. refteert noch 2119(1..

Zeelands quote bedraegt iioioo. daerop nocimiet
«h isbetaeid.

.^j^^ytrechtsquote bedraegt (Ì51976... die teii vollef)

Vrieflandtsquotebedracgtï39937. lo.o.. daerop
betaeldis 39937.refteert noch 0
.0.

©ver· Yiïèls quote bedraeght 148 50.tenvollehii
oetaeld.

Stad en Landes quote bedraegt 60975.,, daer op be-
«fidis45ooo.refleertnòch24Q75r. I

tLandfchap Drenthes quote bedraegt 12000... dàer ;
op noch niet en is betaelt. !

In de fupplitoire petitie van Vindt

dujfitt Ïondt, daer op is j

V.Deel,

flen op de expeditie ie Velde.

tjelderlandtsquotëbedraëgt iia2y.D. o.daeropbe-
taeld is 6000i.. refteert noch 5115.

Hollands qiiote bedraegt i 16618. ij.. die ten vollen
isbetaelt, ,

Zeclands quote bedraegt 1836(1.13.4. die ten vollen,
isbetaeid.

Uytrechts quote bedraegt 1166a, 10. o,. die ten Vol-
len is betatlt.

Vrieflands quote bedraegt 2 3 3 ij. 18.4;. die ten tol-
len is betaeld.

Over-Yflèls qüote 7141. i3.4.daerop betaeldt is
6400, rcfteert noch 7 3 8.13, 4i

StadtendeLandensqUütebedraegt 11662. lOi, die:
ten vollen isbetaeid.

'rLantfchaps Drenthes quote bedraegt 2000» daer bp
höch niet en is betaeldi

tig kloeke Oorlog Schepen, 'mhuyren van ι i„och nieten isbetaeid.
noch veertien ofte vyfthien Coopvaerdye- Hollands quote bedraegt 34·"2·5· f · i· daet op Be-
Uepen.verjierckïngeyan 'sLantsMi- ^

htte tevoet en tepeerde , mitfgadèrs de niet en isbetaeid. .

Iiorderevoórpeningevan de Bróntierén. 1 Uytrechtsquotebedraegt:34ii4.6.7.dietenvollen

1 isbetaeid.

^^ïlderlandtsquotebedraegilt 320Ì4.) ó. o. daer , Vrici]andsquoiebedraegt68ixi. 11. 3» daeropnog

7« vy fhondert vyfentachtigh duyfent feS
en twintigh
Vondttotwervingevan twee
duyfent
Ruyteren ende vier duyiènt
uoet knechten, mitjiaders drie maendert
onderhoudt voor de jèlv 'è,
Gelderlands quote bedraegt jaSj-}.. n.Si daei bp.

ί nietenis betaeld.

Over-Yfl'els quote bedraegt 10890, δ. daer op iiocli
riiet en is betaelt.

StadtenLajidensquotebedraegt 34114.Ó. 7,daei'
op noch nieten Ì5 betaeÌd.

In hondert vyftighduyfentPond tit wnxijnievandtië
duyfentveei-Knicbten, mitfgadtrs tWee huundeatndtrbiüdt

vandifeht:

N«6 in vier hondert duyfent Pontì -vimattnfes hon-
dert duyfent Pond
tot dt legtr'laflm tn de virfteirclfingbi van 's
Lams Militie vtrfociit.

Op beyde de vooriz Confenten en is by de reipeöivc
Provinciën noch geene betalinge gedaen.

Staèt van 't geenedé refpeftivéProvindeo
hebben ghefurneert ten Comptoirc van
den Ontf. Gen. Mr PhilipsDoubletjof-
te oock 't geene op de felve Prov: is geàf-
figneert op de naervolgende coniènten.

in twee millioenen vier hondert duyfenC
pont
tot het uytruflen ende prepareren
van noch
twintig kloecke Oorlog Schepen^
inhuyren van noch vttnith^ev^ïtièxi
Coopvaerdye-fchepeniverfierckinge van
's Lants Militie te voet^en te peer de^ mitf-
gadersde verdere ^oorfienïnghe van di
frontieren.

GElderlandsquotebedraegt32oi+.o. ii. daerop
hoch niet en is betaelt,
Hollants quote bedraegt 13 99415. o. ó, daer öp
isbetaéld761000,refléertnog637415. Enis ghehéel
defe quote geafFedeert totdeiaecken van de Ζες.

Zeelants quote bedraegi 71617.19,8. daerop befeeli
isiaoo.o,o.reftcertnoch7o4i7,i9.8, ,

Uytrcchcsqiiotebedraégt 81Ó6 . dicténvolleiibd-
tneldis. ,

ntt Vrie^-

en ο ο R L ο G Ses en Veertighfie Boeck, 797

fai moeten ftil ftacA > en dacr door alle albe- Jn tWCe hondert duy ifent Pont toi Legér- id'


-ocr page 814-

798 SAKEN van STAET

mitsgaders voor twee CJVlaendenoàTer-
houdt van de fehe.

Gelderlands quote bedraegt 8418.15.,, daeropno»
nietenisbetaeld, ^

Hollands quote bedraegt 17454·· *·4·. daeropnogh
nietenisbetaeld, ^

Zeelandsquote bedraeght i377f· o-o.daeroptioch
nietenisbetaeld.

Uytrechts quote bedraegt 874'i· »7· 6·. dieten voL
len isbetaeld.

Vrieilands quote bedraegt 17492.3.9. daer op nog
nietenisbetaeld.

O ver-YiTels quote bedraegt 5 j 5.0, daeropnoch
nieten isbetaeld.

Stad en Landens quote bedraegt 8746. i7.6.daerop
noch nieten isbetae d.

't LandfchapDrenthes quota bedraeght 1500 „daer
op noch niet is betaeld.

Jn vier hondert duyient pont tot de Leger·
laflen.

Hier op is by de refpeftive Provinciën noch geenebc-
talingegedaen, ^

In twee hondert düyfeotpont by de Tetitie
fappletoir j tot verfierkinge en vermeerde*
ring van V handts (Jiiilitie verfocht.

Hier op en is mede by de refpe öive Provinciën nog
geene betalinge gedaen, als alleenlijck by Uytrecht, ia
minderinge van der ielverquote* defummavaniooo.
Gelderlants quote bedraegt 11125 «.daerop betaelt . EndenochtotvoldoeningHe5(i<iz. 10. e.daeimede
is iooo. -refteert noch 5^25. de quote ten yoUen isbetae d.

Hollantiquoiebedraegtii(itfi8.i5-O..dietcnrol- ƒ» twee hondert duyfent pont, tot vier
^'zedaSt'squote bedraegt 18366.13.4.. die ten vol- Maenden onderhout vande Lunenburife

len is betaelt.

Uytrechts quote bedraegt 11662, lo-. dieten vol-
len is betaelt.

Vrieilantsquotebedraegti3323.18.4. dieten vol-
len is betaelt.

Over-Yflels quote bedraegt 7141.13.4 .daer op be-
taelt is64oe. refteert noch
741.13.4·

Stadt en Landensquotc bedraegt n66z, 10. die ten
vollen is betaelt.

"t Lantfchap Drenthesquote bedraegt 2000,, daer
op noch niet en is betaelt.

vijf hondert vijf en tachtigh duyfentfes
en t wintigh pont,
tot wervinge van twee
duyiènt
Ruyteren , ende drie duyfent
voetknechten , mitsgaders vom^ drie
CMaenden onderhoudt van defelve ver-
focht.
i

Gelderlandsquote bedraeght 32834· 11.8.. daerop
noch niet en is beraeld.

Hollands quote bedraeght 3 41125. o. 2. daer op be-
taeld is
x75000... reefteertnoch 66125. o. a.

Zeelands quote bedraegt 5:3724. »7.9.. daerop nog
nieten is bctdL
-lt.

Uytrechts quote bedraecht 34114.6. 7. die ten vol-
len is betaelt.

Vrieilatits quote bedraegt 68212. ii. 3. daer op nog
niet en is betaelt.

Over-YlTekquote bedraegt 10890.6... daerop nog
niet en IS betaelt,

Stadt en Landens quote bedraegt 34114.6, 7. daer
op noch niet en is betaelt,

'tLantfchapDrenthesquQte bedraegt jSjo.» daw
op^cteais^twlt,

itf<56 Vrieflantsqüotebedraegt3ï99(i. ijj.S.daerop niet ƒ« hondert vijftigh duyiènt "^OMtOttewer^

^^^ (Juyfgj^j. Doetknechu

m

en is betaelt.

Over-Yffelsquote bedraegt 8847.19. 8, daer op be-
taelt is
482y. 8. refteert noch ^ozzt 11.8.

Stadt en Landens quote bedraeght óióx. ,, daer op
noch niet en is betaelt.

'tLantfchap Drenthes quote bedraegt 3^34. .. daer
op noch niet en is betaelt.

/« twaelf hondert diiyfent Pont tot •uerflefc-
kinge-van'sLantsMilitie te voet endete
peerden.

Gelderlands quote bedraegt ^735». .. daer op voor
betNimtneegfche Quartier betaelt is 13955. x.ó.re-
üeennocb 43 j<>4. ty. 6.

Hollantf quote bedraegt 699712. le... die ten vollen
is betaelt.

Zeelandtsquote bedraeght irojee.. . dacropbe-
taelt is lyöyo,. refteert noch 5i455-o:

Uytrechts quote bedraeght é'j) <;7y... die ten vollen
is betaelt.

. Vrienantsquotebedraegti3;)937.10.. daeropbe-
taelt IS 10
19 37. to, refteert noch 38000.

Ovcr-Yflelsquotebedraegt4285o..o.. dictenvol-
len betaelt is.

Stadt en Landens quote bedraeght 65)975,,. daer op
betaelt is
45000,.. refteert noch 24975.

't Lantfchap Drenthes quote bedraegt iiooe,,. daer
op noch niet en is betacJt.

In tvfCQ hondert duyfent pont tot de expedi-
tie te Velde,

Troupen,

Hier op en is by de rcfpedi ve Provinciën noch genj
betalinge gedaen,

Staetjen van de extraord.petitien^ waer van
de confenten noch niet enβη ingekomen.

X^ En thienden Januarij/i^i/VsiiHi/fiT iiyf
I 3 ιο/φϊξί petitie ghedaen 3 ter fomme
van
thien iDndtrt duyftNt^oadt tot het
maeckenvan afFüyten, Wiflèrs, Lepel»)
&c. 4000·

Den vyf/len Augufti feflienhimdert "vyf tn
/i/?i^4petitiefuppletoir, ghedaen ter fom-
me van
mgtmbim hindert drie duyfent vier hm-
dtrtjepg
pond tot de nodige onkoften ter
Me van den Oorlog ter Zee, &c. 90340Ö

Den/fj»» twinfighflea September fefiii»-
bindert vyjenfifl igh
petitie ghedaen, ter fom-
me van/èwH iWf»t</«;i/i»f pondt, tot het
asnnemen vanftue*
 Ruyters,ende

driehandirt dayfent VoCt-knechten j ofte
tot het aennemen van
twn a drie dujfmt
Switfers, opdefepetitieis coniêntghedra-
ghen j ter fomme van
vyf hondert vjf ">
tachtigh duyfem fes en dertigb
pond j dacr toe
komt te bedraghen de aenneminge van de
duyfent Ruy tcrs ende drie duyfent Voet-
kneghten ; midti^ders de
aenrits-gelden >
en
drie maenden onderhout van de iel ve.

Den fes en twintigbfltn September fipi"*
hondert vyf tn feflig
petitie gedaen ter fom®®
van
vyf hondert duyfent pond, tot verfterckio*
ge van 'sLandt s militie en andere L^er la-
ften,daer op is niaer confenten gedragenter
fomme van
vier btndtrt duyfipt pond > iulC»? *onoe®
regeert tcgoafencer^ Ih " Ve»

-ocr page 815-

en ο ο R L ο G Ses en Feerfiihfie Boeck. 799

houdtterFortificatie wercken der Frontie-
rtDvanden Staet.

Pen vitrdtn Odloberfiflimbondcrt V}f infis-
ftjripeticie gedacn, ter fomme van vjfbondert
Afitit
pondt, COC hctgieten van Canon over
^verfoopeüejaren.

Den pivintitoJttti^oYcmber'fiflitnlunJeTt vff
i^tif^ipcticiegedaen, terfomme van tvm
p,i]lioenen toccen aehbouw van «w«
tmtl vin

Oorlog Schepen 2oecpoo

Den fel ven dlto,pecitie gedaan ter fomme
^jnni^wmillioenen toe de equipagiè ccrZee poooooo

£)en 'dtrdeit December ftfUtnbendnt iiyf m
a/jfpecitie gedacn, eer fomme van/ïi bmdtrt
infii"
pönd fupplecoir , toe onderhoudt
ïandeLnnenburghfcheTroupes, ende de
jn/in hindirtfeven en vyftigh Ruycers, ende der·
mhmdirtfiveneafeventigb
VoeC-knechten ,
djeropisgheconfenceerc Ky/
htndert duyfent
pondt, fulcks reft noch te confenteren in i loooo

Den ftt'in · twintigbflenSeptcmbeTjiifibien
yjirtvijfea-ftfligpetitie
ghedaen terfom-

•geiders.

Jiftitabendert vjf ea

tot het lichten van fes'duf/ent Wa:
'Den
iiTthienden Januar

175000

800000

me van htndtn vijf enfevwtig dayfent pond >
......crc -geld

iry JeJUetibendert v)
fifyh
petitie gedaen, ter fomme van acht hm-
^rtii«;/int|)onc,cotte Leger-laftenin'tVoor-
jaer te vallen, &c.

aooooo

yooooo

Den Mhflen February feflien hmdert fes en feflig
petitie ghedaen, ter fomme van fei en dsrtigb
iijfmt
pond,tot het verdiepen van denRy η
tnYiTel

36000

Ho.CMog. Heer en.

Y hebben aen u Ho. Mog. tot verfchey den tij-
den , foo by monde alslngcfchrifte , ieer ern-
ftelijckgereprefenceere, de conllicutie vande
Finantie ende de defeftueushey tvan de Provinciën,
in'tfuyveren der felver confenten gedragenυρ ver·
fdieyden [eer importante petitiën,mitsgaders de traeg
htyt vande gemélte Provincie in ' t dragen en openen
van der fel ver confenten, en hebben wy mee eenen aen
uHo. Mog. tegemoetghevoerc, deonheWen enin-
convenienten , de welcke onvermydelij ck den IScaet
over (laet te komen, in gevale de Provinciën haer daer
omrent met geen meerder vigeur en promptitade ten
dienfte van den Lande kómen tecvertueren,wy hebbé
in continuatie van onfen gewoonlij eken yver, tot be-
vorderingevan de ghemeene faeckegeoordeelt niette
konnen ledigh flaen u Ho. Mog.'tfelve nochmael by
dcfentereitireren.Ende opdat Η Ho. Mog.dienthal-
veni»rtinencclijckgeinformeertmogenfyn,te com-
municeren »
wm diftiniÜe Staten j d'eene van dien be-
helfendededefeóten vanfurniflemeaten vande Pro-
vintien op de gedragen confencen , de andere van de
confenten lelftop de gedane pecicien, met feer ernfte-
jijck en ierieus verfoek, dat u Ho Mo. de mecrgemelte
Provinciën gelieven te difponeren toe voldoeninge van
leene en 'tandere .fonder wekke wy coc onfe dediarge
ïogmatl moecen verklaren onbequaemtefyn, ende
ftiullen blyren, omme te betrachten 'tgunt toe vol-
doeninghe, ende inexecttcie van uHo. Mog. falu-
JJirelntentie in de jeghenwoordighe cccurrentie van
wecken allenthalven wérdtgereqnireert, Waer mede,
Ho. Mog. Heèren ,"&c. Inden Haghe den *we
^^*Wmtigbp,nfebτàanifeβbienicήdertfeS^nfefligb. Was

W

^fwapheert'R. eeoPepnrii» vt, Ondérftoöl, ter
J^'^ijjaitic van den Raedt van State der Vèreenig -

it NedéVlaridcn.

Wasgetceckent
G. v*ii SlingelMit.

ExtraB uyt't Regifierder Refolutienvan 1666
de Hoogh Mog. He er en Staten Generaci
der kereenighde Nederlanden.

yovis dm 16 Mmg 1666.

D'Heeren aenwefende Gedeputeerde van <ìe Pro-
vincie van Utrecht heeft ter Verwderinge gte-
prefenteerr, dacd'Heeren fijne Principalen wel
met acngenaemheyc vernomen hadden , dat öp de-
fel ver vcf fofeck den
elfden Februarli leftleden, Wasge-
petitioneértgeweell een fomme van/w «
dertig duyfent
pond, toe verval van deqnkoHente doen ontrent
Schenckefchans ende elders, om den Neder Rhij η en-
de Yirdtebeneficiéren, ende met meerder water te
voorfien; Doch dat haer Ed. Mogende oockdatrtie-
vens met leedcwefen verftaen haddén,dat in de felve pe-
titie by eenige Provintien noch niet en was geconfcn-
teert, veel min dat het fel ve werck met foo veel yver
ende emft als 't wel noodigh ende té wenfcheii was,
Wierdevoorcgefet, ende daerom nodigh hadden ge-
vonden, door haerEd. Mogende Gedeputeerde al-
hier ter Vergaderinghonophoudelijckteurgeren, tee
eynde,dacaile'c gene tot beieyckingevan'tvoqrfz
ooghmerck dienftigh geoordeelt foude werden by den
Raedt van Stare, fonder eenigh uytftelaengheleydt,
enbyderhandtgenomenmochteworden, opdat, by
aldien buy ten verwachtinghe in de voorfchrdve faeck,
daer aen niet alben'de wekhemelte Provmcicvan
Utrecht, enverfcheyden andere, maerooidcdenge-
heeien Staet foo veel was gelegen ) nier naer'behöüren
endemetallecrnftwierdegevigileert, dewélghemeltc

p^itiei

hebben O----------------------

mceralsoBs cootingent in de voorfchreve fötóni^l·

Heeren fijne Principalen in üer"felver y verfcn'deprömp
titude, dife haerEd. Mogende in'tcorifêntüren ende

prompt furneren van der felver quote, 'tot üy tvderinge
van dïnjegenwoordigen fwaren Oorloghfob eXtfm-
pl^rlijckhaddengétoont, nieten mocttten'komente
verflaeuwen. deghemelteHecre Gedeputeerde hréft
ter Vergaderinghe mede ghecommuniceert, 't gbeene
meer welghemelte Heeren fijne Principalen by-miffive
van den
fefibie»den defcs, aen den Raedr van'Scatebe-
kendt fieniaeckt hatlde ,raeckende de verfochte pfotnp-
tebetalinghe vah derfelver volle quotein'ciegedrage-
tie confententot verval van de Leger laften, tìoodigh
tot de aenftaende expéditie te Velde, ended«er bene-
pens vermeldendeveiifcheyden andere gedragene Con-
fenten ende betalingen van der felver quötes, daer by
vermeit ende ghefpecificeert, van wekken irthoüdtyer
voorfi miflive, hy Heer Gedeputeerde noodigh geàcht
hadde haer Hoogh Moghende communicatie tegeven
op dat dàer door te klaerder konde blijcken de prompte
betalinghé van de meergemelde Provincie van UcreCht,
ende op dat d'andere Provinciën daerdoor te meer
mpchten werden geanimeert,om van gelijcken te doen,
alibodendienft vanden Lande bydefe ghevaerlijckc
conftitucie van tijden ende faecken, daer aen ten hoog-
flen ghelegen is, zijnde de voorfchreve rolffi?ehi,etfiia
volgende van woorde te woorde geinfereert,

Edek fJMoghende Heeren.

WYzijn verwondert dat u Ed, Mogende belieft
hebben aen de Heeren Volmachtighden, eb-
de Ghedeputeerdencotde naefle expeditie te
Velde, eenighe affignatien te verleenen op de quote
defer Provincie van Utrecht, inde
acbtbiadert ditjfint
pond gepetitioneerttot de Leger-laften voor dit loo-
pende Jaer, de wijle u Ed. Mogende volgens derfel-
ver appoindtementvanden /i/Aodefes, opderequ'e-
ftcvan den Gommis Leeuwen hebbe goet gevonden
dat daer uytfullen worden bctaeltde Vocr-luyd«i
defer Provincie, diede Generaliteyt indelaetftedx-
editiete Velde met hare Waghen» ende Peerden
ghedient, ende der felver dagh-gelden'^eel


-ocr page 816-

800 S A κ E Ν vah^ S Τ ΑΈΤ ■li

16 66 len komente bedragen, vermits yeder van dien, al-

__ voor^nsmendie heeftkonnen bekomen, toeghefeyc

fiin'i'i//'Gulden 'sdaeghs, ja hebben fommigelJorpcn
alhier moeten belooven
feszfe-uen Gulden,ende wil-
len niec vertrouwen dat d'intentie van u Ed. Mog,
foudezijn, datons, ter faeckevandac loon niet meet
als</«> Gulden'sdaeghs fonde werden ghevalideert,
, dewijl wy infulcken gevalle felfs de verdere Gul-
φη3'6 daeghs, tot latte van onfe Provinciale Finan-
Γitiefoudemoeten fupporteren, 'cgeene gantfch pn-
redelijckj ende ons niet te vergen foudefijtij Soo om
'. dat wy indieprefFantenoodtde Waghcns yoorgcen
minder prijshebben kónnen bekomen, ende veel
,'grooier getal als ons aenpart in de Waghenste Velde
',gh.eweeU:fijndè, was bedragende, hebben ghefonden
"àlsoock, dat wy van'teen ende't ander u Ed. Mog.
" alvoorehs hebben ghepreadvcrteert, ende by refcrip-
de genoechfaemconfentdaertoe hebben óntfangen,
_ Daerommïverfoeckenwy, datuEd. Moghendede
Lijfteder Wagens, onderden Wagemeefter Gene-
raelberuftende, yeder teghen^ »;>ƒGuldens'sdaeghs
metten ierften gelieven over te leynden, waer uyt
uEdele Mogende als dan fullenkonnenfien, datde
voorichreve Wagen dienftenonfe quote indevoor-
ithreve
acht bomitrt dujfent pond verre fullenfurmonte-
ren; endemeynenoock, dat voor ons alte befwaer-
lij ck foude fij η, dat wy felfs voor 't aengaen of in't be-
gin van de expeditie ons.volle contingent in degemel·
te
acht hmiirt inyfeat pond foude moeten voldoen, daer
nochtans d'andere Provinciën, of niet, ofmaereen
kleyn gedeelte van hare quote [fullen betalen, ende in
casde expeditie fijnen voortganck niet mochte komen
te hebben, het reft in te houden, ende verfoecken
daeromoock, dacwy vaneenghedeelte van de beta-
linghc van de felve Wagens mogen -werden op gcheft
ofte pns een andere quote daer toe aengewefen, ende
voor alle de vporfchreve aifignatien, die op onfe
voorverhaelde quote nietkonnen worden gheaccep-
teert in ghetrocken of tot betalingh van dien, by u Ed.
Mogende an dere ordre geilelt*

Wy hebbel} oock bevonden uyt den StaeC van'c
geenedere^edlive Provinciën hebben betaelt aende
refpedtive Coljegien ter Admiraliteyt op de confen-
tentot defaeckevaade Zee, ons den
vier entwimigh-
/ïe» Februarii leftleden, dooru Ed, Mogende toe-
ghefonden, dat wy noch worden comptabelgemaeckt
ofteghedebiteert met verfchey de importante Poften,
als voor eerfi met 5937. 9 - over de reft van de quote
defer Provintie in
thien bendtn duyfm fondt daer toe den
vijfden Augufti fefitn honden vier en fefligh defcharge 15
verleendtgheweeft, noch met
15457. <>. o. alsrefté
van onfe quote in
twee miltioenen vervat in de defcharge
van den
feflbieodeti Decemberfefihitn bmdtrt vier enfefiigh
item noch met 8 7+i 8. ly. o. over onfe quote in
thien bandertduffentpmd begrepen in de defcharge van
dentlfdm Fehmnxiifefihitnbtndtrtvijfenjeftigb. Enten
leftennochmet 107110. 10. -inplaetievan loyioj.
II. I, ende als reft van onfe quote in
feven miUiocmn
gecomprehendeerC in de defcharge van den veertbienden
AprilJeftbitn hondirt vyf en fefligb, daer wy nochtans alle
de voorfchrevc reftanten ofte fommen in baren gelde,
op fijne behoorlijcketyden promptelijck endenaer
behooren hebben gefurneert, uytgenomende voor-
verhaelde loyioy.
II. I. endenocheen weynigh
daer toe overlanghe Ordonnantiën van betalinge fijn
eedepefcheert, diealsnumetdeneerften fullcn wer-
den voldaen.

Gelijck wy mede bevinden, datwy noch in een an-
deren Staét van 't geene de refpedive Provinciën heb-
ben ghefurneert ten Comptoire van den Ontfangher
GeneraelMr. Philips Doublet, ofte oock van't geene
op.de felve Provinrie is geaffigneertopeenige confen-
tenden rtfitiwwi/indervoorfchrevemaend Februarii
alhier ontfangheni werden comptabelgemaeckt over
onfe qpotein
vUr hindert dttjfent fondt tot de Leger · kft-
tén van den voorleden Jare, daer nochtans by ons op "
de felve door u Ed. Mogende ordre ten dienfte van de
^benereliteytal-ghereetsisbetaeltaenHaver, Hoy,

Bufpoeder, &c. omtïcnttlfdHyjentftndt^f^Wtnieh,^.
reft van de voorfiquOte dooru Ed < Moghende ord '

mede daer toe werden ge-employeert,waervan defn '

cificatie ende reeckeninghe alle dagen te gemoet we "
denghefien, die wy vertrouwen meer als' hetvmi'
refttefullenabforberen.

UEd.Mogende debiterenonsnochbyden voorf

Sfaet met de quote defer Provincie in viffbmitrt du,r
Ptiidt
tot vier maenden on derhoud t van de Luneabo»
fche Troupes, die wy hebben voldaen, nefFens no^"
de eerfte helft van onie quoteinde
vier hindert dmf
Pcndt
totvoldoeninghevan't Traftaet met den He»
Keuf Vorft van Brandenburgh onlanghs gheiloten ·
Ende fai tot betalinghe van de tweede helft op huyden
mede ordre werden gheftelt, alle
't wekke wy goedt
gevonden hebben u Ed· Moghende by defen belendt
temaecken, teneyndede reipc^ive Staten van beta-
linge byu Ed. Mogende aendefamentlijckcGeunieer-

deProvintien overgefonden aenftonts mogen werden
inghetrocken ende ghedrefleert, ofte andere in plaetie
van de felve aen haerlieden overghefonden, op dat van
onfe prompte betalinge mach blijcken ; Ende d'andere
Prövintien daer door moghen werden gheanimeettvaa
gelijcken te doen, alfoo den dienft van
't Landt, byde-
feconftitutie van tijden daer aentenhooghften ghele»
ghen is. Hier mede '

Ïdtlt, ζίί·. denfes den Martiifefliea bondertfes m[ιβί^ί/

DE STATEN.

WAerop gedelibereert zijnde, is goedt gevonden
ende verftaen, mits defen te verloeckeneeHee-
ren hare Hoog Mogende Gedeputeerden gaen-
denaederefpedlive provinciën, omdefelve tedifpo-
neren tot fuy veringe van hare defeden in dealbereydts
ghedragene confenten tot de, faecken te Waterende te
lande, mitfgaders tot het openen van hareconfenten,
op foodanige extraordinaris petitlenwaer innedefelve
noch niet hebben eheconfenteert, dathaerEd.bydie
occafiebyde defeaueufe Provinciën mede alleeffica-
cieufedevoiren ende officien willen aenwenden, ten
eyndedattenfpoedichften hare confenten op de voor-
ichreve petitien van
fes en dertigb hondirt pindt tOt verdiS"
pinghe van de Neder-Rhij a ende Yflèl ingebracht, en-
de dé fpoedige furniflèmenten
van penninghen daer op
gecffeftueert mogen werden. Was geparapneert o»»
Nyeveen, vt. lager ftoodc, accordeertiDct'tïootrihte:
ve Regiftcr.

Geteeckent
N, Ekjì/ÌS.

'iS flSfbbaeöïjii öêöti η öaêc eïtcaojbinatW toöait
Eoaementtoegcffelt eHebonbeneen JHöaeltöM/ éìidì
iiebbeti fjaec Uaec toeftn uecgaflen De '

Yffelmuyden , Griffier Roelinck, mÌtfgaOctÌ Ben
©ecce Coenraet van Dieden, .25uce»llecöan

Zwol, enbcnoeti eenfge anöece; DUDaetbantófOen
öeiajoöfntiedsböcneetcacteict. ^

g&ei naecmtöbaeaöss <ss 0a«c Doo? öe opaB™"»
ï^eecen «©ccommitteerbe tecSanDtgefieltwi
fcftapsiEïeroluttey opDaecgepcoponeecöüflöwnwn/
al^Uolgljt.

Ridderfchap en Steden de Staten van 0'«·
derStadt Veere,

refpeaive Ghedeputeerden van Ά

cie^an Hollandt, Zeelandtende VneflMdt,^n«

Vergaderinghe vanu Hoogh
Staeten Ghenerael der VereenigWe N^
over-leveringhevan hare "cdcnj glen he^

tenderende om

net

naer
gheproponeert


-ocr page 817-

en O O R L O G sis en Veertighfle Boeck, S of

jjjft afficacieufcende krachtighe redenen van mduftie
beweghen tot het draghen van confenten eöde het
' doen van prompte furniiTemencen van degherequireer-
jegheldt middelen tot defenfie van den Staet, in defc
bekominerJijcke conjundure van tijden, footeWa-
(cj als te Lande j ende proteöie van de goede Inghefe-
tjnenvan dien ; tegens de pernitieufemachinatienvan
Vyanden breeder ve rvat in der felver overghegheve-
ne propofitie hier na gheregiftreert, hebben haer Edele
Mogende welghemelte Heeren Gedeputeerden voor
jjgjjdefenaenghenonjene moeyte bedanckt, endc
jrerióchthacr Hoogh Mogende te willen verfeekeren,
jjtRidderichap ende Steden, ten hooghftenaeiighe-
psemisjilicdefelvehaerdevoorforghevan den Staet

den van hare Provincie geinquatiert, ende voor 't mee-
lendeel van de fel ve geinvadeertghehouden worden-
de,daer uyt niet alleenlijk rwee derde panen van de ge-
nerale middelen defer Provincie by den Vyant worden
Ktrocken ; oock de domamen ecclefiaftique, e nde an-
dere opkomften onder der felver deftrid gheleghenj
naeroock dat de particuliere Inghefetenen van hare
opkomften ghefruftreert ende in 't toekomende door
ondragelijcke concuffien, afhouwen van holtendean-
dcre devaftatien bedorven : Daer en boven van een ge-
deelte van het overighe derdendeel daghelijcks noch
doen vorderen tot het opbrenghen vanonlijdelijcke
contributie, ende dien volghens den Staet van defe
Provintieilellenineen totaleconfufie ende onmagt;
Sijnde jeghenwoordigh Ridderfchap ende Steden
welvergaedert om ferieufe befoienes frirmeren,
om haer in defe dangereuie occafien nae hare j eghen-
woordighe gheleghentheydt foodaenigh ce ^evertue-
ren alscenighfmdtsdoenlijckfalzijn , ghelijck die
dan'haere Hoogh Moghendeaena'eenezydehej^lig.
lijck willen verfeeckeren, alles
daer toe ende tot
dienfine te
fullen contribueren, onder vertrouwen
oock dat haer Hoogh Moghende aen d'andere zvde
merhare
hooghe wijsheyt énde difcretie felfs fullen.
believen te oordeelen, hoe oamachtich meti alhier
iygeworden, die middelen door bcneficieringhe,
inwilligingevan nieuwe Negotiatie, oft anders.uyt te
vinden, afs men wel tot het fel ve ooghraerck tea dienf-^
tevandenghemeenen Staet, volgens die
d],tijatsgê.
toonden y ver van herten ioude wenfchenjwaervan
men haer Hoogh Moghende door d'ordinaris
Ge-
committeerden fpoedigh ende qmftandich openitighe
fai doen geven. Aldus gcdgen, binnen SwolÌc den
Iinin denighfleti Martii fefihien hndtrt fes en feftigK Ter
Ordonnantie van de wel-gemelté Hoeren Staten»

Geteeckent

D. Roelincln, · rr-

^PDcb&enùcfctbe t^iceceniiebantfatboD^eUe tibill·
ttptcn enbe bdecftïjcpt ijaec Deicgent / επ tooo?namint>
••■ï' löth ban be fpoebfge aubtentte enbe cicpcbit (e/bat ft> ban
aNnict naec laten fouben aen ijaec ïgo.jHao.caï»ï)o?t
te boen.

^p ftebben boibetii ben samftfjen baeö gfie-emplOi
tot Wfiten ban bitftftcpben S^eeeen ban be
wfSÖccfnoöe enbe bojbece plftfttiööebenban tiWUtepi
gtnöe beboic / nioien ban afftUept/ enbe WecöBelöC:'

^onbagB ben elfben fiS ftaec fiomen falueten f η öaec
^oacmctu ben lueete piefibetenbe/ enbe ijeef t ftaec beci
iwther t / bat be Staten ban O ver-Yflèi nf et en fouben
oan Den anbeten fcöepbcn / booj en al eec effettibe foube
öcceroibeett enbe tngetof lUaöt Sebben noobtgBe ntibbe^
: "/'"fupbeïlnoöebanbe tonfenten boo? foobeelaW
h"5']"»Wboenlötiifoube50n/
^eenige bciibccatfenbaaren/ toaec mebefp altfjanil
OOeoccupeect bonben ; ίδρ Rebben be opsfietwelte
^eerenbebantfit/ aljï Boben /enbeoöetetommanbeect
'«it«en0oebetoni>ufteenbefün<ö5belBept0(Kb0talle(i

ten beflen banget ggemeen te toillen gelpen bebojbe^ i£6<s
ten. - '·■·:·-

€(elti6eretontmanbatfe {jibpfiaec otiebaenaenben
i^eecPaUant,ble{)aec mebetntjaei: iloQ!)ementi0&o>
ntcn bfnben en baUbleecen.

^pfpnoot^eefalucectenbegebalebtteect oetoo^ben "
ban ben l^eete Raesfeit ^eec ban Twij ckeio,«©?o(l ban -
Τ went, bie onbec anbete {}« eft boo? oettelf / ben feec be»
folaten^ant ban tiet ({^uactfec ban Twente, met bec«
foecb / bat 't felbe toiiben mebe tiaec l^o. iBog. (n Daec
cappo?t aencoecen / op bat tot fdulagement ban be g{]e«
cupneecbe ^ngb^f^tenen petiS motste toetben gDct'fol^
beect/ baecboo; fp 6often geboden befatQtlgliepbt ban
be iSegecf nge bte men in befeniStaet gebooon te ge»
bjtiptEien.

<£ielg(6mebe|Daccf$! 6omen balebftecenben ii^eec
^Sjtffieii: Roeiingh, fiaec becfeetbecenbe nf et alleenlgg
ban be goebe bouie enbe g()enegf)entgept ban be «Staten
banbfe^?ob{ncfen/ maecootbcommunicecenbe bcc»
ftiiepbe pjoi'ecten/ bfebpotcaffebanDaceobechomfle
op get tCapüt enbe fn beltbecatie toeren geb^atgt / me(
Doop bat baecDppet? b;ntf)tbaeclgc& foube toetben
beflootem

^p fpn ben twaeifden omtrent be mfbbag berttotfien ««"«η
lipt Swroi, en bien «bont geawtbeert tot Deventer. ff'®

^PÖebbenombentöbtte mafnogeren goebtgebott»
ben / bien boojmtbbagB tot Deventer te cepofef
ten/ enbe ïieettc pjepareten tot be befofgnei / ble
opbejöetgabecingöban be Staten ban Geideriandc
ftonben té becganbelen / enbe bien-bolgeube goebt gbe;»
bonbenboojeenbanöaecte notffiteten Ijaecimemfe
enbe obec6omfle albaei: aen ben btcecteuc ban be y^tt*
gabecfnggebec Staten ban Geideriandc boben bec»
melt.

€nbe 3ön 'if abonbtji baec aen geacïibeett tot Zut-

phen,

^nbê^eliB'ctiCbaecop gefonbettaen be lécere Weel-ötot

deren, Burgh-Graef tot Nimmcgen Dlrtaeilf van «"'illfHl
deVergadennge van éc Staten des Landts, met <n-

ίΐη y öem te boen begtoe-

«filintl toetfoecften/ bat m be ©ecgabïcin^
gSilff/Λ ''^^«nt maecbeti öaec aen-

Commiffie/ boiö
rliSLÏS"^ δαρίί aengewórfen jgnbe/
hfj M^
h»?%!giment naec «ottietìJàini

δ" SPrSBwOecbe bebenbt J&ebben gBe.
màetBt/ met berfpech / öptoilbefön goebe bfrictie
en^ treööt te toetcft leggiien /. op Bet göeené / toaec toe
fP^toacen gfielafl ten goeben effem móÈöte toecben
gtjcbjacöt / enbe bat foo fpoebigBlgib boen»
IDchfoubesön/enbeSeeftbÉnopgBemelten i^eec ftaec
gBelie^cn te becfeetbeten / bat op be faecfte enbe
Bet fn^ect ban Bftec «<i;omtn(fri< foobanfgBe belibe.
tatfen tofecben gefioubcn bp be tefpect tbe iiSuattfccen /
bat bupten alle ttoöffel JP fouben een fatiifactoire
tcfolutfe ontfansBen./ :enbe gaf Baet in bebent»
ben / of fp niet en fouben toillen bectoeben tot naec ben
mibbagB/ ommeaubfentieielie&beninbe 3i^ci:gabe«
dngBe ban De ^ten beji Xanbtjj / op bat
baec boo? niet gBeinterpelleect mocgte toecben in Bace
belibecatien/ bie toaten aenflellenbe / baec toedien
boo?mibbagB BaiJtien goebtgB^bonben te Dateren /
enbe inB» pointt flonben om foobanigg te cefolbeic
ren omtcent Bet flut& ban be tonfenten / baec
uptbaneengBebefireerten fatiiJfattoic anttooo?beonö
tegebenfoMbé tefultfrêri/bécBalenbe pactittilietlöi&/
Boeberbebaecin geabanceett toa$. ^p Bcbben Bem
boo? be communicatie bebant&t/ en berberi gefccBt/
batfpBaecgeceet fouben Bouben/ om tee anbientie
geabmittecrt tetoetbéti / .foo toanncc get be ^taien
bcj^Eanb^belieben foube op fìiU&entgb enbe upcé al0
Bacc€b.|ISog:goebtfouiicnmogen tinben/ cnbebat
Bacc niet berbeeUn foube.tot na be inibbag te toacBten/
te meer/boo) bien fp ttiet aengBenaemBcpt bec^on»
benbe bclibecatiebirbicnmo?gBcn toierben aengBe*
fielt/ en be goebe apparentie bie baec toajc/batbie foube
totfatfiifattieuptbalien.

3 ϋαβς


-ocr page 818-

SAKEN van ST AET

8ox

een öan öe iSeg«<nge / Die fp flet geetie <n la(l öa&öfn /
niet naei;sgelateli gebDetiIRfeecfecfeufetecmen tere»
tomn^antiéten.

'ii laaetnUööasDf ontccnt öe itfoc&e drie «pten
(|jn|jacic6omeii Otnbew be ïgceten Willem Ripperda
l
^eeceUan Serwoolde,!Sactit in ben ^obe ban GcU
derlandt
, entie Jacob Schimmdpenninck, ^Htfatl^
flBec tieii ^uactiecjS entie ©ucgbetmeeficctot^utf
pD^tt/bc toclciie [laec toegcRiï&e j^tacen De^ Staiti
ùe0 ijebbenbometìbegc^euiieaìjebebcnùt mancUea /
batfp <iEiefommtKiÉ« toaren upt |)et nttötien ban
{iaecaib
.il^og.)9ccgabecinge/ oin^iaectec autiten-
tkoptc
öalen/ geiijch isoùìte felbe Ιίί ^cDacn met
alle cibile beiegeninge
j enbe gefeten in twee Cacoffcn /
gfjeb^atgt fj^n aen be (^jbiuati^ ^i^ecgabct-plaetjï
banbf .SratenbeiCÌ Eani]tjïopi3en;^tatit|)upfe bin^
nenZutphen, enDebooib'opggemelte ijeecen geins
tcobucecct fünbe in be 39ècgaoci;(itge ban be
ten boo;noemt ftin ggeplaieect gDetoecben een l)et
ÖooöBéeprtbeban een langöe Cafel/ fiaenbe btoars
boöïöe ^tgciojfieenertDe ftilcft^ op be aenffeneiöcfti
tte t)Ia£tfe,aeniD£(c&c (Caf^lmcbefatenaen be linc::
BeCJpe tuat lager af beileeeen
Dlederick van Wei-
deren, l^cf'ce ban Leeuwenburgh, Burgh-Graef m
't Rijck, ïïicljtÈC entie iïaebt bic ^tabt Simmes
gen/
Everhardvan Heckeren%erebanNectelhorfl:,
enbe Engherhuyil-n iJïaebt enbc ïanbt-TDioft beji
«©jaiffcjjarsï
Zutphen, enbe Hendrick van Effen ,
l^eeteban Hslburgh enbc Vanenburg, gEanbt-®?o(i

ijanVeluwe, fi)niiebooit}iìie©irgaberinge feet fce^
quent/ enbe naec bat fp eenigge inoojben ban tibilti>
teptupt Oen name enbc bantbeggen gaec^o. iBog.

iiabbea upt gSefpiooiften / etibe obetlcberinge enbe
ectuce ban be €cebenrtalen/ Jebben foitimtetlöife
fipmonbeoecfiaeltget fubrettban gaecCottimiffte/
inbe baec naecfcöjifteititö obec gfiegijebeneenepjo'
Mfitie ί ©art een tenenc ais? eert bte toatii
Over-
iflèlf . ,. ■

®aeeopben{^ee»^ucgl)-<5;aef / al^ ^icecteui;
DanoeBecgabecingeop {jcèfc gelieft fn feec beleefbe
termen te feggen/ bet gaet:gep;oponeerbe foubetoer^
bengj^elepbtinbeliberatte/ enbenae gt^etboonte moe^^
ten toeebeneéBiacBt in be Quatieren, enbe foube gaec
tenfppebtmetitoe iaten bomen / be wfeiutien/ We
ï>aec op fonbentoerben genomen. ; .

a®aerop toebetom boojtié cpgfiene ^eeten / bfc
Saet op gfiefiaelt Sabbcn gijereconbütfeettföh eBe^
toetben/ métbeepgertëCacoffen/ tot in öaee Soge-
inent/ gSebuptig öefegficnt toojbenbe/ ten aenficn
ban fiate ^o.Haog: Commiffïe met allecefpett enbe

DeleeftBe
<Snbel
foobanig

Yflel, ■

l^aet
fcöapsf/
Staten

Brakel,

leijbcn ootft boen bfenen be'#?crt)iót{i. ban
i|e ièïtracten/ aJsi.öiet booten aen
j Over-
liet
ftöepben ban be l^etgabettngè b?iS ïantjïi
fopii! ftaet bebenbt gtjemaecfit /.batlBpbe
itf^ommitteeer toaren be l^eeten
lohan van
üraKei,
êeectot Karmefteyn . . . . dé

Bye / ^eeë ban 3©ape|lepn'1!è?o?gijeméc|tet tot Bom-

ittaeot iifzainati!» inoemgone οαπ «tpnueriHiiui/snoe
<©ebep'uteetbeinbes <i5eneraiitept0 iScecften-fiamet/

lacob Schinimelpenninck, ^COmmiffaciÌcnÌBucgge-
meeflet'llii: iSrabt Zutpiiêhl· Frederick paulTürck,
itit . Willem,Huygens,

ntiartigebetnpgfngban
beaoebeeÖWeéntöcptbanbei^tatenbegaantitjïom
6p te fpjingen (n befen gtooten noot aen benïStaet/enbe
benfelbentefecot|retenrtietbfòtiuteufe tonfentén/ en^
He pjomi^te fupbetingge banbefelbe gaettetfianbe
ggeftélbt'beij tefoluù^ ))àn t«néucaljt

bolffit»

igaec au
mellite.

ExtraB uyt het Reces des Land-da^ès bimm ue^
Zutfhen, in Mart io en v^pril 1
houden.

De Staten Vorftendoms Gelre, endc Graeffchaps -
Zucphen , ghelioort hec gheproponeerde by deS
Heeren,
iobmi de mt, oudt Raedt der Stadrstffi»»

Dordrecht, hhanKien, RaedtendeoudtBurgheniee.»t« *
fterderScadtVeere,
cnde Epa van Boetfm»t»Timiaburf '
refpeftive Gedeputeerden ter Vergaderinghe van hare
Hoogh Mogende, endefpecialijck van hooghftgemelte
Hccren aen haer Edele Mogende afgefonden, volghens
derfelver CredentialenvandenrtfiWemie» Martyleftle-
den
fith led, oock overwogen 't geene by defelve in ge-
fchrifte is over gegeven, daer toe principalij k tenderen-
de,dat defe Provincie mochte bewogen worde, om niet
alleen prompte confenten te willen draghen in'tghcne
bydenRaedtvan State, indefetrubulente tijdenvan
Oorloch, teghcns die pernicieufe defleynen ende ma-
chinatien van de ghemeene vyanden van den Sticc
tot defenfie ende beicherminghe van de goedé
Inghefe-
tenen vandicnisghepetitioneert, maeroock, om de
felvè^ met prompte furniffementen van Penninghea
met den eeriten te fuyveren , hebben defe hare

Hoogh Mogendcaffendinghe voor aenghenaemop ge-
nomen , ende daer i η aengbemerckt die gewooneforgh.
Vuldighcydt, ende vigilantie die de felve altijdtontrent
de confei vatie van den ghemeynen Staet endeonsliere
Vaderlandtghetoont hebben, vindende haer derhal-
ven verplicht,omfoo welhaer Hoogh Moghéndevoor
haretrouwhertigheforghe, als derfelver Gedeputeer-
den wcgciio u»'» ^-ngWpwcnde officien, tot volbrengin-
ghevan hare Heeren Principalen laft te bedanckenj
oockmet eenenteverfeeckeren, dat haer Edele Mo-
gende wel ter herten nemende die afHiótie en concuf-
fièvandeduyrghekcchtevryheydtvanden Staet, niet
anders trachuen noch bcooghen, alsde felve metalli
moghelijcke middelen; onderden ZeghenvanGodt
Almachtigh te berfchermen , ende foo doenlijck uyt
tebreyden, ten welcken cynde haer Edele Moghende
haeralréede oock hebben gheeflageerttothetronfen-
teren in 'tgheen by wel-ghemelten Raedt van Staten tot
fpbfiftentie van den Geunieerden Staét, fòo ter Zee als
teianderi ghepetitioneert, voor foo veel als immer-
tneer in defe fmertelijcke ende Landt - verder-
rende Oorlogen hare Provincie voor
een groot'gedeel-
te.treilende, heeft konnen ghefchieden, waer van hare
Gedeputeerden ter Generaliteydt metten
éérften ter
Vergadénnghe van haere Hoogh Moghende fullen
ópèninghe doen, ende d' efFeöi ve preftàtie ende fuyvo-
ringe·, na die ghelegentheydt ende coiiftitiitie van hare
Provincie ghedaen worden. Waer toe aheede een
goede forame van Penningen vaerdighleydt, foodanig,
dat haer Edele Moghende vertrouwen, dat daer in con-
tentementfal werden ghenomen. Onderftonr, Ac-
cordeert het voorfz Extraól. Oirkond my
Onderghe-
fchreven'"'

' : " iiti, Geteeckent

■ ' f' f'·',. ' ■ ■ .

■ . W. ίΡΕΝΓΗΟΙΤ.

a®aetopfpbe felbe Heeren {lebBen bebantftf boo?
Bate gftenomene moepte/ enbe berfotöt/ fptóilbcn
be éStaten bejS ïanbtjS ban ftarent teWfliien
bebancUcit boo? be faborable aubientie en fpocwge e}:<
pebftie / gelftcft fp öare Ï8oog0 iHogenbe niet foube la*
tentc.rapporteren alle eet enbe tibilitipiinpa"®®'
iegBent/ niet tüffelenbe / of öet foube fiaet ίϊοβ^ί lEOfl·

fingnlierlijcit toel beBafen/bengoebenetttltenbe pebft/

bie fp betnemen fn be J&jobincie altanii tot
benban <®elt-mibbelen/ omben gSemenennoobtban

<Snbe fiebben be opgemelte heeren Baer
gBemaetbt/ batfp lanBabbenbanboeggentK.^taten
bes ®anbts! Baer bien mibbag te tracteten gelöCB
dw
UifeïiieoOCfefsiaeftBfebt. .«««.h*.


-ocr page 819-

rtcnbintien en faluecen / De ï^eeren Burgh-Graef,Eant
^jofte Dan 2utpheiienbeVeluwe, ööeaccompeg-
ηΜ«ιη«ηοφ öccfcDcptielSeecenlJanDefiegettnge.
^(n
vyfthienden gebbei) üan gaec beboic ggeatgt te
rtfoltjccen acn Dcc felfiec^upiSeeniirtcì^eecentoantie
geflcetinei > fpectalijcli De l^eec
Burgh-Graef, en
IsnDt-<®iij(ie boojneemt/ en om affcöept te nemen.

(Êiiöefjjntoööeriim ftaecïogement Daec ftoriien
faluecen / enbe öaleDicecen / betftljepDe Igeeccn ban De
öcnbcetingöe / aisi namentlötft Den ïgeec Burgh-
Graef, DenJgeec Wijnberghen, cetfte Kaebt in't
Bof aan «öelDetlanöt/Den i!ïacDt$fïieet ten Hove
foperda.öe J|eercnbanLoenen, Winfem, Braec-
kel, Wijnberghen,
Jgeec ban Ouden Aller, cnDe
antjetcttieec / Die met alte Demonflcatteban <gere/
ten rerpecte ban {lace ^o. H^og. Commiffte gaec
ftfbbcn be jegljent / enDe beiupoBt De aftenegentfiept Dfe
toticcenOebDcnDe / omget«peltte bonnenfucnecen3
D9.:&ei;0communftecenDe / toatDelibecatfen biaecen
(loutjentie/ ommecffecttbeupt te btnben foobanigBe
fómmc ban ^enntngtten toaec bp Dace quote in De bec^
focöt petüten fouDen Bonnen bolDoen / en 0oe Daer toe
alijeceptj^eengoebe fott^mein bóo;caéDtf)aDDenggea'
mapct/foDatfpjjaci; ïijoogO iKoog. fouDeniionnin
DerfcHeccn / Dat bolgen^i De penningen effetttbe te bOi'
ìKfouDcgebiagttoecDen.

ïjt^mcDeijBcc bomen falueccn/Den Comman»

bfUt ban Zutphen, De iSecc Schimmelpenningh, ges
accortipagnecctmetéenige ©fflcfetenbanöet <iBuacs
iilfoeti/ bfe met alle wtbieDtgöepDtenDeDemonficai
itebaneec ten cefpette ban{)aeci|o.|Bog. CommifTie
jaecöebfeen bejegent.

^aer i^mcDe bcmenbinben fn [laeeïogement :
©octo?
Bruno van Dam, 25arg|)emeefiet Can Deute-
coEi, enbe Beeft öaecboo? cïJeBouDenmet alle tivf ,
tu amftanttcn Denbefilaeglüthen flaet bait Die StaDt en -
üoe be fclbe toai gecabageect / boo? De (Tclioppelöbe
®coapejJ/met becfoech bat baer op befioojlghe refïerie
mocDtcimbcn gfieniaecbt / omintotEiimenbe bfe
iStflbt met eenige ^ö?ttf<tatie mot tjte tob?ben bè tfien/ ί
taec tüeleFiberenöeeenige p?o)etten/aentoïjfenbe Dcfa=
ni(ti|«t om Die plaetsi wiet toepntg Boften te toecben ge^
ftt(Bt/tin cefpecte ban DefabocaWe iüüatte ban be fcif»
b«/ent)eboo?|Ïaenbeeenfggemfbbden / ^ ombeonBo^
Nee btnbcn^^p Rebben baec op gtrefecDt / bat
iBcl berreechcct toaepen / bat gare l^oogB ^o'g.
mitgroote bjocffjspbtttof öaecongftematB / ewbe
met niet mfnbec fmerteaiii bcBommecnlffe Daetoiii
ttemtoacenbeltbeccrenbe / omaUeii te fietftellen /
tan op fictbojöece oIjcïJioponeecbe alsf bupten Baec
€oinmiffief0nbe/fp niet op en Boften feggöen / maec
tiatfiet fdbe bjel fouben rappo?tecett.
®entwintig-
flcn bcben tappojt / en toiecben BebantBt.

ISantoegBenbe f^jobfntiebatt StadtendeLanden
toaercti fliet eenfgliêt)cttao?b{naEtsS<©etommfttceci
fen/bJcmetbOjbWatfsSiiEietommftteecbenDeDenDen
dertigften be bolgenbe p?opofitle.

!ε!π

Ho. Mo O'. Hëére n.

GElijck wy u Ho.Mog.uyt den name van onfe Hee-
rcn Principalen , de Staeten van de StadtGcee-
«ine^wendcOmmtliitiden, hebben voorghedraghen
>(i. dé befwaerlijcké laften endc exceffive onkoften ,
fóo de voorfchréve Provintie by defen
Mitnflerfchen
Oorlogh tot hare defenfie ende 'propulfatie des
vyandts , uyt hare diftriàen heeft moeten füfti-
nerénendc acn wénden , foo hebben· de felve ong
oock noch daer-en -bóven ghdaft u Hoogh Mog.
"p'tfeewceghlijckft te ghemoedtte vóeren den dè-
'oJatén ende pitoiablen toeftant der artne ende feér vëlè
oeordefde Ingeretcnen,· dè welcke door den onvermóe-
oelijcken inval dér blHchoppelijckè Volckercn ( ende
WS tijdts met de 'Λ-éynigh aeöwefènde Militie niet
tonde worden gékèert) vana! haer' fórtuyne ende
goed^en zijn berooft j alszijndealle
aër'felver leven-
dige Have ende Beeftenwegh ghedrevën i haeripeu-
.«en ghefpolieert, hunnen vóótwed vah Koom i

Voeder , ende andere levens-middelen t'eenemael 1666

gheconfumpért', jaeoockhareHuyfenende Schuyren __

tot de gronde' af ghsbrandt , behalven dat haere
Landen door'topenfetten van Sluyfep , Doorfteec-
kenvanDijcken tocghemeene defenfieghefchiedt ,
'tmeerendeelsghemindert, ende door het foute wa-
ter bedorven , endeonbruyckbaer zijn ghemaeckt.
Waerby oock komt 'tgheenniet minder fmertelijck
is, dat een groote meenighte van Luyden, diefich
inde Voor-fteden met Thuyn-ghewas, Koeyen
ende anders waeren ghenerende haerc huyfen , hut-
ten, hooven , plantagjen ende alles hebben moeten
afbreecken ende demoJieren , ende alfoo den effenen
grondcghelijck maecken, mvoeghen dat de fchaden
door defein vaile gheleden, ende veroorfaeckt meer als
v^/ Ïanntn Gtuts komt te bcdraghen , ghelijck als
uyt d'opftellingen endefpeciiicatien der refpedive Ca-
fteolen, ende particuliere befchadighde fommierlijck
kan ghelij eken) ende fulcks boven het groote nadeel
't
welck de Provincie ende Inghefetenen van dien inde
opheeve der ghemeene middelen, neeringh loosheydt
endeanders daertoeisgevoeght, waeromme voorghe-
melteonfe Heeren Princip5en hebben gheoordeelt»
datdei-f^denén pnde billickheyt vereyfchtdatdieghee-
ne, die om het gemppn van hare Goederen ende tijde-
lijeken welvaert berooft, ende in armoetghefteltfyn,
oock uyt het gemeen eenigher mate worden ghetrooil
ende gefubfidieert jEnde hebben over fulcks niet willen
nalaten defe harer Ingefetenen rcdenmatighe klachten
aen u Ho. Mog. voor te dragen, ende daer by
lyck te verfoecken dat u Ho. Mog. wille gelieven den de -
fokten toeftant der yoorfchreve Ingeietenen ter herten
te nemen, ende defelveinharen grooten armoetmet
eenighraifonnabelfublidie na u Ho. Mog. difcretie tc
fubleveren,

I

®eiB«rene)ct?ao?bfnacf!S <®etommftteerben upt
Zeèiandt rjuamen epgentlftcB om ecnigfie / met Hol- mei sjol
iandt,
^orttcftöciueDffputen. ^nfonbetBepbt aens
gacnbe Betrof / gBciompofeertuptneghenïe!o?lanb' ^Öf
fcBeenbe
drie ZceuwfcheiSaeben. Cnbe alfoo niebe
bïe ban Hollandt BlaegBben Datmen in Zeelandc
niet h)ilbe laten cjcplotctecenof obcbfeccnbe manba>
mèntenofcitatfenban 'tl^of : ^00 Bebben bfe ban
'tfelbe lloffebect cenigflen tgbtnict tofllen abmft-
tecenof fefTiegBeben aen
twee nieuboe ütaben / De
i^ecre
Moordhamer ban toegBen Middelburgh ,
enbebel^eece Serooskerckeban boegOen tee Veere
genomineerr / om in 't felbe ^of te fitten in plaetfe ban
twecaf&efto?bene. _ ,,

IBenboa'ieootBfnbffpute onbecbe ttjobintienobec larVc^ac
'tbeftellenbanbe BoogBeHailttaiceiTBacgeiEStebflbe: ari.
Zeclandtenöeanbere toilbenbat'tfouDe jgn ei/oi-
tafMi^macnbefelbetegBebentemec ontfag. USaec
IfoIlanbtbeEftobbt niet betberal^ tot
bcfen tocBt. «Dn^
becruffcfienbóiecbt ©?cebemet j®unftet gBemaecBr.
Zeelandt tirgeetbe bocfi bat ben^^ins ban Oran-
pie m0tBt
'd)0?bcn oBebeffgneecttOt Getieraelvan de
Cavallerye, en gcintcobucecctin ben Raet ban^tai
te. iEaec
Hollant Beeft baec in gebonben Bet erpebient
ban{nfpêctieobecd
'educatie,al!ite fien isSin Barecef
folutien.

5&en3ilbmiraeHItuptectoaSalr£be ben twaelfden «bmi.^*
9Ip?ilupt <0oecebe gBe5epIt met thien^cBepen ban muma
<©o?log0naec't Cerei :2llltoaec Bet cenbebouu foube
30"·

SaciBenbeBêt Bebelijiben feften lEap lip Baec «Pwft-
ï^o.ï©og.becfteen/batali!eecfte|^erfoon enbeop^ SoofJ'"
pec-Booftobcc'tSanbti ©loote gBebuecenbe h'aen-
ftaenbe trpebitie tommanbecen foube be pecfoon
Michiel Adriaènfz de Ruyter , ÏUptenant Slbmii
cael ban
Hollandt enbe Weft-Vneflandt : ®en
toeicBen cBeBonben tbiect ben (iSebt te boen aen De
lIleeteBaec ^Kioogfi liaogenbe (©ebeputeecben ieg0en-
löoo?big in
Texel fIJnbe/ Die baec toe fpetialöcfimitji
befenhifecbèh gBeantBorifeect banbat B
p Bewin be
ïJOójfi €Bàtge eettoutoelöcB foabe quöten / en boojti

Hooft-OfHciérenCornclis iEvertfz JEtipttnant

en OORLOG.' SesenVeertighfleBoeck. 803.


-ocr page 820-

820 SAKEN van STAET

x<S66 aibmftael ban Zeeiant, ben Euptewant Stbmftail
■. Acrtvan Nes, öflj ïuptcnant SCIimirael Cornelis
- Tromp
, Huptenant ^CDmicael Meppel, Tjerck
Hiddes
iuptenant aiomicael ban Vrieiiandt, be m>
te - tfibmicaêlcn de Liefde , van der Huift, Banc-
kert, Schram
enbe Coenders , enöe iStfiOUtcn bp
^acfit lanvan Nes, Sweercs, Cornelis Evertfende
jonge ,Stackhouwer
enÖe Bruyofvelt ; Of 't QÌ^tf
beucOeofbeoBentelte Euptcnant atömitael
deRuy-
tecpebtsimenftBelöibsimofö obecfiomen/ cftóelbp
fittbte/ ofanöecÊongSeleolicntDepöt tjet tommanöe
obecbeiioo?fcB?ebe®loobt nieten foube honnencrecs
cecen/foubebpbiSJfelfiSafliecbcn/beg 45oDt betljoei
be / of in tajS ban tooo?güefctIieben (wol)«le0iJentöj>bt
of abfentte be boojnoetnbe jSloot al0 eertic
foonofoppec igooftcommanbetenben boo?noembcn
Êuptenant Hbmicael
Aert van Nes, enbe bp bess felf?
oöet Ipben / of abfemie öen Euptenant Jlömi^
rael
Tromp; g&eiSfoube be nicec ofiefepbe Eupte»
nant3CömtcaildeRuyterenbeanbece ^ooft ^^ffine»
tencefpectibe foobamg|jeoib?e Hellen bp ijaec onbec
Debbetibe iScfleepsi (©fficfecen/ batinta^banfoobai
uiggen boo^bontatbe ongtieleggentgcpbt ban affiec^
benöaenbeöetgöeuetöt/ en göe«n«fle«ttocienbeon»
bet 'ii©panbti ©loote/ geenöemlnfle teecbenenban
foobjoebtggetoeballen btitecDe ueipeuct / maecalle^
in|taetg{)egouben. «i^nbebJiecbtbefe l^aec fêoogD·
ieoööenbetefolutie gefonbenaen begtjemelteEuptei
nant Ébmtcael
de Kuyter, gt)elijtb ootfi aen be boo;^
noembe%ecen0aec IgoogOHSoa. <iBebeputeecbeni«
Texel, oinbenboo?noembenEuptenant ^bmtcael
de Ruyter ittboegften aisboo?en/tebe-eeblgf)en/ en
beninlioubtbanbienaen ben^njgD^-caebt beiienbt
te maecöcn. ïgeeten «öebeputeecbeïi ban
Hoi-
landtgebbcnbecblaect l»el eicp^e0 boo? te be{)ouoen
bat
ben tweeden utangg aifiiei: bp fo;me ban ejcpe^
bfentalii boo; befen aen ben Hluptenant SllbnKcael
Cornelis Evertfz toc-ggeboeg{)t in't toebomenbe n<ct
en bÏiecbe ggeb^upcbt tot eenigge pjefubitie: Φε
i^eecen 0}btnatis$<6ebeputeecben banbe }^;obintfé ban
Zeelandtl^ebben be bobenfiaenbe claufule tocU^p^esS
gecontcabiceecttotnaecbeco^b^ebanbe Igeecen [laei;
pjintipalen.

^t)nbeggegao?btget cappojt bati belgeecen ban

t^cqutn
ovbc

swn.

fiurtfjSf <©mmecenenbeanDece0aec j^a. iBog. «èebeputeecs
Γη&(ώ>(. ben tot be faetben ban Brandenburch, gebifiteect
enbe gge-e)camtneect IDi^^benbe üet memocfael ban
be ^eeren alDiec aenbjefcnbe ejctcaozbinacisi XI^U
fteciSbanbe l§eccöeucbo?1t/t
!Sben vierden |©apop
'i poinct tacthcnbe be bolöoentngöe bec belooföe
fubfl-
diengoet
-gebonben/ bat af-ggstaaacbt foube biecben
getefectban Ijaec HSog. fecteufe eenfcg;pbtng
aenbecefpeaiüe^jobtnticnben
eerften befeSgebaenj
op
'(tweede poinct nopenbe bC Regementen, Ijebi
lien be ïgeecen «©ebeputeecDen ban be gijemelte
©jobintten topieUjcfi obec-gcnomen Bet fcöjifteliitft
cappo;tbientf)alüen bp be op-gD^ntclte i^eecen gaec
jiBog. òQebcputeecben Dupben obecgDegebem
^ejE! foube op't derde poinct aen be ^mmiffacijsi
banEmrickgöefc{j?eben toscben/ bat bMntetbictie
{)iecbeboocenüS aen beopgetnelte Muiten ge&aen/ aljj
ttutoas! bomcnte celTecen/ enbe batbe felbeonbecs
Dtnbecttoebccbectoaec^fouben becmogente bectcec::

Scelant

ωΐ Biet ©etgabecingö ban Zeelandt ben feventhlenden
Dat teau inbacBtfgl) ofiemactftt 3unbe bat in beti boo?leben l'are
ifpoi'" booj Det acubjingljen öan be ^^jobincte ban
Hol-
land t
be faecben ter €Senecael baec geenen toaren gebt»
cfgOeert gtietoo;ben / batter eenig{ie Igeeren upt
be ]i{eg0ecingi)e op 'if Sanbtd 3^loot tnaren gSebepu^^
teert /met bolmatgt ontme baec ober op get opperbes
fiiecenbetommanbote gebben/ nietteggéntiaenbebe
ernfïigDe oppofitie toegfiensi
Zeelandt met Beelere»
benen baec tegmen;» gdebaen/ bie uertroutot tnierben al
itocD ban bie bjutgtenbe operatie te fullen toefen/ bat
ttpbegooggeiÌteggerfnggeggeengBebacl^ten meer en
fouben ba (en om opt eenig^e <0ebeputeerben enbe
<0ebolmatgttgBbenop be 331oobt ban ben ^taet te
fenben ^ ban of ecgt^c btipt$n alfebecmoeben ouam

te öebiucen/ bat Set felbe of bietgeliJiiie toebttom ,
tec<eeneralitepttoietbe geoppert/ fo teicrbe bp
fen goebt-ggebonben enbe beipaen / be feeeten
m-
binari^ <0ebeputeetben ter 3i^etgabetfngg ban fia^er
1^0. iBog. te gelapen fiet felbein foobanigen oebor
nietalieen bfgouteufeUjtl^ tcgenüi te fp^eetben / tZ
fultbsiniettegeboogen/ maet ootB betmmentie
baertoeonberbeganbt beboiren fouben i»02tien acni
getoenbt/ om be p^obintien baer toe te Inbuteten/
bact tf geni mebe alle contrarie beboiren te lioen met hé
Boogygflemelte ©jobintien te imbueren ban be
tÉ»
benen enbe argumenten ter contrarie btentnie/ éhùV
Baer berbolgenjü tod te boen bcgr jjpen / bat ben hicnft
ban Ijet itanbt abfolutelöcö bereptte/ bat be ocnthüim
terree toierben upigeboerbt bp be J^ooft-^ffjcjetcn

acn be J^eeren iStaten ban IgoUanbtfcliie^

Ξί/e/e Groot Mogende Heererii by Jonderè
Goede Vrtmden, Kabuyren ende Bontge·^
noten-

WY hebben in onfe teghenwoordighe Staets-ghe« '
wyfe Vergaderinge omftandighendeghetrouv
rapport ontfangen van de Heeren onfe Gedepu-
' teerdenjonghft gheweeft zijnde in 'f GraMH-&i^i,Yan j^f^Ì
van alle het geenein de conferentien ghehoudenmetf%kii
de Heeren gedeputeerden van de refpedlive Provin-
den j ende fpecialij ck met die van u Edele Groot Mo-
ghende aengaende het avancement endeemployvatt
ΐγη Hoogheydt den Heere Prince

van Orangim is ghe·»
pafiTeerc ; die ons vervolghens niet en hebben ver-,
fwegen noch achter gehouden alle de moti ven ende re^
denen, diedewelghemelteHeereuEdeleGroocMo-
gende Gedeputeerden byfonderlijck in de conferentia
jehoudenden
unm dertigbflt» Mnir» laetftlcden wydt-
oopig hebben by-gebracht, om ons by haerrapportte
doen ghelooven, dat het voorfchreve avancement eida
cmploy nietalieen ontydighwordengheurgccrt,niaer
oock voorden Staet jegenwoordighondienftigh, jac
dangereus ende bekommerlijck,cndedaerenteghen»
voorde vyanden dan fonderlingh avantagieus foude
wefen ; Doch de voorfchreve motiven ende redenen by
onsrijpelijck overwoghen zijnde, en hebben wy in de
felvegheenede minile kracht ende perfuafiekonneii
vinden, emme ons eenigh fints in het voorfzfentiment
over te halen ; Gelijck de Heeren onfe Gedeputeerden
de felve oock met een fonderlinge befcheydenheydt en
de overtuyginge heben weder geleght, en met vrugtt,
foO wy h oopen, op het gemoet van de Heeren u Edplft
Groot Mo.Gedeputeerden aengedronge. Dandefelve
Heeren onfe Gedeputeerden in continuatie van haren
goeden y ver ende direiilie in defen toegebragt,hebben
haer daer mede niet geruft geftelt, maergoedtghevon-
den , alle het geen tegens het avancement ende empio/
van de hooghgemelte Heere Prince van
Omgit door de
Heeren u Edele Groot Moghende Gedeputeerden was
geallegeert, mede te reprefenteren aen de Heeren Ge-
deputeerden van de andere Provintien,in conferenticn
met de fel ve fucceffivelijck ghehouden, om daer over
te vernemen der felver Sentiment,om in foo iaipomn-
ten faecke niet alleene op onfe
opicien tc fteu-
nen j Doch hebben onsgherapporteert datfy in gee-
nenvan allen dierghelijcke verre fiende appreheniien
ende bekommeringen hebben befpeurt, maer ter con-
trarie een
vmbmhijt ì om het voorfchreve avaiicernent
eqdeemploy te bevorderen,
ende wel fpccialijck om
den hoogh ghemelten Heere Prince
var. Orangsi,
vermidts het doorbreecken en4e maturiteydt van

fijnejarenvan capaciteydt voor al te introduceren m
denWM/wSwf,, verldarende het merendeel daer
toe albereydts laft ende ordre van de Heeren na-


-ocr page 821-

en OORLOG .S'ì-j- m Veemghfie Boeck. Soζ

eenendehet ielvefentiinent; Wy.vindeti oös, Ed^i
^ Qroot Moghejide Heeren, door defe verklaeringen
"niet weynigh gefortificeercende verilercktin onfe
voorgaendegoede meyninghe endeopinie, vertnidcs
de Hccren Gedeputeerden endc Regenten van de
hooghe-Provintien doorhaere wijsheycendelanghe '
experientienden dienfl: endeinterefl van den Staec
weten te cavelen, ende dien volghendennieten
fouden willen helpen favoriferen ende bevorderen het
oeenwaer doordeghemeene Rep'ttbljcke eenighen
ondienftj dangierof bekommermghe foude konnen
worden toegebracht, veel min aen de vyanden van
den Staeteenighc de minile avantagiegegeven :, Wy
vinden ons derhalven gheobligeeit u Edele Groot
Mogende het voorfz ayancementende employ van
dqn hoog gemelten Heere Prince van
Ormtgitn by defen ,
jjochmaelsgantfchvrund endeernftelijckte recom^
manderen, endeparticulierlijck fijneintrodudtiein
inden Kift^""Sfflti5 daertoede HeerenopfeGede-
puteerden op den
ftfibietiJm der voorleden njaendt
een korte ende niette min wel geraifonnëerde iHemo·
ne hebben in gegeven, ende hebben wy uy t u Edele
Groot JVIoghendereiolutievanden
feventhUndin daer
aen volgenden, foq veel defe materie aeegaet, met
aengenaemheyt ghefien , dat den inhoudt van de
voorfchreve memorie is ghebracht in nadere delibe-
ratie, dicwy vertrouwen in de jegenwoordigeStaets
ghevvyfe vergaderingh van u Edele Groot Moghende
tot een goec ende gewenft eyndefal worden gebracht,
ende dat daer op fonder langer uyrftel den hoogh-ghe-
melten Heere.Prince van Orw^/w met ghemecne !
bewilligingh van alle de Provinciën, is het moghe-
lijck, fel werden gebracht in den
Rmdt υαα State, op
den voet, ordre ende commiffie, alswaer op fyn
Heere Vaderende Groot-Vaderbeyde onfteriFeliic-
ieer memoriealdaerfijn gheintroduccert, opdacfyn
Hoogheyt alfoo van jonghs op als metde handt van
degemeene Regeeringhefelfs mach wordengheleydt
tot de kennifle ende maniement van hare a&iresj en-
de vervolgheiis des tebequamer ghemaeckt tot het
draghen van den laft van die hoogh aenfienelijcke
employen j ende bedieninghen, waer toe de felve
dooreen univerfele gheneghentheydt wort ghedefti-
neert, endegelijckfulcksindèvoorlede tyden isghe-
imputeert voor een afte van wijsheyt ende noodighe
Toorforghe, foofalhet felvejegcnwoordigh niet min-
der in haer Hoogh Mogende worden geroemt oock
inu Ed, Groot Moghende gheprefen, dat de felve
het haer daer toe fullen hebben gecontribueert, ful-
lende oock geheelij ck over een komen met dat opficht
endevoorforghe, die u Edele Groot Mogende over
den perfoon van den hoogh ghedachten Heere Prince
alleen ende buy ten haer andere Bondtghenoten heb-
ben ghelie ven op haer te nemen, waer door wy ver-
trouwen dat de felve haer
in defen niet wijders fullen
willen laten verloecken, maer veel eerder ghebruyc-
kenomfyn avancement ende employ
felfste pouffe;
ren ende andere die buy ten vermoeden dien aengaen-
de eenighe difficulteyt efte retenue mochten hebben
daer toe mede te perfuaderen,· Behalvendat hetfelve
een algemeene approbatie fai vinden foo by de Regen-
ten als goede Ingefetenen van het Lant, daer op alshet

Lan-

fnet noodighe voorfichtigheyt gefchieC, fondcrlingh
ineenRegeringhegecompofeert alsdieindefe

den, ■welfonderliiigh moet werden gereflefteert,
gelijcku Ed. Groot Mog. t'anderen tyden van hetfel-
Vegevoelen zijn geweeft j het fai oock wefen een poind
Van dim^haerhiyt bewcfen aen het eenigh mannelijcke
over- bhjffel van den Grooten Pnns
mUern onfterffè-
%ker memorie die met verlies van Goedten Bloedt
flefondamentenvan onfe vryheydt en van defe Re-
publijcken heeft gheleghc, de welcke voorts door de
wijsheyt ende kloeckheyt van Ojne DoorluchtigheNa-
ntentotfulcken hoogheyt ende heerlijckheyt is ghe-
bracht ; het fai oock eyndelijck dienen om het genereus
goet naturel, dat in den hoog gedachten Heer Prin-
^ wort gevondê, en daer, van dagelij cks meer en meer
Wkenc vanyerftanten befcheydcnheyt wortgefie^,

,te meer op te wecken endei gaende te maeckea y iSié
om alle vordere kennis en deagt onder Gódes ghena-
dighen zeghente acquireren ende byfonderlijck om - · S
de günfte ende gheneghentheydÉ die heni üyt den
boefera van de. ghemeeiieRegheeringhin dier voegeti
ioude worden toe ghebraght met bëhoórlycke danck-
baerhéyt etide ghetrouwe dienften te vergelden ,· Wij-
ders Ed. Gr. Mog Hteren, foo vinden y/y ons gcobli-
geertomde connexiteyt vanfaecken naederraeceeii
Nvoordtaenteroeren, het bewufte «Λ
dirtSii
over den Perfoon. van dén hooghghemeltën Heere
Prince van Oran^i> daer in u Edele Groot Mog. ohfe
admiiEe ende participatie gheheel ghelieven van dft
handt te wijfen , foo als wy buy ten verwachten heb^ ·
ben ghefien uy t den inhoud van derefólutie van denfi-
iieathiendtn dsr idvcr Maend , bovenghemelt, kon-
nönde defen aengaende wcynigh fatisfaiftie vinden, in,
de gheneraele verklaringh van in defe ende alle andere
gheleghcntheden van importantie, met ons ofte on-
ie gheautllorifeerden te fullen gaen in devertroude
communicatie ende correfpondentie ; daer van
wy
anderfindts niet alleen geenieeen begin, maer noch
meer de ghewenfchte vruchten foude fien , in
ghevalle de hooghghedachten Heere PririCe wdere
een perfoon die alTeene maer relatie hadde tot ïi
Edele Groot Mog, Provincie, endeniet wyders als
tot liaere particuliere dienften ende employen wier-
,de ghedeftineert , ibo foude het felve koniien '
Werden ghehouden voot een puyre Doineftycqüc
faeke.

Dan het is hier mede gheheel anders geleghen, ver-
mits de hooghghemelde Heere Prince is gefooren vah ,
een hoogh Miniftervan den Staet in't gemeen ende
van meeil alle
de Provinciën in 'tparticufier, diedaer-
'om alleen in den Haeghe ende dienvolghende in de
Provincie vanHollandt refiderende, omdat de hoo-
gheRegheeringhevanhet Landt u Edele Groot Mo·*
gende het faveur doet van haer Stoel ende fit plaetlê
daer te houden 5 hebbende oock aldaer ghercfideert
als Stadhouder van Zeelandt in de bedieninghö van
fyn fuhftie ontrent de ghehieene Juftitie
, fuTcks dat
de felve nevens onfe andere Raden van juftitie
istereputeren , als mede gherefidcert te hebben in
Territorio Zeelandia^ werdcnae denjeghenwoordighen
Heerè Prince va» Orangien tot a le de voorfchreve
hooghe bedieninghen wederom ghedeftineert, endtì
fulcKs om te
weefen een eminent Minifter van dèh
Staet in 't ghemeen , ende van meeft alle de Provin-
ciën in't particulier; énde watkander de reden ende
billiklieyt meer conform wefen,als dat het opfigt en di-
redievan een perfonagie , aen> de welcke de exerci-
tie van foo veel van de Edelfte deelen van dè ghe-
meéne Regheringhe van den
Staet, ende van het·
meerendeel van ^ particuliere Provinïien fai wor-
den toevertrouwt metonderlyck goedt-vinden, ende
to't'haer particuliere fatisfadtie werde ghereguléert >
ende de hooghghedachte Heere PrinCe alloo ghe-
tradteert, als een Soonvan de ghenieene Repubiyc-
quedaer alle de Leden van de
Vnie te faefticn by iyil
gheinterefleert, endeWy voornamentlyckofti dat fyn
Hoogheyt boVen àlle voorgaende reipééten in onfe
Provincie foo veel Seigneuriale endé Iléerlijcke goe-
den tìefit
i ende voor alle dat wy de ftlve tefynertydc
(uilen deelachtighraaecken , met foo notaebelen por-
tievan onfe hoogbe ende fouveraine Reegheringne ,
volghens derefólutie albereyts by ons ghenomen ; Dit
ons ghefuöineerdeheeft eene pertinente analogie endes
over eenkomfte, met het
gheene ten tijde van de Gra-
ven «nde Gravinnen pleeg te ghcfchieden , by wek-
ker minderjarigheyt , kranckiinnieheydt. of andere
ongheleghetitheydt , of als de felve ten huwelijcis
fouden werden uytghegheven het gherequireerde op-
iicht, forgheenderaedt dienthalvennietafen vloey-
den van de Prov^cie daer die ghebooren waren, maer
van de Staetenvan alle deProvincien , daer de felve
Hertoghen , Graven , ofte Hecren waeren , als
by
Ilare Peifoonen ende goede Regheringhe éven fees-
geintereflèert ; het is waer dat de qualiteytende het
geC
^van de hoegbgedagte Graven en GmiuBcn he-
li:


-ocr page 822-

8o6 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

.dëóghde-
V<^rfaetèn , die defe liefde ende
heyd , ivaèr door fyn Hoogheydt tot
lioògb,é funétien .verdt gliedeltineert, komttever-
porfàepken : Dóch het is mede waer dat de voor-
fchreye. eminente bedieninghen , alhoewel macr
Wipiftenaèl , echtèi: van leer hooghe confi dcra-
üc chd'e ghewighte zijn, ende die dapper veel tot
.de .riifte,^,. fecüriteyt ènde welvaren van den Staet
jn 'cghepifien, ende van alle de Provinciën in-'tpar-
ticuliiet· tonnen éöntribueren , fukks dat yder van
défeÌvéàaer by mede ghelijckelijckgcinterelTéert is,
lendp Jiipyolghende met de redenen ehde billick-
hcydt;n|i,0t.cnkan Werden ingefcliickt , dat men een
perioMgietótfoo hoóghe endeimportanté faécken
ghedeftineert, ehdê die tot den ghemeenen Staetende
allede^Provinciengelijck fyn relatie heeft, UYt het
opfight
ende inftruiHe van eene Provincie foudeont-
fangén ; defuccellivc Heeren Princen van Orangien
enfterfielijcker memorie , en hebben by Tefta-
mente, uytterfte wille , of eanderfmdts hare Kinde-
ren noy top ghedraghen
aen de direftie ende opfight
van eene Provincie, maer haer aen de ghemeene
Vnie
ghcrecommandeeit ghelaten , die oock hare eunftc
ende voorforghein verfcheyde lefpeélen over de fel-"
ve beeft uyt gebreyt ende betoont. Wy hoopen ende
vertrouwen, Edele Groot Mogende Heeren, dat uwe
Edele Groot Mog. aen de evidentie van alle de vöór-
fchreve redenen fullen defereren , en dienvolghehde
de ghemeene hooghe Rcgeeringeinde direftie en op-
fignt ontrent den Perfoon vanden HeerePrincc van
Orew^jV willen kennen , immers ende in alle gheyalle
ons daer in mede admitteren als by den hooghgédag-
ten Heere Prince meer als eenighs andere Provir.cien
eintereflèert ; Oock in ghevalle by uwe Edele Groot

che
Mo

ighende buyten alle hoop ende vermoeden, defe»
aengaende eenige andere bedenckingen mochten wer-
den op ghenomen, foo verfoecken wy u Ed. Gr. Mog.
gantCch vriendt ende ernftelijck in middeler tijde de
introdudie van den meer - hoogh - ghedachten Heere
Prince in den Raedt van itate fondèr vorder uytftel
mede te willen toe Hemmen, ende ons daer medepar-
ticulierlijck te obligheren , ende fyn Hoogheyt al-
foo door die wegh te brenghen in den fchoot ende boe-
femvanden ghemenen Staet, daer uyt dat hy voort '

irhekomen ende ghefprooten is. Sullende dan voorts
yη Perfoon, ondecwyfinghe ende inftruftie den Alder-
hoogften bevoolen laten, die hem van fyn geboorte af
.tot noch toe, niet tegen ftaende veeleadverfiteytenen
teghenfpoeden, wonderfijck heeft bewaert, enfelfs
voor den ordinairentijdt ende jaren, met verftandt en
befcheydentheyt ghematureert. Alles, foo wy hoopen
ende vaft vertrouwen, tot vorder verbreydinge van (yn
Goddelycke cere, dienften ende welvaren van 't alge-
meene lieve Vaderlandt,

Edele Groot Mog Heeren byiondere iroede Vrien-
den, Nabuyren ende Bondtgenooten, fullen wy uE.
Groot Mog. toe wenfchen eene geluckige en voorfpoe-
digeRegeeringe. In'tHofvanZeelandt totMiddel-
burgh den . . ,

fiflien hindert fts en ftpig,

UweE-Gr.Mog goede Vrienden, ^abuyren
cn Bondtgenoten. /

Di STATEN. \

ïlaetitenbe twt fommanbement obec.Sanbti
©üJOteBeööenbe^eccen ban
Zeelandt aen Baec:feo.
mog. ben
een entwintighften. óÖei£Ö?eben / gftes
eoopttfiBiBöenmenfoubefmcBiïenbeben làngftban
be ]^oofi (©fficiecen foobdentgB; BeBbengöereguleect/
B^tf^loebanbenBsgMban be ^aB^etittgB tbt
epbiepaigDeSai^n. B^ivaett^ gBeo&fecbeict :t»ae
gB^bteeft/, ^nbefooaLesbetebeaenb^biUfcBBept oocfi
I
notoiclgtggoameRtebecepiTcDeni ^aa-B^nnpc

iftiilS reditair,.oocl(;boogercn eminenterwas , en dat den

__ Heere, Pjrincè van 'Orangien ten refpedle van de

Rcpubiycqwe ' ...... '

niaer alleen Erfghenaem is van

de'dèftghdcn ende nieriten van fyn Doorluchtige

gheneghcDt-
dé bekende

gebefetettt toetöt / ma« bat ftaec «otxsg "
boo?be inftantle banbe «eecen 45ïbeputtffihL„
Hollandienbe Weft-Vrieflandt fiaecnof

optteboojenfnjirejubUieben be Zeeu-wiche feggA.
({^f^ctecentec ^eegabben laten pecfuabecen; ^tbn
biasieenfcecliatbe/ enbe eeboeltgefaetgegebiteftbat

fiaei; Sluptenànt Sibmfcael bie met ben ïuptcnant
aibmtcael bahHoikndt, enbe Weft-Vneflandttol·
latecaeltoa0/ gijeiücftbe twee fpjoWmien toaeten;
upt toeltbec^ igoof ben fp tiaec Commifflen inbe booi*
noembequalitept ontfingen/ toajrfutjjettgiemeetftt
geWeed/ bat een<©frirtecbantninbecaaaltttpt/ «nbe

benderden incangt)/ booten boben Bemin ooutc
commande foube gibbtn götfutcebeett/ fnbten W
cafHs, EntoebaUenbaectoegöerefljuiteett/ toaieefco»
men
ce eictecen / B^t melcBenu bp beboojgemeltebatc
l^ogBJiaogcnbe ïefolwtebanbenfefden befcum^fiti
Bel^cb ma!$ geaggcabeect / becmit jï ben
vierden
ciet in o?D?e jegenWoojbigB mebe tot bie toaetbiofitpt
ujietb gtjeöefttweect / Bet tocltfec noptiboo?ö{fintoai
gïjep?etenbeect beeimintoegeftaen/ fcfiönenöealfoe
be BoogB-gemeltc ©JObintie ban Hollandtenöe Weft-

Vrieflantnoytghenoegh te hebben, maer altoos meer
enmeertebegeeren,
enbefultB^bp («ItinuatieUan

befeBaecïgoogB iBogBenbe conbefcenbentieHattljit

opper commando tee SSeegcnoegBfaem epgen^ ente
ban ben eenen
Hollaadfchen *■ ......

op anbeceal^ hereditair te maetBen/ gebenbeSa^
boben met Bace aenflootelgtBe aentepfeenfngen te fim.

nen / bat Bate gebacBtenjujcB berber 0ngen: jB([an*

genbe be 2ieelandiche Vi>-Admirael eiidè de Schout

by Nacht Me en toierbtntet alteen boo?be dfienleu-
toe enbe nopt ban befen gBeintrbbttceetbé o^enfe
Euptenanti 3ibmiralen in Baren raftgB imeetUtct»
tDaerbtjSgebjongen/ maernnnotB baerenbólHngt'
tonfltingeett
twee©ice-afibmftalen enbetwce^töoB»
ten bp JSacBten ban ^ollahbt te hJötöén / fwMtfie
ten refpettebanben
Zeetiw&hen Admiritc Baocten
inAi^eftus
beiiboo?lcben 'bi«pten tónniffe

ban Eeelanbtbia^ bebonben/ tégBèn^alle rebeticn
boojgaenbê p?attötlien/, tirhietalleen mftubjartjt
bat be SeeutofcBe igooft-^fficieretfaltooi raaereen
(©fficieban Hoiiandtbangeljjiftegualitept getebecrt
Babben/ maerfelf^inberfcBepbeotcafienenbegcbaU
engBepjetebeert ; altetiet taielcBe faetfien toaren bic
feerberrruptfagl^n/ enonberlebèn baneenehbebe
felbe BoogBe iSegeeringBe / bie toeren tip ben
anberen getomen / en bienbolgénbe gBelütb imnteriie
een pWr op fön rangB enojbje in Bet belepiit ban faet'
Ben moed participeren/ nfett)eBoo?beng[iei)onb$iite
bierben/ fonbeclingeincén foogebaeriet!ietontunt:>
ture ban tjjbtaljibe tegentooo^bigBe/ baerbeeenie-
Bepbt/ entonfibentie/ meer alji opt ten IPoogDliett
noobcfaecBeliitB ijaafi ρ Ï^aerom berfocHten Baec
HoogB HSogBenbe gantftB b;ienb/ enbeernlteltlcB
baer ineenemaelna beBoojente temebieren/ en bon·
beti Baer genootbjucBt Baer ^oogB naogeube te bet-
Blaren öp befen / bat fp baflelöcB Babben getefolbeert/
fulcBiiin toe toeBomenbeniet meer te tollereren/maer
baertegBenfoobaenfgBe mfbbelentcgBe&Wrtfn/i"
bpber Banbt te hemen/ bfebaer toe ban bemeeffe
bjucBt/ enbe efficacie fouben toefen/ gfteljjiftfp be
felbenualBabbenbpbe Banbt gBeBal»/ ooiftgBcbe*
libereertfi^be ombfeeffettibete gfiebitipcfien; ban
Babbennaer eentangBenfierfeu(i oberlegB baer,ttube
béfe tftbt aHeen toillenfuperteberen be gemiwesei
publötq ten beften / alBoetoel gfiebaen Biwen^/
alle be onBeplen bie baer upt foiöe BeMeniioj^w
refulteiien / niet tot ZeelanbtiSlalie ofte betanip»?-
binge foube Bebben geftomen/raaetter torowgs^ro

beranttooo)bfngebanbe5lwBeutiiwnbife«ia^^

ongeBoojbe hfeutofgBeben ; batfeoocBnietfonCTW»
iatenbenbefeBare ai^èperfle cefolutfeoint^
SSoffttgBenotennaetberfiènntffete 06«b<«/Jg
tMtóöanallébe r-------------—


-ocr page 823-

t66S

h^tiiietaOelutB öeöben/ batbefelbibaecaert tiol&o»
^^ ^«liititV fouöen öefececen/ «nbe niet tiultien Dat
- S et otiöec öelitiin öanöe Unie fooöanfgöe pjoi
Scnechoutientotcciien. OEntieal öoetoei oe
ffiaec >wo?fc{)?ebeï^ooft-(©fficiecen/ aW iupben
coucaoieenöecece/ öaec Uanfp foobcile p?eui
MiVfiaDDcnoOeaetoen/ feecbetöjictigö mofïen ballen;
f iVitcoutolicnecetec/ batöettjaec tot toel boen
^Lneteufe attten tegljen^ben ©panbttemeec foube
a mucöcleneitöe antmecen/ om fjaet iSo»
α Énb£ ootft baec booi te meet te tJetfuabcreti en te
Enaciotten/ bàt be Zeeuwfche Suptenant SfiomJi
t«l Het cïpectatifenbe Piemie baneere op fon cangö
nDcojöze nieten Ijabbe öeöoojen te toecben ontfiou»
Μ/bat ftemfoo notofclijtfe competeect / nofft öaecc
wee enbetel^ooft-(©ffitiei:en op foo bcsiabantagfeui
ieulactfete ccagecen/ bieijaec beo?fatentn boojige
liUnopt in biet boegen entoaren gebcïgj^tgctoeeft*
®iftecccnWitfenj banVrybergen» Kan, tnbe
tf«Schrieck öaec igoogö maogijenbe «öebeputeecben in
···'· 'ίϊαηΟΓί! ^atftt / Uggenbe omrent be Helder,
' f[ti2itìen ben viér en twintighften jKap / bat öaec <gb.
fiaaelötfeiüfeecobEtloopenenbe geimponuneett totcci
toitoanbeele i^cöippetsiöieöaece i5afpoo?ten alleen
ban De «ollegten tee Jibmicalitept öeööenbe/ mttg-
ϋίωίιοοίβηη ^eecen «©ebcputeetben op göegouben
tDictöen/ fonbec onbecftiiepbt/ ofbe felbe f ngefete-
wnban befen i^taet/ of ban <6caUieetben «nbe
^(utrdlcn fouten mogen a0^eecop(!$ goebt
flhcbonbcn/ bataenbe gcmelte l^eecen ©ebeputeec-
bfnmftjigabeïii aen be gcmelte gefamentlgtfie €ol·
itflfen tee abmicalitepbi gfiefcgieben foube toojben/
tatalnotööaec ^οοαί» HSogfjenbeernflfge meeninge
timeintcnttetoaiS/ bat egeene iSfBetpen toegefioo-
Rtibe angefetenen befefc Eanben/ ofte ban «©eallt-
tttöenenbe Igeutrfllen ban ben ^taet fouben gebben
lipt te loopen/ fonbet: alboocenjs baec toe rpecfaigtb
tonfeitt ban öaec loóötj gBogöenbe geobtineect te
ticbben/ enbe bat btenbolgenbe alle be boojfcOjtbe
;8cl)cpcn / bie ban foobaniciJ (onfent niet boojfien
Isaten/ binnen be<0atenbefec Eanben fn glgegouben
^ f(iubcnh3o?ben/totnaecbecoib?eban fjaecJgo. ilog.

^ct (Ccattaet ban ©jecbemen Munfter gemaecfit
«in tionbcc bie faecöcn te binbeni l^en ffiifftfiop ban
I^Paderborn, eenbec <©uacanbeuriS/ ftgitfete f0n ade
Jjit van Guarantie
boo?eenejtpïe0 «iEbclman.
«B Icnben felbentoiect ben vyf en twintighften gfte-
^ Ofbw een üictcebemiael cnbe beleefbe 26?ief ban bantfi
κ ffgglngB/oocli een <0oube ïSettingB enbe üSebatlle

icrlnactbe ban vyf hondert guldens,
'©cn fes cn tAvintighften fti)iebenbe ^eecen <©f-
ï^bcputcecbein'tnieutoe^iep/ batboo? fes «Engelfriie
fregatten opgiftercnbaec bitgtboo? be Sl^al tsaren
oenomen SeVen l^cberlantftlie Coopbaecbp-ftBepen/
l;"? 3i)nbe notUeenige anbeteBct ©He in-gejaegljti ^p
' hebben baec op aenttom^ met ben Euptenant ^bmt<
taci
de Ruyter j cnbebe ïuptenant aibmitaelban
Nes, mufaabeciS met ben 3[uptenant Sfibmirarl
Tjerck Hiddes (löctf&e twee laetffen 6p gebal aen
Iiacc ^oo;tb}acen)bencffcn!üb' aeninefenbe €(eiom«
jnltteetbcniipt bc Collegicn tee Hbmicaliteptinbrii-
watiegcbiatfit/ bjatinbiegelegentijepbtfoube bies
Btnbp bec öanbt genomen tetoctben/ be toeltÈealle
oantiat Sentiment jfin gehjccfl/ bat Bet boel nootfai
«töcft foube iön eenige iStBepen ban 'ssnanbtis
öloottebetaffcöecen/ óftt be boo?fcBiebe «Sngelftije
eatttappccrn 'enbe becbec onBeplen booite Ëomcn/
■emcecaifoo fiet ienonlpbclgclie faetle ftöeeiite jfln/
jnofctufTchen batfitfifoo een confibecable ©loot
oas^fclicpcn baec binnen <©aetsS Iiebonbt/ te woe»
«nacnfien/ bat een ©panbt met toepnitö iStèepen
oooj öe öuft quam fiiabecen/enbe ban baecbcc?
itöcpbe ^tijeepen hjetöte nemen; maecbaectegenjs
«ab anbece jpbe getonfibeceert toefenbe/ bat men
pecfecteSenniffeBabt/ offitlj note eenfge/ en»
«öoebanige «engelfcge matBt bobe» be boojf? fes
i^ccgatten tn gee foube mogen ontfiouben /en bat mits
'«cnöeenba|lffta?t0emaeitt6oni)}ecbitoatgetalban

fcgepen ful&en epnbe/foube begoten te bifpitieten. #at
Bet OOC& becBalben / litStel^cl^ foube fionnen gebeucen
bat be boo^fs bp Baec te bifpitiecen^cBepen boo? groo-
téc macBt foube ftotittentoetbenbejegBent/enbe Bet
Oooftöomentefiooten/ baecboo?be aeniaenbe eicpe-
bittenfeecfoubenUoecbett becacBtcct j beBalbenbat
oocfi be boo?f5 te befltnecen ^cBepen bp contcacie boint
niet feec gemac&eljjcb bp ïantji ©loot/ alBfec foube
te brengen 5nn / toaec boo? oot& be boo2f5 ©loote foube
toecben oBefepaceect» ^oo Bebben fp geoojbeelt baec
in te cefibecen becfcBepbe bangereufe bebenthingBen ;
βρ alle 't toeltü fp met ben eetflen Baec l^o. f efo-
'lutie foUb en te gemoet fien.

'tgerep;efenteecbe tec©ccgebecingB gBebaen
ijS ben feven en twintighflen goebt-gebonben te becfoec»
hen/ aen be «©ecommtttecen be ^eeren Huygens, Raet
©enfionacigdeWit, vander Hookkj cnbe Gerlaciui
omme fitB aenüonbtjï nae 'iSantö ©loot in Bet Tex-
el te begBebcn / metautBocifatte / enbebolmatBtom
met enbe nebenj» be l^eeccn Witfeii ; van Vryberghen,
Kan enbe Schrieck Bare Sïo. H8og.«5cbeputeecoe ie^
gentooojbi g baec sönbe / allcji te effertuecen / en upt te
boeren / ootB te boen effectHeren/ enbe uptboeren / )»ej$
be uytpieüingë ban 'leSlàhbtii ©lobt / mitfgaberjï Bet
emplop banbe felbe iti't gcBed ofte ten beele foube mo«
gen caet^en/ inet bengebolge enbe aenBleben ban bieu/
fonbet berbere rugBefPiaöebaer ober te Boubrn/ ofte
baec ban aen Baec !|o. JKog. naetbec rappojt te boen
Ofte obec teff B2öben..

i@nbectu(TtBen Bebben bel^rercn banZcekntgBe^
been een groot bcblagB ober bc non preftatie ber fubfi:
bien aen Baec belooft tot b'equipagiei baecbpboenbe
enbere en meecbet Beet beftoarcniffen / te fien inbe bol«
gettbebebuttie.

Ho. Ckog. Hteren.

YbemerkendatuHo.Mognaerhaergewoo- <9acr fte-:
nelijcke Wijsheydtende voorforghe, in defe

w

bekottimerlijcke conftitucievantijdtjgheen
fake meer en hooger ter herten nemen als het furniilè-
ment van noodighe pènninghen, ghelijck oock het
felve in der daedt is vaii de vòornaemfte tniddelen waer
door defe fware Oorloghe , öndërGodes genadighen
^ieghen , met vigeur elighewenflfucCesLnwerdeh
uytghevoert ; Öaer ter contiarie
foo wanneer de
noodighe voorforghe defen aengdendc foudè komen
tedeficicren, foo isnaeüwelijcxeen goede endéreputa-
tieiife uy tkomfte te hoopên j Dit is de ooriaecke Ho,
Mog.Heeren, datwyin onie jeghenwoordigheStaets
ghewijfe Vergaderinghe iiu eeni"he dagen achter den
anderen op dat fubjeaferiéufelijCk hebben ghedelibe-
reert, zijnde ons voor eeril een pertinent en waerach-
tighvertoogh ghedaenvande over grootecndeMi·^-
/ive fcbaUen -van dt Aimintliuyt binntn dttft Pmvifitit ,
veroorfaeckt aen de eéne zydedoor hare vigoreufe
equipagie ten dienfte vandenStaetj nietalleenenee-
vensmaer, oockboovën allé andere
Àdmimlitijittnghe-
daeh , als hebbende den gheheelefi voorledenen
Winter al haer Bootfvölck in dienft, ende hare Schee-
3en in adtie gehouden, fónder een ëenig man af te dan-
cen, daerallcde andere
JUmiralitejun haervolckheb-
ben geJicenticert, endedien-volghendehare finanti-
endaerdoormerckelijck ghefoulagheèrt, aen de an-
dere zyde de
«c»/«/ϊλ"»" van de vitrPrivintitnin het
jheenefy totde Zeefaecken fchuldighzijn , fonder-
Inghevan deProvintien van
GiUirhfnJtenOvtr J/Ttl,
bedraeghende te faemen eene fommë van vjf mntt
htttitrt iwtt tnftvintigh iuyfint wte itndnt dirtbiengHÌJttis,
twetflaj/vers en fiS peiinwgbtti ^Etide
al-hoe-wel dit ccn
feergrooteenexceflivé femme is, èn de
Jldmiréittfc
welredenibudeghehadthebben i alle verdere equipa-
ge , acnbouw van Schepen j gieten en inkoop van
Canon meé al het gecne daeraeti meer dependeert te
cxcufercn,totdat aen haer devoorfe fomme ibuden
wefenvoldacnenbetaelt, oockyetsgheavanccerc op
reeckeninge van de
tugiin millioeneti tot verval van de
equipagie m ditloopcndejaer > dacrinde felvcvaa

de

iStBcpn^

iccrSe

nacc

fflfjcci tot
liptpjtf.
finge ban
tiej^loot

SrcTant
blacs!)c
ober br

nonvK-
limit ötï
UibfitiKn
jotb'

öquipa/
gir.

en OORLOG «n vêeriighfie Bocik. SóJ


-ocr page 824-

824 SAKEN van STAET

ϊβ6(ί defiir contribuerende Provintien competeert eeiie

___ fomme van fesmail honden drii t» ftvtntigb duyfittt

viir beudertvff enfifligh guldens mgentbien finyvers twailf
fetmingm
: Soo heefede gemelte Admiraliteydtech-
ter moet gegrepen I en haerinfoo fwai-en en kofte-
lijcken equipagie op nieuws ge-engageert j uytbren-
gende, volgens het getuygeniffe van de Heeren uwe
Hoogh Moghende Gedeputeerden en alle die kenniiTe
van faecken hebben een fecr iuffifant en yan alles wel
voorfien en toc-gheruft Efquadre: Daer van u Ho.
Mog. feer goede menften ftaente ontfangen, alicene
op hoppe dat haer de voorfz. penningen van tydc tot cyt
iullen werden gefubminiftreert, en noch meer op het
vertrouwen dat fy hebben dat wy defelve in haeren
noot enextremiteyt niet en fullen verlegen laeten,
maeruytonfe Provinciale caiTe aflìiteren en te hulpe
komen, ghelijckwy in der daet foo menichmaelheb'
benghedaen, dan wyfullen oockeyndelijcfcghcnoot-
faeckt werden dateenmaclvandehantte wyfen en af
te iny den, om de totale en irreparable ruine van onfe
finantien voor te komen Den toeftanten gelegent-
heyt te Water alfoo ge- examineert hebbende, foo heb-
ben wy oock in-gefien en dooifocht de conftitutie
va.n dc fatcliinii Lande, en bevonden dat wy tot onder-
houdten beftiervande felve, boven de conüderable
fommen dieby onsalbereytszynbetaeltfooopreecke-
ninge en in voldoeninge van cenile
ptthien als tot beta-
linghe
Vàn n'tiirt-gtldtrs en Soldaeten,. tot verflerc-
kinge van de ordinaris- Compagnien aen-genomen,
noch rfifteertcene (omme van
drie maelbeudirt achten
tacbtigb dttjifeM ntghen tèndert fejlbien guldens tbien ƒ!«ƒ-
vers en negen pttmingen,
niet teghenftaende dat wy nevens
de andere Leden van de unie bekennen moeten daer
toe onfe confenten te hebben ghedraglienj Dan uwe
Hoogh Moghende hebben onget^vyfieltby het opne-
men van de felve, feer wel geremarqueert dat die al-
icene 2Ìjn gheaccordeert óp hoop en vaft Vertrouwen
dat de andere Provinciën hare quoten in de gedane pe-
titiën
ter Zee mede aen de Admiraliteyt alhier ibuden
voldoen, welck beding en conditiefoo redelijcken wel-
ghefondeert zijn, dat die by niemandt met eenighe re-
denen fouden konnen werden teghens ghefproocken ;
Wy enghelovenoock niet dat uwe Ho. Mog. of y·
mand van de Bondtghenotcn ons foude willen verghen
een prompte en exaiStc prxftatievan dclaften te Lan-
de, endedat wy met eenenen ten fel ven ty de het ver-
fchot van de laflen te Water voor de deficierende Pro-
vintien op onfen hals en fchouderen alleen fouden la-
den, endealfoogenoeglifaem de faken teLandc ende
te Water gelijkelijckuytvoeren ; zijnde oock'tielvein
gheenen deeleinonsvermoghen : hetii waer dat het
verfchotte Water ons by de deficierende Provintien
kan werden gerembourfeort, maer de ghepaflèerde ty-
den leeren ons, hoe weynigh ftaet daer op is te maec-
ken , het verfchot van over de
vyfthien Itnnen Gsudts
dat wy aen de Admiraliteyt hebben nu ghedaen in den
voorgaenden Enghelfchen üorlogh en gheduyrende
de troublen ende ongheleghentheydt in de
Oiflerfche
Quartieren , en druckt niet alicene maeronderdruckt
onTe finantien , ende niet teghenftaende foo veele en
meenighvuldighe devoiren by ons
zya aenghewendt,
om eens daer van het dcughdelijck rembourfement
te mogen bekom en, So is doch alles tot nog toe tever-
geefs geweeil. Wy zijn oock, Ho, Mog. Heeren, vor-
dersgetreden tothet examineren van de extraordina-
ren
Stut -van Oorlagbe , foo als die jegenwoordig nader is
verfwaertendegheamplieert, daer op wy ten refpede
van de forme in het drefferen van de felve ghebruy ckt
vooreerftmoeten fegghen , datdiemetde ordrevan
deRegberingheniet overeen en komt, vermits de
befoignes van die nature ghehooren tot den Raedt van
State , en van daer oock moeten af-vlocyen. Ten
anderen , dat wy werden befwaerdt met onfe quote
jndegheheele
-uierentwintigh Jonnen Gmdts dieghe-
feght werden dat op
Aqïiachten Juny des yoorleeden
jaers foude wefen gheconfenteert , daer nochtans
ons confënt niet verder ende is in-ghegaen als
lox. tbien
Tonnen
Οί»Λί totaennemingheende verfterckinge van

de Militie te Lande, ehdedat onfe quote in de

tonnengottdts foude werden ge-employeert tot defaeck"

van de Zee. Tenrferrfew, dat de Provintie vaaHe// ^
, endé
Wefl-Vriefinndthyàzn voorfchreve geamplieerd^n
j Scaetvan Oorloge te veel is geavantageert, als zijnde
I alle loMende maendt aengeflagen, met den confide,
rablen Poft van
bonden negen dnyjent een bmJeri een enftv \
tigbgalden ^eerthieti fluyvers vier penningen I
Daer yand"

betaiingeuytftelkanlyden, ende alfoo werden gède'

layeertende verichoven, ofte oock veel tydts niet
heelijcken komenteghefchieden, endedienvo/frend'
j daer van veele in de caflèkomt over teblyven daer
; wy ter contrarie niet anders als met Poften vaadê Af//,·,
ti werden bcfwaerr, die contant moeten werden be"
taeltennieten konnen werden uytgheftelt, veelmin
daer van yets in caiTe over-gehouden. Ten
vierde»
moeten wy remarqueren, dat het voor denietequiper
rende Provintien een feer avantagieulè fake is oat de
petitien die-de faecken te Lande concerneren in dier-
voegen in een
Stait ■vanOotltgb werden gebracht, ende
equiperende Provintien daer in tmcr advenant hierc
; quote aengéllagen en geobligeert als met contant te
; betalen, daer die petitien tot de faecken te Water
blyven fluctuerende fonder behoorlijckevoldoeninoe;
wy meynen derhalven datu Hoogh Moghendegelijck
meenighmael voordefen is voorgheflagen, foodaeni-
ghen
Staet van Ooriegb behoorden te laten forniereti,
daer in de Poften te
taster ende te Lande ghelijckeüjck
wierden gebracht, en de eqüiperende Provintien wei-
dende aen-gellagenmetde lalten w Z
m , denietfqui-
pérende Provintien daer en tegen met foo veele laiten
te Lande naeradvenant foude werden befwaert, foo
en als naer de quoten van de refpsCtive Proviritiea
foude bevonden werden te behOorèn, dier mede niet
alicene veele moeyelijGkheydt ende onghelijckdatde
Provintien den anderen komen re doen, foude werden
voor ghekonien, maeroockden dienft van'tLandt
promptelijck ende met naedruck ghevordert; Dcfe
noodigeaenwyfìnghe ende confideratien alfoo gepre-
mitteert zijnde ende ons wyders ten principalen op de
voorgemelte
extrairdinaris Staet van Oorltgb verklaren-
de; Soo moeten wy u Hoogh Moghende tot ons leet
wefen feggen, dat wy van de
iwintigb Compagnien
op onfe repartitie ende tot onfe lafte ghebrachr, niet
j meer als/w by provifie kohnen aen-nemen, om dd
I toefegginghe, diefy dien aengaende voorlieenen ee-
nigfmts van ons hebben ontfanghen. Naraentlijek, de
Compagnie van den Collonel
Sedlenijkj , mitfgaders de
Capiteynen,
Cafpir van Eek, Maurice de Rame, Cermlis
j Tocke, ÜHgn Ïynhmts , ende Cafptr Braem , ghelijck wy
, oock moeten declineren de verfterckinghe van de Com-
' pagnie Peerden van den Ritmeefterli«fl(j endeal-hoe-
welwydaer toe gheen andere redenen en hadden te al-
legheren als dat wy in debewufte®ier«« twiiitiiiTiiMin
Goudts , niet anders als f ton van de felvéen hebben
geconfenteert, ende dien volghende inde «friWn» in
dier-voeghen niet en konnen werden
aen-gheilaghefn ,
foo foude het felve naer
de ordrevan de Regheringne
fuffifant en ghenoeghikem wefen, immers foo veel als
onfe quote in de voorfz
veertbienTumen Gmts komt te
bediighen. Maer daer is yets , Ho. Mog. Heeren
dat ons meer druckt , namenthjck ons
onvertmgbin t
voornamentlijdk en ghenoeglàemalicene veroorfaeckt
door de
non preflatie van eenighe Provir.tien in het geene

f/totdeZff/ifiiteBfchuldigh zijn, ende dat f/hare de-

' feften, die even - wel elders moeten worden ghevmi-
den, zijnde de Schepen voor defen en nu wederom loo
vigoureufelijck ghe-equipeert, de Matroofen aengeno-

men de Viftuallie en levens middelen vetfocht, op ons

hals en fchoUderen alleen laten vallen , ghelijck boren
pertinentelijck isaen-ghewefen, voofnamentlijcit de
Provintien van
Gilderlm zaOver-JJT'l (moetende inder
daedtde Provincie van
Vytrechtm haere cordate preita-
tie van het voorleden jaer by ons werden bedanckt.niet
twijifelende of defelve fai in 't lopende Jaer blyven con-
tinueren ) het gheeneonsin wa?rheydtinfulcken
pet-
plexiteytende benautheytvan finantiebrengnt, dat

wyby continuatie van ib'odanighe nonfrejlamnf g» "


-ocr page 825-

en OORLOG S^s en'U^ernghfie Bocci S09

nootdruckt englieiicrft fuUen wefen noeh andere mid-
( dtlen byder handt te nemen, en voor eerft de ver-
' ftfrckinghe van de Compagnien ftaende op onfe re-
rtitie afte -wyfen en die te Jaten op hacr oudt getal,
P' vooits alle andere kften te Lande te declineren,
'unt wy liet voor ons felven nochte voor ohfe goede
Ondi'rdan^n en Ingefetenen, noch oock felf;s voor
'jjoügh Mogende nieten fouden konnen Verant-
vooiden, datwy in een totale onmacht en confufie
fouden vervallen» énde dien-volgende niet capabel
weien, ora ons felven ftaende enincredijt te houden,
|j„in aen de Unie engemeenen Scaet onfeaffiften-
iietebewyfen, ghelyck wyvan den beginne van de
Btgeringe tot noch toe foo trouhertigh en met fnlc-
jj^naedrucken fucces hebben gedaen, enomfoodani-
rhe extremiteyten tevermydenen meer als Voor de-
len tijdt in wefenen gelijckals in leren te moghenbly-
vcn, ioo fouden wy tot onfe uyterile fmerte, ghe-
nootdruckt werden de Admiraliteyt alhier aen te leg-
jlien, darfy van ons géén aliillentie van penningen
neeren fiillen hebben te verwachten, waer door de
fclïcdan v&rvolgens genootfaeckt en geperft foude
werden een gedeelte van hare rappe en wackere Ma-
troofen aftedancken, en de Scheepen aen de Wal te
laten liggen, daer mede nochtans den Staet en haere
Geallieerde tegens haren moedigenen aendrhighende
Vyandt, moeten werden befchermten gepreferveert;
Wyhoopenen vertrouwen Hoogh Mogende Heeren
ditdit oni vertoogh 'tgeenewyfoo confidcntelijck
ennaérwaerheytinü Hoogh Mogende Boefem ftor-
ten, aldaer naer merite fai werden geconfidereert,
envervolgeni de noodighe remedien Verwecken, die
wy dan vervolgens met groot Verlangen fullen te ghe-
jDoet fien ; Doch om onderwylen uwe Hoogh Mo-
gende noch meer te overtuyghen hoe feer wy gepor-
teert zyn om alles te doen dat ecnichfints in ons ver-
raoghen foude mogen wefen, foo fullen wy vërklaren
de voor-gemelte Compagnien en verfterckinge van
de Compagnie van de Ritmeefter de
Bum by ons afge-
vefen, te fullen accepteren, ingeralle wy verfekert
tnogen werden datdeielve by allignatie foude werden
betaeltbyde Provintien van
Gelderlandt cp. Over-TJJtl
uyt de penningen diede felve van het voorleden jaer
aehde Admiraliteyt alhier fchuldichlijn, in wekken
gevalle wy beloven dat wy de felve penningen weder-
om Toorreeckeninghe van de hooch gemelte twei Pro-
vintien, aen de voornoemde Admiraliteyt fullen vol
ioen enbetaelen; wekken voorflachals in allen dee-
Itnbillijckende redelijck , en moet niet werden van
dehandt gewefen, onderpretext datmendefaeken
te Lande niet en moet mengen mee de faecken te
Water, vermits defelve, niec tegenftaende foodani-
gen accommodatie, ghenoegh van de anderen bly ven
gediftingueert; Zijnde oock in den voorleden jare
door diergelijoke accommodatie verfcheyde Poflen ,
diewy te Lande tedragen hadden, by de andere Pro-
vintien en voornamentlijckbyde Provintie van Ürr«if
Jjoldaèn : Ehom défe onfe prefentatie nader tejufti-
'ccren, foo moet men inde tivee Provintien van
Gel-
Mandten Over-rfel
twe faecken confidereren, ofte
een genegentheydt en wille om hare quotes in de
petitiën en confcnten ter Zee te betalen, oftewel
een voornemen om die te excuferen en van de handt
'e wyfen; Incasvanhet «rfl» dat te hòopen en ver
'rouwen is, foo moet het haer geheel in different we-
•en, de penningen tor voldoeninge van dien her-
*»ertstefeöden, ofte wel de felve aen devoofnoem-
«e Compagnien uyt keeren , inwelck laetrt felfs'rioch
"leerder avantaigete vinden is, en in cas buyten alle
Vermoeden van het
twitJe geval, foo foude het meer
"stndt werden , boyèn de voorfchreve afvfryfirghe
"ockde acngetogheri middelen, om ons te redden
«nftaende te houden, by de handt te nemen , naibb
veel vertoogh en trouwe waerfchouwinghen defen
wngacndegedaen, ghelyckde Gecommitteerde van
«e Admiraliteyt alhier u Hoogh Moghende noch
geleden door eene memorie zeer klaerlijck
•nflelevendich hebben vertoont en= aen ehewefen ,
> Deel. ^
datfyop wtynighna alleen foovan de deficierende
Provintien te eyiichen hadden , als alle
drit de Ad-
miraliteytenin Hollandctefamen , zijnde d'Admirai
liteydcin Vrirflandt foo gheluckigh dacfy hier contin-
gent geheel ende, ten vollen vindt uyt dï quote van dè
Provintien van
VrUfiant en Stadi en Lauden ; Dan daer
op is tot onfe groote verwonuei inghe nistsghevolgt,
veel min ghcprocureert, dat de Admiraliteyt van Ztt'
lant ; defen, appgaende met , de andt-re foude
werdenghelijck gheftcidt ende alibo eenigher roateiji
ghefüulagheert,gelijck ha^r verfoeckd.ertoe tendeer-
de; wy fien in defe difficile deÌiberatien, ^at de
Provircien van
GddirUndt en Oyir JJJil , lichtelijck
lullen klagen van onvermoghen , veroorfaeckt ^or de
hoftib invafien van den BiiTchop van
Aitrnfltr ,
ghslijckoockin der daedteenigequartieren van defel-
ve daer van dapper zij η ghedruckc gheworden, lbo als
wymedefecrwcl ten propoofte dierghelijcke equi va-
lente klachten fouden konnen alle^ercn : mterwy
weten daer en tcghens oock wel, dat heele Quartieren
en veele floriifante Steden ende plaetfen onbekom-
merc en buyten fchade zijn ghebleven? Dochwyendc
zijn diegeene niet, die eenighe van onfe Bondtgheno-
ten boven alle vermoghen fouden willen helpen peri-
fen, foo wanneer haer onvermoghen klaerlijck foude
konnen werden aenghewefen, maer wy verwachten
oock aen de andere zyde foo veel van uwe Hoogh
Mogende rechtvcerdigheyt en particulierlijckvan die
twtt hooghghemelte Provinciën, dat men ons die inju-
ftitienietenfalverghen, dat wy der felver onvermo-
ghen ende de defedlen daer uy» refulterende,alicene
op ohfen halïfouden nemen, om die uyt onfe Provin-
ciale cafle te fuppleren ende de Admiraliteyt ter hande
te ftellen, opfoofwacken hoope en apparentie van
rembourfement ; Soo der eenighe abfolute onmacht
by die
iweegoede Provinciën ghévónden werdt, daer
mede moet onfererachtens ghehandelfrtrerden, ghe-
lijckde nature ons leert in's Menfchen. LichaetH dat
deghewoonte heeft fyn gheafRigheerde en lijdende
Ledematen met alle fyn vermoghen ende kra:chten ta
huipe te komen, en in diervoeghen foude het gemeen·
Lichaem van den Staet, in defen die
tvut Provin-
ciën moeten fecoureren, en vervolghenshet quantum
van haer onvermoghen en defed daer uyt refulterendc
uytghevonden zijnde, by den Raedt van State een
petitie la ten doen om vervolgens by alle de Provin-
ciën naer ad venant hare refpeftive quotes aen de Admi ·
raliteytalhier voldaenende betaelt werden, ghelijck
wy oock onfe quote daer in prefenteren te vol-
doe»; Dochincasditaendeghemeene Bondtgheno-
ten niet fmaeckelijck mochte vallen, foo fouden α
Hoogh Mogende den OntfangerGenerael
Doubht kon-
nen authoriferen, om het voorfchreve defeft en onver-
moghen te negotieren tot lafte van die
tw» Provintien
die dan de jaerlijckfcheintereften en oock te fyner tijdC
de capitalen felfsfouden moeten verlbrghen, tot wek-
ken eynde dan foodanighe bondighe béloftctì en fnftra-
menten by de hooghghemelte Provinciën ibiiden
moetghepaflèert als byden Raedt van State niet on-
langhs, maer by haer advijs van den
vijfden ΟΛο-
ber des voorleden laers is voor gheilagh;n, en om noch
eenwoordt van den bovengheihelten Staet van Oor-
logh te feggén , om te dienen totwegneminghe
van de diffitulteyten en laften die Ons lbo druc-
ken, foofoddedcfaeckefoodanighkohneriwerdeft in
gh'efchickt, dat de iw/efrj/j Compagnien te vóédt op
onfe repartitie gheftelt, bedraghende alle loopendc
maendt
fwintigb dajftrit , een bondert drit tn ftfligh
duyfent
Gulden feven pujvirt , fouden konnen wer-
den ghetrantfereedt op de repartitie van de Pro-
vincie Van
Htllmdt, énde de felve daer en tegens
Hietghehjcke fommeontlaft, ende wy daer mede aen
gheflaghen om tot de faecken van de te werden ghe-
employeert, datdehpoghghemelteProvintiefoo veel
teeerderbehoordeinte willigen, om datali dan voor
h&er nocheenegrootefommeVan»e^iin
mtachtig duf^
fem
ende acht Guldin vtiribiin fiujvtrs ter loopende.
tnaeftï foude over blijvenj maer defc refjieiiivcf

»oer-


-ocr page 826-

8jo SÀKEN van STAET

t666 voorflighen ofte wel dierghelijcke die noch beterende
" fortabelder mochten uytbedacht, fullenu Hoogh Mo-
gende onghetwijffelt nevens ons oordeclen dat de faee-
ken onder dcBontgenoten behoorden te werden gema-
niecrtjom alles buyten yerwarringe en confufie te hou-
den j om alfoo tot deu jeghenwoordighen Oorlogh
hetgherequireerde vigueurcn nadruck te brenghen,
en occk daer door de Geallieerden van den Staedt, fon-
derlinghdie in hare partye foo cordatelijck ghetre-
denfyn, inhaer goede wil en voornemen te fterc-
ken} en meer en meer te amineren, tot welcken
eynde de beloofde geld fubfidiea aen de Heeren
Vorilen van Bre«ywj^en
Lamnhurgb, dieinderdaedc
de eerfte hulpe hebben toeghebracht, aen den Heere
Keurvorft van
Bmndenbargb , die het voornaemlte in-
ftrunient is gheweeft, waer door den
Biffchep van Maa^
^rrtotonredenisghebraght, enfyn Majefteyt van-De-
ntm»riktn die figh mede foo favorabelijck heeft ghe-
engageert, promptelijck aende felve behoorde te
werden betaelt, enoock daer door het woordt ende
Zeghel van den Staetfoo folemnelijckgeintcrponeert,
ghelibereert ; Wy bekennen datwy in defen ons foo
niet hebben konnen evertueren als wy'We! hadden ghe-
wenft om redenen boven geallegueert, oock is het nog
in ons vermoghen niet om onfe eheneghentheydt
en goede wille corapletclijck te volcìoen , echter om
dien-aengaende mede niet te onder laten eenighe
prCHvett tegeven om andere waer het moogelijck» ^er
toe des te
meer te animeren, naedemael den dienftyan
het Landt fulcx ten alderhooghften vordert , foo
fullenwyuytonfe jeghenwoordighe fchaerie ende be-
klemde Finantien voldoen de helft van onfe quote in
de
vyfhondtrt ditjftnt Guldens , tot onderhoudt van
de
Bntnfiuijckftk' ende Lanenbttrghjche Troupes TOer
den tijuï van noch vhr maenden , item een derdt 'm
onfe quote van ghelijcke fomme tot verval van mir
maenden Soltsen andere onkoften van de anxiliaire
Troupes van den Keurvorft van
Braadenbargb, een ghe-
lijcke Λ^Λ/ί/ΐ»·» in onfe quote van twaf//
handtr t mjcfligh
dttjfint
Guldens, totvoldoeninghevanhetTraiiaetvan
Alliantie met den Koningh van Deneniarcken op
gericht, bedraghende
àzdrit voornoemde poften/if
m ftventijrb Juf/eftt acht baadtrt drie tn dtrtigb Guldens
*ïi;d»yftuyvers ea
v-jfthim pennighen , welcke fom-
me nu promptelijck fai konnen werden ghevonden ,
uytdePenninghandie wymetgroote aengenaemheyt
rernemen , dat de Provintie van Utrecht , in voldoe-
ninghe van haere quote in de
mghm millioenen ,
befighis by een te brenghen , met verfoeck dat het
refterende , by accommodatie als boven , door de
Heeren Staten van Gelderlandc ende Over-Yflèl magh
werden voldaen ende betaelt > alfo hetonsonmoge-
lijck falweefen daer toe door andfre weeghen yeti
meertegheven, gelijck wyuHo. Mog. fulcks naeck-
telijck en tot volkomen contenternent fo als wy vaftelijk
vertrouwen, omftandigh en niettemin krachtigh heb-
ben aen ge wefen;

Waer mede

Ho. Mog. Heeren, &c, In het Hof van Zeeland tot
Middelburgh den
κη tn dtrtigbftin May ftfiitnhondtrt ttn tn
fistigb. Onderftond, uwe Hoogh Moghende goede
Vrienden de Staten van Zeelandt, ter Ordonnantie
Tan
de felve

Geteeckent

JÜSTÜS dt HUTBERT.

Itcbb£)i οοδ Dcrflaen bat men be 4^uaitf ceen ban

Brabandtenbe Vlaenderen (bepitncÌpaclfteban Zee-

landfl^nbefnl^laentimn fm eegoetenaeinterefTeect)
te feec toa ji fiélaflentie: <{Sn&e Dabben gefteit De
bolgenb^cann&ecati»!.

Redenen en Ganfideratien raeckende de bek^
ftingevande quartieren van Brabrandti!!
en
Vlaenderen. reffort ·υαη defen %taet.

Edele Mog, Heeren^

O Μ uwe E.Mo. te dienen van onfe confideratien
en advys aengaende het introduceren vanalder-
ìl^nάQbelaβingtπtΏάcimpi>βttιn inde Quartiere"
van de
Generalieiyt, en namentlijfcofhetfeW^an cftê

vermag te gefchieden, anders als! met [gemeen confcnt

van alle de Proviutien, en dienvolghende oock van uwe
Edele Mogentheden.

Soofullen wyvoor eerft premitteren , datai hoe·
wel de Nederlantfe Provintien al over de
acht huintù,
ren hebben geitaen onder de Regeerlnge van hare H,r-
togtn, Graven en littren.

Dat niettemin haer fouverain ghefagh foodanieh is

ghelimitteert en ghetempertgheweeft,datfyingroo-

tefaeckenendiewaren vanfonderlinghe impottantie
met ea vermochten te diffoneren^als met bevjilliginge en gttit vin·
den vande Staten van de refpective Previntien,

Onder welcke faken , het invoeren van Tollen ea
opftellen van
Schat t ingea en imftfitien, ge ene de minile ύ
gheweeft.

Maervanoudtsvoor een fondamentcle Weten or-
dre gehouden, dat daer over niet anders als metconfent
en goet- vinden van de Stalen van den Lande; en fonder
haer niet metgemeene toeftemminghe van hare Leden
cn konde worden gedifponeert,

Synde d»eremgetioemtge%üirden Bedt» ; die dm miildilinuiiii
ferfuafie van de refpietive Leden , dt St»tin vu» diHLindnm·
trferende , wierden verf egt.

Die oock altoos feerforgvuldighfyΠ gheweeft om dit
poind van vryheytwelte oewaren.

De Graven van Zeelandt, als die eenighe affiftentie
van Penninghen van nooden hadden, warengheobli-
geert op den bodem ende erve van de Provincie te ko-
men j of ten minften yemandt van haren bloede te fen-
den, om die aldaer van de Staten van den Lande te vet-
foecken.

Het welcke ofte wel diergelij cke in aille andere Pro-
vincien is gheobferveert, !geworden j

Tot dat de Graven beginnende te empieteren op de-
fevryheyt,

Ende dat ten tij de vzn Due d^ Alvi den twiatigifimtn
tbienden Penninck wierden in ghevoert fonder daer
toe gheobtineert te hebben het eenparigh
mfent van de
Staten.

Soo is het felve geworden een van de voernaemfte
oorfaecken, waeronï de wapenen teghens den Koningh
van Spagnien fy η aen genomen ;

Speei»l^ckjipc\ by .de twee mtable Previntien vut Erétiit en
Vlaindereut

En foo wanneer dat de Provintien den anderen nw-
der hebben verbonden j foo is wel voornamenuijck
forge gedragen, dat dit noodige poinift
Tan<vryheyt wel
foude werden geconferveert.

Gelijck daer over inhetefitW»»^ Artijckel vande

Unie van Utrecht voorfichtiglijck wertgedifponeert,

Maernoch pertinenter tenpropooftein hetei^'W'
Artij kei van het fel ve Verbont,
a waer flaen de navol-
gende woorden.

Item, fai mengheen Acccrdt VM hpaxdt φ'
ken, necbte Oorlogh oeuveerdtn mch eenigbe 'f''

tributieninflelliH, de Gentrditeye vati defte virhnde aen-
gaende Jan met gbemeen advfs vate de veerfebreve Prevm-
tiett ;

Sulcks dat het invoeren van Impofitiii>^alaflngM' ·
eximeert is van het ghemeene beley t van die '"P*
confederatie daer op de Regeeringe vaa de Ho. MOg.
Heeren Staten Generaci isgefondeert. ,

Het IS waër dat in die tij dt gheen ghewefte of Laoa^
ftreecke en was dat genoemt wierde
Qumtn vm λ u'

neraliteyt, endedatderhalvengefuftineertfoudeffli^»

werden, dat de voornoemde Wet ten defen met en ω"
deweefenapplicabel:


-ocr page 827-

en OORLOG. SesenFeertighfleBoeck.

8ii

Soofoudendefelvemoetèng^ouden, maeriovee- t66S
Ie prc-eminentie en recht te hebben verkteghenals de -

voorgaende Hermgen en Graven over de voorfz Quwtie-
ren hebben gehadt.

Daernytdan volgen foude, datfy tothetopflellea ea
heffen
V an eenige Impifitim cn Scbattingm by haer Hoogh
Mog. foudcn moeten werden verfocht en gedifponeerc
daer in te willen confenteren.

Doch alfe het in diervoegen niet en kan geièhiedcn,
vermits de voornoemde (^artieren geen particuliere
Staets gewijfe Regeringe en hebben ,noch aen de felve
om veele verfcheyde
itifmmontMi re/pedben niet wel en
kan werden geaccordeert,

Soo behoorde haer ten minften de fecuritey t te wer-
den ghelaten, dat de geene die haer als
il,ntgh en Grnef
komt te regeren, haer met gecne Impofitien en Schattin~
genkomete
belallenj als men cDnfenienbev/HligevMalle
de Leden die den voornoemden Hertogb en Gre//com-
poferen.

Ende is het ongeluck voor de voornoemde Quartie-
ren foo groot dat fy door alie hare iuckelinge en rff/i^w
ioo van de gemeene als particuliere Staetsgewyie Re-
geringe geremoveert blijven, daer van fy voor heenen
Leden
zijn geweeft , xynde occl^bare SóUvtraitie luflitiigbi-
bracbt buyten batr territtir, in meeft iekleet met perftonen in an*
deU Trovinciengeheoren.

Soo diende haer ten minften te werden gelaten defe
eenige prxrogative en gheruftheydt, daer van dat alle
Scedenen Quartieren in Ηί>//Λ»Λ,
Zeelant ende andere
Provinciën buyten de participatie van hare Provinciale
Regeringe zij ndejfonder na bedencken komen te jouif-
feren. ' . '

Namentlijck, datfy nieten konnen werden belaft
ofte met eenige impofitien befwaert, als m et eenparig ·
heyt van alle de Leden die over haer de Souveraineen
hooge Regeringe,in plaetfe van de voogaende ofgefwo-
ren Graven en Heeren, compoferen.

En gelijck in defen alle overftemminge in de refpeai'
ve Provinciën is gefedudeert, fo is oock de felve op ge-
lijcke maniere en gronden van het beley t van denghe-

meeoen Staet geremoveert.

In dier voegen behoorden de voornoemde Quartie-
ren getradeert te werden, en niet toegelaten, dat de
felve door het meerendeel van de Provinciën met eeni-
ge
Scbattinge» en Impofitien fouden werden gefchargeert »
gelijck men nu onlanghs door een ongehoorde reden-
cavelinge heeft beginnen te praiftiferen.

Oaer onder dm vcelt^ts particuliere interenen kpmen tê fiiuy-
len , als bet ontrtckin van Ingefetenen, Ntringin, Handt werc-
^en, endiergelyckff em die in d'andere Provincie ofte Stadt ti
locktn > en alfoo de voornoemde Quartiertn to verarmen,

Datrn'er de rejpeüivt Vrovincien jidoers behoorden te we/en %
en fon der Unge den Ratdt van State in kracbtt van bareftinÜieeea
Vjackende oog te houden.

Vermits de weerdigheydt en importantie van een
Landt bcftaet in de veelheydt van de Inghefetenen, cn
haer \velvaren;daer uy t met vrucht en profijt de midde-
len en Impofitien komen te vloeyen.

Gereguleert werdende naer ydersgelegenthey t, con-
flitutie en vermogen. '

Gelijckin de voorfz Quartierenalbereydtsgefiende
misflagen die defen aengaende door al te hogen belaftin-
ge, fijn gecommitteert.

So dat het geene men dickmaels de naem wil geven i
te gefchieden tot particuliere ondfcrfteuninghe vandc
Finantien van het Landt, ter contrarie tot
vermindiringt
van de felve komt te gedyen j want daer de Ingefetenen
wegh trecken, en de Neringen ophouden, en konnen
niet alleen geen hooge fchattingen werden ghche ven,
maer werden oock de mindere cnfukxde Taeckefelfs
verloeren.

Oock foo behoorden de goede Inghefetenen van de
voornoemde Quartieren fodanighghetraaecrt te wer-
den , dat zy m^ly dfchap geheugen mogen dat zy met
de Wapenen van den Stact zij η verloft en gereddet, en
geen oorfaeckeghegeven - om teklaghen, datzy ondw
deReèeringheyanhaer HooghMog^tchartgedruckt.
werden, ^

^pij.i Da^l

Dacr op dient tot /blucie dat fuicks wel waer is, mapr
' dat by het voornoemde gheallegeerde «egtndi Artijckel
" niet aliene voordien tijdt jinaeroock voor het toe-
kcmcDde isvoorfien.

Vfibiedende duydelijck en fonder eenighe exceptie,
eenige
Jmpiflen, ofte Contributitn in te voeren de Gene·
jaliteyt van dien verbande aengaende.

fju is het notoir dat de Quarticren inBrabandt en Vlam-
i,„n, zijnde ghekomcn in den Boefera van dc gemeene
Regeringhe j de Generaliteyt nietweynighen concer-
ner^"·

poch als defe faeckewat dieper werdt in ghefien,
foo fai do felve voor de voornoemde Quartieren
ncch vry favorabelder moeten werden gheconfide-
icert·

Het is notoir dat de felve hebben helpen ccnipoferen
de Unie en ghemeene Regeringe en gefamentlijck niec
de andere Provintien de Wapenen tegens de tirannye en
over-heeringe van Spangien aennemen.

Het meerder ghedeelie van de Edelp" Jie in denjaere
φιη hondert fes en feftigh de R «ijuelte aen deHertoginne
vanP^irwprefenteerden, gehoorde in en7/aee-

irwteHuys. , „ . .

Naderhantfyn de voor-gemelte «wm Provintien van
de Unie -wederom afghefcheurt, niet door eenigeinoet-
wiilighedefercieofteverlatinghe maer alicene door de
dwingende mach t van hare Vy anden en door de fwacke
MdTievan hare Bondtgenoten.

Doch defe voornoemde Quartieren door Codes on-
verdiende genade wederom aen Vyandt ontnomen en
ujr hare over-heeringe gebracht zijnde tot het ti-
chaem daer van ly integrerende Leden zijn geweeft.

Soude ν ee 1 eerder konnen gefeftineerc werden dat fy
jm//« re ρφ limimi, in alle hare voorgaendc gercgtighe-
den behoorden heritelt te worden.

Gelijck oock fuicks ten regarde tran veele andere Ste-
den en Quartieren gheleghen binnen dejeghenwoordi-
ge ftemmende Provintien is ghepraftifeert ; Werdende
naerhare reduaieuyt de handen van de Vyandert
wederomin de particuliereengemeene focieteytvan
dc Regeringe en beley dt van faefcn ontfanghen cn aen-
genomen,

Eninderdaetfooheeftde Unienoyt eenìge intentie
gehad om conqueftcn te doen op eenige Provintien ofte
eenige Quartieren van de felve.

Maerwel ishaer doelwit gheweefl: om dieuyt de
oppreffie van de Spaeniche Regeringe in haer vri jheydt
tebrenghen.

Gelijck oock de Heeren Staten Generaelin die tyden
verklaarden geen Oorlog tegens de goede Ingefetenen '
van
BraSatit en ViaenJerm re voeren.maer alleen de voorfz
Speenfche Regerin ghe, die haer druckte»

Ghelijckoock de Quartieren van Br/iiaet, die daer
van door de Wapenen van denStaet gheluckelijck ver-
loftzijn, harepretenfienen verfoeckdcfen aen-gaende
op verfcheyde tyden en noch ionghft in de jaere
fefibUn
i'Hitnieninvjftigb aen haer Ho, Mog. hebben ghead·
dreiTeert.

Doch alfoo daer op om verfcheyde ghewightighe en
ncceiljrerende redenen niet wel en heefc konnen werde
gtdifponeert, ennamentlick omdefelve wederomte
aamitteren in deeemeenfthap van de hoogeRegeringe
van denStaet. ί " 6 ë

Soo en behooren nochtans de voornoemde Brdantfi
(nVUimfcbe Quartieren van alle andere prerogativen
ÌÀyve Regeringe niet geheel gepri veert te

^"ttendemetghehoudtii werdiri voor gbeconquifletrdeQnar-
, ghiliick_ dickmatls odieujtlyck werdt gbefegbt, maer
ghiajfmende Undtfchapfef, , Stediu , tn leden mo
("O ais boer Hc. Mog. de /,he ghev/osn φι» imitu·

En indie qualiteytgeconfidereertfoen behoorde het
meoiaer met te gaen gelijck van deRomeynen eertijdts

ak'ÏA'"·^®!?"® Mo· al wil conridereren

' ' Gr»/van de voorgemeke Quvticrpi,

-ocr page 828-

SAKEN van STAET

812

Daerisniet aente twijffelen , Edele Mog. Heeren
^ ofdercfpedtive Piovintien alle de voorfi argumenten

en redenen na haren gewigte wel overwegende, fullen
daer aen Volkomemlijckkoraen te defereren.

]a felfs al dcficieerdsn alle de felve, die nochtans foo
kragtig en concladent zijn,

En datdevooifz Quarcieren moeiten werden aenge-
fien als pure vyantlijcke Conqueilen, daer voor de felve
• geenfintsen kennen ΛveΓden gereputeert ;

Soo foudcn de felve nochtans moeten vi'erdcn ghe-
confidcreert,a]secniluck: goets datineenondeylbare
gemeenfchap by derefpeitive Pro vintien in een ghe-
meenefocieteyt werdt gepoilideerc.

Daer uyt dan vervolgens nevens veel andere plichten
die de Societeyt mede brengt onder andere mede foude
vloeyen dat in de voorfiqaanieren ghcene Impofiuen
ofte bslaftinghen fouden konnen werden inghsvoerds:
als met chemeen corifendtende bewiUiginge van al- (
ie de Leden 5 die de vootnoemde Societeyt komeötc
compoferen.

Sijndc naeRcchten geheel notoir, dat een ghemeen
goedt niet anders als mecgemeenconfent van alle die
den eygendom van dien toebehooren, en kan werden
belaft ,·

Jafelfs als foodanighen belaftinghe al firhoon mocht
wefen aengheleght tot ghemeenyoordeel , foo foude
niet te min deghemeene toefleraminghe daer toe van
noodenzijn;

Weftnde oock in foodanighe gevallen (onditiefrebilen^
tisfofoir.

Hier mede, Eciele Mog. Heeren, is kortelijek aenge-
Vfeien het Recht datalle deProvintienen vervolghens
oock Uwe Ed. Mo. in de Regéringhe en het beleyt over
deQ^artierenvan
Brahmdtta Vlamdtun , en fpeeialijck
aengaende het introduceren en opftellen van Impofitien
en bchattingen competeert.

Nu reileert alleen te confideren hoe dit Recht, daer
in men den anderen niet en kan overftemmen , behoor-
de en diende te werden gebruyckt.

Voor defen heeft de Regeringhehetgheluck ghehad
datdeHeerenStadthouders , volgens de Unie, by fo-
danigen difcrepantie intervenieerden, om die te accom-
moderen of te befliflèn j

Doch dewyl defelve daervan alsnoch niet en is voor-
fien , ioobehoorde deredenen billickheyt ondertuf-
fchen hare plaetfe te fungeren.

DaerinUweEd.Mog.noyt ghewoonaijn tekortte
blyven, ghel.jckde felve oock albereyts die maxime
en fuftenue hebben geampleiteerf, komende oockge-
heelijck over een met de natuei lijcke redenen , dat de
gealTocieerde Landencn Ingefetenen nieten behooren
te fyn van betere conditie, als de Landen ende Ingefete ·
nenvande ghefamentlijckeProvintien , met wekkers
goedt en bloedt zy gereddet en vry gemaeckt zijn ;

Doch aen de anderezyde en behoorden zyoockniet
meerder te werdeh gechargetrt, veel min boven
verm ogen ghedi uckt, als wefende niet te houden voor
vyandclijcke Conquelten , maervoorgheaiTccieerde ,
die voormaels in een verbondt en Regeeringhe zijn ge-
weelt, en de Wapenen nevens de andere Provinciën
voordeVrijheycthebbenaengenomen, gelijckboven
is gf prefenteert.

Sulcx dat het daer op alicene aenkomt, om in defen
een rechte egualiteyt cn gelijckheydt van belaftinghe
uyt te vinden.

Daervan den regel en Cj^Bff/nrf niet en moet werden
genomen uyt een van de Provintien, daer de laftenen
impofitien alderhoogft,nogteook uyt die Provinciën,
daer defelve alderleegft werden geheven ;

Maernaedeweertle, deugt, welvaert , ende ver-
»nogh:n van de Landen en Inghefetenen van devoorfz
Brabantfeen Vlaemfe Quartieren;

Heten foude niet redelijck wefen dat de maeghere
heyachtighe Landen in Brabant, de periculeWenbe-
fwaerde Landen in Vlaenderen i noch oock de Inghe-
fetenen in beyde Quartieren, hebbende foo kleyneri
welvaert en Neeringe, en foo weynige middelen onder
heer in alJes fouden moeten belaft werden als die

koftelijkeen fecure Landen in de Provincie vanH ι
lanten Weft- Vrieflant;ofte als der felver Ingefetenen^"'^
die ίο vol neringe en welvaert zijn, en onder de welcke
fogrooten rijckdom fcliuy It, en die laerlijcx fovee! wc.
ten over cn aen te winnen.

Dit f< ude oock geheelick ftrij dig wefen van dc maxi-
me cn fultenue van egualiteyt boven gemelt.

Want de voorfz Brabantfche en Vlaemfche Quartie
ren naer de hooghgemelde Provincie van Hollandt en
Weft- Vrieflant in middelen en impofitien aengeilagen
werd ende, ^

Souden inderdaet meerder ghechargheetten belaft
zij ft als de andere Provinciën daer devoorfr middelen
en impofitien niet foo hoogh als in Hollant gheheven
werden,mede uyt oorfaecke van min welvaert eri kleyn-
der waerdye van de gronden : ·

Ende dienvolgende oock nogveelhoogeralsdePro-
vinden van Gelderlanten Over-YiTeljalwaerdevoor-
noemde middelen en Impofitie nog lager alsinde ande-
re Provintien geheven werden.

Hetisieerlichttebcgrypendathet magere Büft'uel
in Brabarn nietCooveelienHisrngflt cn kan betalen als
de vette en volflagene beeften in
HtlUndt.

En dat oock de lichte ichrale Landen, dienochfoo
veel culture koften, foo hooghen verpondinghe, noch
fcoreel van de befaeyde ghemeten niet en konnea
opbrengen, als de koftelij cke en vruchtbare Landen el-
ders , en particuiierlijck in Hi//a«t gelegen.

En fo fyn de Vlatmfche quartieren mede naerproportie
teconfidereren fonderlinge diemetlaftingeen pericu-
leufe dijckagien befwaertzijn.

Den vtertigbflin penning, die men inde voorfz ^uar·^
tieren
vanBrabatidt en Vlaetidirm wilt invoeren op de
HypothecatienghelijckiiiHollandtwertgepraaifeert,
is voor de felve mede al te befwaerlijck , oock buytea
praöijcque in de andere Provintien , immersindePro-
I vintie van Ze£/e»i/noitgcintroduceerr,

Overmits de Ingefetenen inde voornoemdequartic-
r&n vankleynegeringe middeltjens zijnde , en gheen
voorraedt van huyiraet ofte kleynodyen hebbendct
veeltijts genootfaeckt werden om harePachten ofte an-
dere fchulden te betalen , ofteomhare befwaerdefa-

le-
ien

'ro-

milien te fuftenteren, ofte haren Landtbouw gaeede te
houden, kleyne Capitaeltj ens van
vjfiigb en bendert gul-
dens op te nemen , daer voor zybygebreck vanctedyi
genootfaekt zij η haer huys of een ftuck Landts te verhy.
potequeren.

Werdende inde Provintie van Wollandt weynig fulcke'
kleyne Hypothecatien gedaen, maer meeft van groote

η en, die ghebruyckt werden oftocaenkoop van
;ren ofte dry ven van Koopmanfchap , diedanwe-,
derom «yt de winften werden afgelegt en gequeten,

Maerfulckeen diergelijckeongelijckheyt foude kon-
nen werden aenghewefen als alles tulTchende Provin-
ciën van He/Wtende fPi/ï
Vritflandtea de voornoemde
quartieren van
Erabmdt en Vlaendmn, in de balance νια
equiteyt en billickheyt wierde gewogen.

Het fai derljalven nootfaeckelijck wefen dat door er-
dre van haer Ho, Mo. ditgeheele werck
met den gevol-
ge en aenkleven van dien eens rypelijcfcAVerde ge-eM-
mi neert, en met goede kennifle van faecken de midde-
len en impofitien in de voorfz, quartieren foodanig ψ
reguleert dat zy aen de eene zyde nieten mogen werd;
verfchoont en van beter natuere gehouden a s dc ingeft
tenen en qeaitieren gelegen binnen de
ftemmendePrc
vincien, noch ook niet harder cn boven hier vermogen
befwaert.

Gelijck notoirlijk gefchieden foude, ingevalle alle de
Loudm en Impifitim van HoUant haer wierden op den
geleght, fo als boven is aengeweiën. ,

De Magiftraten en geintereifeerde van de voor®
quartieren foude by dit examen konnen werden· gnt-
hoort ? ' j.

Die oock voortaen nieten behoorde te werden atge-

wefen, foo wanneer zv eenighe klachten ende dole^-

tien aen die h.ooge Regéringhe hebben aen te brengea .

gelijk voor defen verfcheyde malenisgefchier,met


-ocr page 829-

ιΰ/iö

cn ο ο R L ο 5 Ses en Veemghfie Boeck. 8 i 3

^Miefotideerde remonftrantienofnietnaer beh®-
„nteconfidcreren, ofte wclgheheelijck vandehaid

Daerfdoock behoorlijckreguard moeten werd»
genomen, dat de Lapa en Jnpfititn in de voorfzqiar-
rieren felfs, allei egualijck en cae een rechtmatige ]ro-
portie werden geheven, daervannu merckelijckeaiii-
Ccn werden gelien. .

Als by exempel, de Polder van Srtsktàs m VhinJtru
is te^fenwoordigh met hecextraordinaris en daer ly
gevoV·"^^^^^^ > met de fwff ftuyvcrs

f^ji&igmut, voor de Ti aótementen van de /iaiicu vtn
Ylundtrtn,
belaft met ftvitiinviertigb /?«/»»ciOp yetitr
, daerlietiseen fcer fwaere Dijckage , befwae^t
met hooghe Dij ckfchooten, moetende tot hare verfeè-
keringe boven de
drh inlagen airede gelegtjnoch re^l-
veren tot een
vicrdt.

Dacr en teghenzijn de Landen in der Groegeleghen,
refende fulckepericulen noch Dijekghefchooten niet
onderworpen, maer belaft tot
twiemvjftigh etittnbalvf
ptjw.

Noch grooter ongelijckheyt ifler ten refpeöe van de
Polder van BrtfitiJi, die noch veel fecuirder enbeeter
gheleghen zijnde als der
Groedt, maer is aengeflaghen
mttfivin (» dertigi en e»» helve jitiyvir.

Sulcx dat in het tauxeren van defeen andere Landen
in de Quartieren van Vlaenderen groote miflàghen zij η
gecommitteert.

En moet hier oock met een woordt werden aenghe-
joertmet wat een ongelijckheyt de penninghen tot be-
rlinghe van de Traftementen van de Raden geordon-
neert over Vlaenderen werden geronden,naementlijck
uyt de
twnflnyvers gefteldt op ydergemit.

Suladat het platte Landt de voorfz Traitcmenten
alleen moet beforghen, endaer mede belaft blyven,
fonder datuyt de Steden van Vlaenderen daer toe yets
wcrtgecontribueert,

Gelijck nochtans wel redelijck ware ,alfoo de juflitie
meeristothaerendienft, als tendicnfte vanhet platte
Landt, vermits uyt de voorfz Steden welti/fnfaeCken
van
Appt! voor den gemelden Raedt devolvercn teghens
eenelake van het platte Landt.

Watnuaengaet datmen de voorfz. Quartiereh van
BrabandtenVlaenderenfoude willenaenflaen meteen
quote van «/erboven
het hindert van alle petitiën , die
totlafte van de refpedireProvintien extraordinaerlijck
fouden werden uytgefchreven.

Dienaengaende moet werden gHeconfidereert j dat
fulcx uyt de voorfz Quartieren niet foude konnen wer-
gheprelleert als door het opftellen van nieuwe middelen
die daer toe faffifant fouden wefen.

En overmits de Provintien dc voorfz extraordinarii
Petien veeltijcs betaelen of uyt het overfchot van hacre
ordinaire middelen ofte by middel van negotiatie, fon-
der die met opftellinghevàtì riieuvire middelen uyt hare
Ingefetenen te halen ;

Soofoude daeruit volgen, dat de voorfz(^artieren
daer door fwaerder als de ftemmendePiovinrienfou-
tien moeten werden belaft j

Kennende uyt hare ordinarii middelen niet over-
houden , alfoodiealle in debeurfevanhetghemeenc
Landt vallen, noch oock geene penningen negotieren,
11Γ00 zy dien-aengaende geneRegeringenoch Policie
en hebben, gelyck wel het Landfchap
Drenthe doetjdaeir
®cde dienrolgende de meergenoemde Quartieren fcer
"uyten propoofte werden gecompareert.

Doch wy achten feer reedelijck , jae nootfaeckelijck
te Wefen, dat foo wanneer by eenigke opkomende noot
offwarighcy t de refpecti ve Provintien tot opfcrenginge
''an hare ijuotis in de extraordinare petitien werden ghe-
"ootfaekt extraordinarifche middelen op te ftellen, ofte
«e voorgaende en oude te verfwaren ;

üattlefelveextraordinaris middelen ofte verfwarin-
Re rnede in de Quartieren van
Brabant en Vlaenderen wer-
^^I^^S^voert op de gronden en proportie boven aenge-

Hetwelcke danuythaerghetrocken en in debeurfe
'an het ghemene Landt geprofiteert werdende, it al het
gene de felvein redclijckheyt kan werden gevergt.

Sonder dathet nodigh ofte eenighfmts convenient is^
dat het provenu van dien de naem ontfanghe van ceni-
gÏ quote ofte contingent 5

Die op geene Ce/ure ofte Quartieren apli^abel en zijn,
als die eygene middelen en Kegeeringhe hebben j eti
dienvolgende oock niet op de C^artieren van
Brebandt
en Vlaenderen j Konnende oock des noot zijnde de vorde-
re abfurditey ten en onmogclijckheden, oock de manie-
re van executie, waernaer men de alfoo genaemde yete
over de voorfz Quartieren foude willen uytvinde.klaer-
lijck werden aengewefen.

Sulcx dat UAVe Edele Moghentheden defe nieuwein-
ventie en benaminge met goet fondament hebben te-
gens gefproocken, en van de hant gewefen.

Waermedede Gedeputeerde van Uwe Edele Mo-
gentheden verhopende met 't toedienen van de boven-^
Itaende redenen en confideratien Uwe Ed. Mog. goede
intentie en begeerte te hebben voldaen, fullen den Al-
mogheiiden hart grondeJiick bidden voor de proC-
periteytende Welftant van Üwe Ed.Mog loftelijckeRe-
geeringe.

Van alle welcke redenen en confideratien wefende
gedaen Lecture, en voorts by de Vergaderingherijpe-
lijck overwoghen, fyn de fel ve nae voorgaende deli be-
ratie by alle de Leden eenpaerighlyck ghcapprobeert en
aenghenomen, om wyders gefonden te werden fooaen
deVergaderinge van haer Ho, Mog. als aeri alle de re-
fpectire Provintien , nevens de Brieven van addreflé
tot dien eynde ingeftelt, en infgelycks by haer Edele
Mogentheden geapprobeert.

Aldus gedaen en gearrrefteert ter Vergaderige van de
Heeren Staten van Zeelant in het Hof aldaer tot Middel^
burgh den «ryïenluny Anno 1666.

Ter Ordemmtie νκη leerÏd. Mogentheden,

^cl^fireti <0el)cputcerbfti(n.'t Texel ijcljDcnoefbt
aBetoonticn omtw fabocflbletoinDt / Die ben
eeiften
Juny
toajï toflêpettöe / begljereet fjjntie ^(iKpen te
Ooenloopenüuptengaetii. 'ta®eltU foobacnfoti Qbe*
futcebiectiji/öattien Euptenant 3itira(racl
de Ruy-
ter
met be iSiOepen ban tre Maze cntie ban Am-
fterdam
ten cöctalc ban ontrem vyftig jeaftensï ben
abonbtfönin^eegljeraeffec / enbeijaecoljelurftelijtlt
gBiConjungUeect ïiebbcn metbe jSicDepen ban
Zee-
landc:
ben bojgijenben bagi) met het bjoegö gljctpe
fouben/ontiecbenbojbccen 5egcn<iBobts / bcgljccebe
^cDepenbanfict|^oo?berguattfec biecc enbe binbt
bicnertbe/bolgcn/ gfjeijjtBmebebjietbt betfteoptbat
binnen
twee a drie baaucn «pttccli)cli fouben honnen
boen/ be gbeceebe ^cBcpen ban Ijet Collegie tet 3ibmis
t:a!i:eptiR®?tcjïanbt.

ginjuniotoasseen groot aental «IBeÏicputectbenupt
b"<©mfanben/ caechcnbcOactonbetlfngOe bifputen/
meefi ontftacn boo?
't afficcbee ban Prins Wiileai.
i^oe {)et felfbe befett mocOt isojben gljeruppleertj
JiBecfl ober 'tflutfi ban be
monfteringh ber ©oU
macl)ten:'tbjclcli boloen^booagacnbe üehenbetegici
ment gualjjcii tionbe geftfjiebeni

J^Ioetlti
^te·

<©rtifp«.

frrrö.tipt

Ιι'ΦιαΜί*

lanDcn

elbfer

obrrcc-

«ii8«on-

önlnige

öifpmtn»

€)p 't felbe toiert cliemaecAt get bolQ&enbe ^^oiect :
^aermebefpfiinbecttiocben; om nagcbaeh rapport
toebectebcmen.

D

At lbo wanneer der difFercnt endifpuytis over

depluraliteytranftcmmen , ende waer die fou-
den moghen zijn ,
in fuicken ghevalle den Syn-
dicus
ghehouden fai wefen een ordenilijCke omiae-
vrage te doen in de particuliere Onder - quartiereo
der Ommelanden , endeaende Leden van dien haer
refpective vota ofte advyfen, hoofd voor hoofd doen
teyckenen , onder cle slaufutade nir> rtvcatido , ende
dat dan voorts de Syndicüï volghens de
pluraliteyde
in conformiteyt van t bewufte Reglement in faecken
daer overftemininghc
plaets heeft, fai gheboude»
fyn te concluderen ; Eode roor foo veele ghc-
klaeghtwordt, dar men den Syndicus foude willen
cenfiringeren inct fes oftc meer Ondcr-quartiercn ta
^PP i een-


-ocr page 830-

i666

8I4 SAKEN vaò STAET

conckderen, cndc fukksin poiniten daer inne vol-
gens hcc Reglement geen overilcmmingeplaetï heeft

dat in foodanigen geval, den S);ndicus mede onirae-
vrage fai moeten doen in de refpeftive Ondcr-quar-
tieren, ende onder de voorgaende claulule^ii »i»rf-
tedoen teyckencn deadvijfen vande refpec-
tiTC Comparanten. Welcke fuftineerden dat den
Syndicus in de poincten daer inne
ghepretendeert wordt
geen overftemniingc plaetste hebben, ghehoudenfal
zijntc concluderen.
Ooek by gefchrifte onder fyn
handt acn dc cinfrài/ra/erraA panyen de Copyen daer
vanmeeten overleveren, endedat de pluraliteytdaer
Zijnde, in defaecken ofte poinden
niet ctncertiinniie
het vergeven van Ampten, ende het geene daer ace
depindttn·, cven Wel fai gehouden zijn te concluderen.
Desfullendeoppofanten, haer ten allen tyden vermo-
gen teaddrefleren aen Lier Hoogh Mogende de welcke
nairgenomeaekenniiTe vanfaecken, oordeelende dat
tegen het Reglement is gecoBcludeert, als d«n foodane
conclufie fullen
anuulUre». Sullende voorts tegens de
refpective comparanten die den Syndicus met haer
ilcmmen, tothet nemen van foodane conclafic lullen
hebben behouden, of
gtctnflringeen , geprocede»rt
worden, volgens den roet hieronder beracmt, ende
defelvealï Contraventeurs van het voorfchreve Re-
glement, naew/ffnt/Vvan faecken. fullen worden ge-
ttraft; Macr in gevalle datter queftie is, over verghe·
Vinge van Ampten ende 't geene daer van
dipiniem,
dat de advijfen als vooren, wel fullen worden ghccollec-
teert, macr defaeckc blyven buyten conclufie ende
infufpmfo : Sullende de partyen fich ten wederzyden,
die fich daer over fouden mogen addrefTeren aen haer
Hoogh Moghende daer op der felver decific afwach-
ten.

Ende nademael volgens het fesmdmichflt Artijckel
yan
'c Reglement in de vergideringe van de Ommelan-
den ofte Onder-quartieren van de felve niet en mach
vrordTn gtdi/iieriert, veclminover deportementen van
Staten ende bedieningfaen ofte van de ordinarie Landts-
daghen, uyt het lidt der Ommelanden, ofte oocfc
O ver 't infiigtun van eenige muliten, fo fai men fich daer
van t'eenemael hebben teonthoude»: En in cas buy-
ten vei'moeden 't eeniger tij dt ghetracht foude maghen
worden tot de voorfcnrevefaecken ofte eenige van de
felve, bypluraliteyt van itemmen conclufie
tzformo-
ren,
fallulcks geenfints mogen gefchicdcn, maerde
voorgenomen conclufie mede moeten gehouden wc-
(ea infufptnfe y ommeby haer Hoogh Mogende rt in-
tegra
daer overgeoordeelt te worden.

Endede Avyle infonderheyt onder anderen flaet te
remarqueren, dathstpoiniitvan de monfteringheder
Ommelandcr Landts-daeghfche Comparanten , het
eerfte fundamentisvande OmmehnderRegeeringhe,
ende dat overfulcx voor al dient beforght, dat daer in-
ne met alle circumfpeitie ende rechtmaticheyt werde
geprocedeert, ende de monfteringe na een onpartydich
#*iimf«vande qualiteyten der Comparanten gedaen,
ende occk geconfidereert dat de voürfchreve monfte-
ringe fomtydts is gedaen ten overftaen van eenige Hee-
ren Gedeputeerden, uyt het middel van haer Hoogh
Mogende Vergaderinge, ende dickwils terprefentie
van wijlen den Heere
Prince mihrn i/<w Naffmw, als Stad-
houder van de Provincie van Stadt ende Landen, door
wekkers hooge authoriteyt de gevreefde oneenigheden
voor een groote gedeelte tijdelijck fyn voor ghekomen
endegeremedieert; Sooismedegoedt gevonden ende
gerefol veert, dat haer Hoogh Mogende alle »u;«jaren,
immergeduyrende de minderjarigheyt van den teghen-
woordighen hy furvivMm, gedefi<ineerde Heere Stadt-
houder, tegins SainaPetri Landts-dagh, rfr;#Heeren
uyt het middel van hare Vergaderinghe fullen depute-
ren ende af - fenden, orarne devoorfchreve monfte--
ringebytcAVoonen, ten eyndede examinatie van de
qualiteyten der Comparanten in goede luftitie gedaen,
ende daer door aen een yeder volkomen
fatufaHi,
ΛΙ worden ghegevee. Wijders geconfidereert, dat de
vafiigheydt van het Reglement alleenighdopendeert

aen de precift endi vigartufe executie van dien , en-
de dan door het verilerf van de voornoemde Heere
Stathouder hier inne mede is ontftaen een mtù,ì
defetì, welcke noodtfaeckelijck dient gh>fufpit,rt te
worden j Soo werdt alhier gheordonneert , dat nu
vodrtaen , immers gheduyrende de minderjariglieydt
v|Eïl den teghenwoordighen Heere Stadthouderaende

ftlve drie Heeren foo uyt het middel van haer Hoogh
Ntog. Vergaderinghe van twee jaer tot tvin jaer tot de
mönfteringhe der Comparanten worden ghecomrnit-
teprt, fullen worden voor ghebracht, de klachten o-
vér de contraventien, foo teghens 't voorghemelte re-
glement mochte worden ghepleeght, ende defelvege-
au\horifeeit, om Proces te doeninftituerenendever-
volgens teghens den geenen die befchuldighc mooghen
worden, het voorfz reglement te hebben gecontrave-
nieert ofte overtreden: In ghelijcker voeghen als by
het
fis en dertighfle A rtij ckel van 't ghedachte reglement
vandiealdaerghementioneerde
neghen Arbiters, item
in httftveade Artijckel, additie vanfyn Vorftelijckt
Doorluchtighey t den Heere Stadhouder is geftatueert,
ende fai het Proces, in dier voegen voldonghen zijnde,
door gemelte Heeren haer Hoogh Mogende Gedepu·
teerden aen een onpartydig Hofvanjuititie,buyten dc
Provincie worden geionden, onime daer overeen dic-
tum vanfententiete formeren, hetwelcke uytdenj-
me , ende van weghen delonckeren, Hoevelinghen,
Eygenerfden en Volmachten der Ommelanden tuflen
deEems endeLauwers, fai worden ghepronuncieert
ende vervolgensnalyninhout achter volght ende na ge-
komen, ende anderlints na
OBvermoedelijcke ιρρηίύι
door haer Hoogh Mogende geduy rende deminderji·
richey tv an den Heer S^tadthouder met de macht en mi-
litie van het landtgeexecuteeri worden,

Endeisom verfcheydeneinlichten mede, goedtge-
vonden dat de ftrafFe, de welcke teghens de contraven-
tien inhet i»»i(in/Krii^ij(ifArtijckeldesReglementsi»
in-gefteldt, aldus fullen worden getempereert, nament-
lijckdat een Edelman ofte Hovelinck» mitfgaders den
Syndicusende Secretarisder Ommelanden in cas van
contraventie, voor de eerfte mael follen worden gecon-
demneertin een fummavan ®;fr(i»j/i»i CarolusGul· j
dens, en een eygenerfde ofte volmacht in
twu dujfita 1
j Carolus Guldens en het fweidimaet ionderonderfcheydt
! geftraftmet deportement van alle Ampten, Staten en
ledieningen, mitfgaders afwijfinge uyt de Ommelan-

bevondenwierdeomme de eerfte geldt boete tc beu-
len.

gn öe Ommelanden fiomenbe/ « bair
Eanötioaöö seeüoubett tien dertienden July : alpjaec aj^
fes onder-c^artieren ^cfiben gftiiiefallDopK" W"tn>;;
tooo?f5P2oiect/enbeQmfoltïeettfulc6!ia<nflaec|ooaro^^^

iBosenbeper jflSijTiöeBtBfnt te ntaecBen; ©«te"™
alöaecin'tsfiemeen oefeoBtaiennntS'®®"^ ^.Sil»
(©enecael te imilUn obec stüen een Kt0t öat Baec Φοοι
enbenatiipiöabseeeben. .

<®ei^ectenban Afperenet» Vrybergenbanwwpn lipiii
benïïaetit jijnbetot '«Hertogenbofch, fiftjcwn "an κ ««

ben Jaetftin |©ap / bat fp Iwn ter fdöi"Jf ?e· f«i·
cfcfit tofetben bat incajS ben pai
aupilfafce €couppesi obec ben ïanbe ban luy^, η re

6ef)oo?lijtft boo?be aenBomltebetofienKl»

pesaeconfeweettfoubejön/benbownoi^
boo? allemfbbelen felftfmet fvtelö*'"^^^^^^^
too?iieB / öoHöenöe booibtif b/tfoert bat
JoogO naogenbebcc fclbec

fcfjeCcoupciOctgeene 'ttoelrt WlaeniiOerty^^
cefolutie bccfotOt foube ^e omfanaD"» ^
fomt eenigBebetaKneöÊ ofte teflftutfo boen. «pv
eerfte potntt f0 ben twee"den
iCgDembiHeydc, batSPfiffiwotS^Ji^" " J bbirt


-ocr page 831-

en OORLOG Ses en veertighfle BoecL· g j j

li fifbOen te t)®"iboe0iieti 6p öeni^eece 45?abed'Eftra-
^ fi et 2iimBa(TatieHCiictrao?lifnaciSljan®caniBtöc6/
^ flttime toan Den felben te
öecnemen/ of enöe toat
U'eaOeltflöt toasïop bcpaffaeieïiecmeec-göemclte
boo? bestanden Ban
Luyck ; ®an
mataenginöÖ tvcede polnct/ ίί becdaen/ bat
Alle liet / ί""" toel-oBemelten iSaebt
haBiState/SÖcbupcenbeben macrcöbec öoo?fclj?etoe
ifcoupf!^ Qbcc ben aiobem ban be (0enet:alttept / aii$
[jpjjeéjOijUïttentian
Gelderlandc enbe Over-YlTelj
(,LDap«ntieb£nboo?fc0?ebematfcBoUec öacc tecti-
tnic öerfotljt foube öïo?ben / toel tot lafie ban 'i gemeen
ne Sant ingeho ft / enbe Set noobigö betfcf)ot tot Dfen
róiiDe gebaen foube moeten too;ben/maec bat baec ban
aecnc uptbelinge of biflcibutie aen be gijcmelte €cou'
rtcö/ alsionbettJetaUngebanbienbp befelbeteboen/
aficDaen foube toojben/ boJgenö enbe (n confo?m(té
tan be njcfcntatie / bientöalben ft? ben gemelten $ieec
5imöaffabiurd'Eftradèsg0ebaenobecbe befojgtnoge
han Vivrei tn beiSfelf^JlÊemoMaclbanben twaelfden
iB9Pboo?noemt:alleii metbfenbecdanbebatbe toel-
ncmelteè?obintiebanGcldcriancfOHbe tooiben φ'
iuacantjeen ban al fobanig becftfiot/ al^ tot d'Eftradei
tnöe'tgeenebojbettftot becplegtngöeban be gemei-
bt Ccoupcji Bp be meec-ggemelte l^jobintle ban Gei-
deiiindt gtiefutttee«foubenmoog8en5iin/ intasi be
f canfcöen fulcöS in't ggefieel ofte ben beele n(et en qua=
mentebccgoeben/ mitjsibat tjtevbanbp
tiebanGeWeriandt Dfec nae DcDoojlöcöe blgcB fou?
bcb)o?&en gljebaea ; €ottoeltl^en e^nbebeefe gaer
êo j^og. refolutie/met enbe nebenit eictcattautgem
tiica uptfietbooifs iKemotfael/ mftfgabecsi Ba»c
bq. jUSog» cefolntte ban ben vyfthienden öee felbec
maenbt/ gijenomen obecfiet betfoigfien ban vier
dayfeni
Pondt »oii-Bcupb( / ïoot enbe Eonten /
liao}beboo?t)oembe (^itoupeüi mebe / mtbtüS betalen'
be / ggefonben foube ino?ben aen ben op-gDemelten
Saebt ban ^tate / mibtjigeebecji aenbe ggebatfite
©{OWmten ban GelderUndt enbe Over-Yffe , om te
licec6entotbecfelbei;nae({tgtingf)e / fuK&ii enbe baec
'tl)Cf)00?be·

) ^eïgeeren ban Zedandt^ebben ben derden^unp
iiCin-oöebolgee caWtgfiepafTeetbe tn SfipjU aen öaec
ϻl^o |@ag.gDefcg^benbatfpupt|)et tavmi t^n be
ra l^iecenöaec e]ctcao?binai;(!f4£SDebeputeecbe onlangDiS
eDtoccupeect ge&benbefngaec ^oogD |@og.3@ecge'
£ talngg metfonbeclfngdcontentement uecAaengab'

..........:,Vrieflandt

■ijj enbe stadt enbe Landen enbe nabeeöanbt mebe be ^jo^
» blntieban Uytrecht met Zeelandt toaeten gfietoo^
ben/ ban een enbe get felbe fentfment / omme
fiin ^oogbepbt benüeece ^;lnce banOrangie, b»e>
(tOenübenggemeenen ;3taette (ntcobnteecenfn ben
RaedtvanStatCjombcel enbebecfcfiepbene effecten /
enbe cebenen ban conftbecatie baec toe btenenbe;
®an alfoobe ©iobtmtenban HoiiandtendeWeft-
Vrieflandt no alleene cefleecbe / bte gaec bten-aen·
oaenbe alnogg nfet en Oabtbec&laecbt / foogabben
fpobeceentgöe baegöen aen ben b>sl-gBemelte^?o-
Wmle een gUeaccaifonneecbe jiatiTtbe laeten af-gaen /
ontmebe felbe tot untfo?mftept met alle be anbece
%(benban gaec igoogD JIBagenbej^ecgabectnggetc
oetocgijen / {jeböenbe oocftbaec öpgljeboeggt gaec
(^eeianbtjj ) ggeboelenaen-gaenbe bebtcettfeenop·
liQljtobec ben pecfoonban ben googfi-glebacgten
^eece^jinte/enbe mie get felbe epggentlgcfi foube
tompeteecen: ^pbecfogStenbetgaecÌÌO· ^og. beo
fejacegoebemepnfnggeenbe fntentUnbp begoogg'
Sliemdte ^;obfnt(e ban l^ollanbt mebe gDeltefbe te
Ktonbecenenbe foobanlgfie ggetooonl^tbe enbe conbe^^
«aölcbeboice» aen te toenben / ten epnbe be felbe
Baec öoeeec Doe ëetec metallebe anbece fiobintien
^tötconfoimecen / om / toaecitetmoogBelöiltln
oefen met een ggemeen tonfent enbe eenpactge tieiDttUi
Omgöteftonnnentonclubecen/ beemttss öet met tiet
ttipectbanfiaec iioogj®og.ffiergabecinaBeniettoel
'«foubeqHaöiicen/ öatbefefae(iiefo$ fjubeWiiben

fluctuecen / enbeboo? eene pjobfntfe op-gïjcjjouben t66$

bjojben / enbe alfooallc Baec gcatie fiomênte ber- _

Hefen / nocfite ootB eenigBftntji cefponberen aen be
teaecbigöepbtban bie Boogfje ©ecfonaoic / bic bft
emplop foube too?ben töegljeb?atöt/iioct)tcobec een
fiomen met ben btenp enoe nntttgBepbt / bic baec
boojljpben gBemepnen^taettoo^btgeBoopt/en on^·
feplbaeclütii te gemoet geftet).

®en vierden luny be felocBe vier upfen fgn o«»
bec jepl oBecaec&t betefiecenbeachc^cöcpcn/ftaeni
betecbicectie ban't Collegie tee Hbmlralitepbt in
Welt - Vrieflandt en ben Noorder-quartier alle filoeCs
6e(@o?logB-fci)epenenbe boojnamentlijcB bie banbe
drie]^coft-<©ffii{ecen/ 5tinbe Bet ^tDip ban ben
ïuptenant Sibmitael ban Meppeien, een ban be
capitaelflebanbegantfcBe ©loot/met lachtighduis
fien gBemonteect / baeconbec cemgDefesendertigli
ponbt Sfec fcBooten : gupbe 3©inbt niet toe - laes
tenbe bat be boo?f5 «cöeepen Bet Lands-Diep fouben
upt-loopen/ Jönbe feibtal bOO?'tSpangiaerts Gat
metgoebtgBemaecöinZeegiietaeiht / fmtböbatnu
nocB alleen cefleecbenbe iScBepen ftaenbetec bicettie
ban'tCoUegietecmmicalüept in Vrieflandt : g^ocB
fpnootbgebolgt.

g&en vyfden Capitepn Vyfekerbooj 'tjSpan» «effercn
giaectji «Eiatmeteen ^upbtoclletotnt/enbe ban Wen
aoonbtoocö ben Vice-Admirael Coenders bOO? 't
Landcs-diepmeteen (©oflelöthctoinbt / bcpbefonbec
eenigB ongBemacfi/ Hupten €iaetS gDecaetiit/ foo
batn»begantfcfie ©loot/ ertcaojbinaciitoelgflecon^
llittieect en ban beei capitale iScBepen getompofeert in
.'tgeBeel inZeetoaS

«aeSenbe Bet taecB-fcBaffen ban be jpcanftBe^coui ^ -
«en fcöjeöen be Sleecen ban Gelderkndt ben vyfden jfn"""
Juny : ®at tecbJölefp be felbe «coapen toebecfieci fcbjöft
centeuptbieenbebe |p?obintie ban «abec-^ffel naeE^i^S^P^
©jancscgcft obec Baec teccitoic boo? Baec «Secom. ΖΖΓ
mitteecbeBabben boen gBelepben / enbe met beBoo^ t>( au;:(·
.lötlieEiiapes moeten boojfien / sönbemetfoobanigBe
ï?epgBementenbejegBenbt/battngBebaI Bet felbe η et
OtiefcBiebealle&efOibiei tebectoacBtenfionben / enbe
Bet be €coupejj onmogBelötb toa^ booKieningBeban
©tb?e{! inbefegBelegentBepbtinbe macfcBeteboen/
Babbenfp nietlionnen nae-laetengaec ^oogBlBog.
bebenbttemaetBen / enbebacBtenbe<(EienecaUtepbt
allebegBebaene E(iapesenonkoilciih)eoBen!$be bie«
gBeniialiSanbecStenbefen epnbe göcbjnptöt / mee
obeclebecenbanbececipiffeban beofitiecenen becla-
catien'tfönectöbtin ceeckenfngBete b^engBen / en?
beteg^n^Bxcepjompfte confentenen foucnifTementen
teKo;ten.

^Ï^etfeootBboleenji ben patente enBet gBeconbeni*
eecbe boo; Monfieur de I'Anglée met Bacc i^oogB
menigBte ban aü^agBeniS ban tcanfpojt tot fou»
lagement ban Baec eauipagie / enaenbt^oeclupben
aden van guirand enbe inbemnitept becleent/ enbe
aen Baec<aecommitteetben gBefcB^eben Babben ten
epnbe bp gaec föo. JiBog. b)ilbe bcbo;becen / bat al^ be
felbe (XcoHpe$> Bet teccitoicbanbie i^;obintie fouben
paffecen/ bpBaecK^o. iBog. goebe o;b?e gBefteibc
mogBte b)o;ben/ enbe bie boojfieningBe gBebaen/
batuptBetbeftcict banb£<EieneceUtept foobeel
gen!$gBep;e(i enbegBeceetmogBtenjp/ ombe ^a»
gagien banbe bp Baec becleenbe3@agen!$ toe Boxmeer
toebecoptelaeben / op batbeBaecebiebecominfeec-
BecBepbtnaecBupiümocBten&eecen. ^p Ijabbentot
bien epnbe / goebt gBebonbengaec 4Eiecommittccben
baecnae toe te fenben / omme be feibe biebecom t«
boen af-BaUn/inbectcoutoenBaeclioogB jQSog.foO'
baenigBe boo;f5 ojb^e / baec toe foMben Bebben gBe^it/
toaec toe fp Baec bafielgcfibeclieten j (iEnbe inbien
onbecloopentlgrg bec felbec <0Betommttteeiiie tee
boo}fc{);ebe plaetfe gBeen o^b^e bonben gBeflelbt/ enbe
be jpcanftBe€coupe0gBeietBmeecmeelj} toaji gBe^^
fcBiebt / be felbe met fO}te bp Baec mocBten beBouben/
feo becfosten
ìp Baec iRo.lBog. beliefben baec inne in
tijbt!» te boo^fien / anbecfinbts» fouben niet iionnen
lebigB fteen / in gtmat ban fiaec 3f cte ban <0uarenbt

ten


-ocr page 832-

Si6 SAK E Ν van STAET

16 ten Winde batt betìEanbe / alle te löbéne ftijaeben
■ ί, aenfjace tonfenten cnbc fourn(iTeitì«"ten te lio?t£n/
ÉnBaceingöefetencnterefunDmn. ^p fjatibeB pota
upt jjaec lio.nsoo ïïefolutie in Dato ben tweeden Juny

fefthien hondert fesenfeftigh, nfte Dit bsttCCCU DeC

boojft iCtouppeji becftaen / öat acn Dc fcloc tegDeniS bSf
taUnge gefucnecctfoube too?ben vier duyfeün5ont55of»
6cupt / Ëootenïï.ontcn naccaöbciiant i iSpljabDen
öecöalbenniÉitoilUn naclatcn Dact ïiio.jiiaoo.behent
tettiaccben bat Deboo?noemtJe (CcouppESi boo? ftaec
bertcfcfi upt be KcfpeciibeS!Saoaiijii!ïbanöe<auac

nffocnen Dat«f ^.'obfntie / ffift fjabbin boen furnerfi
tegeniigegebentÈcfpilTcfobaniöcn gepjopoitioiimtin
quamttept ban Simuntite na abbenant ban fiaet aenta
f η meeninge fonbec bat niet te toilUn bert ceclicn

Eönbe In bcfen tfibt gerucijt bat be ^toeetffiie bon,
Babbenbenöonjngl) banDcnemarcken in Holftevnl
t'tnbabeccn/ foobjatengeüeftineert totferoufö bon "w
Wen vyfRegimenten. 3©attcitbfenmacftöbonnob£n
toaiS en uccfogt totcct/en toat baet op tofett àercfoitìeir
iStefienuptBetDolgenbe: ' "


Luna den 7 Imj/1666.

bànacfc' p\ESaten Generaci der Vereenighde Nederlanden, hebben naer ingenomen rapport van deHecretivan
J_jr Rats/e/r, endeanderehaer Hoogh MogendeGedepHteerdcnstotde Militaire faken hebben aehtervolgens
derielverRefolutie rerklaeit, ghelijck inm^irgiae van yderpoindgeteeckent ftaet;

Keende Ho\Mog\Heeren Staten GencraelderVereenighdeNederlanden,
Ho. (JHog. Heeren-

DEf;/CollonelsgcdeftineerttotdeeirpeditienaerHi)//?i;w,hebbenvoIgensUHo.Mog. Refolatie of ordre
mee de Heer
Clingmbergh extraordinaris Envoyé van den Koningh van Dtnnimarekin gefproocken hebbende,
ibo over de route als anders, refereeren fich als noch aen Concept by de Heer van
Amirangtn als Gecommit-
teerde van UHo. Mog. ende d'Heer ji/r/i/t cndcdegemeltenC/i»fe»i#r^4ghemaeckt,alszijndc'tbequaemftc

ende'tfeeckerfte.

Tot wekken marfch defe navolghendc perfooncn ende faecken van noodenfullen hebben.

^ccotir^

tacc tf
am.

I.

lerfiili/cli, dat U Ho. Mog. believen fpoedige ordre te
flellen tot het betalen van de achterftallen der Trakte-
menten ende Soldyen van de Gompagnien .ende' Offi-
cieren , gedeftineerc tot de voorfz marfch.

II.

item, dattenminftennuiiai/riimaenden bydww»
tOtTraftcmenteii van de Hooft-Officieren j endede
Soldyen der Compagn ien mogen betaeld werden, en
voorts foodanige ordre ftellen, dat door U Hoog Mog.
ofiie relpedlive Comptoiren daer yder Officier ende
Compagnie opgerepartieertiijη van maenttot maend
gedurende 't verblijf aldaerper Wiffel op Huraiwr^é (als
Zijnde de befte bequaemfte ende naefte plaets) pronjp-
telijck moge getrocken worden j

IIL

Item c en feecker Peningh ter difcretie van U Hoogh
Mog. tot uytruftingh ende equipage voor yder Coli,

IV.

Item dat lot de mcefie fecuriteydt en confervatie de
fclve Troupes fo te peert als te voed te Lande moghen
marcheren, om fo by den anderen zijnde te minder pe-
rijckelfubjeftte wcfen,

Daer toe gerequireert werden vhr Regiment ftucken,
met haer compleete toebehooren.

VI.

Ende boven die tenrainften een voor-wagen met
een afFuyt compleet om of een der a£Fuytcn quamentc
breecken.

VIL

Als mede behoorlij cke quantitey t van Koghels e de
Kruyttot de felve Stucken,

VUL

Mitfgader» Kruy t, Loot ende Lonteti voor de Muf-
quettieri.

IX.

Sai oock wel nodigh wcfen een Generad van dc Ar-
tillerye.

X.

Item, een Quartier.meefter Generael.

Item, een Tiftad en de Auditntr dat met öen peribon
foudc konnen gedacn werden.

ΧΠ.

Item tviit Predicanteh ali een roor de Cavai 1 ery », cn
de een voer de Infanterye j

Op 't ter Ile en tviiedi point datghefchreven fai werdeg
aen de refpeölve Provinciën op weickers repartitie de
gedeftineerdeCoinpagnicnfynghebragt, dat defdre
promte ordre willen ftellenjcnde die voorfieningedoeR
dat debetalinge, niet alleen van de achterftalligheden
van de voornoemde Gompagnien , maer oockdathuii
fuccefGvelijckde maendelijcke Soldyen moghen vol-
gen, ende ten dien eynde de refoeöive Wiflèlen ver-
volgens geduerende haer uytwefen vafttijdttottijdtge-
geaccepteert, ende wyders de felve een maentof twee
te avanceren ί

Dat men de Collonels fai traéleren foo als die in Dm-
marcl^ttj, Ïtmtn ende elders fyn geweeft, getraifteertfyn
geworden, endewertden Raedtvan Stateverfocht,
emme de Rctroadtaindenharente doennaefien, of
ende op wat wyfe de
Ctefs hier beroorens dierghelijclc
employ hebbende gehadt, foo ten reguarde van uytru-
ftingeali 'tgheene wyders totconferratie endeluyfter
van den Staetfoude mogen werden gerequireert, ghe-
tradteert zijn geworden j

Dat hier over noch naerder fai worden gheconfereert
met de Heeren Min ifters van den Koning van Denmurt^
k!»i ^turvigm, door den.
Heer vali j^nifi»^;» die
daer toe mita deien vcrfocht ende gecommitteerc wert.

De difpofitie op 't vffdi, Jtfd, enfivendi point wert op
gehouden tot aaerder deliberatie.

Dit athtftf point wortgeaccordeert endeden Raet m
iState vcrfocht daer toe dc gerequireerde ordre te ftel-
len;

Wert alt noch in beWeocken gehouden »

Het tiendi point wert geaccordeert mit» dat den Qh?!"'
tjer meefterfal moeten ghevonden werden, uyc de
Troupesghedettineertna Holfteynby'i:
Chef voort»
flaen.

Wert tocgeftaen als boven by'tCbcfmedc voor te
flaen.

De Troupes te voet ende te peert fullen vcrüen wer-
den va· een bequacmPrcdicafltj gjj,


-ocr page 833-

0

XUL

EenDoitorMedicinae.

XI

Een Regiment Barbier.

XV.

MitfgaderseenKiftmec behoorlijcke Medicamen-
ten voorfien. ^^^

Twee Ingenieure yeder^et eefi Schry ver.

Een Edelman van het Canon.

XVIII.

Een Vuyrwerckcr,

XIX.

VierConftap.cls,

X X,

Een Pro vooll met nodig volk en ee η ScherpTcehter.

XXI.

Tot y der ftuck fes a ach peerden,

XXII.

Een Capiteyn met vj/fm twimigh Pioniers.

Item fts Timmerluyden die mede voor Pioniers ken-
nen eebruyckt werden.

XXIV.

Een Wage- meefter met een Condudteur.

XXV.

Drf» Wagens rooryderCollonel yder metrfnePacr-
den ; of geldt daer voor, voor de geenc diefe felfs fullen
beftelleni XXVI.

Voor den Luytenant Collonel tmi Wagens, en voor
dertfpedive Majoors yder een wasen.

XXVII?
Voor yder Compagnicte peerteen wagen.
XXVIII.

Ende voor yder Compagnie te voet yder twee ζ drh
wagens, foo ten aenfien van de groote marfch, als fiec-
ken, verleende, ende de bag^ie mede te voeren.
XXIX*

Item dat de Wapens fo van de Ruyterie als voetvolk
indeGuarnifoenen mogengelaten vs'erden, midtsde
groote incommoditey t van de lange marfch.

X XX.

Dat den rangh van Ritmeefters ende Capiteynen de-
wyle van verfcheyde Regimenten zijn, by U Ho, Mog,
mogen gefomicert worden ;

XXXI,

Ende dienvolgende mede Standaren aen de drie Re-
limcntente peert van de Collonel Wteldtren^ Grave
van Sì/mi .endeMi.

XXXII.

Mitfgaders, Vendels voor Regiment te voet mogen
gtgeren wederden j

XXXIII.

Dat de teghenwoordige Standaren van de Prins van
Auvergne, als zijnde fyndc Ed. volkomen Regiment,
«er by mogen verbly ven > ende geen andere gegheven
ïorden.

XXXIV

D« aen den Collonel Wielderentwce Keteltrommen,
«oeltaen ende gegeven worden,
XXXV.

Item,dateenlgeVellen met Snaren ende Lynentot
ί romraels in voorraed mogen mede gefonden werden.

XXXVI.

Item, fo eenige OfScieren, en Soldaten voor het ver-
kicken mochten kraiick, fieck of verminckt bevonden
"orden, dat de fel ve yder uytfy ne Guarnifoenenvoor
andere Compagnien fullen moghenvet-

XXXVII.

, «ie Soldaten te voet, en te peert, op de marfch in
"«neete weer, yeder
twu kannen Bier met tvstt pondt
mogen hebben, en«w«« Offenterweeck

c "'^'^^tHaver.foovoordeOfficiercnaIsRuyter»,
"Voorde byhebbende paetden beftelt mogen w e rden.

Op 't JertietiJe ende veirtitn3e point dat de voorfz trou- tS66

pesoockfulllen werden verfien van een Veldcicheerder__

Generael,

Den Raet van State wcrt verfochtdin voörnoemderi
Veldicheerder Generael te doen overleveren een van
de
twet Kiften die voor de jonghfte expeditie zijn ghe-
prepareert geweeft.,

In plaetie van twee werdt een Ingenieur tocgcftacB.

De deliberatien ophet/<tif«t/Wi, mhtiendeeadertt'
point wert noch opgehouden.

Μ

Dit mintighfli point werdt toegeftaeri,
Defe
twee pointen werden noch opgehoudeii,
Werdt geoordeelt onnodigh te wefeti.

Oit vier eh twititigbflt weit ghezccordecTt en daercil
boven en rademakei·.

DeCollonelSjLt.Collohelsende Sergiant Majoors
fullen van Wagens verfien werden volgens ende incon-
formite van d'ordre van't Land,

I

Hier mede fai gheobfervcert werden d'ordrè van'c
Landt;

Defesaengaende fai naerder werden gedelibereert fo
wanneer de Trouppei te Lande fullen gaen, anderfints
wert het onnodigh geoordeelt.

HaerHo.Mog, verftaen dat de wapen tewaterfuUcn
werden overgelonden,fooin 'tgintsgaenalsherwaeits
keeren;

Dat defesaengaehdeghelet fai werden op den ouder-
dom van de refpedtive Commiffien by ende van wegen
defen Staet uytgegeven en den rang daer nagereguleert.

Den inhoude van 't ttn e» dertighfte ende twei en dertigb-%
Jïi werdt toegeftaen. .

Gelijck mede het drie en Jtrtigifle pointi

Den Collonel Weldertn fai werden yeriïeïi van een paer
Keteltrommen.

Dat de Capiteynen de Snaren ende lynen, hierbe-
zyden gementionecrt,fullen hebben te verzorgen ;

cn ο ο R L ο G . Veemghfle Boeck 8lJ-

Werttoegelïae*.

Gelijck mede dit feven m dertetlptcixilebttn dertighfit
point wclverftacade reor baer geit.

£nd


-ocr page 834-

1666

8ιδ SAKENvanSTAET

><161

Seefee- ©lOOte tllün ^eefönöi tUfeeDbill fevenden
giunjjaen öe ©joöituiei» 0efcD?etocn/öat be felbe
^£t)(enaten <@otiiieljit{]cn tooojtitiSp&cftniien
{laecett tnilben ojDonneceti t)ace <l3ebet)en baec naec
teWtigmn/ batljct (Soötüe ï^cece gflelfeUe mogOe
föncn aenabfecn 5c8en te
becleencn oöcc öetoooiftftze-
toe 'iSHantjtii ©loote/ enbeöefeltiein öe aeiitlaenöe
ftataille tcgenö ben ©panböienu aUebagen foube
Bonnen booj balUn / te gelepbenentefteccBen/ ten
cpnb» baec
boo? be bictorie op ben feiten bpanb mocB-
te tDO^ben be&omen/ oocbbe matluen banbe <6eal:>
Uectben fnfaelijcfiif met fpen
<0obbElijthen jeofien
bpte toefen/ om^etOate meöe tegeniSben gemeenen :
Ipanbtte mogen bp bjengen / enbe batalfoo becbol-
geneboozBepbeeen goebe enbe betfeecftetben
Vrede
mocOtetoozbcn gijeconfcqueert/ batootHfp ^jebfi
banten be gemeenten fn bepubljjcque ïSeccBen beci
manen/ batfebangeliJc&inöate particuKece <0eöe<
bcn€iobt3lllmac0tioDten felbenepnbe WetigBliitB
toflben bibben.

«cöfB. ^eï^eecenHuygens, ïïaebt PenfionarisdeWlt,

Deen Vrybergen, vander Hoolck, Can, Schrieck,Gcrla-
cius,
enbe Gockinga, (b'^eec Witfen abfentfönbe)
Igace^oogO iBogcnbe (0cbeputeecbcn enbe <6eboU
ittatQticgben / tefpettibelijch ofte gefamentltjcb
iongflfigetoeellfönbetn't
Texel, Bebbenben negen-
den
fommfecljjclt getappo^eect/ 'tguntbpbe felbe
(nficacötebenOaec^oogö jKogenbe futiefftbe tefo-
lutien enbe autgocifatien ban bare^ refpettibe/ ben
derthienden enbe ies-en-twintichften jUiatttj/ mttf-
gabctjSben
fevenentwintïchften lEfpalle leftlebenfoo
alfifettn
'sGraven-Hage, alsï in't Texel b00?n0emt

gOebefoenemenbe berdtDt toasJ / ten aenffen ban't
UPt p?cffen eiibe obet 't emplop ban 'i EanbtsS ©loote/
enbe ban 't gunt fη becfcfietiben confecentien met ben
l^eec SUmbaffabeuc
d'Eftrades geïiouben/ omtrent
Het felbe fub)etttoa!$ gf^cpafTeettenbe boojgeballen;
3i@aecop gebelibeteett fgnbe/ gebften fiaec ^oogl)
IBogenbe be gemette l^eeten Date (0ebeputeerben eri;
tie€(ebolmatlgtfgt)ben bebantbt/ gelt)c6be felbe lie-
bancftttofetben mfti befen/ obecbe
vigïiantie, ende
goede conduite
bp Ben lupben tot nocfttoeitt 'tgeene
boo?fiö?ebeti!/ öBeb?upcfit enbebp gcli?atBt/ enbe
toecbenbe i^eecen Bace l^oogB H^ogenbe «Siebepu^
teetben tot be
fecreete conferentien obec ije faecfien
banbe
Zee, metben gebölgeen aenBlebenbanbien/
mftiEt befen betfocBt/oocB foobeelbe!$noobt toajS/
op nieutoji ggeautBocifeect ommeinBcatBte ban be
boojfiBiebeBace HoogB iBogenbe boojgaenbe tefo^^
lutfe aldnotB bp continuatie op inBomenbe ^is^ieben /
©jagen/ enbe öebentBlngcnban't (©ppec-Booft obec
be boo?fcB?ebe ©loote/ of lip anbece boo?ballen/
raetBenbe'tempio? ban be boojftBiebe ©loote foo»
banftBnabectebf^onecen/ enbe beet obec alfulcBe
becbeceo?b?eiiaf tefenben/ ootft baec obec met ben
eemelten l^eece SJmbaflTabeuc
d'Eftrades foabanigB
naöececontectetiteBouben/ enbegefamentlgtBe me-
fucejii te nemen / fp lupben ten bfenfle ban ben
Hefouben BebinbentebeBoocen.

Tt.iure Maurirs ffBjeef ben negenden Juriij

ïurmare tiat nu alle be JfcanfcBc auiilfafce (€coupe0/aen

fScdiive^.ben iSBtin gelegengebbenbe/ metfeec goebe ojbje^
(uptelle be 4Suacn(foenentoacengBetcocBenjSpe
©oiReljjefie φοο?1. Dab toepnigfibaoBen boo? Bet bec»
tcecB ban be felbe / ben €ienecaelPradel met alle Booge
<@fflclecenupt be nae^e-ggelegen <{5nacnifoenen aen
een (onb; ban hondert twee cn twintigh Pcrfoo-
nen gettatteect /enbe oocB op Baec bectcecBjet Canon
conbtom
Wefel enbe Buderick boen lOffen / booj hjelii
Beeecefp Baec Igo. jiKog. tenBoogBfienbebcn btDatic»
Ben. ^ijne ©o^fidijcBe ^oo;lucl)tigBeptiü (ιρη^ι;
geblebentotMoocktoe/ommealle befojbjcis foobeti
boenipcB te beletten / gBei0tB fp {jaec ban upttecmaten
toeleenbiftceet gabben betoont. jStjne l^eucboièc^
IgcBe'^OOJlUtBtfgBeptban
Brandenburgh IÖ?Cftf|acc
aen be boo^nocmbe ^laetfen in bataille fien ttaen/cn&e
in (Centen magnifücBggetcacteect/ toaec obecgtooc
contentement betoont Beöbenbe / fön bien felbcn baae /
te toeten ben
feften 3|unp/te boet en te petbe benebcnsi
alle be ©agagie / obec be
Maes bp Moock gemattgeetf.

5®enthiendenSlunpföntec ©ergabetingf)oöf-tic=- ,
Bibeect/oocBglielefen feecBece jStatenbp ben ©nti .«Ώ
fangBec <i5enecael doublet gBefo?meect / taedicn;
be 't gBecne bp be cefpecttbe i^jobint ien ten €omptfli=
cebanben(©ntfangBergBefucneect toass/ in mintic·
cingBciianvyfTonnenGouts, totvier ilaenbenon·
becBOUbtbanbe
Lunenburgfche (Ccoupeji/ aliSoocS
fn betwaelf hondert en feftigh duyfent Guldens,

tot bolboenfngBe ban 't^cactaet ban mifantie
met ben Konintfi ban
Dennemarcken öBeflootiiij
3©aecopidgoebtgBebonben be boo?ftB?ebe ^tacten
aen be gemette ^jobintien te fenben / met faleujS tttf
foecB / bat be felbe aenfïonbt^ Bace befecteninuoo^
fcBjebecefpettioefommen toilbenfup&ecen / ettbebet
fe becgSeljeelequotesainofiiten fpoebigfiltentjbrtbe
Bjengen.

g^ie ban't«ffollegiete»; Sfibmicalitept tot Amfter-cgoifL
dam gabenbenachtilenbefes Baec igoogB üuöfientiefcj
fn bebencBen / of be refpeitibe Collegfen tee ibmlralii j,^,'
teptnietfoubenbeBoocen aeng^emaenttetoccben/ om
albecBanbe boo^caebt boo? be ^tBepen ban i@0}l0eS
ban Baren ceffojte onbec 'js aanbtjS ©loobt in-
be / f η tt)bt jï gBeceebt te maetBen / om be felbe naec b'
eecfle cefcontce met ben ©panbt/ toebecontme bati
alleai te Bonnen p?obibecen: ©ecfoetBenbe boo^bt^
batbefelbeCollegfenboo? p?ompt fucnilTement ban
eennotablefomme ban l^enningBenin minberinglie
becgebjagBenconfenten/totBetgunbttooojfcfliiBeisi
mocBtentoecbenbciiuaemgemaetBt/mitfgaberibflt

baec en fmben ootB geconfenteect enbe glefutneert
mocBtcn toecben be gBcpetftfoneecbe
twee mii-
lioenen
45ulbcni!/ Om be laetfie vier en twintigh
nfeuto aengöeBoutobe iScBeepji-Bollert / fn ftaebt
ban emplop te Bonnen biengïjen/ e«be te ftibPlf'
ren / 't gunt aen be eecfle nocB toass bfficiecettöe : ^£0'
gBenbe boo?btii/ batgBeenbjoogBc bibzesilipbeopi

gBemelte'iS SlanbtiS ©loote gBefonbenBabben/ om

te bfenen tot fupplement ban bebcfctten ber Capttcp'
nen / gfielijcB tee nomb?e ban twee hondert laffen ttfl?
öBerequiceect/ bermfbt^ Bun tot notg toe
gabbe Bet fucnilTementbec ^ennfngljen/ tot fuiteen
epnbe Bp ben öaebt ban iState te bifoigen ί met op
ftfgoebt gBebonben aen be gBemclte f^

Sibmfcelitepbtte fcB?öben / batbe felbe allerBanw
cacbf ban noobfgBe beBoeften boo? be bobett-gBcwec-
be ^tBepen/ ban Bacen ce<To?te fn tjjbti gt)M««
toilbenmaetfienom be felbe/ fntaiial^ boo?/ ws'

bêcommetenfpoebfglienbantealle!ïBonnettP?omDe#

ren ; ^tts fs nociimaelsJ aen be

bi nf ien f η fecfeufe tecmen gBefcB?eben / bat be mbm^^

nocDtenfpoebfgfien/ enbefonberiangBec «PtP«·®";
ben fupbecen Bate befetten f« be 36/5?*
fenten totbe faetBenbanbe
Zee, mitfgaberi pw
ronfentenopenw opbf ^ce jgJgJJJ^


s

L

-ocr page 835-

iÖ(i9

en OORLOG Ses en veertighfle !BoecL· S 19

/(Λ 45ult)ensi/ oBelÖtBOOtllÖcnRaedvanStaetebecfOöBt
l])i;(:tituptb£j$€>enecaUteptj$ Quote tnbe ejctcao^bfna?
-— ïirtpetitten/ tot De tooojfiBjebe ^ee-faecfien fooDaeft
Doenlücü ts fucnecen tie ogecequtceecbe pnningDen
tot DeninBoop banbe droogeVivresöiecboljen becs
mclt.

m 3i>cn iSaebtbati iStateSabaen gaecbeftenöt bBéì
tìtic ma«{Jt / bat jp ί« oBebolaöe cnbe tot ejcecutie ban öaec
' έο.ίβθ3 wfolutteaanöenelfdenjilBcp leftleben acn
be^cerenj^taten banberefpectibe ^joblmten/ on^
ti^canbtcen bp aenfcg^gbingge bebenbt oB^tnaetbt
ijaööcn/ batbeDetaUngöe banbe fietoufle derthien-
honden feven en fevencigh
3©0gt-ftnec{)ten / eilbe fe-
venhondertfevencnvijftigh iSuptecen / baec mecDe
j^oetenbete peecbe cefpec-
tlbdjjcfitjtscbeboocen!;! .becflecttitbiacen sBetoeefl /
metDenbagöbatbeaenfcOjijbingöe / taechenbebe
giialifatieban '!SSams!<irompaflniente©oetcnbe te
^eccbe / aen be ]ftitmecftei;j$ enbe Capttepnen bcc
bo(i2fcO?ebebec(lcc6te€ottipa8nien oBefiojnen foube
fön; maecalfooben öagB banbe boo?fcBzebcnotifi'
tücfeenoe banbececeptfe ban gaec / bicnt;
rjalben aenbe ©ffictecen gljef cfneben / beöonben toiecf
benfeec te bactecen/ enbeonfeeci^ecte fgn/ ggecau-
l^serc/foboo? be bifiantte banbe cefpectibe ^ümt-
nifomen /'. aie mebe bat be boo?rcÒ?ebe 55?ieben
boojeengocbt gljcbeeltegBeUcOtbp^oliiciteucjÌ ban
be Campagnten op betfcfjcpben tgben toaecen af-
oOigacn/enùe oocöeenigfjebatt bfenfceclangBfaem
acn bccftgepbe «i^fftciecen tee Danben gfiebomen /
boo; bfenf)aecnfetfee(:6ecitjc6t)e6enbttoa0 bepaet:<
fei]anbeefelbec<i5uacnifoen/ becmttiübe meentgB»
buIbfgBebecanbccingBen/ bagBeIöcEi0 booiggebal-
leit/ fonbec batbooj be ©jobfnciet» aen gun baec
banggegebenlnajifoobantgBe abbectemte / aliSnaec
be ban ben Èanbe enbe ten bf enfte ban ben ^taet
toennacetetoenfcbeng8ebjec(l / bat Baec €belebeci
Dalben noobfgBgeatBtBabben Baec ^o. Hog. inBe;=
benc&en te geben of be felbe nfet foube bonnen goebtbln-
ben / batfeechecenbagBgBébetecmfneect foube too?-
bm/ op bjelcftebooifcB^ebebetaKnge foube 6omen te
felTeren/baec toe fptoaceniioo?(ïaenbe ben tfiien-
denöaglj oan April leflleben j g^at fnfgBEl0c6si ten
bfen|ieoanbenS.anbe/ enbe tot boo?6omtngBeban
alle confufte in be öetalingBe ban be nieutoe üïeglmeni
tentel^oetenbete l^eecbe tongljIiaengBeiiomen ten
DoogBIlennoobigBtDajJ/ bat een feetberen bagB ge::
fielbt foube Inojben/tot betoelcge be felbe betaeltfou::
ben biecben / tot la(ie ban be <(5enecelftept upt be
tonfenten bacc toe bpbe gBefamentljjcBe iSonbtgBes
nooteii gBebjagfjen/ enbe becbolgBenii ban ftoebanis
DüenbagB begBemelte ïïegfmenten fouben moeten
fiomen tot lafle ban be ©jobintien / op tnelcöeriS
quotesbe felbe ofbeCompagnien baetonbec ceffo^tes
tenbe bp ben ^taet ban «©ojlogg biaten gBecepactfeect
tot toeiihenepnbe Baec €.goet gebonbenflabben Baec
^o.jHSog (n öebcncben te pellen / ofbe felbe «iet en
fouben honnen goebtbinben / alS een cefpectfben nrmi.
mm a quo, ö ad quem te acceflccen / ben t waelfden ban
pe IMaenbt Martij itiebe leflleben. ]gaec |Bo. Beb;:
wiif<ci)'tgeeneboo?f5i!itoel laten oBeballen / enbat
oKnbolgBenbe be UetaclfngBe ban be boojfcBjebe
oerthien hondert feven en feventigh J^oet-Bneg-
t^En enbe feven hondert feven en vyftigh Itupteren fOU?
^öomen te ceffecen/ met ben thienden Aprii lefileben.
vcjj bjfecbt ben iirmwusejaoy^adqufmtm ceguàtbe
oan ùeboojfcBjebe nieutoe Segimenten / geacteffeect
wntwaeifdenjBattp leftleben / alle'ttoeltRe ben toel-
«y^nelten iSaebt ban ^rate becfotöt tofecbt be cefpec «
"w3B?obftttien{>paenfcB?0bfngBe bcBenbt te raaec»
wn om ÌC (ïcetben tot Baet natigtingBe / met en nebenji
wtfocch / bat befelbe be Compagnten bec boojfcBiebe
r®"®iïtegimenten bpbennieutoen iStaet ban<©o?i
i^opijeniupbengBecepattieett / banben
twaeifden
«öartpaftoiiben Betalen.

Onbcctuifiijen gebeutüe be ^lacö met ö'<i ngilftBei

a©at baec ban Wel tefeggen/ iSiiJtefienonbecti'Cn»
gelfcBefaBen.

iSaBenbeben^taetbanbej^cBepcn fn tTexeiin::
gBeBomen/ftBjeef benCommfffacig
Knyf benfef-
tienden luny
bat Bp be ^cBcpen albaec tee iSie'
be leggenbe / tjabt acngefepbt Baec Jgo. jlgog. Bebcelen/
boet) bat be felbe ntet bebonbcnBabt foobaenioB ae^·
conbitloneett bat Bonben upt5cplen; jsccmitjï atte
beCapitainenabfent en boenbe toaccn / om bolcb te
toecüen : oEbcntoel Babt
öp be felbe oBdad te 3CP-
lentjoben be (€on Dan be Staen enbe albsec te atic»
Becen/ enbeBace dTapitatnen (toaecomme ban pbec
^cBipeenaf-gljegaentoaiï om te Baelen) albaer af
tetoacBtcnbiefoob^aegBcBomcnjjjnbe / foube oBc-
laflen in ^ee te gacn/ enbe te 3cplen naec 't
Goereefche
Gat,
ten toaetc Baec ïgoooBlliog. bccmltsi Betin^
ballen ban befeiScBepen andere o?b?cBcmgcUefbe te
laeten toe-Bomen; Bet StBip^neecB/toacc op
pitepn
RuartHillebrantfz ban *t Collegie ban ®?fef-
lanb/ mancQueecbe nocü (beBalbenbat mebeonbecfiCH
toajï ban bolcB)
fes en dertigh fiutBen / 3önbe een
nfeuto enbe tapftael jStBip / Bonnenbe boeren fes
en fcftigh (lucBen / enbe foube be befittecenbe ban
beinBomenbei^cBepen Bonnen gelicBt enbe baec op
gBeimbarQueect boecben,- 30i)ber$iBabft(Bbecboegt
aenboo^bbanbeéScBepenbie gtftecenenbe banbfen
mojgBcnhiacentn-gBeBomen /Jtjnbe beefe naebolgen-
be 'tiScftip be
Spieghel,toaccop gfiecommanbeect

Babt ben ©ice-Slibmirael van der Huift saltgBecbie
fnfön recBtec 25o?fl: met een mufquct-Booglid toai
DootgBeftBooten/ Bebbenbebaecneben
^vyf-cn- der-
tigh
Dooben / enbe fes en feftigh gBcqaefften. 55e
grootemajlobec boo?bt/ enbebooit$S BeelftBabeloosai
toasi/be0^atecbaegB£i op o}b?eban ben ^bmirael
deRuyter uptbe©loot oOefleept/ boo? ben Capi>
tepn
du Bois bie een gaef ^cBfp Babt enbe fcig bolcB
fonbeceentgBebooben; enbe Babt be felbe gBelapnaeC
bat Bet boojnoembe iScBlp be
spieghei Babbe Bin-
nen gBefleept/bobenbelgelbec te antBecen/ enbebien
bagB toebec upt te loopen ; Capitepn 3|an be^aen
't iScBfp
Galans oogh t'eene mael cebbelooö toas
pet0 gBequefi / botB toenfte bateltjtB ooB mebe met
een anbec ^cBip toebec in ^ee te mogBen gaen / Dabt
eenentwintigh booben /«nbe feventigh gBeouetffen/
Babt gBedaggen tegBen$$ Bet ^cBip ban ben ©ice m»
micaelbanbe
Witte Vlagge, bentübtbaneenupi.op
3P/ aljï toanneec malBanbecen fcabeelben / toillenbe
Bemniet abo;becen alfoo t eenemael cebbelooüi gBe»
maecBt BabbeenbenocB b2oegB in be tjjbt tnasi.Ca:»

pitepn Jacob Cornelifz ïwardt ban Amftelredarn
't,;^Bip be^^obintie ban Uytrechtalle fijn Sionbts·
Boubtenb^ (€ontoenaenftutBen / boojt^ Beelcebbe^
loos / Babt / inbe
dertigh booben enbe yjftigh gOe?
quetffen : €apitcpn
Jan van Amftel 't ^cBiP
naemtbe
Vryheydtalle fön aonbtBoubtaen ftucben/
enbe Bvel cebbeioo^ / Babt oocB
elf booben neghen'·
cntwincigh
gBc5Uet(ien / Capitepn Thomas Toby.
afz
't^cBip HardenvijckBet conbtBoubtal tefamen
cebbetoojï enbe aen ftucBBen / Babop
vyf booben enbe
reerthien gBceuetflen : bito Capitepn berBaelbe /
bat be
Blaeuwe viagge op H^aenbagB '{imibbaegB^
metachthien^cBepenban#o;logB/ bpbe €ngBeI>
fcBe ©loot
toau gBeBomen / enbe ten vyfupcen
naec mibbaegBsS ttpt be ©loot boa? ^eplenbe / Babt
gefien bat alsi boen be maften ban be
Blaeuwe vjagghe
obeclJoo?btlaegBen/ benjStBout bpiaacBt Swecr»
't^cöip Goudabjp cebbflooS/beboobenenbe geguet*
ften niet Bonbe op geben / boo; bien becfcBepbefrBeepjï>
boUB binnen beo^bt Babbe i mebe 5iin fc^beloojst
ingBeBoomen ben
Schoudt by Nacht Bmynfveldt,
'tftBip^?in0Hendrick CafimierBab mebeberobett
een Capitepn
Floris FiorifzBlom't^cBip be
Son, ben Cemmanbeuc Jan Vinckeibofch 't^rgip
Fnfia, Babt toecooett 'tftBlp 't Wapen van Schotlandt
3önbeeen jfcegat met ftucBen 'tjScOip be Naeghel-
boom
;kDaeeopin ben boo^leben iaere gBecomman»
beect Babt Capitepn
Boon,' uoerenbe twee en /eftigh
tlutBen/ge nomen Bp ben Vice Admirael Coenderebe

baet


-ocr page 836-

Si836 SAK E Ν van STAET

bast op ijabt feftich toan fijn bolcfi; 43i(ïren tonsi
onùec anDerenoOetoceft tpben 'ìlòmitadCoertAde-
laerban Dennemarcken j Öie ()cm öDencae» tOOHöe
enöe oDenoesöfacm 5ijn felfsü p?cfcnre6cbe oinmc met
fiinpitfoon enDef£{)rpctiin Dicniïbari'tEanötteocnsi

ö'iÈngelfcftcupttEöacn/ tnbiEnöe jiBimftct banfün
^Toningljjcfte jilajeftcpt fuöcn HagefuUftjï adi^ffc
toetefiacn/ cnöe'tappjoDÉrfti/ cnöi fuuöeöen οΟβ»
meltcn Slbmtrael natö eenicO bolcii ( alfoo «iet oDe-
noegDfaem bemant toajS )l)an bcfe iuocballe frljccpen
fiomien tdecben bn-gtjcfct/ enbcfoubcoocli bcfcljepen
ban 'tNoorderquartier mebc Qlicfupplccct ftonncn
toicben met'tfcloet)olc& / enbe honöcn alfoo binnen
een a twee bsgen veerthicn α vijfthienfcl)cpcn Ìilaec
OÖemaecöt enbe uptgetufl toecben; «©ofljfiiertoe
foube bep?efentfe ban öaec ^ooglj jUBogcnbe toctspf^
fcfien/ omme beontoilKge Datelijch aen Eanbt te
fetten/ ofte anbecfintsi te boen naec oDiliOljentÜW
ban faeciien.

SHengaenbe bc pjefentatfe ban ben SEbmiratl Ade-
laer j ^tem aengaenbe tDatbe%ecban Amerongen
fcfj^eef: jiacbecaetfienbebe boojftfliebe achtftljcpen
ban <©o?logO / ten bienfte ban ben Conlng ban Denne-
marcken Otecte Eanbe gljeemplopeict omtcent öet
geceet maecften ban be toeltHe fitt) al eenfgfjc bifftcul·
tepttoa^opboenbe/ boojbien be feluefctieepenfbiaei;
eüelaben/ enbe met ^mec fioolengeballafl toacen/
bie tuebccom ontiaben / en Dan alle noobtlüenbfg<
gebenboo^ften motlen b)ecben ; ^ocObat j^et €oUe«
efetet abmicalitept een bolbcecbigenpbec getoont
dabt/ om Oaet l^ooglj j®ogenbe goebe mepntngB
ênbe (ntentiete bolboen/ tnioiibetDeptalsifp baectoe
erttaojbinatie fouben toerden gOefuDftbieect/ ofte
toel bat Baec ï^ooglj iBogenbe fouben gljeUeben te
becftaen/ batbefete boeneequfpagfeljaec foube bali»
bècenfnminberingOeban be oljebebaltfeecbe fcgeepen
ban Daten teiTojte in bejongölie DattailUe upt'ii
SlenbtjSi 3@looe al-bcceptëingcballen/ennocQtn te
baden/ alfoo (jaecboüe contingent in bebelBufïeeQut«
pagie öabben gcfurneect. gtem aengaenbe eenjiaifi
fibe ban ben öoo?öoemben Commi|Tati0 Hendrick
Knyf, fioubenbetn effect bat ben gemelten JgeecSfibi
micael «iSenecael Adela^ } Dem βΐηοφ ten bollen
Denegen getoonbt gabt/ ombe boojfc^^ebe achtfcge^
pen ban (Do^logD / boo? enbe ten iietioebe ban ben
Coniugi) óan ^ennemacciteniiierte Eanbege^^eQui;^
peect enbe tegentooojbigD in be vUeter leggenbe ten
bienfieban ben Eanbe te laten geitjupthen/ maec«
feenbe alleen bifficultept obec 'tfubiect infönCom-
ittifTaci!!! iongDde H^ifTtbe gementioneect caec&enbe
ijctoecuflingeofte appjoDatie ban öen^eec ciingen-
bergh, enbiobec 'tontlaben banbe befjoeften tube
felbe fcfieepen geembacqueect tot obec-nemingReban
betoelcHe een ofttoee jpl^ut ftljeepen becepd fouben
b)02ben/ ombe felue beDoeftennae ^ennemaccHen
tetcanfpajtecen: l^ebben fjaec Igoogij JllScgöenDe
Qoebt gljeüonben/ batöe bicectieombe boo?ftt)?ebe
acht fcöefipsn/ met be meefie piomptitube in ^ee/
enonbec be ©laggc te l3?engcn/ mitfgaberiJ ftet ont-
iaben ban bien/ met ben gebolgeenaenlileben foube
oOefclj^eben too2ben/ acnbe igeecenWitfen enbe ban
Amerongen (jaec ^ooaD iKogeHbe 45ebcputedrben /
mitfgaebecii aen 't gemette Collegie tee SCbmicalitept
tot Amfterdatn, metbien betflanbe/ bat ijet felbe
«tToIlegietotbecbal ban be onliojlav btentljalben te
fupponecen / üobcn be penningtjen albecepti! tot Doo^t-
fettingöe ban bc crtraoibinacijS cquipagte gecoucfjeect
cictcao^bfnairc gefubfibicect foube toojben nae p^opo;-
tie Jjan ben töbt / bat be boo?fcl)?ebe acht fcfjeepen in
bienfl gehouben fouben toetbeii ; toiecben be i^ee;
tenbanHollaniit'jctfotlu becfeluec ccebijt öoojbe
fietaelingBeÏiei; booifcfj?cbe onltotlen te toillen intec-
pomcen: a®i)ber!Stó berftaen/ bat aenbe ftjeecen
Witfenenbe banAnSerongen, imtfgabetsSaen'tCol·
legicter Sfibmicalitept tot Amllerdamfu'tNòorder-
quartierenin Vrieflandt, gefcl)2ebcn foubetoerbeu/
bat foobanigenp?omptcnO?bjegefamcntl|)ch enbe ref' ^«v»,,-.
jtrectibeljicRtoiiben lieKeii/ bat elle be fcBeepcnban ! fpiaecftemetbeJ^etcen Oaere p?inttpalen

jé66

«©ojiogö/ (ïaenbetec biceaie ban be oOaneltc e-m,
legien/ refpcctibeieocntooojbioftin Texel 3nnbc7Èf'
λ ft
tejcbectljct jonoBfleötbctöt Ineljchonien/ oftennVh
teftomen/ betoilciicinfiaetsijnbé ombier.flte hcin
neu bosn / met alle bcbcntbclucfee fpoct otoec narlu c '
be bgcO gcreet oöemaetfet/ ban©olch/ Jjcuh /
^tftacp / enbe anbece noobige bdiocften boojficri ; ófte
uptbeingenallenccbbcloofe fctjcpen uact oljeieniJ,,
ijepbt ban faecfien / obcrgegaen / ima 'Sïantji Bioòt
inbcWielinge, metenbenebfuS be boojfcOja'eacht

©eenfcliefcljepen/ gljefamcnilijth of apart ten aibcr
ccrfiingöcfonbcnmofijtentoetbEUj <©ciijch oocftariï
be^ectenGkscnbe Majontsma,i)aecl§oi>g JEoaciiiic
<iSt'bcpureetDen tot Hellevoet fluys, mitfgatiErit aen 't
Collegie tee Sïbmitalitept tot Rotterdam gDcfctocn

foube tnecben/ batfp bangDelötfeenalieiipttctfiebi"
gilantiebJtlbengcbiupclten/ tenepnbe batbeftiicofu'
in 't
Gocrefche Gat, 5cbeEt be jongDfle bataiUfc tìio^,
ballen / fonbec eeniglien töbt becliejs / boo? fooVcd

fulcbjs bocnljjcIitoaiimebenaectübtsSgiKlcgljemöcpht

booifien / aendonbtsi naec be ©laogljegBtfonbtnmon.
ten toecben ^ <©css foube mebe aen gö«famenil|jtfie<i:oi-

IcgienteciilömlcalitcptnoiijmaeligeftljjEbentoetbcn/

bat boo? foo beel fulcBji Bllemljalben nocö niet göcf(fi|«
foube moggen 3ön/ eenigfieuptben Ijatennae bete-
fpectibe
Zee-gaten befei Êanben/ altoaer ceiiigijebaii
be fcöepen ban «©o?log0 ban Ijaten rcffo?te fouben itiil·
giien leggDen / ofte jebett be jonsöfte öataille itiortal.
len 3ijn / toilben af beetbigijen / om be fiBcpen btein't
Ëojtebequaemen ggebjupcbbaec ggemaetbt btinben
toecben aenflonbtjs ban boltfi enbe anbete noottoenblg<
geben bp fuppletie upt be cebbeioofe fcOepenaij$ a'^an»
beciS te boo^fien enbe otibec be J^lagge te boen Eiomm /
mitfgabecöbatinallecpleeen goebt aental
Branders,
ten minjien tot twaeif tcie nate be ggetoooneìiitlie
p?opo?tie anbec fiaec 0{|£l>iupt6elöt6 toltoli δίκη
p?epat:ecen/enbenaecbeboo
?f3@laggefepnben / βΐΐίΐ
ootB be refpectibe Ï|oofi-<0fficiet£n obec'siïentitg
©loot aenfcDiüben/bat be felbe figlj ten fpoeMoö»
(ten naebe boo?f3 ©loot / mibt^gaberj^aenbe Ca»
pitepnenban Baece biccrtfe/bat Itaec fonbec eitileö
bectcecË nae gaec onbectjebbenbe fcgepen foube Sci&in
te&egeben.

3ien be l^eccen «©ecommittecbe» enbe <i5cboIrtat|i» - ^
tfgBenobec'templop bec ©lootfn bc
Wielingen Dcù-
öenfiaecl^o. lEogi gefcBjeben ben neghenthiehden, pcD^u'
batfe öaec aen b'eene
3j[jbe pectinentelpcb toilben info?-
mecenenboen fnfo?méc«nopbe bolecetife acticncnùe
mannelitcBebappecijcpt / bicbpbelgooft
-iöffitftttn
banjS ïantiS ©loot/ mitfgabecsï bp be Copftepninin
anbece 25ebel-Bebbctentn ttetjongBfleg8«betlit tuf»
fcöen be ©iooten banbefen ^taet / en bie
banEngelant
OoojgOeballentoacengcplecgt en getoont / ombaetop
becbolgenjibpalleoccafie fabocablecefiettii teöonnen
too?bcn gemaecftt / en aen be onbere 3pbe ootB be oocbe
ÖanbtDoubenenbeeffectibe upttoeccBen/ batnlttal'
leen ejcacte cecijerciie mogfite too?ben gfiebaen tegöcni
alle bie gljene bfe in Set boojfj conflict eentgSi wandeb-
voiren fouben mogett öebben gljecommftteert/ofte
befo3b?egOcplcegt/ofte oocft toelanbecfintjSfjaectf
gfienjSbe gDegeDeno?bie8abbenBerloopen/ma« bat
oocfebp-geeolgfjebaec oOetnaet gtielegentöepbt pan
fai cöen p?ompte en oigouceufe ^ufiirte/ anbere een (f-
empel/mogte gcllatueect too?ben,

^ennegentienden 3unptofecbtgriiftOO?bt&«t rap-
port aan bel^eecenöan
Ommeren enbe anbece ijare
ffiio. naog. iSfjebeputeecben tot be
iactfim ban oc
Ommelanden , ggebifiteect enbe fS^

benbe beooenfïaenbe biffecemenfitcïbobitufitticww
cefpectibeEeebenbecboojfs Ommelanden, pattö^
en bim ind, gfieRooibt / oocö
boojflaghcn glKoam
Öetiöenbc tot toecijneminglje ban be tobo?f3)KCftim'™'
,enbe booifeomingUe ban blergDilöthe St
menbe:g&aecopi!S goebt gljebonben / "atbe
doojij

pactfipen ten toebcc 3Üöen naecgTjcnomene cugges

fmaec6eraetbeföeiccn fiaere Miintipalen/

c-aftc-
late 9ti-
mtr.ünn
©cntn-
Marchcti

©Knfe
«fflftcn-
tif aen
ttcfm
dtact

ife
fiJi

tioc
ipei
nfit
per
nen

. 9

li'fifbl
:Mt
bo»
tnlit

m

kh

i

tilt

niut
toet
mogi

tttCt
teft
rtitt

lifflt
ittOl
tlOlQl

fttto
iösni
ifnap

fuctii
^cnf!

icn/
«ciiftì

muil

mi
ttl

«ibei
.ideili

-ocr page 837-

en OORLOG Ses tn vaertìgh^e Boeck 811

frtfrffllijcegBeconlJoteect eitbetflatiict sunne/ «nföBe

flhinfiaretceensi öenvyfthienden ^ulp aenftaenöe
to&infiectoaictö fepnDeu / tencpnöeom alsföan bc
ato in finaljjcft fonöec üetöcc bilap öp-geUpDt
iiflf.aeDainteüsoibitt.

Malle öci^ecccn <i50«Mmra(tteecbe fn be Zee-
«ten
öcfec ïïanbenslKibe enbeaenbe €olleöieii tcc
\dmiraliteytiSig{)ifcB?eten/batfeijaÉc Igooalj Jlfêoö.
tfti ftjocbfgfien totlbeii laten toe-öomen eene pectinen;
Wpjie ban alle be fcftepen Oan befen jêiaec bie 3tbett
L^ngftcData<llieinbeiJoo?f5 ^ee-gaeten rcfpectibe
(iieficballcrttoaKn / metfpectficamban benamen
L^fficiiïcn enbe Capitcpnenopöefelüecomman-
MKtiöeof öficcommanbecEt öcbUenbe / itiitfoabccS
Mti be
monture enbe mamiingfje üan bien / foo bte
hi(i2bcboojf5 öataiUfctoaiï ofjctoeefienbe alSnu/
iBCÈban bcbooben enbe oDeiï"«(tcn / bie op oöe-
fjntitn/ aljelfltli "Of ^ ^^ fclicpcn ban befen ^taet/
iie tn be boojfcIjzebeOatatlUc oljefoncften enbe oüe»
füjungfjen toa«n/ enbe alcfnoclj betmifi fouben moaeti
teojiien / al^mebe ban
beEnghelfche ^jtnfen in be
bo«f5^ee-aaten ccfpeciibelöcö cp-gljeb?ati)t / met
pÈcificatie ban be namen / «Capitepnen enbeHSani
ningen/ oociimonturebecboojfj op-gi)(l)?aci|tefcöei
Den/ met enbe nebenii Bet gljetalbanbe^DebangDei
ω inbefclbe^ciiepen bebonben/ aliioocötoat!€ni
gelftlje ^tOepen / boaj foo beel men betnemen fion oe-
fpjongcn cn g^fonc^en toacen.
©enEuptenant Sibmicael
lanEvertfz betnomen
«'IiÈbtietiDe bat fpn ®?oebcc Comelis Evercfz, aen
■ tolctibci^eecenban Zeeland Dabben gljebefeceett f)et
lii)tccnbanbe©iaggi)eenbe ftoHben ban ben rangö /
fntie toeccbigbepbt ban get Huptenant SlbmicaeL·
f(9apbanbte^lobintie/ boo^Itet oncfanggen ban
ί Kit ongelucfifgfje ftöoot in ben J^cece toasi ontfïapen /
teftaenfionbtiS fijnen MenP gljccffercect en in^an»
tilpbecfocBt / om fijne functie inbe©loote ban ben
^taetfelfit temooggengaenbebienen / ten tipttec:>
geetioBfpnbe / omin beefentjjbt aen0et®a

telaniit/ fijne boocfgBegfiettoutoe bienPentetontÌi
nueten ; toenfcfienbefgnleben / benbepembEntöbt
bacctoe gficbomen fijnbe/ boo^DetgOemeenebevete
ntooljcn op-offeren / gBelgtfe fijn Vader, een ban
(PtitiSoonen / en vier ban befrelfii25joebecii alle Bet
!lielut&gabbeng[|e{)abtin bibecfcije conflicten/ te;=
mgaec Jgo. Iliog. Bpanben op {]et ^ebbe ban
ttretcttecben/ iKttoelcbebpbci^Emn banZeekndt
Minbe obectoogj^en/ enbpfonbgcliit6 gfjeconfibe^^
(cectbi capacitept ban ben ggemelttn Suptenant Stb^
Lmlcad/ ftjnlanggeerpecientieen gronbig^e ftenniffe
ilnbe faeclten enfaicten ban ben <eo?lcgI) teJI^atec /
Inegoebt conbuiteenbe beboefene couragie in
kfameufe cefcontreittegdeniSben J^panbt / felfiü in
ittongOclucfi&igt) conflict banget boo^leebe^aec :
tolflDenis be eenpatigDe gï)etupgf)eni(Te ban allebe
Wt-(©(fic{êi:enban Saec]^o.|Bog»®loot / albaec
Mem gljetoeeff fjjnbe / foofjebbcn fp ^eecen ban
^ilanbt/ oöeoojbielt / bat ben ^taet banfaobae*
iiii!)ci^ooft-i0ffjciecen inbefe tijbi-gBelegtjentöepbt
(«tQosbe bicnflen foube ontfanaljen / enbe becbol»
w goebt gjfjebonben/ barljp fiJne functie banïupi
'tnant Ibmtracl ban bie #?obfntie/ in ben aen^
Weupt-tociit ban ïanhtsJ ©loote / enboo?t^
wctcffibclöcit foubc gacn beölebcn ; Sulcfi^ Bab»
kh fp ^cecen ban Zeeiandt noobtgij gliebonben/ fjaec
pooslj Jiiaog. op Ijet fpoebigtjfie befeenbt te niaec»
«cn / mctbiicnbelijc& becfoecfeben felben te toillen
««fienaisiiaec p^obincialen 3tuptenant3ibmirael/
™n>ttalsigi[iefubo?bonneeEt onbecbe «bmlcalitepbt
^oatc / toaectnne acce^ijebbenbe / enbe be cerfte
pactfetoasioccupecenbe ; en betüolgljensi bie boo?-
"wngeteboen / öatfip fnbe booifsaualiteptmogét
enbegfiecefpecieectalii naecbeljoocen/
r.^^'ÖenjJgBeccbjeffeectiietgcene / baecobeirfp
RDc^abbin ofteiiabt öaec te beftoacen / gljelficfe tiaec

»>.ιΓ ceoenen nanet naooen gnefien upt oe

y Deel

iSaechenbebe Gapers bie met 5pcaitf(ge Commifpie
boecen/quam quepie/ toanneecal{)ieceenige l^jinfe
-
op b;acDten / enbe be Capec bie Qigiec niet intUenbe tee
jubicatureftclleni

q&en drie-en-twintigften ^uni) fjS gDeBOO?t Set tap»
pojt ban be j^ecten Huyghens j enbe anbecc fiaere «n«fraa
l§oogi)jiisog.«i5ljebeputeecben totbefaecften ban be
^ee/gDe-eyamlneectDebbenbebesfêiflrtbeban 't«ol»
legietetlbmicaltteptin 't ^oo?bec-quactiec / Sou.
benbein effect bat albaec bp Hendrick Laurens van
Putten , baccnbe met iCommiffieban benKoningh
van Vranckrijck, op 0l)eb?ac[)t bjas feccöec
gljenacmtbeHoope , afgöcbacen banStatin , enbe
fijne labingbe ingtjenomen ttebbenbetot Dantfick bp
ben boo^noembcn Commlffie - baerbei: becobert
booj'be üiebiec ban Londen, begeecenbe be felbe
te (tellen tot i)arc jubicatuce / batbaec op ggegoojt
fjjnbe eenigöe gfjeinteceflTeecben / befelbe gBenoegö-
faeme gfienegDentfiepbt göetoont Dabben / om gaei;
boo? Sïctötec te agnofcecen / met becfoecö bat Bet booj^
noembeiScDipenbelabingDe bpfiunm acceffgfienoi
men mocDteboecben / ban bat Saec<!!b.ne gtjefien
öebbenbe/ beCommiffiefip ben öoogöfigBeraelten
^oningB aen ben boojnoemben Hendrick Laurent
becleent / nietengabben bonnen bebinbengBcguail»
ficeert tefijn/omineentgDenbecIeficg be)ubicetu»
obec be boojfcB^ebe acte bicecteltjcb aen te bonnen
matigBen/ gebbenbe oocltbaic neben^ eBeconfibe^
ceectBoebanigB fpin befe faecben fouben banbelen /
batfefubject fouben δοηηεη fpn Betmifinoeg^en ban
beeen ofte b'anbece pactpe / boo? bien foo tnanneei:
fpbe reclamanten ontfeggBen fouben Bet becfogBte
erteli / te bjeefen fouben ftaen / bat aen be ötoon
Sweeden iimgBebefgoute foube moogBen oöegöebert
too?ben / enbe fiet gBeboogBenbe / tnbubttablement
gBepccceett fouben toetben / teoBenjS Bet (Ctactaet
met ben mecc-Boogiift-gemelten JSoningB ban Vranc-
rijck, benfevcnentwintighflenlpjil fefthlenhonderi
twee-en - feftigh op gBececftt / bicfoeclictibe becBalfl
ben beer op te moogBenbecflaen / Batel^oogBJQog.
goebemeeningBe enbe intentie ommeficB baecnae te
mogBen reguleren ; ^aec bp gBebeli&ereert / oocb Qto
letfönbe / bat Bet twee en twintighfte Stctgcfiel baa
'tboojfcB^ebe (Cractaetidmebe b?engBenbe/ dat de

Oorlogh Schepen van fyne Majefteyt ende haer Ho.
Mog. mitfgadersdie van hare rrtpedtive Onderdanen
I die ten Oorlogh fouden wefen uyt gheruft, in alle vry- '
i heytharePrinfen, diefeop hare Vyandenghenomea
, fouden hebben, fouden vermoghen in te brenghen ,
daer'thaergoedt dunckenfoude, fonderdat defelve
Schepen ofte Prinfen komende in de Havenen ofte
Bayen van d'eén ofte d'ander, aldaerghearrefteerr of-
te aen ghehouden fouden moghen werden : Nochte ,
oockd'OfBcieren vande Plaetfen kennilTe nemen , ' '
of de voorfchreve Pfiniênwel ofte qualyck gheno-
men fouden i(yn; maerdatie vermoghen loude weder
uyt te loopen, cnde vry endeliber gheconvoyeertte
werden na de Plaetfen die hare Commiflie medebrag-
ten; Siigoibtgebonbencnbeberiiaen/ bat aen't ge»
melbeCollegie tec3Ïbmiralitept gBecefcribeettfoube
toecben / bat Baec <iEb. ben boo?nocmben Henrick Lau-
rensmetfijn opgBeb^agBte 9;infen fonbelatenbei^
ttec&en fonbet figB be benniffe ban bte fa6e aen te ma*
tigen.

( ®en acht- en- twintighflen ^unp 'ί aUont^ ten ne- stani»
ighén upren/ii$op'tgBep;oponcetbe bp be ^eeten m'xtx
iSaet Penfionaris de Wit enbe vander Hoolck , twee

banBaetg?oogBiÊogBettbe<©ebcputcerbenenbe Φε» ^
bolmacBtigBlien/ tot eirptbitieban 'i$%anbtjf©looo
tefn be Wielinghen, enbe ban baec fiettoaertjïgBe''
Bomen tee ©ecgebeiingegcbaen/ goetgebonben te
becfoecben bel^eeten <6Becommitteecbe üSabenban
IgoHanbt/ batBaet <Sbete aenflonbtfi be gBeteQui»
reecbe o?bie!S toilben laten af gaen / ten epnbe bar
foobeele Compagnfen te boetal^tefaemen bonnen
upt maetben be nomb^ ban twee duyfent bop"
pen ofte be^oIbaeteninbenBaecen <0uecnifoenBoti»
benbe / figB in ell» pie enbe met alle bebentbelüc»

tii

|l -J

I '

A

•'1

' "Ί
li'

" I Λ

i I

11

I

κ

ii
Si

<Jt·

.1;

1'


■.i
f.

-ocr page 838-

838 S A κ E Ν vah^ S Τ ΑΈΤ ■li

i6S6 fieftOÊtit ùtìit ttatBt ettöc bacD «ae öê boo?ff6?ibe

__EanUii ©loote öfbDen tc bitboesSen / iaft

enlje oib?e/ ommealiwec oöeactibiectfönbe/ tepa^
men/en&enactefiomenöeojöjejïljunbp bc gljsmel'
te Igeeren tfm ^io. HSog. «0ebcputeecben cnbe 4Öe)30l·
macötiflösn/ ofte in becfclbct abfentie bp bcnEuptt»
nantfornicaci deRuyter,tot becfterctiinglje banbe
- meer-flOefcpbe 'sfEantss J^loot alsi anbecss te oBS'
ben / Desi tofecben bc ofjcbagfite ^cete» «©öefom--
uiitteecbeKaDenbanHolland-Oochmltjfi befen oOe»
autDorffeect / om be Compagnteti boo? be todcbe
Supbenί^atentεn hjaccnoöföepeftBeett / t'Daerbec
aenöomftc alBfecaen te Ijouötii / nm baec tnföc be
Cortipagnicn ban Ijfecnaecbe Wielinghen tefenbes
oDetempIflceect / enöe be «©uacntfocnenbaiic uptbe
felbe gDiliifit fonben toccben / toebec ber|iei:t&t te
toecben; (Cenanbccen öebben&acc loogfi SEOflfn=
beffcö toellaten göebaUnbe autï)oc{fatteenDeo?b?c
bp meet-öBemeltc i^eeren Oaec Jgo-llog. eebcputeeci
benenbe «agebolmacgttggben / aen ben «!cguipag<e-
meeftec Abraham BiiTchop ge geben / omme notö acht
tot twaelf Branders intlupi ten fpoebigjjfien te pjei
pacecen / enbegöeceet temaecHen / öoben enbe Be=
Dalben be Branders bp be cefpetttbe CoUcgien lec
Admiraliteyc, bolg0ensi [jaec contingent te eguipgf
een. €pnbelpch b)iecben be boo^nocmbe i^eecen
<0gcbeputeecben enbe <$()eboimatl6ttgl)ben ggeau;
töoïifeect/ omme göefamentlöcfi ofte ijet meetenbecl
bangenlupiien/ baec toe bpijaec tecoraraittecen in
hen ^iDeep!S-=öc0gBii-caebtte pjefibecen/enbeboo?
af teabbifecen/ fo nog^tanji/bat be te to )fen fententien
op ben naem ban be boojfs J^tggiScaet allen gcp}onun«
cieertfouben toecben.

^ie ban'tCollegfe tee mmicaUtept tot Amfterdam
Dabben gDeaöbifeect / bat onaenaöeflen |)et Ver-
ïjaiibe- bodtteafjenjiibeBaectobec^cc/ eate^oo?beelsÌ6oog=
noobigO foubc biefen / batconfem bjfecbe betleenbt
aen De Mofco vifche Handelaers, om een aental ^φί ί
pen bectoaectiS te moogfien fenben / ten epnbe om^:
me ban Archanghel ijccluaect^ te boen tcanfpone-
ren be CoopmanfcBappen bfe Bet boojleben ^aec
albaec toacen blpben leggiien / enbe boo; 't meecenbeel
be(lonbenfnaUerf)atibcScheeps behoeften , alö Maf-
ten, Hennep, cnbc biergBc(0t6e / bte bp befe con-
lunctuce ban tuben / mbegcoote confumptfe ban be
felbe / fooalsfaptbfijonsölibecleben gBebotljtenba-
tatUfe biaji gDebleecften / booi ben bfen^ ban 't £anb
alBlecnoobfaet^eltitg tofecben beccpftltt; ItliSmebe
feecHeceiSeguefte banbegBeramenttütËe €oopIfeben
BfecteEanbeftanbelenbe op Mofcovien , mebeten-
Decenbe ten fine ali booten : ïDaetop göebelibewect
fönbe/ijsgoebgöebonben/ bat aen 't gïjcmelte Colle»
gfetec^bmicalitepttot Klmltccbam gBereftcibeect /
cn 't Collegie tee tfibmicalitept in 't Noorder-Quartler
aen gDefcgjebenfoube bietben/ bat Baec €beie toil-
öen fo?meeccn/ enbe BaetJ^oogBlKlog. ten fpoebfg-
ftenlaten toeliomen een toncept ban Reglement, be-
ijelfenbeeerflbe begtootingBeban'tgöetalbec jêcöe-
pen/bietotaf0aelenban beboo?rcB?ebe ^cBeepiSBe-
BoeftenfoubenbienengBe-emplopeectte toetben/ en
ten anbecen alle bebenthelgcBe piecautie / toaec op
cn toaec naec met ben mtnften onbfenfl ban ben j^taet/
en fonbec te alteceten Bet verbodc tegBen be ®aect obec
^ee Bet upiloopen ban fooöanigeiStiepen foube toege-
laten bonnen biecben.

SJen Bet Collegie tecSfibmlcalitepttot Rotterdam
iii gBefcB;eben / batfe Baec ten upttecftenbiilben e-
itfhtc toiïtM^e"'' int 't^tBfpban Capitepn Laurens Da-
fcinaimn vidfz be ©loot te boen bolgBen i Cnbe nogB Baece
twdtiot obecigBe twee nieutoe ^töcpen met alle Baefl te
boojfien enije mebe in SSee tebjengBen / tot bolboe^
iiingBe ban ftun bolle continggent. (Ccn anderen
aen bat tot Amfterdam, bctojjle notB ecnlge ^cBepcn
. mantqueecbenaenBun tontingBcnt / batfe op'tal»
iecfpaebigDffen totlben ttatgten te fuppleren enbe
bat met capitaele ^cB«pen / foo bed boenU3t6 ban
niento-gDeboutobe / enbe batfe ooc6 alle be bcrbeee
nieuloe i$cDeepentoflbcnBIaec maetltm / cnbe obec

bentemoogBentoetben: ©atfeöocftljact éo
toilbenbeiiCBtenOf Batevier nieuwe Branders S
Zee/ enbe naec besloot gljefonbcn tDaetcn:
aenten«lbfcöoogBtientoa$igBelegBen. ®cn
d^Z
een be Hlbmlcalitcpt in Zeelant, bebJöie noch ffct b»i;
^cBepen tot bolboenliigBe ban 't uolle oftcìai h,;
achtien^cijfpen/ sönbeBun tomingjint in èj Γ
guipagiebanbeni^taet / enbe boo?i3c Φοβ-^η^Γ
fcBe Compagnie mantguferben / batfe 'tfeibc tai

bentracBtcntefupplerenmtt capitale / enbe fooh

boenlythban be nicuto-gljcboube ^(ijcütn (arm
vierden acn b'lfibmlcalitcptin 'tNüorderquWer
Bace twee Branders ten fpocbigBfïennasc be ©loatd
fenben / enbe te becicBten Boe becce bate mfh
toa0 gBeebanceect: '©atfeoocballfBarenlcuto
-afic!
Doutobe i^cBepcn toilben boen gfieccet matcfifn /
enbe boo
?tii gBcliitfi Biet boben acn 't Colitof
tee ^lbmicalitept tot Amfterdam bJos! Qöeftfcebei?
€nbctcn
vyfden «enb'Sllbmicalitept inVrieiiandt·
betojjle nocB een #o?logB ^cBip
/ twee -ptcgattEn /
enbe een ^^anbec aen Bun contingent mancqucecDe/
batfe 't felbe befect ten fpocbigöfien
hJilïien idfn
fupplecen : <©ot& iiSacn be^jobimie öait iStaDt
enbe Eanben gBefcBjeben / om 't felbe
^Tollcafe
met geit te tbillenflpben / enbebe «Sgebeputcetbsn
upt be felbe ^;obintie in be boo;ftB?eebe ^bmfttiificpt
baectoeteBouben/ bat Bet bolle contingent alis bon»
een bolbaen ibiecbe / met bpboeginjBe in alle be te
fc.Bl0ben^?iebenaen begBemelbeCollegfentec ^D-
micalitepbt / batfe baec ban niet in gBeb;eec6enli)il-
ben blyben / gBeconfibeceect bat men upt
Eoghelandt
feet&ecabbi)!$Babt/ batfe albaec alle bebolc aenhicn-
ben om toebecom met
hondert ^tgepen in ^ceie
Bomen/ batfulcB): toelnocB eenigge bieetlun foutie
moeten aen loopen / maec bat men ggelmiitentie
tieefen tgbc / figBban befec^übe mebe ten upttetflen
foube bien te ebectuecen / om 'fi llantit{i Moot te
fleccBen.

b'^fibmicaelbeRuytcrban ben ticndenjuiy » sd
lenbe Zuyd·Weft ban 'tNoord-Voorlandt, biCfOflBt Κ
onbec anbecen feec ecn|iigB bat Bern be bebaufie Bran-
ders ban 't Collegie tee Sllbmicaïitept tot Amfterdim,
en in 't Noorderquartier ten fpoebig^en morfitenhjoj- »
ben ioe gBefonben / betojil Bp be felbetot ficbojterfösi!
ban ben bienp banben^taetten BoogBfiinbannoo-t
benBab: 33aeeopnocBmael eenbegdemelte Coile-
gientee 3fibmicaliteptgBefcB?ebeniji / batfe be ψι-
fcBjebeBace Branders alnotB cecBttoe tcgötaentot!-
ben fenben naec be ©loot banbeniStaet/bieaengettof"
fen foube bonnen toecben boo? be Bebiereban Londra
omtcent be monbtban'SKonincksDiep j ben oc-
lÖtBen ijïgBefcBieben aenbe Ifêeecen Giw en^ Me-
jonfma, Baeclgo. ilSog. CSBebcputeetbtB totHeiic-
voet-fluys, enbeöp beefelbee beetceifiaenöelgwtM

<©ecommitteecbenbantCollegietectibniitalitepttot

Rotterdam , Baec albaec bebinbenbe / batfebetwce
^cBepenban <©o?logfi/ 'teenegBcnaemtGr^tHoi·
landia, en 'tanbecbe Prins; tócbec ί«ώί11)ίη«ίβηΐα»
finsi bienenbe/ Bacen conci mebe bctbiamtftoiwc»
laetcnboo?tfetten; «©otBisfaenbe» ^eecban
ïm-
muy den een ban Baec IgoogB SKog.
Texel; eniB beffelfö abfentieaen

beci/geBoocenbetot 'ilanbii "i^Ss ,,

baec in 't Texel nocB bebonben / ofte eecp -mm 1

ftonbentefeomen/oothtenfpoeöioBien I
benpjelTen/ enbeBaeeen touciialii booten Iw ittf'i

ten naec 't boojfcBjebe Koninghs Diep ; epnw»

iioocB gBefcB?eben am benieec
eitcaojbinaciss iKinifiec in ®?aniBtjJtB / ^


-ocr page 839-

en ο ο R L ο G Sts e» Vemighfie Boeck. 8 X

denftaö bÈboMben/ mÈtffïifusS eiitie etnfligl) bet»
Tm nat Den ^attoeUean Beaufort met alie®o(lin
ftricBteo?D?e mocBt toeïöentoe gefonlien/ om ftcm
Ltfijn ftpijebbenbe MootoocB Dettoaectite becuoes
nen/ enöefttDöaet mebete tonjunaecett/ tot bebo?5
htringlj öaii 'tööet""»® «Snbeiji Ijtec ban
ittcact afjefonöen aeniengemclten ÏHptenatu aib^
niiracl be Ruyter omie licethen tot beffdfii na»
ticntineö.

©eCdmmanlseut Bemmelop 'jS Graven-weert i
fcoiccf Ötrt negenden 5|uljj öat be CampaijHie taan
lï'ii Wti .©eroeant lEaio? Henrick Turck met patent
& üanüaei: l^oooU iBogenbe albaec ic^c|iecp/ taoo?
liL.'tfioo?f£D?e»'f op 3lnc6et toaiS oDcbomen/ ttt>
S iKbatiiPlart g(|c6cegen Ijab toanbei^eecen iStarcn
Dan Gelderkndc be gemelbe Compagnieopte ^ou^
^ tiiii/tot naerbcc oibjeyan ïjaec <Êb, lEog./ oacB
ontfanaftctteen lEiffibebanben boojnoemben ^tt'
geant Major Hendrkk Turck, 't b00jfcf)?cüe fubject
mföc tonccrnerenbe: 3©aei; opiiS glKfcBiebenaenbe
U] tel-0cmclbe t^eccen Staten ban Geiderkndc, bat
iWÈeDoojfcfijebe piocebHpren bitettelijchtoaren (iriji
fiinöe)cöcnsibO?b?ebanöctEanbt/ op'tflucfe ban
te èatcntcnben fefthienden 31nu8 fefthien hondert
een-en-vyftich, opbegcoote ^alebau'tl^of alfjiet
iPöe gcfamentlgtije 35onbgenooten gDeaccefleett /
(iitie bat alüt anbere pjobtncicn foobantcj) ejcempel
foiiüc toillcn bolgen / bacrupt feec bcel etibefcOabe'
Ipetonfuften fauben bomen teontflaen/ tot'groot
nabeelban ben ;^taet üefecEanben/ batgaec (Cb.
iSogenbe becljalben be boojftöjebe Compagnie
ah
nocO bitlbenlaten pefT^cen/ fonbec De felbelangecop
ngouben. jifêebetóaenben Sergeant j|lga)o}l urck
göetefcriüeect/ Datfp Daet; Sjooglj jliaogi)«nbe ^a-
untalnocOboIgeniibenteictfoube gebben tepereten/
oftetotl boo?ben (©fficiec/ bte'tbcöooröe/ boencti
pareten/ fonbec baet banlangijecin geb?ecthente
tilpben/ op pene ban beec obecaengeftente b)o;ticn·
ünfjf eictcactban befe lefolutfe gtjefonben een ben
Commanbeuc Bemmel, omtefiret&cntot DeiTclfii
nacicOtinge/ enbebJiccbtöfecmebegïjeQltecicct tnbe
ingctrot&engaec^oogO |@ogenDe ccfolutie ban ben
negenden befec genomen / enbe op fcethece jBiffibe
banbt l^eecen «0eDeputeerbe Staten ban't <0;aef<
fcljap Zutphen, be mcetgenoembe Compagnie taec»
Itnbe/ baecbp befclbe toa^ gedelt in ganben ban
iimilïaebtban State om t'abbifecen/ 't toeitb baec
Cdclemet toefcnbingeban Cjrtcattbanbefe toiccbt
iKhenbt gemaecht.

Euptenant Slbmitael be Ruyter fcfoeefben
twaeifden iJalö/ öat W alle bebotten tjab aenges
tornt om tee beco?b(nèecbe plaetfete Bomen/ maec
toautotnotOtoe becginbert boo? contrarie biinbt en>
k feetbupfcótoebec/'foo bat al ban ben boojfcöie»
be tbienden ben goetit ban be naaei^/ ftJnbe be
Noordt-hoeck ban'iföontntfiii'©iep gefien ijab/
® t|l ten 3Soo?ben ban flem vij fen een halve rnjji / en
Bab met alte neerfligj^ept fijn be(t gebaen om boo;be
«ebierete fiomen/ maee baaiifelfjïtöt bien mibbag
ofct becbec gcabanteect/ bat Qp be boo^fcfj^ebe
öoetü ban be naaejS / nu omtrent 3©e(l vier müien ban
B«müab: Soobatfipintweebagijenanberftalf ηΐβΐ
eiitaüanceert biasJ. <©i(titcn biacöt ben Capitepn
pjaDam Krjjnfen een StocebfcBe 5plnpt on-
De ©lagoSe / bie boo? achtien bagtjen üpt ben (©ri?
Sonötgftcjcpit b)aii / gljeiabcn met #fccenbe fefthien
'elicti enbe €eec / ftebüenbe be toil na ί^α-
bc iSjace geijjch fjin 25?tehcn lupben / be Scftippec
oljcnacmt lacob lacobfi Grijs ^ ftomenbe bed
Stockholm ; jceft be felbe laten paffecen/alfoo't
"•afc fl'.ujt moepte omtrent öet©olt6 gaf:®att
Dl? « JBogficnbe göeliefben bat öp

•iic StljcpcnmetPeck, Teer, enbe Hcnnip gijeias
«n / enöe boo? bie ïStbiece bp 8em aen gcljouben isec-
» nbc naet HoiUndt of Zeekndt fouDe fiebben op tc fen-
oen/ fouöe baec omtcent bec felbic ojbje met betlangen
K^moetfien.

tindrie uptennaec-mttlweB auatttm «irie

h

^eenfcge CoopbaerberjS upt bc ^ebiere / bie bai;c fe- 166 6

ven toeechen beflagijcn öebben gOclegiicn / be «Scljip' ___

perienbe SclKPcngenaemtEwintFinfon, fiupt»
Stllip Sainéta Maria, Bcnediöus Chriftiaenfz, Pinas,
't Stfjip göenactnt Saind Johannes bJilUnbe nacc
Laerwijck, enbe AndriesChriftofièls^ fen2500tjegÖe-
naemt be HoopebiiUenbenaerCiiriftianìa, rappo;-
teerben beefeti mojggeri ban be Bay (η be ^oo;bt
gtjejepu te toefen / baec bési JSoningiS ©loot (lertfe vyf-
tighStgepenlagg /baeronbecbe ^bmitaelMonck
en be Prins Robbert, baet fp gifieren langfj artt boo?bt
toatengljetoecfl/ enbefagenbatfeet grootenfiaeflge-
maecht btieibe om opt te Bomen / feggenbe mebe bat-
ter negen |^oningf)!ï Stoepen ben baet tot bcneben be
]Sebiere ino;b;egecengeertopbet»agDtlegen / toaet
ban nu al vyf fionbe fien / enbe toel te toeten bat fi» fe-
ftigh ^S^anberjS meeft blaet Dabben / goopetibe betgal·
ben fgne reftecenbe ^janber^ upt ^ollanbt fn
alle fpocbt mebe toegefonben fouben toerben / b'<Êngel-
fcBc fouben omtrent be negentighStD^pen toan <©o?lo0

ft Klant

5®e i^eerenban Zeekndt gcbben boo? Daecï^ee-Sïiecrt
i:en «©BetommitteeciKtec jSergaberingf) ban
Ijaet S'Sli'ti-
^o.iEog. altoeberom ben vyfthiendenSiulp / feeti""^
inflantelticbenbemetrebenenbaer toe bienenbegfieur- ^r nee
geert / (jet emplop enbe abantement ban benieere<nù«n
©jitttebanOrangie, enbefpetialötö batfgnioog-
Ijepbt ten minften in ben
Raedt van State gDeintro»
buceett mot{ite toerben / om albaec fonbamcntelé
ftenntffe ban be gtonben / tnbe Ijet bdcpt ban be
gemeeneEant-faecüen temiggen {jcbomcn; 3i©Bec
op bp Dàet i^oog HSog. iji goet gebonben te berfoetben
bei^eerenban Holkndtbatbe felbe baet bicn-aen-
gaenbefooDaefleinigbfintiÏ mogbelijcit toaü(/ inton-
fojmité ban be àbbpfen ban be anbece ^jobintien me-
be toiibenberblaren.

©entïbmiraelbe Ruyter toasstenïintfier: benfef-®'«?.„
^ihienden ^ulpbOO? belSebier ban Londen, (iercft «» 15?.
eenentachtigh'^aianblÏi Stftepcn enbf jftcgfltten / >»0» «e
met
neghen 2&;anbet0 / bupten b'3fbbü!S-aat||-SÏ'^
ten / Jocpenbe bat be Scgtpen upt
Goere alü bat
banCepittpn
Davidtfen, cnbeoOiö ttiebebfenobec-
leben Capitepn
Houttuyn , enbe upt Texel ben
Stöoubtbp HatBt
Sweersmet bérefie ootfeBaefl
bpöemfOBben toeefen/ met ie ccderenbe
Branders,·
^en vijfrhienden fgn b?{e ScBccpftcnji upt ,be
ïSebiec gDebooraen / enbe boo? fijne!®3anbt-toat8-
ten onbecbe J^laggBe gfiebjatljt/ fjjnbeboet ban
tweeSweeden , enbe ben derden een Danfiker, αίΙ·
meet g()cDellefi / enbe ben
veerthienden *it abonbtjti
banbejï©panbtsi ©lootgi
)e5eplt/ bfefp finfeetljjtii
repponeerbengbereettefpn omuptteBomen /tnaec
en Dabben bejt ï^oningBiS Stgepen niet Bonnen tel-
len/ boo} be meeniggte bec }dictuaille enbe anbere
Sffiepen / enbe be
Brandew bie baér otti eti bp lagfien /
maetfepben enber-toerf bangoebec j^anbt te toeeten/
batfp norbbefe toeecBe htepnben afte home» / met
in b£
feftigh Cottingïiüi Stftcpcn enbe vyftigh
Sjanbeti / bic fpfelfSfiabDcn fienfilaetmaechen/
enbe ai bpbe 3Bloet toaeren / foo bat fp in be
tach<
tigh
ConingDiStgf pen percB fouben toeefen / enbe
nocö toel
twimigh moeten laten leggfjen / bpmanc-
gnement ban ©oUB / IKafien / enbe a®ant/
3®ciït)alben Bp be
Ruytei niet eti tto|j|feibe / of
fouben BojteltngD to'ebec te faemert tot een Ijoo^-
trejfen Bomen ; 55atfp al te faemen tocl gficmoei
gare afBomtie toaeren bertoacDtenbe/enbe tocnfcg»
te ebbe berfogOte nociimaeDübatbötpeboojggefepi·
befesafevenBloetfiefc6epen/ enbebjanberii moriteti
bpjgaecBrpgljen / l^etfoubecengcoote berftertBingge
ggebett / en ΐ^οΐοί touregie in bc 39loote nocb itteec
bermeeïbccen.

Twee baegen baec naetofect epftacih fesentachtfg
ftficpen ban ^o?logg enbe fregatten / enbe thien
Branders>
becöoopenbe bat met fiet becbec «ptpecf-
fen banbecelte foubi too?bengOebigileeert/enbe tocl
gecontinueect. ^en
achdénden b?oeg{i ontfingtt
^ boo; een (]Cp;e{Teti afggefonbcK <SbeIman eeti^

! ^

?f

i


t-

ïii;!

-ocr page 840-

840 SAKEN van STAET

\6é6 iöitefbanö«nl|eiïe|iaaiefc0atd'Aumont,enbe een
anljetbanlie
Agemde Glsrges, inöoBüenöelJegoeti
Oepmanföneiêajcftept uanVranckrijck, in^teen^
öieöen baiuwce duyfent uptgödefene msufquetticti
i>(c omtrent
Galais gijmetfionlien / omop'0Sant£i
3@loote te teecùeti glje · embarQiicect : Jgp tjeefi
baec op fn fubHamte oljeanttooojbt / fpne jpajei
dept mette boojnaeme ìgcecen enbe <©fftttecen ban
betten te Debantben boo: bec felbec gcoote ggenegOettt^
fiepbt / totöebojbectngijeüan begöcmeene faethen/
enbe bat ()p {jaec I^oogti jiBogenbe ai!$ ftjn Hecrcn enbe
^bec()eben baec ban benntjTe foube gtieben / maec
Dat anbecjiCdIüoblof) biel
ggetnniu toaeccn/ enbe
notg gtffecen
toelduyfeni: mannen toebecomte rug>
oe/enbe naec'tÏSabedanbc gabbe boen beecen. ^icn
felben moigljen / bocfi een tocpMtglj fpaebtc fön
gembp
tweebi(ifncte occaffcn ootbbsei ggebJojben
gaeclgoogiiJil^oog. jUSìiffibe enbebp gaenbe refolu^
tien/ ban bate ben
vyftiendcn enbe {efthiendenbeefe0
met be buplicata bec feiuec / (ïcetöenbe cenibeeljS
tetabbettemfe ban'tgfjcpaffeetbe / enbe anbetbeclö
uecbattenbebcc fdbecbebel/ om alle jStgepenban
Neutralen mee Waren van Contrebande , op die
Kufte gheattrappeerCwordende,aen
te houden , en
optefenden :
'tJBelc&öpfcljieefalfoo foube toecben
acgtecbolggt/ enbe bat albeceptiü baec Dan een be^
0fngabgDemaecbt / aOeitjcftban ben boojnoemben
Capitepn
Laurens Davidi^ enbe fön boojftHjebe
Compaignon / met fitl) onbec beBlaggge óabge^
&;atltt
twee SweedTche jfleHpten / bepbe fiomenbeban
Stockholm,enbegelabenmetPeck, Teer, Yferende
Koper-draet ,
bp tjem aetiaBelJOilben ben fefthien-
den
beefec iBneirbt / in ^ee acht mglen bupten
b'CngöelfiöeaBal / bebjclche öp
(deRuycer)aeni
flonbtiS met bet 33σΙ(β ban ben felben <Sapttepn
6efetaen't€olleg<etec 9ibmicalitept tot
Rotrerdam
Beeft af- g8cfonöen / benebeni alle Papieren enbe
documenten baec toe fpectecenbe in een jacquet»
toegge3eg()db / jcgfjenbe ben eenen ^tfiippec oOe^i
«aemt te fön
Jurrlen Bartels.'t ikttfip bêt Witte Peert
beb)i[ teDebbennaecHavredeOrace , enbeb'anbece
Qênaemt
Hans Keyfcr, 'i ^CÖ'P S. Nicolaei, naec
Nantes.

88en be aBePpBaelftfje jpe taai men toel gflenefen
^fcQe banbeni©o?lo0l) / maec niet ban
bevreefcj denne-
toCTWnee
ghenthienden fttl?eben be ïgeecenban Deventer ban
gwfeec b'atmatucebecSwceden , enbe bat be nannflerfcöe
afgOebantSte ©olt&ecentocbecom inijetfelbe éStift
fouben aenbomen / altoaec al biec iSegimenten te
^eecb tot
Borckenenbe Boeckholt ggelogfieect fou:=
ben fön/be toel&e tot
Duimen enbeAitcren, naec
becmoeben ggeitigiiactiect fouben boo^ben/ bat oocS
ben «©betften
Pleuren met twee ïtegimenten te
boet upt
Henegouw fn 't boojnoembe ^tift Mun-
fter
becb)aci)t foube biecben / enbe bat ben S^eece
SSlfTiOopban
Munfter boojeenigöebagnenvyfCom'
pagnien ©eetben foube af gljebancht {jeDben / be baelc--
&e in bienft tjan be ^toeeben obecgegaen foube 5ön :
3I9aecopÌ£ÌgoebgDebanben/ be boo}fcl)jebe
be enbe bp laggente (lellen in Danben banbe Heecen
ban
Ommeren, enbe anbece liaec Ï|oog0 jKogfjenbe
OebeputeerbentOt be
Deenfche enbe Lunenburgfche
faethen/om met enbe nebenjSeeniggeSieeceviBetomi
mitteecben upt ben
Raed van Staete bp flaec «èbele
fclfitenomincccn/ befclbe tebifiteren / eiaminecen
enbe baec ban rnppojt te boen / beö toiecben be üee^
een «©Debeputcecben ban be boojfcfiiebe ®?obincien
becfocDt banbe felbe abbertentie enbe Benniji te ge»
ben flen be igeecen fiaece pjincipalen / om te
ftm>
6en tot tee fetóre nacitfitfngöe/ enbe topbeciS te bie*
nen fultBi enbe baec 't beSoojbe. «pnbelijcB fg bec»
fiaen / bat aen ben JSelKbent
Sasburgh gBefr6?ebcn fous
betoecben / bat 9
p fitB foube ftebben te info?mecen
enbegaed^ooggHSooenbe teabbectecen/ of in bie
cauactiecen eenigD boo? ben ®i|TcÖop ban
Mun{lergl)etDo;benlbierb: <(5elt)ch ootB aenbel^ee«
ren Baec (6D«i>iput»cben totNoord-

koom )»f«(t/biit «^ttoati seltjclieH teil·

ben inguitecen / of boo? o?ï?e ban ben feibcn 25tffffinM
in bie gebiÉfïcn eeniglje (CcoupengelitDt enbebp
anbecenoDsbjaiÖt toiecben. ■

JlBeteen ©affaet-^Saccque ban Galais quametie· «λ
be 30looteban b' SIbmtcael de Ruyterdrie aiöDecJftwid
enbe bec felbec gfjebolgen/ ais bie tJanLotteringen
iêoone b.in ben ©jinteban Harcourt. Quaiim ■
be ban Cavoyj mêbe b?engt)enbc ©lieben bari
ï^eece (©jabe enüe <®oubetneuc ban Charoft jnhs ai""
Sigsntbe Glarges, inljoubenbe becfoech om ftaecon
fijne ©loote in benaenflaenbefiagöte mosen toonm
tegenii b'€ngelfcl)e/fp fjebben be eecpc natfit «n
biii 2llbmicacliib0o?bg8etDee(i/ enbaec naöeeft fm
öaec gOcboecOtop een ban föne fecunben/ cDinaimt
'tiêtljip Utrecht ben CapitcpnHendrickGotsken"
om baec te betccBaec commoöitepttebinlitn/emJ
tenaengaenbanljetgOeöetljtbpfiem be Ruyterobcc
tefiomen; ügpabmiceecbe op't ijoogöftebeginectufc
gOenegentgcpbt ban befe jiìatie / toant ben ii^ecc^nent
fcljjccf ootiibatlietalbaei; beelcbjabe «eoeliup&en/
©olontacifen/ ©fficieccn/ enöe gemeene iSolDaetm
feecbebjoeftgab/ batmengaecboo^alji not;) tegen^
be (SngclftBe niet en bon emplopecen. J^oo? twee tia>
ee#oo?benBpopbe Kebiec eenicDfinsi tanonneten/
foobatgpftaet maet&te Bet adieu-fchooten biaeren/
en baec mebe ben ©panb af guam / maec en Bab noch
nietbecnomen/ niet tegenfiaenbe be toinbbaec tot
feec fabotabel geBab Babben. ^en twee-ea-tvintich-
ftenöaboocB toelontfangen/ Baec i^oogft iBoeende
.«Bifïïbebanben twintichften, met b'aenRomjie ban
'tJ'iupt-fcBipbe vergulde DiiTel, met eenige
benban Rotterdam, inBoHbenbecefcciptieop Defitte
ban ben feventhiendenbaecteboocen; Siebantttmtie
Baec SioogB iQogBenbebat be felbe Babben beliebtii
contentement tenerne»/ batfip ben Collotifl Itter-
fum, enbe föne bp-Bebbenbe iBilitieBabgebimltteert
enbe naec 'tj^abeclanbt tecuggegB^fonben.
gemelben feventhiendenBaboocB ötögBSJ-taeït gc»
feten/ tee occafie banbe Capitepnen bie Baec in tube
oaecbe longBfie lattatile metBunne^jinfen ban'^
Sanbtjï 3@looie Babben begeben/ anbecjf aUnabe
oeo;bonneecbe Readevousin be Wieliagen, entKf^rt
vijf geconbemneect inbe nabolgenbe amenoen/ altf
vander Zaen in drie di^lent <®Ulbeni/ Hendrick
Adriaenfz in duyfent «iSulbenS / Jacob Andrieffï
Swartintwee duyfent vijf hondert «©ulbeni/ettöi
Jacob Willemfz Broeder in twee duyfent i5tlH)itlÌ/
alle ban Amfterdam, enbe Rut Maximiüaenüpt Üi
jKasein duyfent (©ulbensi.

iiffin

Φβ i^eecenbanZeeiandt maetBtenlïeebtii ftoatit=
Beptin 'tbetaelenban feetbece veerthien Ciirtpag'
nien: ^iejtbe ]^eecenBraeckei enbe anbece Seet]go.(
jKogenbe <i5ebeputeecben tot be militaire faethen/
Oebben gecappojtf«ttbat Baec €bcle in gebelge ben
bec felbec cefolutien ban ben fefden befei/ met enl»
nebeniseenigei^eecen <©ebeputcecben upt ben «aebt
ban ^tateinconfecentiegBetoeeftblaten/ enbeobec»
legBt Babben boo2toat eicpebicmen enbentibbeun/ w

^jobintie ban ZeelandaenbeeeneiijbemetbenMefi

te geboegBlötBBfpt gebifponeect foube mogen tóojben/
omaentenemenbe vcerthien Compagnien te wet/
opbe felbebp bennieugebjeffeecben ^taet ban «
oìì
logBbanben achtilen naactö lefilebengerepat leert/

enbe baec aen becbolgcni beberepftBte
latenboen/ mirfgaeberiintoatfojme fict be defec-
tueufeipjobincien aen be anbcre jöbe
ben mogen boo?ben/ om te bolboen Bare iceipecnw
^otesinbegebjagen confententotbefaetetn^nw

Zkì 5®atBaec<£b. ootftbecbolgenienintonpjmi'

te ban Baec «Joogft Höogenbe KfilWie^^^ji/iJf,;
thiendenbefe0gBe-ewmieeert8abben/;iO»«PW
ren <0ebeputeerben ban Hollandt enbe Weft Vneiiwt/
tenboo?ftBiebebage metbetebenenba«w «enraw
Babben geucgeert/ namentlöcfi öatbe mwmin
bie eenig&e «ompagnien ban nieuttJ-jöelOTi^
®ίο»Ρ«ί* afgetoefen Baööw/ of» öiffi(wt«^


-ocr page 841-

en ο O R L ο G Ses m Vemìghfle Boeck, 8o;

fiitalirt/ «wet fe meefle getooclptfi0tpt Bifioojtien
Htjonwttte too?öenomiiefelbe aente nemen/
S fiate öetaeUMge bantötit tot tööt teberfo?gBen/
5!. flfyontflenteniii banWen Dat ten mfnpenfoo beel
ί ban be l»i>Oifcf)?elie nieuiae ^coupei/ Boe eet foo
^ ifÉüit eelicentiecrc motsten tB0?bew/bat b'aabere
nfiftoiiufle ©jobtncien naetp?opo;tie bangace fluo-
tanfittìooaecofte meetbec beftoaect mocijtentoo?'
U- ^atfp i^eecen «Sebeputeecbenbanabbiirefou?
bcnitin/ battRbeaUecfecteufte tecmenaen be^jo^
Wntunban
Gelderlandtenbe Over-Yffeifoube öe^
fioown
geft8?ebentc»30ïhin/ mettcpjcfematienban
alle be ongematbcn enbe ongeUeentgebtn Die ben
«taetbei^eEanbente bectoacötenöab/ tip albien
fifftlbenebcnsianbcïeficö nieten foubea eöettucccn
In be Dctalfnge bet fubftbien/ upt hcacpte ban be
wfprtKbe Silliantfen aen ben Conintft ban
Denne-
nurcken,
mUfgabecÖ acn be Keur cnbe Vorftenban
BrandenburgenbeLuneriburgh
belooft/ enbe fpecia =

lp mebe tnbe betalinflö bec Soidyen enbe Traóte-
menten
aenbe jongöfl-acneenomen'ii Sanbtjs iBiUs
Ile te Doen/ mftjSgaöetitnbebolboeninge bet geb^ai
mnconfentenenbe atetec(iallfae penningen tot b'eï'
pcDItle
ter Zee flijercauiteett / bat bienüolgenjs be
ïoojfcD^ebe ^jobtntten niet alleen
fouben totllen be?
fojgen bat benieuto-getoo^ben jismtie
op fiaec ^jo»
Hntie gBercpactieett p?onipteiötli betaelt
motfiten
hiejbcn/ maccootfibat beboojfcftjebe atfiterftallige
fuBfibfcn/ enbefurntffememen ban^enmngen/ban
tpt rof töbt aen be cefpecttbe Collegien tee 3lönifcalt·
ttpt/ enbe in fpetie aen bic in
Zeelandt tebecbe gfjes
6iatljtinoiDtentoo?ben/ enbealfoo becbolgens Bet
fclticColltgte
bcquaeni0cmaet6t/ ombenbienjlban
ten Eanbcallentbalben te bonnen betcatgtcni Φβι
bangelijtlicBoochbe^iobincieban
Zeelandt göe^
bifponeett
fOHbemogBen toojben / ombe nicuto-ge»
teo;b(n i^litie bp ben e]ctcao?binarij$ ;Staet ban
<0oilogBop BaetgBecepactieetttebetaelen/ betoelCi
6enuopbet»an-betallngebanbe ©jobincieban
Over
YiTeiiMbe Gcldcrlandtinbefaecfieeban Degeetoieci
I»efge)»efen/ ettbetotnotBtoe onbecaelt b)ajoeble<=
lien/ tnetiïpjeflïebat Baec ftoogij iBogBenbebefe
feetbe foofeectecBactengingB batfegecefolbeectDoai^
ren/ bp albien be gefepbe §^jobittclen geen meecbec
pt)(c fonbe toe brengen/ enbe binnen ben tpbt ban
twee iGaenben niet lieten blüc&tn betere beboiren/
ttt betaUngBbanbefaetbenteEanbe enbe te^etec/
tunnu eenigen tBbt BectoaettjitoaiS gefcBiebt/ niet
alleen Bate <0ebeputeetben ccfpettibelöcfttc toeeten
banaUe bicettie banfaecBtninbe fnbalterne Collegia
enbte tea(@atecenbe teïanbefoube fiomenboojte
ballen/
enbe bat tee tpt enbe togle toe bat beceipet;
ilbt ^onbgcnooten foubm Bebben gcfien/ bat be
gctietQte l^jobiutien gelgtbalit b'fliibere fitB betet
fouben Bebben ge-ebettueect ; nemaecooc&bat Baec
i^iuigB iQogBenbj&ptontinuatiebantoan betaélin»
gen/ genootfaecbt fouben fyn eetiige Compagnien
te ^eerb enbe te boet/ tnbe raeergcmtlte ^jobintien
<>5uecnifoen Boubenbeonbetaelt te laten/ enbe be
penningen baec toe gebc(tinecctte boen Itjengenin
bantien ban ben ©mfangcc <©enerael
Doubieth, ora
gnonberteertenbe gebifttlbueeette bobben aen foo»
banfge Colleglen tee flbmitalitept / als; aen b)ien
IP mec(t fouben toefen betftBulbj metbetfoetb bat
be ncienban
Gelderkndt enbe Over Yflelcm
befaetbentematniccen/ Baec ^taet!$-gEtoBfe]Sec«
gebctinge BoeeecBoeliebet fouben toiUen boen tonbo^
«ten: iDattodbecji oot&op 'talletfecieuHeaen be
fiobintic ban
Zeelandt gefcBjeben/ enbebe felbe
jetfotBt foubebefjootente toetben / bat boo? bien
Iiaec <2Ìbele iSoggenbe nu 6onben befpeuten / ben
gtooten etnfi bicgaec IjoocBpogenbe Babben/ om
WO} alle mogeltjcbe tnibbelen be befettueufe
Dinttentnfpoojbangoebe enbe p}«mpte betalinge te
gengen/ batbe felbe alinunietlangcc foubentoillen
«epgetcn
tebetaelen / beTecrthicn Compagnien te
ooet op Baec ^;obintie getepattfeert / enbe bp
afgetoefen / om ali· beioibjc? bie Biet upt foube

ttiogen ontftaen booste fnmen.

S^ocB ontfangen een iSifftbe ban ben fiaebt ban ^_

;State/ gBefcBjeben alBiecin Den ^ageben twm-
tichften Defesï / Boubenbe in cffeft bat Baec oEDele
boo;be]|eecen becfelbec«iESebeputeecbe»t)p Utappojt ban&cn
becnotnenBebbenbebenuptflasB/ enbeBet refultat
Dee babengecoetbe conferentie/ naee rijpe Delibera»
tiegBeooibeelt Babben / Dat bpbe tegentoooibigBe limi-
conflitutien ban töben enbe faecben/ <n geenbetlep l'^S?
manieren foube beDoo?en oBep?ocebeett te teoiben/S^^""
totlicemieringeban eenigBclKilitie/ maeebe felbe
gBcBeelenalinbienfi gBeconttnucect/ ombeimpo?^
tanteenpeeemptoieerebenenenbemotibcninbe gbe-
melte Conferentie gBeallegeert/ enbe op batbeboo^
fcB?ebe sBilitie onbee be rcfpectibe Compagnien
in completen gBetal ggeBouben mocBte toojben /
mitfgabeejïonbeteengoebeenfiritite Difcipline/ Dat
mebeDei|>jobtnfien naecBace eefpectibe euoteji be
laden tecfaecfteban Diente fuppo?tercn/ cgualijcb
fouben mogen b;agen/ bat aen be Defectueufe in
gamfcB ernftige termen fouDe tooien gefcB^eben/
of teel boo?eenaenfienl8cBe?&eputatie lip een mon»·
Delinge acnfpjaecb bigoreufeinflantiengBebaen / ten
epnbebatbe felbe om Delitfbeban'talgemeene ©a^
DecianDt/ en tot befcBarge ban Baten fcBulbigen
plicBt gebifponectt foube mogen too?ben/ om D«
jjfêi itfeopBaee repartitie ftaenbe inacBt te nemen/
enbe tot Decfelberfucceffibe betaelingfie bantpttot
töbt plompte o?b?e teflellen/ battoööeeSoochgelöcfie
6racBttge Dfboiren fouben befjoorenbp bec BanbgBe^
nomen te toojben/ ten ceguarbe banbe ©jobintien/
betoeltbe in gBcb;eec&e bleben te fupbcten/Baec
confesuen gebjagen tot be faecben banbe Zee, enbe
ingeballebaec op aenfïonbtif nieten mocBte bolgöen
benoobige enbe gBetocnfcfjte fucceffen/ Dat alfban
bpnaerbeebelifeetatie foube bienen gBebacBt tetoo;»
ben/ op mibbelenban meetbec nabjucemettecbaebc
enbe eeeeli)c6 aen enbe jegensi be Defectueufe ^io?
bincien tee ejcecutie te leggen/ DocBDat tot geen toe*
gBenban conftrainte foube t)eBoo;en gBep;ocebeertte
too?ben/ boo? enbe aleer Bet boojfcBiebe tentamen
ino^breboo? af gegaen 3i)nbe omfeee getoicBtigBe
rebenen/ betoelc&efp ober boobigB fouben aen
Baec^oögB Jjl^ogenbebpmonbetebebuceren: 3@aec
w gebelibereert^önbe/ ijïgotbt gebonben enbebee-
paen/ mitsi Defen te oecfoecften ben meecgemelten
ïiaebtban ^tate/ batBacr «Sbele een Concept ban
iBifTibeen be bracBticB^e enbe efftcacieujie termen
toilDen boen coucBeeen/ énbeBaer l^oogB Sl^ogenbe
laten toebomen/ toacrboo^be rcfpectibe ^jobincien
eenmael enbe ten langen leden oBcbifponeett fouben
mogen toojben/ omBacedefeden in be faecben foa
te Sdater aljï te ^an'be fonbee langBee uptflel te
fupbecen.

ailnocB ben «cht en-twlntichften ^fuljj WaS Dc
J^lootbanben j^aet boo?be lÌtebierenan Londen; «ttint
^Ibaer Quamenbp BaeruptBet TcfTdten SCncbec actun
beCapitepnen
Buyckx, Floris FloriiTzBlom, met
Baer onbetBeböenöe ^cBeepcnbe
Vereenighde Pro- SiJot
vinden enbe de Senne, bcncffenjJ Didrie reftetcnbe omttcn»
Brandt-icheepen
ban Amfterdam, foo bat fp nune- L'
gen-en-tachiich'!iïanbt^tBeepenenbe iregatten/ ïVkSs'
derthien ^janbctiSenbe achc 3Ibb0^-^atBten (tercb

toacen om baer mcbe ben JSpanbt te bejegenen/
toien!$uptbom(iefp nocB bagelgcb^ metberiangBeti
bertoacBten. 3^eboo?fcB)ebe
Blom, enbe een Dee
^;anber$i B^bi inpalfantin fpnebeitoatrts!' 6omf{e
OBeeefcontreert en aengcBouben/ enbebaee tttebeg:e-
bjacBteen JdlaemjEC <t5ai}oot ban
Brugge, gBelaben
met
Vlas, Werck, Snuyt, van 'tVlas, Mebalen,
Yfer,
enbe eenigBe ^pecerpen/ gebbetibebe toilna
Nieuw-Cafteci : ^p 10 ban onbee tot boben gBcbifï-
teert/maer geene SDarenban Contrcbanbe gbe'
boHbenenbe baeromme tocber ontflaegen/ enbe fBn
rep0 laten bobberen.

b'aibmfrael SreegB onbettuffcBcn lad em «n
p^omt onberfoecb te boen/ nae be bubbel bobemD; Wl·
Zji Ì ten


-ocr page 842-

Soé S Δ Κ E Ν van S Τ A E Τ

\6(yS unet1tie(€önttett/baecfnlielielDUfle Vaer vrercken
_ ( öaet ban be Refiöent le Maire gab gefcöjetocn ) fou»
ben mogen fgn toecbojgen / 't mcub bejJ anbccen oaegis
'jimojgenii tertlonbt aiommeboo? be 3i91oot geeft
g[)elalt/ enbe
t0 b(e;c(aengaenbe een nieutoececTiertije
sppbec ^rDtpecft^fet/ maectjebben niemanbtbcc-
nomen b(e pettoesi bonb ofte ontbethte.
g^ei^eiren ban Zeekndt (jebbcnben clertichften
anltnw-^oo}gtieb?agen/ bat een Concept ban ^nflcuctieop
ifetoM 'tpapiecgBeb?ac(}t motlitc toetbcn/boounbe ten
i/tran ' il^fiOife ban een Capiceyn Generaci ban 't 3tegec ban
sniT»! ^^ren ^taet/ tntgbcn enbe tojjlen bp tjacc Igoogg
irretmi'lBogenbe teelfgecen: 31^aecop gebelibeceett/ enbe
ö'anbece vijfj^jobintien ficö baecitiebe geconfoji
meectDebbenbe/ t0beboo;fci]jebefaetbebp be ^cccn
ban HoiiandcoÏec genomen/ betoeltfte becfotijttoieci
ben fUt) baec op mcbe te bJitlen becblacen.

^e igeecen aentoefenbe <0ebeputeei;ben ban be φίΟ'
bintieban Zeelandt/ gebbentecbergabecfnge notlj-
VKuet n»ael0boo?geb?agen/ batbenïgeece PrinceranOran-
ituiie gie tot be ccfllte fnben Racdtvan State geabmttteect
«lauAte motgt b)o;ben: 3Baec op gebeiibeceect fgnbe/ tjibe
boo;f5 fa^e bp be l^eeten ban Hoiiant obecgenomen.

(ïetfelbectöbtioiecben beCoUegten aen gt)eftB?e<
benombe 3@loatete cebictuaiiUcen notg boo? dne
Maenden ban ben le(ïen Augufti te ceechenen/ tot

ben leften Novembrie,

«©nüectuiTcjien taetlttcn b'oEngflfcöe ootltfilate/
«nttift b)antbeRuyterfc();eef ban ben kflenjuiij, bat ben
»iwUn®panbtalboa? twcebagenbe ïSebieceaf/ enbe al
niet tachtich ^eplen te boojfcDön begonbe te fiomen ;
deRuytcr fteeftop 't OibinacijSscpnalle ^ooft ©fft»
tieten enbe Capttepncn aen boojbt göeljabt/ enbe
metbeeecflc gecefolbecct/ batmet'0llanbtj$]9!oote
mat fouben af5eplentot buptenbe l^ancfienbanHar-
vics, ombeplaetfebaec fp boenlagentefilepntoajü/
om met bsebec-jptjï capitale J^looten tegen benan:>
berente agecen/ enbe beet mebeben J@panbttiipm«
tetegeben omuptte&omen/ enbe temeetopbebiac^
fie Zeetetceclten/ baec'jïïanbtsi^loote boo?ljace
bangeceufegtonbenmocBt toefen beb;tlt/ enbe tieeft
Haecboentefamen met alle bebentiieigtbe rebenen
snbemottben bermaent enbege-entoucageect totget
bettacljten bangacen pUct)t/ |)et toeitbeoocl^ ban
ftaetalle tefamenmet een gtoote tojbialftept
!ooft/ enbe betfeecfiett te fuUenboen; iSptcocfeen
boen'$inamibbag{){i fiate btnnen-toac^tenaf/ enbe
bei$eplben metbe geDeele inloot omtrent anbcrgalbe
rngl/ baet toebec gct ^tttbec lieten tialUn/ met
boo?nemcn cm IjaetnocDbeeibecombe ^upbtebct>
boegen/ totin 'tgefitgtebanket Noord voorkndop
bebtacfie ^ee/baeiomme fietten googìiflien ( fepbe
9p)bien(ticDfoube toefen/ batgaec fiioogD H^ogen-'
bealommebaec'tbe[too?t bau bit betplaetfenban'if
.%anbt!ü 3@lootengt)eliefben&enni(fe tegeben/ opbat
alleJ^eet-tupgenb eaenbe felbe toiecbenafgefonben/
moiflten toeten bat fpbiefouben fionnenaen treffen
tuffcDen fjet boo?ftg?ebe 3^oo}lanbtenbe be J^laem^
fcgebancHen.
'i<©ebe(ljt bolgijbe baec op ben vierden Augufti
«rittcjt nieutoenoftben vijf en twintichftengiultioubeinipi:
mntii i^et <engel!S bcrOael 10 oeftelt onbec b'€ngelfcBe
facchent 3110 mtbeöoeOet ben ïuptenant SSbmirael
Tromp Beftöjeef, Mlljiet fai ficllen Doe Det ben ïups
tenant StbmitaeldeRuytcr betöaelbe ban ben vijfden
Siuguftt/ leggenbetenMntfiet inbe Wielingen, tuf
fcöen'Vliffingcn enbe Scuteiande, bat namentlijtfi
benggemelbtn baggten cifupcen boo? b»mibbecpe
ininbtlSoa^belp/ (lettoierbt aen gehangen boo^be
Slbant-gwarbe bp ben Euptenant Slbmirael Jan
Evcrtfz, tegcnibteöah'i^panbi! witteVlagge, en^'
iiebecbolgen0fön( Suptenant Mbmitael de Ruyter)
hoof» gedeelte, tegen 'tHoofd-efqeadre ban ben
©panbt mette Roode vhgh, maec bat tot Jüne «nbe
«ramp. beefec bertoonbetfrtg8 / ben Euptenant SUbmicael
Tromp enbebeffelfiiaeBeele €fauab?emetopgegyd·
Zeylen foo bette ac0tèc 't fijne bleeir leggen/ aw be
SSbant'guarbe te booiitlcli abanceerbe / foo bat ben

®panb baec tuffrtjen bepben tnbjacB / enbe h»

Tromp op fijn rangh in geCn aftie hadde gheficn
alsalleen tegen den avondt een weynich met eem>lii "
Vyandclijcke ichcepenran 'tefquadrerande Blseuw
VJagge:
<©nbeitBffcl)en toiecbt feec obiinact find^
Ruycers
efquabje enbe^tölp gebocöten/ jcbben^
tegljelgcb op Jp ben
Generaci Souverain, Nafebr
enbe becfcöepbe anbere ©panblflcfie capitale «fh,
pen meet/ bocijontfangenDaet in bier boegenTaiL'
B<m fijne ©0(1 lieten beOouben/enbe naec een gebfZ
ban
drie upcenboo?een tjjbt berlfeten/ gacnbi hi»
Generaci Monck ban fijn eerfte ^CBipopecntwee l^
Ober/ oelijch öp boortttanfpoit bctBiaggefath/
enbeljem oocfi monbelingi) toierbt göcrapiwjtrjrV/
baec mebe öp gelegentijepbt riceegfjomcen tocpti ch
abem tefcijeppen/ enbebefiiöspnbe iiem toat tereh,
ben facö be boojftijjebe f0ne 2fiöant-guatbe fioe lans
gerBoeliclitet boo? be tofnbtaf öoubcn met
Bram
zeylen
baecBp/ en blinden boo? ben SSOEgfj/ cnnlH
tegen-flaenbe berftfiepbe fcBooten na gaet toe ifet oaen
&onben3P tot geen (lanb gouben toojbengfjebtaciit-
'ta®elch boenbp ben €ngelfcf)en <6enecafltn fnii
efquabje göctemargueertsijnbe/ qnamenjpiiKiiir
ffecch op Sem ben iluptenant Sibmitael
ds Kmt!
enbe eenige ban fijn bpljebbenbe ,;$cgepen toe/en
(ionben een gebigen (lo?m metbieboo;/ opDooaetiat
liemonbectuffcljen ban acfitetenboo? ben
SibmltacI
Tromp en Meppel, ofoan boo?en boo? 'ttocnta
ban ben Sfibmitael Evertfzmet gunne Efqajdreifon.
betoetben ggefeconbeecti maec allei te berfleefi·
toant onbectoijl alle 59η ^eplen / daenbe / enbe ΐοο^
penbe 3@antenbe iSonbgout/ foobanitg b)fecbtont>
ramponeect/ bat gp fijn ^cgipniet ttaet teliooren
honbecegeecen/ of baec upt langer güeniKtlfacm
tegentoeecboen/ om be meenicgte fijner boobenen
gequetfienj 't3P@elc6 banbe reben fijn gett)»fl/ ble
6em gabben genootfaecEitget meeffe oro0ettbebe[oii<
penbe ^tgeepente bolgen metfilein^epl; tuant &£>
ben iluptenant Sfibmirael
Tromp biemetfüjitfino'
b?ete toinb-toaettii toai fionbe fip niet Bomtnien
niet tegenflaenbe ben gefepben Euptenant SEbmf»
tael
Tromp toel fionbe/ fnoenbeebegp 'tniet/ niet en
te toeten toat reben Qembaertoegabben gtmobeect i «mt
i^ptoajÌban alfoo flaenbe enbe retirerenbe ratgtjoJ
Zuytw-aertsafgeraecEit/ toant be flappc&oelte niet
toeenlietgrootebaerttemaetfien/ bie Srootli niet
enfocgt/ ombat notgal contiuneerbein begoopt
bat gem in fabeur ban ben boncfier bemeetgemelbe
gegeele Slrriece-gtiarbe foube gebben bp ogebomen/
enbe bat gp'ttoercfi baec mebe geli^cfiergenbt foube
gebbentoebec begonnen >|I9aet benbatgaenbjtcrAen^
be becnam niemant ali'tgroi ban be
Engdfdic
©loot Bembolgen/ biebocMtoebec BebioIjSiQonDw
tecanonnecen;
i$p(Engclfche) lepben'tal afmet
booj upt na Bem toe te fcBicten / baec op fip/ dc Ruy-
ter , ■ Baer acBter upt anttooejbe met fijne fipJeibenDc
.iSiBepen/ fulcW bat/ «aec batfreenJöjanbtcop
fiem af fonben / bie tip boo? fijne en anbere CBaloupen
onber anbere gemant mette gBeneteufe Sectfn
balierS be Loraine, Lavoy, enbeCoaflin, en bet
felbecgcbolgB bertoaerttftegemotbt gefonben/ ne-
cefTitecrbebjucBtelooi be b?anbtbaetinfe (ïfetBcn/
enbe'tbolcBficB met ftocmmenboen
falteren/ Ott
ben ©panbt beneenen boo? ben
anbcreniwban Bcm
aficpben/ bocBin 'toeficBtbefiominbeeemofc <"'1«
^cBeepen / bie te nacflt te loeftoaert ban Bent ïoam
getaecfit/ fonben eenigeban be Bate
bettoamy om
bieteonberfc&eppcnj 'ttoilcfilpbinteriBmbe fö«
onbecBebbenbe Officieren aen üoo?bt ö^njP/
o?bonneerbe tot twintich in'tgBetal onber ben
SiOmiraelBanckert omtcentbe fpleetete 1)1?»«»/«"'
be bei ©panbti beffein te DetlJiBbiritn weicw
Officieren en Capltepnen Bem boen
Bebben fienniiSgBegcben ban Bare enbe anbewfcp-
ben/ ongelegentBeben en berliefen/ bieB?alie tn«
ben eerffenBunne öeBoef
-cebeW foube boen föjmeKö/
enbe aen be cefpectibe Collegien toe fonben : gn t^o?
toierbt Bem oocltöelwm gBemaetfttbe boobtban^

-ocr page 843-

166^

en OORLOG Ses m njtarnghfte "Boeck. S07

icficpiiconltlooft-öfficiicen inUeCapftepnen / eljS
Den ^bmitad la» Evertfz eec^ fön teen af/ baec naec
obcriEDin/ ben 3Ebttitcael TjerckHiddesde Yries fön
ijfcnaf / enbeinfiact üanftectien : fön ίδφίρ toajï
te nat fit ^an lem aDecaebt /bat ban ben J^ice-flibmt-
ifld
Banckert aB«fonti en / beh ®if c-3itiltl{c«el Coen -
ders
ωαίί mebe boobt / al? ooifi be «apftepnen
Ruth -Maximilliaen , Jurrien Poel, en Hendnck
Vroom mUfoabecfi Hugo van Nièuhof, ert€orne-
lisvanHogcnhoeck ,
b(e tn bieflaet acnfieet quet-
iuren b'ecnc tiet been af / en b'anbec in be buprii
fto}ben: banbedJSpanbji fcDabein'tpanfcuiietbat'
efieentìeunijS/ maecbe olKmdbe «©ffitUteii fepben
weefcticpentei)ebbcnncnfin(6en/ m tweebÉrbïanj
ben / en 3P te famen fagen bat feec toacen giettoffen / en
Deel oroote tampen Oabbea

^cnS-uptenaniMDititrael Tromp boo? be Wielin-
gen horacnbe / ben fefdcn ftgjeef/ bat eergtlieren (ben
iierden Augufti ) Den ©panbt tntrent neghemigh
Attjc»enP«ifioponfe©loot toaüiafotiehomen / be
totiiD 39003b ©0(1/ boröftiUctiei, T^atbenEuptc»
nantlan Evertfz ntaecSte b'?8bameuaïbe ; 3®aec
op ben ©panbt JjrftfpB aenb?anbe:5Bati)P (aupte^
tiant Stbmitael Tromp)tomnianbcftbe d'Arricre-
guar^e bact tttÉC W cofe Qins tegen? bei bpantji arriere

guarda, of BlaeuweVlagh eÖeiOIHmanbeerttip Sir
fercmiai Smith,
g^at βρ Tromp, bOO? Ö?ongl) en be
toefbtduam/ enalfoo besïjppanbsi Arriereguardc
banjjaerbatailleaffneebt / teggenbe felbe bectitenbe
fotfcolienbenavondt; 't felbe efquabje op be blMcEit
bpoenbeenbebegclbeete natlitbecbolgcnbe; i&onbec
batöPbojbeïöecnfaije benniffeban
d'Avant-guarde
of be batailie (jab bonnen bebonien.^e$i anbeten baegf
toefenbc ontrent be
Gaiper, ijab be ©pant notft eenlgen
lijt gebolgt/ itiaec fienbe bat 3p niet en toilbe flant tiott'-
tien / te rabe gelbojben bti: ^uptenant Slbmicael te
Rttvteropte foetËenj^en J^panbt batfienbe geeft
bate boen fet||t)e0 attitcc aen gDeboIgDt tot teggenfi
Èenabonbt / toanneec
Tromp betnam aen ïp ban
gent QetgroiS ban be
Engelkhej^loot / bie optnaect;
aenouamcn labeten / botö ban ben ïnptenant «b-
mltael
de Ruyter notj) b'anbete Hoofben /of ooc6 b»R
ecnioft i$tfit» ban 'iSanbii ©loote ftiweef / niet
telneten/al^bat bjplaet tegen ben ebonbeen^t{)ip
teoöen0öaet aenquam / enbe booi {jaet toenben /
'thieltli spniet anbeti bonben fienali {iet;&t{)ip
banben ï,uptenant SibmitaclTj en k
Hiddes te toefen/
meet Dabt gljeen J^lagf) nogb ^jam-ffeng() op j
'iteeltb tiaetggeen iilepne oo^faetb ban quaet )iec:=
mceben Dabg^egeben/ ofdetniettoeltnet 'iS^anbi
OIoot motgt ftacn j ^irn mojgDm toai gp met
föncfiuabieal boojbe
Wiclinghenaeng&efiomen /
batnoc^ Iselingoet poftiip^toai / uptggenomen
ficuptenfcljarp/ fepbete toenfc^en feenniffe ιφΗ^
iKntoaec benl^eet
de Ruyter aen te treffen toasr /
bat niet foube mantqüeten allebeboitenteboen om
met fiem teconjunglieten j cEpnbelpfi bat ben
antitboenbetoaimetgaetgroiop te labeten / enbt
bp albien geen fetonti auam bat genootfael» foubefü»
totfjjnlcettoeefen/ inbe
Wielinghen te tetifeten.
Φεη Euptenant aibmitaei Nfeppd, met ben %iiP'
ttnant 9tbm(tael
Tromp gfteconiungeeri fönbegBes
/ ftöjeef ben fefden ban boe? 't <6at ban ter Veer
«1« bolggt : ^at 5p met 'i Santi l^loote op SBoeni-
NDtn'tgebetgt toarengbetoecft: Slafoofiart bat
f^tet niet toai om te gelooben : ®et (ip b«n ®ite
mtiaelbanbe
Biaenwe viaghbien g^cgeelenatUtcrc ί
nibbagbitBt op 3Pt)ab gelegen /metjiinbpgebbenbé '
iapttepnenban
'tNoorder-quartier , bie ïjcm npti
neitienbe fetonbeerbe/fo bat ben 3@ite Hbmiraelmoeft
iflouben en toenbett bp ftaegl)/ 'ttoai mee(l flil/ fo bat
^ niet Ëonben bobberen : 9atfipoberbehondertboo«
«nengcquetilenBabt / Weöp metten ectflenfoube op
ftnbenj ijatfün gtooteiBaftop
ferenplaetfen booj-
ftBootenen'tiStöipfoo boo?ttagelt battetniet toaite
Bpiloobcn j foo bat öp al «n 'tfint6en toai sUetoeeft /
wranonbcrflelaegB ban'tatupt in't a©atec 8aö
en 't ^tQip' bicgt toai ggefiteglgen / foo bat gp
(45ob lof) mettet efquab?» ban Tromp notö befiouben
ban 't mee^e Krupt en ftOatp toai becfctioottn : ^at«
tettiemleet toai battetniet na toenftgtoacegegaen /
ttotiiianibat gpenTromp gabben
tftt cfQuab^ ban
benabonbtop be blutst ggebjeben / ja bat j^pbei
anberenbaeggial fön be^liep/fulctti batniet göe^
taben toailangöet boojbe toint{jem nateloopen/
betfialben Dabben gDefamenelötft glierefolbeett om bc
^upb te toenben naec ben j^eet de Ruyter, om te
ftcn Doe t met Dem flont / bic 5P tot noti) toe niet toer»
nome» Dabben / banbetjïontbat bjoebigötoai/bat
bien ïseec niet bp gpeftaen toaere / tontluberenbe
bat dEiob toi^ be toaecDept banbie faetbe /bie Daec
IKog. Diec na toel mebe gDebeelt foube toojben. ab·
bifeetbeonbecanbetenootB üp P.S. batben^tDeut
bpi^atDr 'tHoen toai boot gDefcDooten/ met Ja-
cob Gerritfz-Roemer , cnnOtD vijfchien a fcfthien
anbete/ foo boot aligDequctft. ^at benffiite-SSbi-
mirael Schram en
Dp notB gDefont toaren / €ap{tepn
Ysbrant Clement jjjn been aen fluthctt / en bc
twee Euptenanten ban Dem attptenant Hbmitael
ftoaec gequetfl/ ban Tijs Reynderfz toai nogö gefont.

(«ΚΡ

flilR

MIO.

(«tl

g^en l^eet ban Somersdijck toai mebe güegaen op
öet ^tDip ban Tromp, enbe toebet gDefiomen beeb
meeft gDelöft tappojt : Jftoetoel op fü» naem een Se»
laei tot abantagie ban Tromp roai gDebjutSt ;
't toel6 bp Dem onthent toojbenbe/ baet nact bebonben
fiteföngDeftDiet boojbelept ban ben ^eet Kievic
Trompsi^toagec; 't toelth toai een begin ban Kievits
ongDebal : faomenbe baetbp b'ontbctbingDe banfgn
intelligentie met ben gDebangen ifiitmeefler Buat, baec
uan Dier na fai toojben gefePt.

^egftelebenfcDabetoaigBeringD / jainbec baet
egael. iQaer'tblee&bat menDab moeten toöctien·
«Enbe alfoo men Dier be Uittor ie fit
Junio foo groot
Dab gDemaetht / enbt men giec b'opinfe Dab bat
d'Engdfchein langDnfet foaben toebet öonnen gereet
3pn ; foogafbifefpoebigDeuptBomd bet felbe eenigDe
pjefumptie/ batbeboorige bittotie(3i)nbe
viérba«
gengDebifpnteert gDetoeefDfoo groot niet mo^gge-
toeeff3i)n:3finbetitoaitoatfcDanbelöt6 bat een on;=
langDi sDeflaggene 3^pent een btttor eufe ®loote foo /
rai/ ia (neen Dalben bagDIneberuptterSSee floegD.
^en Euptenant 36bmirael
de Ruyter toierö begant»
ft0e fcDult op
Tromp : bat Dp bOjbie Dab te üupten ge»
gaen
: Tromp op fiem / bat öp ben Euptenant «bmi»
taelEvertft,enbe ben Euptenant «bmtrael
Tjerck
Hiddet,
meetBenbe d'Avant-guarde ,ntet tflbi geuoeg
Dab gDefetonbeett ; ^ooaliDP insön 12a}ief(onbec
be
EngelTche faet&en ) bjeeber aentogft. IQaer bett
^taet gaf Dem notgtani ongelgcii; en oo^beeibe bet DP
met be
Ruyter niet foube compatibel 39η.

9n't begin ban September quam een goebepartpe
feDerp enbe eenigDe bittuailleupt Hollandt, baet
banfommigDe^cDepenftaenbe ter bfreetie ban 't
CollegieterStbmiïaliteptin't jgoojber-Quattfer / en
ban Vrieaandt bei ban uoobe ggej^ti gebbenbe /
nu mebe ten bolle toiecbenboo;fien. «©nbertuiftDen
'i Eanbi J^loot toeber op nieuto fn «fquab^ei berbeelt
enbepbernaerbeDoorengDerengeertftinbe / Beeft ben
Euptenant Mbmirael de Ruyter ben vierden Septem-
ber Det getooonlgte sein gebaen om finbec te IfcDten /
enbe onber3epltegaen/ bocDbetoinbtnietfatoorabel
oDenoegDtoefenbe/ om obereenen boegDget «atte
Bonnen beseplen enbeuptte loopen / öeeft men Det
met be «ebbe niet berber Bonnen b^enggen ali ontrent
beDroogen,altoaecmen eDenootfaecBt(i göetoeefi
binnen be aronben Det SIncBer te laten balleti.
bertuffcDen gebbenbe 9ilbmfraeli banbe refpectfbeef'
aiudrci,benoobigDeo?b;ei onberbe felbe Bareefqua-
dres, toeberom foo beelboenlötB upt gDebeelt / gDelötli
ootb 't geene b'een en b'anbir nocD Üab ober te tKmen /
fo beel mogeljjcB aen fioojb gebjagDt fi; ft^nbe h'Aiten"
tieopmo^gentoeber^ntBer te lichten / om foo beel
^cDepen bupten gaeti te gelptn/ ali na toeber/toint/
enbeanbere toeballen boenlgtB toai. 39oen Dabbetf

Ì

(Siantrr^
BïcR.

(BfitSee

Cremp

iitbr

«uptWi

m t)e

om L.
191001
tsiebre
m te
komtotti
vnt·

odtflaen/ batmngrootemerHigDeptgj^remebitcrt nwBgDfenantwreBonbftiiap banbatbe<SngDe{fcDi


-ocr page 844-

8oS SAKEN ran STAET

©êtbee«tt0eJ>antjeii0inttö(i?Mee'sS ïanbtis®!»- ;„,
teindrie€feuaij
?e!s/0öefo?insi«b(ioi DenStjias,
taeot In öe
Wielingen.

t «6 6 na gace iSuften toasi
_ be(r(g«nentieDoo2aametitl0t6o
in te nemen.

A om te beti
ietecen))ictua(Ue

irten.
Ilio
hi j

Onder ^tEfquadrevanden K^dmiraeldeRuyter,βη befiheyden defe onderpamdèende^^
fullen alle voeren de Wimpel van de g root e Stengh.

De feven Provintien.
De Eendracht.

De Ridderfchap van Hollant.
Delft.

Groot Hollandia.

Gouda. '

Harderwijck.

Waflènaer.

KleynHollandiii;

Dordrecht.

Deventer

Utrecht.

De Provintie Van Utrecht.

'tGeloof.

Vreede

De Leeuwen.

Cara pen.

De Hollantfche Thuya.

'tZiayver-huys.

't Hollands Wapen.

't Raed-Huys van Haerlem.

DeSonne.

DeLouyfc.

ADmiracl Michiel de Ruy ter.
LuytenantAdm.Aert vanNes.
Vice Admiracl de Liefde.
Schout by Nacht Jan van Nes.
LaurensDavidft van Convent.
DirckSchey,
Tobias TobiaiTz.
Cornelis de Liefde.
Jan van Nesd'Oude.
Philippus van Aelmondc.
Jacob Andrieffen Swart.
Hendrick Gotskens.
Jacob Corncliflz Swari.
Nicolaes Marrevelt.
JanduBois,
ian DavitfeBont.
Michiel Suys,
Ian Kroock.
Commer Gerritfs.
Cornelis lacobfz de Boes.
Ian de long.
Floris FlorilTz Blom,
Frani van Nydeck.

Fregatten·

Harderwijck.

't Quartier van Nirawegea.

Afperen.

Utrecht.

Nicolaes Naelhout.
Willem Boudewijnfz,
Ian Gyfclfz Lier.
ElandtduBois.

Advys-Jachten,

Swol,

Schiedam.
'tHart.

Pieter Wijnbergen.
Pieter Pieterfz, Swart.
Dirck deMunnick.

Branders.

RcynierdeVoï.
Pieter Lievens.
Gljsbert lacobfz Hay.
Willem Pauwelfz. ^

Ian Broerfz Vermeulen.
Cornelis Pieterfz van den Hoeven.

Walcheren.

Zierick-i.ee.

Groeningen.

Veere.
Dort,

Middelburgh.

Utrecht,

Delft.

De Zee-Ridder.
De Steden.
Weftergo.

Dc Waeckende Boey

Ooftergoo.

Tijd-Verdrijf.

Zeelandia,

Albertina.

Dom van Utrecht,

Kleyn Frifi».

Omlandia.

Onder 'tEfquadre van den Luytenant t^dmirael Adriaen Banckert » fyn befchejden defe
onderflaende, ende fullen alle voeren de Wimpel van de Voor-fiengh,

Luy tenant Adm. AdriaenBankert.

Vice-AdmiraelCornelisEvertfz.

Vice- AdmiraelEnno Doedelz.

Schout by Nacht.

AdriaendeHafe.

Adriaen Kruyningen.

Cornelis Evertfz de jonge.

Ian Pieterfz Tant.

Dirck lacobfz Kiela.

lanDingemanfen.

BarentofeVriee.

Witi;eBeyma.

Pieter Thomaffï.

lanVyfelaer, ^

ThomasFabriciui.

Abraham Crijnfen.

Pieter Feyckei Eyckeme.

Jacob Willemfz Bioeda·.

lanvanTreflongb.

GhriftiaenEbeliz.

d'Exter.

De goede Hoopc.

Rotterdam.

Delft

DeHelena.
DeLydfaemheyt,

-ocr page 845-

cn OORLOG.

,ίίί Freiatten.

' Willem Hcndrickfic.

Ad'vys'lachten.

Salomon Ia Haye.

Branders.

EnghelAdriaenfz.
Meyn<Jert Jcnties.
Gerrit Andries Mack.
ïcerl Liete.
Bartholt.

Ses en VeertighfleBoecL 8 29

, (

Schacckerloe,

Prins te Peert,

De Hoope.
De Princeflc.
Schiedam,
Midddburgh,
d'Erafmus.


Onder Ί EJquadrevan den Luytenant KAdmiraelvan Gent jjynbefcheyde» dejemdeff*·,
fiaende, enjullen alle Ό oer en de fVimpelvan de Kruysflenge.

LUytenant Admiraellofeph van Gent.
Luytenant Admirael Meppel.
Vice Admirael Ifack Sweers,
Vice Admirael Volckert Schram.
Schout by Nacht Willem van der
SaeBi
Schout by Nacht David Vlugh.
landeHaen.

Luytenant CollonelPalm.
Hendrick Vollenhoove.
HendrickAdriaenfz.
lacob Bincke».
Pieter Middellandt.
Fitter Magnuffen.
Graef lan van Hooren.
Jan Heek.

Hendrick Viflcher.

Pieter Kerfleboom,

ClaesValehen.

Pieter Claeflz Wijnbergo·;

licobPaeuWi »

Adriaen Berckhoul.

CliesAnckcr.

Fregattefk

UcobBoom.

Arent Si monfz Vader..

Cornclii looftenSmicnt.

Advys-Jachten^

Pieter Maertenfz.
Iw lanfz Verboeckelt,

Branders.

Gerrit Voorens
Hendrick Boeckhovcn.
Hendrick Rofeus.
looft Gilliffz.
JacobMaercenfz.de Haes.

©cn vijfdenisi'jiaanïitiS ©loot ban
iiooiben Droogen toeöecom onùetjcplgegaen/ enbe
mciecnfeecfauo^able <@o(terlgtbe totnb g|)emat&e«
Minwee
Qgctaet&tj Dei^eeccn «tDecommitteecbe
oiin ijacc ]^ooeD iBogent» {)ei)ben tie felt>e eenioe mi)«
mt'^ce-toaetti gcconbopeett/entie albaee gaec
laetftc affcgcptit Dan ben Suptenam SSfemicaetde
Kuyter, enbe an&ete Hooft <@ffitferen gienonun
wbDcnbe/ fgn ben vijfden ^eptembectot VUiilngen
wfecomBUearctbeett/ altoaec ftebonbehbatfelfiiie
loctne^tOepen biemebeoBeticlllneett koacen/ om
mctoe ©lootin^ei'uloopenbanWennaetratDbaoö/
"Jtö^fiiifiutli toeéoWaf flejeplttoaren/ botft niet
eoiC DpDrQogefiabliiii ftonneneetaetlien/ macton-

Hollandia.

Weft-Vrirnandt

Goada,

Gedwongen Vrcd?.
De befchermer.
Naflauw.
Calants Ooge,
Ooflerwijck.
De Muyl Tromp.
De Reygher.

De Vereenighde Provintton...

Haerlem.

Edam.

Gelderlandt.

lofaa.

De Jonge Prins.
'tWapen van Enckbuy fen.
't Wapen van Medenbhcfc»
'tNoorder - quarlier.
Staveren.

De drit Helden Davì4t^
d'Ëcndracht.

Ylft.

O/er- Yflel.
Dekleynen HaiNiwr.

u

't Wapen van Londc».

Briftol.

DeBrack.

ProPatria.

De Reus.

Sloot «tiam '«(anbecen baeeg^abom^ vier
mglen bhjec^ban Ooilende ten 3lnc6ec/ om ηοφ
eenfgcaenbomentie ^tgeepen entte ^;anbec0uptbe
Wielingen bp Jjact tc toatöten/ cnbe mebe tenepnbc
bat fi)n onbecgebbenbe'iÌ Eanbtii j$ti)ip te beegebiaet:
motfttewetiien/ enbeffln baetopbenfefdea'imo?"
gen^tioeberonbec ^eplgegaen/ meteengoebe
jgoo7b-(@o(te tofMbt enbe cebelgtbe fiorite/ maet
ebanceecbebeepnitli tenopficgte ben Hrttgfii-raebc
aenboojbt banbe Ruytertoasi/ ombpte tsoonenbe
j uftitie obec een moetboilUgg ieettooiï ban ben Witt-
^Ibmlcael Cocnders^altgec ^ttitp/ bfeggeüangeit
i0/ tn ban notg obec een
anber jRatcoo^banbenCa-
pirepn ban
Almonde, bte geliarQHibufeectfji/ om
bat{)peergfeecenop 'r^tgfp ban ben boo^notmbett
CaiMtepn Almoade, eetianber|I9atroo^ met em


-ocr page 846-

830 SAKEN van STAET

Γ

ié66 IKeji öa') tci'ttebec eclcpbt/ ert toasS Doen DuptÈit

,_tiooiöt gfjêfpjonaen/ meeneniieöet ι'αηιΠιιειιιιτιοη/

maectoasibobjöea Capftepnboentiatten/ fïtecfmet
feec gaeöt öecouto eu cefolutle / en oinaen'tl^olÈft
bantien©fte-5llDm(rae[
Coenders^altgcc toatonts
facö/ cn&egeuoelentianöacc mt^ftagfj tegeben/ isS
öen (Êuacdec-meedec acn öooit tianOen ®tci'38ùmi-
cailEnnoDoedefz Star g!i«fonüeii / Otti ten oticcftaen
ban eenige ^cöouten bp S^atftt en fifcacliS fijncecftt
bandriemaeltoan'oeöceteöaUen/ met
tweehonderc
flagen
gclaetH/ tt ontfangen.

t®fennamitit)acl)fagcn noti) vijf ^tfieepen eiitie
drie<i5aljoot!i uptbe Wielingen bolgcn/ enöefonöen
ootömet eenige <©alliootfi eenige fiecften op/ cnDe
goopten met tontiniiatte ban bie goeüe toinbc mojgen
oc(uent tijöilijcö op Oaec gco^uonneeictie ^ofl te toefen.

SöKöiii ©el^eecenSaebPinfionaciötieWit, Vrybergcn,
Ϊ'λλ" vanderHoolck, Kan, Coeverden, euOe Gerlacius,
5 s iiaec l^oagl) iBagcntjc (©ebcputeecöencnDe^ebol»
" ■ ' mac8ttgl)öen iortgljfi upt be
Wielingen tosDec geheect
albaccgijctoselÏ fijuoetot beaoibectnge banöeupts
pjeffinge eiibe erpeöitfe ban'iiï.anbtSJ©loot/ met»
ten geboige enbe aenfileben ban bien} Rebben ben
negenden in fpecte gecappojtecct/ hjatbptjaec bol=
oenööaecügaoglj naogenbe autöoctfatietn bate ben
Fijf
-cn-twintichftea aiugufltle(lleöenmetbcn i^eete
«©;abe
d'Eltrades, enbe MarquisdeBellcfons toaiï
OD^contecteect/ murgabeciitoatlaftenbe Snftcuccle
aenbenïuptenant Sfiömttaelde
Ruycer, alii<i5enei
taelban'isaanbti ©loote/ bppzobifte cnbetotnai
ber o?bie toa^ gegeben : op g^jebelibeceect fynbe
Ijebben 0aec l^oogft jUSagcime ficft alle
't boo?fcöjebe
gebefolgiieecbe tuei laten gtjeballen / enbe b(enbalgcn!$
be gemeUie ï?eecen bcc felöec «©ebeputeecben enbe v® j-
bolmacgtf gljbe/ ouec enbe tee faetfeen ban 't boojfcftje-
becappo;t enbe tiace bigtlantie/ mocpte/ arbept/
cnbegaebe conöutttetn 'tgeenebao?fcö?eüeisi/ göcs
{rabt gebmptlu enbe aen-getoenbt / bebantht»

b^eb b'^bmtcael bebalc om te fìomen op be
wesïci geoioonneecbe cenbebousi/ enbe paböe ben fevenden
'ssmojgenss toetiecomben ïStö3l)i-taibtambcio?öt/
footoülointe ooecftenbe o^b^e^Ijaecbanbe Hemn
gaec]^aogf)lB3gen&e <13<bipuceecbcnenbe <@eboU
macBt(g0bentec ftanbtgftetteU/ al0mcbeom üeen
bette cenfentfecenfoobamglie ^ecfootten/ iKatcoo-
fenenbe ,SaIbaten/bte gun bangaec ^cgeepenfn
Zcelandt, enbeelbetsi langec ijabben geabfenteert/
atsifjaecbpben IScügOüiicaebttoa!} becguntgetoeed/
enbe totecbe om be beelOept bec felbet goeöt gebonben /
batpbec auptenanc 2Jömfcael 'ö anbecen baegflsi fous
bee):etutieboen o^iccfoobantgebtUnguanten/ altfon»
bec'i^ollegle ceffojteecben baecbanftpbfpenbeecbe/
cnbeomtrentbfen mfbbaefjfünbenaec gffTtngebtoecsÌ
ban
Duynkercken, (lupcbcn ben Euptenant ^ümfi
taelde
Ruyter een «Caljoot naec Galais, metiöifCi
benaenbe li^jeece <i5aubecneuc ben «lEi^abi:ban
Cha·
roil,
met notificatie ban fynatribement/ totfoo
bette/ enbe'iSabornjSquamenten 2inthcc<n 'tgjief
ficfiteenbi lueftenten Eupbenfiet
Noor-VoorUnt,
becmit^fliltetoa^i/ foo om ban be ^loet niettetoer^
benbecHiect alji omintetoacftten
twaelfSee Seplen/
enbe
een a twee «iBaHiotsJ bic ijem fcöenentebolgöen/
«nüebenachtften bito'iimo?genji öp0em fiomenbt/
fiibonbe bat ()et be betoufle
negen ©janberi upt Tex-
el enbe drie 5fcegatten toaten/ üèttoaettiS upt be
Wielingen gftcfonben om öaetafte {jalen/ betoekfee
nabatljet geiitenggt Dabben/ tetftomdeeft
eetengeectonbet becefpecttbetrguabjejf/ enbebebon^^
tien ficB boen tod ban bie foojte becfien / enbe baec en
fiOben&et getal ban'iSawbtji ^cfieepenenbe rfces
Oatten/ Öet getal ban
negenen feventich genoegRs
faem gfiemant/ enbe fufftfant om onbec <i5obt{i je®
gen te bttticHten/ fiet tneccb baet toe rp toacen glgebefi·
tineett/aIjSieen pegeljjcii maec naec p^opojtte f^n
plftgt baec toe
bnmiite/ 'ttnelca baec met eenigge
natieceo;b;e$(enbs boojfteninge fecieufeiUtft footoel
fcj^jfftelgtbaltf manbeltngetoiettaenEitboolen/ enbe
'balena ginaenfoa gfetaenfioojbolsiaenb'iuibete

lïuptcnantjï Sibmlraclen ban 'iiïanbtjs
boo?tmettebooifcl)?ebee)cettitte giftecengcactcftZ
b?(tacnbeinallcbanbe Ree tefmijten, enbcfoó hwr '
tclaerfenalsifpna bifccettefionbenbectì?agl)en.

eenige baec ban op be minfiebcmanbe Bram fcwil
tefetten/ mitjSebentoel genietcnbe begagte baenn.
tiaenbe. ©ecbcc toaii 't op ben gljefteclen banh ώ »
becnamcn niet een bjeembt ^cftip baec otmtfi t in
Zee/ enbcguamen'siabe«0 tocDccom onitremni
öoofen ten -SEncber.

ï©enthiendcn 'iSmojgenii be toinb i^oojh «sniï
ten «©Dien/ enbefiöüe top-scplJS&oeltc/ ginnenon
bec 5ΦΙ namen ijaec boeci 5aoo?b ten
3®e|icn omtrent
Öe mibbacf) ten
Half eenen, toiecbcnbooj öeifmiëit
ban Baec boo?!ïe bupten toacöten ben
©panöt oetoaec/
tegeni Ijaetaen ftomen/ enbe busi noclj een unjnlic.
loopenBebbenbe/ toenbenten ^Mpb<0o(ienobct/en.
befagen'tjfregatEdam ban
Amfterdam, toftbenbe
göeboect bp ben Capttepn
Pieter Magnuffen fiingtoo-
te^tenge becloocenfiabiie/ enbebe (©{ficieten enbe
©olcft / bie na boben toiecben geftiect om
öcji ©paiue
331oot te tellen / begjooten Ijet getal te bcdaen in tic
tnegentich Ecpien/ tegensSöen abonbt quemcceen
•liailiot uptbe
Wielingen bpben 3ilbmlcael/ feggcn^
be eenige 25|ant-öaetöcnenbeanbece DeOocfteniri te
BebDen/ bocBftonbeombe (iijbetoinbt baec upt niet
obecnemen / maec fliecben Bem boo? upt na be ©laem»
fcBe öuft / met o?b?e aliS
Bp bebonbt bat [jet opbiooglj;
De/ tegtiemoetfoubefiomentoaetfcBoutoen/ gijiijjcs
fìpontcent'iinachts! ten
elfuprenbebé/ toaetop 0«
metbegeOcele ©loot tofbecomben
Noordttoinöm/
enbe buiJcupm een upcegBeloopen Bibüenbe/ fagfieiicitt
eenige ^tBeepenonfec ©loote tanonneren tefletijiienli Sj'
gBe JDooiloopeci ban ben ©panbt/ biete DetceUati
Baec gcoi uptte loef toacen af göeBomen / itidfcbupjs
ben niet langft/ toasSbuiSmacc enpaffant gefcöiet.
'0 Mudt0 ten
drie upcen toenben 't toebec om öeSSupö
metintentie ficftti becboegenaenbe ftanftöeÖHli
enbeomttentbenOuden
Man, omalbaecmct ebju-
beelabantage te Bonnen becBten / 't toekhboojbe^pi
be <0o|ïeclijc&e toinb op b' €ngelfcBe ï^uften niet fiiit»
ben boen/ aljü met pecpthel ban be befc^abiggbe
ri^cBepen aen Kont-Bout enbe anbeciS te moeten btc^
Ifefen/
benelfden '^mo?geniimet B^tltimiecenban

benbaaB/ Babbennocöalöe toinb«©oft ^oojt ©eft
met (iijbeBoelte/liepen ^upb <©o(lobec/enbeiiei
bonben ficB in
't geficBte ban be Hoofden, enöe npt
geftcBteban ben©panbi/ enbe bateengcoot 9}H0
^φίρ fön gcoote jjBaQ becloocen Babbe j b' ^tbmirael
fliecbetetliont
twee <i5allioti bectoaetti/ met la(i
om Bem naec
Hivre de Grace te fenben/ enöe een tocp-
nigB^upbelpctifageneen BloecBEngeh ^tBip/ Dat
fön fot&e-lBad enbe 25oegfpiiet eupttofli/«nue
baecbp be©ice-aibmicael
Everfz, enbeSweerts, im
Bet ©olcft baec upt tebecgen. b'3(lbmtcael geboot {)««
booj een (©aUiot ben bjanbt baec in te ficeiBen ; «Êiiw
mtöbelec tojjl gingen b' onfe Baec gangB langUi Cil»"
Kiift, '( (Canael intoacctiJ aen na ben ^offit ban Bou-
loigne
, of ben Ouden Man, latenöe iontinwel flenoe
Stengen upt fien na ben ©danbt / bie be felbe omtcem
ben mibbacB toebec ontbechten b'onfetebolgen/ enoe
bp Den BoecB ban be boo:f£B?ebe
Oude Man βΒ'""®·^"
fönbemet 'iSHanbtjSBloote/ fagenben
bpan^om
ben BoecB ban
Galais Clift na b' onfe toe fieecften ; «gnw
baec op b'onfeoocB toebec na Baec/ boenbe Ö"geo?-
bonneecbe3epn/om genecaljjcftin benbpflnöt «ü?ee»
Ben/ enbe gcenanbece gebacflten BeOfenU»/ oföcc
tceffen foubeaengaen/ footoenbBetben bponwom
ttent
vier upcen toebec baw b'onfe afombe SW"?® / ««'
beb'cnfefontinueecben Bacrtebolgentst tegitipw"
aoonbt/ ftBietenbeupiblbecffBefciieipet«oP»«™,;

beten/ maectoatbuptenben^ppectoalbanbeitanis

ftuiiftomenbe ftoelbenbentoinbt foobeBcmfni/pat

pen booj'ttoeecmaec campenflcegen/
ianbecenaföieutfiteboen/ enbebeebebecBalboiJf^
omtoibcc naö» opper-waite towbin/«iww JjJ


i:

-ocr page 847-

en ο ® R L ο 6. Ses en VeertighfiéBoecL· 8 3 I

,Λ öitt / teaepbe Dei Admiraels boo? jiaariÌ-5ipl
uPtter Eupcli/'tto£lctieenl0D«atDteï(leDet;
Enghel-
— fcheÌ6cBepi ftenbc/ alibeniScDout ^flttjttoan
h£ jtoobe/ ®ice-^t>nürael banbe ^ttte @lagg(>e/
en&e becfcDcpiie ^an ga» efQuaD;c$i / alf tn£&e bat be
aiDttiicaeldeRuyterBaec tecbolgöinïie/ meet met
vier α vijf fcöepen allwu boo? «pt guam / cnije
't aroiS fecE beratötecöe / eninbeöeföne affacöte/
toenbenDftttoetiecna/ fcfjtetentie becfcötHö«ftl)ootm
buptfii apparentie/ ban te fionnen «oe bjoeijcn/
{nöi! Öinöe bat fiun gcoii fioeci om btn Noodt
Wfcfcontinueren / (laecfiten bc &?ababeinbebolBöben
nacE ί <Cnöe de Ruyter met fijn bp Ijebbenbe fcijepen
guamen ten ISncbec en ftiecben centgije 45alfotjs / om
baecbooi'taïojiaentefeggöcn/ öatfp toatfoubetiop
Iflbcren/ omfoonaDpiiem
Admirael te fettenaljJ't
tnooBelijcb toajJ/ enbe oocfi eeniglje anbect
twee a drie
mijlen In Set j^oojben ban be ©loobt om be bjatftt ban
be nacDt albaec te fioubenj 't3®ejS ailesü Φοΰιί
toertft ; foo beel / οΙ$ί in be jongöde bataille be totnbt te
tócpnigö toaö / toaffe nu te beel / 't ^cftip
kleyn Frie-
fia, too
^benbe gfteboert bp ben Capitcpn lan van Ter-
ion,
fagen fön ® oetB fpjiet tc Debben bedoren/ ban toil
met De jpoibemafï toel bolgen. 45eI0tö tbjee
Engeifc
Daer ban een fün gcootemati a«pt toaö/öaettourii ooh
alle na
Engeknt (lelben. ^en geiiele natljt paffcetbe
berber ntet fcOiöf-toaerbfgft / enbeben
twaelfden'ii
moiaDcniSOabDenbe ijjinbtnotöal |Soo?bt(öofiten
©often /enbe <©oft 33oo?bt (©ofteben jipf / fagfieti ben
bpanbt f n't J^ao^ben ban gaec b;tiben/of niet een Eepi
bpleasBen/ f«etb?eebtbanmalftenbeten berfp?ept/
berbiacDtenbe gelgcb b' onfe ijantfamer boeec om mal·
Itanberen een te taften. ^(tganj^toa^be J^loobttwee
mölDesupbenBouioigne.

Ilut^

l'JOl

Sebert hia^ feec bebutgt bat be ^pant fiet bien
Icbennatijt/ enbebp octafte ban ben flöben «©ofte
5 toinbt be ftebens! om be 3©eft / enbe na
Rochel-
it icfoubegebben gfjetoenbt/ om albaec be ®loobtban
fönnaaiefleptban ©jantfetöcö onberffensi te obeci
ballen/ enbealgoetoel gettotnotg toe fgnjü Ibetenji
nfettoaigBefiBtebt/ foocontinueetbe fip ebentoeltn
Weboojfoigïje/enbeBabt ntet oDetuft feonnen fijn/
boo? enbe aleer Biecobet met ben örijgBii-caebt hab»
be gDebeUbeceecbt/bfegptotbfencpnbe ter nautoec
noobt/ boort garbetoebec aen boojbt gabbe bonnen
brijgOen/ enbe teacenbanfiet abbij$iniet te bonnen ge:'
loobeh / bat ben epanbt fi Φ foo berte
a®efì foube bege.
ben enbe onfe 3^1oot gier op be ^ufte laten/maec bat fp
acBter be €tngel ontrent
acht mijlen betoeften Douvres
tearen geloopen /altoaet ofteelberside Ruyter befelbe
Iteeftgerefolbeertoptefoecben/ enbe aen te boen/foo
Bet toeer baer toe bebaerbi en eenigBflntjf beQueem
Jijnfoube.

©en €apitepn ban 't betb?anbe ^φίρ genaemt be
Loyael Charles, fcpbe bat ben ©panbboojgaeni maec
boo;
vijf bneeben toa0 gBebUtualteeit / en baec om ntet
fobertea®eftfaubegaen.
«η ©pbctpingfj bat d' Engel fcheootö bjarew om
Wit.ujittcloopen/ b3BiSljtec onbettuffclien ben
thienden
SI, ooeöt gljcbonbcn / bat een alle be «ollegien ter
te. ïüömfraiftepbtlnfecicufe termen oBefφίeben foube
tiiecbcn/batferefpecttbelgcb be cefterenbe jScgepen
enbe Siaclitenban <©ο?Ιοφ/ banöaec contlngBeet
Ogeiiooccnbe tot üanbtd 3@loobt / al0 mebe be nf eu-
ue^tBecpenbfe noφORber equipagle toaren / ten
fpeebfgo^en / enbe ober nacBt enbe bagg boilben
berbciïbtgen / enbe be felbe ©loobt fonbee ttjbt-berlieί
fi» fcnben/ om tot cenfojt te btenen / fonbetbaec
ban In befe yicffente gIJεleg0enφepbt eenigftfinbtji in
Oliebjeccfjcntebljjben j «iÌnbeingebaUe batter noφees
nfoiie Officictcn ofte iBatrofen / Die ban öare
fietbun enbe guetfurengBenefen/ ofte boel anbeciJ
nen Eanbt gebleben toaren / in Bare biflricfeten fouben
mogen toefen / be toeltfee op be boo^fφ^ebe »loote ge»
louben enbe bertoaerbtji bienbcn gijettanfpoïi
teert te teecben / batfe bc felbe / Bp faute ban gltelegent»
gepbt fouben [jebben te abbjepfeecen eenben Commtf»

farfjJQuacktotMaeflandt-fluys, enbe bat albaertec iG6S

plaetfebacctoetwee adriemaeltccbjecifte/bequame__λ·

commobitepbtenbe^aec-tupgfoubeboerben ciJefon-
ben/ mitsi batfe infulcfeenoljcballeberbagfittoiiben
fijn/bcboft-ggelben ban foobanigj^e <^(flcteren enbe
ïlSatrofen bp ben boojnoemben C^ackaf te fp;eecften/
t( toeten allceRltjthgjebuprenbe Daec tranfpojtbai)
Maeflandt- fluys boojfs / tot aen be ίδφερβη bflu ©OJp
loglj ban be boo;f5 ^loote / baer op fp gcBoojben / enbe
boo;t0bat be gemelbe (CoUcgien tee 3ibmiralitept ooit
inBarebifltittenenbe (iguartieren toiIbenbornpublt'i>
ccren / bat Bet boojnoembe ©aertupgjj ootb foube We»
nen enbe gercetgBeliQubentoerbcntotBet oberboecen
banbe berberfcHingfie/ oftenoobtfaetfeelijcfeBebenbie
b'eenofb'anbernacEbe meer aenocrabe ®Ioot foube
toillen fcnben.

©en vijftienden logBbe ©loot ηοφ ten Sïnifiecotti JFtanfe
trent
Bouloignc: 3iitoaer ben ïuptenant Sfbmii SfSïL,
rael al norö ontfingB ©jicben ban ben ïgcci: ban fetcieBö
Beuningen, benrtijSBebbenbcban begBelegljentBepbt »'«•«»6'
ban bc Franfche ©loobt onbcc ben ^ecc JgartogB
ban
Beaufott, banbe apparentie banbejiifelf^ber:·
tretb / enbe ban bc ttjbt toanneer/of booj ber5cplen ban

Eanbtss ©loobt aen Dem ^bmfrael be booi»
fcB^ebe jl^iffibe niet beBoojltjcb boaren toe gBe^·;:
men / toeirfie jougBfte Höiffibe ban nocD toaren
bergBefelfφapt met berfcBcpbe BplagBen/ el!$na»
mentlüAeen<!Eir(rettuptte laetfte H^tfTibe ban ben
gOebatBtenigeer
^ariogBbanbcnrerden befeiJ/ baec
bp benfelben jtaet maetfeten ben fevenden ofte achtften
befeg te birtretbtn ban Roehei nacr Brcfl, wn
jKiflïbe ban fijn IBaieficpt aen ben öBeftpben ^cei;
i^artogDöBcfïBjebenben
twadfdenbeier/ bp otcafie

11

bat boen te Igobe bebent toierbe 't acrtbemenc
ban'fi Eanbtüt ©lcote/ enbe b'epparentie ban be
{lettaflle metten bpanbt/ enbe tpnbelijtbeeno?b;eaeii
alle «Ooubecnetir^ ban be baer ontrent ggeleggene
^ee-plaetfen/ om'jiEenbt^ j^cBepen/ bie albaec
moφten6omeninte ballen in alle manieren befülp-
faemte toefen enbe te aflïfteren/ boφ niet tcgfiens
fiaenbefjpEuptcnant ^bmicaeitoelfaφ/bat befett
hooiftB?ebe 25|ief Bern gBeenfubiect en gaf om te
betanberen bie refolutie om mette eetfte be^uame tofnt
Baer toeber met ©loote ban baec te berboe»

gen / op be blatbe 'Zte btoarsi ban Duynkerken om al?
baec af te toaφten be ^ranfcBe om te tonjun*
geren/ enbeb'€ngεlfφe/ ombaecmebete battafU
lecen j ^oo beciepgp notBtansi toebec ben ifórpgj^j;··
caebtaen boojbt/ gebenbe Baec ban allejEtcommunf»
cotie/ enbe Bebben baetopben
vijfthienden toebec
eenpacfφ gBerefolbeect/bpbe boo?-gecoerbe refo^
lutieteperfifteren/ tectiibtenbetoijientoeban Baec
ÜooeB ügogenbe anber!^ foube toojben geo;bonneert/
ofte boo? naerber 6onbfφappen baec toe foube too;ben
Detooogen / toant notB geen tgbinge Babben boo;
b'üfgefonbene ©aec-tupgen toaccfiφ benbpanb
ontBielt/ enbe Bebben ban befe cefolutie tecftottbtbeH
l^rec Due d'Aumont bertoίttίφt/ naecbatfgn<!£);»
tellentie parite boo? baec aen boo;bt Bern Slbmirael
een bifite Bab gegebcn/ enbe mette l^eerenban l^n
ürijgBjt-caebt gBefp^ootBen.

®enfefthiendencontinueerbebe toinbt ηοφ al upt «.„κ
ben <©often.
feventhienden boo?be mibbach
(ielben be refpectibe 3iuptenant!$ Sibmiralen/ naec '^x^om^

gBcBoubenebelibetatfe/onberlingBebafl:/ aftetoag»

ten / een <dofl ^upbt (@afl of Supbt <©o(te totnbt / om
baec mebe ban boo?
Bouioigne te berjeplenbooibe
Igoofbennabe cenbebou^opbeblatbe^ee/ enbe bit
omt|jbttetoinnen/bat toanneecbe toinbt fo liep/men
fonbee meecbec beraebt batelgtb foube jepl geen / al!«
mebetoanneec&etoinbt^oo}beI6t{tDf ^oojbt 3@e({
Quam/toantbfebaeceencetBtelagBec Wal maeciite
enbebaecmebebenbpantiangB^Bare puften tiptBop
menbebe loef ban ons fonbe Bebben.

®en achtienden tttojgBen^/ be tofnt l^oojbt ten
«doften enbe l^oojb ^oo;b «©often upt boo;fo?ge bat be
Wnt sn^ejbtetü mocBte (oopen ben IKcgg^-caet notB*

ma^


-ocr page 848-

83z SAKE Ν van STAET

U66

mael^ bscocpfti / ì}t toeltlic goebt bonti aenflottDtii ban
. bacc otitiecjepl te gae»/ om met
'0 Slanii^ JDloote οηϋεϊ
iKiKfitìe banbejaioet ganbtfacmtve&ec/enDegettp
(ïopp«nöe / toeïiirom tc tcacDten De Hoofden te paffee
ren/enOeoptie blacfie ^eeööjar^ ban Duynkercken
tegetaecBen/ «nöealtiaet: aftetoacDtenbe Vrienden
orateconjungetenoföe Vyandenomteflacn/ tnconj
foimité ban De bootige tefolutfe en op be nadere te bec^
toàtgtene ban tjaec io. iSiog· en UtDten teijlontit
Iie ^ncËec^ / tieben een<ge gangen obet en boetiec / cnbe
bjeben teUeliit&fn/ maecaengefienbataliü boentn'j$
ïanbti ©loote aen quam be <©?abe ban
Fcuilkde, ejc^
tcaoiblrtatisJafgcfonben banbenöonfng ban
Vranck-
HjcK om bent^rjjgii-raebt te fjetoegen / jgaec met be feU
be 3^ioote te begeben om be We{i, op goope ban te een -
tontceten en toniungecen met be ® iote ban ben googü-
Semelben^oninclt/ fgnbeben
dertienden befeiüban
RoebelleoOejepltna'tCanael/ foo lieten'teetfltoat
bjijben/ enbe quamen fiojtsj baecna eben Hupten be
Sjoofben / be f canftlje ïiufi be naelie ten 3l!ntliet/ enbe
tofecbe ben 3^ctigg0-cacbt beroepen / <nbe looeichebe
i^eeren Due ά' Aumont nebensi ben boojfctjlebe <©?abe
becftpeen/ erDiöerenbe eenïKifftbebanbènBonwch
fijn ifeeeftec / enbe een anbcc ban ben l^eec ban
Beunin-
gen,
cefpectibe aen be Ruy ter ggebateeet tot Vicentes
Den feftienden befei / onbcc anbecen tnüoubenbe eenf ge
tebenen / om ijem enbe ben ggemelben örijgiJtaebt tee
^0Q}f5 intentie ban ben felben ifóoninthte ooenconbeft!
cenbecen. «©p alle b)eU&e cüpel^tïi gebelibeceect
be / foo Oeeft be atggii-raebt gecifolbeett te perfifieten
fip allebec felbecboo^gaenberefolutietenboo^fjepnbe
futteffibcHjft genomen ben
twaelfden, derticnden.veer-
tienden,vyftienden
enbe feftienden befec ïefpecttbe / bie
alle mebe b^acgten f η befe ntet te tionnen tceben/ fonbec
albooreniEibaectoebanfiaei; ^o-H^og. fpetiaelbet; te
toecben gela(i/gebenbebaecbanaen be eemelbe <©?abe
monbelf nge cebenen enbe be fetbe ooc6 fn 't 6o?te bp ae>
fcBjifte/ omficöbacc ban te bfenenin'tcapponaen
öenöonintB fün iKtejlec j met fecfeuii betfoetft om te
iKfoigöen tee piaetss baec 't DcBoojbe / bat be göemelte
fcanfiöe©lootop'talbecfpoebtg8flte Eanbe enbe te
^ai ec mocgce biecben geabberteect / om gun f η ti)bt$i
en tot nabee 02b?e in be eecHe i^aben be be^e te falbecen;
€nbe bepeftfieecbenocö bicnnacln
twee banbevel·
ioot!»/ pbec met een beflooten H^iffibe aen ben ^actogf]
oan Beaufort, met lafi om Daec touc0 te Hellen ianggjs
be ^canftöe Cufl tot Heyfant toe / enbe boo?t na Breft,
btealbaec buptenbecmoeben/ nietaentteffcnbenotg
vcertienbagenbaec opteficupffen/ enbe ban toebecbp
be ©lagge te homcn op be blacfie ^ee: ^InmibbeljSJian
befe bepeftöe liep be totnbt ban be
Weftelijcke handt,
baeemebebej3inatDt!$ten drie upcenbeboo^fj Heecen
^canfcf^e bimitteetben / enbe onbee 5cpl pafTeecben ben
negentienden moiafiensi be Hoofden, enbe Quamen
alfoo mebec in be ^oo^bt-^ee/ altoaet aen boo?t Quam
cappo?t boen ben «©alliot iScöippec / ben
veertienden
befeö'iSmojgenöafgljefonbenom b'€ngelfe©loot te
refcontcecen / bieOp 'sS anbetenbaeg^'S mo?geniS boo?
Portsmuyen flettfj in be feftigh ^eplen/ foo na giffinge
ijabbe fien leggen / en ontrent
acht a tien baer Binnen /
Ibeltii met f)et geboeten ban be ï^rgg^ - raet acto^beer-
bi; SebertOabbefjpnu beflgggDetoee^ metonbecbe
^tanfclie Biift öertoaettjï op te laberen. fjlfoo toatf
besloot ben
negentienden op betenbebouii enbe blac?
be^ÏH / btoacd na ^upnfieictien/albiaec ben itrügjj-
raebt tefolbeetbe om foo beel mogBelijtfe te blpben ont»
{louben tot naccber o;b?e ban Daer l^o· H^og.

©an dlle'tfelbeontfingtnljaec ]|o.Ho. abbüjjben
een en twintighften; ©aetop'sinamibbagfiie ©erga»

bering toa^i; albiaerooth binnen (tont ben^ecretarii
Nieupoorc, Dp bcn Suptenant Slbmirael e]dp?effeltjiB
af gefoubca / en 0eeft fommietlötö betflaelt be ïegBen»
tooo^bigOe con^lt utf e ban be boo^f; Eanbtss Bloot /
metten gebolge enbe aen&leben ban bien/ toaer opge^
bdibereert oot6 in ggenomen jgnbe / iiet abbyj» ban 't
Collegie ter ^fibmiralitept tot
Amfterdam, fegentooo? ;
bigDopanbereotcafie alljier toefenbe/ tenbien epnbe
fnb( ©ergaberingöe ^efcgepben / (nbe ge(omp«reect/

tac(j!

isigoebtgeeboubenbataen benauptenam mmireN
fonDetoetbengeteftrilKert/ batljaeri^oog aaoaetS
metleettoefenföne in bifpofitie ijabbenbetjiaen/ aS^'
mebe bie ban cenige anbere ïgoofben ban be Bloot / bat S'

baer op oocUtoaretibeelefiecBeiBatroofen/en^oiba·

ten/ beBalbenbe tampen biebe iötöepen ban ιιεΓμ'""·
©loote / boo? 't quabe bieber biaren ober ge&onteiUH^
anbere ongcmac6en meer / enbe bergalbcn nooblach^
boo?ben Hanbebienftigl) fiabben geooibeeitficmap
te ft6?öben enbe te bebelen/bat S
p met be mtcreenem
be fpne onbecgebbenbe ©loote aenfionbt jS foube fjcobcii
te
repatricren, enbe boo? be ^ee-gaten bcjtr ïan&ra
tiomenbe/be ^tgepcn ban(©ojlog te boen in bellen t£c
plaetfe baer be filbe te BupjS geitoojbe j tod betdaenbc
nofl)tan0bati)p metbe =Örögfi0-rflebtfomie jjiujf»
te bifplcieren
twintig a vyf en twintig ban be kquacm-
(ie ^töcpen / enbe bie onber een ge-eypecimenttcrt en-
be capabel ^ooft te fenben naet be
Noort, om aibact
te Brupffen tufftfjen 't
Land en 't Sant, fo tot fccutltcpt
banbebettoacDttojecbenbe iïetourfiljcpcnban
Ooii-
Indien,
enbe Coopbaerberjialiianbetnmiij batbn
boben bien ootk noctj
fesjacht of tien toel öesepiöc
gatten of Slatötcn / onber een beguaem Commanoiuc
ban gelijctien foube fenben naer be
Hoofden om elbaa
enbe baer omtrent te tirupffen / in 't een enbe 't an&crc
obferberenbe be p?opo?tten ban be refpettibe ColUgim
ter SJbmiralitept / foobeel eentgöfintsi boenlöch isifm
foube/ ootfio?b?e(lellenbe/ batbe iScliepcn bon be
boojfjtwebiftintte
efquadresbanbefietfee ^olöatEn
enbeilgatroofentoerben moc{)tengelibereect/
tnbebe
felbeupt anbere ê^tgepenbieinballen foubeneDefup'
pleert/batfeoocöbangenoegöfame ©ibjcsi enbeaiis
bere behoeften bQierben berften/ omtompietelgtbioc
uhimt OMris in
^ee te Bonnen blijben/ ootB Bp bocgfn»
be eenige Gaijots enbe boo?tir alle 't geene jp foube oo^
beelen/ gun bienflf ag enbe ban nooben te tbefcn:
toierben be J^eeren gaer J|o. IBo. «©ebi^HtcetbcB tot
bcfecreeteZee faecken berfocfit enbe geautl)oti(e£tt
om Doo? be igoofben/bie be mecrgenoembe
twee cfaua»
bjejifoube (ommanberen / be gerequtreerbe initcuctlen
te formeren/ enbe bfe ben gemelben ïuptenant abmi»
raet
de Ruy ter toe te fenbe / om aen gun uergentrpcbt
te loerben ; boel berftaenbe / bat gp be feloe infltucitcn
naer gelegentgept foube mogen beranberen
/ enbe ootB
toel amplieren / enbe boojt^i om aen gem luptenant
Silbmirael/ noopenbeeenigebeffeinen foobaentgfjeo?·
b}e te geben / enbe aenfcg^tibingge te boen alsi gaec
bebinben foube ben bienfl ban ben iStaet te betepffcijcn
enbe tot ben meeften af'b?eutB ban ben ©panbt te ful·
lenflrecBen:©oo?t0ii$mebegoet gebonbenban gfir-
ItjcBenteberfoecBenenbeteautgoriferen/getColicgle
ter aibmiralitept tot
Amfterdam refiberenöe / om tot
berebocatie enbeget repatrieren banbe drie^cljs»
pen enbe twee fregatten ban «©o?log8 / onbet fom»
manbeban ben Commanbeur
lanGideonfe vander
Burgh,
nu I)p be twee ^aten inbe Middeliandtfche Zee

enbe baer omtrent ggeageert gebbenbe/ enbeöact tc-
ggenbJooibigg bebfnbcnbe tpbe iranfcBe^loot on-
ber ben Igertogg ban
Beaufort jfoobaniölje o?Die te
fiellen/al!Sgaet€b. naerggeleggentgepbt ban foec-
Ben oo?beelen fouben tebegooren / enbe tot fjaere
meepefecuritept te bienen. €nbe ijSban'tinballen
ban bemeer-ggenoembe 'β IHanbtiS ©loot/ enbe
be rebenen bf e gacr ïjoogg iiaog. gabbcn Dctooogcn ten
bien epnbe be boo?f5aenfcg?ijbingeaenben «neer-oïjef
noemben Euptenant aibmiraelde
Ruyter tcbociV
boojeene Beleefbe jiBiffibefienniffe
enbe notificatie ge^
geben aen ben ConincB ban
Vranckrijck, eaöe baer tn^
ne influeerbe onbetanbere/batgaetl|oogl®o0.
aeagenaemgeptgabbenberfiaen/ batiflnelBaiepeyt
onaengefien 't faifoen ban 't laer fo bette betioo"

pen/ebentoel o?b?egcgebengab bat beffelfi ©loot ot^*

,öetbenliettoggbanBeaufort0etCanaeI,enbebceboi'

8en$beHoofdenfonbennaberen/ommetbiebanDeini

^taet te con jungeren / met betfoetfi / bat fijne^a je-
ileptbiegoebebifpofitie cnbeggeneggentBeptggcUef'

beteconfetbetentotop't©ooHair/ omalji ban met
gemeenematötöenbpanbt't gooft te Bonnen
dkwj/


-ocr page 849-

' (ttalle ittogdilcBe ef(>?euc6 teboen; enbeepntielitfi
' ^Msmutmdis tj3iocic6 fooöanige notificatie gftcbaen/
' afdOenKonincktJan Denemarcken, om te (IcetbeO
(«fijne iüajeftepti nactcöttngDe/ ejitie teijtiecsite
Dimin fiiKhsïenOe öaec'tbegoojbej g^efe tciolutie
tiitoDtùen Suptenant aiùmiraelde RuycemocDöien
awniittoegbefonliin/ omüefelbe aenflontsi tooojfoo
tótl [lemaengtnt&tec ejcecutiete leggen/ naecöacc
fb^me cnDe / SDelfìt^ ootgop ^atetbacg
lusjlliomenöe/ oefeltjetefolntiegefontienfoube totCi·
Diiiaen alle De Collegien tee SllDmitaHtept/ om te
Dtüitencot Derrdbccnatitgctnge»
^nbsfetjjot toajï toeDec felatfiteobecbe bcfectueufe
«&o0(ncien; 3©aec on&ec öooinamentljjtBgöemecnt
toKn/ Gelderlandt enöe OverYiTe) <i50eD?epgBt
tDjjDcnltemetD'ejcecuiie totpjdfiatieöanöe petitien,
β (iiDfconfenten totöefaecBente iöateceniiete Eanöe.
^fj^teceniian
Zeclandt fpectalijcti beftnaecDenDaec
fitc: ^elaffeiiOe ijaei: o?t)tnact$$-i^eecen
tticöetec<l5eiiecaliteptbeit
twjntichftenöefeii/ ombe
boojfcD^ebeOefotgnealjiten googgften nootfaet6el0C&
tojj&iïjïopteDoigert/ eiiöeop appioDatfe Uanöaec
P^uMntieftnalütbcel^elpen abmltecen/ enOe t)oo|tji
bp Ole occafte tee J^ecgaùectuge ban Ijaer I^oogD
iiKP?efcntccenöe onraogelijc&öepi öteiJec toasS/ om
Oi iJiiiiulic veerthien Cotnpagnicn aiaaec aen te nemen/
mnceOenen Dieeücctntiaet <ιίίϊ. jjBag. jjl^flTtbe ban
taleenendertichftea J®ap Uliieiicn iJCCmelt/ tenfp
ie ©i oüincteu ban G el dcriandc en O ver-Yffel, ftace
t'acItcecDcpt aenbe 31!bmicatt(ept aloaecobec ben
ÏOOileöen ^are
lefthienhonderc vijfenfeftich quas
mente bolboen enbe te betalen/bolgeniübe bfUicge
wcfemaite tnbeüoo?ftö?ebe Ifölfftbe gljebaen/ bat
3!)|»{)[ΐΕ(ί(ί gaec Igoogt) ^ogenbe fouben cepjefentes
Kit/fjoebatbe 3Cömicaltteptalbacc boojbe «mpri/iatu
baniie tlucebao? gtiemelbe ^iobincten/ tnfoobanf-
QÜec'acDtecijepten onbecmogentoaji gecaec&t/ bat
pgaer niet mogelgtK foube toefen be ^ctjeepen lan<=
gccln Det Baec-watec te ijouben 1 ten)»aec boo? aftop»
finae bannocg anbete pollente Eanbe/ mibbelen
bfetbenupt gyebonben om geer teboen fu&fiftecen/
(nbatbefetoaecfcgoutnlnge totbeftgacgeen ontlafttn^^
glie banble ^^abincfetgbelijtg gefcgtebe/ al^ niet
8f|ïnt3ijnbe om be non voidoeninge ban anbece / Bate
Ijoblnclale finantlen t'eenemaelteculnecen/ entj$
^cicattbanbefecefolutfe ggegebenaenbe Capftep^
iKtibanbebeo^rcD^ebe
veerthien Compagnten/ om
tiaecuptgaec €b· ifóogenbe intentie enbe cefolutlete
itiosDenfien.

®en drieentwintichften InbelibetatiegBeleptfgn?
ίχ/ Ιίϋ eoet gebonben bat bp be iegenl»oo?blge tontunc^
tace ban tjjben enbefaecöen/ toebecom
Commiffien
ranretorfieomtegen0ö'a£ngelfcöeteagecen/ uptge^
löeben fouben toecben aen ble geene ble fulc&$! begeec
ίκη/ mltsibatniemantop foobanlgeof anbece allie«
tcpt{igeobtineecbe Commlffien langec foube moggen
J8ecen/ofte In^ce bipben ban tot
prima Martütoei
Bomenbe/ opbecbeutteban iScftlpenbe alle ben göe^
volse ban blen / enbe baec en boben ηοφ op een boete
Danfoomenlcgmaclhondert CatoluS <©ulbenif/aW
fpciterjiop'tfelbe iScftipboetbenofboo? Werepfege-
wettöabben: 3®elbet(iaenbebatbpfoo bewefpben
uoojftDjcbe gDep^efigeecben tgbt obectcabentoteen
pcele üQaenbtbe boojfsgeltboete al0ban foube Inei;-
om betbubbelt/ ootfiobcttwee usaenben gettipli»
wtt/ enbcbatalfoo becbolgeni
dooï pbeci^aenbt
«'ifp langec fouben mogenupt bipben/ Deboojftiliei
o^eeitOoctenocg eenmael geaugmenteect enbegeert'
B«tt foube bJo?ben. ^iejibat foobanigge
Gommiffie-
ricrders
aen be Collegien tee Hbmicalitept baec fp upt
w· ^ecen/ alboocen!Sbpfclj?iftel0c6e 9ll«e fouben mocf
I tegenigetaenflaenbebooiiaec aen't

kt! ^nliiopoiblnaciftöei^olbiete letoecen/ foDbeelfie^
■ oacen23ooti! bolcB/ aljïfpop öaeconbec öebbeiUje
•'^φεη boecben ofte gemepnt inacen te boeren.

«««Eenban Over Yffel allegueecbentot ercufe
"«nDaectcaegBept/ befcBabeboojDen
Munfterfchen

^o^logggeleben/ »ibeboo?'tmifTen ban gace gemeen .i S6S

ne mibbelen: ^aectoiecbttoegeflaen tegeben onbecs _

cicgtingeban!)aerfcl)aben:|^acc fct)}ebenbehv%·
encwintichilen fulcfesS fooljaeliniettefeonnengefÉiii
ben/ boerbentegemoetbatniet alleen Den l^cec ©if-
ffDop ban ben
tweeen twintichften J^cptembecbeiï
boo?leben ^laecji/ ïjet TwentcbpanbtlöcliDaögein=
babeew/ enbe tot ben
acht en achthienden USep fef-
thienhondertfesenfeftich,
nebenjï een gebeelte ban
Sallandtgeoccupeertgei)ouben/ mmaec ban baec na
be becobecingeban
Borculoo boo; 't Twente, Sallaocj
enbe een gebeelte ban Vollenhove boo?geb?oot6en/ens
befooboo?t$Ì obec
Drenthe naec be ^joblntie ban
Groeningen gBemaccöeect/ in boegijenbatbegoebe
IngefetenenalbaecbeelebecjaecBt/ becmoojt/ bec»
loopen/ be]gupfenten beelebeclaten/ tenbeele beci=
bjant/ be heeften enbe Betree boo?een gcootgebeeU
te/ lameecenbeeltoegggeb^ebenenbe genomen / Bet
l^oocen/ al^fpnbeeecflinbe é^tDupcen gelept/ ber:> *
boect/enbe becnielt j boo) toeltBe beoatlatien ban
Eanben enbe Eupbenbe pjoblnciegljebjatDttoaiiin
beupttecdecuineenbemifecie/ baec ban be pectinen^
te openinge betec foube toillen gebaen fjjn aen eenigpe
Üeeren baec toe bp&aec I^oogg Hogenbetetommfi^
tecen^ ^lüljaeciloH^og. tolclitigebefoigneür baer
mebe lange te inteccumpeten i ^pbectcoutoben/bac
gaec ]^oogD JH^ogenbeeenlge ü^eece» fouben gelieben
te committeren/ be toelcBe fp een pectlnente openingge
fouben mogen geben/ nietttogffelenbeofalj^Daec ^o.
IBog.becfelbec cappojtljabbengbcljoon/ fp fouben
beluoogenftinbie miferable ^jobinttetefuctucecen/
naec'terempel aen anbece ^;obintienin tijbenenbe
teülengefcgiet/ oocBin gaec l^ootlt H^ogenbebifpo^
fitte ban ben
drieën twintichften ^ebjuacÜ fefthien
hondercveertich,
gtjecefolbeect boojbe ^iobintlert
bieoocB inbafienbejï bpanbt^ motgtenobec Bomen ;
S^atenbegaec Igootg iBogenbegetoo^beelofnlet alte
gacben eretutie/ becuattet ingaer cefolutte ban ben
drieentwintichften^ulp iongfi-leben tegenjÏfoobane
geaffiigeecbe ^ontgenootentepjematur iaa^ ggebe»
(ceteect / bie gaec in boojgaenbe ottafien 3|a feif^gi in
befegaceupttecHe cuine in't betalen ban becftgepbe
boften/ nieten gabben ontcotlten/aen ben gemeenen
^taet te contribueren't geene geer eenifgfint0 boen«
lÖtBtoajigetoeel}/ entollbenbergalbenbecfotgt geb?
ben/ batgaer Igoogg H^ogenbe beboo^noembe on»
töbigeenbefonbec be^jobincleban
Over-Yffelgges
goojt/ genomenerefolutie/ berbattenbe begebetcei>
teecbe comminatoice ececutie toilben gelieben te boen
belecenuptbe {tegifteci^telitgten/ enbebeitiemocie
baec ban t'erttcpecen/ becfeecBecenbe batbe ^jobino
tieban
Over-Yffel gaecnopt foube ontcecBen naer
gaecupttecpe becmoggen te tontcibuecen/ 'tgeene
tot begoubenijSban ben gemeenen ^taet toiecb gge;·
ceauiceect/feaectoefpnocg meec foubenmecben bec-
biecBt / toanneec gaec «Bbele iBogenbe be bieccBelpc»
Be effecten Quamen te befpeucen / bat gaec ^ontgenoo" .
ten gaec tn befen gare ongelucBige obecbal fecoureecbe.

^e ISeeren ban Zeelandt Blaegben batbe Duca-
tons,
opbennaembanben tegentoeo;biggen l^oning aenunc
ban^paignen/ in baleuc biierben bebonben eenttantie
halve ftuyver min aWb' anbece. ®oo?tsi öoo?gge-
blagen genecelöcB Det ober gcootbecloop; bat feMawlr
becteenige ^acen gectoaectjïinget (lucBbanbemun^ utgttct.
telnat in geBcoopen/
biatabuyfen niet alleen/ maec
ggenoecgfaeme openbare
Licentienin meeftalle be
munten biaren in ggeBroopen / enbe boo; be bin»
gecett tolecben ggeflen/ toaet booj be
Munt-flach
niet alleenin groote bi^reputatie en Bleenacgtingge
fottbeBomen/ al^niet burbenbe ggegouben op gaec
recgte balene/ maec ootB alleggemeene ^ngefete-
nen baec boo? mertbelötfi ggefraubeectj met bec-
foetB batbaeroöec met De
GcneraUffimus ban belBun-
teeenbonbige befolgne mocgte biecben aenggeftelt/
enbe baec op feobanfte cefolutie genomen/ baec
Bp aUe^begoojlfitB motgte toerben gerebjeffeect/
en iK refpitttbi mumen in gaec i^tooic oge»

f
t

}

cn OORLOG Ses en veeriighfie Boeck. 8 3^.


-ocr page 850-

834 SAKEN vaa STAET

tW5 Soutien / tiöt6 «rttóbfu» üptftebatBt ombeMunt-
■ ■ materialen binnen 'jtïsnbiiS te mogBen öelioubcn :
a®aetopf!SgoebtgBebonbe/ tebecfoec&en enöe aen te
manen be l^eecen , . . . ^ . eube anbece
liaeci^o. JH^OQ. €iebeputeecben / tot Bet ceb^cjci in't
ftucB ban be
munte, bat Baec be tiefongne^i bten
aengaenbe albeceptji ge-entameeit toilben cefumecen
enboItcecBen/ oocB baec ban foo Baefl eenigfint^ moge^
IÖcB(ieiceppo}tteboen.

^P BlaegBbenoocB batb' «ÊngelfcBe «©ebangfiens/
Bfec mollengBcfteltbJo?ben op
twee fcuyversbaegBiS:
om Bet Bact en b) «eet iCcactement ùat onfe <(Debangen!$
<n
Engeland leben.

<©m toebec te Bcecentot ben Euptenant 3lbmfrael

deRuyter, bfe ftBjeef banöen vkren twintighlten
jSeptembec / bat Den seghenthienden '0 abonbtji
ontftonbteen Batbttocec / fuichi^batmen't ^cBtp
ben
Dom van Utrecht, toecbenbe gBeboect bp ben
<tapUcpn
Broeder, fön^ocBe-JilSaflenbe SBoegB'
fp^tetbecloocen fagB / enbe
bup2beootB tot ben een
entwintìghfìen
bito / bat ben ^luptenant Sübmtcaei
van Nes maec alleen een^ tee naeutoet noobt tn be
boojbemibbagB/ aen boo?bt ban ben lece
deRuyter
Boe Bomen / metbctoelcfi goebtöonbtfepnte boen/
b'^n(hec!$ te BcBten / enbe toat te bet^eplen j
maec be toinbt ontllonbt baec op toebec foo beBe»
ment / bat Bet onmoooOdÖcö tis gBetoecH b' Ulne»
Becjf t' BupjS te BcögBen / enbe ben boo;noemben
Sïbmfcael
van Nes, maec pa!i toebec aen fön bjoobt
geeft Bonne gBetaetben / blybenbe ftaec beflojm aU
buiS bp tot ben
twee en twintighften '0 naecmib-
baeg0/al!S toanneec in be felbe |to?m bp Baec aen quam
iSCBippec
Leendert Huyde de Gorter , met ffltt
©ifcB-iScBupt af gBeöcecDigBt upt be
Maeze , bp
ben CommiffacIjS
Quack , ben aehthienden befec
'imo?gflesisi ten tvi/^ee upcen / na bat BP tot Cikis Baös
beaengfjetoeefl / enbe Bem niet alleen Baec ^o.ilSog.
jKiffibe ban ben
feventhienden befec / mette €0s
pee η bec iBifftbeb aenbe i^cecen <10oubecneucjj ban
Calaisenbe Bjuloignctec Banbt (ielbe / maec ootB
twee ban ben agent de Glarges, gBefcBjeben tot Ca-
lali ben twintighfteh enbe een en twintighllen befec
iTefpectibe/becgefelfcBapt met een U^iffibeban ben
l|eec ban
Beuninghen , gBebateect in Parijs ben
neghenthicnden befeC nacBtÌÌ ten drie Upcen /

toaecbanBP fepbe totbecfeetbecingB nocB ^tt
piftaet onbec Bem te Bouben / om of Biecben S^upte;
nant 3Cbmicaelde
Ruyter baec nieten toa^gBebons
ben / 't felbe Bpnabece abbectentie elbec0 te Bonnen
fenben/ enbe ban nocB een lEfffi&e ban ben Copitepn
Vyfelaeraen Bem gljefcBjeben/ tot Havre de Grace
tien neghenthienden befec / fgnbe albaec befcBae»
bigBtingBebailen / nebensi nocB
drie ^janbt-ftBe::
penban be®loote ben
derthienden baec Beboocen /
enbe alle be toelcBe Bpttiet obec BceegB fonbec in be
^eetoelgeboopt te toefen/ enbe aen boo?t moepteBab-
• ben met be felbe te b;oogen. ^p befpeucbe met gtoot
genoegen/ in fpn tegentooowige ftoacBBept uptbe
QBemelbeBaec l^oacB iBogenbeHSiffibe/ bat ficB
be felbe boo^aengenaem Bibben gelteben telaten gBe-
ballen föne gecinge/ botB*toel mepnenbe beboicen in
bejongBfle ceffontcetegenöb'CngelfcBe ©loot/bocB
Betflab <i5obt animacBtigB gelieft boo? beffelf? toeec
enbe toinbt/ Bet gBetoenfcBte gebolgBe totnocBtoe
tebecBinbecenj «i^pbe bo^bece bplagen te pacticula>
tifecen bacBt Bem ontöbelöcB/ om battec t'febect
beeie becanbecingBen baet omtcent toacen geballen^
cBelÖcBBaec ü^oogB itSogenbeupt föne oetfcBepbe
boo/gaenbe/ enbe tot nocB toe onbeanttooo^be ban
ben
veerthienden, tuffCOen ben veerthienden enbe
vijfthienden, enbe ben bOO?fcB?ebe negenthienden
befec/ 'jJabontöbjecbecfouben Bebbeabecnomem
(ienbetoatbelnngBbe8ctbooirtBiebeiongB(lefcB?0-

bensJban ben Igeecban Beuninghen, baten Bielb
mebenietanbecjsiin/ alsi'tgunt btenttot abbectentie
ban'tgeeneaen 't^ofban
Vranckrijck bagBelücBii
paffeecbe / enbe gebiftouceett toiecbtinbe becgoopte
Conjunaie, ban Da» enbe Slanbt^ ©loot.

dendrie en twintichfien befec'jsmojffensj bebàfi·. I
be Bet toeec eentoepntgB/ enbe paffeecbe
'Slanhid '1
©loot een flupt-fcBip/ bat ben ïuptenam limi
caeivan
Nss fepbe te Bebbenbecflaen/ t'BupöteC
ren tot Amfterdam, enbe batfip bectoaertjS öihifi
Baöbe/ 6omenbe't<i[anaelboo?in derthien uaenhfn
ge3epltban
Nante», fonbec eenige iStBepen ohS
teBebben/ enbe bat op fön bectcecB albaec/ b"» „
fóartogBban
Beaufort, boenmaeliï metbe-pranfffe
©lootnocBtotRocheiieiepbe»

^e^ namtbbacti0toa^Betmocptoeec/ enbebjicr
beben
Knjghs-racdtbecoepen/ enbe baet in Jjooinfie)
flflt/ bataengefien be vierbagennu toatcngr-ftpi,
ceect/ bie
op öen aehthienden bcfcc aen bcnfieeci
<i3?abedela Feuillade toaecen belooft / batmcnfitfi
met iilianbtii ©loot nocB foubepoffetm omttcm
Cilaisenbe
Douvrcs, omben bpanbtupt fictCanaei
tebibectecen/ enbe De 5FcanfcBe ©loot gijtUgcmta
tegeben totbe getontecteecbe
conjunöie, enöe mm
baeclagB op een gantfcB onbequameplactfe/
tnoe
buple gcont/ baec ban beele ^(Bepen boo? 'töetiie^
banBace ifincBecjienbe bebetf bec €outocn genocti).
faemc getupgeniffe gaben/ of becBalbennict ten
BoogBften bienftigB toasi/ Boee« Boe beter met be
felbe ©loot te berp laetfen / enbe te loopen op be
Vladt.
te
tUffrBen Ooftende enbe Blanckenburgh be fpleete
ban
Walcheren op / cube bitfoo toeltot fctutitcpt
ban bes Eanbtsi ©loot tegenö't Barbe toeec/enöe
confecbatie ban Bate SdncBccii enbe Coubwn/ m
mebe omme tefpoebigecBace-abböfen obec enöe toet
te Bcpgen/ enbebenaecbeceo?D?e0/ banBaet^oooÀ
jiaogBenbe te bebomen/'ttoelcBalfoo baftcljedclt
fönbe gingBenonbet ^epl/ enbe gaben aenbe boo^
noembe «àpitepn
Broedereen acte / Bem raetfgn
onbecB^bbenbe ^cBiptebecboegennaec Texel j boel)
fpbe gebe^ineecbe paetfeniet Bonnenbe bejcplen/
quamennavijf mölen banplaetji becanöetttebitfm
'liabontii ^upb ten a®e|ienfevenmölen ban
Duyn-
'kercken
ten 3llntfiec ^en vier en twintiehften bttO
ssmojgenjïbe toinbt ban ben ^upb o^often/ gingen
toebecom ten boo?fcB?ebe epnbe onbec 2cpl/met
boo^nemenom albaec gBeBomen fönbemet be^ueem
toeec be tefpectibe Capitepnen aen boojöt tefepnen/
enbete boenopgeben 'tgetal Batet
fiecken, bienocD
niet becmfnbecbeB/tampen aen Bate i^tHtcpen/wlii
fcBabenaen Bate ^ncBetjüenbe €outoen gPeöm/
mancQuement ban füiec / enbe toatet- $t

^en fescntwintichiÏeni;3tet becgabecitigl)' ODf
lefen feer ftete acte banben Commanbeuc lan Gideonfi
vander BurgU
gfiebateett tn 'isïanbtsi
naemt be
Prins tePeerf/ iegentooOïbigB ÖP be Iran»
fcBe ©loot onbet ben Igeec l^actógB ban
Beaufort w

^eeboo? StruyiTaert ben driecntwintichlleiiDeiiP/
baecbp ben Commanbeuc Corneli3Gerritfz..l9|teraet
fön onbecöebbenbe f tegat be longe Prins te P«ert
te gaen op foncBen met een miffibe ban ben Euppanf
Hbmicael be
Ruyter/teeplaetfe altoaecBPfo""®""'
ge toefen/ enbe baec neben0iboo?geb?agen ö« BP «wm^
manbeut
Corneiis Gcrritfen ben felben ïuptettót t
?ibmitael Bab gemi(i/enbe fiift
jegentooo?DltB
bit bob?fcB?ibe giatBt bebont boo? be
Maefc; oofo
in be felbe namtbbatBnocBingBeBomenenbegDfwn
betfcBepbe abböf«n tonfitmetenbebetjjwngen can
bien mo?gen banben
grooten Brant bie tot j-onaen

toaigetoeefl/ Bebbenbe vyfbagengebucrt/Daecoow

bie ^tabt boo? 't meecenbeel toaii betbiflnt onoe^e
OEngelfiBefaBen geftelt; toaetop ""
hh!
fenbe bat be boo?fcB?ebe f canfcBe "f,

en twintiehften befcsJ toaö geaccibeect ttifffp"
de Grace enbe Diepe, gOit βΛοη^»!'®!™^
banBenniffe gfiegeben foube toojben aenbene»
ben Euptenant Sibmicael be
Ruyter, tnet emcnt
lafïenbeüebelbat flp ingebolgBe ban Ba«
HSögenbe fiefolutie ban
huyden wo^en 1« W
fcBïeben'i atanbtsi ©loote /inbienbefelbenotl) «t^
fintö in naet toai om baec mebe geage«t « Bonnro
too?ben/op be
boo?ffB?ebeImportante t^ingP

banben BraHtaijj anbecfimi» ban'tnaebecenban je


-ocr page 851-

cn OORLOG Ses en Veertighfle Beeck. 835

Frinfche Vloot ftp öen awbetett fottbe fieftften ti 8on
hfnionöfic Wete fepeteren ofteWe tctioen inballcn/
iiitiE bat W öoo? fijne 25?ίΕ0εη met betfcDepbe Slöbijsi-
qatfttenofanöct bcguame of fheebicg baectupaliaf
tefcnDcn öe meecgebaiöte Ifeeec Hactogöban Beau-
fort met befe beranbectnoDe cnbe tn^ee blpbenban
'g lanbtii ©ioote foube fiebben te toiiecfciioutoen / om
fHne Mciures baec nae te bonnen nemen/ cnbe baec
neijensi bcnfelUcn l^eec ïgattogB fön abbijs ijntbep^
be j^lootenbell fouöen öonnen conjungecen/ obect
ft(,?jjtìcn; boo?tiiiiS gefcftiebenaen alle «ffollegfen tee

Prins te Pcert boo? be Maefe boo?f5 foube blpoen
toacliteiltotbec felbernaebec ojbje.

'jSlnberen baegji boiecbenbe Igeeren Staten ban
Zeeiandc enbe Vrieflant becfocöt/ ompbeceen ©ee»
foonte bsr&lefenbiebaermet en nebenii ben tieee
lïaebt ©enfionarisf deWittenfpoebIcftften fonbec
tjjtbeelteii op'siX.anbti$ J^ioote fonben gebften te tie;:
gebenenbete beecicBten 'tgeenefnfjaer ^bogOlfêog»
{tcfoluife ban gilleren enbe be €ommtfTientn 6rajcgte
{lanbicn gebepefctjeert Itont gementioneert/ banbe
todtbe commilTie ijaee «Sb. |®ogenbepbereeno}tet>
nclemet open name foube toerben toe gefonben ombe
pIoetfetebuKen na ben getooonlöcËen rangi) ban be
^joblncie/met bm naemban bie geenebie gaer <iEb.
Jlog: refpettibeljjcfe ten fine al0 booten fouben 60^
ιηεη te bccBiefen/ becBlarenbe ftaet ^oogl) iBog:
ban nu af aen/ becmitsi be faecBe 8ae|i beeepfcBte
tcfulkn Boubenbooj acngenaem; beüt batbeteelge»
mdbe ^lobincie baec ban gerteaect^ aen gaer Üo:
IQog: ftenniffeenbe abtoectentlefoubengeben/fuUenbe
om ^ece JSact ©cnfionaelssijier totbeffelfii nariep»
tinge «i^rtract toegefonben teerbenal^ mebeeen bjief
Ban tïebentie of abjei aenben SJeer IjattogB «an
B5aufort onbec catUetbolant/metinfertie banffln
mm alleen cnbe open plaetfe boo? bie geene banbe
anbite ttoeete berfetcfen l^sefoonen om 'tfflnet töbt
Oeiimttetoecben. . " "

®cc feibec tpt i^ ootB ontfangen een miffibe banben
iuptenant Sfibmicael
deRuyter oBefcBjeben in't
«tufp be
feven Provinciën jcplenbe ontrent ^ao?b
^ift feven iriylen ban Oftcnde bsn fes en twintidiÖeo

PW.'imibbacfisi/ j&oubenbé abbertentie/ baec ne^
wn» een aroote generale Lijftetoàt rampen cnv^rlies
BiQDe^tgeejpen onlangt)!^ ggeleeben/ «nbetoatbe
l??® boó?rtam<ntrtjctiaen Bieren Waterombiatfej
frh occonflbeteect lioefenbebat betmitibebob?-
eiebe ingEftomenabbcctentfe ban bat bengBemelten
^uptetmm 3ibmttaeldeRaytef met'iJïantiï®lob.
imf^ ^^laisbwiigefepltom metbe Franfeheteton»
öe temmimelip ftaer Ifeootö iEogBertöe
&^^a"pntopeenig0e «eecen <0ebeiateecben e^
wwtneitt om jjaewp 'i ïattbti ®loe« tclKgeben

Ui

bint
IN
El,t

tlil
D?!·
li
II

Nu

Jiueuamteieffeeen/ (igoetgtbónbetibefelbemfbtiS
befen fn te treifien : toetbenbe be 3©elgcmelbe ^eeren
.
<5ebeputeerben fiebancùtban öatengoebcnpbctenbê "
tofibeecbitfjept totbebo^beringban bcttbtcnfl Ëefec
S^anben j coppe ban be boo;f5 ml (Ti be atö mtbe
banöe boo
?f5 agite gefonben acnbe cefpect tbe.Collegie
tee ^bm(i-aUtrpt /met fertai^ berfortb enbe ecn^tgge
begeer te / bat be f^clbe al gct gene een be fcDeeuen ban
garebfcect<eontb;atb<nfonbecËept
Bier,en Water/
mit^gabecsi eentge pjobiftebau Turf,Brant-hout,en-
be anbere nootfaetbelöcfageben aenflontjü löoilbenftipc

fjaere

fiecbtenenbeQuetfuerengenefen ofte teel anbetji aen
Sanbt gebleben teacen / met bequaem baectiipQg
bec-
teacct$itellbetiboentranfpo}tecen/ enbe baecteggenjS
be flec&en teillenlaeten a^aelen/ boenbe upt'tfetbe
©aectupgDin iScBeepen foo beel toetbecfciiingöe aljS
eenitBflnt$mogelgc&tea£;. ii^ ooc6nocgmaelj$
gefcgjeben aenbe Collegicn ter ^fibmirautept tot Am^
ftcrdamjin't Noorderquartier enbein Vrieflantbatfi}
be Stoepen ban tiare btrectle in Texel ^cpi recbe teg^^
genbe ten fpoebttgften in ^eeenbe nae be meergenoem*
be 3@loote fonben gebben te fenben / fullenbe be tooo
?f3
jiaifftbe ban ben Suptenant Mbmitael deRuyter
boo7 foo beel b'abbertentle aen glncii boo; ben 3igen(
de Heyde gBccowmnniceett toerben aen ben Igeïtc
<ÌB?abed
'EftradeSj alSmebe aenben ï^ect Klingen^
bergh
eftrao^binaclii 3fifoefante ban Dennemarcken,

fcnbcnnaecbe ccfpecttbe ^ee-gatenban gaeeen tef.
(om/ omfn tasi albacc albmpt^ eenfge ^cgeepcn
fouticn mogen fjintngeballen oftenotD domen in te
ballen/ befelbebateltKl^fonbec centtD lijtoecltei^tDe;
bEtuptte pjeflfen/ enbe naebel^leote te boen fenben
fliöebittciaeten tioen. dpfoecBen In be Vkcke ^ee
tuffiljen Bkiickenberghenbit»
Wielingen i tentoel»
&cnepnbe
OGtü geftt)?ebcn iisacnbcn CommlfTariSÌ
Knijf, enbe Agges boo? foo beel belangtjt be ^ti)epen
bfc m't
Texel enbe't VliemocljtentnBomeni ^n
lü ban befe i^folutle al^oetBMn bis ban {jupben
mojgeu fiennlflc gegeben boo?ben
Agent de Heyde
aenbcn l^cec Ambafladeur b'<ÊtïcabejS om tepteCi
itentotbcffclf^ ttaceifcl)tiuge. <£pnbel0cB ben
tf omnilffacuci Quack gdafl bat ftp be 25jie ben abbjej»

fece aenben meecgcmelben l.upteuant2Ìlbmtcaelde „ , ...

Ruyter enbe oubec ben boo^n. ^Tommanbenc Cornelia, gelgcboocB^ictcactbanbefe tefolutte gefonben toiert
GernrfzBctuftenbeban tjemfonbeljebben obet te nes ( aenben l|cec iSaebt ^cnftonaciii de Wit, enbe ben
men/enbe
met een beaiiaemenbefneebicö^aec-tupgö meecgemclbenïuptenam Sibmicaci/ omte Omhen
bcnfclben Euptenant 3llbmtcael inalici; pi toe fen>; totbecfelbecrefpectibe naritj|)tinge.
ben / belaflenbe Dcm €ommanbcue bat t)p met fgn ^e ^eee ISaebt ^enfionarfjü geeraminecrt |[i(l)lien:>
boo
?f5 onberljebbenbe giacDt/ genoemt ben Jongen ! bebe Capltepnen/ enbe Officieren ban't fregat be

roft^li
St»

Jonge Prins te paert, ö^eft bcrnomen bat onbec 't
ianbt
Bel IQe of Boulyn bp be Franfche Ï^lOOt bsa? ge»
Bomen
geteiquadre'ttoelcBbe JttoningtnnenaPortu-
gaei ober geboeet gabbe / enbe bat be felbe JBioot nae be
bOO?f5 COnfunctiellecCBtoas!/
vijfoffesen veertich
(©ojlogg ^cgepen/ baeronberben ^tbmlraelmet
vier-en-tachtich |tucBen / enbe gemant alji pp ban
(Souion berttocfi met
duy feut of meer fioppen/ ben
^bmirael banbe aaae|t-ISu|t/ 't^cdip ggenaemt
Vendofme met twee cn negentich |tucben / fbnbee te
boeten met goe beel Boppen 0p gemant teajü /ben
Mbmirael
Pauwelmetfeftich|lutBen/ enbe ober be
vijfhondertman/ enbebooits ïneltottwintichfn't
getal / baec ban be min|te boerbe vijftich itucBen / m
be baer boben/ ootK boo}gaen0 gemant met
drie hon-
«liert
enbe meer Boppen / be bojbere met fes en dertich
of veertich flucBen/ uptgcfonbert dne filepne i^cegati
tenof^jacfiten/
merachticnoftwintich pucBen.

telgeeriSaet ^enjionarijïbebf allebliitomop
'β Hanbtji ©loot te Bomen f enbe be tonfuncie te bcbojs S ««
beren. ]^pQuamaenboo?tbanbenEuptenant3ilbmi«
taci ben
negen en twintichften, ben felben btnbenbe
febecteenigebagOenonpaffelijcB/ enbe bienbagB aen
eenltercBe Boo^tfe. be (tappe enbe contrarie teint
upt be
Zuy d Wellen Bonbe be )9loot teepnicB abante^
ren: (anbectufTcgen Breeggtgbingfibanben <(57abe
banCharot <3ouberneurban
Galais, enbe banben
^gentbeGkrgeibanbendertighfìca, bat ben ||ac<<
toggban
Beaufort met be jpcanfche J^loottot Doo;
Diepe toe geabanceert teajjgeteecfi/ enbe ban baec
teeberomteruggegftefepltnaer Brefi,apparent opbe
receptie banbe beBettbe refointiebanbe ^ctieepi^-
^rügOif-raebt ba·
'it Sanbt^ 3@loote banben achtien-
den^eptemler.''

^engemeibenl^eec<{Ei?abeban Charoft> enbebht ^taht
boojnoembenaigietttbeGiat^es, aljgoe teel upt een en« ^i·
be befelbeplaetfe/ enbe onbec een enbe't felbe ^acQuet
abberteecben teat berfcltepben ban be <fngelft0e
®looti/ feggenbebeneeiften/ sifmiamjtvms aJvntir.

ajguth Flitui' AngUttrrttfi»1» ruitit SoitiShen, Si j»'
tlhtftfcrti Öf ncmbrtujt·, afin^uirim ntvtus mpffibtJi

pritidri vm mfuris m>hfiurtt ^ j en be anbere iiet inflnereit
■be na«cb0igenb«
»00?be«. d'Engelfdie Vloote is in
Staae 2 t^.ec

gDtntraliteptbatfe aenftontiS ober Jiacfitenbe ^acfj ί plccen/fonbEteenttfitfltbecKejS/batfeuangljeliJffeeti
(cnlgbe (0ecommttteecben upt benfìaecen tollben I foobanfge<©ffttietenenbe Hatroofen bie ban ftae»


-ocr page 852-

836 SAKEN van STAET

twee partyen giilerèn endcecrgifteren tuflchende
Hoofden gepafleert, haer cours fettendenaer Duyns.

^cn tweeden (©cfoüci: logD öeti luptenaut aibtiit=
cofltocbecaeiucn ^ercBe hoo?tSi. ^icjS'jSnamibi
öaaOsi met öen örögis-raeöt oUcttoooOenfijniie
toefïauDt ban föne continuirenöt tnöifpofitie / enbe
baecopgOeöoDjtijct aööpibanöin <©octoo?/ enbe
CijiEUïOiin/iS! üpaUcöe i^ooft-^fficUrm ecnpaeci
Itjclt tonfo?m'tUoci?fcDKV)e aùtoijiS ban De fEebicönsi
OOeoo
?ÖCElt / bat ban ben felben baec tn '0 ïanDtiS
33l00t0Deenü0|Derenöien|lcnüjnsStetcetfecn / maet
mconttaciebatboojijetonofteinacft / enbebeonges
lcg0entBeptbfeOp albaec moc(ï iipt|laen biel gcoo»
tcnonüfenil aen ben^êtaet / boojberftoacringban
fönc inbtfpofi tie fouDen bomen bjccben toe gf)tb?ac{)t /
lBje0ÖalöinnaiJ£macl{)P fpnecpgenftoathliept meöe
inecccnbe meec begon te boelen tjp ^tfanbecenbacgiï
In een ban be öejeplflc Jicegattcn tö na be
Maze geboerr.
^ebectt0be èjEcrïtaebt ©enfjonariiS met be ©loot
tenSïntiiccoljeHomen /naBifftugf omtrent btoerj»
ban öe
Maze iircum circa acht ttujlen 't ^ee toaectsi/f0n=
be baec toe genootfaecht gctoecfi oi»i niet tioojt^ gejjee»
Ijjth om be 33ao?b geb?eben te toejben /enbe fagl) al toes
öecom
ieftigh iSee seijlen fönbe ootfa be bpfigOept ban be 1
lucBtboenmaelsS becDtoeenenenbe'ttoebetcpgehlaett/,
fo bat een pegeipch feec teel ()ab (tonnen bemeccben bat [
fpautfjccben/ oelijifibanoothbebcoiftiebe i^tDepen
iegEnbJOotbigöOct^ntbecal mebeljabbcn laten baU
lenenbefagennotli
twee loef-toaect bomen aen jeplen
ban be ©loot en een «©aljot
^cljippcE benïuptcnant
2ibmiïaElBinckertmcbegefiente{jel)l)en/fobatfioop'
ten batOu met öe ceflerenbe iSiBepen infgelijtft!S Baeft
tebootfci)tjn foubc bomen / boaectoe met upt-fenben
ban<0ariot£i/rol)ae)lb)ebecom eentge bonben macl);
tigguiocben alle$${ontnbucetben biat eenitDftnijüin
becmogentoasf.

Spt allej^ blücBenbe fn effect bat be tontcacte totnben
borf^aecbe bacengebieefl bat be©loote ban befen
^taet niet becbet na be aSBefi Babbe bonnen abancecen
becmit!^ be felbe t ' elcbenjs genootfaecbt b^fert Det getpe
te(ïopen enbe bat men tnbc felbe ©loot ηοφ geen
feecbece tjjbinge tjab bebomen /toaet ficö be «jengelfcDe
nabalematDtomOfelb ^ectjalben fnatlitinge gge^
nomen fötiöe bat Bet fatfoen ban 't ^aecniet alleen foo
be cce toa.d bomen te becloopen bat iegentooobigg geen
tonjanctie met bejfranfiije ©loot becmitss bebehenbe
toeballen bon toecben glieeffectueett / op toeltft p3efupi
pooftecBtec 'i:iEanbt!$©lootnocBtn ^eetoasigtief
ïjouben / maec bat oocb bageljjtfiif beel ontoe bet enbe
Pocmen te betbjacijten /bie be felbe ©loot ocoete i:am=
penfoube bonnen toe Djengen/ fonbecbat beanbei»
30&e eenioB appatent boo?beel bon too?ben bcfpenrt /
batboo?'tm ^eeblpbenbanbeboo?f5 ©loot op ben
©panbtgeconfcqueettfoube bonnen too^ben/ boo?nai
nicntljjcb nocftonfeftbcc fönbe/ ofbe bpanbtlijtbe
©loot Baec ootb In S^eeoftoel inBace ^abenenont^
ÏJielt / tsS aoet gebonben / bat Raet; l^o. JlS'ogcnbe refo-
Iut(e inbatcöcn
eenentwintichftenbec booilebene
iBaehbt September op't inballenban 'jSXanbtii
©loote gfjenojnen / met ben gBebolgBe en aenbUbe ban
bien/ als» nti naec fijne fojmc en inBouöe teceicecutfe
foubebJO?beng¥legBt/ tentoate nocBtanjSbe %eren
fiaeeJgo.jlBog. «ffiSebeputeecbenenbe €iebolmacBt{g-
benobec't emplop ban be felbe ©loot toefenbey nebensS
ben llcpoBs^caebtnocBeengBefojmeect beffefn ban
meccbclütbeabantaglemocBteHbeooflen / in todtben
gelile be felbe nocB eenfge bagen met ïanbi ©loot
In Zee fouben becmogen te blpben / etibe öe f^lbe ©loot
ten fine boo?f3 emplopeten ; 5&at tseuecji oocft be «©e^
melbe JgeetenBaet^^o-JHIog. «©Bebeputeecbenebbe
<5ebo!ma£Btfcöbe üp aenftBïöben fonbetoo?ben bec-
focBt/ enbe gelafl ten tijbe banBet fcBepben banbe
©loot foobanige o?ö?e te pellen / ten epnbe Bet efniiabje
^cBepen gebe(}<neect omtufTcBenBet Santenbebefe
!Ku(t te Bcupffen / onbec anbecen ootb fpetlaltitb goebe
toeficBt foube Bebben te nemen / bat geen iicBepen met
Piek, Teer,enbeanbecebegoeften gelabenbietotbe'

XS(S6

Viüittv
fitiu·

moot

beo;

atantit.

jTOtttna
itwanlc

IPJtpWfl-
netotDct
iirtallèn
ban &e
fdtt;.

tentoopen/ toclbctflaenbenocBtanjS/batbemiêïnRe. i(u

melbe ïjeeten Baec iBog. <©ebeputeerbenenlïenL
bolmarBtlcBben / caeehenbe 't bcupffcn ban 't booift ^
cfquabjetuffcBen't Landt of't Santfoube mogeniiif,
ponecen enbe cefolbcren / gBeUjtb Baec <2b. naec nitcip
gentBeptbanfaetben enbebe 6ecanbettng«n/ Xf
Bet nemen ban be cefolutfe ban ben een-en-twindch
ilenffebcuacp le(ilebenboo?geballen/ bebintjenfoii."
ben te beijoojen. '

<2 en bo?t begjjjp ban befe laet fïe totBt fis ootft te ffen
upt Bet bolgenbe / geftelt öp een Euptenant.

CHijn Heer. χ

Sedert ons laetfte vertreck met de Vloot uyt tititet '

is ons voorval defegeweeft, te weten als dat wyS

eenigedagenhebbenbefichgeweeftomopde En-

gelfche Kbft te komen ; ontrent het i^cord-vmlm fijn,
de,hebben op den
nigenden Auguftus denvyandtver-
nomen,weiende loef-waert van ons ; Wy met de Vloot
zeylden met haer heenen, verhoopten foo fy af geko«
men hadden ,een deel van onfe Vloot de loef te krijgen,
maer iy niet af komende ende wy met denavond wen'
dende , liepen
's nachts door haer Vloot, foo dateeni-
gefehootenop malkanderen gedaen fijn. Wy weder
wendende, hebben door de donckerheyt desnacht»
malkanderen vermift, temceralfoo 't hart begonie
waeyen. 's Morgens wefende midden in de Hoofden,
fagengeen Engélfche maer fagen een Schip in om
vaer-water, 'twelck een Engels Schip was, dat door
florm dien nacht fijn Focke Maft en Boechfpriethid
verlooren, 'twelck hem datelijck opgaf endeooclt
citoverbrantwierd j Wy loopende nade FranfeKuil
om daer te anckercn , fagen op den achtermiddagh de
Engeliche weder na ons toekomen, en begoftcn tcijne
te maecken om op den hoeck van 't Landt oockte inc-
keren. Dat ficnde, liet den Heer Admirael
uyt ibnderlinge confideratie, de Roode Vlagge waey-
en van de Kruys-fteogh, tot teycken dat yderiijn beft
foudedoeni 'twelckeenluft omtefien was hoeelck
fich vorderde by den Vyant te komen : Den vyandt dal
fiende liep van de Wal. Ende daer wierden eenighe
fchooten gefchooten, doch van M^ey η igh importantie.
Door dient feer hart begon te waeyen, wenden we-
dder voor
Beloniin, en fettent met de vl'oet ten Ancker-
Desanderen daeghs vernamen wy eenigevan desVy-
andts Vloot, de welcke alle voor de wint na Wichtlie-
pen, Wyhebben eenigedagen door harde ende con-
trarie winden daer moeten blyven leggen. Dochver-
aeyltfijnde, enomtrentin 'tmidden Zeeboudende»
hebben den vyandt wederom vernomen met byd«
Zeylen. Op den ν;»»·</ί» Odtoberdes üamid-
daghs met een moye koelte, waren fy te loef-waert
van ons, maer quamen niet af, wy methaetzeylende
wenden des vyandts Vloot, foo dat wy haer rnetden
avont noch fagen, doch met siendachtige miraculeufe
wonder, als ofte hetGodt de Heer verdroot, datter
meer bloed foude vergooten werden. WantGodtpf
denfelven tijdt fulcken ftorm ende onweer, dathet
merckelijck kongefienwerden, gelijcknurfwVaf/»»·
macl, dat Godt ons foo door Mift, Regen, en onweer
had van mallcanderen doenicheyden ,gelijckdefelaet-
fteflorm dieons V2n malkanderen hadgejaeght, tot
den
negenden dito heeft geduyrt ,'in welcke wy van roa-
kanderen waren verftroy t., dat wy op dato by
van de Zeeufche Schepen, als mede alle de
Hooft-OtEi
eieren van'tZeeus tfjunJre fijn gekomen, alsmedeii
een Schip met de laetfte ftorm verbrant, nietw^nde
wat voor een Schip het noch mach wefen. Wyn«
zeylende ontrent voor de
Mats.

^eec «aebi l^ettffonactiS fcB^eef ban ben ^
ften ©itobec / ten 9|nc6et omtcent acht mglen
ban be
Maze, batfe tot notΒ toe albaec boo? be ^
3®eflelijcbe toinbenbefetblebenj »onbenb«n«»2
nfetpecfettelöc6 toeten toat tjnselucaen entetamp^w
D'ieneenbiö'anöire iScBepw baw 'iïo»^^ ^


-ocr page 853-

«intwiacH,--------------_ ..

tt uait ggeantBeec (eggentie Mn bupteii af gabben
Bonnen cemarqecen / toaS bat tu(fii)cn b«i
fefden
«noe fcvenden befec / <n be natBi een banbe opgemetbe
Àcfiepen i»aj$ <n ben b^anbt gecaecBt / boeg béctcou-
öcn'cfclbegeen
Oorlogh Schip maec een Brander glje»
toceli te fijn / betogl men get niet gab gobcen fpjinggen
notö eenigg €anonlojSgaen/enbetoacen nbcgtwee
^ciepenbangaece SQntBerii ggefmeeten/ gneene
foobecre banbatfpget nletfionben beöennen/ en?
tje get anbec / foo bectcoubat toiecbt gêt ^tgtp
Deventer fjjrtbe een ban be capitale nieuto-ggebous
öc iScgepen / ceffojteècenbe onbec 't Collegie tee
abmicalitept tot
Amftcrdam , ggeboect toecbenbe
bOO? Capitepn
Jacob Andrielten Swarc , bepbe be
l)ooiitg?ebe^cgepen/ gabbenfitgbaec op/ foobeel
mmfionbefien / uptbe Inloot beggeben/ enbe nae
allfingg / taacen in be ^ce-gaten befec iKanben in ge^
Ballen: 3®eiflgalben/ alfoe noobtfaecSeljjcft baecop
met eend bienbe te tooiben ggeingniceect / of be
l)a»rcg:ebe^cgepenenbe boo;namentit)cBget confi^
tietaöel iScgtp
Deventer , in foobaenigge onggele-
g^entgepbt biacen becballen / bat fp onbecmgtielgcB
Dabbenmoetenbe^eecupmen/ foogafgp gaec ^o.
iSog. in bebenc&en / Ofgetnfetgooggnoobiggbia^S
ten fpoebiggfien aett alle be Collegien tee ^bmicali-
tepttebebeelen/ aenHonbtj^boa^becefpectibe Sflbbo-
catenf ifcaeW ggeafftffeectmet bigouceufeitammlf-
fatlfen/ uptbengaecen op alle ^cgepen ban gunne
Dftectie /fouben mogen
Eiomenin te ballen/ bielfcgec-
ptljjcBt'inqulcecen / ofjpoocft baojebfolutienoobt
jebpngen biacen gebteed be J^lagge te beclaten / enbe
tonccacie beblnbenbe teggen^be <Commanbeui0 of
Capltepnen/ bebecepfcgteftcaffen tebeccetecen/ of
toel Oaec metbeggenomeneinfo^ntàtienbecb^aect^te
fcnbtn/òmàlgiecfegeniìgaecgepiocebeecttebjoiben/
bolgen^ be Ï@etten enbe Q;b;e ban ben 31i:anbe<

n^endetec ©ecgabeeinge ge-eygibeect enbe laten Ie* ligi

fen / be cefolutie ban be Ifteecen Staten 6ate^|tntlpa=__

len/genomenopbiebangaet i^oogHaog. banben fes ---

entwintighflen becbooileoen iteaenbt/ caecBenbe'c
fenben ban be «Sebeputeecben enbe <0ebolmacgtigben
op '0 Sànbtii ®looie / giec na bolgenbc getnfeceect.

ExtraBuyt demtulen van de Ed. <JMog\
Heer en Staten van Zeelant.

Dm vijfden OBihr 1666.

N' Adergedelibereertfynde, op dén inlioude vàti Hcfel»
de tegenwoordige befchèyt-brief, énde vervol- 'jf^fn
gens over de reiolutie van haer Hoogh Mog. van ^„"èX
den/««nta//nt<;^é/f»ndervoorledenMaendt, raecfcndc 't foiUtii
hetiendenfda
Gidtpattirdtn eudt Gevclmacbtigbien «P'< 5®?®®
Landts Vloot,
breder ghementionecrt in de van nobeeS
gifteren, is naer iterative omvrage ende verwiflelen 'iltemjl
vanveeleendediverlcheconfideratienter materie die-
nende, geperfifteert
by alle voorgaende „egativ, refolu-
tien op het cas fubjea genomen, om die met derede-eecoin '
nen ende motiven daer toedienende, doordeHee-
ren ordinarie Gedeputeerden, ter Vergaderinge van
haer Hoogh Mogh^nde omftandelijck te laten reprefen-
teren, ende dien volgende het nemen van dé voor-
fchreve refolutie
defadvmurm, ende vervolgens oock al-
le het geene in krachte van dien is gedaen, met ernftigU
verfoeckdat de Provinciën eenmael willen teghê»
gaen, ende metter daetfteuyten, datin het toekomen-
dein weer-wil van defe Provincie, ghelijck het nu is
gefchiedt teghens de oppofuie van twee notabJe Leden
van de Unie, foodanighe groote refolutien niet en mo-
gen werden ghenomea, daer by in der daet het iwifff
ettdivoirnaemliegffag-nandsngmttfcben Staet, finJirlimitatit
i nfiraSit, ofte richter gitittgbfaem aen een Perfaon uyt de V.ege,.
ringbiaerJtapgbedragheti, fit wameirdt Provincie va» HeU
landt matrgoidtvindt het felvtaen te dringm ^
daer de felvé
ibo veel andere iaecken, die op verrtì na van dat gewig-
teendenaïleq) enfyn, langentijdt, jagheheelejarm

buytenéonclufieenderefoliitiewordengehouden,nie«

^etoijleoocB in becftgepbe ^tgepen / ΒβΟίύβδίίίΒ
ban 39lec al-beceptsi toatec ggebjoncBen teiecbt / enbe
batget ao^atecoacB bupten bat toebal bp fommi-
otie gae|l ten epnbe liep / bat mebe bit gacbe
iBebec get0ge{t;ecB banSBncRecjSenbé Cabeljï niet
betminbecbe maec biel becmeecbetì)e / fOube i>ocR
ten googgflen noobigg tnefen
ί bat be gigemelbe
glen op
't allecfpoebt^fienae Quaemen gaec l^o. Iföog.
wfolutie enöe aenfcg jöbinge banben ne^hen en twin-
tighiien bec boo}lebe |Beent/om àllébeboo?rtbebe

boen fupplécen. j$ebect^l$ nog al^ecbp 'fi ^fnbt^
Bloot ten SSncBec ggeBomen /benEuptenant Ifbmi-
taelvan Meppeien , meteenigge anbece ίδφβρβη /
foabat men nnalbaec banbe^tengUe Bonbeftennen
twe a drie-en feftigh ïtee-jelen. gin biec boeggen /
aliS ben Xuptenant
fSbmlcaeHBanckert mebe met fpn
btigebbenbe ^cgepen toebecom bpbe i^lagggefoube
fijnggeBomen / appacentellicB aenget bolle ggetai
toepntgg foube manciuecen. iS? gabben eecgiftecen
m enbe gupben tneeceen anbec ^i^lliot upt ggefonben
omgem
Banckert op te foecBen / enbe becteeubiben
tiatgpteloef-toaectbangaecMa^ / fllbiaec gp mebe
onfeplbaec maeftbieren geancBect/ ofanbecjjfoubgp
e^lieei om ben Doojb fgn gebjenen / enbe met bit gac.
be toebec toaji get getti tot nocg toe onmoggelgcB ggei:
oeefiancBecteliigten enbe b)ebec onbec sepltegaen /
fOb gaeil fp biebecom met getn fouben toefen geconinn-
Beect / toasbe meertingge naec b' 4enggelft«elBu(l
Obec te (feecBen / enbe ben bpanbt biebec op te foetBen/
ttntoaece'fpinbe ïi^lobt b?p meecbec fiecBten fttbe
WebjetBenbebonbett/'aUJfp bec jonggflgabbenbei
fpratt; baec toe get gacbetoebec/gebjeBban 95fec /
Jötemènbebecbecfban ©lees! en anbece ftigfe/ofte
0 ecjjéigcBeanbecetoeballen/ttelttattttl ^uabeBon»
wgebbentoegébjagt»
^ilte(c«n<a<btput(ttbeQMn Zeelaatj^ebbenom

tegenftaende deconfonante opinien en vérfoeken aen al-»
led'andere Provinciën tereontrarie: doende Extraà:
van dit in haer Hoogh Moghende notulen t'lnfereren»
Onderftondt, accordeert met de voi^ehreve Na*
tulen.

Öeteeckent

JnfitttieHu^herh

cn ο ο R L ο G Ses tn Veertighfie BoecL 8 3 7

aS^aec op gebellbeceect f(inbe / gebben b' anbece
bincten baec ban beefocgt Coppe / bie gaec Φ bele bec·
gunt

beteftecttbe Collegien tee Mbmicalitept op'tfpoe* 'S
bióBPemocgten ttojben befcgjeben om te bifpfeie» *
een op een
Winter Vloot, enbe baec ootB ggecontec-
«eet met ben Itoningg ban
Vrancktijck, enùeftìn
ifeaiifteptbecfocgt ^ec toe fnfggélgcBjï een goebtge-
tdl bhhTönlftgtfle ^cgepenenbe Zeegatten met bi
hottbigge ^e^anbecis tebjillen uptmaetBen/ om foa
tefameheen goiebe ©loot
banfesen dertigh α veêr-
tigh ^tgepenoftetoelgcootec ggetal bp eentebien·
gen/ombenbpanbtbaec mebe benggegeelentointec
««frtiommobecert ènbefjtiggecen/ enbe get ^anael
op^teftoubén/ fonbecget ggebjupcB ofte meeffec-
fcgaitbenbientot gcoote ittcommobiteitt
befcepma·^
i^J?»" Yi!°ckr«ckenbebifen iStaebt langgec een
beEnghelftihetelaten/ Boönenbefoottelt» #cenf®i
llebèclanbtfcgeietBepen/ baet upt be boojnoembe
Wintér-Vloor foube tooibittegiiompofeect / baec toe
taiecben gep^epaceectenbebeenaèmggeiitaedit/ ,0ge-
btitenbebe Dunegge enbe enggettiattiéigcBe maenbt
banNoiretilber|eMbee«iag£beelr«beRDeceffiberom
3(aa(i
3 tegeim


-ocr page 854-

8 58 SAK E Ν van STAET

ί 6S6 teeeniS Kerfmisniitbeieciie (©opclfliBe toittótfoo upt
- - ■ befe a^attöen upi
Brcft te loopcn enöe Den anöeren tn
't
Canael t' autmoteii / enöe alfoo met be raaeniw g|a-
tiuacp / a[0 toattneec ϋε Desen iieginnen te leno^n /
0et gBsdaiJigtjec
i0/toi afüicucö öan öeti.bi<anüt enöe
ticfenffebanùebjienbett Eee
te fioubenenbeget Ca-
nael
te fnpbiwn: tóaücop oQebcUbcce.'ct sönöe/
öoeöt-öfjetoontien bataefclJieöenfouöe toojbêti aenbe
g^cmelbe tefpectibe €olUgten tcc ^bmtf alttetit batfc
Öaece <©ecomm{tteetben teggcnsS bsn toeBaimnbin
g&inööfoatBveerchienbastjin/ tocfenbebetuiibcfcsS
niaitpenfit) t)cc)»aett!$b)Uücnfenben/ bolhomen gc-
lafl enbe gfteinilcueect / niet alleen om ten fine alö üoo-
ten een Winter-VJootteöelpen bifpiciccen/ ncmaec
ooth op alle anbece pointen öutt alöcteprii toegefonben/
enbe bie ()un boo; bie tgbt notg toegefonben foube mo ·
oenloojben.

'iSafisi <®cn leec ïïaet ©enfionatig deWitfcftjeef ben
©last thienden, jeplenbe btaats ban 't €plant Schouwen
frsoutae omtcentiesrnijicnin^ee/ batbcn aclMden Ijetïiacs
öetoeectoatfetjeen ofte nemen/ foobatfp aenHonti!
öeboo^geftöooten lïengen toebecop cecftten/ op bat
eenpgelöcli ruUH^fienbeftcD mebemocdten geceet
Bouben om fiabeisste feo?ten> enbe becboìgenji ani Bei
leltcBten/ intasi Oet tocebecfftOVjecbec fiabmogen
Debacen/maecbe ininb tegen ben natgt inebecop-
(ieet&enbe/ föngenootfact6tgetoeeft be
Stengen toe=
betont te fcljteten enbe alfoo aen ancöec teblpbenleg-
aen: <@i(lecen tegen^ benabont be lotnt toat trct-
Benbe naec be Soojt fìant gabben allenoo-
iiiölJe pjepatatte «emaecfit om inbe naecnatöt Öet
ancËec temogen opficggcn / enbe tegen^ ben batg
onbecseplte toefen/ baectoe oot&notf) bien felben
abont/tot nacicBting ban be anbece Stöepen fepn ge ;
tiaen gettben/tDel&en bolgenbe ootfi Debeh met get fcge^
mecHtiJt onbec jepl gecaeht fjjn/en Rebben fo beel boetii
Ijjc&bêiScöepen bte toijbt enbej^bt öB^ancBect Ιβί
flen / toat bp be ffilagge becfamelt / en becbolgeniS nfet
aIIeenallebelooft-#fFtcieten/ maecoocftalle paca
t(tulfece€apttepnenaenboo?bgefepnt / om te berne;
tnenintoatftaetfittipbecban befelbe bebonben; fp
Bebbenmetleebttoefenbefpeuwbatbeele ^cBepenal·
I)ecepbt$('t epnbebittuaille/ boo^namentlgcB'tepnbe
Bier enbe Water toaecen/ bat anbece maec drie a vier
öagenbaecbantoaecenboo^ficn/ enbe fuif r naeutoes
I0c&!8foobeerobecigeöabbenbat fpbaec mebe foube
tionnent' gupëcaethen/ maec bebagieoocB anbecen
bebonben tofecben bie notl^ be geojbonneecben tijbt / te
toeten befe gegeele maenbtËonbenuptgoubett : ggeen-
fintiS nonnen toeflaen/ batmenbaecombe ^eeboo?
alnotö foube
CHpmen/ maec öeeft met abbgsf banbe
refpecttUe acntoefenbe looft-€>ffic{ecen atten boen be=
pefc()ecenomb'eenb'anbec toatbptefetten/ enobec
teboen/blpbenbe/ foobeelboenlutbbaecmebe onbec
becfelbe €o!legfentec3fibmiralftept/'t toelth ecfttcc
ttfetalleittljalben geobfecbeertDeeft gonnentoo?ben:
enbe ingeballe Qet toebec toeliet / bat be boo;tftgjebe at-
ten Bonben geejcecuteect toccben doopte be ©loobt baec
boo? in (!aet te fullen toefen gfieb^atgt / om notO
twaeif
of veertien bagen te Bonnen uptöouben/bupten 't geene
notfi upt Bet ©abeclanbt ftaec foube mogen toeBomen.
^ootec(tonbtquamtpbingt)eboo2een banbe SSbi
»a«Rcct bfii^laciitenbpbere J&loot toefenbe'/enbecbolgftenjs
mebe een iBiffibe ban ben Euptenant Sbmicael
San-
kert
Dupben gefcfijeben injgoubenbe bat gp fitg bebonbt
in'tgijeficljte ban
Wacheren, enbe cappoiteect be
<l5aliliotiS-man baec itebeniS bat iip bp fitf) ïiab
dertien
aveertien
ïtee jeplen/ nietpecfecteljjcBtoetenbeöoé
beel (@ojlotl) ft{)epen enbe goe beel ^^anbeciEÌ of
aplelipten / baec onbec motj^ten Jö» ! ^P Bebben Bem
vier btflincte bjieben of atten toegfiefonben / fiem caps
pojtetewbcbatfp fouben tcatfttenbpnem teBomen/
enbe intaieibanneen/ bat {jpban fieli tenfpoebfgB^en
mebe becbiaectsi totlbê becboegen / ofte Baec te gemoet
feomen : fp en ttoöffelben ni et of Bemfoube ten minlïen
een of meec b an be boo?fcB?ebe atten Bupben tee Banbt
fteBomen fpn / fo bat Doopten op mo?gen met Bem toe®
öecom te^onjungeecetti en fouben tcatBtenl>oi)?'tob«Ci

ί

gebetvban sittuaille be 3^loot tn foobanigenpofliiec te /
bjengen / baec mebenocö eensi naec be «EngelftfteÉuft ^ ^^
fouben Bonnen obet jieetBenom cefienof benBpanijt —
albaecBonbenamtccffen, ^

^P ftfijeefbaec nebtnsi aen be «efpettibe Collcalcn
tec2iörtitcaliteptenbe beCommiffactfenin beccructl
tiue^ee-gaten tot Baec naecicBtingBe toat tourg
fp De pjobtfte^cBepèn/bie be ©loot toiecben toegefon»
ben/ fouben bienen te boen nemen/ om
'0 Eant^
beli aen te tceffen ; l^p fepbe boojtji/ onmooeljjcB te fün
bp foo becce be o?D?e bp Oaecl^o. iBog. bp be ©Eiotio,

mie ban 'iiEanbtjSi ©lootegeaccetteect/nietentoec»

De a cBtecbolgt / bat be felbe ©loote opt ofte opt Bupteii
be icgentooojbige ongelegentöept fouDe bonnen toeibcn
geBouben/ getonfibeceect bat onbec foo gcooten ghetei
ban ^tgepen beeltjjt foube gebeucen bat eenige
een (itntBenbe toiecben / bat eenige baten begoepenaf*
fpjongen en alfo upt letBten/bat eenig Mees acn quam
batb?oobb?ufBtig ) toierb/ enbebebojf/enbebtecgcs
lytBê anbece toeba lenmeec / bieepgemlgcbbeCaui^
tepnen (ot toelcBcc bcfo?gingBbebib?eiitoacenf!aen'=
be / nietBonbentoo?bengBeimputeect/50nbe ctfitii
beBlaesBlijtB bat baec boo? 'jiSantiS ©ioote/ bicfitolli
tot geo te oneece eti p^éjubicie ban benStaet niee^ upt«
tee Zee biel.

^ebect Beeft alle m03B«li)£fie bltjbt enbe nactllia»
B^pt aengDetoenbt om be^tBepen gebeflineect totu^nt»
toectbinge ban Baec i^o. Jliaog. begeecte becbat inbit
felbec boojgaenbe iSefolutie banbeneenentwinugh-
ilen bec boojleben i^aentfoobeelboenltjcli inflaete
te b?engBen / om ben töt baec toe gBeccquiceect te 6on>
nenin^eeblpben/tot bolboeninoBe ban^ttoeUEie
<©obbe%eceeenfeecBantfaem enbegBetoenU tocbct
Babgelieben tebecleenen/enbeOab be#ppeti)oofbm
obecbenfelbenootB metBacenoobigBe ^nfitutiicn
enbe anbece geceguiceecbe bepefcBesS boojfien^ Ijp Deeft
ben dertienden Odobris benEuptenant Silbmitacl
Banckertmetbe^cBepen cefo?tecenbe onbec 't Colle»
gietecttbmicaliteptln ZeeiandtgBebimitteett/ enl»
metbe^tBepen cefojtecenbe onbec 't€olleeietec
Sibmfcalitepttot Rotterdam fjjntouciigBifctnafi; 't
Goereefche <©atenbebe Mazecefpectibe/latcniBbe
^tgepentot bebfcettiebanbe b?ie anbece Callesien
fpettecenbe/BacenCouciibecbolgen naccBetTexe!,
te toeten boo? fo beel b'eene en b'anbece tot ececutie ban
beboo;gBecoecbe Baecï^o.iI^og.iSefolHCie ban ben
eeuentwintighften bec hoo?lebeni©aent nieten tea*
cen gebeflineect en gBeaffetteect : Bebbenbe albooccnsS
mebefoobenigB^nojbjegeflelt/ batnotB
boo?bent[ie
ban atBt bagen eenige latgten oftefdbbpji-SSattgui»
fouben blpben Bcupflfen tuffcBenbe Wielingen enoe
Ooftende,t^^tfgabecss -©alliotiSofanbec bactwU
alS met Water, Bier, Anckers , Kabels ofanbêCelliii
Boeften gBelaben / bie be ©loote albaec noti) moeiten
Bomen opfoetfien/ te toaetftBoutoen bat be felbe ©loot
op BMpben ban ban ben anbecen toai
geftöcpbcn / enoc
bat bemeefiejgtBepentoacenbecscplt naec be cep^
tibe^ee-gatenbaecbefelbe 'tBup^Boojben / bat oe
boo?f3 aenBomenbe^tBepen/ «©ailliotiS / of nof '
©aectupgB becfialben Baec
mebe toebetomfouwn
Öebben te becboegen na be bipcitten / ban tosec fp ti-

fpectibelijtBmotBtenfönuptgBe;tpU/ombanbo«t?

te acBtecbolgen foobanige o?b3e ali Ba«
tecaibmicalitept bie Baec uptgBefonben Baböen of
toelbpbec felbec CommffTacien of anbece Beöienbin
in be felbe Zeegaten fouben mogB«n toecben gegeuen,
'3S anbecen baegsS toacen cotB toebec bp be ©lasse
Bomen bejpcegatten bie fp op ben
negenden saec
booceng naec be
^ngBelftBe haft öabbcnof 0«fonoen /
0pfi0ntftBapienbeBebbenb'<®ffic{icen banbe lei^
gecefeceect/batfpbe€ngelfiBc»looteoifi"}^^^,^^^^
den befeöomtcent benmibbagB Baöbe αΜκ»^
boo? be iSebieceban Sonben/naec Bate giffieoR^
tcentttoee mglen ban 'tnaefte ïanbt/ ttoeita ip
fepben boenmaelji al felfi te Bebben in 't Ο«Π0ΐ 80®°'
enbe bectcoutoben gBetoeefl te fönben ^ae^/
bebebooif5 ©loote boenmaels? ^©eiltentfwem oe
toiNbt fönbeSupb tenS^upben/ enbe


-ocr page 855-

en OOR 'L'D G S^s è» Viey%hfie Boeck. 839

m{f«rtiptfbrt9c6traciitcnbebe 3Kebieccfö ttloopetii
l)ftDto£ticromDiifiant)eL-e Fregatten betioaettsi afgc?
' wetbicijt/ omnabec té bicncinen oföejbooifcöiebg
«gnaclfcge 3@I09teooc&e(Ti.'Cttbelüt6binQen estoopen
toai/ banofbefclbe ofecnffle^tBepinbanbfenösKC
Rocpin^ee motijten bebinben/ enbetiaec cappo^t
te bomen been/ acnbe iSaben tee ^bmicalitept. bp
öêMazetoaeconbec fpootöaUecefojteeïben. , i
g^onbecbaoB ben neghenticnden Auguftij lfitiO
j^eerenban Holkndt boo? ben j^eec ïSaebt ^en^
Β ftonatfjiaeneaec ^oosö HoöBenbecommunicecen
fiat Γί> {)abben gebaen acceüecen ue ilt l tmecfiet ^uat/
om io?refi5onbcnt(e gcftouben in icngelant totnaf
ö£Cl ban ben ^taet. 5&at toel Baec €bele €i|ODt
iBoBenbcbop;fi)sm igeet ï^aet ©enfionacijS jOabben
loegelncten of flf ccinntliéect aen Buac cene bofffclingö
Dan ^2teben tneteenen Sylvius, teboo? €belman
tobc 0?incc{fe iSopale alöier/ enbe altansS bpben
Coningl) ban<engelanbt; ntaec batgp be felbeftab
mlfüjupcht enbe 5önla1l / .om alleen tc iiojberen
liettocccfeban Vrede, te bupten gegaen. ^atftp
uoo? ttoeebagenbp Bern ïieec Kaebt penfionadii
Homenbe / fjab na getooonte/ jtjne 25?teben gjje'
(ommuniceect/
50nbedriej be twee toaeren ban geen
Delanol): iliiaet een
derdetpaffccbp/ fonbec bate/
Of©prc(ï?{ft/ ai!S
pourvoüstnefme» Buatbaec mebc
tocgl) gacabe/ beöanbbe üïaebt ^enfionacfsi / bat
Dtibcc befrlbe 25?ieben toa^bcfe pourvousmefme.
fntoeliheSylvius fpjatö des Villesque vousfavés,
&qui font inteutionnèes pour une boline paix. bOO?
btelcft tuooH paix becftaen ixiiect be Coningg ban
Engelanc : gclijtii bacc nae ontbctBt of gefept tofect bat
Syivius rfebeenenautoe becbtnteniffe tuffctienbelelbe
ftcbcn i bat fp mofien nemen ecne bi gouceufe cefolutie :
6at EngelandtaijSbanfoube ficö filaecbec eipUcecen/
(nbctreöen ineen nautoet cojrefponbentfe; te toeten
metbealfoobeceenfgObe ^teben/ enbebatmenfïact
foubeonbecbe Bantfounieren allemibbelen/ómte
bomen tot een goet atcommobcment {enbe te bieetiien
b'lnftrfgue {lembeBent. g^oo? toeltfie
Imrigue
menmolïeberftaenbepactpbanb'anbete / bie nfet
toacen ban be
Vereenighde en wel geintentioneerde
^teben. 25uatteöup06omenbe meenbebefen ke-
tteren b^fef tetjebben acgtetgouben : iBaecbebittben:;
ifbat ftpfemet b'anbete flab obecgegeben/ guam
loebecbp ben i^eec Sïaebt Ipenffonacf^/ bjaegenbe
ofttpfoobanenbjiefoocftfiab ontfangenl €nbealii
[Ittfcpbe/ /a: enbebatfip baec ban foube cappotte:
tenaenbeJ§cecen<i5Be£ommftteerbe Kaben: toiett
Buat biepcfty enbe gebefcomenanceect/ enbe ttotg
mceiölsifiphanbe^eecen ban Hollanttoiett tctftont
omüoöcn/ cnbebaetop gee)camiBeect/ enbeweffenii
aftpfcBinge ban be Sleutel ban fjjn Cabinet geίJtte^
ticttenbe geb?atftt eecflinbeCfl^elnpe/ enbe acljtet
ienigeonberb?aginge/ opbe«l5ebangen|0oöit» Φβ
ff Ibe bjicf : pour vous mefme, bupbe aljï boltDt.

^ourvousmfnie,
Cher. AMZ

^ TEcroiseftreobligéde vousfatisfaire furmon long
ijsj
J filence.carjevoy partoutesvos lettresquetous
eftesforten peine,& que vous attendiez de mei
nouvelles avec beaucoupd'itnpacience, &particulie
ff ment par la derniere que vous avez eferit a Milórd,
luimefait profiterdela premiere occafion pour vous
"iformer en voftre particulier : Coroinej'ay eu bien de
P^ineapailer,&quej'ayefteobligé de prendeun grand
oetour vers Ie Nord » mais ala fin je luis heureuferoent
arrivé icy, il y a cnviron quinze jours, mais c'eftoit dans
ε temjjs qu' on tenoit tous nos ports fermcs , ce que
onafaittoafioure ala veilleduCombat;,ccquieftla
5 que je n'ay pu vous efcrire, cependant je n'ay pas
'wledereprefenter fort au long tout ce quem'aviez
tommuniquéjcequeron afortgouftéicy, niaiscom-
we noftre Flotte eit fortie du de puis, que mefme il y a
«i Combat, dontnoBï venons appirendte Ie futìces, q«i

npus cftaflèi avantagieus, Γορapas;jugéapropos dé idèi

fuivrelemodelledelalettreque vousni'ayieidonAÌ;, __Li

licarelleferoic^hoÏsdefaiion danscetté cónjujiauïejj
^jtijais pourla vifée^ ledeflèin quelesaniis ontde faiié
■.de forte que 1'on envoyeipy ,ε eftce que Γοη apprdùvé
fort, & vous pouvezhardiment travaillerfurce pied,
vous alTeurant que 1' on embraflè toutcs les ouveitwei
queronpropolera furcefujeft, carje
icay de bonnè
«part, quenonobftant cettederniere vidiorie Ié IXpy
. perlifte toufioers dans les bons fentiments de paix, dè
forte que les amys peuvent prendre la defluì les mefu7
resfanscrainte quel'on changed'opinion dececoté
ey, maisilfautauffi que jevousdife, quepqurmieux
reullirdans cedeflèin il ieroit a propos que
lts Ville! qut
vousfcavtx., /juifortthitn iaitntiiianieSpour umbenmfaixy
s'unijjimetit epronttmint enfimbleftir cejubjeü,
& qu'elles
prennent entreenxquelque7'if<ìr»«/»r^ii;«t/ii«,furquoy
nous pouvons faire quelque bon fondament;
EncecaS
làj'oieroisvous aficurer quepourpeu qu'ilyparoiflè
quelque chofe de folide, I'on s: expliquera
plus ciairemmt
dececoflèicy, &qvieroB entreraalorsdansune plm
particuliere cerrefpoudence
, & 1 'on fournira fiubs mains Wtt
les moyens qa'ih
pourroient fouhaJtter pourveniraun
bon accommodement i
Ci rtmprelUmrigue qae vousβανικ.:
Si
vous jugiez qu'il y aye lieu de teenager quelque chofé
dereclpar cemoyenla Vousn'avezqu'aytravailler,
& me mander quel progres bue vous y aurez fait ; & jó
yoiis promet que la chofe derneurera/fcrK/» ,nedoutanti
pointq^eparcemoycHlà noüs n'acheininions l'affàirc
ou nous la fouhaittons: je ci-ois mefme que Ie fucces qué
nous avons eu en ce dernier Combat y contribuera quel-
que chofe, car Ia panie des alnys & de ceux qui defirenÉ
la Paix fe fortifiera : je vous prie d'avoir la bonté de me
manderparticulierement, ficelan'apoiiitapportè queU
quechangementdansl'Eflat, & deme dire les verita-
bles pcrtes que vous avez faites jCar appa reni ent 1 'on les
deguifera Ié plus que 1'on pourra chez vous, pouràveu-
glerdetantplusle peuple, neusn'avonsperdu qe'un
VaiiTeau au quel Tromp a attaché un Bruileau fort a-
droitement, & environ quatre ou
ciiicq cént hommes'taai
tués que blafleK nous aviotis pris deux de vos Vaifftaujt
quenousavons brulTez ^rez, & BankertquiÌecoiii-
mandoit s'eftoit heüreufementfauvè, nous avons oefj
êufixctnts prifütitiiirs ; Vonavéualjflifauter quelquctì
uns devosVaifleaux&ilyaijeaiacoiipde donimageZj
commel'on croit. je vous prie de vous en infòrmcicSi;
de m'en faire patt 5& de me èroirea jamais, &c.

Voorujelfs. ,

Lieve Vrient.

Ick oórdeele verplicht te ίijn U t: op myn langh flil^
fwygen te voldoen, alfoo ick uy t U L : Brief beipeu-
re dat ghy feer in taofite fijt, ende dat ghy van tny
inetgrootc impatientiebefchéifwaert verwachtende,
'tWelckghy voornamentlijck doorUL:,Iaefté«en31i-
Urd te kennen hebt gegeven, ende de welcke my van de
eerfte gelegentheyt doet profiteren om UI: in 'tpart-
culiert'informeren hoe veel rooeyteick gehàdt hebbe
om over te komen, ende dat ick genootfaeckt ben ghe-
weeft eén groote keer nae 'tNinr^n te nemen ; toaet
eindlijck ben ick alhier ontrent
viert bien daegen geleden
geluckelijckghearriveert, 'twas doen men alleonfe
Havenen geilpoten hielt t'ceen men altoos
Voor 't ghe-
vecht gedaen heeft, t'welck de oorfaek was dat ick U t
niet heb kennenfchryven,
ickhcbondertüflchennieC

geweeft jmaer alfoo onfe Vlootc federi üytgcloopeti
is, ende datter felfs een gevecht is geweeft, wacr van
Vyhet fucceskomentê verftaeh, 'twelckvoor ons
avastagieuxgenoeghis, fooheeftinen nietgoetghe»
vonden'tmodelvatidenbriefdatghy niy gegeven bad
te volgen, alfe de felve in defe Conjunfiuren ontijdigh
foude fijn, inaeraengaeBde'tooghmerckéndcdefreyn
'twelck de vrlehden voorhebben einde iàecken fooda-

nigit


-ocr page 856-

840 SAREN van STAET

iSéà ie difponeren Öat meh herwaerts féndé^ tìildkx "^éri

Hiétléer geappiobeert, endeghy öi'obght vry óp
dien voet arbeiden, UL: verfeeckéréhdë datniën
alle de openingen diemenopdatfubjeiitfal vooiftcl-
lenèmbrafleert^ alfoö ick van gó éder hïndt Weet dàt
«ièttegenftaende defe laetfte Viitorie den Koningh
altoos perfifteert
by dé goedé fentimeriteh tot Vreede,
foois'tdatde Vrienden haermefurèsdaernaer cori-
nen nemen fonder te vrèefeh datmen aen defc kant
van opinie verandëre, Doth ick móet U L : òock feg-
feggèn, dat, ombetcriri hetdeiTeintereuiTefenjhet
noodigh foudefijndat d'àènULi bekende Steden,
ènde dewelcke wel geintentionneCrt fijn toteene
goede Vreedehaérte faemen naeuwelijck verbonden
opdatfubjedt, ende onder haer een vafte refolutie
iiièmen, wacrop men eenighgoet fundament foudé
konnen ftellen ; Inwelcken gevalle ick U L: föude
dervèn verfeeckeren indien men iet feeckers daei- in
kan befpeuren, dat men fich klaerder van defc fydé
|alexpliceren, ende datmen alsdan in een naeower
Correfpondentie fai treeden, ende men fai onder de
handt alle de middelen by brengen die men foude kon-
nèii wenfchenom tot eeii goet. accommodementte

feraecken, endeafbreecken d'Intriqiie aen UL: be-
ent; In dien ghy oordeelt datter gelegentheyt iy

dienghyc

pm iets reels door dat middel te mefnagereii, ghy hebt
daer niaer in te arbeyden,ende my berichten >vat pro-
gres gy in't fel ve fult gedaen hebb'enjendeickbeloove
U L: dat de faecke fecreet fai bly ven, niet twijffelen-
deofwyfullendefaeckdoordat middel brengen tot
ons gewenfchte einde : Ickgeloove felf dathetfucces
*twelckwyin dit laetfte gevecht hebben gehadt. daer
toe iets fai contribueren, alfoo de partiev^de Vrien-
den ende van diede Vreede begeeren hàer Talver-
ftercken, verfoecke U L: de goetheyt te willen heb-
ben my particulierlijck te berichten, oPtfelve niet
eenige veranderinghe inden Staet heeft toegebracht,
ende myt'ware verlies, 'twelckghyL: geleeden hebt
overfchrijven ί Alfoo men 't felve fonder twijfFel meeft
doenlij ck ial yerfchoonen, om het Volck des te meer
te verblinden: Wy hebben niet meer dan een Schip,
Terlooren aen 't welcke Tromp feer liflelij ck een Bran-
der heeft geklampt, ende ontrent wV»· of vijfhiaiirt
man foo doodt als gequetft, wy hadden fiowvanULj
échepen genomendiewy daernaeverbranthebben,
ende Banckert die de felve commandeerde was het
geluckelijck ontkomen, wy hebben
vijfoFfis bmJirt

.«fffiltf
kanSSu
ut een

gevangens; men heeft oock eenige van U ί: Schee-
pen fienfpringen, ende foo men gelooft fai der veel
fchade geledenfijn, ick verfoeck U L: van 'tfelve te
willen informeren, ende my daer van deelachtigh
maecken, ende my altoos tegelooven&c.

^nfdn (fTafifitetbottbt mentie|^{nute kanten an>
tiec^^Kf/eéfcgjeDenaén tiejSConfngg!^ Seccetarfj}
Arlington, tifett W tiefientie afgegaen te 3ön alceetie (n
Martio,(}[|efttl?e))£n tioo;tie OanUtDanfönJdjoute:

c/fla Hayek neufiefne i^Mars 1

Cwr ΙΛΙΙΟΆΏ.

JEnef^auToisvous reprefenteravecquel deplaifir I
aij receu let Lettres de mon Amy ; afleurement

-..... ^u'U n'a pas fait rapport a faMajefté commq il

alajflez toutes chofei encepays, air il eft impofli^
blequ'Üfe puifle refouvebirde toutce que i'on luy
a dit. En ?n ,
Cin Milord , ilfiluc qüe vous fga-
cHlez. que 'nous avons fait 'm grand pmi ptur l»
faix \ ΰρΛτ cenfi^amt pour. mm p,tit Maiftri . qu'il
mpirl* deimtt JuitH fur l'mitripartttt quia tousfours
Ugnn piK cy drnmt y ullmmt jùt h Boy η* deit poInS
^mttrf fu* mn Maifin tif tornt , dihm , XS j«· ims
ftn dtfttfrs ih Iffirmt cogmifirt m tjftS par
ί,' t^iuraaci ,
5#»f SUvitts ^^moj jffff/. ·»»/«»»»» ijt'fa Majtfif a lts mil-
Inrff iraintìim dft mtnili f«Hr Ufais ^ 4i viirt φ('

iivmmt én miiii Mei le pais , ét qu'il dedite deViift
Dieu qu'il ri'aVoiti point d'autres dèflbins ; té
agàignele Cdeiiis detouttes leàhonneftes Genitfi.
iéy. Je vous laifrè a penfer , quandlàpaiiferaftite"
étì quel bon Eftàt faMajefté
SctaHiipith M»iflrt{ét;li
cy , ouyje dis encoré , quii feri 1» plu grmj Κή
monde,
maisficeshoneftes Gehsvoyent unréfroidtf.

fement póur la paix , affeurez vous , Cbir UìUU '
que tout le monde ity uniniineméiit dèfendfont
léur partiejufques au dérniér pòint ,!&fi le malheur
(apres avoir facrifìé tout) les mét a l'extremite , ili
chàiTeront affêilrèment mbn
petit Maiftre, &fe Jqjj,
nerontalaFrance,6c nedoutespas , CberM.ilird,qn^
c'eftla veritéqucjevousmande^jCirfurinon Amé je
lefgayjSc je fuis tres bien affeuréquéle bönheur dem»
Maìflre dépend de la bonne intelligence duRoya.,
vecques
ìesboneflis Gens qui fonticy pourk palx, cé
qui m'aobligé dejetter mes dernieres
httris dmi ti
ftu; Carfijeles avois communiqUees aux biens in-
tentionnées, ils auroient tous changez j cotameje
vous ay mandé icydéflus, Scjevous conjureencore
Cier Milord, de bien afleurerlé Royque s'iì nefiltl»
Pa®, que
mon maiftre eft efltierement abyfmé.

Inden Hage den negenden CHaert.

\

Liève Milord.

Ck foude U L. niet konnen repreienteren metWM
ongenocgte ick de Brieven van mijn Vrient hebonc-
fangen; GewiffeUjckhyfal aSn S, Maj.nietgerip.i
porteerc hebben hoe hy al de faken alhier gelaten heeft;
want hy onmoghelijck geen geheugenifle kan hebben
vanal'tgeenmenhem gefeyt heeft ; Eyndelijck/iiw
Milordy moet ghy weten dat wy hier een ftercke partye
hebben gemaeckt voor de Vrede j en cónfequentelijcit
oock voor myn
^Ityntn Mee fier,de welcke verre ceboveii
gaetd'andere " ·· ■ · - .

heeft, fo dat

mijn%»wÌ4 , , _______________________________

nig dagen in efteit fullen doen blij eken door de vedèe·»
kering die
Sjihtus en ick haer gegeven hebben, dat S.
Maj.heefr de befte intentienyande werelt tot Vrede ,
en om effèdivelij ck te leeven in Vriendtfchap ttet het
Lpdt ,en dat hy voor Godtverklaertgeen ander def-
feinentehebben t'welck alhier de Herten vanille
eerlijcke Luyden ghewonnen heeft. Ick iaet U L.oor*
deelen wanneer de Vrede ghemaeckt fai fyn, in wat
goeden ftant S. Maj.en mijnree» MeeftersMet{Mynt
jaickieggenoghjdathyfalfynde
Grmfie Ctningvrndi
gebeeltwtrelt
; Maerin geval die eerlijcke Luyden eeni-
ge verkoutheyt befpeuren voor deVredefo weêftver-
feeckert,I«Vt/»Al/7irrfdataldewereltalhiereenfamelijck
haer partye fuUen defenderen tothet uytterfte toe, en
indien 't ongeluck ( naer alles toeghebracht te hebben i
haer ftelt tot d'extremitey t foo fuUen fy wiflelijck miyn
kleinen Meefter weg jagen, en haer aen
Vrancknjcit
overghcven , ende en twij ffèlt niet Lieve Milord, of
't geen ick U L, berighte de waerheit fy, alfooick het
op liiijn ziele weet: en ick ben feer wel
verfeektrtdal
hetgeluckvan mijn Meefter dependeertvan degoede
Intelligentie van den Coningh met de eerlijcke Luy-
dehalhiervoor de Vreede, 'tweickmygheobligeerc
heeft mijne laetfte Brieven in'tvuyr te werpen ; want
indienick defelvegecommuniceert had aendewelge-

intentiòneerde fy foüde alle verandertfyn, gelijck ϊΛ

U L. hier rooren ghèfeydt hebbe ; en ick fweere U L «
nogmaels
lieve Milord den Coningh Vel te verfekeren
dat indien hy de Vrede niet maedtt, mijn k}i}>"»
fai te gronden gaen.


i

-ocr page 857-

actfcion ^

gptDefiHJe DleccB/ öatÖP feet connectcetbe

'lintereftvandenConinghen van den Prins, en van
dé party die hy noemde
homtftts , Q? tons Amis,

^iciisi ftonoe bp b'anDere / bte [jp noimöe uan

d'intrigue,enùeregnercnde , «(Ctaì.tfgwotefufpitfe

(tiDc argtoaen oeben/Uan opcoecf ge en na üicanöccf ng
ttatOtenöclieöenenïieffeinif.

énöe 30crgaiïccinö ban fjacc ^o. jKog. toaccn bic
nicenöen'tcaecUte HoilandtnfetalUen/ ma«ciie>0c-
neralttcpt / fllfoo
Buat tuajï een «©fficiec/ en öe-eebiat
aenùc (JÊienicalitept; fpettalgcft OeeeccbeZcelant mebe
ficnniss uan be pjocebupcen te DcDBen / alfoo Buat liont
IS' opljaectcpflttUie.

ISi- 0m^olla\\\ìtUpììeitbiteinvemo,iì>iicjHJicot €n-
Ιιιώ be Dat Ijp fpccialöcft Hoiiandt, toflchec tortceffie tot
I""· bjcojcefponDentieDpmijSD^upcftte/Oabt gctebeert.
m 3i)cci;cn<@I)ccommittcecDc Staben Q^ni Di^bbmoe
nfjenocgfi clje-eicaminêert DcöBen bc faechen /. cnbe
fllleSoOifli^lbtin öanbenban'tHof ^^ooindacl om-
tcciitöcnvyf-'en twintigkflen -Augufti, jget meefl
onöccüjagen t»asi om te toeten toie / enbe toat bte

hm Amis, bönniflisgetis j OftoClfÖtte complicen toa-

tcn. Ï5P Oabt libscalücft gecommuntceect föne 26?ie-
bcn/cnfoubeljet getal onepnbel0cf]ft)n aenbe toelc&e

L,3( öpg{jcp|cbicccct Dabt beSiConings wilwaerdigheydt

Ibm toiöebjeebe i ^afeecftecen ti)bt upt be iSerch boo-
F"",mcni)e/ aitoaecbc ^^ebicantfeecop
d'injufticeban
lÏÏ- ti'<!iii0clitl)e Dabt gefpioociten / fepbe tegften een pbec

It: hoequalijckdiemanwas gheinformeert van defaec-
ke : ilït de Coningh in alle maniere defireerde de Vre-
de: jadathyfeinfyn fackhadt: defighnerende fyne
uyt Enghelandt voor en n» ontfangene Brieven,

jBa5cföti©?tenbcn Dabben Oem bttötoilsSgBefepbt
tatDp met fijne 25jietienteBjecb gincR : batöpeett
ilÖcbfledötBtocccö inBanbenDabt: ©atfipfigO be
faeche totlbe ontfïaen : jönbe ntet ban fijn öanttteccfi:
JKactgeclflcBDP fijne eicaminatte altfltoocfe fepbe /
pjEtmbeetbeeen goebt tocccft te boen ; en fimpelöt&
flltiibt geucgecrtteljeDöeneenelJCfenbfngBe
naEngc-
landtjen batmenfulcBsiboenbebe ©jebena toenfc0
foiiöcDeöDenv

Rapport van den Heer van Somerdijck ko»
mende uyt 's Landts Floot, van het Schip
van den Heer Lt. Adm. Tromp.

E Heer van Somerdiick, kòmende uyt de Vloot
en gevochten hebbende op ^tlchip van den Lt
Admirael Tromp.· rapporteert, dat hy ine'bfe-
ginvan'tghevechtmethaer efqüadre 35. Enghfelfche
Schepen, waer onder vier van de Roode en
tm m dertigb
' Van de Blauwe Vlagge, gecomraandeert door den Ad-
tairael Smit, yan deEngelfche Vloot hebben afgefne-
denjcndedaer^icdeóngelooiFelijckFurieus gevoch-
ten, tocdattegensdenavondtj Tromp mieT'drittn
Schepen fterck ( alfoo den Luytenant Admi»
raelMeppelmèt/it/e»aflci^iSchepen achter moli bly-
ven fchadeloos fynde, een van de Engelfche met
vin en
/'/J'itftucken, nevens nóch twee van haere Branders
in den brandt kreegh, en een ander fchip in de Grondt
gefchooten hebbende de Engelfche ae' Vlucht nà-
hicn , die fy des anderen daegs meynden teRüinereh >
om alfoo aen wederzij de de Viftorie te,bekomen alfoo
fy den Admiiael de Ruy ter gelaten hadden met confi-
derabelder macht als den Vyandt. Maer de Enplfcbe
by nacht een groot ftUck voor uyt zijndegeraeckt, fet-
ten s'anderen daeghs s'morgens alles by, dat Tromp
de felvi'ghe eenighen tijdt vervólcht hebbende en niet
kennendebefeylen,wedernaes'Landts Vloote wen-
de, doch vernam die niet, maer wel het gros van de
Enplfche; en doen weder met den Luy tenant Admi-
rael Meppel gecoaj ungeert zijn, refolveerden te famen
door den Vyandt heen te flaen, om den Admirael de
Ruyter te vinden, die fy meynde »«» de undere
zijde

D

Vyandt

_ . rerende

doen tot voor de Wielingeialwaer hy den Heer Admi-
rael de Ruyter met groote verwondering, onfteltcniflë
in vindende leggen, terwijlniet twijlïelde ofte foude
den Vyandt geilagen hebben, is mede daer binnen ge-
feylt,enterilontaendenHeerdeRuyters boord ge-
varen j verfouckende om ΛVedérgefamentlijck in Zee
teloopen; Maer de Ruyter begon feer te exageren ,
impeterende Tromp de oorfaecke van fyn iretraitei
om dat van hem was afgheweecken, fcgghende van de
andere niet gêfecondeert te fyn, en met f&ien Schepen
de macht van den Vyandt hadt moeten wederftaen.
Tromp feyde dat hy dat niet konde helpen, eh wenfte
dat fy alle gevochten hadden alsfy ,dat de Viöorie indiT-
putabelaen onfe fyde foude ghevallen hebben, en als-
men niet vechten wil, het noch veel arger foude ghe-
weeftiyn, als de 35- Schepen van Smit daer noch by-
hadde ge weeft j fomma groote mifnoeghen aen beyde
dezyden, en veel mifcontentement onder de Capi-
teynen, en Matrofen van TrompsEfquadre, diehaer
meynden foo trelFelijck gequeten te hebben al«
oyt.

)

«©nbecttiffiBenlöasïootBöêBeuttiiit ficac6eel tuf»
fcïjen be aLuptenantU 3ibmltaelsi be
Ruyter cnbe
Tromp, g&e fiüeec Kievit «©ecommittecïbe ïtaebi
enbejeetointöeiJtiecban b'<©o(i-lnö(fclje €ottipa»
gnfe/fjeDbenbegetroutotbe ^Suflecbanbefcn/ ïDog-
tecbanb'obecleben iluptenant Sïbmicacl
Trfemp j
boo? pber enbe gunH tot fprt j^toaoDec oen gBeb?eben /
Ifet <n b^ucft gaen een relatie ΰ?ιη ben omtcent
btenttjbtgöebane lïaoD; ©olgftensS teneuc ban bert
25i(efbie
Tromp tot fijne becfcljooning / enbebcftlml»
bingli ban
de Ruyter fcO?eef / elbeci öDefieIbt. ^it
uptfiomenbe / cnbe aI0 ooth begaen tegOen be
paccaten/ tofecbt foo gualjjcfigljenomen/batbooi
recfï aen
Kievit toiecbt becbobt gDebaen ban in
ben üaebt te fiomen. (gnbe ftebbenbe beel communi?
tatie gljeBabtmet
Buat, bjeefbeccgftei: / teticeecbeffg
eecflnaBrabandt, cnbe baec na tn Engekndt. ^c
feeec
van der Horft gtjetoefen «©ctommitteecbé
ïsacbt/ befgBclpt&0 gcootconfibentmetBuat, bonb
oocÈ goebt ficfj te fnbbutecen naec
Brabandt»
SylviusUjajSöocöeenjSijiecgöetoeeH/ enöc fjp Bua»
gelog&êect:3^afijntoebeciiom|lin Engelandt ficccgö
8p ban
Silvius ben 55?ief/ bie DP beftgneect met
bé toooibeniifw qa'ti άί/ραίβτ, enbe bie Bp baec
naecfeggtte gebben becbjanbt om ceben. Sylviusj
foo^tfcgeen/ gabtbetil^oningl^te mflbt ggecappo?»
teect;<0elijcBel!ïofmenBfec/ infonbccpeptin
Hól-
landt
feecgebeelt toaji in fa^fenj difoo bat be Mo»
ntngD&pttanjj nictfoube cpfTcS^ti/ of men foube
't
fiem toefiacn ; b' cene upt goedtwiliigheyt tot be
Prins enbe becVieedè, b'onbcc upt dwangh: («gnbe
'tttiasi alfoo bat omtrent bien tgbt in
^Holiandi
Daer beel S^ebcn openbaecben boo? be Prins, out
Ijemtegfiebenemploy, tenminflen fjem ftellenbe i»
ben
Ràedé van State, ^nbe baec op tóait 't bat ö' an-
bet pattp/ om bat t' cfqutbeten of te becfétten/
Dab alccbe moeten uptbf nben b' ejtpebf enten / te ffen M
be tcfolutien ban ben
negenden April enbe aribeceti
f)tccboo?ge|ielt. ^aecop re^lecteerbe odc^bemoe»
bfge 9;ebicatfe ban D. Làntman i tot ftoartmaet^fn»
ge ban
VranCkrijck, cnbe ban D. Simonidesj dat
Godt niet foude op houden het Landt te ftrafFen, ioö
linghalsmen oadanckbaer bleef tegefahet Huysvàii
Orangien.
oSHbebe (Ce^tbanbefgn^jtefgafte&en*
nenBóe(tett6enbe confibecaM toa!$bicpartpi W
toaee op öpboubenfet alleen ïjeteefteelreftabiiiTeihenè
t>anben»eet
Prins iiiaaeccehgtobt auteoritciJtbeoi
ben ^omngg j^tec te %anissi ^at tP foube fgn
li plus grand
Rij de tiioodt. ^ftfiongBeeü anberfIn|eo-
Ben/ el0batben «onfngB boojöe Prins, enbeföni
toelgBrtmenttoneetöe foube befett «taet WcfgBetert
nafünapptHti

cn O O R L O Θ Scs en Veertigh^ B@eck. 841

van den Vyandt moil zijn, doch van vérre fiende Ömit j SiSt
met fyn Schepen weder naer t' gros Van de Enghelfche
acnkomenj ftaecktendierefolutie alfooden Vyandc

hem te wichtigh gevallen foude hebben, retirerende
Wielir


-ocr page 858-

858 SAKEN van STAET

iSSS 8« enfleittföttlje / falDooiSylrius BcBöen Iateniwfm=
leeenfaaöaemaöe ertcatìagante tiingfjen/ We Buat
^^ ooiöeelöe öat nooötfacrfteiöch Ue eljemaeDeten ban

üeWeleOetmemioiieecDefoiiaenmoMïnljecöiiemtien/
frtf tieften öen Heer Prins ; ja Öat l* petit Μαψ,

( foo tie fSijief lupixt } ijaec boo; foude te g^onùe
saen.

'i©icB?arttïen ban ben SSMefgaf te bennen eenfaii
enfifjulbtfoo toan
Buat ató ban Kievk enbe vander
Horft:
9113 Öte filf imp?QDecrben foobaene eptca^
öagantien,· ntemanbt/ bte een b.jup goet
Hoiiandts
filoebtfn'tlgf gab bon goetbinben/ batbe l^ontngl)
( bfeceeöe foo fo?mibatiil in ^ee toaii /foube too^
Hen be grootfie ConingI) ban be 3@ccelbt. ^tt
tnaif al mei ; b)ajübefaetbebaecmebefetteetgtel)l<^
Hen. iBaecaen benbagg enbeopcnbaec tooibenbe
een b'anbete pactp / bte
Hoiiandt öp öaet epgljen
eutgotftept enbe b^pgepb totlbematnitneren / ntoe^
ie noobtfaet6el0c{j be fclbe feec alarmecen / enbe
op gaec goebe boen füit : Sfenbe bat {jaec fulc&en
tie taa^ toe becept.
Buat bon boel fegglien bat t)p met
Sylviu3c0?cefp0nb«ecbe / enbe met fienntsS banHol-
landc, toantfipt'clcBensiflenbenileec Saebt ®en-
ffonatiii enbe anbece ban be Kegeetingïj communf-
ceerbe/toatöem goebt bocfji : maec öp 6enbe be bt-
Uetfcöeöumeucentïgptotil bat b'eene toaten
Hol-
lunds
, b' anbet Pnns ghefmdt. «Ên men fepbe om-
tcent bien tgbt ( aW gefepöt tsi ) toeel ïeben ban
Hól-
landt
toaecen gìjenegften om benJ|eec Prins te (lellen f η
ben
Racdtvan State : jKaecöp communtieetbe toat
ÖP een elee appUcabd oo^oeeioe : <!ίη be abufeeibe
bepactpebiegoet HoiiandtsVoa^ /enbegpbebjoogg
gem felf/ meenenbe bat b' enbece SISeeflec enoe be
0ecc&9e toaren. ^et contcactc blcecb j toant get ge-
fieel Ef göaem ban
Holland bceb &em faifecen/ en ooj-'
welen om bat &eb;og.

wWfltiii beboiten be ^eeeten ban Zeeland ben twintig-
<n Die
Aen ^SeptemDcc beben tn be faecbe ban Buat, fulc6$i
Γ((Ι)( {leb&enbe ]geecen (6[jebeputee(be ban bte i^jobfntie (n
geöjagtbendertigften.

'ExtraH uytte Notulen vm de Ed. ^og.
He eren Staten'vanZeelandt. ·

Oen 10 Féruer) l666.

KOchtnaels ter Vergaderinge voort ghebracht fy n-
de, deMiilïvevande Heeren ordinarie Ghede-
puteerdenterGeneraliteyt, gedatcert in'sGra-
veflhage den
em-m-twituig^en der voorleede Maendt,
daer byde felve onder anderen adverteren , het
faifement van den Ritmeefter Bmt, ghedaèn door
ordre vande Provintievan
Htllandt, hoe de felve
op eenighe interrogatorien was ghe-examineert ,
cnde onder anderen ghevraecht ofhy wel wift dat
hy gheeö correfpondentie vermocht te houden met
den Vyandt daer op hadde gheantwoort, 't felve
ghedaen te hebben met kenniffe van den Heer
Κλ<Λ
Pttt/ionaris de Wit, dicoock fulckster Vergaderinghe
vanhaerHo. Mog. hadde bekend ghemaecktwaer te
fynj maer dat die correfpondentie «/
ovireinighmtijdt
was interriipt ghehspin;
Dat fy Heeren ordinariiGhe-
deputeerden van de Heeren van
Hcllaadt , hadden
▼erfoght Copye van de voorfchreve interrogatoiren
ênde andere ftucken, die tot lafte van vooilchre-
»e Buet mochten dienen , om defe Provmtie, vol-
noemde ftucken met meerder faciliteyt «lochteii
werden bekomen. Waerop wefendegedelibereert
is goedt ghevonden ende verftaen, dat de Heeren
Gedeputeerden ter Geheraliteytin continuatie van
hare voorgaende devoiren, met ende nevens d' ande-
re Provinciën , foo ter Vergaderinge vanhaerHoogli
Mogende als partieulierlijck by dc Heeren Staten van
ίίβ//ίΐ«Λ met allen ernft willen urghcren, om Copiete
mogen bekomen, foo van dc voorlchreve interrogi.!
toirenals andere ftucken, die totlaft van den voor"
noemde Ritmeefter Bxat werden ghe-employeert "
met by voeginge van redenen, dat fulcx aen de Bondt-
genoten niet en kan worden geweygert, foo ten refpec-
te dat hy is een
Officier in dienft en eedt van 'i gemene
Landt, ende particulierlij ck oock van defe Provincie
altenreipeftevanhet delid daer medehy wort be'
fchuldight, esde daer door foo veel men noch neet
niet tegens cene particuliere Provintie, maer teghen
den ghtmeitiin Stm {oude hebben ghefondight, die in
derdaet daer aen veel is gelegen, om te weten wjc
tegen haer Hoogheytende welvaren mocht Wefenge-
moliéert, 't geen haer anders kan werden verborgen
gehouden, dat de ghemelde Heeren ordinaris Gedepu-
teerdcnwyders fullen onderfoecken ende herwaerti
adviferen, of den Heer
Raidt Fin/ionaris van HdMt,
ende nevens hem noch eenige andere Heeren uythet
m idden van de Regeeri nge van haer ^oogh Mogende
oock fyngeauthorifeert,
omdiergelijckdrrrefprndintiin
te onderhouden , ende andere Perfoonen buytende
Regeeringedaertoetegebruycken, endehaerhetfel-
Ve na gelegenthey t wederom op te fegghen. Op dat defe
Vergaderingh. mach weten, aen wie dc faeckenvan
foogrooten importantie en teeren fpeculatie mocht
weien toe vertrouwt, ende in wat voeghen daer mede
mocht wefen gehandelt en om gegaen,om't felve geüen
op'reen en'tander foodanigh terefolveren, als den
dienft en fecuritey t van de gemcene Regéringe aller-
mecft fai komen te requireren.

deh, oóck vermitsdeexcufenendeweygéringhevan
die van
Sillaadt, niet en gheloofden die te fallen
iconnebbekomen, völghenshaer ghéadvifeérde van
den
fg^in. twintighfltn der verleden^ mitfgaders van
dëniwfft//» ende vg/^i» defer loopende Maëndt ,
vcrfoèckèdde op andere middelen ende expedienïeii
iüocBt werden bedacht * doordewélcke de voor-

^efe cefolutfe ggelefett ftinbe/lsfectBpben Htw
Geriacius,teci^ecgabecfngp;eftbecenbe/gecontlntKett
batbepiobintienoecfotgten/ enbegnn toegDeflacn
mfecbeopeningg enbe communfcatte ban be p^ote·
bupcen tegen
Buat geboect. |Baec'!$anbccentiaegi)$f
tof(ct fultic
boo7 Hoilant enbe be mee^e tegen gefpjoot-
6en/ enbe mebei; upt be notulen gelfcgt.

«©nbmufrcöenmectitte men bat't l^of b'abböfen
nfetconfonantbiacen: J^eeltot mobecatteenbeo'';^-

nam tstraardittariam ÌHCUneceRbe·

Heaecalfoobe i^<«en iStatenban Hollandt bet-
ftonbenbatop fiegaenöabt
(ήη»ηΐφ, tegmen be^ou-
becafnftept; j^oo beggeecbe be jéoubecafn bat Det
ll|of^oubeb)pfenbolgensbea®etten: igcebenbeBuat «
gepóögt te maeSen een bjebe met eitclufie ban
Vranck-
rijck
: «ÈnbealfoooocBgepecteecttegen^be jKajeliep siut.^
ban Vranckrijck, baec ban Bp Vaffai toai. «fnöf al
boojbefen dabben Daec «Sbele «tSjoot lBoelieHbeDet

Sof ban Hollandten Corps gegabt in ftaec ©etgaöi-

ngfi enbe 't felbe ban fuKjc betmaenu «inbe gcteieett
beffappfgfjept boo? eenige ^aren Betoefen aen van
Meffen etlbe van Ruy ven, bfe fimpelgtli ttfecben goi-
bannen. Sillegftecenbeootii batmetbe i8tr(erw«>J
banCortenaer, bie nafpn boobt metbe ©Ιβφρ'
^cBipöabafg8ef«ect/enbeöfebaefobecbifeeötaBe-
fìtàft ftmpelöcii ttietbe öoóibe oitiben öaWj ^et «c
bàec na dbetloiipenbe tot
d' Engeiiche, 8at> emangB?
Bet Bel^bt gegebt in
^t branden in 't Vlie, e»tóe op wc
Scheiiingh. 't3©aiiofmenb?eefbebooieen
P«lBcpt/aft'ecoi?,te rriobecatieinöit
baecom wecbt goebt gébtwibett fip bêl|ieten ban
Hoi-

lBegei««aeh beï|ijérèiibai»'i%of fiibeg^e powij
<® m teööep bJpfenna ttf. 30etten e^

ficaft moèteii bjójjjertccihiinrtfeliiüigequetiie Mi-,

-


-ocr page 859-

cn ο ο R L ο G Ses ett Veertìghfle Boeck. 843

,, ban 't bcrfilacc&cn oDetieeal0t6 / te fuUett
fiaec confcientie eitiielitinUifen/ gOeljjcftaiiefim?/
uooBeiiteiiollioett.

Jilceebc^tngiltiagööinvyfdenodtobrislljiett
!" 't ® of geaccefieect de j§etitentte öe0 g^ootSi ·

S liaeiiöOacD inaiS t iSeöeöauö : iponöetbag löfect >
fiet gDcccfumeect j enbe fouDe b'iEjcetutie i»aec boo|t- !
nancUojJ i^JtecDagfi BcDijing&eijaö : tentóaece De
acDacpwcfJtcctoaii Bcfcöepöen omtot Amfterdam
tectit te bocn. i&teö flsm op iSonbagö totetbi fi)» boat
aetigefept tcgljcn be mtbbagö ; nae bat in alle iSectben
boo; Ocm toasJ gebeben. igp toonDe ficö baec tn gefuc=
pjenncert :ntet&onnenbebc5effi" / batDp foofbjacen
(itaf fjaD betbtent ; feggljenoc allei tot beft ende
dienti: van den Staecghedaen te hebben ) enbe ttl Öte
I . „ mecntng bleefIjp gebiipcfci).<©e i^eec Keur Branden-
IS? burghfchcilSiniflecCopes gafftgop batgctucfttaen
ftp oe ieecen ban Holland met een 25?lef ban inteccef=
fic tot mttiaatte ben: (tceffc.lïieH fepbe Oem bat be ®eci
nabccingljbiat incompleet löass : inbeten baegöii
(tififteecbe l)P Uiebec/boo? e'en ntemotie becfoecbenbe /
eifoo be j^<.>cgaebec(ngl) tncompleet tnai / bat b'<£):ec
tutiemac()t)jDO|benopget)ouben/ tot batfe tompleet
toiett. ©ocftbecgeefsiiBaecl^o.liaog. toiecbenoocB
öoo?een ïteijueftbanbe ©jienbenop ben naemban
Buat tjoebJEl bupten fjjn öennfsi gebeben/ <n confibeta=
tfe ban fijne enöe fön ©abecjï bienfien / om boo? Dem
telnteccebeten. 'i^e ©jobtntien toonben Oaec teel
OljeniöDen. ΦοίΟ om be felbe be mocpte afte nemen
ptiicft be Heer de Wit, tec B^cgaöecingöe pieftbecens
Èe fclf fulcfi^ aen be l^cccen ban Holland aenbiencn/ en
fi^agrtotantbjoojtbatbe 3©ecgabe*mg ban Hoiiandt
beo? b'abfentte ban beel Eeben / niet goet bonben baec
in tc tcebcn. €nbe bat be i|eccen ban
Holiandt aen ben
l^eec Keur-Verft felffoubcn i;efttlbfcenmet betebe»
mnenmotiben / toaerommenfün begeme inbefen
nictlianbebefececen.

3illfoog{ntöb'e*;ecutfeboo3t ; enbein'tpattftulieÉ
[loojbe men bjel bat be I^eecen
ban Holiandt beoogbén
bat upt be
mences ban Buat en anbece bleec6 / battec
feetgöemacfttneeïttoiecbtin
Engelandtenbe binnen
'
e Landts, om jjaec te btbfbeten / en fadlie te fojmecen/
en totlben baec tegen een eicempel Itatuecen tot affcb?l6
banöe anbete / en om onbec fi g / enbe met
Vranckrij ck
eenb?agtig te blpben /of biel Buat gebupcig pjotefieecbe
geen quabe meeningi) gegab / maec alle^ tot ^}eebe /
tt) befie banben ^taet gebaen te Oebben.

ilÖaenbagB ben elfden ten thien uren booj be mibi
bagljquamen
beGuardes, aljSvïer Compagniente
paecbe / en
vier te boet in be toaepenen / fo op 't binnen/
alsi'tOupten^of:ten eivengingfjen öaecbe felbe alle
joflccen apbe ^imiS/ opbe^KncuterbiJtii/enbeop
)c ©pbccöecgO : ijet ©oct-bolcb booj / enbe be ^aco
oen baec ac()tec: laetenbe nocljtaniplaeti tu|Tct)en
Baec / enbe 't i^cBabot boo? be toefienbeci. ®cn
half
twaelven
to{ert{)puptbe <0l)ebangOen©oo?t gelept/
gebleet in 't f toact / met een longen mantel / bocD baec
oitbecgljcbonbenmctcen lieccbe &oa;be/ foo ηοφ-
taii£!batOp beDoet fionbeafnemen: en atijtecïjem
tolectbeflecp ban bemantel boojpemant opgöebiae»
Ddi. ^ijiie^ienaei;!Sbalgl)ben()emooc&tn'tfb^act/
oOelöthoocft bejptanftöe #?ebicant Carré; enbebe
te, ^aégfjfcBeïP^ebicant Volienhovius,bie Bem fiabben
mbefelaetHe tpt gDeaffifleect/ enbeboo^beboelt&e
DP'£iboiigenbaeg«iOab€e|tamentgl^emaec{{t :
güecenbe bat fijn i^intofl^inbecen mocgten tnecben
OPflBetCOCSentnbe
Gereformeerde Religie, alfofön
anbete naede 3@;fenben anbeciï g^efint toacen. ^gn
Bjouto Babt toel becfotfttom bpftem te öoomen;
btaec lip ijabbet gQe-eiccufeect ; fuUénbe gem te beel aU
t^ececen. Banbe <l0ebangenpoo}tegtnch naecbe iSolle/
Dtbiaect bao^enbe acgtec boo; een gost getalj^olbaten/
met Dalbe ©ijcBen enbe l^eUeBaecöert. 45aenbe falu^
«tbeiöne beftenbemetbe ï^oebt / gBelgtftootft op
iülimen-i^offin 'tupt enbeingaen gcoeteniffen bebé
nabc«6allctpe/ enbeiSamec banben l'rinsjöoetoel
bientetinbenHaghetoaiS/ maecopbeöolle bei^ee»
tin Siaben gtoetenbe / aenBoojöe jöne fententie/ fom-
ttjbt^Ìimt eentgge ftgubbingge ban 't||ooft: botg
anbecjiniet fpjeechenbe; alsitn't laetfl^ bocft niec
obecluptfeggöenbe:
Ickflcrf nochtans onkhuldigh,
baetmebe 'c ^off enbebe ^bbocacten gcoecenoe/
gincdtoebec opbe felbe tDüfe af; cnbeop't,iérOabot
quiteecbenijel^oetenbejlBantelj enbe boen fatOmen
bat
|)P acn b' aicmen oBebleugljelt toasJ. 35c ©^ebis
tant
Carré pet aen Demgfjefepbt / enbeOpDempebr«i
ineenneujïooeclt betoonben/ inbeganben gfjebenbc /
boegfibe ficljtot öet «iBebebt/ finielenöeopeenfluift

•a.

Ltmoc^tmet^outob^fe^^^

bJiect ge-£j;cufeect. Dominus Volienhovius beebt ecti
geleectaenbac{)tigB/enbelang{j(aebebt/ in bet baet
eengoebe@;ebitatieboo}be ompanbetj^: ingoubenbe
ijoefeec niet alleen be^fltient/maec alle omflatibetit
boo?(iEiobtbenboobt tjabben betbient/ omDaecme«
niggbulbigge fonben : enbe «6obeji( gDe^tengtje oo;bee{
uptb^epöenbe j ebecö baec na fpne gcoote bacmfiectig ^
Beptbechonbigenbe/ enbecfeecgecenbeaenalle ^àoet;:
beecbige^ «Sn (joetoel tjet een feec bonbige becmaning
enbe<0l)ebebtb}a$$/ nocbtani bacDtetbeele/batfip't
langgmaecbte/enbe ben patiënt becbeetbe : enbeon*
bectufTcOennfetbonbe ald toegooten/ enbemeecot<
beb)oo;ben/ al!$op €iobtlionbebenc&ed> <9e-epn-
biggtenbetDebetopggefiaen fpnbe/ toilbenbe ^ie»
naeoÌgemljet BambapjSafboen/ enbe boojtjce Ban-
belen: flSaecbeStbacpcectjtecquamtoe/ enbe fette
Bem een mutjS be feloe fcflicüenbe obec fjjn oogen/ enbe
gelepbe Dem tot Det ftnielen ί altoaec men aen fön flip»
pen facB bat
Bp aenbacljtigB en gebupcigB (t5obt bab /
enbeonbectuffcBen gafBem ben ^cBatpcecBtec bert
(lagB- 3®aecna»c BPbanfpn gpienaeciSinbe ftijle
toiectgelept; eneecfiop be©oojpoojteen'ifabontiiin " '
fpnBupsrgebiacBtJ bantoaecBet HicBaem ben bol^
genbennacBtbiiect gBebjageninbe Cloo(teclftect6/
enbe begcaben in 't «JB^aft ban ben Igeec
Cars, getoefert
Ifïaet ^enfionacijS ban
Hollant j fpn ©ioutoen φ?οοΐβ
babec. <Sn alfoo epnbigenbe Bp ongelucbelüch fijn Ie*
ben / fpnbe fpn ©abec getoeefl ben Collonel
Buat, beel
^aecen befen ^taet gebient Bebbenbe ;
Bp felf b)a!$ge='
toeefï 5^agie ban fijn J^oogpept
Prins WiUem; bie
Bem feei: Babt bemint ; enbe gBebaen Bebbcn be €om'
paigne paecben. €nbe Boeboel onbettuffcBen bia!$
geceffeett 't <©o?log te ïanbe/ foo Babt Bp niet cftela?
ten fön geneteufitept tetoonen in't
Noordfche öor-
logh;
3@acenbe ali l^olnntaicop Bet jScBfp banbett
©iceSObmicaelde
Ruyter; enb'eetfte 3önbe( algbe
^olbatefque ban ben ^taet foube befbacquecen ) bie
uptbeCBaloupin'tbMtec fPiongB/ omteSanbeni
tnaecnaecbolgbe bebittotie op
Funeri.

?5iebanZeeiandtpoogBben / gB^bupcenbe fpne
€iebangBeniiÏ petti boo? Bem te boen; imttiecjï Ben»
nijï ban fa'etBen te Bebben ; feggenbe /
BP ftonbt op bei
cepflctitie ban
Zcelandt, en «©uacnifoen Boubenbö
tot
Bsrgen op Zoom, fionbe booi geen ®o?0ec of Une
tDoonbcK ban
Holiandt boecbengBeceetbent. iBaec
bie ban Igollanbt fepben baec tegen / bat
BP in allenge*
bal toasS
incoia, ^ntooonbec/ enbe in ben ^agBefpn
becblBf Bab. €nbe meec bat
Bp Babbe al tefeec in't pac^
tituliec/ en(n'tpublijcBgBcfp;oocBen/ batmenmec
Engelant Bonbe 30;ebe Bebben / al0 men begeecbe: mitsn
fenbenbe naec
Engelandt : befcBulbigenbe alfoo be ïte-
gering ban toanbeboicen : tbielcB tenbeecbe tot feditici
enbe opfianbt onbec begemeente/tegenbe «©bertgBept/
bocB baec tegB^nbienbe/ batOvcr-
YfTel fbobaen^
PiOpòfitieopentlBcB Babt gebaen; enbe bat beel leben
tot fulcBe gBenegBen te fpn / te Bennen gaeben/
enbebaegBeliitBiibffcouceecbeH. <iEnbebatBettiÈùde
^lctitulbanb' aniliantiemet Enghelandt tn't Éaec
twceenfeftighgBemaecBt/fulcBi öBenoegB te Ben-
nen gaf/enbe toe liet. ;$9nbeoocBnotoic/ batVran-
rij Ck met Baec aflfïflentU feec fautif toai geMeben ; e»
be genoecB oo^faetle gaf tot be fepatate fïnbingBe : foo
nocBtang batmen bolbeebe B^t acticul. 3tnbe-
ce oocB fepben bat
Buat beel meec Babt gBepetceect
tegBen be Cienecalf tept enbe gemeene
Unie el0 tegBen
Holiandt, si^am Betitiaedienban )9;eebe tna^

«i'Uniw


-ocr page 860-

844 SAK EN van ST AET

iidc d'UnieaccifetbmtamöigeitiCÉni 25ontg0enooten/

___L enbatoocOTe jIBiinftecban ^oUanöt nictmacöttsö

toaeomöaectnlallt' ontfanaen üaiiHoilandc alleen.
IBaet ftp fiat» baec öan communiiatts gljeöasn aen
Ïeecen tot be Secrete bifotaness üan öaa liooö ÌEog-
ge|ielt:enöe öe^löe lieten inallefae£hentJanmipo?i

lentie öeDuprigööeötcectieaenHoUanc.

fBcn fepöe oocö öat Det eet (Ie Concept ban öc mn'
tentfe cantlneecöe tìecftftepbe ötngen Die bp oe tefump-
tte baec toeöeï toaeten uptgebaen > fpecialijfU Daec gc-

fpioochentoiectbanbatlieConingh, tjoojDe ©£can-

tietingft öan bc iïenectngij boo? een gcoote pattpe Ijtec
te UanOe booi fjem
Buat gijemaetltt / foube toa?ben be
0cootile<CantnaBbanbe 3©etelt; baecdonbtüpj &
moEpecic Maiftreaufly : befigneteribeben ©lince Ua«
^jangien. ©efetoooiben ban
petit Maiftretpaccen
uptgebaen alS obteuï booj Dat tjoogc
ljupsi. i^oetod
men in alle maniet feonbe meccben / bat aen
b' eene fp-
be Buat gabbe Bet Intereft ban be Prins en alle fili boen
inebe beoogtjt : «Snbe bat fjaec
(Sbele <©coot jKogen-
beaen b'anüecspbe fulc)c oocöalsimeelioffenfifijab-
ïienaen gefien: <!inbeBoe feec fp gfienegljen toatentot
ïjem: <!ccDtecniet toilöen/ batöPban
Engeknt, of
pemant anbetölöaec fouöe tooiben op of obec gtjebjon-
gen.

^e^ententfe lupbe al^ b olgBt.

ALfooHin»·^^ F/tfiry<ii Cuhn, HeerevanB»«, S.

Sin, ende de la Voreft dt Giil, Ritmeefler ten
i^ Eimii- dienftedefer
Landen , jeghenwoordigh ghevan-
ghen op de Voor- poorce van den Hove van HoJlandt,
den felven Hove buyten pij ne ende Banden van yefere
bekende heeft, dathy ghevanghcn, na dat hy aen de
Miniftir van de Heeren Staten van HoUandt ende
Weft-Vrieflandt, fyne wettighe ende Hooghe Oi/(r/j-
lijt, Iiadde vertoont eenighe weynighe Articulen van
Vrede, beflaende in ambigue, ende duy ftere poinden,
hem behandighc door
Sihius, een van fyne correfpon-
denten in Engelandt, op wiens verfoeck hy Gevangen
verklaertfyne correfpondentiedaerbevoorens, nu al
fen laer geleden, zijnde als doen in Vranckrijck, be-
gonnen te hebben; ende na dat van de felve Arti-
culen by den voorghefeyden Minifterwasghegheven
communicatie aen de hooghghemelde Heeren Staten,
van weghen ende door ordire van de felve wel exprelïe-
lijckende totverfcheyde malen is
gewaerfcbouwt, fich
■welte wachten vanalomme voorte gheven(ghelijck
men verftondtdathy Gevanghendede) dat men de
Vrede m^tÏ-ngtlmt konde hebben als men begheerde;
Dat'tfelve was
\iaqmde opinuie, a\s gevende een
ïpipreffie aen veele onkundige in denLande,dat deRe-
geringe alhier oorfake wasvan de continuatie van den
Oorlog, engeen Vrede en begeerde, een dat daer door
d' Ingefetenen onluftigh wierden gemarckt om te con-
tribueren, fulckx dat daer door ghefchapen was
partyt-
fcbap
in den Lande te fullen ontlVaen, ende dathy
dies niet j egenftaende aen feer veele Menfchen buyten
cn binnen de Regeeringhe, en op verfcheydetijden,
heeft geaffirmeert ende getracht te perfuaderen, dat
mende Vrede konde hebben, als men maer ymandt
naer wilde fenden, onder pretext,dat hyfou-

de hibben vernomen gehadt,dat verfcheyde Regenten
van gevoelen foudefyngeweeft, dat men in
En^tlanit
wel konde fenden, fonder nochtans de voorfchreve
verfcheyde Regenten u Ι^ΰκηιη mtmin, maeckende alio
de voorfchreve fyne Overighfeyt by eenyeghelijckfoo
buyten,alsbin«endeRegeringeverdacht, alsof fy
de Vrede niet en begeerden, daer nochtans blij cke-
ïijck defelve haerluyderyver daertoe niet alleen alom-
me krachtelijckheeftgecoont, nemaer oockaenhem
Gevangen felfs heeft doen behandigen, delactlleprc-
fentatie ontrent de conditiën van Vrede, van defer zy-
deaen den Koningh van Groot Brittannien by Millive
gedaengheweeftfynde, gheteyckent by denPrefident
van de Heeren Staten Qenerael. Dat mede aen hem
Gevangen, van wegen ende door ordre van de felve fy-
neOverigheytverklaertii, dat men beducht was ende
embragie haat, dat men in Engelant, trachee de faecke

daer na te beleggen , dat men tuflchen Vranc{ryci ,,
ende defen
Siaet mochte feparatie maecken , ende "
dat het felve een pomdt was, daeropvooral diendetb ""
werden ghelet, ende het welck oock forghvuldigh-
lij ck diende te werden geprecaveert. Ende dathy die
niet jegenftaende bekendt, dat hy de innerlijckeincen'
tie dienaeugaende van
Engelant nu zijnde komen
te weten uyt iwet Brieven , hem van daer toe ehe-
fonden ende onder anderen inhoudende , datmenfi»
foude moeten fepareren van
Vranckrijc\_, ende dat
fy voorts fpraecken van een naeuwe Alhantie tot na-
deel van't felveRijck , in plaetfe van de felveofte
den inhoude van dien , volghens de voorichreyg
waerfchouwinghe , aen de voorfchreve fyne Oveng-
heytbekendcte maecken, defelve alleen heeft ghe-
communiceert aen eenighe van fyne Complicen
ende dat fy-luy den na dat fy die hadden ghelefen, ende
ghe examineert, gheconcludeerthebben, defelvein
'tvuyr te werpen , fonder den inhoude van dien oyc
aen de Regeeringhe te hebben bekendt ghemaeckt
onder pretext, dat hy gheloofde , dathy door dea
Brief, die hy daer op antwoordeden hooghftghemel-
den Koningh foude hebben deen veranderen van
refolutie, en in cas hem nacierhandt ghebieecken hadde
dat den Koningh by de felve refolutieperflfteerdei dat
hy alsdan ingheen ghebreecken foudcfyn gheble-
ven gheweeft , daer van aen de voornoemde Mini-
iler kenniflete gheven, maer wel voornamentlijck,
ghelijckhy oockichrijft aen den Gyaeve van Artisti,
ton, in iynen Brief van den neghembienden Maert ft·
flienboadirtfes etififligh
, om dat de by hcmghenoem-
degoede Vrienden ende wel gheintentioneerdedaer
door van een ander fentiment fouden zijn gheworden,
alsmede , omdat oock op de feparatie van Vrm^,-
ri)ckby den felven Gravi van Arlingbroa , of de voor-
noemde
Sjlvius niet meer ende foude zij η gheinfifteert
gheweeft, hoewel hy Ghevanghen mede bekendt, dat
hy noytnochin feeckere mondelinghe conferentie
by hem tot
Amwirptn, met den voornoemden Sylms
ghehouden, noch door Brieven eenighe pofitivever-
klaringheverfocht heeft, of den Koningh van Groot
Brittaignen oock genegen was te traderen felfs met in-
clufie van Frenc^i· jc<L> leggende fulcks byinadverten'
tie te hebben naer ghelaten , ende dat hy na het ver-
branden van de voorfchreve Brieven aen den voor-
noemden
Sylvius expreiTelijckfoude hebbenghefchre-
ven, dat men hierin
HoUandt fonder Vranckr^kmet
en foude doen , ende datnoyt fyn meeninghefoude
fyn gheweeft , om te handeleii met den Koningh
van
Engbelandt , fonder keiinifle van Vrancki^^»
daernochtans integhendeel uyt de minute van fyne
voorfchreeve Miifive( by d'Heeren
CommiiTarüfen
van Staec onder fyn Papieren ghefaifeert ( van den
tiegtmhiettdeit Maert defes Jaers feflhim bondtrt fis «
fifiigh
voornoemt , by hem Ghevanghen aen den
Gravi van Arlingbton, fecretelijck ende fonder commu-
nicatie van de Regeeringheghefchreven, totantwoor-
de op de voorfchreeve verbrande brieven , evident is,
dat hy in plaetfe, van'tgheene hy feydt ghedaen tc
hebben, den Vyandt tot groote prejudicie van den
Lande van verfcheyde faecken heeft gheinformecrt
als hier achter nader fai werden gheiêydt. Daer
by
komt dat de Huys-vrouwe van hem Ghevanghen ,
haerbekommeringhe over defe correfpondentie, en
namentlijck , datfyne Goederen daer overin Vrmk-
rjf^perijckel liepen van te moghen werden ghecon-
fisqueert, bekendt ghemaeckt hebbende aen de voor-
noemde
Sjflvius, de felve onder andere redenen van ge-

ruft-ftellinge, by refcriptie van den mgbindm nieuwen
ende den
drie en twiMigbfim Maert oude ftijl /'.ff^'"
bendert fis en feftigb , uyt Londen aen haer fchtijft,
dathy wel niet en ghelooft, dat de voorfchreeve
Ghevanghen door deefe manier van doen , figac"
de Koningh van Vrantfy^cJ^ ieer aenghenaem had-<

de ghemaeckt, omeenigh faveur van defelve te ob-
tineren, maer dat hyfigh
niet en kan inbeelden , dal
hyeenighperijckel foude loopen van confiscatie vaa
fijne Goederen. Dat mede uyt de inkomende Brie-


-ocr page 861-

cn OORLOG μ tn Veerüghflt BescL 84 5

»enuyt ÏegilMdt· van denAa<i«i«.nteuweft ende dén
^^)i/Mi/»«Augufti oudeaHijlleftladen, den JHoTeten
ffhenoegen ghebleeckènis, datmenin
EngiUndt aU
Hdcb blijft inlifteren, dacmenfoude nioeccn traceren
fonder eenige Mediaceurs, enmecuytfluytinghe van
jjuFranfclKnKoniogh. Dat mede aen hem Gevanv
„hen, als hyfomwylen een Briefaen den voomoem-
JinMiniiter vertoonde, komeadeuyt , en-
de gefclirevenby den
Grave van AtHngtm, ofwelby
Jen voornoemden niet anders continerende,
dan een generale proteftatie van genegenthëy t tot Vre-
de, enaeyeribeck, datmenten dien fine van hier yé-
jnandt derwaerts wilde fenden, enjiyfeer urgeerden
datlalcksmochce gefchiedenten eynde d' hooghft-ge-
melde Koninghfich nader aen de felveraochteopeflen,
caer communicatie, goetvinden, endedoor ordreals
boren, bekent gheniaecHc» endeverklaertis, datter
ganfcligeen apparentie was, datmen van defe zijde
yemandt naer
Eugelamit foude fenden, ende dat hy Ge-
vangen overfu!cks haerallelioope diet) aengaende fou-
de benemen, ende dat hy dies niet jeecnltaende ( on-
der pretext dat hem fulcksvoor denaeRlefle battaille
gelëyt, epfedertinde felve battaille d'avantagieaen
deferzijdegeweeftzijnde, hydaer door, éndoórdif-
courfendiehy van. veelc ghehoort haddö, vertrouwt
foude hebben, de faecfce dien aengs^ende te wefen ver-
andert, fonder nochtans yem^nt foecifice te kennen
noemen, diefoodanigedilcourfenkmdehebben ghè-
roert)metdlleencontinuelijck byeen yder heeft aen
gehouden, datmenyemandtnaer fs^i/Wffoudefen- pj
den, maeroock den hooghftgemelden Koningh tot ft
grooteprejudicie van den Staet heeft ghefoveert mef
efnhoope, niet^leen , dat fijn ghénoemde Vrienden
hadden het ooghraerck endeffeinom yeman^lt naer j
%«/«»/«te fenden, maer felfs byfijne voorfchreve i
MilTivevanden
negtntbitndm i^eit feflbitabttidtrtps·
nfifligby
dat hy gevangen met defelvehier haddegné-
raaeckt «n^ r daer door de jegen^oordige Re-
geerin^e
bitrteiattie Vim verêndixt , en fijn M.3j?flsy t
foudekonpen maecken een Vrede, 4e \vékke gein?
zijnde, h jr foude wefen de
irootfe. Ktningb de wfreh.
Bekennende niet alleen den felven Br|ef, immers «ί^έί
wderevan geUjcken inhoudt ae:n,t}?n
Grave van. Arling-
!«i te hebben geft'hre ven, netqaef göck eenigetc.hcfi-
bcnlaeten fchrijven door fijpHays-vrou-w, ora dat IV
..... " ch

beter fpelde, ende nochtans geqpe.v^nde ipl ve, tipcl
tevaneen eenige, diehyfiaer E*^elaudt ghefchreveti
heeft, aen de Regceringe te hebben gedommunideert,;
op voorgeven, dat hem het felve njeT: foude wefen ge-
ordonneert.

Dat hy Gevangen oock mede van de voorfcihreve laft
van fijn voornoemde Hooge Overigheyt, foo vérre is
afgegaen, endein het intereft van de voornoemde
'Vyandtfich foo diep in gelaten heeft, dathyeerftbe-
kendt heeft buy ten kennfflè van de Hooge Regeeringe,
cn fonder yemandts ordre ofte communicatie, dotih
daerna, alleen met comftiunicatie endeoverleghvan
een van fijne Complicen, op dè affignatie en fcnrifte-
lijck Biljet vanden voomoeinden
SjMm, een En vayC
TandcnVyandt, met verfoeck van de felve, datfulcx
mochtewerdenfecreei: gehouden, enhare entreveüe
κη nlemant bekent gemaeckt, verklarende hy
in'tftlve Biljet, foohy Gevangen feyt, dat den Kg»
lingvan Groot Brittannienfelfsgeen kennifle daer
*jnloude hebben gehadt, hoe wel hy Gevangen be-
kendt, wel bevonden te hebben uyt iijnedifcourfen,
dat hooghtt-gemelde Koningli immers kenniffe daer
*aa hadde, iichnaer
Antwerpenvervoeght, en<}e al-
jiaermct'de voornoemde Envoyéniet alleen fecreté-
"jck gheaboucheertte hebben, nemaeroock dathy
alvooren derwaerts te trvcken, wederom fonder eeni·
ghekennifle vande Regeringhe, en alleen met ken-
nifle, raedt, endehulpeyan eenvan fijneongheoor-
lofde coriefpondentie, alhier heeft gheconcipieert efl
op gheftelt een model van een Miiüve' die den Ko-
»ingn van Groot Brittanpien Ìoude fchrijvenaen de-
jcnStaet, endie geftelt foudc'ïijn gbeweeft inbe-
liefde termen, om den· felven Staet te bevreghen ye-
y.Dtel - ^ '

mandtvan hier naer Londen te fenden, wekkeMif-
five ghefchreven zijnde, dat de voorieyde fijne Com-
plicen hem hadde verfceckert, dat fijne Vrienden,
danfoüdenarbeyden, invoeghen, datmen yemandt
naer Engelandt fond, daer men nochtans als ycwren
was verklaert, datdaërtoe gantfch geen apparentie
en was, en hy dien volghendeden Vyandt all?,tiqope
dien-aeng3e«de moefte benemen. Bekennende^ de
felvemodcHe tot
Antwtrfenuoch geampüeert, ende
àenden voornoemden Envoyé beh^dichttehebbeo,|
en dathy van zijn verhandelde cn wedervare» aldaêr
naer fijn tuys-komfleaen niemant communicatie gegje^,
•ven, en rapport ghedaen heeft, als aen de vootuliji '
ne Complicen ,·. Ontfangende hy Gevangen van 'deii
Vyandt Brieven met iwwdiftinite opfctiriften. Het
eenefijnde ordinaris, die hy Gevangen bckendtaeti
de Regeeringhe te hebben gecommsniceert, enhet
ander met de woorden, four^mf mtjhu, by pnvoqr-
fichtigheyt, en buytenfijn weten, benevens anderè
Brieven over geghevenj Bekennende, dat hy het
felve met droefhey t aen een van die van fijne voorfghre-
ve Correfpondenten alhier des na middaghs, foo als
hy'savondtsisgheapprchendeert, heeft bekendtghe-
maeckt, met verfoeck dathy in de Vergafleringe een»
wilde vernemen, hoehetfe fdé wierde opgenómen ,
voorghe vende den felven Brief niettö hebben ghe-
communiceert, alfoo het was een fotte ofte imperd-
neq,te Brief j daer over dat hy van meeninglié wa»
ghewéeft, benevens d'overleveringhe eenighe ex-
plicatie te doen, houdende onder anderen de voor-
fchreve Briefin duydelijcke termen, dathy Schrijver
van de felve ( die volgheni 'i
noemden Geranehen is ghewe
Sylvm) niet en had ghelaten aldaer inhetT^reedete
reprefenteren, al'tgneenehy Gevangen heta hadde
gheconimuniceert, ende dat het felve aldiaer feer
(maeckelijck wasgheweeft; Item, datmen nieten
hadt tea propoolte gheoordeelt te volghep φ «HQ-
delle vandenBrief, die hy Gévanghèti hem liaddci
gegheveo·, hier voorcnghemelt, omdatfe óniydigli
loude gheweeft zijtiin die conjunduie, maer yaj aen-.
gingh het Qoghmerck ende voornemen, dat de' Vnen-
den hadden, om te maecken datmen yemandt der-
waerts foude fenden , dat men het felve appro-
beerde.

jen van den voor-
en meèr-gemelden

' Item, dat men foüde komen in een partiduliérder cor-
reljpondentie, ende onder de handt f urneren alle mid·»
delen die iy konden wenfchen^ om te komen tot een
goet accflmmodement, ende te breeckend'intrmud
hem Gevanghenbewuft. Item^ dathy gheloofdei
dat het fiicces, datfy luydenvan de 2yde van Enge-
landt in het, doeplaetile, ghevecht hadden gehaat,
daer toe y ets foude contribueren, want dat de party
vande Vrienden, ende, van die, dewelckede Vreedd
begeeren, daer door foude ^erden verfterckt, met
ferieus verfoeck, van hem particulierlijck te willen
adverteren, of het felve niet eenige verandcringc hadde
medegebracht. Houdende alfoo met den Vyandt een
tvyeedcrley cprrefpondentie j eene opentijck endé
met kennifle van de Ho^e Reèperipghe, een fecreete-
lijck ende fqnder kennifle > ende jeghens expreflè ordrë
ende waerfchoiiwinghe van d? fdve, daer inne de ghe-i
melte Hoogfie Regeeringe v^^n fyηe ghenoemde goede
Vrienden en yel gheintentionc.erde wert ghediUingu·*
eert, mitfgaders devporfzReghceringheallcnthalven
wert getradijceert, en, gecalumnieert, 33 of fy de Vrede
niet en begeerden, om dat fy die op de waere gronden <
volgens dé Traftatenendeghempene Refqlutien vari
$taet,cnniet nae de fantafievan defe Complicen,
tot grootmaeckipghe vinden, Vyandt, ende nadeel
van defen Staet «inde des felfs goéde Gealliéerden,
betrachte.

Alle het welcke centrarierénde bet devoir van
een Onderdaen jegens {yneSonveraiDeOveriglieyt
ende direaiijcke %detide jeghens de befcfweve
Rechten, Btótigadert Wetten enPIacatendefer lande^

-ocr page 862-

S46 SAK EN van STAET

1666 (verbiédendie expreffelijck aen een yghelijck uyt defe

J—_ Landen , te houden in eenigher manieren eenighe

correjpondentieendegcraeenlchapmet d'Jmuoondtrtn
van Engelandt ^
ofte hare , door Brie-

ven ofte anderfmdts , ■firtckende tot nadut van Jti/tn.Staet
óp peyne van daer over als Vyanden van den
Staec fonder eenige conniventie gheftrafi; tc worden )
chde'zijnde faecken van feer ghevaeriijcke infighte,
én perniGieufe confequentie , waer dooi·' de Ghe-
meente ontruft, de Hooghe Regheeringhe, fo buyten
als
binnen verdacht, de Gheallieerde van denStaetje-
ghens de felvc diffidentghemaecktjdenVyandt van
prétenfe divifie en party fchap ende veranderinghe in
dcCplveRegeeringhé verwittight> ende met devoor-
Woemdeabufivehóope ghevoedt, in fyn ghenegent-
héytiot defenjeghenwoördighen ludlueufen Oorlogh
gicconfirtneert, ende vervolgens de foo lang gewenfch-
té yen door alle moghelijcké ende eerlijcke middelen
van',defe zyde aenghe^efadt, betrachte Vrede tot noch
töé i naeallemènfchelyckeapparentieteruggc geble-
ven is j toe onuytfpréeckelijcke prejudicie van defen
Staet, endedeghemeeneChriftenheyt, en voorna-~
rtientlijckvanhetProteftantfche wefenj totverftort-
tinghe van foo veel Chriften Bloedt ,enruinevanfoo
veele goedé Inghefetenen defer Landen , ende over
fiilcks fooinfichfelven, alsten.exempel.enaffchriek
van anderen ten hooghften ftrafbaer.
SO O J ST,
Jiit'tvimrfi. Hof,
met rijpe deliberatie van Raede jl-
lesdoórghefien eöde overwogen hebbende , 'tgeenc
tér matere dienende was , doende Recht in den
>iaem éndevan weghende Hooglie Overicheytende
Graeffelijckheytvan Hollandt, Zeelandtende Vnef-
landt i den voornoemden Gevanghen ghecondem-
n'éert heeft j ende condemneert hem 't felvé HoflFmits
déefen,ghebraght te werden ter Plaetfe daer men ge-
woon isjuftitie te doen , endealdaer metdenSweer-
de te werden ge-executeert > datter de doodt na volght :
Verklaert Voorts allé fy ne Goederen gheconfifqueert.
Ghedaenihdeii Hàgeby deHeeren ¥ùdtrUk.-ù»nOtrf
Heere van Maesdam,
Diderifk, Sixtiy Mncbt Nitrtp,
JiitiAm Ïaeüw , Heere van Bennebtouck j iVil/im
Giis,PlitnOckfrs , C$rnelis Ïamitis , inie Johan vttndm
HoMwfjRaedtfluyden van Hollandt j endegepronun^
cfeert opde AudientievandeRolle j dea «^nOilo-
ber
ftfiitHbrndtrtfis tndt/iflig.

Inkenniflevanmy
■ Adr.POTS.

^e25j{cf/bfêiie^iecKeurvorft fcBieeffnfpnfai
bEuc/lupDeali^DoIgu

Sijn Keur-VòrflelίjckeΊ)oorlüchtigheyt van
Brandenburgh aende GrootCMog.Heeren
Staten van Hollandt,

te Wcuc
j)o?flÏan
^janocn
burg <n
fijn fa
IWut.

fijicf.ban ^p^Yhebbenfeeckerlijck verfiaén.dat den Rit-

meefterΒχΛίί door een fwareSententie in'choog-
fte pericul isgheraeckt ; wy verftaen oock, dat
fyïie onverftandighe conduite , die wy, niet meenen
te.excufeeren , groote öorfaecke heeft ghegheven ,
tqtUHo Mog. indignatie, ende fcharpe procedu-
re jmaer alfoohy tot noch toe den Staet trou^^^elijck
heeftgedient, ende dat oockfijne voor-Oudershaer
leven ten dienften van den Staet, gewaegt, en van over
fob veele Jaren af haer verdient gemaeckt hebben ,
ia wakken gevalle men meer op genade, als op defau-
tenlelfs pleegt te fien : So hebben by defen ,de vryheyt
willen gebruycken U Groote Mog. vriendtlijck te νεΓ·*
fóecken, fy gheliéven'in faveur, vandeefe intercef-
fié , aen ons foo veel te defereren , dat fy ghenaede
voor recht prefereren , ende de uytghefproockene
Sententie fulcx mitJgherén , dat hy ehde de fijne die
fonder twijffèl, over dit ongeluck ten hoogften ujη be-
droeft, fichdaer overraogenverblijdenicnde foo veel
meer oorfaecke .'hebben voor UGi:. Mog. welvaert
Godt aen te roepen.
U ,Groote Mog, fullen hier

door foo veel te meer roems ontfangen, alfoo 't niet '
te prefumeren, dat defe menfch foo boofe intentie fo "

géhadt hebben, als wel d' een of d'andere omlhndi""
heyt hem graveert, ende veel meer is te vermoede^'

'àìthyh.cmàooiBtibidacbtfrembiyt in dit oneeluckhA'r

geftort. Wy ftellen tot U Gr. Mogende du vX-?
trouwen ,fy
fullen defe onfe intercefliejniet vruchtlM
laten fyn
, en gelijck wy fulcks voor een teecken van U
Groot Mogende ons toedragende byfonderlijckeafièc
tie fullen opnemen , fo willen wy oock daer en teghe '
by alle occafien U Groot Mogende onfe aifeaie in der
daet > Oüohetfifiii^

l^et anttuoon oan SioUani» baec optoajl ;
Hoorlucbtige ié-c, ·

DEhoogeeftime die wy van alle tyden gehad heb-
ben van UKeurvoftel.Doorl, perfoon en ontrent SI
deflelfsintcreftenisfodanigh, dat ons η iet liever
gèweeftisalsdefelvemetallegevoeghlijcke manicreq
van complaifance te moghen bejeghenen, ende betuv- '''
gen, ende dieövolgeiide foude ons ten hooghften acn·
genaem fyn geweeft, by aldien wy aen de begeenevan
Uw Keur vorftel, Doorluchtighey t ten aenfien van den '
RitmeefterJJ«et, bekent gemaeckt by tJ Keurvorfte^
lijckeDoorluchtigheyts Miflivejvan den «i^iWiBdefei·
loopende Maendt hadden konnen defereren, maerde
gheleghenthey tende importantie van de faecken, by
denfelvenBtóar hevens fyn complicen gheraachineert
ende Ondernomen, in den tegenwodrdigen toeihndt
vantijdt, endedefware reflexiedie defelvefynheb-
bende op de hoog àenfienlij ckeGeallieerdén van defe»
Staet, benevens de verre
upfimdi ertdt iilfimmctlijiitctn'
fiquentie vAn upjlagin
onfe R.cpublijcque,fchijnenfoge-
vaerlijck dat wy η iet hebben derven ondeniemen, ten
acnfien van deluftitiebyonfenHoveghepleeght, e^
nichfintste doen relacheren: Wy verfoecken overfulcx
datU Keurvorilelijcke Doorluchtigheyt tengoedebe-
lié ve te duyden, dat wy om voorgaende confideratien
genootfaecktfvngeweeft, dejuftitiete laten hebben
onvèrhindett haren voortgangh, achtervolghelidede
Sententie door den voorfchreve Hove uytghefprooc-
keh, by den dhick ghemeen ghemaeckt, ende daet van
eeh exémplaer hier flevens gàet;En datUKeurvorfte-
ftelyckeDoorluchtigheytdieii onverfiiindert believe
vérlceckerttewefen, dat wy ons bereydt houden, om
byalle bccurrentien te doen ende helpen verforghen,
hecgeene defelve welgevallichende aen gelegen foudc
wefen.

Ónder des

Bcotlucbtigt^t, Den grooten Godt biddende dat
hy UKeurvorftelijcke Doorluchtigheyt wille zegenen
ende hoéden in fyne genadige befcherminge.

GefchrevenindenHage dmtlfJm O&oberfifiii»
biHdntfts mfi^igb,

Όι Β.ΊΛΊΕΉ,Φ.

^«toatmanfetenootii «a öeboolittian öin

mecftcc Buat, De i^eecen vaoZeelant Bactöa«wuKnt

li«ten fien / blijt&t upt ge( tootgenbe.

ÌÌ

Aer dat den Ritmeefter Suat, gadir mimorif, Μ
j-----j. T, „ Ηί«α»Λ


I

-ocr page 863-

xm

cn OORLOG Ses eH mmìgh^e^otch 847

officier > oock op de repartitie, ende in eedt van ddfe gen, foo daerinne niet t'eenemael efa Worde geremei
PfOTincie,
doch is't feivc te vergeefs gheweeft' en- dieert,*twelck'tgoed-vinden van U Edele Mog. af,
de nadat onderwylen e»etjyderio verwachten was, wachtendej fullen wy hieralietn cenigheweytiighe
yjtfljnftriftegevangenifle.j extraordinarieproceduy-1 pointen in confideratie kortelijck aenroeren , ende
renteghenshemghebouden> endehet engwjtm»inma-\ totbefluyttoonen, watweghensdeProvintieterVer-
we van de Heeren Staten vaO Hollandtende Weft- 1 gaderinghevan haerHo. mog, over dit impertinent
Vriellandt, aen de Rechters ite.Tativclijckgedaenfou- | fubjedl(onfesoordeels) behoorde te werden in ghe^
degeworden, ende fpecialijckMi'^t hooge Cri»;iB<itot ; bracht, verfoeckendedat üweEd. Mog. allesrypea
fijnenlaftemochten fijn aendendvghgekomen, dacr ; lijeken nahunneiinportantie>gelieveB teoverwcgenj

dacr

ian de geruchte, endeblaeuwe Bòi.'ckjens hem alree-
dehadden gccondemneert,
foo fijn door

fijnefcntentie de oogen van allede Wè/eltgheopent,
fiendede estenfieeiidede itigredienten %'andien;be-
komende alfoo den gemeenen Staet ende d^^fe Provin-
cie, niet anders als met ende nevens den ge. ringhften
Ingefeten, doordenllaghendedeexecutiefeli s^eerft
fan dele importante faecke, de verfcchte kennifK" 3 he-
lulrendat de Heeren Staten van in 'tbv°gin

en vervolgens de Heeren hare Gedeputeerden daerop
volkomentlijck te belaften»

In de voorfchreveSententiewerdtgefproockenvatì
i feeckere Articulen van Vreede, dienoyt aen haer
Ho.Mog. fynvertoont, die nochtans fulckstereer-
fterplaerietoequam, endeindefe Landen alleen fyh
deHopge Overigheydt, in faecken van
Vrede endes
Oêrhgi, endeniet eene Provintie in 'tparticulier ,
gelijckhetHof Provinciael de Provincie van
Ηο/Ζλ/ιΛ
ende Wefft-Vrieilandt byde vcorfchrevc Sententie
die hoogh e fchijnen toe te fchrijven j Het

yvordtden Ritmeefter de£»fli hoogh gheimputecrt
da.·: hy feeckeren Brief uyt Enghelandt ontfanghen
heb bende, defelveaen de Minifters van Hollandc
nieten heeftgecommunicecrt ,maer verbrandtghe-
hadti Nietminder werdt hem teiafiegheleydc,dac
hyover devoorfchreve importante faecken
tweedirftf
correfpoiidentienioude hebben ghehouden , deeena
opentlijcfc metkenniffe , ende de andere fecretelijcfc
fonder kent liffe ^ wat fai de gemeene Hooghe Reghee«
ringhehieriii voor mifcontentementtoonen , dat de
felve buyten .kennifle ende communicatie yanallesii
gelaten, ende dat defecorrefpondentien endehande-
linghe alleen ii'gheblevcntuflchen de Minifters vande
Heeren Staten \ 'an Hollandt en Weft- Vrieflaudt endé
devoornoemde Ritmeefterde i«dt?hctisvan een
feerquaet ende pernicieus exempel, dàttch tijde van
denlaetftenEngeirchen OorlpgH metdenUfurpateur
Cri»»w/over dat bewuft hatelijckwerck vande
ficltifit
tweéderley correfpotidentie, endeonderhandelinghe
isghehouden , de etnenut^frιmβe, ende de andere
fonder vietmy&n haerc Ho.Mog. jàe direöeJijck te-
ghens haere Intentie ende reiolutie , ende dat die
ghencj die fulcx haddm ghepleeght, meer {yt\ge-
temitfurierti Aisgewrigeirr i tendenRktneeRctdeBuat
isbeke'ndtghemaeckt, elide verklaert door ordre van

Tan 't voornoemde faififièment door de Heeren ordikia-
ris Gedeputeerden ter Generaliteyt wierden ondei -
;icht, datd^ngemelden Ritmeefterdei»flf gcvraeght
lijnde,
nftj tiiet in luift dat het metgecorloft tnvjas met din
\jiiiiit te correff enderen,
daer op hadde gcantwoort, bet
fivtgidain te bihbtn nut kennijje vm de» Heir Ratdt Ïmfientl·-
riidtifit,
die oock hadde verklaertfulckï waeracbtigh
tewefen, maerdatdc correfpondentiealeenigentijt
iniirmpi-was geloopen ; waer opwyders onderfocht
iijnde, ofdande gemelde Heer Raedt Penfionaris,
ende nevens hem noch eenighe andere uy t het midden
»an liaer. Hoogh Mogende vergaderinghe waren geau-
thorifeert, emme diergelijcke gewichtige correipon-
dentien te onderhouden, ende andere Perfonen buyten
deRegeeringedaer toe te employeren , ecdehaerhet
fdvenaer ghelegentheydt wederom op te fegghen ,
isdaeropbyde ghemelde Heeren ordinarii Cjhede-
puteerden ter Generaliteydt gheantwoort, dat gheene
vanbaer allen kenniflè hadden , dat den Heer Raedt
Penfionaris
ieWith, ofyemant anders byhaer Ho Mo,
tothethouden vanfoodaenighecorrefpondentienwa-
lengeauthorifeertjoftebevoegt, maerniet enwifte»
wat macht ende authoritey t den meergheiBelten Heer
Raet Penfionari s de Wit, by de Heeren Staten van Htl-
Imen ffeft- Vriefiandt dienaen gaende mogte wefen ge-
pen : Waer uyt dan de Heeren Staten van
oleecken zijnde, datter affonderlingecorrefpondenti-
inende handelingen wierden ghehouden, niet dat de
ien of d'andere Provintieforatvylenyets denghemee-
nenStaetraeckende, aende handt mochtekomen, 1 eenProvinCie , datter gheene apparcntie was om ye-
«de daerop verder na de waerheydt van dien Ibu- mantnaer£B|»/*»</ttefe.nden, 'tgeenten anderentij

lielaeten inquireren, om dan daer van aende ghe-
nieene Bondtghenooten ghewiflèkenniflete kennen
geven,macr
ex prefeffó ,ende by maniere van een fepara-
tencBotiatie, over faecken deghemeene
Unit ende
alle Leeden van dien foo hooghlijck importerende,
fonder aende fel ve tegheven eenighe de minile οοΒί-ι
siunicatie, het welck by de refpeitive Leden dee-
ftr Provintieindejonghfte Vergaderinghe mei groote
bekommeringhe wefende in gnefien , hebben een-
parighlijck verftaen , dat wy van dcefe faecke fonde
«n maecken een geraifonneert ροϊηΛ van befchrijvin-
ge, ora de felvc,als wefende van fonderlingh mo-
l'fnt , inde refpeftiveVroedtfchappen rypelyck te
omweghen : Om welcke laö ende ordre completelijck
Jevoldoen, foo fonde daer toe wel eene gheheelc
Dedudievannooden weefen , diewy oock gaerne
®P t Papier fullen brengen, lbo wanneer de Heeren
Staten itiicks voor aengenaem moditen hebben gheju-
met alle de redenen ende confideratien ter ma-
pje diende, ende voorts vetfien met pertinente refo-
'"tien van de ohgefondeerde endebouvalligeargniflen-
«ij daer mede de bewufle Hollandtfche Dcdijaié.de
paratecorrefpondenten endéhandelinghcBj metden
^'Uipatew Crimùn/gebonden, fo.wijdloopigdochfon-
otr eenigfondamenr tracht tejuflificierenymetvordere
wnwijfingen van de fchadelijcice vruchten,die defenia-
lere van doen albereyts heeit gegeven, endÊaog ver-
S^^reefenftaen, oock de confufien ende ftry-
gfteden , diedaeruytnoodtfjwctelijckhioéMn.TOl-

defoovirighli ck wiertnaegÊiiaegt, ende dathydien
aengaende alle hoope fouder benemen ; werdende
alfoo alle de Provintien büyfcn haer
Weten j endd
kennifle daer niede vervangeil, die het nochtans buy-
ten alle controveiliete faemetitoequarti haer fenti-
menten daer over te verklaeren; ih fomina 'tghcenö
de Voor· Oüdcrshebben voorfegi enc'eghevreeft, do»
de Regheeringhe noch
foogheluckigiH was van eco
gemeenioegbMinifier indeniitaet van'tjL.andtteheb*
ffien, datdeProvintie mntiellandt endei'C'^eft-Vrief-
landallesaen haer Ibude wijlen trecken, è^nde over
haermeedc - Leeden genoeghfaem eene fupci ioriteyfe
ociïènen, wert in defen daeghe by na geheelijé»kghe-
adimpleertcndevervuldt jfynde oock nieuwelijctk ca-
der het waepen endeden druck van de Heeren Staei'en
van Ηί//Λ«Λ fende Weft-Vriellandt in druck gekotnt'a
eenighe -aenmerckinghen ende aenwyfinghen opdtf
jonghll inghekomen Wiffive van de Koninck ya»'
Gr OM
Brittmmen, fonder de andere Provintien daer cm
verte kennen, ofte confuìeren, daer van daer ndg-
tans fukke refultatien mocten„ af vloeyen.
Omzae
EU te komen tot correöie ende verbeteringhe van alJ·
deeféi endctneer anderehooggaendeabuyfen,ende
incongruiteyten , die
naet meenighte konnep Hipr-
denaengeWefen, endeoffl voorde komen dat ennèa-
de deifplvfc faecke op den tenen tijdr r;iet jéfr^er, end*
opeen anderen tijdtniet Jfjïr^rende werde jiofdftin·*)
:dp eene; Pröyintie voiPr^QrJòft . ende wdghedtìcn »· :
enm een andere Provintie voor een iCrinim ^pàm.^

-ocr page 864-

SAK EN van STA ET-

g+s

tS^i 'de dcUa foïsde worden gehouden :fooachten wy , dat
. 'tmeeralstijdtiSjdatnytdenaeme endevanweghen
~ dele Pro vintic'alle 't geene voorfchreven is',
nset een
byfonderen ernll, ter Vergaderinghe vande gheraeene
Bondcgenooten werde gherepreienteert ; ende vorder
daer op aenghehouden, dac de Heeren Staten van
JiiUmdtenfftfl-Vrhfant: mogen na laten hacr particu-
lierlijck te onderwinden foodanighe affon derlinghe di-
reibien, correlpondentien ende Negotiatien, roet an-
dere Princen ende Potentaten, als voorenfyn aenghe-
wefen ; datinplaetfe vandienweghens denghemee-
nen Staet tot direitie , inaniement , ende onder-

zijnjcndedaerinneegalijcken tot bevorder inghe van
'tgemeenebofte, 3articiperen , endeincas dit buy-
ten vermoeden by deProvintie van Ho//««Λ niet mog-
ie werden te weeghe ghabracht, ende dat de felve
vervolgens de voorgaende manier van doen niet foude
«aerlaecen , datallaan weghens de Heeren Staten
van
Zitlnndt foude \vorden verklaart dat haer E. Mog.
onibhuldigh willen fyn, aen de ondienften , fcheurin-
gen, ende andere onheylen die daer iiyt wy ders te be-
vreefen ftaen, ende dat defelve dan oock foodaenighe
affonderlinge correfpondentie , dire^ie , ende han-
delingheraet andere Princen, ende Potentaten fuRen
aeiivangen ende hoeden , als defelve voor den dienft
van het gemeene Landt, ende hare Provintie fullen be-
vinden te behooren.

USaec be baec op bolatienbc BanbeUngii eetd
boo? mfffiöcn tuffcljen ben ISotiing en Oaec jKog.
baec naec öooi be jSteeJbtfcfte jsaebiatf e / ïieeft genoeg
te bennen gegeben; batl^olianbt gefonb
^confilienen
maximes
gabgebolgt.

•VJrt«r- '©elcecen banSalHck, Lefpiere, enbeRoelinck
«cl Miu <0eüep«tcecbe ban Over-Yffd fjcbben in beefe tpt aen
y!' Daic iBog. gepjoponeect tenepnïie om te BibBen
Söc cemtffietnconfibecatte ban he fcfiaben / öfebetoel»
«atrcaan gijemelöe ^jobfntie ijecft gfieleben / booJb'fnbaffe
tìanbe ©iffcöoppelötöe maunflicfciie ©olcSecen;
icöt» 't aiöbpüibanbenïlaeti baccopgeepffBt/ toaji bat
öaec ^o.Jiao. öp becfcöepbe cefolutfcn tabben fucceffts
toecemtffienbscaccoJbeecf / en beanbecefnbatoöen
drieentwintighften jpcbcuacpfeftien hondert vecrtigh
op 'tcappojt banbe ^eeceni)acc^oogB lBög.<i5e5
tieputeecbenenbebfebanbeniSaetgiieUeben goébt te
btnöen / bat bte ban
Utrechc gftccemftteect foube tooi-
benbefcljabenbpB^tt gBeleben infiace gemeènemib-
belen enbe üecponbtngen in bie plaetfen enbebiflcTctén
ï)(ebooi inbafteöanben ï^iiQttbt tn't giaec
negKen en

fcDtll

toacen gBetoecfl ; berBlRcenbe fcüpbecsi bat alle anbert
^iObintiengeiiitliongelucBbooi inbafiebésS©panti i
obergeBomen
gelijc'j eiibe op befélbe boet foube toojben i
OBetcacteértal)ibef9iobimie ban
Utrecht, alboocen
oetcatteerttoa^. ^nnabemaelbetDelgemclbel^jobin-
tte banO
vér-Yflelgebupcenbe be iongfte fnbafie banbe
jl^unfterftii-ie laoIcBecenmeccBelgcB toaebefcBabigt/
bat acn befelbe atBtecbolgensien inconfoimite banbe
oemclbcfcéfolütiefoubibeBoocengBecemitteecttetoo?-
ben be fcBaben in Baec gemene
middelen en verporidin-
gen g^ieben naec abbenant én p^oponie banbe tgbt bat
bej^laetfenbtttien^panb geoccupeecten gBecuinecct
f8«gBetoeeft/ enbe baec ban boenbe blöcBen boogden
Raetmei autBentpque<Sctcaeten. <!fnbetoai een-·
(jincB be boibece pietinfientecfaecfie òan
cotitributien
aen entenbèBocbebanben25ffftBopban ΐΒαηβέιίορ-
eé&^acBt / mitfgeebecici ban fcBaben boo^'tcobett plon-
becen / b?a(iiben / afb^eecB^n ban Bupfen / tsegbifiben
Dan©ee7tjecjagB?nbicg[ttgefetenen«ttbêbiecgelijcBe
eeIetK« / foo Bp be iSwbintte fn 't gemeen eenf ge Eében
bantiien / ofte oocB toei pactituliece ]^eecen j batbefel-
beöeftttputeect enbe toegBifcBïeben moeten \ao?benbe
cetoeonlfttfee calamftepten banben <©o?log/6eBtioiben
aebioegiin^te tnccben cefpectibe bp bie gene aenbe tnelc-
Ue ^fmé tOngelutBiQlQt Men te Beucte

ï^ib'» i U:}ܱ

;®ejeeicenGorisÈni)eanl)5e8a4iiit|o.3aaa5. et,
commiuecc ben nebcnjï eeniglje upt ben Kaetitban ■
^tae» / metenbenebensieen rjjjeïgeecen tOliecom'
mUteecben upt ben liïaet ban
/étm bp be tcacntooo:- &
btafie o&eleeBentljepbtBaec gebatfiten Bebbcnbe lat fi
tengaen obecbemeefie f^dtept snbe bccfectfen-
öepbt ban ben Stanbtfc&aijpe ban
Ooft ■ Vrieüandc '
aliS mcbe ban be aFWfttecen ban ben intact nac ft
baecaen oljelegiien; '^ibe baec ban gftccappoitee tt
fönbe ben
een-en-twinghften Odtobris , te J){t,
foccöenbcn öacbt ban ^taete/ batljatt ο.ΐηίΐ,
benbifpicierenbe nombjeban
twee duyfenc lUuptc»

windingen van dien, foodaenigeoidre werde gheftelt ^ een cnbe vier dk'.yfeHC niàn le boet / omttie 00 b'nyts
dat alle de Provintien dien aengaende moghen gherufl: tcc(le dFcomK'ten ban befen jiftaet gelCCBt tc bJOJtien/

Jiint

cegatb nm'.enbe op'tgcoShiec beboocensi gljeiitftia
neectgfjelTjcefl jünbe naec
Hoifleyn enbe be mlnft
gftefattpr'eecbe/Dei bat befelbe tniïegimet
«tnh3tft·
ben ber'declt / ten epnbe / om be noot jbIcic bcrepf%nùi
tnOoft
-Vricilandt tot fecutitept Èan'tfelbeSantit»
fcOi
'4pglje-eittplopee« te too?ben / latenbe fiactfeo,
l)^og.b(enaengaenbefo Daefl boenlgthtoebomen^un
iülöbpsi. foo toierben be Igeecen Baec ^o. iEog.
45Bebeputeecbcn / bccfocBtnocB befen naecmibbaot)
fn conferentie te treeben met
ben ï^eere Moller, af>
gBefante ban be3^o;|ten ban
Bronfwijck endeLu-
nenburgh,
om te bec|i«en en becnemen Of beLunen-
borfche
©olchecen/ aliSbelaetfie binnen OoftvrieOanc
boo^noemtgBelept / niet baec ban gBelicBtenbebp 't
gtojS geboegöt foube feonnen too? ben / gBeljjtb Ijaeri,
oocb berfogBt en gBtcommitteect boiecben om met be
l^eecen (0ebeputeecben btnbe ® ojfl en Stenbin ban
Ooft-Vrieüandtte concecteren Boeenintoatboeeca /
oocboptoat nnbitien't boo?noembe Xantfcijap
berfeecftect foube Bonnenl»o}ben/baec
banbennegeu
en twintigften
ftiec na Bjebec.

'JïnbecenbaegBi! gebeUbeceectfpnbe opbeingBei Κϊί
Bomen abbectentienban'tBacbe (€cactem«nt
'ttolci< ^'«si
beJifbcclanbtfcBegBebangenenin Engeiandt aenge»
baen tofecb ,10 goeögBebonben bat tot upttoetcWnöe lüiii,
ban een
Generale wiffelingh ban toeber38bti gtieban-
senen / Doaec ban be l^oningB ban €ngeienbt gefegflt
toietbt i'egentQoo^bignietabet^te Jijn/ altemoeeliic:·
BebeboicenaengBebientfoubentberben / be^batfuUi;
niet alleen boo? befe repfe gefcBiebe / maec oocftbetbol'
gen.ii ban tt)b tot tgb gebucenbe ben jegenb)oo?bigiien
punctuelgcB gBepractifeert enbe atgtetbolgOt
toietbe i «ÊbocB bat eene
Generale Wiflèlingh niet ge»
obtineect Bonnenbe i»o;bcn / alj$ ban een conbenabci
Rantfoen ban een Hàaenb ίδοΙ$ί / ofbaeromttnt
bafi geflelbt mocBte baecben / om alfo be 4ESebenaenen
toebecfijt^ aentlonbt^ te Bonnen lofTen i toelbecftacn·

twintigh aeoccHpeectttfgtiecuineectenbe öefcBabigBt 1 benocBtansi/batonbecbe boo?fcB?ebe€Seneraletotf·

felinge / of cantfoennecinge cefpectibe geen l^ooft «Öf"
ficiecen Begrepen toietben / maec alleen ifeatcofen.
^erfeibect0Dtontfangen eenmiffibeban 'tCoiiegle
tee aibmicalitept tot
Rotterdam, gBefcBjeben oJtiecc
ben
negentienden befeii/öoubenbe cefponfibe opBact
igo.
og. ?5?ief ban ben vyftiendcn bec feibec IKaeet
en bienbo(gBen0becicBtbatBaec «S.Boecfouben
tc>
gttlecen foobeel mogelpcB toai naec be ojbje becaemt
op
'tcöntinueren ban t' 25oÓt0-bOltB inWn Wend 08«
'tJlanbt/.raaecbatfemeteenenmoden becBlacenöe
booifj
<n anbece feBen nietlangec upt te (üllen Bonnen
boeren/ ènbe Bet toetcB Bupten confufie enbe
berloop
Bouben/ fonbecmet plompte <!5elb-mibbele»gBfeiTt;'
fleect tetoeiben: beaec op ift goebtgijebonbe bat aenpe
p?0bittti<rtban
Gelderland, Utrecht, enbe Over Yl-
fel
£opiebattbeboo?f3mlfTibe / alSoocBbanWeban t
«ollegietec Hbmicalitept tot
Amfterdam gBeBomew
gefonbetifoube too?biti/raet itecatöf en feciitó becrww
bat befelbefïiohintien alnocB ten fP«ö<eÖfwn

beciangecupt^ilBaec «onfententoflben boenoi^

baecinne5P tot nocB toe niet en Babben gBeton^tee"/
en boojtjifupbecen Bace befec tenin be aJbettpbt?
öiagöenionfenten tot be feibe faSen öanbeZ«<» -

m


-ocr page 865-

en Θ O R L O β Sìs en Viemghfit Besckl 849

hinfes-en-twiQtkhftea Odiober ggefcBiCUett batfe
öletflHeitt Oe Capitainsi
de Vriesenöevan Bergen,

aHn öe DooiUben toeetlt öaöben öeen sepien naec
-téfilMì)?eonì)eri)en Commaniieuc vandcrZaenop
'tZantöruplTenbe/ nemaecootfe BeojDonneect bec»
tuaettji te boen jeplen
drie becji ge-jgulpeetbe enupt-
rtcrulïc f cegatten ottbicbeCapitepnen Amftel, van
Veen,
cnDe Speek, enbe batbaetop gtftmnofban
Dacflö ttocftttoee anbecen onbecbe Capttepncn Bre-

denrode, etl AnskeFockens bOO|b8 gemelbe ^tab

ifflgfjcnDe (lonben teboloöen/ batfeoocbbeti boo?-
noEtnöen Commanbetic aengeftt)?ebeni)abben/ bat
{)P metfön bpöebljenbe ^tljepen moetenbeinballen/
Ιΐί»)0ΐ)?Γ5
feven ^cfjepenbatiöacen reffojtc in'tg&c-
ojöonncettjebiflttct foube laten tot ben
twintichftea
j^aöemöic naefi Bomenbe / enbe aocB met jtjn ^φφ
fjlf foolanaij uptöouben/ tneau DP'tfelbeboo?oöec»
ncmlngl) »an©ibiesi/ ©oltfeenbe begoeften/ tot
(üpplement ban opftomenbe befetten foube Bonnen
be>
guamen/bocBfoo niet bat Bp foube mogen Wnnen
fiomen/ batljaccaeb. oocB geabbmeert öabben be
bomltbaneenj^leot Coopbaecbecjsi/ onbecConbop
banbici: <iEngclfcf)e <©o?loc0fcBcpen upt Gotcenborg,
iKben^gaei; conHbecatien opbecoucgbiefe (óuben

ìii

Bonnen ftellen/ ombaecop/ enbe ben ventonttebatt
eenJ^loottebetloatgten CoolfcjDcpcn/ naecbegije^
legentDeptbanbiebec enbetoint getoogeteljouben.

3|ngebolge banbeglec boo? gefielbe cefolutie/
bpben Igecc
Goris enbeanbereöaet ^oogU HSooc»'
be <©ebiputeecbe tot ijet (lucb
banbe Patenten ari)tc^
bol30ensi bet felbec iSefolutie banbcn feven-en-twiu-
tighften
befesi / gebiftteect enbe ge-eraminecEt fjcbbeti-
bebe m(fftbe banben Sacb ban State/ gcf^jebcn
alöiecinben Igagebcn
fes-en-twintighftenöcc feibfc
jIBaent ! mf tfgabersi be
twee lefte 3tö|tcn bact ncbeiijS
onecgefonben/ beiangenbebeiSegtmentencnbeCcnu
pagnienteboetente peeEbb<ebpboo?bailenbe oci^^"
gentijÈptge-emplopeect fouben
toetben j nocfjinobe^
bolge ban {)aec HSo. iSefoiutte ban gilleren gceica·'
ntineect gebbenbe feetltec abbi)$i upt
Embden bc bate
240ubcnenbe beni4.befe!eintcutoenflöl/
ceetbenbe
be becfocHteini^uactiecingDen ban drie ^toeebfcge
iSegimenten
in c^o^bjiefiant : den negen en twin-
tighften
Odobcrgoebgefionbenbat be ïïegimentenen
be Compagnfen te peert enbe te boet fnbe itoo;f5
twee
S^Üfienbecftaen geeitipiopee» fouben isecbcntnDoe»
gen enbe maniecen al^ titcc naebolgljenbe (laet g{)e(n«
fetcect.

fficgimcn
tril en

Diu bp

»)po?8n»
lentie gfje
Icocnt
ijtprslje
bniiicltc
tc hopiicn

IBOSOCIU

i


Lijfievande Regimenten ende Compagnien te Teerde ^ om by voorvallende ghe-
legentheydt te konnen ghe-employeert worden.

Johan van Weelderenjiyt Noort-hollant

Arent van Dorp in Guarniiocn tot

Hendrick van Echten na

Joan George van Swartfenbergh in

Heer van Slydrecht uyt Emmerick naer

Requin van Frentz te

Grave van Solms uyt Birfingeroor na

Steincalenfeltsuyt de Beverwijck na

Paul van Aernhem tot

Warner van Dort Heer van Yflèm tot

Woltèr van Coeverden uyt Voorburg naer

Johan Adolf van Groothuyt uyt Texel naei

JofephCatzlertot

Grave van Flodorph tot

Johan Voller van Rijs wij ck ut

Verfchoor tot

Rudolph van Cloofter rot

Adam van Plasborgh tot

Heer van Alnielo tot

Zeger van Ìtterfutn na

Cafparvan Linden tot

Sr de laRochettecoc

Adam van Lockhorft Heer van Lieriiyt Monftci Mer
Francois d'Armont Duran tot

Nimmegen.

Doesburgh.

Coeverden.

Vrieflandti

Aernhem.

Deventer.

Groeningen»

Deventer,

Wageningeni

Swol.

Campen.

Swol.

Wefel.

Wefel»

Nimwegea.

Haflelt.

Haffelr»

Steenwij ck.

Swol.

Deventer.

Nimwegea.

Aernhem.

Emmerick.

Campen.

Collonel.
Majoor.

Collonel»
Mjjoor.

Collonel.
Majoor.

CoUooeJ»

L//^e van Regment en Compagnien te voeti om by voorvalknde gheleghentbeyt tg kon-
nen geemployeirt werden.

Thomas Dolman uyt den Briel naer
Himfey Peyton fonder Compagnie.
Ferdinand Carrey toe
EduardAfchleytot

Pieter van Panhuys uyt Bergen op Zoom naer

Hugo vander Hoeven uytter Schellingh naer

Reynold vanden Cloofter uyt Veere naer

Jacob van Oudenftein uyt het Nieudiep naer

Michiel Wyneken tot

Louys d'Aquila tot

Cafper Holland uyt Holland tot

Jan vanHardenbroeck tot

Antony van Weftreenentot

Dirck van Zuylen van Natcwli tot

Collonel.
Lt. Collonel.
Lt. Majoor.

Swol.

Rhijnberck.

Groeningen.

Campen,

Campen.

Campen

Swol.

GroeningeOi

Utrecht.

HalTelt.

Rhees.

Steenwijck.

Deventer.

(JpUoncl.
U Collonel.
Lt.Majoor.

Dirck

-ocr page 866-

Dirck van Deuverden tot
ÜSerbcrc Buyfonetuyt Vliifingen na«r
Frangois Puchler uyt Aerdenborgh naer
lacobvanGolfteyntot.
CharlesDroft fonder Compagnie.
Rut van den Heuvel uyt Neufen naer
Cleef van Corbet üyt Sa$ by Gent naer
Philip Otto van Coeverden uyc de Horner-
kilnaer

ïohan Hacquet uyt het Sas van Gent naer
kobert Frederick van Uterwijck, Martin Co-
ris tot

Hendrick Vijgh van Ubbergentot
KafparRithard Hindebeeckiot
FransChriftopher Muntz tot
Alexander Richt ld van Emmerick naer
KafperBraem uytVeerenaer
D irck Everr van Haeften uyt Yfendijck naer
Cornelii. Kappelfocx uyt V eere naer
Wolter Arent Grubbe uyt Axel naer
Willem van HiJlensbergh tot
lohan Georgh van Wede Heer van Walen-

burgh uyt Rotterdam naer
Fcyo van Heemftra fonder Compagne
Maximiliaen Schade uyc Rotterdam naer
Pietcr Verfchoor uyt Aerdenborgh naer
Fermij η van Regiers tot
Csefar van Zael uyc 't Nieuwediep naer
Willem Schaepnaer
lohan van Weyer tor Aerdetthergh naer
Boudewijn Dompfelaeruyc Hornebalnacr
Hans Willem van AylvatoC
Wigbolt Broerfma tot ^

Lacs van G ro veftins tot
Feyo van Bourmania tot

ian Edfard van Douma toC
^'adde van Himangatoc
TimanGmysindc
Hendrick Lo fekaet tot
Graef van Witgefteyn vaiïZierickzce
da
Willem Copes tot
Louis van Dorp tot

Willem van Broetkhuyfen uyt het nieuwe?
diep naer

Hendrick van Keppel uy t 't Nieuv/ediep naer
Aclbrecht van Merwen tot
Gerrit Sloot uyt Harnerval naer

Groeningeei
Swol,
Deventer,
Deventer,

Zutphen.
Sreeawijck,

Lieroort,
Deventer,

Nimwegen.

Rijnberck.

Wefel.

Emmerick.

Lieroort.

Haffelt,

Swpl.

Haffelt,

Swo!.

Wefel.

Groeningen,

Grave.

Emmerick.

Groeningen.

Steenwijck.

Doesburgh.

Emmerick.,

Deventer.

Lieroort,

Coeverden.

Mi ppel,

Ameland.

Langackerfchanj,

Delfeyl.

Bourtange.

Groeningen.

Groeninge.

Wefel,

Swol.

Haffelt.
Coeverden.
Groeningen,
Coeverden.

ié4<i

«(il

Collonel.
Lt, Collonel,
Lt. Majoor.

Collonel,
Lt.Colloncl.

Collonel.

Lt.Ccllcnel.
Lt Majoor.

Collonel.
Lc. Collonel,.
Lt. Majoor,

Collonel.
Lt. Collonel,
Lt. Majoor.

850

SAKEN van STAET

6cnDe<0etieputecttientoec(ocDt/ om neben^ centone
ifeeren «©«omttiittcctDen iipt ben ttelflöcmeliiEn
ïtaeDttoan^tatc/mctbeaentaicfen&e Sloren
puteecöemjic ^taöt
Embden te comecKten oüfc't
getal ban CompagnkiiKtioct/ bfeuptff» ban
be Compaonien tt> be meergOcfftijeben Eülte gepelt /
binnen bcfpltie ^tabt eftcronbcnfoubentijg&cn too?»
ben / gfle'jjcüooch bemeetnïjentelbeöait l^oogöiiaos
genbc <Debeputc«i;beit bccfocOt tmecbcn / om not() öefe
namlböagfimetceboojtiocmöe igemn «©ecommtt-
teecbcnupt ben iifaebc ban ^tate (n tonferentte te
tceben/ cnDe te obcrleoaDcn of cnbe hiaP Compagnie»
te©oebtcnöetc©eerDt in be boojfcti^be S.ü)ienge»
mcU/naetbe^ioWntten ban
Vrieilandtenöe Stadt
enbc Landenbpp?ob(flcgefonQenfoutiemo3lien too?i
ben / om op nabec o^b^e ban paec i^oogd jjlèogljenbe in
ofreomtcemOoft-Vriiiancgftecmplopeect te tionnen
toecben ; enbetofcetben ïïacbtoacöbecfotfjtiebefoji
ggen ben tcain obec 8et cojpji / 't hJelc6 in bfe quacHei
ren geü;upc(tt foube toctben / en boo;t$S een ronbf nable
»etltietcfa?meren/racchcnbet
)eonöoflenenbe3li0cts
laften / tee faecbe ali^ boocen te fuppojtecen,

g^e booifcfi^ebe iCroupcn fün toel in be gemclbe enbe
aengcenfenbe ^jobintien gelegDt : iBaec niet in Ooii-

Vrieflandt.

Slengaenbe j^et toebei; opfletten ban be Schip-vaerdc

inbe tfommertié befec Sanben / niitfgaii0 t»
pjecauttenbaei; bp te obfei:beienj^!i(beboo;f#be
faeihebpbelieecen 45eDeputeecben öanberefpectiue
g^obincien obei; genomen i TDcjiitjüaenbe gDcmcibe
ColIeqlentecSibmitalittptseffOjeben/ batgacï <Èii.
Danginbe be öelibetatien obct
't boo^f? ίΐ!ί);£« / pmu
tueiijc^enbefonbececnigge oogljluptbinggen fouben
boen atötetbolgöen / enbe eicscutercn liet ©lattaet
tegen'tuptioopenban Coopbaetbp ^tflepingccma»
neect/fonbetbaecbaneenigOfintjiingebjeecbe te blö-
ben / gclgcft ooth aen be g^cmelbe Collegten toiett giie-
fcfj;ei)en/ batf)aei:(2Sb.tenrpoebigf)(ten toflbenberig-
ten loat bp ijen licben tiettitöt cnbe gecffettMeert ttiaii /
ingetoolgebanfiaec φ. Mo. refolutie en aen fcOwoen '
banbentwaclfdenlugujlpenben
vijftienden (©CtC-
becbepöcleftleben/ bpbebJelcfte gocDtgebonbcntoai

bat pet «ScljecpsiboIcBalbercptö tnbjen|lenb«80e^n-

rolleett toefenDe/ in biiaft gecominueecÈfouDetoerDenj

W!)m0 i0 acn be gefamemlöfte ί^^ύφΐ

fe termen geffO?eben/bat De felüe alnog ienfpMbigftcB

bjiiben fupberen ïiace defeiien, in be gibjagen tonfen·.

tentotDefaetfeenüantie Zee/ enüe baccen Itobeniit

fpecie acn öe ©jobintien ban Gelderlandt enbe Ov'"··^

Yiièi,batbefclbeefnmaeltec ©ergaöeringft toUben

boen openen ftaec confenten op b'eïtcaoibinatW

tien/ foobanbebetoufie negen miHiwnen <0ulben?

010 ban be bo?bete pennwgöen / tot ben mt'

bouto ban nieutoe ^töeepi-öollen aW anber? ge-

öaen. ^ .

ïiactBcnbs


-ocr page 867-

I· uf ïïa«6c»he βεί bedeenen ban pecmfffic aen upt-
1' ft{emfc!)eiStfJipp«cS/ fijntie ©niierüancmjan
J^irai£iiof<i5BealUectbcnüan bcfeti ^tatt/ om met
L.i cn riactonöcrücböenDeCoopüoetDp^cürpen/ onaengc-
gfjctierad bcrboot banu{icl)aec( upt te mo-
'""· oin loopeii ; 310 ben vyfden j^obembcc goebt
nhebonDe» / bat faobaetie pecmilTtcn tot uptloopcn
aêntie C>ii&crbatien ban ^euitalen/of <t5I)^ali(eecben
ban beien ^taet fn'ttoetiomenbc niet anbecss bec^
IccnDt fouDe toetben / alji onbec be naeüoigenDe
(mclTecoiiöitten; l^amentljjcli batboo? blace enöe
flUtficHtijfque bocumenten fufftfantelijch conjtecen
niac|1:/batini-tteibaet(©nberbanenb}acen ban ^tU'
tralci! of <©callieErbE»banbecfen^taet / enbeten
anderen bat3enict anöeröalsi 25allafi fcfjccjpsS cnbe
mctBacïcpgnen 55ootiibolih ban öaec epgJien J^a»
tictefpetttöElöcB foitben {jebüen upt tc baten / enbe
tottbt bicnbolgljenbe gDcpecmitteeit Albert Ste-
ve
, ^cijippec ban Bremen , DoerenbE t ^cljip
gljcnaemt
öc gcfiroanbe Stier, om25a!laft-ftl)eepiï
enöc met Ijet bolcii aan fjjnepgljen 53at(etc mo'
gijfii uütbacreii; ^ijnbel)t«ban<i2ctcactgefonbcii
act) 'tColUgie tec 3fiDmiralitepttot
Amfterdam, om
te(Ìcechentotl)actnari0tinge / enöebJüOerjStebtenen
(•ul£renbacc'ttjeüoo
?Dr.
titii» to^töi-'ïatie ban ftetIjact en to?eet ttatfement /
ff Dat be<©1)eban3f)enenöcfcr
HaUDeniaEnghelandc,
möe elOetiS / onücc Ijet göcöicbt ban Den ïSontnoU
DatiGrootBrittannien uj.iiiaengijebacn/ ftaöDen al·
reebeonlanasi tclDooccn beï^ccrcn banzeekndcooo?
ODcjlagijcncnDegljsurgecct/ batbeCngclfclje f
baiigeiicn binnen befe Eanben göcfteit fouben mogljen
toecbenop
twee (lupbcriSbaegDiS/fijnbeectiiifoobcil
alSbe <0Oebangl)cn«B banbefen ^taetin
Enghe-
landt,
tot (jaet leOenjJ onbetöoubt toaren ontfangenbc/
laetcnbe lieto?pöepfct aenbe Cipiers / omljaecbaec
cn fiobentotöaec pecltul foobeel meec fnfpjjii enbe
b?anc6 te geben / aisi be tooo?fcB?ebe aEngelfe «öeban»
oenen fouben öomen te beftbececen / 8öeljjt6 obibbe
©?knbenbanbEfec30bsi «©ebangenenin
Enghelandt
flllcjs bobcnbe (iupbecbietjaec totlebenjionberfjoubt
oeoebenbJietbe / moeften becfo^gen ; SBaecopgebe-
liüereect fijnbe / fS bc0 onaengOeftengoebtflliebon-
bcn/ bat be (SngelftDe <0||ebanoüenen giec te Xanbe
liooft boo? (jooft tegensi vyf f{upbec0 baeg$i getcacteect
fouben tociben.
ftit sEot l)et maecBen ban een biecBant fiopael Jpojt bp
?f ,,'t pannen-ftMPSS / baec men ban Swol nate Roo-
U veengaet: ^öbenfciden
jgabembcc goebt gljebon-
|ii ben/ bat een petitie Dan
hondertduyfenc<iiJulben!ige-
fonbenfoube toetben aenbegefametuljjtöe^jobincic /
omme baec op gare tonfenten ten fpoebisflen tct
J^tt-
gaberinsintebzengen. ·

<S>el§ee«nGorisinanbece8aec l!o.jnao3. €iebi-
putccrbcn
cn <0ebolmailjtigBDen / obet ^t emplop ban
'iïïanbtjS ©loot / met't oöeinc baet ban bepen»
beecbe /Oebbcrtbaeti^o. iBog.ben elfden jlobem-
aniWEöeiicnbtsöeniiaEiht/ 'tguntbp befelbeonbec be
^'iiaiibtbanbenSiccce iSacbt ^enfionariji
de With ,
' «n bcnjgcece ban Beumngen ejctcaojbinariS iBini-
fiecban bcfen jStaet
InVrancknjck, totinfojmatif
enbe inficuctte obcc gOefonben / enbe aen gge-
fcö?eben toajïomftact i^o. ilSog. intentie / omtrent
{let refalueren mee het ftrijcken van de Vlagghé

'nbe ontmoeting|)enbantoeDet'3ijbti!®lootett / bei
teBitEcteöonncn obi inecen enbe upt toecthen / eïiji-
wtenbe baecnebenïiecne beebi^HQebectilatingfieban
Jen aUiptenant 3(bmicacl be
Ruyter , tnbe bet-
l^ipbe anbece l^ooft- «©fficieccn Dan 'ft Stanbtjï
©loot/noopcnbe'tgljeenefigRbp göelörSe geltgent-
pfptiniöeccmbti: beji^laetii
iefthienhoBderttwee
envyftigh , cpbc
«eebe'banPaliflè bpSaindMar-
"nttttgijebjarglien öabbe* l^aet l^oog ÌKog.ftcbben
»9e«eboojfcö?ebeaebaneaenfciJ?öbin56e enbe gHe?
pbeneinfojmaticn toelieten gUfbafen/
cnbeig
MojtiS goebt otebonlien bengcmelben ©eet banBeu-
mnghen te o?bonneccn infgne goebe offieien / enbe
tonöuHi baet omttent tot ηοφ toe gftepieegöt etnflioö

tecontfnucirett; enbe Bp ben ittoningö ban Vranck- iS6S
rijck
metbe tebenen ^em baec toe bpbeboojftljjebe.—
aenfcl);pingl)engl)efuppebiteett/ enbe bp fjem ootb
boojtïiftifieiuptgeberUtaente gouben/ tenepnbegaec
jl^o. H^og. gecufl geflcit moctjten bwjben/bat fön Jil^a»
)e|lE|itiEi Sbmicael gclaft foube toefen / enbe Det
contra
faiuytte
boeneben/ enbein fultbecboegen alj$ inbe
boben getóeibe / enbe öiet naec geinfereecöe be-eebigbe
atteftecte bgeebet (laEtbecmett/ te meec alfooobetget
point ban
oe coniunttie ban toeberjöbt^ JSlooten /
niet finai[jc& foube bonnen bictben geaojufteect of bafi
gtflclt/ booten aleecmenobec gettioo;fclj;ebepoincc
banialutatie enDerefalutatie, incajïöan fobanecon-
jundien UJcDet3i)ùtsi geefclatttiffeect enbe geruft öü?"
fielt foube

Wy ohdergefchreven Luytenant Admiralen Λί/- «trtijiSi:
ebill JJiiattifin de Raytir, Adriatn van Trappta ghcr
feydt
Banckirts, Aert lan/mven N,s y Vice-Admiralen DcOup"
Jebande hitjdt, Corntlis Evtrfen , Vclti^t Schram, ende
Schoudc by Nacht
Un nan Nts, alle Hooft-Offi- •^'f^'il'rt
eieren van de yioodt der Vereenighde Nederlanden }
Verklaren ende attefteren hier medewaer endewaer-
achtigh tefyn, dat wy in den lare
fiftUn bondtri
twitmv)ftigb
in de Maendt van December, naer
ons belle onthoud, den dagh onbegrepen i met de
Vloote van hooghft ghemeldc haer Hoogh Moghendé
onder't commandement van den Heere Luytenant
Admirael
Mantin Harpenftn Tromp goeder memorie i
komende op de Reede van Patip , aldaer ghe-
vonden hebben een confiderabelgros Óorlogl» Schei
pen, indienftvandenKoninghvan Vrmckj-i/cl^, waer
onder de Vlagghe voerde van bovcnen als Ad-
mirael Monfieurde Niuciaijei tulTchen den wekken
ende den voornoemden Heer Luytenant 'Admi-
rael Twm/», tenrefpeile van dewaerdigheydtvanharc
refpeöive Heercn ende Meefters, eenighe confi-
deratien vielen over de
falutatU ende n/Mtatit,
omme de wclcke in der minne met den anderen te
adjufteren, ecnigewederzijdts Hooft OiBcierenmeÉ
dén anderen in conferentie quamen, ende foo fy
verftaen hebben d' accordt vielen, dat in confortii
voorgaendegebruyckden Heer Luytenant Admirael
Tromp, ende deffelft by hebbende Hooft Officieren
hunne refpedlive Vlagghen foudcn ftrijcken , en-
de met Canon fcbootcn -^'w/irfalutatie doen^ dat
den Franfchen Admirael ende fyne Hoofdofficieren
daer op hunne Vlagghe mede foudcn ftrijken ,
ende infgelijcksmet eenighe weyaighe cerfchooten de
refalutaiitdoen jdatiiilcksghedaen wcfendc, deFran-
fchen hare refpeótive
Viaggben wederom ibuden oji
hyfen , ende dat den Heerc Ltiytenant Admirael
Trcmp met fyne Hooft OfEcicren vervolghcns harè
Vlagghen mede weder ibuden op hyfen; immeri
verklaren iy alle eenparigh dat de
falutaiit eade nfilu-
taiii
even foo, ende in manieren als vooifchreve ftaedt:
cffeöiveisghedaenendc ghepadtifeert, alleguerende
voor redenen van wctenfchap j dacfy docnniaels
alle onder de Vlagghe van den voornoemden Óeei
Luytenant Admirael Trtm/i hebben gerefortceft, endè
fulcKsin de voorfchrevc aétie prcfentfyn ghcweeft*
mitfgadersde voorfchreve/i/«Mti» ende«ƒ«/»/«;(mei
hare eyghene ooghen ghefien, ende de cerfchoo-
ten met hunne ooren ghehoort hebben } dat haér
oock noch feer wel voor ftaedt, dat tot de vooifchre-
ve cooferentienvan de zijde van 'sLandts Vloodi
fyn ghecommitteert, ende 't voorfchreve concert heb-
ben helpen beramen, de Hceren
Iob»n ende Càrmlip
Evcrtfin
Gebroederen, refpeótive defe leftleden So-
mer als Luytenant Admiralen van Z„Undt overle-
den j Hebbendcalle de voorfchreve Hooft-Officiereö
de voorfchreve hare depofitie, metfolemnelcn «i»gei
gheconfirmeertin handen rande Heer Raedt Pen-
fionarisde alsGedcputeerdenende Gevolmach-
tighden van de Hoogh Mogende Hceren Staten Gene^
rael der VereenighdeNederlanden, inde voorfz Vloori
Adlumin'tSchipdeyii/inPrwiBf/io, ten Ancker leg-
ghende eth mijlen Bcooftca, ten Noorden van'β

ï

. i

J ;

en O O R L O G Ses m Feem^hfle Boeck, 8 ; I


-ocr page 868-

SAKEN vaa STAET

J.S66 NmJt-Veorlandt', dentirfitn OdohetfiftUnbondertfeSin
, fffiigh. Ende wasonderteeckenc, Miéiil Adriainfx.de
B.ujtir, AdriainV.T.G.SMcktrts, Atrt Jtnfx, van Nttj
loban dt Liefde, Cetntlis Evirtjx., Volckert Schram, ende hhan
i/i»Nw;Onderftondc accordeert mette originele mi-
nute , geinfereert in 'c Regifter van 't ghebefoigneerde
vandeKrijgs-raedtin'sLandtsVloot, de Anno
feflim
hmdertjis mfejligb,
In kenniflè van my onderghefchre-
ven Secretaris,

Gcteeckent

J. ANDRINGJ,

3»intée

maat « Saeiftinbê 9et (!ui6 ban ecue Winter-vioot f^ öen
hirttL· dertienden jgobettiBccgOcftatucect/ bat tot aföjputö
San i™ ban ben ©panöt / enbe öeDePltnoO toan be iSuSen be-
fecEanbenboo?bitï®intec faifoe«in
^eegtìebiacijt
foubentoerben/ De nomB?e ban vier en twintig ^Stöe»
pen enbe 5?teaatten ban <©o?locö / cv be becbeeUngfie
onbec be Collegten tee aubmiralitept ban oubt^ gOeob:"
fecbeew / met bien becffanbe bat be boojfj iScöepcn tn
^eegebmfttfpnüe/ opfoobancinftcuctfen al^becc-
fpccttbe (tToKegien tee ^bmitaUtept/ ten meeficn bien «
(iebanbenïanbefoubengoebt bfnben/ pbetaenben
Baten te ge ben ,· ©e felbe iScSepen tefpettibelfltfi ge^
ewplopeect fouben toetben / om te ècupffen ontrent be
^ee-gaten befec Jlanben / enbe om be 33oo?bt languii
beSchotfcheïSuli/ totcep?elTiibanbe Gapers, ïjaec
baec ontccnt ontfioubenbe / mf tfgabeisi om te (ntipiei
een / becobercn / of becnfelen / toasS
't boenlöcö be €ni
öelfcöe Coopbaecbp ^cfiepen / met ^cBeepsf-beftoef-
ten ban Gottenborgh bectoaiBt toetbenbe / enbe
bao;t!$ageempIapeect 3i©e|l-b)aect$f)cenen tot aen't
Canaei, omtepaffcn opbe ©panbtlöi6e i^tBepen/
Danbfeëantbe liitbiece ban Londen b)UlenbeinIoa«
peni «Êiibeüaiecbenbe tefpectibe ^jobincien notft-
maelifgantfrti ecnftelöca/ betfofijt/ alnotötenfpoe»
iifgöli en enbe fonbec Jangec uptHcl eenmael te fu vveren
Bace defedten f η bc göebjagen confenten totte faet6en

O. itt ©ieitöbtjifjioocSaenbenitefibent le MairagBe-
ïnr^c rcB^eben/ batjöpaUeefficacteufebeboicenenbeofffcfen
De toet fipben JSonfngö ban Dennemarcken, enbeto0ber(i
nine öett baec 't ban nooben toatf / foube ijeböen te boen/ ten epn?
m»tn- bebatrgneUSaie^eptbp befe tonfiftutfe ban tgben
fm m toilbe confenteten / bat {jaec lio. iiaog. fη Noorwegen
j^nojtai enbe Jutland mocftten laten aennemen/'t ip tip toecbin-
amunt oeoffooaIj$'tenbetrfnbt$(&eauame[üc6fi op bebJijfe
bei ïanbijS 6onbe
geftöf eben / be nombje ban onttent
drie duyfent jiSatïoofen / om Op aianbti iStöepen
foo biel tegen be Bpanben ban fgn USatedept / aliS te-
genbfe ban ben boojfS ^taet geemplopeert te b)o?ben/
enbefn tasSfpnejiBajelleptbft6aetl|o.iBog.becfoeB
moeste ftomen in te totlKgDen/ foube alii ban een be-
quaemenbeöaWl^ecfoonnaee Noorwegen enbe jut-
land boojnoemt gefonben b)o?ben / om be boo.7f5 IBa*
tcofen aljj boocen aen te nemen/en ban baec Dettoaeeti
obec te ftjengijen/ om onbee be eefpeetfbe CoHegfen op
tiejj S^anbtji i^loobt becbeelt te bieeben / bei be CoIIe-
gten
pr» rata oQtg fouben bjagen/ be lioftm bf e tee faet^e
befeifoobantranrportban 't boo^fjbolce alianbëess
geb;agen fouben moeten teecben / maee fnlcic tnp^ ben
3Bonfnat) gcexcufeect.
«ί«5«η 31nDeccmberöebiienootitbel|eeeenban't «®?aef-
Zutphen gebaen Watöten / caetfienbe alle fnba-
f(enenbetnlegeeingenfooban©panbtItic6eafêe?gene
js>ut< (CcQupeif panbefen jStaet/ enbebfe ban benSonfngB
Ρδίπ. ban Vrancfcrijckjtoaee boojget öooifs (6;aefftìau tot
fnbegeonbtoetoace bebojuen/ enbeinfult6en|6ebt
5eB?actit bat tegentooojbigS onmatfjtf gft toas /om d'
ordinaris Milite te onbecftouben / Deel min
be nf eutoe
Compagnien tot gaeen Iade te nemen/ enboojti onbe-
euaem eemaecËt om fn lange te tontcfbuecen fn be ge-
meene Eaften ban ben ^taet / tegentooo^btg fo fbiaec
cn googttloopenbe/bp albfenfpbanbeüsontgenooten
nfet en bafecben bp gDefpjongen / enbe fn befe ongj^ele-
gentD«pt met b^egoebinge ban «en goet gebtelte ban be

gelebeneftöabegcaffifleeet. 5^aieöpSa»ebiw ελ»»

göeabbifeeet/ eeril:eiijckbatommebeeebeneniniiun

abböjSbanben vijftienden <©ctoöeclepUbcnaheaiiE
geeet / aen 't gemelbe «©jacfftijap foube beioorcn nhp"
cemitteect te toetben be fcliabe boojöe iongunc (nbani
ban be jpunflecftBe ©olcBeten <n fiate
gemeene tnid
delen ende verpondingen gfjeUben/ nate ebbenant

enbe pjopojtie ban ben t{jbt / bat be plaetfen ende ouar
tieeen bp ben ©panbt geotcupeeet/ofte getutnecrt tea
ren gebaeeft/enbe baee ban boenbe blgcfien met autheti.
tiqueertcactenbangenoegfifame bocumcmen: éàn
toat aengingf) be pjetenfien tee facfic ban
contributien
aen enbe ten bcfioebe banben 25i|TiDop ban Mmiftei
op geltjacfit / mitfgabetsi ban ftfjaben / boo? roobcn /
plonbeccn/ii?«nben/ afbjeetftenban^upfen/ tonfi
b^öben ban ©ee/aeefagen uan ^^dgclfetenen/ enbe «ργ.
gelijcfie fcfiaben gekben / fo öp 't «©jaefftiiap tn't o
Un
fieel/ ofte ootls tod pacticulfecelleeeen enbe gin cnbi
«©pgefetenen ban bicn / bot be fclbe gïjeimputectt tniii
toe eefcfiïeben moeten toerbenbe gïietoooulötfte iaia=
m<teptenbanben»©03lotBgeb?agenmoeflen totrScn/
bp be gfieene aen be toett^e be felbe Bp. fiet ongelutfaiDit
lot ban ben #o?Iogfi te beucte toaren ggebalien :
toet befangfibe b'tnlegeeingfi ban be iQilitle ban tiefcn
^taet/ enbe befcfiabe tee faetfie ban Wen getaufcctt/
bat be felbe foube befiooeen gerepaeeertte toetben/ In
eonfojmtté ban't
dertiende enbe veertiende aitljjt-
ficl/ ban feecfiee Patcaet ben
veertiendeniSeptemfitt
feflienhondert gneemaneett. «Ênbe toat cpnbcliicS
conrecneerbebeBrandt
-fckattinged ,ald mebebeftli-
ben boo? be jf canftfie aujclliaiee (Ctoupei beroojfacBt/
batombeboojbefegeallegeetbe eebenen blentljalbeii
naec gegouben confeeentie / met be opgemelbe
ieeten
aento(fenbe<(5ebeputeetbenban't «SjaefftBap Zat-
phen, aen be felbe tneebelöcfefiept enbe eguitept fatii*
fattfe enbe tontentement foube < betjooren gliegliebcn
te toetben: ©aee op gebeUbeeeeet]nnbe/ii
00« Qttoon»
ben te berfoetben ben iSaebt ban ^tate / bat Baer
be fiut&en enbe botumenten tot be boo; pecBaelbefac&e
fpetteeenbe / ban be Jüeeeen «tBebeputeetben bcjH
<©?aeffc|iap!i
Zutphen, toflbenofieenemen/ öefeltie
Diflteten / enbeeiamfneeen/ ootb be
retroaöane fUa/
toMfngeWtBegelegentöeptaenanbeeeauartfeteneni
beSanbtftgappen gfiebalibeeit/ enbegoebieHebaen
toaiggetoeefl; H^ltigabeeimetbe j^eeren^ebepn»
teetbenobee'tdutfteaetfeenbe bc
Brandc-fchattingh,
enbe ftfiaben boo? be Franfche aujciHaiee (CtoupengDe-
taufeert/fn confeeentie tceben.

't gBeeapponeeebe bp be l^eeeen ban Ommerfn '
enbeanbeeeliaeclgo. iKog. <©ebeptiteetbeHtee jètt^
gabeeinge gebaen/iinaee belibeeatfebenneghenden
December goebtgebonben bat boo?taen alle extraordi-
narisEnvoyez,extraordinaiisGedeputeerden, Afge-
zanten, enRefidenten van den Keyfer, Koningen,
ende Republij eken, Princen» ende Potentaten, aen
toelcbee 3(lmbaffabeur£S eangg ggeggeben tofeebt inbe
«rg^identicpt getompjelienbeect toieeben mitibefen in
f)aec;^o.jmog. «efolutfebanben
twintighften 2l!p?il
feflien hondert twee en fcftigh genomen in faetfitn ra-
benbc fiet
Ceremoniael t$ obfeebeeen ontrent be reteptie
enbeeangg ban e]ctrao;binacii«6ebcputeecben/ ofte
e)ctcao?binati!iEnvoyesbange6coonbelgoofDen/ foo
toanneee met be felbe eenigfietonférentien boo} Ceni'
miffaeffenbanBaei: IgoogSiKoggfieBouben »«6«»
fouben.

gitembateaec ï^o. iKog.booibefelberefolutieee·
nomen/ Op'tpUtBeaetftenbebe
receptie enderangh
tegebeneenbei^eeten extraordinarii Oedepufeerdea

ExtraordinarisEnvoyes.AfgefantenenbeRefidentcni

bat»benKeyfer,Coningen,Republijcken, «be Po-
tentaten , aen toelt Ber SCmbafTabeuti eaneö oeöiben
toieebtfn be «fijfpenBeptf foo toanneee m" P»
liebenboo} b'^eeeen «ebeputeeeben upt Saee «o·
iQog. ^ergabeeinge f η conferentie foube toetben
teeben / gfieenfinbti beefionben te bifijieeen / ofte af w

toöciienbanbenranghofprefeancc,beieeeceBbi|^ii'

bee <®ebenuteecben bupten 't l|upii ban ben Boogrof-
melten <$teetfnbatiian«en
derde ontoibitfpieig^


-ocr page 869-

cn OORLOG-^/ ^ veem^pe "Boech 855

Ut liicftefompeteecbe/ maecoBetefoIbilttteriin&enfeU
ben rang enbe
pr^feance met Den gtjefaolgDe enöe aen-
f^ iUDeDantJfen tnaiun beien te mainténecenj €nt)e
Dat Die a^netianQe )}oo?gemelteipfni(l$i:0 b(e fnlchiSi
Botten üermoeöen 'teenigent^DeinDifputefouDe mo--
ncnfoectien tetcec^en
ί met De boDenbecOaelDe
lf(epDt(n 'ci^upjïbanDen Staecnict meecfouDentoec^^
DenöcieflÊnt.

Mtt «^tt ggegeele ^aec lua^ Deel Difcoucjï ban gcoote
pw' bctanöetingDe / jamicaculenDfegDefcBieDenfouDen.
'C 10ίη DcbonDtDat alle cijffecsiof numerale letteren
" ban 't
Alphabeth net uptb?acötcn bit getal Μ D C L X

VI. ofduyfentfes houdcrcfc» ende feftigh. <Êen(=

aOemeenoen De3@ecclt faubebaer meDe Dergaen :
atibete / bat ben
Ancchrift foube toojöen gfieopens
liaett: om bat (öeöalbenbe MjbetefìeetenbeEet?
tetSigetApocalyptifcligljetal ban feshondert fes en
lefligh
nptmaethen nee diri toties arfere Cometa .
fjinüein
DetbooctgD·? faccailcntljalben oeel biberfcge
Cometen ööeficrt. ©aet toa.ii oocft tteel gDerugt ge^
toeeftbanfeecUecgioobe
SabadaSeeby, een Rabbi,
totièmitna j bieficD uptgaf booj ben Meflìas of€o-
nftioljbccjoodenj baecoüetöp epnbelöc6tn{)ecïjte-
nföa«am bpben
Turck. «©ocftin (©ctobecBoojbe
meaölecbattoasf
Turcks getoojben. g^attoaji een
Antechrift te meet; luant oocB in btt ^aec tot Ley -
den
een patticöUec Dodoi- Theologte lipt gaf een
DoethbaecinBpleetbe bat ben
Turck of Machomet
bentecDten Antcckrift taaff. a®aec obetOpalbaec
tofert göecenfnteett /fcöönenbe föne ïeete te begunftf »
gfien ben ïïoomfcDen
Paus : aenbe toeltBe Luther
enbe Kalvijn Dien cfjatactec al lang® ftabben aen=
tojeben ; iKenbonbt ootftBet
Apocaliptijq gfietal

inQennaemban ChrifloforusBemardusvan Galen ^

jpàaer IjetSlaer ginglj uptgDeiüch gettoaü» (ngge^·
gaen op b'ojbinatisi toöfe. 25löbenbe be a^eteiot
enbebetöbtfttBfelfgi)elöc6.«©oclt baeein /batpbet
een toU ρjopgetecen en toeftomenbe Dingen bieten baec
menfiet foo grooteonfeecltergeptin get gepaffeerbe.
©pfeggenbe MeiBasiiige6omen. ^ejoodenbeci
toatfitenöem. «SnbebeTurckengetlicn met alle liep»
De. inbefe onfeec6erDeptbegoo?tfieli)eenpebecglje^
luc&tgflteacljten / (nHetnlet onbecfoetBenbantoati
{lem <l3abt ntet openbaert / in b'een^ubiobepbt
«η in 't gelooben b^at Bern Γ0η boo;-(@ubei;^ {jebbenna
oeiaten.

'tKlbbp!$De$;iSaet!$ banjStateopbe MacDtenban
w 'l ®iaeffc
{)apZutphenb)a!iben η ©et, betfP Saö?
"Sr ijenobecgenomenbefluc&en enbe ^ocui^entén fpec»
iiitttïierenbetotbefaec&e/ befelbe gemfiteertenDegeejca^
W"w.<neertooc6be «etroacta naetgöefien.^at aenen-
ocre (^uactiecen enbe Eanbtftgappen. ter faecbe
IÌ4 ban geliitlte gelegentgepbt gebalibeert enbe goetgebon-
Htii öentoaiigöetoeell / mftfgabeciï ggetcebenin (onfe^
rentte met be boojnoembe l^eeren <0Debeputeecbea
ober't Huift taecHenbe
beBrandtfchactingheenbe
rchadenbOO? beFranfche auxiliaire (Ccoitppe!} g^tS-
tanfeert/ batboo^foobeelaengincftbeberfoggte re-,
paratie ban fcgabeeOeleben boo; befongPe inbafie
ban
beMunAerfche Boltberen begroot t<c fomme
ban elf hondert vyftigh duylent vyf cmdp tachtich
guldensvierftuyversveertien penninghen, mSitfga^
becjt be p^etenffen ter faecBt ban contributien aen
enDetenbegoebebanben^ifrcBop banifêunfier opr
eel);acDt / aWmebeboojrooben/ plunberen/toan-
ben / alü anberfintiü getanfeert / ge-eftimeert bio^ben-
beop.
dercigh duyfentgulbenji/öepbe De boojfcBjebe
• potlenfoubenbeljootentetooibengiie-ejtcufeett/ nie^
bienbecfianbe etgter bat aen get graefftgap
Zütpben
fouDe beDoocen ggeremitteert te biojben De ftgae.-,
beboo? inbafieboo^noemt / ingareggemeene.tntai'
beien enbe berponbingftengBeleben / naeabbenant7
«nbe na pjoponte ban ben t0bt / bat ie plaetfen
«ibeqaatttetentipbin®panbt ggeotcupcett oftegé^i
ttilneecttoatengïjetocell/ beialbootenbaec banfufi
flfanteiucbguebàenrtìnbe / WpcBèti ftp vüilaWe enbe
eenoegfame botumenten; «lEnbetDatbelengtitbe tn^
bentuefm /
sr'

De Deftgabeterfaec&ebanbiengltelebm/ opbefom.-

me ban hondertfevenduyfenc vyfhonderttwee-en -
tachtigh Guldens twee lluyvers
ge-e]ctenbcett / foube
BeBoorentetoojben göemobeceertop befomttie ban
vyftigh düyfent»iBulbeni. ^athjjjbcrgi ten derden
tot bergoebingOc enbe beiïbommagemcnbt glieot»
cafioneect /boojben matftêcnbeberlJlüfbanbeFran-
fche auxiliaire ®roupe0 /glKcalculfertop Dehon-'
dert acht en dertigh düyfent drie hondert twee
en feventigh Guldens feftigh ftuyvers , aen Öet
meer-ggemelbe <0}aefftbap foube beDooren te b}0}«
bengoebt gftebonben / be fomme ban
tachtigh düy-
fent
<0uiDeniÌ. €nbe epnbeltjcl^ bat ter faectte
ban be Brandt fchattinghe , montcerenbe ter fom^
me ban
dric-entHeghentigh duyfent dpulbensi/ tot
reparatie te boen ban bien foube bcDoorentetoojbcn
toe geboegt be fomme ban
veertigh duyfent 45utbcn0 ì
bat een ggebeelte ban be reparatie te boen / ten
reguaroe banbe fcgabe geleben / boo} be inquartierin-
gge banbe Militie banbefen j^tnetbieberomglje-,
tonfegueert foube moeten toerben ban be Ritmee-^
fters enbe Capiteynen bolgBeniï Bet bifpofuijf ban
be l^laccatenin bate ben
veerthienden (©«ober fe-
ftienhondert
, enbe met bien c)cp?c|Ten berfianbe.

^elgeeren banben iSaebt bebbenin befen tiibtf^^'?^*^
ootB een naebet tonferemie gljefiouben / met be feËic
lieeren aljilec boen aentoefenbe <i5{iecomm{tteeri tite '
Den ban
'tVeluwfchc auartiet/Dabben een naebec
conferentie ober
öm fubject ban De fcBabe acn't
gBemclbe quartiec / boo? bepaffagte / tnlegijciino
gOe / enbe marfcD ban be jpranfcDe auiriliaire ^rou·
pe0 enbe bie ban befen^taet toe gBeb^atljt / enbe
bat Baec <!Eb. naec bifitatie enberjipe craminatie
ban be^tucËen enbe documenten / tot berificatie
ban bien gBe-cxBibeect / uoo; nabec abbp^ foubeh
oo;beelen/bat be reparatie ban beboo^fcD^ebe ft^aei:
be. /foo boojbe (Croupc^uan Defen Siaet / al0bc
j^ranfcBeauieiliairegBecaufeert/ aen'tmeergcmel*
be auartier foube begooren eB.eremittcert te biec«
ben / in plaetfe ban
een hondert vier en tachtigh duy-
fent neghen honiiertvyf en dertigh 4!0ulben0 le-
venthiea
dupbeciS twaelf ©eningUcn / toaer op
be.|t»eetgBeraelbeftBabebJicrbege-e|firaeect/ Dcfoms
meban
wegbcntigk duyfent «ipulDensi / Detf Dat een
gBebeelte ban be romme bolgHen^t lucfelbec ab^d '
>at!lbentwee cntwintighften ^pbetübic bOOïfj/jJH»
Ïe in (onfo;mitc ban 't ©latcaej 6an.ben veenhicA- ^
aen .g^ecember
fefthien hondert , foo Deel bë 3©{-
ürtebanbefen. ^taetaen gingfi / banbé Jftitmeefterji
e&bf Capitepnen/ilueberomme.gBeconleQueect fou-
öe moeten tooiben/ met bieti «etiànbc / bat be
teparatie ban be ftéabeninbier boegBen aen'tgemel-
be qüactiecgBe^eritooibenbe/
beconfentenjEbeetee-,
niggen tpt Beribaertfi gBebjaggen iijnbe / op be
celpectibe peUtii^ tot be faet&en. te .3@ater enbé tii
Sanbe/ booj een
ceël enbe pjompt furniflementbati
be^enningBen gBefupbe'rt foube bieneti tebiojb^tl i
aVaeropgebeUbeceectfynbe/ i)$be boo;fcBiebefaec-
fie bp be refpetiibe @;obiRtien ober ggenomen / be
buelcBeberfogB^biecben ficB baerop ten fpoebigg
eéntetoilleii be);|laren; ^eÊejecen<lDiecommitteec-
benban toegBéft be ©jobiniff liatt
Gcidériand tee
•aenecalitept gBefien Bebbenbe Bet abbpi ban belt
$aebtban;$^Q!e/ gBefo?mcectalBier inbenHaeghcfiii«t) ι
benthiendcH
noopenbe be begrootingfte ban
bebergoebingBe/bieaen't'teuartiïtbanbc
Vduwe -
béRponsBebaeftietoecben/oberbegBeiebenfcBabeiti I

bsn'^aere iefthienhondertvyfeftfe%h , tentegus
acbe ban be ineuactietingöe ban be
Franfche aörï- '
ifai^eiCcoHpe^Valitfmebebanbietiati beefen^taer/-,
binbtnBaerbpbebooïfepbe begcootfngBeberrebena^
beelt/enbe berfotBten baeromme De %eren<0e^
tommltteecbentec<(Si)eneralitepbt&enanbererefpei:^
ti&e ^obfntfen / be boo;ftB;ebe fomme te toiUett
becDete^en / enbe. be felbe naei; wopofitie ban Dr
g|>eb;agBenfcBaDeBt>bedatetieenbebeb)ti0iin gBe«
Dient/ in ben toel-oBemelten liaebt ban ^taet/te bec« :
>;m(scbe()ni / pp bat bt migtumeH» IPiobfntf· fioi '!

11;
li·

ih

'1
il


-ocr page 870-

8 (ίο SAKEN van STAET

^aee' teUftecebeïfnititi motBt/ omBateeuotafnbea^e-
. l)?as«n tonfehtttt tot
be lafïen ban Den <0o?lofΒ teEan-
be enöe te
a®ater / pjomptft te bolboen / becfoecBenö»
tiaec op een fpoebf gc enCie becgsopte be{6Iar(nge.

sSaec&enbebe continuate.

iftaettea
bebe
Cantftm
etiman

Vtu.

i

Ho. Mog. Heeren.

WY hebben ontfangen op heden u Hoogh Mo-
gende Refolutie jndate
Atmlfdm defesby de
welcke u Hoogh Mogende geheven te commit-
teren der fel ver Gedeputeerden tot te militaire faekeii,
omme met ende nevenseenige Heereh by ons te com-
mitteren in de continuatie ofte difcontinljatie der
nieuwe gev/orven Militie ten dienfte van den Staet,
mitfgadersommeteexamineren denStaetvan OorJo-
ge, ende te lette η of'tende wat koften daer inneghe-
menageert ende afgefchaftfoude konnenwerden:vvaer
op wy ons verplicht vinden mits defen aen u Ho. Mog,
te reprefenteren, ende te ghemoec tè voeren, voor foo
véelheteerfte lidt van dien aen gaet, namentlijckde
continuatie ofte difcontinuatie van de Militiejonghft
aengenomen zij nde, dat naerdemael tot noch toe van
egeene Provinciënonstoegekomenzijnjdienthalven
derfelverconfideratienwelminhetpofitijfadvijsftrec-
kende tot difcontinuatie; wy inonfe befoigne» albe-
reyts gehouden op 'tformeren van den Staet van Oor-
logh, jegens den aenftaenden jare de faecke daer hee-
nen hebben ghedirigheert, dat de voorfchreve Militie
ioude vorder in dienft aangehouden werden, ten ware
de Bandtgenoteneenige andere confideratien hadden
ter contrarie, tenwelcken opfichtewy de meerghe-
nóemde Militie op den ordinarii Staet van Oorloch tot
laftevandc reipedtive Provinciën hebben gherepar-
tieert : aen geftelt op een ftaet affonderlingh ten eynde
dat de de famentlijcke Bondtghenooten verftaendedat
ten dienfte van den Lande, de felve in't geheel of ten
deele foude behooren te werden ghelicéntieert. De
dimifliefoudekonnen-werden gheeiFeChieert, fonder
vcranderingeofeenigedeminfiealceratiê van de ghé-
melte ordinaris Staet ί ende wat belanght het twiiii lidt
raeckendede examinatiè van den ipecrghenoemden
Staet van Oorloge ende Ingrediënten van dien, dat wy
dienthalven in vetfcheyde ieilicn feer ferieufb befoi-
gnes hebben gehouden ende in de iHve jiiet fonderlin-
ge opmercfcinge gelét, op alle 'f gheene
by de jeghén-,
woordigheoccurrentièn van (yden ende faccken ten
beften van de Staet wordt gerequireert : vaftelijck ver-
trouwende dat u Ho.,Mo. fullen gelieven goec te vin-
den d' ordre tot nóch to6 gerecipieert en af te wachten
dén nieuwen Staet van dien in conferentie te drcfleren.
Elide vervolgens 'aeri u Hoogh Mogende neven de ge-
nerale petitie' omme daer op naer de gronden'
van de Regering^ te verftaen hetfentiment van degc-
famentlijcke Bondtgenooten. -

; iioogh Moghende Heeren, &c. In den Hagt den
dtrihitndit) OeCetüberfijHiahindirtftienftftigi, wasghe-
paraphcertR. vanPalFenroode. vt. Onderftondtter
Ordonnantie van den Raec van State der Vcreenighde
Nederlanden. ^ .

r.^'ji!

ijiijstiiia

Cetttnir
«ontic

'■ih!·

namelöcfi bat lp {labben oi
iStffibe ban be Igeeten Wiihqtü

Geelvinck, «nbèLanghwagen, l||

<$bele <e(?oot itlaoienbe aefoluti e i
beTetloopenbemaenbtoDetommftt^ct naecbe
3β71« btfitatfe barreenfee jStDepen/ ite b)i{ üeMenbe

I.vaii Sliagtlmff

= ' i©eï|êetett ban IgoUanbt öeBli«n öen *yftienden
tetj^ecgabecfnge getommuniceect feetbece eefolutfe
bàttbelgeeten Staten gate p;fncfi>üUtt/ raecfienbebe
ntóite o?b?e te ftcUen / om te beletter! ben
toevoer van
Coiitrabaiide
,enöe anbece fufpettetoacén nae Enghe-

feecfiec

Meerman^,

ïjoec

bàt'eben thienden

imtuDtteloouen; €ntiebat baec fieneben^ ootli tet
KffiSe
toa^ beïftBeenewöm üeet Langhwa- Γ'

Μπ7boenbe aen ïjaec <0ioot

Iteli tapïjoit ban'tafieene BÖeöupcenöe be

& fiate «ommiptoate ontmoet /tet toeithecot-
cafteö^eeecen <i5eb£i»»tcecljenii ban
Rotterdam aeti
ftaet geecomw«ntcee« SeBben twee

billfntte iKiffiben 0ljef(ö?etosn i^rt

vierden en upt ^InpS Deniefdenbefei/ floubenDe aö»
bettentieöan be
exceflèn enbe contravemien bie t»
ZeelandtojcbaenbJictbert tn't tcpacbban't ffilatfaet
tceenii eet nB?ensen ban Engelfche Manifa<fturen, en
GewafTen binnen bÊfeKanben/mttfoabetiootft tegen
'tuptloopcnban «oopbaetbpfcöepen upt bel^abenen
ban befen ^taet gebaen emaneren itoaetopgttonfi-
beteettjönbEbatbpöaet €bele «©?oot jKog. toae
ödeögebonben / bat be ^«ï^jlöaet <©loot

--—................... •'•"'irtj "v» iMUti. 3IKII-

ftue ^ube b)9?ben geceftriüeett/ oocEt boojtsi be petten
ban
Tefteien enbe anbere <0ecomm(tteecben tenfelben
cpnbegegaen30»naet't
Texel, ©He/ enbe bat om*
tcentaengefcijjebenget nptloopen ban alle Stfiepen/
onbec^t bf^tftt ban Date tefpectibe Commtfften / boU
0enii'tboo?f5paccaetbetl)tnbeten/ oot6 boojtiS bet»
teneuc ban befeibe gate CommffTie in
't tetHettdeten/
aenl^ouben/enbe ontlaben ban alle ^tgepen/ nfet al-
leen biebebonbenfouben mogen toetbeninbe upttecjle
^egatenbefët §^?obfntie/ maetoocli tnfftftin toei»
gen /enbebejSnoobt;i)nbe/mebeboo;oftefnbe
ben / paetfen enbe l^abenen / fulifeg enbe In biet boe?
nj^nal!» befelbetot naetbomfngge bangaét «Ìbele
i0;oot H^oglienbe goebe mentngge enbe benteiteuc
ba«be\)i)0?ft&ate€ommiflrieoo?beelenfi9uben te fie-
gooten. ^atfttuebenbienbolgettbentebealle ^tgt-
pen / baet iune bebonben intetben eenfg0
Contrabande
toaten / of bie anbetftntii fufptt fouben mogen toefiW
foubeivj^ebben te boen ontlaben / boenbe onbet anbcrm
mebe ten aenftcn ban be ^ctiepen baec jannen inge»
l«ben3^n/ befelbe i^annennfet alleen baec upt te itO'
ten/ maecoiuBbeDoojfs j$c{|epen foo beel berber bati
anbere Coopmanfcfiappenonttebfggen/ batbe feite
eicaccelnc&enbe ten bollen ggeperfctuteettfionbetttoer-
ben/ ommebe
Contrabande toaren t'otttöetiien; bat
meoefpifeben/ téfpetrtbe op'tnaeufeeutfoöffefoubeit
gebben t' onbérfoet&en alle ® affepoojten / enbe anbtt»
^(ebenenbebefcDepbenbefelbeobirnemen / at^ter*
bolgi^ebenteneucbanbeboojfsgate 4Commf(r<e>
' baaecopbpfiaeri^oogDl^ogehbegebeli&ereertsdnbe/
ij$eoebtgebonbenbataen'tCo[legfeter stbmfralUepr
in
Zeeiandt geftBjeben fouben toerben bat öaet «Ébeb ,
Retinhjengen Ban alle
Engelfche Manifafturen ento
Gewairchen,mitf3abet0Öetuytloopen van allerha»-
deCoopvaerdy-fchepen
albaetbOOjalle mOöftflÖtte

mibbelcn fouben Rebben te belletten / en boen btlettm (
mf tfgaoetiS be J^octateti baet iegfieriif gebaen emanef
een / punttuelgcb enbe p?ef(feltjrh te obferberen enbe te
boenobfetbmn/al0naerbegooreni bejSljJ ntebeaeit
beenbereCollegientermmlraiiteptgefcüjeben/ bat
befelbeinbenOatenggelgc^e billgbentfeteflben pleeo
göen enbe Ijjetle aen be «ffollcgfen in be J^joWn^
tien ban l^bllanbt enbe 310e(i0jie(lanbttef{berenbe/
batbefelbebe afiemelte ^eeren <<Debeputeerben batt
foliant enbe a^efi ©jiefïantin't
inaile abb?es?enbebeBttlpfouben fiebbentoe tefiien-
gên.

^φφβη Öfc KeE mbmiie ban


-ocr page 871-

\0

cn OORLOG Sa en Veertighjie BvecL 8 ? J

hcriialüen gemgegeìicngati&ett een bcgoojltic&e acte
- totfüneöeftöatge/tttetbecfoetB i)atDaettec<0enecaU»
ifPt hennfffe oegeben foube mogen toecben.

®atto!jöeïiSfp<0etommitteecbenbcn Commiffa-
rfóduBois gDeiotiben Uabben haec be Kil enbe get
gpeuy, om alDacc be noobige ojbje te (tellen / bat geene
iticpne ^cgepen guamen te paffecen ; ^at
fp baet op
liaDDen goetgebonben / bat be boo?l3 o^bjciS boo? be qt'
mcltciÉ««nBacc<!eb.<©^ iiaog. <©ccommttteecben
aen be cooifcDJeue Capttepn
Wijnbergen gljegOeben /
tee Becgabectnglj ban (jaec l^oogi) K^ogenbe beftenbt
nrinaecbt fouben wecben/ met becfoecl< bat &aec (goog
«aogenbe IJaec 't felbe / alii ten beftf η ban be gemeene
fgetite geftgiet
3i|nbe / b)el biilben laten gebalUn / oofB
Dccüolgenjjaenbe gemette iSaben ree SUbmtcalUept
tot
Rotterdam boojnoemtbp aenfcljjJJblnglj bebenbt
maethen/batbe felbe be boojf; gegebene 0}b}ejS{iab-
b{iigeapp;obeett.

^atboo^bt^ÌbemeecgDemelte Igeecen gaec <Sbele
<5)aot jjaogenbe «©etommitteecben bp cefcclptte op be
1)α02Γ3 bet felbec H^lfTtbe bebent ggemaecbt foube b)ec>
beubatgaec €b. v{5;ootiBoggenbe gaec tnfg{)elt)c&?
toel gabben laten geballen be boo^fieninge bie fplupben
omtcentbe Kil enbe
Speuy gebaengabben/ boojfabeel
«ld baec boo? belet foube honnen teerben getuptloopen
ban ftlepne ^cljepen in ^ee / gtjelijcö öaec €b. <©?oot
iBogenbeoocft bectroutoben fulcüji fjaec intentie te,
biefen/ maec geenftntjüombaecboojbe^imielanbfe
bacïtenbe Commectte naec ZeciandtenbeelbecsitK
berfpaccen ofte te incommobecen/ bie gaec €bele
6?oot HSoglienbe becüonben enbe begeecben / bat
liecen b?pencour!ti {lebben foube»

<0palle 't felbe bpgaec i|oogg HSogenbegebelibe^
ceect 3önbe/goebt gebonben te becblacen/ bat
Üaec Igoogg jjlgogenbeom be geallegueecbe cebenen
ficDtegenji't geene boojftgiebenfji/ niet enfojm^li-
feecben/ maec öun't felbe/ alg ten
beften van de ge-
meene faecke gedaeti,
toelgabben laten ggebellen/
tot toeltben epnbe oocH aen 't gemette €ollegte tee
SIbnticalitepttot
Rotterdam beBenbt ggemaetbtij}/
bat gaet i^oogg iBogenbe be b007fcg?ebe ggegeben
o;bjejj gabben geappjobeect. Sfinbecjj (lonben be
«Tollegienban be ^bmicalitept niet onbec Qlollenbt
enbe begoefbenbe Igollanbtfcge ofteeenige pjobin»
tiale bebeelen niet te pacecem
^en
fefthieüden toiect aen ben ^eece SUmbaffa-
hqt'beac b'<£|tcabe$toege(taenben uptboecban twee
WUliondertdüyfentpont Lonten: alÖ OOtft OmbOOjen»
Ktitnbetenbejlaebe ban ben lïoningg fgnmeeftec/ tot
«n bcbo;becin^e ban be eguipagie ban beffelfjü ^(Dee-
'«4· pctitoan «©o?logljtot Amfterdamgeboutfijnbe/ fiiec
if. te Ean be te mogen boen mecben be nombje san
vier
lo hondert jffiatcoofen ; met bien becftanbe notgtaniï
bat be felbe fouben moeten toefen ^canfcgen enbe
^ anbece Id^eemben/ geen Subjetten toefenbe ban
IQ4C, befen j^taet/ nocgteinbec felbec bienft albtcepbtji
•"•ftageencolleect/ aljïmebe bat geen googec^olbiebie-
cetteltjcb ofte inbicectelgcbaenbe felbe geggebenofte
oelDOft foube mogen too;ben aI0tot
vijfthien gulden
ten Ijoogften tecmaent/ boojeenbebacenman/nocfi
oocli eenitD googget aencitj} geit al$( bp 'tCollëgie
tee 2übmlca itept tot
Amfterdam, in gelgthe gtje»
legentlKpt toiectbetaelt/ en bat epnbelgcb mebe be
monfiecingi) ban't boojfiBjebe oolcfitec pjefentle
ban eenige i^eecen <(3ecommitteetben uptget boo}'
notmöe Collcgie tee 3tbmicalitept foμbe moeten gfie»
fcgieben / tot toelchen epnbe giec ban (Srtcatt aen t
felbe €ollegie g{tefonbentoiect/omte (tcet&en tot
oaecnacittitingi d^nbeiiioocfiopbenneembangaee
ibogl) Moggenbe gebepefcgeect enbe ben ggemelben
ileec ^tmbairabeuc neben befe gaet iBog. Mtf
folutiebooj bcnïllgentbe Hepbe tee 0ant geftelt een
opene^tte/toaec bpalle (^^iciecenenbe !|ufti(iecen
geian toojben be |Qint(tet!$ ban ben googgflgemelben
aoning of jjaec geautojifeeeben bie eenige lEatcoofen
wftOT aen te togfen/ betoelcfie Baec in bienp ban fóne
wajepept öiböenbe twgetoen/ geiufugieect enbe tocQD

geloopenfouben mogen toefen/ bebeQulpfame&antte %66S
bleben om foobanigjie defeneurs teappjeDenbecencn
ttddigm naecbe (ü>o;logt) fcDepen ban meec DoogBft-
gebatgte j^oningg te laten boeren / omme albaec naec
meciten geftraft ofte anbecfilnt^ tegeu0 gaec gep?oce>
beert te toetben alü naer begooren.

(Cec feibecti)ti0tec3@ecgabecingenotliimdeli$boo;t ^awga
geb^acötöet abbpjiban beigeecen longftalöiecaen» KUnebct
toefenbe ©öccommitteecbenup: alle be<Collegien tee ff ·"'"
38bmtcaHteptg|jefo?meectal!)iee in ben ^aegfie bet» '
tweeden ^obembecleftleben / eaecbenbefiet fuWect
ban
't weder opftellen van deGommercie ende naviga-
tie
Defec^anben ; 3©aficop geöelibeceect fönbe / tg
goetgebonben bat tot boo^Bominge ban alle diverfie
van Commercie
upt beefe iHanben/ enbcomme/foa
beelboenlijcb te letten/ bat geenbjeembe ^cfoonen
booj inbicecte mibbelen / gebupcenbe fjet generael bec-
both Baec baec ban mocgten Bomen te p^ebalecen /
be
Commercie ende Navigatie upt befe itanbenaen
be ^ngefetenen banbien/ enbe anbece Igeutcalenin
't generael bjpgelaten enbe open glieftelt foube toecben
voor'tgeheeleaenftaendeJaerfeflhien hondert fes-ea
feftig,
met bien ber(lanbe noci) tansi / bat ban bie ge?
neraietonteffie ge-erfimeert fouben toefenbe
Groen-
lants-vaerders,
ofte be geene bie op be Walvifch-vangft
uptboecen /foo ten opficBte bat befelbe een groot aentai *<»·
banUSatcoofen ban nooben (jabben / alS mebe bat
baec toe Bet be|te JDolcB/bat fIcB anberfintjES getooon
ten i©o?log te begetfen ojbijiatiil toert ge - eniplopeect /
enbatom 't felbe eracteljjcb te boen naetfeomen / Bet
paccaet (egen0 be dSjoenlantfe baert / in ben beginne
bantlopenbe^iaecgebaeneraaneeren / niet alleen ten
fpoebigftengecenobeect/maec eorb boben bien met alle
bebencBelgcbe pjxtautien fobanig ge-emplopeect fou'
be toecben bat be felbe negotie necgenjt anber0 gebibeti'
teert s maec Biec te Eanbe / tot een betec ttìt en ottafie
geronfecbeeet mocBte toecben.

toiecb mebe tot gecuftgettt bànben ^aet gGie<·
(tatueect/ bat geene USattoofen tenbienfte ban ben
Sanbe albeceptjj geencolleert fjinbe / bp eenige Coop-
baecbp «StBeepen j^tBipperü foübën mogBen too2ben
aengenomen / op poene bat be boo?fcB?ebe i^Bippet!»
laec niet genoecBfaem op be plucalitept ban be boo;·
cBjebe iKatcoofen Bebbenbe geinfoi meect of namem-
tlcBbe felbe b^pmocBten toefen of niet/ boo; pbee
man bie bebonben fouben mogen toojben ficB albe^
cept0 in bienft ban benEanbe begeben te Bebben /foHbe
moeten betalen be ^ommeban
hondert Caroius gul-
dens;
enbebpatbien foobanigBe ^Btpper^ totlientf
enbe toetend be boo;f3 jjlatcoofen upt ben bten|t ban
ben jStaet fouben mogen tcetben/ enbeficBbe^gBe*
bécgBtfgnbebpeebebetlineerbente ejcpurgeren/ bat
be felbe in fultben geballe boo; pbec üBatroo^ / inboe;>
genaljïiiooren malitieufel^tB .aengenomen/ fouben
berbeucen een boete
van twee hondert oBeljj(6e 45üli>
ben0/ baecen bobenacbitcattich geftcaft toojben.

^at topbec^/ bp foo berte eenigB man of iisatroofl
inbien^ban 't$anbt aengenomen/ofali$borenge-
encollecctfütibe/ Bc<nbecbo2beten mocBtefiganbec*
maelteberBupeen tee €oopbaecbpe / befelbe baec
obec/bobenbe berbeucte ban<0a^ecnbebeupt-geit
nocB onbec ben
Heere (taenbe / publigueliitB enflcen··
gelgcb met ben (trop om ben Balfe/ anbete ten ejcempel
gegeciTeit foHbe too^ben / enbe in geballe fobanige jÌBe«
ttoo£Ì ofte ^ootfgefel ftcB boo? be ttoeebe repfe fo becce
foube mogen Bomen te bergeten / batbe felbe infulc»
Ben m fonbec eenigBe bifftmulatie of tonnibentie met
be boot geftcaftfoube to07ben.

3^atb0}becpt»i: Coopbaecbp-^tjgippeeoj) (ïin
eecffeuptbaecen / gegouben foube toefen aen't^nbt
te pjefentecen en obec te gfieben een
vierde part ban fs^
banig fioltB
ι ai0 be felbe tee <Coopbaecbpe foube mo*
genBebbenaengenomenenbegeBupct/ tetoeten bati
vier tot acht manneti twee mannen j ban acht tot
twaeif mannendricmannenibantwaelftot fefthiea
mannen vier mannen / vanfdlientottwintighman»
nenyyfmarmen^ enbe foo beeboigBen^ naee abbe«

nam i

'i


-ocr page 872-

§50 SA Κ. EN van STA E Τ

lutffDfctie frto?bfnat{sïengemeenc bflftten cenibèift»
toefenbe/ fooal^b'
Advocaten FifcaeJs, enbeDeii5il""<Ì
ben ban to' SUDmiraUtept tot be actufatie enbe be (ϋδίΓο- '
tuceobetbeobettceblnggen ban Dien beboegtjttoattn
l^eiSf^mebegoeDtaebonDcn/ bat tot boojliominnhé
ban alle
frauden, biebaec omtrent gfiepieegj^t fouten
fionnentoerben/ boben'tgfteene boojfcftjebe (jgjiibe
refpectibeSSec-gaeteneentgbe gatöttnban ©ojion/
ofteipregattengelegyt/ enDe foobanfgft beibetlt foli'
DetoecDen/ Dat be felbe 5iat|)ten ofte dFregatttn nitt
göepofleetttoiecben inbe Zeegaeten ceffojtercniieon»
bet Det bidtftt ban foobantgOe €oUegfen tee 3itimfra>
liteptbpbetoelctbeDe boo?fcl)?eoe patsten ofte fre-
gatten fonben toefen göe
-tgutpeEct/ mact in andere
Zee gaten, toaec obet bet felöec gefag flg niet en ejifn-
beetbe/ inboeggenenbemaniecen/ βΙ$ί be ggemelbe
Collegten tee ^ilDmiealitcpt baec obet onbecUngij nee-
betfouben tonbenlercn/ met fcljarpe latletibe 0%
aenbe€ommanbeuc$S ban foobanigge ^atljtenoÀe
Zeegatten ban i©0?l0iö te göeben / bat fp «cDen 0|)«n
Coopbaetbp-^cljippersi fouben öeböen te laten upt-
loopen boo; en aleec De felbe De boo7fcB?ebe Xjffecnbc
cte aljS booten aen Daet fouben gebben ggeetjtbeect/
enbe bp ontfientenlfle ban blcn / be boo?ftjjcbe Coop;
baetbp;@t()tpper0 Je faBo binnen te ÓouDtn/ alle^
meDe op poene ban tatTatle enbe atblttale correctie ai{i
booren.

Eyndeiijckenbetenlaetjien fiJbetdaen / batbeoöc-
melDeCoilegfentet ^bmlcalUepbt fcgoon ggenomm
befelbe^ootjüboliB genoegt) fouben moggen gebiien/
(eenCoopbaecberjjban'tpjefteeen enbe lebecen ban
foobanlgOaentalban boltb aljei bobenfouben betmo'
gentebifpenfeten/ maetin fttltbencaiES baec ban ten
fpoebfgDdenaenge»; Igoogg ifêoggenbe abbmentfe
gebbenteggeben/omBetobetigge ®6tthopber feltxc
ó?D?c ali ban te boen lebeten enbe tcanfpoïtecen aetì fi»
baelt^anbecCollegietet 3(!bmitaltt;pt'( bielt^batc
aengebjethfoubèOebben; ^nbetiE! tot bebojDeelngDe
banàl'tgiiecneboejfcDiiBe Wbefc |>aec ^oogSIÊoa
genbelSefolutfeeéfonbenaenbe gefememli)t6e colica
gtêntec ^bmfraliteptmet gantft^ feefeuü becfoctk
enbe beggeette bat gaet <2Eb.altebe pointen^ilec Doben
gfte-eicpieffeect puflictHelöt& enbe pjefkeljjcfc tollDcn
boen tetejDecutietlellen enbe obferberen naee be{)Oocett.
®e^eeeeni©ebeputee<t>enban
Zeelantionfenteetb«n
fn be bobenftaenbe iiïefolutieop't beöagenbanöe
ten Bate ^?fnt(palen.

felbe IfeetenBébBen ben feventienden tet®et-
I gabetlngö ban Daec J^o. ilog. een J^?oWntlael aö-»^"
bös( ban be,ï§eeten ftaet 1^?(ncipalcn tn geluacfit / ta- ι,^ϋ
eenbeBet verdubbelt-buydenban i8'!ï3ianto!i(©0?-»!b
logB-fffiepenomtegensS 'taen(laenbeboo?53aetnabe,'^
middeikntfche Zee gcfonben te toojben/ fnboegcnilKt
naecbolgenbe. ^ Κ

9il!ibatDe^eect ^enfionatfsi Vivientet®eigaöe-^

tfngBBabgBerappoiteeertbefonfiDeratlen/enbe'tao-

b^si ban beig(cecen Baec €b. <©MBog. 45ctottimlt-
tecrben/fiebbenbeingBeboloBe enbe tot bolboeningöe
ban bet felbet Sefolutie CommlfTatfael geeïamincftt
enbe obectoogBenof nteteenlgBe boojftentnge®
pjoterfe ban beJSabfgatfe enbe Commceile Danw
gopbegngefetencnbefet3lanbcn/ inenbe omtrent oe
middelandtfche Zee gBebaen fouöe ftonnett toetocn .
batbaecoptoajigoet gBebonbenbatban toegbwiDa^
«Sb. jnaog. be faccBen ret «©enecalttcpwjart
Béenen foube toecben gebltlgeetf/tcn
cpnDe De eei^ni»
be Collegien tee «bmtcaltttpt bp Oaet JgoiBog g« W

______, , „ ...'tgBeeneboo?(?ft?ebe mocBtentoetbcnnaetbegetooonlftcftepiopojtJeonoei

fjS/uptbefe EanbenfoubeBebbcn't onbectolnnenop be felbegBeobfetbecttbe naemeban atBtien^tw»
poertcìiànbactobecatii
Vyandenvanden StaetfonDec oenban<©o2loflflbanbenlieenebleonbec becqatpagii
eenföBe connibentiegtflcaft te toecDen/ enbe bobitj»
00 bétbcdtite ban alle «StBepen en Boébecénbte
meti· bebfnben foube batgépoogt tofei;bennàe£n^'
Jant bi!0?n0emt àftc anbereplaetfe atótobijr^ii Wtbóett
te toöjben/ofte be toaerte ba»» tóen/ to foo bew be félbe
alöeteptjStiptgBibóettfiifte artbetfïhWttfettelieBomen

faubettiaefen/meteicpieffeiipbiiegfnae/&Eltàllei©ffi.ét» « ^.v —^^^

t666 nani ; ©c<i battjet boo^fcSjebe löölcö / ofte jaattoo^

_fcuToaöéh moeten toêfért goeüeenöebebaeïenmanmn

' totcorttememcnt batiae Cöiieóten tèi mmitalttept
it!»t toslcftic DtflcfctOê felöe <iEobptia«iv-fiÖlppetji
foiiöétt homenuptte lopert / ofte tiart Dei feltiec
macötfgöt / omme BMljolgeniopojötttatiiS folöte ten
BféHfïè bart Den EattDe aertoenomen te toetöen : «enDe
fijialöfen fooöaenc «oopöaecbp-iStfjipfiersi minöei:
bolcR rouDen bomen aeri te aljeben De fïltje naec De
öoöenftaenöegDeeouüénfouDén toefen te Dóen / Dat De
felbe al£» üan Doo? pöet berftoegeti man fn een öoete ban
hòndert
Garolus guldens Jemuiiteect / ettöé Doben Men
tiocöacBftcalöcftgeto?rfgiertfoui)e toojDin.,

^atinfarjeiöcBsi tot betecourctbahtieban 'tgöeene
boojfciJiebe ti / niet alleen De «oopbaecbii^cötpperS/

becett/oftete' nemen een Éöfteöanöert Commijsfofte
Comitttff.oanfoDaniff bolcö / aliSDefelbenaètDebo-
benilainOcpjopojtté acnbeCollegie tee «Dm. foupen
Bebbeii gelebect / wet onDectcecfienfnge/ Dat DiecgeliJtH
oOetal ban jBJtcofeneffecttüe ten Dfenft banben 2:an-
De fonie bjjfen obecgeDaenen aengenomen / mitfgas
beest öeüeftigt met een fpcclale acteonDecDe getooon-
lijclie pacapijuce en ^ignat. ban 't CoUegfe ter 30Dm.
onöec tof Icftetsf Dillctct Den CoopbaecDec foubt toif len
uptloopen/ Datooc&DecefpecttbeCoUegten tÏc3iDm.
aeo^Dinecctfanöetoecben/ gelnc&acnbcnfelben geo?
banneect toiett mttil befen / be <ii:onDOpmce(lec!i/€on-
tcecolleucjJ en Contmtfen teccecQeccQe op Den€et aen
ben ϊα nöe gebaen / te boen beloben/ bat fp tenbeDoebe
ban geen «oopbaecOetsi eentpöe ^affepoiWtenfouDen
gljeben / boo?enDealeecaen6aetl)peeneaIpe enbe
3llctetoace gebleecben / bat fooDaenigl^e «Soopbaec-
bet Bet
vierde part ban fijn bolfbnaec De bobenffaenbe
pjopoitie göciebett fouDe fjfböen / oppcenebat een
•©fficiec bet Conbouen enbeHicenten tee contcacie
boenDe/ ofte baec tnne nalaticO Wjjbenbe /
def»a»
ghecafleert , cnbê Dfen onbecminDett acbltcaijjcb
Oöecoicfgeect foubetoccDen / fonbet eenlgöe connibens
tieoftè biflïmulatlej be^ foube ban
'topfteiien der
Commercie,
mftfgaberibi ConDitfehban Dienötec
boben gecoect / eene toaecfcj^outofnge op ben naem ban
DaecIloosfiJiliiogtienDetoecbenfngeflcIt / ggeb^ucbt/
enDe gepn&hjceect biecben/ boiggenit b'b^b;èbfen aen>
gaenbe geb;iipclielüc& / en in be felbe as^aecfcfiontotn-
ge ootb gecenobeect OeteerAe ^flctütfieiban *t ®Iaccaet
'bennegenden iKartp feftien hondertfesenieftighbp
gaec ]^oog() iBaggenbe ggebaen emaneren / caetbenbe
be
Navigatie ende Commercie op Engelandc, enbe
bat bfenDolgenDe baec bp op ntento^ gfjepatueect fouDe
taecDen j Dat alnocl) nfemant ban be §ngefetenen befet
aianben öem foube öebben te berbo?becen upt befe
3tanben/ ofteootö upteenfgfleanbeceïanben/ «Coi
nfnthciJcfien/ paetfen/ofjStebente becboeten ofte
tcanfpo?tecen / bicecteljjcfe öf tnDicetteljJcB naec eenige
ïgabenen/ «Spianben/jSteben/ oftepaetfenbanEn-
gelandc, Schotlan dt ofte Yrlandt, ofte anbeten / onbet
bege0ooïfaemBept banben ïSoningljban
Groot Brit-
tannienflaenbe/ eenfgge JEfaecen/ «©oeberen/ ofte
J^oopmanftgappen/ ban toatfoo;te/ gualitept/ ofte
natute be felbe oocö foube mogen toefen / geene uptgSe?
fOttDect/ ofte OOCfi eenfgöe
correfpondentieenbcghe-
meenfchap
met b'^fntoOOnDeten ban Enghelandt
boojnöemt ofte fiate onbecöooiigöcn/ boo? iS^fèben
ofanbitfinbtii (iretfienbe totnabeelban befen iStaet
ielioubeninecnfgflecmanf«e/ batooch niemanttet

^a?ttoacen gBecompjeBenDectt .e
fmydcn, enbfbetbet bcouaemmaetften / ornme^
iioobt fpnbe fn bé
MiddeUantfche-Zee , Ofte oow
hJélielbectf ten epnbe ais booten nae gel^entflepot ro»
tfiben éttbe faitBentip o?bie ban ben Steit oBf-^'
imett té Bonnen &o?bert. mt tofetbt bp

-ocr page 873-

en OORLOGH ^'Ses-en-veertìghfie BoecL S57

,t/L Ommeren cnDe itnlJete SflfC agOH^IÊOS. <^el>fptli=

i® ictrDcn tot ï»e fecchcn baa ittgee/ otntebjfitcifn/
rnininfrcn/ fnl?e öatc ban cappo^ttöqfti/ sawtie
öftn oiibtrminïKct beboojfjfaetöeiipöei^cfïcnben

Vrieilendcobfreenomm.

©tt ïibt bcc fiiböfcfcDap in Hqllwdt in bfffw

tfjbtberfiojbentotDpvijf: lïletoctfn/ beJ&mcnbeB
Wimmenutn , ban Puyvenvoor<Je, ban Noortji;-
vijck,
ban Afferen, rnöe ban Msesdsm. ^tnfe-
venden toiecben 3p'tcin^/ tnbc Roofrn tot öaecöe
©tfwn ban Waflenaer af Obdam, ban Slydrecht,
of Schagen , ban Mathenes, ban Sevender , ban
Moermont.

iiWt-
dl

kfiim
ttf
uillt,

]Sia emn ·ναη ie Heeren teghemvoerdigh in de
Ridderjckap comparerende : Miifgaders haer
RanghindeSefie.

Amelis van Bouckhorft , Heer van Witnoie-
nunij &c.

Wighboldt van der Does » Heer van Noordu
wyck, &c. V

Arent van Waflènaer, Heer van Duyvenvoor-
de,&c.

Philips Jacob van den Boetzelaer , Heer van
Afperen, &c.

Freder ick ν an Dorp > Heer van Maesdam, &c.

Johan Francois van Schagcn , Heer van Over-
Sleydrcchti &c.

Gysbrecht van Matheneffe» Heer van Mathe-
nelTe, &c.

Jacob van Waflènaer ; Heer vap Ol)dam, &c,

Philips Zoete deLaecke van Villers, Heer van
Zevender, &c.

Daniel van Wyngaerden, Heer vanWercken-
dam > &c.

H^en ft);ac& bat f^ gattbenQ^etecchenteen^Scte:
©olsöeng torfcfte boojtaen- (Sen i. Stile oabtflt
êoon^ ban Dijn fonben jijn iligibel
fuojure. iCcn α.
?(nbecfn bp plutaïitept ban firnimen. ®fn 3, ©^cenii
k met «npacige (ifmnicn. ©et taufmöe bed tófs
Β
coursS bat ben igecc baiibec Leek, of Bc verwreert, toajs
tiaccuptgcbirbm: Etjnbenoclitan^metiebanbeg^
nualiftceccfïe mbc rpftlle. naenfepbe/ battetboa^
om bat öP &abHitoep0ectbesemelbePoinft£ntOn=
bcctecchfnen. JSafc alfoo Öefdbefpomctfnboafrcn
foo tol tot boojbed ban Ijemal^ ban alle b'anüKce/
bat I)p gein teben Ijabt fulcfi^
te bMpgcwn. JlBen
motnpdbe al^ of gent pct^ toa^booigijegoubtntot
nabcdban ben i^eec^jin^banOrangien. i^oebrc
fmtft^ gingb fiel tot oojbfd ban fKChec Öequefï:
't ïBricli ïto?tiS baec na be iê eeccn ban 't Eö) t bet Rid.
derfchap ijebbcn obcE gegebenaenbe^ifcen Staten
Dan
Hollandc, in December.

Am de Ed. Groot Mog.HeennStaUnvanHol'
landt ende Wefi-Vriefiandt.

^R Even in alle onderdanigbeyt te kennen, dat de
VJ Ridderfchap ende Edelen van Hollandc endc
i; ' Weft-Vrieflandt, hoe dat de felvige tot onder-
'Ί houdinge van eenigheydc cn goede confidentie in de
j"!! ordrc, als om meer andere faiutaire reflexien, goedt
(. gevonden hebben te beramen» endetearrefterende
'it poinften ende Articulen bier nevens gevoeght, ende
ai-hoewel 2.y Veitoenderen boven haer eyghenreght
ende poffeiTie, mitfgadere 't gedecreteerde in voor-
Eaende haer Ed, Groot Mog. RefolutiCn, van date den
tétfim Oftober feflhien hendert vüftigh , ende de
confirmatie van dien den ec/&iWe»i^wFcbruary dcfes
y Deel,

loopenden Jaers daer opghevolght, dienaengaende
niet verders van nooden hebben, foo fijn de felve
echter
ex/ufra aèonJanti te radegheworden, UEd*
Groot Adqg. reverentelijck te verfoecken, gelijck ly
fijn doende by defcn , it het U Ed. Groot Mog. ge-
lieven inoghen de vcorgacnde punöen eiide Artijcke-
len met haer fouveraine m?gbcand,erpjaei te bekrach*
tigen, ende de Vertoonderen daer van te yerlcencn
Odroy in ghewoonlijcke forme, om als een eeuwig-
duyrende Privilegie by dejegenwoordigh befchreve-
re Leden van de Ordre op haren Eedt punftuelijck na
ghgkomen , ende by alle degeenedievannu voort-
aen fullen worden befchreveri, voor den tonvangh
vani hare fellie de precife obfervantie van dien, mede
met Eede ali naer behooren belooft, ende vervolgens
cock by haer exaöen naer geleeft te werden.

foinUtn trtde Artkulen.

De Ridderfchap ende Edelen van den Lande
van Hollandt ende Weft-Vrieflandt, metten
anderen rypelijck ende aendnchteliick over-
woogen hebbende, wat tot goedebeftellingh van de
Ordre, mitfgaders tot voorkomingh van alle twee-
dracht , ende befcheydinge van ghemoederen in de
ielvefoude kopnen endc behooren vaftgheftelt, cn
voortaen cnverbreeckelijck voor een
teu-wtgh-duy-
rende
Wet gheobferveert te worden j hebben naer
verfcheydene deliberaticn ende communicatien daer
pverghehouden, eyndelijck met den anderen ghear-
refteert ende vaft gheftelt, de Poinöen ende Arti-
cujen hier nae volgjiende, om van nu voortaen foo
by de Hperen jeghenwoordi^h in de Ordre befchre-
ven ïijnde , als mede by die gheene die naemaels
daerinne fullen wefen gneaflumeert, ten eeuwi-
ghen dige punÖuelijck endeonverbreeckelijck ghe-
obferveert, ghepraöifeert, ende nae ghekomen te
werden.

1.

In den terjim. Dat by overlijden van de Heeren
teghenwoordigh in de Ordre befchreven wefende,
mitfgaders van die geene die naemael? daer in fullen
wcfen gheafTumeert, de
eudtfie van hare Soonen of
verdere mannelijckeDefcendenten, die den Ouder-
dom van
vyf en iwintigh Jaren fai komen te bereyc-
ken, foo haeftde felve de voornoemde uj/wrw/»-
Wg/fr Jaren fullen hebben geimpleert aenflunds mede
befchreven , ende in de ordre gheafTumerrt Tullen
worden, ten ware nochtans de Heeren die d'Ordre
fullen bekleedcn , ten tyde als de voorfchreve
cafut
refpeiftive fullen komen voor te vallen , eenpangh
met alle ilemnien niemandtuytgefondertfoudemo-
ghen cordeelen ende verflaen, dat foodanighe Soo-
nen ofte mannelijcke Defcendenten met diecil: van
den Stset ende fonder ondienfl van de Ordre,
niet en
fpude
kpnnep ofte behooren befchreven te worden,
in weicken gevalle alleenelijck ende anders niet de be·
fcbrijvinge van foodanige Soonen, ofte verdere man-
nelijcke Defccndeaten in 't geheel na gelaten > pf wel
voor een tydt uyt geilelt fai worden.

Π.

Ten ttoeeden. In gevalle t'eenigentydefoodanige
Soon of Soonen, in manieren voorin verhaelt, be-
fchreven iynde , defer Werelc mochte komen t'o-
vcriyden fonder cenigh wettigh Spon , Sponcn of
verdere Defcendenten in levenden l;j ve naer tc laten,
of oock wel dat haer nagelatene Soon, Soonen, oftp
verdere Defcendenten beneden den ouderdom van
nif/· en twintighjixen mochte komen afiyvigh te wor-
den , dat in beyde de voorfchreve ghevallen, de vol··
ghende Broeder van de vporfchreve overleden Heer,
indien alfdan een Broeder vandcfel·vein'tlctrcnis,
in allen deele wederom als de overledene gheconfi·
dereert, ende dienvolghendc oock de boven ghepre-
figeerde Jae;en ghepafleert wefende , in^eliycks in
de ordre befchreven , ten ware by eenpaerigheydt
van ftemmen ? ais boven anders cpochte worden ver-
ftaen.

Cere TcR


-ocr page 874-

1666.

S58 S A Κ EN vàn S Τ A E Τ

III.

Ten JerJm, dat oock boven dien alle andere Hol-
landtlche Edellieden, t'allen tyde de meefte ilem-
iTien van de Heeren van de Ridderfcbap, daer uyt
alfdan de ordre fai wefen gecompofeerc, fullen mo-
ghen worden befchreven, mits dat de felve Heeren
van de Ordre daer op een competenten tijde voor hee-
nen, jegens feeckeren bcquamen dage expreifelijck
lullen wefen befchreven, ende dat cock te gelijck in
de Ordre niet fullen moghcn wefen,
twee Broeders
van een ende de felve Vader, noch een van de felve
Broeders met des anderen Soone, nochte oock
iwee
Broeders Kinderen.

IV.

Ten'vierden, In gevalle c'eenigen tyde deliberatie
foude mogen vallen, om medetebefchryven andere
Edelen (niet fijnde van
HoUandtfche Familien) dat
daer toe niet fai mogen worden geprocedeert, noch
foodanighe in Ordre geadmitteert, anders dan met
eenjarige toeftemminge van alle dc Heeren, dieals
can d' Ordre compoferen fullen.

Blyvende in alle de voorfchreve gevallen vaft ende
ongekrenckt het oude reghc ende ongeinterturbeerde
ifc

obfcrvantie, namentlijck dat niemandt in dc Ordre
raagh worden geadmitteert, ten zy hy
hejitteeenige
hooge Heerlijckheydt
j ofte tch minften eenighe Am-
bachts-heerJijckhcyd binnen den Lande van Hollandt
ende Weft-Vrieilandt gelegen, ende van niemandt
anders dan van de hoogh-gemelde Heeren Staten van
de felve Landen immediatelijck teLeenghehouden
wordende, ofte oock weleenigh Adelijck Stam-huys
of Ridderlijcke Hof-ftede, uyt welcker hoofde de
befitters van dien tydt voor defen befchreven fijn ge·
weeft.

Ende fullen tot precife obfervantie van 'tgheene
voorfz ftaet, alle de Heeren jegenwoordigh d' Ordre
compoferende, ah nu, mitfgaders oock alle die geene
die namaels befchreven fullen worden, voorhaerad-
miflle op Adelijcke eere eride trouwe moeten beloo-
ven alle de boven-ftaende Artijcuien, oprechtelijck
ende getrouwelijck te fullen na komen ende achter-
volgen , fonder daer inne diredtelijck ofte indireöre-
iijck eenige infraöie te fullen doen, ofte gedoogen
gedaen te worden, ende ten dien fine oockdefe jegen-
woordige afte met haer gewoonlijcke handt-teecke-
ninge, ende met opgedruckte haer Adelijcke Pitziers
hebben te beveiligen.

jstiittn- 25p't fcijcpbftt üati δε aDctflaDecingï) bon Hollandt,
ïiic'wt'" iüicrötEpnDfiijcftDooj'tfêofQcfcntcnticerttEScn^Den
■ gclucfm
25ursa-mccftic Kievit, bat ïjp ürrftlatröt
toifUbt Deaaeil tc ^ώίίζηοηηκηΐφ Μαμβαβ!^ ol^
fijntie oUrmdoopcn tot Dm ©yanDt ban Dcfen ^taet ;
€η&ε öfbücnbe Don? ongcaojloftic niUe fcïjabelgche
Confftrnticii nift
Buat, bienbolgljfn.é complottrn
inrt
Engelandt flifojniccit ; enbc bactcHn BÖcfiraft
ίε fiillfn luoibfn infc Den ^lufccbe Dattcc bc boobt
Diaboïgljbe/ foo toannccc lipfonbetoojbcngcattcap--
Pfcct : ©oo?t üECüallen bnn alle ecc mbc bijinitcptcn /
Éiibe fgne dBocbfttn gcconfi^tinecrt. ©cn pctoefen
Φίβίΐι 25lltaemccfia' vander Horft üjicubt (jmpelijcft BDf=
liariDic bannen Upt Hollandt, Zeeiandt, tnbe Utrecht,
itift confiscatie ban (©ocbccen. ^e ©ïonto enbe
gicftoon-^uficr^ ban Kievit, ©ocljtec^ ban ben
obcclcben ainptenant^ömtrarl
Tromp UiicrDcn ootft
ceniflljnnt^ gcmnlcteett/ al^ tjebbenbeonboojficjjtci
ïijcftgEfpjoocïten.
«iPp infiantie bec peecen
§>tatm ban Hollandt {aï^
totfr' · Ocfrpi>t ίφ) toictöt Op baec l^oogB J,13og. gljecefoU
beect b'opflelHnglj ber Commercie/ bic menijabbe
cecfï· gljffïooten om befen <©o?Io3!) met
Engelandt:
«Senjibeel^ op bat niet be Engeifche fouben bjojben
UeccijcRt boo? 't nemen ban be
Coop-vaerders, an-
Decbeel^ op bat niet De Coopbaerbet^ fouben abfo^
Ijfccnhet meecinbeeïberliElattoofenj ?&(emenban
nooöe öabt op b' «ao?Iofl& ^ctjepen. ?(!ltan^ ban
maecfttc men fïaet te fullen foo fieccft in See fiomcn /
Dat men teseïijcltbcCoopbfleiöa'gTonbeftonHenl&ei

fiSfcmm/ cnbemiteencn.....„

be Engeifche <©o?ioglj^ ®loot. laetficteiaht
gffbnbeftt
«ii^becIsS op be conjunöie öerBlootcn/ "
öie men toa^ bcttoacbtenbe ban Vranckrijck {nhf
Denemarcken,
anberflnt^ ftoaclti)tpDt ban
Engelandt,
gfiecaitfcrtt / foo boo? fiate fcijatbm
ban brn
Brandt ban Londen enbe onbccflnttì/ ηω
b00|
b' 3Enïanötfcrje beroerten enbe onberflennfor
öegninöchotlandt, Yerlandt, inbeoochEngdS

Strngacnbe be nieutoe fiiuipagie tegeii^ 't ©οη,
im/ toa^ toat te
booi een obctflagl) Bcmacefiitòt
twaelf
milliocnen: .ïlBacc altan^toirtbtfljifiïfititnn
negen midiocnfn : 3ilfoo bat ben vier-cn-twintisli.

CoIIrgicn ite ?tbmiraUttpt giicfomtcìrt/ alhiti· m
ben
Hage brn vierden .ïjiobctniifc iefï-itbtn/ racc-
ftenbe be gteSepen
bie nate befe tó'btfS gtirgtntlieptit
tot bffenfic ban brn ^taet befte 3lanbrn/ tnbebiin
be gocbe ^inolÌKffttncn ban bien/ mitrgaöttó tot
Jefeljerming^ ban be ^abigatie enbe Contmcccie
iefec annbrn / tpbelgcit teeljen^ Ijet aenflaEiiti
©oo? )aec in See gebiacDtfoubebienente toojDtn/
enbe fpecialijrh mebe tottoatfomme
de petitie, (ot
betbal ban be boo?fclj?ebe eptcaojbinatisS (Uquipanie
bp ben ilaeDtban^tatetebocn/ begcootfouDeb?:
Öooren te toojben : JBaec op gebelibereert
fijiiDc/
goebt-gebontien bat bp be gemelDeCDlIeBitiitrt
itbmitalitept / nacr be getooonlycfte becbccKneBc
tcgen^ Öet boo
?f5 ©ooj jaec aenfiaenbe/ fic-e(]uiptm
fouben too^ben
twee en ieventigh capitale Schepca

ban ©ojIobD/ b'ecne fielftc baecbantemontffrtn
nut
feftigh tot tachtigh fiucSen / enbe te tnanntn
met
drie hondert tot vijf hondert ïioppen/ enDeÖe
toeberfieift met
veertigh tot feftigh (lucfitn/ tntie
met
twee hondert tOt drie hondert Itoppen itictup^/
twaelf jptesatten / vier en twintigh 25ianbet^/ cnöe
twaelf op nieuto^ aen te bontoen Advijs-Jachten,
met get minbet^aec-tupegenbebeDoeftenbaectoe
Betegnfceect : ©at tofjber^ boben 't geene t
ben 11^/ in be
Zee-gaten geceebt geDoHben
toerben
achthien capitale ^c&epen ban (0e
met
Sjouwers Bemanbt/ ooefe foo beel mogöriöcft
gemonteect enbe bolftomentliicït uptgetnll / om nare
Den iiptbal baneenigljejenecalebatailie, ofanbcte
oitBetegentijeben bie '^Canbt^ ^cBepenfoubemoi
gen obethomen/ boo? een f^oebigebertoifielingete
ftonnen bienen totgccfieliineebet: ïooft-t^fftciecen
of anbere Capitepnen baec fufcR^ te paffe fouDemiM
gen fiomen/ alle^confojm'tbDojfcfijtbeabbij^ban
be göemeibc Igcecen ©ecommitteetben upt be re»
fpectibf Coliegien ter W bmicalitept / enbe bit bobe κ
enbe befjalben bc
feftigh Schepen ban ©ojlogi}/
bie bolgïjcn^ liaec ï^oogft JÊog. refoiuiiebaniiup»
ben / bp begemelbcColÌiBientecSiOmiraliteittupt

be betoufïe twaelf mael hondert duyfent<i5ulbfn^te

fucneren bp be Ooft Indifche Compagnie Oefer
ben/ in plaeijS
ban twintigh ^cDcpen bp ftenlic»
ben.te lebecen/ in Bcbolfle ban
ContraftenbcMfe-
venthienden
jftbjuarp iefl-Icben/ met befewcaen
Bcgaen/ gc-equipeett enbe in ^ee neb?acDt fouom
tooiben; toierbt ben Oaebt ban fitatj m'
foclit tot betbal ban beonfiofïen/
tecfaefBebanoe
boojfcl)?ebe equipagie bpben Saebttefuppojt"'» /
ten fpoebiaöften te fojmecten enbe paecjea.moa·
toe te laten Romen/ omacn be refpertiöe ®?otiin»
cien gDefonben
te toojben/ cene Petitie m ne^n

miDioenen enbe vier mael hondert duyfent «©Ulbenjl/

baec «pt gljeoojbeelt tofecbt be boo?fcö?ibe cFtw
binaci^ equipagie te fullen becballen Itonnen üJC^
ben
5 a©öbec^ t0 becfiaen bat foobaniBe ban öf Bran-
ders, bie
in bit aaec bpbecefpectibeCoHeBicnttt
Sïömiralitept Be eiuipeect getoeefl JÖnÖ'C «M™
in toefen toacen/ mitfgabetiS
biebefelbeColleflifü
toe-göeboegljt fouben mogljen toojben / upt we
geene bic nabecöanbt booj oibjebajiben^tam^
een gc-i^rtMitt'-oi't n<.htr«h«, ! rtittiribe (ffolieflwt^


-ocr page 875-

en OORLOG. 'tSes^en-veertighfleBoeck.

aiöinitfliitcpt ötn flceeecRent fouben toojiicn / pörc
tfrihfn feven duyfent vijf honderc (ffacolu^ ©l(f«
öfiiö/ fulcfi^ öatDepofioberinitoopenöectmipaoie
ban Dc oecequirfecöe aj^anbec^/ tcoöcn^ öct acn=
(inrtiDe
 bp ΰε (i3ccommitteecbcn uptbe

rcfpcctiüe Colleflien tee ^Dmicalitept/ in 't ijoo^i
fctijcbe bcc felüec abhij^uptBctrocftciV feefoinitie
«jan tweehonderten vcertighduyfenc Cfltolu^ (©ul»
ficii^/ öafc mcbe tjeciiunbect foube toD?öcn: <Be>
Iricft nieöc acn bcpolibanhondertduyfcntCacoïu^
OJiiIöfn^ in 'tfelbe abUQ^ upt sctwcittn / bieflije-
doiDccIc toa^/ bat in Doo^tracbt oe&ouben foube
be=
Doocen te too?bcn/ tot boojbal ban becfcgcpbe on»
Hoflen/ bt> be Qcmclbe CoIIcsien tec^bmicalttcpt
te
fuppo?teccn/ seBojt foube lD0?Den / alle't simt
bp ecnigc ^tebenfoubcn mogen tnojbenbetaeltaen
p#ccnDe êolbaten / bie bp be iSaben tee ^bmica·
fitcpt banoeengeittjoojfïcnfoubenfijn/ ofteinbien
Dp De felöe 0aben tee ?CömicaIitcpt op be ©a^-cebut
Icn ban be boojfcöiebe ^olbaten niet foube baefen ge::
teecficnt/ öoe beel fp-Iiebenaenbefelbefoubentjefc
ben uptgelieect/ ofte bat anbec^ bet geltaenbaec
(tegcbcn/ niet foube bonnen (Icechen om Daeccepfe
tc ftonnen boltcechen ; cnbe i^ fiiec ban Cjrtcact ge^
fon&en acn begefamentlitcheCoUeaientec^bmica^
iitcpt / om ben inöoubt ban bicn punctuelgcft tee exe-
cutie te (ìcHtn.

iïacchenbe b' dSquipagie ban bc Ooft-Indifche
Conipasnie / biiecbt tre felbec tgbc gecefoibcect enbe
bcciilaect/ bat (jaec i|o. lüog. contentementfou<
Den nemen / bat begemelbe Ooft-Indifche €ompa=
onic toebccom aI^boa?befcn / tìp Bjaciit twaelf ton-
nen Gouts, in plaetfe ban be twintigh ;6φερεη
ban(0D?Iogg/ Die bp benlieben in gebolge enbe toe
bolDoeningc ban 'tContcact/ ten bienlle ban ben
^taet ge-equipeect fouben moeten toecben/ alle^
fonbeceenige befalcatie ofteIto;tinge: <Snbe fouben
baec op bpbecefpectibetirollementec^bmicalitept
tegcn^ {jet aenflaenbe 3l9oo;-}eei: ge-equipeect enbe
in
Zee gebjactjt tnecben/ feiligh apitale Schepen
ban i@o?Iog& ban be felbe gtooteenbemontuece/
al^ fouben fgn be tweeenfeventigh ^cfiepen ban
<(^ojIogfj/ bie tot lafle ban benétaecteggen^ben
felbrn tóbt ge-equipeett/ enbe in
Zee ge&^acbt f!on>
ben tebiecben/ alle^opbenboet/ foocaecltenbebe
betalinge ban bc|làaentliicltef3recmi)nen/ al^bec^
belinge bei: boo^fcIj^ebe^tEquipagie/ b;eebet:gemen·
tioncect enbe bailge(!eltin()e£c]|a.jiiog.cefolutie
ban ben fefthienden jjpeb^uacii lefileben/ enbefoU'
be aen bie ban be meec-gemelbe Compagnie / in boI=
bacninge ban 'tcedanbtbanöacellquibeactie/ tot
lalle ban ben ^taet gepaffeect toecben eene Obligatie
tee fomme ban drie hondert vijf en dertigh duyfent
€atalu0 (23ulben^/ totla(lcban't€omptoicgene:>
caci ban bc «©enecalitcpt / bie ben 0aebt ban ^tate
bcrfocljt toiecbt/ ten befjacbe al^ booten te paffe»
ten / fulicnbc oocft toijbeci te f^nen tijbt infabo»
cable acötinge gljenomen toecbcn/ be öe&oubeniffe
ban be Retour-Schepen, bie in ben aenfiaenbe9|ace
imt Ooil-Indien toiecben bertoacijt / ombe felbe met
ioDbanfge macBt te boen efcoitfecen / al^ naeejcie
Qcntie ban faeclten bebonben föube tnojben te begoot
wn. (gnöe i^ öiec ban €j;tcact gefonben aen De
liöiale Jttamcc ban begemelbe Ooft-Indifche Com-
pagnie, oniteflcecftentotfjaecenacicbtinge/ mitf»
flaocc^ aen De CoHegien tee Sfibmicalitepttot Am-
fterdam, in Zeelandc eubc in 't Noorder-quartier,
o)ti [jacc na ben ingont ban bien boo; foobeel beboo;:>
KBjebe <equipagic aengincB / pjecife te iregulecen.

tta. Φίη Commandeur obcc öe Metouc iicfiepen upt
Ooft-Indien, gaf obcc aen fiaec J^o. l6og. 'tbol»
Dcnbecappojt.·

Ho. Mog, Heeren.

DEn Gouverneur Geneiael en de Raden in Oofi-
Indien hebben goedt-gevonden my in qualiteyt
gis Commandeur over fivm Schepen geeaemt

fitt
init

«Λ·
Jjti-
»f

(ispa'
pi

fel UI,

M-

«liut.
'üKii,

de Wajjinde Matn, Buytnskercke, Vttieei/urgh i de τ^^Λί
Meerman 1 het Kalf> de Voogeljangh en Elhurgh van Ba- _

taviaopàcnee»eH4ertig^en]mvim]vtt\edeVi, afte
vaerdigen, ende hier in 't yiie den v^fJen Oöoberge-
arriveert, en vervolgens te Lande gekomen zijnde,
ben ick door mijne fwackheydt fooin Tongh als Lee-
den
IOC noch toe verhindert gheweeft, om» volgens
d' ordre van 't Landt, rapport van den Staet van't voor-
feyde
Indien, foo die eenigen tydt voor en op mijn
affcheydt van
Batavia was, aen u Ho. Mog. te doen )
verftaende, naer de kenniffe die ick van de voorfz
Staet van de
Indien hebbe.

Omme dan, onder het wel nemen van u Ho. Mog.
van het
Ooflen te beginnen, ofFereert figh de rijcke
Provintie van
Amhoina, met recht den Ïerel van
alle de Landen, die aldaer onderà Ho. Mog. Sou ve»
rainiteyc reflbrteren, ghenoemt, in welcke de In-
woonderen geduyrende mijn verblijf in ƒ«<//«», haef
geruftelijck gedragen hebben. Gelijck dan oock den
gereformeerden Godu-dienfl aldaer redelijcke progref-
fen doet. Ende waren de Sterckten met wel-geoefFen-
de, doch niet te groote Militie veriien. Het voor-
leden jaer
feflhien hondert tenenfifligh is hetGhewas
van de
Nagelen daer feer flecht ghevallen : Zijnde
geen
drie hondert Balen gepercipieert : weer doorby
ghekomen is, dat de meefte Quartieren van
Indie»
op de helft, jae op de derde part nae, niet en hebben
konnen bekomen de
Nagelen die de refpedtive Comp-
coiren verfocht hadden. Doch is volgens de natuyre
van de Grondt van
jimheina te verhoopen, dat, in
dit noch loopende jaer, het ghewas feer goede wefen
en
v/ùfeflhien a feventhien hondert Balen uytleveren
fai, dat Godt geve: wicrdt voorts aldaer met d'aen-
plantinghe van jonghe Nagelboomen flerck gecon-·
tinueert.

Komende tot Banda, een rijcke Provintie voor de
Compagnie van dlc jaer een goedt Gewas van
Ïoulit
ende Nooten-mafquaten hebb.ende op ghebracht, is
echter, door mifverftandc tuflcben dep Gouverneur
en Kerckelijcke perfoonen als anderfintsopgercfen,
wat geturbeert. Waer door den
Godts-dienfi eeni-
gen tydt naebehooren, tot ergerniflè van tedere ge-
moederen der Inghefetenen, niet en is waer geno-
men. De Militie was aldaer vry wat onfterck door de
befettingen en beveylinge van
het Eylindt Damme *
tegens d' £ngelfche, die het felve door een van des
Compagnies gewefenc Dienaer, vermeynde in pof-
feflie te nemen. Moetende nu aldaer oock meer kruyf-
fent Vaertuygh ge-equipeert worden tot weeringhe
van de
vreemde Handelaers op d' Eylanden van Nova
Guinea
onder 't Gouverno van Banda rcflbrterende.
In wekke Eylanden fchoone.(iwir«
de Grijt te vinden
is, daer van
ick een (tackvaaovet de acht en dertigh
Catti
wegende, gelien hebbe : Ende is oock aldaer
den
Paradijs Fogtl meer als op andere plaetien te vin-
den Heeft voorts
Banda weyni^ perijckel van re-
volte
van binnen, gelijck wel ^w^Awdoet, dewijla
feer weynigh Naturelle
Bandanefen meer reCderen »
als elders by de Compagnie getrocken en veroverc
wordende.

Van Foaleron hebben d' Engelfche poffeiBe geno»
men, en haere befettingedaeropgheftelt, doch foo
haeft dc kenniflè van denOorloghmet Εβ^ί/βηΛ toe
Batavia was gekomen, is ordre naer Banda afgegaen >
om die Natie weder daer van daen te drijven.

Zijnde voorts d' Ingefetenen door de Vreede, met
die van
Coram weynigh meer gepleeght met het wegh
loopen van hare Slaven : Sulcksdat, hoewel arm ge-
noegh, echter nu hare Parcken, met
Noten-mufquaet'
hoornen
befet, volkomen cultiveren konnen : Is wij-
ders aldaer remarquabel, dat om reden A voorfchreve,
meeft alle d'Inwoonderen originele Nederlanders en
halfjlagh zijo. EW befte Neote-homen waflen aldaer en
oock op andere Eylanden daer omtrent door de
Nootea
die den Noot-eeter, een Voogel de wilde Duy ven in
groote gelijck, op d' aerdc vallen laec, de>velcke,
als volkomen rijp zijnde, veel eer op-fchiecpn, wek
grooter Boomen maecken, als die gheene die door

menfchen handen gejrfant werden.

CtCC a Weer


-ocr page 876-

8 (ίο SAKEN van STAET

l66(S Waer mede komende toe d'Eylanden van Ternate,
' dewijle de Nagelen aldaer gantfch uytgeroeyc zijn,
" * daer voor de Compagnie eenigh geit betaeldt , op
conditie dat geen meerder mogen geplant werden,
OQckalie nieuwe uytfpruytfclen uyt trccken laet : Soo
en is daer voor de Spangiaerdeo en andere niet meer
te hoopsn, foo langh de Compagnie op dien voet
■ met de Koningen in verbondt blijft.

Het Guarnifoen is daer ν ry fwack, nae advenant
dè perijckelen die te vreefenftaen vande Ingeboor-
nen , meer geporteert zijnde tot den oudtften , als
wel tot den jonger Broeder , die door authoriteyt
van de Compagnie in 't Coninghrijck tot noch toe
gemainteneert werdt. De Spangiaerden en hare verla-
tene befettingen aldaer, tot op mijn vertreck , niet
weder ingenomen. HetEylandtBuoio». bycontraft
van den Jare
fefihten hondert fefligh wegen de Com-
pagnie met den Koninghendedie vandeRegeeringe
van
Macnjfar aengegaen , bedongen zijnde dat aon
de Koningh van
Ternate overgelaten foude werden,
is niet ontruymt voor mijn /««Λoverkomfte in
Ma.
cejfar, als wanneer onder andere voordeden , de da-
geli cke evacuatie bedenghen , en oock ghevolght
is. Dit Landt is Rijck van Eet-waren, en oock voor
de Compagniedienilingh, om dat het indepaffagie
naer
Amhoina licht, daer dickwils fchepen veronge-
lucken.

Welcke kleync Eylanden dus ove.'geloopen heb-
bende, ofFercert figh naeftde Kuft van
Ctlebes, an-
ders
Macajfar genaemt, meeft van alle Natiën daer
omtrent te vreefen, door de machten wel gelegent-
heyt van 't Eylandt, in de breeie wel
fes , en in de
langhte omrrent^ir/VGradenbegrypencle, zijndceen
feer Volck-rijcke en ftoute Natie, 't Selve rijck
werdt dooryiww Keurvorften geregeert, die;«i
belli
^pacis,
mede 't aen en affetten van de Koningen aen
haer Collegie'behouden. In welcker Vergaderingh
oock geen Koningh, fonder voorgaende verfoeck en
confentinkomen magh ; Een voornaemften Prin-

ce genaemt Crondron (wiens Vader voor defen 'tmee-
fte gelagh gehadt heeft ) een groot Vyandt van de
Compagtiie is inMay
feflhten hondert vijf-en fefligh by
den felven Raedt voor eeuwigh gebannen. Den
Gouverneur Generaci en de Raden van Indien my
in 'tlaer
Jeflhien hondert derwaerts , inqualité
van
Gefant of CommiiTaris, gefonden hebbende οπ>·
roe eenige difFerenten aldaer te vereffenen , fijn de
felve tot groote reputatie van de Gk)mpagnie door
een fo'^meel contraö geluckelijck by geleyt.

Doghzedert weder nieuwe moeyten over het felve
gerefen en voor de tweedemaelin voorfz qualité in
den lare
feiihien hondert vyf-en fefligh aldaer gefon-
den zijnde, heeftGodtde Heerede gemoederen van
de Groote foo gedifponeert, dat, met het lichten van
een Oppcr-hooft , en het aenftellen van een
ander als anderfints, weder alle moeytegeftik, en tot
voordeel van de Compagnie de difFerenten vereffent
zijn geworden. Dogh eenigcn tijdt naer mijn
vertreck het nieuwe Opper hooft fjgh meynende
daer niet feecker te konnen onthouden, en de Logie
tegens wille van den Koninck , oock fpeciale ordre
van de Regteringe op
Batavia gelicht en verlaten
hebbende , hebben verftaen dat de Koninck en de
voorfz Vorften feer befwaerlijck tot het admitteren
van een permanent Opper-hooft voor de Compagnie
fullen re brengen zijn, hoewel fy protefteren van in
geen Oorlogh te willen treden, maer wel te mogen
lyden dat de Compagnie nevens andere Natiën, fai
mogen Negotieren ; Soo nochtans datfe geen
fixum
Domicihum
fai mogen houden. Welck voordeel egh-
ter in VreedeiH Artijckelen van den lare
fefihien hon-
dert fefiigh;
wegen de Compagnie· by my onder-
teeckent, bedongen , en by 't Traitaet van den la-
re
fejhiea hondert vijf-en fiftigh voorfz gebleven wa».
Waerdoor te vreeien is,dat andere Natiën haer voor-
deel mede doen fullen, ghelijck het voorleede laer
de Spangiaerden, aengeiocktdoor de meenigh vuldig,
heyt van de vreemde Waren, die aldaer van buyten
ingebracht werden > gedaen hebbsa ; want of wel

het Landt weynigh van figh felfs voor de Üvt: ite,
heemfche uytleveren kan : Soo werdt nochtaos jn
de Stadt
λ/λμ^^γ alles van buyten gebracht, dewijla ""
vreemde Coopluyden daer weynigh Tol . als
maer
een per Ctat van waeckgelt betalende, daer door den
handel aenghelockt worden. Den ftapel van
Sandil.
hout
en Schilpedts-hoom is 'aldaer. De Neote iomn
daer voortijdts gheilaen hebbende , fijn meeft uyt^
geroeyt, door ordre van de Regeeringe, uytvreefe
van door dat aenlockfel van de
Europifihe overmec-
fteert te worden.

Op het Eylandt Bime v&lt Root-houdt, tot verve»
feerbequaem , inredelijcke groote quantiteyt, oock
Sandelhout , doch van weynigh durée , mede veel

Cauris, een foortvan witte hoorentjes in veel Gewe-

ftenvan JW/ra voorgi/xghebruyckt : aldaer fijn feer
goede
Paerden, die meeft uyt de natuyreen iel geen.
Doch in dit Eylandt mede onder het gebiedt van
Macajfar , en heeft de Compagnie geen Logie
meer.

Uyt de Eylanden van Solor en Timor komt veel Sm·
de/hout, Schihpadts-hoerntnWaJch,
dat meeft na
cajfar by de Portugeefen en andere gevoert werdt.
Op het Eylandt r;«or heeft de Compagnie een Fur-
trejfe met omtrent hondert Soldaten befet , emme
den
Portugys, die het meefte onder fijn machtheeft,
wat onder de oogen tefien. Werdt by Opper-hoofc
jinthony Hurt volgens fijn laeftc Brieve geoordeelt
eenige Mijnen te begrijpen , daer valt wel eenighe
Be/oar en ./i»»ifr,maer meeil ^mbemoir, die in deught
by andere niet te vergelijcken is.

\ oX^ihtiO'tttmant-tnVeerel rycke ende Gout-rycie
Eylandt Borneo,
ftaende onder vtrfcheyde Konirgen,
daer over den grooten
Materam eenigh gebiedt,
hoewel niet gehoorfaemt , pretendeert. Alwaer Pe-
per, Benjum, Camfer, A^uilhoudt > Cahmbetk ι Be-
foar,S>Cc.
valt. Den Koningh aldaer is met de Compa-
gnie, nopende de
Peper, wel in contraft, van dat aen
niemandt eenige
Pepir als aen de Compagnie magh
werden gelevert, doch onderhout het niet wel:
Alhier is geen vaile Logic : maer deCompagniehan*
delt jaerlijcks met
faee Schepen op de Κ uft.

Dit Eylandt heeft niet alleen een Diametit My«,
maer fijn oock de felve veel harder en fchoonderale de
Kuft
hiamanten. De Peerlen , die daer gevift wer-
den fijn mederedelijckfchoon. Onder de reden wae-
romme dit Landt foo weynigh bevaren wort, is mede
defe, om dat het van een trouloofc, bedriegelijcke, en
moordtdadige Natie befeten wordt.

Van hier overvarende na Malacc» , een plaeti de
Compagnie eygen, daer de
Meoren van de Kuft flerck
met Lijm-vaten ende andere Coopmanfchappen
plachten te komen, maer nu foo veel niet meer, de
felve ismettamelijckGuarnifoenverfien, doch is het
Gouvernement in een commandement bydcGon-
verneursen Raden van/»</«ίβ verandert. Den handel
op de
Tin bartieren is door fchaersheydt van geit
feer flap , de
Peeper komt hier foo veel niet al»
te vooren j dewijle meeft alle de plaetfen op de
Weft-kuft ofte Sumetra met des Compagnie Cotn-
ptoiren befet zijn. Welcke Kuft een groote quanti-
teyt
Peeper levert, infonderheyt lamby en PaHmbancf,
op welcke eerfle plaets d'Engelfche wel een Cm-
ptoir , rmcT geen geit
om te negotieren hebben :
waer door de Negotie meeft aen 'tComptoir vande
Compagnie aldaer, vervalt, hoe wel den Koningh
tot de Engelfche van oudts meer ghenegen is : des
Compagnies Dienaren affronterende , waer hy
kan of mach j doch inghevalle met
vyf& f» hondert
manontbaeltendeStadtin brandt gefleecken wierdt
Cgèlijck over omtrentyii laren aen die van PjW'
ie»fjgefchiedtis) foude hy ontwijfFelijck figh beter
bedencken, en hem foo wel als fijn voorfzghebuyren»
gevoeghlijcker aenftellen. iHet weynigh
Gout , dat
hier te koop gebracht werdt, vervalt meeft in handen
van particuliere, hier, vallen mede
ptdre portosaiz al-
daer wel
twee htndtrt en meer KijcxdaelderJ ver-
kocht werden, een medicijne,
foo gelooft werdt, t^
gen»
dc Koortfen kraphtigb ; defe > foo de meeite

jneyniB:


-ocr page 877-

roeyninge is, worden gevonden in het Hooft van d'Y-
j
06. fere-verckens, een dier dat tnet aytwerpen van fijn

__- fchcrpe pennen, Leuwen en Tygers te doodenweer.

Op ^dragiri heeft de Compagnie wederom een
nieuwe Logie gefteit, doch dekleynequantiteyt van
fteperen Gout, die daer in gekocht werdt, en kan
d'onküften van 't Comptoir niet goedt maecken.

Dus verre van de Binne-kufl: van Sumatra t by die
van
Java de Welt-kuft genoemt, gefproocken heb-
bende, foovolghtde Buyte-kuft van het felveEy-
Jandctegens het Zuyden ftreckende ; AlwaerdeCo-
ninginnevan^iA/wj naer het humeur en raeynin-
ghe van die Volckeren, wat te ftrengh regeerende)
en fy luyden affiftentie van de Compagnie veribec-
kende > ende de Compagnie met die Croon genoegh-
faem in Oorlogh fijnde, ben ick in het laetfte van
't laer
fefihienhondert vier-en fefiigh, derwaarts met
lijnschepen
cndriehondertvijfiigh Soldaten gefon-
den. Waer door nae het innemen van haer fterck-
ren, de ^iWw/i Gouverneurs met hare Volckeren
verjaeght zijn , en is die Kuil genoechfaem onder
de gehoorfaemheyt van U Ho. Mog. ghebracht, is
voorts met die Volckeren een contrai ghcmaeckt>
van geen
Peper oiGout aen yemant anders als aen die
Compagnie, ende dat tot een gefette prijs, temogen
vorkoopen ; Hier valt oock de befte
Camfer in dura-
belhcyt, zijnde daer in van de
lapanfche onderfchey-
dcn, datindefealledenreef^inhetHout, en in die
van de Buyte-kuft van
Sumatra in de Camfer felfs fic,
fonder dat het Hout eenige reuck behour, het
Gouf
is hier in de myne feer rijck, doch werdt weynigh
ghegraven, heeft niettemin de Coninginne daer uyt
omuem duyfent ponden laerlijcks, ende de Compa-
gnie voor d'eerfte mael ofte 't laer
feSihien hondert
myf-e» JeSiigh v/àdrie hondert gQtïOcken.
De Feper-
Tliuynen op veel plaetfen door den Oorlogh verwoeft
zijnde, hebben tijdt.van doen om weder beplant te
werden , zijn oock aldaer voor defen, veel
Feper-
boomen uyt geroeyt, en Cattoen-boomta in plaetfe
aen geplant, fulcksdat d'oude quantiteyt
Feper niet
te verhoopen is , hoewel nochtans de Compagnie
daer uyt omtrent
dri* hondert laft het voorlede laer ge-
trocken heeft.

De voorfchreve Kuft Jsvry onghefont , doch op
d'eene plaets meer als op d'ander:
Jndapura cn Priamaa
overtreffen de ongefontheyt. Ende is remarquabel dat
op het
Duyveli Ey/andt in de Riviere van Indapura,
Menfch of Beeft komende, aldaer of fterft, of de-
tel ijck weder af komende, korts daer aen t'o verlijden
komt, daer van ick veel exempelen weet.

Het water is hier omtrent/ioii mijlen in Zee èloedt-
root
, gecaufeert door de Taen-bojfchen, die in de moe-
raffchen waflênde, de Rivieren dienvolgens de Zee
met haer roode couleur infedleren. Waer door oock
het water om drincken feer ongefont is.

Het Eylant Cimo heeft deCompagnie in befettinge,
door opbouw van een gefortificeerde
Logie genomen,
is anders fterck van natuyre, als een Rotfe Zijnde ,· De
Kuft wordt door'de Compagnie veyligh ghehouden,
ktuyfende voor
Baros , om d'Ingefettenen volgens
contrade, tegens
d'Atchindersit. bevryden, de welcke
gcduyrende mijn verblijf aldaer </r;> mael aenghevai-
len, doch t' elckens meeftendéel geflagen en gerui-
neert zijn. Maer is te beduchten dst die van
Atthiti
trachten fullen, defe Kuft weder onder haer gehoor-
faemheyt te brengeni Voorts is vreemdt dat het Ey-
landt van
Sumatra het eenighfte in ï ndten is, dat Beeren
voet; Oliphanten, 'Rhinoctrotes, Γ}'^;^ ende andere Ge-
dierten zijn aldaer in overvjoedt.

Drayende na Upan ·, is fulcks dat de Compagnie
aldaer noch een Comptoir heeft op het Eylandeken
i^angefackii doch de Negotie is daer 't voorleden Jaer,
door het treffen van een lage Mart feer flecht ge-
wceft , bedervende de
Chinefi» de Negotie , door
dien daer nu fterck komen, en een fwaer capitaci
met
tv,ee a drie-en-dertigh Jonckcn , wel omtrent
van
hondert Tonnen Gouts laerlijcks aen brengen,
daer de Compagnie door fchaersheydt van gelt,in
^oopmanfchappen , maer
vijfthiem a fefihiat Ton-
nen Göuts als nu in waerde nae toe fendt. Waer
jegens en Retour
Gout , Silver , Speauter , Kooper, *

Kamfer 1 Lackrs>ercke», ^Ac. ghenomen en mede ge- ■"■
bracht werden. d'Oniè zijn aldaer, buyten kennifiè
van den
Keyjer, weynigh gefien, dreyghde de Tolc- *
ken nu en dan felfs d'Opper-hoofden van de Com-
pagnie te flaen. Het Landt hoe wel rijck , voedc
echter meenichte van arme menfchen , die dick-
wils genoOtdruckt worden hare Kinderen , in de
BoiTchen, ende elders te vondelingh te leggen, ofte
wei in de Rivieren te fmijten. Wegen de Regeerin-
ghe en verdere eygenfchappen van het Landt, re-
ferere my tot de particuliere befchrijvinghe, infon·
derheyt tot die van
Caro* daer van gedaen.

In het Rijck van China heeft de Compagnie
maer een Logie , ende dat in de Stadt
HockJtevm\,
in dc aenkomft van onfe SchcMn wierden foo
wel het
Opper-hooft als d'ander Dienaers van de
Compagnie 't voorlede Jaer vaftghcfet, cn de Ne·
gotie verbooden, om redenen dat volgens genoech-
fame toe fegginge, geen Gefant wegens de Compa-
gnie mede gefonden en was, Doch alfoo de Compa-
gnie in het
liitififihiea hondert vier-tn fiftigh, daer
tuflchen de
vier ende vijf Tonnen Gouts fchuldigh gbe-
bleven was, heeft het Opper-hoofr,doeriijn beleyt foo
veele te wege gebracht, dat niet alleen d'ontflaginge,
maer oock de verhaodelinge van de aengebrachte
Cargafoenen , onder den duym bekomen is, on-
der ftria verbodt van in toekomende fonder Ge-
fant niet meer te negotiëren j Infgelijcks heeft de
Compagnie 't voorlede laer 't Schip de
Marfch na
Thinxium gefonden , om een proeuve van Nego-
tie te doen , doch af gewcfen wordende , zija
genootdruckt gewceft haer na
Getkfieuv» te bege-
ven , fonder dat ick verftacn hebbe df aldaer
ge&rriveert is dan niet , alfao tegen de windt op
laveren moeft. In 't generaci gefproocken , heefc
den
Keyfer feer weynigh gencgentheyt tot voorc-
fettinge van de Negotie, felfsondcr fijn Onderdanen,
ende dewijle hem doonhuipe van de Compagnie
den dooren uyt de voet ghctrocken is , alvoorea
met hem een vaft contra^ tc maecken , foo i$
weynigh apparentie dat hy de Coippagnie aldaer
toe laten ial : heeft oock 'tfedert
twee jaren alle
de
Roowfche Genatmde Geefielijckheyt aldaer doen op
feecken en dooden laien, als vrecfende doord'Uyc-
heemfche nieuwen oproer in fijn Rijck.

In Coiang aen 'tEylandt Ftrmofy heeft de Comi
pagnie in een befettinghe, fterck omtrent
twee hondtrt
Coppen, op hoope van de Negotie der waerts te ful-
len trecken ; Doch is niet apparcnt dat daer veel voor-
deels mede fai gedaen worden : Te min dewijl eco
nieuwelingh tot Opper-hooft aldaer rdìdeert werden
de
Formofa als noch door de Soon van Cexiniê gere«
geert.

In het Koninckrijckevan Torijuin heeft de Com-
pagnie mede een
Logie, daer in'tlaer fefihie» hon-
dert vier-en-fefltgh
een rijckeZj'</i teelt geweeft fijnde,
de Compagnie voor/feewi/w;
fefihie» a. honderttwintigh
in gekocht heeft, 't gunt daer te vooren wel tot
twee hondert ^cgoìàcn hadde. Alhier komt jaerlijcks
uyt Laulandt een groote quantiteyt
Mufcus, die tot
vijf a fes-tn-tvintìgh Tallen het Catty in ghekocht
werdt, de Compagnie ftaet aldaer redeiijck wel, en
mogen der fel ver fuppooften ruftelijck woonen.
ι

In het Koninckrijcke gi^nam cn refideert jegcn-
woordigh niemant wcghen de Compagnie , al-^oe·
wel den Koningh het felve dickwils verfocht heeftj
fchijnende de voordeelen aldaer weynigh , en de
Volckeren niet veel te betrouwen zijn. In
'tlierfef·
thien hondert vijfen fefiigh
zijn t-wet loncken met
verfcheyde Coopmanfchappen van daer op
Batavia
gekomen.

In het Rijck van Camiodia heeft de Compagnie
weder een
Logie gheftelt, doch op dc Coopman-
fchappen aldaer in gekoft en na
Japan vervoertjiï wey·
nigh voordeel gevallen : Dit Kijck vsn
Cumiodia
heeft fedcrtdenpverval vandeCes/ifeWi»· fijn adem
noch njpt wei konnen halen* Οφ ptincipaelftewa-
€ccc 3 reo

cn O O R LO GΗ. V Ses-en-veerùghfie BoecL· %6ί


-ocr page 878-

S A Κ E Ν yan^ S Τ A E Τ

ren Mnfcus en Βίφιΰ», werdenaldaeruytlitfi*-
.lOöO. i^j^f gebracht, d'andercdiein'tRijck vallenfijn van
" weynighvieur,
ili^ViaChamf^mhout, Herte ca Buf-

fels vellen, derfelverH«tfriwienweynigh7>'»j &c.
- Inhec Rijck van Sim hecFc de Compagnie weder
poflèflïe van haer oude
Legie ^ tot groot contentement
van den Koning genomen.Maei* door dien, tegens het
Contrai , de
HerJe-veUen oock aen andere alhier on-
der de. handc gelevert worden > en kan de Com-
pagnie foo grooten quantiteyt als voor defen niet
bekomen , om na
lapan te fenden. Hier valt veel
27», maer werdtbyde Compagnie weynigh gekocht,
vermits den hoogeó
Tol , infgelijcks werdt hec
Ίimmer hout en Rijs van daer weynigh meer
getrocken, vermits op
lava tot lager prijs te bekomen
lijn.

in het Coninckrijck Jbrakan heeft de Compa-
gnie de Logli fecretelijck gheiight , uyt vreefe van
door den Prins van Biw^e/i of grooten
Mogol ghefpo-
lieqrt te worden , die het felve Rijck met Oorlogh
dreyghde , en daer toe afliftentie tot
Batavia ver-
fochtjdogh tot noch toe gedeclineert was: alhier valt
niet alsSjf,77avi»ende weynigh , doch te

duer om aldaer in te koop^n.

in Bengdle, ftaende onder'cgebiedt van den groten
Mogol, negotieerc de Compagnie in veele Cogiers
geruftelijck , wekkers Opper-hoofden door wey-
nigh geringe van de voorfz aififtencie, by dcnPrin-
ce eeniger maten gedreyght wierden. Hier valt veel
Zyde , fijne Lyuaten , Mufcus , Tal Tarwe , Suyc
icrj éf(·

OpdeKuftvan Cormandel heeft de Compagnie
noch het Cafteel
GelJria met goete befettinge, oock
verfcheyde
Logies ; Infonderheyc om de ZuyUt j daer
demeefte
Lywate» gemaeckt worden , diede Com-
pagnie heel W/>wdüor verhandelt,

In de Stadt Mafiliiatuam is in 't laer fefihien honiert
D'^f-en feflich
een grooic brandt geweeil , fonder
dat echter de Compagnie aldaer eenige fchade ghe-
leden heeft. Den nieuwen Gouverneur, door de Com-
pagnie aldaer acn gheftelt, i« d'Inwoonderen feer
aengenaem , alfoo hy haer naturel wel kent en
in te volgen weet, doch de Negotie werdt nu daer
gelijck oock door gheheel
Ivdien , niet feer fterck
gedreven door fchaersheyt van Penningen , daer in
de Compagnie door gantfch
Indien i tot haer groote
fchade ende nadeel is vervallen : veroorfaeckt dat
fsBte laren herwaerts feer weynigh geit daer uyt het
Vaderlandt hebben gekregen : Waer door op ver-
fcheyde Plaetfen de Negotie ten deele ftilleftaet, en
'i geene voor 't Vaderlandt wort ge-eyfcht, niet
en kan worden in ghekocht of verforght. Boven an-
dere Coopmanfchappen vallen hier veel
Diamanten
uyt de Myne van Qohandai Gommelack , ende ICfer.
Dit Landt is geduyrende mijn verblijfin2»i//>»j te
meermalen met foo grooten hongers noot, door de
quade gewaflen j geplaeght geweeft j dat veele hare
Kinderen voor een handt vol Rijs verkocht heb-
ben. De
Deeaen hebben op defe Kuft noch een Fort
Tranquebar gheoaent , voor defen op haerverfoeck
door de Compagnie befet , en naderhant verlaten
fijnde , hebben iy nu daer een Conftapel voor alle
befettinge , ende dewijie fy geen capitaci hebben,
werdt daer by haer niet meer genegotieert : Alleen is
noch een
Oeenfch Scheepje op de Kuft , dat federt
cenigen tijdt by een Moors Coopman gekocht is.

In Pegu heeftde Compagnie mede eenLt^ie, be·
hoorende onder het Gouvernement van de Kuft
van
cormandel, in dit Rijck worden de befte Roèjjsea
gevonden , en verhandelt. De Volckeren alhier heb-
ben weynigh ruft , door dien dickwils van de
Siam-
taers en chinefen overvallen werden.

In de Stadt iwreife , en 'tgheheele Landtfchap
van
G1tβrattede Compagnie verfcheyde Lo·
gies,
daer de fpeceryen by na tot (oo goeden prijs als in
Hollandt verhandelt konnen worden, en dat meeft te-
gens
 Paetfick» Diamanten, &c. Defe Stadt
is in't laer Jefthitn hondert v^-ejffifiigh door een
ycld-Ovexilc .» lijnde,
eeo Rebel van 'tRijck van

ι

I

Vtfiapour, meeft vcrdeftrueert en verbrandt, hebben-
de echter de Compagnie hare Pack-huyfen ende L».
gie» geen fchade gheleden: Maer fijn felfs verfcheyde
Pack-huyfen van particuliere op haer verfoeck wegen
de Compagnie gereclameert, ende gefalveert, ftje^
voorts de felvenby den grooten
Mogol feer wel.

Komende tot het Rijck van Pfr/f», daer in heeft
de Compagnie
twee Logies , een op Camron , en
't ander in
Spahan. Op de Coopmanfchappen die daer
gebracht worden, vallen groote voordeden, infon-
derheyt op de Suyckeren , gevende d'inkomende
Goederen weynigh of geen Γ»/, deZ/j</idie daerte-
gengetrocken werdt, valt feer duer, tenrefpedlevan
het Contraft met den
Ferfiae» , omtrent het laer
fefthien hondert een-en-v'^tigh gemaeckt.
in
Bajfara en Mocha handelt dg Compagnie laerlljcfej
wederom, fonder nochtans permanent verblijf te hou-
den. Werdende de befendinge vandeSchepen,dievcor
defen van
Gufuratte te gefchieden plagh, tegenwoot-
digh van
Ceyla» gedaen.In welcke beyde Plaetfen jaer-
lijcks verfcheyden Cooplieden van alle quartieren op
geftteen tijden aen komen.

In 't Cantei-Rijck Eylandt Ceylo» ftaet alles voor de
Compagnie noch wel,doch den Keyfer ende de Groo-
ten jaldaer tegen den anderen in Wapenen fijnde,heb-
ben beyde afliftentie van de Compagnie verfocht, otii
welcke moey te
pro forma by tc leggen , den Gouver-
neur van de Compagniein't. voorleden laer met vyf
hondert man aea 't marcheren was, fijnde 't felve Ey-
landt voor noemt fterck befet.

Den Kleeden handel en 'cverwe» van dien, door den
Gouverneur van G
»/getracht in 't Koningrijck !«ƒ-
fanapatnam te trecksn,en heeft niet willen fuccedereii.
Gelijck mede niet feer is toe nemende, d'aenplactinge
V an Colonien aldaer, niet tegen ftaende haer den vryeii
handel over al toe gelaten wordt. Onder't Gouver-
nement van
Ceylon, ghehooit n;ede 't Gouvernement
van
Cou(hinAzRi de beüeFeper van gantfch Indie» valt.

Dus verre mijne reyfe in de voorfchreve Gewe-
ftenvan I»i//fw. U Hoogh Mog. kortelijck voorge-
dragen hebbende, fai ick met een woord fcggen, dic
het Guarnifoen op
Batavia op mijn venreck was
ontrent
twee duyfent fterck; Hoedanigen laft uytds
voordeelen aldaer niet konnende gevonden worden,
is de Compagnie genootdruckt een femme gelds, tot
Batavia op intereft te nemen. Behalven noch ette-
lijcke
Tonnen Gmits op de buyte-Comptoiren,welc-
ke tegens een Λ»ί/ίτι&ιϊ//'ί ja/TOM ten /^Wi^jf ter Maend
op intereft fijn beloopende. Voort is alles op lapaa
ia rufte , hebbende de Compagnie op
lapara endu
Bantam hàre Logie», De laetfte levert jaeriijcks een
groote quantiteyt
Peper, die de Compagnie nu alle
naer fich getrocken heeft, door dien ds Engelfche
noch daer noch elders meer negotieren , fukks dat
hare Comptoiren niet alleen op
Bantam , maer
oock op
Macajfar, lamhy, Bengala, Cormandel, S»rat-
te,
en Perfien ftille ftaen , ende oock meeft/onder
Geit ende Coopmanfchappen fitten , fulcks dat ia
ghevalle de Compagnie nu van Geit voorfien ware,
meeft overal een goeden Ougft vinden, ende haer ge-
noechlaem Meefter van
dtogantjckea kandel mieckea
foudc.

Was wijders op Batavia noch een redelijck Kar-
gafoen voor het Vaderlandt gereet,
maer fijn y^r van
de principaelfte Schepen, uyt vreeiê
van door d'fin-
gelfche in
Europa verraft te worden , te rugge ge-
houden. Doch ick , als hier boven gefeght is »
Commandeur over y^w» Schepen naer 't Vaderlandt
gedeftineert , daer van
tviee in Bengale waren , die
by myaen
àe Caèode Bonne-Efperance gekomen ùjn,
hebbe'tongeluckvan
twee andere ièerleckeeniwac-
ke Schepen , het eene de
Fogelfangh het
burgh genaemt, onder de Vloot gehadt} Oen drie.

en-twintighfien April aen àeCabo voorfchrevegheko-

men fijnde, hebben wy om de voorfchreve JecKe
Schepen te doen repareren,
daer wat langer moeten
vertoeven als wel onfe ordre wa<.
Wekken tijdt
idtten deele in 'tverdeelen
van de,kofteli|cte Goe-
deren , met de Schepen van
Bniak ghdtomw,


-ocr page 879-

cn OORLOG. 'tSes-en-'veertighfieBoeck. Z63

I Μ d'andere bequatne Bodem» i ten deele in 'tvifi-
0o> J^gQ van 't cmptoir aldaer befteedt hebbende * en
'bevonden dat allee op de C^rie in goeden ftant» ende
'tGuarnifoen omtrent
vijfbrndert man ilerck was,
^ie dagelijcks een 't nieuwe Cafteel arbeydende wa-
ren. De Colonies van de vryeLuyden, konnen al-
daer by gébreckvanSIavennietbeftaen. Waer door
het Landt niet konnende ghecultiveert werden t de
Caep fich felven noyt cn fai konnen voeden, heeft
oock groote fchaersheydt van Brandt ende Timmer,
heut.

De Wtjffgaerde» cn Olivea aerden daer ttdelijck
als oock d'andere vruchten : Maer alfoo de
vrye Bouw-knechts met de voordeden doorgaen,
verarmen de Meefters ofte
Celeniers. De reede is hier
vermits de Wefte winden en harde travades, vry
onveyl > 'tgunt wel gewaer geworden fijn , doen
wy den
fiventhiendm May Zeyl-reede leggende % door
die harde winden , tot den
v^-en-iwintighfien toe
belet wierden uyt de loopen. 'c Sedert wekken tijdt
wy door fchaersheyt van vifluaillegenootdrucktfijn
geweeft in de
Canartfche Eylandcn aen te loopen,
daer ons van levens-behoeften j Brindt-hout , en
andere noocdrufcen voorfien hebbende,
mveerthie»
dagen vertoevens, voorts na Patria gezeylt fijn , en
van een overmacen fwaren ftorm oncrent
Fero over-
vallen ende van den anderen geraeckt fijn, waer om-
trent foo het blijckt, het fwacke Schip de
Vbgelfangh,
den felven niet konnende tegen ftaen , gefonc-
ken is, foo nochtans dat het Voick door de Boot en
Schuyc fich aen het Schip
Eliurgh, daer omtrent doen
noch fwevende , gefalveert heeft, en door welc-
ke overnemen het felve Schip weder van de attacq
van
drie Schotfe Gapers ghefalveert is. Doch na de
ftorm de andere Schepen weder by den anderen
gekomen ^nde , fijn benoorden
Üitlant omgeloo-
pen , en alfoo den
derde» Odlober voor 'tylie ghe-
arriveert, ende den o'jWe» binnen gekomen. Onder-
wegen van de
Cmaryche Ëylanden af, fijn ons wel
verfcheyde Schepen in'tgeficht, maer niemant by
onsghekomen, fonder echter te hebben konnen we-
ten wat voor Schepen het waren. Sijn voorts fonder-
linge van den Almogenden daerinne geïcgent, dat
onder het Scheeps-volck van degeheele Vloot, nie-
mant op de reyfe kranck gheweeft, ofte overleden
is, als alleen dat door abuysvandéLoots het Schip
'c
Kalf voorfz, in ons geficht binnen de eerfie Ton
verzeylt, en in en quartier uyr tijds vergaen is, fonder
dat meer als/Wie-i»ia>/»/K/& Perfoonen hebben kon-
nen gheberght werden.

Aldus gerapporteert en by gefchrifre over gele-
vert, in 'sGravenhage den
twee-en twinüghfien De-
cember
fefihien kondert

SJ ©tn vier-en-twintigften blieCbt 0O£& BebOtlbcn/

<ci,a.i)at aen besefamentlgcfte Colkgten tet ISlmiicali'
•öo,
tcpt aefcöjeüen fouDe tDojIten / tiac fjaec ΦΟ. upt
alle be gicljcpin met i^afjpooitm naec
Engelandt
gcbacrn / oni b'OSnaelfcge ^etiangcnen ban {)icc
Dtciuaect^ te ifiengtn / mitfsabec^ üpt aUeanbetc
êdjcpen foubm l)tbb£n te Doen lictjten / be Panneni
Deekn, eHÖE Tras, mttfflabCC^ alle bfcbtce Contre-
bande Waren,
Uafcinne oelaben /al^ oocft b<Bonccu>
Klijch tc iJElettcn/ bat be boojfcDjcbe^cfjfpenùpt
Engelint nict dSebaitgenen obec fiomtnbe / fleene
Engeifche Manufeöuien ijicc tc Slanbe ίπb?en0en/
mate fulcic bebonbcn toetbenbe teaen^ bc felöc te
doch pjoccbercn / bolacn^ en tn confojmité ban be
ojetnbe ©laccatcn ban
't atanO ; bc^ ben ujptboct
οαηPannen, Deelen, enbeTras, upt befeaianben
000? iten tijbt ban drie IBaenben bp ©laccaet
tot bicnepnöeinte (lellen / becbobm/ cnbc aen be
oenielDe Colleoien tee ?tbmitaUtcpt jjefcijjeben / bat
oef£lbcljaet©o..l®oa. bjüben aöbifetcn of 'tboo|>
icBjebebccbotit ban uptboec/ niet lanoec foube bc=
foocenaejDiolonaeecttetDecben
^ir, gn't bealnban bitgiaec Breéffü

wel,

Elucidane in 't Sjaec negen-en-vjiftigh opBecetÖt/na τ
bat febett al bien tijt baec ober toa^ afRiaeat.öboeO.
toiect oocft bepenbent semaecht aen een ?C«e ban
Neutraliteyt. ifp fjab oocft bitfocijt geitifojineert
te nioaen (ijn ban Ijaec Moa- intentie obecftec
fuDject ban be afT^lientie bec «Icoon
Sweden, teflen^
beSpanbenbanbefen^taet/ foo toanneec menai»
baec be felbe foube blyben beclinef en / onbec bcnrficie
ban 'teen of't anbec pjetew / enbe pacticulietltjcn op
m ceftii bec betoufie
fubfidien, namentltjrtt of ftp
Jfeecc
Ysbrants in fulcften aeballe ban baec foube fjf b» nr<
ben te bectcecften/fimpelgcB enbe fonbec eeniae Pipn. bA.
latie / beibelcrie applicabet mottjte toefen op be jegen«
tto^biae confiitutfe ban tflben/of op bet toehomenbe/
'tfp ban
neutraliteyt ten ceauacbe banbe albecept^
flebeclaceecbe ©panben / 't fp ban obfecbantte banbe
®cactaten ban ?f Ilfantie fiiec naraaef^ enbe in 't pac*
ttculiec / foo toanneec fïcl) pemant / tot oppjeffie ban
befen;&taei/mctbe Icafntuoojbiae itggtcffeuc^ fow
be toiilen boegen : 3©aec op be gebelibeceect flinbe /
aoetgebonoen bat aen begemeloe ©ecce
Ysbrants ge»
ccfcct&eccc foube toecben/bat Dp boo? alle bebenchelilc»
&c mibbelen foube tcacöten te obtinecen/enbete toege
tebjcngrn/ batbanbjcambeftooali-gemelte (iroo^
ne ten min (len belooft mogljtetaccDen/ bat be felbe
beSpatiQen ban befen^tact bictcteiijcft nocg tnbi*
cectelïicit alfificcen foube.

©anbenfefden ffebjuacij toiecbt ooch aigiccgfiei
communiceectfjetbolaenbei^cactaet tuffctjen
Swe-
den,
enbe Engelandt gemaecftt.

WY CAROLUS, door Gods Genade, Koningh «ta»^
ende Erf-Vorft der Sweden , Gotthen ende
Wenden, Groot-Vorft van Finlandc, Hertogb l^tolÈ».
van Schoonen, Efilandt, Lijdandt, Garelen » Bre-
btn ent»
men , Veiirden , Stetin , Pomeren , CaiTouben
ende Wenden, Vorft van Rugen, Heere van In-
germanlant ende Wifmar. Als mede Paltfgraef van
den Rhijn, Hertogh van Beyeren, Gulick , Cleve
ende Berge , &c. Maken bekent ende doen weten:
Alfoo in de Traitatcn tuflchen Ons ende de Door-
luchtige ende Machtige Prins, onfen beminden Broe-
der, Vriendt,endeGeallieerdc de Heere CAROLUS,
deTwedevan dien Namej door Godts Genade, Ko-
ningh van Groot Biittannien , Vranckrijck , ende
Yerlandt, Befchermer des Gelooft , &c. eerft tot
Londen in het laer i<i(i4.. den ai. Oftober ende daer
na hier tot Stockholm in het laetft voorlede laer i66f,
den
I. Maertii , ingegaen ende geflooten j oock
acht is geflagen geweeft op de dingen welckegeoor-
deelt fijn noodigh tot ghebruyck van de Gommercien,
en tot bevorderinge van het voordeel ende veife-
kertheyt daer van, in defe troublen ende periculeufc
tijden temoghenftrecken. Derhal ven opdat hareEf-
iedlen behoorlijck moghen verkrijgen 't gene met de
befte intentie ende forghvuldigheyt tot avancement
van de Gommercien geordonnetrt ende veraccordeert
is : ende op dat yder een dieder aenghelegen mach
zyn , voornamentJijck die ghenen die Goophandel
dryven, moghe bekent worden, wat conditiën ende
opportuniteyten de vóorfz Traöaten ftipuleren ende
ftatueren, om de Gommercien te promoveren : Ende
wat daer enboven teobferveren is volgensden inhoudt
van de Verbonden , ten eynde dat de loop van de
Gommercien ende van deNavigatien vry ende on-
verhindert moghe fijn, welcke anderfints verfcheyde
perturbatien na de tegenwoordighetroubleufe condi-
tie van tijden onderworpen is:Hebben wy goet gevon-
den , dat uyt de voorfz Traöaten de Articulen, welc-
ke traftercn van de fake ende materie van Gommerà·
cien, fouden getrocken en gedruckt worden, foo alilê
hier onder gevonden worden. Wy bevelen alle onf«
Onderzaten ende Inwoonders in ons Koninghrijck,
ende de onder· bëhoorende Provinciën, voomament-
Ujck de Göoplieden ende die Gommercien dry ven,
datfc die dingen welcke in de voorfz Articulen geflo-
ten endegeftatueert ign, qp allerley wijfe punftuelijck
obfcrrercn, en fich wachten , datfe tegen de felve,
Cccc 4 hoe


-ocr page 880-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

804

l666. hetzyopentlijckendediretìelijckofte indlredelijck,

«-ende onder eenigerlcy fpecie ofte pretext yets com-

raitteren, indienle willen ontgaen deflraffe, die tegen
de overtredersj.hoedanigh die fouden mogen Zijn, ri-
goureufelijck iUnen gedaen worden.

Het is over een gekomen, datmen aen de Vyanden
vande eene ofte de ander der Geconfoedereerde, geen
Waren fai toevoeren, welcke ten principale dienen
tot krijghs gebruyck : weick verbodt nochtans figh
geenfints fai uytftrecken, dat daerdooralle vriendt-
1'chap ende onderli ng gebruyck van Commercien met
de Vyanden van de een ofte de ander Geconfoedereer-
den, ofte met hare Onderfatejo t'eenemael wegh ghe-
nomenende verboden foude werden. Want infoda-
nigen gevalle, dat eene van de Geconfedereerde met
den Oorlogh niet foude vermenght zijn , fuÜen de
Commercien ende Navigatien voor fijne Onderiaten
ende Inwoonders met de Vyanden van die Geconfoe-
dereerde vry zijn, ende geoorloft zijn allerley Waren>
welcke in het II. Artijckel van het Engels-Sweedtfche
Traàaettot Londen in'tjaer geroaeckt, fpe-

cialijcknietgeexcipieert, noch uytkracht desfelfde
expreffclijck voor verboden ofte van Contrebande ge-
houden zijn, noch de Vyanden toekomen, oock im-
tnediatelijck de Vyanden vry toe te voeren.

Ende op datyder diedcfc iullen fico, moge weten,
wat dingen fpecialijckge-excipieert, ende verboden
ofte vour Contrebande goederenghehouden zijn, is
goct-gevonden datmen die uyt het voorfz 11, Artijc-
kel van hét Londen feTradaet hier foude verhaelen.
Die waren dan fpecialijck gedefigneert zijn defe: Geit
Proviande, Wapenen, Gefchudt met de Vuyr-werc-
ken, ende andere dingen daer toe behoorende, Vuy r.
ballen, Kruyt, Lonten, Kogels, Piecken, Rappieren,
Lancien, Hellebaerden , Gefchudt, Vuyr-mortiers,
Petarden, Granaten, Forketten, Bandeliers, Salpeter,
Mufket-kogels, Helmetten, Harnaflen, endedierge-
Jijcke Wapen-tuych, Soldaten, Peerden, alle dingen
die tot Peerden toerullingen behooren, Holfters, Be-
hangingen, ende alle andere Krijgs-gereetfchap. Alle
welcke dingen, als mede Oorlogh ende Convoy-fche-
pen, voorde Vyandtgedeftineert, iullen tot de Vyan-
den van de andere niet moghen ge voert worden : In-
dienfe van de andere der Gecontoedereerde genomen
worden, fullenfe fonder hope van reftitutie voor prijs
gehouden werden.

IIL

Gelijck mede door het voorfz Londenfe Traftaet,
met de XI. ende XII. Artijckelen voorfien is voor de
liberteyt ende verfeeckertheydt vande Commercien
in 't algemeen, alwaer die voor-vallen, meeftendeel
genomineert werden, welcke fullen mogen voorko-
men, foo wel in troubleufe, als vreedfame tyden, by
welcke Artijckelen oock na gelegentheyt van tijtende
na eyfch van faecken met gemeen confent fai moghen
gevoeght werden 't geenc dienftigh fai zijn, foo is goet
ghe vonden die dingen te renoveren ende te vermeer-
deren , op defe wyfe : dat ten tyde van Oorlogh de
Coopvacrdy,Schepen van beyde de Geconfoedereer-
den ende van hare Onderfaten, het zy daCfe ghebouwt
zijn inde Koninckrijcken van Groot Brittannienoftc
van bweden, in de Provinciën ende Dominien onder
hier iubjtdt zij nde, ofte elders,ofte met Konincklijck
confent ende pcrraiffie op andere plaetfen ghekochr,
( indien de Schippers, van wat Natie die fouden mo-
gen zijn, maergefwoorenBorgersende Inwoonders
van
EngeUndt ofte S-weden zijn) verfien fullen werden
met fuodanige Pafporten ende Certificatien,als in het
voorfz XIL Artijckel van bet Londenfe Traöaet uyt-
gedruckt zijn, ende tot meerder geloof, van hetKo-
nincklijckeCollegievan Commercie in
Sweden ende
vande Gouverneurs vande Previncien van Lijflandt,
Eftlandt, Ingermerlandt, Bremen ende Pomeren:
pfte van het Hof vande Admiraliteyt in Engelandt,
Schotlandt ende Yerlindt, ofte van hare Gedeputeer-
den in de Provinciën onderichreyenende ondertekent
iullen werden : Ende dacr by fel geaueAeerc werden^

dat niet alleen de Schepen, macr oock de Waren i de 1ίιί<
Geconfoedereerde Onderfaeten ofte Vrienden, maer ■
niet de Vyanden toekomen } Maerop dat onder foo- '
danige Certificatien geen bedrogh geichiede, isge^
vonden defe middel van fufpicie ende bedrogh voor te
komen, dat de voorfz refpeftive Collegien, ende hare
Gedeputeerde ende Gouverneurs,als mede de Opper-
Magiflraet ende Commiflarifen van de Tollen vaa de
Provinciën ende Steden , voor al-eer de Pafpoortea
gegeven werden, een perfeö; onderfoeck van de Sche-
pen ende Waren fullen doen, ende de Schippers ende
Eygenaersdoenfweeren, datfeinhacr Schepen niet
fullen laeden cenige Waeren die in het XI. Artijckel
van het Londenfe Tradtaet Zijn ghenomineertVan
Contrebande te zijn, endecxpreflèlijckuytgedruckc
zijn, ofte datfe Vyandts Goederen fullen verbergon.
Indien yemandt door feeckere redenen overwonneti

wordt , datmetfijn weten ofte confent het bedrogh
verborgen is , die fai rigoreufelijck geftraft werden,
als een overtreder van fij η Eedt ende Tronwe. Maer
op wat plaetfen het zy, op Zee ofte Havens, eenigh
Engels Coopvaerdy-Schip een Sweets Ooilogh, ofte
gewapent Schip ( gemeenelijck Caper genoeratt) ofte
ter contrarie, een Sweets een Engels Schip ontmoet,
ende foodanighe Pafporten van de refpeilive Ko-
nincklijcke Coilegien ende hare Gedeputeerden,ofte
Gouverneurs vanck Provinciën onderfchreven ende
onderteeckent getlioonc fai hebben, fai van het felfde
niet meer ghe-ey fcht werden, ende wegen het Schip,
Goederen ende Lieden geenfints onderfocht, veel
min wfcghghevoert , ofte de Goederen teghen haer
danck afgedrongen, ofte eenigh ongelijck oftefchade
aengedaen werden, raaer fai fijn gedeftincerde cours
van de Reyfe, fonder verder moleftie van onder-
foeckinge ofte vifitatie vry vervolgen ; Maer indien
een Koninghs, ofte een ander gewapent Schip CCaper
genoemt) een Schip van de Geconfsederearde, ofte
van fijne Onderfaeten, verfien metfoodanige Pafpor-
ten ende Certificatien, fonder bekende rechtveerdi-
ghe ende met klaere redenen bewefen oorfaecke vaa
ftifpicieweghghevoert, ofte de Waeren tegen wille
van de Schipperende van den Eygenaer afgedrongen
ofte ander ongelijck fchade, ofte moleftie vanon-
derfoeek aengedaen fai hebben, fai den Overfle van
dat. Schip, ende .die van foo grooten Crimen over-
wonnen fai zijn, grootelijcks geftraft werden, ende
men lal fonder uytftel forge dragen voor de Indemni-
teyt van debefchadighdePartye, foo weghen hei op-
houden van de winften, als wegen fchaeifc diederuyt
fpruyt, nae billickheydtvandefaecke. Ende op dat
fulcks moge gefchieden, fai geen gewapent Schip (Ga-
per genaemt) met publij ckeCommiffie verfien wor-
Êenjdiealvoorens voor vijf
duyfent Rijcksdaeldera,
ofte duyfent Ponden flerlinghs geen borge fai geitelc
hebben, om te vergoeden alles dacvanheminfooda-
nige gelegentheyt met recht ge-cylcht fai mogen wor-
den : indien anders gefcbiet, fai door publijckekoften
die geene die fchade gheleden heeft voldaen worden :
maer indien yemandt met
publijckeConjmiiÏÏeniet
verfien, yets foodanigh bedreven fai hebben,fal geoor-
deeltwerdenweerdightezijnde ftrafiè van ecnZee-
roover ende Moordenaer, ende foo geftraft te .wei-;
den.

IV.

Alfoo hier boven meedementie ghenuecktis van

een Formulier van Pafpoorten ende Certificatien,
waer mede de Sehepen volgens het voorgaende Arcjc-
kel voorfien moeten worden, is oorbaer gedacht, dat'
men uyt het XII. Artyckel van het Londenfche 1 rac-
taethierby foude voegen het Formulier'twelckaWwr
uytgedruckt ende hier voorenaengewcfen i8> t wclCK
foodanigh is.

Wy N.N. Gouverneur ofte Maglftraec, ofte
Commiflarifen van de Tollen van de Stadt
ofte Provincie N. (daer bv ftellende de Ί )'«·
öftéhet Ampt van het refpeftive Gouvernemenc v»n
die Plaete) maken bekent ende getUygen dat den. · /
dachysndeMaent . des
... Jaerï voorensm


-ocr page 881-

en OORLOGH. ^Ses-en-veemghfleBoeck. 865

van
ofte

van fijne Kon. Majeft. van Groot Brittannien (nadat
voorgevallen zy ) N.N.N. Bomers ende Inwoonders
van N· ende Onderfaeten van iyne Kon. Majeft. van
Swedenj ofte van fijne Kon. Majeft. van Groot Brit-
tannien, ende onder trouwe varvdenEedc, waermede
iyaen fijne Kon. Majeft. van Sweden, onfenGenae-
dighllen Heere, ende onfe Stadt ofte aen fijne Kon.
Majefteyt van Groot Brittannien ende onfe Stadt
verobligeert zijn, ons verklaert hebben, dat het Schip
ghenaemt N. groot N. Laften ofte Tonnen, behoort
tot de Haven, Stadt ofte VleckeN.van onfe Dominie,
ende dat bet voorfz Schip, hem ofte de Onderfaeten
vaniijne Kon. Majeft. van Sweden, ofte van fijne
Kon. Majeft. van Groot Brittannien rechtveerdigh
toe komt, ende nu van de HaevenN. fijn reyfedi-
reftelijck gedeftineert heeft na N.geladen met de vol-
gende Waren,te weten (hier fullen gefpecificeert wor-
den de Goederen,nevens haer quantiteyt en qualiteyt,
tot exempel, van foo veel Laften ofte Vaten, &c. nae
dat de quantiteyt ende de conditie van de Waren we-
fen fai) en defelve verklaert hebbende onder de voorfz
Eedtjdat fo veel N.van de voorfz Goederen ende Wa-
ren toekomt de Onderfaten van fijne Kon. Majeft. van
Sweden,ofte van fijne K.Maj. van Groot Brittannien,
ofte Γ00 veel N. toekomt, N.N N.( laten uytgedruckt
worden de poflèfleurs, van watNatie die fouden mo-
gen zijn) en dat N.N. nae datfe onder trouwe van den
voorfzEedtgeafErmeert hebben, dat de voorfz Goe-
deren,hier boven gcfpecificecrt,en geen andere,in het
voorfz Schip, voor de voorfz reyfe geladen'zij η,εη dat
gheen gedeelte van die Goederen yemant anders toe-
komt als de voorfz Perfoonen j ende in het felfde geen
andere Goederen onder eenige verficrde naem gecou-
leureert ofte verborgen ghehouden zijn, maer dat de
voorfz Waeren waerachtigh en realijck totgebruyck
vande voorfz Eygenaers ingeladen zijn, en van gheen
andere ; en dat de Schipper genaemtN. een Borger it
vande Stadt N, Derhalven alfoo na een naeuwe exami-
naiie, ons (de voorfz Gouverneur ofte Oppcr-Magi-
ftraetjofte CommiCTarifen vande Tollen van de voorfz
Stadt) genoeghfaem gebleken is,dat het voorfz Schip, i
en de ingeladenGoederen vry zijn,ende waerachtig en |
realijck toekomen de Onderfaten van fijne Kon. Maj. j
van Sweden, ofie fijne Kon. Maj. van Groot Brittan- |
jiien, ofte de voorfz Inwoonders van andere Natiën : i
verfoecken wy derhalven ootmoedelijk van alle Mach-
ten te Lande en ter Zee, Koningen, Princen, Repu-
blijcken, en Vrye Steden, als mede van alle Krijghs-
Overften, Admiraels, Generaels, Officiers en Com-
mandeurs van Havens,ende van alle anderen,die eeni-
ge bewaringhe van Haven ofte Zeegecommitteert is>
wie dit Schip foude komen te ontmoeten , ofte in
wiens Vloot het by ghevalle ioude komen te vervallen
endoortepafferen, ofte in de Havens teverblyven,
dat fy ten regarde van de Verbonden ende vrientlchap,
die met yder een ofte hare Superieuren refpeilivelijck
uytftaende is, en met fijn Kon.Maj. van Sweden, on-
fen aldergenadigften Koning en Heere, hebben : datfe
de voorfz Schipper met fijn Schip N. ende de Perfoo-
nen, Goederen ende Waren daer toe belangende, niet
alleen fonder verhindernifle en moleftie willen laeten
fijn reyfe vryelijck vervolgen ; maer oock indien hy
goetvintjuyt de voorfz Haven fijn reyfe na een ande-
re plaets voort te fetten, hem als een Onderfaet van
fijne Kon. Majeft. van Sweden, ofte van fijne Kon.
Majeft. van Groot Brittannien, met fijn Schip allerley
civiliteyt te willen bewyfen, die ly wederom van fijne
Kon. Majeft. van Sweden,ofte van fijne Kon. Majeft.
van Groot Brittannien, ende van alle fijne Minifters
en Onderfaten, in gelijcke ofte andere occafie hebben
te verwachten. Tot kenniCfe der waerheyt, hebben wy
defe tegenwoordige met onfe handt ondergefchreveii,
^ rnet het Zegel van onfe Stadt doeo beveftighen.
Gegeven, ficc.

V.

Nadien dan door dit naeuwerVerbondt, beyde de
Doorluchtige KeniDgen, ende hare Koninckr ijckcn

ia -, perfoonveffchenenzijnindeStadtofVleckeN.
'm deDominic van fijne Kon. Majcft. van Sweden.

veibonden fijn om het voordeel van beyde zyden te
promoveren, isgoetg?dacht, dat haere Onderfaeten
^
meer en meer aengelockt ende genodight werden tot
onderlinge Commercien onder haer.. Tot welcken
eynde van beyde zyden veraccordeert is, dat Gotten-
burgh in Weft-Gothen,van deïyde van fijn Konink-
lijcke Majefteyt van
Swedep, ende in Engelandt Pley-
muyen in het Graeffchap van Devon, van wegen fijne
Majefteyt van
Groot Brittannien, als vrye Havens ver-
klaert en geftatueertfulkn werden , alwaer de Coop-
lieden die Onderfaeten en Inwoonders van beyde de
Geconfcedereerden fijn mogen genieten het Stapel-
recht, en alle de PHvilegien en Vryheden daer aen de^
penderende ; te weten loo : dat het Sweedfche Onder-
faten en Inwoonders vry zy tot Pley muycn, als tot een
vrye Haven, allerley Waren van de Ooft- Zee, en van
de Sweedfe Provinciën aende Ooft-Zee , en aen dea
Oceaen gelegen met hare Schepen te brengen : Maer
de Engeifche Onderfaten ende Inwoonders nae defen
vry zy tot Gottenburgals een vrye Haven,allerley an-
dere Waren, uytgenomen die van de Ooft-Zee ende
van deSweedfe Provinciën aende Ooft Zce, en den
Oceaen gelegen, methareSchepen te brengen, ende
nahaerwel-gevallente verkopen, ofte teghenallerley
andere Waren te vermangelen. Ende dat met fooda-
nige conditie, dat voor die Waren, welckede Onder-
faten van beyde de Geconfcedereerden, in die Steden
gebracht fullen htbben, om aen andere te verkoopen»
welcke van daer, van de Coopere ter Zee wederom
uytgevotrt lullen worden, voor het inbrengen van
hondert Daelders een achtfte-part van een Daeider tot
erkenteniflè alleen vande Stapel ofte van de vrye Ha-
ven fai betaelt werden,

VL

Maer indien de Waren van de voorfz Schepen in't
geheel ofte ten deele in de voorfzHaevens nietontloft
worden, ofte om fekere oorfaken met de gantfchelaft
naatidtre Plaetien willen vertrecken, fai gants niet
voor de toelatinge vande Schepen ofte voor het inko-
men ofte uytgaen, noch voor haer Waren ende Laft,
noch van Tollen noch erkentenifle, ofte voor yets an-
ders geho'uden fijn te betalen : maer fullen in foodani*
gen gevalle vry moghen inkomen ende uytgaen, fon-
der eenige moleftie : nochtans met defe conditie, dat-
fe terftondt nae haer inkomfte een Chercher fullen
toelaten, die alleen tot bewaringe fonder eenige mo-
leftie ofte laft vande Schipper ofte vande Cooplie-
den, ofte onderfoeck vande Waeren in het voorfz
Schip fai verblyven tot datfe wederom van daer ver-i
trecken. ,

vn.

Maer de Waeren die in de voorfz Steden van Got-
tenburgh ende Pieymuyen fullen gebracht werden, en
in de voorfz Steden ende de Naburige Plaetfen geflo-
ten fullen werden, ende ter Zee wederom niet uytge-
voert lullen werden, fai voor defelvige Tol betaelt
werden volghens de publycque Lyften van de Tollen
dieder alfdan fullen zijn. Het felfde ial mede gefchie-
den met de Waren, welcke in de meergemelte Steden
van Gottenburgh ofte Pieymuyen uyt de nabuy^he
Plaetfen fullen gebracht werden, ende geen Zee-Tol-
ien noch betaelt hebben, wanneerfe ter Zee uyt endo
van beyde de Koninckrijcken gevoert werden.

Maeropdathetonderlinghgebruyck van de Com-
mercien onder beyde de geconfocdereeiden, gedue-
rende dit Verbondf,te meer moge gepromoveert wor*
den, geeft fijne Konincklijcke Majefteyt
\».nSwede»
vryheyt aen de Engeifche Natie tot Gottenburg,ende
fijne Konincklijcke Majefteyt van
GrootBrittemie»
aen dc Sweedfe Natie tot Pieymuyen, als in vrye Ha-
ven», niet alleen hare Waren te leggen, maer oock in
particuliere huyfen onder haer eygen bewaringhe te
houden, op de navolgende wyfe : Ende op datmen de
Waren aldaer moge ontladen,ende in Vaten,Tonnen,
ofte Kiften gefloten in Tol-huyfen mogen gebracht
werden, ende aldaer geftelt fijnde, aldaer ia't geheel
ende oiet los gedaen mogen blyven onder publycque
bewaringe na het welgevaUen vMidc Koopmaa, indien


-ocr page 882-

8 (ίο SAKEN van STAET

t()66M die foude vi/illenwederom uytvocren, ofteweder-

_om ns fich nemen > dan iullen de Killen , Vaten >

Tonnen&c. Van dè Overften van de Tollenende
van de Koopman geopent worden, ende een Lyfte
van de Waren gemaeckt worden, onder naem ende
prys, ende hoe veel Tol voor yder fai moeten betaelt
worden. Welcke Lyfte van Waren in twee Exempla-
ren gebracht, van den Overften van de Tollen ende
van de Koopman ondcrfchreven fai worden , ende
fullen de Waren met feecker Zegel van de Tol ofte
Signet geteeckent worden > ende alfoo aen de Koop-
man in particuliere Huyfen te bewaren gegeven wor-
den: maer met feecker
borgh-ftellingeende foodanige
condiiie, dat indienfe tot Pleymuyen oftctotGot-
tenburghverkoft worden , omaldaer terplaetfeghe-
fleten te worden, fai hy de gedetermineerde Tol daer
voor betalen voor aleer hy die verkoopt : Doch indien
de waren niet konnen vei koft worden > maer ter Zee
wederom uytgevoert worden, fai alleen een achtfte
deel van een Üaelder uyt hondert Daelders prijs toter-
kentenifle betaelt worden, ge)ijckinhet»igi»/Wi«-
de Attijckel geftatueert is. Dat felvighe fal ghedaen
worden met waren dic niet gheflooten fijn, als Ko-
per, Y/'er, Peck, Maften, Wijn, Sout, endedier-
gelijcke die in bet ychipzijn : welcke na datfe fpecia-
iijck aengetekent, en van den O verfte van de Tollen,
als mede van den Koopman , als voorfz onderfchre-
ven fullen zijn , na Borghftellinge dat de Tollen be-
taelt fullen worden , indienfe aldaergefleten worden,
ontladen ende in particuliere Huylén bewaert fullen
worden, tot datfe of uytghe voert, ofte vanden Tol
ontlaft ) indienfe gefleten worden, verkoft fullen Zijn.
Maer op dat dcie Liberteyt van Waren in particulie-
re Huyfen te brengen tot geen bedroch voor d'een of-
te d'ander van de Geconfedereerde ftiecke, fullen
foodanige Waren alle drie maetiden van den Overfte
van deTollen en van de Cherchers gevifiteert worden,
ende die fullen niet in'tkleyn, maer in't gros onder
de verbeurte van Confifcatie verkoft mogen worden.
IX.

Ende hoewel uyt de voorfz dinghen ende uyt het
Tradlaet felfs openbaer ghenoechis, wat men moet
obferveren, op dat het ghebruyck van de navigatien
ende Commercien in defe tyden vry ende verfeeckerc
moghc fij η : nochtans op dat alle occafien tot bedroch
en allerley frivole praöijcken öm te eluderen te be-
ter moghen afgefneden worden, hebben wygoet ge-
vonden yder een te kennen te geven dat, ghelijck bet
Traftaet de SweetfeSchepen Schippers toelaet van wat
Natie die foude mogen fijn, alsfy maer gefwooren
Sweetfe Borgers ende Inwoonders fijn : Alioo indien
het ghebcurt, dat ofte eenigh Schipper fijnde een
Sweetfe gefwooren Inwoonderende Borger, terwijl
hetSchipopdereyie, ofte by uytheemfenis, quame
te fterven ende een ander wederom in fy
η plaets wa-
re geftelt, ofte dat op eenigh Schepen, 't welck een
ofte meer van onfe Onderfatet! ende Inwoonders buy-
tcn ons Rijck ende daer onder behoorende Provin-
ciën hebben doen koopen ofte bouwen, eenige Schip-
per quame te worden gheftelt ofte verkooren : fai het
in defe ende foodanige voorvallen niemant van onfe
Onderfaten ofte Inwoonders geoorloft fijn,een Schip-
per van uytheemfe Natie aen te nemen, vooraleer
die Schipper fich met eede ende met fufficientie cautie
verobliligeert fai hebben, dat hy fijn domicilie in ons
Rijck ofte in die daer onder behoorende Provinciën
fai nemen. 'Twelck gedaen fijnde, fai de naem van
die Schipper ende het Schip, waer over hy geftelt is,
over ghefonden worden aen onfe Minifters die in het
JHof van deri Koningh van Groot Brittannien refi-
deert, van die Minifter, die ter plaetfe woont alwaer
de Schipper fijneedtende cautie, van fijndomidlie '
in Swedenofte in des felfs Provinciën te fullen trens-
porteren ende aldaer vaft te ftellen, gedaen fai hebben.
Voor welck Schip ende Schipper daerna een Engelfe
Pafpoort fai geprocureert worden, totdathetvoorde
eerftemael, ghekomen fai fijn in de Havens van ons
Rijck ofte daer ondex behorende Provinciën : alwaer
hy daer nap)wanneer hy dat Engels pafpoort verthóonc

ende overgegeven fai hebben, van onsCollegie van ιϊ/λ
Commercien, ofte van onfe GoHverneursvanPro. ®*·
vincien met andere Pafpoorten volgens het
formulier
in hetTradaet uytgedruckt,verfien fai worden,'twekk
hebbende, fai het feker ende vry fijn van alle exafljcD
inquifitien, ende wechvoeringh, gelijck de andere
Sweetfe Schepen. Tot gheloof waer van,
ende tot
meerder kracht hebben wy defe met ons Konincklijci
ke, ende mee de handen van onfe eer weerdige ende
beminde Moeder, mitfgaders van de andere onfe Tu-
teurs ende Adminiftrateurs van 't Rijck doen bevefti,
gen:Gegeven in ons Slot van Stockholm den
feSihien·
den
Febraarii/f/i/w hondert fes enfeiligh,

HEDEWIG E LEONORA.

SEmo BAAT.

JK·
mdnl
tniijit
natt

lanÌii ft
Smliar-ai
fitt,t :
tiiftj· '
«titi, ;
Pjt'

bjatMi

lintu ^

IWItl Ì

KoniDil

lijiii

ίίΙΛ».

leComt
milliti·:
feit.

otiti,

LecoRS.Drotüeti.

LORENS DE LINDE. Loco R.S. Marfchii.

GUSTjSFOTTO STEENBOCK. R.S. Archita/gjfus.

• MAGNÜS GABRIEL DE LA GARDIE,
R S. CaiKeilarius.

CLAUDIUS RALAMB Loco R.S. Thifaurarii.

^n bie tpDt totebt ooclt aïbaec bafi o[)e|lfÌI)i
b' ?ïnibafraOe nae «Ênariaiibt boo? be ©Ecfoontn
banbenïgtfcjuriaen Fiemmingh, enbenj^crcifof'
raebt Petrus Julius Cojet : acii tc pjcfenttren
be niebiatie tuffcltcn (iSnselant en bebiebtc-pact^en,

3in 'tlaelï Dan jfcb^nacij ïjabtbei^EccYiebrandts
ccne confecentte met b£ fóoningiiltiche ^toecbtfi^e
Commtffacifen. ?ïllüaec eerftehjck ge-ocaminEtrt

f)rt pouvoir, toacc in be^toeebtfcljE eenige btfcci
ten cemacqueecDen bie be ^eec Yfebrandtsaronam
te fullen cebjeflecen / enbe nae bat beï|eecen|>tofcö=
e aengfjenomen ftabbrn fiem met bmeerHentefut
en befo^gen be^ lüoninsti^tirtïiiarinegc/ cpbeiip
jem tottfoefite affiflentie tfB&en^ öaet iooBÖ
Bcnbe Beöfriaceecbe ©panben/ fijn boo?t^ srtrföen
tot be onbeïBanbelinge üan be öEtDufïeponetefivan
fatisfadtie, enbe Dnbecbefelüeeec(teIijc&Berp30ticïien
biefenbe ban be caflàtien der elucidatienb£inf)rt<i£I=
bingfe Ccactaet/ en nae bat be gemrite ï^eeren Coms
mifradfenbfcRIaect &abben/ bat Dp fijne itSajeftffl
met aengenaemtjcpt opgenomen toa^bebecblacinge
bjn Bern ï|ccc Ysbraots gebaen unt name ban fiact ï^o.
jnaofl. bat be bOO?f5 ccfiatie abiolutelijck, en fonder
referve gedaen foude worden, fijn obeC een gtftatnnt
bat baec ban een afte in forma opgöfmaccfitfouöe
toctben. ©aec mebe boojtgljetrebenjijHDe/ totï)ft
point ban be Africaenfe difFerenten, totcrbenDpOi
gemelte ï^eecen ftoninsöïijcite Commiffacifen flep?0'
buceect en geleefen feftece opliellinge ofte ftierificatic m
beacootinge / bp bie ban
be Africaenfche öTompagnic
baec gebaen/ banïiacep?etenfefcl)aben/ aencapitfl'
ien / intcceffen / mbe Ww
/e/a»f ge-efKraeeEt op me·
gentigb percent en bierfifielQcfic/ t'famen ftcbjawnoe
Obec bc viermael hondert duy fent SpcfbadbEr? / οβΕΤ
be felbe becaoebingebecfocijte; bate oenebenf toiccOtn
bp be felbe gebebuceert becfdjepbe quade Trademen-
ten enïiacbfc g?ocebupcen / aengebaen aenbe«3n'
berbanen ban fe'ne .üKajefïept/ eo in fpcrie
Vos,, betoelefie boo? be^ffleiekenban
bifiöe Compagnie fn Guinea, onbet be <i5algp flijj^nt
toa^getoo^ben / btcfoeefienbe bat befcöimpfö»
jefïept baer booi aeRflebaen / gerepaceert/ en be
mne/
beboeicfie baccnantbabisöaeniuacengebeft/ ^^
obec pcecfifccgeect enbe geeojngeett mogtf" ^
ben. i^aet €b.bonbEnBOEbtnaercnii0ÖeinfiO"M.'™
ban be boojfefeebe epcefHben epfcf)
ban meet al^ vier-
mael hondert duyfent Söcfiibaelbfr^ tetabbatcrfii
tene confjbecable fomme enbe gaec pjeifn(« «
dp

gtootc optweemael hondert duyfent «ijcRJ^öadD^

ber^j bEtfocljt sönöe om bie nocfjtjjooi be ÖW
te becmfnberen / refolbeetben Baec «Sbcle be boo?-
fcöJtbe p?etfn|ie te begcooten cp hondert e^e un-
tigli duyfenc ijgcRibartbPt^.
wsm alfoo fiPj^J^J;


-ocr page 883-

en OORLOGH. 'tSes^en-njeerttghfleBcecL· %67

,,, uooifcBifbe pjopofjitc ban be i|ffccn<iromni{frai;ifn
ifinarnticfcöe/ Dat öaec i|i allefnlijcR banöe »3003=
tóctiaclDe fcfiaöm/ enOe niet banDebEtauficaiiöfcc
uointm oÖföacöthJiccöe/ i)e«ftnoDii(Bögeacöt iiacc
re ïi'ffiefcntfren/ bat fiin^ ooiDeel^ bicnjiigl) fouDe
φ te innfïcceu Dc Doet seï)oiib£iiUiBetp?ojectbaii
tranfartie obcc be boejfcljjebe biff£CEntcnin'g.<i5jai
Ucn-haoe onttüojpen/ rnbe te befoignecen otìet be
bccanbctinfle banbjcgen rijn.ïlBajefifptinöftbqo
?f5

ftinccenbat niet alleen Bet boojfj iJjojectban trenfacs
tie nut ban be lloningi) niet obec een en unatn/
niacc bat oocii be etnieite bccanbecinyen ban 't felbe /
tfQöen^
be intentie enbe bupten ïafi ban fijn UBaje»
flcpt aen fiaec fêooglj gepiefenteectÌBareh/
tnDe bat men
baetsöejeelijcïinictgEnifcnttoasSaen
fict een of anbet ban be feibe βφ te sebjagtjen / macc
De nuelïie bannienVu^enupt bengcontoy teöalrn/
ot met fiem al&iec tebetöanbeïcn/ bolgen^benlafi
hem baer toe gegeben / met bpboegingl) ban becftl)ep=
OeanDece Difconrflen/ betoeïeHeffljeenen mebe teb|en=
ncn eene pjetenfïe/ om beboojfs penningen te begeci
ren aUeeniticit tot betgoebinge ban bep2ctenfefc0a=
üfn/ boo? fjet toegö nemen ban't^cïjipChriftina,
cn eeflatie banbeöanbelenbetoinfieopbeliujicban
Guinea, fonbec cegarb tenemenopbecenunciatte/
nift alleene generalijeft ban be ïiulie ban Genua,
maft feïfiS ooeft ban
CaboCorco, Vnbebeplaetfen
bacr onbecgbeBooi-enbe/ ofbaec aen bepenbecenbe.
g[n gebolgl) ban be boojfj bifeoucffen enbefuficnuen /
Pben be gïjemeltc ï^eecen Commiflatiensïjefeiibt
eenige '^ctijcftelen/ be anbetijanbelingfie obec beboo?=
fcöjebe pietenfïe coneecnecenbe/ bp gefcBjiftetefnl'
Jenbecbatten/ enbeïjemobccïebecertj 25eï^eecYs-
brandts, om be bjeemtiiepbt ban beboojfscebenen
enbefulfennen/ enbe om in geenbecganbe manieten
te Defliecttcen ban öaec ©α. H^og. o; "
boojgeroecbe föne boojflag abfoïuteïtjcft
cn op be lUaetjten ban be booif3QuabeiCcactemen=
ten/ bie aen benboo?naemben Vosgljebaenfouben
30η/ geceplieeect/ bat be felbe een «©nbecbaenban
ÖaEc l^oogl) .ïföog. jtjnbe/ enbe in bienfï ban be 3©cfi-
3nbifc&e Compagnie ge-emplopeect / niet aïïeen
tegen be ^laccaten ban 'tïïanbt / fjeö binnen be
3timiten ban] 't octcop aen be boojfj Compagnie becs
leent/ in bjeembe i|eecen bienfi jjabbe laten gfie^

b^upefien/ macc ooeft aften van iioftiliteyt tegöen^
befëlbegepleegljt/ enbe bat niet ttoijffeïbe/ ingeballe
een ©nDetbaen ban §>toeben (ïelj foobeccebecgeten
ïiaööe / bat
be felbe geen minbec fitaffe fouöe aen=
göebaen jijn getoeefi ; ©bet l}ci boojfj point 50« bee=
Icrljanbe bebatten enbe öaequetten boojgtjeballen ;
©oojt^ tot öet point/ fpjeeeftenbe
banbepretenCc
ban be Americaenfche Compagnie obecgegaensijni
be/ {jcbben be gemelbe ©eecenüoning&lijeftiCom^
ini(facffenüenige-c)cï)ibeett eeneopfiellingof bgetoo^
tinge ban beboo^fcBjebepjetenfjen / montecenbe tee
fommc ban
tweemael honderc en feftigh duyfent
ïïijefiibaeïbei'^ / ootlt getoont eeniglje ïtoop-bjieben/
bjaecmebebe boojfs Compagnie beficicten beaibaec
aen fieli göebjaebt fonbenRebben/ maecalfoobaec
bp nietgbeboegöttoa^ eenigöe" befc{)?pbingebanbec
faeehen gelegentljepöt / ofte ban 'tcecbt'tüjeleftbe
mecc-gemelbe Compagnie aïbaecfoube mogen eom»
peteren/ noci) ban be pjetenfe inbjacljt bie be felbe
bacc in gebaen foube toefen/ ljebbenbemecc gemel=
ten i^eecen be boojfj papieren toebet tot ΠΦβΒεηοί
mm/ ombeboojfsbefeetentefupplccen/ epubelfjeft
Öaec <öb.boojgefielt öetopcieljtenban
eenTraöaet
van Comtnerde,
tnbc gcucgeettl}etaDjuiiecenban
be betonile pointen ban
Marine, in ben booileben
Jace aen Ijein obec gelebert. JDaec op IjpleecYf-
brandcs geanttooojbt Beeft/ bat öaec i|oogïjjI©og.
genegen toacen metten eerjlen tot Betmaeeftenban
een nieuto
Traftaec van Commercie tepjocebecen/
Öem gljelafi ijabben met fgn mSajefieptteconbenii
ewn/ of be befoigne^
bacv obec alöaec / ofte toeï

inNcderlandt, öfngöefieltfoubentoctbfn/batfijii^ 1666,

oojbeel.é Bet felbe gljeboegljlijcfifc enbe fpoebigBce in__

Nederiandt foube g^ebacn toojbcn alg aibact/ tc
meec betoijl i)p bacc toe lu'et foube ftonncnbacccen/
ten i-egacbe ban fïjne particuliere ongelegentBeben /
noci) ftet abjulieren ban't felbe in eenigcc maniere op
ficB foube toillcn nemen/ ten regacbe ban fgnon=
hennllfe in 't fait ban be Comraetcie. 3|acc
«Êbelc
mcpnben bat BP ten minftcn foube Itonnen abjuftca
i-en beboo?f5pointrn ban
Marine, toacttoeljpbcca
ftlaert Beeft ongelafï tejijn.b'j^ecrCracouw,^fge-
faπte ban ben ©eer ïicucbojfi ban
Brandenburgh,
ijeeft ben ï^efc Ysbrandts bclwnt göcmaeeÏJt bat fijn
iBajefìept ban ^toeben met fijn i»ecccensJtlBetoo|3
btn toasJ ober be öanbelingB bic fijn€bcle eentijbt
langö Bettoacit^ tot
Stockholm giiemanicctt Bab=
be; enbe bat Bet ®cactoet tot brfinpt enbe in tets
men gBeb?acBt toa^ om gBetcpelient te toojbcn/
met brtfeerltcringBe bat Bet Betop befaeelien tufTeBrn
Baer i|oogB.ïBog. enbe ben ifeere ï!tcuebo?flgfl)an

enbe bat BoogB-gemelbe teere «tcurbojfï baerbooj

belt tocrbenbe / geene vcfïejcic teu 3©tcfibt Baöbe/

BoogB-Ê ■ ■ -Γ " " -

geen beletfel toe gBeb?acBt toierbe/ cmBaer3|oogö

.füog. in ecnefeccnaeutoc berbintenifteteltonnenin
ttcben. ^00 beel
Bp upt gemelbe ülcerc/ enbe ban
anbere Babbe l^onnen bcrnemen / rontineetbe Bet
boojfcBjebe (Cractact een
defenfie ban malfianbet^
atanben in'tgeneraci/ enbe infpecietegeniSbeMoi-
coviten, mitTgaber^ eene gnarantie banbe^oubfi
rainiteptbanBet©o?(ienDom
Pruyffcn, tenbefioibe
ban ben i^eece ïteurbo^fl,

^ebett i^ toel niet met be Commijfacifenincon? £ifn
ferentiegebKeft/ maerinpacticulieccconberfatiemct
b'eenenb'anbcr bet fdbet/ al^ mebe met begeer Jl's""»-

meren

bat men ban bejijbeban bienföoningB bleef fu|tine=>
ren / bat B^ berBanbcIen en abjufiecen ban pber bec
boo?fcB?ebe p?eten(ïen in 't particulier/ al^ ban be
Africaenfche Compagnie enbe ban bebetoufiefubfi-
dien, beeltpbt^confumeren/ enbe beelmaepelöclt=
Bepbt onbectoojpen foube fijn/ enbe bat ober fuleltjï
gBeboeg&liJcfifl foube toefen/ alle be felbe in'tgeo^
af te boen/ enbe bat BaerlgoogBiroDgBcnbeonbec
folemnele
renunciatie ban fijne ^jeflept/foobDO?
ïjcm felf/ al^ ban toegöen fijne (©nbecbanen/alle bc
felbe met een feecRere fommc gelb^ foube mogen reDi'
; ^cngaenbe be begrootingBc ban be booj^
fomme/ toa^ bpb'eene ban bemeergemelbe
Teeren in gene rale termen göefcpbt/ bat be felbe
Qep^opojtioneert moefl fijn na bc bignitept ban bie
Itroon/ enbe na berefie)i;ie bie Baer foogB-Hiogen^
befoubcn mogBcn maerhen op bebjienbtfcBap/ enbe
BecflelIingBe ofte bernicutoingl)cbanbe Üeeringlje/

Confibentie enbe iCractaten/ enbe op Bet effect ban
be felbe/ ten reguarbe ban alle be geene / bic ficB
Bier namael^ metbe tegBentooojbigBegBebeclareer'
oe 3^panben ban ben^taet foubentotllenboegBem
^esS bat ban beboojfeBiebe fomme baer ober ge:>
conbenieert foube toerben/ b'eene B^Ift bp beratis
ficatie bet onberBanbelingfle / enbe b'anber na Bec
flupten ban be ©|cbe mtt
Éngelandc betaelbt fou^
be bonnen toerben. 23p ecnnnbetbanbeboo?noems
be j^ecren toa^ be begrootingfte toelgBcbaenopfes
honderc duyfent jlïijcR^baelberi / toaec ban twee
hondert duyfent
iSijcfi^baelbcr^ oBececcRent toiccs
ben boo^bciJoojfcBiebep^etcnfjen/ ban be
Africaen-
fche
enbe Americaenfche Compagnien / enbe be
refi boo? bebetoufleSubfidien, nocBtan^onberpjos
teflatie ban boo? be boo?fcB?ebe boojfiegB nocBben
SioningB / nocB be tooo?fcB«bE particulicce <êcin=
terefiecrbcn te toillen bcrbrribfn : ^m i0 boben
bien mebe mentie gBtmaccRt / om acn be arbt»
tragie ban ben ïttoningB ban
Vranckrijck te laten
be bcterniinatie ban fict boojfcBiebe ^
in
göeballe mm ban felf baer ober niet foube een^ftoit»
nen toerben, ©en SncRi-CanceliecBeeftBem
febert Boben 'tB«ne booew noci) btwj ^ebjas

gm


-ocr page 884-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

8Ó8

l666. se» twee poinctcìi / bie ftp fijn IBajeflcpt ban fcec

---cfffntiele confiDecatie toatfit / fuitc flfoojDiflt Vuici;=

Dm ttflcicic te ÖEbljfn opDrtfonDarnrntUanDckjoo?;
fcl)?eüe
Vriendcfchap tnDe Verbonden, nifteööecin
IDHC JiBajcfiipt bfcfocöt oöfcnfi cDefì^t tetoccDcn.
$)tt
eerfte toa^ Dat fjafcllooglj .Mofl. ficijDe^taDt
Bremen niet aen ntnicn/ ηοφ De felöeteflen^ fijne
Ji^ajcfirpt Cicectdijcft of inDίcecteIίjcItfïίjbcn oftlecC'■
Ï5cn foiiDcn. Pet
andere, naöemael DtfenStoningb
bfticöt luasS/ Dat in Dft €cactatt tnffcijén DenirtOi
ningt) ban
Denemarckencnbe Baec èooflb-ïl^OB·
Den
elfden JFebjuarij ïartjiïcöfn obefïootcn yet^ in^
flucftbe/ concfcnecrnDe De
Tollen in DenOfiïont,
Dat fijne .E5ajc(ïeptbra«rbebanI)acrJ^oo3l) IKoff.
cenigft cfcïaicciflcn'ifnt rnDe btcfefchcringfje/ Dat De
boo?fcfj?ebe Difyofitie obrc De
Tollen niet ficöbisb toa^
met I)ct (Cractaetbanben
^acevyfenvecrtigh, tot
Bromfebro tuffcljen Sweden tnbe Denemarcken op

gccfflljt/ toacr ban 'ϊίοοοϊι,ϊΙδοβ.ί&εΟυΒΓβηίϊο
belooft Dabben. ïl^el oftfinelOe i^ccte raifonneccDe
boojt^ toijbtloopigl) obec i)ftboo?fcl)?ebe
Traöaet van
den elfden February,
obec l)et engagement ïjettoelcs
fie Den fóoningfj ban
Denemarcken baecbp aen Ijaec
iÊ>oogK
jïKog. göebaen öabbe / obec be vcrachteringe,
De üjelcfte Daec Doo? aen I)etupttDetcRfnbanDegi)e=
bjcnfröte ©jebe toe gl)fb2acf)t fonbe jijn : <0bec De
onruft rnbe ©djIogljsS-beroerten / De bjelclie baec
boo? onbermpDcIijch bertoaect^ aen / na De
Ooft- Zee
gljetroeitcii föube too?bcn; <Ì3bEcDefietci{eArmatu-
rö,
be bjelcfte in 0bcboIgebanDetboojfeI)?cbe®caCi
tart in
Denemarcken te ©atee cnDe te atanbe aen ge=
fielt / enbe be groote
ombragien bie Daet Dooj aen ben
ïioninglj ban
Sweden ofjegeben/ niitrgaber^ De ab^
fljinte neceflfitrpt / be üjclciie fjjne iKajeflept Daec
Doo? op gljefepDt Uiierbt/ om
gtjelijcfie Armature te
a©airi; rnbcteSanbetemoctcnaenfiellcnj <©o?beei
lenbebarrombirnfiigb/ ja abfoluptnoobtfaerftelijcft
tejijn/ bat Den ïtoningD ban
Denemarcken uptTjct
booiftDjebc engagement tecwggegfiebouDeaVötetbt/
rnbe brffrlfii
Armature motljte rrfférrn / mit^ bat
Ijet fonbrc qnrtfìnge ban bet gbrflebenebJoo?btrnDe
belofte grfrbirbe/ cnbe bat {jooglj-gbebatBte USafeï
fiept ban Dm l'toningb bait
Vranckrijck rnbe ïjarc
ï^oogb .fllog· tre rontêniplatiebanbebjeïeftebpficö
in bet boojfriijebe engagement in gelaten babbe / ban
fijne bfibintcnilTe ontflagben / rnbe bnpten bft tc>
genViooojDlgc <iDo?logbö toefen gbelarten toiect.'t
begbcfcbiebenbe/ berferrïiecbe mect-gemelbeï^eece/
bat
ooclsbcnïtoningIjbanEngelandt, niet^opfïjnc
J!l5ajc(tcpt
ban Denemarcken, tec oo?faecH ban bet
nierc-Qbenieïbe
engagemenr attcntercn fonbe/ rnbe
inobeballeboogöfl-gemelbe ïioningljban
Engeland,
bobcn bfinioeben / foobanigen ontoiile obec öebooji
frb2fbc brrbintenilTe op gijenomen morbtebebben/
bat tijne .ïliiajcfiept De felbe fonbec firï) baer obrt te cef=
' fentecm/ niet fonbe Uiillenpafferreh/ cnbepet^bp=
onDtlijrlt tegb"!^
Denemarcken onbernemen / Dat
ben lioningb be felbe algban abanbonneten / enbe
beffelfiS babelijelibfbm fonbm belpcn tegen gaen. 20p
onflentrniiTe ban fnleli^ berlilaerbetoel-gemelbei^tec
«ijeli^dTanrrliec/ bat be ïtoningl) ban
Sweden nirt
fonie flille fitten/ maccficbinpoHuprelrellcn/ tnbe
foo toanneri: ben litoningö ban
Denemarcken te alani
be een Itegec fonbe fojmecrn / bat fo'ne Iföajeftfpt
ban
Sweden rmSlrgrcbaectrgbcnfettmi rnfo fijne
.ïDajelïept ban
Denem? reken fij η Vlootefn ^eefoUi
De fenben / bat Den föoningt) ban
S wedee De fijne baec
bp fonbe boegben/ enbe bat infnlcïtengljebalfeftine
.ïlöajeficpt firlj gbenoobtfaecRtbonbt/ metbenllOi
ningban
Denemarcken in tnpture tefeomen. ai^aec
toe iip becïjoopte ban ben ïtoningb ban
Vranckrijck
rnbe Ijaec J|oogb lliog. boo? continnatieban De booj=
fcbjrbe
Armature in Denemarcken, niet gheneccfO:
teert te fnllen tofCDen / De
guarantie ban Dm itoningf)
ban
Vranckrijckmbefjarc^oogblUog./ biebphen
Slerc
Ysbrants boo? fltjeflasmenbeBlteoojDeeïtbjieci
be/ fijne iBajefïept ban
Sweden gijeculï tehonnm
flelleri/ rnbe eene sbenorcbfamebrrfeeeïiecingbctoe
bjengöen / Dat bpöm ftonftioööan
Denemarcken

nirt^ tot fijne pjciubicieonbfcncRKttfoubetoitbfny
rfïimrecbe mrergbtmelbe J|rrce turi fere impojtant
rnbe rönfibrcabel te toefen / borïjgrrnebolftomtnefc-
rncitepttefionnengebrn/ matt bat bie bn fijne
joaa-
jefïfPt ban Sweden alleeniijcft in fpne ï©apcnin ohe-
forbt enbe gebonbm toojbrn / oojbrrlenbe baer brrief-
fim^mbe mrtbrele ctDenen foechenDe t'ajïcuecen / bat
frïf^ booj bet interefTe ban fiaec ï^oogfi J®ofi. bienfe

gectoa^/ Drn meec-öoogbfl-semilbrnJ^oninohbart ί

Denemarcken böpttn engagement te laten; Eerfte-

lyck, om Dat bet beel mere biffiruïtrptonbertoojpen

foube 30« / be bifecrntm tuffcben Engelandt enbe
Denemarcken te abjufïtcrn / al^ l)it pjinripaeie
<!5ffilogÖsS toefen tuffcben
Engelandt rnbe Nederlandc
faffwiecen/ ten cefluacbe ban be Jjooge offctifïebit
ben ItoningO ban
Engelandt, trgen^ bie ban Dene-
marcken
opflrnomen/ tence8uacbebanbf®iactas
ten be toelette tuffcben Baec in
Odtober ïaetfileben glje=>
fïootm / enbenaeberbanbt bctbjocitlten foube jp/
Doo| be nabece ®caetaten in Februariobefeggiaetò
met baec ioogbuaog.opgbecitöt; CnbepjiiiclpQs
ïijrft / om bat boo? be nereffitrpt / De toelefte ben &
ningb ban
Sweden op gbelepbt toircbe ban gbrtijcRm
Armature te Docn/enbe rontcacie partprtefiicfm/
De bOO?fcb?ebe
Armature ban fijne .ïföajefïeptban De-
nemarcken
baec iloogb .TISog. / Dorb infcuetueuj;/
rnbe abfoiupt inutil foube toefen, «!&e3^eec
Ysbrants
beeft Dare op geanttooojbt/ bat bet feecbiffieil foube
fijn baecïloogb IBog.tepecfuabecrn/ cnbetebom
gelooben/ bat bft boo, bare inteceffe en tot beöojöti '
cinge ban be
Vrede bienfiigö foube toefen / beïafi ban
ben <!0o?iogb alleen/ cnbe fonbec bebulpebanBacc
(©eaïlieecben te blagen/ fiate-pactpe tebrrfbjacfttn
enbe b'abantagie ban be Miantie / met ben Coning
ban
Denemarcken opgijeceghttebecfiipmen: ®at
bet oocft fijn^oojbeeï^ boojfiaec ïioog JBog. ban fccc
duyre
digeftie foube toefen / niet alleen be affilientie
ban fïjn llSa jefïrpt te moeten miffen / maer oocft DtC"
nemen Deffrlf^ rontcacie inclinatie / om be ©jirnlitn
frtbe «©ealliercbrn ban ben ^taet tetucbrcen/ enbe
boo? baec l^oogb .llKog. inutiï te maecRrn ; Üp öetft ·
Dare op tot anttooojbt befiomen/ Datmetbrtiiite»
crffe enbe ferucitrpt ban bie Ccoon nirt obrc ren quam ;
tegbrboogen/ en mrtgorbe oogben aen te firn / bat ^
ben Coningb ban
Denemarcken foomachtighinde
Wapenen
foude wefen, fonbrcbatbenConingliban
Sweden fijne fojcr^ becepbt/ enbe omtcrnt birban
Denemarcken babbe / bat ftjn jiSalefïept fioben bien
bp larcattate aen ben Stoningb ban
Engelandt btc» ì
bonben toag / be felbe te moeten affifteren trgcn^ De s
gerne/ bie fieb mrt bace ©panbrn fotibenbofBörii. ι
3111^ Drn ïleec Ysbrants Daec op crplirerrbe/ batfijne 3
Jpajefi
^t ban Sweden upt fecaröt ban be felbe bec- j
bintmiffe/ mebe gbehouDm foube stjn inruptucete j
ftomrn teggen^ ben iSoningb ban
Vranckrijck, bet' t
ftlarcbe meec-gbemelbe ï|ecce ban bien lìoninglj fü" j
lïSajefirpt ban Vranckryck exprefle gbe-epmeert/ i
cube fjcö nirt babbe toilIenbeciHnDenteflben^be felbe 3

inaetietefiomen. , ^J

<©nbectuf|rbensaf De tijbingc banbeCcaeiatrn/
ban ben
elfden jFebjuacij tufTtöm befen
Denemarcken grflooten/ albaec breljaloufïf. JEftt ®(a('J
fepbe bat be fêeec
Steno Bielcke, nacDeDemarcken rajtiö

arrniaji/ al^ om metbenConingftbanDMcm^c-
ken teconcrctecrn/ optoattoöfebienuactiatnro^
borgbïijcfift inrufïenbebiebegeconfetbrrct/ cnoew
©ojlogb^-becorcten tnbe oncufi niet brcbjafrtpam
grtcocHenmorbtentoojben/ en
paffant noentw? κ
firnnengebrnbe/ Dat totbrcnichbanbf^o^PS
ooebiurtcftbeelcontciburctnfoube/ in ggcbalieg^
fêoosö JIEog. Ronnen goeDtbinDrntncrc-booBÖO^'

melte aiÊajcfirpt ban Denemarcken öupttnmgaig'
mentteïaten. geec Ysbrants heeft niet onb^j»,^

ten brn tneergemclbentrrcb"nbefofrftenbe/tecp^^^

pjefentrcen be tojertfjrpbtienbefiactbfpbtbanbe^flS»»·
ccbupcrn/ Dare imbe öarc eoos6413og.fiiowf »?


-ocr page 885-

en O O R L O G Η YSes.en^veernghfie Boeck. δ

LiA Dfnttortinflïiöön Deneiöarcken Bp fijne J©aitfiept
uaiiSweden teöfntnoo?bigDt»eif5ent koifCtJen/tofpnio

flücc een homcnùe met De onDeciinge bjüntifcbep cnt>e
©rtbonOf η / enöe nrcgöen^ toe Dienenöe alp tot bcci
ftoacftingcban be partpe/ Die Degetecötiabfpt ban De
faKrnacn&accjpbeijaDbe/ enbe tot (ipöingfie enbe
fortienteriiige ünn be ongccecfite 3©apenen bec
Engel-
iche> bebielcite fijne |@aje{Ïcpt ge&oiiben Vua^ nebrn^
jiafr ï^o. 4©og. tcbempen/ enbe tot ribcltjcftfiiptte
Ijiengcn. ©P Öeeft oocït baer «a niet onbccfaeten be
öoojfs onberioegblijcïtDept bp be «oningöl öegccinge
alDaec hca^telijcU tegen^tegaen/enbe foobeei in gem
\i)aé/ befelüe gtfotöt te betoegen ban
't boojfj boojnei
men te ttjiilen bc|ì(ìercn/ omme ten minfien met goebe
oogcn acn te (ïen/ bat anbece §5otcntatcn Hglj ijct
maintienbanljaeci^oMog. goebe fatie aennamen/
tnbeuen be felbe becleenben D'affificntie/ baer toe fijne
|0alefïtpt niet betoogen iiabt honnen bjojben.
jm- iSoningl
Franfchc Ambaffadeurs, Ijebben ben
H"!·® drie en twintigften aen be Sioningg eiibc ïtonin=
ffi pinne
Regente bp cFpjfffe aubientie genotificetct / be
iiiüt»· nipture ban Vranckrijck tegen Engelandc.
«« Φρ 'tgeene be Ücec Ysbrants gab gefcSjeben/bat be
Stt i^fcte ^toeebfcïje iJijoc-Canceliecljab boo?fïagöge=
(tM, Daen/ofbPÏIeec Ysbrants niet foubeftonnen gort bin=
milt Dcn/batmenallebepcetenfien/ foo nopenbe bcAfri-
caenfche
enbc Americaenfche Compagnien/ al^ caec;
IJ,,, hcnbebefubfibientipbeniitoningö ban
Sweden ^e^
ulaii cpfcbt/ fonbeceenpberbanbefeibein'tpacticnlietrte
ryaminewn/ in'tgco^foubeafOoen/ enbe bat fjacce
KJ. go. JBog.boiMallebe felbe aen fijne Jl^ajeffept/ eene
tut fotnine geit^ foube betalen onbet:beI)oojIijc6ecenun!=
ixw'i· riatic/ enbe in geballe men obec get qutmtum ban be fet
be/ niet foube honnen een^ tooiben/batmen b'atbitrai
gic/baec obec foube honnen befetecen aen ben Stoning
ban
Vranckrijck, jjjnbe een ®|ienbt enbe «Seallieetbe
ban brpbe. €en
anderen, ^at boo; foo beel aen gingg
be bebinfle faeche ban Groot
Johan, pactpen hi»c inde,
boo? be autijocitept ban ftjne IBajefïept enbe ban gaet
ipo.|tSog.g^ouben honnen tDccben/ bie te fuiimit:>
teren aen be acbitcage ban erniec Compjomiftacifen/
bp pactpen toebersijbt^ te hiefen/ ofitc'ttaeïcft ben
$cct
Canceiicrbefi oojbeelbe/ boojautfiociteptban
bepbecjijbt^ï^eccentefielleni 3©aecop gebelibcceect
Jjjnbe /
ii ben fes en twintigften op 't cerfte poinct goet
gcbonben/ be boa;f3 faeche mit^ befen te laten becMp::
ben bp boo;gaenbe iScfolutie/ benggeindben üeece
Ysbrants in'tpacticuïiec toe-ge(onben/enbe6eIangeni
be {jet
tweede point/ taechenbe be faeche banIGroot
Johan, bat noegmael^ aen be l^eecen Staten ban
Utrecht foube gefcö^eben boecben/bat Öaec <!5b.HSog.
bcCrewitfen Ijaec jegentooo?bigïi mettec tooon bin»
ncn
Utrecht ontöoubenbe/ boo? ben JlBagifIcaetbec
feibcc ^tebe/of anbecfint^ bilben bifponecen/ oflaten

bjtbec 3übt^ ^Hpeïieucen aen te fïellen.

l^ttProjeélumRecmiliationh 1 ban toegcn Sweden
acu ben J^ecc Ysbrants obcc gfiegeben ben drie-en-
twintighften
jiÊaect ; bja^ lupöenbe al^ bolgijt.

FrojeUum ^conciliatioms Sueco-Belgica.

bittt Q Ereniffimi ac Potentiffimi Principi ac Domini,
Wa Domini Caroli, 6cc. Domini noftri Ciemcntis-
fimiCommiffarii PlenipotcntiariiN.N. notum
rtftatumque facimus,quod quamvis antiqua & fru-
Ρ «uofa amicitla, quaelongis retro temporibus inter al-
ijjjjn hUimè membratam S. R. M. Regnumque
Sfteei\e &
Cclfos ac Praepotentes D. D. rd.Gtn. Ïced. Beleis
viguit, aliquo ndhinc tempore non nullis fimultati-
bus&controverfiishaud parum labefaöata fit, cum
tarnen & S. R. Μ
Suetia, atque Celfitudo D.D. Gen.
Γβί/. Bii^M, memores quantum emolumenti & Ord.
r^curitatiïlin utrumque ftatum redundarit, cum fidei
lila animorumque conjundio inter utramqaepartem
maneret ; Serio cupiunt diöas fimultates fublata» con-
frovcrfiaique fuaditusaflbpitasac D.D.Ord.Gcn.Fced.

BtlgUiwitniti iliumfinematnandàrevòllierim Mini-

ftrum extra Ordinem, jufta Plcnipotentia qu® hic__

ad lïnem fubjungitur munitum generofum&magni-
lïcum Virum Civitatis Groningie Senatorera
Dj
JoanntmTsiraHts Deputatumèconcellueorum, no-
mine ejüidem .Civitatis Groningse &OmmelandiöÈ.
Proinde 6c S. R. M. Suecise jam diu defiderans priftii
n®amicitiieredintegrationem pariter nos fuprafaip·'
tos. Commiflarios fuos Deputavit, plenis inftruftos
mandatis, qui commutatis uttinqüe Procuratoriis ^
cura fupradido amandato D. D. Ord. Gen. Fced»
Belgii ad complanandum ea , ad quK mutuie ami*
citiasfinceruscultus &frudtu6 haöenus impegifle vi-
iuseft, congreifi fumus, acpoft negotium hinc inde
difcepatum&examinarumin eos qui fequntur Arti-
culos confentimus & convenimus.

I.

Quandoquidem fatis cognittum fit afium qUendatn
iiluitrationis qui Tradtatus Elbingenfis de Anno w;/*
Ιίβηιο fixcenufirno quin^utgejimo fixto , prima Sep-
tembriconclufi alias Elucidatio diüus eft, ita com-
paratumefle &nonminihiam pracbuerit aniam pri*
ftina amicitiK vincula rumpendi & loco ejus frequen»
tem occafionem faciat
iDfinitas contentiones & fimul-
tates ferendi, quas inpofterum aboleri atque inter
partes piane tolliutriufque Status plurimum intereila
judicatum eft 5 Proinde ficuti fpeciali & folemni
adtu öbrogatus eft, ita hic quoque atque hoe ipfo
traftatu convenit, mutuoque confeniu firmiter fta*
tuitur, ut diélaelucidatio die
vigefimo nono Novem-
bris
Anno miÜefimo fixcenttfmo qvinquagefimo none»
Helfingors; fada è medio prorfus iiibiata abfolutc &:
ilmpliciter abrogata vifque & e£R:àus ejufdemplanè
& in perpetuum refcifla&extinöa lrritaque,& qnafi
nufpiamextitiflet, nulla verbis declarata intelliratur
ita ut impofterum nee allegati vel ullo modo, fi aUega-
tur, amplius attendi poiSt vel debeac.

Quantum ad vedigalia Veyl-geldt dida » qu» S<
Reg. M. Sueci£ contra priorumlenfumpaétorum ad
marces in Mari Baltico ubi regnum Suecix maxi-
mum Domini! & portuumpartem obtinet, oneraa-
das impofitas effe demonftrare contendit, fic conven-
tum eft utquemadmodum penes fummam poteftatcra
utriusque Status dc oneribus & veAigalious in pro·
priis Didionibus & Dominiis terra mari pleniflì·
mum difponendi jus fine controverfia refidet, ita
etiam prcfratione tempomm & flatus eadem pro lubi»
tu variare & urgere utriqiierefpcilive parti confcede-
ratorum pianeintegrum effe, hoc ipfo declaratur,
nifi pro ufu & commodo utriufque Status mutua con*
ventione aliter de hinc ftatuere vifum fuerit.

III.

Quamvistenore pa&orumfuperioribus temporibus
initorum 3. Re^. M. Suecisc haud exiguam fubfidio-
rum fummam jufte pretendati Ac prseterea fode-
tates fiibditorum Regni Suecia; tam in Guinea quant
in America cum plura à fubditis D.D. Ord.pen.
Fcederati Belgii paffx fint detrimenta, ita ut ingen-
tem pro iis quoque injuriis&illatis damnisriimmam
merito depofat, nihilominus tarnen ad aetiqu^e in
hoe Status amicitiae reftaurationem & cealitionem
S. Reg. M.pertinere arbitrata eft, fifublatis& velut
lina vice omnibus hifcecontrovcrfiis amputatis, cer-
ta fumma, femel pro femper reluenda folveretur.
Q^propter utrinque hic concordatum atque à parte
DÏ). Ord. Gen. Fced. Belgii integra fide promiffun»
eft quemadmodum vigore hujus in fe recipiunt, quod
S. R. M. Regnoque Succise quantum has prxtenfio-

nes femel pro femper diluendasfolvantur.......

Thaleorum Imperlalium, itaut . moz à

conclufio 6e ratificato hoc TraÖatu, reliqua.....

^ft conclufam cuin Sereniflimo M. Brittannia: Regc
racem Hamburgi ritènumerentor. Quibus pecnniis
folutis ceffabunt jamnes ili® praetenfionesquiefupr»·
dialis nominibus poftulatae ïiint, ita ut nullo modo
amplius & impofterum à parte Regni Suecìa; vel qoft
fubditis urgeri poffintvel debeant, quemadmodem
hoc ipTo quoque emtti rcfiunciant juri, au^tioni ac


-ocr page 886-

870 S AKEN van. S Τ A E Τ

ΐ666. praetenfionibus, quam hunc ufque diem in focieta-

____ tem Indie OccidentalisFiEd. Belgii inilicuise & mots

fune,qiialefcunqiie,ili»fint, auc quocunquenominp
inftuüi poiTinc. > r „

■e j ^· ' "

Qualia in Civitatem Bremcnfem) jura S.R.M.
RegnoqueSucciai per inftrumenrum Pacis Weftpha-
lic» competane nemini rerum Paulo peritiori obfcu-
rum effe poteft. Itaque fi propter oppofitionem Ma-
giflratus Bremenfis S. Rag. M. Sueciae iDjuriislaceffi-
ta, fuonon nifi per arma jure potiri queat, hic quo-
que ftipulatum eli, ut licuti D.D.Ord. Gen.Fced.
Beigli proficentur, nullo fe foedere cum aliis obftriaos
effe, cujus vigore ullisSuecixhoftibusaliquam auxi-
lio vel confilio fcrre tenentur, qui fi aiquod tale
ereftum effet, eidem fc piane renunciare velie aiBr-
mant, ita multo minus didie Civitati Brcmenfi feul-
lum a.uxilium direöè veliodireftè dam vel palam,per
feautfuosfubdtcoslaturos effe bona fide fe obligant.
V.

Hinc fubfequatur prepetua controverfiarum & fi-
multatum
prEEceritarum omnium oblivioj operam-
quc detutraque pars ut priftina confidentia & mutua
correfpoDflentia inter ucrofque reipeftive Status &
fubditos eorum reducatur. Et nomine maneant in re-
liquis fcedera ante hac inter S. R. M. Suecix & D.D.
Ord. Gen.
Fücd. Belgii diverfis temporibus conclufia
& renovata in fuo plenè vigore, imprimis quidem
fcedus ab Anno
miìlefim fexcentefmo quadragefimo
quinto
j ejufdemque renovatio SuderacrEe miìlefimo
fexcentefimoquadragefimoqu'mtο h&i
cum omnibus eo-
rundem Articulis ui genuino fuo fenfu ibidem com-
prehenfis,
tanquamprKcipuum&immotum araici-
tiie &
necellìtudinis ar<3:ioris fundamentum haben-
dum eft, Traftatuique ab Anno
mtìlefimo fixcentefi-
moquinquagefimo fixto
Elbingse confedtus, nifi quate-
nus hic aliquid in eovariatum fic, pari cum iis valore
aftimandus eft, ialvo tamen eoquod inhujusTra-
écsxmprimo Articulo ilatutumeit, falvis etiam per
omnia Fcederis cum Seren. Majeftatis Brittanniae
Rege fuperiori Anno die
grinta Marcii initis Condi-
(ionibus.

... VI.

Hifce fundamentis pofltis pollicetur S.Reg.M. Sue-
cisE iefe mediationem fuam partibus bello nunc con-
trovertentibus amicè offerte & commodare velie, om-
remque poffibilem operam impendere » quo pax lur-
fus tevocari & ftabilliri queat. »

Vìi.

Vigeat preteraa libar Navigationis Sr Commer-
ciorum ufus, ita ut literis falvi paffus pace vel bello
monftratis navibus utriufque Status Sceodemimpo-
fitis hominibus & mercibus liber curfue pateat ,
abique inquifitione ulteriori vel impedimento ullo.

Vili.

Integrum quoque fit S. R. M. Suecias in ditionibus
D. D. Ord. Gen. FcEd. Belgii navesmercatorias'eme-
re, libere quovis tempore educere, eafque vel alias
naves alibi emptos in buecorumportustutodirigere,
quibus D. D. Ord. Gen.Foed. BeJgii non modo ab om-
ni fuo rumvi 'fecuras & tutas fore pollicentur fed
omnem etiam favorem promittunt.

ix

Licitum quoque ac permiffum fit S.Reg. Majeft.
Succise ejufque fubditis in eas oras quas D.D. Oid.
Gen. Belgii in
America vel Indite Orientali, Africare,
«ut alibi nunc poilìdent aut de Bine acquifiverint libe-
re Navigare & Commercia inftiiuere ea libertate qua
aliisuniti Belgii Fad.Sc conjumaiffimacjufdem genti,
id indidtum eli vel fuerit.

„ . . X.

Res privatorum hominum controverfas fecuodum
tenorem in paitis prslcriptum decidantur, &decife
executioniiine dilatione& mora ulteriori manden-
cur. In fpecio vero, ut & caufa Groot· Johannes con.
tra Crivitzios, aliquando terminetur, urrinque vifum,
& comprobatum eft, quo fupremi Magiftratieauiho-
ritite, non nulli cordati & probi viriutrinqueadar-
bitrium&ailum Compromiflìonis àpartibns eligan-
tur.t:Qui Hamburgi poftfex menfes àuoncluGo hoc
Tratìatu congredientcs fecunduna morem in Com-
promiifionibus ufitsturp, pro £equii& boni confcien.
tift praetenfiones partium cognoic^nt & adsequent,
Pccaufam iitigiofam finaliter dirimanttjecilà veroab
utraque parte Confcederatoium ope;a danda ut mox
execucionidemandetur. '<

d XI.

Quandoquidem epe atque Audio S.Reg. Majeft
Chfiftianiflimashaecinterpartes reconciliatio Scamù
citisc reftauratlofedulo promota & curata efiprocer*'
titudineejufdem roajori in futuruni quoque proviunl
eft, ut eorum qua: nunc ftatuta & condufa funt
Guarefitia five cuttodia & vindicias altiflìme memora!
tK S. Reg. Majeft. committantur, idque in eum finem
quo hsec reconciliatio Audio omni lerwetur fideiqut
parti Confilio authoritate& virifaus ejufdem, fiopus
fuerit, manutenatur.

ProjeB -van reconciliatie t'iffchm Sweden
de Nederlanden.

WY N. N. Gecommitteerde Plenipotentiarl·
fen van den Alderdoorluchtighften en Groot-
machtighfte Vorft en Heer
Carel.^O, Onftn
feer goedertieren Heere, doen konden ken-
nelijck, dat : Hoewel de oude cn frudtucufe vrindt-
fchap, welcke langen tijdt hier vooren tuffchenlijn
Hoogbgemelde Doorluchtighfte Majefteyt, en hec
Rijck van
Sweden, ende de Hooge ende Mogende
Heereu State» Generael, der Vereenigde Nederlanden,
heeft gebloeyt ; eenige tijt hier voor'door veele fimul-
teyten en controverfien verfwackc is, dewijl nochtans
fijn Doprluchtigfte Majefteyt van Swedea,eB haer Ho.
Mog. de Heeren
Statea Generael der Vereenighde Ne-
derlanden ; gedenckendc hoe veel profijt en fecuriteyc
in beyde de Staten redundeerden, wanneer die con-
junótie van trouwen gemoederen tüffchen beyde de
parthyen in wefen was ; ernftigh begeren dat de voor-
noemde fimultey ten werden weghgenomen , endeda
qontroveriien geheelijck te niet gedaen, ende de Hee-
ren
StatenGeneraelvm de Vereenighde Nederlanden,
haren Extraordinaris Minifter ten dien eynde willen
af-fenden, verfienmet behoorlijcke volmaght, hier
onder bygevoegt j den genereufen en hoogh-geachte
Johannes Tfirants, Raedc vandc Stadt Groeningen,
Gedeputeert uyt haere Vergaderinge, uyt naemvan
defelve
Stadt en Ompelanden ; Soo heeft oock fijn
Doorluchtighfte Majefteyt van
Svitde», ηυ^ίβη^ΐι
defidererende de redintegratie van d'oude Vredenjons
voorfz fijne Commiffarifen Gedeputeert, verfien met
volle-macht, die na wiffeling van beyde - zijdts procu-
ratie, mecdenvoorgemelten Afgefantvande Heeren
i/rfifwGiBiriie/dcr Vereenigde Nederlanden, om by
te leggen die dingen, teghen welcke de fincere ondet-
houdingeenvrugtvaneen mutuele vrintfchapfcheen
te ftryden, in confoerentie zijn geweeft, en na wcder-
zijts overleggen examinatie vande
faeck, indevol-
;ende Articulen zijn geconfenteert en
over-eenge-
comcn.

Nademael genoegh bekent is, datfeeckere aite van
illuftratie, welcke van het Traftaet van i/W^'
't Jaer
duy/ent Jes hondert fes «n vyfitgh, gefloten op den
«r/f» Sept. anders elucidatie genaemt is, foogefteic
zy, dat het geen kleyne occafie gegeven heeft, tot rup-
ture van de banden van de
vorighe vrintfchap, en m
plaets van defelve
veele ghelegentheytverfchaft om

oneyndelijck contentien en fimulteyten te
welcke in 't toekomendegeaboleert,ende onder beyde
de Staten t'cnemael te werden wegh genomen, men
geoordeelt heeft beyde de partyenveel aen gelegen te

zijn; Sooift, datgelijckhetineenfpeciflleenfoleni-

neleafte geaboleercis, en te niet gedaen, oockmer,
endeindicTraftaecis overgekomen en met gemeen
confent vaftelijck geftatueert, dat de
voorgemclte
elucidatie op den negen en titmtighfien dagh van
November, in'Jaer
duyfent fes kondert neghtn ni'
vyftigk,
ghemaeckc te Uelfingor, t'eeneroacl te


-ocr page 887-

en ο ο R L ο G Η 'tSes-en-veertighfie Boeck. 871

L// nietgedaen ) abfolut ende fimpelijck ge-abrogeert,en
Ι*^ dekraofaten effefl; van de fel ve geheel ea al voor altydt
afefchaft,ge-excingueert, en van geender waerden, eo
alscrf fynaycghewecftwaer geheelijck werdetc niet
gedsen » foo dac
fy namaels niet meer kan gealligeert
^den, oftcindienfy werden geallegeerc, egnigh-
fints gelden; ·

X i*

Wat aengjaetdeTollen > veylgekgenaemtj welcke,
fijaKonineklijcke Mfijefteyt vanSwede», tegeo de fin ι
van het vorige verbant, betoont dat tot befwaring vao
de Koopmanfchap in dOoft-Zee> daer hetKondnck-
rijclc vaa SwJf»·, de meefte Domioien en HavMs
befit> ingeftdcis^ isovergekoniea>dacgelijckbyae
faoogfte maghe van beyde de Staten acngaende de La-
flen en Tollen in baer eygen gebiet en Domeynen te
Water en te Lanti - het reght van 't difponeren fonder
con^roverfie voltóomcntlijckis rcfiderende,oockalfoo
nadcgclégentheyt vantyden, enftaetdefelvena fijn
goetduncken te veranderen, ent'urgeren, beyde de
geconfedereerde refpeÖivelijck t'cenemael vry ftaet,
'[welck hier door wert gedeclarèert,. ten waertotniit
encotntnoditeyt van beyde
de Staten, door een mu-
[uelt conventie anders wiert geflatueert.
' 111*

Hoeweliuyt kracht van het verbont op de vorige ty-
den in ghegaen fijn Koninckl.JVlaj. van ίπ>ίΛβ geen
Weyne fomme van fubüdie gerechtelijck pretendeert,
en
daer-en-boven de bontgenoten en onderdanen van
het rijck van
SwedenSoo wel in Guinee als America, νφ
fchade vande Onderdanen van de Heeren Staten Ge-
neraci geleden hebben, foo dat hy oock niet t'onreght
een grobte fomme voor dieinjurienen aengedaeiie
fc^de afeyfcht; niet te min nochtans heeft fijn Ko-
nincklijcke Majefteyt gedaght, dat het tot reftauratie
en coalitie van'deoude vrindtfchap met defen Staet,
goet was, dat alle defe controverfien wegk genomen,
en ghelijck alsopeenereysgeamputeert fijnde, een
feeckere fom eens voor altyt wierde betaelt, waer om
wederfijts geaccordeert, ende van de fijde vande Hee-
ren Staten Generaci der Vereenighde Nederlanden
gétrouwelijck belooft is, gelijck fy uyt kracht van de-
fen op fich nemen, om aen fijn Konincklijcke Maje-
lleyt en het Rijck van
Swedèn tot vernietingh van defè

pretenfien eens voor al te betalen......

. . Rijcxdaelders, foodat ..... . terftont
na de concluGe en ratificatie van ditTraöaet, de an-
dere . . . . . terftont na?cfluyten vanhetTrac-
taet met fijn Doorluchcighfte Majeftéyt van
Eng*Iant
leHamBorgh na behooren werde toegetelt. Na wélcke
betalinge aller praetenfien ceflèren füllen, welckeop
de voorfz voetge-eyfcht fijn, foo dat fy in geender
manieren voQrtaen en in toekomende van de zijde
van 't Rijck van Sweden,of des felft onderdanen kon-
nen of mogen geurgeert werden, gelijck
fy oock hier
mede renunciereh alle rechten, aótien en pr^enfiwi,
weicke
fy tot op dcfen dagh op dc compagnie van
Wtfi Indien vande Vereenighde Nederlanden, gemo^^
veert fijn geweeft', iioe deïelve foude mogen lijiij of-
te genaemt werden,

. IV.· ■"■ ·,. .
Wat recht fijn Doorluchtighfte Majefteyt en het
Rijck van ÌjperféwopdeStadtBrmiWi dpór'tinftiu-
ment van de Wèàdhaclfche Vreden beeft,is een yderj

Ji-______liiil 'li._________I__I_____

die maer eenjgcërVarentheytheeft,bekent: derhal-
ven ,by aldien fijij Roninckhjckc Majefteyt van Siue-
dm wreens d'öppbfitie van de Magiftraet van ^remen
door a'injurien.geterght> fijn recht niet als door de^
Wapenen verkrygen kan, ishieroockgMccordsertji.
dat, gelijck de Heeren Staten Generflel der Vereenig-
de Nederlanden bclyden, dat fy dpórgépn verbondt
met anderegeobftringeeit fijn > doorwiélckers kracht
fy eenige vyanden.van
SvtdemsKt ^pt pf 4aet geJxQii-
den fijn teheipen, en inriien49<· ys'tS fpodAnigi? WS
a
yerfekeren, datfyrt'eenfinael^hp^f^lyjï Willejn lïp.u'n-

öe -Stadt Breme», eèni^ fübfi,die, .^toeftdikk of ipd}r
reftélijck heyjjieìyckofope^aei^ ^^oorichofdooi'
fiafc^onderdanente fuUenferiaca; ' ' ■ '

V,

Hier op volghde een perpetuelle vergetentheyt van
alle voorgaende controverfien en fumulteyten en dac
beyde de Staten haer beft doen, dat de oude confiden-
tie , en mutuele correfpondcntie onder beyde de Sta-
ten en haer Onderdanen Refpeaivelijck, werde ge-
reduceert ; en by name bly ve in de refte de Traftiie-
ten hier vooren tuflèn fijn Konincklijcke Majefteyt
vaa Sneden j ende de Heeren Staten Generaci der
Vereenighde Nederlanden op verfcheyde tyden ge-
concludeert , en gehelijck gerenoveertin haer vigeur ,
en- vooral hetTraaaetvanhetjaer^j!/fBiyèx/&<wiiifri
vyf-en-veertigh en des felfs vemieuwinge te Suderath
in 'tjaer duyfint fis imndert vyfen Wfri/^Agefchiet,
met alle des felfs Artijckelen in haer efièd aldaerge-
comprehendeert, moet gelijck aU een voornaem en
immobil fundament van een naeuwervrindtfchapge^
houden werden, en
hstlitrduyfentfishoHdert-Jes-ea^
'^yfìigk te Elbingh
gemaeckt. Moet behalven dat hier
eenieh verfchtl is, van gelijcke kracht met de felve ge-
houden werden, behoudens evenwel, het geen in
Anijckel vanditTraélaetgeftatueertis, be-
houdens oock in alles de conditiën van 'tTraftaet mee
fijn Alder Doorluchtighfte Majefteyt van
Engclendt
het voorgaende Jaer den eiryïivanMaertgeconcIu·
deert,

VI.

Op defe fondamenten belooft fijn Koninckl. Maj.
j van
Smieden, dat hy fijne mediatie tuifen de twee par-
tyen nu in Oorlog fijnde vriendelijck wil pratfenteién
en in't werckftellen, en alle mogelijcke machtbefte-
denjom de Vrede weder te revoceren en te ftabiliercn.

VII.

Dat oock het vry gebruyck van navigatie en com-
mercie open fta ; foo dat de vrye cours voor de Sche-
pen van beyde de Staten, en des felfs in hebbende paf-
fagiers en waren, nae 'tronen van pafpoorten, vry ea
open ftaet,fonder cenige^oirder ondcrloeck ofte belet.

Dat het fijn Maj. van Svieden vry ftaet in hetgebieC
van de Heere Staten Generael der Vereenigde Neder-
landen Koopvaerdy-lchepen te kopen, opalletyden
vry uyt te voeren, en de felve ofte andere Schepen
elders gekocht veylig in de Havens van
Swede» te bren-
gen , den weicken de Heeren Staten Generael der
Vereenighde Nederlanden, niet alleen beloven vry
en veyligh van alle ghewelt vandeharetefullen-fijn,
maeroockalle faveur beloven.

IX.

Dat het fijne Koninckl. Maj. van Sveden, en des felfs
Onderdanen geoprloft en gepermitteert fy, indiege-
weften, weicke de Heeren Staten Generael van de
Nederlanden in
America, Opfi-lndieit of Aft'ua, ofte
ergens anders poflideren, ofte hier naer fullen komen
te befitten, vry te varen, en Commercie te dry ven , '
op de felve vryhey t als hef andere geconfedereerde vai»
de Vereenighde Nederlandee, ende andere hare ge-
cpnjungeerde, toegelaten is, ofte mochte fijn.

Sf
•fif

b

tocgeIate?us,

. A·. ^

Dat alle controverfien vande private lieden vol·
gens den inhoutipTra(9;a?c voorfz, gedecideert wer-
den, ende na decifie ter executie, fonder cenigh di·
layqfte verder uytftel, werde geftelt. Maerin'tby-
fonder, dat oock de faeck van
Greot-jan tegen de 0»"-
wit» t' ceniger tydt werde geterminecrt, is van beyde
zyden goetgèvonden engecomprobeert, dat op au-
thoriteyt vande Magiftraet fommige cordate en goe-
de mannen wedet7.ijts tot Arbiters, eo adle van com-.
promis vande partyen ge-eligeert werden, weicke tc
Harnhrgh na fes maenden van de conclufie van dit
Traélaet af met maikancjer in conferentie tredende,
volgens de wijle in compromis gëbruyckelijck,na regt
enbiUkkheyt yau hareconfciemiede prjctenfien van
P?rtyen oyer^n ?n veréfFenen ? en alfoodcfeiitigieu-
fe faeck dirimërèri, maer van yèderzijdts geconfede-
reerde moet dec^e nioeytegedaeri werden dat bet fel-
yè terftont ter eyecutie ww<le|ëftrft.

I · ''Nademaei door hulpe eo genegeiitbeyt van fijn A1-
^ g^ÖbD a dey-


-ocr page 888-

S71· S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

Ί(ί66. tJer-Chriftel.Maj defe reconciliatie en reftauratie ran
 vrintfchap emftighisgepromoveert, enbeforght, is

toe grootcr feeckerheyt vande felve in 't toekomende
oock voorfien dat van 't geene nu befloten ende ge-
concludeert iS) een guarantiej ofte bewaringhe en
beicherminge van fijn hooghgemelde Maj. werde ge-
conjmitteert, ende dat ten dien eynde, defe recon-
ciliatie met alle genegentheyt werde gehouden > ende
doorraet, anthoriteyt, ende maghten vande felve,
foo 't van node aochte fijn, werde verdedight.

fiotife- Iföf t bctt ïiffc Hfjf); Cancrtitr iim otjfc confferecrs
tfi.tic t)g/ Jjffft O
e l^CfC Ysbrans bafC opDfn derden April
hfaiius QffnuacqufErt/ öot öaftqualijcïigcfpjoocficntoiftt
fiaec unnreconciliatie, naDEmaelBecnbEctogDfrinB&fijn:

obir nift De/ oocfi geeh cfconcdiatie pïaEtfc t)f&&Èn feonöe/mrt^=

Sranti'' fleöfc^ DÜfC ÖE odieufe EPpjefllÌEtl ÖtC geniElDE «
ni" €omniifracifEn goti gEbonDEti tiaDöEn tE gfbjupcfitn/
partifiilirrlncfi in [)ct eerfte 'Jttttjcfifl / Doclj OaEC op
OEEnfonDrtlingeftoacigljFpt g^EballEti/ tnaECi)ErhIa=
cinge gijcbaftl / Datmen obec öe faeclie felfiS cnobEC
'tgEcn ccëi toa^ ern^ftjnbE/ obrcD'anttooojöEnofte
fïtEnfïEn gsen öiictfpantietaEfEn fouDe.

<Cnbe birnljolgfn^ oUfC ïjet tweede 3Ictijrftcï/boo?
foo
DeeI IjEt fEÏüE fïjjacft banöEtreys.gelt; grenbETi
frbilgftofffï/ naDfmftEl5ijn JlajeltcptgottgEbonDcn
jjaöt/ banbe pjrtEntte birn aEngaEnbe gemobEftt te tjC'
fijiEEtEn/ inaEC booj foobEelaEngingbbeabfolutecn
ongelimitteerde macht; om de Tollen wederzijts na
wel gevallen te mogen veranderen en te verhooghen,
örtDcIrfte in Drt boo?f5 '^rtijcftcl geintcobucEErt toiErt/
öeeft geoojbEElttE ftnjbEn met |)Et ®cactact inbtn ia;
te fefticn hondert fes-en· vy ftig tot Eibingh gcjïOOtEn/
toaei; bpbEboojf; inacIjteEnigliflnt^gelimitEectEnbe
OefïatHCiCtlüifCDt/bat bE Tollen en betalingen geheel
moderaet en naer de mate oft Taux omtrent den tydt
van het fluyten der voorige alliantien gebruyckelijck
geheven ende inde betalinge van de felve eens gelijck-
heyt met andere minft befwaerde natueren inde ver-
hoogingegeobferveertfoude werden. 3^antodcltefa:

ItitaicE bifpofltie te brfifieetEn öp becMatcbe / ongfIa|i
tejtjn/ nibeoocïttEoojbfElfn'tfElbe impjacticabrlte
toEfEn/ om bat IjEt boojfs iCtactaft ban Eibingh in het
pointt banaffiftentie boojrDn.l!öaiefici)t^ rcfolutie/
om bE frlbe OEn fiaec ï^o. .IBog. nist tc bErïEEnEn al&Es
cfpijS EEniglirint^ grïtvrfrt stjnbe/ booiftEttoegijnE^
men banbe boojfjbifÌJontÌEomtCEnt ben ophef vande
Tollen t'ecnemaEl foubE fiomen te cojcuerEn.

©erneïbe j^eec ïïijr]c Cancelifr fiee ft baec op geanf
tooo|t;op be boojfs Confibecatien nabec te fullen bene»
ftcn in b'intentie ban fijn jUajeliept baEr obEC nemEn
met bpgebofghbe bEcfilacinge bat fijn .iHSajefimtfift
pointt ban aiTiftcntie in ört Eibingfe cn boocige ®cacs
taten gefiipulEEtt/ gefnjìntsJ becmeEnbe telujceecen
niaec befelueglicflanttoubcboen/ &e|^e{benbatbei>
boIgenjS be nabECE 'iülliantie met ben denincTt ban En-
gelant opgecici)t / öoogöfi-gemelte fijne Majefiept bp
befetpbt/ en inbiEntegt)entoao?bigen<0ojlogljon6ei
nnaein toa^ / be boojfj afliftentie te pjeftecen / impu»
fecenbe/oni cebenen boo? befen geallegueett/ be fcftult
baec banacn fjaecfêo. .liaog. rpgene conbnite/ om
tcent be öctoufïe pjetenfïe ban fatiifadliie.

(©p ijet derde ?ictiReI Ijeeft aengcttiefen/bai bie baec
bp boojgeflagene tranfadie in
't gtog/ obec be betonile
pjctcnfim ban Hiblïblrn/ mit^gabec^ bie banbe Ame-
ricaenfe €omp. en Afiicaenfe nÌEtp?actÌcatlrftoa^/
otti cebrnen bat be boo^fs pietenfìeban fubfidien onge^
ftnibecÏt/ cn bie ban be Africaenfche Compagnie»
ülequide fijnbc/ niet wfieecbc al^befaetflep?etennc
banbe boo?f5 Africaenfche Compagnie/ öetoeïchcin
^taet grlijaeöt toa^ om finalijcft getetmineect te

feonnentoojben. ^ .

(ijTot bEmonflcatiE banbe ongöEfonbeettijept bet
boo?f3 pcetenfienuanfubfidie, fönbpfjemftoitelijfrt
lUEbecom gccepeteect be cebenen totbienepnbeliooi
befengeallegeert/
ombat/ namentIncR/ befelbege-
rnfcöt toircben tipt ben ijoofbeban netElbinghfche
iCcaciaet / ten tpöe ol^ öet fdbe Dan fgn catifiwtii in

be finaïe pcrffftie gebefiituccttrdnbenochobligitoir Ιίίί
toag / nof&tcn atnficn ban be opgeïiomcnc ©ettotibtr -
cingen bequam om Dbligatoic te toojben / tre ttjttnbe
totjlen toe / bat alle be fontcobccflen obec be obu.
gatie ban get boo;f3 i^actart ontflaen / mit^.
ber^ alle be boojfs verwyderingen, booj een folemwlf

conbentie ban ben negen-en-'win|igfte jBobEtnb.oii
öe/en ben negende <E)Ecemb. nieutaeföjïbe^ jaEMjoe.
gen-en-vy high aftebaen en upt be toegegeltptf«nbf/
met eencn be tijt gebttecminerct toa^ getoos&n/t^
neec be boo;f; obltoatie ban bet booinoembe if rartmt
aenbancR nemen fbube.

§P beeft baec bp gebouiSt/bat fHf^footoannfech»
boo?fï ratificatie binnen ben gcp^efigeeröen ^tae-ttn
ttabeett foubefijn getoeefl/ föne lEiai. in allen BEbeiit
bE boo?f5 fubfidien niet langEt foube fionnw Pietenbe.
een / a$ booj ben tpt ban feven a acht JiBaenijnl/ ofe
ben eecfien Deenfen <@o;Iogb gebupjt gabt/en bp
bolge tegentooojbig geïjouben te fnn gelijcfte fubfii&n
upt te ItefCf η / boo? foo beel befen Engelfchen φοίΐοη
langec gebupjt bab al^ be boo}f3 feven a acht i^antc

ben/ enbe baec bencbin^a|Ti(ientietcbecïcenm»»oj

'ttocfiomenbf.

ïl3ant befelbe te tpfen upt bm boefbe banbtn Mof-
cörifen (©ojlogb/ bic boo? bet merrgemeibe Eibingfe
Ccactact ontfiehen toa^ / foube fijn een ®tactact tt»
gen alle cebenen obligatoic te maften / en bcacbt te af>
ben eec bet in toefen toa^/ en befelbe te bojbectn in btn
tweeden Deenfchen <©o?logb/baec in baec Ì0. Haofl.
buptenbaec intentie geinbolbeect fijn gttoo;ben/ fou>
be fijn be felbe fubfibien te boen geoen / enbeafliliftttii
te becleenen trgcn^ (jacc firibe.

^at boben biEn fijne.11I^aj. bcchlacct rteb&enbed'ar-
fiftentie bp öafc ï^o. lUSeg. upt Scacbte ban'tfclöe
(SEcattaet Uecfocbt niet te ftomitnpjefleeren/öftonbil»
lijtïi toa^ beboo?f5fubfidienuptbctfeïbefHnbaiiient
ban baec jjgog. te toillen bojbecen/en bat boben el
onbegcijpeljjcft en tegben^ alle cebeUjcfibeptflt^Dieb
toa^ / fubiidien upt be Ccaetaten te pjetenbtcm / m.
niet anetne geene/ maecbolgengbebeuunfiatieeen'
Sem gebaen/ contrarie aίr^fte^tie aenbe ffipanbenban
ben ^taet enbe <iDoilogb aen beffelfi^geallieftOentt
toiHenaenboen.

fp beeft bo?bec^gebebucfcctbatbelJoo?f5p?fftn·
tatie ban ^tart oen een publicque bojbecinge bttDdfte
Qlfooalce^tbeecbigbmocbtetoefen/ nietbermmatlt
ofte geconfunbeect ftonbe toojbenmrtbeparticiilifte
pjEtenfien banbe boojn. Sweetfe Compagnie op be
Nederian tfe ï©e(i-ginbifc Compagnie / bat bet ootft
fcbetn onmogbelijcft te fijn bepjetenlïe banbe ΐ»ο?Γ5
Americaente Comp. in tegentooo^bige (inliccbantic<
linge
te ftonnen begcffpen / acngefien bet eene notoire
injufiitie foube fon/ bie banbe boo?n.3®e|i-3tiDifcöc
Comp. teconbemnecen/ fonbeceenige&enhi(fegcn&<
men re bibben ban be cecbtbeetbigbept ban De meten-
(ie/ btemenalbaec tot bacen tape femeecbe/ enfonbec
gefien ofte ge-ejcamineecttebebbenfenigeopUcIIinge
banbe pjetenfefcbaben ofte eenigebefcbepbentotbeci*
ficatie banbien gecequiceect/ enbefonbicbebccant'
tooojbingc banbe meecgcmelte WeftrIndifcheCom'

topbèc^bepietcnUc ban ö'Africaenfe Comp.
mebe niet efgebaen foube {tonnen toerbcn / om bat bc
renunciatie ban alle acttencnpietenfieninbeifpnöe
ban bit actÖcBd geinfcceect/ niet aHeen niet confem
toa^ / 't geen bie^ aengaenbc inben boojleben ^eteaU
beceptg geconbenieecttoa^/ tnaetfel^nicibepiojcc
ten ban to^en fjjne iBaj. aen Baec J^o lBog. boojeei
blagen/ nabemad nietalïeengeenraentiegcmariirt
toiect banbe renunciatie aenbetcerbtenpoflcffieban
Cabo Corco, tn be onbcce ff oiten in
Guinea, ban bri
^cbip Chriftina rn fijne ïabingen/ mitfgabifi bait al ;
Ie tcaffieque cn Commercie op be boo^n. platifm /
maet: fiat felfi? 6p bet negende ?tctiReI ban bet boojfs
p?oicct gepietenbeecttoifctbeCommercie nietallten
op be boojnoembc maec ootft op alle anbece plartfen,'
bie baec φο. offeDecfelbeconbfrbaeniiibefatfn
in
America, oflt iti Ooft-Indien, ofte in Africa.
a©el-0em<ïten fêeec «öcji Cflitiilinf/beeftniim

g(tl«


-ocr page 889-

fletiflaittfe allc't sene boojfs i^/goetsebonUen te pee.
iileccnöpDcüoojaecoccöe Uoo^gcfiaafjcne aföanDcs
ingen Oec toojfcftJebe pjetenfïfn m 'c gros, Declinc»
tenüeobet: pDcc banbefdöe firijupt telateli in ren
narticunccöebatb/
enöefufiinecEnöe'tfelbe totbe»
tw^ùecinge ban een abjuflemcnt obec De openfiaenDe
Difetenten onDicnpis te toefen. SutiificecenDe eben»
tod en paflantjDe meec- oemelöe p?ctenficn ban fubfi-
dien met Dc fietouflc teöenen/ getcoehen upt fjet anti-
dateren ban öaec
i|o. jagog, acte ban ratificatie,enöe
|)(t fiellen ban ben Date bcc felbec binnen be tyù baec
loe bp Oet Eibinghfche laicactaetaejpjcfioeectj ^ufii?
jifcenbe öet felbe meDe te Diengöen een nianifefie cc»
Itentenifle ban oBUgatie ban öet
bDo?f3®cactaet ban
De tt]t dat {)et felbe gefloten bia^.

^cgecenöe boojt^ feejc op be beloften bp De i^eemt
[laec #o: JUS O : •Üebeputeecüen geDaen naec be bOD;>

iijch joube fpn getoeefl / ïngeballe De feibe bolgljen^
be^ iieecen Ysbrants boojgeben boo; De meecgebagte
conventie afgcDaen foube jgn getoeeli / cnbe booit^
fuflinecenbebatliaec Mog:too; bec fclbec con·
bufte/ ontcent;Deboojfc{);ebecnbe anbece betonfte
n;ctcn|Ien/Oien Coninggeobligeect bebbenbe/ om be

ijpine/niet benomen toa^ beffelf^ pjetenflen obec
boojgaenbettjben.

Slengaenbe bepjetenfie ban be Americaenfe Com?
pagnie/ toonbe be ggemelbe i|eec bettoonbect te ftjn/
bat bie bp ben üeec Ysbrants cenigen tijt geleben gtiea
bo;becbenaecbec e);pjeffieenbebetotj^/ gemalnocS
niet tee gant gefielt tuacen / aennemenbe aenflonbt^
ojbje baec toe te fleUen. J^et bethlacinge / bat f|n
jiSajelïept/aengaenDebebooifj Africaenfche biffs
tenten/tegentooo;bic!) geen ftoacigliept foube mahen
om toe te (leen be renunciatie giec boo; bp fiem Üeec
Ysbrants g&ealicgöeectop Cabo Corco, cnbe anbece
iojten in Guinea, op öet i&cgip Chriftina, cnbe fïjne
labinge / mit^gabecl op be Commercie enbe nabiga=
tieopDeboojfspIaetfen.

(@p't vierde ^ctDtltel fpjeecBenbebanbe ^tabt
Breemen cnbe ban be ggececgtiggeben enbe cecgten/
bie be Coningö fuflineecbe Ijem enbe be Ccoon S wee-
den upt itcacBtC ban be Munlleriche Vreede obec bie
^tab tecompetecen/ mttfgabec^ ftjn JISal.becfoeEt/
bat gaec i@o: iBog: be felbe bicectelg'cH noc|) inbicec·
teltjcBniettoilben afTiffecen/ Jjeeftbechlaett op De
cccfie oubectuce Dera bie^aengaenbe boo? bjie teelten
gebaen/ beboojgecoecDe fijne jQajefiepr^ intentie
acnftaec Mog: obecgefcgjeben te bebben/ cnbe
bec felbec goebe meninge baec ontcent afte toacgtcn.

^an toat belangbe get becbje contenu ban't boo?f;
Slctijcfiel enbe bebecfilacinge Daec bp becfoeljt! bat
gaec igo: jisog: booj geen alliantfen becbonben hia*
cenaenbeSpanbenbanSwederi eenigbe affiflentie
met caet en baet te beclenen/enbe fo eenige biecgelöc»
«e verbinteoiflcn opgecicijt mocfiten toefen bat ftacc
t|o:|lèo:baec ban beft^ecrn en abfolutelijch baec aen
lenuncieren toiïDen/ Ijeeftgefept/ bat De felbe öaec
ïlo: JEogtongettoijffeftbjeemt boojltomen foube /
na&emael men gem opentiijcË babt gljebenuncieect )
bat bien öoningö Doo? b'alliantie met Engelant gDe·
beclaceecbe l^pant ban ben ^taet / geflooten / becs
oonbentoa^omfien felben met alle fijne macgt te
affiflecen; enbe ben Coninchban Dennemarcken
<5eallieecbeban6aec ben ©oilocb aen

te Doen/ ingebalbe felbe in fabeuc ban Nederiandt
quam te agecen/fonbec bat fijne JÖajefiept geracpnc
hJQ^banfabanig&enbecbintenifretebefïftecen/ on<=
aengcfftnbe felbe fontcacieecbe be ouder becbinte·
nifTe/ Diebc felbe met Baec i&o: J©og: öab gcmaeht.

beeft ebentoel baec bp gbebotgbt / bat foo beet
Bembetoufi toa^/ öaec]eo:.ïllog:tegen^ben Ca-
nincBban Swedenmetniemanttec toecclt öabben
«Uimttie
a!(maecit(/maec toel bat be fetbe tot m^tue;»
allebe boo?fcgKbe Alliantien, goebanigg be felbe
ooclt fouben mogen toefen / tee gocbcc tcoutocn fou-
bennabomcn/ tnbebaec ban tee contemplatie ban
niemantteci^ecelt bonnen bcfifieecn ofte gaecgge-
geben tooojt cnbe publtjclie tcoutoe fauffeccn.

W

?9en J^eec Rijcx-Canceiier boo|noetnt beeft op gcÉ
cerile gefufiinccct/bat De
b00?f3 Alliantie tuflcörrt
fijn Coningb ( nbe bie ban £ngeiant, niet tegbcn^ ben
^taetban Nederlant acngefien nocgtegbemacclst
toa^ / en bat fulcp foube geblgcben fo toanneec Den-
nemarcken buptcn engagement / cnDe actie teggcn^
Engelant toiccbc gclatcn/brlilagenbe anbccfinrp enbe
nocbmaei^ brelilacenbe bat bp onbecgoopte ontflcui»
tent«S ban fulcjc ben iSoningfi gegoubeu toa^ 5ön eere
enDe parole aen ben laoningö ban Engelant te Pieficj
een / cnbe Den felben niet alle fpne macgt tegen Den-
nemarcken te afTiflfeen / enbe bat Den ifceee Bielckq
ej;p?e^ Dacc omme naec Coppenhagen gefonben toa^
om aenfgne Majcflept bennifle bacc ban tegcben.

SCnbecfint^fcljeenbenggemelbcn Jgeeccontcntes
ment te nemen met be bojDece betltlacinge giec obec
gecocct/ feggeuDe bat men gct booifs Arcijckel of ge·
geel uptlaten foube/alfo bie ban De boo;noembe;&ta&
Bremenfgnbe ;&ubjecren/ gettoooibt Hoftes ofte
Vyanden op be felbe niet applicatici toa^ / of bat mert
get felbe foube conbectecen in een ggenecale belofte
ban clehanbcc^ V yanden niet te fullin affifiecen.

{|ecc Ysbrants geeft metbecfcgepbeccbenen/
goetoel te becgeefi^ getcacgt te benionficeccn / bat be·
fen üoninch upt beacgtbanbeboojfs Alliantie mei
Engelant opgècicbt/iti gecnbccganbc maniecen beco·
bligeeet toa^ tegen gaec Ho: IQog: eebige affìflentiè
te beclenen / en becnlaect bat get bc^ te fm^telijheé
gaec i$o: JISo: boo?&omen foube bat fgne |@ajejtep£
buptcn eenigbe obligatie be <3eenieeecben ban beit
^taet infeflecen/en gaec I^o: IBo: baec boo) oblige·
een foube / om be felbe met gaec maggt teggen fpne
^aj. onnobige aggce^e te moeten feconbeeen.

©p't vyfde?ictöRel geeft gp gecemarnuecet bat bé
obfecbantie ban be iSeactatcn tuffcgen bien Conincfii
cnbe gaec l|o: JEog: ggcee|icingeert / enbe met bec·
bec lafi gefielt toiect/al^ booj foo beel be felbe compa·
tibeltoacenmet be nabcc alliantie tuffcgen
Swedea
en Engelant opgccigt in ben boo?leben jace/toaec ban

boo?f3 Ccactaet 't toeicb alnolrg gebcclinecct toiect /
cnbeboo^t^ aen bebifpofitie cnbe goebtbinben ban'
iecèo:Jfeog.·

't <{3eene in bet felbe ?6ctijcM influeecbe ban ceni<'
ge becanbecinge / be toelcTte bp De boojgaenbe
gelen gebaen foube toefen in't£ibinghic matxm/
geeft be l^eec Ysbrants gemeent cefiectie te gebben op
be abfolutie bifpofitie obec be Tollen tegl)en| be me*
ninge ban get booifj ®cactaet / baec ban bpget der-
de ^ctgcliel giec boo? gefp^wcKen/ enbe bp ben l^ect:
iaiicp Canceiier acngenomcn toa^ / om Heg nabec Ü
boeninfo;mecen.

<@pgctrefde^ctijcheI/p}eecRenbebanbe Media-
tie bie be Koningg geinepnt foube fijn tépjefenteceri
cnbe in 't toeccU te flellen / na bat alboocen^ alle
gecne in be boojgaenbe ^cctjltelen geconrategenbeetc
toa^ tot contcntementtoan ;&gne jQajcfleptgeabju*
fleect foube toefen / geeft gp goetgebonbcn boojcccfc
niet anbec^ tc feggen al^ bat baec b w ggefp^oocben'
foube bonnen toecben / tfianneec De boojfi; Csfus foM.i
be bomen t«e]Èificccn.

Φα bet revende enbe achtfte 3(ltt|jcBcI i^ naei^ eetif'
ge bifcoucfcn geconbeniccct bat De felbe upt be tegen·
tooojbige onbecganbelingc uptgelaten fouDe toecben/
enbe baltnen baec ban foube honncn fpjeechenfnb^
WQotiaiie obec een ©;actaet ban Commercie,·
^bbb
Ì

cn OORLOG. ^tSes-tn^'beertighfieBoecL·

87j

Ic befenfle becfcbepbene aiHantien met anbeie HJotch"
tatcn opgccici)t Ijabbcn / cn in fpecie oóch boo; ecni»
ge 3!acen met be Hanfe Steden, Lubeck, Breemen,
cnöeHamborgh, foMbcc bat ÖP be felbe tcgcntoooja


-ocr page 890-

t666.

<©p Betnegende^ctijcftcl fpjeftcnbe ban Ubcrteyt
ban tetrioaöcn bnren inDetcafiquecen op De tJlnetfcn
tiie ÖafC Üo: JïBoa: in
America, in Ooft-indien enöc
in
Africa tfflfntaaojDigh bcfatcu/ ofte Ijiet nacmael^
arquiceccn raocfjtcn, 3Ìs5 / na Dat bp D'
^m Isbrams
öe aenfleatïflciiijcpDt ban De boo?fc()?cWE pietenfie
anjsetucfcn ωη^ flcrcfoiuccrt cnDc acconbenieecc /
Dat bet boojfcDjcbe ^tcnjcUcl a«oi)ccct cnDegetjEil
naaelaten tuojDcn fouDr.

^p öc thiende fpjcrchcnOe ban t>e fSiccTi ban Φ^οοί
Jan, ijecft ÖP iecc Ysbrants bctUIaerDt boo? fijn pac=
ticulif c toel te oojöcclcn/ Dat öet nif t quaet fouDe jpn/
De boo3fc0?ebe faiclie upt DetoegljetcleflBcn/ öoo?
fjet eipcöient in I)rt boojfcDjebe ^ctijchel tee nebec
flefielt/ ofte Dooj efn'BeanöecebiccflclyrBeboojfïa»

gen/ maec Dat Pin o?D?e^ Oacc tcflcn^ (itööiflö SönDe/
Ρ flenootfaeclit foiiDe fijn öacrlgo. JBoo. aoftbin»
Den Daec op te berncincn. ?5cn J^eec föijc); Canceliec
oojDeelDe Daccoüec accnfooaccioDfptaeinaefttte fui»
Icn tuerDcn / om Dat booj Defcn üan toeaö^n baecilo.
.ïBo. DiccaelöKcn bopjflagccDacn toa^/maec Dat men
eloaer Daec in tot noclj toe diffiraltrpt getoont {jaDDe.

©p l)f t elfde enöe laetfle ^rttjcfiel/fpjef cftenDe ban
be
Guarantie ban Vranckriick, f)efft Ocn ©cec Ys-
bi-ants
geoojDerlt Dat Oe Difffccnten tnffcljen ^tjn
üEajefiept enbe fjaec ï|a. Jiiojj. battfooirepniaö
importantie / en bp gcbolge be af {janbelinge niet foo
confiOetabclluasS/ Dat Dacc obec De boojfj
Guarantie
becfoclit beI}oo;De te toecDen / in allen geballe bat
be bifpofttie bien aengacnbcbcpenbeecOËbanbetDil:
(e be^ ïtoning!)^ ban B^ancltrijclt.

i^et bcflupt bnnbe boo?fcf)?cije iTonfiCcnticn ί$ ge»
toeefl bat Eip öen Üecc Ciycj; (èanceliec becfocpt/ enbe
lp [)em aengenonicni^gctoeeli een anbec
projea ban
toegcn i)afc©o. jiföog. obec tefcbeten/ om upt De
collatie ban 'tfcibe tegcn^ batbanbènfóoninggte
honnen |ien/ tDaccincpaentlDcRbebjfccepantiere^
flDeecbe: enbe bat aen be anaecejpDebangembec»
focöt enbe bp ben niéec-gfiemelOfh
Rijcx Canceiier
nengenomen / geni besS ütoninc); fcb;iftel|jclte ant»
tooojDe
te fullen bifctjaffcn/Dp 't gecne bpaenöe felbe
bantaoegen^ba^ci^o.lBog.becfotbt liabbe: op bat
b'üoogil-gem: f)acc iBog.epnbcItjcb fouben mo·
gen tocten/toat fp ban fijne jll3afe|Iept te bectoactjten
gabben / enbe goe befclbe f!cD inben tegcntDoo;bigen
©ojlog tuffen
Engelant en Nederiant gcbjagen toilbe.
f fi <« borigen bagh öabben be J^eecen 3ïmbaffa=

Mffa Vranckrijck ten t»e{)oebe ban ben ïtonincft

beSc t«t ban Sweden gebepefcbrettcnuptgegebenfcftece acte
f
'erüc·- ban Guarantie, Dat be armature bp ben lüonincft ban
^taiÈiM DennemarckenaengefïeUtoo?benbc/ niet aengefien
^ toa^ ofte gremplopeect fouöe toecben tegen toeben.
gSt April öab oocft beHeec Ysbrants lafi / omraet
cntfn enbe neben^be Deen fchc nniniflecsJ/ ben Itoningft
■t ®
jac- ban Swcden te noobigen tot intcebinglj in Det ®cac»
belili""' Ö'f·^ Denemarcken den elfden February ge»
;steet maec&t. J3^aec bat fjab geen appacentie j Il^ant men
met ©e-toonbe niet f)et fecreet Sficticul : «gnbeSwedenfiaa
iltncV' PbÖ laten beciupben / ban te fullen nioeten ftomen in
treDcit. rupture tegen Denemarcken ban toegen IjetCcaci
ftiBciite ^fi'"^ toacen al toebecom twee ^cötpen

»inii Di boo? Gapers opgeb?ac!)t / toaec in Öe Sweedfche Teer
^eei: Compagnietoa^gcintcceffeect/ «Snbe toaec ober be
bo?m ilcec Appelboom Riacbtebeeb. tSnbealfoomenöiec.
aeii J)atr Piek en Teer nam bOO? Contrebande, bolgen^ ^laC;
4HDe. caet ban ben negenthienden j^actl) feAhicn hondert
vii f en feftigh,
^oo fcpbe öp baec op / al^ öet bie mee»
ninglj Ijabt / foo fouben figb in
Sweden geen rouwe
toaren bebinben /bie men op bat piefuppoofi niet on^
bcc be
Contrebandes foubeRonnmtceclien/enbebp
gebolge rene onlijbelgche confetjucntieenpjejubieie
üoo? fö'n ilJoningönafig&fleepfn. ©atalleaibflen
ban
Contrebande IBaccen / bie ijaec Ho. maog. met
ónbece potentaten Dabben bajl gjjefielt/ floegew
OHcenlijcft op f0?melc
Oorloghs-gereetfchappen, enbe
niet op eenige
rouwe JQatecialen / enbe bat fijn fio>
ningl)^ (@nbecbancn in Defen noeg minbtx toacen
gcbonben / al^ be gjngefetenen ban anbece iiaec ^0.
jQog. ocaliicecom/ bccmit^ foo toót liiiiScactact

liete

ban

ratttft
faanbt

armn

874

niet en toa^ gtpofectt tnffcDtn bc <£cconSwedeo
en befen ^taet/ cnïJe bat jnm Detbnlbrnnicccbcc
Öabt te fjen op 'tgeen onbeclingl) bp bc iScactotcti
De ?ïnno
vecrtigh cnDi v\f enveertigh niDe fcsen
vijftigh,
Dien aengaenCe foube moeijenfijMbaftnc-
flclt. <enbe alfoo öaec jgoogij JBog. iSinifkcöm
i^eece
Ysbranrs, figij tegljintooo|biQfi aen ijet jto,
ninglijite i^of in Sweden beüont/ om oieenbiccaEiijht
poincten onbec anbeceu te ceguleren/ batoocfiöe
meec-fjcogfi-gem: fóonincW: j^ajefJept aen fijne «>
be alle^ toilbe bp b^ngben / 't geen Ron fiteclscn tot
nieecbec confolicatie ban ©jientfcbap; gioo bcctrom
begöemelbeJIeec
Appelboom enbe bccfocfite bat be
felbenict fouben gljcboogen/ bafpet^ iDiecbenfifp
pjecipitcect in bet ^cntentieccn ban eene fafic/ tuöcc
ban betcebje^ beel moepcltjcltbept nac figt) foube fioit'
nen fleepen/ enbe Dat baecllo.lSog.oieiiöolglitna
fouben gelieben fobanige boo^fieuinge te Iteteli cotn/
bp tiet «ioUcgii tee ?tbmicaUtepi tot
Amftcrdam, acn
Defifcael of oaec bet toijDecsS gtboojbe/ bat befaec
fie ten minflcn >« Statu toiecbe geOouDen.
• lleecen
Flemmingh cnbe "Cojet op [)aEC bet:
ttech fiaenbe/ babt d
'eerfte bp ftjnafttbcpDtùni
Denjgeec
Ysbrantigcfilaegbt / Bfnilcettesrjn/ bat
boo? fijn becicecIiD'onbetbanbelingönietbetngeec
Ysbrants aengljebangen / niet boltcoctienbabthon^
nen toecben/ becboopenbe nocbtan^Datfulcymtt
Den
eerflen foube ftoii nen gcfcbicDcn. ©p ijcrf{ bacc
op ge-anttooojöt/ bat fulcitg alleenlijcfi acn Den
ïtoningl) floniSt/ enbe Dat De booifcbjebe^rgotia»
tie in een moment gljeflooten foube hennen
toecDcn /
op bet pjoject bpbemlaefiobecgegebcn/ coiitiiirei
renbe baec üo. IBog.upttccficméruinge/ in allen
beelen foobanige reDeitjcitbepbttebefiaen/ batmtn
niet ITtonbe ttoijffden of fijnJHBojcflept fotiïe eenabfus
lupt g>;nocgen bebben acn baec #oogblËog.€on>
befcenbenfe/ maec Bat bP betrtemenbe in tegen»
beel erri booincmen ban bem enbe ban brn ifctc
Cojet j Bepbe al^ Commiffacifen fiem toegeboegfit/
om be felbe bngeflootèn te laeten / cnbé te becttct»
fien/ bat bP f5gb gefucp?cneert bonbt/ niet toe»
tcnbe of petpanbeci baec upt beflootenlionbetro;»
Den / al^ een beffepn om be felbe afte bieecBtn ; fijn
dBb. Deebe een contcacie pjoteflatic ban toegen bc^
lÌloningbs! genegentbepbt/ baec bp boegcnDe
bEtt
bet bao?fcö?ebe bp ben ©eec YsbrantsobergtlebecDi
projea bp be SJcgeecingcaengbifitntoiccbt/ al^of
bet accommobrment baec booj mcecbec glje-c^oi^
gneect toa^ al^ te boocen. 3]3aec op al^ titg»r<
be/ om te mogen toeten toaec in bet frfüebcfionbt;
g»epbe bP fêeec
Flemmingh bat men gercniaraueei't
babbe/
eerftelijck in be gepjojecteecbe ?trteban Caf-
fatic der Elucidatien, bat acbtec befflbegcboeflöt
toa^ een ciaufule/ fjpjcecltenbe ban
een nieuw Tra-
ftaet van Commercie,
toaecb00|bctfibW"of
gelijcftfaem toebecom toilbe
inboeten nlcutoe Eluci-
datien ,
in plaet^ ban be gbeenc bic men qttam te
caffccen : ©at in öet anbec
projeift ban Conventie
gecemaniueect toa^/ in be^ciijculenraccijfnbebt
Africaenfche differenten te infïuecett/ alle beclau»

fulen fpjeccRenbe ban be Renunciatie van Commcr.

de op de Kuilen van Guinea, Die fijn HBajefJept ge»
contcabiceect babbe. ©at bet Kcttjcul fpjeecBenDt
ban be
fubfidien gecoucbeect toa^ in raaniecen / αφ
of ben litoningb foube moeten beftenrten batöp fci)""
flebabt bab De felbe aen baec J&oogb 10og. teepf»
fcöen/ enbe cpnbelfjcft Dat men in bèfheifienban
Groot Johan bectoo?pen Babbe/ bet eypcbientbatt
toegben f0n JBafeflept boo?geflagen/ 'tiDelcit
μ
©eec Ysbrants ban te booceh bifcouc^ ttöfe B®"'
fcbijnenteappiobecen. ^

?ine be felbe obiecten DO?bcelbe bevete Ysbraati
gbefocbtê bingett/ enbe ban geett
SBecelbt te φ/ frtbe bat
tiiennptbeiÊtiiraticMtt
baec igoagb j®og. o?Dje^ enbe fijn fucrcffìtreabtót»
tentien met bet
böoJfcö?ebep?ojcctfonbefcbinDeii/
alle. be ^tctijeftelen ban bien abfolurelijcft obec m
te nomen/ iitetbebD0?fcb?cbe0jD|fg/ enbe bat 00»
b'ewenfie ban bet bwjfföifbe projeii bp Ö^·"^

Sflin-
inlnii lil
iCojit
ftoinK
op bat;
btttrstii
ηκΓβι··.·
BlIaiiW,

©If.
toutj
ban
JKm.
minsi
wttct

gf'
Jjaiitii,

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 891-

mnficBt'eÖcpt/ entJêfoDöanlBö toaffecoUcDeect /
Dat fletneöe minile aenflooteigchctccmen in gcDon:-
'— Den toiecDcn. .^aDcröanöt toaiS öcm öan tecjjjben
üoo! gciiomEtt / öatöep?incipale Öifficultept tefiUCi

rcn fouSciii i)tt ^Ütröcftel / fpjeclifnöc öanBctveyi-

gcic, in bfii optjef tjan tociche men al&aci; fottöc
iiiiiicn confbntecfn / mitg Dact tcffcn BcDingcnDc
fcn
abfoluyte liberteyt, om be Tollen tC JDatCC enöc
te jitanDt te mogljcn btcanCetcn cn&e bcröoDQen
iia Ijm tociocüaUcn ; Contcacie De öifpofïtic ban
j)rt
Elbingfche Tradtaet 5 213acc bp De booifctljcbc
iiücrtcptQccclitUigeectoftebctacIt tocrbt / mst een
modciace TauxenöEeeneegaliceyc, (00 tcncEànoc·
De ban bc bjcbccjöb^ ©nbccbancn / al^ ten nen=
|icn ban anOtt .ïliaticn U obfecbcccn. Jgctri toiccbt
uofitlüs Qfffpbt Dat Dit booircbïcbe Elbinghfche
Traétaet,
tn DienDrele foo ecoöcnbcDnlpbelöcftbe^
boiiDcn b3iecbt/ al^ be Elucidïtien ; (Snbe bat Den
Coniugi) moefl b?p / enöc in bc bifpofïtie ban fijn
(Sollen ongcbonöcn jijn. l|aec l?o,l©oB.moefï 't ges
iieboo^fs i^ ongetb)i)ffe(cb?ccmbtboo?(tomen/na'
bicn Dacc nopt cenigebeftoaccniflretcgijenljetmccci
genieioe
Elbingfche Tradtaet tofl^ beoi gcfionjen:
»!inbe i^p ©eec
Ysbrants Daec abecongeIa(l5önbc/
IjnöimjetbiefTectnban Het boo^fcij^ebe ^ctflciielbe
uoojfcijiebegefogljte abfoliitie (ibectcpt moeten bin=
ben aen De Difibolitic ban ()ét booifc{)iebe fficac-
taet.

©e ï^eec itïficR^-Canccitcc in 't begin baw Mey in
/Vnft" «nfcwntie fijnöe/ fepbetegen^De ileece Ysbrants,
l^i, gccnfint^ te ttnöffelen ef Ijaec Igo. j®og. Demon=
ticatie ban genegencfjepbt tot Dien Coninglj in be
f'"!·^ becfeefietinge / Dat in De iongfjflc Cractaten met
btii ben Coningö ban
Denemarcken aen oBeeaen /
P
ìs noopenbebeTollen in ben Orizont ggelieben tDO^
iantt- Denbe/ niet^ in pjejubicie ban fijn jBajeflept ofte
flctibigii tegen^ be i3i:tactatett/baii bengaec
fefthien-
honderc vijf-en-veertigh
tee neDec gepelt ofte gefïoo·
ten toa^ / enbe cpnbtl^c^ De becfehecingl) tegen^
be betoufie
Deenfche ^tmatuce / enbe t)aec*@o·
IQog. of^e ban
Guàrànne foube fïjn iÉafefiept
feec aengenaem Γ>ίη / cnbebpDefelbe boo? feeccon»
jiQecabel ep genomen tbojben. 3@elgemefbe jj^eece
bp befeibegelegentOept aenlepbingi) ggegeben geb^
benbetotbecefumptiebanDe bpfjem^eec
Ysbrants
obecgelebetbe i^jojecten/ cnöe eerftclijck getreben
p)nbe/tot epaminatie ban De gepjoiecteecbe
Acte ban
caffatie Dee
Eiucidatien , becblaecDe mectgemeiDe
t^eec Dat bc pecidbe actjtcc 6e felbe geboegöt / bes
Ijelfenbe een (iipulatieenbe becbinteniffe / tot ijet
opcectiten ban een iiientu Ccacraet ban Commec'
eie / albaec aengefien toaiecDe/ al^ of men Daec O003
tegen^ be gjb^bane pjotefiatie / be bao?fcf);ebe eiu»
cioatie niet
abfolute ènöe fitnpliciter bjilbe caffeccn/
inaee onbec conbitie ban be booif^ebe op nienti)
te maechen conbentie bàn Commeccie / om bp
onflcnteni^banbe felbe / of bat men obccbeingce=
bienten ban bien niet een^foubé Bonnen toojben/ be
boojfi
Ëiucidatien mebeboo; niet ge*affeecttegou«
btn. lleec
Ysbrants teeft toel be niertig5i;pt
ban be boo^fcgjebe bemotif!tatien aen gbetoefen/
itiaec bjetenDe bat men feer gcbocligf) albaec toa^
oüec Ijet boojfcbjébepoinct/ enbe fïcfjgelafl binben»
Öebcb00ifci)iebCCafTi«ié aen
geen conditiën ter We-
rélt
tébinben/ f)ecft op De inflantien Diehaengaen»
be gebaen / geen fttjatigljept göemaeclu te confcn=
tecen/batbeboo;ft!)7ebepeciobe upt l)et boojfctiiebe
ottgchclupt gelaten foube toecben/ enbe om De felbe
tebcnentoegt)e|taen/Dat De claufiileban
Ratihabi-
tiemebe acbrci; be felbe geboegöt/ continecen fou=
be een poflt be belofte ban
Ratificatie, in Dien tijbt
bdec obec men foube ronbeniecen/ upt te brengen
, enbe tetoiffeïen ; «©bec De «ttficlielew Öet anOe=
te p?o}Gct ban conbentie o^e abjuflement/ ban De
ontdane bijfecenten be micfïe fbjatigljipt BÖeo
ballen op be iïctgcReIrti/ fpjeecftenbe ban bfe Co=
ningWtjc&e
NeutraUteyt op Den tegtnüiobiDiöljen
©oiloglj / niet aUeen ten ceguacbe ban ijaec i|o.
■löOfl.maccooiBbanDetfelbec oSeaineerbim/ enbe

in fpecie ban ben (ioningö ban Denemarcken: ï0aec t óèó

op ontcent mecc-tofl-gtniflDc ^cec «fjcfi^ Cancci ____!

iiec/ nàec ccn Innglje pjotcflatie ban DieConincR»
Itjthe gljenegtntljrpi; / om bupten l)et boojfcb^tbe
©ojtoglj^ luefcn te nioaDm tilybrn/ enbe in rupe
enbe bjinotfctjappartirulirciijciinift fijne iBajeflrpt

ban Denetoarcken tC IcbfU / rpuDflijcIj bfffeot bat
fjjneJ|l3aje(icptgbfDcnben fijnbc fijn tooo?bttcp?ei·
lUccn/ aen ccn pbecsi oiipactpbiaö oojbecï ficlDe/
l)oc bccce Iip ten ceguaröe ban De lioogïjfï-gcmela
be <ioninofj ban
Denemorckcn ge-rngageect toa^/
bp De ïaetfie Stcactaeten met Den «Soningö ban
Engelandc opgececljt/ tocnfcDenbe bat fijne jfeojc»
fieptbanVranckrijck enbe {)acc jUog. op f]i;pc=
Dicnten toilben bebacöt / ónbec beneficie ban
öe toclcfte (ijnc lEajc^cptfonbcc quet|inge ban be
gegebcn ^coutoen bupten actie fotibe honnenbltj*
ben. ®c J^eec
Ysbrants ijecft g{jeoo?beclt in Defen niet
beel füjarigjjept tree fjDeccn / enbe onnoöigö te |ljn opi
beel ei^pebtetitcn te Dencticn/ alfoo ijet hliaec tue^/
Dat fijne Jliaafefïept bccbolgftensj Ijet (STractact/
jonaöp met
Engekndt op gecicljr / niet bccbonbert
bjap aen Dien €ohing|^ cenige affiflentie te beclec<
nen/ tegcnjSöaec Igo. jUog. ofte Dcc fcibec «©cal·
lieecbcn / enbe t)ebbcn be boo;fct)Kbe fijne fufienue
metbeele cebencn foechtn te aoficuecen/ Daecimijc
Den boojnoemben J^eec booj- al^ noci) geen bof·
liomencontcntement nam/ jijnbc bienbolgen^ öet
boo?fcijjebe poinct gljeccfecbrecttot nabcc belibccaa
tie enbe bp-een Komfie. <@bec be ^ctijcbelen caec»
ftenbe De
Afrlcaenlche diffcrenten , iö geen anDcCC
cemaccque gebalim / al^ obec Dc gacDe e):tenfie
ban bet ferde^ccijcftel ban {)ec booifcOjebe^Qoject/
boi#amenIf)cft in be iaetfic claufule / toaec bp^e-
pietenbeect toiecbt / Dat Defen ConingD cnDc beflelf^
Africasnfche Compagnie foube beloobcn ^uaJ nemini
lét in tas or*s apptUaat «eque autores ervnt, nequeper·
mittent , neque tos protegent
j ^cggnenbc onbillicK
te fijn / Dat Den Coningl) abanbonncccnDe
Cabo
Cofgo , enbe 'tgeene Daec acn DepenDeccDe J niet
befiaen 6on / met De ceffie ban fijn enDe fjjnet:
©nbecbanén cegbt bolbaen te sijn / maec flgft
baecbeneben^ foube molten obligecen/ om Wteem"
De Daec upt te i)ouDen / enDe bec felbcc j^abigatie
Dectoaect^ te beletten; J©aec op be©cec
Ysbrants,
bp be onbeclianbelingeban be boo;fcf);ebe faecitc niet
gctoeefl/ enbe geen ftenni^ Öebbenbe ban Deceben/
be tnelcRe tot De boo?fclj?ebe e);tenfie occaflt gjje»
ge ben mocftt fiebbcn / göeoojbeelt geeft te Ronnen
bolflacn met Dcfe pecemptoice antbjoojbe/ Dat Det
bOD?fcö?ebe Hctijcftcl enbe De getfecle cjitenfle ban
Dien totiifdemveriif^ bp De JBiniflccban fijn ji©a»
jcflept Den
ies cn-twintighftcn ?ïugufliicfIIeDen/aen
Daec üo. iQog. toa^ ge e);()iticsct / enbe bp De
felbe geappwbfect enbe öem ©eec
Ysbtants toe
gefonben ·, waer in IjP oeljoubrn jfjnbe ex preferì'
/>^otep}occDcccn/ onbequaem bia^ cenige becanbc»
cinge te fionnen toe fiacn. (©bec'tJJctijcRelfpieeci
Bcnoe ban bebetoufïepictenfienbec fubfibien/ becs
Rlaecbe gemelQe i^eece bat Defen ConingD be felbe
nopt met foobauiglj cmpieffcment gcbojbect foube
l)ebbcngei)abt/ in gebalie fijne |!@ajcflept niet ge
pccfnabeccttoaccgetoccfi / Dat l)em Dc felbe om cc»
Denen meecmalen göeDcbucecct / beugöbelijclt tor=
qu&mcn: e);teubeccn bccbec De booifcöjebe Bacbigs
l)ept op öet
Elbingfche Tradaet, enbc baec in ceraacs
qucccnbe
drie bingen/be teelche tot betec onDec!)oubC
ban bjicnbtfcDap gcccbjeffeert bct)oo?bcn te iaou
Den
: eerfteiijck Dat De bifpofïtie obec De (aiollen
bp J)et boo?noembe ®cactaet / gcccflcingeect aen bert
Taux ontrent Dcn 3[ace feftbien hoadcrt veertigh
enbefefthicn hondert vijf-en-veertigh geobfecbecct/.
begoo^be
b;p en ongebonben gelaten te toécben/tbacc
in naec fijn opinie f)aeci|o. Jlgog geen fÏsacig&ept
bel)oo|be te maechen ! nabcmaef men albaec
te»
gentuùoibigg bp e]cpecfentie geliect {)abt / Dateieccfn^
be iConen bDo; DC otommcccie tninculÌ toacenf
Ccn
andere. Dat Qcgtcc fiepcciobc DaecacnboIgcn!<
De / bp De Uieltftcgcflatütcct toccbtdat
wedei^ijdi
3^DDb ♦ Ondcii-

en OORLOGH. 't ^es^en-'veerHghfie Bocci 875


-ocr page 892-

S71· S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ϊ ίί Onderdanen in 't betalen der Tollen, niet anders ge-
tradteert ofte meerder befwaeic fullon worden, als
de minft bei'waerde vreemde Natiën j g|[|ebO£gÏ)t
DoojDe tc toerden/ üolgljmöecjcccptic/ ten ware ioo-
danighe vreemde Natie teghens de voorfchreve ihin-
der belaftinghe by conventie overghegheven, ende
toegheftaen hadden eenigh ander avantagie , mee
dien verftande nochtans dat de Geallieerden elckan-
der ghelijcke avantagien toeitaende > oock van de
voorichreve minder belaftinghe gauderen fouden ;
(denderden, tiatbCE);Cfpticbau particuliere Com-
pagnie
fiiöe Perfoonen , ocüofflljt acf)tfc ÌJf ptrioöe/
fpjcwltctiöebanberflalitcpt tujfcöcn tobecspt^ (©n=
Decöancn/ iuca^tiaiitialjooainSE öfc (SoUcntiob»
fectocn/ gljc-fittnörat bci)Oü?Öc tc toojbcn
/totde
Privilegien albereyts verleent ofte noch te verleenen.

Ysbrantsljecft opfirt cerile, namcntlijtft
i[)ci poinct ba»
Subfidisn, gcpcrliftttct tip ïjaèc i^ooglj
JKoa: bienacngacnbe »i ocs^ben / enbe op be
Wooifdj?eüe
gcaïlcgcccbcliECcnbctiiigcn in 't Elbingfe
(iEractactsranttooit/ totDft müjüligmbanbefelüe
ongdaft tc ftjn
/ alfoo nopt Uoo? befe inflitte bare ban
oetnafcUt iua^ / cpnbclijcft op be faccltn ban
Groot
lohanftEEftsctcpiJt/.mctbcneeriten te bcctoac^ten
Öaeci^o; JBoa;potïiibeo?bje^.

«tioattij B5ap toaj? oocR flfbctirt bat be Conimanbcut;
üttiioe
Brederodc met ttoec ^o?!ocIj g>tf)fpcn ban bffm
êitaet / ïcggenbe op b'€lbe / bp ofonbcc
Gluckftadt,
boom
rienbeacntiainen ccn Engels Coopbaecbcc/ omop=
loÈoeiisi Ujaert^naecHamborghtegacn/ tfgbcn^ben felben
' Öab uptgefonben
biec Cfialoupcii/niet ©οΐβ bemant/
" om ben felbm aente talïcn/ enöeberaacjjtigeii/ be
toclcfteirulc);g!)ctoafctof!;bfnbc ficbreticeecbe na be
Sweetfe fijöf/mbe fjcf) gincR fetten ontrent b?ie flejlen
ban
Staden, enbe omttrent een {jalbe piflool fcgooc na
bpIjetSlant; toelcft ongijeacijtbeboo^fjCfjaloupen
befrniingd^man fijnbeblpben becbolgen/ Ijabben
ïjemfön^olcft/tnöeöemfelbemet fïcö toecï)gl)eno=
ntm/enbel)ft<iEngIjcI^fcI)ipniet fiaec cpgen ©oMt
Defet. ©enj^eccBelt-Jlecc Wrangelbefe f£yieitjcR=
fjcntbecllaenbe/ bebeemige ^oibatennabettoaect^
«iöminanberen ombefeinfolentiete rebicfleren; maec
ïietBoïcft ban befe
vier Cï)alo«pen|icö alceebenaec
Gluckftadt tjebbenbe begcben / befjalben tien man επ:
be een atuptenant / bic |jc& op ben Cngri^man bebons
ben/öceftbefelbelaten inl)ect)teni(te nemen/ enbe
aen lant bjengen / in meninglje be fcïbe te beïjouben
tot bat bci)oo?lgcte cepatatie enbe refiitutie foube fijn
gefcljietban't gïjrrn lp upt ben (engelfcfiea Coop»
toaecbecmet |1φ tuegö ftaDbcn gfjenoraen. «©pbe
fefacfjteban ben i^eec
Appelboom igljftbolcltii)ebet;=
fïjt^flecelapeert : niet Ijet g^lonbecbe. aBaec op Ijoei
toel meecmael geftlaeggt / niet gebolcbt.

ί

Bere-

Colt'
iimccp
nttmt
fpn nr-
BH't

^eet Cou ventry, een ttjbt lang tot Stockholm
genegotifcct i>ebbenbe nam in 'tïaeflban May fpn φ
fcijept / befcftoncften met éfη itettingf) tnbe bopte ban

lipt vijfduyfent gulben^ cnbe met Coper/ te bjaecDe ban
^lUititn fes duyfent gulben^.

bjaiitsï

<Pen f eec Ysbrants tocpnigfj bojbeccnbe/ toiect ben
vierden luny op ftjn becfoecli aengefeftjeben te mogen
iniuecctrcpattiecen/ bpalbienöp faci) batfultji; fonbci;mew=
tetï- firiticftenonbienfiïtonbeaefcljieben.
patrie- ^cngaenbe ben nptbocc ban driehondert flucften
Canon toa^ ïjem Öoop gjöigcben ban fïjne Majepept
ïifatBBt tooo? fati^factoice cefolutie 't fcfiepben banbe ütonincfti
iii met- lycFie Seaecinge te fuHcn eclangen/ ban 't felbe acljs
eter, tecgbebifbenbooi'tfubjcct bectcecftbanbien ©cete
bic Qtiait toaé te ejiaminecen of be boojfcbjebe uptboec
becmit^ be (Cractaten met
Engelant gemaecRl toeges
flaenfionbetuccben/enDeoffgn llSajefiept be felbe
tot fijn epgene Cquipagie
niEtüan nobben ïjabbe ; fjp
Beeft aen be ieeceöijoiCanceïiecoberöftboojfcÖjes
üe cetacbement göeboïeett / enbe g&ecep?efentetct öet
inteceffe bat öaec ©o: J©og: baec bp ftabben/mit^as
bec^ be pacticuliece fcfiabe ban be ^tljippec^/ bie öace
g)Cöfpenöp na bellaben&eöiienbe tweekdrieijfcci
hen / biebe boo?fcö?ebe ïleeectagedbfent foube toefen/
nabebooifctiiebe péi;miiÜ$,f9Utim romen toacgten

cnbeöaitCESëtecfupmcn. ^efribeBeeftbetfectitfct , i

öatinbfcbaet&et boojfcljjebe bectcfch beïet habhc ^^^^
Öet nemen ban be B^beecbe öefolutie enbe bat na fiS
opinie be (ïcactaten met
Engelandt gemaecRt be fA
nietberSinbecen Sonben/ enbe bat be bicecttuté obtt

begefcljutöanbeHnge belooft bcbbcnbebanfrimiiaa-

jellept bolfiomentlijcfe te fullen tjecfoigen foo beel Ca.
non / al^ tot be aeng&efielbe «Sqnipagie gfiecrauitem
toiett / niet anber^ te bectoac&ten toa^/ ai^ bat tmlie
nacfïc'tfamenfiomfie befaecfee tot contentemem a^
gebaen foube toecbrn. «ïen ^töfppet
lan Corneüii
fede longe
banbec Schelling öem 6p miffibe «M
Gottenburg bilientgemaeht (jebbenbe/bat fijn ^rhin
ban een <Êngel^<ii;apitepn binnen be filippra/enbe on
bf^ ]Öoning^b?p firoom genomen/ enbe alDaEtopn?
fcagt fijnbE/enbe bat lip baer op ban ben
ï^ett Sparre,
©oubecneuc albaer/ behomen ijcbbenbe etn atttfi/hÌ
boo2f5 Capitepn ebentoel bjcpgbe met 't booifi &tfim
te toillen bectcecften / fieeftgefocftt tetocge tetetioEn
bat bp fijn JEajefiept EtfttaoeufeüjiftbacctfQlicitó
berfienmocDtetorbin/ ban ben ïleec iïi)o:€antc=
liccboojnoemtfipbebaf be boojnoembe Cnahrlfciic
Capitepn alberept^ met'tboojfcöjebe ^rïjipijerttcir-
ftfii toa^
/ enbe bupten be G ottenborghfche ^cljt ucu

fitllflöefft / cnbegljcbilipenbeectöabbebeinteL'bjctic
Öerateccontcacie booj ben gljemelbrn ©etc
Sparre
foo upt epgen betofginge/ ali^ op fjepjefe ojbje ban öcn
ïioningl) gebaen ; be tffc Ysbrants Ijeeft niet onbtii
laten gfieboeljjtïi te ^onen enbe te boleccn/ batmcii
Örtboojnemenbanben boojnoemben Capitainnift
met meecbei' bigeuc belet öabbe / enbe bat ranigoeDt:
bonijt foobanige pactgbigbept cnbc tafleljjclie ongiti
WfiBeptteoeffenfn/om beonbecbanen banjaccto:
J!lo:bp be hop te batten en in be gebangenilïe te fmps
ten/om Baec te boen quitfceneenpjólop Bare ©ps
anben op be El
ve genomen / al^ Bier booj göefcpt i^ /
en bat men ter contrarie fo groote facilftept gcbjupcö»
te omtrent befen «ÊngBelpman / bie met fooüanii
gen infolentie fijne jï^ajefiept^ epgen firoonten eitöe
B^engBebioleert/ enbe met fulcften bilipEMbmtie
beflelfi^ojbje^infön tpgen territoirberacjit BabDej
baer op nietanberé gBconttaDDjbti^/ai^batöebDöj»
mii^faeclie tcgeniBoojbigbuptenbc bifpofitie ijan
Γϋπ .liaajefiept toa^ / en bat te bertuacBten jionïie toat
ben föf ere
Couventry, bie met ben gemette €apltain
na ©ngclant oberbaren foube/ ben felbcn/ afiigaenbe
^boo?fcB?ebe pjgfe/ gBco?bonneerimocl)te Bebbtn.
pe ©me ïiöo: Cancelier Beeft berbecgefept ojöjete
pebben omaenBembefeent te maecften be cprftljte
intentie ban bien Coning/om booj^le goebe eniw tod'
gemepnbe officiente tracBten eeneraifonnable enBe
becfeecherbe ®jebe tuffcBeη Baer ÜoogB IBog: bm

bEn^bccfelbcr<©eallieetben/ enbe ben Conincftöan
^?OOtBrittannienuptte toEccfien; ?&atffin ΜΦ
flEptbienbolgen^ aen ben ï|cere
Appelboom ojbjese'
Seben Babbe / orti tot bien epnbe fijn mediatie aen Baer
©o: J©OBt foimelijcB aen te bieben / eaöe fijn USajes
iepept^ J©i(fibe ten gBelijcfeen epnbeaen fiaer ©ooflö
j®og:abb?efftrenbetEpiefentEren; ©at fijn J©a)e-
ficptmebe sefefolbcertcnbcalberEpt^ ojbjé gBefieP
Babbe/om grttjcRc offre ban fgne mebiattete boenacu mf
ben ïSoning ban
Denemarken, gn beBanbelinflBEra ff
Bpfiaec i(|o:J!@og:aEnbEboleni^3ebectbEtt tweeden
luny
gene beranberinge beo? gBeballen/ bpenDebe öm!
ïtoning abfolutdgcft becfineren ecnigBe beclarane ufte
belofte ban
neutralitey t bp gefcBjifte ofte bp nionöe te

bnm /macritl'(-«-«TiniAeerrfehiinrfnTKT


-ocr page 893-

en OORLOGH. ΊSes-en-'veertighfleBoecL· 877

01) De öicanDêcinac «n Öet Eibingfche. Scactact
üoo? tiffin BEitiflt cnDc toeöfcom grccpciefct in
«n nieuto pjojrcttjan conbcntie/ fiem Ijoo? eenige
Dagen öoo? De ]@cccen mmDaffabciic^ ban ©?ancfti
rijcftobccgelcbcct/toacc op / ali continrcenöe eem»
ne poinctm Daec toe ÖP nietBrtafltoa^/ öecfoflDt
ten fpoeöiaDPen gcinficucect te mogen toeröen.

^engafnDe pecmifïïc om te cepatrtecen op con<
Ditic/ fcDieefDen
dertichften lunügeBooptteÖeBöfn
batljacc ISiog. gent met foobeHommecIfjcKen
ooiDeeltiictfonOeijeblimtieftoacrt/ maec naec fiaec
ftooge toijsSfjcpt geDetecmineert/Dat boo? Den D rnfi
banDeEauDen fijne pjefentie alDaec niet meet gere-
Qiiiccert toiect / alfoo niet onDerlaten öaD ban töt tot
tnt getcoutoe infojmatie en perfecte Benni^ te gcben'/
ban at 'tgeen gem in Daec bicnfi rn op gacc bes
jegentbw^. ï0aec op naOemael flaec üo. JBog. niet
goeDgebonDen IjaDben foo bette ccflejcie te nemen/om
inOebooifcl)?ebe öaec ojD?f^iccnigc becanDerlijcB te
macclten/ maetljemgnnflelijcïtiijne DimifTie teec
toiDfcen / iion niet anOccp oo?0eelen of Decfelbec
intentie toa^ Dat in fìaccn Dienft niet anDet^te bec^
tic^ccn biel oIjS 't geen meecgcmelte |}acc boocige
o?ö?c^nicDe b?ncöten.

'i ÏDoocigen barglj^ f)aDDcn De Heercn ban De Co-
ninchlijcfte crgetinge goetgebonDcn te confenrecen
inöe uptboec banöe btrfodjte
drie honden (luciun
Canon. ^eBec.i^eDccIanDtrc(j^cDip boo? een
gclfcljen Capitaintot
Gotrenborgh opgeb?acl)t/f)eeft

S)ftain niet toillen laten bolgcn/ raa« öe^ftlbe
mrt^&oIDaten Doen befettcn.

gin luiio met Den igeec «ijcF Cancelieü toeUec
conferecenDe/ heeft na geDaene Danchfegginge obec
'cgegeben confent tot Oen npiboec ban 'tbetoufie
Canon aen Den felbén gececomman Deett De cefiiiutie
ban'tbetoufieGoccenborghs ^cgip. SBaec bp Doo;
njn€D.alnocI) geDifficuIteect i0/ enDe gefuflineett
Dat Dien €oning|f) albooten Daec toe te cefolbettn/
moflc af toacöten öet becieljt banffine^mbafTaDeuc^
in «Engelant/aenbe toelFte fijne JHaajeftept belafï gab
ober De acten banDeno^ngelfcgenCapitain te blagen.

Becbolgenp Ijeeft goetgeacBt aenOen geDagfiten
©ceceÏooiteljouDenDetbeticBt ban 'gCanD^Cas
pitain
Afske FockesjtegentooojDigi) boo? Gluckftad
leggcnDe/aenDen i^eec£ieflDent Romer gegeben/enDe
Dooj Den felben Dcc toaert^ obec gecommuniceett/ fioe
Datfjet^toeeD^ gacfjt met feecRec majoo|Denfe-
vcnthicndenDccboojIeDenelëaenDtDe^ naegt^ ten
elfupcenaenboojtbanCapitain
Bredenroodc gefìo'
men jijnDe ceftitutie ban febee loot boo) Defen gefiegt
upt De betonile «SngeljcBcöitje becfocljt Ijaö/ enDe
Dat bp Den boo^nocmbe Capitain 't felbc gee):cufeect
fijnDe/ Den gemelDenjDSajoo? niet alicene becclaect
l)aD/ Dat bp obec fulc); niet alleen
DeSmacken op De
üive fouDe moeten aen öonDen / maec öocR Dat ben
onDecen mo;gen ttoee jIcDecIanfcfie ^cgippet^/ban
ütaeden aenDe gemelDe aianD^ Capitepnen teacen
liomen hlagenDat gunne ^cljepen rfcctibe aenge*
!)ouDentoacen.

^pgl)ebolge geeft ffinbebboic geaegt oenbe hiel^
gcmelöe j^eete te cepjeTentecen De eFo?bitantie tanDc
boDjfcl)?ebe'tcenemaeI fucp?enanteenDc genotcgfa»
tncBpanDlije&eJpjoccDucen/ met becforch Dat get
fijne Conineftlijthe lÊajcflept^ gocDc geliefte moefit
jijn niet alleen om fpoeDige o?D|ete flellentotpjom-
ptehofl cn fcgaDelofe ceflitutie banDe boo^fs tbite
acDepen / maec oocf» om cigouceufe intecDictie te
Dotn/DatDiecgelijcfie p?oceDucen in'ttoeftottttnDe
iiietmeec onDecnomen moegten taiOiDen. ^e i^eec
Bijc); Cancelier gaD Daec op becfeecRecinge gegeben/
DatöcConinehbanDc booffegjebe p?oceDucen geen
nar·,egt tcc 3©ecelt beltomen gaD/enDe Dat Defelbe fg-
ne Α. ;ajefìcpt immec^ fo onbettoacgt fouDen booj&o=
nten al^ gacc |@og. gene De minile benniffe Daec
lan DjagenDe/ beel min eenige o|b?c Daec toe gegeben
jebbenbci^^atbp ggebolge googffeemelDe fgne JBa.
eflept acnDcn ©cec egcp-BcUgcec (icg tegentoojDicg
«I t i&ticgt
Breqjcn beijinDenOe/ fooDanige ojDje^ tof

tHrtii·

IJltlBlC

KI iO^

(«IIIII

ÜOIII

Keil·

|«l)f[C.

liiltiti
kiltri
|»Ill·
tagli

BI cm

Ijtj

tae-

I»,

De becfocgte reflUntie / enöe bigoucrufe intecDictie
boo?'ttoeBomenDefouDenflellen/Datgaecï?.JBog. -.
Daec aen onttoijffelijcfi een toelbegagen fouDengeb.
bcn/enbeoocftDrn
l^eec Appel boom be aflenom't
genegefcgiettoaginOebelle fojme te ejccnfecen/ en
gaec i^o iQog. te becfcBecen ban fgne JQaj. opcecg*
te intentie om met Defelbe te leben in ren bolBomcn
bjienDtfcgap en De ouDe confïDentic te gccflellen.

HenDen l^eec Ysbrants i^ Den dertienden lunü nott» eibimi-
penDegetpOint ban abfolute
cafTatie en rccuntiatie ftiKtas-
van bet ElbinfchcTraöaecbp
De€coonSweden beC»
focgt enDe gencgect / in manJattf gegeben / get felbe
abfolupttebifficnltecen/ enDe fnlcici^ Den üeecbah
Beuningen (bjant in 3^ancBt0c6 fulcc meDetoatf
gencgeect) DefgelncB^ beBcnt gemaecBt/ ommete
(ItecBentot Dclfclfë naecicgtingg/ togDer^ i^ oocft
Den üeec
Ysbrants eengelajl met De teoenen Daec toe
DienenOe te Declineren Den boo?fIacg De tegecinge
in
Sweden geDaen/ omme be Croon PennemaccBcn
boojdrieMaenden ex ^aSo neutcaelteboenblgben/
maec Debigl tot nocg toe geen occafie totpublique
actiën ban
Hoftiiiteyc ban Dennemarcken tegen^
iïngelandt bOOjgeballfΠ toa^ / Dat gp Heec Ysbrants
boo|Deï?eecen?imba|TaDeHrè ban ©jancRcgchfou-
De mogen Doen gclDen / Dat De Ccoon
s weden al een
goet gcDeelte banDe boo;fcgjebe tgt get effect ban
gaecItfDccbegeertegabgenoten/ enDe Dat toellicg*
tclgcB get celletenDc gcDeelte banbenl^Iben tgt meoe
in Dice boegen fouDe Doodlopen / De^ bat Oen gemelDcn
lleec
Ysbrants fojgbulDicg fonbe gebben te bebo^Deo
ren/Dat De^ niet tegenflarnDe De pofitibe beloften ban
Neutraliteyt bp gaec 1^0. jÜSog. banDe Ccoon Swe*
den
begeect bolfiomentlgcit fouDe moeten bap fïaen/
enDe eicpjeffelgcit influeccn inDe conbentie Daec bp
gaeclgo. iQog.opbetfcgepDepoincten foo notablen
contentement aen
Sweden fouDen geben / in Diec boe*
genbatbefen j&taet Daec op bolhomentl£k{i getufi
mocgt toefen/fonDec Dat gp Üeec
Isbrants fupfi fouDe
blgben geneceffiteert om allebeDifccentialepointen
opfooDanigeo;D;cal^D{èbp gaec ì|o. JQog. toaceit
opgefleltte aDjutiecen en afte Doen/ mit^ Dat Defeibt
nietfinaltjcB bJiecDen geconcluDcett nocgte getepc»·
Bent boo? enDe alecc gctboo
;fcg2;be poinct banDe
neutraliteyt infgelijcB^ in goeDe termen al^ boote»
tec neDectoaecgefielt; €nDetoatDcbcbm|le faecBe
ban<{15]oot
lohan belanggbe Dat De i^reren Staten
ban
Utrecht alnocg fouDen tuerDengeDifponeectoni
Deboo2fcg2ebefaecBe/ inco^get Daec op aen mocgt
Bómen/Ingcbolge, banbe gebane boojflaen tf laten
biengen aen CommifTacifcn,

(SufTcgenSweden «nbe get ÜUP^ Saxen, bifccDt
ben
refdeo Slulü ggeflooten oe bolgenbe Alliantie.

TE weten vsy hier mede, alfoo den DoorlucbHch- 9tlI<M-
ile , Grootmachtighfte, Vorft ende Heerc, rfiiiil-
Beere CereLin Sweden, Gottcn, en Wenden
Koningh, &c. als mede den Doorluchtighftcn Vorft
endeHeere,
Hcere lohan George y der andere, Her- «npji
togh tot Saxen, &c. des Heyligheö Roomfchen
Rijcx, Eertz-Marefchal en Kqirvoift, by fich aller·
w^en wel bedachtelijck hebben betracht, hoe door
Godts ghehengenis, aen alle zyden, foo wel binnen
als buytcn 't Rijck, fich veel ge vaerlijcke
motuf open-
bareti, fulcfci dàt by dufdanighe verre uytfiende con-
junÖure, het ten hoogften noodfaeckelijck foude we-
fen in tydts te vigileren, ennaeftGodtshulpeopdc
confervatie en behoudinghe, van den in 'tHeyJigc
Roomfche Rij ck foo dier verkregeae Vrede, alt medo '·
tot
Eiainteneriojge van een y derf in 'tRoomfche Rijck
hebbende Landen, endecompeterende Gerechtighe-
den , vermiddelft te denckeo aen d' oprechtingh van
een nader verilandt j Soo hebben hooghft gedachte
fijne Koniocklijcke MajeAeyt in
SweJtn, al$ Roningh
en
frimfalis ttmfocifceut des Weftfaelfchen Vre-
de , en fijii Keurvorftelijcke Poörluchtfgheydt tot
Saxe», in Hatnedeshooghften Godts na aenleydingh
des InfirumentHmVach, tot betrachtigh der vrede cn
ruft, oofijc confervatie van ygelijckcn deels der


-ocr page 894-

S78 S AKEN van S Τ A E Τ

t666, Munfterfche Vreden-Slot, toegerichtede en wcl-ge-
——— gronde Rechten, mede tot beboudinge van den in
'c Rijck foo dier verworvene Religions Vr^heyt, fon-
der yemandts nadeel, ofiènfie of prejudicie, fighop
volgende Artijckelen onder eickandervaft en beftan-
digh vereenight en vergeleecken.

j Sai tuflchen fijn Kqnincklijcke Majefteyt en fijn

1. Keurvorftelijcke Dooriuchtigheyt, een beftandïghe
goedevriendfchapghefticht zijn, en verfpreeckc fijn
ÏConinghlijcke Majefteyt op Koninghlijck woordt en
geloof, fijn Keurvorftelijcke Dooriuchtigheyt en der
fêlver Keurvorftclijck Huya, waer onder fijn Vrund-
Vedderlijcke geliefde Broeders mede begrèpen, dien-
volgens oock alle andere Hei togen
svaSaxtnAlten-
btrgh,Gotba,^v^iLWeymmfcher\À-a\Q·, als dewelcke
gelamentlijck en befonders, foo wanneer fybyden
Konincklijcke Majefteyt en Keurvorftelijcke Door-
luchtigheydt van
Saxen, sis capiti Vamilia , lullende
gewoonlijckeaenfoeckingegedaen htbben, derfelver
goede beliefte om in defeAlliancie in te treden, vry
ftaen met haer inhebbende refpeaive Keür ende Vor-
llendojnmen. Landt en Luyden, ComnaÖen, Prae-
eminentien, en digoiteyten, oock alle Reghten ende
Geregbtigheden, jegens alle de geene, die haerghe-
famentlijck of in't byfonder aen te grypen, te be-
laften, ofte te*befwaeren, Cgh onderftaen wilden,
by te ftaen, te verdedigen , en te vertreden ^ oock
derfelver Keurvorftelijcke Huys, tot etlanging hun-
ner hebbende rechtlijcke pretenflen en competentien
te verhelpen j Edogh fai de
Gultckfchfi faecke hier on-
der anders niet verftaen werden,, alsdatdefelvenae
uytwyfingh des
Infirmentttm Ρβίκ amicabiliter afghe-
daea
worde. _

II.

ïi Even alfoo verfpreeckt fijne Keurvorftelijke Door-
iuchtigheyt tot Sa^eay op Keurvorftelijcke woor4t,
trouw ende gheloOf, met ende beneven de Heeren
Gebrocderen, en alle andere Hertogen tot
Saxent die
indie Verbond treden willen, de Conincki. Majefteyt
by te ftaen ende te helpen,ingevalle defel ve i&de rufti-
ge Regeering van de in 't Roomfchc Rijck befittendc
en nae aenwyfinghdeï Munfterfchen Vrede, tot hem
toekomende Provinciën, Hertoghdommen, ende
Landen, en derfelver Reghten en Gereghtigheden
aengevochtenen geturbeert fouden wordeti.

.. Sai de Evangelifche Religie, naer inhoudt des Vrede-
Slot, in haere Coninghlijcke Alajefteyts Geuworfte
Jijcke Doorlughtigheyts Landen, en in de hier naeft
toe tfedende iri 't Rijck h^bendc en ftóendé Ρτονίη-
ciea, alletóijts oprecht onderhouden ^ en teghenalle
machinatien en geweldt
conjnnilis virièut) op 't krach.
-: i tigliftbetchutwerden. ^^ '·.<—·ν·,

Willende Conincklijcke Majefteyt irt ίβίΛ»,'en
' Ceurvorftelijcke Dooriuchtigheyt tot ^
λ*» iii allè
raedtflagen en deffeynes, welcke tot des Heylighen
·· RijcitsDuytfcheNatie, oock Geurvorften en Sten-
ïlen , Reghten en Vryheden, aengefien cnde.gh^
meent fijn, tiaer ^vermogen elckander bevordeien
Ïnfeconderen, ·;ΐ'0···' . Jiis.^.v.iisriii-- 'ù

V. ^ ·, ■

• Deafliìftentie en werckelijcke hulp vérfpreecki: dè
Onincklijcke Majefteyt, aen'tGearivorfbelijckè
tìuys tot
Saxea op vereyflèndetì nòodtvali foo wan-
'neerTyby wylendaertoegevordertWerden,
mexdrie
'duyffnt Mannen te Paerden te Voetì iéa fobdanìgeh
Arrnée met ordinari® foldye ('onderhouden , gelijck
mede het Céur-ende Vorftelijck Hays tot tei» gèiÜ-
méiitlijck, onder de direftie en'tcbmmandemeot
Vain fijn Ceürvórftelijcke Dooriuchtigheyt, wedet
-i
óifivde Conincklijcke Majefteyt mantte

FeértenteVòeti-in gevalhet denpodt vèreyfcht, töe
Ite' fchicken, eti den ordemélicketi Sold tot ^ier^e-:
'lijekén Armee toe te reycken, figh verbinden, dogh
ftl dèfe iWi geftelde hulpna tóegedfigeriden ghe-i
'▼allè vergrootVia-deriV enfigh"dei#iSgènnjtÈrbefchà-'
jiiàiheyt der faccken yederroael vcrgelijcken , oock

een yederfchuldigh zijn op gedaene naricht, metfoo;
danige hulpê niet te verfuymen, maer paraet te fijn.
De Krijghs-materialen aenStucken ende Munitie "—
als mede die provifie aen Vivres en Voeraéic fai hy
verfchafFen, aen dewelcke de hulp gefchiecR. Edogh
ftaet yder deel vry fijn Armee met een lichte Artilleryc
na bevinden te voorfien,

VI

By d'Armée in'tVeldt behoudt deConincklijcke
Majefteyt de diredie, dogh foodanigh, datmetden
Keur-Saxifchen Generael alles getrouwelijck gecom-
municeert, en der felver voorflagen en goetvinden
niet verworpen, oock van de Coninghlijcke iVÏaje-
fteyt wat in den Krijghs-raedt na ghewoonheyt mach
beflooten werden, foodanigh-werde gedirigeert, fuics
a|s het de Krijghs-reden alle-malen fai bevorderen·
Dan by foo verre fijne Keurvorftelijcke Doorlugh-
tighey t tot
Saxen, of op der felver bewilligingh Her-
togh AugufiuSi fijn Vorftelijcke Dooriuchtigheyt op
eenetijdt te Velde zijn wilden, foo blijft denfelven
precedentie in den Krijgs-rade en voorvallende aöien,
alfoo dat van den felven het
luoordt gegeven, en alles
met voorweten en naem der Sweedfche Generael ge-
dirigeert fai werden.

VII.

Het Krijghs-recht blijft yder deel apart, en werdt
aen yeder Generaliteyt de beftraffingh en executie der
txceffen vry gelaten ; Dan by foo verre een hooghor
OfEcier yetwesquamete delinqueren, foo wanneet
beydede Armeen in'tVeldt geconjungeert ftaen, fai
defwegen een generael Krijghs-»echt gehouden wer-
den, ende de ^ executie
cmvmni nom»e volftrecc-
kén.

VIII.

By aldien fijn Gonincklijcke Majefteyt, met fijn
Keurvorftelijcke Dooriuchtigheyt en Geallieerden,
gedwongen werden oiFenfive te gaen, en deir
Allerhooghften de Wapenen na wenfch fegenen wil· '
de, dat d'Armeen in
's Vyandts Landt inquartierden,
foo fullen dieQuariieren aller-zijdts na proportie der
hulpe uytgedeelc ende genooten werden.

IX.

Defe confoederatie fai op i^/f» Jaren van dato een
verbindelijck gehouden werden, en gqpn van de par-
tyen tuflchen wylen veroorlooft zijn, fonder des an-
deren voorweten of confent, figh in eenigh Tradaet,
dat-dit Verbondtcontrarieert, in te laten j Naer dit
verloop der
thie» Jaren, ftaet yder deel vry dit Vcr-
boncitte continueren, of een nieuw aen te rechten, öf
figh uyt het fclve gantfchelijck te begeven
5 dan dat
deel, foo by verloop van Jaeren wil renanderen,
felfulckshet andere deel fs» half Jaer te voor notlfi··
ceren.

X.

DewijlditVerfaondtgheen andereinfichtheeft, ali
debéftellingh des Heyligen Roomfchen Rijcks feeo"
kerheyt,
Wififalifchén Vrede ^ ea handthavingh der
Gedts-dienfi, foo ftaet aen alle andere Kqur-etlde Vor-
ften des Rijcks, en particulierlijck oock de Coninghr
lijckè Majefteyten van
Vrmkr^(k'tn J)tnmerckm> vry
en open,figh defe Alliantie mededeelachtigh te maec-
kenj Edogh dat van fulcks fijn Goninghlijok^M»"
jefteyt van ΛτίΛβί ende Ceurvórftélücke Door-
iuchtigheyt
totSextn, defwégende tydèlijcke enge-
WQonlijcke aenijicldingh ghefchiède, oock figh der
hul^e en andere conditiën, dewelcke met dit ver»
bondt té fatneijfeeiten
konnén , conform bctuyght

weiden.

• " XI-

Ifl geval oock fijb Ceurvorftelijcke Dooriuchtigheyt '

toffaitm, cenigh mifrioegen met spdere Keur-endS
Vóïften des Rijcks 'móchte overkómen , «f f"»^
yehvesvoorvièl, ?twtelck in hiet Keur-ende Vonte^
Mjck fiuystot iejf^ , -felfiiftondtiii 't
goede af geha^
dÈlt ïè werden, fai fijnConincklijckeMajefteyt de»
felver Vèrtiïiddellöèhwederzijdts offereren «n troa·
tvèlijckïenwehdiin, opdat tegen dit Verb^dcg^P

.hfadeföis onifta, bm'twelck te doen fijnC^rvet-
ftelijckcDootluchtigheyttotitf^fiw, oock eerbiedipfi


-ocr page 895-

ioudc.

XII,

Van dit Verbondc hebbch de Conincklijcke Maje-
fleyt tot iwiA» en Ceurvorftelijcke Doorluchtigheyc
tot
Saxen , ge-excipieert de Roomfch Keyferlijckc
Majefteyt, voor foo lange defclve tegen de
Religie, de
Munflerfche Vrede-Slot , en der felver Keyferlijcke
capitulatie, oock andere met hec Ceur-Huys tot
Saxen
opgerichtede Pachten, datelijck wil handelen, ghelijck
oock fijn Ccur-vorftelijcke Doorluchtigheyc tot
Saxm
fighhier by defgelijcks bedinght, dat hy, voor foo
veel de voor-aen-beduydehulpe betreft niet ghebon-
den wil zijn, by foo verre de Coninghlijcke Maje-
fteyt tot
Sweden, met andere Potentaten buyten 'tRijk
roeenigen Oorlogh foude komen.

Alle voorfchreve Pada, fullen getrouwelijck ende
vaft, in oprechten geloove gehouden werden ; En de-
wijl ditTradlaet van fijn Coninghlijcke Majefteyt tot
Swedt», en Ceurvorftelijcke Doorluchtigheyt tot
Saxen, door de hiertoe verordineerde Gevolmagh-
tighden op Ratificatie gefloten is, alfoo fullen defelve
binneni/r/iMaenden ingebracht en jegens den ande-
ren uytgewiflelt werden. Gedaen tot H«/d:n
fefden
Juiy fiflhienhondert fes-enfefligh.

Van wegen fijn Konincklijcke Majefteyt tot Swe-
den, mijnen ghenadighften Koningh ende
Heere, Geteeckent

{L.S.) SteneBielke.

Van wegen J. L. des Heere Keurvorft tot Saxen.
Geteecketat

{L.S.) Augufi. H.zu Sackfen.

ï^alfJuiioi^Dei^fcc Ysbrantstoebecin (i:onft«:en=
tii aeto£E|l met öcn ï^ecc ötjcy-Cancelffc / om te öcbs
tini Dan Den ïüoningö be boo? befen becfocöte
neutral i-
tey t,
toac»: op ben gemelben agcp-Canceliec/ toeecn^
ben Jtonina üerftlaect ïjeeft / bat fijn Jföaj ejl. rappojt
ontfangen geb&enbe obec'tboojfs fubject inbe
twee
laetfïc tTonfecentieo tuffcljen öeec oBeÖouben/ 8φβΓ=
fecrt toa^ / enbe naer rijpe oijectoegtnfle i)oe becce be
iïractaten met
Engelandt inben boojïeben giace opges
ricI)t/fijnJ®aje(i.toecbonben/ enOe omtrent'tboojfs
IJomrt/BcconjibccecctmocBtetoojben/ enbe patticn=
iierlijch in acïjtinae genomen/ enbe bienbolgenbe gof t=
geljonben Ijabt fijn toclgemepnbe ©fficien aenbe re^
fpectibefórpgcnbef^actpentot bien cpnbe aen tebie:
Dcn/nirta«iberiS ijabt Iionnen oojbcelen/ al^ batbe
boo;f3 €Daractet incompatibel toa^ met bie ban
Par-
tye,
enbe genegen 5ijnbe in befenfoobanigö te p?ocebc=
ren/bat alle be (jooge
Partyen in tjet tcgcntooo?bigö
<0o?logi)^-toeffn/ mctgcruliftept enbe bolftomen con^
fibentieljaecintetcfTenin Ijanben ban fijn llföajefiept
bctroutoen moeijteji/ gerefolbrect ïjabbe aen Ijaer
.ίβοΒ. mitfgaöcc^ bc boo?noembe öooge geintcrcfleecs
bfn be tioojfs örgeerbe becfeecftecinge ban neutraliteyt
abfolutelijcii te geben/ foo toanneer fijne jl©aje(ieiit
becnemenfoufleDat be booifcgjebe aengeboben
Mc·
diatieboojaengenacm opgenomen enbe geacc(pteert
foube toefen,
ify }^ecc Ysbrant öeeft naer beleefbe.
contefiatie ban aengenaemDept ober be boojfcöjebe
din MajefÏept^ iiefolutie enbe 39ecltlaringge/ enbe
nacrgebaencbecfeeciseringe/ bat naer be henni^ bic
«l'iiptjöcbcrïanbt Ijab bp jjaec omtrent

tboo^fcfeebe pointt ban neutraliteyt gernfl gijefielt
Jijnbe/ geenfttiacigöeptfeubetoojbcngöimaecftt in
yet accepteren ban be aengebobene
mediatie, meer bat
naer fijn opinie noobigi) foube sijn be boo?fcB?febebfCi
«laringe in foogoebe enbe benbige termen te boen cou=
töfren/ bat geen plaetfe tot eenigefcrupulen ofbi(fi=
boitie ober bipben mocljte. <l5emelbe geeie iiabt baer
w gcacquifeert en berfeechert bat be ejctenjïc banbe
boo?fcl)?ebc ©erWaringe bolftomentlgch enbe tot con=
tcntement gebaen foube toerben/ met bpboeginge/
bat bcnftonincft in'tgeene boo?fcl)jeben i^/ ijaet
i30; Mog.foobetre te gemoet getreben 5tjnbe/ niet
ttoöffcien ftcwbe/ of befelbe fouben grìiicftcgcboegei

\\(t66. wanneer fijn Majefteyt yetsdergelijcfcs toegomen

Bfi-

limtuit'
Ittim
hu
l|tj.
ifflrt·
lm.

verfiePoindicn, particulicriöf& onitrent be bccfoch:
te bfranbetingö in'tElbinghfe Tradlaet,. inconfojs
mité ban 't gret: bien aengacnbe trr nebcr geflclt toa^
in 'tiactfie projeö: ban bie jpbe obergegcben / enbe
ben twaeJfden ber boojleben JÜSaent Ijaer lìfòng*
toegefonben 5 meer-gemelben ï^ercebefgel0f):urflcfr=
be be anbere Poinden in 't boo?fcl)?cbe projetì: inffues
renbe / confbjm'tgeene biei aengacnbe mebe booi
befen ober gefcijjeben uptgenomen b£U in
't Itctijcs
itri banbe AfacaenfchebiflTcrenten/ inbepcriobeconi
tinerenbe be b^rootinge banöe ^omme be
pjsEtmfirn
ban intereflen bp fijne «5: nagegebrn/ maer ecfjitr ge
petfTfieert toicrt öp'tge-epfle capitaci ban hondcrt
vijftigh duyfent iïi)o;Dadber^, ©e I^ecr Ysbrants
Öeeftbp fijn anttooojbe op be booifclijebe^jopcfitie
befelbe/boIgen^beojbjciSacnliemgegebrn/ ten beele
tegen gefpioocften/ enbe ten beele ol^ ongelafi sijnöe/
gebeciineert. i|em toifrt boo?tg in beboicftcn gegcben
ofnictgerabenfoube toefen be (Sroupr^ bpljaerïlo.
jiöog. gebefiineert naer Holfteyn, niet te boen mats
cöcren/ alfoe naer be boojfcöjebc berfeechcringijc ijan
neutraliteyt tocgrn^ bieil ïloiintcïü gcbarn / rnbrnacr
ftet goet fuccc^ banbe Söataillie tfBcn^be<öngelfclje
©ïoot gcobtineert/ beu ïtontncft ban Denemarcken
banniemant ter Jüierelteenigc ftonrigftept te befoj'
gcnöcbbcnbe/ I)ftbecfenbcubanbeboo?fcb?ebe iCtoci
pe^naer Holfteyn boojnocmt/ nergcn^ toebienfïigij/
enbe niet anber^ al^ een manifefl tcpcftcn banbiffi^
bentie toefen ftonbe/ firpbigö tegen^ be pjoteflatie bie
toeberjijt^gegebentoag/ tot ïjerflelling!) banbe booa
rigeconfibentie,

©eïiïija'€anceIiecboeirt)be berber^ baerbp/ bat
ftjn ïionlngö boo? be boo^fcDjebe ©erttlaringö ban
neutraliteyt aen ftaec i®o. IHÖog. gcgeben ijebbenbe be
bcrfeccfteringe/ bp öaet begeert/ üa(ieIycI»bcrtrou=
be bat befelbe infgeïijicoberöobigöfonben jijn tot ge^
cuflöept enbe fecuriteptban fnne Uaajieflept te pje^
fleren be
Guarantie bp Baer ©0. j©og. boo| tjem
i
|eecYibrantsgï|ep?effnteert/ enbe bat öpmibbeleca
tojjle enbe maftoact)tingc,batbenoobtge^ctebenbe
bO0?fcij?ebe Guarantie bp Ijact ©0. j®®. ge-cjcpci
bieertfoube toecben / geenfruarigUeptfonbemaecften
biergelijcfteStcte ban
Guarantie npt naemban öaec
i|o..flÖo.iepaffeccn.

ï^p ijecft baer op geanttooojt / bat ftp be boojfcB?e-
bepiopofïtie/ raecl^cnbebetopBoubcn banbci^rou^
pf^ naer Holfteyn grbefiineert/ enbeijct ej-pebtrrcH
banbe bfrfocijte ?icte ban Guarantie acn Jjafr
.liBog. foube lacten gelangcn enbe aenbe felberecom-·
manbcrcn/ enbe bat ijp npt be©echïacingc banfgne
.fEajefïcptbanDenemarckenfelbfr/ enbeuptbe 0?«

banfjaer J^o.lBog. f]rm toegefonben/ boüto-
mentlijcii geinfojmeertsijnbe ban ber felber refpcctibc
gocbe mcpningb omtrent be armature in Denemarc-
ken boojnoemtaengefiflt toojbenbe/ geen reöen bont
bic i)em fouben biffnabrren f)et pafTerrn banbe boo^
fcD?ebe Hete ban Guarantie op ïjeni begeert/ foo toan-
neer f)p gbefïen foube öebben be boo?fcD?cbe berfecCi
&eringeofte©erh!acingebanneucraliteyc in fooDanti
ge termen gecouc&eert/ bat foo toel öaer i^o. JiEiog.
ai^ ben ba<}gb~grmelben ttoningg ban Denemarc-
ken , baerinne bolHoomen gern^licpbt fouben ïjeb^
ben.

^ebcrt ontfinglj Coppe ban be^ ïltoningB^ Oetïa' ® «if-
ratieopöetfubjcrtbanbeberfocöte
neutraliteyt: bfe»ÓnfncS
te fien onbcr be Binneiandtfche faccRen. ?llenben Sp o»
i^eer Pompone, ^Bmbaffabeur ban Vranckrijck, toa^ ntutteri-
gelijche Coppe gegeben : befelbe qttam baer ober met "p
ben ï^eer
Ysbrants confereren enbe fijn ongenorgni
tooncn/ bat in befelbe fgn föoninglj genoemt enbe
rent"·
acBter gefielt toag/ atljter ben fóoningi) ban£nge- barcobtc
landt,
'ttoeich fijn «Sb.bcrftïacrbe niet te fullen paffe? eJJL-,.
ren : enbe bp ben Ifeer
Ysbrants pjinripalijch gerc; ne mtt
marqueerti Eerftelijck bat inbe boojfcljiebe ^ectó' Sr
ratie ban neutraliteyt geinfereert toa^ een gDefteele "ienVi
periobe/ beginnenbe/ii'/rwfew
videatur fcrupntus uni ,
alt erive parti injici fofe.ì}ìsm%n
Opinie HÌCt ollccn
onnoWgo en onbienfligötoa^/ maer oocfe'tgöeöerle

toercfe

en OOR LDGH.i VSes-m-ve^mghfic Boeti 879

iacfeljeptiDoonthontteMtDe nccö rcfteretide contra-


-ocr page 896-

88ο S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

i666. fctjcccft becbacBt maetfite/ een cffluacDc ben ecne

__ pofitibebecfilacfnaBtJaftininfiHiccnbe/ datdeoffi-

cien. van oiediatie, die'cdien Koningh belieft hadc ce
prefenteren, gefondeert waeren in 't Traélaec dat de-
felve met Engelandc hadde ;
(ffinlie Dat fjetfoobatlcn
mediatiebDoI/ Die Ben ISoning banEogelandtQoetit
BetìontJin fjaDt te accf pteren / natnentlgcft Die gefon·
Dcecttna^ in 't uoojfj ©ractact.

g^at DP nate infpectic ban'trapecfleöacötfCcace
taet in 't
achtile ^Scttjcltel toan Dien DebonDen (jaD cen
bupDdrjcfte flipulatte/ bp Detoelcfte belooft toietDe/
Dat onaenaefìen «{^fftcienban JQcDtattebpecnban'
De <l?econfoeDeccccDcn acnQcbient/ Defelbe ebentuel
Qei)ouDen toa^ na becloop ban
vier maenDen / te tecc'
henen banDen Daglj ban DegcDanenotificatie/ fijn
<5eallifecDe toe te fenDen De beloofOc aupiliaice (Ccou^
pen/'t totIcS niet alleen bicccte (ttijDis taia^ tnet De o^
Dce^ Öemi^tec
Ystrantsbp Ijaecgo. JBoff.eeaeben
om alDaec 't obtinecen ren belofte Dat Dien tlloning De
SpanDen ban De ^taet tegmen gare (0ealIieecDen
niet foube aflifiecen / maec ooch itlaecIijcR Deflcueec»
De De belofte ban
neucraiiteyc gem ban boegficn Dien
«oninglj foo liberalijcft bp monDegeDaen/ enDeDie
fijn JiBajeftept in boojfcljjebe (ÖncfC&jiflelöcbeDe»
clacntie fcfjeen tetoiUen bafi ftellen.

®en tweeden ; ® at De belofte ban geen hòftiliteyt
te fullen plegöen / immeDiateltjcft acljtec De boo?=
fcf);ebe pecioDe boIgenDe feee naDencbeitjch gelintt=
teect enDe gebonDen tta^ acnbe tijDt Dat De^ Stonine);
mediatie Dupcetl fouDe / dumfaci reducend/e Üacra Ma-
jefias ailahtrat >
't toeich of teflectie Debben bonDe op
Oen inljouDt ban 'tboojfs achtfte^CrtijcBcl enDe Den
ttiDt baec inne gebetermineect of immec^ Ì)aecì|o.
^og. in een abfolute onfcecbecgept (lelDe / goe lange
De felbe ban&ebo0?fcljiebeneutraliteytfouDe bonnen
gatiDecen/ alfoo l)et in De bipe Difpofitte ban fijne
H^ajeflcpt (t/nbe aUe ogenblicit fi|ne <^fficienban
Mediatie te Doen opöouben / bpflebolgeoocbinDef·
ftïf^ belieben ftonDe (igö bupten
neutraliteyt te pel-
len 'tallen tijDe al| Ijet Ijem bjel fouDeggeballen;
3@aecinne of toel Ditabantagefcgeentecefïberen/
Dat baec Ho. JHog. goopfonben mogen üebben om
in fulclten gl)ebal Dien ISonlngg boo? gaecenbetot
maintien ban Ijacc accecate faecbe te bonnen Difpo*
neren / ebcntoel confibetabel toa^ / of niet Bet tegen»
Deel meect'appKBenDecentoa^/ tencegacDebanbe
Defecence Die men albiec getoont gaD booj
Engelandt
en De fflcactaten met Defelbe gemaecbt/meec al^ boo;
De Ccactaten met gaec ^o. JIQog. opgecectjt enbe
ten teguacDe ban De betoujie imaginaice engagemen>
ten aen
Engelandt boo?noemt DetoelcBemengoeDts
gebonben gabt figgbuptennoobtteappiicecen/ bO'
ben D' obligatie Debiclche inDeboo?fcg;ebe €cactaten
felfi^ cefibeccben / enDe ofbpgebolgenietbetectoa^
De boo^fcgjebe onfeecbete goope ban Dien iÌtonincB
epnDelbcb te gebiinnen/ te cugge te pellen/ cnDe
Daecboo? te becbiefen cen feechece pip^ulatie ban
neu-
traiitéyt
geDupcenDeDefen gegeelen (©ojlogg.

Eyndeiijck gabt gecemacqiieect Dat De boo}fcg;ebe
belofte ban
neutraliteyt niet DupbelijcR genoecg ge-ep»
timeect taa^ / enDe Dat be taoojben
nihil hoflile in alte·
riufve favorem aggreffurm biat meecDec ge-^'tetta
Decct/ enbe op alle in Defen ^o;logg geinteceffeecbe
geappliceect/ enbe Dat boo;t^ De boo;fcgjebe belofte
conform De boa;gecoei;begaec]|a IBog.o^bje^ggei
D?efTeect begaoïDe te too?Den.
ï©Kt ïleeccn itmbaffabeuc^
banVranckrljckgeb»
ö® üooifcgjebe €g?i|ïelijclte Declaratieal^pjejui
^btn bfciabel aenbe góoggepDtbangacenfSoninchomDe
siticf reben glee booj becgaelt / aenben l^eec Rijcx Cance-
«ance- liertecuggcgeflupct/ Dani^biefaecbeineenconfe.
rime" β^εϊ^ε gegouDen foo beccc geaccomi

DKiÏpit moDcect / om een belofte Dat De meecgemelbe Decla<
catie fooDanicg geceD;effeecc foube biojbett bat ban
Dien ftoninclt geenDetecminatieinbencanggbanDe
googgP-gemelDe ftoninclt ban
Vranckrijcken Enge-
landt
gcbaen foube tooiben.

i|p geeft ban De boo^fcgjebc Declaratie ftenniffe
enDe copie gegebm aenDen @eec iSefïDent ban^enne^

mattlten alfoo fuicjc ban iueggenbien Confncft m.
gemnietgeDaentoa^/ Daer ober De felbe bethlatrb«
mifnoegtjen ggetoont tè ftebben i tnaec aengaenhe "
De nieetgcmelDe
declaratie felbe tconbe (|(n (gti fie
weepe Difftcultept ober De paffagie giec booi iii
tweede Semarque gementioneect oojbelenbetiat fiin
Itonincb gecup gepelt bcgoo;De te toefen/ nebunccn
DeDefen
gehelen (©o?logh. « ""ΐ-κη.

®e Heer Ysbrants geeft mebe met Den fètecBfifr lÌf·
Cancelifc ober De meecgfmelbe Declaratie neconfc" 5'

reert enbe öeRemarques gier boo?geroe?taeiiDeftlbc

boo?gcD?agen/ Daer op fi)n (CD. infïflnificanre («=
men/ gewotepeertgeeft/ DatDeintentienbanliiin C"®
fitonincft in't comgccen
banDe felbe DeclatatiemjrffM ®ΐ)'ί·
en goet / en op foobane illatien/ al^ gp lleei
YTbrants 1?.'°" ^

Daer uptgettoclien/enDepactifulietl6cftbpf!jneerfte

Sem'atque geallegeert gaDt/ noptgebacgttoajoi,
toeeP / maec bat men ter contrarie gemetnt habbat
D'eictenpe banDe boo;fcg;ebe perioDc niet IjaecËo
JBog. raaerbeel eer
Engelandt, onaengenafmte
De toefen j enbe Dat get een injurie enDeenQhcli]c&
aengebaen toa^ aen^&gne j®ajePeptDeflclféodtiii
meeningg op foobanige tojjfe t' intcrpjeteccn ; (Snöf
ggelijcb gp omeenmanifepep;eubetegebenbanbe
boo;fcg;ebe fijn ftoninch fincere intentie aen De &mt
IPompone/ alg Defelbe gem De boojfcgicbe bpötm
ïleer
Ysbrants gebatte fcrupule beftent maechte/fons
Der eenigge gafitatie oftiabeDcncbenaenPonb^tu^
blaert gaDt/ Dat men Deboo?fcg
;ebepeciDbegcbce<
Igch füuDe bonnen uptlaten / Dat gp alfoo ooch tegcn<
tooojbicg Defelbe berblaringe aen gem retiteecbe / en
Dat Den {|ecr
Appelboom ojD?e fouDe gebben om liacc
Ho. HSog. banDe boo?fcg;ebej&ijnj|@ajePept^(inc(>
re intentie omtrent Den ingouDebauDeboojfciijetie
periobetebetfeecfteren.

HP geeft Daer op geanttooo;bt / Dat nàeftjneopi^
nie niet alleen Dienpigg maer oocb noobigO foube
5ijn / Dat get boo?fcg?ebe officie Doo? Den Heer
Appel-
boom
bp geer Ho. IBog. afgelepbt toierDt / om boo;
te bomen D'impjeffie engefonDeerDeomb^ge/ bie
Defelbe foo toel al^ gp Heer
Ysbrants uptbei)doj<
fcg;ebe perioDefouDemoggen op nemen; S&atbeil^
iatien Daer ober bp-gemgemaecbtberregefocSttaie·
ren/ maer al te tapelgcft repbeerDen in be flftac»
taten/ Daer toe in De meergeDacgte pctiobegerefe·
reert toierDt/ Dat Defelbe bp gem niet ggeremaic*
gueert / en fonber efclairciffemetit Daer ober te gtbbcn
geacnuiefceert foube toerDen ; 4Sn gelijcb gp met re·
Den met berDer ban Dien Coningb^ intentie habt
bonnen oojDeelen / al# boo; foo beel fltjn Hajeftept
goeDtggebonDen gaDt / Defelbe bp De boo2f3 fijne
fcg;iftelgcke declaratie te openbaren/ Detgpt^ec
Ysbrants oocb alfoo tegentooojDigj reDen gabt tete·
fererenaenget folemnele efclairc ffement/ bat fp
€b: gem Daer ontrent beliefbe tegeben/enaenbe
bechlaringg/ Dat De meccgeDagtetietioDe nptgelaten
foube toerben.

({3emelbe H^ec B^cft l>aer op aen gem getoont een
anber concept
ban ^^cclaratie/ toaer in-gp ©ere
Ysbrants naec lectuce remarcqueetbe/ bat aUetn
Defen ©ojlocg geintereffeerDcn met namen
ge-eppji»
meert toaren/ begalbenDen fioninggban Denn^
marcken, 't toelcb fijn «ÖD: meenbe ggeremebieert »
bonnen toojDen; ©p geeft meDe toel ggepenbatoe
mecr-geDacgteperiobeupt gelaten toa^/
De paffagie bp fgne
tweede öemarcque
beert / toaer omtrent aen b' een Sflöegcbawn®" "
confiberatiengier boo? ggecoert/ cnbanfflit«OiK
ggebaen een poptibe becBlaringg / Dat fijn «onmBD
peg De ganDen niet fouDe laten binDen / om gwsuP'

cettbc hen mbeelcn «©oJlnnh Neutrael temOttOT Dip

ben / enDe mn uwhiuhu· « «»."·(
gccneDiefonDecrebeninOen φοίΐαφ fotaetoUKn

®e Heer Ysbrants geeft Daer op gefepDt / Dot gare
IBog: ggepetfuaDeert ^nbe / ban bim
ling met reben affiPentie in Def?n ©oitog « «o»'
nen epffcgeti / ongettoijffelt fouben wetenbe cm / rm
minpenbooïBacctwtpe.aewPBÖifïeittf^^JJ^


-ocr page 897-

cn ο OR LOG Ses en Veernghfle Boeck 88 I

ui bflti gitiupienbc ùen booiftDjebe <©ο?Ιοφ scen bpant-
fthap tKin r$n iBaieftept te moeten becttacfiten / en&e
^ basrom berfottjt Datìiepectobe in De meecgöemelDe
©eciatatie / erpiimecenüe De öeloftc ban
Nutraiiteyt
op (laDoIgenbe ofte eentge anbere / (n fubltantte eelpbe
lOijfeeetoucfjeectmotötetoojDen/ Satra UytHasconu-

ittur feft duranti he hllifnibilquicqttambeflUt cantra tadt-
ftinm Bflgiumtjuiquein hllshocfiiciesac ¥xderatos lentatu-
ren, lerUmjut bcjltl/m mullatn omnino cftm MrtSe vtl indiriSi
l»mm.

jEiiöalben 't geen boojfj t^ / D«ft öen ii«t aotfiji-
CanccliecgOecemaccgueect battieboo;f3 ejCtenfite al-
leenltic& appUtaOcl biais / op Qe een ban De bcögOcnbe
uaripen / enùe of toaec tnasi 't geen bp gem geinfi-
üueectbifecbt/ Datföne Hafcfleptbanbjegbenbaec
lio. làog. niet te bectoacljten i)ai> eentgg betfoetb ban
Nutraiiteyt,in faöeuc ban be tegenpactpe/ batηοφ»
tanjï ban fffneiBaieflept niet anöeci piocebecenBon»
bi / ali een gel()cfiluptienbe beïölactngö ban
onparty-
dtge Nutraiitey t, ten ceguatb ban bepùe partpen. ]^et
cduUatbanbe boo7ftg;ebeconfecentici0 gebieeflcene
ber&laciiigD ban bat be faetbe in nabec beliùecatie ge^
l(Pt)t / en oat t)em ban bten ifóontng^ cefolutte benni^
gcdcbenfoutiebiecben.
<0p&e{)iec boo
?ggc|Ïeit>c lafiban ben dertienden
sWi51uip
/Deeftben^eec Ysbrantsin'tDegtnban Augu.
« ftui met Den ï^eec JSjJit-tfanceUec oefpjoocBen : 5®te
Μ bec&laecDeopgcteerfìepoinct/ toaecbp gaecll^oogD
iistijiiaag. bIfTicuUeecDmoe abfolute Decntetinggeban't
"" «flbingfcDeCcactaet/ becBlaect (jceft becbionbectte
jtfii/Datf)aec]go.|Bo.cef
[c)c(egenomen [jabbe opeen

ómtdöffelöcB fiabbe 'bonnen gcblDcBen upt beti^joittt
ban tonbent / al boo^twee naaenben aen fiem ooetge-
ietiect / bat D(en ]^ontng{) nfet ucggeecbe op be cafliacle
ban 't boojfcDjebe (Ccactaet/maec op be becanbecinge
banDUntnDe pointtenbp'tboo;rtt)?ebe project gge»
fpecificeett.

^at ben^onfngD tnfggclücBjtbanbenboo;fIagg /
omDenConfnggban Denemarckenneutcaelte Bou'·
ben / ben tgb ban drie jiBaenben / al lange gebefl|teect
Dabbe/ boo; be gebane becBlacingebat fijne lliia)e0ept
ten ceguacbe ban ben geb^ee^iben Moscovifchen (00}'

oagementmetEngeiandt, benlSontng^ban Denne-
marcken (φ gebolge ongemoept foube laten / enbe bat

...... ' .....aBajeflept opbe

gebaen/notgon»
_.ontngÖ ban
Denemarc-
ken,
foo biel βΐ^ boo} be anbece Btügenbe pact pen/ ge:
'tect^iabbéeen ftgjtfteljicBe becfeecRec(ngi) ban
utcalttept.

^an b)at aengingQ be begeecte ban iiaec ^o. l^og
mbe boojfiöiebebec felbec cefolutie betbat / om be be-
lofte ban j^eutcaUtept e);p;efreiycii te boeninfluecen f η t
oeConbtntie/baeclnnebebebiufleanbece poinctenaf '

oninggbaec toe nfet ggebtfponeett foube Bonnen
Nt>(n/ nabemaellDne lEajefieptbefelbeinbebe^e
(nbe bcagtigfte fo^me / onbec fpn Soninglgtbe SCegel
wbeSlentepcBenlngeÖaDbenboenbetbattenfneenfo»
pnele 3ltte/appU(abel op alle be Bcpgenbe pattpen/
oaet inne geen becanbetingöe notö tn be fojme «otB fn
« materie te becbjatöten toaii ^at ftp oocB niet Bon^
oe betmoeben bat öaec ^oogfi jBog» op be boo?fc|)iebe
fojmalitept fouben toilien petflflecen / tectoftl be felbi
ntten be anbete öooge ftcflbenbe pattpen / f η Bet effen-
we tontentement enbe genoegöfame becfeetbicingfle
OliebacnbiaiÏ i <iEpnbeltitB fepbe bat Baec «oogB leo»

pintjebecBiacinge/ banbe ^eeteniStatenbanatcegt
tefuHenblfponeten
I ombefaecBe ban Gtoot lohan
w tonfojmiti ban be gebanen boo?(ïagB / ft laten bjen»
BenMnCommiffarifentoelaenofjenaem toai / maet
wtBettebJenftftentoaceeebieefÌ/ batget booifcBie»
ban gaec ^οαθ ISogtienbe albectpbtj»
tttoiMfthwigefieit/ enbebe »o«}ftSKtie ((fotntte

VDecl,

6p be ^eeren ^taetcn tian Uytrechc upt gge^^ 1666
biectBt ; (0p bat tjet (lupten banbe betou^ ton^ .
bentfe aen De boojfrlijeoe pactitullete factfie niet '
mocgte Bomen te actcocgccen / oojbeelenbe boo}
toebec söbtji intercffe enbe refpett onbienltigB te
ft)n/bat beboojfcD^ebe ronbeiute langer ongOcdo*
len/ enbebe bjlemfigapbanfjjnciiaa/cftcpten t)ae(
Igo. IlSog. langer tnonfeecBecÌ
)iPt bleef.

«OemelDe ^eer beDuceerbe b^tiDloopigg be reben
bjaecom gaer l|o. jHQog. onbef loaect beboojDen toe te
ftaen / be beranbcringe in ' t «ClbingfcDe ^ractaet ban
De ^Wecbftlje 3Öb^gfP^(tcnbeect /enbein'tboorgei'
roerbe laetfte project gctnfereert / oo;Declcnbe/foa
bianneer men genegen toast beb;ienbf(t)apregBtte
tonfoliber en enbe flanDtbe|iig|) te maecBen / bat men
upt ben toeege lupmenenbeaffcDaffen mofle/fil't
Odene toaer in b'een ofb'anberban be 4Dallieecbeit
benabeelt
ί ofte in fjjn iniereffen enbe toelbaren ban fpn
(©nbetbanen beboet toajr.

d$ijn€b.beblaegBbericB mebe feet obcceeneiSe«
folutte/biebpBaeri^o. iföog.gBenomen foube fpn/
om alle be^cbepen ban j^cutralentebifiteren/teaec
upt niet anber^ al0 allecBanbe onbiilte en onlufle boo}t
Bomen BonDe/ bet)alben bat be boo?f5 refolutie niet
al-
leen
(IrtiDigB ìoasì met gaec epgen majcmieiü / ooigenff
be toelcBe Baec Sjo. jjBog. geen bifitatie uan pmant tee
IDerelb t toilbe gBeboogen / meer ootB tonicarieerbe
Daerepgen ^laccaten in't begin ban ben (i^o?logD ge-
emaneert/ bolgendbetoelcbe beboo}ft|)?ebe^tBepen
benlgeutcelen/meMFBibitie ban beljoo?lt)cBe3^af<=
pooïten/ ^ee-®?ieben/ Certepartien/ entognofte-
menten/ fonbeteenigfiebecbet moleflatie onbetjjin-
bert bermoc^ten te pafTeren»

3&envyfdeü iSuguftp jijnbetec 3©ercabetfna8e / «tiw·;.
not^mael^boo^t geb^atBtberfcgepDeniQiffibenban m^ taa
ben ^eete
Ysbrants, c)ctraoibinati0 jnainiftec banS»"*®
befenj$taetaenben»oninol
)cnl^of banSweeden KStJ
5ebect
cenigBen tt)bt gertoaertjü ingeBomen/cnbebanrccan
fpertal0cfifeeeBec<Conffptbanronbentie bp beftee*
tenjStoeebtfcöe jffiinifteri op gljeffflöt / enbe Det»
toaertiEi obergefonbengBetoecflfgnbe / nebenjSfeecBe*
celfòtffibe ban ben
ogemclben locete Ysbran» , (n
bate ben
twaelfden gulp lefticbcn / oBeabbjeffeect aen
ben
Griffier Ruyfch; ï©aecopgï|ebclibetecttf0nbe /
BebbenBaec ^ooag H^og. gBeperfifierrt gBelptbe
ggeperfifteect bjójbt mitiSbefen
/ bp befenbp bec
feloec iKefolutie op 't fubiett ban fijne aenbeboUneS^·
gotiattebendcrthiendenbaec bebootettjigBenomen
ì
enbe (0 boo;t0 goebt gBebonben enbe betlùen bat aeti
ben ggetttelben l|eece
Ysbranu bcBenbt gcmae rBt fou»
betaiecben/ bat Bare ^o-H^og. naereicaminatfeban
'tb$o}fcg;ebe Concept ban
Reconciliatie, baeifnne
gfjeremacr^ueectBebben menigbulbige
aenAotelick-
heden, enbe hamentlgcB in 't eerfte 3l«}jchel / bepe*
tÌOÌie/viltiiliqaidullemidiampliitfprtttpdifeffit , vtl df

itat, bie Baet ^o. I^og. geenfintiEC fouDe bonnen aeno
nemen/temeecalfoo
BetElbìngTeTradiact felfjtmei*
be
têit quid genoemt / enbe bp gBeuolgBc ootB baejc boo}
eenieftnt{( geinfrfngeert foube Bonnen toojbcn.

^at in't tweede SSctgcBcl bp Baet £||oogB IQog. λ
ggerematQueert fgn be tooojben DominUs tirra ΰ mari
beeUBebtoojben r*rrdümii-« foubenbienen letoecben
upt gelaten/ om bat gaer l^o.|I9og ■ niet en p^etenbeet»
ben / notgteoocB eenbenl^onlngO banSweeden ,
Bonben toe (teen eenigB rcgljtomop be ^ee/ obec
Tollen bicettelQcB of inbirectelpcB te bifponecen /
enbe notj^ be tlaufule dc bine ftMuin vifum fmrit »
toelcBe boojfcBKbe tlaufule notoiclpcb foo tuel op albc-
ceptjJgBemaecBte/ aljJnaermaeljü nocB te macC'
BentCcAttaten/ applitabelggemaccBt foube moeten
toecben» .

^atj^aet ^o.iBog oojbeelbenBet derde «rtücBd
t'e«nemael/«/«ry?»« te toefen / betoflleflet booifi0?eb«
ËlbiDghfche TraOaet bientgalben Blaec g(ienoeg{|
toaiJbifponetenbe/ maectotbe laetfle tieriobe
Av«r« cMtigmtt ctc- onaennemciijtB toa^/ aljl
tfet
oegeetee^ftipulmbe toi»/ enbe bjutfitelooi mae-

4ttt W


-ocr page 898-

88i SAK EN van ST AET

1666 ®atijetooo?i»nii''i»«//tMin'tvierde sfittgtBeiin»
■ flueecenöeöet ElbinghfcheTraétaecfifjeenen Bupten
teflupten/aenaljtften'tfelbe ^cacraet nopt entoaii
gerenoveert, Dat) bp tiebebQUfte Elacidatien tlfc nu
gOecafTeect inaccen / enbe naeb^mael fuUbd oot6
fontiec eenfge opmecc&ingtie ofte tntentfe / fnMrcboe;!
genfoube&onnen tncfenegeflelljit
/ batgp l^eece Ys-
brants
becj)all)entieii)oo?fiD?ebe laoo?8aen&e €catta-
ten/tti 'tt)oo;ftO?e))e Slictütlifi ttietìtaggctibe bato
mUbeboettejcp^tmecett / oftebatanbecffntjibetooo?-
ftB?eüetooo?benfoiibcn moeten toojbcn geomitteert/
geljjcg mebe be laetfle tlaufule ban'tfclbe Wrttit^el Sai·
vis mmn, f c. aljS öauftD ongccijmt fjjnbe baec upt ge»
Κφΐ / engclaetenfoube moeten toecben.

^at op 'tvyfd eifctijcbel faube bienen te biecben ge^
geflelt/batgaetlgo.ilgog ineene generale en yerma^
nente befcctptie ban
Contrebande3@aecen/ gfjeen
Scheeps-behoeften enbjilöen tompje^enbeceti/ enbe
ecgtec be ^cgeepU-beDoeften <n beefen Θθί1οβί> te«
ggen0
Enghdandt, g«t p?fncipaeiffe mtbbel tsefenbe /
toaecmebebefen^taet banbiej^t^eafbjeucfi gebaen
loecbt / bat ber^aiben ooc& tn befen <Φο?Ιοαθ niet gge*
pecm(tteect foube moeten tneefen / befeibe aen be
a^panbentoegljeboect tebjojben/ ggelücft ban oot&
8aecSio..fBog.(ngece®iatcaten bfentgalben boo?
befen / enbe notfi jongBIlTn iBactf 0
feftienhondert vy f
en
fefiig gebaen emanecen baec omtrent met begoot
Igthe bifftnctie enbe feiitnctie gefp^oot&en gebben-

^at get fefde lti:töc6el f η min fatfoenlgcBe termen/
al£iSetbolgenbefevende 3ettt)t&eU0getont{ieect/en
batbetöalbenftUrtiS gfieceöieffeett/ en'teen'tanber
(ben ftnoon geftelt fai moeten bjecben.

^at get achAe SSctgtbel fp^eeBenbe ban be Queftf en/
(ufTtBenbeSweedfche
Africaenfche Compagnie tee
(«nre / enbebe <i5eottropeecbeap@efl-3lni>frc{ieCom'
pagniebefee Eenben tetanbece 5Ölie/ ontfiaen ober

't^O?tCabo Corsenbe'tiSCÖfpChriftina, BpbOOti-

0e «efoiutie enbe aenfcBiöWnsUe pettlnentelöt6<ii
gereguleert / enbe bat be fetbe / notgte ten, aenffen ban
't upt te looben tapitael / nocBte ten aenfi en ban eenige
anbece pointen te bupten gegaen foube mogen b)0}beni
enbebatboo? albanbefomme tot eKttnttte enbe ber-
nfetfnggeban &eboo;ftb}e&eeueftten/ banbcfecfpbe
upt te bteben ober 't gepa^'eecbe / geen fnteceft en b)er«
be belooft/ maerbatbebetaUngtieban befetbefom-
metfl boenlöcfe/totnaer'tepnbebanben iegentoooj-
b(geni<^o;logt
)metEngheiandt, onber belofte ban een
rebclgtb intecefl booj't toebomenbe gebi^ereect toerbe.

φβ t be periobe / j« «»w»i» ί di ί j«i fetìffien dtbe»,
fn't
negende 3lltti(Bel tnfLuetinbe/ baec upt gelfiftt
fai moeten biecben: maecbe b)gleobec beputenften
banbefcgabe/ biebe
Sweedrche AfricaenrcheConU
pagnie totlafte ban be boojftUiebe ^Seottcopeerbe
3@c(t-3nbifc{)e Compagnie befec Sanben fu^i;!
neect te Rebben/ nopteenig{i beb)ö^0ep;obuteectij$/
batto ficgbeciialbenbienaengaenbe niet becbecfal
fiebbeninte laten/ bentoteenfimpelcenbopbanbif^
fecententoteene nabeceonbectianbeltngge/ enbeootB
tecbfec occafte baec op (jecieufelficb enbe erndelücft
urgeren/ bat nabemael footoel fiet ^on
Chriftina
metbengebolgfte ban Wen/ aisgfieljeel nieuw Ne-
derlandt,
met'tgeenebaeromtcentfji/ bpb'CngeU
ftOe biolentelütbiif ggeoteupeect / bemacjgtenban
Sweden enbe ban befen jStaet mogen toecbent'fae»
menggeboegibt/ om'teen enbe'tanbec upt be boo?«
ftgjebe {ianbenb)ebecom telibececen.

©atget elfde mtjjthel fn'tgcöeel fai bfenente
toerben geomitteect/ op bat fjaéc^oogó lHoggenbe
be mcdiatiebaec (nnegeboect/ ntet ftBjjnente fieb·
bengdeBotgt/ booj'tggeene aen
Sweden &pbeboo?«
gaenbe aictgcbelen in ggeb)illit|)t too^bt/ immers
bat alleenltjicb bp get fepacaet 9llctnc6el baecfn l^aec
l^oogö iBogenbete bjebenfüny bat be
neutraHteyc
belooft b)ecbe/ {lettoelcliebanbemediatie metfoo;=
banige termen gefubnemct fai mo9«ntoecben/bat be

feibeinediatietu|TcBênbevier(itj)benbe pactpen/tê ié«

'toeten Vranckrijck, Denemarcken, ende haer Hoog
Mog.
aen beeene / enbe ben iSoningf) ban Enghe-
landt aenbeanbetejtjbebooiflDeftcIttticrìie / oijsefn
effect enbe een toaeracötiglj teecacnbaneenoptcth-
teneutralkeyt, foetoel opöaec ï^oosBilSog. al«
op<®enemactRcn/ iëvüevir/happlUabe gficmaciiit
toecbe/ittetlafl lenbe o?b?e aen benbjcl-ggcmei»
beni^eere Ysbrants, ommein tasi 'tboojftSjtbeuMj
jcctmocDte toefen ijetmobel / toaeropalbaer jenficn-
tooo7biggetrabailleecttoo?bt/ 'tfelbe naec beboben^
(ïaenbegaec ï^o.ilSog. Rcmarquesteboen bjejfectn/
latenbetotiber^ alle ben bobberen tnneDoubebantifen /
ftineo}binari!$ boojncgtiggept enbe bicettieeen Dc-
boolen.

BfieBoojtöet cappojt banbe l^eecenGoris,Ef"«i
enbe anbece öaece ifêo. jKog. «©ebeputeecben tot be fa: ffit
6en banSweeden, atètecbolg&ensbec felbec SlsfOie"tias
lutiebanbeneenendertighften 3!ulple(lleben / ofie
bifiteert enbe gge-eicamitieettfiebbenbe/ beiQIlTtberfinm
banbenlleec Ysbrants ,€jctra07blnacf^ lëini^ecrm.
banbefen^taet fn5weeden,gljefcö?eben totStock-S»
holm ben iêventhienden becfelbec iKacttbt / enbe
geabbjefftert aen ben Griffier Ruyfch; 3®aec opgeöi-
libereert fgnbe / id goebtgfjebonben enbe betten / bat
aenbengemelbenïgeer Ysbrants gerefcribeertfal Swc-
ben / bat gp tot gerufil^ept enbe fecurttept ban ben i^·
ningBban Sweden, falbecmogfjen tepeffeeceneeit
aicteban Guarantie b?eber inbe boojftBjebe HSlfli·
be bermeli / mttjS baec tegenjs ontfangenbe enbe ober»
nemenbe een Sfitte ban becfeetfiecinge ofte bccbleringe
banneutraiiceyt, ban fftnejBajeflept/mebe inbe fél»
bejiaiffibegljcmentioneect / enbebatinfoobaeniflfie
termengOecoucBeect/bat footoelBacej^o.iISog.alül
ben Meningi) ban Denemarcken, baerinne bolbomen
gecufigept mogen gebben.

Sin eene nieutoe Conferentie ban ben veerthienden,
Bebbenbe ^oningBlSt&e Commt(facifen inftante'iiniia
Ijjcfi/enbe met becfcBepberebencn ber tBoont / bJacr-Jwi
ommeget beflupt banbe onberganbelfngge tuff^enS
gareni^onintb enbegaeclgo. H^og.niet langdec in
onfeecbergept fiuttnecen enbe ongefloten blpben mog-
te/ofteBpfteitYsbrantsop'tgeenöembonpJBa-
jefiept boo;gBeb;aegBen / enbe in Bet betonffe @?o}ett
longQobecgefonbeneBiefpetifiteerttoeii/BaecBOoglt
IKig. goebemepningfie notBniet ontfangBensaii ;
Bp geeft baec op met biftlnctie gBeamta>oo;bt enbe
Qliefepbt / bat al boo; langBe ggein^cueert biare
eft op be poincten betoelt&e banben beginne aen ban

enbe bat get be(lupt obec be felbe niet ban B^ni biegenjF
Baec^o. it^og. maec ban toegen fgn i^aieeepttva^
gBeretacbeectgetoo?ben/booiBetfo?merenbennieu-
wepractenfienenbebecanbecingBe ban 't
Elbïnghie
Traöaet,
ebentoel ober be boojfcBiebe nieutoe pjetenf
fienBaec^o. jpog- 0}b}ej$tegBemoetfacB/Doedel
Bpbppiiseabbertentie/ ftonbefeggöen / bat fip niet
tiectroutobe Baec lEiog. tot Bet fntoilligenban be
felbe gBenegen te 5ön/ oojbeelenbe Bet urgeren banbe
boo?f5 p^etenfien tegentooo}big ontgbig te toefen.

^egemelbelgeerenBebbenBemboo}t^be&enbtge^

maeifit/batBaetöOBingBinfoimatfe ban beöeec
Appelboom ontfangen Bab / bat b'aenbiebinsBen ban
ftin
mediatie bp Baer ilio. USog. aengenaem oPw^^"
men enbe geaccepteert toaren / Baer <Cb. gelaft Baboe
ftin Conincblötfte iBajefiepti Contentetnetit b«r 0«
berte betupgen enbebecfeecSecinee te gB«ben/ batbe
felbe baerinne met fobanfgBen canbeuc
enbe opcegttg-
Bepbt foube p?ocebecen/ bat Baec «0.1008. fo aW
tegenpactjje becnoegt fouben fön bat 006 ροοαββ™"^
föne Höaiefteptgoebtgfiebönben BaöbetegBeben w
becfotBte becblaringeofte berfeetóetinglp ban f^
onpactöbigeDeutraliteyt,enBaecCb. befeibevPw
fcfciftebpcbBt/ enbe in sa^mit authstifaj^iM iW
fWbtfïinbeaen Bem obectelebecen.
be boo?ftB?ebe beteeföe contefiatien met gPlii«
pjefften naec beBoocen beiegBent / ben SJeeaBeti ban
Ctobt almacDtigB aen fün ^nin^lgtf» ;


-ocr page 899-

16

,Αα toèfjèiiiinfióji bfltfjeitiooif£Ö?eücïwflelfis€D?ifie'
' ^ljjclit03?iimten tot^lortc ban föne f^iajiJftciJt enöc
ttmtciueincntbanüacc ü^orimg. ijet gctociiftefutccsS
inocöiegliEüJlnnên/ enöetoojöcc gljclcpot/tc becöooi
p5ii/ Dat oe öDo?f£f)?Eüe bccfcct&cctngfieiJan
neutrali-
teyrin fooöaiUge tectnen gccoucftcett foaöefö» / bat
fiacc 1^0. ilSig. toolftomen gctujïDcptcn contcmement
biU'rinncfouDiiHJtnben.

MPt<!^£nnemaccUtoa(Ì alacm gDeucbfn bat twaelf
^üjeÈOfclje
«©o?logö-^tljcpcn£cn ©loot met Con-
trebandes
fotioen tonttomen / en Πφ öan boegen bi»
D iJiigelfcOc/ maecBattoasSabupjï. tlacil ban
- Augu ftusljeeft ben Heer Ysbrantsaen ben HeerSparre
ais cetile banbe ïjóninthljjche €omm(ffactfen ou'
beccute geüaen ban gaecI^OiHSag. goebe meentngtje
omtceiJiDebetoude albaec begeetbe öetanbetingein-
[)et
Eibingfche Tradaet, becbat tn b«c felbec ïtefolutte
banöcii
vyfde 3iugufli/ metfomraaite repetitie
ban 't gccne tot meecmalc ooo? befen bp Ijem geallegu»
eettbja^tottufiifUatfe ban De cebenen / toaecommc
Ijaecila. H^og-baecinnentet conbefcenbecen&onben/
enbep^ateflatte ban gaec l|o· Jl^og. opcecOte genegent-
ecut omniet befen Conincft öetboo?ftB?ebe enbe àlle
anocte nfcact aten / bi e be felbe tttet fgn H^ajeficpùt
opgecttlitOaböen tecgoebec tcoutoeenüeonöecbjeec-
iiclycH teonDecdouben/ mitfgabec^ met pjefcntatfe
ban fg:ie bcibeecbigtjepbt om met be ggemclbe l^eecen
SantitcülücBe Commtffacifen teneec|ie<itep?ofebti
ten toe bolctetbingOe ban be gQeentameetbe conbctitii
oi);cbep9<nctenbeU]dcbe boojlangije intonttobectie
octueeü fuiiDe / tegenUJoojbfg gfienoccgfaem ggeabjn-
jieect enbi fn t$tat£ gebjatljt boaecen/om fonbec gcoof
temaepte ge(iaotente Honnen toecben.

^cn<0emelbenJ^eece toonbeaenbe boojgtcoecbe
laeci^orjü^ag.ftefolutie tbepn(gggenoeglfientege&«
i;n /feggcnDeQatfijrii^onfnc&abfoIuptdücft nfetan^
becji becbiacDt (jabüe /aliei bat gaec Igoog l^og.onbe»
ftuaectfoubefünggetoeedomaenrün IlSaieftept get
becfotOtecontentement/ontcentbe boo;fct)}ebe becan-
becingen in 't
Elbingfe (Ctattaet te laten toeDecbacen /
enbe alfooboojgetiuegnemen ban alkj$toat tuiTcgen
befelbe enbe öaee^o.|Bo.eentg6fintiS oneffen toai /
enbe aenlepbtnge tot nieuUie bifputen geben 6onbe/bett
tbf g() te banen tot gecfleUfnge ban een bolBomene bec»
tt^toelijcliijept/ toaec toe toepnigS appatentie fciieen
te tticfen / foo lange fijn iBaie^ept tn fìet j^ooggfle gge^
facg om in fi)n Eanben na boelgeballen
tt mog^en bif-
pnecen obec fiin (bollen bcHo^tettbe gelfmiteect foube
ülDüem

iPDeeftj^eittbac); op tegemoet geboectbatbc&elle
wctEoutoellicftijept boo;tguam upt een optecBteonts
noutiinge ban t geene te goeöectcoutoen enöe met gSe-
meene betoilginge gettatteect toaii / bat fjoogöjte gfte»
Inatti cnbe bjpe blfpofitie obec be iCellen öunten contce-
öictie réfibeecben in ben boefem ban pbet ^oubecain /
ΓΟΟtotiaijialle anbece
Regalia enbe My^tit,
•nacc bat oocB baec obec fo biel aW obec liet bóo?fcö?ei
ne anbece
Re galia Dp be liefpectibe potentaten fonbec
iiuetfinot Man (jaete 8oogf)ept getcatteect / en tegflensf
«nige ïïetipioque flipuiatie baec ban pebtjS obecgege-
bmfionöe toeciaen/gelijch fulc)cbc9albenbebagelö«fê
«pecientie bp fijn jiBaie. felfi bupbel0t6 erftent toiec»
ue tn fict bebjufie laetfle piojett ban toegen be felbeaen
liembecfjantccptht/ altoaecbe boo?fcö?ebe abfolute
««acfjiomobecöe rCoilen te bifïionecen meccfieljjce
Oiiitnitecrt iniect met be claufule «>7» m»we cdtwtmiom

debimpatHcrivifumfuirh ^atDptrt COnfOimtte

ban 't gecne boo2fcfi?ebe iS onbcfbiaect toaU bp een be»
tietatiucin Ampiiffim» Firmate ecBennen fön iKafe-
Heptjstnbtfputabelcecgt/ omobetbe
Tol en infftn
gööfebt na toclgeballente blfponecen/ boo? betjouöeni
't Of ene bp ouöcclinge conbentie albèceptji anbeci gBe^
ff atueect biaiü ofte notlD naebecganbt met gemeen ton»
fent anbeciEi geffatueect foube mogen toecben;

?&e5iecc Spar nam met be boo?ftÖ?«Be boojfiagfj
(jf2ti contentemmt/ oo^beelenbe befelbe bi(ecteljjt&
jif ïiUigD.te fijn met De antemfe öan fön jKwincR /
mt

tc i jgcm baec op b?agcnDc of l)p l)em ban Baeci^o jjao.'
uptterfic meeninge onittent be mectgemdbe poiucten
bdient gemaetöt ijabbe.<!gn alss öp Igeec
Yibrantsöacc
op ant tooojbe bat tjp Dcm ter goebet troutocn gccom-
municeect ftabbc Oaec ]go· H^og; ccnjttgtje meninge en
ccfolutienaegDeyoubene fccieufe beltberatte obec Ijet
boo;ftt)iebe project biefaengaettbe gl)eaccc(lccr tj Ijecft
Dp acngenomen ban al 't ggecne boo?fc{);eébe aenbe
Coninch fpnen ^eece cappon te fullett boen/ enbe fijn
Jl^«ie(lept0 céfolutieofin^tpatticuliecof incette ton»
feccntiebebent te mahctt.

Bocöin<©ttobectjccfiDenï^cccYsbrin(:s beijBoic
gebaen bp ben i^eec üÏtjcjc CantcUec om i)cm tcc inten?
tiebati (jaecü^o. |Ι9ο. tebifponecentotDet inteiUigen
ban 't becfogte ceb;e0 ban be ggegeben acte ban
Neu-
traiiteyt
enbe totfietnagljeben banbe gijepjetenbeecbe
beranbecingein 't^ibingfe rCtattaet ;

maec gemelbelgeece isf abfolutelijfe BIpbcn petfipef
een bp fijne becblacingDe biejï aengaenbe ach jgem stt^f
baèn en oe bcbatten baec obec geballen j ^ün <iEb. bec;·
Waecbe-tfelbebciS Coninticupitecfle mepningeenbê
cefolutie te fpn /betoeltbe (jem noti) nabec enbe fo;me:>
Iptb inbe aenflaenbe tocetb boo} be i^eecen CommiiTa «
cien be&ent gcmaecbt foube toecbut / met bpboegingge
ban een ampie p^oteflatie ban füne ilSaieftcptit opceg^
te genrgentiKPt om met t)aeci|0i|lg0g.te onbecgoubett
alle goebe l^jiëntfcïiap en co^cefponbentte / en metbe
felbe te fjecflelien eene bolhomene bectcoutoelpcBBept/
en met becfeec&ecinge bat be boo}gl)ecoccbe p?etenfieit
omtrent pet
Elbingfe Twaaet necgenjitoe (tcechten/
al0 om eenmael upt ben gcont toeg te nemen alle oCf s^
fie ban onluflen baec upt boojt toe^omenbe.

J^ocfimaeliS ben veertienden (©ctoüjisS ter ©ergaei ? wc'
beringt boojt gebjagt fönbe De itecatibe iiiflantien ban Kill,*
toegen ben l^oning ban
Sweden,foogiecteSenbe eérnmni
boo? ben ï^eec
Appelboom befelfj$ eictrao^binacijt ^αη irt
bopebicectelöcliaen Baet l^oogöJilêog.aW aenben
ffileec^Ysbrafacs, ejctcao;bineciji jgiSiniffec ban befen βιο^
i^tàet in
Swcden gebaen/ omme bernietitgt te gebben
Bettfractaetbantocggengaec l^oogOlBog metbett
{jooggftgemelben l&oning geflooten
ben negende
cembec negen en vyftigh, tot (ffiluclbatieban'tlJooia
gaenbe iXcactaet gtieteecbent tot
Elbltigh in 9;upffen
beneerfte iSieutoeu flijl/ enbe ben elfden ^eptem:·
bec (©ubefl^l
/ fes ende vijftigh, ijii goet gt)ebonben bat
aen ben ggemelben IJeec
Ysbrandts gDcfctijeben foube
toojben / bat ïiaec l|o. naog. tn 't geene boo}fcg;ebe ià
genegen toacen ben «oningt) te gfiemoet te bomen / te
b;eebeii fpnbeinbe
vcmietinghcenbé taffatiéban^t
boojftgjebe €rettaetban
Eiuddatiete tonfentecen/
bejSbat be pointé baec inne goet/en ten btenfle ban toe*
bec30t0 Commercie met onberitngD confect tee nebec
gedelt enbe geabi'uftcect moeite too jben / en fjet boojfj
(Ccactaet ban Eibing f η fgn ^ol^oitien ïiratgt «n toefen
becbljjbe:

. Mtt
»obenallehoo?gaenbe61atetenbiibben ïgeic Ap-
pelbooranocfibenfesen twintighften Oiftober
öêfe / "'""^fl""·
bateenoubt ^toeebtje! ;$tgippec/ ggenaemt
Cltes
Sneringh,
enbe ban baec af gtebaccn met fpn
gfienaemt
t Wapen vaft Sweden j g0elaeben met
Cooper^ Yfer, enbe Cooperdwetj omftetbanbaec
obecteöjengen naec
Ooflendetn VUenderenj bati
fjaec ïloogB jHogenbe «©oiocB-ftgepen fn 2Sie / om*
ttent Öet
Witte Water, feftien a feventieii mijlen bari
Texel,Salftoegtientu^cOenbit Eanbtenbebe Cuff
banEngeiandtggecencomeert enbe bcteggem/ enbe
berbolgenjü tot
Amfterdam toajj op oeb^atgt altoaee
benboojfcg^ebe ;$c{)ipper oo^^'t «oUegfetet 3lbmt*
calfteptalbaertompecetenbe/en&t>fpnZee-pafrenert
documenten blgctienbe bat eet eenb^p mantoaü/
ebentoelft||tel^t6enbeonbegoo}löcli etgtec afgelepbt
getoojben toajJ/en een nfemanbt eenigg auti tot gettf
Hergunt/ ntetanber^ al^of jget openbaec J^panbi;
toajï ; alleenlgtfi ban tee 3tjbe toerbenbe berffaen / bat
tienjpifcetf ppt epgenec autgocttept bm iS^ptPjUet:

Ά töil&tf

en OÖ Rl E' Ö ^isJen^vefrh^fli Bcick, 883

bcmaei fiinjiteaKll.fiföóbeïtgeconlJeniccrbe ttj» 't ei-
bingfe Tradtaet Dïhlacöcnbe DccanDctingc baet tn fcg ;


-ocr page 900-

f6é6

SAKEN van STAET

884

ltt$ tonf{iifnateti tot έέη €eb/bat gp get

nietnaecDeiÌlelitei; Dan Londen afjetnunt gab gge^
Dabt / fjjnöe een nteutoigfjept ote nopt nocB aen^cBips
pec^ baHanbece Cieallieecoeof j^eutcaUDoa^geDecgt
0(b)o;ben/bteoac({niet en6onbe(iaen metbenjlgl
oancomnKccien / oocliflciitienbeteggenb'aUiancte
ettbeailetebén; ÏDeftaegljettgaec ItSog.becBoa^
pentisce baeciniKfouöegclieben telateti boo^fienenbe
faQbaeneongQeciimtDeben boenflutcen / begcio?lDC&e
^ec-paffenen cognaffeimnten öebben te toolboen j
ettQe bat buuten alle ItpliuasÌ be ^tgippecjü baec en
babenmetggebangentlTe totpactUuUecen eeb tebe-
bhjtngen / (nfonbecöept baec be ®cactaten fölcic gants
nfet / maec oeel eecbec get tontcacfe mebebjacgten.
<ettb8 tectojjl fjct Stöip alleen gelaben toas met
koper
yferen kopordraet, fouben btê toacen fumpltcttec
n(et bonnen gece(ientba»ben boojContcebanbe/ al^
Det^cDfp in allen gebai naec^ngelantal^abtntllen
loopen / beii nocfjtanif neen ; g^at bfetggelgcRe
grotte materialen tioacen nccgenüi begceepen on&ec be
Contrabande η to acen/ e« ten cegacb ban ^toeben nog
beclmfn/liecmtt$$D£( pjobenubanbatXaubt fulce$i
m5beD?agBt;enbetu|Tcljenallee BoogflgBemelbe
nincBlöcöellSajeliepütenbe Baec l^oogfjjÊo. Wei aen»
gaenbe geen üeglement toasi bafigellelbt. 9at j^et ben
gemelben ejctiaoiUlnactsi
Envoye foo beel te tojeembec
boojeuamöatmen nu foa beel bigouceufec tegBensi
^tneebft rje ^cDlppetii alsS tegfjen anöece foube JMtllen
pjocebecen; baec altee Ooogiigöemelbeöonincfeljjc&e
iiaajeltepbtaen f^neföüe ficljtegentooo?b{gB fotcou^
toelgcBenopcecBtebemoepbe / niet alleen om be on==
lufien tuffcöen
Engelandc en befen iStaet bp te leggen /
maec oocft be goebe co^cefponbentfe bfe tufren Soog(t>
göemel. öonfniUl. iiaareicpt en Baec iBog-
alle tijbt gebieefi bjaü bieDecom fnBaec boocfgBe lÏeuc
te Becftelleii ; €nbe tetmül BP eictcaojbinaciiï (tSnbope
fllfnoiBnletanöecsien Bon afnemen of foabaene p^o»
cebucen fp?uptenupt eenpactftuliecen bjiftban be
Fifcaei, bte Daec lo. laog. n<et enbecs aljü Beel
onaengenaem Bonben fön / alfoa be felbe fo gcoote acn^
(loteliicBBept aent)e<(^coan
Sweden n(et fouben
lengebeni iSoooecfotBtöPfeec biienbelficBenbien»
(lelöcB bat Baec ϊ^ο. jnaog. Bet baec JeenengBelfefbe
t'ojbonnecen/ bat ben ooo7fcB?ebe ^tBippec fonbec
bdap uptbebetentte mogBe u>ecbenont|legen/ban
cenongBeBoubeneeb becfcBoont /bjpecBent/enbeben
:#ifcael of b(e 't aengincB toecbe gBefnfungeect alle on-
noblge becooifaecfiteonBoftenenbe e]tpenfentecem«
boucfecen / enbe ficö te toatöten op fobanlgBen toöfe na
, , befen meec te pzocebecen.

g&enìbeecyfbrantsfcB?eefbanbenderdenNovein-
bcröatöpaenbenlgeec üötïCanceliec gepjefenteect
Dab Baec i@og. mfffibeaen bfen i^onfngB gBe«
abb^e^eect/inBoubenbeaenbfebfngBe ban becfelbec
mediatie tot befltffineBe becblffecenten tuffcBen fgn
insaieflepbtenbe be^tabt
Bremen ontfiaen / enbe
gaec^o. IBog.goebe meentngBebaec fnne betbat met
filnenbebbopcenfoo bpmonbeal^ ê$tB?fftelütBeme;=
tnoctegefeconbeect. . , ^ .

ügp Beeft baec BpgBeboetBt / batfjpbeboo^fcB^e
Haec
l^OgB l^og. Ojbie^ alboo? thlen β veerthien ba*
gen ontfangenBeb&enbe/ebenbieltotnotBtoe gBefu^
peccebeectBabombefelbetecejcecutietc'leggBen / op
Boopebatinfonfojmite banbe^nfoimatieBem booj
Hefen bpfpn<£b. gBegebetiop be Utatiflcatte ban t
pjobifloneelbecbjacB / boojben^ec
Velt-heermet
bfe ban Bremen ontluojpen/ Betaccoo;t ffnalöcttge»
flootcnfoHbefgngBetoeefi/ enbeBP tegenb)oo?blgB
inpIaetsÌbanBaec HoogB iQoggenbe
mediatie tiphei·
fentecen/ otcafie foube Bebben gBeBabtBetofflcfeban
conjoniirance enbecongratulaticafte leggBen/maec
batBPbecnomen Bebbenbebe faecBentot bfematuct^
teptalnocBnfetgBebjatBt tetoefen / enbebattec con*
tcacfe eenIgBe nieutoe MfficuUepten ficB Babben ge^i
openbaect/ ntetlangBec in gBeb^eecBeBabbe «oillen
blpben / omBaec^o.H^g-opcetBtegenegentBept /
totbemiTtngBe ban albe felbe füne i^onfngBlötee
USaMttepjefenteccn / met bpgB^boegBbe bec>

kan De ne

entiaite

Hanbe

fcCflWg.

I

üanbe^abupcige^iineen/ meteen goet enfS?
fuctes foube gelieben tesesene»/ bat Baec »0001®?
genbe'tfelbe meteben foo beelbjeugBHe enbe
cüb^"
tement foube aenfien / ali ofje pact enbe beel baet Ζ
gBeBabt / enbe Banbt aen 't toectB gBeleptit JJ,
ben*

<t5emelben ^eec Beeft aen
boo^fcBieoe li / &en ]|^onfn '

bjagen / enbe fpoebige cefol , . _______

pactlcuUec enbe pjeallabel abbgi tn tltolle enbeoitÌ/ab
antetermen/ becBlacenbentetanbeci tebonnenoaii
beelen/ ali bat öe boo?fcB?ebe bpBaec i^oogn A
genüe göepiefenteecbe offttfen ban
Mediatie, 6» Z»
iBajeftept met aengBenaemBepbt op gBenomenfouhi
toecben / ban be iuftUte enbe equttept bannaec fioooh
HSogenbe niet anoeci Bonnenbe bectoatBten/ aie bat
be felbe fgne iKaieflepti cegBtmattge fufienuenpiaeti
geben / eube bectiolgeni be loooifeB^ebe opeecefenetiif'
fecententot contentementban be felbe actontmotKien
fouben : fgn «Sbele becfeetBecbe baec beneben;) bet on·
aengeften De albeceptigBeentameecbe ifcattaten/tot
een goebtepnbegeb;acBtmotBtent»o;bcn/ b$02entK
aleec Baec igoogB UlogBenOe effecttbe baec toe foutitn
Bonnen tontuccecen / fi)ne iBaieflept ebentoel be atn<
blebingB ban Baec biel-gemeenbe offltien foubeopttt^
men boo? be baebt felbe / enbe be felbe confibeieten aie
een p^oeube ban Bace gBenegentBept / blefüneiQaje^
tept met geljjcBe tcoutoBectige bebolcen / In be
tanbelingB tuffcBen €ngelanbtenbe llebecletit foute
oec&enfecbennen.

25p 't beflupt ban't booifs bfftoucifcBeettföii (gbtle
Boope te geben/batUcBtelücBnotBIDibenboaj'tafgaen
ban be 3^0(1/ be l^onfngBltitbe itferoluttebeBemg^e
maecBtfoubetoecben/ gemmeteenen b?aeenöeofbe
]|eecen bp Baec jUSo. tot uptboectnge ban be beo;-
ftB?ebe aengebobene
Mediatie gebefilneect / altopti
genomlneect enbe gBeceebt ttacen / om fltB op cepfe te
begebenj 3@aecopBpniet anbeci Beeft Boniunant»
b)oo;ben/ ali bat bectcoube bat Betaen ben pbecben
Baeci^o.pog. / nocBaenbebolbeecbfgBeptbanùatc
Oebeputeecben niet foube man^uecen / om aen^onbti
be Banbt aen'tloeccB te flaen / «nbe alle moseitbt
fpoebtte geb;uptBen.

3@oo7bti tot be poincten tufTcBenfj^ne HàajefUpt / en
Baec igoogB JlISog. alnocB contcobeci
getcebeti toefen·
be / Beeft upt be bifcoucfen ban ben tneigemelben Igee*
te niet anbeci Bonnen meccBen/ ali bat Baecftooel
jOaogenbeftaet Bonben maecBen/ bat
Betbepptbati
be betonile conbentie
aenbe gepjetenbeecbe becanbe-
tingenin't Eibinghfche TraaaecnietgBeatccoclieiti
foube
toecben / maec ontcent Bet ceb?ei fnbeoBeeoe^
3(!cte ban neutraiiteyt bp Baec ^0. lHog. becfotOt/rp
Bemontmoebt alle boocfgBe
bifficultepten bw bef<»
obecf£B?eben. ^ ,

iSebecttoaibe iSeccetacfi Hooghufen, Bemupti^r
name ban ben MngB Bomen aen feggBen/ batfpe ^^
Haafeflept op 't cappo?t ban be ^m fifltBi-€anielte( f, ν
gecefolbeect Bab Baec ï|o. iKog. aengebobene wtetpo*
fltie/tot beflf i ban be biffecenten met be i^tab Brem» sfiw
teacceptecen/ enbe baec ban Baec IfêoogB jMoflenbe
bpcefcciptfe opbec felbec iBiffibete becfeetbetei»/
maec bat fulcfiiobecmltibeftojtBept bei tpti rort
befepoflnfethonnenbegBefcBieben/ föne |Ba)i(ttï«
ebentoel goebt gBebonbenBabt Bem boojafbawbaii
BenniitegBebenj boegBbe nocBtani battoprot
fpne iBa jeftept in be booigBecoecbe Baec ftooW w»"?

ban't tooojbt mediatie of i//rflw»rf»«ri»baiCbatt|lW
«oogfi iKogenbe ftcB gBebient Babben/ enbe bp tpe

31©aie(leptgeoo?beelttoiecbeopbeblff«et»fentuff^

Bem / enöe bfe ban Bremen niet appUcabeUelB"· ^
^eec
Ysbrandt Beeft baec op gBeantliJoo?bt bat Bem t
I eenemaelonbebjufltoai / of Baec ^0. iBog,met «w
; bacBtffcB ban t boo?f5 tooojbf/ir-Mi^vitrw pao^
' geblent/ maecbatfjine |Baie(lept becfeecfiectbo^

fön/ batfe geen intentie Babben om baec booieeonnw

pjejubitfe te leggen aen toebecjübi fitpftuien*


-ocr page 901-

//* Appelboom, tooloDeMtfeïPJeffe «««ftS^Ö"

ten^toantien isoninol)/ ijeeft Den vierden
{j£c bettooat IjoefcecalierBoooDfl-flÖenicltie iSoning^
tótdiicfie jlBlaiifteptoüenegcntileef om te UepUetcu/Dacc
S meDe DelTclfiï msdiatieinbcopgDe«Ìene biff.tcmen
wp»f· luffcöen ben iSoninolj tian Φίοοι Briccannien, cnbe
ïfiiiD^fcn ^taet/ cnöebe mcbe <i5(jeallectDen tìaii sotöe
S. operatiemocBtetoefen/ enöeeen6oitenöe octoenfcDt
(ffict üerepcRenj «enöcalfooom fulcBsifao bcclecr
{nöite üitecteüetOoipen/ nooWgli toaiöeSappee
tcnoatiöen toedantbanDefclöe
mediatie, t'elthentf
onöecljtnüict moctjten Ijtenen toeecgaen; €nmeec
flllccljooöOlt-gemelöe iftantngölijcRe naajeftcpt / toan
Di paogceffen of ban öe boojuaiUntic (/«WeinDifen/
tianDcffelfji J^ceten 28mtJaffaDcuciSin
Engelandtge'
aDüciteett toitDenöe} ^p l^eeccn Simbaffaöeutii
oochtocüscom fpoebtgeo
?D?C!ï/ totfAtHtccingljebc^
©icöintoeccö.öupt
Sweedentecuggöe mocljttnonti
fangDen/ 't toelcU becmitifbe oncictittgljcpi Dee o?öi»
nanöJtanö-^oiten/ totnocDtoe feec onfeecftccentie
Inteccupt toas gljetoeefl ; i§0nDe Ditfjmacl.e betfcljepi
ttetoecciien öoo? gfteloopen/fonbetüatmeec allec=
ÖWOfjIigljeDacDte öomngOlöcöe üSajejlept/eenigl)
aDüij.fliban Deffelfi Jgeeren ffimbaffatieursJ in
Enge-
landcDabgDeöabt/ tot belet enbetitnDec banfoogoe^
tieraechc/ bat adctBoogOH-aemèlbe |^oningf)l0tbe
iBajeftept goet gijebonbcn Ijaö / tot cicöttgljec co?cef=
ponöentie tO?bonnetencwee ©ofi <©atllot!S/ t'een

gfjenaemtben....... "tanbecbcn Pofthoom,

betoiltftegeflabfgljban Gottenborghen Engelandt
rcttpjotriuel jicfi foubcn Ijebben {leen en tocec te bacen /
enöcbe
25i(ef-j^atiuettenobectelj?engBen/ enbeaf
te^en/ toeltite
twee €iaUfot!Stot f)un betfeecitec^r
gept/ enbeomtnjgaecrepfegeen beletsel fubiect te fün
t)annootie{)ebbenbebÌ{)oo}lgcfte ^ee-paffen/ banbe
(tSIjeintecefTeecbe pactpen inbefen tegtientooojbiggen
li^ojlogl^/ baecmebebiebaetbooMn^ee ban alle at-
tatgueji en opgoubinge / ofquabe betegljeningtjen on-
wm aengebotftten motsten blttben ; jSoo toet focöt öP i|eec
Ρ EnvoyéfoobaneSSee-paffen booïbe boo?fcö?ebe twee
«(Saliiot^. jH^aec baectn DeDbett gaec ^oogD pog.
ttiettoUlentceben.

^enigeec Ysbrantsiiifn l^oDemBectoebeeincon»
»liR fecemtegetoeefltoaectnbe Ïeecen ComtnifTatifen /

5 napïote|lat(eban{jae( ïSomngBSfincece intentie en^
z, öe genegentöept / om met tiaef ^0. iBogcnbe be oube

6 bjienbftgap te ceftabiltecen ggefept gebben / bat cap-
po;t gebaen fìebbenbe / ban 't gepafleecbe tn be iongg
fhconferentie/ ^etbetouflepjoiectban conbentiege^
b^ifleett ftabben/ naetftetmeerenbeelban
Remar-
quesDpöemggebebuceett/ enbe gBeteettoaKnom't
felbe met öem te cefumecen.

fêpOceftnaec öcant«oo?bfngöe banbe booiftöjebe
Curiaiia, alboojen bem op bec felbec piopofüte te beci
clacen/ ggêb;aeggt offpnietggelafltoecen/ gemte
opmbacenenbeaentefeggenfgne lüaiefieptiï finale
terolutie/ obecbe be&enbetweecontcoberfe !^ooft-
poincten / ban be albacc gepjetenbeecbe becanbectnge
Eibiagfche Traftaet, enbe biebp0aec iloogg
Saogenbe becfocBte pofitibebelofte ban
ncutraiiteyt,
fonbec'ttoelcfie ftpbcetcoube bat6aec«Sb. nebenji
pemfoubenoo?b«elen/ OetobccUfenenbe tefumeten
banbe ertenfie obecb'anbete poincte/ onnobigtje
mocptenenbetjjbbctUeiSictoefen/ aengefien gfieen
^patentie toas bat men tot beflupt foube JionnenSo-
«len / foo lange men baec obec niet eensl toai.

pejaeetcn Commlfracifen/ ftebben fitöop'teec
poan be boocfcBjebe dveede pof neten niet bupbelftcft
®««laett/ maentienttegemaecbtopeenige
tempe-
"5™t«nonttentBetboo?fcij?ebe Ccactaet/ enbejjet
?Jf"««n ban öaec «ommeïtfenbeöatöt gfietoeéft te
S?'' tWfïtBeem beebeseeloobenbat tonttatiebe
Bcm bpiiaetfoo toelaiebp benlleece
nninrf'rf^Di®"^'^ sfiegfieben/ DanDet booifepjebe
iSoLlX'i! booigftetoetbetóeu-

we PiWitt toebeif eenfatxaieutmbooinegengiieinfc

reettfoubett toefen / maecop be gemelbe belofteban
neutraliteytftebbenfpbe&enbtal-noiB ongelap tetoes — . -,
fen / enbe gen paecct be biffitultepten baec tegenst boo}
befengeallegueert/baecbenebensJ boojtombenbe te*
g(jentooo;big bolRonuntiiitb te bectcoutoen / bat gaec
^0. liaog. geen berbere inltantie baec op boen fouben/
nabemael liaec Bonfng boo? Det aennemen ban bec fel·
ber
mediacie gctoont Dabbe / geen mfjSlïectcontoen ομ
SaecteljelJÙen.

]^eec Ysbrants i]ccft Dp anttooo}b onbeintoegBt»
(jeptgfiecoont/ oijec be maniere ban pjotebupcen/ëie
men gocb bonb te gcb^uptBen / tegenii be folemnele
be»
lofteaenöem te meecmalen gebaen / enbenotg boo;
vier bagljen gccetireect / ban bett gem be boo^ecoecbe
fijne iiaaielteptsj finale refolutie op be meec-ggemelbe
tweepatnttenboo7fìaecinbecon^cent{e bebent ggso
raaetgt foube toecben / enbe berbolgj^enji g{)ebeclineett
( ot ejcaminatie ban be boo|nocmbe nieutoe ejctenfie bec
boojgeroerbe anbere poincten te treben/ tot bat j^em be
boojfcBicoe betfotflte naticljte/banbcif Soningfii fn»
tenttf gegeben foube toefen.

«©egöemclbeï|iecen crfienbentoelbatiöpom be
meergemelbe f||ne jUSaielteptjSi refolutie te {lebben /ge«
buprige inflentie gebaen gabbe/ meer ftgeenen te toil-
len ignoreren be boojfcgjebe aen gem totmeermati
gDeretireerbe belofte j «Sboog namen aen ben MO'
nlMgööacrirt %ece cappojt te fullcn boen ; JSem
bjagljenbeofbp ban gijemeent toasJ Ijctbcflupt ban
be boo?ftD?ebe
Conventie, obec be behenbe anbere
poincten te accrocberen/ aenbe boo^gcroccbe pofi«
tibe belofte ban
neutraliteyt toegïjens öacr Jlèog.
gep;etenbeect / baecop in gebolge ban gaec ^ iQog.
Sefolutie ban ben
dertienden §ülp lefileben / Bp geen
frrupule gemaetRt geeft ronbelijcH te betbiaren / bat
&pbeboo7ftg}ebe poincten niet finalijtft toncluberen
ofte teentenen foube / boo? enbe aleer gctboojfcgjebe
pointt ban be
nemraiitey t infgel jjtb3 in goebe tecmen
tee nebec gefielt (oube toefen.

Nabemael belgeerenCommiffarifenalnogtacbeer'
ben/ omgembe ianggbeloofbefinale iSefolutie ban
befen ï^oninggbeHent temaec&en / geeft toeb^cotn
in({anttebaeromggebaen/ enbe ten bien epnbeb^-be
^eeci^gtgji-Canteliec atcej;! ggegab / be toelcfae gem /
Obecbe boo?fcg?ebe atongieuri bolerenbe / berferts
6ert geeft / batter in bec toaergept ggeen anbece cebett
toajÌÌ/ toaerombeigeeren Commiltacifeninbe bepbo
laetftggegoubeneconfetentien/ acgterbolgenjibebe''
loften aengera ggebaen/bes Öoningsf finale refolutie
gem niet bebenbt gabben ggemaec&t/ ai0 om bàt men
totnotgtoegebuprigg befiggtoasi getoeeHomme te
obecleggen/ofget mogeliìtiitoa^gaec ]^o.|lllog· op
'tgene be feloe begeerben contentementte itonnengeber A
bogg bat fiinejll^aiedept epnbelgc&e finale refolutie ge<
nomen gebbenbe/ begemelbe^eeren Commiffacifeo
binnen toepnigg baggen baec ban ouberture / enbi
boojtj^foobane anbereberblacingefouben boen/ baec
upt gaec lo. naog. ban fgne jTOa/efieptiï goebe inten-
tie becfe&ert foube fjin.

^n «b. berblaerbe ber bolgenjf upt ben neem ban
be Soningg / be boo?geroecbe befTcifj} uptterfk
meeninggebaec intebeüaen/ bat fiine itaaieftepc
toeftonbt/batbebecfoggte becanbecinggen in'tEl-
bingfche Tradaet upt be ggeentameecbe conbentie upt
gelaten/enbe be felbe gge(iooten foube toerben op be
betoulte anbece poincten / baec obec men ggensegg»
faem baccoo^b toai / maec aengaenbebe becfoggte
becanberingge ban be ggeggebe SCtte ofte belofte
ban
neutraliteyt, bat fijne iKaieflept baec toe niet
conbeftenbecenSonbe /naeclangge belibecatiebebon»
ben gebbenbe bat gem fulcfi« onboenlilcB toajï /
tot fnltificetieban bientoebecombp b^engenbe / be
cCbenenboo^befen ggebebaceectenbe ggefonbeect op
be
engagementen, parolle, enbe eer* ban fifn IfóO'
ningg / enbe baec bpboeggenbe batggeencebenen
tectoecelbt toaj^ / toaecomgaeclio.|Bdg.eeniege
nabwebecftctEtecingge foube begeecen / aengj^cüm
<eee ? tan

en OORLOG Ses en VeertighfleB&eck. 88 5


-ocr page 902-

886 SA KEN van ST ΑΕΤ

666t banttefe jglienopt cebengeseDenbaaj^tote{nfaBat&--
> teeDoKbe»/ «nöeöacc ^^oosDiKogljenïie in allen oe^
belle metföOWele LiguesenDeGuarantieiificOoftei
munimtfiaD&en/ batfenietj^ banfiine iSiaieHept te
app?eBenlKten fjabben j ®cn gemclöen Jgcec infipeec'
öeljocijti/ öatijpJ^efc Ysbrants onDefttiacct toUi»
tuefen/ omoienonucrmtnoeccte pjotebeccn totbe-
fluptbanbe bcici;rct);ebe conventie op be boocoDe^
inelbeanöerepoincten.

•t3®elc6 toeOerombpBeminfonfo?miicöan Oaec
l^oogg j^oegenbeojb^eii abfolutclticbecbtlftculteect
ftiribe/ becblaecbeCün CDelDcptbac obecfultbjSnüt
cefieecbe te boen / alj$ be faecben (u ftaer te laten
ìKt-
blöbentoteen nabec enbe bettr ööcUgentBept/ ίϊφ
boojtiü upt (ateninbe boleancej^/ obccbeDtffibentie
bte na Γ{)η opinie bupten ceben enbe fonbec noot in
bertant opggenomen toiecbe. 3I^aec obec bpbteoc:
tafie toebecomgerepeteectfönbe/ bebebattenouec't
felbefubtect ooo^befen gt)eballen/ boegöbe be gge^
ntelbe igeet baec bp / bat be conbulte bp ben ÏSontncft
fgnen ]geece tot nocD toe ggeljouben / be felbe llbeceec:
be ban aUe ftntftce opinien /aengefieu {)ct bupten
fel toasS/ bat fijne iföaieftcpt ingeba le be felbe eenigft
quaebboo}nenietitegt)£n0 ben^taetbec ^ettmiQti'
be Sebeclanbcnöabbc/ 't felbe te toeccft gefielt foiibe
Öebben/ tentijbealifjct metaöantagfe enbemeeUe
nab;uc& gefcgtebcnfìonbe/ enbe obec fulclijs niette-
genb}oo|big() / tiugaec igoogO |Bogl)enbefitl)tneen
conribecabel po|tup?bebonben/ maEC in ben boojle»
ben 3|aere/ toanneecnaeceenbe^abantagieufe tef«
contce teevee/ben25ί|Τφορban Munftermct een
cDnfibeceblentac!)tte Eanbeiot inbetgecte ban ben
^taetboo^geb^ootbenbiaii/ enbe Detin Sweeden
aen offce^ enbe aenfoetbingen niet mantqueetbe. ^at
oocb be tonbuite bte fijne JiBajelteptbooj g^enomen
f)ab in't toe&omenbe te fjouben / gacc Igoogt) j|Bogen>=
beboo^t^ bol6Qmentljjthgl)erufl foube Men/ niet
alleen ten aenften ban be opgecec0te enbe treutngectige
beboieen enbe offttlen / bie be felbe ban meeninge toa^
aentetoenben/ in*tbebo?beten banbe ©jeebe met
Ëngelandc, maecootbpacticuliecltKeboo? üetcebo-
cecen ban fijn vetmee upt get ^attoggbom Breemen
toaecopBaec j^oogf> jiBogtjenbe tegenb)oo?bigf) be
meefle reflerieenbe ombjagte fcgeenente nemen/
biaectoefgne |Ba)eflepto;b}efoubegeüen/ foo|^ae(t
l^et atcommobement met be ^tabt gljetcoffen foube
toefen.

^e^eet Ysbrants fiieltben fes-en-twintighften
l^ooembec fgne iaetfle conferentie : ^aec in gem
be»
fientgliemaec&tbiiecbebejj Itoningii^ cefoiutie obec
lietfubiectbanfgn J^egotiatie/ bebelfenbe eene bec«
61acingDebenbatfön iBajefteptbebecfocljte becan;
becingfte/ banbegegebene Afte van neuti-aliteyt niet
toeflaen/ noctifitd boec onttent anberd becMacen
bon / al!$ boo? befengebaen toa0/ enbe bat een tllm«
laffabcHc/ bieftjn H^ajefiept ban meeninge biaiSi aen
laec I^oogg iBoggenbe a fte fenben / o^bje foube geb=>
tenommet be felbe te tcattecen/ obecbebetoufie al·
baec gcpjetenbeecbe becanbccingtjen ban't Elbingfche
TraAaet, enbe epnbeltjcfi bat fün jpafe^ept te bceben
toaibe aeentammeecbe conventie te boen flupten/
enbepetfectecenopbe refiecenbe {loincten baec obec
mmbpnaeenjïtoaü getooiben.

^egemelbe ]@eecen Commiffacifen berfocj^ten
boo?t0/ batgpopbe boocfc^?ebe beranbecinge ban
be belofte ban neittrahteyt geen berbere inffantie bnen /
enbe bien onbccminbcct met gaec pjocebe een bJilbe tot
tonclufie ban be boojgecoerbe Conventie j 't baelc& gp
S|eec Ysbrants aengetoefen geeft OHbflliifi te fitn enbe
gaecïloogl} Haogöcnöemet geen ceben tee ï®ecelt
gebeccgttefionnenteiecben/ et^ebecboigcojiin con^
fojmlté/ ban becfeibec
oiì)?ì!* getoepgm ; etfte f»eeft
alfoobefelaogöbuptige ^jgottatienaec boD?gaenbe
toeberfptsf psoteftatie/ ban ftaectcfpcctibc ^eren
enbeiSBpeciewcet ghenegentheyt, tot onbecfifflötni

gge ban be bOi«igeb?{«nbfc0ap enbe gocbe «ojisefpon-
lentie/ een epnbe genomen.

i^eec Ysbramsfienbebattei;nfet meer boen

teitfte
Gonfie
rcmit.

JPccmt

ïijnof

fïjlfSt.

toaji/ namfönafTiöepbban benKotüngft/ itonfit
giiinfJlKoebcc/ enbe baec Ijet tojjbetssbcijooibe m
ìgeccRijcb0 · CaPteitcrfjeEft ftem ttr
f eten ban'ΙιΤεγ

JgooööjfêogcnbeCommijTiefeetfjeeclijügetraittm/

enbe bp Die gclcgentiiept beftent gljcmactfit/ batbtn
igecre Grave van DonainejctraojbfnarlSÌ^mfiaffabB
naec J^ebetlanbt bcctcetben foube/ enbe albenme
o^bjeban ben öonincö ontfanggengabbe/ orafftft
totberepfe gereettemaefbcn/ enbe bat een iSecceta"
tiiS binnen veerthienavijfthienbaggen ban baec met
bc nooöige öepefcOetf enbe in(lcuttie fjjn ^belftmt toe»
gefonbenfoubebiojben.

ïDe ïïcfrebentiacl lupbealii bolggt.
Nos C A R L V S,&c.

CElfi ac Prcepotentes &c. quod ad nos ê veftr ο con
feffu nobilem,generofum ac magnificium, no-
bisfincere diledum
Jian«r»i IJbnmts, (tot üc \
amandare voiueritis ,-eique committere exponenda
nobisquoedamnegotiaquiE tumad navigaticnum ac
cummerciorum ufumliberum,tumad mutuaeamiciti»
cultum per:inerevifafuerinc, idcumexliterisveftris
datisHaga; Comitisdie t/.^f/i»»» jwart» Aprilis Anni
proxime preteriti, tumetiam exiis quajlupra didhis
Vefter Minifter, vivaamplius voceprotelit, animo
per lubenti percepimus, Fecerat equidem Nobisfpem
hac Veftra Ablegatio, fere, utpenitus tandemre-
moverentur impedimenta , quas mutuam illam ac
Veteremamidtiam, haitenusimpediile, ηοηί«ηςΙ
compertumeft , nobisobUiterint, quo minus Jjacji
nobisconcepta fpes exitum optatum fortita fit, ne-
gotiaquaeveftro MiniftrocommiiTatoto hoctempore
&quidem iliohicprefentecomplanari potuerint.iUe
ipieredux coram forté melius, quam ^dtenus per
literaspotuit, eftexphcaturus. Quamvisautem novls
de ulteriori Tradatu cogitatio omnis fupervacuavi-
deri poffit, prsefertim pollquain peripiciamusfruftr·
Nosfummam adhibuifle promptitudinem iniisetiam
remittendis, quibusut infifteremus, velipfa reiae»
quitas didtaverit. Attamen cum puWicaa Tranquil-
litati bonoque publico omnibus modis rconfultura ca-
piamus, idcircoapud noshaud diflSculter conftitui-
mus, diiScuItatibus nos intcr & vos componcndis
manum adhocultenusadmovere, noftroquc Minif-
tro reaffumenda apud vos committere ne^ia, qus
perficihicnonpotuerunt, Nee vero interea lempori»
fludiumulluminterinitrimus quo poflìt orbiChrifti-
anoj quempraefensjamdiu Bellumaffligit, defidera-
ta rurium quies reddi ; Adeoque laeti, oblatamMe-
diationis Noftra:operam undique effeacceptam,non
folum cx jucundo hoe initioprofperos auguramurfuc-
ceffus ; Sed & qua integritate animi & finceritate Mi-
diationis οψ\ι$ fumus aggrefliin eadem indereffi perfe-
verabimus, idomnifi(lea<aurij ut optata Pacis meta,
contigitandem poffit; Quodetiam divinafeventegra-
tis, fperare volumus, dummodo, id quod Deui
avertat, nos quoque nonfore confidimus, nonuna
alterave pars Belligerantium pacifica noftrsàc opu-
mce intentioni obicem ipfametobjeceric. Qucom-
niauc & Boftrum colendie amiciciae ftudium, qain
reverfus fepedidlus Minifterveftervobis ingenuecc
decentcrfit expofiturus, nulli dibiramus, quigratue
antebac divo parenti noftro, obiuaminnegotiiige-
rendisinduflriam, nobisetiam nunc fingu^a prti-
dentix 5c candidi animi documenta exhibu'tj noi-
tramque dexteritate fua fibi encomium promenut.
Quibusvos divinae commcndamus proteflioni. ^^
dimus in arce noilra* Holmenfi die
vigifimf^a^v'^^
vembris Anno mUlt/imifextBttfimtfexa^t/inufixti^

HeJeiaig Elumtrê.
ittrm Braie. Cmius Mauritius*

O, Stttoi'tK'
Μ. G.dile&trdit

LfWimheuft,

GvMSitf.

Ιίίί^

M. H„iiufii>.

rti


-ocr page 903-

en OORLOG Ses en Veemghfie Boeck. 88 7

,i<d JVyCarel&c.

HOge cn· Mogende &c. wy hebben geern gelport,
dat gy aen ons uytuwe Vergadcringe den Ed.ge-
nereufen>Hoog-geagte, €nby ons fincceriijck
beminde Uamifbrauts^c. hebt willen aflenden, cnde
committeren om ons te exponeien iommige negoria-
ÜeWelcke de navigatie en vryc commercie j oockde
ondetiioudinghe van dc Mutuele vrintfdiap, fchenen
jentegaen, 'rwelckwjr uytuwe Brieven gcdateertin
den Hage den 14. April van het lefticden jacr als oock
uTt de woorden van u voorger^clden Minifter verilaen
hebben : Defe uwe allegatic hadtons hoopghegeven,
dit alle beletfelen t'eenemacl foude werden gheremo^
veert , welckefekerlijcken meer als een bevonden fyn,
dit die mutuele en oude vrintfchap tot nu roe belet
hebbenj endeons indeweeg fyngheweeft ,dat defe

fentie van defen uwen ghecommirteerde
diegantfe tycniet vereffent isgheworden , 'twelckhy
felfs wederkerende in u prefemielbeter fai expliceren,
als hy tot noch toe met Brieven heeft konnendoen,
inaer hoewel alle gedagte van een verder nieu Traftaet
foude konnenfchijnen ydeltefyn,voofnament]ijckali
wyperlpicieren datwy te vergeefs foogroote vaerdig-
heyt geadhiheert hebben in tc remitteren felfs die din-
gen,op de welck desequiteytfelfs vandefaeck onsver-
maende datwy infifteren moefti, evenwel door dien
vy op de tranquilitey t en het gemeene beft willen let-
ten, hebben wylichtelijckgeconftitueertj omdcdiffi-
culteyten tuffen ons en uwe tecomponere, dehandc
aen dit verdere tcilaen, en onfen Minifter te commit-
teren om de handclinghe, welcke hier niet volbraght
konnen werden, by uw te reaffumeren, en wy fullen
ondertuffchen geen moeytefparen, waer door de Chri-
llen-werek welcke defen tegen woord igen Oorlogh nu
lanckgequeltheeft degewenfte vredeweder kon-
de komen te ghenieten,en aliooverheugtfynde , dat
onfe gheprefenteerde Mediatie van alle geaccipieert
isj voorfienuytdefe frayebeginfelen niet alleen goede
fucceflên, maerwyfullen oock met defelve integri-
teyt van ghcmoet, en fmceeritcyt met de welcke wy
defe mediatie hebben aenghevangen, in defelveon-
vermoeyt volharden, en dat met alle ghetrouwighcyt,
op dat men tot hecghewenfte ooghmerckvan Wede
mogte komen te geraccken; het welck wy oock door
dc genade van God wênfchen,fómaerniet "twelkGod
verhoede, wy oockniet vertrouwen dat gefchieden fai,
de een ofte de andre ftrydend«partye onfe vredige en
goede intentie felve beletten, welck alles ghelyk oock
onfe gheneghenthey t tot onderhouden van vrmtichap
uwgcmelden Minifleruwnafyn wederkeren regten
betamelijck fonder twyfiFel verhalen fai, de welcke
hier voren onfen Vader Ζ : om fyn induftrie in't ver-
handelen van faecken aengenaem fynde, ons oock fin-
gullere excmplen van fyn verftanten billickghemoet
geexhibeerc heeft, en on(en lof door fyne dexteriteyt
verdient , waer mede wyu aendeGodlijckeprotexie
bevelen. Gedacn in ons Cafleel van Holm den i8. No^
vember 1Ì66.

Hfdiwigh Ehtntrt,
Petrus Brait. CarclHS Mauritius
GtO.Sttetibcci·. Lttttweiibaupt,
ìà.GJiUGardit GitflafStöf.

H. Hcdgbufen.

h.^®" be Ooft-Ind jfe itetouï ^cfìepen / in öe boo?lCi
«negtec Corner bccficopt iwoi bc fto?m / la^ea nocö
twee (n Chriflina f η January bifèjS ^aeciï. Öonf tlQ

MnDenemarckenb?agi)töe®olitöfgHefieciK>O0O ί
2»antDP Het bgfflbe fcScpenfeogen niet tebcctKtftin
ewopnal)itMb?e,<entt>at Beeci§o.Jffio. lietenfafii
K,^o«Mf(a8Utge:^ijne|iaaf.eaföüapea:
^^batepnos eemtupture fao tuffen Vranck-
oen
iSS^ hf" e«Hï>'«ne jprtan Sweden

tevtmotjtS/SfiSw^^^

cebecen. Sint erbetfi om bat tjp ben tìpi te ijectct inugt 16 iS
maften aen bcfen^tact: Quiddabitismijhiitm beste——
IiccectonbUtentematientnbeiCtettaten bte{}i«c οη«
bCÏganben toacen/ enb; geb?eben loiecbenboo} be
^CfCenKlingenbergenbe Charifius. ^ie boo; ga«
bcnte fuilen ietieccn veertigh «Stoepen: ^esReffe
bent Ie Maire fc{]?eef bat bc j^oitinaDniet meecaUS
vij f en twintigh in allcjï (jabbe.

lIScnDteU oothinbe Sonbtaen/ een^upt&ec
©jtnfeop d'Engeifchebpccn Hollander fljenomen;

^eetenDeenfcheffpben/ bat De boo?fcö?ebi oen*
jjoubingtje boojtcgentoooibtgö eenfeec goebtp;eteiCt,®^®Vj;
boo? batföijcfttoaiï/ om d'Engeiicheteal)uferen/©tntra.
ente baec booste boen gltcloobenbatbe gecutQtenban^i'r»
nabecedefenfiveenbe ofFenfivemetfiaccï^oogD IBo»
gljenbebeflooten/ op geen bafiegronben liepen.

Φε DanbeltngO al{)tec eenigen tgbt met Denemarc-
ken gebupjt Dcbbenbe/ fgnepnbciücft tot pecfettie
g&eftomen; 3®ant ben tweeden febjuarpbe Igees
een ban Ommeren,enbeanberegaecigeogg iBogen?
be <iBebepMteecben tot befaetfien ban Denemarcken,
Iiebben cappon ggebaen ban ben uptflag{i bec tonfe-
rentien/ enbe onbecöanbeltngge gfiefìonben metbe
ïgeeccnbanKlingenberghenbeCharifius, Sffgefani
te cnbeisefibentcefpectibeban Dennemarcken.geB;:
üenbetot bienepnbetec ©ecgabecingee gc-eïBitJeett
enbebecbotgen!$ boenleefen drie biltincte concepten
ban iCcactaeten/ namentlücft een ban Alliancie,
eencaec&enbebe toeber3ijbt!ï pretenfien/ enbefcDuIb
bojbccingen: enbe een caec6enbe be Tollen ban
!^oubt-la^en inNoorweghen: aOaecopDaet Igo.
iBoggenbebeggemelbe ]^eecen <6ebcputeecbengeti*£*?<>t^
ben bebanc&t : «Snbe tniecben befelbeggeautgo^ireert/ ^encm··
om beboojfcfóebe drie (Cractatennebenjs be anbece lettctn.η
baec banbepenbecenbe/ met be ©,ceceni®inl(iecs""
ban DennemarckenbolfiomentlijtÖtef[upien/ enbe
teteecfaenen/ beet toeboog gun een Sücte ban pouvoir
ggebepefctieect toiect»

b'a2ngeIfcj)e<2nbope Talbot biebe onbectuffitien
l»at B
p mocDt / om ben iSoninofJ ban Denncmarcken
te Douben aen bejöbe ban fon iioninaö ; pjefentccenis
öenocftin't begin ban Februarius cilïitutiebadthien
atwaclf^tSepen/ foob'aEiTgelft&cban b'^ugefetes·
nenban bat ]Sj)c& ggenomen Ijabben/ enbe toeren
boben belofte ban gjootebingen/ fooDoogggebatgté
l@aie(ieptteggen0yee£ Ijoogl) llogljenbe d'Engcl-
fchepactpe toilbenmten: ^pOet eerftetoiert jjcm
g^anttnoojbt/ batbeiftoningDbeceflitutieben ?i)ne
fingefetene liStgepcn beo? een billijthe feec6c/ en
toaectoeben ï^oningDban Engelandt naec be ceggt^
baecbiggept ee|^)uben toa^ / enbe niet boo? een fabctu:
gelöcfiöP Talbot fultftifcBeen te hJillen bcBltecen /
tnaj^aenfienbe: enbe boat fyn boo;becep?opo;tiefie«
laagöbe/ öatbenÖoninaömetDem/ bief^n Cha-
rafter boenalceebeafgeU'pt fiabbe/ niet Bonbeobec
eenigebingenDanbelen^ ISaecbit amtooo^bttoa^Dp
ban 't i^of gcgaen / enbe Ijab öem in 5ön i^upi op ge»
flooten/ gafiiocDte ontfingö bifitss/ encefolbeetbi
in &o;tetebectctc&eff.

<©nbect«ffcBen quam00C61n Dennemarcken be
jpranfcBe timbaffabeuc Pompone, maet&enbeaeti
bat <|ofbebenbt goe bat 8p ban Qjn öoningö afglöe='
fonbentoiecbt/ omijet iSycftban Sweeden boo? alle
öebenctelöcfte motibenenbemtbbeJenie gacn bebiei
gfien/ om öaec «}oogD naogftenbe partpe tegfiensJtcnmtt-
Engelandt aen te nemen/ toaectoc fjjn fiOninghootB
foHOemoetencefolbecen/ gemerc&talleföneaenaüe· K'Ac
totnte beboicentot eenaccommobement/ met bathmt.
öÖcSenBaecl^oogB iKogöcnbe nietenDabbetoillen
gljeiuciien.

©olwnjibeöiec fiobengcmelbeilefolatte/ fSnben
elfden jj^biuacögfieteecfient fevenbiftincte Ccacta-
ten/ tiaecbanbetlaetfleg
|^enaemtrecrete effeparate
Articuicn,
totej^tfoobaniotigefuppjimeect/ battet
00C6 niet gefoeben tniecbt een be S^bincien : ^ie {iet
bienbolmni blinbelingöratificeetben: j$i)nbe
aen-
meccftdjöta enbe te tiectvonbecen; ^abemael / felf ge-
ïiupKnbe't^ottiMrwmentbanbeiPiintenbanOran-


-ocr page 904-

S AKEN van ST AET

888

16 <55 gie fuIiftiS nopttoaiiöeffijlet/ fclfi^nfetjn'tgiaecvijf

_endertigh,Deinoi»t& Uecfcftcptie fecreete 9firtiCUlen

met Vranckrijck bDiecben gcflootcn j jlSijec tDUcücn al-
JcgefonbenaenDe i5;atitiiriin;omgcf!c»e« gecattfi-
ccerc te toa^tun. 31D<int oo6 (loc hnnincn catificcré toat
ntennletgefïcnentiecftj <Sencrempelüat menooch
onbecceniicputjljjfotje / befacthcn bojfeniian fe=
tceec gauDiti boo? be ^jintipaien / mecc alici Doen
Dectoajiecnc Mtmnbai, iitrgrcringli, iKact 't
ocftfjfctie tct inflamte üan öc l^cercn Dcenfche : e
öeffÖacmt toacen te b?eechcn tcgden Engelan dt, bare
mebefpfoofiKp i])areningl)c3iplt: juaeciiec groot
p;ofpt Dat fp troelen uptüit tCcactact ( oeel miiiioe-
nen beb^agD^ntis ) D^ec cepjottie ban leuitept
CMêliaeCbeöOntnöD ban Engelandtdaer overdeed )
ob(( ftappen.

TraBaef va» <^Uiantte tuffen Deremarc-
kenendedefen Staet.

e»«fQ« A LfoodenDoorluchtigftenGrootmagti^ftcn Vorft
ilentfi' Λ en Heer, Frederick de
Dirdt tot Dencmarcken ,
Noorwegen der Wenden en GochenKoning,Her-
tog tot S.'eeswijk Holfteyn,S:orniarn,en der Ditmarfen,
Grave tor Oldenburgcn Delmenhorft , 8cc. endede
Ho. Mog Heeren Staten Generaol der Vereenighde
Nederlanden, wederfytsby occafie van den Oorlogh
tuffchen den Koning van
Grt§t Brittannim en haer Ho.
Mog. na rijpe overweginge vanden tegenwoordighen
befwaerlijcken toeftant hare ghedachten hebben laten
gaenilioe beft harcΓeφefl:lveRίjcken en Landen,mits-
gaders de Navigatie enCom merde van hare Onderda-
nen ende Ingeiëtenen tegen alle ge welt en pericul, foo
▼cel mogelijck is, te verièekeren, S
m φ, dat fyne Ko»
niticklijcke Maj. ter eenre .en haer Ho. Mog. ter ande-
re fydc, op de vriendelijdce indudie en perfuafie vande
Ctmtigvan Kriiwci^ycÌ^ goetgevonden hebben haernae-
der te conjugeren en verbinden) envervoJKns foda-
nigemidde enbydehanttenemen en in rwerck te
fteilen, waer door naeft Godes beftieringe ende gena-
digen Zeghen eene eerlijckeen verfeeckerde Vrede
mogt worden geobtineert en de vryeCommercie ende
Navigatie heritelt in voorigen Florifanten ftaet, mi;f.
gaderjoock om te ftrecken tot
difmfit van wederfydts
Onderdanen, als mede om hare refpeöive Hooghey-
dert, pnerogativen, en gereclitigheden behoorlijck te
maintineren, en die op de vrye Zee, ende anderfintj
gepleeghde Exceflen en exorbitantien teghen tegaen:
Ende heeft fyne Konincklijcke Majefteyt tot dien eyn-
de ,en tot bevorderinge van andere faken meerjgevol-
magtight j en na den üaigh gefonden die welgeboorne
en Hoog-EdeleHeeren
Vattl Clwgtnierg fyne Konlnlrk-
lijcke^fiJefteytsAdmiraliteytsRaetJ endePoftmee-
fterGenerael, Erf gefeten op Buftrup, Haenrouw, en
Toftrup, als mede aen de Heer
Pttrus Cbmifius fyn Co-
nincklijckeMajefteytsRaeten Refidentby de hoog-
;lde Heeren Staten Generael.de welcke daer over

jgemeld

in hindeling en conferentie getreden wefende met de
Heeren Gedeputeerden en Gevolmagtigden van haer
Ho. Mo. namentlljck die oock welgeboorne,enHoog^
Ed. gcftrengejwyfeivoorfienige Heeren Kitdilfbvan
Qmmtrtn, lohcm it Wit, uyt den Oud Raet dsr Stad Dor-
dregt,
leban de tuit ,Raet Penfionaris van Hollantende
Weftvrieflantj
BoHtfacms vm VrjbirgtnjHccrin Vryber-
gen,Penfionaris der Stad Tolen
, God»trt Adrian, Baron
««η Rudt ,Hïcr van Amerongen,GinckeI, Elft, &c. Λ-
itlfbvan Util(tl, lebaavaaljjelmnjfdm ,
thoRolleCaten j
Droffart vanVollenhovcn en deHeerlijkheytCundert,
cn fiiim DriWJjRaetsheer inGroningen,refpe<3:ive Ge-
deputeerden in haer Ho, Mo, Vergadering van wegen
de Provintien van Gelderlant, en'tGraefichap Zut-

ihen, HallantenWeftvrieilanrjZeelaHt, Utrecht ,
'rieflant, Overyflel, Stad Groeningen en Ommelan-
denjZijn defel ve vervolgens onderling in name van ha-
re refpeöive aldergenadigften enHogeHeeren princi-
palen in kraghte van der felver Volmagkten ende
Pouvoirs op 'ceynde defes gfeeinfereeft , over de
involgende pointengeaccordewt, cndeverdraghco ,

gelijckgeaccordeert, ende verdragen wertmitfdefen,

Nademael bevonden wort dat de Engclfche Oorlo». '
fchepeii in het voorleden laer
ftftbitn bcndnt ι»«Λβ /iellì
niet alleen veel Deenfchc eade Noordfche
CqqS.
-dy-fchepen oock die gheenedewekkena Neutrale
Plaetft η wacren ghedeltineert, of daer van daen qme.
men, inde openbare 2ee hebben aengbehaeldt, endà
naë behoorlij cke reclamatie niet willen relaxcren ne-
maer oock daer en boven in en op de Strooraen,
'ende
Havenen van faooghttgedachte fijne Koninghlijcke
Majefteyt verfcheydeonbehoorlijcke feytelijckheden
gepleeght, deflelfs Kafteelen ende Forten ryandtlijck
geattaqueert, aengegrepen, ende befchoten, ooek
in'tghefichteiranfijne Koninghlijcke Majefteytin de
Smdt, ende onder het Kafteel Kronenburgb Schepen ge»
plondertendeaen deftrant gejaecht. Soo is fijne Ko.
ninghlickeMajefteyt daer door bewogen endegenecef-
fiteert gheworden te verbieden ende te verhinderen
dat voortaan ende in 't toekomende foo langhe in te'
genwoordighen Oorlogh tuilchen de hooghltgedachte >
Koninckvan
Greti Br/» taen/io ende haer Ho. Mog.fd
continueren,
gunt Ertgflfib, Oerhgb Scbiftn feilen ver-
moghen te komen op deflelfs Reeden, Havenen, ende
Stroomen, noch oock in Ncurwegm ofte op fijne Kullen
hetalfoogenoemde C(ir»f^at, ortedeZwfi ofte
Brit,
ende is voorts gheconvenieert dat fijne Koninghlijüe
Majefteyt foodanigh verbot niet en fai moghen veran-
deren noch revoceren voor ende aleer de voorfcbc»e
Oorlogh fai csflereo. Ende de wijle men metreedebe-
ducht is, dat onaenghefien'tvoorfchreve verbotde
Engelfche Oorlog fchepen by continuatie fullen trach-
ten de Commercie inde voorfz. Quartieren te rrouble·
ren. Soo is van gelijcken verdragen, dat de Oorlogh-
fchepen van fijne Koninghlijcke Majefteyt aldaer,fiilc*
foo veel mogelijckis fullen afweeren, ende defelre
Engelfche Oorlogh fchepen aentafteii, bevechten ende
foecken te veroveren, wel verftaende,
datbitrdurik
Cemmtrciifp divêsrniimdi Plmfin vm dt EngilfcbiCtif·
vaerdf fcbtpen niittnwtrt gtinttrdiciirtefbtUt^ inCit da
felve fich vreedelijck ende behoorlijck comportcren.

Alle Stroomen, Reen, ende Havenen van fijne Ko-
ninghlijcke Majefteyt foo wel in beyde de Koningbrijc-
ken
Denmmarckea endc Neirwtgben, ali in deflelfs Vor-
ftendommen Sltejwijci(_eiids Hi/fle/»,fullen uyt kracht
van defe Alliantie open ftaen voor deo Oorlogh ende
Coopvaerdye of anatre Scheepender Vereenighde
Nederlanden j ah mede voor die met Comraiflievan
haer Ho. Mog. vaeren, de welcke alle te fanien, aldaer
komende, welontfangen, bej^ent, en na vermogen
tegens alle gewelt ende
overlaft gheprotegcertenbe-
fchermt fallen worden.

III.

Dat oock hooghftghemelde fijne Koninghlijcke
Majefteyt totbereyckinge vanfoo heylfaemenoogh-
mcrck,cnde om'tvoorfchreve te doene verbothti
mainteneren, oock tot verfekeringe van fijne eyge > ali
oock vande Nederlantfche Oorlogh fchepen cade
iCoopvaerders, mitsgaders der felver Paflage ende ver*
blijf door ende ontrent den
Orifint ende Beh, als nwde
tot afweringhva π alle beforgdeghevaer van fijne Ko-
ninghrijcken ende der felver Onderdanen ende Inehe-
fetenen in defen loopenden laere, ende voorts van «er
tot lacr, foolanghe den voorfchreve Oorlwh fa! duy-
ren van den
eirflen April tot op den eirfien Dccenwer
NieuweStijlbeydeincluys,
in ende omtrent den Ori-
fint ia
Zee fai brengen, endegeftadigh houdea, vier·
tigbgeedeendevanall.swelviirfiefte OirUgbfiiifftOKtXtn
de naemen, monture, ende manninge fijn beghrcMn
in feeckere Lijfte, by de Heeren Plenipotenbinfen
ende Gevolmachtigde Minifters vaniijne Koningn-
lijcke Majefteytaende Heeren Gedeputeerde ^om·

miirarifenvandehooghgemeldeHserenSritenGcnfr

rael bereyts behandicht, ende voor de teeekcninghc
defesnoch naerder in authentic» forma ovér teie-
vcren. Endeinghevalle,
dat Godt verhoede,cem-

ghc wade voorighrcve vmtigb Oorlogh-Sche^^


-ocr page 905-

en OORLOG 'Ses en VeemghfliVmk. - 88p

, / door Storm, Omveder, ofte wel in een Rencontre qéa·
I" menteverongelacken, endete blijven, datin fulcken
' eas fyne Konincklijcke Majefteyt de lelve ten fpoedigh-
flen docnlijck ende mogelijck fynd», met andere Sche-
pen van OorlogH van gelijcke force ghcmant ende ghe-
inonteert, alsdeverongheluckte ofte gheblevene ter
plaetfe, ende ten fine als vooren fai doen rem placeren,
ende 't getal alfoo wederom fuppleren.

Endenademael fyne Konincklijcke Majefteytènde
iiicf Hoogh Mog. onderlinghe verbonden fyn in tijden
vanOorlog den geattaequeerden te affilteren ijiet/w duj.
f,ot wel gemonteerde ende gewapende Soldaten, ofte
't equivalent van dien in gelde gereduceert, ende ghe-
recckent ter Somme van
twee hondert acht m tachtig duyftnt
llijcxdaeldere.iois tuflchen deopgemelte HcerePlenii·
potentiarifen en Gevolmachtigden Minifters en Gede-
puteerden als vooren verdraghen ende gheaccordeert,
dat hooghllgedacbte fyne Konincklijcke Majefteyt de-
fcl ve Somme foo wel ten aenfien van 't geene alberey ti
is verfchenen, al van 't gheene van nu voortaen ftaet te
verfchijnen tot de Equipagie ende uytruftinghe van de
voorfchreve
vetrtigh Oorlogh-fchepen van tijdt tot tijdt
te doen fai eraployeren : dae alfo der felrer uy truftinge,
mitfgadcrs 't onderhout van't volck veel hooger fai loo..
pen, ende fyne Konincklijcke Majefteyt in fyne Ko-
ninckrijcken dies aengaendegrootePreparatien moedt
maecken, ende fulcx alles laerlijks een mierckelijcke
Somme fai bedragen, foo is mede, gelijck vooren ghe-
tonvenieert, dat haerHoogh Mog. fyneKonintklijcke
Majefteyt daer en boven fullen fubfidieren, foo langhe
den tegenwoordigen Engelfen Oorlogh fai duyren met
de Somme
VAnjesmael hsndirt duyfem iHjcxdaeldtrs laer-
lijcx, dewelckeindeStadc
Hamborg van tijdt tot tijdt
Sn fpecie Rijcxdaelders fullen worden betaelt ende uy t-
gctelt,

V.

Ende fai foodanighfubfidie in dit eerfte ende ootkiii
de volgende laeren, foo lange den jeghenwoordighen
ïnghdfchen Oorlogh j als noch, continueren ialin
driittrmijnen betaelt Doch teweten, deniir/ïwMar-
ty
drie hondert dujfeat Rycx datldert, den etrfltn luny hondert
w^tighduyfentRijcxdaelders,
ende deneerfien September
da refterende
hindert vjftigh dujfent Rijcxdaelders , alles te
reeckenen na den Nieuwen ftijl : de voorfchreve beta-
IrngefalprecijsalsWiflêl-geWt, fonderfaulteof man-
euement, oock fonder eenige pretenfien, arreften, af-
ftftatien, ofte -Wat anderfints foude konnen werden be-
dacht, daer tegens in te brengen, als vooren gefeght,
binnen de Stadt
Hamiorgh ghefchieden ende geprefteert
"werden op behoorlijcke ^itantievan fyne Koninck-
lijcke Majefteyt met deflelSeygen hant ende Zegel ge-
ieeckent ende bekrachtight, wel verflaende nochtans,
gelijck geconvenieert ende verdragen iSj fo op 't eerfte,
als de volgende laeren,in rainderinge van de voorfcbfe-
▼e Subfidien In betalinge te mogen gheven tot onder-
hoedt van
acht Oorhcb'fcbepen, tHet de gevolgc ende aen-
kleven van dien, gemonteert yder met
twee ende veertigh
Stucken, ende voorts op de Conditiën, geftipuleert in
'tfcparaet Contrai daer van huyden tuflchen de ghe-
melteKoninghlijcke Plenipotentiarifen en Gevolmag-
ttghdeMinifters, endehaer Ho.Mog.Gedeputeerden
gemaeckt, 't welck van foodanigen valeur ende weerde
gehouden fai worden, als ofhet van weerde te Woor-
ί e in defe Alliantie geinfereert ware.

VI.

Ineas,door6odesghenadighen Zeghen, ghelijck
Verhoopt werdt, ende foo als oock eyghentlijck liet
Ooghwit van'tjegenwoordighe l'raftaetisin
àiteerfle
iKifeflita hindert fes enfefiigb
tuflchen den KoninghvaB
Greti Brittannitn ende dc Hoogh Moghende Hee-
reij Staten Generael den Vrede getroflfen endeherfteldt
wochte worden ; Soo ie van na af aen onderlinghe ghe-
f onvenieert dat dies niet teghenftaeiide de voorfcüre-
Tefubfidien voor'tfelvelaer, in confideratie dat de
Stmipagieendedemeefte koften van den voorfchreve
Scbcpen eehter oBfeybaerlijck fullen mocteo
vet-
dengedrag«in, in'tgeheel onwederrpreòÈkelijckful- t<iS<S

lenwerdenbetaeltendevoldaen. __

VII.

Den voorfchreve Vrede naer d'expiratie van de loo*
pende laere
feflbien hondert fes tnfefiigb getroffen werden,
de falmen als dan onderlinghe naerreeckenen waC
gedeelte van 't laer op den dagh van 't üy twiflêlen der
ratificatienfalwefen geeftouTeert, mitsgaders oock
wat Subfidien daer op oock fijn betaelt, omuytt»
vinden offijne Konincklijcke Majefteyt albereyts fou-
de genoten hebben, ofte noch fai moeten ontfanghen
foodanigh gedeelte vande voorfchreve
fefmatl hondert
duyfent
Kijcxdaelders, als naer advenant vande verloo-
pene tijdt van'tjaerfal Avefen verfchenen, ende is
voorts geconditioneert dat de felve fijn Majefteyt daer
en boven noch een termyη van
drie Matndcn der voorfz
fubfidien, teweten,
hondertνφίώduyfent Rijcxdael-
ders trecken ende genieten fai.

Vili.

Endenademaclhaer Ho. Mog.fijne Konincklijcke
Mai cfteyt met foodanigen notablen Sommaals boven
verhaeltis, tot de Equipagie, fubfiftentie, endeon-
derhoudinge vande voorf«Jreve fwriifi Schepen vaa
Oorlogh fullen fubfidieren, foo fel fijne Majefteyt ver-
obligeertfijn de voorfchreve Schepenter begeerte van
haer Hoi Mog. door een Geauthoriieerde ende Ghe-
machtigdefelve te laten monteren; gelijck oock fijne
Konincklijcke Majefteyt ichuldigh ende gehouden fai
wefen, de voorfchreve wern^i hchepen gc-equipeert»
jhemantende ghemonteert, als inde Li.fteboven ver-
laelt, in dienft te tontinueren vandé
eerflt Aprilaf,tol
den
eerften December daer aen volgende,in ëas het Win-
ter Saifoen fulckx als dan fai toelaten j énde niet nótoir·
lijcke en kome te beletten.

IX.

. . Soo neer den Koningh van Grwt Brittennien dit
Tradlaet qualijck foude mogen komen op te nemen,en-
de dienthalven of felfs, ofdoor fijne Geallieerden of
wel te famen met fijn Geallieerden, de hooghftgedach-
te Koninck van
Dennemarcken Vvantlijck quame te attac-
queren, foo fullen haar Ho. Mog. fchuldichendeghe-
houden wefen fijnë Konincklijcke Majefteyt met alle
haer macht te water ende te Lande naer uy tterfte ver-
mogen te adfifteren, niet alleen tegens den hoogftgei-
melde
Ktnïnghvaa Grut Brittannitn^ nemacrooektè·
ghen j alle de ghéenc; dewelcke ter oorfaecke van defea
Traftate ,ofte van 't voorfchreve te doene verboth ofte
verhinderinge direaeìijck oft indiredelijck eenige hoC-
tiliteyt fouden mogen ondernemen tegens fijne Ko-.
nincklijcke Majefteyt
Dennemarcken ofte deflelfs Rijcken,
Landen .Vorftendommen, ende Graeffchappen , die
fijne Majefteyt jegenwoordich bcfit, ofte die de felve
hier namaels by
wettige Succefie foude komen te poflède-j
ren, ende als dan te géli'ck met deielvefijne Majefteye
in (denbaren Oorlogh treden tegens de geene, dewelc-
ke foodanigen hoftiliteyt fai ofte fullen plegen : Gelijcfe
oockaende andere fij de, In gevalle yemant, wie hei
oock foude mogen wefen, ter oorfaecke vanditTrac-
taet haer Ho. Mog, Vyantlijk mochten komen te attac-i
queren, ίοο fai fijn Konincklijcke Majefteyt oock fchul-
dich ende gehouden fijn haer Ho. Mo. met al fyn macho
te water ende te lande naer uy tterfte vermogen te adfi-
fteren, tegens alle die genen, dewelcke
uytdieeorfaecl^
diredelijck oÌte indireftelijck eenige hoftiliteyt tegens
haer Ho. Mog. foude willen oeffenen, ofteonderne-
tnen ,ende alsdan te gelijCk met haer Ho, Mog. in open·
baerenOorlogh treden, t^ensdieghene, dewelcke
foodanigen hoftiliteytfal oft^fullen plegen.

yi.

Ingeralle beyde dé hooge Contrahenten oöi redenei
in 'tDovenftaendef#ry?i Artijckel breederttytgedruckt;^
in openbaren Oorlogh mochten komen geinvolveert tei
worden,'tfy met den Koninck van
Groot Brittanniett
(met den welken haer Ho. Mog. albérevts in voeghei^
aisvoorenjinOorloghgeimpliceertiijn) 'tfymetye-
mant, ofte eenige van fijne Geallieerden, of wel te faJ
men met den felven Koning van Gr«»t
Brittmnitn ; ende
yemant, ofw eenige van fìjne GeaUieerdea,oft;oods


-ocr page 906-

J--890 ■ S A-K E Nv^ari ^S Τ Ά E Τ-

i6S$ met yemanti miders, wie het ooek ioude mogen-^r^fen.
' J So cn fai 'daèi- an glieenfufpenfie van Wapenen Hief dqa^

____________TT— ... ^ Ti. ^ J — -fc \TiT'*r\r ΟΤΛ /τΪΛι^ηΐ 1

geinenen Vyant, ofte de gemene Vyandenghemaeckt
werden,,als ghcramen.tlijCkqjjde met ghemcea
'';i;"'cònrènt;.ma?ràis men 't eenighe tyde in handeling?, vaa
ƒ ' Vf eedc of Ti èyes voor eenige tae; eli komt te treden,
* foo en fai fujcx door een van de Geallieerde niet rbogcii;
ï''" geichiéden fonder part'C

"•"''■der voor henj àenitondts, endeïoo haeftals vporfich
' ' Telfs teprpcurereh ebde te v.-ffyrgen de gerequireerde
ënde nodige facuiteytendefecuriteyr, om fyne Mini-
fiers te feriden terplaetfe, alweer foodanige handeling
foudc mogen w· fen aengeftelt, gelick mede daer inne
' niet voortgaenfonder fucceffivelijckende vantydttoc
' tijdt kehnifle
te geven van tgeene inde voorfzliande-

lingh (ai paiferen ende voorvallen, veeÌ min fai d' een
öfd'ander verraoghen te treden tot iif ƒayfe» van de
Vöorfchreve Vreede of^Treves, foiiderfyn Geallieerde
daer inne mede te comprehenderen, ende hem te doen ■
..faerftellen in dien hy 't begeert, in 't bcfit van fyne Lan-
den ende Plaetfendiehy ieghenwoordigbpoiïideert,
ofte geSuyrende den voorfchreve Oorlogh by
vftttigbe
Sacci/Tfffoüde mogen komen tepoflèderen, raitfgaders
' ® ïn 't ghebruyck van de rechten ende ImmuBiteyten die
iiy hadde ,en daer van hyjouifleprde voor den Oorlogh,
enii)nder van de gemenen Vpndt voorfyn Geallieerde
' te bedingen de felve regten,Immunitcyten,exemptien,
en andere Prerogati ve,die by voor hem felven ftipuleert
ten ware de Geall. anders moete komen teconvcnieten.
XI.

By fo verre hier na den voorfz Vrede met ittgelmt be-
ilootenwefende,fyncKonir:ckl. Maj.en hare Hoogh
Mo. te faemen , ofeen van beyde apart door den Kon.
van
Grtet Brinanniin, defTèlfs Gealliecrdlen, of wel door
ycmant andert. wie het oocTcfoude mogen wefen j ter
oorfaecke van dcfen Traftate ofte van 't gunt daer ae n,
endedaervandependeert, vyandiliickgheattacqueért
wierden , en daer over in openbaer Óorlogh quamen in ·
getogen te worden, foo fullen fyneKoninckl. Mai. ende
iiaer Ho. Mo. reciproquelick fihilldigh en verobligecit
fyn,dengeattaqueerdenaenfl:ondts foeder dilay w«f
nutcbt te adfifteren, volghens, en in conformite van den
Text van 't voorftaende ntrtide Artijckeli
ΧΠ.

De wederiydts hoogé parthyen ende Contrahenten
hebben aenghenomen , ende nemen aen midtsdefen,
denKocicgh van iwfÀn ende alle andere benabuyrdc
Princen ende Potentaten by de Commercie geinteref-
feert't inviterenjom haer mede in defe verbinteniiTe en
■ AllianEÌeint:eIaei:en, tot bevorderingh vaneenheyl-
. TamenVredeende herfleBingvanden vryen Handel
■, en Navigatie,"

- XII r.

Alle welcke bovenftaende pointen en Articulen wy
Pienipotentiarifen en Gevolmachtighde Mipifters van
fyne Koninckl. Maj., en wy Gedeputeerde Commiffa-
.rifenvan haer ilo,· Mog, onderlinge ende wederzydts
'in naemevanonferefpeftive aldergenadigfte hooghe
Heer en Principalen, uytkrachÉ van de Volmachten
cn pouvoirs op ons verleent, hier nae geinfereerC, heb
ben verhandelt,veraccordeert,endegeflooten, beloo-
de in name als boven,dat alle de felve ter goeder trouwe-
nagekomen en onderhouden fullen wórden .En dat tot
meer der vaftighcy t, en de verfeekerhey t van dien, dit
Traetaet van Alliantie by fyne Kon. Maj
tot Dttinimer
Noorwegen, &c en de Ho. Mo, Heeren Staten
Geiierael der Vereenighde Nederlanden binnen den
tydt van etn Mamt naerdate defes,geapprobeert,gerati-
ficeert, en de wederzyts nodige inftrumenten van Ra-
tificatie in behoorl ijcke forme uytgewiflclt en geextra-
deert fullen worden, t'

lijoiruta- JJier na volgen de Trocuratien van de Hee-
tic ««tra ' ren Tlenipotentiarifen van fvne Ko. Maj.

iTTYFredetickJeD'irAjvanGodes Genidc Ko-
«tm Bli yy ningh tot Dennemcrcken , Noorwegen, der
Wenden .euGotten, HertpghtetSleeswijck»

•StormarnèhdeDitmarfchcn GraeFtotOfd^k *·

endeDelmenhoift, &c.E)oena!I^ hier mcalw®
ten i dat, alfoo: wy van önfèn Ï^èfideht by hef ÏVW^^u'
' Hofals mede vande Heere Frinfche by ons aSÌ
fenafgcfame, onfen lieven Moiifieüi: deTerlònfow!ì
mondeìingh als by ghefchrifte i"/» verfeeck'èrrrfieWor
den, dat de Hoogh Mogende Heeren Staten G-nèra Ì
der Vereenighde Nederlandendoor der felveraen '
Franfche Hofaenwefehde Miniftejs fullen hebben 4 '
klaert derfélver inclinatie ende goede gheneghenthprf
om nut ons af te handelen %^errcheyde bekende 6
i/e/M;«.>.ende Prerenfien , foo hebben wy vanonfefvde
gefonden ende afgeordentonfe lieven, getrouwen ?«,/
awg,«ki,gh, ErfgcfcienopBuftrop , onfen Admirali
teytsRiet ende Generaci Poftmeefter over onsRijck
Dennemarcken, oock hem aenvertrouwt cn Volmast
gegeven, ghelyck wy hem oock met defen onfen open
briefvertrouwenende Voimagtghevén, metdeOhe-
volmachtighde en Commiflanfen dewelcke by de
hoogh^gemelde Heeren Sraten Generaci der Vereenig.
de.Neder]anden fullen geordonneert ende gbceonftt
tueert worden, van wegen dé ghemelte Pretenficn en-
de
Gravnminii, mitfgaders van alle'tguntwy hem ver-
der hebben gegeven te handelen enteiluy-
ten, oock fai alle't gunt wathy in dier voegen hande-
len ende fluyten fai, krachtig ende van weerde weefcn
ende van ons onverbreeckelijck onderhouden cn nae^
gekomen werden, tot meerder beveftinge hebben wy
defero et onfeeygene bant ende Konincklijck Zeghel
bekrachtight. Gegeven op onfe Sloten Refidemietoc
Coppenhageden
tweeentwimighfitn Sept-emberAnne
ftpienhandertv)/tnfefli^bt

wasgeteeckeiic

FREDERICK^ (L.S.)

Lagerftont, REETZ,

W' Y Frederick denDfrdi» i vanGodesGhenade ®«!aj
»Koningh vanDennemarck j Noorweghen der "(S
Wenden, en Gotthen, Hcrtogh tot Slecjwijck ftfitai
Holftevn, Storniarn, efide Ditmarfchen , Graef tot «'"»· '
Oldenborgh ende Üelmenhorfl:,
dcc. Doen allen hier
mede te weten ί dat alfoo wy van onfen Refident
by h et Franfche Hof als mede vanden Franfchen by
om ghewefen Heer Afghefante onienlieven Mon-
fie^ur Λ T(r/in , foowelmondelingh als by ghefchrifte
fyn verfeeckercgeworden , dat de Ho. Mog, Heeren
Scaten Generaci der Vereenighde Nederlande door
derfelveraen 'tFratifche Hof aenwefende Minifters
fullen hebben verklaert, der feiver inclinatie en goede
genegentheytom met oni af te handelen verfcheyde
, bekendeGravaminaende Pretenficn. Soohebbenwy
j vanonfezydc gecommhteertende afgheordentonren
lieven, getrouwen, den welgeboren
l'etrum Chmifitm
onfen Raet ende R,cfidentby de welgemelde Heeren
Staten Generaci, oock hem aenvertrouwt endevol-
maght gegeven, gelijck wy hem met
defen oïifen open
briefaenvertroüwen ende volmacht gheven, meed·
Gevolmachtighde ende CommiiTariien de welcke by
de Ho. Mog. Heeren Staten Generaci
fullen geordow·
ncertendegeconftitueertworden, wegen
dcgemeldc

pretenficn ende Qravamina, mitsgaders vanal'tgune

wy hem verders in mimdttis hebben gegeven te hinde·
len ende te fiuyten ; Oock fai al 'tgunt wat hy in dier-
voegen afhatidelc ende fluyten fai krachtig van* weerde
wefcn, cn van ons onverbreeckelij ck
onderhouden es
nagekomen werden Tot meerder beveftingh hebben
wy defen met onfen bant cn Kon. Zegelbekrachtighl.
Gegeven op onfe Slot en Refidentic, tot Coppenhage
den il. September liiiiy. , ψ GcteeckeW *

PREDRICi:, (L.S.)

•■«s··-

Vaadc


-ocr page 907-

en OORLOG Ses en Veertighfie Boeck. 89 ï

yan de Heeren ghedeputeerden van haer
Ho.tJMog.

, E Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
jS JL/den,allen denghenen die defenfullen fien ofte
ïsM» hooren lefen, faluyt : Doen te weten, alfoo van
ontalücke Jaren harwaerts tuflchen de KroóneDene-
niarcken, Noorwegen, ende andere daer aen depen-
derende Rijcken, Vorftendommcn, ende Landfchnp-
pen ter eenre, ende defenStaet ter andere zij de door-
gaens is onderhoudeneengoede, vafte , bondiglie
ende vertroudevriendtfchap ende correfpondentie ,
de welcke oock van tijdt tot tijdt met Alliantien, ende
TraöatenvanStaetisbeveflight , ende dat het den
Doorlugtigilen, Grootmaghtigften Vorft ende Heer,
Heer Frederick de Derde tot Denemarcken j Noor-
wegen , der Wenden ende Gothen Koningh, Hertog
tot Slees wij ck, Holfteyn, Stormarn , enae derDit-
inarfen, GraeftotOldenburgh ende Delmenhorft ,
&c.be]ieft heeft met Procuratie enyolmagtherwaerts
teienden, de welgcboorne ende Hoog Edele Heeren
VmiiKlingenhrgb, fyneKoninghlijcke Majefteyts Ad-
miralitcyts Raedt ende Poft · meefter Generaci > Erf-
ghefeten op Buftrup, Haenrou w, ende Toftrip ; ende
Pitrus Chiirifius, Raedt ende Refident van fijn Ko-
ninghlijcke Majefteyt alhier inden Hage, om met ons
ofteonfeCommiflarifente traöeren , en te handelen
over verfcheyde faecken, onder anderen mede raec-
itende eenighe openftaende difièrenten ende verfdlil-
len ; Sei </?, dat wy van onfe zij de gecommitteert ende
gheautorifeerc hebben , ghelijck
v/y committeren
ende authoriferen mits defen , de wel-gheboorne ,
HooghEdele, geftrengewijfe, voorfienige Heeren,
^uiilph vm Ommtun, Man de Wit, uy t den Oud Raedt
derStadtDordrecht,
Johande n'it , Raet Penfiona-
ris van Hollandt ende Weft-V rieflandt i
Etntfacius van
Vrybtrgin,
Heer in Vrybergen , Penfionaris der Stadt
Tholen,
Gidaert Adriani , Baron van Reede , Heer
vanAmeronghen, Ginckel, Elft, &c.
Adolfh van
Vnckfl^lohanvanTffetnmydcn·,
tho Rollecate , Proffart
van Vollenhoveendede Heerlijckheydt Glundert,
ende
hba» Dnv/s , Raets- Heer in Groeninghen ,
refpeftive Ghedeputeerdeinonie Vergaderinghe ,
vanweghende Provintien van Gelderlandtende 't
GraefichapZutphen,Hollandt ende Weft-Vrieflandt,
Zeelant, Uyirecht, Vrieflandt, Over-YiTel.Stadt
ende Lande, omme in qualiteyt van oafe Commiila-
rifentefaemen, ofte'cmeerendeel van dien met de
ghemelde Heeren Plenipotentiariien en Ghevolmag-
tighde , Minifters van fyne Koninghlijcke Majefteydt
van Denemarcken, Noorweghen , &c, over alle
't gheene voorfchreve is in conferentie te treden, ende
met de felve de voorgemelde faecken te adjufteren,rig-
ten, verdraiegen,befluyten, ende teeckenen ; ende
wetende dat de welghemelde Heeren onfe Commifla-
rifen, om te fiiciliteren de voorfchreve Negotiatie en
handeling : op dat die ten goede endeghewenfchten
eynde magh werden ghebracht ) van nooden hebben
onfefpeciale Procuratie, volkomenmaght , autho-
liteyt ende bevel , om alle fcrupulen die desaen-
gaendefouden mogheu ghemoveert worden, wegh
te necmen, hebben wy haer ghegeven, ghelijck wy
hun geven in krachtedefes volkomen maght, omme
met de meer - ghemelde Heeren Plenipotentiarifen
ende Gevolmaghtighde Minifters van hooghftgemel-
defyneKoninghlijckeMajefteytte moghen adjufte-
rcn, rigten , nederleggen jtraóteren, accorderen, en
befluyten eene Alliantie defenfive, en voorts fodanige
andereContraften en verdragen de voerfchreve open-
ftaende verfchillen ende difièrenten concernerende,
fulcksfy onderlinge fullenoordeelen , ende bevinden
ten weder-zijden oorbaerlijckfl: te fyn » ende van
»lle't gheene alfoo beraemt, ghearrefteert, ende be-
flootenfalwefente maecken, ee pafferenfoodanigc
inftrumenten ende beloften, in iulckengoedenen-
^ behoorlijcken forme als noodigh weefeiifal
oeloovendefinceerlijcfc, oprcchtelijdtende ter eoe'
«et trouwe te fuUen houden voor aengenaein,vaft,Dee'

digh, ende van waerden alle'tgheaieby de meerghe-
melde onfe Heeren Commiflarifen indefelvequuite
ίι····ιιί·ί
falzijngedaen,belooft, geconfenteertendegeaccor- ^
deert'tfelveonverbreeckelijCknae te komen, te on-
derhouden , endeobferveren, oock doen obferveren
ende onderhouden, fonder daer tegens nimmermeer
yetste doen, of te laten gefchieden,, direftelijck, of.
indireöelijck in wat manieren het oockfoade mogend
wefen, maer alles te ratificeren en t'aj^tpbcren» ejjdes
nootzjjnde,daer van te verlenen eapalfcren brieven én
inftrumenten,in de befte forme, tòt volkomen con-
tentement ende vergenoeginge van hooghftghemelde
Koningh. Gegeven in onfe Vergaderinghe, onder
onfenGrooien Zegel ,Paraphure, ende Signature va» . .
onfenGriffier,indenHagcopdenwferf(«Februaryyi/* , ;
tienyMdert Jes etifeftigt'W asGepariphcctt I. van GenfVt, -i.
Op de Plyqueftont,terOrdonnantievandehoogge' ·

meldeHeerenStaten üenerael,gctekent Ν.

bende onder uythangen'tgroote Zeghel in RoodeU)

Waffche.

Ten oirkonde en de In teecken der waerbeyt, heb·»
! ben wy Plenipotentiarifen ende Gevolghtighde Mini-
fters van zijn Koninghlijcke Majefteyt, endewy Ge-\
deputeerden vanhaerHo. Mog. defe Alliantie met cy-
gen handen onderteeckent, endè met onfe opgedruc-
te SignetteB beveftigt, ende fyne hier van
vier gelijck-
luydende Exemplaren ghemaeckt, te weten voor y der
van de hooge Contrahenten twtt. Aihim m 's Graven-
hagedeml/dtnFehlUiiryfrftienbtadirtfistnfefUgi.

L.S.)
L.S.)
L.5.

iX
Ls:

.•-li:
■ M.

Enwasgeteeckent

Vmi Kling,„htrgb, (L.S.)

P. Cbarifins.

(1.8.)

S., van Ommtritii
Jtbandtmt.
leban de iViu

B, van Vrybergtn,

C, van Rtedi tut Anurangta,
Jidelph Unenti.

Joban van ijftliimnde.
G. Drews.

Treten/ierti endeSchult-niordermgen.

A Lfoo tuflchen den Doorluchtighftenj tïrootmag- ei«f
tighftenVorftende Heere, HeereFr#</riV^AD/f- "«w»
Λ tot Denemarcken, Noorwegen, der Wenden
ende Gotten Koningh, Hertogh tot Sleeswijck. Hol- tHjèfoit
fte^ ,Stormarn en Ditmarfen, Grave tot Oldenburg
en DelmeMhorftj&c, ter eenre, ende de Hoogh Mog, "ί"""·*
Heeren Staten Generaci der Vereenigde Nederlanden
ter andere zij de, eenige difièrenten en vcrfchillen fyn
onftaen en gerefen .'over en van wegen ftKktnfmwfit»
ende fchula-vorderinge,van de welke ten wederzijden
betaiingewordtgeeyfcht, foo heeft den hoogi^emol.
den Koningh naer den H^eafgevaerdight ende ghe-
volmachti^t, de welgebooren, Hoo^ Edele iteere
Ρλη/Klingenbtrgb,CyneKoninghH)ckeMajefteyts Ad«
miraliteytsRaedit, ende Poft-meefter Generaci,Erf-
eefetenopBuflnix,Haenrouw, endcToftrop, ende
den Heere
Petrus Cbarifius, zijne Koninghlijcke Maje-
fteytsRaedt ende Refidcntby de hooghgemelde Hee>
ren Sraten Generael, de welcke daer over in conferen-
tie fyn ghetreden met de Commiflarifen, endè oock
Gevolmachtighde van haer Ho. Mog.namentlijckde
oock wel-geboorae, Hoogh Edele, geftrenge, wijfe ,
voorfichtige Heeren,
Rudclpb van Ommeren, Uban ie Wit
uy t den Oud-Racdt der Stadt Dordrecht, Uban Λ Wit,
RaedtPenfionarisvan Hollantcnde Weft-Vrieflant.
Bie»^iaii/enFr;i#r^ifl,HecrinVryberghen , Penfio-
naris der Stadt Tholen,
Goiert Adriaett, Baron van Ree-
de, Heer tot Amerongen, Ginckel,Elft:,&c.
Aitlfb
vm
VmhhJtbaa viniTlpilmu}denthoRoV.ecitc,Oro{làtt
van Vollenhove ende de HeerlijckheytClundert,ende
Ubaa Drews, Raedti- Heer in Groeningen, relpedlive
Gedeputeerden in haer Ho,
Mog. Vergaderingh, van
wegen de Frovintie van Geldelandc cude Gracflchap

Zuc^


-ocr page 908-

r

Φ SAKEN van ST AET

séM ■ Zutphen, HoUandtendcWeft-Vrieflant, Zcelandt,
- „„ .- Ucrechcj Vrieflandt» Over-Yffel Stade, Groeningcn
ende Ommelanden, zynde de voorfz pretenfien endc
Schuld vorderingenhiernafpedfiquclijckghenume-
reert wederzijdts, als volcht.

Vier difiincte Tofien, daer van uyt de naem
ende van wegen de Heer e Sjtaten Generaci
betalinge isgevordert, ende begeert.

1.

. -Tj Erftelijckjde reftevan'tvoorfchptopdeOr/tifl»-
trt'^n Jutfi^' "Ïol-rtdtmftii ftnningtn, daer van zyne Koningli-
SawUo. . lijckeMajelteytbyrefdifievan't Tradiaccdien-
Λβοβ. aengaende gemaeckc, fchuldigh gebleven is, volgens
d' Obligatie onder haer Ho. Mog. beruftende,van date
den
ffS tn twmtigbftm September feftitn bindtrt drit tn
vijftigb twH btndtrt tün duyjéttt Rpt^datldtri
capicael, be-
nevens de daer op verlopenciiio jaren Renten,monte
r«ideeenCefi»W, terlommevan
btndtrtnijftigb duy-
fmt JUJcksdaildtrs y àsiCt Vin
den dir den laiyjtftittt benden
«n tnfift'gk een Afte, ofte twee Obligatien is gepafleert,
bedragende alle te iamen met de Renten zedert de fel-
ve
tweede Obligatie, verloopen drie btndertjes en vurtigb
duyjent, vijfhtndert Kijcxdmlders.

IL

Ttn anderen, defomme van bmderf titgtn endertigh
eiujfent/even Hondert twee tn vijftig
en een halve Rijcxdael ·
ders, die inden laetlten Oorlog cuflchen
Denemarcki» en
Sweeden^n z.yn Koninghlijcke Majeiley t binnen Cop-
penhageisverfterckjinGelt, Proviand, ende Muni-
tie van Oorlogh, mecde verloopen Intereflen van
dien, van welcke fommcayneKonincklijck Maje·»
fteytdeflëlfs Obligatieheeftgepaflècrtende uyt gege-
ven.

III.

Ύ en derden, defomme van bindert twhtigb dnjfent
Hijtxdiielderi, over y ende ter faecke van de bewuile
Hennif/fbepenj hier bevoorens tot Coppenhagengear-
refleert, ende de Goederen daer uyt verkocht ge weeft
zijnde.

IV.

Ten vieriUn, eenen precenfie van het vordere fecours
endeextraordinariskoften, dewelckehaerHo.Mog.
op hare Vloot ende elders, gheduyreade den laetften
OorlochtuffchenDenemarckenen Swecden hebben
aen gewent.

f^er difiinSie Poflen^ daer van uyt den naem
ende van wegen zijne Koninghlijcke Ma-
jefleyt betalinge isgevordert ende begeert,

I.

Ipoflnt Erftelijck, de fchade geleden over ende ter faecke
-tl
 Engtlmt by retorfie, wegen de vooren ge-

f»gc#?e- mentioneerde Hemiip fcbepen , gheconfisqneerde
ttnftwtt Deenfche Schepen ende Goederen, «jonterende, noch
alroorenafghetrockenhet provenu van de verkochte

EngelfdieHennip, endc^n^
me van
een en vijftigb dajfent

ders, mitfgaders wat anderfints fyne Koninghlijcke

fleert worden, alhier in gebracht, ehdegefleltteghed
den anderen Articul van depretenfien van haer Hoogh ^
Mogende, -

1X1.

Ten derden, hindert dertigh duffent Rijcksdaeldiri, die
hooghttghedachte fyneKoninghlijcke Majefteyt fuftj.
neert in de Steden van de Provincie van Feutie», tot on-
derhoudtvandeNederlandfcheVokkeren, voor deo
tijdt'van acAf Maenden betaeltzijn.

IV.

Ten vierden, fyne Koninghlijcke Majefteyt preten-
deert dat de felve van wegen de Tollen voor de Htudt.
laften in Noorwegen, door de ingekropen abuyfen ende
misduydinge, tegens de rechte meeninge ende intentie
van de TraSaten, tekort gefchiedt, ende merckelijck
gepreindiceertis .alfoodatfyne Koninghlijcke Maje-
fteyt fukksfoüdekonnen doen berekenen tot over een

millioin , oi tien hindert dayfent Rytxdaelders,

Over alle welckc boven gementioneerdewederzijdt»
pretenfien , fyne Koninghlijcke Majelleyts voor-
noemde Plenipotentiarifen ende Gevolniachtighde
Minifters, ende de Gevolmachtighde ComraiiTarifen
van haer Hoogh Mog, onderlinghe inden naem ende
van weghen hare refpective Alderghenadighfte ende
Hooge Heeren Principalen, uyt kraCht van haer ver-
leen de pou voirs ende Volmachten, minnelijck fyn ghe-
convenieert ende verdragen;werdt mits defen, i/nt/Wn-
eenigeliquidatiecfteverderbereeckfnin^e beteene teginhetm'

dirjifilxjjn, tn blijven pp geheven, fulcks dat noch fyne Ko-
ninghlijcke Majefteyt van foodanigef»'»»· pretenfien of
Polten , ende wat daer vandependeertophaerHoogb
Moghende, noch d' Onderdanen ende Inghefete·
nen Vande Vereenighde Provinciën ι nu gf hier
namaels in't geringhfte niet meerenfullen hebben,
ofte vermogen tefpreecken, te vorderen , oftetepre·
tenderen, noch oock haer Hoogh Mogende van wegen
debovenghefteldewrPoften, ende't gunt daer aen
mochtedependeren, op fyne Koninglijcke Majefteyt,
deflèlfsRijcken 5 Landen, Onderdanen, en hare Goe-
deren, of wat daer voor mochte fijn verhipothequecrt
'ofteverfchreven.nuofhiernaermaels in 't ghering-
fte niet meer hebben , ofte vermoghen te fpree-
ken, te vorderen ende te pretenderen, ende werden
mits defen hier doorfoodanighe wederzijdts pretenfien
volkomen
afgbtdaeu, ghemortificeert , gbecaljii' t , mie
gemmtlleert ;
oockfullen die van Zijne Konincklijcke
Majeft.ende dcHeeren R,ijcksRaden,daer over verken-
de ende uytgegevene Obligatien, by extraditie vaiffy-
neKonincklijeke Majefteyts Ratificatie efiëctive
!ijck
worden ghereftitueert. Maernademael vanweeghea
^neKoninglijcke Majefteyt in defen gehoudene Coo-
ferentie wierden ghepretendeert noch
twee andere Pof-
ten , in defe conventie ende verdragh te trecken, te we-
ten eene fonime van
vier bondert duyfent Rijcksdaelders,
waer overfyee Koninghlijcke Majefteyt ten behoeve
van de Heeren 5taten van Hollandt^aàe.
iiuiidiftincte Obligatien heeft ghepafleert ende uy6
ghegheven , te weten, d
'eene van date denvwtif»-
den November ftfiienbondertftvenen-vyfiigb, ende d an-
dere van date den
terfien Mey fiflienbondert acht en vj/ftigb.

ηΠ'ρηΧ.ΐ'Η.')?.^" Endenoch W»r»»4i«n^i^Ay;„,Rijcxdaelders , d.

den, om het felve met twee van fyne Majefteyts conM-

Majefteytgrootevoordeelenaende Enghelfche heeft '

mo^tenLIftaen, voorendealeerdat l inclufiein;c 1

luucLcu luc iiacii, ruorcuucaiccr uat u inciuiic jn C , j V f in i j vfWffftcvt lui-

Vreden-TraiUettuiTchendefeive, endchaerHo.MoJ

daernaeem«ckt, by hun heeft kannen gheobtineert SilfÌÌÌ^Tf^JÌÌPllt^^i!"!!::^!'.^^

fchade daer door fyne


de welcke fyne Konincklijcke Majefteyt bereeckcni
over't beletten van die in Hollandt inghehuyrde^i-.

Τβηα«Λ««, ttuttbtndertnegentighduffeat Ri^dneU ' port febeptn , ende de Vracht aen de ScTiipperï, fonder
ders, die fyne Koninghlijcke Majefteyt pretendeert ter de reyfe te doen, betaelt, foo en heeft men daer o»«
faecke van uyt kracht van de
i nietfinalijckkonnenadjufteren , vermits de ghemewc ■

onderlinge opgerechte Alliantie, het welcke of gants Heeren haer Ho. Mog Commiflàrifen ende Gevolmagr ^
inVolck, dien ten deeleaen tighdcverklaerthebben,datfoodanige,

CeIt,Viyrei,cndc Ammunitie hadden eoctcn gepre-'//»»iRijck8d«ldersdcGeneralitcytia 'tminfleaiet en,

II.

-ocr page 909-

0

en OORLOG "Ses en njÌerti^e %cecL· 893

vooreni daer van Copyetoeteicnden, cnde dit al-
les onvcmiiiidertfoodanighejudieiele Copien behoor-
lijjk gheautheniifeert , als partyen wederzijts uyt
handen van de meer-hooghft ghemelde Koningh van
Vranckrijck, ofwel van de eheene dieals vooren by
zijne Majeft^ydcdaer toe faïwefen gheauthorifeert ,
iuiien vermoghente lichten, wel verftaendedat by
ricDuplijcquegheene üuckenofte Documenten ful-
lenmoghen werden ghevoeghtj tenwaereinde Re-
plijcque mochten infl^Uïren eenighenotoire nieuwe
feyten , ende daerbc-ncvens cenighe nadere flucken
geproduceert worden, in wekken castoc deftruftie
cndewederleggmgh vandefelvc, endevorder niet,
(intra-hfwijs-ltt'cki^y dc ÜHplijcqHe iullenjnogcn wer-
den over ghegheven; Wacr mede de faeckeals dan
ialghehoiiócn werden voor gheflooten, ende ghe-
braghtin ftatevan wijfen , oniby den hooghft-ghe-
jiielden Coniiigh van Vramkrijck^ ghedecideeit cnde
jjciei mineert te worden ; Ende in ghevailehaer Hoogh
ivlog. in de voorf.hreve pretcnfien, ofte eenigh ghe-
deeite van dien nicchten werden ghecondenineert,
fullen de felve de te wijfen 5e»ffBti> ofte Uytfpraeck
prorapttlyck, ende fonder eenigh riytftel voldoen ende
nakomen, raaer in cas haer Ho.IVlog, daer van wor-
den geabfolveert, fo fai zijne Koning ilijiike Majefleyt
van
Deminuircl{tn, üoorwtghen, &c; daerby mo eten aC-
«juiefceren, fcRcierhaerHo. Mog. diesaengaende hier
ii:mails oyt,ofteoyt yeti meer te moghen eyflfchen
ofte begeercn.

Endj fai dtfe conventie oftevérdràgh tergoedeir
trouwe, ende onverbreeckelijck onderhoudenwer-
din, totnieerdervaftigheytvan dien zijn hier van ge-
inaecktwr ghtlijCk-luydende Inftrünienteo , yder
van de hooghepartyen/w», by de voorghemelde Ple-
nipotentiarifen ende Gevolmachtigde Mlnifters vah
zijneKoninghiijtke Majefteyt ter eenre , ende byde
HeerenhaerHo Mog. Commiflarifen ter andere zyde,
jnet Hand-Zegel beveflighc, ende fullen de wederzyts
Ratificatien daer op binnen den tijdt van «n Mamdt te-
kens den anderen werden geextradeert en uy t gewiflelt
Gedaen in den Haghe den
elfde» Februaryβphiea htndm
fmnfiftigb.

Was geteecketit

Paul Cliogenierg, (X, S. ) R. -vim Ommeren. (L. S.)
Ï,Cbi>ri/ius, (L.S.) Jfhnde Wit (L.S.)

JthMdeWit. {L,S)
JB. V. Vrybergev, (l. S.)
iS.v.Eede titAmer IL.S,)
MolpbVmkel (L.S.)
Job.vauTJTclmujJe, (i. S.)
^.Drtw. (L.Si)

kak ende de Jollen vem Houtlaften in Noor-
wegen.

Atfoodoorden Doorlugtisliflen, ferootraachtigh-
flenVorftende Heer ,
Heer Fredmei de Hfrtle,
tot Dimiemarckfn
, Noorweghfn ,,der1jVendcn ,
wde Goithen Koningh, Hcrtogh tot Slecswijck ,
Holfteyn , Stormarn , ende Ditmarfen, Grave tot
Oldenburgh ^nde Delinenhorft , .&c. ter eenre ^
ende de Hoogh Mogende H?eren
Staeten Generaci der
vereenighde NederJanden ter,andere zyde, in 't J^er
f'^iiea hcndtrt ftvfn tn vurtigh , epde den tweeden
nieuwQn ende den twatlfden February ©fidpn flyl ^
«oor^wcderzfdrs Gevolinachtighden een Contrafl:
il gheflpotpn ghe\irorden , naer het welcke de
Jollen ί^η Hput laften in Noorweger ghebeven fou;
"CWordcnj.iot^pp
àsn derihietidin ouden ende deri
^''"a ΐψίηι^ίβίη. Augufty.nieuwen ftyl >,,des Jacrs
l'ftifa ùadert.vjf en^iiicbti^h , welcicD aeh£a!?ilde
WedCTiydts ondervonden. js ,, eödè gbeppiJfdéeh
wer^dathpt ypQifi Contr^d jpiet aUbo J$ .in„ghe-
«eWr, noch ,en werdt gheobferveert, naci,gekomen
«ndc ghepraiUfeerc ,
als naer denreghteii fin ende
teeyninghe , mitfgaders tot eontkiuatic ende ver-
. V Ded

tlh
>£00
kjn,

I ftieerderinghe van de ondérlinghé vHèndtfchap cnde liÜg
j Alliantie , 'iiiflchén zyne KonincklijCke Majtoeyà
f τ
I endé haer Hoogti Mogfende.Werdt ghercquiréert fcn'de'
' behoprt, dger.tiytih tydeiiendewyienwèl éehicbe
misTeriiandénendeveiWjdèringhen fotideh tolgTien
cndeonriiaen', die menwederzydts ghenegheö
i
door toebrenginglie van rcfpedende rechttriatighi^t
tePrevenieren :
Sddì/ì , datfyne hooghft-ghedalEhté
konirghlijcke Majefteyt volmacht verleende ί cnde
af-gheveerdightheeft, denwelgheboorne endeHo;
Edele Heer
Paul Klinghmbergb , zijn Konincklycke
Majeflèydts Admiraliteyts Raedc ende Poft-mee-
fter Generael, Erf-ghefeten op Buftrop, Haenrouw ί
endeToftrüp , als mede aen den Hcere
Ïttrm
rifius
j zijne Conincklijcke Majefleydts Raedt ende
Refident, by de Hoogh Moghende Heeren Staten
Ghenerael, de welcke toet de Heeren Ghedèpu'
teerden Cüliimiflarifen , endeindeefefaecke van haer
Hoogh Mogende Ghevoltaacht^hde, als namentlijck
de oock wel-gheboore, hoogh E jele, geftrenge, wij-
fe, voorfightigheHceien
Rudolph van Ornnuren , lubtn
deWith ,
uyt den Öudt Raedt der Stadt Dordrecht ,
JcbandeWith , Raedt PcnfionariS Vati Holiandtende
Weft Vrieflandc ,
Bonifacius nm Viybe^len , Heer ili
Vryberghen , Penfiona. is der Stadi Tholen ,
Gpdaft
Adriaen
, Baron van Reece , Heer van Ameronghen»'
Ginckel , Lift , &c
Molph van Vi.ckil, Jeban van Jf.
Jelmuyde
, tho RolleCate , broÌTart van Vollenho-
ven , ende de Heeiliickheyt Clundwt, ende
Jtbim
Drivis,
Raetsheer in Groeninghen , rcfpeitiVe Ghede-
pütcerden in haer Ho. Mog. Vergaederinghen , van
weghende Provinciën van Gelderlandt,ende'tGraef-
fchap Zutphen, Holiandt ende Weft-Viieflandt , Zee-
landt, Ucrefcht.Vrieflandt OverYflLl, Stadt Groe-
ninghen ende Oinmelanden, in onderhandelingheglie-
tredenfynrfe, ende het voorfchreve Tradïact föo tert
cpfighte vanden teneur, als depraaijcquc naeiikeu-i
righ ende exaftelijirkgeexaminect hebbende tot naer
der e:iicida:ie, redres ende alteratie van 'tfelve ter
neder geftelt, verdraghen, ende veraccordeert hebben
't geene liier na volgt, te weten :

I

Eerpilyckj dat het voorfchreve Traftaet fynde relatif
toteen voorgaende, inden Jaere
fefibim hindert vyfett
veeriigb
, ghcflootcntot Chrifianopel ,fa\ blyyenitizijd
gheheel, uy tghefondert voor foo veel het ìelrè by de-
ftn werdt af ghetreden, ghéelucideert , ende gealte-
reert , om tecontinuetcn tot deri
dertbiendett Augufly
des
]aets/eftbien hcndert vyfen tacbtigh hier biïvoorcn gc-
mentionéért,

. , ίί.

ïotverhocdihghe ende correntìe van alle inisver-
ftanden, oftégheplceghdefratideri téghenshet voor-
fchreve Tractaet, fop ten opfightévan
àe meetiagb der
Schepen (elvé op NMi-wi^f» Varende, als door den aen-
boH·^ yeh.ftcckere fó'orté van Schepen , die ten tyde
ian ljet ajcng^eh van 'tvoorichreve Tractaet niet be-
kent 2y.hg^^c^yeeft , ende ordinaris ghenoèmt worden
vandimeuwejfkhijC'jjie js toe glieftàen,, ende ghcaccor-
^ecrt.?en^piet?we ineetinghe van Sirhepen , op de be-
öuaeitifte i gijëvoechiytklle eiide feeckerftc manferé
doenl^ck fy ndp ,in dier vóégheii dat de
ileut-Iafleh van
de Schepen itillemverden uytgevöhden, endebegróoi
op
vi 'tr dnffent póndeh géwichté, iülcks dat foo dicknuut
als een Schip vier duj/tnt ponr cn fwaeraen Hoiitkan in
laden, het ie.iyevoorfoTcele Ιμββη fai worden ghe-
rèkentengeta^eert; ' ·. .

Öm welcke bequamelijck te doen ehefchie-

den etide efièaforterën , alléde NederÊndtfcbè
Schippte , die ghcmuiit liébben t'zijner tijde met
hapr onderixebberide Schepen op Noorwegheri te yae-
reti j Jjy afpctie vanBjJletten fullen wórden gbewaer-
fctouwt, cn geprdonneert aen de CoIItóeri ter Adni-
ralitey11 inde refpective qüartieren defer Laiiden bc-
kendttemaecken delegbplaetfen hunner Schepen ,
cn baer sbereet te yinden om de mectinfic
by tc

iPfff


-ocr page 910-

8 (ίο SAKEN van STAET

Xk66 wefen, dewelckefoohàeft doenlijckaciigevanghen,
endede maendt van April naeltkomende voltrockeh
fai worden, door Getolmnitcccrdenby ofte van -Wie-
gen fijne hooghftgedacbte Maielleyt ende haérHoog
Moghende daer toe te ordonneren, die de taxatie én-
de begrootinghe derlaftea doenfullen. Des falde
voorfchreve metinghe gefchleden buytcnlaftotte be·
fwaemiflè der Schippeis, eride Reders, fonder dat
nochtans ten reguarde datde Scheepsn van meerder
drachtbaeriieyt füllcn bevonden worden vande gepaf-
feerdetijdt over eenige nàbitàlinghe vangeprottiteer-
de Tollen eenighfmts gheraoeyt, ofcepretenüenin
't
publijck ofte by fonder genioveert fullen worden.

Vandealfoote doene mttwgbi, jckjngtcDà^begrmi»-
,jib»der Scheepen, fullen aende Schippers by de voor·
ghenoemde Gheconimittecrde behaorlijcke Brieveö
om in Noorwegen te vértooneo, verleent endèweder-
fijtsregifters gemaeckt worden,ommetc dienen haer
' behooren,
endevolghensdcnihhoudtVàndieniranif-
op de Stevens, achterende voor gftdaen wor-
den; omme teghens de IVi^ónit/ef», de
'Uiw/Kbttrs àtt
begeerende, gcconfcreercwiverdan.

bat in èas over de voorfchreve beraemde iaeetinghe
Verfchil foude mogen vallen, ofte de Schipper fichbè-
klaegen dat fy η Schip te hoogh ofte te groot van latten
geftelt was, fai foodanigen Schipper in iici'wegen ko-
mende, fijnfcliip metkennifle énde voorweten vandé
Koninghlijcke Officieren met foedanigh hout, als or-
dinarie uyt de Havenen van iiinrwegtn afgeladen wert
wel ende vol afgeltout hebbende Vande ghïmelte Offi-
tieren nemen afteende verklaeringhe, lioc veel voe-
ten fijn onderhebbent fchip achter en voor diep gelegeri
heefc,
ende vaiide voorfüydè iowt/rt/f betaelende oocR
dien volgens de opgellélde Tclhn, doen't fijner naefler
réyfein Nnni-wc^ieliclitot
Dramme ofte in eenige ande-
re vande voornoemde Havenen in Nmwsgen voorfz
tot dehoutiadinghe beijuaem, addreflèren aende ghe-
meltc Officieren, diet'fijn'jn veirfoecke aènftondts
ende
fonder vertoeven het voorfchreve Schip fullen
doen laden ende befwarenmetafgewoogheri
Ifir ofte
ander fwaergoet tot op de felve Diepte, ghelijck het
te voorenmethout gheladen hadde gheleghen, ende
uyt bet ghewichte van't voorfchreve ingieladen
Ïfir
ofte ander fwaer goet ( te reeckenen tegens vitr dujjmt
tendm
Ht/ZWri gewichte vooreenlaft ; calculeren en-
de begrooten het ghetalder SiKt/i/JiM, die het felve
feiiip lal konnen vòéretì naer advenant, Van welcke be-
vindingheden Toliàlbetaeltworden, lirelckéOTifinie
ial dienen Voor een ghcneraledecifiè; Dei fullen de
Schippers, welcker Ichepen by foodanigfie preuveri
bevonden worden te vooren recht ende wel ghemeten
te fijn, tot haren Iade moeten nemen ende draeghen
degedaerie
frmve·, oocki» toekomende nieerder Tol-
len betaelennà advenant der laftén, in cas bevondèn
mochte worden dat haereickepenteweynigh cetax^
eert fijn geweeft , fonder dati'e om 't gepafleercle ghe-
ifloeyt fullen Wtìrdén, dóch bevindende dateenighe
fchepen te hoogh ο > laff geflelt ende befwaert fìjtì .ftil-
len de felve vande betaefingedervoorfchreVe pr^uve
t' eenemaeJ vry fijn, endeop fbodanighe latten geftelt
Worden ,a!s die haer bevinden. Oock by fijne Koninck-
lijcke Mi^efteyts Officieren ende bedienden gherefti-
tueert worden'igeCne dat te vooren aen Tol te veel
betiekfalwcfen.

Vi·

Ênde nadien door de «Oorfchreve méetinghe endé
ireuve de rechte groote ruymte der Scheepen ten op-
fichte vande ladinghe der hout waeren ghevonden lal
konnen werden, ende alle beraertiingeof twijffelinge
ivegh genomen, fai mits dien oock koraen tecefléren
de kortingheofte
tedvi&kvan'fvyfde gedeelte vande
icheeps ruymte, daer van in't «it/?, artijckel van't
yootichreve Tiaftaetwort ghemett, maerden Tol
betaelc volghene de Tc^Ar/V/ende meerilighp» fonder
eenigekorfinghe, ofter^dudie,

Eênighenieüvve asht'ebouwen Scheepen ofie aft-
dere van bsH ι laidingt d aer te vooren niet gebniydct gji
weeftfynde, in 'Netrwegbitt komende, ofte uyt defé
Landen begheerende derwaerts tevaeren, fullen in '
voeghen als vooren worden, endeincas van

befwaerniffe oock de voorfz Frtnvi moghen vorderen
ende
genieten, fulcks als de felve in't voorigh artijckel
is vermelti

VIII.

Schepen die met haeren oprcchTén
onderfchreven JM^it-éw/verfien fyn, ende hout uyt
Nitrwgen voeren, gheduyrende de voorfchrevetijdt
voordes Kpninghs Tol gevoert ende betaelt ial wer-
den,
eeaeadieia Rijcxdaelders vanyder laft
fonder dat daer en boven eenighe andere m,„cft,Btl
TMn, wat naemen die oock mogen hebben, ghevor-
dert of opgefet fullen mogen werden.

, IX.

Gelijckmededè Scheepen inde Véreenighde Net,
derlanden t' huys ghehoorende eenighe Waeren oftt
Koopmanfchappen in Nwrwc^i» brengendegeen hoe·
gerotte meerder Tollen fullen betaelenalsdeeyghen
Inwoondersofte Onderlaten van fijne meer hooghft-
ghedachte Koninghlijcke Majfefteyti nevenswelcke
endeanderc Natiën defelve oock in'tuytgjenghe-
tradleertfullen werden in casdefelveeenighcvermin-
deringeopden
Tel dsr bcut laflen, benevens den voor-
fchreve Tax in 't voeren van
Hsut vjoerto buyten fijn
Koninghlijcke MajeiteytsRijckenende Landenfou-
de werden toegeilaen of komen te genieten.

Een Schip het wekkeHiut ghekden heeft, magij
wel op de
bout bavins van andere waeren als i Pick_, T«r
Hnj/dttt , Talcl^, ( ófte't gunt anders kan werden uyt-
gevoert ) innemen, nochtans fai daer af nae 't fluci^oh
giwicbt, volgens fijne Koninghlijcke IWajefteytsH
MU, behoorlijcke Tol betaelt worden; oock fullen
foodanige Schepen, de welcke meer als
beut itJaeden
fullen, nopenaede voorfchreve andere »«<w»eydieff
daer nevens iuiemen, de vifimim^ alsbillickj fub-
jeftende onderworpen fijn, al even wel fullen van de
Taxatie van 't Schip foo veele Laften afgetrocken wor-
:den, als de goederen komen te beloopen, de welcke
' buy ten dien > ende in'tbyfonder Vertok ifl'ni

XI· ^. ^ ■

In 't voorderen vande ΊοΚύ geen ondetfchêytghé-
maeckt worden of de Scheepen met de befte, flecht-
fte, of middelbarige foorte van
hem wnnm belaederi
mochten wefen, noch ten reguard van dien, of opj
pnefiimptie datfe eenighe onvrye ofte verbodene tó
«ίΛΓίη ingeladen mochten hebben, eeiughevlfitatie»
recerche, veelmin retardement werden ghedaen,

maer fullen alleen de onvrye of verboden vjmtt
aengehouden worden, foo wanneer de Iblve buyten de
Schepen worden bevonden boven 't welck de Inghe-
fetenen der Vereenighde Nederlanden ondergeeher-
ley pretext ter oorfaecke van dien
eenighe dcminfte
moleftie ofte ongelegentheyt aen hare Perfooneno.fte
goederen, nóch retardement aen hare Scheepen fai
worden aenghedaen, maerfullen naerdebetaelinghe
van de hier voorgheftelden Te/ vry ende
on verhindert
mogen vertrecken ende hare réyfe vorderen,

XIL , , ,,

Dé Onderdaenen vande Vereenighde
den fai toegelaten wefen in
Necrv/tgin allerhande fop^
ten van
Amm, wat naem het felve machhebBen, oock
i het tot nu toe verboden geweeft fijnde Ïijck,beut aen üg
! te verhandelen,uytgheiondertgroote Ai(i)!i»övadc

I iiöiwnjfi palmen, dewelcke fijne Koninghlijcke W

alleenigh voor fich hout, mit^aders wat defelve verder
totfljn particulier of publijckfoude mogen vannOTde
hebben ; Soo nochtans dat in fidcken cai het verbotli
vàn uy tvoer van foodanige nbodvirendichedefl ial nwe;
ten wefeö generael, en niet particuKer voor de Onder-
danen, en de Ingefiténen der Geünieerde Provintieo >

j fuiïende '"nochtansongekrencktblyven, hctguntm c

, voofgacndef/yïiartijckelis vervat.


-ocr page 911-

en OORLOG Sesm Veerttghfle BoecL 895

XI IL

we Bovendebetaelinghevaa devoorichreve TWfullen
' de Ncderlantfche Schepen, die H#»f ofte anderegoe-
deren in Hfirw/ge» gheladen hebben niet befwart wor-
den, tenrefpedte van de onkoften die aldaer totgerief
ende verfeecJccrin^h der S chepen aengewent worden
in'tbeforghen van
Ringtn tutUe Οι^/ι»» ofte andere
coimnodiccyten, "t iy boedanigh diegenaemt mogen
wefen, maer fai hun alle behalpende vrjentfchap Coc
Toortfettinge vanden Handel verfchaftendo bewefen
«orden

XIV.

Entje.aliöowcderfydts vertrouwtende gheoofdeelc
Wert, dac het voorighc Tradaet mede gheflootenin
'sGravenhagedena. ouden ftijlendeden ix.February
nieuwenllijl
Aimoftphìe» bonJertfrvm enviertigb, door
Bedcrftellinghe van de voorfchreve artijckelen be-
hoorlijckisge-elucideert ende gheredrcifecrc. So ful-
lendelnghefecenen der Vereenighde Nederlandpn
«laernaedenTi/ oprechtclijckende volkomentlijck
betalen ende in 't tegendeel tegens alle onbehoorlycke
moeyelijckhedcn j van wien het Qock foude moghen
wcfen werden teichermt, endebevrijt, Gelyckwe-
deriydts wort verklaert de ilncere meyniüge en inten-
tietewpren, Endeomdatfulcxteefièduerenallebe-
hoorlijckeen betaemelijcke middélen fullen werden
betraght ende aengeweiit, daer toe de bovengemelde
jGjne Koniricklijcke Majeftiiyta Plenipotentiarifen ,
cndeOevolmagcighde IVJjnifters , ende de Heeren
Commiflarlfen ran Jiaer Ho. Mog. fig wederzijtsinden
name van wpghen hare refpedlive allerghenadighfte
ende hoógcBeeren Principalen uytkrachttvanhaere
Pouvoifscnde Volmachten verobligheren j Bade fai
dit Traöaet by,fync Konincklij cjke Majcfteyt tot De-
némarckcn > N^porweghen.&c, epdede Ho^Mog.
Heeren,'Staten. Generagl der'vereenighde Neder-

geapprobeert » gcratiliceert, en d(?..Wederiyts.tiodj[ghe
ïnftrumentenvanratifiratieinbehQorlickefbrmcuyc
gewiffeit, en geextradeert worden.

Ten oirkondeendé in teccken.der i^raerjheyt heb-
ben wy.Plenipotentiarifen ende GèvpJinachtigde IVI i-
nifters VAnfyneKpningblijcke Majefley^t j ejide, wy
Gedeputeerden van haerè HoiMpg, cÌ,eièn.in0t pygcne
handen ondertcecfceu t » ende met pnfc pp gedruckte
Signetten beveftight, en iynhiervao «i«r ghely.ckluy-
dendecicojplarengemaeckt ί Ti^ w,eten,vooryder
van de hooghe Contrahenten tmt, '' Aitwia in.'s Grà-
?enhage.den
fl/itu February f«ftttn:iw4*rt fis mfe^igb.
Geiecdcent,

fMlKiingwb/irg. (l,S,) Ü.vmOmtuet'm (Ì.S.)

f^CbHiJmf lehtmthrnt. (L.S,}

JcbaadeM'. (tS,)

Kv»nVrjbirgtH, (l.S.)

G.v.RteJettt Aiur, (i.Si)

AMfbXJnckl {IS·)
lobaavimJffilmHjdt, (L.S.)
G.IVrttfi, (L5.)

VoordeJVefi-Indtfcke Comp^gnhr

viiaGHima , Jttemaim ^ Orj», ende andCre Logien ιζβ^
meer, ende de Negotie die aldaer valt, oockvanwe-
gheneenighe fchepen ende lachten, deweleke, Vi^,,
weder fydenfynghenomcB ende gearrefteert ; Einde
dewijlefoodanedifFerencen, verichillen^ cade dift
puten noch dagelij cksftonden te v.ermeerdeïcp,, tèfli
ware daer inne ty delyck w jerde voorfien. So is, naer
diverfe gehoudene Conferentien ende onderlin^he
rijpe deliberatie over alle 'tgunt diefaengaende^ijjg-
iindts in coniideratie heeftk*nnen komen ,ODïver4re
verwyderinghe tegemoet te treden , ende oudeyer-
troude vrieutfchap, nacuwc alliantie, ehdc aUegoede
Nabuy rlijcke Corréipondentie tuflchen hoogftgerpel*
tefyncK,oninckUjcke Majefteydtendede Hg. Mog.
Heeren Staten Q^nerael der Vereenighde Nederlan-
den, mitsgaders tuffen wederzijts rcipect.ive Onder-
danen en Ingefetenen hoe langer hoe meer te cultive-
ren,'t onderhouden, ente beveftighen tulchcnden
meer hoogbft-gemelde fyne Konindklij cke Majeftey ts
Plenipotentiarifen ende Gevolmtchtighde Minifters
de welgheboorné, endehooghEd.HeércnPi«/Cii»-
gtnbirgb, fijne Konincklijcke Majefteyts. Admirali-
téytsRaetPoftmeefterGcnerael, Erfgefeten opBu-
ftrup ,HaeHrquw, endeïoftrup, ende Pewt Cba-
fj^K/jRaet eadeRefident van fyne Kpnincklijcke Ma-
Jefteyt alhier in den Hage, volghens hUh daer tóe ver-
leende Poüvoirénde Volmachtrer eenre, cnde.de
Commillarifen vanhaer Ho.'nacmfentUjck de
welgeboorne, hoogh Ed.geftrenge ,wyfe, voorfie-
nighe, Heeren RudalpbvaHÓtnimréHMandtii'itb,iiyt
deOudtRapdtder Stadt Dordrecht,
lobaodtWith ,
Raet Penfionaris van Hollahdt ende Weft-Vricflant,
BBni/aciuivan Vrjbergbtn, Heerin Vrybergen , Penfió-
na4;is der Stadt Tholen ,
Gtdant Airioin ·, 3mmvan
, Heer van Anierongfen, Gincfcel,ElÌl &c. jddpb
vaaVnc^ti, IfbanvattïJJilmuyden thoRollecate, DrolF·
fartvanVollenhove cndedéHeerlijckheyt Cmrndert,
ealoiaaDrtws, Raetsheêriti Groeningén , reipèöiv·
Gedeputeerden in haer Ho. Mog. Vergaderinghevan
weghen de Provintien van Gelderlandt en Graèffchap
Zutphen, HoUandtcndeWett-Vrieflandt,Zeelandt,
Uytrecht, Vneflandt Overyflel, Stadt Groningen en
Ommelanden ter andeVe fyde, inigelij cks volgens haere
Procuratie eaauthorifaiic in 't minnehiek fodanig ge-
convcnieert en verdragen aU volgt.

Eerilelijdi, dat alle i<i/f(/»/«y fende onecnigheytee-·
nighe Jaeren herwaerts tuffchen de ghemeldebeyde
Compagnien voorgevallen , fullen cefleren ende op-
houden , ende datfijne Kpninclflycke Majefteydt dien
Volghens zyne Gheqiïrpyeerde Africaenfe Compa-

gnien Tal beyeelep haer in alle manteren vreedfaemtei
dcaghen,endetecoiBporteren, datowkhaet Hoogh
Mog. acn haere zijde de Nederlantfche Gipdroyeerde

Wtjl-indifcbt Compagnie fullen ordonneren het felvö
van gelijcken te doen, fuìgx dat de vòornoemde bey dei
Compagnien voortaen onderlinge goede VreCde ende
eenigbeyt fujlen onderhouden, fpnder dat d'eCn d'an-
der eenigh b^let, fchaede, ófte ongheraack fai mo-
gen toebren^n indeCommereie,bandelen Traiijque>
op en aénde vufte van Gwiwe vallende, voprÌbo veel de
felye daer toe vólgeni 'trechcder Volckeien fullen we-
fen berichtiglit , waerinne fyne Konincklijcke Maje-
ftéjdt noch haer Ho.Mog ende derfelver Onderdanen
byditTraftaetnunoch namacls niet én werden ghe-
prejudiceert.

II,

Ende is voorts geciinyenjieert en verdragen dat fyne
Majefteydt de pretenfie die defelve heeft gemadtt ge-
hadt, raeekende de reftitutie van de Forten
C«b« Cm*
Tocfwifflji, ende Jinmabtiai ^uiteren, gh^lyckfyne
Majeftey t die cjuiteert mits defen, oock (Oen volghens
cedeert ende tranfporteert'trecht dat defelve daerop
is hebbendif, ten behoeve van haer Ho. Mog.

III.

Dat Ïridiric^ltrgh ende Orf» na genaemt ΟΒηβίαιη"
t»rgb,
ende de Negotie daerop vallende foo langha
alshetBÏivölgcsdeartyckel vermeit by Provvide noch

iPfffi iPiia

rr?


-ocr page 912-

8 (ίο SAKEN van STAET

7666 fullenblyven aenfijne Keninghlijcke Majefteyc en-
_ dc onder de direótie van de Dtenfibe Africatnfibe Com-

pagnie, ghelijck mede de Logic aen Gai« Ceree, ende
devaert derwaerts foo wanneer het felve For: door
hulpe vande felve Deenfche Compagnie wederom
mocht worden gerecupereert en verovert.

Datnaerd'expiratie van het Odtroy, 'twelck fijne
Koninghlijcke Majefteytaen deflelfs
AfricainfcheCom"
pagnie heefc verleent, ende eyndigen fai met den lare
mgm tnfi-jetttigb, Fudericxburgb de Logie aen Cubo Corco
ende oock Or/«aen haer Hoogh Mogende endede
Nederlantfche Weftindifche Compagnien fullen ge-
cedeert j ende in volkomen eyghendom overghelaten
werden, mits dat aende voorfchrc|>e
Detnfcbi Afri-
cMtifcbt
O»j/ï/»^n«ndaertoghensin reedelijckheyt, ter
taxatie van Luyden hun des verftaende, · fai werden
betaek'tgeene de felve aldaer heeft gebouwt.

V.

Ende naedemael haerHo, Mog.fiiftineren dat eenigC
Onderdanen énde Inghefetenen vande Vereenighdei
Nederlanden j tegens én contrarie de Placcaten by de
ielve gheemaneert, &c. degheftatueerde Poenen >
jegenwoordigh noch participeren inde
Dunfcbt Afri-
cmnfibt
Compagnien j foo it men daer over gheconve-
nieert eiide verdragen, dar al hoe wel het haer Hoogh
Moghetadeendede Heeren Staten vande refpeitive
Próvintienvry flaet, haer ongehoorfaeme Onderda-
nen éride Ingefctenen mde voorfchreve Verecnighde
iNederlandenoverharetranfgreffiente doenftrafïèn ,
fijne ConinghlijckeMajefteyt nochtans ioodanighe
ordre ftellen, ende voorfieninghe doen (al ten èynde
dat inde voorfchreve
Detnfde Africaenfebe Compagnie
geen Perfoon in 't reflort van defen Staet woohachtigh
geadmitteert, ofteghetollereert worden. Endeincas
des niet tegenllaende een ofte meer Onderfaten ende
lögefetenen der voorfchreve Vereenighde Nederlan-
den part ofte deel inde voornoemde Deenfche Com*
pagniefoudemoghen hebben, dat het Capitaci ( het ;
welckhy ofte fydireiitelijck op haer eygennaem, ofte
onder de naem vaode eenoft d'andere vande fubjedten :
van fijne Koninghlijcke Majeftcy t ofte anderfints daer
in h«rederenacnftontsfai werden geconfifqueert.

•VI.

Daer over de opftaende Pretenfien tuflchen beyde
dc opgeroeide
Ditvfche Africaenfcheendedé Nedei-
lantfche
fiflisdifcbiCompìgnicn metten eerfteneene
minnelijckc onderhandeünghfal aengheftelt worden,
Ende in gevalle defe jdiesaengaende met den anderen
nietenkonnenverdraghan, dat tuiìTchende Plenipo-
tentiarifen ende Gsvolmachtighde Minifters van fijne
Koninghlijcfce-Majefteytende de Commiffarifen van
haer Hoogh Mogende ©vef ende ter faecke vande arbi-
trage fai worden geconvenieert, '
VII.

Ende is voorts bydeghemelte Heeren Commiflari-
fen van haer Hoogh Mogende uyt krachte van hare
Procuratie ende authorifarie belooft, gelijck de felve
belooven by defen, dataenfyne Koninghlijcke Ma-
jefteyt ofte deflelfs Gevolmachtigden bmnen feecke- j
ren korten tijdtpromptelijckfullen uytgetelt worden
dequeftieufeSubfidiegelden, diefyn Koninghlijcke
Majefteyt over reftoir van'tlaer
Jiflhienhnnairt vienn
■v^ft'ih pretendeert hem noch te competeren.

den geextradeert ende uytghe wiflèit. Gedaefainden
Hage den
tlfdm Februariift^bitn hondtrtfis tn fefligt,, '5(<

Geteeckcnt

Pml iilitigenbtrg,
P. Cbanjius.

(1,8.) K.®Λ« Ommiritt (I j
(L.S.) hbendemt.

ytbao de Wit. (1,'s'

B.vmVrybtrgm. (.ιχ

G.v.ReeJfmAmir, (L,S,

Adolpb XJticktl (i.sj

UbanvanXlfilmHjde, (l'sl'
, G.Drtws.

Over het furneren'wan acht Oorlogh ^
Jchepen, ijjfj»

Ν Aedemael onder anderen by het vjfh Artijckeie^i^ ·'
Van'tTra<a:aetvan Alliantie, huydengeQootea WW·
tuflchen de Heereo Plenipotcntiarifen einde Ge·
volmachtighde Minifters, vandeKoninghvinΒίβ».
mtrckfn, Noorwegen, &c, ter eenre, endede HeeS
ren Gedeputeerden vande Hoogh Mogende Heereii
Staten Gtntrail der Vereenighde Nederlanden ter an-
dere fijde , isgeftipuleert dat het haer Ho. Mog. vry ial
ftaen, foo wel op dit eerfte, als de Volgende keren, ia
minderinge vande beloofde fubfidien, inbetaelinghe ·
te m ogen geven de nombre van
acht Oatlugbfcbtpm, Soo
I is huydentuiTchen dé gemelde H ;eren KonincksPle-
I nipotentiarilen ende Gevolmachtigde Miniftersande
Gedeputeerden van haer Hoogh Mogende onderlinge
geconvenieert ende verdragen, datinfulckengheval
de voorfchreve
acht Schepen van Oorlogh fullen fijn
hngbinderieenin dertigbvoeten, Vfi]dt teaetidtrtiibindi
een half
voeten, hol twMlf tnde un balf, ende daer en bo-
veüfisendrie viirdépmrt voeten of daer omirent d'eene
mm en d'ander meer
Amfterdamfcbe mate, yder gemon-
teert ten minften met
twieendertigh Stucken : nament-
lij ck
twailf van tiuatlf pont Yfer, twatlf van atht pont,
ende
acbtvan'fes pent, vyf duyfeat pont bu/\rujit, ende
veirtigb rent
, ende -vyftigb ImgbJcbirf tot yder ftuck ,daer
én boven
mehtwiatigb lantarens gevult met «n
eTidemufft*etkogtlstotydei bovenftuck, vieren Kviotigb
mufquetten , bendert pont mufqun k'geh, vier in Utuintigi
Sabels^ vilten twititigbentirbijlen, tvteedouftjn fieikini*
driilingio, tweedefijn halve Pieckf", ^cif Beiliiii',
cnde
voorts andere behoeften van A munitie vari Ooïlogh
daer toe gerequireert, bovendien
alle dicht gheeale-
faet end^ewelvoorfien, metf/VfwaereuBcfe'",
werp ancl^ers , vijffware Teimen , een tuyt teuw, driifviire
en een licbt kabel toau) , drie yfer e troffen, mit v^fviiih irepiif
dubbelde χ^φπ, bibalven de byx.tylett,
als mede botfyensen
voorts alle kleynigheden, ende 'tgeenevereyfchtfai
worden naer behooren, oock alle C«it*j
Setttlieri i
Ce;»^Mende Cê/>»r;yn/gereedfchappcn, neVenswii/-
canienten, foonoodighwefenfal. Voortsisbedongeft
dat haer Hoogh Mogendegehouden fulleo wefen, ge-"
lijck fy by defen beloven, de voorfchreve
acht Schepen
in voegen als vooren gereet te leveren voor den
eerfiii^
April
naeftkomende, ende de felve te mannen yeder
ttiet htndert en tien Matteefen, daer ondef vijf dfes Jongens
gereeckent,eade daer inne mede begrecpen
AeScbif^y
twee StHyrlujdea
daer van eenen ten m inften in de ΒΊ*
ervaren is, een Confiabel, twte Cexfiapili mens j dni ^
ijKflrfKmf»/fi« ende voorts andere Officieren als ordi-
narisghebruyckelijckis, encTedat behaWende
Gtpt-

teyneneaAe Lupemnti, dewelcke door de ■vvcderzijdts

Admiraelstotlallevan zijne Koninghl. Majefteytaett-
genomén fullen worden.
Endé fullen de voorfz

Wals vooren op yder Schip ghehuertendcbe-
taelf worden by haer Hopgh Mogende endeyder t-a-
piteyheri Ìuytenantbyfyn KoninghUMaj. ende fullen
haer Ho. Mog. voor yder der voorfz«it Oorlog fchj'
pen
,'gemonteert, gemàtit en voorfien als 'ooren .enac
daer benevens behöorfijckgeviauatneerfaeH de to

Ende fai defe Conventie ertdeverdrach ten weder-
Zfden tergoeder trouwe ende onvcrbreeckeiijck on-
derhouden worden. Tot meerder vaftighey t van dien

fijn hier van ghemaeckt vier ghéliickliiyden'de iriftru-
iTienten voor yder vandehooghe Fartyen twee, by def
welgemelde Plenipotentiarifcn ende GeVotmadirigh-
de Minifters van iijne Koninghlijcke Majefteyt ter
eenre, endebyd'Heeren haer Ho. Mog, Commiffa-
rifen ter andere xijde methandtende Zegel bevefticht.
Errdefullende %vederïijts Ratificatien daer opbin-
«je den tijde van eco maeutcegeiis den anderen wer-

-ocr page 913-

en OO R L O G Ses en 'Veeritghjie Boeck. 897

Sübfidie>niaentliickmoghen korten en in hoaden dm
'ji^ ^ ^H),ftn/Rijcxdaclacrs, oifivm duyftnt vjf honden gulden
-— Holiandcs geit, desdat'ickincasfyoeKoninckl. Maje-
fleyt het allbo begeert van weghen haer Ho. Mog. op
yder Schip van Oorloch alleen füllen -Werden ghelevett
koppenklocckemannen, endc ghec
nejonghens, endedat fyne Majefteyt de reflerende
ftlffal doenaennemen endevoor ydervande fel ve
Biacntlyckaen de voorfz
drie duyftnt Rijcksdaelders mo-
gen korten guldens Soldye endeyifin
flnyverS
diegs hftgeldt,
welvcrflaendeüatde voorfchreve i/Wif
dnyjifit Rijexdaelders of foo veelminder als de voor-
fihreveSoldyeende koftgeltvande voorfchreve mà-
troofen, die lyne Majefteyt felflal doen lichten , daet
aén afghetrocken, refleren fai, eerft ghekort fai wor·
dén,te Veten f»>r maendenop
àea tweeden Ttrm^a,
cndei/iiranderemaendenopdeni/iriifBTirftjh van de
voorfchreve fubfidie: ende inghevallede meerghe-
Bieldefchepen van Oorloge langherin dien ft mochten
bly ven als
acbt niaenden, dat het ghcene haer Ho. Mo.
daer vanfoudemghencorapetet-en , falwordén ghe-
kort op den eerften Termije van 't volgende laer , en
foo het oodertulTchen vreede wert, dat dies aengaen-
degheene aenmanninghe van wegen haer Ho. Mog.
tenlaftevanfyn Konincklijcke Majefteyt fai werden
ghedaen. Iseiedebedongen dat boven de voorfchreve
maent gelden van 't ghenoemde volck, de koft ende
dranck van de Capiteyns ende Luy tenants, mitsgaders
de
fymgi' van de voorfz fchepen, ende dé gereedl'chap-
pen van dien i alletefaemenfyn , ende itaen fulleri
tot lafte van haer Ho. Mo. doch de confumtie van
O^yt,
Utt
, ende andere Amunitie van Öorlogh fai komen
tot lafte van fyne Konincklijcke Majefteydtende mits-
dien aen haer Ho; Mog. vergoet worden ten'weder-
komftc van deghemelte fchepen in defe tanden » voor
foo veel by ■yclevcringhe bevonden fai worden ghe-
tonfumeert telyn. Ende oin'tfelvc vi el te konnen
weten , fullen haer Ho. Mog. voor het vertrcckendé
«ytvaerenvande voorfchreve fchepen ten ghenoeghen
van fyneKonincklijcke Majefteyt aenwyfinghe ende
openinghe doen : wat
KrUyt, loot, Kw^e/x, enèe andere
aniunitievan Oorloghin de gemelde «fit fchepen die-
ren foo cfienfyf als aefenfijf, tegensalle VyandenTail
fyheKoBincklijckMajefteydt aaer van infulcker voe-
ghen
als defel ve ordonneren fai alle onghelucken van
in degrontfchieten,ofFenfijfcndcdefenfyfgefchieden-
de.oück verzeylenvan
Sant, Sfj-iier, en van Βγλ«Λ j
ofte éenighe andere hoedanigh die fou^ mogen we-
fen ofte voorvallen, bedacht ende onbedacht, geené
tiytghefondert , fulltnalle kotaen tot lafte van haer
Ho. Mog.fonder daer voor yets te mogeh pretenderen
ofttvergoedi^he Van fyne Konicklijckè Majefteydt
temogheiieyflchcn, vcelminaende voorfchreveiub-
fidie te korten; dan alle koften
Tan qüetfuyren aen 't
voorfchreve Boots volckiii militare adlie uyt kopinge
ofvoldoenlnghevan vermincktheden door aftie als
voorcn veroorfaeckt, iullen by fyne Konircklijcke
M^eftéydtghedraghen wérden in voegen , als by dt
orare hier te Lande in'tregMard van de queifureneii
deanderevereiinckthcden vanOorloghs volcktewa-
ter is geftatueert j Ende daer toe defen aengaende wert
gherefereert ; Wydcrsisnoch gheaccordeert dat de
i>chippers, ende *( Bootsvoick Inede ftaen fullen onder
de Capiteyns die als voorcnopde voorfcbrcvc fche-
pen geftelt flillen werden, voörfoo veel dienften ende
cmployen van militaire aöien, feylinghen, cndever-
fcy ingen falaengaen ; Dan de Vetforgiftghe endeacht
neminghe tan de Schepen, fcheeps gereetithappen ,
ende vivrei fai ftaen ende dependeren aen deSchippers.
Wydersisocekbedcnghen datde vocrfchreve fthe-
pen in dicnft fullen bly ven
dcèt msenden, ofte langer j
jngcvalle
fyne KoninCklycke Majefteydt fulcx voor
fynen diènfl gheraedtn vint, enae dat de voorlchreve
drieduy/mi Rijixàieìdets vooryderfchip alj vcorentè
korten iullen ingaen metten dschvandeecifteiBonfte-
ringhe inde Zeegaten defer landen , ende folange
loopen tot fyne Konincklijcke Majefteydt de feWe fai
' bcfcbcnafghedarckt, ende dat dié hier te iacde fdÜen

wefèn ghearriveért, ghélijëk mede Γοο de voorfchreve itffifl
fchepen ofeenighevàa dien qdaMen té blyveniveron- -
'elucken, ofte door andere occafien ( dat Godt Ver-
loede ) wech te ghéraeeken, iulcks die fyne Majefteyt
jgheén dienften deden.fullen de voorfchreve bedonghea
maent-gelden, tot den dag toe dc verongeluckte oft*
gebleven fchip of fchepen dienftaen fyne Majefteydt
lal(rffullenhebbenghedaén,ghekort mogen \frördea
nt verloop de$ ti ts, en fdllen üaer Ho. Mo. gehoiidea
^nde felve£bohaeft doenlijck mirt andere Bequaemc
ichepert te remplaceren, op de conditiën in defen Trac-
tate beértpen. De TOorfchreve Schippeirs, OfBcicreni
ende Matroofen fullen daer opaengnenoinen worden
omniegheitionftert, 'tfeylghegaen, ende inde Zonde
ghearriveertfynde Eed te doen ter begeerte van fynè
Ronincklycke Majefteydt op den Arti'cülbrief die haer
by den felven fyneh 't weghen fai worden voorgbe-
houden; Endefalzyne Konincklijöke Majefteydt ver-
maghen 't2ijnen kofte, tndc lafte foo veel meer Solda-
ten ofte Matroolferi op de voorfchreve fchepen te {lel-
len, endeteghebruycken, gheduyrendedentijdtdat
die als vooren in fijnen dienft fulien weien, als de felye

foètvindén fél jOp alle, welcke Conditiën haer Ho.
log. de voorfchreve «wif fchepen van Oorloghe fyne
Konincklijcke Majefteydt fuileu leveren, bly vende dë
aviare,Pilotagié, na couftumevandeZae. Aldusge-
daen, gheiloten, ende geteeckent, ooak met onferef-

ÊeéliveCachetten bevefticht inden Hage den e//dea Fé·

m^iYfeftunhèHdertfistnfefiig,

geteeckent

Pauicìingmlerg. (Χ. S.) X vanOmmefin, (I. S.)
P^CtarifiHs, {L,S.Ì MatiJ, Wit i^'S.)

JtkMnd,mt, {L.S)
B.v.Vryhergm, (l.S.)
G,v.Rede totJmir.(L,S.)
AdolfbUtckfl (L.S.)
lob.vanrjTeiinHydt, (1.5.)
G.Drms. {L.S;)

kreten/ten Van Schippers en Koopìuydm.

ALfooeénighentydthérwderts Verfcheyde ongé-^: ; jj
legentheden, difFerenten ende difputen zijn vooraan
ghevallen , tuflChen den Doorluchtighften
Grootmachtighften Vorft ende Hette . Heer jf"-ί*!;
deficits de Titrdm tot Dennimankeft , Noorweghen , bm
der Weiiden ende Gotthen Koniiigh , ÏJertogh tot
SleeSwijck , Holfteyn , Stbrraarn laide de Ditraar-
fen, Grave tot Oldenburg, Delmenhorft, &c. én-
de de Hoogh Moghfende Heéreh
Staeten Ceneratt
der Vereenighde Nederlanden , ondér andéten rafc-
kcnde de pretcnfien van de Koopluvdcn ende Schip-
pers , welcker Goederen iiythaere Schepen tot
Cop-
penhaghen,doorordrevan zyné Koninghlijcke Ma-
jefteyt, in ëen Jatrè
fephien henJert acht tti vjjiigb éndè
Jeflbietibtndert tieibetteti uiiftrgb uytghelicht lyn , ibo is
naerdiverfchegnehoudeneconfrrcnticn ende onder-
linghe rijpe deliberatie over *t gunt dioiaengaendè,
eenigfindts in confideratie heeft iconteh kömen i over
verwijderinghe te gliemoedt te treden, ende de oude
vertrcuwde vriehdtfthaj,tiaeüwe Alliantie, ende alle
goede Nabuyrlijcke corrtfpondentie tuffen d' hoogft-
£hemelde2ijne]KoninghlijckeMajefteydt, én de Ho.
Mog. Heert η Staeten Generaci, initigadcrs weder-
2ydts refpeftive Onderdanen, ende Injgefetenen, Koe
langer hoe tneer te cultiveren, fondernóuden, enic te
beveftighen, tuflcben meer hooghfighedaehte zijne
Koninghlijcke Majefteydts Plenipotentiarifen, ende
GhevoTmacbtighde Minifters de welgheboome, etidi·
hocgh Edele HeerenPiw/ Xhnghiiihrgb fyne Koningfa-
lijeke Majefteydts AdmiraliteytsB-aedt, endé Poft-
meefter Generael, Erfgfcefetcn op Buftrup, Haenrou j
ende Toftriip , ende Veìrus Cburt/iw , Éaedt cndd
RefidentTsn z}ncKoning.lilijtke Majefteydt alhierin

1


-ocr page 914-

898 S A κ E Ν van S Τ ΑΈΤ

^enHage, volgens hun dacrtoe verleende pouvoir
■ ' cndeK^maght, ter eenre, endede CominiiTarifen van
hacr
Hö." Mogo namentiijck de wel-gheboorne, hoQgh
ïdeje j gbeftrengjie, vijfe, voorfichtighe Heeren,
jobandi , uytden 0,ud$r
Bk^e^t der Stade Dordrecht,
Joban di Witb, Raedt Pen-
fiÒ'naiis van Hollan dt eiide Well-Vrlcflanfit,
Bopifwius
van Vrfbirgen, Heer in Vry bergen, Penfipnari? der Sradt
Thoien )
Godtfin Adriam, Biirfw. ^iw. , Heer van
AmerQngen,öinckél, Elft,&:c.
Adalpbve^'Vtici(/l ,
hb^avanlffiimuyden,
thoRolleCite, Droilart van Vol-
lerihoven, ende de ^cerlijckheyt Öunderc , enJcbM
IJffuifjRaets hcerinGroeninghen , refpeftiveGede-
puteerden in haijr Hp. Mog. Vergaderingh, van wegen
de Pròvintien V^n Geiderlandt pnde't Graeffcliap
Zutphen,HollMdtendeWe(\Vrieilandt, Zeelandt ,
Uytrecht, yrieflindcjOver-YiTal, Stadt Groeninghen
endePmpieianden te; anderezyde, infghelycks vol-
ghens haerc procuratie etide authoriTaris , in 'tmin-
nelijckfopdanigh gecpnvcnieert, ende verdraghen als
volght.

p^t alle de geene welckers Goederen uyt hare Stfhe-

ίicn totCippenba^heri , doprordrc van zyneKoninck-
ijckeMajeileyt j in den Jaer?
fe^hiitibmiitrt acht te
vyfttg cnà& fejÌbienbonàtrtnegitivi-ojftigh
Zynuyt gelicht»
ende die het feljj^ met handt ende Zeghel van hoogft-
gedachtezijne Koninglijcke Majefteyt konnenbewij-
fen 3 dae^ onder begrepen
tviet Vriéfibe Koopluyden
van ghelijcke natuyre, in contante Penninghen fül-
lenwerdenvoldaen, vandegherechtehelfc vanhaere
pretenfien, foo uyt de Goederen die albereyts tot dien
eynde , in de jaeren
ftjiieuhondirt drh tn fiftig ende
ftftbien bandirt viiren fifiigh, uyt de Orizondtfcheen
Noorweeghfche Tollen in ghehouden , ende onder
de refpeftive Ontfanghers van de Collcgien ter
hàmìiaìiteyttot Amfttrdtm , ende in den Noorder-
^uartiererefiderende, beiuftendeTyn , alvoorendaer
afghetrocken de Renten , in de voorizjaren
fifihim
1}0«dtrt drie en feftigb ende f/fthirn hatidertiiiir enfiftigvct-
fcheenen, als uyt de 5κ4/<'Λ'ί piwwin^iwjdiehoogftge-
dachte zyneKoninghlijckeMajeileydt vanhaerHo«
' Mog. noch t'ontfangen heeft,

Ende dat voor de weder helft den Ontfangher Spie-
ghi
tot Amfterdam , de vergoedinghe fai doen uy t den
vorderen ontfangh der
Tollm, in NMrwfgtn binn en den
tijdtvaarfr/ijaren, die harenaenvangh fullen nemen
niet den jaere
fefti(ti bpndertfiven enfeftig 5 ende eyndigen
met den
jv:efeftien bonden negenen(eflig ,in dien verflan-
de nochtans, dat in. de «(ƒ«««;« jaren nictnieer als
Rijcksdaelders , endefoo veelmeerals
debewufteFrif/fi»Koopluyden, naer advenant
van hare pretenfie mede fullen moeten ontfangen, en
in het lelie de refte, vande pretenfien fai mogen ontfan-
gen,ofte in gehouden worden, opde felve wyfe als.de
Doven verhàeldcPenninghen , indedrie jaren
fefiien
tonden drie en feftig ends Jiftienbtindtn vier en feftig Otiti·
fanghen, oftein ghehoaden zyn gheweeft, mits dat
de Ajffignatien ten opiïghte van de voornoemde Gein-
terelTeerden, door den Ontfanger voornoemt te geven
uytghedruckt fai Avorden, dat het is tot voldoeninghe
vaq de felve Geintereflèerden.

III.

Ende dat den gemelden Ontvinger Spiegel, ten eyn-
de van yder jaer aen zy ne Konincklycke Majefteyts
Réfidcnt alhier inden Haghc, ghehouden fai zijn over
te laveren eene
Lyfu , waei-indenamen.van deSchip-
pgr5,endeSqhepQniful!en\V|erden ghefpecificeert, met,
expr,eflievanhetgeenedatdoprheiHontfangencndein
gehouden fai
'dj η ghe weeft

Gplyckniedede uy.tdcelingh?., van da vjoarfcfeici.
ve ingbphpudene Penningben fai moeten ghefchiedcn,
iti 'tby-weXen van hppghgedachtezijne Konincklijckc.
Maj
^fteytsJi/iVwjt,, tehcyndedoorde felvnop des,
■ KoninghsOA^flUfofteafrceckrninghe geöelt mogbe.
*erden,
wataen een yder vaa dePretencfcnten beiaclt

fs^l zijn, en^e dat naer de volle vpldoeofogb^n ^Qf.
bligatienendcafreeckcningen, by
de felve-yy^deif jn * '
getrocken moge worden. ^ -
j-.

Ende fai deefe Conventie endeVerdragh, te^vj·^,
derzijden ter goeder trouwe onverbreeCkelyck onder
houden worden , tot meerder vaftigheyt van di^n
fyn hier van ghemaeckt, wcr ghelyckluydende ïnftru-
menten voor yder van de hooghe partyen «ïutebyde
welghemelde Hecren Plenipotentiarifen, ende daer
toe r-evolmachtighde Minifters van fyne KoningH-
lijckeMajelleydtter eenre , endeby de Heeren haer
Ho. Mog, CommillÏrifen ter andere zyde , met handt
ende Zeghel bevellight, ende fullen de wederzydts
Ratificatien, daer op binnen den tijdt van een Maent,

tegens den anderen werden geextradeert ende uyt ge-
wiflèlt. Gedijen in den Hage den e/fdfa Februani/^i,·,»
hondert fes en f^jg*

Was geteeckent

PaulCtingenkerg, (LS.) R,'^vOmpiere(i, (I. S.)
V, Cherifms, (L,S.) Uban-d^ mt (L.S,)
Jdmdem^ (LS)
B.v.Vt,bergen, (L.S.)
G.v.ReJf ti>tAmer.(L.S,y
AdëfbÜmktl (L.S,)
Ipb. van %Jptlmmdei
{L, s.)
G.Drews. (L.S,)

Secreet e en Separate x^rtkulen,fpeSieren- Si*
de tot het Tractaet van ^lüancie i tuf.
fchen den 'poorlucMigh^m , Groot'
machtighflen Vorfl ende Heere, Heet
Frederick 4? Derde , tot %>eneTnarckeii
ende Moorwegtn^ der Wenden ende QoU
then Koning Hertog tot Skeswijck , HoU
fleyn^ Stormarn j ende der ^itmarfm »,
Graeftot Oldenburgende^.elmnhoì0,i
&c. ter eenre, ende de Hoogh Mogende
Heeren Staten GeneraeMèr Vereenighde
Nederlanden ter mdexe m/de » v^raccor-
deert en geflooten

At - hoewel op 't eynde yaii't AttìetìliVdo 't
Tradtaet van Alliantie,
huydenghemaecktende
gheilooten , tuflchenden hooghft-ghemelden!
Koningh ter eenre, ende haer Hoogh Mpghende ter
' andere zyde, influeertde naervolgnende periode j ttf
weten :
^nde diwjle men met reden beduebt is,, dM.enfi'fg^'-
fien dit virhit de EngelfcbeOerlegb Schepen, bjftntimftit
fttUen trachten deCmmercit indeveorfchreveqmrtier.en te trtU'
bltren , feo is -van gbel^c^en ghecowvenieert, dM de Otr-
legb Schepen ·νιιη nijn Kenifjcklijcke Majeilejldt aldMr , Jfl*
foo veil magbelijc^is fullen afweerent endetdi feltie^"'
gbelfcbe Oorlogh Schepen aen. te tuften , bevechten , i»'*
ftec\en te veroveren wel; ■verfioetule dat bier door de Coni'
merde of de •uooraoemdt, plaetfeu uior d' Etighelfcbe Ccep*'
murdj fchrpen, , niet en werdt gheinterdiceert of be^eJt »
in cm de felve ftch vreedelijck, ende behierlieck, tomftr·'
teren.

Soo hebben wy Ondergefchrjeve Plenipotentiarifen *
ende Gevolmachtighde Minifter vaa zyne Koningh»
lijcke Majefteydt, ende Ghedeputeerden
vot haet
Hoogh Mog. nochtans goedtghevonden j mitsdefe»
wedcrzyds te verklasren, dat deintrinfiquemceni^
ende intentie , van beyde oijfe refpedive allergne-
nadighfte, ende hooghe Heeren Prindpaelen ö»

ghelijck wy dienvolghende onderlinghefyn ghecon^

nieert ende veriaghen, dat fyne hooghfti- ghedachttf
Konincklijcke Majefteydt, ew^Ww naer· deextr*
ditie van de refpeasl ve Ratificatien, op bet
voorfchrere
Traftaet te volghen tegliens den Kofllogh "^a


-ocr page 915-

en OORLOG Ses en Veertighfle Boeck. gpp

/« Groot Srittannien, nevens haer Hoogh Mogende ίϋ
' trfi/f«fal ,endedaerinne"inconformite

"vandcText van'tfelve Tradtaec, foolunghe ««ν-
miiria alshaer Hoogh liegende fdfs, endedienvol-
gendeoock onder andere hoftiliteyten, alle Engel-
fchefoo Oörloghals Coopvaerdy Schepen aen taiten
veroveren, ende op brengen , ofwel ruineren, en^
de vernielen naer ghelegeniheyt van faecken, ende
dat fooin deopenbare Zee, als op fyn Majefleydts
Strtime") Ree/ten, endt Hkveatn, alomme wa'er fich d'oc-
cafie daer toe prefenteren fai, ende daerfich fijne
Majefteyts Vlooten ofte Oorlogh Schcepen,, totaf-
breuck van den gemecnen Vyandt) op zijn Majefteyts
ordrefouden moghen begeveh ofte bevinden: Ende
voornamentlijck mede haer het pafleren, en repaflè-
ren door den Ori font ^ endede Bi/Anaeruyterfte ver-
mogen beletten.

In ghevallede Vlooten van zijné Koninghlicke
Majefteydt ende haer Hoogh Moghende of eenigh
ghedeelte van de felve haer t'eenigen tijde in een en-
de'tfeive diftriól, of omtrent den aiideren mochten
komen te bevinden of t'onthouden, foofullen naer
vffÖrgaende overlegh ende by onderlingh goetVinden
van beyded'Admiralen, ofte Opper-hoofden, de
ielve Vlooten ofte Oorlogh Schepen met den ande-
ren werdengeconjungeert, endeoockgeconjungèert
blijven, fo lange als beyde de voorfz Admiralen en-
de Opper-hoofden, fulcks dienftigh ende noodigh
achten, ende verder ofc langer nier.

ΙΠ.

Ende foo watineer de voorfchreve Vlooten ofte
Schepen van Oorlogh, in diervoeghen fuUen gecon-
jungeert wefen^ fullenalle aftienvande felve wer-
den gedirigeertendeuyt ghevoert, volgens ende in
conformité van'èbefluyt van de Krijghs-raed, uyt
wederzijts Admiralen ende andere Hooft-Officieren
teformeren. IV,

Desfaldefelve Krijghs-raedt werden gehouden, op
'tSchip van den Admirael van zijne Konin^lijcke
Majefteyt, ende fai den felven Admirael oodc daer
inne hebben d'eerfte flemme, ehde naer hem deh
Admirael van haer Hoogh Mogende ende foo voorts
elternative, eerft een van de Hooft-Officieren van zij-
ne Koninghlijcke Majefteyt, en naer hem een van de
Hooft-Officieren van haer Hoogh Moghen die in ghe-
lijcken getalle, ende fullen alle refolutien by de voor-
fchreve Krijghs-raedtte nemen i foowelindéHoogh-
duytfche, als in de Nederduytfche Tale vervat, en-
de daer van yder van de voorichreve Admiralen een
Autentijcque Copyeovergelevert werden.
V.

Incasde voorichreve ghecombineerde Vlooten
bfte Schepen eenige
Vrïvftn komen te veroveren,'tfy
Schepen, Waren, Koopmanfchappen, of andere
Goederen ende Meubelen, foo fullen de felve in pre-
fentic van de Officieren van beyde de Natiën worden
geinventarifeert, ende aen de Admiraliteyttot
Cip-
pewiofie op ghefonden, ombydelèlve behoorliicke
ken nis genomen te worden, vandedeughdelijcktleyt
ofte ondeughdelijckheytvande felve, ende voorts
tenoverftaen, endetotbillick contentement van de
Minifters van haer, Hoogh Mogende in Denemarckin
refiderende, oftedeffelfsgeauthorifeerdegebenefici·
eert, ende verdeelt worden naer proportie van de
Koppenof manfchap, daer mede bemant fijn d'Oor-
logh-Schej3en van d'cenc ende d'andere Natie , die in
4cfelve Vlöote, tentijdevan't nemenvandé Pwn-
ƒ"> prefent fyngheweeft, ten ware de bemannlnghe
ofte't getal van de Koppen ofte manfchap, op dei
Nederlandtfche Schepen grooter als op de Deenfche
Schepen mcchten bevonden worden, in welcken
gevalle de veroverde PWn/ra aen de CoUegienterAdr
miraliteyt, in de Vereenighde Nederlanden refide-
rende, opgefonden, aldaergeoordeelt, ende voorts
tenoverftaen endetotbillick contentement van de
Minifters van d'hooghft-ghemelde zijne Coningh-
Hjckc Majefteyt, oftedeffelfs geauthorifccrdcgcbe-

lieficieertende verdeelt fullen worden, évenendein itftfé
voegen als vooren uyt gedrucktftaet. \ '■··■.

Oock is geconvenieert ende Terdragen, dat we-
derzijdts Oorlogh Schepen ende Commiflìe vaer-
ders fullen mogen vervolgen, bevechten. ende ver-
overen, niet alleen in de openbare Zee, nensaer
oockindegaten, enghtenj Rivieren, Havenen,of-
te Reeden van d'een der Geallieerden i d'Engelfche
Oorlogh ende Coopvaerdye Schepen, fonder
dat
füicks voor ofFenfie fai mogen worden aen ghenomen j
noch oock de voorichreve Oorlogh Schepen
ende
Comraillie-vaerders daer inne in'talderminfte ver-
hindert ofte belet, maerfal hunter contrarie alle
be-
hulp ende bevorderinghe wedervaren j oock vry ftaen
ende toe gelaten worden, foo als hun ghcpermitteerfl
wordt mits defen, alle haer ghenomene Prinfeninde
Landen ofte het Territoir, d'een van d'ander

mogen beneficieren ende verkobpen,
VII. .

Van gelijckcn, datiboweld'Öorlógh Sthepen vatii
zijne Coninghlijcke Majefteydt j als die van haer
Hoogh Mogende incas van noodt, ten redelijcken
Prijfe ofte op reftitutie'tgeenehun foude moghetì
mancqueren, 'tzy
Viiireseadi Krijghs-Amumtim, ofte
andere Scheeps ende Oorloghs behoeften, d'eene
van den anderen i fulcks konnendeontbeeren ,fulleii

VIII.

Datmede.defelve wederzijdts Oorlogh Scheepenί
ind'eenofd'anders Havenen, Rivieren, Reèdenj
ofte Ströomen, ten behoorlijcke prijfe fullen rerrao-
ghcn in te koopen , 'tgunt voorenis vermeit, oock
aldaer fchoonmaecken, kàlfaten, repareren, ende
revifluahereh, ende in plaetfe vandeghebreeckigiié
eenigh Volck aennemen, met communicatie van dc
Ampt-lieden, GouvcrneurSj ofte Magiftraten dJe'c
behoort,

IX.

Incas den Coningh van Swijinvólgenshcttwiul/Hi
Articul van'tvoorfchreve Traftaet Van Alliantiei
wederzijts geinviteert zijnde fich daerinne mochté
komen in te laten, ofte anderfints fich met de Ghe-
allieerden te conjungheren, tot bevorderinghe vaa
eenen heylfamen ordre, endedeherftellinghvanden
vryen Handel ende Navigatie j Sooisoock verdta-;

fen ende geconvenieert, dat zijne Coninghlijeèe
ilajefteyt van
Dmiemmkt», Noorwegen j &c. ae»
de eene zijde naer de voorfchreve inlatinge ofte con",
junftie, in plaetfe van viirtigb Oorlogh Schepen ,
nietmeeralsw/nt/^i ghehouden fai zij η tc equiperen i
ende in Zee te brengen, ende dàt haer Hoogh Mo-
ghende aen de andere fydeoock dienvolgens maer dé
bilftviii de geRtpuleerde fubJiiHe'ptnningien, n.ihient-
lijck
Jrit baniirt ιΐιιφπί Rijfcksdaeldersfullen betalen ;
Ten waredérefpedlive hooghe Heeren Prineipaleit
.onderlinghe mochten goed vinden, dat boven'c
voorichreve ghetalvan iwinti^é necheénighe meer
Scheepen van Oorlogh gheequipeert, in Zee ghc·»·'
bracht ende gehouden wierden; In welcken gevalle
oock de helft van de voorfchreve fubfidien, naerpro-
portie fai worden geaugmenteert ende vergroot;
Edoch fullen beyde de hooghe partyen voor heenea
"tydelijck met den anderen delibereren ende over eea
komen, ofinfulcken cas oockmeerals
twintigbÓoT-
'lögh Scheepen, tot bereyckingh van'tghemeenò
jooghmerck fullen dienen te werden onderhouden J
Wel. vérftaende dat de verminderinghe van de voor-
fchreve
vtirtigb Scheepen, ofte de fubfidie in deiêa
loopenden Jare/<ytii>»
bendtrt fistHfifligb nietgefchie.
den, maer alleenelij ck op 't toekomende geapplicecri:
werden fai.

X.

i Soo wel fyne Koninghlijcke Majefteyt ali haer Hd-
Mog. fullen den Koningh van Vnmckrijck. verfoecken i
en doen verfoecken;, datdefelvehet bovenghemelde
Traöaet van Alliantie, ende defeƒ««»«#
jtrticuhnmet
den gevolge ende aenklcven vendien, ophetaller-

-ocr page 916-

poo SAKE Ν van STAET

S6(6 krachtighfteende efficacieufte gelieve te gaaranJeriny
„^.ei» niet alleen tot Oprechte preftatie ende onderhoudinge
van't pene foo wel in'c fel ve Traftaetvan Alliantie,
alsinaefe
fecreett Anicuien isgheconvenieert ende
verdragen, maeroocktenreguarde van alle
Uftbnm-
fcbt
Potentaten , Princcn, ende Republijeken , de
wcicke ter occafie van de jegenwoordige verbintenifle,
ofte zijne Koninghlijcke Majefleyt of haerHoogh
Moghende, nu of in 't toekomende mochten attac-
queren, ende beoorJogcn, endein fulcken gevalle

dienvolgensfoowelfyne Koninghlijcke Majefteydt, __ _ _______„„„,™

als haerHoogh Moghende tcgefts den AttacqkHnt ofte

Attacquantenmetallemachtaffifte'ren, endsdaervan -i—*·-" - -.t. i..

tepafferen inftrumenten in de beile forme.

Endefullen defe/ifriW» ende feparate Articulen,
Bevens het voorfchreve Tradactvan Alliantie » ten
wederzijden ter goeder trouwe ende onverbreecke-
lijck onderhouden werden; Tot meerder vaftigheyt
van dien, fyn hier van gemaeckt
vier gehjckluydende
inftrumenten, voor yder van de hooghe partyen iwit
by de welgemelte PJenipotentiarifen > ende Gevol-
machtighde Miniftcrs van fyn Koninghlijcke Maje-
fteyt, ende byde Heeren haer Hoogh Moghende
Commiflàrifen ter andere zijde, mee handt ende Ze-
gel beveftight, ende fulien de wederzij ts Ratificatien
daer op binnen den tijdtvaneenmaendt tegensden
anderen werden geextradeert ende uy t gewiflelt.

Gedaen in den Hage den tl/den Februarij ftflbieo

londnt ftstnfe^igh.

g^itinai onbÉtteciftent gclijcft ö'anbccc/ ettbeali
(ej$t0()cgoo?lücH gecatlflceect; cnbe be iSatfftcatieti
upt gctoiffelt in
Martio.
'iilnbmnbaeflijsïBebBin be ï^cecenban «©mmci
ïoVnvap tenenbeanöere «©Ebipmeecbcn totbe fact&enban
soit·
Dennemarcken gecappojteect / bat ingibolge ban bic
felbecautfjotifatfebanbÉn
tweeden befcsSbe refpedi-
ve Traöaien
mctenbe nebenjs b'algtec aentoefenbe
J^jniftetJiban benConfngfiban Dennemarcken op

0iftet«n gcflooten/ enbe geteetftent Ijabben/ enbe

ban befelbe Igeecen <i5ebeputeecben be^ betfotf)t
3gnbe/ baec ban genniiTe tiabtgegebenaenbe i^eec
Grave d'Eftrades, ^fimbaffabeuc «igytcaoibinattii ban
Vranckrijck, met becfoec&bataljï nu ten fpoebigg::
fien/ tngeboiggeban boo^gaenbegebanetoefegginge
be betoujte
afte van guarantiebec b00ifcB?ebe (Ccac'i
taten ban bJegenlien Coningft ban
Vranckrijck upt
ggebjatgt mocDte tuecben/ bolgen^'t concept ofte
fo?mulfectotbfen ^nbeop 'tpapiccggebjatgt/ m
beaenbe ggemelte SümbafTabeuc beganbigj^t/
betoelcbeaengenomen gabbe batOpbegece^uiceecbe
acteban
guaraatiefool)aeftboen(|jc6 foubepjocuce^
cen/ enbemibbelecbitilebpeen acteonbecfDn ganbt
te paffecen belo ben foube/ bat be becepfcgte acte ban
guaranticmetben eecüenfoube toecben uptgebjac^t/
enbe ge- ertcabeect : i^cbbenbe boojtiei ben getnelten
l^eecban
Amerongen gecapp0?tc£ct / batbenfteec
ban
Ciingenbergh, Sfifgefant ban ben Doogff-gfle-
bacgten Coningftban
Denrtemarcfcijpfìemtóaiigei
toeed/ enbeuptbennaemalsibooien/ feecfnflantei
liitbgQececommanbeect {jabtben boojtgantg banbe
«tScactatenban ailf^ntfe enbe afTiftentie tulTrOen befett
^taet / enbe ben ïgeec Kcire-©o?fl ban
Branden-
burgh
op te cecljten/met p?efentatfe ban fjjnen biend /
om baec toe/ foo beci inljem toajSte co-opececen/
enbe met alle goebe offitien Det gBetoenfcfit fncceji ban
bfent^Oelpenfatilitecen/ batoccbben meecHoosgfi
gemelten Coningfj genegen toajs om b'anbeteEvan-
gclifche Bo?fienban DaytHandi te bifponccen / om
öaetmebe inbegljemcene faetheteboegfien: <Snbe
epnbel
jjcB bat ben gebatöten Igeet ban Clingenbergh
becfocljtfiabbe/ bataen 'tCoIlegfetec«bmicalftept
tot
Amfterdam gefcD?eben motfittoo?ben/bat fp öet
gacptofte Conbopec gBebeflineect totftct tcanfpon
ban fön .SetcetacijS nae
Rypcn in Hoifteyn, nae't
boo?fcf)?ebegebaentcanfpo?talbeec foo langi^ foubeti
milten boenb^ctoebet)/ totbatUmf^lbenincettatiti

ei)clt)ch mebe aen be felbe aengenaem foube ;[in bat
leooebcofftcien/ niet alleen ontcent be
Eyangeiifche
aöojficn ban Duytilandti nemaec ooc& omtrent be
iieere Boifiban Bruynswijckenbe
Luncnborgh (Dit
Hanover, tenfinêaliSboocen upt ben naem enbe ban
b)?fli)en benöoogöft-göebacgten €oningö
banDene-
marck aengcbjent moctjten toecben. nDtijjift iiJ bet-
ftaen/ baraen't CoUegietec SSbmicalitept gcftg^e:'
ben foube too^ben/ bat gaec ^bele foobanigen ojbje
toflbe» (iillenten epnbebat Bit boo?ftD?ebe getfittoi
Rypenin Holileyn ficB {labt op te Boubentotbetoes
biiii.?'. t>5i ban beu boojnoemben éSecretatii ban Cop-·
peniiagenalbaec/
metojb/e ombe felbe alfbantjec' .
toa«ijJtetranfpo?tecen. ώΜ

5211 gebolge ban fuïcüö Beeft ben iaoningfi totCop-
penhagen cenbejïagB boen becftonbigBen óbec alle
©aectupgen/ felfiSben geene/ toeicbe omti«!it«titj«„,
gcbjoon toacen aae
Yflandt te jeplen / énbe bdt om fön « m
^cBeepsi bloot te betec met ^eebdcent boKfi te fionmn w
boojfien. ^ocö Babt ben Copingftban baec feethee
dScïjeepe Capitcpn nae alle be ^eeplaetfenbanz«-

iandt, Funen, HoliteynyJutiandtafgefonbenomDC

felbetegöeng d'Engdfcheingoet pollup? te pellen/
enbe met eenen ban baec alle Bet 25ooti!bol£fi na kop-
penhagen teboecen bat
Bp op be boo?fcD?ebe £«»
plaetfenalbaec foube Bonnen blnben ; bieïöüeiB^
Oibjeii fön na
Noorwegen gBefopben/
iStabtBoubec banbat iSötb
albaec te ^obete pott
aengeöomen om met fön
iKajefïept teowileöfljen
Boe enbe op toat
toijfe Noorwegen tegfieni alle «n»
gelfcBe obeclaft foube bonnen toojben
becfo?BBt. en^
be men foube gualgcft fionncn
itonfnge aentoenbe om fön «öcöcn in een g«D

poliupnebwngrjenbanbefenfte/enbÉfioeigniBWa

ntêt ïK «atificatfe hec Iiobfn-cfiitoethe (Staitafin

! upt Dennemarck iJJi?6iEt sefiieti foubefjjn/ 'ttaf Ìb
f«ecBo?t afloopcii fouoe/ omme öenmben oiöS"^
taeüec <n betfeefliEdRelje fjeitoneriiSre bjcsofim!
a©aecopgöebi;lil3iwrt3Önöe/ïicbücniiact
jaaogfjcnùebÈflljemclte ticccnöec feibecoffaS
Ijjclse (©Deöeputeccticn obecenbe tfcfaccfte ban^
moiptcljpöaet €Öclefn'ta&jufleKn betüoijifchX
(€ractatcnmet ben oDetooigcentii;
acnfiiebebanbfm
öeöaöt/ filile ocnomen/ tjeöancbt/ euödjj booiw
goeöt-ööeboniien bat copie ban bc feiuc ®

bebJojben/ m«becfoei& batbefelbe öacc Satlto
I tienbaec op binnen ben tjjbt in be boojfcêjebe diar
taten ge-eip^effcett toilöen boen uptb^enBljen / cnöê
bacr nebenis o?b?e ftcllen / bat Oare quotcsi In be bjieof
bc
vijfrhien maelbondcrt duyfentguton/ bJactban
belKif-inoeerecDcngflDetfBljcti^Den eerfteniigar»
t{j iiarfifiomenüe / cnbe be tocbec-Delftop ttote tctmö-
nenb^ccbic inbcfelbe («Ecattaten bcrmclt/ beteeic
mccfi toftbcn/tpöelöcfe tebectie gljebjatijt enten
Comptotreban ben ©ntfanget <©entcael
Doubieth
öÖefoiirnecctmocDtetoecbcnj '©c^foube ban'tncne
boojf3 i i? ootij UcnniflTe sBegeben too?iien aen ben
ban B^uniagen, «Srtraojbinatïiï iBinifier banbe»
fen iàiaet in
Vranckrijck, inct ojbje omme 'tfelbe
tecommunicecenfuittüeii enbe baec 'tbegoojbe/ ootb
baec neïicnjïte bttfoecften/ batalbaecfpoeb((jeojto
gcfidt moffitebJetben tot obectnaechinoBeban
drk
! maelhondert duyfent
gulbcn i^OllanbtSigelDtoptlui-
tantie/ bient^aloen ban b)eg6en Daec
ööenbe te paffeccn / fn minbcctnge öap
fubfidicn, bie
ben Boogftfi gebatfiten Coningl) ban
Vranckrijckaeti
bffen^taet uptlitatgte ban't €tattaetbanbenla«
re
tweeenfcftich fcfiulbigB toasS. <énbe toletbt bet»
bóo?nocmbcn igeec ban
Amerongen ootit bitfotéi
aeti ben gebarsten l^eecban
ciingenbergh te becMae
een / bat be opgemelte p^efentatie banteto-op»eren
totbe fpoebtgge boo^tgangf) banbe €rattatenmet
ben iieucbojflban
Brandenburgboptetecfiteri/ Daen
öataenftontiS baecaenbe ^eecban
Amerongen,een ï loonD JEogDenbe ten öoogiiflen aengettaem toaU/

teecbe

-ocr page 917-

ratificatie toiêcbt u?t gctcit om tot toccbingBc ban
iKiitroofeti te gebjupciieii / bat fïjiie j©a)e(iept iu
bojte [laet fcfjepet» gfjeccct fouDe ijcbbm enöe niet
Dajocbititebicefcnbe bjEpeOctiifutcn bfe Oeti ïïefii
bc;i: Talbot noti) iti '£ epnbc han friöjuatp aen eeni'

nlKJlI3ini(ier^alDa?t oiJsbaenBaa/ tc toeten Dat Γιί"
ContngBeecDatilijch ifUcScJiipiii See gDeb?aci)t
foimeljetilJenmeteen Bloot iêcijfticu {jacc op'tliif

(j)Utie5j)n; ©enConinolj UanDennemarcktjaDachc
nnegen iifcuüie enöe mec.fi bolüoutobe iêtljepen :
ban öJflcöebe minile
tagtigh iSttichenöon boeren foó
laiiOÜ «"ï"® toijt oflaaaUcc enöe tojjbcc alii Bet iSröip
jcttoflcheljaecijjo. jiBog. boo? Baeclbmicaelljab'
Den boenfjoutoeii: Sweedenfjabt eaecttgSefienbat
Dennemarckfootod ai.sfp ftoD mocljt ijoubenneu-
tracl: lïcfolbcccbetefcribeneen eictcao^binarlsiaimi
ÖfliTilbC naecEngelandt, enbeeennaccDenncmarckj
lopcnbe
i)ci gijerucyt bat fp Doogfoiibe fpjeetften/ alsi
luraft oocii bat becl bolcfl uptSweden nacc Schoonen quatn.

llSacc't fclebe» gcruotcn.
IftiMti ®e
Dciinemarckfe SatifiCatiC Cpbe fevengfJCi
|ri;fiii niaefhte (Cractatcn toaeren ai ben feventhienden
l*""®' iöarip biet : ^ieji be J^eec Cimghenbergh becs

luurt ®£n eerfcen ? i&at men b£ ÙÌ ificatien ittcbe aìfjiec
leit ixiiiDc boUcccf3en/op bat be upttoijTtling abcc bicpnige
iLn lino-tjgcfcfiieb
£nmo3t«

(JEcn tweeden :25«alingbnn bencerfteniEcrmtjii
baiibefuiifiöten / foo «iet ecnmad in'tgljeljctl/ teu
minden in tojpnig bageii/en booj eerft cene goeöe fain»
me / op bat lijn i3on(ngsi tquipagie baec booi niet bic»
ocliierthiiitiie.

iCcn derden : ©staling baii öct relloic ban b'oube
fubfibieii.

Cenvierden; StlentoüiinQÖ baüöe Betoufieacht
Sct>epen aen ben ^eec lüomicael ^bcUm bsDoojl j)ch
Hoojften en Defct met
vyftigh jlaanen.

fCenvyfden; öe ©illetten naec fuöoubtbe^
SCnöcfteiji ban0et3Soo?toeegfc{)ei®ol-®cactàetgei
publiceect enbe geafftgeect mocDten bio?ben / ten cpn>
be be ^ei)lppei;0 be namen ban Bace ^cDepen Dabben
ih te b jetlgen / boo; Dct uptggen ban befe iiföaenbt / op
bat met be nieutoe titeettngö op ben
vyfden 3{pjii
nacftiiomenbe/ tienaenbangg oOemaecBt toiecbe t
®aer op toietbeh beifagflt be befectuefe ^jobintien /
bat bcfeloe alnacfi ten fpoebigDfien Baw Katificatten
opbe bao;ftB;ebe (^lactaetentotlbenboen openen j
toierbt ootfi aen be göefamentlöche f^jobtn^
ttcngefcij^beti batbefetbe ten eerden geceettoiiben
«idccBeu öun comingent in be bdojfj beloòfbe foo oube
al^nieubie fuCfibiem €nbe toierben be i^eècen
Huyghens, cnbe anbcce daec ^o. jKog. <iEiebcJJutect'
oentotbefaechenbanbc^cebetfogljt / obei: bénin^
Boubt bàn Bet
vierde cnbc vyfde bet boo?f5 polncten /
taethenbe be boojn. achcfcöepen / en ©tlletten tefpec»
tjbc tn confecentie te tïeben met be ï^teten aentocfenbe
Oecommitteerben upt be CoIIegien tecSliömitölitept/
en bacc ban rapport te boen,

t©cn ^eec Steno Bieicke qaaiit omttent Balf 3Ip?il
tfttCoppenhagen; fijne pjopofitiebefionbt baec tn j
JSJöcmacIbenittontngB banSweeden fjabt berno»
^ men/ batben ïioningBban
Dennemarckquitcetbe
r-^"nctbfflrepnbatfünj®ai£(lepbteet|tüabt/ enbe atn
j!3t iweedcfh (iet bOO?(lellcn ban eene Ti-iple alUance ,
tnbcbaetnaconbermoebelpiBfiooteen fCcactaetmet :
" ω Vereenighde Prövintien j bat f()n Höajcfiept batt
!>wcedcnappjet)cnbcetbe / ingBebaUemcnntet op·
teciiteljjcfimalfiaubecen iommuulceecbefjine Inten^
«ten en f ntcreffen ; ttien litBtelBtU foube bonnen ftotiien
κ touibcren. ^oo bici upt argtoaen aljs upt on-
wetenhcpt. Stifòo tooube fjjn SRaiepepbt boo? ben
mt Bicicke geetn ouverture ff en ban fjjne gebagten/
oieöacc in beflonben batfön iEaieflepbt tooube àf
fadcn den Koningh van DennemarCken i te begin»

ncneetrfflBoiFenfyftoertfi/ toantbanmoflfön jjaa^
icmpt ui Dcnnemarckenarmecen/niet alleen tot fijn
^cfcnfie ( i)ct bJciche Sweden toc! Ipen boH ) maec

ViiDoocft ippojïnpi etten/ 't toelcli füit

90!

USaiefïepbtbanSwdenbarttoeginfönfeitfeecBepbt/ iê6é
onlpbelpcfitoassaentefien j maecbanooch Jüflit»tta
moeft meet acmecen ; aBaecbooj men litDteiötfi ban ^
toegBen (nteceficn ban anbecen mocBten màlltan-
becenin'cBapc taetben: i^et toeitfie foube 3i)nbe-
pioratsel i fullcnbebepbebaecboojmeecbecballen y
rt
/o<///cm/i« ban be twee ^ecmatütcn/ maec bat bes
tee foube sijnboo? goebt betfianbtte faemetité Bou;>
ben Baece bcacBten ongBebcencbt / opbatfpbaei:
mebciionben begrijpen bic jnra bfe fp ctnmuma Bab^
ben : enbe be Commercie op SjaceEanbenbie ban an«
bete meed nae gfjettacDt toietben. <Ênbe foo men
mebe foube in actie bomen/ foube nfemanbt ^jjnbie
f η bat gcoote en aen bcpbe 3pbcn fcBabeljjtb toertb fou>
be bonnen mebiecen enbe bp leggen/ Bet tot leb fijn
tcliepbtnae fijne upttetjle bcacBten boet enbe boeii
fai / bp foo öerce öe Staten <i5enerael Baec αΐίί b?un-
bentcglienst (gn|Ba)e|lepbttompo^tecen enbeb^ae^
gen toilben ; Bet toeltb fp oocb aen
Vranekrijcfc m^
göefepbt Babben. toiecbt tot anttooo^bt gBege:>
benbatbcn<irontngB
banDenemarcken opnambefê
fijn j]lSaie(tepbt0 bcfenbingBe in ftnceratie/ ten BoogB"
flentoclbelobenbemK/niwtobe recip^ocatie/tnbeca
Boopten een goebt effect ban fijn iiaaj£|lcpbtii blpt en
pöecfn'tbpleagen ; alfoo Ipljabbcnbccnomenbatbe
jgcEc
Ysbrants jjabbe o.Jb?e on» aen ftjn iiaa jeflept alle
fatisifacrie (ε geben in fijne bemanbejj. €nbe alfoo f
olle in bjientfcBap gepaffcert.

©00? fijn aenbottifi toajS feec geallatmcect gctoee(ï/
bcloijt fpanbecsi niet bettoacBteben al.ei batbel^eec
Bieikefonbecategoricc ban Baec bobberen be caitatié
ban Baec (Ccactaet met Igoilanbt/ ofte Baec benonce-
ren ben ©ojIooB· JiK^éc nu Bootenbe bat
Sweden niet
ai^ nabap^itjtb en op een anbec liianiec beebe fpieben/
fcöcen alles tofl·

lijp fsS in't begin ban iiaapbmcotftert met cibile
bcjcaenfngBcn ; (€nbe be igeect tt
Fiemmingh enbe Co-
jettegenbcn vyfcntwintigftcn|BepbanGoctenburgyitmrna
na Engelahdt. sn i!ïq)(C

'^e^eecen oSc&putcecbenban HollandtBébben
bcndertighften
^p?iltec©ergabecfngB boo?gBcb?a- ^"'Je
genbcpccfoonenban Henrick ToIlenaerenbeNi<;o- fcjoutm
laesSchouten
ommebolgcnjïenbe in confojmité bantoiam
Bet
derde retatijf tot Bet twcdeaict jjcfielban Bet i^cac» &
taethanElucidatie, rebjesi enbe altecatie ban Det^Tnüf-
boocigBi®toc>aetbanben
tv/ceden^cbjuacij nieu-icntiot
toen / enbe ben twaelfdciioubenfttjlleflhien honderti"
feven en veertig
, uaec Bct toeli Jtc be (Collen in Noor-
wegen
gljetebilifoubelitoecben / tot op benderthien-SncvOcri
den ÏBugUflp
nietitocn / enbiben dne en twimigh-
ftenOUbenflplbeiS
^laecii fefthien hondert vyfen icf-
tigh i ben dfden 5r£bjuactj icpieben tufTcflen ben Co»
litngB ban
Denneniarcken , tec ecnce / cnbe bett
;§taetbeefec
Vereenighde Nederlanden· tCC anbCCC
3Pbe/
gBentacthtenbegBtflooten/ cnbenaecinBoubt
uan BaecCbcUjjBog. ^efoiutiebienaengaenbe ben
eenendertighitenjiBactij lefilebcn gBenomen / a!jï
CBetommitteecben ban be BPogBfl-gBcitielten Co?
hingB be
nieuwe meetinghe ciibe begcootingBc bec
iScBepen / bte "t fijnec tjjbt fouben bacen na
Noorwe-
gen
, aen te bangBen enbe te boltcecfien / enbe ban be
alfoo te boene meetinge / pcBinge enbe begrootfnge bec
i^cBepen / tn confoiitKté ban 'i vierde 2(lct0cfiel ban
•tbooifï(®;cattaetactt ^cBippersS beBöo?lïjtfte35?ie-
ben / om in
Noorwegen te bcttBoonen / met enbe ne-
bensi/ altJboocen/ tebecleenen enbe iïegifïecii te
maecben/ om(« bienennaec béBoocen/ oocEt boIi>
genii ben (nBouben ban bic
brandt teeckens op be Ste-
vens
acfttec enbe boo?tefetten/ oftetoel in Baeca
piefentte enbcbp toefen te laten fetten / om tegBen ji be
Yck Brieven en TolverlatersinNoorweghen , betf
, begeecenbe gBcconfeceect te toerben : 3S^aec op
f0 goet·
gcbonben/ batboojbegBemeltettoee pcrfonen ten fi-
ne al!$ boocen / acte ban autBocifatfe tn BeBoo?l{jcfie
fo?meoebepefcBeewoot6foniiiC cefumpticupt mt".
ben fouben toecben,

^elieecenbanbenïïaebt6laegbentecfclbec tgt/-*

bat alfoo fp onbeebon^n bat be iPiobinticn fjac^

en O 0 R L O G Ses en Vemighfle SóecL


-ocr page 918-

8 (ίο SAKEN van STAET

1666 tenaote^itt tifoinmi öanpinnfttg&en/ ö®«waut'
_mtttotejiitutii enucattompliflemettt ba«De i€rac»

ïiactbaBtattneÖinoOtcnmet Dennemarcken, Brandenburg
Staten
enöi Bunenburgh, nietenfdutniecbenmetfooöaiUi
GBepiompticMöe ali tin Oienlietoan De ecmecne
faec
fXufUetoeltoimbeKpftÖt/ Daec öEbeletotbirratlmnije
aanfiatcn fcfiulDtgengUtfit/ Dact ober ferieufeietR
RaliDen sBeDeltiieteett/ enöe {jatc 8eiïatl)tcn6iöl)en=
öc laten gaen/ oinmcuptte binben eenfg^e fojtaWe

tira

PJasborgh.

Een Regiment te Voet,

George Johanvan Weede, He^rvan Walenbereli
Collonel. "

FransChriftofFelMuntsLt. Collonel.
Louis van Dorp.
Martin Goris,

Philips Otto van Coeverdeö.
Sebaltiaen de Ridder.
Wolter Arent Grubbe.
Everwijn,
Hinten.

Willem van Hillensbergh.

a©aecopgebe«tiecee«fijnbe/ (leljbenBaet
mSogöenbc ficB be boojftö?ebe Hflde toel laten etiial·
ien/ omme bienbolgbenibe €orapegn(en baeiinne
göcfpecificeett / ten fine boojfcBjebe te fiJnec tflbt na
^olftepngeronben te too?ben.

allibo t>'€ngcifCBe €aperjSfi£5 opbe®u(i
NoorweghenbectDoonben; Cnbenuenban eenigfieëmT '
©jiöfert maethten/ ijeeftben Cwingftban Denne-iKtta.|
marcken in "t laetft ban Mey twee gia^)tett elcfi met
vier ent wintighpucften / DettoaettigBefonbeuomte
6cup(Tea.

3|nbenrelbentt)b(lfetmenoochben l^nfngg ban
Denemarckentiooben/ toteen 311ll(a|itié befenfibe te
lEenbe/ baectoemebegBefnbfteectfotibe too;benbett
öaningöban
Sweden. iSjjrt USafejlepi ban Dene-
marcken
toainfetgöenegen Swèdenbaet intefeten:
3lllj$boo?rienbebatbe Rufiènfoubeiieeii tiieuUeniti»
bal boentn
Lijflant: <!Enbe batfip/'ómbec felbec
«Commercie / fitBnieteiécn i^aettncbe foube «lett»
siié^

^oentoainotBeen (gttaeWiSciilii!/ ftoiweiUiitipt
d'Ooft-Zeeinbe Soncbectölt enbe bjeebigÖgBwaf»
eect. 5®atbjaiöatben!»oninöïittotBnfetfl^i)bot»b/

bOlgenS'tfecrectTradlaec, t'agejwni . ^ , ^tg^

tleinitc
ffimtitn

SaecSenbe b'aengefioobeiie mediatiebait iiweden
TOfecbtgoebgebonbente ftBipenaewbitt Iteef Ys-wiii»'
brants; aen 'ti^ofban Sweden tet)ea(Öeplwn/ bat
oefelbeaenbieblngBban meWatfeaen
Vranckrijdeti
befen ^taetteboen/ oot&tegelgcB gBebaeniniétbt
aen Dennemarcken.

<Ênbe aen ben Collonel Haerfolte aen 'töofJiai»
Lunenburgh 50nbe/l)0fecbts£ia(ìbehiictebwa/ten
^nbe oorö
uie ©o?{iett mocBten fepnben twee duyfent
mptet0/ enbe duyfent te boet tot öefcöetmfoflli ban
Dennemarcken in Holfleyn, 5^acrt0(!|iellittnfl'ei&'
toont geen inclinatie.

|Βη JunioUjiacentwintjgh fooi^tBepenalsf 9atö-
ten/ toelöemantybocö g?pieften odbebateti J^oItiiA.
In
Dennemarcken gewet-
^öpt Denemarckentofécbt in'UaetfïeDan
οΜφ^ύία/ batboojöe iSöntcefi ïScfifP^WéggM

w 3Hil» Hiytmvwii «VS· ---.

'maeifbatmen geiobfbebàf bét Henrnpgw^j.
^ ^atinbienöaec^o,*. eenaw^^w
en in be ^ont fouben gBé «ben wfenWnA ow
: êSiBeéÜéjti bati Dèpneróarckep alle

I tot oiemngéianfuuSw^^^^

w öeöaBöt faube Weben : ®aet op fi soeö gewnww

cjcpetifenten/ onOecDetgoetitefnbenbaniiaer ^οσοβ , Rude van Cioofìer,

lHogenbeoojtieclben/ bat tot Iade banb'e cerpecttDe
^iobfntien/ foube bonnen enbe DeBoocengDeDepcf::
tgeectteloei&en i@}bonnantfen/ tettoncticrentfeban
becrelbectefpectibe tontfnggenteninbe boo^fcgjebe
fommen/ enbebatbcboojf^ebe «t^jbonnantten ge>
quUèectfünbé Dpbe Kgttentooojbiggfifecaentoeienbe
lÌBeecen ifetnifleciibeB (joogftft
-gebatötenKoningh,
Keur eride Vorftén,
öeöetisEltBge banbfenopSïiTig' ,
natte ban öcn (Omfangec «©entcael
Doubkth, (nbe
#}obfhcfen f^ubehonnen toojbenggebojbect/enbe
liatmtbbelccbij^e/ etibc bei niettemin bpgaec «Sbeie
BÖetontfnueett foubetoo?ben/ («alle fecieufe enbe
cffitadenfebeboicén omme bemeec-genoembe
bintientebifpoiiereti/ tot één plompte enbe ceelebol-
KtoeningbebanDare
quotës, ootfi libp bie otcafietec
®ecgabetingBe olje-ticDifiectt/ enbe gclefeneeitflaet
Uan'tgeenebe ©^obincfcniiibe boo^fchjebefommert
Robben gefuttiecrt/ ten Comptoiirebanben ®ntfani
gec «©enecael
Doubleth, enbeoocB'tfleeneopbefclf
toe toaiS geaffigweect. Φρ fulchs iu gocbt ggebonben /
Dat be boojfcDjcbe giaciute en be (lact geftelt foube toet:»
DeninBanbenbanbei^eetenban
Raesvelt, enbean'
Siecegaec i^oogD ülSogijenbe oBetieputeecben totbe
iniUtaitefaetlten / om be felbe met enbe nebeni eenfi
gOe i^eeccrt <0«ommttteetbeuptben tocl'geraelben
'asaebtban ^tatc/ bpöaec «Sbelctenooitnecen/ te
liifttecen/ eicaminece^/ enbe baecban cappo;t te
öoeit. <Snbeopi)ietD9feiiSbaatöbttottü.tit góeooji
tieeltbe felbep;c(iatie: ^otgfoo beelbefeaueun^geis
Iileben:entie bact om Qeefc men oocb befectitiufeDjucg'
ten baec ban ontfaneBcn.
®e l^eecen
Deenfche jlSfttifteciï cepiefenteecben
^ecouv^ ftlec gBebuctgft/ batbe Sweedfche een tntoal to,Uöïti
"5DC" ί boentn HoWeyn: üÉCfoei&enöe/ bolgftet»^ Sfltflitt-
tte/ ban ilice fecoutsS. g^eïtjalbentoiettetttolSéjléÉ?
ten ban
Ommeren enbe anberé <©ébepniÈetbéijiitpt be
©aiemen / göebifpitteett
vièi en twintigh "dbmpàjj?
niente^aect/
oilbecvier Regimenten: <irtei?thiêri
££ ©üet onbet eett Regimittt/ omme ^fonoen te
lDO?ben nacc
Holfteyn, tot tonfecbatie etroÊ ^Btirepit
Dan bei Iftoningi&ii ban
Dennemarcketis S:àliben/
enbe Stupöeh albaetj. fulchi alibefelb? EiJSéBlic
iiaec bolgljenbe / paet geinfeceett. ' '

Een Regiment Taerden,

JOhanvan Weelderen Collonel.
Welevelc Majoor,
Hendrick van Echten.
Swartfenburgb.
Heer van Siydrecht.
Rijckwijn Frens.

Tweede Regiment.'

Collonel Graef van Augvergne,
Jofeph Bampfield Majoor.
Caipar de Linde.
LaRochette.
Adam van Lockhorft.
Durane.

^erde Regiment,

Maurits,Grave van Solms Collonel.
Cafiniir Henrick vaaSteiqcaUeflfeJs Μ^'οβί.
Paul vàn Aernhem.
Hier van Iflüm^

Wouter van Coeverden.
Gfoothuys.

Vierde Hegiment.

Jofeph Catfler Collonel.
Graef van Flodorf Majoor.
Jan Villers.
Jan Koenen van Leo,

'Mi

-ocr page 919-

en ö O R L O G L· en Teertlghfle BoecÌ 90}

, ««tre» Huygenc entie antiece Igoogg jUSog. «Bge^
' hfuutcccOcn/ Datöefelöe/ ofte eenigfje ban Wen otite
- » haojfftijebi fubicctintonfeccmietoUöen tteöen/
met öe alBicc acntoéfcnüe Jgeeten HSiniflerS ban
Denemarcken, coCte ijaec öoen öcgröpenbat fijne
ÖflnlrKftljJC&e J®aje(tcpilt / alle Lorrendràyerie»
iiiwtoebocc bau 30aeieii ban Contreban&e enöe
Engelandt, cnDeDeJSgCfeÌW

Dscc^mioec reffojtctenüÈ öeïjoojoe te beletten / fmm$c0
faoöane ®aecen ban Contrebande boen UtÖten
imt be^cljcpen banHfutcalen / bte öoojbc Zont
of
Bïlt ijiiacmen te paffaen ·, €iiöe tofecbt ben ^eec
mn
Gene banoöe'öcftinöiïfosöt / iwetbenl^eetc
^laebcd'Ëdrrades ^möaffabeuc eictraojbfnacfjïban
©iontfirijfb te totllenfiJKcchen / enbe ben felben te
foiiüctEnoffijn<SD3le meöe niet caebtfaemen foti'
Debfnöcn / DatmcngfiefacmentlptÈ ben (joogggtje-
öartjten
ittonfngö ban Dmemarckeii fouöe beloof
tien te
guaranderen tegt)eH alU ftoaeciggeben bie
hemfouoenmogfjenobiec Routen / Man foobane
tcfllcH upt b]dtliec0 ^cgtpen be booifcS^ebe 3©aMn
))an Concrebande cn ^cgeepsi begoeften fouben
mjgcn
tóo?öen aftelicBt enbe eeconfigqHeect / alle? op
reppo;tbaec ben een befe ^^ecgabeclngg i^o^n ;

gdefcd^eben aen'tCollegfe tei: ftbmtca-
Htcpttot Amfcerdam i batfiaecoibiletncaiseiet [lun
cenigDfinbt^ rao^lijtlt enbe boenltjt& luajj / ten
fp8eöt3f)(icn twee aidjten Ofte litote fregatten naec
b(
^ont teilban fenben / foo om be dSt coortten aibaet
cnticbacr ontcmt teiielpeubebeülen/ ali^om tecice^
niteten ïjaec ïjo-lKogi pactaeti bjn neghcnderi
liaartp fcfthicnhondertvyfcnfeftig oOeemaneïrt /
f)oubeuüeftDarp®e)ciJobt iegftenji b'^ngftcfetenert
terecl.anbeji/ enbeboo?t!$caecbenbe be l^abigatil;
enöe<Ïomntectie ban be Neutralen j op be i^aebe>
hen ban Engelandt, mebe be agaten ban Contre-
banden,
Enbebe aiTcurintieiiban be ,^Oepen enbe
<6aebet;en/befubiectenbanbeni
^niagg ban Grooi;
Brittannien toi befjooteube ; tetecbt <Êtttact
ban befe gaec ||o.Jiêo3;^efoUitt£ ben boo?n. ReCdeni:
ie Maire toe gcfonbcn / om te tcecÌten tot b£ftelf0 nae~
ticDttnge en )ut)ber$i fultb!$ en baec 't begoojbe: usaec
üm Sweden niet toffettbeïen/ÖCift Denemarckea baec
iQ niet bobben tteben;

©cnthiendengialp tóasi epttbilgtfi ben iïbra{-
tacl AdeiaerinbeZont met acht'^ atanbtjïiScBepin '
Oeiiomen : ^p albien npt 3&2at>c6ergt& eenia fubfibie
aeng^eneraactlientoieweöe^Bcbee/ toajsftoop bat
Dicnl^antiiggeeniQDe tot tonjunttic fou&e

fenbcn : anbersi niet / bicnbolgenji toajï't effect ban be
Sfiiiantie niet ali bat b'OEngelfi toiecben eepoten Hup-
ten d'Ooft Zee.

t Ccrfelbeciiibt i)^fenteerbe&weden 00t6 aenDe;
5 1 nfemarckeü bet feibsc uSebiatfe. g^es! iftoningSiS
w anftooe?t toaj» ficD te fuHen reguleren naec sörtê
- Ci.ailieecbem

iöen nam Ijier feec quaigcfi/ bat becfcöepöe S vcedfe
^cöepenriietCoittrebanbÉ 3©aecen liepen boo?be
Zont. Dennemarckcn bO?fl We ntetbifitecen : MiiS
dit fiinbetegQen be met Sweeden gebbenbc (ïtactateni
'IlSaecbpalbienaBi?antfecöthenbefen ^taetfennec
,i„ mactSen teilbcn guaranbecen : SBaiS ben Coningö
genegen allefoobanioöeLorreödreycrsaente patften.
53og baci in biel ftoatigBcpt.

9ilnocl)in Auguftöcnbi gcbuprtaStoacenfelacötcn
Dat be
Swecdichc ^Scfjcpcn mct C jntrebandeS gebup?
«OijbOiCCnep Ooftendé, bOt&ln effen opEngelant,
Dennemarcken
boiftbaet niit tegen boen/ aW flUienbe
op
Sweeden genomen toojben boo? een ruptüre;
1 i©en Sab ben JtioningD tuel betfogöt / om te fcnben
«eflien a aichtien ban be vecrtigh te eewfpcccn iStÖei
pen totcouiunctic ban onfe ©loot : jSnltjt iji bantoe-
βΗΐ
Vranckrijck in 't lacfi ban Aaguflùsgtfefonbeect:
^aec
bai t op id taci goop en belofte / botO geen effect
flebolgt : ^igcb ban oot6 bat getal ban fcftepen nopt
SubfSclf ^ bifictueüfe betalingö bec

©an beu vhrdep i§cptemlj?(0 toietbt «pi coppcn-
haghengefcg^ben/ batalbaecfnbte tgtttactttgeac» ιίίά

CÌtìeectachtathien,fCfoBreniers, Sweeden , Lubec-___

kers,el!e(anbereb;pe^ct)epen/ taelc6e capp07teec<: «uacife
benbatfeacl)tecSchotlandt6omenbe/ gcooteQuamt« «kvcr^,.
teptEngeifcha €ommiflïe-baecbec»becnomen5ab-»
ben / onbec Oaec
toas» een Lubecker bie üpt ScHotlaat
eomenbe/fepöcbattec ineen i^ben alleen twceca
vecrtigh Hoiiandcfche^c0epen taacenop gebjacflt /
met ^aut enbe 3@ϋηεη gclaben ■ ISaec {)et feggen ban
be boo
?f3 ;Sc{)ippec / fouben vyFcien Capf rjJ baneene
plaetSin^eegeloopenfiin. . , ,

i@aa;fct)?e»cfcl)epen()a&benop&e ^ufiban^ao??
taegfjcn
vier Engeliche (0o?loaftfcijcpenontmo(:t/ bp
gaec ijebbenbe
drie Hoiiantfche ^leupt ftötpen / enbe
conboperenbe
feven en t wintigCoopbaecbecii na Got-
fehbargh,
enbcbatfe befelbeoaec gebjacBt öebbenbe
toibecom te riiggtie foiiben nemen be (SngöelfcBe fcfie*
pen met i^fien gljelaben. taierbt bfn <So-

ning[) aen oc ganbt gfjegeben / enbe becfocl^t bat eeni-
gSie ban iISajedepbtjEi fcgepen bettaaeccj} mocg-
ten gefonben taojben om fulcbici te beletten / taaet
mett
fc(ieen toegpenegeen tejpn/ boc0 bifficulrept maec6-
ten om bie aen te batten/
foofemetSweedfc J^laggeti
mocgten boo;fien inefen / gaec teffejcie oocfi nemenbe
opfeecliece onbecganbelingt) / bat om bie j^atie niet te
cgocguecen/ bpbenConingjgban
Vtanckrijck enbe
Daec üoosü
Ji^ogjïenbe foube gigep^oponeect 5^/ i
ban alle be 3@acen in Sweeden ballenbe op te toopen /
ienbeboo;batmibbeibe€itgeirct)e te6cenc&ett ((^ocEi
foo twaetiite tot
Coppenhagen be equipagte en betaiin-
igemaritimegeenbtepnebecginbecin^e/ {tet retatbe»
ment ben bebolboeningebanben
tweeden fcrtnijn
^ubfibie gelben. . _ . .

^et gemelbe gecucgt ban Opkoop bea^ «η (nbetuU
om gDeertufeect te
fijn baii b'aenljoubing ber lorren^
drayers, 9ί IfO Bet fonbet Offenfie oan Svireeden Qualyc6
ijonbegefiliieben; .
. Silfo in
September be ConingÖ toilbfiecbigiieplit
toonbe/ tot tiet fcnben ban
befeitienaachtieo becfStrog?
foci)te<0o?log ftUeepen; <Ênin beiootiaegftenvijf
cn dertigh jftiberlanbtftfie «oopbaecberii : foo "ï^hS»
ÖeDben-Saec^oog lEogenbeben twccen.twintigften « ^j»®
ben j^eec Rèfidentle Mairë
aen gfiefcD^eben / ben 4ΐο< ortiantfc
ningötebecfoecbcnbe boo?ft0Kbe SStbiïlanbtftlje f
«oopbaecbpiStöepen/ boo? eenigiieban3öne|©ai£-"®'^"''
flept!i(©o?logöfc9epen&etiBaett!ï / immecji enbee^àcnt
ten minden bupten
.fìetKactegat oftebentioecfibanicjii^atci
Sohagen;
enbe fuicbiitot in be cupme ^eete boen
conbopeten/ in allen gDeballe bat pp «efibentbe
f)oojf.ti;ebe<roopbaecbp^t{jepchnietlanggecaltiaei:
foube opgouben/ maec{)acerepfe ^ecbaaettjf een
laeten becbolgt^n / boojtjj batifip iSefibent f)em ejcac»
teliit&foHbe gcbben te informeren cube laeten info^
mecen/ obccbe conflitutieenbe gelegent^eptbanbe
3^iootban ben liooggllggcmelben ConingH / enbe
t)aerSS0Qg{)iB0g(n:ebteneengaenbe ten fpoebigfleii
pectinent becitgt laten toe bomen / met bpboegingge
ban bequantitept enbe qualitept ban be^c&epen bat^
(@o}log^baecinne befelbe Sloot beffonbt/ bet fip.
oocg bpjpne D^afeitepbt metbe jcebenen baec tie
bienenbe/
bantaeg[jen Daec lüoogfi ifòog. ecnftiggi
fonbe gebben te infleten enbe aen te fiouben / ten epnbe,
befelbe gf^ebifponeect moctiteisetben / om eenigge
);)enbeboo;r;^cBepen6Qeeei: foollebec teemplope<>
ten / tot bebeplingtie ban.'t boo?fcB?ebe
Kattcgat, enbe
i{ii)embpbteotca|iieoot& ggenotificeectbatbe
binciebanHoilandt ojb^gabgDe^elt/ totbetaelinge
ban gare
quota in ben tweeden tettiip / banbe ibab»
fibie penninggen aep jpnConincblgcbeilSaie^epbt, -
belooft / omteQcec&entotfgnnajcicljiinepe/ enb«
oocii om ficD baec ban te bienen fuUM enbe baec
V be*
Doo^be. , . , „ , ,,

^envijfentwintigftcAf^jeef gp/ bat continue^,
lijcb befigjjtoai ombetboltb boojtte p^efl^ / ten
epnbebegfiepaomitteecbe
feftien a achtjen ^cBepett ,
ban<0oilo06/totìjec|lect6inge ίβη'ίίϊβη^^οο-^»^
temotöte afeljefonben tooiben. fottoeltS^ epp^
beme(f{aU« i^aeg^en βρΦοηΐηβϋίφΦΐηι

WS


-ocr page 920-

8 (ίο SAKEN van STAET

i656 omiemosettfiÉttioete BettoetcBaöefiomen toa^i
.r ■.-..- Φοφ eecgidecenDaec fönbe / toiecö fjp ban Den iSgtS
Sfltimtcael «nöe ίΐ£π Stiömtrad Addaer, bccfocot «ns!
opfìaic ©ecgaoec-plaitjStebMHen fiomin/altoaec
Bern een ölgcoutii boo? gijefiouDea totetüt ban 't fat-
faenenbeecoocebanljace ^tljeepen/ indt&efoofp
fepben/ fonDecebftientpecfcul nietfoubeltonneninbe
Noord-Zeefiomen en tetoectecen/ ootböatbe Co»
nfngii öeflootenöab/ batbpbe booifCBjebe fefthien
eachthien fcgepen foube ggeboegljtbiccDen/ tloee
ttieutoeban tachtighfluthen/ biefp abmtralenfep-
öen ηοφ in drie toeecften niet itonbcn eerect jijn /bacc
fipboegenbe/ bat Ijaec öontngöebeniucl niet lebigg
foubeftaen/ maececntgöeban fiinl(c0tc ^cljeepen
opd'Elvc fcnben/ alfoobaet ceöe centgiie Engeifche
CapecfJ Dfelben/ gOdgcg oocii op be i)oogt)te ban
iJerghen, ombe paffagteacBtecomte betfEecftecen^
heeftop bt( btfcoucji geantb>3o;bt/ bat gp nfct
toilbe gelooben/bat ben €onfngftniet foubemao^
QiKcen get beloofbe fecout;$i toe te feriben / bacc bp boe-
egenbebemcecal^ 3©j(enbnabup;li|cHe afTiftentiefn
üen laetHen Sweedfcheu i©o;logI) bp igaec ll^oogg
Haaggenbe fonbecbaertoegerjoubenterDn/ gep?ef-
teett. ©tcfgelötB p?opoo(i Dabben
fp gebocct np be
ïleet ^ranfcöe 3imfta|Tabeurv Φβ booïfce?ebe
mfcaien gaben oocb te bennen bat fη bten Ijaec l^ooglj
Ü^ogQenbe'tongelute gabben/ banger naefte iaec
met Engeland: nocfttn <©o?log0
teblpüen/ bat men
ban nfeub)^ malbanbeccn foube bonnen becftaet:/ en
fouben|)aec Igoogf) iBogÓenbc ban bónnen
affifteecttooibenmet vyfentwintigh fcöepen/ ttiaet
OnbecfOUbenfjjn twaelfOan honderttOt feftighfiUCs
hen/ enbebeceft ban feftïghtotveertigh, boo?naei
mentllicb tnbienberutirttite-P^nningen pjomptelgtK
bolgben.

i^P fcpieef ban ben tweeden Ödober bat be vier en
vyftiijh Coopüaccbp-fcöeepcn boo? ieven 35ecnfc(je
<©oilogö-fcBepen uptbe Sonttot bupten'tCattegat
toaccngeb^acDt/ enbeboo?dne uptbe feventotboo?
Öet Vlie. .iSebect quamcnhjcbcromelftipecn/ bat
be ceH boaii bfe bi t taec upt be i^oit-^ce fouben bomen,
^e Igeec Ie Maire Oeeftfün j®aie(tcpt toeberom om
«onbop aengefp^ootben / bie twee giacHten ban φο^
loggconfenteecbe/ met bcfeloe gelegentlgept/dclbcn
Ijpfön iBafefiept hoo?ofnict foube bonnen goet bin?
benb'boojfcöjebe ^ae^ten/ aliooöaeteonbopBabi
ben/ naecbeElvéte latengaen/ ombieftroomtebe-
bipen/ toaecop ben ConingOamtooo^bebatfipbatr
op foube bencfien; tnbebècmitsSbftgeftbiebe tnbctes
CentoOOJbiglKPbtbanben Rijcx Admiracl,ben Stad-
houder, en ben aUbmitael Adeker, foo biclen öaec
ooiö bifcoucflTen obet Bergen in Noorwegen, bat baec
ootb altoeleenfg^e ^ct)eepen bienben te btupften/
luaec toe men ban baec genegentl^epbt betoonbe /maec
meenbenbat{facc l^oagg ^ogenbebaertwecofdrie
i)eöoo?ben tp te boegen/ om be Schotfe Capete te
toeecen/ enbebebaect achterom te beb?pen. 5©e<Srt'
0elfc0e iScöeepen/ met iBaften/ ©ecb enbe (Ceet
eOelabenflonbeninbefettitit opDaecbettcetb/ enbe
foubc geen blepne af b?eucb aen ben Bpanbt gefcfiieben
foobattoeboecmocfttbecljinbetttoecben; be fefthien
fecoursi-fcBepen lagen nu geceet/ geljjcbb'atbmicael
fepbe / macc met befe poft bie;} ùotb een ^7tef ban
be Igcec d'Eftr^ides, aen ben ifimbafTabeut; Terlon,
gebomentoaecbanaenföniKafedopt b'tnijoubt Be^
lientgemaecbttoe!^/ bardate ^oogg HElogenbe ge«
tefolbeect Dabben Baec "©lootteboen retececen en fn
Oace^abenentebopn bonten/ tipt öó^faetbe bdrtbe
fletbtebanbc (@ppec-Boofbeno(!$anbec(int0. jO@en
Beeft bottnen bermectBen/ baimcnrulibsSbanBem
Je Maire becteafftt Babbetebicffain/ ten e^nbebe
^eenfcBeBIootuptgaenbenietin pecittilfoube töü}::
ben gebjarftt; (9>p'tgepheB«ci?óogB3^öaBetibe
, . pabbettMafföenii'info?jn«wiiobecbe eüamitepien
' Éngaaliteptcnbcc '©éénfcBe S6()E-®Iòoti ©aèrop
i beeb becicBt / bat. ^iiie i^ifet^ft&epen bfbécft liieiel

Ï«etQinblettfltéllomfénbQen/ olleentii^t tw^e baifbc

allec-ocootfie ;ScBeepen/ Bet cene gidaemtFrederiri

enbe Bet anbec Amelia notö niet b)aceh gfiigtój,a:.^ un j

maectoasiraentegcntoooibigBBcficBoraDie tnsbefD
pjepateccn / fultbi Bet getal ban meet ali veertieS r
öoo? foube too?ben gefuppleect. φρ alöten fiaa öo
HSogBenbcgöenootfaecbt motfiten fjjnben ©
ojIm»
Oetnaefleiaec necB te moeten tontinuecen foube
bat Kjjcfefoo eennotable ©loot fcBepen bonnen fiew
men/ Bettoelcbfuffifantfoubef^neen CfquabiebaH
be ©panbt te bonnen ceftftecen enbe aen tegcloen/
fullenbe ten minden thienatwaelf fcBepen b^t^
uptlebecen / bie ban hondert tot tacBtig flutben bntr
ben/ maecinbienBaec S^oogBlBoaBenbefoubeioito
nen cefolbecen be fubfibie-penntngen t'abantecen ente
tneen papetebetaelenom eentgB €anonte booimw
bat op twecfcBepennoeB toiectgB^n^iteect/ fom i
BaecioogB jpogBenbe bonnen bccfeetbeccttftaetté
mogen maecbenbatfe ban baec
vyfentwintigh φοι<
louB-ftBeepen tot Baec fecoutji foube bebomen/ toaee
onbecbegB(ieenbe'0%anbt^ fcBepen be bletmftefou*
bensön.

g&eiivyfden öftobris fcB?eef/ batopbe tjiWnoB
ban brboüjleben / bat 'sS 3tanbjS ©loot foube öSiS
nenbonun/ mcnalbaecBet meecenbeelbanbeBit*
tualteuptbe jgcBepengeltcBt/ enbcopBet^aga^
grb;acBtBabt/ gelücb oocbbeel JIcuptbatbefelbein
Ijabben / maec met befe guam tpbingfte bat ^a^
te l^oogB iBosenbeJ^lootmetbiebanbenCotiingB
ban ©jantbrÖCbbfn eeuendertighftenbctbooiiàcn
maenbtomtcent Galaisgcconjungeectsgnbe/ foutiett
gBccefolbeect Oebbenbatbc felbetotafb^ewb benbe
33panbt nocö boo? een töbt foube toetben gge-empiopi
eect / Bet tocltb aen 't 3&eenfcBe ï^of feec aengenaem
toajSgBetoeeftte Bóocen/ maec betmiijiflet faifotit
berlo^pen i»a0 / en beejËS mm- fcBepen
mit geen febec:!
Bept foube bieten toaet 'i aanbji ©Joot fùuDe binbsn/,
fooBabtfön iKajeficptbienbagBaen f0n Ogfltflb-
micael geo^bonneect bat BP alle beUcBte jgcBetpnt
upt foube laten gaettotn In
'tCaitegatcBOpbebeojtf
fie j^uHtebtupfTen/ enbeboo^altebecBinbecen/bat
b'oingelfcBein
Gortetiburghmct Haaflen ató eniKtJ
ftntÌ$gdaben;ijnbe/ niet foube bectcecben/ eniietiat
toeboecaenBaec^atieboen. .

Sn'tiaetfteban (Sctobec toaüt B^t ^onbóp ban
Gottenburgh oBifectin achtathienbagentebewcct-
ben/ begeiabene Coopbeecberjütoaceniiobmbevyf·
tigh, toaeconbeccenige Sweden, Hamborgers,Lu·»"
beckersfnbe anbecc ^atien meec. ^eConbofeti
! om Baec te befenbecen/toacen
vier, te toeten een met
veertigh, twee met fes en dcrtigh enbe cen IWet acht en
twinfighflutben. .. , . a.„

®e ^eecen «©ebeputeecben ban be ^iJotóntfebetiKm
^olianbtenbe a®E(ï-©iieflant Bebben tee ©etgabi»

CtngBe ben rweeen twintighften ^OpentDet
binciaelabbiiiibanbe IgeecenBaec J^ilncfpftUn/ epwti»
't fubicft caecbenbe intoat boegBcn be onbojien / bfe
gebaen fouben moeten bjojben tee faetbe ban be mee- jfm —
tinghe bancenigBcftBepenbatenbeop Noorw^hen.siiTK
mitfgabecs Bet falaris boo? be meeters, enbe anbecelaf»
ten/bieobecbeboo?f3meetinge nocB foube nwfltlJJJ
fiaen te fuppojtecen/ gBeboegelijcbfl gBebonben
mat
bonnen too?ben/ enbe bat be gBemelte üeeten
©jintipalen gemeent Babbcn / bat be boojfj pttbep''
bfe tee faetbe ban be meetingeban eefl{gB«toepmop
fcBepen totcen pjoebemet afijetoogenf feto^^'O''®
anbje ftoaecte te boen / bolgenö Bet
t (Ccattaet tufftBen ben iSonf ngB ban
enbebefen ^taet ben elfden i^biuatö
maetbt/ donben te f«ppo?tecen / booi b'eene B«ft w
ben BoogBft gemelben ÖontngB ban Dennemard^
enbe boo? be toebec Belft tot lafl ban befew ^weti^
b?agen foube mogen «oecben / beji bat be oeteltnflt^.

lafle ban't gene bèbooifjtoebecBelft ban befeii »m

foube bcrtticnteBebjagen/mftfgabeciBet stimtrn
be ilSete ti enbe afle becbece onbo^en ψ
,foube mogBen Itomente ballen/ atl«towbet»low,
bJO?ben bp opBef of impofitie ban befe drie ftay*^;^
lai te intcobnccwnöp pber fröip / gaittbi ^^^ffsf


-ocr page 921-

ir

cn OORLOG Ses en Veerti^hfte BoecL pOJ

tóiflitt/ettWfulcBjJaHientotlaflebanöe^tDfpperS
enüci5ecö«i» uanDefclbefOjcpeu/fonOerDetHlanDt
'— Dact tneùeeinitBfimi teöeftoacen.

>0 ^Soomiji oen twintigften tuiectit tot

!fwi! Coppenhagen In (lüiioljcpt getrout ö'ouöfie ®?iticc(Te
kP!» iiaiieatSll)C6/met ίκη Keur-Prins bat» Saxen, enDe
tviecùe
mtt De folemnifatie ban 't n^ouioeliitb eentge
tfononfclrooten ggeùaen ban ' t nteub) geboutoc €0«
naem boecenbebanmcecgoogg
ί®, rtcùacBte Prins van Saxen jfjet toelthtmtitenepnDe
S|af binnen geb?ac()t / enbetoel met
vijf hondertïamecci
a nen üoojficn toajS. jKen öeeft aen geen ban öe öpt-
(tcemfcDe Jil^iniftecül ban befe folemntfattc eenf ge 6en«
htlTe gegeben fuItb.(S oocb ntcmanbt ban alle aubientie
icefcbecfocgt/om ben Ï^ontngg enbe{)etS^aning|^'
m l^upsi öaec 9bec gijcliitft tc toenfcDen / maer Jjeb»
b;nonoecbenani}ecenbecfiaeii/ bat inbten pemanbt
banbejil^lniftec^bpelbeballebe boo^noembe ^oogge
^tant^pecfooneniiuamente f{i}eec&en/ uptclbiUtept
{l^tcimplementfoubeboen.

miniif l^aec bcel Daceuetteji / infonbecöepiit ban Keur-
rtp Brandenburgh,
bJtect epnbelijcft gefïooten enbe getcec»
w hent itet (Kcflttaet / namaelsi ofjenoemt
Quadruple

^nttflg^ntie.

laun

fe -TAdiendenDijorluchtigften, Grootmachtighften
J^ Vorft ende Heere, Htere
FreJeric^de Dirdt tot
Dennemarcken , Noorweghen , der Wenden
ende Gotthen Koningh , Hertogh tot Sleeswiick ,
Holfteyn, Storroarn ende der Dlcmarfen , Graef
tot Oldenburgh ende Delmenhorft , &c. De Hoogh
Moghende Heeren Staeten Generael der Vereenigli-
de Nederlanden , den Doorluehtighilen Vorft ende
Heere , Heere
Fndirick^ mibilm , Marck- Graef
[ot Brandenburgh , des Heylighen Roomfchen
Rijcks Erti-Cammérar ende Keurvorll, in PrayiTen
tot Maeghdenburgh , Gqlick , Cleef , Berghe ,
Steyn, Pomeren j der CafTuben ende Wenden , oock
in Silefien , tot Kroflen ende Jaegherendorf Her-
togh, Burgh-Graef tot Nurenburgh , Vorft tot HaL
berftadt, Minden, en Camin, Graef vander Marck, en
Ravensbergh j Heer tot Raveftey π, en de Landen van
Lauw.enberg en Butouw
,&Ci En deDoorlugtigfteVor-
ften en Heeren,HeerGeuri:»'///»»!, ende Heer
Ernjl·
Auguftus
Gebroeders, refpeftive Biflchop tot Ofnae-
brugh , beyde Hartoghen tot Bruynswijck ende
Lunenborgn, federteenighen tijdt herwaerts, ach-
tervolghende het
v)/ en t'Mntighfle Artijckel van 't
Tradaet van nader conjunilie, op ghereckt metfyne
Keurvorftelijeke Doorlucbtigheydt van Brandenburg,
in date den
fis Jen oude ende den feflbiendm February
nieuwen ftijl leftleden , ende het
em en tvjwtigbjfe
Artijckel van het Traftaet op gherecht met haerë
Vorftelijcke Doorluchtigheden van Brunswijck endé
Lunenburgh , van ^to den
elfden ouden ende detl
*tn en tiuinttgbfleti Septernber nieuwen fiijl, feflbien
binJertvffenfefligb
overleydtendegcconfidcrcert heb-
bende , wat verdere middelen tot ondeilingheghe-
ruftheyt ende fecuriteyt, by naerdere verbintenis (bu-
de konnen werden uyt genomen.

Sooifl, dattuflchep defelve hooghe partyen, door
baere refpeftive alhier in
's Gravenbage aenwefende Mi-
niftersende Plenipoteiitiarifen , in krachte vanhaere
Procuratien op'tcynde defes geinfereert, isgemaeckt
ende gheilooten cene vafleendefeeckere Alliantie de-
fenftre, beftaende in de navolgendePoinften en Artijc-
culen, te weten.

pattuiTchendehoogftghemelde hooghe pàrtyi
^jn ende blyven een oprechte getrouwe
vritntfcl

Corrcfpondentie;

II.

De welcke daer toe ftrccken fai, dat d^en dei ω^β»
VDeel,

I.

en fai
iefm
defelvehlernaemaelsbywettigheSuceellie, ofte on-
der een rechtmatighen Titul fouden moghen komen te
poflidercn.felfs mede die metGuarnifoen vati d'hoogft-
gemelde Heeren Staten Generaci fyn befet, tc helpen
aefenderen en befchermen tegens alle die gheene, de
welcke die fouden mogen onderftaen Vyantlyck te Lan-
de te invaderen,ofte met openbaer gewelt te attacquc-
ren onder wat pretext het foude mogen fyn.

iV,

Oek Aliiamciiefenfivi Tal àuynnende cours hebben
den tijdt van
fes Jaeren, ende in cas d' een of d'anderei

.„fientijetCcflttaet . --------------------- ^ , ,-------, ------------------------------------

Alliantie, tu(fC[)Cn Denemarcken, DifenStaet, Keur van de contrahenten glieduyrende dien tijdt dooryc-
tut-l Brandenburgh
cubi Luynenburgh, il|(ec na bOl- mandt,wiehetoockmochtefyn,niemandtuyrgeion·

dert, quame aenghetaft ofte beoorloght te werden
fullen d'andere niecgeattacqueerde defelve by fprin-
gen en te hulpe komen met een fortabelfecours , fon-
der echter daer door te vervallen in
rupmre ; te weten»
Den Koningh van Dennmurcl^en ende de Heeren Stateti
Generael ydermet
aibtim huidert Ruyters , ende drie
duyfintfis
ÉWict Voet-knechten , fyn Keurvorftelije-
ke Doorluchtigheyt van Brandenburgh mét
twaelfbtn'·
dert KüYtcrcncavieretittuimighhenderi
Voet- Knedi-
ten i hare F. F. D. D. van Brunfwijck ehde Lunenburgh
met/«j
bon dert Ruy teren, ende tiuaelf bondert Voet-
Kneehten , onder foodanighe Regimenten , Com-
gagnien, Collonels ende andere Officierén, akdere-
Ipediveadfifteiendeparthyengheraetfaem fullen vin-
den, ende oorcielen tot foodaehighe adfiftentie be-
quaem te wefen, fullende 't felve fecours ghele-
vert, geprefteert, ende onderhouden werden tendicn-
ftevandegeattacqueerden, tot koften van d' andere
hoogftgemeldeadfifteerende partyen ,fo dickmaels de
ymantvandecontrahenten fai werden geattacqüeerc ,
ofte getroubleert, in manieren als boVen verhaelr, vol-
gens die Tradaet van
AlHimtie defenfi ve.

Y.

ben geenen die fai werdén geattacqueertin tnanie-
ien boven verhaelt, fai de keure ende optie hebben om
't fecours te nemeh, ofalleinSiWafi», of alle in ««/t,
of met een ghedeelte in
Seiditten y ende een ghe-
deelte in
Waftnen) Munitie van Otrhg , geit , of andere
goederen, bequaem om tot den Oorlogh gebrüyckt tei
worden , fulcxi/«;/e«t Soldaten fullen wérden getaux-
eert of genomen op
tien dujfent guldens ter Aiaent,en een
Euj/terjegsnstwee Soldatengenornén , naer de cours
vandebanck
tot Amfitrdam, te vreten twadf maen-
den in 't jaer J en fai de bétalingegefchieden m ^tbegiti
vpyderniaentbyegale portien, in der voeghen, dat
in cas defelve betalinge ten deele of in 'tgheheel gédaeti
werden in geldt ^ de penningen fullen ghelevert wer-
den ter plaetfe daer den
gbeattacqUerden goedtvinderi
ende beqüaemftoordeelen fai j maer in ghevalle dat
Ïegheprefteertwerde ten deele ofte in'tgheheel in
MwditiiiiflnOir/i^if of andere waeren ende gciiederen>
bequaem om tot den Oorlogh ghebruyckt te weiden ,
foo fai den gheatfifteerden ghehouden iyh de fel ve tei
laten afhaeien, uyt de Landen van den geenen die'i
fecours furneren fai.

Vi.

$00 wanneer 'tVoorfz Secours fai werden gliepré-'
deert in Soldaten füUendefelvegeheelijcken'tenemael
Werdep « ende ^eiyoighens fyn onderwerpen de

befle ghetrouwelijck ial foeken te bevorderen, en def-
felfsichadeennac deel na alle vermogen helpen afkeren ,
en weeren met fodanige magt refpeélive als hier na fai
werden verklaert.

III.


-ocr page 922-

9O6 SAK EN van ST AET

bewaringen van Steden en Plaetfen,ook al omme daer
endcfoodickmaels als het de noot, ofte denutcig-
heytial vereyfchen, met defe referve nochtans, dat de
Compagnien niet geheelijck vande andere fullen mo-
gen werden gefepareert, maer dat ten iDinften
twee
efdrithondirt
foldacten Van yder Regiment Onder haer
Vaendelen fullen te famen bly ven.

VII.

Naerdathetfecours falfyn ghefurneert endebe-
ftaenuytRuyterenende Knechten, oockdoorde
a^tfttnnie hooghc partyen af ghefonden ende by de^»-
attitqutirdtn ontfangen, foo fullende de felve affifteren-
de hooghe partyen, of hare geauthorifeerd εη, verge-
ven en fuppleren de Charges die daer onder fouden mo-
gen komen vacant te vaiJen.

VIII.

Noch isgeconvenieert, dat die geene die eenige
McjWi apprehendeertj ofte gemoetfiet» gehouden fai
fyn daer van by tyts communicatie aendeGeallieerden
te geven ten eynde defelve haer mogen employeren tot
heÏnufetinertu van een accommodement, nochtants
met dien vcrftande, dat onvermindert deofficien van
iwii/atMhetbeloofde/eciiMr/ ghefonden fai moeten wor-
den , foo haeft de
atttuque ufce rapture eftèftudijck fai
wefen voorgevallen»

IX.

Ende dewijle defe defenfive alliantie byfunderlijck
daer henen gaet, om wederfydts Rijcken, Staten,
Vorftendommen.Graeffchappen, Landen, Luyden,
Steden ende Stcrckten, als voorens, tegens alle ioo-
daenighghewelc te protegeren en te mainteren , daer
innedefelvete Lande moghten gheinvolveert wer-
den, ende dat in defe conftitutievan tyden alle nae-
burige Koningen, ende Vorften fig bevinden in fulc-
kenconfiderabelenpoftuyr van Wapenen , dat in de
naeftaenftaende tyden eenighe attacque ofaggrelTie
voorvallende, 't vporfi ghelimiteerde fecours niet fuf -
fifantgheno^ en Ìchijnt om de ghevreefde onghemac-
ken ende onheylen met de vereyfchte naedrucken af
te keeren, foo is verder verfproocken ende gheconve-
nieertjincasbinnendentijdt van dew/ïewi^jaeren
d'eeneof d'andere vande hooghfl:-gemelde partien
in manieren als vooren door yemant vande voorfchre-
veKoninghen , of andere machtighe Princen, of
Siaten jquamegeattacqueert te worden , datinfulc-
ken ghevalle de niet geattacqueerde in plaets van hare
Geallieerden met het boven gheipecificeerde fecours
by tefpriögen, defelve fullen te hulpe komen met «//e
waiif ,enteghelycktegenden
t^gnfftur of nggnffeurs
even ende in fulcker voegen als of hy van hem felf im-
mediatelijck ende direételijck wierde beoorlogt, met
alle vigeur ageren, oock daer inne gefamentiijck con-
tinueren, tot dat den λ^^Τ''^'''· of W'/"'" tot afftant

van fyne of hare entreprinfen, ende àengeattmqmtrit

in /ynen voorigen vreedigen ende gheruftighen ftand

lierflèltfalfyn, ende dat hy foo veel moghelyck van

den aggreJJiurofaggreβeursτeψίra.tìc over fyn gheledcne

fchadenfal hebben bekomen , dat oock in fulcken

cas, om 't w erck meer nadruck ende kracht te ghe-

ven, van nu af aen lullen wefen gherenoveert ende te-

gensfoodanigenaggrefleurofaggreflêurswcrden ghe-

appliceert de Traaaten by haer Ho. Mog. voor defen

êerii met haer F. F. D. D. van Bmnfwyck en Lunmburgb

den een'tn twintigbfttn Septêniber des voorleeden

j^ers ,ende naederhandt oock met fyne Keurvorfte-

Ijjcke Doorlugtigheyt van Brandtnburgb van den 6
....
. .... ^

■ iW··

^greileurs geappliceortgehouden worden mitfdéien,
ia.diervoegnen, dacdefoogil-gemelde HeSren

fullen fijn op de been te brengen, ofte houden refpec-
tivelijcicdenombre
vaavier duyfint Peerden ende «iï
voét knechten, op den voet, eude volghens
de conditiën inde voorfchreve Tradtaten breeder ver.
melt, alleenelijck met die veranderinghe, datalle't
geene daer inne vanden voorgemelden HeerBiffchop
van M«o/?i»· wordt ghefeght, op voornoemde nieuwe
Aggrtjfeurot Aggrtffiurs ghepaftende jeghensdefelve
metter daet op'callerefEcacieufte wijfeter exccutie
gelegt falworden, en voor fooveelfijneKeur-Voiit.

Doorluchtighey t van Brmdtnbargh haer F. F, D, D, van

Eren/wyck^tn htnenborgbteavoorfchrevetijde'tvoorfz
volle ghetal van
■vUrduyfent voetknechten niet moch-
ten in dienft hebben, datin fulcken ghevalle tot fpoc-
dighe Suppletie van'tdeficierende getal, oock by
haerHoogh Moghende naer advenantvan'c voor-
fchreve defedt, in'tgeheelofteten deele(»<Br»ti.^(U,n
fullen worden gefourneert naer proportie vande ghe-
heektrnjjat die in kracht vande voorgeroerdeTrac-
tatenbetaeltis ghewordeiii dan gemcrckt d'hoogh
gedachte haer F. F. D. D. van Brunxw jVi^ende
Lumn·

foude

iiiëuwe ftijl enden 16 Fetr«rirylèfl:ledeö oude.fti
totbevorderinghevan een goedeia vreedemet 3eii

BiirchopvanM«»/?«rgellootengeweeftfynde, gelijck _____

;e («mewntwTO als nu voor als dan defelveTradaten voor ,, Indien eenighe andere Chrifteri ÌCwe^Ì"»» ^'f'?""
gherenoveert ende teghensfoodanigheüaggreieur of
ten, Kifubiiqmn. oÏStedm, haer mede in defe AU»^

tic willen begheven, foo fai fulckseen yegheüjckvry
ftieii, doch daer door egheea van de Coutrab^cB

direiftelijck ende immediatelijck door foodi,
nig"hen
Aggreffeur oke Aggrepunah boven, inhaere
Landen gheattaqueert wordende, op centijdtdat
*cvoorfchreve ghetal vande
vierduyfeotfeerdeaeadc
acht düyfent
voetknechten albereyts voor een grootghe-
deelte mochtewefen vermindert, haerF.t.D.D.al
eenmerckelijck ongemack ende verlies fouden heb-
ben gheledeii, eer ende bevorens wederom nieuwe
wervinghe tot fuppletie van'c defeft foude konnea
wefen ghedaen ende voltrocken , dat overfulcks in
foodanighengevalle van immtiiateattaqHthA.erÏ,¥,Y).
D, byprovilie ter tijden ende wijlen toe de voorfchre
vewic i/a^/foi peerden ende
ecbt duyfmt voetknechten
wederom fullen wefen ghefuppleert, by haerHoogh
Moghende inaile promptitude met een fecours van
twee duyftnt peerden ende vier dnyfent voetknechten ghe-
fccondeert ende bygelpro^en fullen werden.

Endenademaelhet voorilaendè ntgende articulisde
principale kracht, ende de voornaeme nadruck van'c
gantfche Tradaet, ende dat oock naer d'expiratie vaa
dientijdt foudekonnen duyren dereden in'tvoor-
fchreven articul uy tgedruckt, die de refpedtive Geal-
lieerden heeft bewoghèn den inhoüde van't felve
voor dentijdtvan iwrtjaeren by provifie vaftteftel-
len : Soo is oock ghecon venieert ende verdraghea,
dat mentijdelijckvoorde expiratie vande voorfchre-
ven iwiejaeren met den anderen fai delibereren, ofte
het niet oirbaerlijck ende noodighfaKyn deftipulatic
van 't meer- gheroerde articul voor langer tij dt te con-
tinueren, ende dat men dienvolghende daer overƒ«
maenden voor't verloop van dian wederom fai te fae-
men komen alhier
in'sGravmhage, endefichalfdan
dient halvenfoodanigh naedcr verghelijcken, alsde
conftitutie van tij den ende faecken ten ge meencn bef-
ten , ende tot allerzijds meeftc feeckerheyt fai ko-
men te vereyflchen.

X1.

Alle't geene in de voorighe articulenis ter neder
geftelt, ten refpedle van de vyandtlijcke invafien ende
attaques de welcke aen een ofte meer van de Gheallj -

eerden, dooryemandt buyten defe Alliantie Zijnde

loudenmoghen overkomen, faiobligatoiriijn,ende
gheprefteerc moeten worden, infoodanigengevslief
als
eetii vande hooghft-gemelde Parthyen ende GealU··
eerden yemant, ofte eenighe vaa de andere
mogen komen aen te taften. J

XIL


-ocr page 923-

,<(é eenïghfints worden geprejudicieert, ofce deffelfs Stae t
ende conditie fwaerder ghemaeckt ofte vernadeeJr,
fulcxdeièi'«/fl»'»^e fai moeten gliedacn werden met on-
derJingeconiinunicatie, enfullenfelfsnavernaogenen
ghelegentheyt devcyren en officien gliedaen werden j
datfodanige andere Princen, Potentaten, Republycke
en machtige Steden , die men gefamentlijckfoude ver-
flaen dienftig te fyn om tot dele Alliantie te werden in-
gelaeten , en fpecial.ijck den , den

Rcurvorft van CtB/«»,en de PaltsgraeFvan Nimturg^me-
dc dacr onder mogen gebracht worden.

Endealibo de meeninghe ende intentie gheweeft is
vanden aen vangh af, dat men van deefe handejinge en
alJantie heeft beginnen te fpreecken, defelve medege-
faenien tlijck op te regten ende te fluy ten met bey de de
regierendeHeeren Vorftenvan Brow/wyc/ten
Luneniurg
tot Hariiver en Wnlftributtil, mits den regierendenHeere
I^Dtgi'ave van
Htjkn Caffé!, cn dat tot dien ey nde ver-
fcheyde Conferentien fyn gehouden, en aensheftel xt,
dogh datdehoogft-gemeideVorftenalnochniet ten
vutien gereet en fyn geweeft ende echter nodigh was,
dcfejegenwoordige Alliantie en verbinteniflè tdton-
dclingegeruflheytfoo verde te perfeftionneren, foo
v;?rklaren de hoge partyen in deien alnog van meening
ende intentie te fyn, om defe Ailiancie ende verbinte ·
nifls gelijckelijckmet de opghemeltcHeeren Vorften,
of wel füdanige van de felve, als ghercet fullen ko nnen
wefen, oock, is het doenlijck voor den termyn van de
Ratificatie te perfeftionneren en voltrecken , waer toe
wegens de Contraherende hooge partyen alle devoiren
en goede Officien fullen werden aengewent, ende tc
Werckc gelegt.

XIV.

Ende ghelijckhet ooghmerckvan dcefe Alliantie
geenfmtscniSjora cenighe
awhjdwgbe tegheventot
oologsverwyderinghe, offenfie,hinder, offchaede,
of oock defelve in eeniehen deele te fomenteren, maer
alleen om alle gevreefde onheylen en onghemacken en
malkandei
s fehade en nadeel te beletten, cn in eas van
eenighenonverhoopten overval, defelve te doen re-
niedieren enderedreireeren,en overfulcxden geledeer-
den ende befchaedigden te ^oen herftellenin fynvoo-
righen gheruften Staet , ende doen hebben reparatie
alsvoorgemelt j Soois oock expreflèlijckgheconve-
Hieert, dat het de boven gemelte hooghe, t zy geat-
tacqueerde, "t 2y ailifterende parthyen, niet fai vryllaen
m&tàsa Aggrtjfturoi Aggriiïiitrstcbandeicn , te ver-
dragen, te accorderen, ofte eenighe Tradaten van
Vrtide ofte Trevis aen te gaea, ofte tc fluy ten, 'tzy met
voorgaende communicatie van de andere hooghe par-
thyen, ende dat noch foodanigh dat defelve expreilè-'
lijckdaer bywerdegheincludcert, indienfyjulcxbe-
geeren, ende herlielt inde PoflèffievandeiWm ende
Stidto, endein'tghenotvande Ktchttv ende Vryhedt»
dicfy hadden, ende daer van fyjouiflèerden voor den
Oorloghe, ende fonder voor d'andere hoge partyen te
bedingen defelve
Rtcbtm, Vrjbtedm, ixtmpiie» ende an-
dere prerogativen, ajs hy voor figh fel»en flipuleert ;
tenware deGealliecrden onderling anders mogten gpet-
vinden.

XV.

Defe Alliantie fai niet prejudiceerbn aen 'trefpeéb
ende de plichten daer mede ecnigevan deGheallieer-
den fyne
Ktyjirlj/cke Mujtpeyt en 't Romifibt Ryck fyn ge-
obligecrt,nochceoockderogueren aende Traièaetèn
ende Alliantien, die de hoog^cmelde Contraherende·
parthyen ofte een ighe van de ielve voor date defes met
anderen hebben opgerifit, anders, of verder dan voor
10 veel da ielve xloor defe uytdruckelijck fyn verandert,
Welverftaende dat het meerdere ί
eCours van Volck te
I Lande, het minder fai includeren.

XVI.

Traöaeten, Alliancien ende verbinteniifen, by de een
ofte de ander van defe Geconftedereerden met haer ge-
maeckr, foverklaeren de felve bydefen oprechtelijcfc
ende ter goeder trouwe , egheene Traótaten, ofte
Conventien met andere te hebben, die defe Alliantie
eenighfints contrariëren, ende dien onverhindcri
oock door gene voorighe verbinteniiïèn eenighfindts
te wefen ofte te konnen werden belet, om dit Trac-
taetin eenigevan fyne poinden cn Articulen ter exe-
cutie te ftellcn,

XVII.

Defe ailiancie defenfi ve fai by de hooghft-ghemclde
parthyen refpeiflive geapprobeert, ende geratificeert
werden binne den tij dt van wiriuw^f/j, pier het be-
lluy t en onderteekening, of wel eerder foo het eenig-
fìnts doenlijck is, ende daer van gepafl^eertjge - exten-
deert, ende uytwiflelt de refpedtive Ratificatie in bp-
hoorlijcke forme tor allerlljdts contentement ende
meefte geruftheyt.

Aldusgedaen,geaccordeert engheflotenpnd^ de
Me fignaturen ende pitfiers vande refpeitive Ìleeren
Minifters en Plenipotentiarifen , in de voorftaende
Procuratien vermeit. In 's Gravenhage den yjf m twin*
tighflen OGcohsTfiflbienbindmftStnfifligb.

PaulClingenhtrg. (I. S.)
P,Cbari/ius, {L,S.)

(X. S.)
(1.5.)
(I.S)

(i.s.)

(X.S.)
(X.S,)
(X.S.)
(l.S.)
(X.S.)
{1.8.)

I: Gerii,
lobandt Wit
Jobundt Wit.
£. V. Vrybergtn,
G, -van Reede
EtV.Bmm».
E.S.dcPailnnt,
Γ. G. Girlaciujt
Lorins Muil»·
A, Wiqutfort,

Secreet en Separaet i^rtijchel, '

Ademael den Doorluchtighftcn Vorft ende Hee-
re, Heere
Ïriieric\ Willem , kferck-grïieve tot

Ν

Voli
ftelijd

Brandtnburgb des Heyligh^ Roomfchén Rijcx
Erts-Cammerer ende Keurvorft in Pruyffen , wt
Maegdeburg,Gulick,Clevc, Berge, S^ettin, Pomeren»
der Caflüben ende Wenden, oock In Silefien tot
Crolïènende Jagherendorf Hertogh , Burgh-Graef
totNeurenbureh, VoriltotHalberftadt, Minden cn
Camin, Graef^ander Marck ende Ravensherg, Heer
tot Raveftcyn en Butauw.

lïde verklaringe van wegen fyn Keur-Vor-
"loorluchtigheyt ghedaen ,jeghenwoardigli

wederom gheliccntieert heeft deTrouppes tentyde
vandedifferententuflchendeHo.Mog. Heeren Λβ-
tenGintratl derVecnighde Nederlanden ter eenre,
en den
Heere Bi£cbtp va» Munfter teran'derezydc ont-
ftaenopde aenrits-ende fubfidie-gelderen van haer
Ho. Mog.opdebeen'ghebracht zijnde; Sooii toe
elucidatie van 't
mgendt Artijcltel van de Alliantii dtfin^
fivt
heden alhier in 'i Gravenhage ghemaeckt ende
gheflooten, tuflchenden Doorluchtigften, Groot-
machtighften Vorft ende Heere , Heere Frederick^ Λ
Derde tot Denncmarck, Noorweghen , der Wenden
en Gotthen Koningh, &c. de hooge ende Mogende
Heeren Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den, fyn Keur-Vorflelijcke Doorluchtighwt van
Bratidenburgb , ende de Doorlüghtighfte Vorften
ende Heeren
Georgb WUktu en de Heer Emft AuguRus
Gebroederenjrelpeftive Biffchop tot Oinabru^he,
beyde Hertoghen tot Brm/w/^itende
luaenbur^b, fpic
kende'tièlvcArtijckelonderanderen van de atmits-
gelderen
onderlihgegeconvenieertendeverdra^hen ,
ghelijck gheconvenieertendeverdraeghenwortmitf-
defen, dataenfyn Keur-Voftelijcke Doorluchtigh-
heydt het daer
inne gementioneert exterende ,
de aenritsgrlderen oockby haer Ho. Mog. in krachte
van'tvoorfz Traótaet completelijck ςnde cffedtive-

2 Ujclt;

en OORLOG Ses m Veertighfle EoecL goj

i!

t666


-ocr page 924-

9O6 SAK EN van ST AET

töéó lijckgefurneertfullen worden. A£tum den i^ji/i» ìw/«-
I tighfttn Oótobcrfcphiei) hondeirtfi) t»[ejligh.

separaet tndi ficrtet Artijckfl,

Al hoe wel in't ί/ίί-Λ Artìjckel van de alHanciehe-
dén tulTchende Miniftersende Plenipotentian-
fen van den Doorluchtighften, Grootmachtich-
./ften Vorit en Heere,
Heere Frederick Je dtrde, tot
Denncmarcken, Noorweghen,der Wenden ende
Gotten Coningh, Hei togh toe Slefien, Hoifteyn ,
Stormarn, ende der Ditmarfchen, GràeftotOlden-
burgh ende Delmenhorit, de Hoogh Mogende Hse-
ien
Stattn Generati der VcreenigdeNederlanden,den
Doorluchtighen Voift ende Heerc, Heere
Frederick.
Wilbilm,
Ivfarck· Graef tot Brandenburgh des H. Room-
fchen Rijcx Ertz Camerer ende Keur-Vorft,
ende de Doorluclitighfte Vorftcn ende ren )Hi;e.
lenGtorg W/Wem ende Hsai Ertnft An^ttflus Gebroeders

te voltrecken, ende voorts alle het geene dat naerge-
iegentheyt van faecken tot allerzijdts welftant en fecu-
riteyt dienfligh ende vorderlijck te fijnbevondenfal
worden, teberaetllaen, integaenendete fluyten,
gelijck wyfulcks hier mede toftfeggen, endebyKo^
η in ghs ware woorden belooven, dat wy alle'tgeentì
d'opgemeke orfe Raden ende Plenipotentiarifen
tenfine alsvoorenfujlenhandelen, tratteren, belo'
ven , ende fluyten, altijdt vaft ende onverbreecke-
lijck voor aengenaemfullen houden, endedathet
felveinallepoindenen claufulenfal worden achter-
volght, daer tegen noch heymelijck noch opentlijck
yetsgedaen, maer dat wy alles ten beftemder tijdtiii
de belle forme fuUen approberencn ratificerenfon·,
der lift.

Tenoirkonde gedaen onder onfe Coningstandê-

Önderteeck^nt

(I.S.) ¥r,imch

Onderftoni
C,Biirnuu

DÈ Staten Generaci der Vereenighde Nederrirf-
den. Allen dengenen die defen fullen fienofte
hooren lefen,/<»/Kjif doen teweten. AlibovsTT
met ende nevens den Doorluchtighften< Gröotmach-
tighften Coninffh van Dennétnarcken,· Norwegen
&c. entie den Doorluchtighften Vorftende Heere,
Heere
FrederickJVUbtlm Keurvorft van Brandenburgh
&c. endede Doorluchtighfte Vorften ende Heeren,
Heer George Wilhelm, ende Heer Erenft Auguftai
Gebroederen, refpccftive Biffchop van Ofnabniggej
beyde Hertogen tot Êronswijck > ende lunenburgh;
Onfeghedachten hebben laten gaen , àchtèrvoJghelis
het
vijf en twinticbpe Artijckel van het Traftiiet vari
nader conjuniftie, opgerecht met
den hooghft-ghe-
melten Heere Keurvorft van Brandenburgh, in da-
te den
feftbienden Fehtu&ri] leftleden, ende het
twintigbfte Artijckel van het Traaaetghemaeckt met
• - - -. » Brons··

?9cuta
ifcttan
©enne
ntattlttn

tegenwoordighe ghevaerlijcke tijden ende de hooghft-ghemelde Heeren Vorften van
ichtinghe van een nadere verbintenifife tuf. wijckende Lunenburgh, van date deOiZ/ï'»

__________^^ ouden

enden eenentwintighfteii September
vijf en [efligh, wat verdere middelen tot onderlinge
gheruftigheyt, bynadere
verbinteniffefoudeB koe-
nen uyt gevondenwerden, SOO IST, datWjr
onferzijdetot meerder bevorderinghe van diengn^
committeerten gheauthorifeert hebben, ghehjc^y
committeren en authoriferenbydefen, dcWelgebor-
He,lioogh Ed.geftrenge wijfe
voorficl}tigeI3eereai«- '

fchen ons, endedefelve, gelijck mede tafTchen fijne
Doorluchfigheyt ende Len. den Heere Keur-Vorft
van Brandenburgh, endetuffchendiegjenedeweic-
kebyde Heeren Hertogh tot Bro»βuijctι_ ende Ικ-
nenborgb Zijnde Van meeninghefichin defelve mede
infelaeten* ghelijckmeded· Vrouwe Landt gravin-
nevan Heffen Gaffel, onferefpeöivebemindeNe-
Tcn, Broeders, Swagers, Gevaderen en Moeye,

refpeöive Biflchop tot Ofenburgh, bcyde Hertoghcn ' goede ende behoorlijcke forma vervaerdight endediei

tot Bfiu/wi/fit,ende Lunenbargb, hetpoindl van de de-
fenfie onderlingh ende reciproquelijck den anderen
belooft met defe wodrdenis terneder glleftelf,
dat
men de enderharighe Kminghrijcken, Verjiendmmen , Gratf-
fcbappen, Landen, Luyden, Steden e/idt Siercl(tefi van de rej-
feliive beoge Cmtrahenten in Europa gihghen , die de hooghft
ghedachte fartjen Contrahenten Jrgennjjesydigh bejitten, of die
defilvi hier namaels by luettighefucceffie tf onder eén recbmati-
ghen Titul fouden mo^tr) komen te pof/ideren , felfs mede die
met Gttitrnifoenenva^de boegh-gemeho Heeren Staten Gene-
rael iyn befit, fd belpen defenderen ende lefchenne» teghm alle
dif geenen de wehke diefouden mngen ooderflaen i'yandtlijck, te
Lande t'invaderen, of met openbatr gewtldt t' attacqiieren oti-
derwMpretext hetfoude mgenitjn.
Soo is nochtans d'in-
trinfique intentie van de hooghft-gemelde partyen
Contrahentexijten aenfien van de Steden ende Sterck-

tenmec Guarnifoen van de meer hoogh-gheinelte ______________^_____________

Heeren Sfeten <5eBfr<if/befet, niet anders te verftaen teyckeninghe ende fecreeten Zegel, gegeven opon-
dan conform het guntdienaengaende yoor defenby ; fen ConingiiBrsCidentietotCoppenhegtttdeatw'Miilipm
een feparaet Artijckel tuflchen fyn Keiir-Vorftelijcke Maert fifthien kmdtrt fis en fijligh,
Doorluchtigheydt van Brandenburgh tei eeare, ende
haer Hoogh Moghende ter andere zydéop den/e^»»
Februarij nieuwen j en den
fellbienden oudeii ftij 1 defes ι
loopenden jaers isgcadjufteertende ternedergheftelt,
uaer de oprechte meeninge van weick voorfchreven
feparaet Artijckel de voorichreve beloofde defenfic
ten aenfien van de felfdei«/«tf« Stedencnà^Sterckiea by
alle de hooghft-gemelte Partyeii Contrahenten punc-
tuelijckendeoprechtelijckgereguleert ende ghe>exe-
cuteert ial werden ί Ende is ten dien fine aen de Mi-
nifters vandemeèr hooghflgemelten Coningh van
DtpnemUrckfn ende vande hooghft-gemelte tìeeren
Voiftenvàn
Érmfiùiyckende Xwwwiwr^Acopyeauten-
tijckvan'tvoorfchreve feparaet Artijckel huydenter
handen geftelt. Aöum
Hage den fiiien tn tvjintigbften
O&oheifefiien bondert fis en fifligb.

Bólg&tbe procuratie ban be l^eer Confn^Dbati

Dennemarcken, Noorwegeiv, &c.

WY Frederick.d«derdevan Godes genade tot Dennt-
tüarclit Norwegen,
der Wenden ende Gjtten
Coningh, Hertogli van Sleefwijck, Storm-
arm, Hoifteyn,
en der Ditmarfchen, GraeftotOl-
denburghendeDelnaenhorft, &c. doen mits defen
teweten, nademaeÌde Heeren Staten Generaelder
Vereenighde Nederlanden, onfe byfondere goede
Vrienden ende Geallieerde Nabüyren, inconfidera-

tievan deteg ...........

wegen oprich

totallerzijdts defenfie ende verfeeckeringh eeakbe '
openinge hebben laten doen, de wijlewydanfoo^
nighe ghemeene vereeninghe ende veïbinteniflèn "
nietalleen voor dienftigh nemaeroock voor hooghft
iiqociaeckelijck fijn achtende, foo hebben wytotaf-
liandelinghe van defelvegecomrnitteert ende gheor-
donneett, foo ais wy committeren ende ordonneren
tnidts defen, dèn Erentferten onfen Admiraliteydts
Raèdtende Generaci Poft-meefter, oock lieven ge-
trouwen
Paal Klingmbergh , op Haherave, gheliick
mede den Edelen onfen Raedt ende Refident by
d*opgemelte Heeren Staten Géneraelder Veree-
nighde Nederlanden ende lieven getrouwen Vurum
Charifium, aen de welcke wy hier mede glienoechfa-
mc volmacht ende authoriteyt gheven, ommetde
Minifters ende Volmachten van devoorgemeltepaf-
tyengefamentlijck endein't byfonder, nietalleeniR
handciinge te komen, nemaeroock feeckere artije-
kelen opteilellen, endedaerovcr inftrumentenie

-ocr page 925-

en OORLOG Ses en Veernghfle Beeck, 909

(li Garis, Walt-Graef des Ncder-Rijcfcs Walts
_ Burgeniccller der Stade NimwCghcn, ΙίΑΛπΛ
" Raedt Penfionaris van Hollandc ende Weii-Vrief-
landt,
Btnifriitst/an Vrybirgbcn, Heerin Vrybergen,
Raedt cnde Penfionaris der StadtTholen, Uhm van
ÌJidif Heer van Renswoude cndeEmmichuyfcn, &c.
ifivsm Bmfma, totlanielmrgb, Elbirt Antbonivan 1'al-
lunt, tot Ooiierveen, Heer van't Ham ende Vorft,
JEimrd J. Gii7<jf'«j Racdts-heer in Groeningen, refpec-
tive Gedeputeerden inouiè Vergaderinge van wegen
de 1'rovintien van GelderJandt, ende 'c Graeffcbap
Zutphen, Hollandt, ende Weit-Vrieflandt, Zee-
lant,Utrecht, VrieflantjOverYfleljStadGroeningen en
Ommelanden, ömmeinqualiteytals onfeGedcpu-
teerden, teiamen, ofte't meercndeel van dien met
deHeeren Plenipotentiarifen, ende Ghevolmach-
tighde Miniflcrsvandenhooghft gemelden Koningh
endede hooghft gemelde Keurende Voriten over'c
geene voüiichreveis, in conferentie te treden, ende
metdelëlvete maecken, t-'iluyten ende te teecke-
nen, eene valle endcfeeckere Alliancie defenfive:
ende wetende datd'wel-gemelde Heerenonfe Ghe-
deputeerden om re faciliteren de voorfchreve Negoti-
atie, ende liandelinghe( op dat die ten goeden, ende
gewenfchten eynde magh werden ghebracht ) van
nooden hebbenonfe fpeciale Procuratie, volkomen
maght, authoriteyt, omallc fcrupulen die diesaen-
gaendefoude moghenghemovcert worden, wcghte
nemen, hebben wyhaerghegheven, gelijck wyhun
ghevenin kracbtedeles, volkomen macht, emme
met de gemelde Heereo Plenipotentiarifen ende Ge-
vblmachtighde Minifters van d'hooghft-ghemelde
fijn Koninghlijcke Majefteyt, Keur ende Vorfte-
lijcke Doorluchtigheden te moghen adjuileren,regh
ten, traifteren, accorderen,endebefluytendevoor-
fchreve AUiantie defenfive, ende'tgheene daertoe
fpedeert; fulcks fy onderlinge fullen oordeelen ende !
bevinden allerzijtds oorbaerlijckft te iijn, ende van;
allc'tgheene alfoo beraemt, gearrefteert, ende be- ;
flootenfal wéfen, te maeckcnendetcpaileren iooda- ;
nighe inftrumenten ende beloften, in fulcken goe-
den ende behoorlijcken forme als noodigh wefenfal,
beloovende finceerlijck, oprechtelijck, ende ter ι
goeder trouwen, te fullen houden voor goet, aenge-j
naem, vali, bondigh, ende van waerden allergene ;
by de meerghemelde Heeren onfe Ghedeputeerden '
indefelvequalitèfalfijn gedaen, belooft, ghecon»
fenteertende gheaccordeert, 'tielve onverbreecke-
lijck na te komen, t'^onderhouden ende oblerveren,
fonder daer teghens immermeer yets te doen, ofte te
laten ghefchieden, diretftelijck of indirediclijck in wat
manieren het oockfoude mogen wefen, maer alles te
ratificeren, endet'approberen, ende des noot ijjnde
daer van te verkenen, ende palieren Brieven ends in ·
ftrumenten in de befte forme, tot volkomen conten-
tement, ende verghenoeghen van de meerhooghft ge-
melde Koningh, Keur ende Vorilen. Gfaegheven
π onfe Vergaderioghe, onder onfengrooten Zegel,
?araphure, ende de Signature van onien GrefBer, in
ien Hage op den ....
Oüobsrftftkhnbmdenfistn

^©olööt be Piotucatte batvben l^wï^euïDeiHtoan

J» W 7 ^ F«</eriH ff'ilbelm,\M Godes genade Marck-
sn yW Grave tot Brandenburgh&c. Doen hiernie-
' de kotidc, ende te weten, nademael iöo wel

fyne Majefteydt tot Dennemarckcn , Neorweghen
&c. Als oock wy
j ende de Heeren Staeten
Gencrael ; benevens het Vorftelycke Huys tot
Bmnswijekende Lvincnburgh , goedt ende noodigh
hebben ghcTonden by dcfe tegenwoordige gevaerlijc-
ke ende verte eytfiendety den , tot allerzijds yerfeec-
kërtheytende iiaerdere verbinteniflè, cene Alliantie
defenfive op te reghten ende te beveftighen, dat wy
tot
dien eyide dehoogh-gheleerde onfe ClcTifcbe

i&6é

ende Marckifche Regeeringhs Raden, deh Vice Can-
cellierende RefidcntiH 's Graven-hage, endciieve
. ghetrouwe Matthias Romswinckel, der Reghten
; Dodor, endelohanCopes ghefamentlijck endein'C
'. befonder hebben ghedeputeert ende gheordonneert,
; doch fukks occk hier mede, ende in krachte defes, ge-
vende hun hier roe genoeghfame authoriteyt ende vol-
macht, omme met hooghft ende hoogh ghemelde
zijne ConinghliJckeMajelleyts, ghelijckmedede Hee-
ren Staten Generaci, ende de Heeren Hartoghen toe
Biunswijck ende Lunenburgh L. L. L. L,Dh. Pleni-
potentiariis overdefe Alliantie defenfive, endever-
binten ifle te traderen, tehandelen, cndetefluyten,
1 ghelijck wy dan oock hier mede belooven 'tgeen fy
vanonfentweghen alfoo fullen traderen, handelen,
fluyten, ende onderfclirijven, dat wy alle hetfelve
door middel van onfe Ratificatie voor aenghenaem
fullen houden. Ten oirkonde foo hebben wy defe
Volmacht met eygene handt ondei fchreven, ende mee
onfen Keurvorftelijcken Zegel doen bekrachtighen.

Aldus ghedaen in onfe Refidentietot Cleve, den
iwmtigbftet) nieuwen ende den tbimdin Odobcr ouden
&i}ïftjibier/ baudert fts mfejligk

Geteeckent

Fredrick Wilhlm, Kturverfi ( L. S )

J^oIoDtbe ^^ocuratfebanbe l^eccen
^lunüübQiich cnüe Sunenbuceg»

VAn Godes genade Georgh Willem, etide Erenft ®en
Augullus Gebroederen refpedive Biffchop tot
Ofnabrugge, bcyde Hartogbetot Bronswijck
ende Lunenburgh, oirkonden ende bekennen midti
defen vooreen yegelijck, nademael de Heeren Staten
C-enerael der Vereenighde Nederlanden, tor een
Alliantiedef=nfivetuffcnen zijne Koninghlijcke Ma-
jefteyt van Dennemarcken, Noorwegen, &c, tuf-
fthtn zijne Doorluchtigheytden Heere Keurvorft van
Brandenburgh, endetulïchen hun op te rechten ons
vriendclijck ghebedcn hebben, ghelijck wy oock gbe-
meyntfynde lelvemedeaen tegaenop feeckere con-
ditiën, foo als men dienaengaende onderlinghe fai
konnen verdragen, dat wy daeronime den veften,on-
fen geheymen, oock Raedt ende lieven ghetrouwen
Liiurens Mulltr, ende Abrabem WiqHtfort, totverhan-
delingevanalfulcken Alliantie hebben gecominitteerc
ende ge volmacht, gelijck wy committeren ende vol-
machtigen deielve daer toe lier mede ende in kraebte
defes, fulckende in diervoeghen datzy met de hoog-
ghemelde partyen, ende metderfelver Gecommit-
teerden daer toe gbenoeghiacm ghevolmachtieht, hier
over in handel moghen treden, oock vervolgnens foo-
dane Tradaten tot een befluy t ende finale volkoment-
heyt helpen bevorderen i Wy belooven dienaengaen-
de hier mede ende in krachte defes, dat wy alle 'tgenc
datdeopghemeldeonfe Gevolmachtighden, uyton-
fen name ende van onfent wegheninde receflèndaer
over op te richten, fullen komen te belooven ende on-
dei teeckenen ,aUefints fullen houden voor aengenaem
behoorlijckapproberen en ratificeren. Tenoirkonde
foo hebben wydefe volmacht met eyghen handen ón-
derteeckent, en metonfe Vorftelijcke Zegelen be-
krachtight. Gegeven ende ghedaen den
twulfdm
Junij, Arnoft^bhnbendtrt fes tnftfligb.

Geteeckent '
Gicrgh Willim, {L.S.) Σηηβ JÌHg«ftus. {Χ, S.)

ï^oningBi* Sentme(ftec filaég^ben tscfdDet: Φ«ηηη;
tglitaen bm ^eet le Maire, fioe 5P ntet mateKoö
tearen get ^oot0-boltIienanbeceSI9acttbt-bfeneec0i,fe|,b^
aenbeDanbt teöouöen/ notöteootii uettreWtonti-^fm _
tccw eenf gfie Eitetantieti boo? 'i δοηίηαδίί floot /
foo Saiï
IìimisB i»o0ö«ni» öftet öeïoofi» «tiWi^
<5m j


-ocr page 926-

8 (ίο SAKEN van STAET

t666 &tep$(in{ti9«n bie ceebsS becrcgeenentoaren/nfeten
- DetaelDen, fòpfiecftgsanttooon/ Odcben^taetbec
J^merttgritie Jl^zoeclaiiDenointjacen
boecetuntie dilUopp?e|Tienafte ttieecen/foot)eel43el«
^nban noooenda^Qen oatfeiu^fl faa piecgsi niet
uonDen betasten aiiü men öaec )»£lmeen&e/ ioatoocb
DetmeecenOeeltuin t>e Uecfc^eenen ^iiöftDiepennin;
gÖencee&jSbetaeit mm/ booinamemliic&toantteec
meniieOup? ban De achtsöeleenije'isaanöfjï ^cf}es
pen baec üp fouùe ceecttenen : Wm tegen.ei yet e(jece>
Piefenteect totecöt De nootfaecBelöt&iJcpt üan öit geiot/
Öet l»e(c& gein oocit boo? eentgtje l^eücciantitrtDe
^cf)ee9jÌÌ-(@ffit(ecen/ ùteDaeiinùfenjl macen/ enDe
iioo} Ute te&en&lacglien onbetaelt te blijtien / ogeton<=
ficmeect toiecDt/fulch^ intiienDaec i^aog iBogen&e
ontcentbefe p}oim(fe!!intetpjomptenoep}eci)>$
«entoefen/ fl9nDtteu?eefentjatöen öosiingi)alle fijn
jISaenDt-titenacenbooitje 3@mtei:fouDe moeten af
fcijaffen/ i»aecöoo?meec oninienflaenöacc igoogl)
aBoaijenbe gOefcljtcDen fouöen / aliS De felue tea fouöe
fionnen imagtnecen/ tooojnamentltjcti foo Ijaec
aBogentje toteennotablenafüjeuthuanDen gbemee^^
nen©pantit/ öe conjunctie öanöe ©loot Dan'tSijcB

Dennemarcken fouÖen bSftDececen.
SS'S ^lntoat maniccetien Jöoningljtoan Dennemarck
etnie toiecùtgcpjcflcingeetttneen 25?ief Dan tìen iSoninch
3iesicc ban Engelandt, t!$t)oo2t)efengDe(lelt' Sulci^iSaen
imümf ùeniaontngljtìanDietòbecgUefcD?etoen/ ontbootbe
nmatt «efiDent Ie Maire bpficD/ enöe ölaegljöeoUet'tfelbe
iatiüan aisieentmpectinentenïieonbectoacöt uecBael/ caec--
SenSe ftenbe D'attaque ban Bergen mitfgaöetsiBet contenne
ban 't gepubiiceetöe jBanifefï tegen? bat Sïöcö / en^
deopbatpoinitsflnbe/ nam bet» MmBaffaöeuc Ter-
Ion baecpjefent oelegentljeptben iftontngötecemon-
dceren batinfulcfien iojurieuie befc&ulbingöe fijn
iBajeftept DeDoo?be aen te fetten / om hcacBtigfjer en^
DefpoebigDec/ alsiteeUnbecfinbtj}/ in'taen^aenbe
Doo?iaei;benebensfijn öoninsOenöe met fijne ©loot
^cDeepenin SSeetotafb;eucti ban ben ggemeenen
cnbe onttupgDfameu bpanbt te compateten ; get teelc»
fteben i^ontnafìabowecbej maecfepbebaecbp/bat
i)P tot manntngöeban fönegïoote fcDcpen tweeadrie
duyfendt manfoube moeten toecben/ toaectoeeen
goebeftupöecöOelbtii bannoobentoaji; ©en^can-
Befn?£cft fcgen 3fimbafFabeuc anttooojbe/ batfjjn Iföajedept
DB irtliien 't Βεη» ontbjacö om b?pegö gOeceet te fijn
? fntöbtiSgfje«efbetefp?eec6cn/batiipbaec toaiom
fönSianingD fultbjjtetefececen/ enbetopfenbe op

te Btmc
qae ban
SPcrjtcti.

iien Sioninggantteoo^be/ batgptiaec bepbe foube
laten fp^eecben. ^engemelten SfimbaffabeucUetben
a^ontngdeen ^Mften/ teaecbpfjpggelattoiecbt
fijn iBajeflept te betfeetbecen bat fijn ^ontngD nim·
inecmeer( al foube ben (©o?log0 in alle eeuwen bnp^
xen; foube lijben bat met (jem anbec!$in'taengaen
Dan een b?ebe ggtganbelt foube teecben / aljü met fijn
ilSaiedeptfelfiEi/ enbe fijne ^muggenoten fjaec
jOàogenbe. op bat/naecbebenntfTe bte |gp
bent ban gaec ^o, jUgogenbeopcecgttgljeptenbeootk
ceenegentiieptöabbetotfijn jjaajeflept enbebeffelfji
Stijcben /teelbaect enbe pjofpecttept/ f^ne ipaiefiept
mehegenoeggfaembonbe becfeetbecen/ battjaec jgo.
Üöogenbein't felbe fenttmentmetfün USaiefleptban
ïVranckrijckfoubenfön/ enbe in gtjeenenbeelelijöen/
bat fijne iQajeflept obec fgne gemaecbte alUantie ban
«t fflsai lie€ngelfcl[jeecnigeblepn(geept foube toecbengebaen.
Kötc ®e l^eec Ic Maire Ijaec ïioogö iiaog. nabec ©efo-
ftùelfte maniece boeniijcft Baec ï^oosB i^ogenbe bw-
foecö ooojgej^ouben / bie baer op göeanttoooit bc^ /
öattec niet <n 30» Sijcft toasi bat öp niet toUbe on off^
ren tot afbjeucft ban een obftinacen vyant ban hEm »»
ban öaec igoogD Jlogenbe/ maec bat
dp tot manninoe
ban fun gcoote ^cljcpen ( gelijch aen öaec fóooa jËo
booj befen gijefctjjeeen Ijabt ) öeel bolctijï oan nonS.
foubcnmoeten jjebben/ enbebaectoetetoetben/ riw
hKlchgebaensijiibe/ fouöefeec geecne aenfiaecfin
SlSogciiDeconfentgöebcn/ omfoobeel batentboTft
lipt fijn KüC&en ban Dennemarcken en Norwegheii t^
Ucyten airettebinbenfoubefijn/ giielflcboocli aen
ben Comnghuan Vranckrijck. 5^en3ftontnohf(nhÈ
mebebatöp boo?lcben ^aec tot LubeckenDe Ham-
burghöabtlatenbjccben/ boo?bien infijn ötJtften
met oacenbt bolcH genoegij Ijab bannen btnöen.

Sln'tlaetfiban Novemberlagfien bMbecom fnbe
^ndccwaeiffiodelücbe gljelaben fcfleepen/ bJEitljer «ι..,,

^iöippeciïöem aeftbent iuamenaenfpjeecbcnom S

Conbop/ boojtoenbenöe battec drie a vier Schotfe
«iCapec^booibe monbtban'tCattegat ijtelbcn/ enöe &
batecnOoftendenaer inbe Sonde bpöaeclagö/ ge- Κ
μ^ι
monteert met vier entwmtigh (lucben/enbe bcel'"®·
boicbjï/ btefp meenbenbatmetCngöclfcöe Com-
mtffie boet. ïgp {jeeft Daet geantteoo?t / bat aiüaec
gDeen l^eberlantfcge fcgeepenban (@o;logg gabt/
nocDte gaec ggeen ^eenftljenaet: alle appatentie
ftiube bonnen becfcftaffen/ uptoojfaecbe bat alle
CroonjS ©aectupsDenopggeiept/ enbe onttaetbelt
toacen / uptgefonbect bte geene toelcbe in ^ee btup*
fien/ enbe bat be felbe boo? een obecgtoote 'ftojm
toinbt tn be ISooitfcfie i^abenen gBefepareettlagljin /
Daec ^bmtcael tegenici be Mippen öabüen betloocen /
enbeijet^cftip ^t. Michiel mafïeloosi teg^eoiibe
Schoticbe iftuji geb?eben teaö / bat ban bc Schotien,
naec batfeljetbolcb feecctuel ftabben gijeganbElt/
opgDeb;acgttea0. €benteel ftenbebefe boftelücbe
fcljepen in noobt enbe bebommecnom tn fecucitep&t
te mogen repatrieren/ geeft nocg ben J^oningJK ble
eeceetflont/ omnaecFaiftertebertcetbên) aenflöe»
fpjoocben/ enbebecfot|)tboo?b'boo?f5fcgepeReetugSi
Conbop/ teaecopben Contngg antteoojQe batop
fulcb^ggeecnefoubeboen/ maec bat alle ft)n
tupgi) afgetaecbeUenbeopgjjeleggttearcn/ ebenbiel
geeft gem toegeftaen een opene atte boo? b^^ ^etietlant»
fcge^cijippec?/ teaecbpbe^eenfcge tfapltepoen
bie fp m 't Cattegat of Noordtfche igabenen mochten
binben bebooien Wlecben be boo?fcli;ebe l^eberlanbt

ÏÏceStS^ïa'f?^^^^^^^^^^ fcöe^cöeepeatotbooifjet Viietecönbopecen/ enöe

0?ö?e Oöeflclt bat ben Ooftendenaer tweernad
vier en twintigh «peen naec tbectcecb banbe meec-

gemeite i^eiieclantftge ftgeepenfoube moeten bipbcn
leggljen:

©an toegBen Dennemarck hjierbt nu bjebetom aen j^n»

geöoubcnbatije becfcfjeenenfubfibfepenningljenban

bltjaecpjomptelöcb betaelt/ enbeb'eetfie pape bec
felbecfubfibien ban'ttoebomenbejaec gtjcabanieert lanjgt

mocfjtetoecben/ öeminbe jegljentooojbigöemaenDt «o^

ban december ofte upttetlijtb in ^lanuacio naejtbo-
menbe/ inplaetfeban 91lpjil/ tecftanben 0DC|««>
©ecbeciS/ bat
De acht gljeleenbe fcftcepen/ naeieF-
pitatieban beachtfcebongenemaenben/
tofnteienbe/ bumaenben bte be felbe aenbe ï^ai/
enbetoegeniifietfaifoeninutil/ oftebupten geWupcK
foube moeten blp ben leggften/ totlafie bants-woi
fouöen fijn; enbe in ^ce gaenbe/ ncffensifBne
iepeptiï ftfiepen bp 'iS '3lanbt0 ©loot bomtn^ / «woe

ι6ίί|


foechc

tent ben ^tabtboubsc enbe 'CanceWei: oecboegfjt /
3^o°»aombanBetbecfoech ban drie duyfendc jnaatcoofen
tcofen η fη lutlandt enbe Norwegen te mogen boecben/een fo«'
TO bament enbe begin te geben; toelcbe teeetenfiem ge»
Mm». anttooojtbebbenbatgpbeniftontngS fpjeecbenbeban
$öebcn mocöte toecben/ tot bergoebtngBe toany
ne fcljepen /bie in't gebecOt motljten bomen κ w wn i
ttocDiS göelcfen febee HSemo?iael
ban bc «eecen
«entoefenbe iKinHIeti! ban ben Coningö ban

fijnsiaajefleptfoubebonnenbernemen/ toatJijnSe- i^^-'S'^S^jenbecwbemebetencpniw/ ^tWbtc^
/folutfetoass/ toaetommeom gfieentjjbt te beclfefen lenefuWbienten fP-J^iö^^i" ^

' tecftont bp meèc ftaogö gfiebatijten iSoningB ter aubi- ben ; toaec op ben ©cc. ii goet «ebe^e^ bow j
SegaenW/ möSftfö» iKajipeptopbeplau- faerteteftellwin ftanbenbanbe«iewen banOiar^


-ocr page 927-

en OO R L O G Λ/ tn ^veemghpe BoecL g I ï

,ei6 rea, en&e anliew fiaec Jgo.mtü* <©ebcputecctjen j
' ®eiih)tectit'iöoo?f3iBemo«ael (opieljjcftobetgOej
"^fonöenacnöirefpcttiöe^loDttttteti/ metgontfcjj fe»
cicu!^ en itecatgf Uecfof cb / bat bc felbe alnotO ten fpoe«
b(anflen/ent>e fonbeclanggec uptfielWlbenfupbecett
Raceiuf«:ctcninùe boo^fjbecbaUene fuBfitiien j en&e
toiect ben iSact ban^tateooc&becfotgt/gace igo.
jUSogt· toe te laten bomen Ijaec ^bb^ÌÌS/fioetnbein
toat boegen /be defea:ueufe^?obimienl)e|ieei3ffpoi
neectToutiemoggsntQojiien/ om gace Defecten foo in
bc boo?f5 fuDfibten/alsr bie aen be ijeecen
Keur en Vor-
ften -van Brandenburg, BronfwijckenLunenburg
,onf
bcc en 5egel ban ben j§taet t ο folemnelöcö bp
fop
mele (Ccactaten toacen belooft/ fonbef langec uptftel te
fupberen.

^aeceptufecbtbeniSaetban ^tate ben vier-en
«litDeutwintigften^ecembec becfotljt t'o?bonnecenbat be
defcharges aenbe cefpecttbe ®?ob(nt(en gefonben mog»
S tenbjecbcnraeiftenbe be fubfibten aen ben€on(ngB
«Π' ban Dennemarcken belooft / namenHjjcö tet fomme
ban
twaelf lionderc duyfent guldens bOO? befen lOOpen^
ben taere /al05ijnbeljpVranckrijck in minbeiingfte
ban be ftttiftbien aen befen ^taet belooft bobenbe
b00?f3f0mmeban twaelf hoadert duyfenc gulden ,
Betaeltbefomme ban drie hondert duyfent gulden,
maetbenbealfoo te faemen uptbe fomme ban vyf-
thien hondert duyfent gulden,
baec tOe be fubftbten
aen Dennemarcken oelooft/fönmontecenbe;mltfi
gabccii tee fomme bangöelöcöe
vyfchicn hondert
duyfent gulden,
booibenaenjiaenben jaece fefthien
hondert feven en feiligh
; baec bp geboegt be on&o|ien
ban ^jobfften / ^ancË en 30 fITel gelben tot obecmae»
binge bec boo^fs penningen noobtg / mit^ bat be boo}f3
befcDacgejJbecmtnbectfoubentoecben met foobantge
fommen ban penningen aljiS upt be Quote ban 't ceffon
banbegenecaiiteptinbeboojfscefpecttbe fomme ban

twaelf en yyfthienmael hondert duyfent galden, mit

gabecj3ibeboo}f;on6a|ien betaeltmoeten ttiecbenenbe
elbecept0tnbet)ao?f5e$cfle fomme bp bei@;obintien
obetbetaelt toacen.
«ttitte isaec&enbe
't becblpf ban be ^ueflie tuffcgen

d'AfrIcaenfcheDeenfche Compagnie al0iei; / luaS
't Ibbp^ ban Hoiiandt tiat men binnen feec6ecen tgbt
9mie baec toe met onbetlfngg concect ban beDeeafche
β Africaenfche en be geoctcopeecbe Weftindifche €om'
Η pagnfe te piefigecen be Ijjilen ban pjetenflen ten
fn inebec3öben bpfojmebanepfcDgeceetgemaecfit enbe
opge(telt : mitfgabeciïop een enbe ben feiben bagobec^
gelebectmocgtentoojiben/ te bieten be Igde ofteep^
op be
Deenfche Africienfche Compagnie gefojmeect
inganben uanben^eec isefibent
icMair, enbe bie
ban be
WeA Indifche Compagnie el{)tet in gan::
ben ban ben ^cec «efibent
Charifms, bat be boo?f5 lö'
ften ofte epffcSenmoniiod/ionbecbe opgBemelte^ee?
cenUïefibenten mogöten becWpben / enbe bp coppe
autgentgcq Me obetggefonben / enbe aen be
pactpen contenbenten bec{janbtcept6tb)o?ben / omf
me baec op cefpectibe binnen feec6ecen gDepiefi^·
geecbentptinmaniece al$ boocen teantb)oo?ben /
enbe becbolgen^ oocK te ceplitecen enbe bnpliceten
mitfgabecs baec nebens! obet te legggen enbe te
P^obucecen alle foobanigge flucBen enbe munimenten
pbec banbe pactpen tot abücuctie ban fijn goebt
tctgt becmcnenfoube te befjoocen/ bat be boojfcB^eoe
fabe inboegen aliei bocen in (late ban toüfen g{|eb}agDt
3Dnbe/ aie ban be acbitcagieenbeuptfp;a6e gebefe<
weet mocBtetoojben aen vyf neutcaleenbegfieeualii
ficeecbe pecfoonen / be toelcBe geen intecefl in be /
boo;f; cefpetttue Compagnie gabben/ te toeten/
twee
banbeDeenicbe3öbe/ bp fpn jBaléflept ban Den-
nemarck
baec toe te becftiefen / twee ban befe 3pbe / Bp
Baec ^^o.ilgog. baec toeteeligecen/ enbe een pecfoon
ep^b'eooge-oetbàtj&te Koningp enbe Baec IliooöB
aBog.te famen/metonbeclingögocbtbfnben en ton*
ucttwumccen / geen Subject ofte #nbecbaettt>an
ffwnofb'anirccbanbepactpentoefenbe / enbebatbe
weigemelte Jtjeccen
Arbiters enbe Super-arbiter re»
fpwiiwöinmn bei^tabBrementipwialfianöew moe»

ten 6omen / omme öet 0οο2Γ5 ^ioteiS fnboegpen ifföS
aiji boocen gcinficueectsönbeobec te nemen / enbe te_——
ontfangDen / neben faobanlgBefeccete
dedudie of
abbectifTenient banrecfitcn pbec banbe pactpen
coni£nbcntentecabcmócl)tetitoo?bcn bpte boeggen/
enbebc felbefaettie becbolgen0bp l)aceacbittale upt»
fp?aec6e fo Oaeft boenli)c& te terminecen/ enbe fttialgtb
afte boen/inboegcn ali be fdbein goebe confcientie be»
binben fouben te be&ooten. iSultfisi iiS bp geelant obec
genomen.

©cjpranfcöemmbaffabeuciiupt Engelandt toae^ franfe
een tot,Satntt
Valéry beis baegfjisboo? üttecSmiS
gijefiomenmibaec
bocnbeijaecquaraHtaine. b'^üm^
baffabeuc
Hollis {jab ban ben ÊoningD in ©?an(6= "Κ
cijcöfiinafrcBepbtgfjenomen ben
fes entwintighftén
©ecembec : ^p?ecchenbein€ngljelsi/enbebaec«aKf
fulcBiiin'tapransobecgcbenbe/inBoubenbe befilag^ 'M
ten obec Ijet erecutecenbanfeecÊec jpcaniSman/ op »«n&t
€iigelfc8e Commiffie geöaept Bebbenbe/tegen bie ban
befen iStaet j<®bec een infulteboo? be
Valets de Pied
bec ©iinceffe be Carignan, aen bie ban be Cacojfe ban
b
'?6mbaffab?ice Hoiüs gjjebaen ; (@bec drie Cngfielfe
^tgepen bie ben ]gactog
van Beaufort gab in be gcont
ggefc^ooten in be Hèibbelanbtfcge ^ee ; Cnbe
obec tfecouc0 bat j^^ancBcticbdabt ggefonben aen
befen d$taet/ tegfienben WfftBopvan
Munfter fijn
Cieallieecbe·

«©naengefienfpn gïjenomen affcBcpbt bleef nocö
totParijs : Cnbeaen Vranckrijck toiecbt omBjagteSJaröi.
gegeben/battuffcDcn Cngelanbt enbe befen i^gtaet
toiecbt onbec be öanbt gècflanbclt. a
©aec tegpen sseimin-
Baec ï^o. HSog. ben twaeifden gianuatü aenben
^eec
van Beuningen |)ebben gijeftfeeben / bat be op ·ί «o-
l^eec SimbaffabeucvanGogh , alobeceenigebagenn'MBöi
aiBiec aengBeBomen toai / entte alDeceptji aen Oaec
^0· |13og· cappoit Dabggebaen j ^at becBalben met<En
Öaec^o.USog.aliïnubanbeniSonlngB
van Vranck- sfJant-
rijck fouben bectoacFiten geteffectbanffjne It^aje^
(leptsS
gedane beloiFte, enbe bienbolgBcnjS beffelfS
publij eque Declaratie van rupture met be CCOOne ban
Engelandt ; 3©gbcc!S isigecefolbeect/ bat Citcact
uptfeecbece ü^ilTibe caetbenbe ben Commanbeuc
Verburgh , n^efonben foube toojbe» aen'tCollegie
tee ^omlcalitept tot ^mflecbam / met becfoecb enbe
begeeete battaec Cb^ ben meec-ggefepben i^eec ban
Beuninghen,omtcentbeboo}fcB?ebe faet&en toilben
in^cuecennaecbeBoocen j Cnbetoiecbt ben feiben
ïgeecvanBeuningen, gcantfioeifeect / om met com»
municatieban'tboo^fcg^be Collegie bientgalben
fobanigD te bifponecen / aljj gp naerejcigentte ban fa«
ftenbebinbcnroubete begoocen / ggebenbe bepbe
baec ban fuctefftbelilc&abbectentie aen {laec Hoogg

^ebebofcenbanben ïgeec banBeuftingeninbee^
fentgbcgingBenoocg al/om ben^lftontngl) te boen

declareren denOorlogh tégens Engelandt i ^òetoei

bel'canfcBefepben / oatbie babelgcg aleeebe baec
toa$ : 3@ant men beiegenbe eltbanbec i^panbltice in
^ee. itogli baec nae beefeecbecbebe %eec be
lì-
onneuptbe!$]$on{ngD0 naem/bat sünelBajefiept
fn bolboeningO ban be3ilH{anc{emett)aecl|o.|l&o./

fonder langer uytftei iti Oorlogh foude treden met

be Ccoon banCnggeianbt / enbe aen Bern leecbe
Lionne la^ ggegBeben gabt / omnotg bien bagg .
fultgjl te benunciecen aenbe
Koninginne Moeder
van Engheiandt
baec aentoefenbe/ bat becbecji be
^eclacatie om ben ii^o;logB alomme te publicecen in
batiS^c&opgBemaetbt toietbe/ enbebinnen twee
a
drie baegBenfoüben toojben af ggefonben / enbe
een etemplaec baec ban aen Bem l^eec ban
Bea-
Dinghen foube toojben beganbigBt/omBaeciioogii
iSog. toe gBefonbente too?ben j Cnbe Beeft becbeü
üpt ben naem ban Γ^η lliatetieiit aen gBefepbt / bat
BP Baec i^óogB ISBogenbe tot toegBnemingBe banalie
umbcagien bon becftec&ecen / bat bootteen / nietil
ban baec oen beCngBelfcBe booi gBeflelbt nogB aen
beganbtgBegBtben foube toecben/ al^metboo?'
eaenbe communUatie «nbe gSemetn (onceict met


I

-ocr page 928-

giz SA KEN van STAET

tt66 öaec enbe öatoothaUe oubictuci^toelci

_.heöanDesiJöeoan «Bnaftelanbt fouDe mooöen 80«»

üaenWojöen / öepliöl)lÖföfO"öe"too?Den flccomnius
iiiceect. igp öaöoach göefipöt Dat ftet te toenfclim
toacebattie ^eecoan
Beuningen quant & quant öaec
te bonnen neDEcddlen / 'tgöeene in caSöan
conjunc-
tie van de Vloot
aan bie Ccoon enijc flaec Igoog naog.
OmtcentDefOime öan
'tcommandement fouDe»Bqi=
iiengBeoÖfecljeect / toaniDat süne |Ba
)E(lepbt feec
tecescten öaDt / Dat inöar pofntt {jemnict gDe--
biepggecttoiecbt / 'tgcene tem upt bcacljtebanoen
rangh van zijn Croon met teùenentoaii compitetene
öe/ enbebatmen
honbc appjejienbecen bat öit niet
nebec gtieftelbt fiJnbe
voor het declareren Tan den
Oorlogh ,
nacbat biegcbenuitcieect foube toeefcn/
BaeclgoogiTOag. alsibs meeflemagijt tee ^eefjeö-
benbe/opOatpoinct füne USajefiept fouoe mo-
gen becgüen of ujepgecen/ 't göccnentet beDoo?be :
bat men becbecü ijaccl^o.lKog. niet becgeii foube
geeneaen Daec lo.Jliaog.
Souveraimte eentcDfmtsi
foube te 6o^tboen/of anberftntïi metijaecDanbclen

aljK ttlit eenSouvcrain pofterieurinrangh, maecbat

3Önc Jiaajefiept feectoeiifcljte inDefcngctufitefjjn/
om bat öem eenigO naDebeiwftcnüJasi gegcbentipt
pactituUcce blfcowcffen met ben J^esc
d'Eftrades alDiec
OBeballen / batbiefaec&efoubemogtjenöUcanbccii
opgöenomentaojbenalsi beijoojben; Jijp Beeft bacc
opgftefepbt/bat geen laftöaböe nocöteootö 6onbe
öeöDen/ ombaet obec pet.e nebec te (iellen/ betoöle
Die nont ban ban Bern toa$i gf)e-epfcBt/en Beeft wc
öec0 met Deel pjegnante cebenenaen gBctocfen/ bat
Deef^efaetBc in geenen beele met Bet
declareren van
den OorJogh
Bontie ttjo^öen gBemehgljt / cnbe cpnbes
lycb oocB gBefepbt / bat fön^i oo^Decisi aile bat (n bten
beele'tabjuflecentua^ / alamen Bet met ongBep^e^
occupeecbefinnenBanbclbe / feec koel te Dtnben fou«
De βη / toant Dat men Dan
De 5tibe ban befen Coningg
Hae (ïellenbe / bat menaennietsJ 'igBeene
beSou-
verainiteyc
banBaecJ^o.iKog. foube caetBen/ totl-
De te &o?t Doen / of p?£)uDtcte leggBen / enbe ban be an»
Dece 3öbe toe (taenbe / Dat
De voor-rangh aen bie
Ccoon inbifputaOeltna^j / op bie twee gconbcn enbe
Detebenenbaec uptbcfluecenbe / enbe op boojgaenbe
eicempelenboo? foo DeelmenDieceDeitjcB enbeapplt;
tabel oo^beelbe / allejü gBeabiufleect foube Bonnen b}ec>
ben. Ssbectijü Daec geenfonbecltngBbecmaengBe'
fcBlebt.

ctnfu· 3fille caebt enbe cemebiett om be Koninginne Moe-
finne der
te gljenefen / ban 't incncabel quaebt beS Banc»
jESf"" BeciStebergeefiigBebiupcBt enbein 't toectBgBeftelbt
bjefenbe / BpberfcBepbe iiaebUijnsi enDe CBtcucs
öönjs ban alle iSat en / bie B«c Daec toe aengBe*
iJoobenBabben/ aljSnocB iongdban
eenMiiannois,
foo isi epnbelfngB Bace jn^ajellepbt obecleben
Dagöbentwintigften ^anuacjj/ Desi morgens om=
tcentfcs upcentn bolle becftanbt altpbt blpbenbe tot
{letupttecfletoe.

it^nfp;acBban gcoote teecBenen ban teecigBept/
cnbe affectie in De betoegingen be«i gBemoebjEi / foo ban
Den
Coningh αΙ$ί ban Monfieur enbe ban alle <0;ooten
Diebaecontcenttoacen/ fijnbebiegroote
Conïnginne
ban pebec een in 't gBenecaet Betoieent / enbe Bet betlie0
obecalfeecbeBlaecBt.

^aceüSate^eptBabt Begeect / Dat men DaecH^iC''
tiaem niet en foube openen / enbe bupten gcoote (ece«
monietecaecbenbeflellen j Sp Babbe oocB aen Bace
^omeftt)ciiuen gcoote beceecingBen enbe legaten be-
fPiOOcBen / tnfgöelÖcBjS geojbonneect te ceftituecen be
éiöfenban Bace gcBogte Simpten/bie fp in Baecïgof
SebtentBabben.

l^et l^of teclionbt na 't obecUiben toas up t be ^taD
bcctcocBen/ Dei^oningBenbe i^oninginne lïegnan-
tena
Verfailles, Monfieur enbe Madame nae Sainél:
Clou,
enbe Monfieur Ie Prince, enbe Monfieur IcDuc
na Chantilly.

^e l^ontngjBab becBoobcn bat nfemant anbecj$
8em bolgBen foiibe / aliS föne iBajefleptji 3?omc-
ìlliitguenDiein'tt^uartiecbiaten / en Dat alUanDete

ï^eerenfoobanbjeembe / aljïban fönï^of fouben ef

gBemaentWetbenna Verfailles te gacn/altoaec'töDf

alleen foube bipben ben t0btban veerthienbaegh^/
om als ban na Vinccnnes te fieecen : om in 't ftojten na
Saindi Germain te bectcecBen / enbe albacc ic «af
feeccn beefe 3©intec - lijbt / enbe Bet aenfiacnbe ©oo]I

©en gcooten conto toiecbtop nieutojJlip alfittacn
genomen booj eengBejjeel^acc / enbebe CatoflenEn
Bet gebolg Dan be Igeecen SümbaffabeucsS/ en biCÉni"
Dei®iniiiic0 aen Dat J^of ceftbetenbc / toicrben
Daec toe gepjepaccect.

«Senenbec befcB^eef Bet op bolgenbe tojjfe,

Wl Yi'^^·'™ eyndelijck verloren 't geene, waer Bcthii
VV van wyfoo lange tijdt gedreygt waren ; de "««ίβι
Coortfcjdie de
koninginneMoedtr na hare ErifipiU,
beving haer gecontinueert hebbende met fo veelvio-
lentie dat fy eergifleren ten
fis uyren 's morgens de
Geeft gafin dearraen van den Coning, Coninginiie,
Monfieur, ende Madame, die meer daer van geraeckt
fyn,danmen foudekonnen uytdiucken; Sy isfeer
Chriftelljck ende couragieufclijck gheftorven , fy
heeftaendeKoningh ende Msn/ZiKc gerecommandeert,
dat fy te faemen naer haer Doodt fouden leven ,
ghelijckfy ghedaen hadden by haer leven. Sy heeft
oockaenden Koningh bevolen het foulagementvan't
Volck, ende dat hyligh fooveel foude doen bemin-
nen als vreefen j foo dat fy ghellorven is als cene grootc
Princelfe, beklaegt ende begeert van alle. De Hee-
ren
Ie Tellier, Colbert, Tubieuf ende Dargouge fyn ex-
ecuteurs van haer Teftament,'t welcke fy eenige 1«"·
heeft ghemaeckt aen hare Domefticquen , ende
'roote aelmoelTen aende Armen. Men fai defen avont
laer hart in pompe dragen in 't
vd dt Gruce, ende haer
tichaem fai binnen eenighe daeghen ghebraclrtworden '
naer Spinet
Denis, by 't Eichaem vanden overleden Ko-
ningh; Den dag voor haer Doodt hebbende de Heer
Ercs - Biflchop in alle Kercken gheordonneertf«WyfjB»
ghebeden: ende als men haer rapporteerde, dat dc
Kercken vol Volck waeren, dié van Godthaergefont-
heyt baden, feydefy, dat men van God niet verfoecke
mijn leve maer dat hy my geve couragie om met (landt·
vaftigheyt tekonnen verdragen mijne pijnen, en vande
felveeengoet ghebruyck te maken, endemydaervan
t'applicquerende verdienfte.

De Koningh foo ras fy overleden was, ginghmet dc
Koninginne, Monfieur, enëe Madame, indeCaros
naer
Verf tilUs, ende morgen fullen fy tot Saiact Germaia
komen itaepen , aiwaerhet Hof haer principale refi-
dentiefal houden dereftvan dit jaer, hebbende ghe-
negentheydt voor die plaets daer hy gebooren is, ende
deLoghthemfchijnende feer'goedt ende ghefondt
voor fyn temperament, Hy fai tot
aen het voor aer
ilaepenin
'tOudeCafleel, 'tgeeneveeleGrootenfelin-
conimoderen, die daerfeer gemackelljck waren ghelo-
geert d 'extremitey t der fieckte van de Koninginne be-
lettede Koningh te gaennadereveuevan
BretiuH, die

gcdaenisintegenwoordigheytvanMi»yf(«rT«riB«i,die

daer van een feer avantagieux rapport heeft ghedaen
aen fyne Majefteyt; fyndc de Tiouppen gevondenfeer
wel van getale, en feerfchoon.

(SpnbcijjcB bolgBbe be ©ef laratie ban bcn<©ojIooB
ban Vranckrijck tegen Engelandt.

SYne Majefteyt onderricht wefende, dateenigmif- ujjntk'
verftandt begon te'ontltaen tuflchen Engtlanit ende tH^i·
IhUaodt, heeft ordrcghegheven aen fynOrdinarisy^i^jp^
Ambaflàdearomin fynnaem aen te wenden allenoo- ipgt^s
dighe Officien, op dat deefe verdeeltheyt in bacr ge- aiJl»
boorteraochteblyven ghefmoort :
Ende verttaende ,
totfynleetwefen, dat die faken foo verre waerea
verargert , datfetot VyantlijckeAaien quaemenuyt
te vallen, heeft fyne Majefteyt aen den Koningh vaa
Groot Brittannienaffihefonden fyne
Extratrdinmis Am·

lnjpidftirs, om te trachten door

der


-ocr page 929-

en OO R L O G Ses m veertighpe BoecL 91 J

ghefwooren Uy coeper des Coninghi, io Λ vo^fthrtve ί 5 ί $
SradtPrevooft, «
ηΛBurghgraeffchapwanParyijtuf/ci^» ,
Proclamatie
deoidt, v/as ic^wgefelfibap met drie Trempit~
wiffwHironimusTronlIon , Steven du Bos i
gefwmttu Trtmpeitirs aanfytie Màjefttjt in devoirftplattfeH,
tnde een andere Trempetter, den
fes ea twitltighflen lanuarf
fefthien honden fesen fefligh.

(jeteeckent

CANTO.

<énbc tófect gipuOKtcert nlomnic ontrer oftefitónc^
banfCconipetten/ enbefcljicfetetieïgeectjan
Beunin-
gen
't €iemplaec baec ban boo? een ejcpicffeh. „ -,
'toBcen beïSonfn8Bboo^^föanbefεfpne^ttefolutίeE®
ban(©o?!ogf) acnöe Coningtnncgiaoebecban Enge-banVn
landt boo? De öe Lionne fjab boen Befient maften / i>5«o»(n
isSöpbicüBfliEfiept niet alleen
onverwachte, maecffiartte
taiel alö een faetBe bfe ftaet feec moepelpcö cn b?oebis6 scnetifi
toasiop0enonien / Bjaggenbe lot betfcöcpbe niaelen««i
offec aiieen mibbel toag otti Ijet ggegeele (^ojIogSjü
ü)Èrc6 öoo? een goebe ©;eebe t'cptibtgen/enbe ff ggenbe
feecfietijjtft te bieten bat be ®ontnf ft Baet i^oon / enbe
bc Cantdiec ban «SnoBelanbt tot be b?ecbe oDenegfien
inacen. ^en ftace iBajeflcpt baec op glieantbnoojl:
(n génerale termen/ batbfeïftoHingö göetoont ftabt
bie feet ecnlieltcft te begeecen / enbebat fijn riieenf ngfie
niet gfnoii om ff cl) baer ban te betbieémbcn / bjanneec
beb|ciieectf0t6boo?3ijne iKajcftepbtenbe fÖn<©e9
\Ilfeerben berepcftt fouöe ftonnen toojben ; USaec
fooBooöBfigftebacète Coningtnne tot meecmaelen

elant en Hollant in goedecorrefpondentie waren,foö

hyi

rendeis mits deie teghenwoordigen , geteeckentmet

gel:

der eenige apparentie van rilpture.
Heeft fijne Majefteyt verklaert, ghelijck hyrerklà-

fynhandt, dat hy vaff ghefteltende gerefolveert Heeft
de voorfchreve
Heem Staten Getieraèl van de ve'eemgbde
TUtdirlattdeti,
inghevolghevan hec voorfchreve Tmctatt
mndefenfive Ligue,
te fecourercn, en alle fijnemacht by
die vande voorfchreve
Heeyeti Staten Generasi te voegen,
omteghensde£w^e//cii»te Water ende ce lande te
ageren»

Belaft tot dien eyndewel exprefielycfc alle fyn Sub-
jcdlen, Vafallenen Dienaer, de voorfchreveEngelfen
Öp 't lyf te vallen, met verbodt van in toekomend niet
haer te houden eenigheC>minHn;Viif)>,
Commercie, ofte
ïnteilitentie , ep pene van hatrlevm,

Endeheefcfyne Majefteyt tot dien eynd'e van a!s nu
afgerevoceert, ghelyckhyrevocesrtmitsdefen j alle
Vermiffen, FaJJepoorten, Sauvegardes, ende Vrfgelejdto, die

door fyn felven, als door fyne Lieatenants Gemrads ende
andere f)?ne O^ciVri contrarie defetegenwoordighe,
ende heefc defelveverklaert
mil mit vangeenderwinrdi ,
verbiedende aen wie het foudemoghen wefen, daer
opeeiiighregardtte nemen: Belaft ende ordonaeert
fyne Majefteyt den
Hartegvan ΕμμΑγ»,Pair vanVranck-
riick; Groot Meefter, Hooft ende Super-Intendent
Generaci van de Navigatie en Commercie van dit Ko-
uingri ck ,dè
ìAarfchals ven Vrai.cJfrijck, de Goaverntars en
L·e!tte^>ar4Ìs, Genefae/i van fyne Majefteyt in fyne Provin-
tien ende Arrtiéen ,
Velt iiarjcbalcke» , ColsneU, Μαϊβηι
Jt Camp , Capiteyneo , Heofden
Cnde Beltydirs van fyn Krijgbs
Vokkj
foo te Peerde als te Voet,/o» Vranfe ais Vytemde
cnde alle andere fyne Officiers die dit mochte aengaen j
dat fy den inhoudt van deefe tegenwoordige doen exe -
CUteren binnen delimitcnvan baerwermogeu en Jurisdictiën
Want fulcx is de wille van fyne Maj efley t, d ie oock wil
dat defe tegenwoordige gepubliceerten aengheplackt
fai worden in alle fyne SiiAn, foowelaen de Zee ge-
legen , als andere, cndein alle fyne
Pmtn, Havenen, en
mdert Vhutfe» vanfgn Coniaeifrijck daer het béhooren fai ,

tOUYl·
Èndelager LE TELLI-ÈR.

W/rtiil a/Jee» Canto ghefwooren Uytroeper desKo-
ningtis
defibiT/enflaende Ördomiamie te publictren , ende
iifelfdt te doen amplaclieti ep degbeiumlijcki ploetfi» van defe
Stadt ende Vcorileien van
Parys. Gedain tpt Parj/i dtnfevi»
feflienhondértfisea Jefiigh,

Gettecktnt

D'AVBRt,

^tit/miaitgipuUicurhip irtgeklanclc van Trompet-
ten foAopenbaren uytroep aen de hoecken der ftraten
vaaitf, Stadt en Vurfttden van Parp y mi* aingleflackt
<l*ir'tiwii£b%uas, dmmycndergbefibrevt
Carcl Canto

eenighfindtsfoudenmoghengheaccordeértfyn , foo , feet inflantiiijtft bjaegfibe / toat mibbel seebonbeji

fionbebjscben om öae'rtoe teöoomen; epnbe?
liic6beo?bei|eei:be
Lionne baec op gefepbt/ batb»
^onfngljbteftonbeuptblnben / enbe ftonbe beftenbc
maetften op loat conbttien gp ben «©o^logfi epn»
bigsjen )»tibe / enbe bfe faecfte baec &p becblei'
bem

^en benslmbafTabeuc banéttgelanbt/fiei boü^'tmuf;»
afftonbigUenban ben ©ojlogB een KingB met eens» ben
encftele
Diamant, toaerbigö meec ban twintigh duy-^gjjf^
fent
«©ulbens/ tot een pjefent toegtiens! tiien Conlngg S ae
toegOeb?agDt/ maec bp geeft befelbe gBietsepeBecttDicpsm
aen te nemen/ enbe tot een reben i^n btt 3gn re-
fusi göcfepbt / batöp göeaffconteert ftjnbe gfiebnps
cenbe fnn aenbiefen aen btt lof / in be cencontce
ban beCacoffe ban fijn ^joutomet be^jinteffeban
Carignan, fonbeceenfgdefojtalileceparatfe enfatiìi^
factie obec ggeleben affront te Bc&b^nbeftomen/ niet
ïionbeacBtenmet
bienfeancéeentgö piefent te fton^
nen accepteren / Bpfjeeft niettemin toe oöelaten bat
fgn^ecretarisfeen «©oubenïttetttngBmet een
Me.
daiiie
Beeft ontfanggen / fegggenbebat bie be felbe
rebenniet Babt om biete b»pgBeren / betojle Bp
nietb>a0gBeaff<onteect/ fulcftjÉibatbefe boojBbiep'
geringge t'eenemael op'tincibent tuffcBen bebooj»
noembetwee€aroft£n/ enbenictop be bcribüberin;)
gBe enbe cupture tuffcB^n be
twee Croonen Iniecbt
genometi; ^atte meec]b?eemb gBebonöen toiecbt
ambatboo;bat ben ^mbaffabeur infüneiactllean*
bientie fpn ftlacBten baec ober becnienbibe/bie faei»
fte boo? sBeafTop eert Babt aengBefien / mitsi be eccn»
fetoelcBebi J^iincfffe be
Carignam Bab boen boen /,
enbe boojnaementlgcft mits; ben 3IlmbatTabeui: fgit
infiantietotmeetber fati^rfactiefebeit beel tübt niet
Babtberbolgftt; aenfiln€b. iibosj'tafftonWgBeti
banben<@o}logB gBeenftenniffe banbienCot^igB^
litefolatiebaecontcentgegeben / maec betogieBp biet
te gemoet Beeft gefien/Beeft Bp in be btfcourffen met be
IISini|ierj$ / bpoccafle ban be contcabifiten banaf^*
fcfteptgBeBouben / gBeinffnueect bat menbiübefn be^
beneften Bebben bat men cngelant obligerenbe/omme
ftgmetSpdngientebecboegen/meettoecc8foubemos
gen Bebben/al^ men toel becioagBtenbe üp
Beeft oocftgBetoontte eeloben
/batDenemarckeiimet
j^er naog. fonbein treben^

CotopbenbasBIfpna batbeboo^fj ^ettoatfetii
af / ntm fn blpben

imi*

der voortgangh té beletten, ende dedifferentén door
eenighaccommodement neder te leghen : Doch des
felfsmediatie hebbende foodanigheffift nietghehadt ,
als figh hadde inghebseldt, hebben de
Heiren Statm Gt-
fitrattvmdtVireetiigbdeNederlandeu
haere inftantien by
fyne Majefteyt met nadi uck gccontinueert, om te exe-
cuteren het Tradaet van de Dtfeujivt Ligue, die hy ract
defelveden/iffBiM'ïuiwfy/ïfw April
fefihtm hondtn twte
i«ye^/?igheüooteo hadde : Endefyne Majefteyt figH
verobligeert vindende tot nakoniinge van fyn Koaimks
IpkjVoirt to tngagmeut, in de welcke hy , door een
" fiiiiHniil Trmatt, getreden is ,op dsn tijt wanneer En-

-ocr page 930-

914 S A KEN van STAET

'téiSS fpiêetften ban fecreete onbirljanbilfttsijctt / om be

-faet&eii^jTtljeuöfe Ccooncntie Engekndc buptencup^

tu«,teiioulJen/ bat allcmalftieufeiöt& üecöicDt/fin»
be ïonbecfonöamciu oiicconjectuccert jiï ; €nb€ Bieft
toanfccMjji jliÊt.^ii ©euninghcn ntcitegcnflaeube fo? Heel
Stiinöfcijaiibe otjscuiiitenenbe ipbingeenöanallÉ ftamen
gtn tee contcacfe óOeöupcenöe
(lijn aentoefeu acn bat igof
üaifcö.· anbersi niet lionnen DencUen/ öan bat bc piocebupccn
Dan bte 5ijbeop feiucncut: RantbafiioOenbe finteec
toaten cöiiBojbc"
banljaec ϊ|οβοΟ JBooftenbe be
©jeebeDoo? nunnelyche ©ffidentetietiiojljfcen/ofte
Dp ontfietiientsi ban befelücbe ©apcneii banbat
ïï^cftiiietbiebanfiacc ijoog iBogljeabe tcboegcn/
enoe battec niet^ Ijlec niÊöe ttrpbenbc ofte Dice banbes
tttcwnheopt geöanbcltofieboojgefïcltBüasSi ga bat
iieiai\gÖcenbeb6tb?tetigöe belapen tiict be ïMcUticbe
impturemet
Engeland: tot notfj toe berfcf]ooben toai
ontftaen upt bc onoecmogljentijept tee Zee/ fn be
itoeUöe bat «öcH'tÖoojleDen ^aer
toaii oUcbJceft/
enbe wpt bieceljelöcbe oojfaecfien ban retacbement/
enbeniet upteeufoiieoljcbacöten ombefaerttcttban
bit «öcftbuptetJ'iiEanbtsineöetteietteii/cp 0con=
benincompatiöel met (jet ingagemeiu 'ttoelcfi toasi
tutTiöenöctfelbe/ enbebefen ^taetban öaecl^ooöö
jjlSoeDenbe.

«ueiiit letteen en twintichften ftet l|a«banbe Ko-
ninginne Moeder
upt gijenomen / fonbccbetbecopEi'
mciibe ntnoBeteboen/ bolgljenö öace USaicflcptiS
uytterfte
gjalitn. wille,
gl)ib?ac8t metfiatieftt Val de Grace. <!fnbe
00 ^onbcelüigt) ben achr
en twindchften fjï get

Stciwembanbe öoogljft-gemelbe Contngi«ne/upt
öe
Louvre ttietfeec gcootetiatieetibe geebolgB ban
Caeoffen gBeDaelt / enbe gfieboett naec
Sainö Denijs,
öeojbinaïfji iSegraferiiS plaetji bec fïanfcöelfto?
nfng&eiienbe koninginnen.

beftecB baec toe gemaecBt / tipt bebel bffn^jiINRfng
boojben Caballfec
Bemino, ircBitectban Parijs j
g^ieBojtjibaec gfietoeefitoàiij betoêlffiefoabeêi}
alifeenöceclijtBe
Moufoleum , totbegraeffenfjfeet^
cuftpiaetfetoanbe ©onitigen
Henry le Órànd, Loóii
lejufte,
enbe bec ^eningtnne enbe ©iincen/ enbe
5^?{nteffen ban'tWoebtbesi ConfngBiï/ enbetolcöe
nieutoe Cappelle berber p^fferen foiibe in aetificnIütBe
(ïruiturebieban
Vaiois: onbertaffifientoaiBetlSof
tot s
Germain en Laye, fonber bflt men alnijfB fpifijtS
banbecanberirtgB/ ofte om ban baec teÏomennaec

Parijs;

b'^eeren l^ertogB ban Vememl, be €5iabi bw
Goniinges enbe lionftÈUC Courtin, óBe»c(«n tt'
traoibinacis Sfimbaffabeursi <n Enghélandc, naec
bat Bare
quarentaine Babbm geBouben/ toareti.boo;
be^tabtgBepaffeertnaec 'tlof om per ramt te

boen. * ■.......

<iEiiabe ban Sàinft Albani tofect e£iftbsiig|i
«ptoEngelanbttoebecOimalbaee ber&acBt/ bé tord
Hollis toasinocB nietbertrocBen/ enbeföne Dame
ober vier bagBenalbaecobedebenj «®e Confngitine

jKoebec ban Groot Brittagne foubetegeniBet a^n-
ftaenbe faifoen ban
Mey toeberom na Bourbon repfen ' '
om begefonbe 3@atecen albaernocB eensite gaett
ntittet).

m iioningBijSbitfimaelnptgetoeefiomte bom
berfcBepbencebeueii/ omtrentParijsenbebetiflc(igi-_ ^
iegengttactfecen/ 'ttoelcBtemeec betfietcBtebe|Jif-t;„il(i

Uolttjs

fitoGiit
BMlöe

toeaiieiSbecbaerbicBttoiert. "" " 'timi

IBencommuniceerbe tn bfen tijbt Bet
ben ï|eec
Marquisde Caftd Rodrigo, fOt tóbOjbe-Bjw
^gB .ban ceti accommobement met
Engeiandt,jpj^.

IKiffibebanben vijfentwintighften ganuarö e«öenm«
baecnebenji la(i/ ombaecteberfilaeren/ batB«cei'«^
SloogB maogBenbeinbefeenbegcljjcBe booiballett/
Baec punttueljJcB fouben reguleren na Bet ftactaei
ban ailiiamieV ^janben
garefefthien hon&rtw^
en feftigh,
bocB fefectit b' ^eec ban Beunn^i»
gBelafl/ omÏpbien ItoningBtegaen afieggBewfi**
bancBfeggf ngöe/oijcc fijne jpaiefleptji beiiaciitfeω»

ml'

b'Slmbafrabeutban Vranckrijck Beeft ben vierden totSaindt Denisilen gebout toerben/ j^Betfieerlütit

jfrantc Februarij aen Baec ï^oogB IBoöBenbebcrtoont/bat
KmbnfT· bet] <roningBft)n|ISeetlerlnbe tegentooojbige ton^
Sin°r,n«iun«ute banfönei^eflacatfeban repture tegen
En-
eo" jsao.gelandt,
öenoobicBt toefenbe 3i)ne macBten ter Zee
iicn©p tetebonbleien enconfibetabeltemaecBen/om Baec
Ks ï^oogB JffiogBenbebaecmebete ScacBtigeefafftPe'
ΦβιΙοΒδκη/ BimojbjegBegebenBab/ ombpbe felbeinjlan»
jfttiieiEntieteboen/ ten epnbeJetBaee mocBte belieben/Bem
met be fes «i^o^IogB ^(Β^Φ^η/ bieb'^IlbmiraUtepbt
ban
Amflerdam beeb aen boutoen / t'accommobecen /
enbefuUft!iboo;befelbe νΦ a[0Baec l^oogB Mtt"
genbe om tegen b'aenfiaenbe gee totBt in (iact te fgu /
bpffjn ©loot ten bienfi ban be gemêenefaecBteBon;
nen too^bengeboecgtj €nf(lf0omnorB
fesanbere
boojbeufelben p^ijsi boojbe cefpettibe ^bmtralft£p«
ten te boen timmeren/ alif mcbete permitteren ben
uptöoecban
hondertmiiiicrs25uji-poébec/ bie fijne
Haafeftept tot Hamburgh Babboen in fioopen/ en
booj fijn Cooplieben op
Amfterdam boen obet ffnben
nebensi ©oebec boo? Conon/ jffiufguetten/
ten/ IBalien/ iScBefpen/ en anbere Coopmawi
fcBappen/ bieb'lgeec Pellcotla MurinaisbO0?O?bje
toartfyijê |10a)e|ïeptgeBoftBab/ ombe ^tBeepen/
bie I)p bc Pónantten bfünft batt be gemeene faecB foube
boenpeffecen/ baerraebet'eguiperen.

b'iimfiàffabeuc Hollis B^efiten i^obe boo? een
.ïKifTibeaenben i|eet dcLiònnegeBlaegBt/ batbe '
aionnt in ije declaratie ban ®o?logB tegen Enge-

■ landihlfluecenbe peur agir cMreles Anghis tant farmir , i·.»»· 4nai.i»i.ci</ ι wmti ik iukec
®tocï i"'-?""· dehur cmrrifus, in bie courffenàengaenbebcn <©o?logBmctEngelandi,Di

oijft: ffnfoubin Hottnentoojben gettocBen/bat geen En- toealleöbecbaerbicnttaiett.
gclfche in bat «ïflcfi tegcrttooo?bfgB Baee Debinbenbe /
lafelfiSnietWe ban'tlupöbanbe iftohinginnejiaoei
öecöón Engeiandt, enbe'tJönebanBoffile attanneiT
foube bip Hjn/ enbe Beeft berfocBt / bat baec <nne
mocBt tóo?birtboo?f(en / enbenaefc gljeBónien 't geen
fipboó?igè ieitaitatentuflrcnenb^tìRìUBenbe «gngei
lant / tot fe^tiritept ban be Üecfóbnenénbé <@oei>'eren
ban toeberfijbtsS ©nïtecöanen/ tifnhen beji anbecji
Eanbeninca^ban cuptiiretoajS beröjagén.
iijcB banbooft€bict ben cerileh banbe loopenbe

maenbt binnen Parijs af geBonbUiitiiï gg^fc^tebt/

toecbenbefip'tfelbeonbn: atibecen/bolgiKttiibebofli- <

fcti?eben ®cactaten aen be Engeliche baec fntiöe / ö/n
tijbtbati
drie Maenden gelaeten/ Oltt^aec «©oêiie
ten enbe effecten te tranfpo?teren. ^""«f ί

«©ebacötcSgeficSfimöaffabenctoasSfebert «ettfnfii
öaolien geincomitiobeect booi be gicftt/ mik ma
©2010» b'2llmbaffab?iceftoaeciyc6hi;antBte SRfhhe
leggenbe / foo bat mm ban fiaec cetonbalefcentfe ote
noÉcBfaemöefpeceecbe/ toefenbeobec fultftg;Betberi

moeben/ bat Detbectceth ban fön<Sb. ban baec notb
tocLeenigljentüötfoube mogen ttaineren.

Inbefe tjjbt toasi b'%ec Hanoibal Zeelladtot'e««isl
Parijs
gtöomen. <©c ï^eecen^eenftöeifjoetoeifiictli'''^'
eenD0?öeilöt6®cactaetfoubenmaetHen) utaeetDeaBitö
oochbp
Vranckrijck om fubfibfe: <©atanbet^ftaec
foubeti moeten becfïaenmet
Engekndt; naact 3e-
bert fijn oöefloetenbe (Ccactaten tufTcfien
Denemarc-
ken
enbe befen ^taet: 5!&aet op öet ©janrttflcft
Öeeftaen giietoefett.

Jiaet S^oogi) nsogenbeftB^ebenaenben l^onitiaöS"®^
®?iebenbanConboleance/ obec'tafjlerben banbetS?
iSoninginneiKoebet/ bieBptoonbeBemaengènaems«B«{
te fijn. lEentoaSfn dFebjuacio noc0 beficBom befi"'
cecemonten tebolboen/ bfenaBetobetìpben
banfooS
een gcoote i^oninginne gctooonfDnte gBertgieben/smiK
bolggen^ be maniere ber ifloomfc(je ij^en^^'^i '
elfden toajs men tot Saina Denis baec mebebefttB/
altoaet beijalben be ©?incen ban
't öloebt enbe atiöere
gcoote enbe alle be €our^
Souveraines en

Corps, nabatbe eicequien gebaen enbe Bet licBaem
gefoncben foube fijn in't 45?af / 6p bc öoningen
Henry
bei V. enbe Louisde XIII, menicBbulbtge ffiafelji
foubentoerbenopgebtfcBt/ boo? alle bebobett^aenbe
Compagnien/ enbetoel Boftenfoubevijfen
twintig!»
j duyieot CtooHen. -^otgfoubeoeneftBooHe Capiiie

-ocr page 931-

en OO R L O G 'Veerttghfle Boeck, pl ^

fiebattcnbe aen fcgiüben^aen De l^eecett iSaebeit t£C tiSi
3fiDmtraiiiepDttot Amfterdam, om fip al Dten öe
.
St()epen ban (@o?logg / ban Daec S^o. lèog· €fQua«
D?eàÌÌ$ Doen tot TouionfgnDe/ alDaecin flaetbotie
DentoojDen öÖcöiatljt / om nebeniS De jfcanftiie
jaioote ; onDec Den ^actogj^ ban Beaufort De (£ngelfi
tn De jjBiDDelanDtfcge 2ee te foetben / enbe fTagö te te>
beren/ Debecepfcljte o?bje Daectoete(leUeti/ enbe
Daec nebenji begelfenDe De la(I op gem / om ten aenffett
ban De töepniöft pjopojtie / toelcfte toai tuffijjett
ijet gijetal ban De boojfciijebe ë^cftepen ban ben
^taet / maecl^enbe in allei maec acht, enDe i»
boo?f5 5Pcanfcf)e ©loote / bcpaenDé upt meec üan twin*·
tigh, ntettepjetenDecen / Dat in Dit Qöebal tufftBett
DcCommanDamen ban De meec-gefepDe ^ranfcge
idioote/ enDe ban 'tboo?f5Daeci^o^|]Sog.€fquabie
Oljeobferoeect fouDe too^Den / De altecnatlbeftem'·
minge in Den i^rö8l)0-iaeDt / bolg{)en0Den boet bp 't
tweeentwincighfce Sfirtjjcftel / ban *t($ceCteet iJBJ»
Dengjaece vyfendertigh neDec Qöeftelt / maecbatalo
fouDe toojDen gereguleect / in tonfojmité aliS nabep
bp De boo?fcl)?ebe HÏefolutie ban {jaec i^o. H^og. toiect
boo?gefcD?ebe^

iiP geeft in nabootttinge ban De boojf? ïiaec Ι^οοβθ
Jllog. bebeeleufici) aenflonDtsnaSamii: Germain Be? J'®""™
gljeben/ om met De Igeece Colbert,Dooj boelciierii Ban? ^ama
DenDefaeclienban DeiBacinepafcecDen/ eiibe bO}»^(rmaM
DecjS met De anDere Igeecen ban ft)n|I^aie|teptji iSaeb
Daec ober te fpjeetben / enbe boo; al te urggecen/ foQ
op 't ejcpeDiecen ban De boojfcgjebe guarantie, αΐίίί in»
fonDecijeptop'tpiomptobecmaec&en/ banDeboo;» -
fcOjeebe fomme ban hondert en twintigh duyfent
ïïÖcfeiDaeiDcrjï / enDe tjeeft in föne ftBuiDigïje offi»
fien Daec ontrent ootË alle De bolgenbeDaegOengOe"
continueert/ enDeij$OctDcmntetfeec biffici! g!)ebiee^
t'obtineren/ DatbpfijneusaieflcpDt bolggeniibecigt
i)emDoo;De]^e£cDe Lionne g{)eDaen / goebt ggebotf
ben i0Deboo?fc()?ebi 2J!cteban guarantie teboeneipea
Dtecen: om aen Del|eec d'£ftrades obec ggefonDente
b)ü jDen j Haec op get obecmaet&en ban be boo7fcÖ;c«
bepenniitggen/ toat infiantiegp oocb ten bien epnDe
DeDe/geeft geen anDecbefcgepDtbetiomen/ aljibat be
CqningD totnocg toe op Γόη USemorie tot Dien epnbe
ingeDtent/ nietgabt geDifponeect / maec geeft aei>
Daggteljeec De Lionne febecttoeDecom aen genomen
fi)ne ipaiefleptsj Difpofitie Daec op te bebojbecen.

l^eec Zeeftadt geeft BemmiDDelectoöle alDaec^"tie
te Chatton ggebiftteect / enbe gefepDt ojDjc te gebften / eter
i."ra tt Deneimrcken etïDe Ijaec Éo. Ïtóog. enDe te ggefpclt / > om aen Dit i^of eenigge ampliatie in De boojftgjebe
t.,.. öaiti?tücacl)tban 'tfelbeben-^taetgljegouDentoaji ' guarantie te DefiDececen/ totmeecbec fetUcitept ban;°\y

- ~ " - '....... - Denöoningg fönjiaeefleci/ais naementlflcft Dat inf«wt»

«OojlOQö tceïiÉiiii €noeIatiïit. ö'i^eÉC ban Beunin-
'' ghen lijasï Degi 3&0ntietÖa0Si tot Saindl Germain g{je«
toeefi/ cnöcijaüüen inDouDtbanoc öoo?f5i)accl|o.
|βοο· Stfplüitc aenben i^iccöe Lionne üebentgöCi
maecht / nut becfoccR Dat 3ijn (SDele Ijem een auöieni
tie&PÏie€oi)fnaD o<J(:lief<)e te bennüijelen / om ficD
ban be la(t Daec unie gcgeben ontcent fi)ne H^ateficpt te
afguittecen/'ttoelchfijii €ö. aengljenomen beeft /
maec olfoo 3ϋη €Dele öeïitBteöat beConingUoptie
fdbetptOaiìSaindGermainÌjeWOCB/ enDe 'tQiit'-
ÖecIeiiof/musiDefoU'ntnuept ban De obfequienuan
De obcileDe €oiuiiginne JiiSoetiei:/ toelche tot Parijs ge^
fioiiöen fouDen toetDen / twee Dagöen abfent fouDe Wp»
Den foo tjcefi niet boo? De toe&omenoe toeecB De boo?»
f(tl?iB£3Pnrct)ulDioi)rpihonnenaflcgöl)en : ©nDets
iu(Tci)enl)üö beJgtctd'EftradesaltecDe töDingDegBei
gebennaiiDecommuntcatte/ ban't boo^fcy^ebeboo?;
ftel ban Caitei Rodrigo acn öem 80cfcl)i6Dt / en totctt
ö' Igeec ban BLuningen öetiiprDt/oat De fincetitept ban
öaeclga.jmog.piOCEDupcen inoefen alDaec aenoDe-
naem toaren gebJee|ì / en toeDetom betfeehert Dat Ijjne
USajejiept De jeibe becttouiDcpt met {jaecl^oH^o. fou«
Degnbjuptlten.
«©e ^etc i^eccetacf SS Puffendorf, toelclie DeiStoeets
iffittafiöefaecfj UiilDaectoaccnam / immiDDels DeJ^eec
oifif- Koninghsaiarck bcïtoagt üJierD / ijeeft alDaec üeücnDt
0j)£mö£i{uüaigDeöaoi)(e^^eeiKüningsmarck bcftgl)
toajs/ om fpn apfe öeibjaettsi baojt te (ctten / enöe Dat
DeCcoonbatiSwedengl)cftntlüaiiin bemtectlTe ban
Die Croon te bstbipocn/'ttöeltliöienDc om 'tna be^
Denthen Dat men onlansDs' ontsau De ^toeeDftlie p?o-
teDnpc£nopöljcnomcnDaD:eDoenbcrüto}juen / asDe
te
becicouüjen Dat ban Dte 3pDe nietgi upanDljjcï tcgcnii
een patipe / ia De toeUfie i^jantlitücU
ijm bont / biasi
teappjeDenDeren.

't j^ecft alDaec cocfi fonöet«ηαΠ tod eöeballen / Dat
Daeci^o.Höög. (Ccactatenmet
Dennemarcken enDe
Brandenburgh foo beccc toacen geabantcect / Dat men
metten eeetlen Debolbomen tonciufie ban De felbe DonD
betüoopen.

<©pDietpöttoacenBlac{)te« banUïocBelle/ bat De
<Sngelfe$)?örenalDaccenDefnDenaefl; gljelegDen i^a-
bensi/Doo? ^coeclantfe ^ciiepea opgeb?agt«ietbcCi
hogt fionDen luetDen
i D'ü^eec ban Beuningen fjeeft Daec
ober gefpjoocften /en ijem iS gefjpt / Dat alomme aens
ftöjöbinge toajS gebaen/ om De betfioopinse onbcïllin»
Dtrtte laten gefcDieDen.
ïSeDect guam toi ParijsDetöbingöban'tfluptenen
((MiarttfEttenenban'tfCcactaet/ tufftöenbenöomngö ban

!l

^iil

éiiit- acnfgnjiiaaiejÏept tefoucneren eenfomme bandrie
" ' · honden duyfent ^jjcftSDaelbccsi/ enDeDiciiieecgeDe-
'fUeecttoicvütDat De
drie hondert duyfent <!BulDenSi /

De felbe moefle toO?Den gfieflelbt / datfefoude wer-
den gheprefteert» 'tzyde Koning van Dennemarc-
ken ter oorfaecke van 't gheraaeckte engagement, met
haerHo.Mog. onderecnigh anderpretextfoude mo-
gen werden aengetaft. 2. batD'(©bligatietotDebooi»
ftg^ebe guarantie, teggen $ be geene bie fgtte |lSa)ei>
ftepDt banDenemarckenfouDe toilUn beoo?logge«/^-„rt
ooch na 't epnDigen ban ben tegentooo^bf ggen «©ojlog/ ^ftü met
fouDe moeten fubfiflecen / enDe ten ^ Dat Die be»
tdtie
goo?De te begelfen eene bergoebinqgeban allefcga*
De / Die
't ]3gcEt ban Detmemarcken tec OtCafie

ioUanDtiü geit/ toegen Dien itoningg aengaecl^o
iEog. in afiioïtinggc ban fubfiDien belooft / fonDec
upi(ìelo8efurtìeectmocgtentoo?Denj €nDegeeft Den
Jgcecvan Beuningenfeecfön toeccg ggemaetht / om
batbefelbealssfeecDienfligenDebilligte confiDececen
enDetegelptbinbanDenbanbe^ecDe
Lionne, gela»
ten een Hìemorieacn Den iSoninggDaec toeDienen-
Df.

l^aecl^ooog JHaog. BaDDen Den ï^eec van Beunln-
ï«n gen
aenggefojebenlaïl enDeo?D?eom ontrent Dten
Ef «oninggacniegouDen /tenepnDeD'3llctebanguaran-
imn tie ober
De felbe («ïEractaten bpDe jgeccd'Eftradesbes
^«an looft fonbec upttlelm/ermaopggcmaecgt / enbe Dccs
toaectsobecögefonöen/ en De fomme ban
hondert en
htic twintigh duyfent
iSijtbsiDaclDetsi tn minDecins
'gebanbe mbfibien/ blegaec JgooggjEoggenbe
aecteepffcgengaDben/ tocggcnjSfiJne |Eia)e|lcpDt

banDefen#o;logg / foubemoggenober6omen;enbe
toonbeggeDatgte l^eec renigge bebencgingge altÌ
of
fonbec tontentement baec op De ggegeele faetge aen 'c
'tl
^ofbanDenemarcken toel eenigg atccotgemeni:
motgtelnben. ^elgeec ban
Ëeuninghen geeft giep
opaenrgn €D.te ggemoeDt ggeboectlDoo} eec^ beci*
ftgepDecebenen/ toaecomget notgbegoojlgtfi enbe
boo^ftinelIgaieflepDt ban
Denemarcken niet alleen
nptbelooft/ met De felbe
p?omptituDeggetemitteert onbienfiigg/maecinbefe tgDtenDeinDefefaetfie be-
moigtentoojbcn/ om te mnetbenecn ggeDeelteban ^ forghelycktoaiiopeenfggebecanDecinge/toeltfiem«i
drie hondert duyfent ggelöcHeiiïötgsiDaelDcrii/ toelcs ! fonDebefiDerecen inbe (Cractaeten enDe concerten /
Ite upt firatgte ban be boojfcgjeebe €cactaeten bie boo? fönilSini(lerimetbeclmoepten enbeobecs
acnföniTOaiettcpDtban^enncmactgen/
opbeneer-! itgg bolbomentoacen/geabiufieect/enbetotbefïupt
ften
naaert aenfiaenbe tvioeftcn toojDen ggefuc- i ggebjaggt / atctocgenient te toillen fiienggen ; «ip
neect.
Sil^meDetoegcfonDen ceng»fec ilefolut en/ be geeft bojbetii op ueerftepointt ban ampliatie gge.

É

-ocr page 932-

911 SA KEN van STAET

t666 imi Ü00?ft«c6ec teDoubentoaii/ bat begier
ne/ öie ffln jBajiftept ban
Dennemarcken foUDe
toUlenattaeuecen/ göeöupcenbeöefen <©o?loQ;lj/en=
DcgBcbu^ccnbebatbie Jliaieflcpt ineen enbeöefel·
toepactpetoa? met Vranckrijck,enöeöi«ec^o. JKo.
fukhsi nfet foube boen fonoec engasemem met Enge·*
landt te maecfien/ enbebatijiess altööt lilaeclöchoe
guarantic foobtelepbe/ obKgatoit fuubefönj
men bp
't raaccfeen ban be bjebe foube 6onnen befptcies
ten/
löatguarantiemctbenanbecentot ioufecüatfe
ijanbefelbeltöUbebelcioben/ maecbat met geen te»
benftonbeWo?ben göepjetenbeect/ bat©ianchc0cB
alle töbt tot befenfte ban ©ennematcöen tot mggcef»
feuciSbanbat ïïjjcB/ upt bcacftte banbefe
guarancie
foube moeten bjeecben / maec bat men bp een befenfi'
be ïdlltantlebfe ù/tr» obUgatotctoasi/ (nbat

Jeeltot (icutiteptban'tiflijcit ban 5^jnnemacc6en
roube moeten booiften ; enbsboo?foabeel {jet
derde
polnct aengtngö / bat niet Bonbe bcgcöpcnbat fgn <eb.
oubetotllenbecltaen / batmenaenben J&ontnsBban
^enncmatclien foube mjeten becgosöen / allefcBai
öenenbe ongeballenbteljpbpben ©oilogö foube fio»
men te Ipben / bat ongeljoojt toaö / enbe atfoo fön ieo.
öaec op anttDoojbe / bat men in öefen facfj op Eanben
enöe ©laetfeit/
bfe ben iHontnglj fijn meefiec foube
mjgijenbjecbenafgenomen/ iaoö«ft öpbaeropge»
repliceert/batnkt
anbecii toi(i/nfbe (€cactaten
fijacötenmeöe bat men geenb?eDe honbe maecfien/
fonbecbateen pegelöcfibanbe «©eallieetbentoa^göei
Helt f η ben ^taet / in be toelcfie öp masi ge toeefl tìooj't
aengaen ban ben ©ojlogl) i Dabben Biec obec bet=
fföepbebiftouïiTen gétoiffelt/ inbetoelc&egöebacftte
Babbeel facilitept ombetebenen/ bte öPbp
ö?acDt/ tcacquiefcewn/ enbeoocfi genegentöeptom
alle acccocgementen fnbefen te gelpen megg nemen/
onbecanbevenbecfilacenbe/ batfün€b.be (aetfteo;;
bjeifonbecföntoiboentoarentoegefonben

jKcec-gebacDteï^eec Beeft Bem bojbet onbecBous
ben/ obecbelaflbieOpfiabbe omeenigöe aflfifiemie
tefolliciteccn/ om'tiiöcfiban
Dennemarcken ootfi
te S^anbefn pollupj te ^aien/ tcgeniEi allecBanbege·
baecinbefen ©a?lo3B > ï®aecopBeeftgeacBttefioni
nenanttooojbcn/ batBaec ^oaglj jKogenbe geetne
foube fien bàt fijn €b. baec in ceuffeecbe / maecbat Bet.
tebetmoebentoastDatbetoOleBaec ^oogB HSog^nbe
boojbecupturebanbefen ittoningB/ tegen
Engelandt
enbe boo? be (€tactaten met Brandenburgh enbe lu-
nenburgh
, een foo conftöecablen pactpe öabbe gBefo?»
meert/ Datfijne JlBaicflept ban
Dennemarcken ficö
netoenii be feUje boo? öaer igoogB jBogenbe bechlaetbe
boo.2beaenftenli)thBeptbanbeligue/ inbe toelcfieBP
trab / en bod? fijn epgen
forces, en mibbelen betfcBaft
tot eQufpagie ter ^ce / alle be apparente feturitept Bab
iiie men ineen liDo^logbiefenbe banbefe natup? fion
beffbereren j j^pn «i^b. appacentcltjcfi befe Croon Inat
bi jficijl foube binöen / om in befen petjS berbecjS te boen

bectoacBtenbJtlbe/ foobanigetonciufiefacB nemen /
bat men fionbe app^cBenbecen battec oo;faetfie foub^
fionnen fön / om
De guarantie te fionnen pjeftecen / en-
be bat men om in befen filaecbec te fien / b'^mbaffa^
bcucupt ^uoebenboojalle faetfieneetii foube toi len
Booten/ enbet0öfnoBeBebbenBoefitB belSegotiatfe
ban be j^eec ban
Pompone tot Stockholm foube mogen
aenftellen.

«lÖebatBteïÖeetBecftBemmebe onbecBouben obec
befubfibien/ todtfieBaer]|oogB fllogenbe banbien
BoningBBabbentebsöo^becen/ enbe Beeft feecatcu»
catelijcfi na geujaegt / toat ftjne j|I9aje|ieptban
Dene-
raaf eken
baec upt foube mogen Bebben te bectoacBteui
<®aee op BP ^iiec ban
Beuninghen niet anbecsi Beeft
toeten te becirBte» / banbat Bem boo; befen upt be
geeringfje obergcfcB?eben toasi/ batBetgeenboben
befes hondert duyfent <i5ulbe>i!ï/ ban be toelcfiebc
Belft foube een gebeelte maecfien ban
fes hondert duy-
fendt
ïSjjcfijSDaelbecsi/ aen ben öoulngB banDene-
marcken
gaecljicBii te pieftewn / geconfeiuetct foube

toecben/ fijneüSQjetïeptban'gDenemarcheri jj^,»,, ,. ^
Belft foube öolgljen»

©oojfoobeel nengingB Baec ï|ooöB USogficnbe'^
iïefolutie/ omtrent Bet <Êfguaii?e banljacr
pen tot Toüion, Beeftbefelüe olbaer gctomniun(=te?fr
ceert/ enbe op't berfoetfi ban ben %cr
Colbert bp^fsiw
Coppe/ obetgefetln't3Ftan!ï/ aenfyn^b. obernc.
geben / enbe te geliKU oocö bO?D?csi bie in tonfojmti é
Danbefelbe boojbe ]^eecen üïabenter ^bmiralitepbc
tot
Amfterdam, aeu ben Commanbeuc Verbureh
toacenaf gefonben: USet alle Bet (elbe i^albaerahe»
nomen feerbolfiomen contentement/ enbeijiaig feii
cafiis emifus aen gfiemeccfit / bat baec bp geenlaft bjlett
göegeben aen boo?gBebacBte Commanbeuïommei
be i|eec i^artogB ban
Beaufort 11a beaaStfi-jie te bet®
3eplen / inöien fijn JgoogBtPt bectoactisi foube mooen
coucjjfetten/ gtlijtfiBplaftBabteboen/ bpalbUnV
«engelfcBe met Baec <0o|logB j^cBepenbelVliddelan-
kheZee gusmen te cupmen/ ofte foo gBeflagente
tooïben / bat niet ban een filepn oBetal ban ^cfieeuen
foube toefen becepfcBt om Baec boojtjs te berbolgheB ·
3®ant be intentie toag toel / be CngclfcBe in be
Midde-
Jandfche
-Zeealomnie naetefetten/ maecteghelftcfi
oocfi fijne iKajefieptsi geBeele ©loote/ ofte foo 0200«
tengebeelte baec ban/ al$»men fionbe nàbeponanc
boenfiomen/ fooljaefibe felbe totbebepling/ banbe
boojfcB?ebe
Middelandfch-Zee, tegenjibeiÊngelfcBe
niet meec noooigB toas/ enbe bit te meet/ ombat
mentegensi
half April pjetenbeecbe twaeif «©oicpeit
geceette lallen Beuben/ enbe met be felbe nocövijf
Ooriogh Schepen te fullen bonnen boegflen/ bobeit
begene/ bietegentooojbigBonbecben l^eec llartogB
ban
Beaufort (lonbetL ^ee te nemen. ,

Ip Beeft omcentBetbet5eplenbanBeicio.j®ogi
aSfquabjenabe
ponantjmet toelgebacBte ^eeci^ati·
tog0gBefepbt/bat bitbe eecfic intentie toa^getoee^/
enoetn'tboo;ftB?ebe gebal appacentelBtfinotfifoubii
bipen/ maec bat baec obec ecBtec
expikitebemee-
mngBebanbe i^egeecingjje foube tcactjten te berne^
men/ cmbectuffcBenobecfenbcnbebeboben getoetbe
oibjetf banbe fllbmicaUtept aen ben Commanbcnc
Verburgh, enöe baec neben.ö Copie ban beboojfcfije-
be Befolutieban Baec i^oogB iBogBeabeBeefttegei
löcfi 0BefcB?eben / 't geen Bem op bat fubjett oBemo»
beect toai/ enbe bat oojbeelbe/ batfjjn
<!ED.fouöe
geenftoatigBept maecfien/ om in'tboo
?ftB?ebe üW
balmebenabeponanttebecfcplen/
maec Beeft tege»
IBcfigBefepbt/batorameec feetfiectegaen/ bit ootfi
aen Baec (^oogB lI^ogBenbe enbe be Igeeren Staben
tee ^bmtcalitept tot ^m^ecbamfoube bOo?ftel[en/
om
bec felbec etpjeffe lafi baet op te bebojbecen.
bacBte ^eec
Colbert Beeft Bembo?becboo?geBoulien/,
toatfe|tieBaerS}oogB jilogBenbe fouben berltacn/;
bat ben Commanbeucinbe ì^rijgBìicaebt foube biec-
bengegeben/ al!$Bpbaec toierbt geroepen/ taaecop
geantbjoojt Beeft / bat Baeci^oogB jiSogenbe intens

tentoaecmenbpbegeenebanbe toeicfie men Bet niet < tiefcBeentefijn/ bat gebacljte Commanbeut inbe

ötijgBö-raebt ban be Commanbanten obec be jf ran-
fcBe ©looteniet foube fiomen/ maec bat met Bent
communicatibeboojbe ^eeclgartogBban
Beaofori
obec faecfien 't gemecne belept fpectecenbe / foube tooi-
ben ge janbelt / enbebojbecsS gep?ocebeect/ als! in Der
boo?fcB?ebeBaccï§oogB iBogenbe Sefolutie/ moec
bat Biec ober oocfi foube fcBjijben.

<©nbcrtu(TcBcn fcB?eef be gBebacBte Commanbiuc
bpHaifTibebanbcn
feflhienden befeiupt Toulon,
batmenbaec fieccfiacbepbeaen be©loot/ enbebat
men (laet maccfite in't epnbe ban bie jEaenbt /
vier
en twintigh
of vij f en twintig ^eplen geceet te Btbben/
enbe bat Bp Commanbeuc met f0ne ^cBeepen ootM»
bie toeetfifoube hiaec toefen/ enbe batBembangW-
bacBiei^eec l^artogBbeclcibiUteptenbi alUtfiauw
beBulptoebecboer^ I

iSoobeel albaecbecnemen fionbe/ foo foube bea
ConingBinbefe ©loote ban beel feeccoibate
ben toefen gebient/ «n betojjli fijne J


-ocr page 933-

en OORLOG Sesm Veemghfle BoecL 9 ï ^

ut6 toirtlfieciiiBittieBiie/ toaiSben peber / om figö
' te pgtìal«rf»foo jjcoóc/ bat fecc b»?name)ionee€iKl'
iiiiJDcn baugcootc mtliDcIin foHfiitcecben / filfiï tot ftet
iuT,t;aci:cnban ^?ant>er!$ntet affidcntte ttanecbae::
riii isEee-lupDen/ sBc-empiopeect tc moggen tooj-

JiDaicfttpt bccb ootli {)eanttooo2ben be mf (fibe

prtJOMibaiiijenSJeeE 25|oebecban betere Ceutbojfl ban
j'ijMcnrs, ontrem Ecnlggeopeiiinglje tot een a^eeotfatle
it!i( üan Vrede met Ehgelandt, mascnlüoorcn bietc lae»
ttn flf gacn / Ijecft bc felbe aen b'J^eec ban Beu-
ningcntioencomraunfceren/ omtcbccpaen/ ofbaci:
wpanaocbeentgijeiitmactgueii toeoIjcsiSiÌjaec ïgo.|Bog.
(oiiticn mogjjcn ficbben ·, g&en (nJioubt bacc ban

Κ toasi/ dat de fchultaende Enghe]fe was , toaerom»
tiw mcDcb?cbe ntetalreebc toaere ghcmaecht/bctoiJlc
«w fp niet alleen niet ftaböengcacguiefccmbcboojflagen
' ïiaectoetoegiJfini bienKontngö gftebaen / ftijaon
fooabantagieui boo?öaec/batfeDp Ijaec i|o. |Eog.
bifficiliic& fouben upt xc tocrcBen fijn oD«toccfï / niact
tiopt öabben fionncn gjjeöifponeert toojben / om ffna^
ijirbentieeicpltcitébe conbuim/ onbccbe toelcfte fp
scn bjibc begeetben / boo? te fiaen j ^at bo?betjS be^
fciïlaKlïEpt figij gDcenfintsi luan b?cbe fowbeeflötg-
tiecËi)/aljs^alleentn<@ojlogDgBett;ebenfi)nbe/en om
fijntocujtaenfjaeci^o.jiliios.ge-enGageect/ te {j?cfi
teren/ enbeBaeceeuccilijcbeeiibe tebelijcüeo^ebe te
fjcbujiü-ti-n ; WoiM bat bcfe |19a jcficpt figfj niet göe^
jiuci-cfticrt »iabgljeüonben / foo langlj I)pfic0nfettei
qljcits£r.(^hö)andr beclilactt öabiinbe (€ale/ bfebe
JSoiunnpsaaEngelandt gBeb?upcHtc / ban bat be
bjciu jojuuroigljibube moeten fjjtt/ batfjjn autBocii
tcpt ijiu rp iùuste moeten too?ben getenfecbeeit/maec
bac f^it jiiSai. RU in een pactpe met Ijaec ]^.0.|Si0ifönbe/
gcpjEifSibit:. ; ^ί!)nbe^»o^ben / inatbe balanceeetaen
be 3«:!n / ö8<irtiniiin!i/al!ïaen&Eönbccemoet geocBt

Bcn,inbtcn gaec ^o. ilSog^ petgbietggelBcfesimeec
mocgte toibctbaeren
/ cnbe bat fp'thoogh wilden
opnemen,
tebectïotttoenüat gaeff ban We ganbt
met Btootemagtbp gefpjonggenfoube too?ben/om
wlo: tcgelpenceffttKcren*

VDeeL· ,

flEU u; fijn / bat ggcen ïeben geeft ogegabt / ali om get
tcfipi zobecen,· iBaecfebect fgggefeomen een
tweede
üT/tf
'ibebanbenfelbeni^eet; / inbetoeltfic fön <Sb.
fcpiZKbatbenKeurTOriifyn Broeder berftaengebben»
be/ batfcbertfijneecdefcg^pbenbefe Coningg met
Engeiandt toast geB?oot6en/ 'taffeiiben banpemant
bau be ipnen na
Hoiiandt gabt opggegouben / tot bat
gp naecDcc ban fijne jjlgaie^epbtjï intentie foube tnefen
geinfirueert.

tara Φ?I^eecbanBloemefadàeitoa0ben vieren twih-
^«'^"'"«eBeni'öe i|eet ïfteucbojfi
banBranden-
Irtej burgh tot largii aen geöomen i iKaecfeeiiiijolgenbert
apa bocgUnocgniettc^oofggetoeeftt <©el|eei; SCmbaf»
® föbftic Koninghsmarck foube ban Ijambutgg bec-
uoiHcnignben
derthienden bffcg / enbe optocgg
toefen om epnbeijjtübcctoaettjS tetiomen ; mentofli
nofö οοηιΓΦ niet toelgge-efciairfifTerrt ban be
Confiiten; toelclie be icoon Sweden inbitggemeen
Oo.jloggi-tocfin foube toillenbolgften/ enbena bat
Wl)rl3t!ccc!gctoo?bcnto0jïi/ batgaecïgo-ilSog. met
Denemarckengucpootengabben/ enbebatbien öo?
ningg
/ 'togccnmetDenncmarcken ggeflooten toasS
fcei^ppnpÉcrDe/fo totecbengtmbeele bifcourfTcn ban
be^toeebffgeobecogefepbt/bieoUe beben bermoe=
ben/ bat fp gecciie mibbei fouben binben om bat toectb
têicabetferen.

't 3©jecbt baec re l^oof met oïoote becbJonbetinggÈ
op ogenomen/ bat ban ben
Spaenfchen bodem iö de
Nederlanden ^
fa openbare enbe notabk bpanbftgap

^en l^oningl) ban tübt tot tjj^t feec beng met ig^ë

pet rebibecen ban fï)«e ®toupen / cnbébeeöfuUfiji .e;_

mctfcgeciieopiettingtjey batbaeceenfelutaiR emu^ comnsb
latte bettoethte aen pcbec ban bei©ffiiteten/ omOacc («rbciia
RegimenteneittieCompagnicn foolnfitucban^upi
ben/ alsrinSaceiftleebrtcn cnbe
a©apencn ingoebe Santone
(lanbtte lebben: ^DeUiecbtngljenre ^eecbttoiécben (Cioucm
met feec goebt fucceüi binnen bat üijjihboojtgöefet /
bacctoasÌ ooth o?b?e gljeggeben / cenigyc nteuloe
toetbingDeop bc apcontietep
inDuytilant te boen 5
(©bec vyfthienbagyen foubetoebetom eengeitecaele
rebeue tot
Compeigne fgn / attoaef toel omtrent tien
duyfent
manfouben bpbenanbecen bomen :25(n«en
Duynkercken tosten bJtl onttcnt fes en dertig hondert

maiiin(0ua[mfocn / enbeanbece paetfenna« bie
guactiecenoocDmet bcelboUliss bcfet/ foobatmen
baecingcootegaeft eennotable macgt^bebp
frethen.

^e HSiniflec om Det löu\»e(j)tfitufT(Den ben
ningijbanPortugaelenlféabemoifeUe be
Nemours te ïuhcue
negotiecen/ upt Portugacl obeEgc6«mcnenbeali!on= ^"iJJ
beltcnbtaen'H§o(lelbanVendofmelogeerenbe
I Bab ^tott
fnbiebagBmaenbgn Igeece |^?inie deTutennegfiei^ iwn't
fcpbt/ batöPbetflonbtbatbebiebetuffcDenDaer i^o-
H^ogienbe €ngBelanbt bleef gapeten op foo gteprn DeBanüc
biffccenten/ batl)etb?eemtfoubef0n/batbfetotgecn κοβ»»
be(iuptfoubefeon»eng{)eb?agöt too?beni ©eifoning
(jfei; ban ratvojt gfieijabt gcbbenbe / Dabt aenfionbtss
aengfiebactite ]geecbeTureiineggefepbt/bat gaei:
^o.^og. liaintflecsÌbaecbancommunitatfemo^fi
too?bengegeben/ fuit&$i bat men albaei: feec punttuel
gingB in be boojfcgjebe communicatie / ban ai 'tgeen
tot be iianbelingi) met €ngeianbt fpecteeibe.

USen geeft oocfi ^ebert ben Sieec ban Bounihghën

„ ^^ __________________ _______________________gfieabbifeect bat ben ^eec bon Beverningh ganbeien'

too^üctï ob£t te naen;ï§p geeft geatgt bit aHejSfo bol» | be tot Cleef met be^ifftgopfBtfte/geen conferentfeu
bcmentoeltectnteiitiibangaec ï^ooggHöog. inges jaltoojSmctbenl^eecVatiejiEnbopébanben Jftonfngg

gfnteggenjSbtn^toettoietbenggeplceggt/ aljSinbe, alle umbjagie tee biet occafie albaec opggetoabt j upt
aanbenban
OverMaze j enbe tot Oldenbofchtoasi, alle'tggene gem baec opbejeggent / enbe banfjjne
egefcgicbt / bctoölemenbcfloot/ bat bie nfeton^
i JKaJeficptibillicbmatiggooibeel omtrent bcefegge»
brtnomcn bonben tgn / fonbcc toelatingge / jae oocb baene ffncetatte ggecappocteect toasi / bonbe gp gact
niet fonbec toe boen ban ben Ifêcec ^acguiji de i^p. H^g.becfeecberen/batbaecmebecotuemcment
CafteiRodrigo. $»lecopfcgjeef b'©eei: banBedn-1 toierbtogenomen/inbeaenbetoaetgeptben'iggeett

nr-n IK^ »·«<»· »i>Jl»enr Ila.ra.-.iinnl·. aflarmeevhe/Ιη<<ι» nifhttiifoIrfKn

b'l|eet Beverningh afflrmeeiibe/l niet gettogffelr.'ftp
geeft bp occafie ban befe ftnceratie bonnen mectben /
bat't ggeen gem toa^ggefepbt ggetoee(lbanboo?gge«
toetbep?etenfefeccete confetentien niet foo feec gabt
geftewit op pofitlbe abböfen bie aöuf ibciötft Wen aen^
i^ggg gaen»

ban Engelandtijabt ggegouben / maer alleen op fecCf
gecenbagg firli ggebonben inbe Caemec banbett
ifteeceCeurbojft ban
Brandenborgh , toanneecnac
gem/ enbe fonbi c fgn boo^loetcn ggi. batgte Igeer Vane
ootbalbaeroebomentoajü/ enbeinp^efentiebenftine
Cgencbo^neliithe ^og^lucgtiggept enbe benp;in0
banAnhaiteeniggetooojbenban Cibiliteptenbe an«
bece ban ggeen impoitam(e tuifcgen gaec boojggebal^
lentoacert/gebbtnbegp
ffieerbanBeveming nteton»
beclaeten banbe ggelegentgepbt ban befe fortuite Befe^
ggeningge qenbe ì|eec
Colbert benniffe (e geben. Ét*
gab te geliicb omfangen een miffibe ban meecgemelbe
Igeec ban
Beverningh bit felbe ionfirmeecenbe / enbe
nabet betupgenbe / tjat gp niet alleen geen fecrete Coni=
fecentieM met be HcecVahe maec geenbecganbe ^om>
municatie / nocg bp monbe / nocg bp gefcgjifte / notg
fclf0/ nofil/tt· iuterfi^tam/rer/imm inetf^i «SbeletOÌ
Cleef gab gegouben / nocg eenige ontmoetingge aljï be
»)00?gger0ecbe ggegabt / enbe bat gp beefe toaergepbt
fngaec
]gO;|II3og.bergaebetinggegab aaigebooben
met €cbe te bebtftigen/oocb aen be lacere
Eflrades bol·
ggenjïgaeclgoogg jHSog.goetbinbengabt bebent geo
maecbt ; cnbe geeft gp 3^eet ban
Beuningen giec mebe
ampie floffen enbe m^bbelen ggegabt / enbe oocbfon«
ber uptfiel emtcent alle be Igeeren ilSiniflerii / enbe bie
ban fijne |@aje(tepbt;$ Staet fo;ggQulbtggIgcb ggc::
bjuptbt / om te toeten ggeene ban be uoo?f3 pjetenfe
fecteeteConfecentienabufibe aenggeb;aggt / enbe
gem boo;ggetoo;penbt}e0/enomta)egg te nemen


-ocr page 934-

«diö

9ΐδ SAKEN van STAET

gaenöe foutiin mogi η fön ceeeben / alsi toil boojtgcÈOi
mentoatÌupc inQutetuoe^op gfjebetit tee occafteban
uptggeficopbegeciicijten banbatDet^ngelfcOe eenige
onöecöanöelingtjban ©?eDe m«Daec
De öanöt gatten / in be toelcfc be J^eec
Beveming foube
toefen gfiemengt / enbe bat
't geen Ijp obecgefct)?eben
Dab ban blacfjtcn obec fecreete confccentien gem boo;«
gctoojpen / toasi om efclattciffenienten in beefen upt tc
lochen / bJeltlte tot btfftpatien ban be boo?rc(j2ebe g()e'
mepten / oocfi tot betnoegen gegeben tpacen/ fuljc bat
nun(etanöeciïtebecfo?gOenfcDcin te fön ali bat öct
goet bectcoubienbat ijecflrlt taati / enbe boo? Dent met
beele ceUenen fecc ingefcüecpt toai/ boa? actificten ban
bea^panbcn bte baec toe fcec opentlöcH acüepben / niet
gealteceectbJfetbe.

^cïUeeciïiJtj; lofmee|lec Zeeftadt beijuammet
be iongfïe pofl ffiebetom 0|b;e / om baec op be amplia^
tie In be
Guarantie ban btcn Stoning al.ö mebe om fub^
ftble/omöeaijcöenban ben ConfngO fijne iBeeficc
te Eanttó in meec fecutlcept te (icllen / ecnjlelycfe aen te
gouben /alü op tbiee faiicn / fonbec betoelcfie jct te ge:=
baecUjch foube fön/booi bic USajcfleptfigfj foo bette
tegens d'Engelfe (n te laten/ al.ö met fjaec Igo. jlEog.
toasi geconbcnieect. b'igeecbanBsuningenöeeftöiec
ober 00 nieubJii becfcBcpDe €onfecemien met gebactjte
fêeec
Zscftadc gcf)3b/ in be bjelthc fijn . bte tonfiben»
tie met fjem Beeft gljebnipc&t / bat Ijp niet alleen aen
ben felbenbectoont Deeft be octginele iBifTiben begel-
fenbe fgne la(ï / maec oiclt öeeft boojgftelefen öet bec?
baclDp tiem ggeljouben naec fijn jongfjfte becttecB upt
Coppenhagen ban alle o^bje.ti / enbe aenfc8?{jbing()en
I)em febect bte tgb toegefiomen/gp nam upt alle befelbe
toel oogmeccti / bat men ggebuptenbe be negottatie
met liaec
i^O. JlKOfl. boojgaensj Dennemarcken b?p
Ì0 at fiaet ggemacclu i)ab / ban batmen albaec ban be:
fen i^onfngg niet alleen allec{)anbe meefl boll^oomcn
tontentement ontrent be ettenfie ban be
Guarantie fou-
be obcinecen/maec ooc&eenigfienoteeblefubftbien /
bieinbeo^bie^bienaengaenbe ggegOeben toiecben /
ftegcootop
vierhonderc ofte hondert duyferit ^iiCICc
&aelber0 / ofte tenminflen foo beel bat baec upt
twee
duyfentlSuptecjien vier duyfeiit ©oetöntgten onbeci
goubenfouben bonnen biccben/ enbe bat men (nbepbe
be boo2fcD?ebe pointen ficö eenigec maten fonbecbe op
eenigòe bifcoucfen obec befelbe boo^gOeballen /
toelcbc tot engagement ban beloften uptgebupt totec»
ben. ao^^ffialben gt)catl)tI)eeftbatomtcent bUintf-
bent buegen.ö gacc l|o. H^og met opmectbingge bienbe
te DanbcUn / enbe öeeft ban be eene föbe gecontinueect
aen gbebacgte ]^eec aen te tnijfen bat Ijet ^attflcecen/
enbe erecmecen ban be (Ccactatenmet ()aec ì^oogg
jpog. puce enbe fonbec eenigtie ^onbitien ggcjlooten
fjjnbemetbeminfte tjjtüptgeftelt / ofte ppgeöeuben
moggt b)ecbcn / om eenige bifficultept / bselcUe ft)n (g.
omtcent be bao?rcD?ebe potncten albaec foube moggen
bejegenen / fonbec niet alleen opentli)c6 aen fjin tooo^t
te manrpscen/ maec ootl^ niet fonbec be ^oningg
ban ^ennemacthen enbe fijn iftgcben tn beeie
inconbenientenenöegöebaecjStcfnbolbecen/ enbe te
CÏponeten / alle gct gbeene men toonbe in beefe te ap-
pjeftenbecen/ fonbec mibbelec biöle ban pcmanbtiS
ijulpe enbe appup becfeet&ect te fijn. igp Beeft oocb
aengcbjsfen
batandcre baec ban fobanigen uptfiel om^
tcetit btcn ConinoD enbe ooclt omtccntlgaec ^oogg
JUDog.totpKiubitie ban^cnemaccbenfoQbcn bonnen
balibecen/enbeljeeft gljebacljtc^eetbien aengaenbe
fooöpljcm betupglu Ijceftfoo bolliomen gftcpecfua-
becct gclaten/en bat öp niet tbJöffclbe of foube bp fijne
bepefcfjesi na
Dennemarcken pbeclücfe ucgecen/bat be
ïïatificatie/enbe cvicutie banbe boo?fcl)?ebe €cac-
tactenin gecnigfiec maniecen -gljcbilapcect mocftten
toecbin / maet Ijp ftccft banbe anbece föbe mebe glje-
atljt iioo? benbtenfl uanbe gemene faetft / enbebfe
bai»Baec i|o. iBog. te fijn / bat ban befe Contngij acn
iDinemaccöen foo omtcent beboojfcfijibe
Guarantie
aie anuccnt be fuüfibicn alle meed caifonnabel conten^
temcntfoHbe mogen bjccbcn gegeben / niet alleen om
alle naibvnc&n omtcent uptfiel in'tcatifit«te« ban
ban be iCeactaten bjeglj te nemen / bat mfffciiien ntm '
gcoot fjabte fjjn / maec boojnamemiijcb om ffin

Ërcöcre
nöe
SI ban
Ztefiaìì.

^etinfn
Ben met
öefeltoe
ιίη (San
matit

jsaajeftept ban Dcnemarcken met mcecöcc pjomtiiL

beenbegljenegentljcpt tebocnconcuccetcnin 't nhem
tn nachomtnge ban bc mcergecoecbc®rattaten teS
be
oJngElfcljemetgljcmeene niacJjtuptgcbocctfoZ
toccben / enbe öeeft
l)p Itjeec ban Beuningcn Dien acn,
gaenöe te biec tijbt niet alleen fcec fön tocitb gcniaetht
om alle be l^eecenban fjjne
USaicttepDtjï 6aet enbe
iföimiiecöbatfelbetebOLncoiifibecctcn
ι maecfieEft
tot bienepnbeootliineciie aubienttetoelchcnlit booi
giliecennamtiïbatöglKDatitöaboin öaccfóo. mm
complimentban banclifcoofngöe
ouecöcDedarric
tegens Engelatidt
afte leggen btenConing op bat fub»
jectonöecöouben/.enöeöceftfijn .«Bajedepthtm bc·^
tupgötbiefaecHet'appjejenbecen / cnbeingenccaele
gocbetecmentocgefegt/ obanemeefi faboraületefo-
lutietefullenncmcnop be p?opofitienban bcKeèce
ZeeiladtialjSfünjjiaajcltcpt eenigöftntjSintcbenfou^
r bebinbentebcöooren/en batljemöie boojbeécicbe
! Lionnebeficnbtgljemaccljt foube bjojben.
©pfjjn
tomplimentban bantlsfeggingöej f0 onbecanöecen
! öctanttooojbtbanfön iföajcftcpt göetocejl / batfi»
met Bet becWacen banbe ©o?logB tegöenjS €ngelant/
gebaen öabljetgecnban tbcgin benben<©o;lagtuf-
fcOen ijaec Jgo. üiaoj. enöe €ngflanöt/ bp ontftentcnli
ban een goet futcesi op (©ffitien tot ©?i£be / fjjnimen-
tie en cefolutie toasi gebiceil / enbe bat fön jjEaiefiept
bic eecbec foube Ijcbbenboen cfclaiteren / bp alDleii
föngeboelen niet toaece
göetoCEflbat öetboo? {laet
^0. iKog. befl toaiS bie upt te ftcllen / foo langB be ©je»
be booi fön iBaiclïeptiS bemibbelingtj fcöeen uptgöe-
toeccfit tebonnentoojben j «©ai bcjbccjS Bate ^o.
! IBog.ftonben becfectliect fön bat fön Jilajijtipiitit»
'tuptboecen öanbefen (©ojiogBallesi foube toe&jett»
genbatfieccbenbonbe om bie totgöemmi cantttvte>
ment enbe mcefieabbantageiü banitaec
l^o. lïog. te
boentecminecen/ enbe pacttculierlych omtcent al«
becöanbe oubcctuce enbe onbecöanbe ingge tot
atcucatelöcbenbeftnceeclötli ban föne- föbefout
«p?e·
ficecen /
't gBeen Bp i^tec ban Beuningen gefept Beeft
bat Baec Jü^og. punttuelöcb fouben naecbometi
banbe gaece/ ban göeenbemacfcöe^ baec omtrentitt
eenigec maniecen te fullen boen / alisi inconfo;mité bart
't geen bp (€ca(taet ban 3Blliant te bien aengaenbe biasf
nebec geflelt. ,

31nbe publicatie in €ngclanbt gebaen tee oiiàfiiSui
ban be g&eclacatie ban «©ojlogB binnen J^acftsi aföuti- ((^«1
bigöt tegen0 bat fööcö·/ toiect albaec met toat indigli-
natieaengöemeccftt bat b'aengelfcBe al tefrtc tegBensi '
be befeenbe toaecBept aen befe^Sa jeiïcpt enbe Baec
HSog. mancguement ban gBenegBentBepbt tot
batlbenboenimputecen/ enbebebecblacinge banden
l^oningBban 3@?ancltcötHbp betoelcbe fiiite jjBote-
(tcptinbe pactöpe ban Baec J^o.iBog: tcabt booï
een nieuto cetacbement ban accommobentent teilben
boenpafferen/ tentoaecbat
letacbemctK fgnfonw-
ment in be ongenegentBept banbe ConingO ban «f n*
gclant om be J^^ebe te gBelptfi met bie Ccoone en Baec
j^o. jiBog. / enbe be anbece Baec »©eallieecben te tcat·»
tecen/toant inbien men baec toe finceec'öth inifinglant
becflaen Isilbe albooren boo; continuatie ban (©o?logB
befaetben In anbece
(lactgecaECöten/foo foube om 't
geen
bie Ccoon met «Sngclant te bemeleren foube mo-
gen Oebben
/ bé ©jebe / fo beel Bp becnemen fionbenfet
eenbaggecetacbeertbjecben. ^

(©pföneinftantie/ om ban baec aen Baec SB®· s^
tebocncemittecenbe
betoUfte driehondcrc duyfentOWj^
gulbens J^ollanbti geltin afho?ttnge ban be fubttbien I
bie Baec ban bien €oning tompeteccben / i»ag bisgil
öacBöanbe boo2lebcnpo(lgebifpanecct/ bat bie Beft
^0. jpog. bp pjobifte boo? be helft foube toüCBe«n/ Γ
betopie alleen be Belf £ banöaec jBeg fut^f^ojn «n miff» j
'©enemaccben contant betaelt&iect : $!PBewB«f
obec geblaegtbp alle be Ijjeecenban fönjïïajepiipöt»»
iïaet/ enbe aengetoefen/batmen niet alleentew-
nigft cefïccie ittaeibte op be gcoote enbe ftoace βορί"'
bie bp Baccio.iDog. toiecbinöBeb?afö«n / ««


-ocr page 935-

en OORLOG Sesea Veertighfie BoecL 9 .φ

be temmobfteptbie menBabomBem tefecoureix^ i6(iJ
boojbegcoote armature/ aengeftelt tegensiben ΒϊΡ··355ττ·«
fchopvan Munfter, fionbegeacBt tooiben^ilte bege»
cufiBept te Dcbbtn bie in bufbanfge faecBeincibtlfttW»
I)^tHonbcïoOiben&eire|»P:®e ïeec be LioünéjgKefl .
baêc Ben^enjS aett b'lgecc ban
Beutiingeh gBefi^i/
bat bie lüajeftept foube Bttnneit btcftaen batmcA géett

öocBban Dennemarckenj en&ebatBpbftaenbéi^c ffif*
Zeeftadtboojmiffibe/ nebensbebboifcDièbeaWplfi a,onne

VilUj«,hqH,lqu,fTcitxt qüti,fnt^ fiab bOètt tOitetÌ/0« nictffifi»

àEn Penneroarckeiifoobeei mecc cùntentemcmicge-
ben/ maec
BpBeeft geacBt/ onbec toelgetoéjlittbött
Baecl^oogB HSogttemoetcnfeggen/ bàtbft {^ttln
feec capitael toajS/ enbe batfeen
Garantie, telaMf
fjjnbetoteen fficactaet/ enbebiettchbeombatteböert
obfecbecen / nietftonbe beranbecen beconbentfenfn
Bét (Sractaèt influecenbe fonbec pacticuliece feetoils
IfngDe banbe comcaBenten/ enbe bat bfcji toecblebèti
mocBt totcben bp 't geen omtrent Bet maecBen ban be
©?ebetU(TcBen Dennemarcken enBaêC i^OOOB ïKOi
enbetuffcBen bie iBaieftepteube Bate l^oogB iHSog;
bjaif berbjagen / enbe bat Bet boo? bfen ©oningO feec
bebencBelöcB toasfinbe macBtban
Dennemarcken te
fteilenbe continuatie ban^^oMogB naebe(fdfj$goet;
binben/ enbe nocB meec boo? Baec ^oogB iklogcnbe
optoelcBec^ fubfibienbieten gcootebeeie foube toec»
bengeboerti enbe bat Bet oocBbooj
Dcniiemarckeit
t>efo;gBlücB boajïbefelbe faculteptaen B^ancBcücB
enbe Baec ügooeB lElogenbetegebeti/ fobatbitgroo«
tenpointt op Bet Capgt tebjeAgen/ enbe fob gerébee
Iticttintetotlligen/ meec tcabecfenenbebif^utettfone
becuptftomflBonbe beroo;faccBen/ alsicòHtcibueren
ombefaecBeop beboet alcebencebecgBeftetbttè boeti
tecmfnecen j ^efe fgne rebenetj fgn gBeapp^eBen^
been aibetoiecbt bp een ttoeebe fcBlöbepj» β«ή bé
^eere ZeeiiadtgflemaecBt bat baec aentoièct geöefe^
teert.

^e lieec25aronban Bloemendael Beeft betómpfif jsotort
mentenban conboIeancietoegenjESbe i^eec l^eticbo^ft ssiatmftt
batt
BrandenborghobecBetafllecbenbanbe Coning=
ini^e Hgoebec/ aenbe ConingB/ ^oningfnne enbo
bie ban 't 4i:óningBlücBe Bup^ bie lueech afgetepb / enr
be maecBte (ïaet toebomenbe tneecB ban baec boebec?,
om te bertreclieni

^ljjbingen/ bfê albaec upt Weenen luaten/,
itia^men geen getoacB ban bat
béKeyfer ficö tot booj^
béelbdtï Münder foube bjilbencoecen/ gelijcii mett
oocBtbtnocB toe niet bememenBonbe/ bat eenigBe
banbe ?^uptfcBe ^ojflen Baec met BemfotrtKntoif*
leittfM^n. làentoajÌÌoot&notBinfeec goetbectcoue
tóen / ftatì bat
be sle{ieètW|ö «aft s wedeh geen pactpé
foubenBiefen/ ÏDcIcBbfe «scbiintomratietioajEiimaec
befnfojmdtien/biemenBabtet
Stockholm toaecen
foo feec abufif / ofte biemeft gaf foo tocpnigB finireec /
bat nog met be iongfte b^ieben op becigt aenbeU^inff*
terjj ban bien ConingB albaccgegeben boo?Baecobec
geftB?ebentod!i/ b&tbenSoWngfiban
Dennemarc-
ken ncB
bpeenfecceet ($cattert(füóbe jStoeebfcge
^eetenfepben) (jBe-éngageett Babïnet
Engelandt,'
enbebatmenpjétenbéétbêaóéUlftötfcBtfngebienaene,
gaenbeteBebbeti.

©aectoactn totToülonj bolgeni laeiflfngeBiïi
men becicBt /obec be
achtien ban bej$ ]^onf ,9CBei>
pentii fiaetiom ^ee te Bonnen nemen/ maet Bet
foube tot BAiflfêaert oenioopen/ éecbeanbete SSepl
ceebe enbe alle bannoobigBébeBoeftenbecffenfoubeii

^en SDmbafTebeut; Hollis Ua^ nofB tot Farijsj
enbe be veerthien bagen / in be tóeitfte fön ^omeftfc- * * '
quett fepben/ bat Bpflaet maecBtetc bectcecBen/
lEQiecben ban tgt tot t jibt gemuttfplf ceect.

^nbèfe tgbtnateeie onbetj^nbelfitgen tuffcBen
Spangienittbe
fortugael, boóimebfatfeban Enge-
kbdt
hoo}be mcnbütttet b)ait àfeeb^cben ; Sin elTeti
getelbatfiet ï^tiJÖéïÖCB bart
MademoifelledcNe^
mours d'Autaile, met Portugael fOUbe
bOoj t gaett t
<ʫbel
«ft»lflriDo![>ban Laoii,na söloeb-öectoant-

,.u fïiefflbifommim han tomante tóric-

fidHBOl&oeningfiebanbe fCtactaetcn 0{»ϊ«Γί Croon
cceitffigöeei»»IT«e"cnbi?röt eecmein Beneficie
itunöeetiKrt öO^wefteett mofftcM lOÉtDeft / maéc
oociiaftuiibe àljSeert QÈörtltetiattfuöfïbicnainDene-
marckenteilDeDoenertifommÈölÉöaiei: $|ooöt)
Höd.
wöeeecffeöilêmaertbenuan ben "©O}lO9ljimt€it0e-
ianbtmoclfcn dficfutttcéctteiitOertf Böiien bàttìaer
@οοαΙι DiogDenbi; ufct ùtieen betielft
m\ b« jflibftofm
aen ©innmiarchcn ban boen afbecbonbén toaecen
te pjifleccn/ mamcooflibooibte ίP9Jei|ί£ptίencήu{-
«aoiebanatht gtDêepEnfortbecuptfleite fiéboftioen.
jBenficcftaittgenomcnbefitebenen ain fgtt iföéie.
^pt boo? te bjenoen / nia«
be tòQle be i^tet Colbert
cenioOe Dagen baa ^t. <©£tmafn afifetti toaüöïiE-
bjccft / foo ijceft baec toe fitö ϋίέη ijicarie ftejjjefenteert
al^opgifleieni cnbe8puemocfefböiec|iontna ^f.
«©ccrtiain/ omtebetnemcn oftWetóaee oDenomin
toatf.

i©nbertu|TcBcnonbetlfeti)pnfet bcfe faetöe «nftc-
lijcfi
utctïcen / enbe te adötf» t^ fnflftcten bat fn eea
fooofootefafCBe/ alsibefe/ geenbifficulteptoititcent
een foo matige fonarne {tc&oó^be gebonben te toccben /
maet men fepbe bat bfe boo?namcnlöc6 ontfiont om
batbe
caBvande Coninghboo?temBoutfementenge-
ttbiiDtföttbe/ iHcentgbtbat men feecöeel Boften Bab
gebaen/ i^be notable mtbbden ban ben ^Koningg
Ö002 ceflatie van de Commercie, toepnigft tcnbcec-
bcn/ maniquememen ban contant gdbt toaS/
batecgtecfóogaeft menbe cembourfementcn beebt
ceffecen fn gtoote abunbantie baet moeft ftjiti

^P l)eeftoot& nietonbeclaten infön aubientieaen
bfen Confngöte boen confibeten/ BoegcootefrceiT''
be hollen fiaei; i^oogg j|Igogf)ettbeop{)derggenomen
gabbenoth meec potentaten tnbe gemeene pacttjjje
tetcecften/ cnbebaeibooibejwegft omöettoeccöupt
te boeten boo?f0n naajeftfptfaciibecte maeriién/om
te meec genegentgtpttebectoec&en/ omnietaiteenin
befe piomptelgcfe Oaec i^oosB naogfjenbeoii Bacc
bectoatgtingBeteboIboen/ maec oocbbepjo^bfitfen
bienaebecre bùengabombeteftebanbe fubfibiente
bo?becen met goébe inclinatie / om bfe te gentóêt re
oaen/ teboen «pnemrà/ Bpbecnamfeiel/ hatrtltn
inbitbóenbanBaec ilooöÖ Jlsogenbefeetgoêticotti
tentëmentnam/maecnocB niHtoatgoeeteffiett Bét
in'tbctJo?bitÉnbangeltfaetftenfiiübebbö?tïïettiO[efi/ f
ibant bie fcBeiKnbaec taey te fgm

«i^mtcentbee^ t^t iaag ootlt tot «ÜettttaM
getoeeft/ enbé Beeft tot fönïmiö^rtbetnomenbatHöé
giftercninben «taebtbanbet» ConittBinjeenbeHtefai
tien op fOn nabcc ftiftantie tot Bet fticnecen banbe btrtte
drie hondert düyfent aulbeHtoaji gfibSUert/fOObat
niet ai)bec^ Beeft Bunnen boen / a(0 be igcec be
Lionne
t c bi fponecen bm bfe Bupben bejü na mfbbag$i (ebetibf g
femaechen/ bat fijn «Êb. aengcnomctiBeeff·
_ öoninoB Beeft op be pjopofitie ban be ?^eet
S
Zeeitadc ingeldilUcBt tot bat be ^Ictebanguaraticié
eii et foubc e]cp?e|Telöcftin Bouben obligatie toe rupture,
Eïiietit tegtniSbe gene / bie gcbnrcnbe befen i©o?logB met <!f n?
gelanbt/ bc Éanbenbatiftin Ifêaiefteptban Dennb-
marcken, o^bec toat pjetert bat Bet foube mogen fgn/
foubeaentaftcit/ maec becftontbat op'tgeennaer'c
fluytenbaneèn ©jeebetot confecbatie banbe felbe
becepfcBt foube mogen fün/ naebec moefle tóecben
gB^conbenieect/ en bat omtrent Bet maef:Benbànbe
©ieebe/ ÌiP'tgeénebe €ra«aten inpielbén moeft
beiMèben toetbett: Φί fnbfibien aert ïiwnrtêtrtaKi
itcn betliheecbe mett foo tengS baec geen méetìrtt ap»
P^eBetlfie baiteebfQé inbafiete ^anbe/ ailïbbb;
boebias; enbuptenbatmennietgtàegB toaiiömbe
hant
iQ de beurs te ficetBen / foo ttJiibe men conffbetef
ten/batBetfüntettnban be felbèfiAflbten/ èftbebe
àcmatu» baie opto boen te 3,anbei anbéce (bute
mogéhimterè»,enbebaertìebén^balf{)tt jp^feft^t
ban ^mttmafctBimmetrdtiepget) macBtétiUntèt;
be fuBrtbteb ban Baét ^óDöBÏI^Senbê/ mrtfe met
beacnfiéiilötBBepbt enbemacBtbanbe ©jlrttenenbe
^attn mt ÌK bseicBe Bp toa^ gemsaeeen / enbe met

1;

-ocr page 936-

p20

3 6 66. ftpa{> ban bcfe ^jinte / Saec fouDe eci^pten na$c
___ febon.

canins geccitcccettie foIUcitatf e ban ben Usec ban Beu-
eonfeii iiinghen, ombanüenföonfnoö te oüttnÉcen öat 6«
ïjoiufommebanbeijcblufichonderten twintigh duy-
jHjjciS. fent SïöiiljcDaelQccii / aenBocc i^ooglj iBooö«nlje te
ücnsact 0geIgCBrònDci:lan0{)etupt(iclobcc oOcmaectu foutie
«0,^380. inogjn toojben/ Jj«ft epnürtiJcü Dat fucceS eDeljaiit /
< bat 0i(leccn Doo; be ^eece üBettQutbe Lionne gem
inajüatneD^fepbt/ èatbaec toealceebe bp 3t)n
jiaaieftcpttnacenogegeben/ fuicliiEibattec niet^i re-
(letcbe/aWöetrt ontrent b'eïpcblticbacc op oeboloöt
oftctebolgen/bpbel^eecCo bcrct infojmccen/ bacc
toe Bp occafie te bccgcefii acfotljt Öeeft / enöe notö nae^
tiec foube tcat^ten aeii te tteffen.
scertait 2ieeftadc (outfnucctbc in Bet aenbjenöen

infiftwt DflnflUêrnoflöelöchebebotcen/ ombien ïöaningB tot

üpiJcii IjitfnbJülfflBenöaneenigheafllftcntie van Geldt, te
micnfa bifponecen/ enbenaicbat3)n€b-baecoberbe i^ee®
amitEtie ten,}iB{ni(ïeciSalbaccmetal emccfi 6racl)ti06e tebe»
»iuiacit nen tee Intentie ban 39n|©ce(l€cbicncnbe/ bietoeeclt
Boebccom tn Bet laöDüe Babbe onbecBouben / Beeft bec^
focI)t/en6c foube op Bupben Bcöbcn een ttocebe aubien-
tie up ben öoningB / om ten booifcBjeben epnbe naer-
6ccin(tant(eteboen· 5©2igcccban Bcuningen B«ft
3iji»<2ö.öP3iirtbetfoet&in befcnmet alle oppojtune
officien^ljeaffiflectt/ ntacc onbecbonbt upt alle Bet
geene5imt!cb.enöeBeminö2fen bcfegenbe/ bat sljn
«Sb.pioblftoiteliichntetmeetbecalsi een
dilatoir anc-
woordc
foube bcBomen/ banbatsü'ne^ajeflepbt b<
iecuriceytvanDennemarckentecBactennaitì/nebenS
bicbanjfini^ijtii/ maeci)oo?a($i nocB niet Ëonbe
bccllaen/ batbaectoebeOoo?fcB
?ebé ^ubfibten feec
MoobigB biaecen/ oot& bat bie be fIcgeecfngBe ban
^lacbenbecberfoubemogBcn
irriteren, toeltfie men
tot meecbec bcïfeechecingBe ban
Dennemarcken noo-
&fgB£>:f*^PbeteacBtcn/ te minnen / αΙί$ te becbjeem-
öen/ fullcnbe fn toepnigB tjjotii toecben ontbet&t/
toeIcBebe finale aefolutieoanbe^toeebtfcBe StegBe-
cinge foube 3itn / omtcent B^t gBeBeele beloop ban ben
€ngc fcBm^OilogB/ enbebaecmebeofcafiegBegei
benloccbfn/omobecbie infiantieben fgnu^ate:
fi«pt ban
Dennemarcken naebec te öiltDececen ί
Haen tBdbe albaec bettcouWen / öai ban bie
Bant niet t' app;cBenbcren toasü / Boetoel bei^eec
i$eccctaci.«
PuiFendorf, toelcfee öe^tocebtfcBe faeben
albacc toaec nam / imnibbei!$ be ïjeec
Konïnghsmarck
notB becbiacBt teiecbt / tegtjen0 een {|eec ban aenfien
aen bat 3^of gBefepbt Bab / bat BP Babi tot nocB toe ben
Söoningö iietfeecBett / be Croon Sweeden foube in ύΦ
feif^ intereffcn bccbtpbeuj jifêaec be isgle men baer fig
foobecreiniietmet Denemarckeni foofeonbeBpniet
feggen of baer op boojtaen ftaet te maecfien tpa? /
Boé-
üjcl Bpi oocfi ban be anbece jpbe niet toilbe affitmeccn /
batnieninSwcdenbienaengaenbe ban mapime foube
toeranberen.

ï^et€rattaettUffcBenEngelandten&eDenemarcken
bat mentor Stockholm aen Den ^eeciPcanffBenSEnii
baffabcuc bcctoont Beeft fcfteenfoobeel menbetnemen
lion een projea gBeboee^ te Bebbeu/, ober Bet loeltBe al
feer berte bjajï gBcBanbelt QBetoeefi/in tie iBacnbt ban
Odober Ufïleben.

(Dbet twee berbere poincten ban ampliatie in be
ani lm ^cte ban guarantie, üan bien Stoning ten beB«be ban
tie (iitie Dennemarcken, boben/ bat alteebe toe gejiaen bjaö
attcöan fcBeenDcmnictbateenigBeffentieel biffecent beflooibe
«ugmn te jjctitipben / toantbolgBensibe nabete cpplicatie/
tóelcBe be lacere
Zeeftad aen'r cene gaf / foube be mee-
llingBe fiill / bat
Vranckrijck ficB bp beguarantle foube
berbinbcnaen
Dennemarcken, ootlinacc't(ïupten
bànecn b;ebe tep»ftecen aftijtemie boo; cuptuce/
(nbien
Dennemarcken tec oojfaetBe banbc berbitti
teniffen met Baer Ho-iiao.gemaecBt
/ boojEngelande
«oiett beoo;logti maec bebop ligtelijft ban be cene fpbe
tebeb}oeben toae/bat b'^ngelfe aubie p^teuïten/tot Bet
})al(tecenbaneeni2^o;IogB/foubengeb}Uijc{ien alji

uoojftBjebebecbintenifT?/ fulleni>calU B^c sHeemupt

ben Boofbebanbicn gfiebaen toai / bp be bjebetoatrcn .

gBcaboleen/enbebanbeanbereBanDtniettebecW-

ten / bat ben ISoningB figB fonbec eenigBe tetipjocaue"^
tot
eeneguarantie met cupture tegeniEngelandt foube
obligeten/
tx^mmoquicaufa -s-i/irifwi» , EnghelatKfc
ben Φ0}ΐ0ςΒ motBt beginnen, ^oo betttoube hp
bat bé l^eere
Zeeiladc toel bemcrthte batter ntcct
feturitcpt foube fgn / in een
guarantie bp 'taengaea
ba η een b?ebe in 'tgBemeen op te recBten / tot be toeltbe
ittenalbaerfigBgBcnegBenberbiaecbe / eljtfneeniahe
fatiiifactie opffln boojfepbe boojftel /ban ampUatie
ban be bp befe |l§aic|iepbss berleenbe
guaratitie.

^et derde poinct ban ampliatfe/ inBoubenbe bat
men geen foube mogBen maet&en / fonber bat
Dennemarcken bc bommagement ban begijeene/ met
Deb]ettBemcnini@o}logBb)a$i foube Bebbtn bebon>
gen / tna!$ niet confojm B^t (Crattaet met Baer
Haog. enbe impiiteerbe bienuolgeitbe geen epftB / otn
'tfelbe(Sractaet gBeguatanbcert / maecberanbertte
Bebben / cnbeijonbe btrflaen tDOibinuptbiereben /
a(j$ ootB om beeie anbere niet gBeatcoibeert te bonnen
toojben.

bernam bat Betbe l^eecett Mini^er^ bah

Dennemarcken in ben Haghe onttuft ftabt / bat {)p6p
fÖnfcB?ööenjSban bcnfeseiitwintighften febjuatp
lefileben / BabbebetitBtbatbelgeere/Zeeftadtitiera
bifite boenmaeliS aen Bem beo? fijn <Sbel« gBegBeben /
fiaöbietiiiatcnBabberhlaert / ali of bpontftemeniii
banberbiacBte fatiiïfattie op fgn €bele folUcitatie
aenöitl^of/ beöoningBfön iBeeflec fubjett foube
Bcbben/ombe sìatificatieenbeemutiebanbe (Ccac^
tacen met Baer J^oogB H^og. op geretgt te retaibercn/
aengBcfienbp beboo?fcB?ebe l^eeren jjHinijteriJ aen
oBemercbt toaji / bat bp eenigBe Seben banbeïtci
geirin(iB£ alBi^c biaiEi gemobeert / men Babt iti
beefen
aenfien minber met Bet uptbjengBen ban be ïEatifico-
liebanBaerjgo.llSog.teBae^en ; be i^éeré
Zèeiladt
Biift bit oocb geconftbereett / enbe baecom Btfti
banBeuningenbp jEiffibe ùpt Parijs obet gBefcD??-
ben/bat b'aenftS^öbingBfban fijni^oninsB op't
boo7ftB?ebefubtertöenfün €b. afgBegaen /. nae bat
ben ÌKoningB ban
Denpmarcken genni^ Bab bebomeri
ban batbe€rattateninbenHage tuarengBcflooten/
BoebJclfgneH^afefiepbt bienocB nietBabt gB^ti /
niet anberjï in Bielbt / al
ji bat BP fonbec ban Vranck-
rijck
onberfUunt / enbe thet een tamel0tfi< tónfiberaWé
Subfidie, otnteSanbt tebjapeneu/ gBeaffifteettte
fön/ enbe fonbec een
guarantie figB uptffcetbenbetot
alle ggeballen / fη boegben elj^ BoogBgebatBtepaie-
(lepbtbiegBe-epftBtBab/ tebeelgBebaeclief) /
mm
niet bat fönt naajeftejit ontrent be Ratificatie ban be
boo?fcBieb€ (Crattaten / ter blec oojfaetBe peti oDe^
floten Bab infonberBepbt be boojfcB^ebe, ffrattaetm
nocBniet ontfangBen Bebbenbe/ fuItbjlÌBprtinbeboii;
gBeatBtBeeft/ totnaecbec ecplicatieban 'tfeggB^
bangBebatBte]|c«cobecteftB;übeti/ bat bleef mert-
Benfeenemaelgereette^ön/ batbê
bóOiftD?ibe Ra-
tificatie
niet beBoojbe nocB foube gBewtarbeert tooj-
ben/ baec ontrent Baec i|o. ifêog. boortoberbo-
menbanbii/ naerbec feccBerBfpbt upt Coppemja-
gen te een ofte ten anbere fouben
mogBen Bobben ; ^p
acbepbe onbertufTtB^n ban be eene 5pe / 'om ben leer
Zeeftadtalle mogelgcB contentement te boen erlangen
enbe banbeanberejpbe omfön€bcle metB«t eöf™
fipbequaem / fcBoon nietfeer
bolBomenbp pjowfte
contentetttentreneiïiefi/ enbebs faetftenaen teBanot
te Boüben / enbe be
Bumetiren ten befien te bifponecci^
enbe be conjuncturen bie figB Bonben PiefenKtf'M
met beter futcei te arbei>ben/ te ftiefnagetin /«««>»
mebefj[)nboo?b»Ueboen.

ïtoninginne jasoebcc bati Éngelàndt ïseeft in't
begin ban We IwcetB boo? b'l^eec 9ibt Monw^ ;
aenben Koningö boen boo? bjaegBcn / b^W
encfielefucBt
I ombeefenbloeWgBin^ojlooötnlTWn

SAKEN van ST AET


-ocr page 937-

en OORLOG Ses en Veeriighfle Beeck. pi J

©iêc ïBactquiS de SandeSfimBaffalicuc ban Ponu-
' lel , ttjelche alDaer üoo? een man ban eec /
cnW Han gtootê capacitcpt taasi tjefienU/ enli« bfe baec
hcneüenjï fect pactituliece fienniffe (jab tian mcnfcyen
itiöe ban faccBen ban
Engelandt, enbe groot cceböt fep
öen δβηίnoU en bp hcele ban fijn JSatien/ te betfoeben

om een repfenaec Engelandt te öoen/om be bjegft tot
eenielieonijerfjanbelingöe baneen accomraoöement
te obcncn / ntaec batfe alboocen futcfi^ te boen
eeecncfönejliaajeftcpbtjïintetttte baeconttent fonbe
becftaen/ oocft 'toöeentot bebojbecfngBbanbjeebe
fionbe bfenen : ^ijne iKajellcpbt ijeeft alboown
baecop te anttooojben / öoo? De ï^eec be
Lionne
'tfelöeaenbeïgeei: ban Beuninghen gijecommunti
tn 'tbptefen ban be igeer
Ruvigey, bte
Sé amtooo?bcfonbeoöecb?engDen/enbe Jjeeftgljetoilb/
r«mi· batftpbaecopfoube feggDen
't ggeen ban fijn abbpg
toaStoegDenS löaet JgoogB jaogöenbe ; €ηΐκ bp
ficm/ naecfcijulbigöeticmmbantibiUtept / onbec
'ttori gijeballin ban fjaec igoogB l^ogBenbe gfieant»
bioojbtbat gaec igoogljil^oggenbemet Dpcet{]tfg«
gepbt beffceecben een goebeenbe ceciijtfie ®?eebe /
enöebiit bienbolggenbe {)acc niet al!$ feec aengge-
naemftmbs fijn / bat{ioo3})-gi)«bacüte<!ton(nginne
lEocö'c biiet Ijeenin tcacljtebcfaeftete blfponeeen/
maeröatöp onttetit DetcUgeetrcn ban be mibbelen
Webaettocmofljten bientn/ alö baec upt aenlep^
btngfie gegcben fouöe bJajöen om officien ban bjeem»
bc€rooncn ofte j®int<ler0 teabmittercn / gi)£en
Ia|i{)aötftoï)t
'E]CpU««n/ enbcfonbec laftDemnfet
erplicicrenfionbe/ macc batDacc iBaieftepbt mee?
ptc ban fiaecanten toasf/cnbebiemibbelen tionbe
geeBjuptUsnöfefp felbe be Iwguaemfte oojbccibc /
om giielöcfie giKntgftcntDepbtban ©jeebemEnghe-
kndctebectoecBcn / nlsSfipfeonbe becfeeftecen aen
besijbebanDaet l^oogljlBogöenbetejpn; ïgipSeeft
baecnaooth in'tparttcultec aenbeQ^eecbe
Lionne
boo? gijeftouben / cf benConing® ten aenftenban
't8Beeninbe©?eben!S (Ccactatenmet
Spangiengcr
tonbenfeectl»a!$/ in'templopecenbaneen IMlnidei:
banPortugaeifoubÉ löillen tonfenticcu/ enbeopbef-
felfjiemplopnietbjeltebcel jalouffeaen
Spangien ,
enbe onbe^gglijc&e Sefolutie foübe moggen bec<
toec6en: tKUuptflagg banallejiisi gfieineeli / bat
ijiecobecgljebeUbemctflgtUif goebt ggebonben t0 /
acngigcbatóte Igeec
Ruvìgny boo; meccgfiemelbe
»>ccc be Lionne, <n pjefentie ban ben ^eec van
Beuninghen
tot anttooojbt toe te boegjgen / bat
fioogf) gebakte Confngfnne jH^aebec/al^ .^ee^erffe
bani)^eccpgl^eboenenbe(aeten/in befett lionbe bol·
gfKnftst ghecnfp göcraeben foube Wnben / «nbebat
fijneitseiellcpbttnbeefennfette taebennotj^ petste
p20p3neccn Dabt / enbebat ggebatïjte i^eec be
R·-
vignjr bitbonbe cappoitecen i ^aec naec geeft be
^ecc be
Lionne biftoutótojjre g^efepbt / bat ben-Öo»
ning^fijn mseefiet: ttietggcen anbrce intentie in ben
Oo^loggtoa^göetcebtn/ aijomsön <0Oeallteerben
een eeclötbe b^eebe te toeegg te bjengen. i^p geeft
jebectban go£bc ganbtbecnomen bat g()ebacgte^eec
be
Sende inbeffein fijnbe / om ban baec metten eerften
oectPorcugaeiobct tegaen/ totberepfe nactEnghe-
landtg^e{)e(l ongiaegl) toace bebonbcn / enbebat bie{!
beboo^Scì baec ontrent beamtooojbt ftjnbe /aljtboo;
fepbt iji/ bie faetfte fonbec berber bicboltö Bleef ;
<9nbertufrcgen berflonbt men bat gct ggetal ban be
peene bic bebjeebe befibeceetbett/ inben ülaebtban
benConinggban
Engelandt grootec tofetbtbawtijb
tot tflt / ra bat berfelber fnuimiaten meer en meer 6p
w Gemeente geapplaubiffeert toierben.
latrisi bpbefeoccafie bifconti» toijfeggemobeett
J*t6t flfietoettl /ttjatplaetfettit een©?ebe-{janbelfoUbe
Ki?' "onnen toerben berfiooten / ommetbe tttinfleom
tel flege enbe meeQe p^omptitube tot een iieflupt te hen^
«whottjen / cnbe alfoo baee opbp fiem i^eec ban
Beuninghen imiJemi UiieCbt eÖeöiaeggt / tf 8«t
HoM öanbe Coninginne |Koebecba»iEnghelandt
wParijs,baer toegöeen beijuame trtaetfefoube ffli».
fu(c6s) al^emfnbel ban cm UfttsKji am

ben «ITonfngöoberggeb^acfit/ enbe i^acngfienenfoo tSéS
öp fijn iKajeflipbt ali bpDe^eeren jiUltnifterii αΐ0
eenfcer ücÖaegf|liic6 eicpebfent; enbebe
tojjle gct
felbc ooth toel-gebacöte jftoninginne baii
Enghehndc
booj guam/ footDasi|[)ettnbegi}ebafi)tenbanbefcl·
be iBajefiepbt gijelötö gfieballigO gìiebieeH / foo becs
re batfe uptiiaer epggen mottjf gljefcftjcbcn öabt aen
benConinggaer^oon/ om beffetfiS inclinatie Ijiet
op te berfloen. iBen tonfibereerbe in befc / bat
Doogg-ggebacgte itoninginne jiHoeber omtDpffcItjtl^
metöerteJötfeefutöt ggcnegljentoaji/ enbefeer on^
geernefoubefienbateenfCractaet onbcr ijaecooggen
aen gcdelt foube afioitcrifnj ®at «ngïjeianbt 6onbe
tontentementnemen/ mtt!$be€r«ttattn foube eDe^^
fcljieöenineenï^opelbanccn Coninginne ban
Enge-
lane
in Vranckrijck, mits batfjet göefcfjiebe binnen
ÖaerEimiten / enbe öaec^oogjEogenbetttitsiïiat
Detaenggcflelbttbierbtopbegront bangaei: <3caUi«
eerbe;^atel]$mengaeflentonbe / begcenebie gaec
lo.H^og, tot bit groote l»ert& foube tbtUen emplope»
ren/ öaejl tot
Parijs Bonben fgn / batbanbespbevan
Engeiant feifi ^cfonen / omtrent boo?gtiebagtc €os
ningtnneji©oeöetbaÈr50nbe/foutren ftonnentoojben
gebÏUpCbt / enbe bat ban tbcgen^
Denemarcken fïgg
albaer bebonteen ban be booinaemf!e j^in(fleri$ enbe
l^cerenbanbatiS^tB.

b'i^eerbanBeunioghen toietbtopbietnbtbooi öé^ .
^cer
Colbert aen göefcpbt/ bettotTouion gfiereebt ^S^**
toarenomeerfloaegBsi uptteloopen/
twee en twin- ceuieit
tigh
^ojIogïifeöepenöanbenConfngö / vijfanbe«·
re bp particulieren upt gi)eru(i/cnbein'j$Coningt]jei
bienflgftetrotBen/
derthien CQOpbaerbp ^cgepen
van SaindMalo, bofrenbe twintig ofmecrbet (fuc*
gen/ enbebatbobenbeachfftgeepen bangaerlgoog
l©ogcnbeenbe
tien 25?anbetsi / foo batter inalteii
acht en vyftigh ^epien fouben jjjn y bie ïip foo
berrebe<£ng(]eifcDeupt
beMiddekndfche ^eebec:>
jeplben/ naec be
penant fiomenbe albaer nocfjfeftien
fct)epenban<@o;to8D / enbe onberbe felbe thien feec
iiloccdefouben binben/ foobatinfultfietiggebalfon!=
ber be ^cgcpcn
v«n Saina Malo, en fonber be
penbangaerlgoogg ifêogenbe begegeele Bloot in't
j^ooM'aec (terfoube f{)n
drieenveertigh ^cgepen
ban <t^o}logg / enbe foube bie ban tijbt tot tgb tonnen
merben bergroot / inmibbel^bat
twaeif <E$alepen enbe
notgvyf;gcgepenban <i^o^cgginbe iBibbelantftge
SÌeeupt gerufl toierben/ om boo; gct epnbe ban
aenftaenbe^ee te nemen»

l^er 1^0. jBog. Beböen ben fefthienden iHaert aen «aeet
ben li eet ban BeuningengBeftBjeben / bat jp / in »βιώ»β
cai ban ©jeebe-BanbeiingB met
Engheiatit, ftgB"·"»^"^
toef «eten gfieballen bat
Hoflei ban be Coningitme
JlQoieberban<Ei;oot;z&;ittannien/totParijstotbel@an' Uttit/.
bel-plaetfe ggenomen toierbe ; 3@ijberj$ ii berden ^e-tot
bat boo? enbe ten beöoebe ban ben igeer
Conrtin , een „,Κ*
benbe gBetoefene extrao;binarii Imbaffabeuri in aeaoboM
Engelant gBebepefcheert foube too?ben ©afpooit tot ««t
tranfpo^t ban ftjn Caroffe enbe ilBeublen albaer gelai>
ten/miti bat albooren een pertinente Stjfle of Speci-
ficatie banbe felbe JUSeublen / oBeteetbent metbeep·
gen ganti ban ben boo^noemben Igcer
Coartin,a(n
Baer^oogg HaoggenbegBe-eicBibeert foube toee-
f^en.

Half Maert gMcgiebc een tebeue ban ontrent vy f-
tienduyfent
manmbepleine0banCoiiipeignc, met
feergrootcmagnificentieenbe opficgt/ gaet naaje?
ftépbtbeiSontitginne/ilgabame / enbe anbereéjin-
ce^entoarenmebete l^eetbeggefeten / gtiêgleebtali
Amazonesin 'tftlaeutt) /feet rgcBelöcfi met «JPoubt
gBefcBamereert / enbeboo? beniSoninggpafferenbe
ben^egenggetrotBenenbe btoot ggegouben alian^
bere €coupen ban be militie» Φβ pjince geeft mebe
gemarcgeert onbec getSegimentban^onfieur
ieDu«
d'Eagnien.

't «Seen bctil^eecbanSeuningbenfit particuliere
MfcomfrenQuamtebeieggenen/ mti betbe b^eebe
met ben ^ifftgop bienbe taergae^/ om alle be
BcacBtenlKmiKtijStaettegsnjfbeaEngelfcgeteBonneti


-ocr page 938-

911 SA KEN van STAET

t666 aentoenben/ fonljectenfseWbitffc/maecöefutBtbe

--toelc6ealt)accboa£itot befsibe bjeeDe/ belette luet Dat

menethenöeenöe ootfttiaetBit ijienjiBonbe öoenin't
g&uptfcOe Sijc6temo«ftceecbe/ Uatmeetaöeüacijte
25ifTcljopf«ectnf(jn ongljdöch toasJ/
foolansl) ÖP
toepgecDe&m «©o^loeDopbeconbttienbp t)aeclgoog
jjKoBlienbc tooo? gefleltteepnbigen/ foo Dat niet an^
DeciSiiontie metc&en/ ofgaec ooeg jUSagenDefou:'
ben met ^et geen bp t)aec ggecefolDeect toa^ / tioiDaen
Iiebben aen't geen men baecoo^beelt» metceDent)aec/
ten beften ban De güemeene faecH / in befen te bonnen
tnecbengebecggt.
aenbe^eec IgettooBbe Bsaufort toaten alceebe
leïttne Oiöjejiafgegaen/ omtenfpoeöitöften metfönonDec=
msn. j^ebbenbe Stgeeiun ^ee te nemen : b' €ngelftye
©loot {)cra in De iBiDDelantfcfte ^ee aftoactjten fau=
betotHmen niet/ maecDe €ngeircDe tocicfie aloaet
toacen/ enbe'tïlHpji banben ambaffabeuc Hollis
fceijuenteecben/ fp^aec&en al!$ of baec aen ntet te tmijf-
felen tna0/ enbebat gaec Bloot in De boo?fcD;et)e
SSee upt achthien 6ioet&e Zeegatten beflonb / enbe met
nocD thienatwaeif, bieoen Jgeecban Zandwichm
< Spangien fouüenobec boeten/ taeclietclitfouDetua^
ben; tgbinggeban Livorno, Datalbaec

boojceecbentnge ban De <Sngelftbegcootequantitept
ban ^ifcupt gebacfien toiect / goe loei anDece abbiifen
meiben/ bat beintentie banbe <Sngelfct)efoubegaen/
omtiaeciiroopbaecbp Scgepenbp eentettetben/en>
begaec 3^1ootetegeb;upc&enombienaec Engekndc
teconbopeten. (€ot iivomoüooinoimttoateaeeni'
geruit gelaben Smimaes vaerdersin gehomen.

égoomenoot&be boojfcD^be cEngelfcQegDelooben
mooc^t/ foubeop'tgeenban elbec0 booHuatnban
inclinatie tot ï^^eDe/ inEngelandtgeetffiaettemaet-
ftentoefen/enDeeenpecruafie bfe men tot Londen gab/
bati bat Oaec ^ee matgt bp na onbectnfnneiticb tea^ /
foobecce alle anbece tonfibecatien obcctaeeggbebat
nietanbecjStebetbidcljten b)a0/ aljs bat be finale üe·
folntiealDaecfoubegaen/ om ben i2^o?logDte becbol-
gen/ enbentetsifoofeecgeappjegenbeectbiiecbt/ ald
batgaec igooggiBogOenbel^loote ficgnietin ^ee
fouDe bectoanen / om De Dace Het Qoofbe te bieben-
^el^eec ^mbajTaDmi; HoUis uoajJonbertuflïgcn
«ίΐκρ nocOtot Parijsgeincommobeectboojbe «©icöt/maec
b)a!$ epnbeliitH opcetgtelgt&gecefolbecctin De toe6o-
menöe toeecBtebectceiften/ naecDattiemboo? Ma-
dame toajste bctPaengöegeben/ batben Soningö
Π)η foo langg betblöf naet be ggebane declaratie ntet
goebtbonb/ enbebp^em baecop giieamUioon
ööïtoeefi/ batfönEtcfjameiöcfie inöifpofitie'tfelbe
becoo^faecetSab. ^lleb'€ttgeirtr)eDan QualitepDt
fiupten be gene bie ban't l^of banbe i^ontnginne Hor;
becban Engeiandt toaficen/ p;epatecc£ien fiaccom
metr^R€Q.tebei:ttetgen.

(^nbectuffcj^cnlnaiibaec tpingpegoebomen/ Dat
benï^nfngDban Dcnnèmarckenoe (Ccactatenmet
&aec Igoog^ lËoggenDe gabgecatificeect/ enbe oe
SalniltecBan SwedenalDaec hennijTfe geftregenljcb-
benbe ban 'tgeen be^eec Zeefìadc foUiciteecDe/
fcBeenficgtegetuï 'tgeen beiceftebe Tubfidie, om te
Eanbetetoapenea/ tefo^malirecen/ foo bat get fei-
te poinct fi)o langft men appacentie fot|) om Sweeden
»n«eng«btfpoojtebiêngBen/ meecenbe meer biffi-
celi i^eec ban Bsuninghentotcrbt bant^jbt tot
tüDt gliececommanbeect / bat in ben ^taet ban {)aec
IgOogD IBogDenDealleuptterftebltit mocOt aengge;:
iDent tuo^Den / om üacr gcoote liiloot metten eerden In
Saette Rebben/ omgaecbaer ban te bonnen bienen/
en tDiecDt (tem becfcecbert bat alle be «©oMogl) fc^eepen
ban bie Croon/ alreebe g{)enoegg ÉeplbaccDigi)
luacei!·

(@p be boo;fcrj!eberefotutieDatinca0ben®;ebe«
(tanbclfngD üaer ^oogg j|tiogt)enDe toel güebiel't
Hoiïelbanöe <!tontnginnei©oeDecban EngaUndttot
Parijs, alsmeDeombpDen Conine8te Piotuteren
^t boo; tuffcDen ban fgne ll^aie^ptitji

iCrutaet

nemarcK
mctljiier
Üa. »0.
seratiff
SR»

«aflil

banDe
ect^nc
JBBitc
lMn<SH

gdaROc

ferieufebebelen/ DaccBet betepfcöttoierDt/ mocfien
fiomente csfferen/ enDegüicemeöieert toojDcn h»
ercefTenbooi (©fficlct^üan't JpranftöefitoursS/
bepattituliet ooojijc i^eer CtjeBaUtccDe
Fouriiie(n
'tuptgljebin ban faulscoatDen/ enbe t'ophakn ban
contributtcn inDen ilanbe ban Den 25lfTcf)0ö ban
USuntïcrupt epg{)enautl)ocitept/ fonberenbetenene
be o?b?e0Danben jStaeiaepUegljt: ftB?etfbe föew
ban Beuninghenbat BlDaet b)asi aengtjenaem nhea
bieefl/ batyaer IgoogU IBogljenDeinDefïltiefemts
mente tnaren met Dien Coningt) enDe De ^eeren ban
fijn ittaetomtrentbebeurebjelcheinta^ban B^eebe
OanDeltng tot een DanDelplaetfefoube mogen toojben
genomen/ maerofbiein €ngelanDt gebalienfoube/
tDifi men noci) niet / alfoo t)00gf)flge0att)te Coning^
inne H^oeDer totDatoo^Baer fcb^öbenbaer ober aen
Den €oningtj öaer ^oön afgfiegaen/ geen anbee
befcBeptfiab göeöabt/ aljSDatijaicmêtb'oiWnatii
poft antlDoo?btfoube toeüomen/ W igeerbanBcu·.
ninghenonbertufTcöen aenbe ^eere Zeeftadt toelc*
beaenDe beter ijanDtluaiÌ/ maer nocf) 'tbebbegld
tot Parijs6enn<siban'tg6epafTeetbe inDefen gUege»
ben/ enBabt)pg!)efepbtmet ggenoet^faempouboit
boo^fien te 5gn / om be ®?eeDe ^anDeling{) teelc&eal-
baer in maniere al!$boo?feptii}/ fouDe mogbenaen'
geftelttDo?Den toegtjenfp €oningt)bpte b)oonen/
enDe tot een plompte contlufie foo beel Doenlöc6 te toe-
fen/ fouDe^elpenb^enggen/ maer meer ttoogPge·
bacate ConlnginnefepbefeertctbJtiffele/ ofmeniK
«Êngelanbt Defe boojflagö geballigD feube fiebben.

(©ber'tboo?gt)eroert berlenenban .iSaubegatbe^KM.
enbe in bobberen ban €ontrtbutienopepgen ambo»
ritept/ Deeftmenbe igeeren iBiniftersi gefpjootbeti
enbeberfocgt bat aenbe l^eer Pradclenbepacttculieci
Ijjci^ aenbe igeer Cgebalierbe Fourillebaerobecfou»
bemogDenb)o;ben ggefcg^eben/ inbier boegtienibet
Baec ^oogD IBogBenbemocBteng&eruftrtinbatbefe
onojDentelgtbóeben fouDen cefferen / enbe niet ongfie'
remebieert gelaten b9o;ben; allebeboojgeDatgte%e<
Èen {iebbener6entbeebtDente rebelütbBeptbancate
^oogg iBoggenbebetfoecb/ enbei^gem boo; ben
^eer il3arqui$Sbe Lioonegefept/ gaer
teberfeec&eren/ batboojaenfcBjgbfngemet biepefi
foo aen ben l^eer Pradei, als» aen gdebat&te %er
«SBebailier afte gaen / baér inne boojfien foube bieto
beni l^p geeftgeacBt/ ber6rggenbe'tgeeni)ser^9'
iQogeube befibereerDen / niet bupten Der fdber imeni·
tie/ te Doen met te feggen / bat teel o^Dje gabt om g»nt
ftier ober aen Den ConingB teaDbjeffeten/ enbebat
Baer «SDelelvelmerc&en&onbenuptbe pacticularitep'
tcnban'tgepaffeerbeinbefen/ bat baec toe befl oo?-
faecti tnaü gegeben / maer bat Bet gaer ^oogf) JRog'
nietalj^gBeballigB foube fgn/ batfeopBaecblacpn
mocBten fatijSfactiebcftomen/ fonberbegeene ober
DetoelcÈe fpte ftlaegen ftaDDen/ bpfflne i^fepepW
gualjjcb te fteilen. 3&at iS nebcns be faecbe felbe aen
fijne |©a)cfiepbtboo?geb?agen/ enbe foube J)p Daee
ober fi)n mijiballen getoont Bebben. ,

(Cot ParijsbjajionbettoacBt aengcBomeneetii^ebM- .
man ban ben ©ifTcfiop ban MunfteraenDe
Lionne, met o?D?eom aen te Dienen/ öatf|)n |Eee ρ μλ·
ter ombegBenegentBeptbanbien ConingBituebow^w
gBen/ gBeDifponeert toaiomficömetBaer fêooaBJ^
jKogBenbe t'accommoDeren /enbe toerfocBtffine^
tereffen enbe DiebanDe iïoomfcBe Öetc6 / 6P
gaen baneen accommobement/ bpöifi"
gBepjotegeertmogBentoojben/ enbe pattictut«jcK

DatBetföne naaicfteptmocBtegelfebenben ©jeW

biemetBaer igoogB i®08BenDegeflootenÌoi«^^^
benboojDe
GuarantietefiercBen/ alfoo ÖPfonoww'r^
felbe acöte met geen fecuritept bie te Bonnen aenge^
D'öoogöfi gBeDacBte €oningB Beeft
goebt gBewi^
bat Bet geenboojfcöjebeii / b'^eerban
foube hJo?Den gBecommuniceert/ enDe te
batfün naajeflepDtgBerefolbeecttoaiSÖtt
tie, partpen bes BcgBeerenbe/ te interponwen/ w
totmeerber facilitatie banbe bjeebe/ aliotrt oww
befenfibe Sïllfantie/ toeUBeBpmetrieaewbagt


-ocr page 939-

fwij/ftimM£6 fonbec beGuarantiefïflö oWiciecbe
in te laten tegDenss öet oeen tot tnfcattte ban
bs bjeeDe
·■—onijetnomeMfciutïe raogDentoecDen; 'ttoajSoocli te
ahelooben bat men te ggecetiet uia^ / om in te
ttiUieDeti'iöÖii" 80eöa£!)te®i|TtBoptotfDn fecuet^
teptlolliciteecbe/ombooi te&omenbat Dp t>fe boo;
enaagementen met anUere nfet foggte. φ Dcefc oi)
bltlaet^egefepbt bat'oertcoubebe meeningfje te sön /
batobec
't0ÖeeneöanbetnMi?f5Guarantie toasi / mei
communicatie enbemet concert met j^acc lloooO
pog. foube toojben gcpjocebeect / bat {jem loap glje-
communiceett.

©ctojjl nu be^eet Pompone ootfi aen't Sweedfe ijof
toai/entötfiabgeeabombelnflcuctie/ tDelfteljptot
liet uecbolg banbe faUe upt be Jgeec Terion
bme Bcb-
ften / in te nemen / fo gingen nu aen be gebackte
ideec Terion ^ om ban Stockholm naec Coppenhagen
. obec tegaen/ enbe albaec D'intmflen ban ben €ontng
Svaectenemen-

® eequipagte tot (S:ouIon {iceft foo tee oojfacflte ban
't becgwoten bec ©looten / en tjet geceet maccfien ban
^c^cpen / gebupcenbc t'eQuipecen / in bienfl aen g[)e·
nomen / ald in anbece toebaUen / me:c tübt becepfcgt/
βΙ$ί in 't begin Ιηαίΐ becmoe t ; cn pacticuUece abbiTen
upt bie ^tab tuilben boen gelooben/ battecnocR eenige
tneeéhen ivaccn serepftt)t/ om be boojfclizebe Jdloot in
boi^omen (laet te fien om ^ee te nemen / maec toiecbt
niettemin öp be J^ecceniMiniftecsi gefept/bat be Jaetüe
bepercgeiS ban ben €ontngg aen be i|cec be
Beaufort in
gieiben o?b}e^ om ben eecften bagij ban be toehomenbe
maenbt/Wtntentoibecbattoe latenbe/ upt tejep-
len.

^el^eeteHoilistuaiiop'tepnbeban bere moenbt
not() tot
Parijs, maec geeft een gebeelte ban fgn ^a^
gagiebetfonoen / ftaetmaedtenbein'tepnbebanbe
bolgenbe toeecii te bectceclten/ Op bleef onbectufTcgen
foiiicitecen bat
twee fcijepen tot Marfeilie 000? Detbei
tlarecen ban ben4^o;log aen gcDoube/ mogteu too;ben
gecelamct.

<0p bee0 tobt toiecbt bp naecbece iSefotutfe ban ben
ConingO ban be tntecbictie / aen alle «enbccfaten ban
ben €oningÖ ban 45?00t
Brittannien, bpbe
clacatieban ben <@o?logOg|)eba<n / omnfetnaec be
<lrie|Baenbenin bft iSgcbte blpben/ ggeeicimeett
Mebanbc
CathoUjcke JKeligieupt Yeriandt albaet
fpnöe*

«inbebebigl Set Zeyidoeck met gcoot bóojbeel alsi
boe in
Engelant, baec gt)eb?ec6 aenbie Coopman-
fcgaptoa^/ obecgtiebjacgtfionbctnecben/ enbe bat
baei boo2 be fiaet-foet6ent0epbt ban be een enbe anbece
ban be lOnbecbaenen ban ben Coningt) tn
Bretaigne
gemaetbt toiecbt / geeft röne USaiejiepbt aen benigcec
iactogg
Mazarin 45oubecneui: uan bie pjobintie/en
aen bie ban fp SSbmicaUteptalbaec ojbjeggegeben/
qm tegenjï alle tranfpo?t ban
Zeyl-doeck naec Enghe-
landt,
foo boo} bltects inbicette biegen/met alle bf >
geucteboojflen.
é^bett inaren be l^eecen
Boreei enbe ban Beunin-
iffltan aengefcOjeben/ om te bebojberenbat Baetlgoogö
«iitift jiBoggcnbeiotbetoarinal) banbe €n0dftge<0eban'
ira/in 9en«n/toclcliebao?'is5lanbii<©o2lo0ftfcl)epen/ ofte
iuVtPartlcuHeceCommiffe-bactbfcsiinSceplartfenban
bati^Dcii bjletbenepgebjatgt/ gaecfonben mogen
Wenen ban begöebangenöiipfen albaecsönbef/ enbe
te ggcliicBtetoeegD teb;eng{)eti / bat b'opgebjatl)-
tep^lnfen in be tooojfcg^ebc ^eeplaetfen giieenec^
gsnbeamiicnofte tieflagg onbecbojpen ttiotyten
ö'i^eicban
Beanjngen {jciftnae boo?gaenbe
ionferenttemetb'^eei; afmbafTabeut
Boreel, obec
t een enbe 't anbec fubject gefpjooc&en/ met be Igcecen
IlStniüccji enbe ggeen anbece bifficultcpt inbeefe
mtmoebt/ ban bat men koel boo7 rebelgtb foube
Mllenboenpaffecen/ batbeConing!) / booKoobed
gptot becioiTinggebanfiinggebangfién (@nbecbee:s
neniuEnghciandtbeö nooblgg foube mogfien ftebi
/ obec
be boo^fcpjebe «CngclfcBe gttoangenen / bie
«tran fïooten toaccen foube mogfien bifponecen ,/
wttjibattenainfienbanbegBebangfienen/ obet te

lillik

tnii

fritti

bmltËÉ fgneil^aiedcpbt btfponeecbe/ beonloflenfiii

bcfelbegljcbjaegljfnfouben toecben/ infonbcrjifpbt-^

bttojjie be boo?rcO?cbc oftebancencn/fonbcc liet Icenert
ban
ïK tooi fj gebnngen iKipftn tn bjplji pb fouïïrn bips
ben
/ cnöc bat f0nj®ajfficpt ffg!j bncr tan f.iet Dienen
foutte/olsJtot^oulagemcnt Uanfjjn <0ni!ccbancn /
fneeH<©o?loo!) bie fijn jjiöaicfïciPtttn gliebalbanliaet
i^oogtì iKogBmbeoab op genomen. ïS>c l^cer ban
Beuninghcn ijeeftjjtft tcgljeusJ boen conribcctn ijei
groot getal fan fiaecl^oogö jKogOcnbe gljebangljcn
(£)abecbanen In €ngljclant)t / becfelberlangbuctgg^
etlcnbe / enbe bcceeefjj acngclocnbc bcbopccn / om an«
ber$üal^l)puptb}i(feltng|)e bieijaec bjpjjepbt te boen
liebösn/ enbetoat bcjï meet gljefepbt ijccft feonnen
Uiecben / om gaec {jo^ggiBoggenbe be bifpofitie obec
ijaccgehangenen/ miti» batspbeboflenb^oegen/gei
Ijticl enbe boitiomen te laetenj^oct) ijeeft met teel {ion<
nm oojbeelenofbetooojbenin "be boo?fcf)?ebe Kes
folutieinfluetetibe/ om te fgnectjit tegen;} be jSebec»
laabtfcDi gOebangljenenfnEnghelandt, oftetoel te?
geiüS jf'cancopfen felbec upt gettii|Telt te taoecben/ alleet^
ban ifranccpfen tn bienft ban fiaec Igo* iEog. getoecfÜ
fijnbc / ofte oocö ban be geene/bie ban ©^antftcötb af
gebacen / toacen te betpacn / maec géloofbe bat be fa»
(ie tot gemeen contentement foube bonnen toecben/ ge«
bonben/müüi bat (looggebatgte fijne H^ajcflepbtb?
facHlteptöabbe/ om obec beeene Delft baiibebooifs
gehangene te bifponecen.

^eigeecStmbaifabeutHollistoa^feecgcpetfuabeect
gljetoeefl / bat be boojflaglj om obec een bjeebe te
jjanbelen in 'i ^ojlel bon be ïSoninginhe jfeoebec
banEnghelandc, tot Londen t)iet onaengtjenaent
foube fjiiigDetoecd / 'tfian f0n batbe ctwfiberatie
in't(act(ioot&pct$(teconttil)uecen[H:eft / om f^n
beet cetb te becatgtecen / maec ai;$boen toiecbt ^jjn dE^.
gefepbt / {jet te becDaejien.

Madamoifeile de Nemours toe&amenbe tSORingin- ..
ne van Portugael , tolecbtg^efeptSaette maecBenJi^f'
om binnen
thienavyftien baeggenban baec naec iiw»;
Rocheiie
te gaen/ om albaec in te fcgepen j bp otcafie
ban Baec becttetft/gingg
naPortugaei obecbe i^eecP'S^
Ruvigny, maecget aafeenig&e onggeleggentBeptit©^™
aenbe]geeci@aiQuf^deSandé, bièté ggeigtb ber- a»ii·
cepjSbe / bat be ;§c{|ippec in €ngl)«lanbt in ggegupjt
om5tjn®agagiegecboa«tt0 obecte bjenggen t»ep«
ggectgg toaüi/otttmetftln^egipbeccpfe te boen /
ont bat get fpafpoon bp fiaec l^oogg moggenbe geeic;'
pebieect/ boo^gemenberiiniStgipjj fetuciteptgent
geen bepUggept teggenjS be attatqué ban
ft' Manìttff
(©o?loggi9tgeepen enbeCommifTiebaecbit^/ aljstini
'tgaenna
Vranckrijck enbe niet in 't biebetfeecen bani
baec foube geben. b' i^eec ban
Beuhingen geeft tee
tteseecte ban be ^ecen Hüiniflecj} ban ben Coningg /
tee biec otcafie gepaffeect / een naetbec ^cte gegeben
<zSnbebecfotgt/batgaec tgo^lIQog.'tgeenebp geiit
baecinnebeloofttoai^/ onbec becfelbec begaeggett
gaecggeliefbente laeten ggebàllen/ enbe bat bie;^
een
tweede pafpoojt boo}bete cugg cepfe ban be
d$tgippec / enbe 't é^cgip baecinne ggenoèmt /
gemmetbenalbeceecfientoe ggefonbenmocgte toec-
ben.

Sìemi^upt get)onggf{eftg;gben ban be %ecétj
3llmbafTabeuc;$ banben Coningg upt
Stockholm gge*
tottimuniteert/ bat be^toeebtftgeiSegeecinggeacti
geboben gab / be biffecenten tuffcgen gaec en gare l^o.
iBoggenbe ηοφ open^aenbe te becblgben / enbé'
gp toiecbt becfotgtbaecop gaeci^ooggiBoggcnbé
goebtbiobentefonbecen: «{Ebotgtieeft ggef^epbtbee?
Ilaen tegebben/batbefieec
Ysbrams bienaenga^nbe
benniffeaengaec ^oogg JH^oggenbefiiabggegeben /
meecbatgaecüoogg lEogcnbealcecbeaenbeCcoón
Sweden, op alle bp gaecgemobeecbe biffecenten lab-
ben inggetoillicgt/nietalleen'tggeen infu^tiepge?
epfcgt/maccoot6'togeenbanbeupttcc(ïeconbe(ïen;
bentie bectoacDt fionbe toecben / enbe biérgalbeit'
batter fgn^ oojbeeltÌ ggecn doffe cefteecbe tot eenigg
becblflf/ 'ttoilcfianbecfintiSal-eicgaec IRoógHSgg,;
Ι)α» fooberre gabbeni ggeeflacgtect/ alti ^oi^Jg^ji:

en OO R L O G Ses en 'veertighfte BmL 913


-ocr page 940-

911 SA KEN van STAET

i6i6 5öüe gijcattiplêctecït enöe sBcUefiteccett fouöefijn

____ gijetoeêji.

lijem toiecbtöoojij'leercn iBtmiìccs! mbtt gf)e-
fipïit/ üatljsi uptioopsn Odii
De ©loat tot Touion
nocbeentaljeDagljen meccfouöetacöeten/ omüatöe
©loot 09 mcuiBsimciecnig!)eUlosc&c ^tljcpentoiest
becgcooi/Omtcmeec Mianttesijn/ omD'<£rt3el-
'fctjei)«f)oofateWÉDeii/ öatoocftüp fiö?i)üen0 upt
Marfeille ttJiêrt gcconficmeect,

ö'jgeec Courtin jongöiïe fimbaffabeuc ban bien
Kontngöin
Engelandc, üectcotiina Duytllandt ,οηι
toegöensiföac Jiiaajêtlept te Ijelpenatbttïecenbeölf-
fetcntentuffcöenöen feeurbo?|lüan
Ments,enbiijen
feeucbo?(i
Palts; 3©slclieaeaOen iftepfec/öten€e-
ningö cnbeaenöe
Croon sweeden becöieöcn enbe
gefubmittiêtt bjacen.
«euvtin Φ£ Jgeeclaan
Beumnghen ontfittgDhalf April be
becfelcaingO/batöaec igoogö
JKagenbebemcdiatie
lairtt ban Swcden tot l)ebo?bectnglje ban be biebe met En-
geiandc,
enbe bê Guarantie uan bcn ConÉngj) ban
(Ccaccaten/ meUtie foubenmo:>
gen aen gegacn tuctben / met ben ©tffcDop ban
Mun-
fter,
aEngenaemtcfuJUnfÖn/ befienniffe tBelcöeöp
Öiec ban in't een enöe 't anbec 0ab gegeben / öetjaeg
löcfi op genomen / be tojjle men omttent be booifcDjei
bc mcDiattê in bc felbc intentie Uja^ met ijaec Igoogö
mSogenöt tnöien be faeciiê inbie tetmen met
Sweeden
toiccb^ngtjcbiacgt/ batfe begoo^lijtii aen ggebobeti
toietbt/ enbe becmits
bc ojöjesi om be boojfepbe
Guarantie te tntecponcren / uptben naemban ben
Contngöbe eet
Colbert, tósicöe op be ®cactaten
tot Cleefbja^/ alteeDeaengef£0?ebentoacen. «©n-
bettuffcBen toiect getoenfi bat be boo?fcft?ebe Ccacta»
tenmetbemtnfieupt(ieltot conclufie mochten toep
ben gebiacöt/ enöe fepbe men te befibetecen / bat fultï
toaj$totbemee(teabaniagteban{)aec igoogg l@og.
maec men fepbe oocft te gelijcfi te oo?öeelen / bat <n bes
fe conjunttute bantijbenenbefaetiten/ alle Det geen
in Guefiie bleef ontcentbe boo;f(g?ebe Ctactaten/niet
footieel tmpo?teecbeal0ee{ip|omtbefluptbanbe UU
be/ ïjoetoeljjetbefe Coninaöfoomen ^emWeefbec?
feet&ecen aengenaem foube fön / bat Basii: jisog.
öaec in Baec intentie / et^be partitulieclöift bwttent
cenoncfatieop Borcubobcguaemen/ enbebiit Baec
Iterolutie bp be toeleef fpb^tübt tot be onbecganbe^
lingeachtbagengBelimtteertBabUen/ om ben
fcBopba»
Munftert'eecbec totten bet Waren ban róne
finale tefolutie te b?enget» / bati goebe op?tatie tot be
to?ebematBtfön/ biettteti gufvismsdommtiimm^t
te moeien «Bojben/ toaeFtjetboenljjt^.

i^eeren jaain(|iecii ban ben ConingB ban g^e»
ewfc nemaccbenölebenfonbccopöauben aentoenben alle
fenùe mogriijcfie bebopcen / om onrcent be bp Baec berfotB^
^«nj? te
Geldt Subfidien, ei\bc'tgeen betbet; berepfcBt
morf)t fön / tot fecuïitept ban
Denncmarcken tei
©iantR genjïbe bjepgljementenban
Sweeden,eenpiompte
M^J'® fabocaBIe ilefolutiebanblen öoningn'tobtineten/
* ' '^enbefetonbcerbeBP ^eec bat»
Beuningen Baec baec
in met alle opportune otftcien; :3^enoagBtìoO}'taf-
oaenbanbe boojgacnbe ©o^/ Babbie jSajeÜcpbt
in eenaubientieaenbe öefibcnt ban^enne^
marcitene be leece
Zeeftadt nocBBet 2SebbeBow-
benbe enbefebccttwecbagBen behommeciüift ffecB
fünbe ) tot p^obifioneel antiooojt gBegeben / ficB bin-
nen
twee a drie bagen te fulten becltlaceti ; ^bect fön
naöectöbingBenupt Bet ^aojbenaeagBeBotnen/en-
beaenbe i^cec
Zeeiiadt een iBifTtbe banbe «Siecce«
tfltiii banben ïSaningB fpn peetlec/ inftoubenbe
öatbe iSeccen Sweeden in fpetielDabben gBebiepgfit
Dualbientnenin Denncmarcken totittimeecbe te aci>
meten/ upt.HtatBtebanbe tlttaatiemet Baec
jtogenbe/ en be intentie ttleef om bie nate Bomen/
twaeif SbjeebfiBe ïïegimemen ia Hoiftein quac»
tiet te fullen boen ijemen j €nbe 6p foo becreiien Ca»
niagB ban
Deunemarck«n tegenjsbe <ii ngelfcöe etiam
teageceq/ befelbepett #o}logB foimsl|cBte fuUen
aetitidten/ entt^foutiebUW&raobett üeec Zeeihdc

fiericBt toiecbt/ aenbe i^eecen fcanfcBe Sfimbaffa-
beucjïtot
Sockholm gebenuncieect fjjn. «©ijetiaciite
i^eec ïïefiQeiu/ Beeft ineen nabec aubieiute onaec '
anbeceban befe töbingBe ficB gBebiem/ omaente
öoo?fcB?ebe foliicitatie meec couleut te geben j *eboth
bejongBlïingehomen abbpfenbanbe jgeecen 4Fran·.

fcBe SimbaflatieufSi/ aen'tiStoeebtfcBe^ofinaecfi.

ten geen becmaen oanbe boo;fcB7ebe benuntiati?/
maectuel batbiebanbe SegeetingBeban
Sweeden
niette bemobecen toacenban Baecfuftenue/ bante
fullen moeten Boubenin't acmecente 3©atecenl)ete
ïanbeinBaec
itftcBbefelve voetdiein Dcuenwrc-
ken foube tdetbengebolgBt/ enbeincajSban τιφιοκ
ban
Denemarcken tegBen^ Engelandt, Upt&cacflte
banbe (Ccactaten met Baec jfêoogB ISoggenbetnet
Dennemarcken , tee 00?faec6e ban dierghelijckc
TraöatenmetEngelandt,
te fullen moeten ÜJfehen;
^at anbecfint^ in be btftoucfen bie met gebacoteifòee-
een SCmbafTabeucsi / boo? be J^eecen jSbjeeWcjie
sBeBouben bjfecben/ meec enbemeec bebaettBctibt
toietbtgetoom/ oofBpbecigee genegentBcptomfj-
pebienten te mogen uptbtnben/ baccboo?fp banbie
neceffitept/ foofpbie nocmben/ beb^fltfouben mo-
gen fön ; ^aec toe boojflaenbe bat ben Conlngg ban
Dennemarcken foube mogen fgn mediatie intecpptU-
,cennebeniibeBace.

/ g^eigeec jSeccetacii! PuiFenorf Beeft oocft in bletij,^
fin albaec gBefpjoocBen/enbcfoubenbe^eecen Swe-^ff'
den, 'tgeen men in Baec conbuite in befen / ten atnfieii Α
ban
Vranckrijck met grootê ceben blameetbe / nl«
foo feec iuftifincen inillen / al^ in een foojte ban tam»
pcnfatieü?engBen/ tegBen'tgeenjpatBten tegöeniii
Vranckrijck te Blagen te fiebben/ obec'tgeeninùen
iongBften ©eenfcBen <©OilogB/ enbe omtcent
Er-
fort
toaji gBepaflTeect/ enbe foubentegBelflcBgroote
pjoteftatien boen ban inbe oube mafimente toillm
tceben/ bpalbimmenebenfoo beelgBenegen b)ai$t&
boen ban bie ;i)bc 3 maec bit allej$ met bie ccceptle oan
tegBemostte moeten toerben gBegaen/ omttewt Jet
geen 5pbefibeecbcnin bitgebal caecBenbe
Denne.
marcken:
T^ebelibetatieobecbitgeBeelebJeccii/ in
Bet f^^^ tod^neB^mectB^t b^iect / foo men fep^

bebppjobtnegetetmineect/ batbe^eere d'Eftrad»
bp aenfcBiöbingBe aljïboen afgBegaen / foufe
too?aen Baec JlSog» oo?beel enbe intentie baec om'
i|;ent te fonbecen itifeccetefe/ enbe metbefelbeober't
geen beQ; gebaen ofte gelaten / in tonfect te tceben.

|iaitrtielecb?01e Béeftbe Coninginne Moeder vso

Engelandt boo? be ^eec Ruvigny aen ben Coninpö bt-· ©e^
feenbtgemaetBt / batbe i|e.cc ambaffabeuc «oiiiiA™
toeIcbenaeöetaffenbenbanBetmeeffenbcel banfjjne
hm
25agagie nocBtot ParijstoaSgBeinforamobeectboojffl^
begicBt/ bp iBifftbebanbe e ec ^etcetarii Ben-^gi^
net, oibjebanbenConingBban Engiandt toasutoe^ttitew
geftomen / om bp albien Bem eenig&e f^?opo(!tiett tot p»te
©iebemofBtenUoo}Bomen/ öefelbe obecte fcB?.»'"™
ben enbe albooren tebertcecBen/antb]oo;tbaccop
af
te
toacBten ; befe j®ajefiepbt fjeeft goet gBebotóien /
bat gBebacBte ï^eec Ruvigny,
a©at Biec ban toa? /
oocBfoubebecnemenuptgebacBte i^cecHollis, enüe
Uecbec tecBlaect / batBp figB foube Bonnen bfnöen
in 't l^of ban be Coninginne iBoebec van Engelandt
ominconfecentietetceben/ enbebep?o{jofitien tot
®?ebe/biem^noB^negBcnfoube mogen3Ö» te boen/
albaec teontfangen / metp?ote(ïatiebat be i«»ten|}f

totecnp?omptgòebt accommobement aen be 5pw
ban
Engelandt opcecBt toai; enbe bat inbebooip
pifTibebanbeïgeec
Bennet, toelcRe aenöBeb!^
%ec
Ruvignybectoonttoast/ botBin be ^ttgeifffit
teel f toeltBe fijn €bele niet öecftont fpetialötB WtE^-
öititBttoasi / batbeiEoningB
vanEnghelaodt f«c
geecne foube fien / bat befe Banbelini^e cenffeerte / iw
geeft befen SoningB^aeBem gebaencappoitbanjw
alieagoebtgebottben/ öatb'^eecbw Be«njngc»w«
be ^eec be Lionne ban t aöeene öowfj toaji/t'^™!


-ocr page 941-

en O O R L O G en Feem0t B&eck. pij

nitatfe foude boetten om t)a«i: omtrent

J^eccfpiatii) fijn oBeöatBten pnöe in>
ζΤ tcm(e te
bcriiacit; Jjcmtii ootft öp'tceben banbc
^«ïtu boojl^cDzebe communicatie oftebjacsijt/ ofwieteent»
ita!" ghe uoojflcllm tot ©jcDefoubeBoimmtioentoegensi
£f 03« ^fOöB j©03ïjsrtöccHbcte eeljjcBtegemoet
"(ti· Doect/ Datijet om De Croon bau Sweeden in Ijaec
onbeboecijbe imentteteöocn omfien/ ooth om ben
jéfffcöopban
Munfteröe ©jcbete boen becBaefhn/
enbefooD'intentteban En gelande ftnceectoasi/ oD^'
ii)cB gcfcpttoiect/ botftnamentlücfiom totcenepnbc
banden (ZDojloggmetbat ïij)c{i te bomen/ banim*
jjo?tanticftljeen/öatbaec öoojeea beoiri oen een
©jcöelianöelingöetotetbcgegljeben/cnbebatbefcli
bein'tigof ban ijooglj-gOeDacOte öontngtnne ban
Engelandt, tocgfiensì Ì)aec l^oogD iBogBenbe goeöt
binoen/ enbefneen plactfe/ bfcbeüeiuaemfietoaiS/
omtebctmijbcnaUetoptluftfgöcpt/ eenfgljec tiiate
uallgemaecfittoieröt/ batoocöbe l|eec Hollis toasi
licftenDtboojeen ïgeec tot J^^ebe/ enöemobecatc ge^
bacDten genegen; enbebpaibienbe felbequam te be^
tretfien / gDelücö W t'eencmael op fön bettretö fioat
niet alleen öefc occafie/ om tot een onbecBanbelingfte
te Bomen/ foube toecben becloocen / maccbat oocü
Oefelbcfoube honnen ballen inöanbenbatibegeenen/
liie
fooveelgoede incennen omtcent befelbentetfou-
ben toeüjengen ;
^e Heec ban Beuningen ijccft onbet
toclgeballenbanfjaec ^ooglj j®ogljenoeinfuD(iantfe
Diccop gcantlüOo;t/ batbetalle^ feec confibeceerbe/
cnöe Ijoetoel Dp ban getoiffeljanbtoid/ batbe S^eei;
Hollis boo? befen gefepbt uab / bat menbanbejijbe
ban
Engeiandtt)itboo?|lel/ baninonöecöaubeHngfie
te tceben in 't Jgof tian jjoogBfi-gebacflte (ffoningfnne/
begoo^bete anipUctecen ; toant batgetfelbe tn allen
gebal chaieuraen ^pangien foube geben omtcent be
fjopofitie ban bat B0c6 in bepattfle ban
Engeiant
te tcecben / éttbe bat te gelDtli aenmecc6te / bat be o}-
bjesi ban be l^cei:
Hollis feecmagec toacén/ enbete
ineec berbatfit Bonüe toecben ban gebjecö bad fintecii
tept / om bat men motste oo^beeien / bat be geene /bte
be 3a;ebe ecnfielötl^toilbe/ toel bonbetonfibececett /
batbefaet&ett intecmenbiacen/ om geen tijbttebec:!
Ifefen/fóomeno{i 'tb;ucgtbaecfie tot een l^jeebe
toiibeftomen; maeiiallc momentente ttienageten;
^at ebentoel oo^beelbc / bat een toinfecentie tn'tboo;f3
l^of op boo?f3 aenb^engm batt ben
^eeiHoliis een goebc
faecft foubc sjja / maec bat B? ï^eec ban
BeuBinghen
niet alken baet toe niet g0ela(ltoasf/ maet oocBtot
gijeen onbecBanbeltngBe met Engeiandc)na0gBeau«
tDotifeect j ebocö gBebatgte Igeetbe Liohneinpecci
be bej$ niet te min / bat hiet bicnbe becloo^en te tsecben
bereotcafi^/ onibe «Scattaten aenganbiggte tttaec:^
Hen/ enbebicii ccnejCpebicntBpHembefiooibe g&e-
bonben teb}e;:ben/ ombe boo^fcBzebe Conferentie
bptebjooneuj foo geeft Bpboo; cecili gfieb^aec^ttoat
pjopofitietot 3©}cberaeni»egen$i Vranckrijckfonbe
fjebbenteboett/ enbebaecopgeanttoooibtsönbe /bat
fon iBaiefïepibpbe ®?eöe nietenbeet en befibececc-
be/ aljSbatOaec I^oogg Hl^ogBenbeboIbaenmotB-
ten / foo Beeft gp eengenomen Bent op allet te be-
bencben/ enbe alboocen monbelingBe met be leec
Ruvigny gefpjoiten Bebbenöe / enbe upt fgn <2bele alle
t geene boojfepbt iienbcbecbet BebBcnbebecilaen/
batöpbe %ec
Hollis t'eenemaelgepecfuibeect bont/
banbatmcnbe©?ebein EngeiandcoptetötelöcB be-
ftoeceecbe / maec bat eenig^e ban be gene / bie ontcent

be toel in bebeucBen bjacBten bot baec toe geen gene
BfntBcpttoaibp
Vranckrijck, enbebpgaecl^oogB
IBogenbe / foo geeft ftcB in befen foo becce uptgelaten
upt entBele confibecatie / ban te bettacBten ben bienfi
oanBaec i^oogö jSogBenbebieBpöab/ batBetfei'
be/aii foobantgö/Be^egelöcB motBt30n / bat
een ttelggebacBte Igeec be
iionne geeft betBlaect/ómi
bintlinetiebanbenConingBinteboIggcn / cnbeom
pe cebcHcnban appaceme nuttiggepbtbpfenCbele
^o?tgjjcb?atgt / gem / nebeni Iföinifteii ban be
i©ai«|icpbt/
crtWebanDennemarcken ;(toeUBel)P

becmaenöe/batbaectoiwebemoeften toicöen geno»
bigöt/ enbe bon alle 'tgeéne in befen booigBenomeil
toa.ei / bieitbe te tnecbtn gcaDbecteect ) ineen cottferen:·
tie met bej^ecc
Hollis in 'tbooifjï^oftc fuUenlaetert
btnben; maec bat baec nietmeec foubehonnén boett
ali betfelaertn bc fincccc öBcnegewBepbt banBaet i^o.
lUSog tot B;eüe/ enbe tot ua|i (tcllingöe ban een prsH»
minatrpatnctbefienbimabet)Baec]go.|Bog.>Sefolutie
bpbe
teelclie3p be boojflag) / om in 't Hof bati
beöoninginnelEoebec
banErighelandctOt Parys te
Danbelcti/acnggenaemBabben/ bat{)p baecfipfou^
begonnen boeg^etl/ bàtbp albienfijnm^ajeflepbi:
ban
Groot Brittaigne, bacc toeebcn baecbeltic&
Baecllo. jnaog.ijabgeccfoibeect/ begBeétiebieBaei:
IBog. op bat groOte fatutafce toeccg bbnbe
]^;ebeBanbelnig[)efotiben toillengebjupc&en / met
bol&omen autgotifat ie énbè inHcuttie tot Bet felbe/ al?
ceebé baer
ïu loco foubenfBn gBeboeelt / maei; batfulic
niet 3pnbe / flaec i|o. jKog. o?bie3 / om confocmelgcö
in onbecBanöelingBe te tceben / fotiben moeten tofcbett
afg[)cto>att)t / ebbe batBp alleenlijcb bottbe fegB?
gen/batgaec ^c jHog. boo?Bct bectcec&ban fiaec
^mbaffabtucupt
Engelandtbp ipiffibcaen beai^;>
ningBban
Gróót Brittaigné finàelijcB fiabben beco
Btaecbt / op toelcBe conbitien5p alsi. bOen ggeneggen
toaecenbeB^ebe aente géenj bat
Bp «iet toiff / of
^Pbefclbe/ ténaênfieri banbc becanbectügDe febect
boo?gebaUeri/ al^nocBfoubentoillengBcftantboea /
maecebentoclgfieloofbe/ bat inbien be j^eec
Hollis
o^bjeBabbe omtebecBlaecert / batmenbartbe jpbe
banbeConingOfp jlScefÏccfitB bielobtlbe latengge?
ballen / enbe te gelöcB met be Cieallieetben in Baet Igo.
IKog.pattpejönbe/iïöDaccommobjeecbe / befaecBc
baecboo;nietfeecgBcc{!oigneect foubcjün bangoebe
appacentie ban een gBetoenfi fuctess ; fip Beeft bojbecsi
boeaconfibececenbatmenbe conbitienin be boo?f5
jlliffibe becbat / ali Baeclgo.|i3o. bie ali nócg gejlanc
fouben toillen boen/ niet tegenjlaenbe be dbbantagejsi
liaec opgBeBomen / booi B<:t opentljjcB intreben bani
Vranckrijck in Baecpactpe / en t'atquiceccn ban anbe.»
ce <@eallteerbcn / tot feec gcoote Boften geboen / befelbe
nietaliS een p?opofitie/banbe toelcBe men cene negotta?
tie toilbe beginnén/maec ali B^t upttecfle bat men Bon
beinbJiUigenom tot beflupt te Bomen/ foube moeten
aenfien; en Beeft bo?bitimetpecemptotce cebenert
aengetoefen / bat Baec {|o. lüio. niet meet foube Bon^
nen toecbe gebecgt; ^it ii aen fBnU^ajeli: gecappojV
teect/enbpbefelbegoetgebonben/batmenbiefaecBe confi»
tot be bpo;f; Confecentie foube tcacBten te bjcngBen / fcnut
alleen bjai in ben Kaebt ban fön Ülajefiepbt getonfi ^
beceect/ batmen/omaenbe50beban
Engeland: niet gciirii^
teboenfp?cetBenbanSweèdeii, enbe ben25iffcBop
banMunfter, enbe baecboo? inbebatten te Bomen
eet batbe faetBe in'tghcen efTentiaeltoai/ tofecbc
ge-entameect/ niet onbienlligB foube 3Βη / bat be:
1|ecce
Zcefladt, figlj op pjetect ban fÖn inbifpofitic
banbeccrftebpeenBom^c ontBielt. ^aecbe ^eee,
HollistoainocBgeincommobeect aenbègitBt/ enbe
'too;beelbanbe ^octocentoai/ fooraeecgBebatgté
BeecRuiignyopgifteceneemBab boentoeteny bat
^ nócB
vier a vy f baggen ban nooben foube Bebben om
inflaettejpnom opbe boojf^ Confecentie te toefden.
I^P toift oocB niet / of BP l^eec
Hollis, niet becfeeci
Beet 3tinbe ban bat gp ^eec ban
Beuningen, toegBemS
Baeci|o. JiBog. gBeen üofitibeboojflagBentot üm^
be Bonbe boen / enbe Bet tontcacie becnemenbe /

benConingöban Groot Brittannien toacen/ befel- be|«lbe niet Bonbe ^cflin?cen / fijn óibje leggBenbe'

om op befelbe té betfcBünen/ om tu>o?j^eggen ban
bjcbetegoocen / fuicBi bütgp Idoelom naber (a^
foube mogen gebben gefcg^eben. 3@ant gp %eec batt
BeumngengeeftgetBgeeneboo?fcg}eb«/ ban fgnin^
tentie omtrent be boo^fcgjebe Conferentie een be
l^eer
Ruvigny niet ìKcbo^ggen/ betoglentetblenpig;
oo;beeibeouberture tot een ^Ijebeganbel / met peti:
batnafurp;fnfe fmaetBtte beginnen ^ (^nbertuf^
ftgenbab gpgaer ioogg Uleg.ggeliefben gemfoa
fpoebelütB ali boenl^tB b»>i / te laten to«Bomen
b?8«nbesoeto(n)»n / goegier ontüfnt


-ocr page 942-

SAK E Ν van ST ΑΕΤ

%tì66

tc ecöjagöen / enbe tpöclöcü tc tefolöcteti op alle 't flette
. Sjjjïtcqüiïeeci fouùe fijn/ omöiefaccte foo dieotJe^
botàÙiniMgt l^ebben/ totoacc intentie te acDcmi'
ncccn/eni>2onöct€>oöe.ii5e3Öett«pt tetoecchen. Igp
Rêift omtrent'tgöecneuoojfepötijï / üan 'tuptWjii
Beïlbatibe l^eec Zceftadcom Dffputerite ontgaen /
öeJFtanfcöeJgeecentegBemoetoöctoocct/ batöp bil
iifetfeecfiottbe app?eljc«ocren / enöcDat b' cinglJél·
fcOimet UonDencpffcljcn/ïjattie^eeren
Sweden al.ö
Parthyen
Op beillcactatcn woflen (}jn/ Detoijle fp
Uacc niei béïBlaert gaoben} jae fepben oe
mediatie tc
tollleiiaenUicöeti; enbebatfealiS
mediateurs ban be
fïjbe bàli
V ranckrij ck, enbe bp ïjaec l^ooglj iBogften »
De niét uptetiefloten fouben tberbcn j bat ben iidif'
fcgop bau
Munfter elöeciiBanbclDe enbe gljeengtjes
biagg inaett<tebanbe€ontnrt
!banEngekndc» enbe
batteggeloobenbMji/ menfoubebiejïban bcti^ngeU
fcfieffibé/tegeniibeBbibeme tebenen/ ηοφ
Sweden
nocB Munfter abjecftt^te becbe bjengen ; enbe in b(en
(ultls nocfjtanS gljeTcÖicbe / enbe baec i)p toietbt flöe»
perfide cc/bat mettbaecboo;foube&lacc fien/ bat
deEngéifchenteti)anbelen toilben ; ettbe h'appa^
cetitfeban eetiDanbel tot gct becept&en ban be-
betfete oogmecthen affecteei;ben j batmen in alle gebal
itioübolboen / gtiilöcBootftbteis€onfngöS!intentie
toasÌ/
aenigBeeJibe®cactaetenniet Denemarcken
mebebjatïjten / enbe bat fiet bies! arbitrii mofl fön
aenbe^elf^ jPiniflecjiopbetonfecemtete tornen t
ofte öaecbaec ban^t eietufecen j. i^p is« berfogfit glje®
Doeeflbe^eec
Zeeftadc aUe^ beHenbtte ttiaet&en /
00(6 om ri)n €b. te gemoet te boeten be cebenen/ toaec
ombenConingD bienftigj^oo^beeibe/batfött €bele
fitÖ ejccufeecbe ban be eerlïe Dp eenBomfïe / enbe i)ecft
ijpfÜn<Sbele bifpofitiegBebonben/cminbefeconbef;

becnam onbectuffcBen bat aenbe ì^eec ISm^
balTabeuc ban ©^ancbrticB tot
Stockholm ban be
^toeebtfcBe ^eecen foobanigBe bifcoucfen boojgeiio'
men toaecen / upt be toeltfte fp oojbeelben bat be
gecinge ban
Sweden meenbe gepenetreectte Bebben/
bat be ConingB ban
Engelanc be b;ebe toel foube toiU
lenaengaen/opbeconbitien tn'tlaefi banbe onbec-
DanbelingBefn a^nggelanbt/ boo^be l^eecen jpcan:>
fcBe ^mbaffabcucöi booigljcpagijen j enbe op bat
begenegemljept/biemenomtefijn upteen<0o?log /
bie men niet alleen ombelaft bief? met Baec mebe
b;acBt / maec oocli om be tcabecfen/ bie be felbe bec>
OOjfaecBt iti'tbefjettigBen ban andere defleynenende
intereflen ,
feec tegBensSliab / niet mocBt boen ams
plectecen / ali een faecfie tot beb»lt6 Baec Baec ^0.
maog. itiocBten fijn te bifponecen / fow Beeft
Bp te meec
fojgpuUiigBgBetoeeft/omteboen Ctegcppen/ enbe
toel in tefcBecpenBcacBtigBe enbe pecemptoice cebe^^
«en toaei;ómme fiJnsi oojbeeljj bit Baec J^o-iKog. niet
te becgetìltoasf. ^em isSooiBotmtenteenTradrctvan
«ommerdemctEngelandc
gBefpjoocöen / enbe Beeft
Bp gOetoont bat Baec ^0. jnSog. baec toe feec gBenegen
toaccn / maec bat Bet bienbe tot nae Bet flupcenbanbc
bjebebecfcBoben.

«©othfteeft BpgBebagBte ï^eec Zeeftadt feecpbe;
cicBenbetefolttptgebonben om alte 'tgBenetotb^ebe

gBelobi^ / bat be Bnoop ban bien Banbel foube aeiiBo
men opTj^ abfiiffecen ban 't geen tuffen Baec ^o.fflSö·
cn Engeiïndc in beiwtB mogt fijn.
©rootter 5000? òbebè ojbje ban baec enbe eitcaoibinatife
«toiiioii enbe feec éiBèaijplaubtffeecbi? neetftigBeptìt / enbettlpt
HactogB bàn
B-aufort toasJ be ©loòte
a. ba«tje^<^otiïneBrotTouion epnbelgtB inbieffait
olöeteaigt/ bat fijft <gb. aenben ^eec l^actogB ben
VcBdofmê fÖilfiiO^fr/ f(®iéifm«t aditcn dcitiglx

^töepcit ban ©ojlQOfi / bact onDcï tffiirietfeni acht , ^
ttanöaèc^. jlSog xee reftiile» nemen / enbè tot ;

wencpitbefebEticetiioöe bagfjenaen boo?it te f«n / '
metlittemieombooïljet upttoeren ban 'tglieintiem
acnbeboien
bjajS / niet tocbec aen Eatibt te (tomen
^ettoierbtbaec aengljeraecibtalsiecn ccinfibiïable
facfcft/bat meninbelc jaren göecn
equipgjein Pro-
venccgf
)ebi»enÖeblienbeban Dalffoobcei confiüeratie
àiìiÌbctegljenbioojbigfie/enbe te booten in alle gepote
cquipagicis/biébaec boaecengfieftDtèbt/ gfteöojrten
gijetoeéfl fgnbe / tot manninglie ban be ^cljepen ban
Φ03Ι000 / eert groot gljebcelteban't ^ee-ffiolch upt
be Eee-plaetfen ban be toeft- lu|ieii ban bat Sflcft nae
Provcüce Ober tebjengen/tegentDoo?big bie toetuflino
alleen in't
Zuyden inProvence en baec omtrent geboaa
i!en/ toai gcbaen. «©cbatgte ï|eec be Β eauforc ftjijcjf
0 otft / bat fgn Eupbcn op be ©loot booj flabigiie eiec '
iitieomtcemftet 8anbelenenbebcfïiercn ban't
Ca-
non,
tot bie ppmpiittibe enbe (jabilitept toacen g^e*
gebjagt/bat ign toectroutoen toa^ bat fgnpajefrootii
in bat beel/ijfi toelch mta meenöe bat b'iEngelfe cenljj
abbantagie liabben feec biel gOebient (oubcn Tfinj i^et
ίδι0ίρ be CiEfar, toeU&e ben 3tmöaffabeuc ban bien
honing na
Conftantinopolen öDfÖ?afi)t jjabtop fielli
tenbe in be
vyftig iStutfteti «©efrljut / enbe obec be vier
hondert
mannen/toaSonbertuflìcBen tecgoebec «pte
mcbcaeno&eSomen/ enbeiiabto?b?eomfig gwet te
raafjcn / en Defe ©loot te
bolgen.

Siti'tiaefï ban be boojgaenbcBoeetft / ii^embanffitSis
g^etoiffeSantbericiit
/ batbeConinghvanSpangien«|>'«»
de mediatie
ban Vranckrijck tot {jet «ebcrleggBenffi'
ban ben ©ojlogl) tnffcficn
Spangien enbe Ponugael ^panit»
ijilbt aengenomeny 'ttocicb pubiijthotlètooibea fönbe S®·

cenbentie te gOeöiupiften / fjem becfeecBect Bef' ^ boo? een b?cembe enbe fpecülatibe facili bat» i&tactjei
ftenbe/bat O
p i^eec ban Beuningen niet foubenaelaes'.toietbt ttcngfiefien; be göemeene optntt bjèfetibe / lei
ten in beboo?fcl)«be Conferentie be&enbt te maechen ; bat ben Coningf) be tontittuafie bau ben «©ójlogfiSi
b'<©bligatie/in be toelette ftaec J^o.iBog
.metDcne- ' metPorcugaelfitB abamagleuferàljS ijeJ&iebé lionm«W
marcfcentoacen/onucent beboet ban een bjebe-Banbel, ac^ten/enbe bat be iSpacnfïïre fece gpepetfaabeettwii
enOace fincereintentie / om'tfelbe punctueljjcBnac ; toaren/bateetgeentnbcfei&isiiberjjninbetbaetbJa^
teftomen. iH^en pcnetreecbe oocü itiet tod toie be Spaen^

" ■ fefjepermobeerbe / beFranfche, tìi ®o?togö fpi

mollili

Witti
lessm

be met Engheiandc, tecoepen töt een Mediatie, inde
toelette
d'Engheifche alrebé toàten / «ttbe 'tgBeen meti
p?obifionehjtfi fiBeenteb^upiren/toeiiìiat Bet feec te
öfteiotientofl^/ batbe igpaenfcj&e bjebemetPortu»
;aei toilben maetften/ etw met Engeiandt]paec niet
nlateninbefenΦΟ?ΙΟ00/ eabe miboelentortbetìfoeci
fienenb^oenUpbingegBeben/ omtoöi te feomenbat
bep?etenf{en/bic fjiappjeBenbeten/ baec tecotqafie
ban Bet obfripben ban be ConingB ban
Spangien
öp Vranckrijck oBemouertt fcBcenen ti fullentóeci
ben/ gBeencupturetulTiBenBaecenbe
Vranckrijck^
caufi;ten. _

ïE>en ConingB Beeft toegcftacn bat Baec ^o-lKOff··
tot betoariagc bajjbe <ί2ngrtfφe gfiebangiBenen / toelt*
BeiH bc^ceBöbeiicnbanbatiïijcB/ booïBaecw
logB fcöcpcn ofte pacticiaiece CommifFiebaetöetg
op3BcD?0cl)t toiecbiti / be DnbijjtBe gBeban||en-
Bupfenbaei fjjnbe/ motBten giïjebiBprften j 3©aic
ppftBtealsfcenconbitie/ biefijn USajeftepbt nietee^
tofpgBectmoefttoetben/ bat fijn |lSajeftci»tbeB|^ft
banbeboojfcftiebegBebanaBencn/ mitii bie totfijn
laftetjuamen/bcönootftinbe/ fcmbe mogen geöiupc=>
Ben om fïjn oöebangBen onbecbanen (n
Enghelanc ie=>
öBenjS befi'lbe u« te loffcii / enbe te gelöcB Babt^goepts
aBebonbentoe 'teftaen/ batb'^gljelfcije §p|tnfett

cnbebjebe Bànbcl Bonbe bienen/ toegenöben Cow nietfoubenmogBen toectìéh^eàccefteccii«>teenig««
rilngBföninecftec te facilitecen/ enbe toaiS bieiSte Banbe pjctenfie / ttiet e)ccepfié nocBtan^ ban Mt
...... ' ■ ...... befelbefouben mocrtien gfiefrtricben op goeberenote

v.v,w«,»uu«jmogBen gBéfrtrfeben

b'onbecbanenbanfön ilteat^pttnbe©jltifenm(W
tien Beüöen j iÊaec be i^eec ban
Beuningen fieeftaOT»
öBetoefen batbolgemiBetiaicartaetdpcanje
cenin^tBepenbanbe bpanben tan Baetjgo.W·
enbebieiiniifneei^e/ bangoebeii
wbe bat obec fteiifetTceirtie
ntet%onbeft«fWeww
enbe/Beeftombai aen tetopfenbe
tìetecBanbt eBeftel^t coppe banket «ïtöt^lj^


-ocr page 943-

en OÖ R L O G Ses èn veertighfle ËoecL· ^ty

^ibftojaentwmöe (CcactastfultfijiWcKccniie/ öfeBet

aengetiomenöfffitecimonitccren.

<ipnül}jcBttJiettUa(lol)eftdttiatti{n ecnentwin-
tighften namiböaaf)tEn
twee upten m'ti|of üanDe
. contnafnnemocbcc ban Engekndttot Parijsenin't
JS bptosfcn ban bie iïiaicfit'ptctnfoiifcrentie foube glie-
wfi jióuösiibjojtien ma De L^eec
Hollis, altóaccbe ^ectbe
B*·', Lionnencöóocüfüuöebinben tocgcnDen «JToitingBen
ÖP Igescban Beuningen ijjegen öacc J^óogö üEog.
Jjiii· omonöerDccfclb£Cü)illJel)aol)C!i bc toegö te openen
tòt'taen(iellinbanbe ï^iebensi-tcactaten tneenpiaetiï
toflcbefjacc ïSfcagO Jiiaogenbeöaci: gcballigljte 3i)n
beïtilacct IjabDcn. -©êbacgie l^jtec De Lionnefjeeft
gem tocbcromgcfipttococnöfe iHaojcfiqu tefullen
Bonnen beclJlpcen/ batDcffdfii intccefTen beb^eebe
niet cn fouQc rctacbcrfn.
^^ ijj acngimaent om ficD
foo becce upt te laten loegen Ijaec i>3ooüÜ Jlïiogenbe bat
j)P poi^tttbebecfeccfiecen fouSeliacc inientie te fijn/
niette cetractetentie Conbkienban lö^eDe/aengge^
boDcn bpftaec miffte aen De Comngljtian «iSjoot

Brittannien, banbenelfden g^cccmbjisi lacfileöen.

HÖaec )plje«f{infoaimpo?tancc JiKiatectcnietaf00?=
béeltte lortnenbocnfonber lajt;b'i|cerban S. Albans
tóaiöaec te i^obeaengfjciiomen; ilSaec ü^acljtgcen
o?b?e of mdcactiemetftifjoinicentecnlofjeonberljan»

toiiHÖilinge. g9e<0?aefban Furftenbergh bjclcheopbe

ίίϊΐ CractaienteCiccfiiSgebJeelt/ toasoochatbaecaen-
{^^"'gclangt/ met Ijem een (éoeiman banaen ^SifTtöop
banMiinfterj toflcfte laetftctiiflamie geeft gebaen/
ontDooimibbel bonbten Con(ivji)/ upgaec Igcogi)
itgogtjenbcte b}ceggteb}engencemgl)ea fccatleinbe
(Ccactatcn met fijn iBeèficc: iBacc Ijent igtebeti
ftaen gegebcn / bat be Coninglj gc-cngagcett üm
Ijaec ii^ooQtj iBiagenbe abarttagesiin befen te beboìbe»
ήη: (Sngaa'iuètbònbetegljenftinj enbe teifecbtupt
jjEt geen fop uprfieniieec
Fürftenburgh, aljffoot&ben
boojfcgjcben
Edelman becflacU" tofert / banbebifpo-
fiaeinbebjolcbebe gljebacöte 25ί(ΤΦοΡ foube fija/
»aflclijc6befloten/ bat met b'o?b?e aenbe^er Col-
bert longgfigBcreitccccrt / omopgctftraclnicDftebe
®«ebe tepoufecen/ befelbeaLöboenggiflootenfoube
fijn. , '

®e©Ióotctot Touloii toegcrulitoaijnótrjntetin
2ee/menfp?acBban oSalepen tot befclbe te boegen:
bfltfe baec boo? notg eenbacg vijf of fes langcc opgijc-
fjanben foube h)o?ben / om öattec tpbiirjcn toacen bat
P'<ettadic|)e op nteuto^ fjaee ©looten tnöe iBiöbelan-
ftgeZeefouben biUlen brcfieccfen:

<©pbefclbe ijanbclingf) in'tlgoflcl banbe Conin-
Öfnne lEocbcc/ Ocbben gaec iQoog iiaogcnbijbenefen
en twintighftenoecefcribeect/ batijpöe ü^eecc ban
Beiiningetiötrboojfcijiebc confctcntien metten i^eec
tmbaiTabcttc Hollis aengcltdt ban boegen befen
<§taet fouDe gebben bp te tooonen / rnbe bat gem boo?
mftcuttfe fouöc bteneii / facn b?tcf bie gaer ftjsogg ilSo.
ben
elfden g&cccmbec lelïlebenaenbegcogglt-gemeli
De<fl;oninggban <©joot
2S2tttannien geübengefcgje^
be/ enbebepjefcntaticnbacc inne bcibat booj foo bed
flii men boen "tee tijai fisnnis geeft gegabt / toat b'een
ofb'anbec genotrien gabbe / enbe boo? foo beel bdangs
oeEanben enöepiaetfcn/bie febect fouben mogen
toefen geoccupcect/ batbe googgepactpen baec obec
oot&ortbeclijcfi inberminne fouoehonnenberbiagen/
wtbpbÉcbereboöJtgangg banbe boojfcluebeganbes
IW gebeliöfrecct cnöeggebffponccct foube bjojbcn
obecget rtigecen baneentgljcbequamegabileperfoo-
JW otti befclbe met cniicnebcn0 ben meccggemelbe
^eec
Beuningen bantoeggenbifen jStactDptebJOOi
Wft nem

^ ^l^emtnàiÌceb2teboa?iae öDeftöwbenom aenben
®oningg te moggen octojbccen boo?t ggeb?upt6 ban
rpe eebangengupfenbeijelftbanbe EngeifcheGhe-
vangeüs, Biébooj a|iD?logO fcgepenof Capecü ban
öacc ©öogg iiaoggenbeinbe $|abeniibanbat nm
opgebiatgt/ enbe fnbe boo?fcg?ebe <6ebangeH-gup-
len bebonbên hJletbcn/ mit^Dp gaee l^ooggiKo.
ootB toegcftaen hjo^bcnbe gcliic&en gebeelte ban d'En-
geiiche gebangeni /bie boo? 5Fcanf(ge ©ejlogg fcgc-
penof Capecjimotgten toojbinin
Holkndt opgge- ι6ά6
b^acgt/ enbe albaec bebiaeit. (@ot&ombebofcenacn
ί n'. ■!
tetbcnben/ tenepnbeb'epgenaerjübanfeetbec éSrgip
met f canfcge a©öncn eecft boo? b'€ngelftge aeti
llcant geiaegt omtrent
Bouloigné, cnbc nabecganbt
albaec inbe ^tabiocb?acgt/ foube mogen b?pgéftflt
toOJbcn ban be p?rtenfic ban een derde deel öOo? borg-
loon j
al£iooclibat biecggelptiic beicatieniet meec
mofgt ggefcgieben; Wgelgtfi^batgptec bftafie
banbe inftantie bp be jPranftge ^mbaffabeur tot
Stockholm aenben ^eec Yfbrants gebaen/ batgaec
illoogg HSogenbe met eenige tomplaifancé b'oRgge»
fonbeecbe pjetenfien ban
fubfidien banbe Ccoon Swe-
den
foube tornente gcmoet gaen/aen ©?3ncBcöi6
foube berhlacenfulchii omcebenengaet l^oogg |Ëo.
onmogelgclttefgn; enbe bp bie ocrafieaengoubènom
bctallngg banbecefiecenbe
fubfidien ^ toeltge gaec
Jijoogg iBoggcnbeban
Vranckrijck compete?cben/
mctbecfeccbecingg banbatfpbefelbe geecnefoubeti
cmplopecen/ om ben Coningg ban
Sweden in be
gocbepactgjjetetreciien.

't<6ccnbpgem totnotgtóe/ inHabomftigge ban
be boa?fcg2ebe bebeelenupt ggetoeccbt geeft bonnert
too?ben / tóaiS bat op be notifitatie ban gaec ïgoogil
naogenbeboöjfcgjebe ïïefoiutie/ omelcbanberobec
cnbetoebecin boo?fcg?ebemaniece t'afcommobecen/
met be gclft ban be Cngelfcge <0ebangen$i / be ^eeè
be
Lionne aen genomen gab 't geen ontrent get gge»
D?upcb ban bcsi iSoningg^ <©ebanaen-gupfen/ enbé
tegen accefïen op «gngdfcge ||>?infenbp fgne naaies
ftept op gaec igoogg jjlüogenbe inftantie goebt gebons'
bcntoaiee/ aenbe, <i3oubecneucj$ banbe ^ee
bintten aen te fcg?{)ben/ ominbe ^ee
-jl@aben$Sfeec»
Ber ggejhaccbt enbe geobfecbeectte toojben. «ffnbe
fanbebpefclaictilfementbpgetti gégeben/ ombatbe
i^ranftge «©bebecenin be
Engeifche ^cgepén ban
goebenpjinfe toacen/ freïtenfienontcetit get
Verbot
teggen d'arreiten gouben / ban bat bie otn eenigge
ao?faecben/ nocgopeenigge p?eterten góebiefotiben
moggen gefcgtcben. üSulcbS bat gaec l^oogg jBo?
ggenbe intentie tn befen bolbomentlgcb toa^ becepc» aunnM
bénbè.i , ,

«©e iléecMardchald' Aumonttoa.e <5oubcrneüc
bon
Bouloigné, enbe Beftont in afflnitept be i^eet:
Tellier, ^eccetaciSban iStaet/ betoöl^ei l^ecci
lliSarfcgal^Oubtlte ^oonaenbeffelfi^ ^otgtec toa^
net rout / enbe geeft baecom met abbgjï ban ben Jgeec
Bareel gcatgt/ bat aen get fdfbé effect enbe begaggei»
tgcbaenbe ïieec
Tellier foube fön/ batgpgemobet
get geen tot
Bouloigné geabbifeect toiccbt boo? gebal^
lente toefen/ aenfgn^b. foubeabb?effecen/ iiebei;
αΐ!ί oen ben Coningg/ enbe bat gei oocbbienen foube/
om get gumeuc ban gebatgte ü^eer lÉiarefcgai te
mcfnageren/ enbe geeft gebacgte j||eec be
Tellier
btenbolgenbe baec omtrent bp gent ae^gcfp?ooc&ett
ftinbe/ bdooftin foobanigenfinaengèmelben Igeec
Marefchaitefullen fcgjijben/ bat gaec ^ooggnao»
bonben berfeécbert toefen/ bat'in befen geen cebeneit
ban blatftten fouben ober blgbenj battefatfelbecté
bectcoutoen toa0/betoöle bebenttoaibatöe ggés
bacgten banföniföaiefteptgantffg nletlepben/
biccgeli)cbee]i:cefrenban fgn <i3ouberneuc0te tottnf; Sm
beren enbe tollereceb. onbefufi

©oo?be(: geeft albcfc aenggebient/ 't geen gaec f*""·^
]^oógg iI3oggenbe alst soo? epbt iS/ berblaetbett
tot uptfluptingge ban alle goope banbe Swedéh,
opgaerongconbe/ p?ctenfien ban
Subfidicn «©eiii
tefullen fucnecen enbe geeft toeberom lebenbiggge»
maecbtgaet ^ooigg ilgoggenbe epftgbanbere^»
renbe fubfibien/ toeicbê gaec upt bratgt ban be
Silliantiemet benKoningg ban
Vranckrijck toa-
cen competecenbe / op 't
eerfte toiect nfet fonberlitiggtf
tot anttooo?t gegeben / betoglebefaetbenmet
Swee-
denin
anbecetecmen aljiboo?geencnfcgeeiientebee;?
ballë/enbeoo'ttaetftefoubemengeecnebetadtgebbeti
met
uytvluchten, fulcbtfbat onbecbinbenbe bat^iè
faecbnietal;} met bebatten/ bie toat belecaet toae^
rm / te boben te fiwiten fbu&«n toifjnboii?

"'fcftaHi'.


-ocr page 944-

i666

9x8 SAKEN van STA-ET

Dienfi ban fiacr i^ooslj SioaBcnùe onìi?r ticc feioec
beEtefecinaO / Baö gDeoojDteit bat be finale iniiamten
ftiïiefwteïiien/ öferiöente toecDenbccftöooben/ tot
öat »)eiift6(Pöe anöete faecBen in öe toelette De fjuitieui
ten te raefnagécen toaren/ alss omtrent öe
diredlie
van de Viooten,
Defe fnciöentenmet Sweeden enöe
öiecgelijche met aemaclt nebec g^cfelt fouDen toefen :
©erttoatoeniie onbevtHffiDen batbpaltiten be Con-
fdiaüan
Sweden tnbat fpoo? fionben tocröen obe-
i)?aif|t/ batfeinbe gemeene pattpefoubentoillentte;
tren/ ntetDeftoaetljjcfe foubetoecben gfie-effectuectt/
bat men tot blen epnbebe ganbt foubein be beurfe
Jieetfien / tnfonbetftept alsi bc penningen in aftto?tÉni
00c ban fulJfibientioo?iiaec?§oogö jTOogcnbefouben
toecöen gljcfmputeettj a©antöet foubealtijbt een
Bcfltötiglj argument fön/ Dat men met be
Subfidien
te toepg[tecengeenoQjfaeclte moefl laten tot ggeliicbe
uptfieilen {n't pjefieren ban 'tCcactaetalötn befen
«öojlogö
metEngeiandt Dp befe |Baje(ïept toaeten
gDebjupclu·

©ojbecii Bem met be jongDfïe ^ofi upt be «©jef^
fieban!jaec igoogli j®ogijenbe toegehomen/ ijaec
Igoogft |®ogenbe iïefoluttebanöen
vijfthiendenbei
fejS liaaenötsi / fjeijelfcnüe becfcljepbe impojiante
poincten caecBentiebe negotiatie met
Sweden, enbe
onbec anbeten inftoulienDe bat ben ©oningó toan
5^enncmatcften/ geenffiugi foube
verfocht werden
om ftil te fitten ^
enbe buptcn engagement te blpben ;
niaectoeltec contraete omficfl acBtetbolgöenii be
(Ccactaten/. tiMTcljcn fijne USajefiept enbe ijaec
iBogenbe inbtgoceufe actie tefïellen; enbefjoe toel
ïiemgaene
aenffl)?iibingl)etiptiaec Igoogli jföogenbe
toaiSgliebaen/ fKijti^t eenfgljen epnbe benbeboo?^
fcöjebeKefoIutteteblenen/ foofieeftDem nocötanii
batiöaei: bfcttjig&eoo?beclt tefgn/batöpbe felbe
foube oöeö^upcfien/ omte(lecc6ecacnte pecffen be
perfuaflen/ öiefipboö? fteenenalbact Jjabaen göes
toem/ ambten l^ontngfi te btfponeren/ ombefaet^
fee ban
Denncmarckcn ortöet anbeceti te Bauben op be
gconbenmetbte Ccoonnebec gge^elt/ fonbecaenbe
tnftaniim enbebjepgBenban
Swedente befececen/
enbe Beeft gemepnt niet fonbet fonbament aen be ^ee^
renbanf^gne jjl3aielÏet*t>t0$iaebt te Rebben Bonnen te
OBemoebtboeren/ Datbefefaecbegeen Beucebaecbe/
ijctoöle DeneutcaUteptban
Dennemarcken, toelcBe
feeCcöOn
Sweden boOJfiOegB/ ende toperieufelijck
urgeerde inBanóenbàn Dennemarcken, notöbart
Vranckrijck,
nocBbanBaec ^oogB JPogenöetoaS/
maec bat baec ober met
Engelandt, betoglebefefaeCi
Be tUffcBen öat SÖcB enbe
Denemarcken, tot een
openbaren
#o?108B toaceo Upt geDoi|ien /moe|ïe toec-
öen geconbenfeertjg^atonbectuffen
Dennemarcken
niettoapenöe/ tecbjfccetieban Engelandt foube 1)10^
Den / enbe geb^ongen ofte gepermobeert foube bonnen
ttjecÈien om nocB erger
mefures te nemen/ tenaenfUu
ban
Vranekrijck enbe ban Ba^c SjoogB HosBetilie
aljï biegan een pure
Neutraiiteyt, enbe om te toape^^
nenBaec J^oogB ildogenbe fubfidienttoobigBBab/bie
öe felbe gêinftOtö Bonbeu bcboucfecen/ om
Denne-
marcken
in ^eutcaltteptte (lellen j g^atfulcBsi De
ïJcgcccingeban Swedenoocfimet B^aento^fen ban
onmagcljjc&Bcpt / fouöe Bonnen toeröen tegen gefpjOi
BentnBaetboo^del/ enbe Diesi alj$ eenigBe ceben enbe
öe al^ecminile confiberatie üan gBenegentBept tot Defe
Croon bp bc felbe plaetfe fsonbe binben / ban Baec ons
BeBoqjlöche pjoceburen in befe foube öeftfieren / infon^
öecBeptaliSbe rebenen ban inbuctie enbe bjenbelgcBe
noobinoemetaenbiebingebanconfibccableabantage^
om
Sweden inbeeoeljepaEtpe te tEÉCBen/ ntetfïertBe
ïiefoltuien otninbienfp een anbecetoeeBupt toilben
Baec metaWematBttegenStegaen/ fouiientoo?ben
oBefiüff i öit aiU0 aeappupfert / met al Bet

geenUpljemfìecft upigebacBtfeonnentoecben/ om
upt refpecte ban conferbatie ban
reputatie, enbe upt
ïloofpe vananbecelntereflenbani§taet/ enbebàn
beeleBeftoaeciycBe canfcquentien enbeinconbenienten
toeitBefouben ontjlaen/ inbienmen ban Couesban

©erùtre
.©centi

ΟΜΕΠ,

anticcSmcwficn/ofijicceDênentofeciiên öaetmeeÉ ^t
•enùemfiec geapp?eüenöe«t/ floelajelSemnocD ηί»
pofmuegEfpjoacHcntoietOt/ enDe alleen gfjcfeptit bat ^

iTien af toacöte toat ö'igeec d'Eftrades op iiOjtijci ium

Goöfeils 9uamte BecanBecnj enDe Dp Bonbejjiet öefön/fönpofitibelalïöanBasti^o.3Po.tegJgJ»

Bier ontrent toegefonben/ ijejegenen foube; ^nVr?
tuffcBenfp?atB menrefeluptmet ö'||eec i^eccetarfa
PufFendorf, banöat VranGkrijcknietÖbatinfÜnbets
mogen toaii/ ja fijn Croon felbe bejSnoobt fijnbefou»
befparenom Sweden tegensitegaen/Bp aibienfiet
eenigermate inöefefepteljjc&tegensi Dennemarcken
foube toillenpjoteberem ^e J|eet De Lionne bet»
ineenbe bat ben aimbaffabeuc Koninghsmarck, bjdci
Bemen töbinge Babbat tot Metsgetoeefl/ enbeban
baec becirorhen toajS/ mo?genoft obermojgentot
Parijs foube fijn/men berlangBbete bernemenbjatfnn
3n(lructie op bit fubject foube mebe bjengBen: (©ntec
tuffcBen melbenbejongBttettjbingenbanbe %eren
iFcanfcBe 3fimüa(fabeuti tot Stockholm jbat bc l^ee»
ren Sweden begonnen te feggen/ batfpBonbenl^ùen
bat ben fóaningö ban Denemarcken armeetbe /mibtss
DatBpmct ageesDe tegenss d'Engeifcbe» enbe batter
geen aen be IgeerenboojgijeUomcntoass/ banbean^
pructfe ban De i^eer Β jekke na Denemarcken gaentic/
niet ban foofctierpe taeitoa^i/ m menboo^Beenen
tot Stockholm Bab gefpjoocBen.

b'llcev Hollis Beeft nabecBant op 't booitoenbenban caafj
't berftoaccrt ban fijne inbtfppfitie / De betoufïe bpeen
Bomfte in 't
Hoitel ban öe ïSoninginne HSoebec ban KJ
EngelanttotopDonderdaghj
enbenabecfianbi totopfmm.
ManedaghbetfcBoben.

't<0aftoat ateratie bat upt , Galais gBefcBjebeü
toiert/ batb'CngelfcBe metvijfen tachtig a megeni
tigh ^cljtp^ban ©IdcB in Duyns toacen/ enoe
bat b'abbBf^n upt ben
Staêt mebe b;atBten / bat Baei;
1^0. Ifêog. inloot in lange nocB niet geteet foubein.

^ejongBIt^ ^^iebenbanben l^artogBban Bei^·
fortop gijlecen in gBeBomen / meiben öat ^cpl reeöe
toag/enbe alleen eenigB JSufpoebecban
Genua ber»
toacBte/ öat alle bagOmlïonbt teliomen/ fultfiiiöai
Betbettfoutoen toajs/batfgne j^oogBeptfegenhJüHi·
DigBi» deemoed fijn/ enbe öe<©allepen bantó
€coon foube met ficBncmem iiwiKfl

35e!|eecban^t. Aibans, toajifetiectdrietiasijml^'"
toti^t. Germainteïgoof aen gB^omen,· maetbe"*'*
iieeren iBiniftecsi enbe aabece met De toelcBe fjjn «Eö.
famiUaec toas /fepbeö eenpaetlöcBiiat
Bp oeenetBen-
beojbieoftegnpructie ban't€ngelf£Bêl
^of/ mebe
toatibjengenbeomtcentfaecBenban ^taet/ enbe bat
fijn <iSó.ficB in befe gBelegBetitBept met öe felbesanbt^
ntet mengijbe.

g&eleec 3fimbaffabeucban Spangienfepbeopetitf
IBcBaeneenpber/ batBpeeenfiennijfe Babban'taf?
cepterenbanbemediatie ban
Vranckrijck, inbeBatis
belingBebaneen
accommobementmet Porcugad,baf
bjetmb gBtbonbentoiert/ Detoglebel^eeRnftanj
ftBe iElnifier^ B«
contrarie eben pofitibe fcpöen.
g^aec toaren 25? eben upt Madrid, toelcBe bericBten
batmennocBteneenen
nocBtenanbeeen opbeaenöte»
btngebanbe boo?fcB?ebe
mediatieBab gBerefolbeect/
enbe Dat aen b'lgeec Ambrun piobifione öcB totantJ
to30?t toasi gegeben / een groot compliment tot bantB'·
fegginglje. ^ . .

Maendagh ben fes en twintighileii op Öi Ittioöagö !
iiib'êecfle conferentie met ben Heer Hollis, tettöbeci
(ïacn ban öe ÏSoninginne iBoebec Ban
Engeiandc

b'l^eec ban Biuningen Bab boo? afuptöen m^
Ruvigny, gBetracBt te hernemen of gBeö«Bte«Mre t^».
Hollis,
naecbegebaneberBlaeringBeöatieBeneflftt',^*^
Bept/ ommetBeminconferentietetteöen/ tu^fW'
be mogen befiomenBet)beneenigeo?b|e/ om WiPew
besö&etiattben ConingBban
EngelandteentgeiJ^
pofttie tot
vrede te boen/ enbe bcrnomenBfowewnat
fönieb.alnocBgeenlgBc foube BeBBcn BeBome^»
om te Booren / ober te fcBlööen/ enbe Wi^»
afte toacBten/ footoa.3
Bem Igeecban Beumn^a
toelingebacBten gBeballen of B«n««


-ocr page 945-

, höuiicrt/ in&ettfetanöecstebecBIacen/flliöattecriec
floeöeappatintte tot tojéDefouDe fijn / fip altitea ben
■©eic Hollis ööelafttoaee ofieaDelaH mocBtetoo?i
^ntKfonfitfen/ boo?eefïaaBEn η öEtooojgöecoecöe
IBiffibe ban ben
elfden ©ecemöec aen ben Coningg

vanEngheiandtteacteptecen/ enbeeUecDe paetfen

bfe men fcbe» bnftaen foube mogfien {jEbbcn genomen
te 30«/ iHamtcablcwmpofltie te bomen ! maecconi
nbececrenöe bat
d Heer Hollis niet bonöe ignocecen /
batOiïcec
banBeuningen foubepeüben eentgöece=
fcttptie/ op'tgI)«en iianbealbaecboo^gemaengBe»
tiaobenetonfecentieobei: gDeftt)?eben t)ab/ enbeb(en:=
bolgöenö 't göcen tn bte fin foube 6omen tefeggöen /
fou&e acnften aljï een pjopofitic gDebaen aen be jijbe
ban Óaec l^o. JlBog. enbe bat be$S niettemin Ucgtettjtb
be g^eene bie gefepbt tniecben ontcent ben Coning
van
Ëngclandt
, alle aenlepbingge tot®?ebe-t)anbe( te
tracDtente tucbecen/ metl)«bcth3ecfeen ban ongBcs
gconbc fufpicie / ban bat baec toe gfieen fincete gliene i
gmttjspt foube fön aen be
5|jbe ban Vranckrijck.en ban
paec JHao. befe fufpenfe manicceban booi(lelUng /

fooBecftBii geacBtbetocgBban een bolle Franchife
bcöipUgïifie te fön; maec onbectufffBen op batbe
^italji'liiDe Baec niet fouöenmooBenaöufecen / met
iefip^npofirie op be toelche Baec Igoogfj ïBog. be Oan=
beiingDfoubcnbotllen Hupten / β1$ί itiijouneobe alle
Bi't O iicen ban be upttecfle conbefcenbcntie met eettigen
fcinj.igije-epfcBt Bonbehjojben/ aen te fienali! een
bóöjltcl / ban be toelcBe men een liegotiatie foube toiU
len beginnen / om ben anbecen nabecBanbt becoec
enüe berber te gemoebt te gaen/foo Beeft
Bp tot tneg^^
nemingBebanfoobanigBepecfuafien alle mogelöcBc
tautelen gB^bjupcBt/ enbeoocb te gBelgcB om be
Heer Hollis re ftcacBtieec te conbinceren / ban bat
op aBeen rebelöd» ofte eenf gfint0 abmifTible gconben
petsi mieroer ban Baec ^o. .|®ogenbe gebojöert öon»
be föecben / enbe op bat üit iaetfle met te meerder na^^
bjnctifoubemogBengöefcBieben / geeft alboorenin
' .....eerde

égale gfienegBentBepbt tot b;ebe / enbe bat gBeenfnbe
felbe boo? geitelbt ofte geurgeert mocfl toojben/ op
gconben ban cebenenbebilUt6Bept >mae0en toojben
gefonbeert/enbe ntet op eenigBep?efumptie/ toanbat
tnenbanbeeene ofte öeanbere5öl>e in ftaet foube fön
om ben anberen beboet tegBeben / ofte in neceffi»
tept om bie 't ontfanggen / enbe bit aen gebatyte ì^eci;
BebbenbeboenfmaecBen/ enbe bomber met fön € ge»
toncecteertBebbenbe'tgBeen ontrent be fojme ban
be conferentie foube bienen te teiojben gBeobferbeect /
i!$metfOn€b. ópbeboo^fjlHaenbagB bejinamib-
bagBS ten
drié upren / infön «aroffenaer 't Igof
banBoogögebatBteöonfnginne jlSoebergBeceben /
naec bat albooren becftaen Babben bat ben
Heer
Hollis
fttB baec bebonbt / enbe te gBeiÖtii met boel ge^
bacBfeigcerbeï'ionneöeabmitteectsönbe / om Baec
ipateftepbt te begroeten/ ineeni^amteralbaaer Deel
«eeren enbe barnes fitö ontcent Baer bebonben /

bjaecBt/ofBetöaerHaaiefiepbtii intentiebaaii Baet
baer te Booren / enbe Baer lEafeQepbt baec op in gBé-
«ebenfjjnbe in een Cabiaet/in'ttoeic&e belieer
Hollis
»9$$/
enbe belgeeren Lionncenbe van Beuningen
flebbenbeboenbolgBen / foofeeft ftoogB-gBebacBte
Baec Haaieftepbt een beginaen befe onberBanbelingB
|Degtieben / met te berBiacen bat 3P blpbebsasi / Bon
taer bp ben artberen te fien / öatfe geloopK boo? Φοβίϊ
fpettaie beftieringBe tot
Parij» langBer aW Beet mep-
WngöetoaiïopgBeBcruben tefgn/ om totB" goebe
oietch banbe bjebe aen lepbingete ggeben / bat fp bie
nanfterten toenfcBte/ en becfeecBect toaSbat ben€o-
öel^eei:
Hollis, tìmalle BetgBeeu baneen Hàtnifia ^ggS
becepfcöt ftonbe toecben / totöet upttoetföen ban
be felbe te tonttibuecen. <ênbc Ijtec op eecft bp be i^eer ~—^
öeLionhebanbjegOfnfjjnConingl}/ eubebaef naie
bpöem
vanBeunihghen gljcanttooojtftjnbe / mei
3BelBCiiep;ote(iatte oan finteece genegentDept tot b?ei>
be / met te looben tjaec jisaiefit ptiï <iEiobtbjutl)tigBeti
pbec ontcent Bet nebetleggcnbanben opgetefen(©o?-
fogö/ eitbe met toetoenfingBenbanbat fpin't m-
tebefatijSfactiemocljt Bebben / otnbe©?ebe boo?
öaec tuffcBen-fiomfle / enbe alis onbec Baec obgett Bec"
(lelt te fien / enbe bpbel|eet:
Hollis tn goebe termen
gBetonficmeectfönbe/ 'tggeen bei^omngitine bati
befÈ IftoningBS
van Groot Brittannien gfteneoentBept
totbjebe/ enbe oocb ban fön pbec/ om bicte mogeti
BelpenOeboibecen/ Baötgftefepbt/ fdo Beeft BoogBfi'
gBebatBte Coninginne betfocBt/ bat men totlbe tcou-
BfEtei|;c6fn 'ttoecc6tceben/ om ban De goebe bif;·
pofitie / bie ficB ban alle &anten ontbet&t te profiteren/
enbe tot bien epnbe te 6omen tot foobaenigBe boo?|ieIi
ten/ toaer beo? men tot een p?ompt %cbènS - bc-

iipöemalboorengBeb?aetBtfönbe/ ofben^eecHoi-
lisgeenp?opofitiebanb?ebetoegBeniöeniftonidgvaii
Groot Brittannieöfoube
ftonnen boeni €nbe alfoe
be felbe bat becUneerbe / gfiep^emitteert toefenbe
bati»elteoo?beetentoai3i&at BaecÉoogB JUSog. in^
tentietotb?ebefeecfinceecenbe(letc&moe(lfön / be-
toni fpaenfionbtjS naec be ontfanggen töbingen bat^
be fjiec eengBebooben conferentie / gem Babbe»
eBetnfïrueert ban Baer finale intentie ontrent Set
aengaen baneenbjebe/ enbeniet becbooben baec.
ban openingBe te boen / baeteïöcB in 't fiegin ban Ce
ùnberBanbetingBe; <£nbe BoetoelBet pjeiubitfabel
Bonbe geoojbeelt bio?ben/ enbe fubject om mijSb?up(6t
te biecben / te beginnen tn een ^egöttatie / baec mm
gBefinbtboajïteepnbtgBen/ enbe met begBeene met
betoelcBeitten iKtoaepenenboerbebe uptterfleboo?^
fiellen tot bjeebe te boen / fonberbte boeberom

ontföngBen. 5&atBpeiBtécetBtentie/ batèet nitt
eljSabantagieu^ Bonbefön&egeertgBteblöt&en/om
teepnbigBen een ©ojlog^ bie 6p nae alle batten
in t
€B?iffencötB beebe löben / enbe&p een pebec gBe-
■boemt lutecbt enbe gBeBIahteert / enbe te gBeiötft coti-
fibererenbe bat be®looten 5|nbe / om.

tegBeuiEibenanberentn^eeteBomen / enbe bteü f/et
toercSban be ©jebeBanbelingB / fooiiet nfet in
BoiteöaegBêngïjetlootenböieïbt/ mifTcBien feec te,
altereren/fönnpttec^elafteerltfoube feggen/ enbe.

toflclieljp foube Bomen te mijïDiupc&cn/ enbebaer ^nuptmocöt gUeraerhen: €nbebaecop bpbe i|ecc
boo? iiet rappel oan begeer
Hollis te toeeg te brengen/ beLionnefn fubliantie gBcatittooojbt fijnbe/oat

-----------------------——T. . r men baec toelicBtelöcB fcBeenteftiilen fioitten / bp

aibfenmennocBbanbeeennocBbanbe anberëjöbe /
ben anberen op p^fumptfe ban obeCmatBt foube
totticn enbecnemen beboet te flellen/ maec tot gron*
ijenban beonberBanbelingBebaUbe leggen be rebeti
eubebtllicBBepbt/ fooii bpb'Jgeec
vanBcuningheri
bit opgDebat/ enbe bojbecgBefepbt/bat Bpbebjebe
baojofiepootenBielbt / fnbien menbanbiegronöen
ntet tbitbe bebierën / «nbe befe p;efnppofitte niet tegeti
gefpjoocBin ftlttbe boo; be
HoiHs, en be biftourfi·
enBoibergiballenfjjnbe/aUebienenbe ombegroni
ben ban befe biliftSBept tofl in te fcBerpen/ fo Beeft ge-
bacBtel|eerbeLionneinfubffantiegefepbt/ betben
^onfngBföttiiaee^r {nbsfen(®o}IogB niet I1190 geo
t<:eben/ aljSaileen öc6omtébo(boenaer(3ön tooo^bt
aenfonCieailieerbenge-engageert/ enbe bat tegBen^
fönepgBen intereffen/ enbebieüoitifönlnterefr^tibe
b^benieteenbagBfouöetetarbeten/ batter Bonöeti

betonfetentietetreben/aen be Heer de Lioiine boen ________________ _____ _______

tonfibereren/ bat Bet bienftigB foube 3ön / al eer fönpointten banlfguibatietiMftBenbe Natiën q^eip.

eenigBe ouvertures te boen / fön €1}. boegB^n^ fi|ti fae^en ben Notitie / itiaer bie niet toaeren om Bet

ningB foube berBlaren te acBten/ bat in beaen te grootetnert&banbeb^eebe opteBouben/ al^tietatt-
üelten BanbelfngB mocBt boo?ben gepjefupponeert eett

0Wetetoeti6üanbeb?eebe optefiouben/ al^ljetan-
^FfitUi tuffifien Engheldndt enbe föne jj^ajeftepbttf
€ieaUteerben Bonbe b3o?ben gBebonben enbe ggetrof-

^,8BaetiSooitöieoot6ftnceerlö<feöèfibeceêcbe/ en WeiifionbeberfiÌMèn'/ 'bat^^ iióg· aïnöi
eatjpfeonbe rejjionbicenlianöe 0«beintentie Dan «$!5t(oMbenefttebeti towöe |>jdttiet»ban Pii*^^^

e Boèck 9^9

en OORLOG


-ocr page 946-

930 SAKEN van ST AET

1566 Bpijaecfcljip^iÉnbanbéneifdeng^eCimbec / aenöen
_ Coninatjvan Groüt Brittannien oen gljeüaotien / öp
alÜienfonDecuptftel oactopeen beflupt fionDetoet-
öen göettoffen / enöe Diesi alnoci) teüjeebcn toaecen
aen Ije beute Dan füne iBa jcflept
van Groot Brittan-
nien
te laeten Detojeöe temaechen meteen reftitutie
ban'toOcenoüecentoecc / faoboo? aijïtiae 'tbeGtn
laanbe(©onoööaenomen ofceben anbmn omDou=
ben fauDe'mogIjfn 50« / enùe öat baecmeöeoüec
inöetoeöec oU^tteöen fouöetoojben / in bepjtten-
fien toelette men boo?ben ©ojlooDljabt oB^Dabt /
ofte bat men obec enbetoébec foude
biyven behou-
den,
't oóeen men ben anbecen / foo booj alsS nae 'i be^
gtn ban ben φοίΙοβΟ ontnomen Dab. ügp Beeft
bet>
i)olgtìen$Sgljefepbt/ batfjaec ï|oO8ölBo0.uptgee'
nen Boofoe pettoeji meecbec honben too?ben ge-epfcDt/
toanttoilbemen boo? toettigij betfeccgljen (tellen /
fietgtjeenmetbetoapeneneDebupcenbe ben «SojlogD
toasigfieoccupeect / ofte ben anbecen ontljouben/
gaeti^oog jÉog Uiiiben b;ebe0-galbcn nietbifpu^
teren / Doe bette D" in befe gDelegentDcpbt appHcabel
toajS ofte niet/ maecbefaeclien laeten in ben flanbt

get boo;fcD2ebe temperament aengaenbe ^laetfen
cnbeS^anbeh/ toelcbeciü occupatie boo^ ben (©ojlogg
tiiettnaji bebenbt gDetoeeftj 3@Ube men ban oean-
bete bant fupinccen / bat alle Det gD^ene benCo-
ningDbanEnghelandt boo? of na 't begin ban ben
<^o;logDgDcnomenDabt/ nietupt b^acDt be toaecbe
banbepietenfien/ bie DP boo? ben «©ojlogD Dabt ge-
Babt/toanneec Daec^'oogDH^og. fouben beDouben
't gDeen be €ngDelftDe baectegDenssaf gDenomen
enbe ontDouben toa0 / bat Daec ^o. H^og.toebecom te
tojebebaaecen een
reciproque reftitutie tsboen / enbe
rene iBaiefltpt enbe fDn <anbecbanen Daecp^ten::
fien te laten gclben/ miti bat fp toebecom tcaben in
't regDt ban Daec contca-pjetenfien / enbenebensi ce-
flituriebanbeplaetfen/ bequame reftitutie ban alle
be^cDcpeneni6oeberen/ boniEiboo? 'taengaenban
tien<8o?logDin<SngelanbtaengDeDaelt / enbe baec
tiaegDeconfijciqueei-t. i^p Deeft aen gDetoefen bat
Cormantijn tnbe Pouleron göeenfinbts! toaecbigO
InacenNieu Nederlandtj Cabo Corco, enbe dPojt
St.Andriesop't€planbtBoavifta, enbe bat betoni
tea-p^etenfien ban Daec l^o. iBog. enbebe éStDe^
pen enbe ©oebeccn boo? ben ©ojlogD / Doftilötb tn
€ngelanbt aen gljeDaelt / ongelDcb meecbec tbaecbig
tnacen alübe pjctenffen bie fgne H^ajeftepbt ban
Groot Brittannien , Of 5pn (©nbecbanen boo? ben
Oojlogl) gDeDabt Dabben ; oocb bat
Nìeu-Nederlant
enbe Cabo Cors tn bolle b?eebe/ enbebess gualgcb
ODewo'We» toarcn / enbe
Cormantin enbe Pouleron ges
t>upcenbebeni2^o?logDbe€ngDelftDe afgDenomen /
enbe ontDouben; enbe biej) toettelDcb p?etenbeet-
Den / enbe bat ober fuUhS in bec baet in befjn öp Daec
i^oogD m^og. meecbec nae gegeben / enbe aen be b?ee-
beopgDeoffect iziiecbt/ alsSmenfn ceben ban Daec
Itonbe bectoacDten / bat ;p oocb tot Det aenbieben ban
befe conbitienboo2befen alleen tsaren gDebjacDt boo?
befteccbe inftantienban
Vranckrijck, in een tpbt
batbiejH^ajeftepbtficD boo? Daec noch niet becblaect
Dab/ enbebat Daec JgoogDllSog. te^anbe aen gDe-
taftboo?ben ^ilTcDop banll^unftec / enbe in ggeen
blepn na bebencben gDeftclbt / ban bat beel anbece
I)aectnbien<@o?logD tot Daec nabeel mocDten men-
gen/ enbe ban beittefolutie ban beefe Croon onfeec-
fiec/ enbe bnn bie ban'©ennemartben mijitroutoicD
fünbenacc be ongDelucben bie 3P te ttaetec Dabben
gDeDabt / in (taet fcDeenen te fjjn om nie t aen be b?eebe
te toepgDeren / bat ban beiipttetlle fatilitept bonbe
too?b£n gDcbefibereect / bat bit niettemin be upt^
terlleconbitien toaeren bie iP opt Dabben toe gDe-
^aen / enbe bat obec fulcBi ató furp?enant bonbe ftDö-
nen/batfpnacD naecfoo bed becanbetingD tot Daec
boo?beel bp befelbe perfifteerben / bat DP bc0 te
meerbecinbefegelegemDepbtaen gDecoect Deeft / in
|j?efcntfebanbe
HeerdeLionncop bat be<ÉngelftDe
fiftlKc fouben ittoo0Denfi)n / Dat ti«leetfi« p}opo-
fitfén bp be ^ceren 5FcanfcDe Umöaffabeur.egDebaea/
in €ngljelanbt niet ban Daec l^oogD SBogfienbé '

notD bp be fetbe maecen gDeabboueett j l^p
boojtsSDiectip «DeboeoDt / batbp albienmen öaèc
i^oogDJKog. befcDulDtbanbefen<©o?log toilbetoii,
ten/enbe Daec obettegDeniS Daec pjetenfien maeths
tenobec fcDaebeninbefen<®o?looD08eleDen/ jpfou»
bmgeecnebaecobec in ^ebatitomen/ mftjïi haec
b?p (lonbt gDelöcfie öefcDulbingDen tegDen Daecc pats
tpe te mogDen in bjengDen / enbe bacc op (nbemnitept
ban ineflimaülÉ fcDabente epffcDen / enbebattec
gDeen liïegDtec in befen toasr olii <©obt in ben èemel /
enbeDiecop anbece Daec confcientie bie Daec top
benben ban alle foobaenigDe reputatie / en niet bonbe
Ipenbatjpeen oncecDtbeecbigD oojbeel tegDen bec
felben fouben bellen. <iÌnbebatDp baecom bjcecbp
conclufie moed feggDen / bat niet Donbefien upc
toat Doofbe men Daeci^oogDlKogenbe pets meerbec?
al03paenbooben foube bonnen becgDett. ^e Heet'
HoUis Deeft ficD niet in gDelactcn om beefe ceebenen te
bebattecen/ maecgDefepbt ; bat
Nieu.Nederkndt
enbe Cabo Cors ben l^oning ban €ngDelanb ban out$

baecopgDeanttooojbt toeefenbe/ bat inbienfultbi
betneefen bonbe too?ben/ Daec i^oogD iBogenbe in bec
baeb p?efupponeerben 't gDeen niet en toasi / enbe baet»
ommemet fonbament aengDemaent bonbe toecben
om ban
fuftenue te beranbecen / enbe bat baec op becs
fogDt te mogDen becftaen toaecopmen bieepggen"
bomfonbeecbe / foo Deeft fon ^o.gDefepbt't gDeen
meecmalen ban be «SngDelftDe 3öbe iiS boo?t oeb?agt /
banbatb'<!EngDelfcDeboo?befen bp
Cabo Corco een
Eogie Dabben gDeDabt/ begconbtop toeltb'tiojt
lepbt Dabben gDebocDt/enbe biei met Det fojtt'oci
cupecen/ toebecom in'tDaere toaeren gDchomenj
i©aec aengaenbe
Nieu-Nederiant Deeft fön «ïDele
gDeenbecDanbe (€itul ban epgDenbom boo?t gebmt/
maec Deeft alleen gDefepbt/ bat Bet be €ngDelfcöe
toe beDoo?be/enbe bat be
Heer Downingh in feet^ee
ftD?tft Dab be toeefen / bat bie ban 3|aec tot Slaec Daec
P?etenfien baec op Dabben becnieutot / maec alü
bit alleiüDP met een becBael ban
't gDeen ban begele-
gDentDepbtban't ;fo
?t aen Cabo Corco toa^ / enbe
van Nieu-NederJandt Dab boen bl0cben gBeJeel
anberji gDelegDen te fön / enbebp conclufie gDefepbt
Dabtbaerupt teconfieeren/batben ConingDban
€ngelanbt nocD tegDt nocD fcDÜn ban tegt op 'c boo?=>
noembe jFo
?tofNieu-NederiantDabt / enbe ban fO'
lutieDabtgDebientop 'tgDeen fDn €bele onttentbe
gronbt ban
Cabo Con Dabt gDeobjltieect / foo ii fjjtt
€. tepigcbgDetoeefi/ batDetonnobigDtoaiDlfCO»
bec inbebatten te bomen / enbegDerepliteertfjjnbe /
bat be faecbe nan Daec l^oog |àog. blaec enbe ebibent
faa0/ enbe bat nïen moed bie betoöfen/ alt^btucf
gecenbe battec in befen niet gDep?etenbeert mocft toer<
ben/ of men moed dellen upt toat Doofben/inblcn
men niet toilbe ballen in be
gronben toeltbebe Heer
de Lionne
te tegDt Dab becblaect / nietabmiffioel te
3önbanbe anbetenbeïDette toillen dellen / baecin
bpgDebacDte
Hoerde Lionne bifctetelötb ii toe
gDedemt/foo Beeft be
Heer Hollis baec op ban fub^
ject beranberenbe/ Bem onbectoacDt gDeb?aeMt / Of
ban oocb
beViffcherye Daer ï^oogD liogenbe Gfie'
meen toasi met alle ^ee-bacenbc l^atien. a©aec op
gDefepbt Deeft bat in gDeen bebatten/ bieben<0o?iog
gepjecebeett Dabben/ baec
banmentiegDewaeint
toasi / oocb in oeenmanifeden / bat men hondcrt ^a-

cen en meec/met ben anbecen toelgeleeft Dabt / «κα

Cractaten en Silliantien in bie töbt gemaetSt / fonwc
moepipcbDeben obec bat poinct / enbe bat DP
feetbert Bielbt/ bat jön «Sb. op een ®?eebe- Danbeitng
niet foube toillen
lebenbt maecben / 't gDeen toaec o-
bec in ben <ii>o?log0 enbe boo?
befelbe nieti m»
gDemobeect -, <Spnbel0tb Beeft ODebatDte Jiew
boo?gBetoo?pen/ bat ben <©o?logDbp
Baec «oogp
maag. boa?'t affenbenbanbe
Ruyter na Africa toaP
begonnen/ enbe bit mebe gDebiloeewfünbemetbet-
fcDepbeWatefalutien/ BeeftgDeöafBte

Dpbetoelchebie boo? be toaepenentoaecen / met /toe beDoojbe / maec bp d'Heer van Beuninghen


-ocr page 947-

i66ê

en OORLOG Ses en Veertighfle Boeck. 93 i

eöïfÉpt / öflt öi t Den toeeö nfct toaiS om tut een bjeéöc
tefiomen/ batOetoeen 6P ban tocoBen öaec i|oog|)
jBoaenbe qtiam acn te Dicbcn niet Daec toe Itonüe ficef=
ftni; €nücijaecopbpfiaec iKajcftepbt 0öeb?aeol)t
3nabc/ ttiatb'^eec
Hollis foubchonnenobccfcjjiijUcn
om toi eei goebt beflupt te fiomen / Ijccft Jjp igeec
san
Beuningentjaec l^oogij il0ogenbe0cp?oponeeci
tegjjctcpcteett / fooalS'tfifcc boben 0ljc-ejcp?£fï«ect
(lait/ cnbc «'""^«f'ootlimentiegöemacc&t 5önbe
ban een
Reglement de Manne bpbe Igeec be Lionne
fjee^baccopgefepbtbatgafc i^oogti jjBogenbe baec
toe (eet göenegen toacen / maer ba t tjet fcfteen upt fijn
iiatup? iJcfïgOecefecbeectte toecbentot na'tflupten
banbe ©jeeöe. ï|>etepnbebanalleiffiS08ctoec<ibat
ii'^cet
Hollis geeft aenoöenomenteff&iödEn/ enbe
aiitbjoazbtafteujacöten. ^ebertfteeftuptben i^ecc

hanbe Boo?fcö?ebeco«fecent<e/ aen5ijn «Übeleaeni
gtjebooben/ al.ei boo?befen(n Engelandtaenbenlfto-
ningti hiaiS oftefefjiet / enbe bat
öp te gemoebt fagij
batfipfouDetoecben ggerappeiieert/ maecgljebacljte
j^cec Ruvignydabgemboenconfibececen/ batbetg:
benbecaiibect ta.icien/ enbe bat be becbece pjefenta-
tieiiinËnghciandc niet ban gaec ^oogg Hoggenbr
maren gDi'iiomcn.

iSibcni^ re ^Ìfolutien bangaec !|oogI) ilSogenbe
omtrent öe ijanbelinglj ban ©?cebc met
Engelandt,
fjjn l)fm roegljehomen twee cefolutien/d'eeriieom te
beoatittientien J^ontngg/ tecoccaftebanben jajcebe
met ben Biflchopi boojb'afliiflentic/ enberfoecbiot
'ctoeoeicoepeii banbe tcoupe^j item/ bat bedrie
hondertdnyfent «auiben in ttiinbetingg banbe fnb=
fibienniettenbeele oftcbp pattgpen/ maec in 'tgge=
IBeelbeteeltmocfjte boojben; b'anbereraecfienbegaer
igoogfj jfföogenoe fentiment omtrent
Sweeden enbe
Dennemarcken aenben ï^eec d'Eftrades tec gant ge>
Pelt / en gem toegeftaen tot be bantftfeggingg geeft
anblentie becfocgt f nbc b'bectoatftte upc.

(^nbertunicljen geeft ben l^eecbe Lionnetnanbe^
ceopbatllute onbecgoutKn aengaenbe getterugg
roepen banbetcoupengcacgtte berfocgtbe betaetingg
bet drie hondert duyfentguibensi/ ootftinge|ielt«en
laemotiael/maecgabMOCg fleenanttoooibt.

Sliengaenbegei te cugg toepen banbe (Croupenf^
gem gefepotbat alreebe ({^uartierenboo^befelbein
bat ^tjtbboacengeaffigneenin'tEantban Melfìn^
Verdun.

Kintim (©nicrentbefeet6eban Sweedestoaü! gctfeetBec/
bat men albaec feec eeerne in Jöjintftgap met bie
Croon foubeblpben/ cnbebeoubebecballene confi-
bentie bernieuinen/ batmenoocb oo^beelbebat get
Vranckrijckengaft l^oogfi jÉogenbefeerembaraf-
feten foube bp albien
Sweeden ίη b(e ggelegentgept be
Croon
Denemarckquaemete beoo?l03gcn/ maerna
batmcn aiie^ rgpeigcti geponbereert gab/ battecot-
tafieban ggebane beb?cpgtngge banbe ïiegeeringge
ban
Sweeden in tonfiberatie töasi ggeliomen/foo
mercfite gpnpt bebtfcoutffcn betpeltfiebietoectft bp
be ^ceren nainiflersmetgembaecopgegoubentoa-
ren/ bat men met gaec l^oogg Hoggenbe oo^beel-
be bat in bccfen (jeen anber ejcpebient toai te boiggen /
aWteblijbenbp'tgeenmet
Dennemarcken ïoaff tee
neberggcfleit/ enbebatmentoel alie0 bienbeteboen
batrcbeli)tbiuajüom
Sweeden tetoinnen/ ofte ten
minffenneuttaeltegonben; <Sboigbpalbten
Swee-
den
«n anbee toegg foube toilien f nflaen / enbe Dene-
tnatck
etratqneren/ bat mengegoubentoaiSi te boen
allee toat mogeltjcbtoaji om
Denemarck té bcfcenbe-
cen/ enbe op foo een ongegronbe maniere ficgbpfgn
30?ieBbcnbe>Bet nfetmoeft latenftellcn/ entoierbbe
Sweedfche beb|ep{;in(}e ootb bfe^ te meec onb^eglgtfa
bebonben/ nabatgp gaöboetitonfibererenbat inbe
boojgaenbeigngeifc <©o?loe6/ toanneec
Vrancknjck
inbe partgpeniettoa^/ fonberceniggeoppoOtfe/ (a
fonbeceenigc hlBcgtenbp
Sweden tDaji aenggefien/
{»t&e» «oninggtoan Dcnnemaickeheearmeeit/èn
tepaffageacnbe «Êncgelftgefigeepennaecbi

ιίίί

aengeftoraenben Igeec 9imbaffabeut Conincxmarck
enbegoetxielfìp not^fünpublgt6eintret)emett)ab ge»
baen/ öeeftDP ecgtecben l^eecbe Uonhecnanbece
banrön |I3a)ie(tept0]!{aetgenen/ foobceio'i^cecban
fìeuningenbetnamupt'tgeenfjemb'i^Ecc
Konings-
mercks
Dtfcoucfen toajü gecappojteect / gtnge uefcioe
al(e baec geen om 't onbenoegfjcn bat gp baei; bonb obc t
be pjoteburen öan b?ebe te betfatgten /en boo? 't meef=·
tenbeeiaengaei: ]^oogl) H^oggenbet^mputercn/bat
^tDeebcninbefe^ngelftge (@o}logggeen refolutté
gDenomen {jab meet ob ec een (lemmenbe met bte ban
befe i^ontngD/ fgn CbelebifTimuleecbeeeniggegen^
ntó teöebben ban
formele bedreyginghe, tocltfiê
men teggen ^ennemaccbenfoube Oebbtnggebeen/
enbQilbeboengeloobenbattec geen engagement toa^i
met <SngelanDtbatbe Ccoon^tuebenbaectoefbubé

feecbifficullnerenom gaec tontentementtegebenop
gaergrieben/ enbe toi beboo? rebeigcbboenpafferen
bebetoufleepfrgban fubfibien/ enbe fepbebatbpal-
bien «$)oeeben bp gaec Igoogg DSogenbeaengefotgt
toaec geboeefl niet foo faborableconbitfenaliEi ^enne^:
mart&en gabggcisbttneert/getfelbe iSgcbbe partpe
ban gaec igoogg jlSoggenbe foube gebbenggelsofen/
men toifi niet toat upt bie bifcourffen te bcflupten baa^
infonbergeptbetojjl gebacgte ï§eec notg naberinficuc-
tiefepbetetoatgten/ enbe bat men ban be anbec fpbé
confibererenbe batgp baectot
Parijs te poft ban
ïföetsitoaii ggebomenfön aenfpjaccftaenbe l^eccett
3l©tntfler0betgae(te; enbe ^eec iSccrctariiiPuffien-'
dorph getniettoel ggeloben tionbe/ bat gp befean-
bec^elsopgoebe naritgtingge banbe intentie banbe
Sweediche Segeeclnggefp?acfi/ toaeruptbanbeflo-
ten foube mogen tno^ben bat toelgebacgte cegeecinge
□etmitiSöeferiritebtefebpbeti ilioninggban ®ene»
mact6en enbe eibeciS ggebonben gab/ geen gope fienbé
om met bebjepgutegpetjSuptte toertten/ ofbeecttt·
bipoenbegoetbonbt affimidatfe teggebjuptben / tot
batfeinfiaet toacenombieupttetoetiltin/ 'ttoeitö
b']^eeren ^eenfcgc ,|ptnifter$Ì bMc toonbente ap?
pjegeabertn/ be to^t g»ec ebböfe» mebeb^tgten/
batbe j^toeebenbefigg tsaren om een
corps banfee
afevenduyient ntantn Schoonen bpeetite ft?eitoen/
blebenfptKKtom aengonbenom met eenigge
Geidt-
fubfidien
of «tggS-benben berftertfet te toojben /
«bocgbebifpofitieopbatgeettoecfoetg boierbt uptge^^
fteit/ totbatmen fagg/ of
Sweeden niet fonbec befe
aenliotelgcftemibbelen gebifponeert bonbe lOetben/
ombefaecfienban ^ennemarcben onggeturbeecttié
laeten/ enbe ttied tot bien epnbe/ aenmeecggebacgtè
i|eec3fimbafTabeurboo? b'üeecbe
Lionnei» beai-
ber 6retgt{gg|te termen gefept / bat j^jatttbrgcli
niet aiü met groote b^oefgept ficg foube Ëonnen fien fit
nccefTttept/ om opt pet tegen éStoeeben teboen/ bat
mctb'oube b^ientftgap niet foube obcc eenfiomen/
maec bat gn baestoe foube toefen geb;acgtinbienbè
regeeringg ban ,;$l»eeben in befe tpt ben
Coningh vaü
Dennemarcken ioüde willen attacqUerenj fj^neilj^a:"
tcfteptggegoubenfgnbe boo;ftin eer en mm/ οοΐβ
ggerefolbeert fgnbebefelbe metal ft)n matgt/ iae
fonbecföneygenCroon tefpaeren / 'ttoainoobigg/
op'taUecbigouceufltebefenberen/ b'%ect)an
Beti-
nitjghen liet niet onbertnfftgenteboteren be 6la(igteti
bietegengaec lo. iBog^ geboentoiecben/ boojgef
batgte ^mbafTabeur^/enaentetsgfen/ batbefelbe
ailejsaen ^loeeben gabbentoe gegetKn/ batoanbe
iipttcrfte tonbefcenbentfe met tebenbonbegge-epfi
IBetben.

fongjie b^ieben ban ben CommanbEoc Ver- smàu^iì
burgh
boo? (€ouion ben derthiendenbefec / melben
batb'fteec Beaufort gem gab ggefepbt/ batbe®lodt
foube Meenemen op ^onbecbatgbaecaentidgenbe.
g^en negen entwintighften icgiec töainofggeentp-
bingg aen
'tl»of banbatggbatgte l^eeciiptwloopett
toaji/b'i^eer
Hollis gab boojeenigebagen be ^cgepen
bietot
Hawe Grace geftomett toaren/ om gemafte
gaeien/ o?bietoeggefoitìjen/ omfonbec
fijntoecttctfc
af te twatgtw/ w wgö tefteecen.

Siiti i

RuWgnyöfKftaen/ bat b'i^eec Hollis naei;'t fjouben I oblfgecen/ filagenbebatgaec i^ooflö |©ogöenbefoti


-ocr page 948-

i666

SAKEN van STAET

93X

©anbe föönmcltlöciii Franfehe ©iootomte ton»
junaljcccnmctö'onfe toajStoeluan tijöt tot töbtmel-
ötngi); ìliìactùaii Ijaperöe l)5taeiioU/ DanacnDat.
«©elijtti in
May Eii-Doitft £113« bHfpoeöic. Jiiaaec
matlDeeftbai'tnae bcrnoimn Datt]£talken teooeit
toJ!ï/
om l'ortngaclteboinopintallccerciitn <©D|l09
booiiict ijouüjeHjcfi tianöe ^iinccffeban
Nemours,
enbc Doo? Dcloftc ban üoo? ie dFcanfctie Bloote te
boen belet aen0ctcffon bat
Spangienbacötte&oenop
Portugael. (©Uelijcfi öfïiöesi flefitjiei ; enöe oen bcfcn
^taetmetile ^fawfcije nacaiemacijtntei gljepte^
(teert 10.

Sdenb'anbecefpeluagi men geöucigij tacbccrenbe
öetaectrecüDau
d'Infante: 'tmeUbiansDfacmeiv
öc met eeite iSpaenfr Ije
G ravedad gingf)·

jKet Portugaeittia^ op een goétienöoet gljetoecft.
Vranckrijck pboocfe Ijaec mebtatte g^fpjefenteetf.
iKaec'ttoaiiniet fmaectielöcü ; alsï fufpect. m^en
Öaböe'iUJïltot
Madrid niet afgtflagfjen/ maecDeuf '
felÖC6 Deiegent alleenelijcfe uptHcllenbe baecopbiffii
nitlbete anttoaojöen/ tot bat be <©jabe .^Sanbtolg/
«EngBelfcOc ^mbaffabeuc cïpje0 bacctoeeBefanben
foubefiebben geopsteettombe poitugtfenteDjengen
op De bootigije concepten / boetende conbitien/ öie
alle geabjuftcert boo? befe toaecen/ enbe (toübenaU
leen om oribectepcfient tebjoiben: g^otööê pojtu»
gefen toacen boenmael^ betanbett enbe pjetenbeecben
nietatibeciSte toillenBanbelenalsitiiffcDen ïSoniRglj
cnbeittontngD/ i!i?oon/cnbeiS?oon/'tbJdc& ^pan^
gljfen gOelöcBben i§eeclaFuentefcpöe/ noptfouöe
toePaen; ^nbetnöien bc befenbtngöebanben
toe ban
Sandwigh bupten fticcejS bleeffoo foubebe
mopennatie aengljcboDen toegljenii ©janchcijcii tn
beBoojliiche acDt genomen hJO?ben.
fraiife ^In'tlaefftban April: toa^be ©Icoteonöec ben
ffiieot öe Beaufort uptgDeloopen Ban Touion, tot

ben fefden May gljelegcn aen b'«gplanben ban Hieres :
str, op bienbagö betttotöen bjaibjelltoaert^/ (leccii
acbtenveertighfeplen/ bebjanbecii üaec oiibef geces
fient/ aieoocb bicbanbefen jëtaet.

iBen tiabinbcfetiibtooc^aenbelgeecban Baunin-
gengöefcljitöt/ Ì)etpjo)ectbaneeii befenftbelttgue/
tuffcijcn ben Konfngl) ban
Denncmarcken, IjaJC
»aogl) jpogBenbe/ben öiucboitl ban
Brandenburg,
fca'i» öe en be gefamentUjc&e ©ajften ban ben öupre ban Bmns-
^egoiie v/ijckenbe Lunenburgh, enbein|)ouOenöeoib?e om
^'ennm baetomttentgetgeboeleti enbebeconftbetatien ban
iiSdi. bit ^oftefonbecen/ enbe caecbenbe jget; becbolgl[)en
ban bebaccaengeltelbe confecentfen/ met ben ^eec
aimbaffabeut
Hollis, obec be bjebe met ben Contng
toan
Engeiandc,metfeec fabocablebetBlaecingBban
Oaec l^oogO iBogijenbebanbat Ijaetb'ojbie enbe;
fojme/ mitfgaebeciSbe maniere ban ocpieffien/baec
inne tot noci) toe bp ftemgljebjuptht/ toelgljebaHigD
toacen gfietoeefi/ enbe bat öpbegbe faeclicopbfebaet
foube fjebbentebecbolgen/ enbebe^ beifotgt too^ben
be't geen bp Sem upt ben naembanftaec ïgo. JiKog.
gOepjopoiiecct toaji
/ foube üp gejcöjtfte obec lebecen;
iiPDeefttot naöomingijebanbe eerfleijaec ^ooglj
IKogenbe bebeelenmetben HeerdeLionne, enbcbe
anbece i^eecen ilBlnifleciiiniJetfcftepbe bifitenöoeH
(onfibececen/gatc lHoogl) iBogenbegoebeenbefaUi-
taice intentie/ in'tbeboïbecenbanbe boojg^efepbê
defenfive Ligue, ijem tot àlicmecflbol&on)entn!ituc=
tien oDeb^agmbe/ totbe fcD^ifteltjcite Coppebanbe
felbeaenben Hcere d'Eftradesgccommuniceett/enbe
Dooifön <Sbcle{jecb)aertsioüecgefonbcn/ enbefjeeft
iiietanbccs! gebonben bp alle be booiaöebacfttelgeecei»
olflteengBemeengeboelcnbanbatOaec ^oogfj Haog.
oogl^maccittnbeconbuiteinbefc tc appjobecen tbajS/
„'itojicBöaec ^o.iiBogberffecUectfeonbenjön/ooch
te toefen Ret oojbeel ban bien ifeoningft / be toöl öp in
-fÖniongOfle bifiteaenbe l^eeubfeLignne becfocftt
i^ebbenbe te magne becliaen/ toatbanpofitibe foube
r bonnen cefcOjiOecen op Oaet %og[) 3Bogenbe bec>
foecö/ om omtrent fietboo2fc|i?ffie toEï(6
te mogBen
toeten befentiminrenbanfiinrn^aieftepbt. ^pge:;
% anttoooabt
D«ft/. batfletbooiDoebtenbe bienjitgl)

^Oltli

Bsei·

göeöeuct/ enbeaengefien toiecbt/j)p toenfcfite baf

maec mogb iBogöenbe biersOelficfeegSnftnÌ

goebeceecbenfcüap/ ofalceebe/oftein UettoeöDCi
be foube mogDtngeben/ ban't geen bpijem inZr
fiomingtje bant)aeco?ti?csi/ tot betboloiJingiiuan h:
©jeebe fjanbeung!) met
Engelandcfouce imnentop
fen/ ofte toiecbebecctcBt/ maecbaec ontbecb fffh
boo? al0nottj foo gantsJ geene fincere geneaentiiEoöt /
tot een rebciycfte b?ebe aenbefpbeban EnghdS'
niet tegDen|laenDeaUep?otc(iatten/ teiconuarSi
onoeacDt be meer alsi equitable boojflagen tot
fiet aZ
gaenbanbefelöe/ bateigcUmben actibannïihanΧ
boo?fc{j?ebe ©jeebe fianbelingi). toegljensbicn
Ìa
nuigijenbeftaec ^ooaB iElSogtjenbeeijebaeu/ ΕηύΧ
öaecbooiDetupgljbeecmgDegencgeniijept/ tot iiette,
bobberen ban een goebt beiïiipt ban ijaecsnbe hg
^ecc
Holhs febectljetafgaen banBetbobengVrijMoi,,,
be beö iieercnban
Bcunmghens jongDPe ftKn/

totcefcijuptieop fyii inflatie ban'tgepaflcetöeinb
metliemgeöoubeneconfecentie met
twee poften Ζ
ben anbecen / foo boo? fön <£bele aen be jgeer
Ruvig!
ny,
enbeboo? be felbeten lobe enbe aen hem
ban
Beuningen bifienbt oöemaecfit toag/ ojbieöca

bomen Ijab/ ombeboo?fc!)?ebe ©jecbeöanbel af te
b?eec&en/ enbe fön tecugjj cepfenaec ^ttneianbt/
fonbec langec upt(lel boojt te fetten. «©fiebathte
©ecc
.Hollis Babop'tontfangöen banbeecrfie aenfTftjii
btngöe/ totbiencpnbeaen Sem geebaennocfieenla t
nabebencöen gBeöabt / ofte immecji booj be iecc
Ruvigny laten opnemen/ ban bat op eenioftc «ine
naebec bcpcfctjei / ofteb? nacbcc obecleglj eenigcte
anöecingg in be iSefolutie ban ben Öoninafi («η
jpeiftec/ omttent fon cebocatie foube mogbenkien
maec
nacc bat be fetbe bp een tweede jliffibe/ hcm
bja^.geconftcmeect/ maecbte ftp ficij t^eenemaelaDt-
ceetom op'tfpoebigBfïete bertcetöcn/ enbe fteeft tot
bienepnbe naec EngeiandtgBefcBjcben / batijpfigfi
naer
Diepen foube begfieben/ cnbealbaecaftoatDten
een «©ojlogft iScöip/ omgemafte öalenj ipfou-
be boo? fön bettcecfteen Hiffibe fcDjöben aenbe «eet
be Lionne, uptbe toclcbe men toei mcec boldortien
foubeften/ toatban bejgbeban
Engelandtae»»tc]c-
ectt toietbt/ ombefelbefiaec p?ocebutcnb?ptefflje-
gett ban een rec^tbeecbigg oojbecl banopenfiaece
ongöenegentfiept tot een cebelgtö accommobetnent.
't<©£enmenonbectuffci)en
hernam/ toa^batmenln
tgngelanbtbpbien 3öontng8 BaecüooaD ,ΡοοΡ-
be berbacöt toilbe fiouben / alS offp be baec aengeban-
gen
conferentie, obecren ©jeebealleentoiibenboitt
bienen om be engagementen/ toelcbebe Croon
Span-
gienenbebe
CtOOn Sweeden mei EngelandtmotÖ-
tcnmaecben/ temcbecen/ enbe bat menfoo Weu
Koninglialsifiaec igoog^ IKogBenbe befcljulbigtie/
baninbec baebtioteen
©jeebe niet gBenegfjente fijn;
©at niet toel upt te bi ncben toas / toaec op Bet 00«-
fonbeect motBtb)erben/
't en toaec bie Ctoottenbe
liecc loogö iBogBenbe bpbe «engelfcfte / enbeop
ftaec becicBtenmoeflengeacBtet toecben tot geen b?e-
begenegBentefön/ foolaneöfp berWaecben foobae^
nigfte nietboo? aennemelöch t« fieuren/ bpbeb)tlc=
6e een fiaec be toet als! een obectoonnen foube toer^
bengBcfi^It j 3@antbacc toa^ anbecfintii inbeboo}'
fcOjebe conferentie/ toegBenö bicn ConingB enbe
Baec ^oogB iKogBenbe b'upttetfie facilitept bi-
tupggt/ om alles fnte toiiligBen/ bat upt eenieöe
anbete Boofben opcebenen ban etiultept gfjebefibei
tejct ftonbe toecben; i^oo
bat in allen gBebal
b^ucBtban b^albaec gBeBoubene conferentie foube
föttj batOaec ®ocgB HSogenbeenbe
fjaecee49eaül·
eecbeneenigBe gBenegentBepbttotb;eebe/ meeceit^e
meecopenbaec enbe inconteftabel toaj^getbojbcn/en-
be metcebencnmeec enbemeec becbacBt foubenfiin
be
beffipnen ber Engeifche in bficbolglien ban befen
<©07l0gB> ^e l^eec
Hollis Bab naec'tpuben ba»
beeerfieconfecemic aenbi l|eec Ruvigny boen b«c-
(faen /
bat Bp-tgeen be ^eec Lionne ban ftin Co-
nlnsB^ SBenegetjitBepbt enbe intfntte/ omtreBÈB»
aengaeti ban Babbe bccftiaert/ nfetbe^!^

ews


-ocr page 949-

en OORLOG Ses en beemghfte Boeck. 935

bcrii bedToningfivanEngetóndt teberce in bei?,00?«
ftf)?ebe mcbiatte tooje tnptieiatcn / om
Vranckrijck (ti
©o?Io0 met
Engelandtsjjnbc tefiottnen abi«itteten/fo
lanoirmcnonfcecfiectoa^toat fuccesi b'^ttgBelfcQe
DffictcnfoubenftcbDcn.

b' ï^retenban Mcrode,enbeAmerongVen( b'ïgeec
van Gentaùfent fjjnbc j Jiacc ^o-iilaoQ. <©eöeputecc5
ben/ fjcDben
benvyfthienden May gfjecappojteect /
bat gaer€belenebeti0eenieI)e {{.^eeccn <6ecottimft;
teerbennptben
Racdt van State , gijebtftteect enbe
gfic-eicaniineect Ijabbcn öetnaemöEiael banben ®!eere
49iabe
d'Eftrades, StmbajTabeuc €|cti;ao?bfnaci^ van
Vranckrijck
, tenbetenbe ten epnbe bat o?b?e flïifelielbt
moctitc toecben / tot be matfttj ban be ^canftge
muaice €roupe«i upt gacce refpetttbe «ESuatntCoetien
nae
Maiiricht,om bantjaéc gefamemlgtfa
rticbtoebec te&eecen/ mUfgabec!JlKfo}g|gtbeb<b;teji
totfubfiftentiebanbefelbe (Ccoupejï/ onbec 'toBe::
biebtbanbefen^taetggeteQufcem /
mits dé ^Ive
betaeiende
, oitt niet lot (afte te fgrt batt beSIngefetenett
befec S anben / enbe gebben be gemelbe ^eecen
puteetbcn tee l^ecgabetinge gtie-ejcOfbuct / oo(6 bec;
boiglicnieiboenieefenfeec&ec Concept/ caet6enbe be
route enbe macfcIje bp bc boo?ft8?ebe(Ccoupe0 te öOiii
ben/mit]CiaabËE^eenE{iftc banbefelbe (Ccoupcji /
meteypjcffie ban be f&laetfen baec be felbe iegenbJoó?=
bigg «auarnifoenbaacenfioubenbe/ in boeggen ettbe
maniere aisi Bfec na bolgenbe / ban tooojbe te tooo?tre
(faetgeinfcteect '

}mrt
itnlu
üCtOU
[li·

ftije
dl te

Η Et generael rendevous voor de opgemeldcTroü-
penfal-wefentotBe*OTi«opden Mey.
U γ De Ruyteiye van Grol , ende Brevoort gbè-

''^Ö conjungeert, fai marcheren a droiöure naer Neer
EIten 5 omme boveii 'Schengfce-fchans overRhijn gefet
te Worden.

De Ruytéfy^e ende Voer-volck Vati Swol, DeVên-
tér , Zutphen , ënde Doesburgh , fullen cvér de
Stipholterbargh langhs Deutecom, van gelijcke naer
Neer Elten marcheren, omme als voeren over ghefet
tewcrden.

DfiRuyterye ende't Voet-volck j, fullen langs de

{Kinic

ut etn
iiin

DeRuytcrycvanOrfoy, Rhijnberck, Buderitk ,
Wefel, Rhees, en Emmerick, fouden a droidlure door .
't landt van Cleef, metbelicvenenoonrent van den
Heere Kciirvorftnaer Boxmeer marcheren.

Het voet volck uytde voorichreve Guarniroenen j
fai yeder op fy η plaetfe werdén ge-embarqueert endc
de Reviereafiaeken, tot boven öchenCke-fchans, otri
vandaerlanghsGennep te Lande , naer Boxraeer te
gaen. . ,

De verdere Troupcn foo te voet als te Peert vai^
Woickuni, Goicuni, ende de Graef fuljen haei
mede over den kortften weehna Boxmeer vervoegen^.
I Die van 's Hertogchbofcn, ende Berglien op Zoom
I fullen adroiöurehaer conjungeren met de franfean-
dercTroupen ontrent Verckenfweert.
. Van Boxmeer fullen db voorfClirevc Troupen ,fonr
' der den Bodem van den Koningh van Spangien aen te
, doen, marcheren op Maeftricht, met verlchooningfe
; van die Dorpen elide Plaetfen, op de welcke devoor-
j fchreve Troup.en in haer acnkomfle hebben gelogeert j
I ten weicken fine hun Commifrarifenuyt de Güarni-
foenenfulleninedeghegeven werden,om de felveté

TothetTrajeftvande voorfcbreve Troupen over
de Reviere, fai behoorlijck erdrc geftelt werden.

'tGenerael Rendevous tot Boxmeer.

UvtSwol.

4 Comp. d'infanterye.

Deventir.
I Comp.des Mufquettaires
10 Comp. d'infanterye.

Dotsturgh
6 Comp. d'infanterye.

Jiirnitm
% Comp. de Cavallerye.
3 Comp. d'infanterye.

Grol

f Kemp, de Cavallerye.

Brrvmt
% Komp* de Cavallerye,

i Komp, de Cavallerye.
i Komp. d'infanterye.

Rhijnhercli
K.otti.des Mufquettaires.
zoeCbevaux,

Concept van de Route die depranfche Trous
pesjullen hebben te houden in het
rener-
ter en na Vranckrijck, over den Bodem 14 Komp.d'lpfanteryc.
vanden Heere Keurvorfi van Branden-
btirgh j omme met kenntffe van den Heere
KAmbafiadeur van Vranckrijck^ aen fyne
Ketirvorfieli] cke doorlucht tgheyt alvoo-
rensgecommuniceert te wót'den.

Èurick

2, komp, de Cavallerye.

mfel.

I Comp· de Cavallerye.

looChevaux. ,
ao Comp. d' Infanterye;'

Ζ Komp. de Cavalletye.
10 Komp. d'infanterye,

Etmnerick, ■.-if

4 Komp.de Cavalltrye;.

240 Clic vaux. j
io Komp. d'Infanteryfii

Birgeii

6 Komp. d'infanterye

Btifledtk . j,

1 Komp. des Daufinsi .
200Chevaux. ^

5 Komp. d'infanterye,

Gorcum
I Komp. d'infanterye.

M'ercum
Komp, d'infanterye.'

Graif

Komp, de Cavallerye,

tvm^c ' - . ■--"■· w i (lanbe notetanjS/bpalbienbefelBei^eenn «Etttaoi-

iJSlJ j bit^ari? <E5ebeputegït«t> WénifialBen nletgfieautlio^

geiettewerde». tifiitt/oftc öiJ30tfoubeninooBtnfijn / feataiii böti

3 m

an^aecopgebeltbermtfiinbe/ (jï gocbt eOebottbett
te becfoetben be geiueibe l^eeren fjaet Igo. HSog.
beputeecben / bat gaec <!£b. get boojfrD^ebe Concept /
taet&enbebe route bpbeboo2ftli?ebe ^ratiftge luti»
lieice Croupejj te neitten / toilben gaen iotntttunite=>
ren aen benopgöctttelben l^eec simbaffabeut
van
Vranckrijck,
oot6baec obec inet benfelbcn tontetteé-
ten / enbeintej${)cmfuUt)!$ fiiieetbelijt& tnotOté
toefen/ootfebaetbanaenponbtjs ficnnlffe tegDeben
aenbe ^eeten Cxtrao^binatijS <l3f)ebeputeetben bati
'ben ^cere ©euc-bojfl
van Brandenborgh , oin

beet op &00? foo &eel aen gingg ben macfcb obce
benCieefftgen bobeitite gouben / bet feibei fenti-
ittentenbe goebtbinben te bttflaen/ met Dien bcc-

Mi otJci; ftöiölKn«tn boojftei oengetti cebaèn /betoijl
W 3i)n eenrp^eetH flact)dj)t6 αεη be ËOHinginnc
jlEocDec toon
Engekndt, boelcbetn be conferentie
mefcnttoojS/ ljai)gl)Eabb?£ff££« / enbe tjoctoel bit
ioobaniGftoOtacfiihonfeUJetben/ bat Bet oftenofoi)
toescacnocbatluelgeecftin ong
(icl0c!ilnljet mobees
ttn ban eett foo
vreemde formaliteyt fleti te to{jf£n / fOO
heeft nor jltansü bc lionttJO
van Vranckrijck, oltt ODeen
otcafiebatieenioljc betfeeecbetitimtffie obcc telaettn
aen 6e JSottinonme jBotber
»an Enghelandt met een
lÊiflibebnn fpnepofien Jjatibi / 3pn eöenroentftcpbt
tot b
?Eöegeronf!ctnecrt/enbe tjeeft boen toeten bat be
Heer Hollis fuldiüS ali een p?opoftijc / wpt 3ön nacm
en Iati
gebaen / feonbe ober ftlijpen.

^paenftBe tot Madrid Debentiiet oBeflanbt/fiet
ectepteten banbetoediatie toeo{|en0 Vranckrijck ,
jjaec acn fn-booben tot get nebetleggcn ben ben <©02-
looftniei Portugael. ÏBanbe ipbevan Vranckrijck
tolerbtgeffpbt/ batbeSpaenfchebe acceptatietctaCs
beerbfn/ enbeban be
3ijbe ban Spangien, bat ble nfet
af af fïaoRf η mac c oofh niet aen oljenomcn toaii
cBcì
hiceft/ maerbatecn civil dilatoü· antwooi-t boojeen
fltCfptnin'öDuribcijjcbUonbeopgebnttoefcn; batöni ; gheleyden


-ocr page 950-

m

fau becfoecBen/ totbtcn epnbe niebe te coopecccetr.
«cncmi ^en
negenihiendenisi tìccftaen/ bat genecael
ïcntte
rendevous(öuDê toefen tot Baxraeer, altoaccficBalle
jjoii? totijg boojftOjebe (€coupe0 / upt gljcnomen b(e ban
^"'^'"^"Berghenop Zoom, ben BofchjGorcumyenbeWor-
cum
, bea vierden 31uiij) nacflliomenbe ntentoen Pöl
fouben Debben laeten btnben/ tottoelchenepnbe be
(CcoupeiStn «©uacnifoentot
Swoi, ben eenentwin-
tighftenbefei
fouöen Ijebbente ttiarcöccmnaet De-
venter,
enbe raetljet <©uacBtfoen baec ben eerften
^un^obecbe hooghe Veluwenaec Aemhem, cnöc
fOObOOJtji bOO?
be Neder-BetuweCnbe Nimweghen
naec Moock, ommefaoben Gennep be Mazetepaffes
tennaec
Boxmeerboojnoemt. ^uiienbcDetonaci
nifoenban Zntphencnbe
Docsburgh, ben tweeden
SBunijmartijeïennact Aemhem, langfissben toegö
alsS boocen öbcc
Moock naec Boxmeer boo?fil)?ebe.
^atbat)
Groleilbe Brevoorc, ben tweeden öecfel=
bec H^aenbtop
Rhces, ommeoDetontungeect met
get (©uacnffocn alDflcc ben
derden baec aenbolgeni
be/ booiftet ïanbt ban
Clevea droiólurete maci
cDeecen na'tboo?fiï)?ebe cenöebouiS / bejSfoube ftet
«©uatntfoenban
Orioy ben tweeden giunijtnactijei
ten/ ommealsSbotitenopbcn
vierdenbftoop trens
bebouetot
Boxmeer tefijn/ fullenbeöct «i5ufli;nifoen
ban Wcfelenöe BurickmactDecenopOcn
dsfdenbe-
fec/ oOelötft ootliBet «©uacnifoen ban £mmerick;
<gnfoubebe 253gaglj(e ban'tboetbolcft upt Orfoy,
Rhijnberck, Wefel, Buderick, Rhees, ende Em-
merick
marcjjeecen / met be jfcanfcöe ïïuptecpe
ïjooi'tSanbtban
Cievej «©e^fouöeijetboo^fcljiebe
l)olcabanbeboo?fcti?ebe paetfenin iScïjeepcn ge-
embatgueect tooiben /, enbe af fatliin tot
Nimwegen,
omme ban baec obec Moock op ben beftemben töbt
f(cg t)p't boo?fc[)?e\]e cenbebouisi telaeten btnbenj
(ïEcntoeltlten fine ijetfelbe ben
tweeden bitoin gDe?
figeeptfoiibe toojtien/fulienbefiet <i5uacnifocn ban
ben
Grave ben vierden bUO na Boxmeer ttiacc|jecen /
batban
Gorcum£iibe Worcum ben vierden ^ung
na ben
Bofch, bat ban Berghenop Zoom.ben twee-
den
gjunö na ben Bofch, om ben vijfden albaec'tac-
cibecen/ bantoaecbe booiffluebe (Ccoupcsi metbfe-
Ijanben
Bofch, ben fefdenDito fonüenop tretfeen'
omraeffgüben
fevenden baec acn bolgöenbe/ tot pp
be voifinage ban't Jlanbt ban Luyck metbfe ban
Boxmeer teconjungecen/ tot tocicfien epnbcallebe
patenten / met enbe nebenss be berbere bcpefcfieiS baec
toefpectetenbe/ becbeccbigljtenbefonbec refumptie
af gfjefonöen tofecben..
Ujct ©anöet boojfcöicbe
generaci rendevoustOt Box-
hetD«c meer,
foHbciialicöè ^canfclje (€coupén aficefbtn
maüfcij. öen fefden ^unï)/ ommebejSabontStot Helmoncte
logecen/ enbe ben fevenden bttomet comimunfcatfe
banben i^eec ÖeurbOJfibanCeuIen, al? Princevan
Luyck,
oftebeffelfss Commiffacffen maccDeecenop
ben babem ban
Luyck, ' logecenbe met communi catte
aI$S' boben/ enbe booitji marffjecenbè beh
achtften
enbe negenden bftOtOtbe voifinage ban Maeilricht,
enbealöaeceenen bagftcHftenöe/ foubenbe boo?-
fciuebe(CcoupesS martljcECenben
elfden bftó boo?/
ofte om be
concrefcharp van Maeftrichtj jnbenSanr
6e ban
Overmaze, fullenbe i)et bo^bece ban iSiöepcn
55iug8en/ i!>o«tcn/ *ii(iapd£i/ enbeanbecsi/ boo?
be l^eecen ^ebeputcecben j^tatenban «{Eielbecianbt
fn fjaec
Terricoir, en be «©ebeputeecben upt ben
Kaebtban iState/ bolgetta gaec ^oogl) HSogenbe
ïïefoUufe ban glit (leren/ tót laftcban'tEanb bec-
fo23!)ttoo?ben/ bic met benanbcccn baec obec bec«
focftt tofecben teco^refponbicen/ enbetoierbt ex-
tcactban befefiaec ^ooaft jSSooDenbe ïScfolütfe ge-
fonberiaenbe l|eec ban Biuningenr fc.
(Cec felöic töt Deeft &'2fimba|Tal>.
d'Eilrades otocc ge-

ι

r66S örtmeerööefÈpliê Concept gBefonben fai toitiec am
- De igeec üau Gendt, netìensi öe Ooogljfiisöentelöe
i^eece K?uclJo?ftna TexelbittcpftfijnDe/ mettieci
facchöatfijn «ÊDele toiloe tratl)ien't fclbêaen föti
iaeucbo?|ï<lüthe ©oojlucDtigljept fraaetfjelöcfi te

934

Sfitte UipbeaiiSbolgt:

LERoyayanteucommünication, tanv du Traité
d'accommodement d'entre les Eftats Generaux
desProvincesdesUnifs desPais-Bas &rEveique
de
Manfier, Prince de l'Empire, conclu & fignéa
Cleve Ie
fiixefme Auril mil jix cent foixente px qug (Jg

l'Ade par Icquel Ie Sleur CeMertConfeillerde fa Mgje-
fléenfesconfcils, Maiitre <les Requefles Ordinaire
defonhoftel. auroitj en vert* du pouvoir qu'illuy
en auroit efte par elle donné j promis ia
GuarmtU dudft
Traitté, iuivant l'Artide
gttatriefme & autresfubfe-

quentes. SaMaj.aratifie &ratifiecequiaeilcfaitpar

ledir Sieur Olbert a promis & promet ladi te Gmiramié.
En foy de quoy elle a fignè la prefente de fa main. & y
afaitappoferlefezdefonfecret, & contre fignè par
moyfon ConfeillerSecretaire d'Eflat & de fes com·
mendements&inances.

ASawd Gtrmainen ΙψΙε 3.jour de May i66y. ί
Signè

) L Ο υ Υ S,

Plus bas

Dl LIONNE. ,

-.11

DEn Koningli hebbende communicatie ghehadt
foovanhetTraöaet Van accommodement tuf-
fchen deStatenGenerael derVcreenighde Né»
derlanden, ende den B;flchop van Al«ny?ir, Pince dei
Rijcx, ghefloten endegheteeckenttor C/iwdenβιΜ
April Sifiienicndertfes tn/efligb, alsvan de Ade, door
de welcke de Heer
CMnt Raedt van zijn Majefteyt in
zijne Raeden, Meefter der OrdinarisRequeflen van
zijnHuys, in.krachtevan de pouvoir door zijn Maje-'
fleyt aen hem ghegeven deGuarantievan 't voorfcbre^
veTradaetfoudebelooft hebben, volghens
'tvitrit
ende andere volghendeArticulen, zijn Majefteydt
heeftgeratificeertende ratificeertallehetgheene doot
denfelven HeerCè/ierfisghedaen gheweeft^ hyheeft
belooft, ende belooft als noch de voorfchreve Gua-
rantie. Ten wekken oirconde zy hetteghenwoordi-
ghe met haer eyghen handt heeft onderteeckent, ende
haerfecreet Seghel hier onder doen'fteUen, endebyi
my zijn Raedt Secretaris van Staet, ende vanzijna be-
veelen ende Finantien onderteeckent»
GedaentoE Sti'-Germain en Laye den derden May'

1667.

geteeckenc ,

O u Y s3 ·

Onderftont
D.
LIONNE.

mt

toMi!

aen O el
ttatirf

ïeiitto
atftlia

ήίιίί

■ifó··

?©aec op fjS beS anbeeen baegBii gBecefoibeert/ ben

1 eer d'Eilrades tot anttooojt toe te boegen / Dat bp foo

berte be iftroon jSto^ben Ijaec jjEebf atf η tot neberieo'

ofnoö baiiben jegi^tooojbfgen «gngelfcijen <©o^oglj /

diet alleen àen ©ian^tjjcls maec oofe aen befen^et/.

ojbetitelötSquamaente bicben ( toelcfi laet^nortl

rifetentoaögOefiötebt) batmenin fulifienBagioer

mepnt toaö / be boo?fclj?ebe lEebiatie fimpeip»

fontiec eenf ge pjealiaBlé (Ifpulatien aen te nemen / xm

becöiactngfje noffitanji / bat ben

ningftlban Vranckruck«nbeBaec^o:iP(KJi ««"f

boo?f5alfoo acngeboöene enbe geatieptcìcbem^tw^

fouben pjefupponeien bat ben öonfngB ban ^w®®!·'.

ficö t'eeriemael neutcael enbe fnbtffecent foube mmf

fOe ai^ Öet een 3Ì®cbfateuc betaembe/.enbe fuwB»;

ootöin geenenöeelen&en iSonfnaö öanDcnemarKc^

ouec-

iebert d'Ade van Guaramie, oDec 6et(€caitaet ttlit
ben l^eec iötffcDop ban j^unffec / o8emaecfet tot Cie
vebenfeflienden2iPiil- % notÌfÌCectbe oocfe / bat
be «©reef ban Koninghfmarck i)al) g f)ep?efenteert acn
3Ün iSoningö be Hebtatie. iSeggenoe bar jijn io.

atte

roaetben/ oM&betiiQeéw Mauntsba» Naf- j tüngljbaec'ol)nietöabbctofifnianitooo^btn/b^^^^ «nm,"

e^Ulw
Bltt

I)P OOC& tof (le liet fentiment ban befen ^taet.

^aw»
Iwftii

i&tie

SAKEN van ST AET


-ocr page 951-

DatbpfooDcccfbfnl^onUtgi) ben j^toeben pets; bten
tontcacfe mocftte
homcn te onDetnemen / bat ttitn ali
ban oBefamintlÖtö tcgljensi fjem foiiöc tccben in cene
openbiereruptuere, enöe bat [)p fulc&göaec meüe
InplactfebanlEieDiatCUC/
formele vyandc ofictoo?-
Denfoube50ni €nbelDfecbtootbniet)etienj3Cgent
dc
HeydeGöcoJbonneerttjet guntboojfcBjeöen tji/ ben
mcccgöefepben Hcec Stmbaffabcuc befieiu te gaen
maechen/ en&etec|)antien te flelUn/ om te bicnen
fulcfJii enbe ba«c 't l)el)oo?be ; <©cl0ch ootlt ejcttact ban
Defeljaecl^oooljlBog: Kcfolutie/ gefonbenisiacnbe

Heer van Beuningen.

i^aec Igoogti jü^ogenbe gebben oocK becbolaen.ij ben
^ningi) beöanclit / obct Dc giienootene affilicntfe te-
aöen!ïöf"25j(T(bopban|ïian(icc/ enDe otoec b'offi-
cien tot Dct iipttoertben ban be ®;ebe / met befeibe tipt
5ijne jBajeficptsS tiaent enbe op 5ίίη o?bje aengetoent /
met lallaetl ben
Heer van Beuningen, om ben 25?ief
aenfönfSaieltepttebeöanbig&en/ enbe met monbe-
linge aenfp?aec&e ben tnöoubt bon be feiuc te feconbes
ten.

ïBifffbe be toelthe ben Heer HoUis fiab gefcpbt/
[iW flenbeHeerdeLionnetcfuUenfcl)?iibenboo? fönbec-

«tfe

tmfi/enbc bjeltöe be Heer van Bsuninghen, gfiCi
rti]?cbenfjabttcbetmocDen/ batpetiüfoube mogljen
ntelöenban'tgöcesöc <!2ngfjclfcl)e foiibe hrilbenpjc-
tcjccten/om aen'tafb?eefhen banbe confcrentien
albaet/ obec ecnbiebe/eenigfie glimp tegeben /
Oecftnictiiingeijonben/ aljïecn fimpele notificatie
banbatfün €bele ojb^e beltomen fjab ban ft)n€o-
nlngB/ omtenfpoeblgljfienbanbaet te uettrct&en
enbe een beleeft setfoetb om tot bicn cpnbe met
noobigfte
Palpoort eri boo?fiente mooglien baojbcn/
toelcbe
ftem toe göeftaen fijn/ enbe i0 baec nebensi toe-
iienbien ïioningfj aen gfjebatöte Heer Hollis een
(iÌbeimantoegDeboegDt/ otti gem tot beplaetfe tati
fpn embarguemetrtte göclepben / öettoeltftegefcfiie-
be op öet eïcmpel ban btetgeljjcfie couctofie / be i§ee-
renambajTabetit^ban®?ancltrijc6op{iaeclje«tci6
opt €iigelanbt toebecbaren.
'©en Igcet
SCmbalfabeutCoriingsmarck Π)η intiTÉbc
Ζ tot ^atijsJ gBebaen flebbenbi /; ' fiaot nae drie baegften
itoMbeftopementtot st
.öermain pHbUjcfie auDientie bp
' B8· bien «ConingD geftab i iSyn eetfte toettB baer na toass
' Ret obetftanbiefjen ban een iKtffibe / bp bc toeltSe be
Sisni
Mediatievan Sweeden, tOt pet beb0.ibei;cn ban CetI
ingcn @?eebe met Cngelanbt tufetbt aengebooben.

'©e Heer ven Beuningen ftceft oocö lange biftonrfen
«nn-baetobetgijeljabmetben
HeefZeeftadc en beHeer
Refident Eveu
, enbe olfoo in bc felbe gl)emo\>eett Ijabt
'mt$ batbemeefteffenetajcgfifcljech om iS^eeben te ton-
binteten bat
aénbicbfngijcbantjaec Mediatie intlu-
beetbe geen aöfolute
neteffitept öm Denemarcken ban
Baet3übeprigemoieiieert te laten / bat bp bien ©0-
niglj göea'ivttoooji
Mem ,' bat men geetn be mediatie
van Sweeden
atcepteetben / (nacf bat biegfjeeneffect
Bonbe nemen / tentoaetfe ootSacn
Dennemarcken
aengebobenluiert / betoyibcfelbcmebeinben (©0?-
I03I) boasJ/ enbebat
Vrancknjck niet als gefamenti
lijcö met
Denetnarcken Obec cen©?ieÉbe ttacteren fton-
οε / foo fjeeft bat foo toel ggeballen ae» be
Heer I lonne
melifte fjp op 't toel- beftacgBen ban {jaec fêoogö lEog.
in befeibe fin ijabaengi)efp?oocRen/ bat ^ijn<eb.{jet
;tef j op gifteten aen be i^eet
PufFe;ndorf in bifcourffen obet
be
Mediatie alif een facche/ bic bp f jjn felben filaee taai
(«gljemoeteabtgiJeboett'; «nbe/ foonpt flOebacfite
^erdeLibnne ljeÉ|tonbt / liabgfiemclte Heer Püf-
fcodorphgi>'ijdubengeb3ee(ïbfcebel0cböepbtbantjei
felbe boojfìcl te crttittncn.
( . ®iHeerZeeiïadconberliet onbm«<TfÖenniet be
15,. iKHommerntiiinbe ineltfie menitiDenemarcken toais
tiat, a baectetemonftteiÈètt / betoflicfoo itpt Sweeden ,
?, a woocö upt bettci^oo? ben i^'eetBcucbo?fl vanBran-
ii^den^ffeh aén bé-H
&e'f Declof van Alefelt göegöeben/
öenConing fjjn j^eeHec göeto^etfcöoubst toietbt. ;
rtttiiqt b?5toiebtff fiè eonilia ceghcnPtraemireken tdi

(iliif

Heer Zeeihdc alle mecfï beboegfjeiöche Inftatnien om
ecnig!)£ goebeüïcfoluttenopfünfolittitatteom Sübfi-
dienofaffiftenciebanörüoDiibolthiiptte toerchb }
maec betoöl men oen bat ïgof lontrati e be boojfi {.)?eUe
abbpfen meec enbe meet in berttoubien Quam ban Dat
beSegeetingljevan
Sweeden Jjaec niet foube toiiuti
fleec&en ineen boetcfi foo bol gebaet / enbe in 't tocltft'
SpnotgbecebennocBOaec epgljen inteteft totfonba-
:foti

ment foubej^ebben/ foo toiett be finale «ïefolntie 09
Deboo?f5follicitaticnocl) uptgeflclbt tot bat men ben
uptflagl) foube fien ban 't gijeen bp be «egeringijc
vaa
Sweeden
foubeopetetenbeinpructiebieboo? veertien
bagftenaenbe i|cctenfranftf)e 3imbafTabmr$i tot
Stockholm toaS afgljf fonben / om finaelötft met alle
meefi Sracijtigljetebcnen te boen berftaen aen bic ban
be ï5f getingc öact taftelijtfe ongelöch in Bet bebjepgen
ban
Dennemarcken, enbe te ggelgcbbe tnbifpenfable
neceffitept/ in be bielclie bien Coningg b)aj$ om
Dene-
marcken
, in ca0 ban attaque ban be Jpbe van Sweeden
met alle fijne maci)t te befenberen. ,

^it Beeft occafiegeben aenbe <iBBcbagf)rc Heer
Zeefìad
om te mobeten bat men in allen geballe albaec
bJilbegoebtbinbenbc(iIcouppe.ö ban bicn Coningi)/
tDelcheBaec jSSog. tot fecourS ggefonbcn hiaeren (n
ben ^taet ban Baec i^oog iBog. re lacten/ tot bat men
in befen banbe intentie
van Sweeden gfjeefclaiMif-
feerttoaSialfooniet foohracBtigBfctJcen als* fjct te- ^
tacbementbanbeboo?ftB?eebe®;roupcsi inbe <©wac-'.
tieten / albiaet 3p tegentooo^bigB Baet bebonbcn} ' om
aen
Sweeden omfientegljcbenjbaet ter tonttatiebe
felbcnaeVranckrijdctetugBeebecttjijnbc/ tttitg be
bet afgBelegentBepbt ban bat Stiel! / en beel ^iinren/
toelcbet Eanben acngebaen moeien toerben / om batt
baer^ennemattbenteBulpteftomen/alleb; gtoote
macBtvan
Vranckrijck miffcBien mtnbec aljs fee-
Boojbe/foubehjetben aBetonfibcceett / enbebat bctt
Coninggallebe boo?fc!)7ebe^couppe!$niet toitienbé
miffen / ten minflen een öBÊbèèlte ban bc feloc in bM
ïStactBanfiaetïlio. naoo.boö? eenftojte tfjbthjiibc
laten : meetgBitneUe
HeerZèeftadt jjeeft b' ii|ccc vau
Beuningen
gBefepbt / bat ble faecöfcBccn geen anbctp
gtoote bifficultipt tc binben / aljï bat öaet i^b. Ji©os.
inftantiegöcbacnöabbentetöetcappel banbeboojfj
€touppef( / enbebat bie baec op tecugB boaecen
ontbobenj üieccban
Beuninghen geeft baec obei!
met ben iicecbe'l.ionce, tnbé anbecc l^éecèp'^t* ®n«iiin-
fün J©a)e(leptii ïüacb gBefp?oocBeh7/enben,i?t· atfi?"' -
beritronnen ttiectöcn/ ofbe felbckbarénboo? ödèc tmaobcc-,
-pattfcuiiéc niet ban ecnige #?olongatic bait'fbrti wm t>e
blfif ban bebbdifcBicbe ®touppesS/ enbesi»»^^·"'*''™^

!0f .. _ .....................

miflTcBieny om bat albaec tpbIngBc toag / baf " L„,
(ingeifcBen tóefibent
Tempel foube atbepbcti/ijmbc'·
ilSunfterfe Croupess / aljS geboojbfn met
Engélsgcidt i
in^toeeben bienfiteboenobecgaen ; BpBecftbcKi '
benen banbe
HeerZeeftad (ieccconffjernbel gljeatBt/ \
enbe betopi Bjjn <gb. Bem tipt bc iEitfibe/gcfiBjeben '
bpbenHeerCarifius, getommtinitcect geBabt/, bat
baec met ben l^eecd'Eftrades QBêfp^oorlKntoai / óm
eengebeeltcbanbe^?anfcBc€couppess/ met hnbére
ban Baec IfeoogD Haog. tot fetucitept ban
Hólftéyn te' '
göebiwptBen'/ 'ttoeltf! mettiti Kappcl ban alle bc
fcatiftBeCcbuppejSnietfiótttfÉfiiDftftcrcn/ enbe bat

Bp igeecban Beuningen ban bë anbete Bant toaji
lafitjct bóojfiiuilje
Rappel té bcbo?beccn/ eiibe nfet
toifl Boebane cebcnen Baec l^o. |Βο. baec omtccut fjabs
ben/ enbé bei niétte min toel betoufl tuajÏ Ijòe beet
Baeci^o.|eoB.gelegBenla0B/ ombcSweden toian- ^
beccKcfolntfe tcbifponecen/ enbe Boe
foigneusi men
Babtrejöntotalle'tgBecttbaectoebicnenhonbéBibei t

>a

aegeettmf) / al0 op ben RgtibatB i« Sweedèn acn td ν

ftbecatleiian'tgicn booifjist dcnfe Beucban Baec :
]^b.seag!tefteUen/ombi 5ooifJ®touppeii opBei.,
aen ftaec afljBefbnbèn
Rappei te laten maccBeccn/ ofte
alnotS)in / bacche to^tni t»>o^l '

feiUseti

en OORLOG Ses en Veertighfle Boeck. 93 J

direaelijckeofindireaeIijckbcn<©0?l0gBaen ÖOenij extremiteytenuptfagljfn/ fnüebÉiböaecotJiSilJaflK i(SiiS·
w® j^aecbp ηοφηΐίκ10 uptDjutfielptlt iienunciccctibe/


-ocr page 952-

SAKEN van.STAET

93Ö

i66is «enfogen tpbtoptefiioutien/'tmelcbDpfgne iBaie-

___ eeptgoebtgebanDentoiecbt.

JKctbe laetlie öcpcftOeiiJian be ^ecren JFcanfcBe
UTractett3Cmbaflati£utsiupt
Stockholm, hjasSonbecanDeten
ban^i ob6cg{jeftf)?eb6n/ batbEnJieec CanceUtecbanSwe-
einaö. den {jaboeitiobefct / bat/ omecnaf-Homftban Wf-
putenmet()aec i^oogHll^oaenbetemaechen/ Zwe-
den bepjetenfieban Aibiidien foube fionncn laeten
ballen / enbetotbetbjasf) inetfiaec^o. H^ggenbe
6omen/ mttji bat niet aiUenbe
Eiucidaticn, maei: |)et
gcöede
Traftaetvan Elbingh toictbcngeceffinbeect/
enbe b)a!$ bit albaec opgenomen alii een faecite bfe iiaec !
I^oogf) iBogbenbentetgefieelongebalUgD foube mo-
gen 5jjn/ alSmenbaecnebeneenabfolutc
neucralieyt
Bonbe behingen/ en Sweeden bebiööeptomtcentöet
reguIecenban't(nf!omenbe enbe uptgaenbe iSetgtin
ijaece I^aebens^onbepaeltlaeienbe/ bebtfpofUiebaec
obecingaere/ ootl^aengaccl^oogD lllloglienbe bleef
ongeUmitéett / bat men niet feec bonbe beflbeceren be-
fe defenfive alliantie, mètbe geenebie/ toaiweecfe
gb^liouben blaten upt bcattjcbanbefeibe fecoucffen
aenbc «©fjeaiiieecbente pjefteten/ bifficUötfegöebif-
poneettönnben toecben/ bat omtrent be
Reglemen-
ten van Commercie
in bc felbe alliantie be otJfecbamie
niet accuratec foube 3i)n / in be engagementen ban
é$taettot:Staet/bacc uptban Quamteomfiaen/bat
Öetfelöe iCcactaet geen Uanbtban b^ieniiffèap maec
een ooifaecb ban ttoifl en becbj^becingf) IBen
ftelbetecbefccoccafieboo?/ bat bit
boojflel opgjjebat
be{)iao?be te biecben / om tot een erpebient te btenen om
alle.»· met
Sweeden met eemge glimp te compofecen/
eri alle
verder engagementen tufltBen bat jaflCftenbÉ
Engelandtboo? te bomen/ enijSbOojd'Heerde Lion-
ne
Daec óbet met be ,i$ectetaciii PufFendorph gfiefpio-
hen.

laae'tbectmRbanbe ©lootonbec MonfieurDuc
de Beaufort,
toaeréfl batt Merfeyije't5epl gijegaen
derthien !So«ingöji <0allepen/ om be ©kïot tebol-
öÖen
i Cenigfie 25acc6enban SpangieninProvence
Ëojtj^aengeftom^n/ b^acgteniöbingBfbatna't bet-
tceciibanfijn naaie|iei»tthien^ngelfcR Jpt^gatten
gunalttjt ontgielbenjinbemant bat
\beStraet, enbe
beüttiatgte nocD atgt aHbeceupt €ngelanbt/ enbé
nét geen riotaDel iiï /, b(|t be
-Turckfche CourCàires ban
Bàrbatie fjun üp bé (£ngclff{jebectofle0BtBabiien/ om
t'faemen te ageren.

i@m alle bit bobenftaenbe i^jpet bertretg ban ^a-
tnoifelle
d'Aumale Motö Hptgepelt.
^ fc ®e ^cerbeLionne Beeft ter felDeï tijbt ben
Heer
wgnBficB van Beuainghenemftelijfft
betfotijtBaeci^o. j®og.
te bsillerirecommanberen bat be felbe faborabelgc^
OBeliefbenterefolberenopbe poinctenban befbiaer-
niffe / bp be Igeer Canceilier ban ben %er ]|curboafi
ban
Keulen aenBaec obergelebert/ oberfaecbenbie
tot berbo^fngbe ban 't UecBt ban füne |^urbo?fielyc-
fie ^oojluclitigtieptin RhynberckgBepleegfit foube
luetben / enbe batmen niét bunnenbe een^ bierben
boojais notö ober bc
evacuatie ban be gefepbe iStabt /
ten minflen be
aigrcur obet be t ontinuatie ban 't «©at-
nifoen itt be'felbebXlbe bersacBten/ enbe foobeel
boenlric&biegbnetnenmctin anberefaecben biefün
iSeurbo
^deliicbe ^oo}|ucj^tig[)ept op 't Bart lagBen /
alji een p^teube niet alleen bàn biepnigB fo?gB om gem
recBt te boen / maer eocb ban jpefp^ijS te gBemoet te
gaén/ batbitbia^B^t biaceintereftbanfiiaerl^oogfi
Sliogljenbe faetben /toekfie boo? Baer fedàe booj't befl
banBaer ,;§taet biepnigit impo^ecrbe/(· enbegaecin
eenquaettontcptbpliacÉnabuprenfleiben.
^iiiyyfcntwintigbftenJliaaPiiSgBeBoojtBetrap-
Sïfts Vanbe l^eecen ban
,Heüclom , Johan de Wit,
sicfftan enbe AmerongeniwetflSoiïgB iflSogenbe «Öftebepiu-
Ìii?r(iiacf teéröén/f.acfjtecbol0en!itiei;felbet Üïefotutfê feanben
ttmipc^. vierentwantighften befes/ metenbe nebenieenigBe
^eeren<i?e(ommittcerbenupt ben iSaebt ban State/

ban ben, ï^eere be Langlèe'. Marefchal des .iogisdes
Cafn'ps, enbe ban be ^eoBerjiban ben iftoning^ban
©iancfi!CïK6,ittenb«(<nbe jKnepnbe ,ö«,be Retour-

Patenten banbe JpranfcBe auïfliaire (Stoupejf/ om
op'tgebefiineerbe renbebouiStot
Boxmeer teairtbc.
ten / gep?olongeert motljten toojben ban Den vierden —-
giunö naephomcnbe / tot ben fefden oet felbei macnt:
3@aeropaebdtbereectfpnbe/ ijïgoebgebonben/ ben
boo;f5 tpbt ban ben
vierden te prolongeren totbenfer-
den ^untj boo;f5, (£nbe tnterben bienbolgenjïbe boo2s
noembe€coupeii gcpiolongeett/
twee Dagen langftet
iiiBacerefpectibe «@uarnifocnenteberbltjben ai^tie
Patenten, j)im albeteptsi toegBefonDen toaten 5ctm?l·
benbe : €ot bielcben epnbe aen pber ban be
«tBuarnifoc
nen betboojnoembe (Ctoupe^befeiiaer i^o. i^pn.
Jliefolutie boo?bcngBemelben
Heer de Langièeioegcs
fonben bifett / met enbe nebenii be notitie / becbattenöe
beo?b?el)oebattiol)be meergefepbe Ctoupcsiboo
?Gel·
deriandt
foubenmaccBeten/ fulcb.öalsi be felbe Biet
naer bolgenbe (laet geinfeteert.

Marfch van de Franfche Trouperii door en
uytGelderlant.

Die van ZutphenfüWen marcheren den derden luny
des avonts binnen
Aernhem, om daeghs daer aen
voort te gaen.

Die van Swtl ende Deventer fullen komen binnen
Aernbim den vierden dito t om den van daer te

raarcheren ; des wierdtoockextraft van defeRefolu-
tieghefondenaendeHeerevan
Bmningen, Extraordi-
.naris MiniftervandefenStaetin Vranckrijck, om te
ftrecken totdeiTelfs narichtinge.

in beUberatie ggelepbt fgnbe / goebt gge-
bonben bat aen be %eren (tSBébeputeetbenbanbe
^taeten ban
Geiderlant enbe Over-Yflel gefei)?cben
foube toetben/ bat Baer oEb. be jfranfcBe auxüiaire
Troupes bjebee beerenbe naer Vranckrijck, alleentolls
benboojfienméi l^aberenbe ^joot/naerp^opojtle/!
(n tunfoimitè ban be iBemo^ie bp ben ]@eec3(!mtiaffd>
beUtd
'Éftrades, ben tweeentwintighftenbefegblin-
aengaeAbe aen Baer ^o. H^og. gBep^efenteert / teaec
ban <iEittcàct aen be gemelbe Igeeren <ffiB^iPW«ïöe«
gefonben tniect / en bo?bet jü aen bec felber ^eeten (0e->
beputeecben
goede conduite gelaten/ ombeboe;fj,
€roupei!foabanigBboo?Baer TerritoirtegRelepoett/
alji Baer €b. tenmeefÏenbienfle/ enteminfteftBaebe
bàn Bate ^^obintien fóuben bebinben te bè{)oo?en / foa
nQCBtanjS bat alle bc felbe (Croupen notB b;oèger no(B
later / alji ben
vijfden, fefden enbe fevénden, 31βη0
naeilbijmenbe / nieuwen (ijjl/op't öBebcliineetbe ren-

devous fouben Bobben té ^rriberen / ten UuicBenftne ,
Bàer mebe «i£]i:tratt ban B^ei; io. liSog i^fefoloMe/ op,
Bebenaen
beHeerdcLanglèebc-BanbicDt/ toeeftefon-'. '
nèn bJiett/ geljjcb ooch aenbe
Heer van Bsttfainghen,^
omteÖeetUentoïbeffelfjïnaricBtinee. ί,^,,ύ

men ïoab Hollis aetoefen 2tmbaffabeurban
gelandtjljS epnbCliiigÖbenvijfentwintigftènna
vredeGraccObeC RouanbetttOtBen/ alfOOW Parijs tfli i^
geenbetbjatötirtö notBte joope en toas! to(t Banöeling^^f
bi^n b2ebe/ enbcbat altfBetBem ifetaenfien/ ben
i©o?log onbetrttpbdüi 6 fcöecn ble iSomet notB te ful-
len continueten.:(i:ei; bowfs plaetfe banHavre deGri-,, ;
ceiepbeneenige„<engclfcBe jpcegaiten/ .biimetpap.j

goójtbanben «ortiiigB b^n Vranclfriiqk
atifiiö Hollis alfjawr.raöfBtentieraen/ enbsnafif |
EngeiàndtabefctìQerétt.^ . . Γ"." ' ^ _ „-λ -..„ft
tftPflfJSbe ^ee-fiuiienbanbatSticfi/:füi)Wfl««ir

lB)t tornen op be Noort-Zlee, in 't Canael al0 op oen ipacfn
Oepaèn., toass feet goebe booifieningtje öÖföaen tw,
grièi«i.alle lanbingöcni tjfeb'ògngelfcije fiiü^nHOF
n|«h meenen te boeninbe^ee-^piobincienban vraacK- ^
rijck, enbe ban binnen Waeren foio bceimiutatte
(Ccöupeji fi^beraibPöèÓanbt/footeboitaWtefax
bat .tuaauaebtii bàft ^eewt ν

Plebee Iwbintieflainfftii Wbp h<;n
o?bprtrt^«/ btei^löifetiöe 3|;egerf(i^ben cowwwr-^ijsi

Jftigh iFiàttftÌ« i^t^pen / öie^f.


-ocr page 953-

en OORLOG Ses en Veertighfle Bmk, 937

1Ì66

RochellcgijeKet lagöen / enbe sebeflincetttotbeci
fcftcpDeeinplopcn/ öjacenootööanDaec 'i5eploÖ2'
gaennabeJttuftenbanAndaioufie, om De 5?cflnft{)e
©loott'oiumoetcn/ entie tjaecDatcnieöebi» te üoe»
oDen/öcfciüetoaten
toecDecltindrie «Êffljuaöjesi pe^
DcfOiitiet ccnljoofö/ toel oöemantJi/ ogtficn ban
Canon / e» ^ctjcepi-Dejjaeften tot gtoote Φο?1θ8θίί-
ejculoicten / enùe foo toannneec öJefelbe
vyfthien
i^auOen Γ()η glgeconjungefct / fco maethte meti aioaec
(iaet / Dat
Monfieur le Due de Beaufort, OHÖCC Co-
ntngüi
Pavìllon debbiti fouDefeiUgh gcootegoeDc θο;-
logD fcljep«n/bef)aIbentie25ianDecS/ cnminbec bol=
ge.iDegiacöten.

J3anùe]3i00tbenbm Due de Beaufort tuaji ben
vierdenJuny(eebetetübtngl)/Dat befelbe ben acht-
itenMcy
tjoo? Alicante toajigBebJiefi/ enbebcnbols
aöenben bagt) 5epn Dabt göemaeifit/ ncbcntf be 'ΰα·
Jepen naec 't engf) ban be s
traet, om becbolgöenii tn
bénOceaen opbe3®cfl^BuHen ban bat iSötBte Βοί
m.>n;jpaecairoobaei:ittebetot fetucitept ban be
MiddelandtfcheZee, ggeenanbece ^cBeepenbaec
In'tbaectoaetec biaecenal^be boo^fcg^eebc <(5alepen
foo toaii ben
Heer vanBeuninghen toegensiben CO'
nfiiaftboo? ben
Heer Colbert aengöefepot / batO^r
neiBafeflepOt feecbefibeceecbe enbe bienUfs!) «ο?'
beelöe/ batbe^cBepenbanfiaecl^oogiJ jiKog. bec^

f,

motfttenboonfetten j iCottoelthen epnbeootg aen
ben
Heerd'Eftrades toferbt gBefcD?eben / ali mebe
obec begljebacDtenbiebaec bleien ober 'tfielepbtban,
ben tegljentooojbigen <ao?logD/ en'templopbanbe
©lociten.

^etoebomenbe Conlngfnnevan Portugaei,f0
bientjjbt naec Rochelle bertcothen/ omme metten
eecflet) ban baec met
acht jf canfcge Contngsi (@o}log
iScftepen / naec
Lisbon obec te gaen.

381 eec be DoogDe (©flFictecen ban be ^canftBe attoui
pcnbanDfecgingDen/ tolecbt gDefpjooceen ban be
felbe te begiftigden. Sebectfjibebegco/jtingDegDe

ninni
IW-

banMerode, Crommon, en Ame-
iiute' rongen.
(@p|^aecabbgj$i0goebgDebonben/batben
tuuf ^eecoanPradei aljJ<0£necaelfoube)oo}bengDegeben
" thienduyrent<0ulbeni!. Sten be J^ecCÉtt d.Efpence
enbe SaindlLieu, Marefchaux deCaitìp, eUfivijf
duyfent
«©ulbeni ; 9l!en ben Heer Carile, Intendent
derArméevierdayfent
<®«lben!ï: i(en Fourneaux
enbe Beauvoife elCft vier duyfent ^ulben? : 9ien
l'Angieedrieduyfent <i5ulben!ï: (®e faemenvyf en
dertigh duyfent
«©ulbeniS. g&ocD toat belangbe toaec
uptDet befi foube (tonnen toojben gDebonben/fün
be ^^obintfenbecfocDtDaec bienaengaenbe te beo
filacen. €nbeb>aecenfpalbeel USaenben biebec in
Vranckriick ge«Meell/eec3P BetontfingDeni nament?
lijtfiingelr. ,
jwsiit 5©e tpbing ban be bictocieban onfe ©loot op b' <Sn'
rt&ÖÖelfcDe/ inbeefetöbt/ berbjetfiteinben ConingD
«Sfcto OcoocebliiiiftDap : ^enl^oningD ontboobt benl^eec
»6tó»tvanBsuninghentecftonbt te||obe/ enbe met feec
Wtibt gBelasot enbe feec oWigeante booojben betupgD-^
Weit bebegcooiebceugDbe/ luelcbeft)nejlIgate|lcptfcDep^
» in bit glorieus enbe boo?fpoebigDfucce!$ ban Daec
ÜObOD HSogDenbe toaepenen/enbebe fbnbecUngDe
efttme met bc toelcöe Bp ionfibeceecbe be cojbate ion=
buiie / enbe DecoiQue couragie in 't belepben enbe npt-
boeren/ banbie foo importante Dooft actie gBe«
biupfftt / enbe Beeft BoogDfi gDebacBte iBajepcpbt
gembecbec onbecDouben/ eec^ alleen/ enbe baec
i(batcnaeinp;efentie ban beigeecen iBfnifiec^ obec Det
Ά flienfOHbebienen mogöen/ ombefe foo gDetoenfcft»
it èta'* bictocie met bc meefle b;utDt te becbolggen/ enbe
^osjBeeftbetupgftt een feec gOeneggen toUle/ om baeei
toe met p^ontptf tube bp te brengen/ i'tgDeen ban f0n
30be foube bonnen toojben becepftBt. 3illebe biff
coucffen Diec op gDeballen fün baectnne eensi gelöoeefi/
oatmetalle meefteneecftigDept enbefpoebt/ fonbet
eentgöeintecmiffie / foouptbe^ee-macgt banBaec
[poogD jaSoQ. atöupt bieban befen ConineB / enbe
oenCoRingBvtóDennematckëabpeen /

i6èi

enbe te faettten g{ieton}ungeett begoójbe te toojbeti
ontrent beiltbiec ban
Londen ofte clbeciJ/ Bctmeef.
(te g^etal ban capitale enb£ goebe ^cljeepcn ban
«©ojlogti / 'ttoelcHboenljjcB foubefjjn / ombecbol»
genjÏop'tcmplopbBn be fetbenaec gtjelegtientijepbt
banfaetbentebifponecen/ foo om bemacljt/ toelc»
Be be ^ngelfcfje toebctom in ^ee foube mooDf» bjen-
gDen/metbe meefle bigeut enbe be meefle ap»
pacentiebanfuctejïtegljeusi te gaen / alis om opoe
l^ecHcitept ban öe laabigatie enbe Commercie te booj-
nen/enoeomtegDelijcögfjebtentte bonnen fönban
fooüaniöBnoobigöaentat ban ^tjjecpen / altf tot
Öet onbernemc η ban
b'eene ofte b'anbece entreprinfé j
totafbjeutb ban ben gfìemeenen bpanbt/ toclcbe
b'occafteaenbeöanötmocöt gfteben/ foube tocefcrt
betepfCBt. «©en%ec vanBeuninghen jjceft bpbie
gfjelegjentiiepbtinliantie gljebaen/ tenepnbe fiine
mamepot fonbec «ptftel naec
Rochelle enbe Bei-lflè
wbiest göeüefbe te fenbcn boo? ben leer Igartogü
van
Beaufort,
om baetelöchnaec fö» aenfiomfte alöaec
metfönonbecBebbenbéJ^lootfigö te begfteben naer
be ï^oofben/ ommetbe moote/ toelcheöaec ^o»
iiaogöenbe toeberomin ^eedonben te bjinoijen té
coni ungBecen / maet alfoo Dem toajï gfjetappojteect /
batb'<engDelfcöeonbec
PnnsRobbert ontrentvyfcti
dertigh
^töeepen ban fiaec ©loot Dabben göebe-

gaen/ enbe bat Bet felbegfietal met eenigöe minflbe-
fcBabigBbe Sgepen / ban be gBeene bie in 't gBebecBt
toaecengBetoeefi/ bp be ^ngelfcftefoube Bonnen too|-
beabecmeecbect/ foo Beeft BoogBftgBebacBte jïaaje-
(fepbt Boetoel Bet Bem foo toei aen be Igeeren ban föt»
KaebtombecfcBepbe cebenen ongBelooPücbftDeen/
baecopfoobecce gecejïecteect/ battecupt gBeftelbc
'tj$op bit poinct te cefoibecen/ tot bat men bien-
aengaenbe naebec beclcBt foube beboomen Beb^
ben/ enbe met 29;ieben fooupc
Engheiandtal^ upt
Zeelandt,op ^onbacBbentwimighilien feecbece tgl-
bingB ontfangBen Bebbenbe / ban bat be gBebeta-
fcBeecbeefquadrconbecgebatBtePrins
Robbert, ben
derden bagB ben'tgBebecBtmetbebo^beceCngBe^
fcBe ©foot tuaiai gBeconiungeect gBeboeefi / enbe
met be felbe fBn aenbeel in be nebecIagBe Bab t gcBabt /
foafBnop iBaenbagB ben
cencn twintighften be
boo}fepbeo;b?ejiomnaec belgoofbente pafTeecen /
aenbenKeecHactogBban
Beaufort afgBegaen/om
Bcmop fgnaenElomfi tot Bel-IÙcOfte
Rochelle te
binben
ì èStjn onbecBe&benbe ©loote foube tegBen·
tBoo?bigDfteccBfönntctmeecalir
*ierendertigScBe-
penban <©o?logB/ neghcnathien ©^anberssj ®e
IbBlebiebecminbecttuajji met Baec l^bogB HQbgenbe
fngBeBup^be ^cBeepen/toelcbetotCadix becbleben
tuecen. i^pbectcoutobe nietbatfe totRochclieofte
Bei-iiiefeecbecftecc&c foubeBonnen too^ben / toont
ban be
twaeif ^cBepen ban (©ojlogB / toeltbe be ΰο-
ntngB op be ai^eft-bu^en ban ft)n iSücf! geceet geBab/
Bab/toaecen nveenae'toeplanbt Saind
chnftofFel
gecommanbeect/ombe^ranfcBeCoionier^albaecte
Bulpe te Bomen / enbe blebennocB^cht anberegebefti-
neect / om be toeBomenbe l^oninginne ban ^o^tugael
obec te brengen.

^eniQacQuij} beSande sCmbafTabeuc bab Por- <!i»cn
tugaei, Beeft op fön cepfe nae Rochellcfes baegfiett^f
tot Poitcrsfmaeclöcfi fiecB gelegen/enbe Beeft met fpnl^aSèe '
fiecBte nieub) cetacbement tn 't bectcecB ban BoogB- xmbnfTa
gBebatBtcBóninginne becoojfaecfit / albaetmoepe-®»"^»®"
igcBbiei / enbebecmeecbecbe Bet becb^iet bat metigad iSi
BabbaninbujSbanigBetonfibecablen toniunctuce
acht ban be befte éStBepen ban bie Ccoon tot befe cepfe'"^» ^
naecPortugadgBebeftitteecttefien/ inplaetfe batfe
geboegBtfunbe metbenl^éec l^ectogB ban
Beaufort
befelbe meteen feec tonfibecable ©loote / baec Bet
bengBemcenenbienft becépftBte/ tcgBenj}be<engel«
fcBe foube Bonnen oecfcBönen/ toantbe boo?fcB?febe
acht^tBeepen toiecben gBefcBieben bp een banbe
igeecen/boeltBmetbefelbeobecgfngB / footonfibe'-
cabeltef^ninBaecfelbe/ enbefooDoel gBe-e^uipeect

1(1 π
i

'3S

toaettsi gDïbefltneeit / metten eetpen Daer cepfe i tacDeett / omgfiebacDte J^eeci^ectogDteoDenS te

---------- - - ----------jeagtW

etüüiftiKfigemónt/biitfebaftameonbengeagtii

tftti


-ocr page 954-

911 SA KEN van STAET

1 (566 öen om «n meeclKt eetal ban öe «ensjelfcfje '£ Dooft te
. tJietKn.

Bm bat mn scöett alöaec ucr (Ιαβ η Ijab / öat Daec
ï^oogö jPogöenDe ©lootin^eetoas/ fünopD'tni
(lanttenöoo? Denl^eecvan Beuningen gijeDaen/ öen
negenthienden ÖefeSaenb'lgeÉC ï^ectogl) van Beau-
fort te aBateccnbe te EanDeafetjesaen/ nacrDeUe;
tofecvan LiiTabonnieuwebeöeelen/
om fonöcc upti
(tel/eiitiefonDecDemeeE-0öicoecöe achti§fl)eiJEn af
tetoacftten/ fjjn tepfenae 'tOoo?fcD?clBefönKttiïe'
Ijoujï te bectioloeti
/ om alle mibüeUn te tenteren / om
met
öaec ïgoog ilSog. ©loot te conjungecen / 't toeltl»
Bpï^eec banBeuninghentec öeljoojlötBec tgbt aen
ben^eec RaeDt^enflonartiiban Hoiiandt,
om tot
ftenntffe ban be ieeten ^lenlpotemtatifen/obec 'tem^
plop ban 'si ïanbtsi ©loot ööeöiaf fjt te toojben/ljeeft
obergDefc0?ebcn.
örmtcifr (©nbectnffctjenfjjnabbpfenupt Londen obec gge*
wetcnbc Bomen / enbeonbecanbeten ootöbanben iEonfngö
ten tic vanEnghelandt, enbe ban benl^eCtOSÖ van Jorck
Mtoc eenbeisoningfnneöaeciBoebec/ enbe aen Madame
üo jmo. fiaetjSudec/ betoelc&e ontcentDet boojggeballen
ijcbagtcn η baiatile banggegeel anberen Ingoubt toaecen /
ttöJbDeiignijg f,p 'tfcöjöben banflBebatöteï^eeci^awog / nfet
alleen
öefcOaebe ban b'aengöelfiBe ©loot tot neghcn
^cBepentofecbe gljeceflttngeeït/ maecootfegijepje'
tenbeect / batb'<engelftl)e't®£lblJe{)oubenl)abben;
oibotjg gaec ^oog|) iBog. ©loote ntet^onbe becbol·
gen/boo?geb;ethban^o$spoebecj <@ot6 gab men
tebfenaenfien / enbe om bat men boUbe boen ggeloo'
ben bat be ftgaebe aen beüS l.anbt!Ei ©loot gcootec toaji
OBetocefl/ obcc bsfe pjetenfe aenggclfcBe bictotie in
be Öêctöen tot Londen Dantöfeagtngengebaen/enbe
inbecfcOepbe^iajetfen ©jeugeae-bitcenaen gefïeec»
Ben. allr« ttXecbt aen
't iptanfcDe Igof niet aen
ggenomen boo; toaecatgtfgl) / enbe I ebec gtietmpu·
teectaenbeneteffttept in bebJelcBe'tl^ofbanEnge-
landthonbefgnom'tbeclieji / bat
b' €ng{)elf(ge
©loot ggegabt {)ab / te ontbepnfen. jpaet men bec^
toacgtebietnabecpactitultecbecttljt uptben ^taet
enbeteggclöte tebecnemenbMtgitiebolttitiet
foube
Rebben bat b'Jgeec ^ettogö ban Jorck fcjjeef / batfip
poopte metbe©loat inveerthienbaegf|enin^ee te
fiin, 't <iBeen boo; gebifuptb '^ngtlfcge tgbinggen
b)fecbtaeng(icnomen/ b}a0/bat getjStgip
op't
bJeltö gbetoeeü toasi Prins Robbert, göebleben/
maer ijp met be fune gljebecgOt. 5&aec toaecennocö
anbece €ngbelftl)e ^jteben / b)eltbe ong^iebepnj^be::
Igcb meiben / batgaec ©looteoetlagenb)aj$/enbat:=
ter
een en t wintigh ^cgepen ban be felbe toiecben bec®
mtfl / 't tnelcft genoegfaem obec een bomenbe met ^t
0een be boben-geflelben €belman gab gecappojteecty
öetmeelïe
geloof bonb.

i^et geen Citen Siontngg feec ggeballen geeft /beasi /
batOaeciÌiioogiiiBog.foololfeltitben neesfliggept en
&l()btbebengbcl);upt&en/ om6aec©loot foo fieccb
alsiboenljiclibiajei/ nietten eetflentoebecom in ^ee
tebjenggen/fult&sibatmen booptebatbe coniunttic
met be ©loot ban fijne iBaiefieptbequamelütti enbe
bepliglöcb foube bónnen gefcfjteben / enbe isi ben Igeec
hanDeuninghengr)efepbtbOO?ben^eecbe Lionne ,
bato^biusi gfiefonbentoaecen aen ben Igectog^ ban
Beaufort, ontcent befojmeban bicettfe ban be te
tonjungeren ©lootengelücbfo;mfgli aenbe oReene
bie aen be i^eec S^uptenant ^bmlcael be
Ruyter
boo2 be liieecen )9icntpotentiactfen obec't emplop ban
XanbtjEi ©loote / tot fgne inflcuctte op bat fubject
tuarenbeljanbiobt.
®enlgeec3fimbaffabcnc
Conincxmarck, toeltRe
^caotiattfetjS neUgeecöe/ bat fön «ib.r oojbeelbe tc Bonnen
tieban bfetKnom'tobtinetenbatVranckrijck foube befeees
Lrtfc' wnaenbeinftamie/
bJElcBemen banbe jgbe ban
Sweeden Dleef boen / om eenigfi tempetament t'ab?
mitteren in be ejcccutf e ban üet Crattaet
van Denne-
marcken
tegfiensi EngheJandtaen eftegacn / fieeft in't
eecdficbfeecbecfet gi^ebonben metbeefetgbing^e /
maec toilbe nu pecfuaberen bat bie belboo^be albaer te
gelben / ornfoobaniggcemperament meeraiBi boo;

fieenen in te toilligfien / bete jjle men in ben tocftatòt In
Detoelcfiebefaechenboojbefe bictocie toaeten ohci
l)jacl)t/be?&eenfcljebp(tanDt minbec noobigijijaD/"—-
maec men toasi aen 't5fcanfct)e Jgofniet gijefinbt
Πφ Sweeden te gebal ban eenigemtooelen/ ötetjtc.
nen bonben om te becbolgen bat fucceö / bat Gode aen
öaec ï?oogB jKooÖenbe toaepenen Bab gljcgjjebcn een
eenigljflntsite pitbemti^nbe betojjlebc ü^eetZcc-
Aadc in be boo;!leb£ bjeecb aen bfen€ouingi) in een U2i.
bate aubientie gab bccfogt / te mogen bec^aen of het
fijnH^aiefleptSÌ intentie biasi bat benConing fön m^-
(fec aen boojflagen ban een temperament foube be ao-
ren openen/ fo isi baec op öp föneUSa). geanttoooit ben
neenjenbatft|nmepningBeb)a0tebecblpben bp bet

geen met Denemarcken bJasi nebec geflelt.

<0ebacBte i^eec ZeeAadt geeft toebecom becnieutnt
fönboorigee indantien om
fubfidien, enbe bp een
fc{j?ifteiöc6e ïEemotie aenbe Banbt gBegljetoen/Sf"
bat/onbec beneficiebanbefelbe/ fönConingti g{)e-iuS
negen toasi in eenigg nabec engagement met
Vranck-
rijck enbe8aec]fêo.iISog.tet«ben/ BettoeltB/foo
men'topnam/ faggop 't coniungecenban eentgh
gco^banbe ^eenfcge ^cgepen/ met bie ban ùe
Croon VranckrijckenbebefeniStaet / omb'aEngel-
fcge be meefie afbjencb te boen. ^en Coningg heeft
bie faecbe in beltberatie genomen / en b' l^eec ban
Beu>
ninghen
bonbt bp be Igeeren ban be0 Coningsi ïiaet /
tnelcbe gp baer obec fp;atB / goebe ggebatgten om aen
te cabenbat bieiBaieficpt befefaetbopname/ om
be gemeene maggt / bte men teggen b' Cnggelfcge bp
een foube bjenggen/ boo? bpbomfleban g&eenftfte
jStgepenteber(leccBcn/ maec b'l|eec
Colbert toai
jebecttweebaggen ban Fontainebleauabfent/enbe
isi mit^ fün afbiefen ggeen beltbei:atle baec obec gt)e-
ballen.

't(0eenonbectufTcgen onbecanbecen bonbe boen
goopen/ bat men ban bejpbe
van s weden tot gBeen
eictcemitepten fouben Bomen / toasi / bat
d> Hets'
Koningsmarck
fcgjgbensi van Stockholm gab beBOO-
men/tnelbenbebat men baecfigniet toiibeefloigneren
ban in be oube maïlmen
vanVranckrïjck te becblpben.,

q&eHeerZeeftadt gabootBojbie BeBomeö / om
baec fmaecBelötB temaecBen/ bat bp
't atceptecenbart
be
mediatie van Sweden,toiect bebonge een Belofte van
Denemarcken
onggemoUPeect te laten j JKaec men
meenbe om rebenen / bat fultB^ niet nobigg ttatf.

In defeüjdtwïerdtuytgege-ven eenArtml
νΛη 't aAvjì 3 gbegheven door Μonfieur de Lionne
aendenAlder.ChriflelyckflenKomngdfn ....
Imius
feftien honderc les en feftigh.

De tegenwoordighe conftitutie van de Uy tiandt- Κψ
fchefaeckeneyfêhtnietanders,SlE£, van de^^
Koninghlijcke voorfiehtigheyt van-U Majefteyt
j^je
als dat zy retardeerde voor eenighen tydcdcn Oor Deajei·
logli
met Spangien : Den Krygh dieontftaen is tuf-"® '
(chen Enghelaudt ende de Vereenighde Provin-
ciën, isdebefteoccafie.diemenfoude konnenwen-
fchen, die de Goddclijcke voorfienigheyt doetwaf-
fchenaenUMajefteyt, niet alleen om defelvete
maecken arbiter van de difiFerenten, tuflchen de
twie Natiën, waer op 2ydefelveniogheuytpurti''
nietweynighonkoften(als2ynde d'eenighfte mach-
ten , die konnen ende behooren haer te eogageerea
totdebefchermingh ende verweeringh der
Sfomfiht

Nedirlanden } ende de felve redigeren tot fulcken ftatì!

dat zy het niet konnen doen, oock •«ranneer zy
wilden; Byaldienmaer UMajefteyt belieft tefor-
raenteren defen Oorlogh , opdatzydoyre ; d'En-

thelfchefullenliaer vinden gheobligeert, aen tefM·
en d'Alliancie ende vriendtfchap van U
MajeUwdt t
endede Vereenighde Provinciënfullen dependeren
van uwen wille, als van Oooden hebbende Uwe^i"
ftentien ; Ende beyde fullen vervallen fyn tot
d'on»
mogelyckheytjvanfich t'oppoferenteghen degne-
rechtigc defleynj
van U Majefteyw Maer by fovene


-ocr page 955-

viMajefteyt ondernéetat yéts téghenS de ghefejrde
" Provinciënbuytenstyds, endealcepreiDatuer,,voor
dat U Majcffeyt verfeeckertfy dat de krachten vati
die tw« Nagebuerenfyn gantfchelijckneder ghetla-
gen, U Majefteytfalfienhec Bedtre verandert in een
tjogenblicktijds.endcdac diefelve
fsreti, die haeral-
iatis employeren tocliaer onderlingheruine, fullen
lich vereenighen door het motif ende maxime van
eenmachtigher ende hooger
inttreft, totdefenlievan
dacghemeen Bolle-werck.

'c Öal fij η een treek van groote voorfichtigheydt,
SIRE, haer te keten ageren > endefich deitrucrer.
onder haerfelf, hetfpelvan verreaen tefien, ende
*tvuyrkonftelijckaènte blafen, grootghemcht ende
bohay te maecken tot defenfie van de
ÜoUandtrs onk
Geallieerden, haer van tijdt tot tijdttrooftende met
eenighe klcyne affiftentien, endehàer laetenal d.-n
Mvanden Oorlogh op den hals : Totdatu Maje-
fteythaer fiein ftaetvanfich niet te kennen laiigher
oppoferen tegens de eonqueftendieu Majefteytiniijn
geeft heeft geformeert,

•tGcene meeftte vreefen ftaet, SIRE, in defe
verwachtingh e , dat foude fijn eene I'i»» ende
confcederatie van En^ilmdt ende
StuieJe» met het huys
van
Oofltmijck^ Waertoede Ηί//ΛΛτΛ" felf wel moch-
ten inclineren en d'andere Noordfche Princen, d'Er-
varentheyt van de voorgaende tijden, endede keü-
nis van de tegenwoordighe j obligerenmy,
SIRE,
te verklaren in alle ingenuiteert datteirniet meer fatai
aendef.· Croonfoudekonnehgebeuren , alsfoodani-

geii Ligue ende Vcreeninghe.

©snijcn tweeden lulij fcöjeef üM«c Stmbaffai
r-wk beur Bjreei bat alrtOCD flöcene naêiDccetpbinöötoa^
f;?' bau'jjiConingBii Bloot onöficDcn #ctoööttan Be-
trtaVaufort. jBacc'ttjïgelJleetftenDatfp toajiopöeiSe-
WtiiiinWiction Liflebon; eenibeel.eombfete fecucecctitéi
censiije ^Spaenfctje öte macjjtioftin ^«έ toaccen/
enbebeel ì'canftljeenbeanbccc iSiijccptu bàrt
metcte / tnfonbccgcpt eube ^ontcebanbe

(öaecbantn PortugaelgcootoDcBjecBtoaii) toiöö-
naemiii. Sinbecbcelii ootft om afte toatBten be 6om-
Pebanbenieutoe Co itnafnttan PcrtugaelfjjnlSitB!'
te. jllaccnaecOertDaect^fpoebtQbsDpfigt) ntet/foo
bat bereid StaetiS J^loote D^t fpttü alleen moefteaf-
iipten.

^ocatti p{aetj$ ban fulc&iü ontftne^ ntenl^of^
toptoatec. usenpjee^enbeeictoUeceecbe baecTeecbat
be i^loote banbefen ^taet ceebeben
vierden enbe
vyfden befeii (lectft drie-en-feVentigh WoeCfiC <©0?"
(OUD fc
[)epen inebcc in ^eeinass geloopen / en fn drie
bolgenbe bagen nocft ban negen anbete toa0 gebolgt /
enbebeeben bpeen ^bec opbattenéen foo gcoote opi-
nie üan'jiplanbii bicmogöen/ enbe ban cenefonbec-
ifngijeeiccceme bigDeuc/ loelc&e in beren ggeb?upcht
toais / bat baec nietiei toe gebaen bonbe bao^ben,
iininu <©en ConingDban Vranckrijck Beeft in'tepnbe
te+.»banbeboo?lebe toeeclioibiegefonbenacn
vier duyfent
(,yjboet-ïttnecötenoanbe CtouiJpeö/ ble tuffcBen Bou-
Bnpipt k)igneenbe Duynkerckenin
«©uacnifoenlagen/ om
fiti(iin[)aectoteen<!embacguementoljeceet teljouben/ enbe
Beeft laft gtjegeben aen ben öeec KKarefcgai
d'Au-
inont
<60Hbei:neuctoan Bouloìgne om aen ben !()eec
lluptenant ^bmicaei
de Ruyterbe felbeaen tebiei»
ben/ omof alleen^ offoobantgf)o6«flluptbe feloe/
aijü fijn (Sbdebefibeceecenfoube/ tne]et)ebitietelan-
be/ ofte te toatecte mogöen oftebjupcBen/ flellenbe
biet'eencmaeltotfön tommanbement ; enbegoeloel
fijne USajefiept tot Dooft obec be boojfcfiiebe boet-
Bnetötenfiabgeeltgecct
Monfieurdu Bret,eenMare-
fςhalde Gamp
, enbe banbe befle (©ffitierctt tnbe
itanfcfje infanterie / foo toasSfjjntoiUenotiJtaniS /
bat bsfeltìe niet alleen aenben
%ecdeRuyter, maec
ootftin cajïbanejcpebitiete Sanbe aenben Collonel
ebec ijacc ^oogö naogenbe^coupeiS/ pacecenfou-
be^
'ttnelch fgne jjQajelfeptben l^eevlsan leunin-
gen gefept geeft in biec boegen géo^nneect te Qebbett/
t(rt alleötoeBöti n«»t»eti/ teteeofseflntiJtot bet-
acfjtctiiig8eban'tg«nme(uter«n foubefön/mocöi i&ss
teftcetftcii. ., . , .. , 1

3^an ben i^ecclactogfj ban Beaufort quamtpbitii ,
ge/ ban ben
elfden be^bogjlebeamaeut^/ batDpalü ^seufen
ooenopbe ileWecban Lisbon toa^/ betoölein May
leftleben op een balie pecfuafie/ ban batpe €ngelfcye
©loote be eerfle ίη Eee foube fjiw / enbe op abuftüe ab»
ogfen/ banbateengoebtgroja^banbefelbe otjebacD»
i^eec ilartogö fouöe tegen feplen / ojbje aen fijn «èbele
3)aii toegefonben / om figö niet fi)n 30loot omttent b?
)oo?ftf)jebe ïtibtet op se Doui^en tot nabec iajl. ^eri
legendenjunij baec aen bolgenbe / óbec Eanötiiin ,
©jtectocIaenfcöiüblngBeacngebatDtei^eetJI^aci» .
oglj oebaen / om fonbec uptjlèl fp cepfè na be gpf^rif '
ttje ^ufttebecljaeften/ maec tot noti) toe tea^i geen
Mcicötinge / ban bat bte fon (Sb. toe gebomen toajS J
^00 bat men niet )uiflb)atba{te ceecfaeninggeopbé
flibt ban beffelfii liom(ie inaece te maec&en. «©nbeco
fiiffcljen opbatjetecplaetfe banfjjn
rendevous'; toe
Bsl-Ille ofte Roebelle niet geïetacbeect toietbe / Ijabbi
(Ünciiaajefteptboo?
acht bagen o?b?enaec Rochelle
üDefonben/ombe ©ibjejS tot fijn téblctuaillemenr
fleöeiiineert/ tntelaebentn CoopbaerbpiScljcpén/
enbebie fijn ©loot te boen bolgen. ^ijne jBaiertepbt
foo Uielaisibe Jgemn fjjne Jilàiniftetii/ ijetupgljbèn
aen ben J^eec ban
Bsuningen bit langi) uptbljjbcn bati
meecoDebacljte iiieet ï^atiogD/ boojbeboojfcDjebè
cebenbetoojfaetltt?; metgtoot becb?tetaenteffen.

iBetbe boojfi JööWöBen ban ben elfden öaö meit
oociiöeciiDt/ ban bat be ^paenfcljenfefthieh (00}'
logD ^cBeepenfteccli ontcetitbe ïiebiecban
Lisbon
toaren/ 't todcS eentgO natiebcncften gaf /ban bat gije?
bacgte l^eec ^actoggtotmeetbec f^cutiteptbanbè
Boninginne ban
Portugael, beflfelfjS fiomfte baec foiia
bemogtjenaf toacftten/ maecfiinc iKaieftepbt Beeft
Öem
Heer van Beuningen gBe'fêpbtfulchiinietie Oeti
tcoutoen / om bat fün ojbje^ bati ben
negenden boo}'
noemt/ omfonbecuptfteltebettKèfte»/ feecpjeclejS
toaecen. ^ '

• ©anSaina chriftofïèi toasrrtartiectijWngDe/ bat
ti'€ngelfcDe upt be naeftgelegen «Epianben een attaguë
op 't felbe €planbt Babben ggebaen / maer met tieiiliejf
tuaecen afgeflagBcn/ enbe bàt
twee l^cbeciantfïBei
«ffommifTie-baetbetö
fes (gngSelftBe €oopbaèrbii
^cBeepën / geiaben met j^upc&et enbe anbece touett
baec omtrent flabben becobett. „

«Oie ©loot ban twaelf ^canfcfiè ©ojlog iSfèepn
met be tiieutoe Coninginne / ijss epnbelBca ban
Rochei-
lein ^eegégaen na Pottngaei, maec boo? contrarie
minben en anbere gBebjeetben / en b)a!$ niet meer ai^
acht mölen langBiSbe Buflenban Vranckrijck gflei
bojbert/ albaec biatBteiibe fabocalielbec biinben. .

39aec bat Bet «Sobt ben ailmacBtiflen gelieft Babbe
aen Baec ÜoogB iBogBenbe J^lootbié treffeljjtBf
©fttocii te geben opb'igngelftBe/' foo toierbennubé
uptgBelbeetbenbanbe <6Bérefo?meerbe iSeligiebeel
liberaelbccgetcatteert/ en gBeabrtiitteertom binnen
Rocheliéenanbere ae-^tebenBÜn tehtogBenBet^
flellcn/ enSeBaeronbe tooonplaetfen albaèr tetonti»
nueren.

Φρ beejS tpt toierben be BlaemfcBe «ScBepen / bfe
tot
Nantes gearrefteert enbe opgeBouben biareh/ eijS
bomenbeupt geinfecteetbetontE^gieiife ^ee-l^abenen
aiiS
Ooftende, Nieupóortj enbfeban Brügghe In
viaëndeiren; b)eber ontflagen uptOetarreH/ mibtj^
gebenbe pebec een fomme geit si ban
vier, fes, of acht
hondert
«iPultónjs boo? pebec iScftip / naec abbe-
nant Bare groote enbe iabinge.,

j^aecbe Zee Bu(leninbe25icBtban Vrancknjcft
enin't Canaei, maccBeecbenbeel ^olbaetenfoo tè
boetal0te peerbe»

b'«equipage ban'ö ConingBi <©o?logB
pen/ foo tbeltn toemaetben ban oube aifiM aen-
boulbenban eenigBenieubie/ toiecbtfiecclt oengBe-
fettot
Ceudres,en Rochelle,maecinfonbecBepbttot
Brefl: tn Bretaigne,enbel;DtecbeninbeIeetffgei;aemf.
beplaet0eénisBe feecgcoote ft^oone^tBe^enop
ftaysl eB^ften s^anbenieulueatngebtfubi ^tfieer

pen

eh OORLOG^ '^y^friff^i^fieSüècL 94^.


■Uiüi

-ocr page 956-

téóé

9+0 SAKEN van STAET

penen geflootenbjaii/ tuffcfjen Vranckrijck enbe b(e
ban Tu nis ί Algiers j en Tripoli, ban'tbjass alleen
bbectotifeUngliDan ^laben.

^ifoooenconingB ban Vraiickrijck ( op 'taen«
brengen ban ben ^UieebfcBen SUmbafTabeuiKoninx-
^aeciöa. marck)3e faecftenbart Swcden toonbefe fabotifeten
föoöebüenöaec l^oog0 iKogenbeboojbeti ^eecban
Seu B-uningéngepöogötaente
tójjfèn/ battetongBeljjcb
bp swbedentoas!/ tot blen epnbe Betti toe fcpnbenbe
tót fijne nactcötirtge/ bOzbjejiaenbEn %ecYsbrants
in Sweeden gefonben/ ombeceftiflTieban't Eibingh-
KiTtacc ichefCcàctaettebifficultecen/ enbe tot fjetintotUtgen
^f"· batteeti pöfittbè belofte ban Neucraliteyt, tttetDene-
marckenaènöaet
ïloogö JHaogöwbe fct)?tfielöch bp
itiAniéc ban
conventie te boen/ bpbe Hegeetingeban
Sweédënfindiütbtetnftecen: €nbebaecenbobenom
aen bm ÉaiiingQ fecieufeltjcb te Itlaegijen/ obetgec
onbcDoo^ljjcli Beftaen ban be geenen/bie feecSec
,Stt)ip
ftibe ©iceenigftDe l^jbeclanbent'Bupii fioocenbe/
0f)Enavtl1t be
Xerck van Yfp, tOt Roebelle tegmen Ji
böilbattbe i$tlj<pperenbe «eebetsi tcacijten totljet
aengaen banecniepSna chriftoffeitefojcccen/ enbe
bm plompte ttb^elbofeeubeftBabeloofe ontlaflingDv
ban 't felbe <i§cBip te becfoctben.

^PBabalteebebeboicenaen geteenb/ ombeboo?:·
fcDiebe lati omtcent be faetBen ban
Sweeden, ali$ feec
rebdgcb enbe / baec te boen fmaecben / en<

be baec boo; niet alleen te toeegB te brengen batmtn be;
fii|!éecbebanbergeef5emoepte/ omBaec SoogBIBo.
totbecanbecingeteoifponecen/ maeciegelmbte φ
tinecen/ batmettemeec nab^ncb toegenomen
ningBgeacbfpttoietbeDp sleeden, omBaec^oog
IQogenbe in Baec toettiüBe begeerte te gemoei te gaen.

^eft tot Tóüioh ,bjaÉÉti al ïweétó toatec afóeioopett
<2en ^caiiiS .j^tljeepben öan Algiers tot Touion
oingfjchomcn/ {jeeftme&egöeüiacöt feftighueclofle
iSlabén/ enöetweeGliiaux, Diede ïïegeectnge fonö

ninaöeti
tiopenbc
be

^taccb
filli

't ontfangen banbe boojfcBiebeB^er l^oog JÖSog.
i|a(i/ Beeft befe offiiien bp be Reeren be Lionneenbe
Colbert getcHtteeti^ ^nbeBoebelbe geene/ Me {ja et
mettgbenom ëehfaecl^e tujicBen
twee ©lienben te,
mopenneren/ niet boel te bif^onecenbaaren/ omfoo
latigbe felbe inbtfficentie (laiiit nietaen b'een of ο'αη«
«wftiit bergBelijcbtegeben/ foöbonbBP notïj;an«/ batbe
memxt ^tacBt banbe rebettenmetbetoeltBe Baettgoog H^o.
»iine en ftiftenue toag Èêtoeert / toierbt geagnofceeri ; bctojjle
eqi6m. jbiehict toebcïlepttolécbén; ttiaet bat alle inHantten
otti Baer l^oogB jUSoüBenbe te bifponeren/ otn be
Croon
Sweeden berber te gemoebttegaen/ etetan«

bjienbftBap sBereferbeert

ban eengrodte complaifance/ infonberBeptbebojjle
beïStoeebfcBeiSegeeringe/ feoben ï^eer be
Lionne
frpbe/ nietlangfterop te refciffieban't Eibinghfcbe
Tradlaet, maeropeenigBgertngBtempecamentomf
trembe felbe foube inkeren/ maerBpbeeb Baer ton-
fibereren't geen be ^eer
Ysbramsin Sweeden Babbe
geantbioo;t/ batbitnieubJitBebentearen/ b)aerme:>
be geen nieubie obflaculen in een faeth bu0 berte afge^
Sanbelt/ moeden toecben gBemaec6t / enbe Bet in-
fcoiiligenofaffiaen ban bit temperament bia^
voion
taire, enbe Bet boo?(IeHen ban't felbe totnaer Bette

ftabiifferen ban be oube
Aon toetben.

©nbectufftBenisiBftttbpben ^^eerbe Lionne gge»
fepbt/ batben ]^eer KoninghsmarckMaegBbe/ bat
ijaer J^oogB JKogenbeniet^ubengBettieprnfijti/ be
fnediatieteatcepteren / tenfpbe felbe 9«etfootoel al?
befen Coningij enbe aenbe Conin^iBban
Engelandt
bQo^eetrtKtrao^binacijJbefenbingBtbierbeaeneBebo^
tien ^ Ctibe beloglet^ §ctbt ^anttooo^/ blei^eett·
jsaenbe öeen ftenntSïe héblRn / foo Beeftfftn tgbele
■fterföffit/ bat ftp öaet ί^οοδΒ ^ogB^&e aljS ban
InegBenbèfe Ctoon|flSeWe^Doo?tc ^ien/ batbe
Vtettbn
Sweeden nocfifiietnofö in Engelandt eenfeö
mttaiifiteert ie(nli|lec|^(ibtge{i«ibt $ an^anneerbe

toanneer men ben ìaottingB geengageett Bab / om nfet
alsiopeen tjjbt opbe offcciS ban be
mediatie te ani»
bJoo?oea/ enbe batBP Igeecban
Beuningen.uptben
naem banföne naajcilepbtBaet ^oogB iBogöenw
foiibe hiillen berfoecben/ boo^foo beelbcjï noobioii
foube fün/ omtecfaetiie ban busbanen fojmalitest
De
mediatie, biefpDaec beftentgemaetfttljabbennlet
onaengljenaemteBouben/ niettetoillen biflfitulteten
ofarttotBerem

©oojfoo beeibelandflbeBet ongetjjcfib'€))eeneerji
enbe ben iStBlPPec ban't^cBipbeftetthYfp, tot
Roebelle gebetgfit / naer bat Bp aen ben l^eet Col-
bert
enbe aenbe ^eer be Lionne monbellngöBabaen-
gBetoefen/ Boefeer (irtjbigBBet felbe bja^tegBenbe
bïPBept banbe Commercie/ enbe tegBetusben in»
Boubtbanbe (Ccactatenban ^illliantie/ enbeBoeon-
berbjagBeltjch toaetenbe confeQuentien/ bteuptBet
autBojiferen ban bufbanigen onbeBoojljjtfiBcpt/ fou»
ben bcfiueren/ enbe bat befe tebenen goebt gBeHoo;
Babben gBebonben/foo Beeft BpaenftontjS aeriben
KonlngB ober gBelebett cene fcBitfteljjcBe jIScwojlc/
inbe toeicbeBpupt feetberabbjj^ Bemtoegljeboraen
banbe i^eer ^mbaffabeur
Boreei, nocB een tweede
BlacBteljeeftgebjatBt/ tetoojfaecbebaneenlge ^es
berlantttBe ^cBccpenbietot
Roebelle boojble uan
be
Gabellen getctatbcecttoietben/ in't innemen ban
Baer labingBe ban
Sout j Cnbe epnbetjjcboocb natt:>
bet InftantiegBebacn/ om gBctepatcett enbe eremi
plairlBcBgBcfïraftte fjebbcn be onmcnrtB(ltirfiDei)bt
enbe bi olentien/bp bie ban 't <0uarnifoen ban
Wisham
gepiecgBt (n 't upt tooben enbe in be grom Batben batf
'tbettuffe (^aljot
de Liefde, aljÌOotBom banlDne
IBaiedeptteobtitiereneeti gBenerale aenfcB^pingB/
banane «Ooubemeurj^enbe anbere <@ffitierenbanbe
^cc-^;obtntten enbe ^ee plaetfen ban bat iS^cb/
om befe enbe buiJbanigeblattiten boojtebomen/ ofte
fonbet uptffeltercmebieten / enbe Baec ïgoog lEog.
<©nbirbanen bp 'tgüenot ban'tgfjetonbenicerbeln't
(Crattactban ^lUentiecjeatteigtBte maintenctett.

rcfoiutfetotgee aenbfcÏiettbattcett mcdiatiebie^ng^
«omen/ maeclöeUnöen ^taet banöaeic J|o. ilao.
enbe bat ben ^eec Comncxmarck op ecnanbcc fuüs'
iett/ aljSbat banbe mediatie, toaibetbJaertgaftpl

ifiié

oenbenConfngBban^iancfttötBtotFoncainebléau. 1 homen; SDatmenban'tbeginbecgci^tbebiffttultit
imenfepbebattcceenfgtjaccoibbandUftanbtbanbJa-1 banljaec igoogö Haogfjenbe niet öab gfteraaec&t/

«i^eigeerbe Lionne Beeft baer nabaet opmonbe^
IfngBtot anttooo2bt gBegbeben/ bat ben ^onfng$i
gofbgebonbenBabaenben
^eer beTerron, ùnteti?
bent banbe p?ob<ntte ban
Poitou totRochelie te
bornfcB-göcn/ batfip'tboojfcBjebc ^cBipbeKercfc
van Yfpfoubebebiöbpn ban alle mole^atfen/ enbein

betiStoietbfngefonDeett / ban opbe pjetenfe na^^tj b^öBcpt pellen / otnfön booigBenomenrepfetebeci
-..... " ' ' " ""^bolgfien. z. g^atgBebatfite^eer Terronootfi fou-

be Bebben te facilitercnBettmabenbanbe ^eberlanti
ftBe ^tfiecpentot
Roebelle om Sout glitBomen /
foobeelboenljjtbsitoas ; |©aermenfepbebatbieban
be
Gabellen ban't Sout, Baer|Bag8Jijncnfeita«a·
ItjfB booifien Babben. 3. i^at bie banbe Ibmitaii'

tepttot Duynkercken boojBaetfoubenfjcbUenteomi
bieben be ©ffitieren ban't'guarnifoentot Wisham,
enbe be felbe Booten op b'infoimatienbp cBt
batijte
tJbmfralitept omrent Bet mijiBanbelenban't^f;'

te Gaiiiot fieBomen/ enbebatTpne iKafeftepW JJ?
faecBe foube boen repareren enbe bigoieufelijtB Itraj-
fen. Λ. g&ataenalle <©ouberneuri/
l^iobintien enbe be ^ee-piaetfenernffige awPoJ^
bingftfoube too^bengBebaen / ombe öanbtbit^
te Bouben/ ten epnbe ftaet «loogB ^"B^J^SLS
berbanenin Baec tefpêctibe biffritten onefiwr^
inaile boojballenbe faetben mocBten 05«»}««»^
effett ban't (irattaet / tuffcften ben BonweD*^
fiaec l^oog^lBogenbeopgerecBt.

g&e^eer ColbertIjeeft8emtwt6lKtiettte««^
bat Γι)η Cbeleaen beffelfi 59?oebec/
i^icarbien/ 8abt cBeftlijeben / omoBe*»^
" leentot Amiensftitopfiwbef^ïE,

wifWW*·

ieföttte»'tee«ntot


-ocr page 957-

en OORLOG iVj mtrtiiWe6e:L· 941

v/tfii ttufattucen enöe anUete Coopmanfctjappen upt
be ©eteenfsBte ISeöeclantien motiJten 3Bn öfpaf:

%'êm toiecbcn tictbet fccc ijofitibe Beloften öeöaen/
foelpbenConinoöalüJ bp aUeDeJgeecenlBiuJftcrsì/
ban bat fijne USajeftept op Be mtnfte filatötcn
aenftonbji o?b?e foubeftellèn/ om alle? accurate t)cö
te boen reb?e(Teccn/ bat tejjeni beiCcactateu foubei
mooenoepteeölJttooiben, ^

3©anbenïiecc igettogB van Beaufort toass not0 i
geennabec tpinoöe ; taccisi tn/tbcfltn tjanbte
tocicfi o?b?e Qtjefcmben / om op öfm te fetupffen / enbe
fiin<eD.beftent temaecftenbatiip fonbecpeitocii atn
tefpjcecfienceoBt nae be ïgoofDcn foube flebbente
berscplen / om met fjaet l^o. iBog. ©loot te coniun^
Oeccn.g&en Coninot) enbe alle be jjöiniflftsi tcpben
ftcmdabioö/oat DUcetarbementuanbe ftomftcbaa
bej'canfc^e)i>lootaen fön li^aieflcpt nteec aisSatn
fiaec ^oogö J®ogl)cnbe bcrbioot ; Ijp üeefi nltt
etgtei; toeegOe gtjeiaetenom alle 't gtieene tn
fönbermogöen toajï göetoecfl / baec ftabclitcö te
ccmoitflcecen/ ombefe tetacbementen boo^e b9=
men i JlBaec ban 't oüeriiomen ban be Poflen te ïan-
be enöe te a®atec ben neghenden ^unp op (gn mftan-
tlenaec Lisbon af ghefonben/ om'tbectcetöbenben
^eecl^artogt) be Beaufort ban baet te boenbec-
baelienfanbetbe jStctjepen/ b(ebe Contnginneban
Porhigaei obec b^acijt / afte toacijten / toag tot noci)/
tot fitti icebtUieefenehbe bertoonbectngf) gt)cen berber
nacirljtinge/banbatbe genebleteEanbt bertrocben
toais/ negen bagen naec fön berttetU tot Madrid loajS
Sebieeli.

^en Coningg gaf een eenf g{)c CoopUeben {)et ge-
f)?upch ban't oube Caftcelban Madridtn'tSSojSban
Bju!oigne,een upitt)eegö!ïbanParijs,omalbacceen
tin^afeergtootgetalban€Ìetoub]enaente^cl(cn / tot Det
tiiii maec&enban ggetaieben 3t)De]goofen/ toel totbe
tiamb?e ban drie hondert enbe berbolgenst meetbet /,
om tueUbe tn train te brengen bedtiame H^eeftEr^ upt
Ëngelandt enbe eibers / metgoebetractementcn enbe
bagöloonentoiecbenaen gelodit/ enbe toguei^ met
gtooteopmerc6ingt)ealU0gereguleect/ om Detdebit
baniicfei^oofen boo;bie banbupten Quamen teboen
balibeten»

iSaecuenöebê p?etenfien baniSubflbfen/enbeafTi-
ffentte / ibeelmael geblaegt» ^aer ban i0 epnblpt6
geftelttoatbolgt^

CMartis den fevenm tmnti^en Juny.

Is ghehoort het rapport van de Heercn van Onmtrm j
ende andere haet Ho. Mog. Ghedeputterden tot
bipfn totdeiaccken van achtervolghens der

^Mte R^folutie van den tiUMmtwintighfitn àwkSi

ilifitKinë^^^''''^^"'^"'^*^ gheexamineert hebbende het Pro-
yinciael àdvys van de Heeren Staeten van Hollandt,
jeghenwoordigh Staets-ghewijfe vergadert weefen-
oe, raeckende dciubfidiendiedcefeniitaet van den
Koningh van Vranckrijck noch te pretenderen heeft ,
in krachte van 't vyfde Artijckel van Alliantie dc Anno
tw««j/iy?/j,niitigaders fekere Franfecalculatie, daer
toe Ipeacrende, houdende in effèa hst voorfz Provin-
ciaeladvys , door den Heer Attibaflàdeur-/'£y?re//HÌn
R^^'^^l'creconverfatie tuflen hetn, ên den Heerc
Raedt Penfionaris voor gevallen en verhandelt, onder
g'^'uftinecrt haddc dat haer Ho Mo. noopende
lubfidicn by defelveter fake van den Engelfen Oorlog,
totlafte van den Koningh fyn Méefterghepretendeert
wordende, tiiet alleenlyck niet te pretenderen hadde,
«aer dat fyn Maj. dienaengacnde boven de/w» Ton-
nen Gouts foude hebben over betaelt, volgens de eal-
eulatkby denhoogftgemeldenKoning, op'tfubjea
van devoorfzfubfidien gcdaéh maecken .waer op ge-
delibereert fynde,
is goed gevonden en verftaen, dat
ee «wreReeckeninghe, in 't eynde defes gheinfe-
rem, door den Agent aen den ghemclden

Heer Ambaffadeur tot debath van de Toor-

VDeel.

fchrevcoverigheleVerde calculatie verbandtreycki^ if^I c^é
werden, metrecommandatiedathaerHo./yiog dacr
opeenmaelfatisfaftie erlanghenmoghen , datmeedé
't felve ghefchrifte ghefonden fai werden aenacnHeeré
van BnttiiHgeH, Exttaordinaris Minifter van defen Staet
by den hooghftghenielden Coningh , iiiet laft endc
ordrc, otnme door alle goede OiEcien foo omtrent deii
hooghft-gheraelden Koningh, alsfyne Majefteydtà
hooghe Minifters aen te wenden d'intentie van haei
Ho. Mog. daerinneghe-expreflèertfoo veeldoien^
lijcktebevbrderen.enüyttewercken. , tr -

in 't laetft van November f/Vr wfipigh ach dén Kö-
ninghvan Vranckrijck bekent ghemacckt , endegè-
denuncieCrtwefende de rupture , ghevqlghi op dc
aggreffi'e door Engelandt aen den Staet derVcreenigde
Nederlanden ghedaen 5 isfyneMajefteydt mitsdclèn
volgent
het vijfdt Artijckel van de Alliantie de Anno
iiuttcn/efligb , over è^-vitr volghende maenden, té
weten December
-vier m fifligb , Jànuarius, Februa-
rius, ende Meert tijr/io/ffli;?^ verobligeèrt ghewceft
aen den Staet der Vereenighde Nederlaeden te preftei
rende nombrevan
twadfduyfint wel ghewaepende
Soldaeten, metdenghevolghe ende aenkleeven VaK
dien, ofivH ter optie van haer Hoogh Moghendè
tbimdujfint Güldens te betalen tot Amftcrdam , vooie
ydei:Soldaten, ttrmaendtmaeckende overdë
voorifchreve
twailfduyftnt Soldëtén, büttdtrt twintig duj-
/«Bf Guldfensterinàendt, ende fultks over de voot-
fchreve
mer maenden, in alles 'vier bunitrt tacUi'g duyferA
Guldens.

Met het laetft van Màert Voorfchreve, oftë'tbegïÜ
van April is fynëMajefteydt Verobligeert

gheweeft,inopenbarerupturc teghens Engelandt te
treden, 'twelck echter niet dan op
àér.ftvm tntéih-
ttgbftin }amary fes tn fefligb ,
endeiulcksti«»geheele
maendtn daer naër, eerA is gheichiedt > welckc
voorfchreve rupture als die nàcr behooren, met vigeüir
ghepoulTeert wasgheweeft haéf Hoogh Moghende
notoirlijck meerder voordeel ende oock onwcder-
fpreeckelijckeraen rr/i«cit'''>'ft™eerdcrlaft fonde heb-
ben toe ghebrafchti dan »Ì»>»jaeiw»'Bfi;fimaertVooi:-
fchreveiecours, want haer Ho. Mog. fonder te köit
te doen aen decere én dcmàgtvanfoeen confiderabel
Rijck niet en konnen preftipponeren, dat fync Majê-
fleyt tot krachrighe uytvoeringhc vàn de voorfchreve
Oorlogh , minder dan defe Vereenighde ÌJeder-
landtiche Provinciën foude hebben ghefpendeeri: i
welcke voorfchreve Vereenighde Nederlandtfche
Provincie ter faeckè Van den Oorlogh , in een Jaef
extraordinarii boven hàreghewoonlycke rot diep liï
detia/Bf/jimilUoenen, endc llilcks meer dan twinti^i
mael't beloop van 't voorfchreve fecourS hebben ghë-
fupporteerc, gfelij ck dan oock haer Hoogh Mogende
voor indubitabel houden, endc de uy tkomfte nader-
handt medefulcks ghenoeghfaem heeftghelecrt, dai
by foo verre zyne Majefteyt ten Voorfclireeve tydé ί
ende fiilcks van den beginne af refolutelljck endè
vigoureulelijck in 't werck ghetreden hadde, de Rröo^
nenvan
Switdm ende Dtnnemmktn haer aenftondtS
mede in de parthye teghenà
Engbtlnndt ghevoeghtj
cfre ten minden aen Coiiingh van dat Rijck tot èed
ipoedighe, eerlijcke endè verfeeckerde Vrede ghèo-
bligeert foude hebben , daer ter contrarie de felvé
Noorder Croonen, befpeurendehet langiVylighiiyi-
ftel van fyne Majefteyt haer al feer verre met de tegen-
partye van haer Hoogh Moghende hebben uy t ghelae-
tenghehadt, fulcks dat de felve oock naedei handt de
efFective rupture van
^ne Majefteyt cyndelijck ghfe-
declareert wefende, feer difficilijck ende niet fonder'
exceflÌTe befwarcnifle van haer Ho. Mog. in de partye
van
fel ve ghetrocken , ofbüytende partye van
Enghelandt ghehoUden fyn , dat mcede dén Bif-
lchopvanJHi#«^«r , mits't voorfchreve dilayranfy-
neMajefteyt de vermetelheydt ghehadt heeft, ,
om
defen Staet der voorfchreve Vereenighde Nederlan-
den , den Oorlogh aen té doen ,, 'iwelcfc
Ky
notoirlijck noy tin fynéghedachten foudé hebbéndei;-
venhemen, intasden hooghft-ghedaehtc CoiiïrigB
wti&S -raB

1

i


-ocr page 958-

941 SAKEN van STAEf

■t666 van Vfiit)ckr^k,msthzet Hoogh Moghende van dén
II- beginne aen refolutelijck eniiÉ vigoiiruuielijck in de
parcyc ghetreden was gheweeft , midts alle Welcke,
elide meer andere redenen, tejanghe alhier
par ie
ìnttiu te dedüceren het nadeel ofte de fchade ende'c
prejadicie vanhaer Hoogh Moghendev door'tdilay
vanfyne Majefteydts i-epture regtiens Engelandtge>
leden , nietenis te eftimeren, ofte by eenighe gelt-
fomme in proportie van 't voorfchreve fecours te cqtiï-
peren, niéttimindewyledeimertedaervannumécft
isgheleden, endehaer Hoogh Moghende dacrover
feer ongeernc met fyne Majelteyt in conreflatiefouden
komen, maer veel liever in defen preiTanten noodt,
eén middelmatighe fomroe promptelijck touchcren
dan naderhandthet equii/Mlmtvahde voorfchreve rup-
ture machtighwerden, fooiuilenhaer Hoogh Mo-
gheiidchaerdaerovér laten vergenoegen meteen
-vijf
dubbelt, inplaetfévan twintigb of meer dubbeld k~
cours, endefulcks oVer de voorfchreve tWfemaenden
haer met een fomme van/«
ieni/irtJuyfeat Guldens vol-
daen houden > al hoe wel haer Hocgh Moghende in
de voorfchreve tij dt meer danwfrmaelhetfelve capi-
tael veroorloghthebben, fuicks dit hier alleenelijck
foo oVer 't voorfchreve fecoürs gheduyrende de ν
oorL·
vier
maendenj alsmede terlaecke vanhet miflènder
confiderableeffêdtenvande openbare rupture voor de
voorfchrevetijdt van tA/fnmaenden, daeraen volgen-
de, te faemen in alles maer uytghetogen werdt de
fomme van
fes banjert acht en veirtigb jHyfent Guldens ,
<laer op by fijne Majefteyt in Mey voorleden betaelt
fijndede iomme van
driibondertduyfent Guldens, fou-
denochrefteren
festajèfligh hondert tacbtigbduyftntGvil-
den s, fonder dat haer Hoogh Moghende konnen oor-
deelen, datmeteenighapparentie vanredenkan ge-
Tuftineert worden, dat daeraen foude moeten werden
ghedefalqueert hei fecours by fijne Majefteyt tegheus
den BiiTcnop van
Munfier gheprefteert, want voor
eeritfoo houden haer Hoc^h Moghende buytencon-
i tradidlie, dat by foo verrei^ ne Majefteyt van den be-
ginne aen eerft met preftatie van de beloofdefecour-
fem, ende vervolgens mede met, cfFeftive rupturehaer
Hoogh Mogendebyghefprongen hadde, den voorfz
Munfterfchen Oorlogh noyt ghebooren, endemidcs
dienoockonnodigh foudefìjngheweeftterfaeckevan
dien aen d'eene » ofte aen d'andere zij de eenige Laften
te fupporteren, maer boven dien al fchoon den voor-
·· fchre ve Munfterfchen Oorlogh ( gelijck het fyne Ma-
jefteyts Miniftergelieft te fuftineren ) voor een gevolg
van de Engelfche Oorlogh, ende fulcx te faemen maer
vooreen ende de fel ve, doch niet voor twiidiftindie
Oorlogen moeften werden ghereputeert, de wijle
Èochtans ten" aen vangh van de voorfchreve Munfter*
fcheaggreflie, d'obligatie van fyne Majefteyts ruptu-
re tegens den voorfchreve g'ecombineerden Vyandt
iiotoiilijcklanghewas ghebooren, endedat dienval-
gendefyne Majefteyt in gevalle, oockuytdien hoofde

Vyanttot reden te brengen, foo foudefyn Majefteyt
ftock mitsdienbovendemachtdietcgensdenKoning
van Engelant moefte geenjployeert wórden , notoir-
lij ck verobligeert fyn ge weeft tegens den BiiTchop van
Munfler^ alseen Adherent van de Koainghvan En-
gelant, uyt krachte van de gheftipuleetde meerder on-
Koften t dan 't beloop van't voorfz fecoursté fupporte-
ren , daer van echter fyn Majefteyt foo welalshaer Ho.
Mog. van deexeeffivefehaden ende laften door den j
voorfz Munfterfchen Oorlogh.geledon ende gedragen
buy ten alle twij flfel, ils boven < t'eenemael bcvrijt ftm -
delyn gheweeft, in cas hèt voorgerorrde dilay van
fyne
Majefteyt dé hooghftghemelde BiflcheIpnieitvtìrftotìC
hadde, de wapenefn tegens haer Hoogh Melende
in handen teceiften.

dOpgemeldetJeerenhaerïlo. Mog.GèdepötoerdC
hebben boven fende behalvien
d&cvittra ReeckeninghÈ
hier jvooren gheinfereert noch ter Vergaderinghe
gheintèrcerc, oeckvervolghcnslatealcefen feecW

; ghefchrifte, medein'teynde vandefen gheinfereert ^igéÌ
I beheliende d'abufen gheremarqueert in de Reecfc··._

S hinghe vandefydcvan Vranckrijckopgheftclt, de

welckeoock aende ghedachte Heer van Stumeghm
ghefonden fullen worden, om te ftrecken tot delTelfs
narichtinghe ,ende wyders te dienen fulcks ende
daer't
behoort.

Abuftti, gbtretmrqtuirt in de Ruckeningbe vmdt t^i,
fan Vranck^ijck^befleit,

£ery?i/jci^dat dp tbienduyfem Guldens vooryder day
Soldaten belooft is Amfterdams Baijckengelt,
daer het in de Franfchecakulatieop Frans courans
geltgeftelt wordt.

Ten tweeden, dat d'aggreffievande Engelfche al
voor November
vier en(efligb begonnen is, endcin't
laetfte vandefelve maendt, aen den Koninghghe-
notificeert, daer t^ranfitryci^fteltde gedane aggreQìe
in Januarius, ende de fommatie eerft ontrent Febru·
arioghelchiedt, daeruyt</c« macnden verfchilinde
Reeckeninge reiulteert.

Ten derden, tuCTchen't begin van'tgheven van fe-
cours aen den Biflchopvan Manfier, ende de rupture
van
VraHckrijck^tegens EngeJandt, fynde de tu/et laetftc
f van haei voorgaende
tbien maenden, werdt in de Fran-
fche Reeckeninghegeen iieWfghemaeckt, noch vaa
fecours noch van ei»i®/i/fflf van rupture, op'tfonda-
mentdat doenmaelsden Koninghfecours prefteerde
tegens den voorfchrevcB Biffchop> ende egter werdt
het beloop van'tfelveiecoursin'tgheheel, endefukx
ot ck over de voorfchreve
twee maenden gedefelqueert
van't Λί/> van'rfecours, alleen begroot over de voor-
gaende tijdt, te weten van ecA( maenden, 'twelck
een notoir abuysis, want hetmoet nootfaecke-
lijckghemaecktzynvandegehcele tijdttotdereptuie
toe, te weten naerhaeropghegeven van tbienmzen^
den, ende als men met recht eenighe defalcatieover
het Munfterfche fecours foude konnen doen, als neen,
, foo foude de felve defalcatie nietanderskonnen gedaen
worden, dan van de felve geheele
debit van tbiea maea-
den als vooren.

Ten vierden, wat de reeckeninge van'tfecours tegens
Mmfler lieeftgekoft, en komt in geen confideratie,
want haer Ho. Mog. hadden de volle
twaelf iujfent man
konnen eyllchan, ende die moefte Vranckrijck felft
gheduyrende de eerfte wr maenden prcfteren^ hoe
; veel die hem oock foude mogen ghekoft hebben, fulcx
, dat de oiVr/iw^yentTotc knechten, dieghopreiteertfyn,
alsjdie gcduy rende de eerfte
vier maenden gefurncert

i warengeweeft, voor een darde part van'tgeftipuleerde

fecüu rs foude moeten gerekent worden, ende de K>e*
} duffme Paerden als die voorvoetknechten,
] ofwatmee.'-derwierden ghecomputeert, foudenoa-

gehoudenfoudefyngheweeft, allede machcvanfyne j trent her gemeen gebruyck daer innegevolgtwefeü;

Kijckenin tefpannen jomdevoorfzgccombineerden Ten vijfden, maer het voornaemfte dsuys beft^

- - ■ - - hierinne, dat van de zijde van ΓΓΛΒϋίζνί^^

van'teficiarvaneen openbarerupture, maer'tbcloop
van een fimpelfecours gereeckenc werden.

lil

^c calttrtatfecnöe pjetenfiêban
ben üeec
d'fiftrades oöec göeeetoen./ iioo^aen^iS '
^eic toan B
.-uningen eRffonöenom
te wfomttwnOiRn. iKawftemiji öa^op^t^flti"»"·
öecii bejegent al^al'tflecn menfionSK feeepe ^
befe iaeciiet'eencwael ba» he ftaw teto&fCB/
Ujc61>at b'teec SUmbaffaùeuc <l'£ftiiidestK
ïalwlatiefeeöantflö fiebonben pbt/ öatepW^

isfUen t&argecai met be fel»» obetie
bat^tfiem ^eectew BeuningenWet eecaïwww
ÏV&eftB «onincB baecoptctofHieitea/ ftew y»^
taaeee» to?utöt foubeffln/ en aUeen
iie,/ batifötii! üKaieftepbt in gnaet W

ïtónien/banbfliieaei: ^ouaö J0oe· «S^
aenfagen alffebeBooiöen/ 't 0eeneBpbifelbe®nÌ»jJ®^


-ocr page 959-

en O O R L O G Λί ίΛ Veemghfle Bseck. 94^

iSS6

in Defen työt bp anöete «(BeaUieeröen bjebccbacen toasï
nicenöe acngefjen te moeten tou?ben / alö een feet taec
ereoipflbanbolftomen goebe tcoutoe/ infonbecijept
bebjjjlmen biilbep^etenberen/ bat men met befetbe
upiblucljten/ bat ben (©o?loo|)t)upten
Europa bfoons
nentoasi/ enöe biecaflöfö «'«c/ opöe toeichemen
ίη'ί beotn be ïMpture nptftelbe/ menbefelbc ecljeel
ijaöt &onnenc]ccufecen/ immersi bot bc cebenbicmen
og^abt Oabbe/ om be obliaatteban !jet (Ccactaet
iii't tasJfubject/ inbifpnptte tctcöen/ hielfoobeci
firafi)t in biliiche e|iimat(e Bab&en / bat fp alle P2eten-
fkn tJtaiiebo?bere fubfibien ftonbcnupiflupten/naec
bstujn iiaaicficpbttnberuptuce toa^öU^retien/ en
boo2ber«p£ucenacöiiorable fetourflfente Eanbtfjab
Bfjep^cftcert / enbe baecen boben nocö
hondert en
twincigh duyfent Jftroonen tot be faetfeban Denne-
marckenüi»{)aec ί^οοβΐ) iBogenbfi g^c-emplopecit /
batücn ïioningii'fboojlcben )aet fooonboo^fientoajC
5Detoce|iban oD^no^oUfacme ^eematijtbatbecup;
ture ban toEpmaö tfficattefoubt fjjn gctoeeft, ^co
bitnuiiecöonbefcljijncnDatfön ^a)E(ltpt officien
«t?en accommoöcmentemplopeecbe j bat ben ^O'
ningh niet gijctjouben toaS meec macftt t'empicpccen
ter ^te/ aiiibieBpöat ^aecOabtgetiabt/ enöebcjS
bc calculatie ban betl
miiiioenen, bieingaec ïjoooB
iBocenüe reeciicningegemaecintotect oocittenbfen
aeiifigti niet fubfifieecbe j bat bc cupture ban
Engelanc
moefl gcacot toojben niet begonnen re ffln al.« in Maerc
vijfenfeftigh
met ftet betblacren banben (©oïlogB/
'tgeenboojgegaentossi/
repreflàiiies togfegijeftBiet
fönbe / alfoo men bi aengcftaelbe ^tfteepen ?nbe goe»
beren in b^toacingemibbelectoiJle gabt gegoubcn/ en
bat men ban bf e tgbtcnftele fubfibien/ ccec&enbecnbe
bcfatguerenbe be
drie hondert dayfcntgmben? in geit
aenfiacc i^oogi) JlKogenbegegeben/ enbcbefecoHtfi
fen tegen
Munfteir na bat men tegen «Sngelanbtal;
baettnteptnretoasi getceben/ fyneiBaieflepbtgelbt
inbe {janütfaubeftomen/ enbeöiecgeiötBebifcoucfen
meec/ opbetoeicBeflp ÏJeecban
Beuningennieton=
berlietupt beiniïructietjembpBaec lloogö lEogens
tic gegebcn / enbe upt be gecne bie be factbe a^nbc jjant
gaf/ ban poinct tot potnct te anttooojben maec fonbcc
tot noci) toe gefjooi te binben»
., gin piaers ban bc fclbe
fabfidien gof men Jgooffcöe
fcniet faiices: (^spoccafie/ bat tiJbingfiguambanbe Ke^
"itet traite ban be Ruy ter, baec ban elbcc0 ) bat met gtoote
fltimicatieenbc applaubiffement bp bien lïoningi)
cnbeöp'tgeöeele ï|oftoasiaengsfien/ becitceme Va-
leur enbe g[Hbirjenfctonbuite/ InbefencontceDpben
^eec Si'jmfraeibe Ruytergebjtipcfit/ enbebpeenige
^anf^ie onbecgcbbenbe (@ffictecen maniielüc&gl)e«
fecon&ccrt; enbetoaö ftct götmeenooibeel obecben
«pifiagghanbefe Booftactie/ bat/ bcteöleöet ^et'
wsiban .ScBeepenbaa ©ojlogöaenbcsüöeöanBaeE
iBoaöenbe maec ban
twee enbe bie feec gecing
enbe ambe (£nggeIfc||e6antet;ootec/ enbe bat
mf0 in
ccn Rctraitte, ten beele booi quabetoebetfigt/
ttttbeeleöoo? ongBelucöfatje toeballen fonbeceenigöe
feönltbanbe boo^fcftjebe igeece Ubmicael becoo?-
faetfet/ bc^ngfjrtfcfte aen Baec ï|oog8 iBogBenbe
©loote oöctiootfaecfu toacen getoeefificB becBtenbec
nanttcctiteccren/ eenanbecgliebeelte banbe<gngel-
W)eboo}'c Efquadrebanben Euptenant Ubmfcael
Tromp pp öeblntöttoass fiöebjacSt/ enbetotaènbe
embondiure banbe iSÜJlen; ban LondenUecbolgBt /
foo toiecf tic boa?fcB?ebe i^ttaille albaec ggeoo^eelt
8£<η ooifaecti ban eentgc toem aen bc €ngl)clfiije gÖe-
iateatcBcbben/ cnbitoiect bapeljjcfebettcoHtotbat
«jaaRcnbeelenbegftcbEfcBabc cnpm foo groot aeabe:
WiebattiJe Cwgelfrtje/ aisiacnbieeanftaec loogö

nomen j ©e ^eecbeNavaiiiesbecfciJbanbaec geBo?
men fepbe bat men bat onbettoacBt uptbljjben tot Ro-
cheiie imputeecbeacnbe i^oojbelpt&e SIEtmben/toeltfie
bpnaecdrié toeecben aen ben anbecen albaec Bebben
getoaept.
g^e i^eec ^ntenbent be Terron toaji miböcs
lertoflle ben vijfden DefejSnae BeMebectcoc6en/ om
baec be J^loot te ontmoeten / enbe 0}b}e op bec felbec
cebtctuaillement te (letten.

2iienb'anbec3i|öe onbectuffcBettttactcctbebc
ningB onb?unbei0tfi be Commetcien ban befen ^taet
becbiebenbe be manufacturen, ^aec tegen Beeft be
igeccban
Beuninghen in'tlactdban Augaftusbifcte?
teljjcfi gBeinfinueert ban toat fcBabelgcbe confeQuentie
Bet fouise fün / bp albien Baec l^o. |Bog. gepecfl toiet»
ben om op mibbelen te beneden / om Baec ^ngefetenen
ban bccbec ruine te p2eferbecen:en Beeft op boo;gaenbe
ojbjEiS ban Baec ]go· llSog. niet onbcclaten/aüeBet
geen Bem mogelotg toaii gBetoeefl tot Bet iipttoeiciim
ban becfelbcc mtentie toe te brengen/oocii Bobt al-
ceebemet bemintle aeottotelgc&Bept bie Bem boenlücft
toa0 getoeefl/ gcinfinuecctbequabetonfcQuentienbie
in bit toeccb cefibeecben/maec met feec toepnig bjucBt;

"©nbectuffcijen iJiel öet aHJaec niet alleen ten upttec-
fien becbjietigB/ maec oocË bedommeclgcb bat tegensS
alle appaceme bectoacBtingBen nocB geen tpbingBecn
toaj^getoeefi ban't aenbomen banbe ^canfcBe idiote/
'tcentgebatbe ïgeecban
Beuningcn jebect Bet bec^
tcecbbanbeboojgaenbc ioa0 boo^gBebomen ontcem
be
boojf5 J^loote/ toajJbatbefcgepen ban Liflebon
tot Marfieilegeaccibecct/ omtcentBetbectcec&ban
bei|eecS|actogban
Beaufort ban boo; be iSibiec
bani
-iiTebon tbnficmeetben 'tgeen op't cappojtban
bie ban't
^CBipSintJofeph ban Nantes boojiiett
bagB en bectoaectjü obec gefcgjeben toes».

^enl^eec ban BeUefons, eecdx liofmeeflet: batt„ ^
bten ÖoningBtoajS mibbelectoöUepofl ban baec naesX^^^
ben HagcbectcocBen/ metoiweibanbenïlontagft '
om be toecB te openen tot eenfgB goebt concett / obect
geen mee toebeej^të Blooten/totttKejle afb;eutft
banben J^panbt/foube bienen te toecben onbecnomen.

^itgafb'l^eecba» Beanïngen oo;faet6om met
fiabigB emp^efTement aen te Bouben / ten epnbe om^ ièeiittrti)
tcentBetfalueïenencefalueccnbanbe ©laggBen/
ca^banconftmctie banbetwee j^looten/ foobanigBeuan»"
o?ö?eiiaenben
l^eccBeaofort mogten toojben toege· mmié
fonben/alsJBaeclloogB IKogenbe metgoebe tebenen»»®'"
becepfcBten / maec bie faetfte bleef tcainecen op nabec
info;matien/ toeic&emenbanbe jfcanfcBe ^eeoffi»
ciecen fepbe te bectoacBten/ enbe Boe toel BptentBbe
ban'tafgaenban fijn iaetpe fcB?0bengóebeBopeBaö
gefcBept ban baec inne tot tontentement ban Baec l^o.
SKogBenbe te fullen reuffetenj foo toift BP tegentooojs
bigBniet toat te bectoacBten toa0:toant Boe toetbe
ï^eec
Colbert inbe laetiie conbecfatieBabgefept/ bat
ben ü^oningB in befen met Baec ^oogB D^ogBenbe
niettoilbe
chicaneren, fooBabtfjjn «S.nocBtanstbaec
bpgeboegBt/ batbolgetijjbebifpofitie banbecfcB^bt
^canfcBe ^ee<©ffttiec^/ fön lEaJe^eptsi blagge./
gBeboettfipfijn aibmicaelenchef, niettoaifgetoijoti
tereialneren, enbe bat Bet contrefalut alleen gBefCBie»
be met itanon / enbe bat fnlc60 laefimael in becfcBepbé
bejegeningen ban Baec l^oogB llogenbe
Efquadres
boojben ïeec Sllbmicael ban Vranckrijtk inbejBib*
beiantfcBe ^ee toa^ ggepiactifeect} b'^eec ban Beu.
ninghen Beeft foo bp moioe al0 bp geftB?ffte aengetoe»
fen / bat men om in bef^ 't toace geb^upcli t'onbetl^ett
niet moeftfientootttJfftBen eenSebmicael en chef j
enbe commanbement ban een
Efquadrc gefcBtet» /eti-
be Beeft becbeci$ mt betoecinge bati Baec igoogfHO^bg.
fufienue aenbe
l^eecbe Lionne becBanbtcept6tbi|t
a«nl>« 5KoniiiirB0epïefetiteectte too?De«?en bebnttie

2

ftp naecbec Kappo?tcn upt Engekndc, ban toart iiocit
geen r ijDlngsn toacen / te nyjgen öerncmcn.

't<iimibe ϋοηίηαδ entte b'lgceccn jl^intlfec^ben
||eec ban
Beuninghen betupgj^ben ten upttecfien bec-
b?(etigf) te tiebben / ioag bat tegeniS alle bectoatgtfnge

«ept foo öoo? tuffiöen feomfie banföti officicn ais
Dooi Bet picfïcten banöaeöelijrfii ^ecoHrffen/cnbocj
ftetopentltjcu intceeDc» met fjacc i^oaoü lEooüeHüe
tnöen «©oilogDtegenii €noclaintoaiiGljeöaen/ öat
tncn ()tci; naec dë concepten Die men tjab ban De o^öt

narlfi fouciibantic obfecbantie ban betbonbcntuf; ; be^ecigactoaö ban Beaufort bo!gen0'tIaetSeftfi?8
fröen ^taien/ cnna'yjeen&aec i^oop&iKoöÖcnDf^ benean Rothelle, nocö öaecomtwm niettoajsbet-


-ocr page 960-

911 SA KEN van STAET

toantctientiiacc tp s^eti an&ec befcgept
■ UatOen i^antneD (ittj infojitieciDe.

©lantötötb «am ηαφιβηίί / 5eöitiöe wttaftie
ban onfe ©loote/ öcfact&e ineictec liamni feii'
benüe ( m eüeiept tf ) Öiic otn USatquiiJ öc
Billefons
«ert iSn öes iftoningöö eerfte i^Df inefftfc : jBeiben ^set
Stii.foiii«inijaffaDcHtenDeeim toa? mtn in Confctcnjte
fnde&tii yyf ^^ twiiitighüen Augufti j fp noitftieecücn
»mtt"ff"öatfÖ" aKaJtft^Pöt booieen trpjei iFiegai bp Den
X i^actoaööan Beaufort, fesUpCEil »JOO|upt ban ftrn
t)oo;tit gefontien/ aDbscteiutegal} bc&anun / goe&at
föne J^Ioate/ ontierDengemelDen i^ecc Igatrogt)/
in tuepntgt) tp&cDascaen ^onbetc atcibecen omtrent
RocheUc, encie bat alDaec alle boentücbeo}b|eai)eflslt
toiecöe tot (iet fpocbigD iSebf ctua(ilec£n ban be boo;-
noemöe ©loot/inbeljeiboo.jfieatoanbefclbebanaUcii
fianbe ttoobigDe begocften/ ombu fslbe/ foot)ae(i
boenlpcb tg boen coniungeten met be ^Éiootebatt befen
jétaet » bat oocb ben gebacl)te Jü^atriuiil lafi tjab /om
obecte baenecoRjunctfe mctgaec ^oo^ilj |QogI)enbe
te conteccecen/ enbeteticcacmenbe mibbetentoaer
boo} ben gem^pnen Bpanbt tot ccbeli)t6e conbtiien ban
39}eebe ggebtfponeert foube mogenb)o}bcn / gebbenbe
{)P t)eec SSmbafTabcuc fcifj$ f0n ffecfoan aengtjeboben /
omme ftcOmetenbenebenben ()eec il^aiqut^na'is
EanbtiJ J^iootetetcanfpo^tecen / enbemetbel^eeten
Iiaec i|oogg lüogenbe (^ebepnteecbenalbaecfönbe/
cnbe ben Euptenant ÏCbmicael be
Ruyter obec be con-
jnnctte/ metbengebolge enbeaeniiicoebanbien/ te
tontectecen. 3®aetopt0becfìaen/ tebethlaeccnbe
booïfeB?ebepiefentat(e{)aec laooflö i©ogcnbeaengei
naem te fgn / enbe bikcbt baec ban notificatie gegtje^
toen aenbe ggemeiüe ^eecenOaec 3|o· IlSog. ^Debe-
puteecben enbe €»eboirtiatOtigben / met becfoetb en-
be aui8oeifat(e om met begebatfite ^eet lïmbaffa'
beur enbe j|@arqui0te tontectecen obec liet fubiett
Danbeboo^l^cijjebete bocnsconiunctie/ enbe obec alle
(leptoitcn ban «So^logete 3©atecofte Slanbe/ tegen
ben ittontneBbon<07COt2&jittannien bpbecganbte
nemen enbeuptteboctett/ aljïoot&omtecerolberen
öpfoabanigebecbecereec6en/ aliüBetemplop ben'0
EantSÌ Bloote fn't gltc^cei often beele gbeconfungeect
ntetbe Btooteban offcpacatelgcli foube

ttiogenraecfien/ metbe appenbenttebanbien/ fon>
bec t)ecbece cuggberpjcie cbe baec obéc te gouben / ofte
baec ban aen gaec ^o. iQog. cappo^t te boen.

Φ e ^jobtncien ban Utrecht, OvcrYflèl, enbe
Stadiën Landentoacengiectegljen/ enBegeecbenbat
ban ben lafl Dan
Bcllefons tcc ganfcgec becgabecf ngg
foube biecben openingO gebaen enbe obec be tonf une-
tiegecefolbeett: maccbp piucalitept tofectbet^aen/
bat 8et foube toecben enbe blpben gijecenbopcect aen be
i^eeren gebolmacgUgbe op be l^loote met be
Ruyter.

^pfOnbaec opbe0 anbeten baeggjS beitiocben:
mebefïenaenbe aenben 3ibmtcaflbe
Ruyter d'ordre
vàn Sint Michiel,
eiAeeenpKfent met'ii €oningl)!ï
igie / tcc bjaecbe ban
thien bupfent gulbensi.
Atijcptn ^e l^iec limbaffabcuc d'Eftrades notifiieecbe ben
iöt«a derden ^fptcmöec batijcmbtn Contngl) booi een
tBci»· (]cp^e!iCouriec()abt laten abbffccenbe&amfle banbe
J^ïooteonbic ben igactog ban Beaufort totRocheile;
enbe bat met alle bilisfientie figf) albacclba^
becbecfiOenbe enbe geceet maecUenbe / om naecbec te
bomen.

©elgeecban Beuninghenfttijcef pScticuIfecbec
bat be fdbeBloote
befïant upt drie a vyf en dertig fcge-
pen ban <©ojlog / baec onbec geteit
drie ban ben j^taet
nae bat ftp ben
drie en twintighften july ΐΒβί geffftep'
benbanbeiütebiereban
Liirebon:op fijncepfeac^'
tee gDelatcn fjebbenbe 't^cljfp be Cefarbat boo;
ftojmafgebtoaeitfjinbenocljbectoacftt tofetbt/ göe
ii)Ctt
00(6 noch bectoàcOttoiecbtget Efquadrebat be
Confngfnne ba» ^ojtugael nae
LiOTebon obecgge-
|jiaclitfiatit/toelt6eaengaeube*otBgcen naebec be^
cicfit bia^ ingge&omen / ban
't gbeen men boo; beefen
fiabtgljeftabt/ ban bot Ret ben
vyf en twintighften β
Yes efl twintighften/uIiHs omtcent be Barlinge» twintig
ttffi ban b( i$ebiei; ban LiiTebon foube fiin gbeffen.

t$66

iSonfe
tentfe

«mttà
beuc α
i)itt

UH

g^ebeïioeften noobfgötot Bet cebictuafUecenbanbc
gcbacöte3©tootbooi befen na Beliflegijcüinben/ o«n
benlitecbe Beaufort te bolgfien / foolangfj menin""^
Iboopetoa^ metbe idioot ban be^taette fullenton;
lungöecen boo?
't leet(te gljebetljt met b'€ngelft|)e /
beemittfbe becanbccuigij booj'tfucteji ban'tfelbe
gcbct!)t becoojfaetHt / gBctomcfimanbeert (ijnue/
toacenonbeciuflcyentot Rochdletoeberomaengeiio-
mcn ! enbe foube neetftjoüe^t dp be boojftftjebe ©loo-
te ggebaenb)o;ben/ om bie in te gelpen/ toaecmebe
banbefelbegepjooianbcect foube fön/ omnotfibjie
maenben/ foob'J|ecc Colbert fcpbe/ in ^eetefioV
neit blpben.

®en öoningfj Beeft na 't ontfanggen banbe boojfi
ipblngljenafgijefonbenaen ben igeecban
Beaufo/c , ftii?
om fooDac(looenl0(b3iCt)naec be openlngh ban't
Canaei te bcggebcn / enbe te g;)elgc6 boo; een ecuujS
Couciec benni{( ban alleji gtiegeben aen be fóeec
d'Eihades, tnaenbe l^eecban Bellefons, metoiDJe
om obec be mtbbclen en toegen bienenbe om ben gbi·)
meenen Bpanbt met ben meeften nabjutb aen te taftcn
met tjaec Igoogl) iËogenbeofS)aec geauigojtfeecben/
obecbebirettiebanbe Bloot te tontccteren; b'fieec
ban
Beuningen l)eeft bp biei gftelegenttjept oortljci
ricijtoljifonoenaenbe igeetenljaec i^oogb lEogctibe
Plentpotentiarifen obec Sant j^jaioot
irZeeknt i en
bettJiji men aen 't f canftjje Igof gljeecne gijefien foube
Ijebben / bat be btfpofttie ban tjaec i^oogg iBogenbe
faetben gabbenbonnen toelaten/enfoubrn {lebben
geienbcect/ ommct{jacc©lootebieban
Vranckrijck
in t Canael te gtjemoet te feplen / en baec na met giie« -
meetiemacbtbej^panbt tegen te gaen; ^ecliatben
fijn beb^tebenbie ban bienbac{)op €ng|gelanbtgin'
aen opgljeftouben/ opbatfoo beelaljSboenlgtbfoube
mogen ijj»/ belet mocfjt too^ben/ batbe €noclftöe
geen liomfctiapueguamen/ Ijaec tegen'tboojfiBjebe
bi ffipn t'opponereii ; ^ebect toagi albaec aenggelant
ben ücecban
Belièfons, en aenben Cottingï) aracel
cappojt-oijebaenijcbüenbe/ toa^opojbje banfgne
l©a)ïftpbtna Bieftbectcotben/ omalbaec b'^eec
be Bciufort Dp'»iaoning|j0 ©loot tegaen Wnben/
betoiji/ jöOü'iieecen jBiiiilletif fepben/ befelbena
alle appitentie/ be toint bienenbe/ alceebeban Ro-
flbelieiiecjepltfouberön.

©egebaröte l^eec dan Billefons ging getHacetett»'"""
met een miffioe ban ben iftoningö aen meecgebaiftte
Heecban
B.-aufort, biaecban benin|goutb>a$!/foo
be igeerrn jkiiniftetgffpbenbatlöp ïgeecbe
Beaufort
uptgebatlite igeecban Bellefons foube bec|ïaen / fiec
geen tufftgcnfiin <eb. (nbebeiiteeren{)aec üoogti
HSogljenbe pienipotentiatifen ^ Eanbtiei J^loote
mei commuiiicjtie banbe Suptenant
Admitaei
beRuyteröetfp?oocben/ geftanbelt/ enbe getonfep
teert toaj?. 4Bcbaclne ïgeec Beilefonsfoube op't ftjjip
ban bm igeet
Beaufort betblpben.

I^enbief aen 't j'^anftije Igof fece gacteip toen»

fcljen/ bat befaefben baec foomotijtenfcDltben/bat*
ter
geen verder hooft trefièn met ben <iïngelftl)en
moeijt boo;ualienboo}batbie
Bloot met bieban gacc
io. iBog. geconjungeett foube toefen. ,

jlBenbab albaec met bectoonbecing^/ ennietfon»
beceenigöe inbignatiegfjefien öet fcljilftetóeS ψ- lef.
tooojbt boo? «ommiPacifen ban be Soningö ban^w
«engelancaenbe Igeccen ^toeebfcDe ^mboffabenc?
gegebenbenfevenen twintighften banbe maent jo".' era »
oubenpöl/ enbe boo? b
'^eec c)ttrao?blnaci!i€ttbope tn^
Appelboom aen
öaec ^oogg ü^oaenbegefommnmi
ceect/in fubfiantiefngoubenbe/batben Sonine ban

«engelanbtnopt glienegen foubejönban opeen derde
plaeti te ftanbelen. ©e i^eec tlmbafTabeuc Com^-
matckOab bat iOefflJilft albaec aetj't^canfiöe «of
nietgetommunfceect/ ootB/ fooöpfepbe/ sewttm*
mnnicatie ban 't feibe grljab ban be Igeeren

fcliej|mbapbeHcsi/maecöaballeenboo?bef«nmon-

bcWngbaecte^obeaengebicnt / batmen<n€naeia™
becftonbt/ bat öaec i^o.|®og.beöooibenBaec Wn-
baffabeuci omtetractecen/tot
Londen te fenbeiu

enbatVranckrijckaljiniitHptèaecepgentiwft/niaj


-ocr page 961-

[(iéi^

én OO R L O G Ses en^eetttghjU Bd^ck. 945

aliS auriliaicln&cn ©ojlooii οΒ««ΐ>2ηί0η0ε/ etocn
fooUeelfouDc öeljoown te boen: roeccDaecopfioÖ^-
i-—'anttooojt/ batDfe Hlajcfiept Ijoc tudupt feraclnc
Dan een àllliatKte/ notljtansï pars prindpaiistn öefcii
<0o?IosD
1 cnDenopt UfttiüenfouDeom tnfooon-
bllUcluentieöecceiiOjti bpanücvi tcoeDaltclBEfenjDe-
fe €rtgelf£lJsBo£ij|iciöicnÏ)ij[gcnbe toicrt albaccacns
flticfien een bêtupgfngl) öan openbace ongcnegent-
IjeDcn/ aenö23ijt)ei)an
Enghelandc, om in eenigftt
oniiecgant><liR^(i ban JDjeeoe (etceOen/ cnbeinen
flCüte De felöc upt geen anöete oo
?iaccB foo feec i'ont-
(iacn/ alsiuptecntugeücelijeöoope/ Dpb'€ngelfcf)e
opgeaat/ banöat fpmiiJöcifouöcnöinDcn/ ompcc
üjooQlj Jüiogcniieban Vaanckrijckofteftbeplien/iite
upt De fectete acitficien/ btcaengetoeuD toterDen / om
ftacc IjooaU JlEogenöe
Coniilia aiöaec/ «nDictoan
Vranckrijckinoc ©jccenioljDe l^ebeclanben fufpctt
te macchen / fecc Uctjutiich Occmectüc fauüe (tonnen
ijjojacn.

Φ en Üi oningö ban Vranckrij ck beet upt fönc Guar-
dee du Corps, Daufins,
en anDetc («Ecouppsu ban f0n
l^tipS/ Diete
©ject Dienen/ fes honden manna De'
gcchant maccöeren/ omboo?
Galais of Bouloigne,
naDeg0cIeaentijeptfici)p?efenteecöe epföii ©lootins
gfjefcfjeeptte toftöen? g&echiacrtïi gingen ecnigtje
ïjeecen/Dieinüefelbe (Crotippcn ccmmanbecröen/
enOe onbcc anbecen ben l^ecc
Golbert, «Ciipittpn
tenant öanbe
twee Compagnien Mufquectiers, enbe
ben <0iabeban jMaifani totlcöe pttmiffie'can Den
ConingO baectoe fjabbenberfocDti «©aec toaeccn
ooca bccfclKpbe {^eecenbantonDitie/ en fSìieittcben
naecbe
5©lootbanoen CoiiingD tot Breit, foubecfoo
banepccmiffte/ bcctcochen/ enD'Jgeec jUSataüfsSöe
Villeroy, iÉortfieucDeCavoy, en Den Igeet Cijes
balliccde
LorrainenaDe ©iootbanl)actio. SKog.
ntaec fjinc JiBajeftept becflacnbe bat falcili fonbet fijn
toeftamnietenbecmagUte gljefcOteDen /gaffii|b?eom
Ijaernatefetten/ cntnöe
Baftille te Doen legeren/ om
Öet gcbolgftbaecbait boojte tiamen.

(©nbectufTcDcit boniit men mcec bjeccN als$ntenge;>
meent (jabom bei'ranfctje lOlaot tDebecin ^eete
iQengen; 30antf? Den tweeden ^fptembecnocjjntet
fellbaecüigö toasi. JiBcn toai Daec oacluiocO bec-
toacfjtenbcbe twaelfftljepeuoiebe !ftoning{)innenae
Portugael öabDcn gebjatöt.
ïlDot <©c^:ec ban Bcuninghenftijjeefbanben feven-
nto thienden Septembcrt)at£jeii|3Ctog|)ttanB:aafortÙen
S' dertiendeii ban Rüchelle bj.ï.ii Sffjl gcgaen/ mct inten»
üit ticomfonoecpibjecss aenttboen/ Canaelcet&t
in te jepien/ enöeoiibec «©oDsijegenmct 'β 3lanbtsi
JSIoot foo gacd boenliicti toniungecen.

jlEaecDe tojjle'S aanbtsf ©lootefitD b«n veertien-
den
DefeiitiotB oratcent Bouloigne bJasS ontöoubenbe
enbebatmenaen't Jpranfilje i^of/ betmitiSDeljeje-
genfngge/ biefp op oen
elfden Defedi metbiebangaec

tosae iBogDenbeliabtgfjeijaDtinbe pafTagebanDe
oofoen nocD clberjï in ^ee niet toai betnomen /boo?
fcetbec fjfelt/ Datfcmnde «@o(lenbe igoojb-tiPofte
3©lnben 't Canaei Diepet boas opgefeplt / cnbc na alle
appatemie omtcent Wichtfitb Dabt gefet/ foojü"
bennet ban B^uningenomtrent Demibbelen/ Dte-
nenDeomDeconiunctictefactlitcccn/ betftijepbe be-
bcnthingDettgemobeect/ tocltben aengaenbe {ip bp
een erpjeffe De »)oo?UDen nacDt bp Oetti afööebeecDitBt
abbectcntiedabtgegebenaenbe ïgeecenijaec l^oogi)
JiQogenbe <i3Debolmacl)tigl)De totbe Diccttieban be
©loot.

^at men ban be ^ranfcfie fijbe/ontccnt ben tgt ban't
uptloopen ban De Bloot onbec oen Hartog ban
Beao-
fort, booj Dcfe fo gefjeei abufibe fjoope en beibiattitinge
Bab gegeben ban Dat eenige Dagén boo; 't epnbe ban b(
boo^lebe 3®aent fouDe öonnen Ztt nemen / batfe eerU
ben
derthienden DcfeiS tipt liep/ toaiiberoó?faet&t/
boo}ccnabufif becic^tbatibentoeftant banbefeibe,
l^loat / en een etcoaeufe calculatie ban Den tgt tot bef«
felfiï tepatatie enbe ceblctuaiUemràt becepfcDt / toelc»
He gegeben synbe met een bao;bacige geeft / bp bie gene
biiWttewcfebja^toeöeïttout/ baectenjwc eijeioof

fjabgeebonten.

b'^cec ban Β euningen toaiS boo? be ïgecc De Lion ne
bobcn De alrcebe oaergcfonbin attciiattr.i ban De ^can»
fcije Eee «©jfitiecss / ontrent (jet groeten ban De iölagge
noclj bejjanoigfjt een berlilatinglje/ maec lip Ijceft aen
fön <£0. aengebjefen / Dat bie toepnlgl) fctjccn tot fjjn
intentie te Doen/ betoplfcfp^acii tianeen cafusopbe
^ranfcöe ïïeebeboojoljcbalien. 't3
©asitegt)cioobe«
Dat De p?actijcaue in Defcn niet gcljjclifü^nugh toaiS gc-
toecfl/ toantDe i^eerbe Terron(^c()?CEfecnffi?iefaen
bel^eer
Colbert, bat be «ene ban De ©fficierii buien
beanbece anbecfi ontrent bit poütt gctupgben.

«önbertulTcBen toàiS te remar tiaeren in De felbe atte-
flatie / batter gefept bJiect bat Dc ©lagge allesj
gevou-
wen
toaiSgetoectïin'tgrocten/enDcDattecban'tflrij.
ken
ban iJaarjS 3cplss met bermacnt toiert. ^«M

b'Hcec Zceftadt ijabtopfjjnberfoetftbanben €0- Sf.'i'»'
ningl) ban Denemarckenpetmiffie/ ombaii Dacric .m aau
bectretlien/enDi bpp?oötfienacrDcn Hagetehomfiiifwy^t^

<Sb. DeeD noci) beboiren om tcgenjs oc aengebo=
bene conjunctie ban eenige 3&etnfcjje ^cjficcpcnmet''^"
bie ban VranckrijckcnbeUaeci^ooQit .tiìòg. ecnioije
penningen'toütineren / maec men fagij geen appatcn?
tie batbegeeneDieDefeluegcbjepgcrtljaDDcninecniijt
bat Die conjunctie mct gtoate appacentieeiibe becl
b^ucljt HonDe gefcftieDen/ln 't mibben ban be ^Somec
bc felbe op 't nae jaet / baanneecfefoo blffifil toajï glja
tooJben enbe minfcuctueuji / fouDe accoibcien:

gin Vranckrijck licpenbeel gerutUtenban(3rcactaa
ten Dan ©jeebe/jacbanSilliantie/DietmfcDen
Span-
gien
enbe Portugael foube gefTooten jjjn / maec Die
mtetrbente j^OÏienictaenggenomcn/ enbeaccojbeec^
ben nietmetOctgcen ben %ee 3imba|TaDeuc bart
Vranckrijckaen 't ^paenfcfie igofabbifeecbe»

55e cencomce opben elfden befeji tuffcOen 'ë ïantis
l^looteenDébe CrtgDelfcDeboojgliebellen/ toassibaci:
'centoetoad bànnieuloe reputatie aen gaec i^oogb
ilSogijenbe bjapenen tee
^ee / bc tojji/ bieSpefta-
teursbanbe felbe blaren getoeef}/ metgrobtelofbatt
beonfecappojteecbeabe ci;i;batecefoluiie/ enbego£be
Oib?e bie (p in befen öabben geidont en geobfer beert, i^cànfi

3imüaffabcut Boreel fcRjeef ban b'ejpebitie bec
@Iooten inbefetgbcald bolggt: ^,uben l^artogg
met bejpcanfcfte ©loot ban
Rocheliefc()epbenbe/toai

bet! derthiende SeptembristOt Bel Ifle aengbeloo*
pen ; 4E)fpjeS om met
Monfieur de Bellefonds bieöaec
toajstefpjeecbcn/ baecnaerisfooch beinbtng&egije^
fiomen/ öoebatbe ©loot ban
betwaeif <!lfe?iog ^cpe?
pen/ bie met be l^oningin in
Portugael toadgetoeef!/
albaec mebe biaj$ aenge^men / enbe gDcboi?g[)t bp be
boojfcfljebeeerfte ©loot / cnbeboai! ©{cc-5fibmiraet
baec obec gftcjlcitben CommanDeuc Faulj ap^aec».
om
Ie Sieur Du Quefne, bie te boo? be gljemelbe twaelf
^cfieepenonbec ben igeecbe Rnvigny, aliiChcfge?
commanbecrt Debbienbe fün ©loot gbequitetctDeeft/
enbe aen 3lanbtg|jcgaenis/ 'ttDelcbacn't ^ranfcBe
igofqualpcftgDenomen toiert.

.li?

, ;: il
Μ

||ii'

I^aec bat ben achtienden befei op '6
leggenbe omtrent Sw^rtenes generale iàrpoljs-racbt / '
inpjefemiebanbeje^canfctien l^oningiï £nvoyeben
ftecce <0?abe
de la Femiiade toajï geöouben / foo i0 in
ggcbplge ban ber felber cefolutie / met alle enbe eenpa»
cige flemmen ggcnomen/ enbe bp ben l^eer SUbmi^^
cael <5enecaelbe
Ruyter, enbe l,up,tenant Sibmip
cael
Banckert^ biebepbeftecgenabfenttnaceu/geap··
pjobeert/ '0Eanbt0 ©loot banDaer't^eplggrgaeit
53ooib «©ofiaen/ enbeissboojbc l^oofbenin'tofte-
ficBtbanbe ;@tabt
Galais oBepaffeectj benige %te-
benban Galais bie op be SoogBte ban't Eanbt bati
Swartenes boentnaelüS toaeren geboeeft / bJilben feggen
bat fp ban foo berce alisi Baec gBeftcBt b?agBen fionbe /
Babben eBefien omtcentbemibbagB ^nbagit ben
negenthicndenbefet/ bicBtanbiCbe 3®alban Doii-
vres
een gcoote ©loot i^cBeepen toel ban negentïgh of
hondert ^eplen in't gejtal/ gaenbe (©otl-toaerttf
eien/ 'tloo«l^(^gieió)ee(tbe «^ngelfcBe ©loor.-
l^mH 9

'eoe

-ocr page 962-

911 SA KEN van STAET

Ï66i>

bmt Final bfcicoc6cn/ toajs tot

_iiatlanaengöelioinen öen levenden jSeptembcc/ en^

befauDealùaccbetbli)b£ntatget epnùeoefec macnüt/
0aec iBaiefteptJt Oaijcitifeec ocooteftebolgö toan
^paeiifcDe éeeccnenöe Gamess/ enDecen onepnti'
iDCb 0Oetatbanallc(6antje ©ffictecen Dan We l^atie
enti; IKttergtiEi / infgeiücMtieei muplen oelaöenmet
HardcsenöEiStlüec ©laten/ enbeeen gcoet iioffec/
tiat omtrent ùe ^epjecinneiJDjjii/ inaectnmenfepbe/
batfp uecrcOepbe ^utnecUnj^aODanùeevootftepjij^

ttleget 4ccfoo?tian Spangien {)ai}boan«n ttiiiTen.

«ft^h^i HannibalZeeftadt, «ffOtlÌnflftilSbanDe-

nemarcks 8l)cautl)0?ifei?cDe aen'i 5pranfc|)c i|of/öcn

Diepe 3 uuiiicii uasuuijncj
drieertwS^^^^ nouvejer certainesdu lieu ou ifÌK,nvoit

nocft iBil twee upcen laWn W COnfetÉHtie ClKtoecft ^^^ voftre Flotte j n^.sle
Betfe/
m«4 Jt^ccclïWbanbte ton/

venoitde Duynquerque, que voftre Flotte n'eftoic
plusau poftequ'en partantdelaradede Sainftjean,
il avoit die qu'elle, iroit prendre entre Duynquerque
&le Nordforlant, &:jugeadelaqu'elledevotrs'eftre
retiree dans vos ports, Sccommed'aìliieursparlareC
ƒ ponce, par efcrit, que le Confeil de voftre Flotte
avoitquelquesjoursauparavantdonneau Comtedeli

Feuiìlade, dontnoftredit Coufin receut a Diepe une
copie, qucjcluyavoitàddreffee, ledit Confeilavoit
dfeclaireauxtermesformeisquifuivent, quii;ugtmh
plus Jiut piiir tìèflré fervici j US pfur le Heaccmmua, qm
notis fiffìom retirir prtmptinunt npfire Fhitt damles HeU"
OYesdé Sreft, màttiuditnt un tempspltis frofrepsttrfmrtle
jiinitiiin
, & qu'enfin le vent qu'il Γ avoic amenee jus-
tjuea Diepe àvolt entierement change, noftre dit
Coufin a prins la rêfplution de retotirner traverfer pres-
que tonte la manche pour regaigner £rf/ï & depalTet'
pour la feconde foisdevant l'iflede Wcit, oui'on
prerumoir quetcUtpl'armée ennemieeftoit encore,
puis qu'elle n'avoitpoint paro ala mer, en aucunau-
tfp endroitj &comme noösavoiis defiadit, noug
ti^avonspoint encore d'afle.Orance qu'il nepuiffceftre
arrivé quelqUe di«graceanoftredit Flotteafon re-
tour versies cofice de la Bretaigne: Si la chofe arrivé
( dont Dieuparia bontéveuiJle prefervertantdesbra·'
ves gens qui ie trouvent de beaucoup inferieuxen nom
bre;nous auronsde moins la confolationde vouì
avoir faitconnoiftree?idementparun proceder tovit
plein defincerité & decandeur, quefijusqu'jicycer-
taint contre temps auxquels nöus n'avons peu pour-
voiraffeztoft, ontempefchèe noftre Flotte de parta-
gef avec la voftre la gioire, & lesperilsdesCombats,
cen'ajamais efté noftre intentiori del'exempter de
cenxcy, ou d'efpargnerl'ennemycoftime desperfon-
nes mal intentione'es envers noftre Alliance, & noftre
aniön otìt pris grand foin d'en femercalumnieufemént
le bruit dans le monde, mais nous npus promettons,
qü'oucre la preuve contraire & fi efclattante que nous
venonsd'endonnerlafuite denosaaions& detoute
noftre conduite deftruira de plus en plus pleniement
unefi fau0èmalignite,&par advancenous voulonsbié
vowsafTeHrerde
tréis chi>fes,8cy engagermofmenoilre
honnéur&noftrefoyparcette Lettre; lapciw/ifique'
nousfouhaittonsfiùcerement& ardemmentla paix
au contentement, al'avantage, & ala feurcte de vo-
ftre Eftat, qui a eftè attaqué, &quenoui avonsdeu
fouftenir, &fecourirenconformitédenos Traittez»
& qàe nous contribuerons bien volontiersa l'accdm-
modement {quand il fe pourra traitter ) toutes lesfaci-
litez quidependront de nous, n'ayantrien plusau
Coeur, qu'unepromtefinde cetteguerre. Lafccoa-
de, qmècommeilfevoit cIairementqucIcdeÉfem&
péufeftrela principale efperancedel'Entttìnyefttó
■uimsfeparer iavec nms, ou de vous divifer eit Vdtìs nSM*
ine, nous vous afleurons^ pourcfcqui nousre^roc
que nous demeurerons conftammant juiq*»'»»»

dansla punftuelle obfervationdetoutteqttcacftefti-

pule entre nou» par rioftrc Traltte d'alliance, &

tantque nous neferonsjainaiscapablerionfeulefnent

de nous eri feptrer oude traitter rien a pan, Scbien
moins de rien còtìchirre.mais qu
'apre· irén

^ cnDef0upii8O«ftom£nüwnödcntefri0enöctoel/ foo
Öetfcfteen/
inföntBHpn/isSfubötmeteenodootepyn
aen'tBaïtDetoanflen/ enöefoo opWeplaetioüccleüen.
SBnDece fpjaecBcn ntetfoogonacabel ban&e plaetji
daeciDp fltetf

©inviéren twintighflen teH vijfüpCÉtttiaet mfb»
baaD aaam tpfneD aen ben Coningft / met een etpjcii
^öuttec öan
Haurede Grace, bat opöfftcten nae»
mibbagO öetHgeec
Due de Beaufort, met fijn SEaje?
fleptö©lootalbaetg&epaffwcttoasinaec
Diepe, ben
Ööeftelben tenbetoouii booifön bolgüenbe i^cfjecpefl.
(CetHont toiecbendrié.CoucterSaf gljcfonbennaec
Diepe, Duynkercken, enbc Vlillingen » omöe twee
^(OQtcn te boen coniungecen.

Contngfiom befen ^taett'cnt9uragecen/met
dUe €onfibentie/fc{i|£cfaeni)aet^oogf) iRoo»beftn
25?ief ben
fes en twintighftcn September.

drc) quis'en trouvoitfeparè^, avoit rcjointlejBjj,.
/K/WaBel-Ifle)qBifansaMCuneconfiderariondes £m.
- ^

bufcades queles Anglois pouvoientluy tendrc dans "

la Manche avec une grande fuperioritè des form, &
lesquellesen effeilil luyavoient tenduesariüede
Wigt, noftredit Coufin apres qü'«n vent fortam-
trairc Jay euft refufè lapriemiere foisi' entrée de ladite
Manche, ayanteuleitempsplusfavorables^ qnclque
jours aprcss'eil avancejüsqü'ala Radede Diepeou
iJ arrivale
mis vmgtiefmt aU foit, ayant pafle avec
grande intrepiditeala veüedetoute l'Armee Enne-
mie, & ilaié journè un jourentierala rade diidit
quin'eft pasbonnc, attendane d'apprendre

CentnsB MMRes Chers&grands Amls, Allieï & Confoede-
tcÖJÜf· I re7,5nou.sauonsreceuvoftreLettredu«eT//n|tii/;«i
»ο·ί§5α· ' del'autremoÌs,par kquellevousnousavezinfor-
Mopcnlic mezdesraifoBs, quevouseftitiiez vousdevoirobli^er
IiitcDn arappilhr voflrt Ïlitu dans VOS pörts, notiobftant Ie
ian^ö"" concera qui avoit eftè fait en Zeelaöde avec Ie Comte.
»!ii«»n
d'E^radts &le Marqüis de Biih/tns pöüila pmSUnàé
nös foices marUimespeftdaiiCleréite dec'ctte Cara-
fagoie; Nousyavoils veu ertcore la peineqüé tef-
moigtiez du pent queftoftre Flotte! parcertfiretraitte
dèla voftrepouvoit courlren s'avancaat füivantle-
dit concert dans Ia manche, ouvoüs favieiiqu'élleef-
toitattendueal'Iflède Wigt partoutè l'Armee An-
gloife, comrti'auffilaiouable diÌpofif ion dans kquelle
Vouseftesde faire des grandseöorts pourVöüs mettre
en
eiiata.üfriniempi prochain d'allerattaquérrcilnemy
commun & d'entreprendre quelque chofe de grand
& d' extraordinaire cojtre luy avec nos forcesjounctes
enfemble, ft pendant lafaifon de l'hy ver Dieune luy
a touch é Ie cosur pr ür I'obliger a prendre des penfëes
plus pacifiques, _ qu'il n' a tefmoign
é j ufqu'a prefent de
leiavoir, &qu'on n'ayt puentrecy & laconclurre
une bonnepaix au contentement de toiifesles par-
tiesintere0éeSi ceque vousaiTeurezavectoutefince-
litè &candeureftrcvoftreplusardentdefir, furquoy
nous vousdironsen priemiêr lieuqu'encore qu'a
1'heure prefente,quenou vousefcrivònscctte Lettre,
nousn'ayons pointd'affeuranceque noftré Flotte qui
s'eftoit advàncée juiqu'a Diepepourfaire lajoltìdtipn
conccrtée, ne puiiTe fecevBirquélque grandefchéea
fon re tour dans nos Havres, liousne kiflons pàsd'a-
voir prisa bonfie part la retreitte dèla voftre dans vos
ÌortSj ayantbien pefe la force des raifons quìvous
Ontobligésal'y rappdler, doritl'uné entre lesautres
àouS a mefrne touché fenfibleinent, quieftlatnàladie
de voftre Admirali C^oyque lïöas efperòtìsdeìa
bontè Divine quVllenif voudràpas oitefala bonne
caefe un Chef fi brave, & d'une experiencefi coti-
femmèe, ' Èiifecofld liéilqtìeltì órdfes quei notis
aVions envoyez aiioftfe Cotifin le Diicde Bïiuföit,
èftoienf fi expres & fi iùdi/^crifablés dê τβηίί jtìsqtì*

siupasde Calai» aVtóé fioftró ÌIotte(Ìa^tìelÌel'Efqua- pu efcouter Ics ouvertures qui POTröwntnoeééöe^

'.r

-ocr page 963-

en OORLOG Ses en Veertighfle BouL 947

(jutt'véc une extreme indignation, comme une chofe
fordrjurieuféa noftre honneur, nous roancqurons
pasdevöus les communiquer auili-toll, nous con-
öancd'ailléur's pleinement envoftre prubité & en
vditrë borine fdy, quevous en euferez, de mefmèfi
dnvoülGic vöustenter &VGUsfuiprendre ; La
troi-
ftefm ,
quefilaRoy dek Grande Britcagne perfifte'
avoirdesièntiments fi contrairéè a la paix , qü'il ne
veuìllepasmèfriielà traifteramoins quevous la luy
afliezdemanderchezluydcayec lay negotier ceque
par nostraiitez vous n'avezpas la 1 ibert éde
(mefans anus
Cc de no'ftre c.)ilé, nous ny' pouvonsjamais confentir
pöurladignité denollre Couronrie, la premiere de Ja
Chreftiennetc , auffln'apprenonS nous pas que ledit
Royaicvoulu pretendrede nous une jjarcille chofe ,
fnaisfeulementtafcherde faire
formcr dt«x aftmbleti
diflferentes, eniifwvèndroitsefloignéesrundekucre, j
afiiid'avoir lieude. faire continueliement craindre ■
atiX M'iniilres del'one l'avancement dü traitté , & ,
mefme l'imminence concluiion de l'autre pouroljliger
j
1'ane des deux a fehàter de conci arre, &iignerfepa- j
remenÉjqaieil nne piege fi aifé avoirque 1'imprn-
dencemefmeneferoitpÏScapabled'y tomber. Enee i
«as la cornnie oudevrapourloπg^eQ^ps defelpererde
1'accommodemenc, &mefmedésaprefenc, afinde
regierp'remactircmenccoutescfiofesavec laprudence ;
requife, ilfaudraquenoas prenions conjoindemenc
debonsSc vigoureux concerrs furdeuxcholcs,donc
denoftrepart nousvOtfsdonnons afl'eurancè
,]l'«nt
pourincommóder lepltis qa'il fe pöurra l'ennemy
pendantrhyvernoasincommoderoni rembonchure
delaManclie&vOHsdu coftedaNord , ponr riiiner
fon commercé&eftablir lafeurecé dunoftre, & la
ficonde touchant l'adïion de nosforccs , {iCamfaigtiè
fmhmtie, comme aüffi totit ce qui concerne la condui-
te de la guerre tane aaregardde nosalliez , qua de
i'eiinetny, & dé tötites les Nations neutres» Encore
Jioftreiriteriridrifcivit dercigler telléménr nos coïi-
feils communs, & ém'ployer nos arrnees & mefrne

quiefta obferveraTelgard des Nations ncatres de
toüt cé
(jüipéat avoii fapportalidïiëriiortdé la

f' uerie, fultpluftofl: comme aue refolóÉ ion d'nn feal
^ftar, qué des pluiïéiirs ailieïjó'intés dansun mefróé
caufe, Cependiant vouSdevczfaireéffiàt ccrtain,qac
f
nous n'obmettróns aucuiis des efforts qui féront en
noftre pouvoir pour mettre eti nier des Ie comiüencé-
inent deprintempsprochain une FloCté plusconfide-
rabk en nombre & en qaalité des vaifleaux que celle
que nous n'avonsqu'avecprecipitation affembler céc
année, &pourlafairejoindredela meillearefagon,
qu'iliepourra, a celle que vous au véz auffi preparér,
afin que nousallions conjointement & Vigoureufe-
mencattaquer 1'Ennemy pour robligers'ilell poiïïble
adefirerla paix, pour laquelleilfait parolftretantd'a-
verfionqu'ilrefuiemefmedelatraitcer. Ecce quieft
encore plus furprennant, &quido'it attirerlablafme
de teute la Chreftiennecé, η'a jamais voulu , dcpuis
que la guerre a commencé , il y a pres de deux ans,
s'expliquer ny aux partiesinterefTésnyaaucansMe-
diateursjaquellescoaditions 11 voudroitdonner les
mains a un àccommodement. Sur ce nous prions
Dieu qo'il vous ait. Tres-chcrs & grands Amis, alliez.
& confcederez, en fa faiote & digne gardé, Efcrit a
vincennes le i6 jour de Septembre.

Voiìre bon Amy, Allié, & Confederc. Signé
LOUYSi
plus bas

P/IIONNJB.

Φίt tbaii in öet teiöt een tiiidlfgie / ttbcc be feepnf «
eofnoa affiftentie , DfeöeConitiBft t>eellt:'t3®iliB
WPcqitaïöc&toaiSt'Eïcufecni; (Sribe 'tfelbeiion·
i4t»«n öan
Dennémarckcnenije anöfïe «OBifllUieEi

tieiioüciife03m.. ^csantftge {a(i bfel ορ be fcgou'
üerenbaniücfen^taetj^ontKc toniancue banten
cintgij iFran0 of ©censi iétöip. onöec öc jfcan-
fcfjcl^toot teiaeminocD cenigue^tgcpcn ba» ücfen-
^iaer. ©oc li
't Jioasi ölïcwocgi) bat berbc bK fecoo-
n£rtUacrte{;en ^ngclattdt [jabbett Dpantit bcrblaect.
<©attoa!Spft.tf. ^e ööciTtelOe ISpotogis Iwöe ift't
^iipisi/atiiMgii

SEER lieve endegroore Vriendeny G^anieerde
endeGeconfederterde. Wy hebben ontfanghen
uwenBrjefvanden
eeu eHtwinttgbilert van de voor-
lede Maendfc, door dewelckeghy ons te kennen hett
ghegheven de redenen, welcke gy oordeelt U behdor
ren'te verobligeren tot het revoceren van uwe
Vlootin uwe Havens, niet teghenftaende Het ver-
fpreckinZeelant mctdeGraef u'iiftradeà, ende de
Mai quis van Bellefons eheraaeckt , cip ofife Zee-
mach:en te conjongeren ^eduyrendede feil van defc
Gampaigne: Wy hebben daerbyoock gheftendebe-
kommernilTe dieghy ghetuyghtte hebben over het
pcrijckel 't v/elck onfe Vloot door het redreren van de
uwefoudsmogliehloopen , indienfe , volghens het
voorfzghefprcck , inde Canael foude avancerèn >
alwaerghy.weet datfe doorde gantfche Enghieliilie
Armade, by het Eylandt van Wicht, ver\vacht wieide;
Ais mededelofFelijcke difpoiitiewaer iö ghyzijdt j
om groote efForten te doen , om op het voorjaêr U·
in ftaet te ftellen, om de ghemeene vyandtte gaen
attacqneren, ende yets groots ende éxtraordinahs te-
gen de fel ve tt ghelijck met onfe macht aen te vanghen
indien Godtin het Winter-faiEoenhem hethertc niet
enraeckt om hem te verobligeren tot het nemen
vanvreedtzaemergHedschten·, meer als hy tot noch
toeghetuyght heeft te hebben ; 6ndè indiani men
toflchen de teghenwoordigheyt énde die tydt niet
kain fluyten een goede Vréde totcontenteaient van alle
degeintereflèerde parthyen : het welckegliy verfeec-
kertrtet alle finceriteyt ende oprcehtrgbcydt liwé
Irooghlte begéeren tezijn: Waer o|> wy , U
indöeerfte plaeti fullen feggen , Öat hoeweï Wy opi
defeuyredat wy defe Brief aenU fchryven, niec
verfeeckertzy
η dat onfe Vloot, diegeavanceert is ge-
weeft totDicppe,otii de verfprokene conJundHé te doen
in't voeder keeren naeonfe Havens groote aonfloodt
foudeipoghen krijgen ïkonnen.wynochtans rjietnae-
laetenhet retireren van «we Vlootin uwe HaevenS
wel afte neiiien, hébbende de kracht van de redenen
die Uverobligeert hebben die terevoceren welover-
wogen: van Λ welcke eene, ónder andere , ons oock
taftelycfc gheraeckt heeft, welcke is de ficckte van,
uwei)Adm1rael;hoewelwy hopen van den goedetiGod^i
dat hy de göede faecke een fo braven en volkonien her-
varen Hooft niet fai willen oftttrecken. Ten twedén
dat dé ordre die wy ghegheven hebben aenonfen Cou-
fijn, den Hertogn van Beaufort, foo expres ende oh-
veranderlijck was om met onfe Vloot { welcke inet de
Efquadrediefighdaervanghefepareert bevdnde/ op
den vj/tbienJtn tot Belle-] rie gheconjungeert was ) tot
Galais toetekomen;datibndereenighe cpnfideratiè
Van Embufcades die de Engelfen hem in de èanael wet
veel grooter macht foudenmo^en leggen,éàdé welcke
zy hem inder daedi by het Eylandt van Wicht ghefeydt
hebben ,· Onfen voorfz Goufyn , naedat eeti gantich
contrarie windt hem de eefte niael niet toeghelaeten
hadde in de Canael te komen, hebbende êenighe dae-
ghendaernae favorabelder weder gekregen, géavan-
ceert
is tot de Ree van Diet )e toe, alwaer hy den' drie
m t^mtighjita 'savondté ghearriveertis , zijnde ntec
grooreonbefchroomtheydtgepaflèert inhetghefigbt
van de gantiche Armade des Vyandts, ende een garit-
fchéffdaghop de Ree van Dieppe die met goét is ver-
bleven j verwachéendefeetkere tydinghete ontfan-

ijhen van deplaet^, alwaer hy fich met uwé Vloot
oude möghen conjungeren .· maer op den
vier <» twin-
tigBfttn's
avondts, kreegh hy advys dóór de Marijuis"
tan Crequi,di· wederom Yan Duynkercke^uam

Sit


üi


-ocr page 964-

948 SA KEN van ST ΑΕΤ

Ì666 dat uwe Vloot op de Püü niet yneer GD was :_dat in 'c

_vettrtckcnvaiHle Ree van Sintjan, hy gheleydt had

de, da:fercude gaen leggen rufichen Duynkercken
éndeNoordc-Vooilandt, ende oordeelde daer uyt
datfe in uwe Havens gei eti eert was. Endcalfooaen
d'anderezydjdoorhec antwooitbygliefchrftedoor
den Raedt van uwe Vlooic j eenigli j daghen te vuoren
gegeven asn di Graef van PrmlUtde , waer van onfen
Couiijnecn CòpyetotDieppe ontfingh , dieickliem
haddegheaddrcflèert, de voorfchreveRaedtjin de vol-
gendeforpieelewoorden verklavitheeft, datzy oor-
deelden het feecketft-· totonfen dienilende tot het
ghemeenebefte; datwyonfeVloot rerllondt fouden
doen retirt ren in de Haven van
Breft, tot een bequamer
tijdtomdeconjunaietedocii : ende dat eyndelijci
de windt die hacr tot I)/i;i/;<toegebraghthac!de, t'ee-
netnael verandert was, heeft oalen voorfz Coufyn de ,
tefolutieghenomenteruggete keeren , endeby na
j
degantfcheGanaehe traverferen, Bnflte krijghen, |
ende voor de tweedemasl te paflèeren voor by het
Eylandcvan Wight, al waer men piefumeerde dat
de gantfche vyandrs Ai made r.och was, alfooze in de
Zee op geen andere pkets verfchenen was ge weeft.
Endeghelijck wyalre;;degefeydthebben, hebben wy
nochgheenverfeeckertheydt, datonfe Vloutgheen
tegenfpoetin't weder keeren naedeKufte^j van
Btt~
M^Bcghekreghen fai hebben : Indien het ghebeurt
(waervoorGodt behoeden ioo veelbraef Vokk, de
welck veel minder in ghetal zij n ) fullen-Avy ten rainften
die vcrtrooftinghehebben, dat wy u hebben klaerlijck
doen blijcken door een proced^yren vol van fi r,ceri
teytendeoprechtighiydt, datfeecker contrarie we-
der, waer teghens wy niet ras ghenoegh hebben kon-
nen voorfien, verhindert heeft, dat onfe Vloot nevens
de uwe, gheen deel heeft mogen krygen van de glorie
endehetperijckel vande batailles : Onfe intentie is
noytgheweeftdefclve daer van te ontrecken , noch
tefparen van den vyand gelijck eenighe perfoonen die
een quade intentie hebben tegen onfe A liantie en on-
fe Unie, grootelijcks getracht h;bben calumnieufel i jck
de geruchte in de wereldt teftroyen : Maer wy beloo-*
ven U dat boven dé contrarie ende foo klaere proeve,
die wy nu daer van gegeven h:bbsn, het vervolg, v^
onfe Aöien en van al ons beleyt, meer en meer volko-
komentlijck fai deftruerenfo valfche boosheydt.'ende
by avanccwille wy uwelveif:eckeren van drie dingeo
en daer in oock engageren onfe Eere en Trouwe door
defen Brief.

Eerftelijck, datwyoprechtelijck ende vierigliick
wenfchen nae een Vrede, tot contentenient van alle de
gheintereifeerde pirthyen, ende naementlijck tot a-
vantage ende verleeckertheyt van uwen Staet die ghe-
àttacqueert is gheweeft, en die wy hebben moeten on-
derftuttenendeiecoureren in confjrmiteyt vanonfe
Tradtaten, ende dat w) fücr geerne tot het sccommo-
dement ( wanneer men noch fai koomen te tracteren )
fullen Contribueren alle de faciliteyren die aen ons de-
penderen, hebbende niet meer terhertcn als een fpoe-
digeynde van dcien Oorlog,

Ten t-jjudin, datalfo men klaerlijck fiet dat her dei-
fein endemiflchien de voorniemfte hoope van dc Vy-
andtis, Uvanonstefepareren, ofiteora fcheuringhe
onder U fel ven te roaecKen : Wy verfeeckercn UÌToo
veel ons àengact, dat wy rot het eyndetoe ftantvaf-
tighiullenblyvenindepunftuelle obfervatie van al-
les dat onderons is gheftipuleert door ons Tradaet
van Alliantie j ende derhalvcn datwy nimmermeer
ons daer van f uilen konnenfi'pareren , ofte byfonder-
liick trafteeren, ende veel minder yets befluyten :
Maerna datwy niet hebben konnen luyfteren nae
de openingben die ons fouden moghen met groote in-
dignatie, ghedaen iijn , als een fiecke dia onfe eere
grootelijcks injnrieus is, dat wy niet fullen manckeren
U de felve terftondt te cortiniuniceren Ons volkoo-
inenflijck vertrouwende op uwe eerlijckheydt ende
goede trouwe dat ghy vanghelijcken fultdoen ,
Indien inen U foude willen verfoecken en verraiTen.

Ifen itrim ^ dat indien den Koninoh van GroötBrit -

nien perfiftëertinfyn gevoelen die tegens de Viedefoitf
leer Itryden , dat hy daer over niet tracteren wil ■
tenzyghy die by hem komt ey lichen enalcaer nego-'
tieren : Het Wi.lcke door onle Traftaten Unietvry
flact fonder ons te doen , ende wyaen d'a^derezy
daer toe nimmermeer konnen confenteren weghcn de
dignyteyt van onfe Croon, zijnde deeerfte
van het
Chriltendum, oock foo vernemen wy niet datdeu
vjorfch eveKoningh heeft willen pretenderen dier-
ghehjcks van ons tc pretenderen, maeralieenlijck
omteti achtentwee verfcheyde Vergaderinghen op
twee plaetfen , verre van malkander af ghileghen , te
doen formeren, omgheleghentheydt te hebben , om
continu»!ijLk de Mimfters van d'eenete doen vrecfen
dc voortgangh van het Traftaet, ende de aenftaende
Concluiievan d andere, om een van de twee le doen
haeften'befonderlijck te fluyten ende te onderteccke-
nen, welckeeenürickis,diemcnfoolichc karrfien ,
dat de onvoorfightigheydt felfs in fu'cken gevalle daer
in pietfoudokonnen vallen.

Alfoo men voor langhen tydt fai m oeten wanhope»
vanecnaccommodcment .falfclfs van nuaf,vannoo-
dezijn, om alles met de vereyft'e voorfichrigheydt ry-
pelijcktereguleren , datwy ghelijck goede ende vi-
goureufe verfpreken nemen optwee dinghen, waer
vanwyonfent weghenu alle verfeeckert gheven :
De eene, om de vyandt in de winter foo veel mogelijck
isteincommoderen , wy voor de mondt van ^ Ca-
nael, endeghynaede zydevanhet Noorden , cm
fijne Commercie te ruinereu , ende de veifeeckenheyt
vandeonfe vaftte ftellen : Endede tweede, aen-
gaendedeadievanonfe macht in de naeft-komende
Campagne^ als mede alles wat aengaet het neleydt van
denOorlogh , foo ten regardevan onfe Gheallieet-
den, als vande Vyandt, ende van allede neutrade
Narien, waer in onfe intentie foude iijn, datalles

welck rapport foude mogen heb.ben aen de directie
van den Oorlogh meer zy ghelyck een refolutie van
een Stact alleen als van veel Geallieerden in eenfelfde
faecke gheconjungeeit,

• Ondertuflchen moet ehy feeckere flaet maecken ί
dat wy gheen effeden fullen naelaecen, welcke in onfe
machc7.ijn,oro van het begin van het naefte Voor
Jaerafeenconfiderabelder Vloot in ghetal ende qua-
liceydtvan '■chepenin Zee te brenghen, als de welcke
met precipitatie dit Jaer hebben konnen vergade-
ren, ende om die op do befte maniere alsmoghelijck
is te con : ungeren mer die welcke ghy oock fult ghereet
ma^cken op dar wy re ghelijck ende vigoureufelijck de
Vyandt mooghen attacqueren, om hem te veroblige-
renjfoo'rmoghelijckis , deVreede tebegeeren, tot
dewelcke hy foo veel af keer doet blijcken, dar hy occk
weyghert daer van te trafteer .: η : Ende 't welck 'tal-
dervreemlle is, ende behoort dc bsfchuldinghe van
het gantfche Chriftendom ι e verwecken , dathy nim-
[ riiermeerfedcTtdenO jrlo^h , die by nae iwp Jaeren
gheleeden begonrien is, figh heeftwillen verklaeren>
noch aen de gheintereflèerde parihycn,
noch aen eeni-
ghe Me'diareurs, op wat conditiën hy de handt foude
willen gheven tot een accommodement. Hier meedc
bidden wy Godt, dat hy u feer lieve ende groote Vrien-
den , Geallieerde ende Glieconfedereerde , hebben
in fijnHeylige endé weerde bcwaiinghe. Gefchre-
ven tot
Vincennts denyii «» twimigflen Seprcraber fijfbim
hindirt fes en ftfiigb.

gnlJsc&aÊtfia&tmcnfifccoHciSeeöacn toat bffnw ssnaa i

6fln tot conjuuttie öec Bloaten : ftiöe De ccpjofentatle emi \

ban fulrr hjieröt öp Vranckrijck «"^P^'S»]

naemliepùtopoJicnomftì: <«enöc t)octdclDifil0cp«'fij>fjs<f

ntitii fict te nigö fieercn ban bs ^frattfe ©loot oRen» getuw f

effect 6at) Bonnen ficljben / foo ijecfise nor titan» 00«»

(icecfitom teftfipen toeaO nemeïitOnbc«ocot)iti /

enbe 't mtebcrtroutocn / 't bjclrit in öc eftiitto^^^i^J?

albaet bias!'heroo?fae£fit. ^ettttt ontfini*» w

l^eec ban Beuninghen bccff^ieplte bcpcfcnes

ben l^eet ïïaebt ^enffonartó ban Hollaudt

'jï3ianbi moote / ban ben neghen ea twintigw·

itcd

-ocr page 965-

en OORLOG Ses en VèerÜghpt Bêèck. 949

u< ftenbetDooilelieniitaenötenbeban öêtt eerilenbcfer/
jnftouticnöe omllanWs öecicöttoan öe aöljpfen lot
—öictPDttoe ingijefiooitjen / caechente De Jptanfcfte
enlïe <ÊneBelfcl)e ©lootcn / aliïmebe ban alie ftec
ageeneombeton)uncttetec(fectueten/ enbe nae bat '
Die Ù00? Oet te cugtj teecen ban ben i^at-

tooO Dan Beaufort;, onmogljd0cbUiaj3igbeb>o}bcn /

om fcpacatdycfì oeu Dpanbt a^Jjeucb te boen bp Uaec

ülSog. J^ioote aengctoent enDe onbecnomen
fóp i)aù ban alle tjet fetüe baec ten ^obe bennf^i gtje-
g[)eben / cnbe onbec anbecen tn 't langde baec ober gei:
fpioocücnmetbeLionne; jiaen gaf baec befeetbec-
iitènüelofacnbeactucate neetftigjjepbt enbe erttcme
btgtlaiute / ootb feeetojbatetonDuitein befen gl)c«
bjupcbt ! maectninfepbetiem ootftniette bonnen
appjobcten/ batfiaet jlgo. SlSog.toelcbeboo? ωβρ-
nigfjbaeaöenomfeecp^eananteceöenen Daec ©lOüte
upibe [jabücn gfterappelleect/ boanneet men
ηαφ gDecn feecbecljcpbt tjabt ban bat be 5pcar,fc{)e
^;e-^cmaQe bupten alle gDebaec ban be Cnglielftbe
toa^ / tcgt)enb)oo?bigb toanneec 'a gjjeenteben meec
teiaiEÌom boojbe felbebebommeit te 3^n / bie foube

Bloot/bie in^ce toa^/ maer biel blffictl foube
maethen be equipagieban be ©loot/ bie be
gelfcDe baec nae in ^ee foube toilUnb^engDen / enbe
bat men ten aenfien ban befe onbet toatDte icamp / ben
gbemcenen bpanDt / booi 43obt0 Qanbt obecgebomen
tot fDnboojbeel foube bomien gDcbjnpchen / fonber
fitD aeneenigD mercbelpcb gDebaec t'eicponecen; bat
DaerigoogD IBogenbein 'tnac(ibomenbeSlacc ben
<©o;IogD tegDen0 «Sngelanbt met b' {aemgeboegDbe
matgt ban be jpcanfe Croon/ fullenbe bonnen boeren/
metbeelappacemie ban goetfutte^inbit nae-iaec
Daer fo;ce$ feparatelütb niet bcDoo^ben te Dasarberen/
InfonbecDepbt bekogl'tfempe gebaecban begeef η
bit^ai5oenniet&lcpnb)ajti/ enbebe b}utDtbaneen
batailliebienietbetBregDenbJiertfonberbeel fcgaebe
een^cDepen enbe USa^en/ naebetoeltbemen ao;'
parenteiöcbbeZee fonbe moeten rnpmen / booi oe
aenftQeiibeϩintermi(Tcfi<enniet gcootfoube 5P /
bat oocb /imitjÏ be bp -nae ^enbe Darbe taiinben altana
beelbaeaDen gDeboaeptDebbenbeonbequaem boaeren
tot een ^laoD / enbe feer boepnigD om eeniompleete
Bittocfe te bebecDten / bat 'j»Eanbt j} ©loote omtrent
Bouioigne, met be€ngDelfefietlö£6 tegen te gaen/
enbe tot bet ontbj^tben ban een bataille te obligecen /
enbe baec nae met be felbe foo in't
Cinaelali ®ooibt-
SceaftetoacDten/ enbe epnbelöcbin Duynstegaen
foecbenaen be reputatie gDeuoegD gDebaenDabt /

of 't anber on becDoopt ongDebal be €nDelftDe otcafie
te gDeben om be paecc te berDtffen/ bat menbefea®ini
tee een goebe eerlDCbeBjebe foube Debben/fonbec bloi t-
becgieten/ ofin'tBoo?)aec te boen meteen
3@panbt
bie men niet bermoeben bonbe aenbe gDetonjungeer^
beZeemacDtbanbejpcanftDe Croonenbe Daec l^o.
H^ooDenbe feec fo^mtbabel te fullen jl^ni enbe bat
Dh om alle beefe enbe meec biecgDe^tbe rebenen
tilbt biaiSl/ bat Daec ]^oogDilISogDenbeei:ecuteecben
Daec boocigDe refolutie om Daec klootte boeninbal·
len. b' Jgeec ban
Beuningen Deeft ban befe tonfibe^
ratten/ Demte gDemoetgDeboert / aen
Ik ^eeren
Daec l^ooglQogenbe «SebolmacDtigbe aenflonte &en«
nfffe gegeben.
asanbe ;ffcanfcDe]^Ioote onbec ben SiartogD ban
iJoie Beauforttoa!iboo?driebagDengDetoiffetöblng0 toe
>Q)ift.eeb^tDt ban bat be felbe tot BreftbeDoubenbieifaeR;:
gDebomen/alleen te erbennotDbermift twee jStDe>
pen/ teelcbenebenj}enbec naec
Diepe boo^onteeer
banbe gDefcpbel^looteteacenafgebteaelt/en banbe
teeltbe men nocD geen tpbingD Sabt
·, drie anbere gDe»
Memtbe
Robin,gDemonteertmetinbevyftig^u
Ben / en be Bourbon en Mazarih met omtrent be veer-
tigh (lucben/infgelötM banbe bóoifcD?eeBe ©loot af ^
Oüebtoaeit/ enbebe felbe bpftfec&eitbe gabbiti bp bett

acht én twintighfteo tufltfien Dieppé ènÖeHivre ίίϊί
bege{)eeIe€ngt)clft|^cJ^loue ontmoet / enbe bteal· -^ss»
booceni! te bonnen recognofcïcen/ foona gOebomen
JÖnbe battec g()een otcafie boaiS bmme be feibe beqaa«
meli)b te bonnen ontbiücben/ gabben een cordate lefo^
(utfeggenomen ban'ec tioo2(e0aen/ ommebecboU
gljenjEi b'^eec i^actogg ban
Beaufort of ijaet Igo.
Blootetegaenbinben/ 'tboeltbbpbe
twee leeft oi)e«
noembe^tbepen metrutceji fobecretoasf gge-effec*
cacect/ batfeDe<£ngeirtOe&iODie gepafTeect ignoe/
maer )up|i tnbe felbe ti)bt De ininbt gaec tegljen gebO'
mentoefenbe/ enbe met
fevcn<2ng6elfc|)elnaebet|)t
eOcraetbttDefenbe/ naecbatfe twee banoe felbe boo;
fcbacDenaen maften enbe anberftntjai in tlaet Dabben
geb?acgtomt)aecnfette botinenbolgen / enbebpbe
vyf anbece geen cefolutie Dabben gebonben om Daecté
abo^beren/ boojgaenjei met be felbe ftbut gebaecDou^:
öenbe / Daec tot
Havre de Grace Dabben gDefalbeect ;
^en
Robin bieltbe Det cetDt aen op ben ^ngelfcDen .
3lbmicael Dabt aen gDetoenbt etUie bte in 't paffecen be
bjlle StiegD gegeben toaiS/ naec een opfnfa^ec gebegt
(n'tb)etcb b'<iEngDeIfrDe gDefepbt tufecbcn op een

be η befe Slencontcetoaren gDeboeeft/ fp^abcnfeei:
(letDt ban be toepnigDe refolutie bie fp bp bet^ngelftDe
Dabben gebonben.

©ebeffepnen ban be Croon Sweeden tegen Bre-i&tefét^
men blaten een 't ^ranfcDe i^of een fubiect ban beel x^if"
btrtourflTen gDetoo^ben / 3eebert men becftaen Dab bat ^jmtn
bte^tabtboo; Det^bieebtfcDeXeegDer onbec ben
l|eec<6ener.
Wrangei fojmeljjb geblotqueect
i^eeren natnifterfi fp;aeben baer omtrent fpaecfaem/
enbe met b ' ^eec ban
Beuninghen niet berber/ ban bat
Det te toenfcDen Ivaec / bat Det berbolgD ban Dit te jjb
uptftenbe toertb boo? een goet atcommobement motDt
b)0}ben boo;geliomen / 't teelch ^aeriEt oo}beelj$ te miti
te befefpeceren fonbe fpn/om bat belgeecen
Sweeden
tegenbe l^eec bePomponeblebenberblarcn/ batfp
bnpten pet point ban be
immedïtey t aen be boo^ftD^e*
be j$tabt alle Daer geretDtigDeben enbe ootD>f fnfidn
ongettrenc&t teilben faeten/ meecben
i^eer Koniags-
merckfepbe/batfebaecneben0 p^etenbeerben ben eet
bangetroutoigDeptbanbejfiStab^Ciouberneur/ foo
teel aen beCcoon s weden aljl aen bejn^agiftceet foube
moeten teojben gep;efteert.

defileer Konings-merck fepbefnöe öett(laenbe®?!!i{|e*
toeetbfönaffcDcpbt banbenConingD te fullen nettien/
enbenaBremcntegaen /ombebelegeringDe ban bie
^tabtbpteteonen^ ^eiongDfle tpbingen upt
Lon-
den
een (gne €imelben batbe ^teeetfeSlmbaffabeurjl

enbenietnoobigDetDasacbtteloopen/banbooj'teen, albaecbefperaetDebbenbefiefteltomaen pemanb.ban

betegenpartpeban beConingD ban Cngelant Lon-
den
tot eenB;ebeDanbeI piaetjS te boen aennémen /
nieutee intentie bp bie IQaieftept / Dabben gbebaen /
om een neutrale plaetiï boo; te flaen/ enbe bat bie fateli
in beliberatie tea0 geDouben.

©anbe drie (t^o^iog ;$tDepen onbet ben €omman«
beur
Jan GideonfeVerburgh ban be i^eec l^artogg
ban
Beaufort ban boo? steppe gefcDepben (j^n twee
gefirant / Det eene omtrent Kue enbe Det anbec omtrent

Sint Valéry;

©ereftriptfebanDaet ^o.iEo0iaenben €oningöiï.iii;^if
ban,<Snoelanbt aen bie van
Vranckrijck gDetommu» Snoirf
niteertfplK / (tontgemfeec ìBelaen/bec&làrenbei&tart
bat DP roet DaeciKo
.|iaog.coniurteerbe in be felbe gei^ «g?'
tepbttot©?eebe^beaUeöbat ceebel0tbtoai"''S'i

■K.getiivi'i-Hiiui l.ctui;i||iit WMP n.fr

fonbe bpbjengDen om bietefatiUteren / niaec nopt
foubeberftaenombaec ober teDanbelen/anber^ aifi ^kiwtf
ben boet bp Det (Crattaet ban stlliantie met Deec"^
i^oogD Haog ternebergDedelbt/ enbegDeenfint^be
indigniteitfleDfoubelaetenoptvingen/ombaecóbet
tot
Londen te tcatteren ofte tn ie» nmtro i anbectf al^
eDefaementl^cb enbe met interbentie ban 4E(DeDol-
matDtigDben oan Daer l^o. jQog op be, felbe pls^fe j
bat bo^berifgnl^je^t gerefolbeectteaif befe30in'<
tee tot afetetit&bati ben ©pdnbtte conttibperett

'tj[e«i<

in Zee laten/ om be €HgelfcDe alleen te gaen foecfaen/ ^cDip bp be hondert, enbe op een anbet omtrent vijf·
enbctoaec Dctboenlpth flagD te leberen j bat ben tighDoobengDeDabtteDcbben/gftebbDongengetoeetl
l);anbt ban
Londen niet Dab betfmatbt be <£ngDelftDe , ίίφ ober te gDeben ; ^canfcDe 0f^Uiet0/ boeit


-ocr page 966-

911 SA KEN van STAET

16 dó 't geiii tjocnljjca toaif ente bojlierjS (n 't boo? jaic

---lÖcUe«nb£el0rootef tnacUttet&eupt ieüjengljen /

aisiöltSIaec tnetljaïit {sonnen öijeiCÖ<«öen / enbs
met öaecï^ooa jflaagenöcban nuafaeu tctonüentei
renoDec be canjunctie banfjjne ©ioote met öieban
Daeci^o.JiKoa / enbtgeuecaiijcb otocc alle Det geene
beconöupte banöcn(©03lool)t!eti:of/ footfn aenften
banbengmu6nenï0pauot al.öooc&banbE «©calUeec^
ben enöe J^iutcale JSatien/ met intcntiEombcn^oii
log boojtaen bigouteufeltjtö tc becbclgf η m« fobantgD
(oticert enbc eenigiKpt ban tact|lagcn/bat bc felbe Uon»
be fctjijnen eecbec boo? een iécact gOe boctt te toojben
tegüen b'<!£ngflfe / alsi ban bctfcöcpbeiStaten met ben
anbetengcligucetr.
conina «©mtetoonenbat beConingö gcoot atmament

jiccfeclu tollbcboeil / Uetbên derthiendenOdoberbOO? ben
cc.gc- j^jgj 2iaibajTabeucbet(oeclicn petmifTieomtot Am-
tcK'/ ftcrdamaente|lcllencen0efcl)ut-g{«cïöe / totbetoai
siimftcti penmgij ban'tgroot getaliScljepen/ batDpfogöttoe
iiam aeti te culten. J^pctcboocft bat nwii altanjï be©looie Doe
Kiteiisn fjc{joejtjbpjtoUbelatenIjaebenen: enbeallegebacj)»
ren laicn gaen op ecne b?ouge en btgouceufe toefiomen^
be Campatone : en onbertuffen te becfeehecen t e Com«
mercien in't
Canael en elbctiï.

3n WentijbtfrIjjeefDeCoiiingöbanEngeiant aen
öeiSonfnginne fijnmoebcctotParys,bat uptoecno^
®mmiic menficiJbenbebatbe ©looceban fjaec igoogö jl^og.
tuiTcn&c fttftbectoonbe opbe fiuft ban (iEng()clanbt / ojbie
öobtgcgeuenaen beföne/ ombefelbente gaenfouo
j^ioaten. ^^^^ ^^ . ^^ j^eecen jEtnlfleriÌ ftebben
b'||eecbanBeuninghenöetupoOt ongeetnete betnes
men / bat baec boo? be faecften m apparentle toaeren
gf)eb3ac{|t ban een n(eut»c SSataUle/ tbeUhefp oo;-
beelben / om cebenen fonbec boojgaenbe toniunctte ban
be 5pcanfcfte®lootemetbieban öact l^o iKog.feet
ongeraebent?(yti: enbetoaii baecomme elbaec aen-
gl^cnarm gi)e>»eefl te becfiaen upt b?ieben ban
Caiais,
bat men baer becmoebe / bat j^et tjarbe turbec be pat-
tatile foubeOebben belet/ en upt be iongeabbpren upt
Zaekndcnaeöec te hernemen / batöet <Sfguab?eban
bepjobintfe omtcetit
beWiehnghenal reebe
eengltebomen j toaec upt ban befioten teierbt bat ó^ec
it^og. boo; btife 3@tntei; ijacie i^Ioote fouben op-^
legglien: meteen tegemoet toterbtgDeften toat be
felbe fouben teftriberen / ofte cefolbeten op öeefe
Contngljiimiflrtbe/ toaec tpfön jliaajeftepbt ftgO
acnbootommetDaecl^o. H^og. tntoniert tetctben
obecbemfbbelenenbe toégtjenbienenbe om mef be
niee(lebigeutben<©o?logl) tebecbolgBen / enbe be
bjcbe upt te biectben. I|p becmoebe nfet fonbec re^^

tc feonnen toojöenaeaiJecfcfispbc faeföen / hJsicfeefn
IjettoebomeiiDegeenplaetsifouben öcbbin/ enbeootit
onbec anbccen aen Bet latiglj uptblpben ban be f raiu
fcöe Inloot/toeltheljptoel öcmecctttftaöt / foóuici
aen't^eenftöeiöof/ alöelbecjïooifaecii gegeben te
fjebben/ombefintetitept banbe
Confilia ban ben
(loningB ban
Vrancknjck in 't betbolgöen ban beefen
©ojlogljfufpectte maecöen/enbeplaetfe te göeben
aenbeartifidenvanden ghemeenen Vyandt, bicmen

! Alaerl|jc{ifatBopgeenenbecefaet&e foofeec fpnhoo-
' pe te (lellen/ alöop bemtbbelen/bfeBpalommem
't toetcH lepbe / om
diffidende tuffcijen {jaec i^p. ji^o.
en bec felbet (©fallteecben te faepen/en epnbeljjc&toare
l)et boenlöcö / eenige feparatfe te maecben.

I^uquambaecfeeclief tijblngebatbe tweeftarti
fcbe^cBepenban <©o?logö/ toeltfteeenfgöentpt
bermi(ltnaecengt)etoee|l/ (nbegouben ]gaben toa»
een/fulcftiS bat alle be ftöabe bpbejpcanftlie ©ioot
op be toaöt in 't
Canaei geleben / beftonbt in 'tbctlfcii
ban't^cljipbeRubijn alleen;b'i|eec ban
Beunin-
gen
öceft fonber biffttultept ^afpoo?t bethcegen/booi
b'töfficlecen en usatcoofea ban be
twee 'g Maubtsf
iStbepen omtrent Rije, enbe Saind Valéry geftcant /
enbe föu be felbe bact op obet
Galais naec HJöabeclant
bectrocHcn.

Simöaffabcuc vanSweeden Bab op öcnfs
veerthienden aubtentie ban affcgcpb t bp be Coninjii)/ tum
enbe öaegl)0 te booten / tneenfecreete aubtentie aen S,,
fijn i©a
jelïept / enbe in patticuliece öifttejS acn be lee- tS
een JBlnilletjS/göeblaegijt obetbeTraaaten,toelt-<i«nfn3
fie tUfltbenbenConinglJ
vanDennemarcken, tjaet
ïgoogl) iBogöenbeen eentgi)e5©uptfcBe ®oi(len/&,
fïonben op gtjecicfit te too?ben / tot nabeel / fo t)p fep»
be/ ban ben Contngl^ftjniBeeflec / enbe befonber^
ban beffelfj» belfetnen tegijenji be ^tabt
Bremen.
m jgeere be Lionne geeft be BlacDte aen b' van
6euninghengi
^etommuntteect/ enbeteggelnta boo;
gf]et)oubenj ^atbefaecfienbaec {leenenbténbtn te
tttecben gebfrigeett / bat gaec l^o. HSog. tn geen bec^
bere
verwijderinghe met de Croon Sweeden foudea
moghen
&oomen te ballen j l^p{)eeftbaei: opgOeant<
b}oo?t / batfün^teieeten^ be boojfcg^ebe (fcaitatem
niet attber biaren ale
defenfyf,en bat (ip niet ttel b'on«
be öegröpen/met toat fcBön obet eenlgfje (Sfcattaten/
bp be todtrSe fjaec ï^oogljjlKogiienbe op|)aetfe-
turitept toilben boo^fien / gge&laeg[)c itonbe b)crben
I
bpbegöeene bie baec toe gaec meeft necefTit^erben ;*
bebJijiefpniet alleen tegljen b' 3filttamte met fiacc
l^oogD JKogBenbe op gfierecfit / pjejubiciaöle enaa-

ben/bat befaecliebaec fieenen foubebonnen toojbcn 1 gementen met beffelfjü Bpanben {jabben aen gbc-

oebtrigeert/ batbcbefotgnejii baerobec een te flelien
<n ben
Haghe fouben öoimen ballen j tnfonbecftept be-
toljlebenConinaf)
van Dennemarcken mebe tn bat
toertb (lont in gfjctcocttcn te toerben. ®e iBtnitteciS
banbie J^oningaen't jpcanfcOelgofttttlben boenge-
looben / batter niet te ttóijffelen hjaS/of bie|Baic|lept
foube boojBetaendaenbejaer fcec g0etoilltgi)löc6re.
folbecen om fijn J^lootc met be jfcanfcDe enbe bie ban
!)aecl|o.i{iaog. tgbeltjcbterontungecen oftefcpaca«
teljIcA met gemeen goetbtnben tot mee^e afb^eutti ban
be €ngelfe te boen ageren j enbe op bat fün |l|aie(iepbt
ban
Dennemarcken tn 'tboo?faec fjjne fb?cesi baec
toetegereeber bp gant foube mogen gebben / foo
btclenbec fpeculatien/ ofljetnietgecaeben fonbefjjn/
bat be felbe een goet gltebeelte ban ftjn li^ojlog-ftgepen
in
Fieckeren, ofte in eentge anbere ^aben ban Noor-
wegen
beebe ooectointeren / betojjle b' «gguipagic tn
ÈiequactferenbequamclötBfoubc fionnen göefcüte»
ben / en be paffagte ban baec tot Igaec l^o. iBog.Cuf*
tenbojt/ enbe met een enbe befelbe toi'nbt gljefeplbt
ftonbe ttJo?ben j Φε l^eec
Zeeftadc ^abt b' i^cec
van Bcunitigcn tn ftjti Uben baet obecgljei^^ootben /
atöobcceen faccfte biefip fece boenigtft enbe raet^
'fien, bat be felbe toierben
faemowbcelbe jbatbitlopenbegaecI$ Doogöftögi-

melbe Coningf) van Dénnemarcken totàfbieutft ban
be €rt6ilfef)e ntct meerbec toasS gep^eHeett / meenben

gaen / maec oocb noflj tegècntoooibigf) tocpoOerben
aen Oaec ^oogö iBogftenbe te geben een abfolute ber-
blaringfje ban öaec enbe f)aec «©eallteerben
/ gheduy-

rende defen Oorlogh met Engelahdt onbeoorloghtce
laeten;
batbte ggeene/ biebefe onmtnnelijtftepio-
ceburen met een gefontoogft fouben aen ficn J enbe
tegöelöcftfouben letten/ fioe p?c|ubtcta6el Bet bJag
aenöaee ^oogö jKogOetibe bateenïïötB/ 'ttocitB
banljaeraf göetrebentoaii/ om ftgö met
Enghc-
landc vaft te maeken,
notabcljjcft foUbe atcreffecen itt
beemogOen/ omöaec lüoooB iKogeenbe te®^
be t' tnquieteren / tnmtbbeljS b' «Êngöelfcfte ben
<©o?IogB te toaeter fouben acn boen/ foiibe moeten
beftenncn/ batfn beefen booj enbe bp üet aengas"
banbeboojfcftjebeiSicactaten 8aec^oog8 JBoge^
tottonfecbatie ban öaec intcreffen nietii fouben W'
folbecen / aljS Det gficen be cegöelen ban b 002
neptöacc necc(Tatcmae(6ten/enbete gHelOtBOMB
metter beli banbeèfe
Croon foube flCfo?Deten.j^

Bod tttct anbers meccBen / of men biae albaet

eguftabel göenoetö / ombeferebenent'abmfttecfnr
lenbeboo? fjetöefi banbe faerfienin
Bremeoaenw?
fien,
bat be felbe brierben aenbe eenjübe d^P»
boö? eengoet accommobement/ fnbjelfteöw^
j^ogenbeenbefiaec «©OeaUieecbenl&aeE mecft e^
itele fnteeetTen göiconfecbeert
foubert btnben / ^

bieroohSwecdenop8aei; p?et«n(ïen aniöBwn'^


-ocr page 967-

ir

I

I

'ίίϊ

II

ën OORLOG Ses en'Veertigì^e Boecl p^k

,/M i«mentfDub£nmo99en liefiomen/ Bettodc^ men
' ferente oo;t>eeIenùat foubegOerc^f^ben/ bpalDfen
■ tieiStabt binnen Jjacc Beeröp ölpbeniK rjccetceecöen
alle te Jura, toeitbeft> toc()aecfcrtt(itept/enoe tot
gaectoelbaecen/ totnocDtoc ejge-emtev'rt liabt /
enbeomttemberonfecöatieöanDe fcltìJ ööefie«6t
enl>eöeru
(i0Oc(lfltfönije boojctiiiicacijtige guaran-
ticjOtibcc anbcrenootStian Wtn Confnòij/ wt
poinct banimmedieteyc aenbe €C00:» Sveedenfou;
DemoggentegOemoebtgaen/ boo^foo bccUiet aen
iiegÖefepDcffCutitcpt banbe boo?fcIJie»3c ^tabtnict
fterogeerbe ; (gnbe toasi bienbo Igenbe ootft mei becfe
^oflopbcillffibetjanbel^fere Pompone, inlioui
benbe/ Datbe iStoebcn nfetpjctcnbeecben be i^tabt
Bremenvandejurapriefidii enbeönöete bieEgftelftfs
Iietepjtueeren / bpreftcìptle geamtoooibt / batfjp
foabeontecftaen/offie Hïe^ecringi) van Sweeden ntei
foubcn bonnen (niuÌKtgen / bat bc fel^e ^tab bp Ί aens
gaen ban een actommobcmcnt tot gOenocgtKn ban be
OBeene/bieUaec fnbeflTelfi ronferbatie intereffcttben
fn 't eocene bp'tfelbe arcommobemenrbp gaecbe»
bonoijen tolecbt /op't&tatfttfgftfttoiccbt ghcguaran-
deert. g^El^eeteKoninghcmarckfepbcmtbbclccbJÖi
le/ batbe ï|eec£n©oi|icn van Lunenburgh bp be
BooiftBjetie €caftaten aenbooben / tjet ontfet san
Bremenmêtdertbiendayfentmante tenteren i ï^ct
toajEfonbertuffcijeneenfaecfte / toclcBemcn aen het
^canfcöetofoojbeefbeljan fmpo?tamietefjin / foo
batniet toiH/ oföaec
l^oooDlEogenbenietfiJuben
mogfiengBecaeben Wnbenljcm Ï(eec van Beuningen
te gftclafien/ Scie Rem <n biftourffsh iifer oïec boUcube
foubeBebbentegBebjaegtjen. Sweeden hjilben
boen göelooben bat De (iEeucboid van Saxen fjaer (n be
faec&en van Bremennfet tegmen toaiS/e «t^c n»en ttoyf-
felbe baec feec ofbe^eeceCeucbojd van Brandenburg
fft^inbe SlUfantfe met{)aer iüoogB jiBog. foubein
laten ; j!©aec öet ^eenfcfje i|offcljecn föne intcrcffen
in bé confecbatle öanöe ooojfj ^tàb fecc te appjcljen^
ttiiini becen.

gjenConfngfj «nbefiet^of bectrofitcntjfrt vijf-
" thienden nae SainaGemain ,mct tntcmfe foö meo
meenbe/ om aibaec tot ontrent fialf ^aincmbec te
berbipben/ enbeeliibante&onKn logeecen fn 'tap^
pactementbanbel ouvre, bat aen be;pbe ban be
Toiiiericsisi/ Bettoïlc6eboo?fön|10ait(teptberbecc>
bigttDlecbt.

|5nbeferöbth)asfbceIgeïUBöt banongfienoMöen

^ tuffcBen benlöattogö vanSavoyen enbebe iStabt
Geneve ; ïtaetnenbe be tucidbictle en eenfgfte gmtit^
tigijepttiitrcBenöcpbenbifputabel. USaec 'tfiinniet
mm eljSWfPutengebleben-

tikt ^e3iglootbanben;$taetg[]e|gaet}ent/enbe fuUl&i^
(nVranckrijck becftaenfgnbe / gaf albaec beelapi
plaubiffement/alfooboojtreftpfonbecetifgcui; / Qfye>
Djupt&tbpbe gBeenebie betonbatte ban iefelbe
sBeBabtBabben/ aenHetaenffen banBaecl^oogg
Hóg.lxiaepcnenals^eennlcutDelnpftec tna{( toe ge«
t>;ar()t / en bat mibbeicttoüle boo? be biepnigB ggene-
gentgcpt bieben Jgpant tot een nieutoe bataflie fcgeeti
CBej^abt te Beffen/ befaec6en baecgeenen toacenge-
bjacBt/batBaecigoogB l^og.Bloote^n behouben
«labentoa^/ tnbe ba(: bfetiboigBcnbe be beiofgnej}
2bec'tbetbolgOenbanbett<©ii?!ogf) / foo boo?becfe
3®imetel!ïbooiBetaenliacnöe 1&oo?iecc / uiffcfien
Baec.lgoogB Utog.enbe becfelbei: «Seallfeecbett bp
oer ftanbt getromenfoubenHonnen biojben ^e %ei:
ban Beuningen toa jf boo? b'igeec öe Lionfie bctfogt/
npt ben neem ban beConfngB feecfedeuici terecomr
mettbeten /bat bie fottber tiptjlel enbe bf gouceufeigtfi
Φ fiaec i^oog H^og. bp bet fianbt ggenomen mocBten
>' < / enbe bpfonbeclgtb bat eenigBe bebattett
Weltfeettket Denemarckenbrfetben gtiefcgfit boojte
' e^ trtiec t pofwt van Subfidic, bfet maten tpbelötli
wcïitentocrbengBéabiufhert / bat baecboo: niét
ogtoetatbeectbjietbe &'<égutpagie banben Coning
ytó pcimemarckea tegöen fjet aenPaenbe ®oo?-

tf5¥i»ielftBetef«&t ööefcBieberi/ ceboptenbe ii«t

3©{nter-faffoen vijf en twintigli iSffiepe» ban<©o^i fd^
log fn^ee te fuilen Bonbon baecmeöc3P appatemelSit
.
mecfifoubenftenbe paffagieboo? 'tCanaeite Decì
fpetcen/ en OEttJöiemen bie in Vranckrijckgeicnc
oöïopentfoubefienom cour? te DBebenainbeConii
merde/ cube aen be^ee-^^obintten bie met Baec
3©Önenenbe 3@acen obttgBepiopctoacen/ mibbct
om bie te bfmtttecen/ foo (cgjeef b'lgeec vanBeu-
ninghen battet naec appatemie een bracBtigf) mib;
belfoubefiin / om blen^EohingB tot be blgouceufe
cefolutleinbefentebifpoueren / battec ϋοο;Π^δΒοί
honbetnojbrngBebaen om aen bepaiTagic baniiet
Canaei, bp ® intetfaifoen alle meefl bocnljicBe fecutii
teptiebecfojgBen; ©eigeetföacégö van Beaufort
bleef bp be ^canfcue Bloot tot Breii:, enbe baec uué
noclj niet gecefolbeect ontrent Bet getal banbe fcBcpen
ban d^ojlog / bie gBebupcenbe be SDt^tec foul;ien aen-
gepouben toojben ; ©an tecjpben totcct gefcpt öattcc
toiect gefpjofien van twaelf of vijftien.

^àecbJiecbt feec fleccb gBefegBt batbeCaninginne
HSoebec vanEnghelandtbefigB b)a$i/ om Bet baec
Beenen te bicigeren bat ben iiptboec ban eenige ^accn
tot Bef boutoing van Londen, enbe tot onbrcfiout ban
'tleben nobig upt Vnnckrijck «aec Engelandc taotö-
ten beeboert toojben. b'IQt'eren iTilinitfttc^ lepbeu nog-
tanjÏ bat blenaengaenbe àenben Coning / of tien ^aei:
mctiib)aSboo?gebomcn.

©pbeeiïtöbtbJojJb'ilieerSImbafl'abeuc konings- «önftóS
rnarckbcfigBmetfijnafiöjfpbtteHcmen/ enbe toiect
aBefegBt in be aenHaenùe biee(6 te fuUen bectrecben /
enoete^ofibooibe^paenfcfle JSebetlanben / enbe
boo?t0 boo? ben ^taet bàn tiaec l^oogB jpo-
gBenbenaec 't^toeebtfcBe Eegöecboo? Bremenw
futlcn gaen ; !Sgn€b.Babbpfi)tiiaet(teoffictcn/ in»
flantie gBebaen om onbecllanbi ϋβη ©olcb ofgeibt u
ijebbentegBenj$Bremen. JUgaecbit becfoecbfoub^
Ueuffetpcggteejccufeect fönj€nbe betoijl gBéba^te
iiieci: fpeciaiiitfi gabt geurgeect /Jbat men φη Codina
foubetoiUengaacanbecentegBenji aUegetgBccn bp
Baecfto.|leg.fnbereoBeIegentBept tegBettjïbefsItie
feptei|ic6Qnbecnotnenfoubemogentoo}ben/ W Sem
baecopteoBemoebtgeboeït/ bat Bp biel bonbetonfi-
bececen bat foobanigg bècfoetb ban g^een slepne im-
portantie boaj! / enbe bat bep^ocebucen van Swèdeà
inbefen^ojIogB/ footenaer.fien van Vranckrijck
eIjS ban Baec lioogB H^og. gBeBouben / geen oo^faetb
gabettaenbielQajeflepbt tot Bet intotlitgBcn ban't
felbetebifponecen/ infonbecBepbt betogl Deer i^o:
iISog>nocB tebecgeefji eenBfelbcn / om te Bct'ben
een abfolwe acte ban Neutraiiteyt. naaec op bic
laetflefepbe g{)eba(Bte Igeec ^mbaftabéiic te ber-
tcoubien/bat aenj^aei: ]go.|Bog. fati^factie foube
toecbengBegBeben/ al^lmenonttent f)etbQ2bere be^
greep be redffie ban 't (Ccactaet ban Eibingh
<iÌnbe bat baec op baaj! gecepttreect bat Bet felbe toe te
ftaen /ofte toepgeten ftasf m mrri arhitrU aen be jgbc
bangaecl^ooglQog. foofepbcfun<ebele bit geecne '
tóe te (teen / maecbatbanbieiübebenepfcBban be
'boo;ft6;ebe rcciiSein plaet^banbie vanSubridich
toa^gBefubflitueect / enbe bat bie0 be redflie niet
geobtineecttuecbenbe/ftibfidientoeberommet cegBt
gebO^bect foierbeni^at oojfaecb Bobgegeben op
nieii^be ongefonbeectBept bön bepictenfien banbe
l)oo?f5fubfïbien Beit te bjgfen.

'iVfl

Ml

b'lfteec iSjabe ban Fürftenbergh toelcRe afn'te?a»e ,
franfcBeteoftoaii toegBenbcnCeuibojfl banCcu
len,Baboibje/ ombebifpofitiebanbenConingBon»
tcent be faeciien ban Bremen te fanbecen. b'^eer van
Beuningen geeft baec obec met Ijem gefpjoocben /
■enbebecmertbt bat fgn onbecbfnbingB met befì^ne
obec een Quam, tDat bien eec boo; be inte^effen
b$n (gn HlSeeffec oojbeelbe tefgn / bat be Ligüe bp
SaeclloogB Hog.metbe tiaefi grenfenbe ^uptftge
®02ften gBep}o(etteect / metten eecften gl)e|lcoteii
motgte toojben / Boetoel Bp BlaegBbe obec b'onggené?.
gemBeptbicBpfepbebpgaecigoogfilBog.gBebonberf
brterbt / om f$n l^eeftec op fgn ÏtatBten
tpti

mc»

-ocr page 968-

SAKEN van STAET

951

be bat'c mebe ticupffen op 't op(;aen ban 't Canael, en<
betio?öer!Ei/ om alle öe iBatroofen/ bteopöe <©0?»
loglj =Sc{)«pen bie iSomcc JjaDben gebtcnt enbe mceft
upt Provence toaren/ op Dalbe Vagirsi in btenft
en in tic3@Ï(leclüclie^ee^abcnen bp te gant te gouben/
om<n'ii0oo?)aec tpDclijchte mogen gtjeccet toefen.

ΙΒεη Dabalbacc partlcullcrcabt!0fenupt Londen
tocithemeiben/ bStbe «Cngclfcgebobenvijfentwin-
^h ($ct)eepcn/ toelclte fptn't €anaclenbe l^oojb
fouben geftnt fön 't emplopeten gtjebuprenbe get
tomtecfaifocn/ ecngtjaatban ηοφ vijftighnaec be
H^lDbelantfclie ^ee fouben beflinercn.

3E>e<©jabèban St. Albans ijabtmctbc jonoMe
Sae Poftfinbe ïSoninginne iBocbccban Engeiandcupt
weeut Londen ooecgtjcfcijieben bat l)p bact ten ï^obefeet
bcvit^ gosbe bffpofitietot j^^eebebebonbt/ maecbat nten
"'*'^'ftcönfettoil0eiaetcnpecfuabeten/ batbefclbe ©?ebe
finceecljjcBDp ©jantftfijcft gebefibeceettfonbetooj-
oen/ ombatbteanbctfmt!$bebotten foubebocn/ om
Daec H^ogenbe tot meecfo;table boondaggen
ban accommobcment te btfponeren « ^e ^ontngt)
baecban tommunitatie bcbomenOebbenbebooi ben
i^eec Ruvigny, tjeeftaenjlont^ ggeia^bat bfeoocb
een b' Dan Beuningen foube boojben gge geben /
enbetiecfcop't boo^epDe totanttooo^t boen boeggen
batfiin Jü^ajeftept fijn gijenegentijcpt tot 3@?eebeten
bollen gabt boen bl^c&en/ enbe met be (i^ngbelfcgc /
toeUBejebectöet begtn benben «i^o^loggnoptOaboen
ftonnen gcoifponeecc bio^bcn / om alleenlOth te becliia:'
renoptodtbe conditiën fpgaecfouocntoillenaccom»
ntoberen/ oatmenbojbecsi in Engclandtniettebec»
toatinen gabt / batmen ban bie fi)be opt foube toeftaen
bat toe Londen obecbe i^jeebegeganbeittotecbt/ofte
batbe ìSomnggfìaec ^oogg jOSogenbe foube trach-
ten tot nieutoe p: opofitien ban J^^cebe te btfponeren /
1 mmibbet^i be <engelfct)e ban gaec fübe Oaec ggefloten
|)ielbenj ^efe tjoogtjmoeDtge enbe niet min mallteufe
tnaniecbanbanDeienbanbe (gngelfcge inbefegroote
ongelegDentijeptban ftaetfaethen quam't ^ranfcfte
i^ofalbaet tliorquant boo?/ enbe tonfirmeerbe befe
l^cereninbe opime/ btefpggebatgabben/ ban bat be
feetenliceg0enegcntOeptiotbe33?Eb2 / tocltUe aenbe
3Pbeban§accigoogg|üog.ftabdgt& toa0 gdetoont
Dan be een jpbe bel ban goebe operatie toa0 omtrent
f)aec^ngcfetenen enbe neutrale JSatten: maerbanbe
enbere 3pbe ft&ecn op te fetttn geer

ben/ cnoe in een opinie te boiben/ banbatgaer faet=
hen nopt in foo arggen ftant bonben bomen / of 3P fou-
j, ben altöbt niet alleen een bilUcUe/ maer ootft boo? gaec
— een ftonorable ©jebefionnenobitnerenj enbebetojjle
getgem ]gterban Beuninghentoeggefcgenen gabt/
bat bie perfuafie meer toegggenomcn/ alöggeboet
blenbete toerben/ ftecft Ijp aenbe Igeec Ruvignyop
befe tommunitatieggeambDoo^t/ bat niet bonbefeg
ggen/ boatgaer l^oogg jHSogcnberefolutie foube fün
omtrent be conbitient>an ®}eebebpgaect)oo}geenen
enbe ionggfl booi get ongebal ban Londen aengeboo'
ben/ maer bat gpboo;gem oo^beelbe/ batgettnaere
interedbangaec Doogg ji@oggenbeb)a{i/ ben <2^0;-
loggncbenjSgaec <3eallieecben bigoceufelgc&te ber»
bolggen; totbatfpbeelabamagieufec tonbitienban
®;eebe foube bonnen obtineren; batgaec ISoogg
lIBoggenbemet eobtctgulpefoobanlggen macgtget
toehomenbe^aerin ^se foube bonnen brengen/ bat
fpnaer ggebaene coniunctie banbefelbebenabfgatie
san particulieren apparentelntg foube bonnen toebec?
om intrelnb^ngen/ enbebteban Engelandtalrcebe

Sgebjoocbeh boo? get beratmen enbe boo? 't befcrebit
anbe ^oopliebentot Londen foube Ronnenggegëel
ruineren/ enbegrootenbecleaen gaertrregen/ enbete

tttch
«iiot
queiK
kto]

roaecbt toierbt tot abantagge ber Cnggelfcge i fullen*
be biebaer mebeggenoeggfaem reben gebben/om
meeraieopttegelobenbatfeaengaer {^oogg ΐΒοα.
(Suberbaenen alle afbjeucbmoggten boen biefp be.
geerben/enbeombaer op geen fatiffattie te geben
alleen gabben een (@o?logg te beginnen pjefumerenbe
batfpbp'taengaenbaneen B;eebegaec »0. |Qog.
onttogffelgcgban allep^etenfien ban fetiffacttcbon«
ben boen befifteren / bat geer igoogg jpoggenbe
norgtanüt allerebenen enbe meer bonbenober 'tgooft
fien/ enbeblgben bpbe boo}fcg?ebep?opofttie/meec
bat fulcb^fgnd oo;beel0 maer foube ggefcgieben upt
€g;tfteiiKbe betoegingen / biemengabtboo^bege^
ne/ toelcbe onfcgulbigg in befeleeben/ alüoma^
anbere motiben.

^aertoierb gebiftoureert aen'ti^of banbe
nlngginnelBoebeiban Enghelandt, al^ofget niet
t'eenemael bupten apparencietoaü!/ batalbaer be
Ï^jcebeganbelingg eenanbermael gerbatfoubemo»
gentoojben/ maerb'l^eerban BcuningentoaSbpbe
^ceren H^intflcr^ggefept/ bat bie jpajedeptbaec
toetoclopnietttoji in^an^iegabgebaen/ maer bat be
felbe geen futce^ gabt ggegabt. (^nbertulTtgen gab
menalbaer gg^blaeggt/ batbe Swecdfche^ceren
Hebiateursitoteen ganbeipiaetfe/ fonber eenigge
boo:gaenbe communicatie / aen ben Coningg batt
<gngelanbtgabben boojgeflagen Antwerpen, Gent
of Hamborgh, enbetoassaenbe igeer Coninxmarck
bechlacrt/ bat men in Vrancknjck geeit ban bie drie
^teben ficg foube laten ggebalKn 1 ^e twee eerfte
niet/ ombatfeonber'tgebiebban Spaignenmaren/
enbe be laetfie immer jü foo toepnigg om bat bie te ber«
rebaa0afgge|egen. 49ebacgte ^eerConincxmtrck
gab bit toiiien ercufecen op een genegentgept / >»eltbe
totbeboo?fcgiebe ^tebentotgenbel platfeninben
^taet ban gaer l^oogg iQogenbe bp ben ^eer Appél-
boom foube toefen ontbecbt. i^enoo^beelbe aibaee
bat in bufbanige faecben communicatibe begoo}bete
toerbengegaen» engabmràmeer inclinatie tot Di· ^
nant of Luyck.

^'éeer ban Bsuningen tofertopbtetgbtoegenbe,^^
Koningg feerferieufeigtb boojbe ^eerbe Lionne^
gececommanbeert / batgaer t^ooggHSog.geltefte/
mocgt fg» eenmaelftnalgtbenbe faborabelgcbtebif-

gni?ren op be blacgten/ toelcbe toegend b'l^eer ..
eurboïfi ban Keulen/ ober
berfcgepbe faecben/
fpECterenbefyne «0erecgtiggtben binnenbe ;&tabt/
enbe in'i ®aillagieban Rijnbcrck toaren ggebaen/
enbe bat menbe bifpofifleDaet ober niet uptffellem
totlbe gelgtb men fepbe t'onretgt te gefcgieben op eeni»
gge ggeringe faecben / biemetgeen fotibantentbart
guftitie foube bonnrn epjTcgen/ ali ban be b?pe
taille ban ben boo?f5 öeurboifl bepenberenbe / enbe
onbertufTegenoojfaecbgaben batlebenbigggegouben
toierbenbe blacgtenteggensgaerin't «gcb. tf^eec
<©jaOeban Furftenbcrgh bectrotii banParys na«
Weenen'enbehab gemop nieutoSfeet gebla^gt
ober'tonggelucftbatgpffpbefgn iiaeeftetban gaec
Üoogg lÈogenbe af ngebaen te toerben.

φε l^ecr Simbaffabeur Boreel blaeggbeinbefe t^
feei / goe qualgcft albaer toiert genomen b'infquit^t
bie men gier petoeri ober 't nemenban feecBer ·»ίθΦ
met '0 öaninggis J^affepo?t be ©agage ban b« »m-

ba(rabe^rHoll·sobetβeboectgeböenö8/eι^alίtecbo«

een€apecopgeü?acgt. , ^.^tn^noié

T©eSieet3lmbaffabeac toanSwecden
ningsmark, toaiin'tepnbe banoaobcr bW batjwiii
Jgofbertrocfien/ mettoatbeteccontentejnetit

booibefentao0afifeagt; batnaergn
affcgept gabbe bert Coningg gem toebec gpgwo®;
booben in een particuliere cenfetentie / W

'tC66 ben ^taettoaerenlieec affcgept toeren mnttn ban bm (aufeten getblfTipecenbatH» ^ntuoontKietaaii

___ttecfcgÌpùen octcfT^nteglienfilnQ^iececgttgDcbenbin; cen^totit/ bieaitgtticnmeelten pbecentie getoast ^

nen RijnberckaftcpucgOt/ l)e{)oo?löcfjcontcntiment. öaöttoeoeüjacfjcintie «efolurtinteaenSDe^jeceinlas
tegettcn. i be l^cbctlanbengenomen/ batmenbaecna eenjecc·
3icn'iigofban Vrancknjck tDaSfn'tlacifìc ban ! berecnbegecufie ©jeebelionbcöebbenjênnfetaljïien
oaubercefcliule gijenomen/ om twadf ^cDe^en j feectoancbelbace/ tnbienbefclbenotginbcfetübtge*
ban «©oiioöDiii'ttoaecbjatcctcbocnöÈtblöüen; en- ----............,..

geiijcb beletten get geröouWen ban Loadcn, enlie baer fcDem Mptaeballente toefen, m


-ocr page 969-

en OORLOG Η. 'tSes-en-'uèeHtghfieBòeck.

tDflflcöacöteïleic.StiiiIiaffaöcut/ Meffieürs leMar-

___quisdeLionne, cnDeIe Tellier Den vyf en twlntigh-

Itcn, en Monfieurs Colbert Den Dagl) Dacc aen/ tnöc
Dcgefcijpnchen tnaccn Oocnmacl^/ togen Oen Ho:'
niiiab/beöanöiflbt.

φΕ S5jieföan Den ConingB toan Engeknt ban
Drn vierden ^ftobfc ouDen fiill/ aen fiaec l^oogi)
j®ogenDc tüifït ootït aen 't jfcanfe J|ofgccommu·
nicccct:al^00cft d' Aliinandedefenfivein ©CtoBeC
met Dennemarcken > Brandenborgh, cn Luxenborg
alfjiecgemafcftr.

^e ggemelDe Coningf)^ HSiffibe toiett/ bp 't
jFranfcgeifofaengerim/ al^mi pubIgcMe pjeube /
üanbatDe «Cnaclfcèefiaecfdbcn nortj Weten flots
teren/ met βοορε ban mi^noeaften/ DiffiDentte /
enDe cpnDcIöcR fepacatie tuffcOen fiaec llDoglj
iBogenDe enDe bate <0eaniectöen tc fullen Ron^
nen bectufchen / ent>e bp een 3^jcbe banbelingt)
tebecbJeecBen / be banden van een Alliantie, taelclte
^pniecfonDecceDenconrtbeccectien al^ een Itcacljtig
obfiacul/ om te ceufTecen in De ambitieufc DejTep'
nen met De toelcfic Defen oncecljtbeecDigBen ©e?'
locD bp fiaec onbecnomen Ina^ / enDe tufecDt aU
fiacc geoojDeelt Dat met Dit inficEit / In De boo^
fcljjebe JBifTibe De cuptuce tufTcBen Dit JfJijcR enDe
Engelandt Diec matc fcDiect Qe-c>:tenuecct / al^ of
Deb?tentfcbap tuffcgenDe ttoee i9i)chenntet t'eene-
macl toa^ bccbieochen / enOe Dat De felbe niet
fouDe laten getreconfoUDeect te tuecDen / om gaec
iloagl) jlgogenDe foo t' ontecgt aen te iD;i)ben
DegefepDe opinaflcitept tegli^n DeJ^jeDej Dat met
bet felbe oogOmeccIt in De boo;fcB;ebe leiffibeDen
Coningg ban Dennemarcken teggen^ alle appa-
centie ban tuaecgept hsiect befetiulDigtit be «Sn^
gtjelfcije ggenobiggt te fiebben om aen te taflen /
rnae met i)em te Deelen / De ^cöcpen ban fiaec
i^oogb jRSogenDe / Die foo toel Doo; De3@epcnen
ban Die / al^Doo; gaec epgen in De i^aben ban Ber-
gen ban 'c «Bngelfcge getteli befctiecmt loacen /
enDe bat oocH met geen anbece intentie/gaeci^o.
lEogenbe met een fii)I ban fcf);tjben/ Die men niet
al^upt ^ngelanbt Ronbe becbiacgten/ toiect aen
geDupt / Dat fp Doo; quade proceduyren , enbe
Doo?extravagante maximen in Indien cnbe Africa»
bie be eec ban aite B|ienben foube quetfen / De«
fcn ©ojlocb op Ben ftalii öabben gel)aelt / maec
infonbecbept Dat ten boojfcBjeben epnbe in beboo;-
fclj?ebe .iiBiffibe toiect gtjeurgeect / Dat baec
JBog. foube moeten naec Londen fenben / om
obec b?eDe te jianbelen / enbe bat men boo; Den-
nemarcken biepgecbceen neutrale plaetre te noemen /
jabeüEractatenmet Dat fcgeen te becfcgup'
ben / tot Dat men met gaec i^oogt) JQ^og. genoeg>
aem foube eensS fijn / ggelilcft ootft Dat ban een
handei-piaetfe in ©jancftcijch geen mentie toiecDt
gcmaecht / mlffcftien om te meet geloof te Doen
gebenaen Difeoucffen/ toelcBe Daeet'febect eenige
bagcn upt fiet Hof ban De Coninginne J©oebec
ban Engelandt obec g&ebjacöt toacen/ ban Dattec
appacentie bia^ / Dat obec b;ebe toebecom in Def^·
fclf^ Paieys foube mogen toecDen glje&anöelt /
't toeleft / immibbel^ De ïüoningö ban Engelandt
bethlaecbe met Baec Hoogö jBQog. niet af^ tot
Londen te toillen tractecen / niet anDer^ al^ op
Vranckrijck foube ïtonnen göepa(ï toojDen / gfje^
Itjcft öocit hjfl te bccmoeben toa^/ bat be <Cngel<
fct)c niet ongeecne Die pa^ fouben Doen / bp albienfp
baec meüe be «Hiantie tuflcfjen bie Ccoon enDe
iiaec {faogl) .]>0og. Ranben Iu);eceni &' i^eec ban
Beuningen Roft bemeccRen/ bat men alDaecbooj*
taen facil üoa^ / om ombjagïe in befe matecie te
nemen / maec De^ niet te minbia^gemtegemoeDt
gebocct bat men be jonggfle l^iHlue ban Daec (gioog
i^og.aenbcn ftoningijban Engelandt, enbe'tfe»
pacaet boojflellen ban conbitien ban ®|cbe / niet
anbecsS öabbe geappjobeect ató om Dat men oe?5
Deelbe / bat i)et felbe om feecfiece conflitutie ban,
Daec ©0. .ii®og. (ïaetban binnen, iiüBaec noöiirtrttc/'
acgt Kanbe taetben / maec Dat
V Deel.

eneHfe

linsl)
t
toojt
jam».'
niiiitil.

lijclii foübe fljti batbe ^eallfeerbrh petifi: apart een
foo?ie ban een ©icbe-ljoiibcl bp UBifTìben fouDcn

arn fleHen / enbe bat öet bicrljalbcn fece uooDigö ^^-

oocit confojm be Cractattn/ rnbetot beho?bttinaö
banDeb^ebetoa^/ batmeninbefcn beoj recflniet^
Dfbe al^ met boo;gaenbe comniunicatie ende con-
cert , enbe ten anbecen / De «têngelfföe gfab of
men bename alle Ijoope enbe betoatötingl) / ban
Dot men in 't toetcb ban De ©lebe-flanbel foube
nonnen bceuclten / ofte bie anbec^ foube Konncn
oen ftellen / alle^ gefamentiijck, of elber^ af^ in
een plaet^ / baec al De ^taiiitttHtn fiihohoners
ftonben becfcgijnen cnbe bie^ buptenEngelandt;
35atmen bojber^ bp be (ffingrlfclje met geenfaetft
foo feec / naec 't geboelcn albaec / be b?rbe Decti
ceculecen al^ met nl te gcoote gbenrgijentgepDt
tot De felbe te bttupgen/ enbe battec niet fcöeen
te fpn Dat bie jjgatle in befe baec ongcirgentljcpbe
boo; ben <©o;loct) / Itonbe boen opiniaficrcen / al^
batje Soope (jabben ban onecnigtjipbt tuffcfien
baec ^oogb f@og.enbe baec <0eanirccbcntebec-
toeefien. b* JJeec De Lionne fc{)ccn ban opinie tc
fijn bat baec l|oogb J®og. bpcefeiiptie nfet efffn=
tieel^ anbec^ benConingb ban CngbelanbtDeDen
toeten / ban bat fp op fdne pjopofltien ban b?cbe
fouben antteoojbcn / biannecc b^t bie jEiajee
Pept geliefbe te conbeniecen obec een Handel-
plaets.

Sebecti^ albaec betbcc gcccfolbeectaUe ©ppec
enbe minbec Sec <©fficiccen / Die Dien i>omec franrÌ
gbebient babbenbace <Siagie#bie a^intec te con= fatcftii;.
tinueten / ooeli aen De jnsatcofen upt Provence
eengebeelte ban De bace / onbtc conbitien ban opi
Dell^efl-Ruflenbpbec bant te blpben / enbetoiecbc
gefept J bat be felbe onbec Die boo^toaecbe achc
<0ulben^ tee IS9aenbt fouben genieten / maec
De bojbece jBSatcoofen bie in De Wt^etfcbt
f^^bineien te bup^ boo?ben/ too^ men gefintte
licentiecen / op een bectcoutoen bat men bie
tijbelijeft gbenoegbtop'tSooj-jaec in Dienfi fonbe
bebben.

I^eben^ be communicatie hielche b'ieec ban
Beuningen Daec babt gegbeben / ban be boben-
gbecoecbe Ligue Defenfive met ben lltoiu'ng^'
ban Dennemarcken met be bobengecoecDe ©upt»
fcfte ®o?fien / beeft bP aen göetoefen / bat De
fe be ban gcoote b;uc|)t in befen «@D;logb foube
fijn / mit^ De meecbec gbecufibepbt toelcbe baec
boojaenbe Slanbt-^ijbe / foo aen ben Coningbban*
Dennemarcken , al^ aen baec ^oogb XOogenbe
tDiecbttoegebjacbt/ cnbe bp Kofi niet anbec^bec-
nemen of be felbe toiect albaec acn geflen/ alleen
faecite tot be bielcBe cebenen ban boojflcbtigOepc
enbegoedemaxinfienvanStact baec @Q.|I@og.babf
ben geobligeect.

®en iSefïpent ban Dònnemarcken b'cft fün
bieccft obemaecRt / om be eec ban ftoningb aen
bat te becbebi^n / tegen^ De biafme bem t' on*
ceebt inbe beo;fc^ebe IJgiffibe ban ben Honingg
ban Engelandt aen getojeben ontcent be facchen
ban Bergen, maec men beeft aen ftemgefegbt/bat
men nietttoijffelöe of ben ïloning ffin jKeeflec toa^
onfcbulbigaen'tgeen bem opgelecbt boiect; Cnbe
bom foo bert acn gingft b'ongbenegbentbepbt Die
b'iéiigelfcbetiottbcnom op een neutrale Plaetsfnec
Denemartketi te banbelen/ bat Den Stoningbnopi
foube Iflbert bat aen fijne
jaaajeflcpt ban Denemarc-
kcn ongelfjrtt BBeftfiebe in be forme van Vrede-
handelinge.

$em tbo^ itecatibe becfeec6ett boo; De jüint:
fiec^ albaec/ bat aen bien Conincfe niettóa^boojs
geftomenbaft't gfe^cnbpgecucbten becfpjept toa^ /
ban Dat De Còningint)e ^oebec ban Cngfielanbt
foube inflantie boen/ om ben uptboec ban verfcheyde
behoeften npt t^a^! tìgcS naec Londen bjp te bec*
ftlacen / ettbe bàttec oocit gefti gencgentbcpt albaec
toa^om fbl^te aecojbecen.

iSëé

Franfciie ^m&àffabetic hfa^g*

BpöaecnoOigtrcc·' 39e 1
l)e( feM brbêntn^ l^ tien

nefeetiabli i^ovcmber, tHatmen b^ «i^
SHÏ biHijcft


-ocr page 970-

954 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

billijch tDipsetbe aenöe jfcanfcBe ^efiejpenflettere
tcccItuptbefellalJEncn: bp rjtempcl : Darctoa^bers
foctjt ÜOO? tttice ^cIjcpm/Qtnaenit De Gekroonde
Gier en St.Fran5ois,t0£Ö0renbe aenùe f canfcfieOoft-
Indifcbe Conipaonie / Dat fp mocïjten uptbacen met
onverbodene Coopmanfchappen, tlftaelen&e Öe bto
boojlijthe m Bcicoonlijthe cecDten/enDe men Beeft
fiaec^alleenlijcrt oepecmitteect ballad-fctjeep^ upt te
baten / en Defgelgcp oocit anDtce f canfcbe ^cïjepen;
igp ffpöe Dat i)cttoa^eenfeeccigouee«Ftcactement
enDe Dat gcenfint^ en conbenieecDe metijetseene/
Dat flcpjattiqueect bct)oo?Dc te toecöen ban D'cene
«DeallieecDe acn D'anDece/ Dat Bet fcBanDctoa^te
fien/ Dat / in Den töötDatDeiitoninaBöanfgnfpDe
in confÏüecatte enDe Doo? D'ejcacte obfecbantie ban
"t Ccactaet ban ^itfantie Dat BP QemaecKt BaDt met
Baec t. in (©ojIaaB tcaDt alleen om öaec ^ntced /
teflen^ fijn epgen / met Baece ©panDen / DoenDe upt=
nemenDe onhoflen / enDe befojgenDe alle miDDelen
kiaec Doo? fp fouDcn bonnen atiantagie l^ctie^n op ga·
rel^panDen/ Defelbe foo Diceeteljjch eontcabenieec'
ïien Den negentien, twintigh, cnde vijf en twintighfte
octicnïen ban 'tfelöeiCtactaetbanliHiantie/ enDe
ÖanDelDen De ©nDecOaenen ban fijne IBajefiept ge»
lijch D' ecne ©panD Den anDec foube Doen. l|aec Bou=
öcnDe gljcBeeledrie bjeeeften in Baecellabenenmet
Dcoote «éqnipagie tot Baec gtoot nabeel enbe fcgabe /
ten epnbe ban De toelcfieöetfcBeenmenBaecBunfl
beeD/ tnanneec fonbec CoepmanfeBappen moeBten
bectcecïten. JBe^öalöcn becfoctjt bat öaec IBog.
Biec op fetieufelijcR toilben cefleetecen/ al^ op een
faeefie ban groote coufeijisentie/ oelgeft fp Defrfbe
ootït ftonben oojöeelen /enbe bie De fiionfnglj mecche·
iijcR foube ctjocgueecen inbien be continuatie ban bat

Ïuaet (Ccactement quain tot bccmeecBciringB ban
lacöten / enbe tot booj f^ne .ffiajeflept / gelBcft ge»
fepbe ïimbaflabeuc niet fonbe ïionnen beletten te
boen / inbien Daec in niet plompte ibiecbe
teniebieect

^n befe tijbtbeebtmeninB^ancItcijcitbecIupben
bat be iloningl) (nu alceebe Bebbenbe vijftighgoe»
öegcoote g>cöcpen ban ©ojloaB; Bet aenftaenbe
Slaec bie foube Doen becmeerDeten tot op'tgfietal
ban tachtigh, enOe Daec naec op honderc ; <5nbe
frpDe men Daec bp Dat bede gcoote l^eecen en gequa»
lificeecbe ainpben ban cat iSijeh mebefoubengcoo;"
te Cquipagie ban <©o;logB enbeCommeccie^cBe»
jienacnitellen.

ïBeiiDe- g>toeeDtfcBe»ni(lecPufFendorf com=i

itiiiift municeecDe aen 'tfcanfcöe ©of in i^ouemBecBet
9« anttooojDt / Doo? De IttonincBlöcBe (ffingelfcBe Com»
niiffarifen gijegeuen aenDe öcecen Sweedtfche ase^
<e,m- Diateut^ / 't toelch genoegbfaem ban eenen inBouDt
ïoiiDt, fijnDe al^ be jongüfie miffibe ban BoogBli-geraelDe
öoningB ban öngdanbt aen Baec Ho. Mog. bp bat
fêof toietbt aengeften metgBelijcBe opmetchingc alé
Defelbe; enbe toa^ Bet fent ment ban Dien KontngB
cnDe Bet Drflupt ban allen/ batraenDe<!5ngelfcBc
conbelijtli nioefl boen becflaen Dat be BanbelingBe
Obec een ©jeebe niet ge-entameertnochte ge vordert
Ronbe tof cben ban op eene Neutrale-plaets, baec alle
bie geene Die in befen (2^o?logB gemengBttoacen Baec
<l5cbolmacBtigBben Itonben fenben ; bat Baec üo.
jaaog. füo fp 'tgoebt bonben/ ombeiBnBelfcBete
ineec in 'tongelijclt te fïellen/ fionbe aenmelöen/
bat fp om '(engagement/ in 'ttoelcit fp met Baec
(©eallieetbcn toaecen tot Londen, fcBoonfpanbec»
fint^ toilben / niet bomen Bonben ; maec inbien 't fe{!>
be gBefcBicbe in biecboegen batmenöeongegconbe
pjetenfie banbe aSngdfcBe ban bat Baec ]|a. JBog.
oeBouben toacen tot Londen tetcactecen fcBeente
acquiefecen foo foube een fcBabelöcRe boet gelepbt
too^ben om bat in gelijcli gebal oocb booj anbece
ïitoningenljaccïlo. JBog.afte epffcBen/ toecbenbc
b' éeec ban Bcuningen albaec bifeouc^ toüfe gefepbt/
bat anbece lÌtoningen in befen Baec niet gabbente
fojmalifecen/ betotjlc ÖP cecBtfeubenBebbentepie»
tenbfcen
aUe liet geen toaer toe fiaec l^o. l^og. fou<

i666.

Sfién-

«inbar-

labriir
fttetgöt.

JlSati;
eJjtc,

ben eciiennen batbc Honinchban Engelant in't pofnt
ban deference acnbe iftoningBlticBe toaecbiflBeptfle.

cecBtigBttoa^. ----

^etoijle be ttjbingBen ban een arcommobement
tuflcBen be €coon sweden cnbebei&taDtBremen.

--r^E.. ------ï ! --------» . ' UtllfTi

toefcfiemen boo?veethienbagetLBabtgeBeeltecuflh tuiril
gingen / enbe Dat in tegenbeel becnomen toiecbt / «SsSli
bat be faechen in Die tecmen toaecen gBebjacBt/ bat

tee octafie ban be Breemiche difiFerenten biel becte
uptfienbe <©o?logBi becoecten in't^uptfcöeiiïfjcft
moefitenontpaen/ footoiecbtbeïIcecMilet, tDele»
{te jongBfi in Poolen in <irontmiflïetoa^g[)etoeefi/
in Baefi ban Daec afgefonben/ omtoegen^Dienl^Q.
ningB'een becbjagB met De boojfcBiebe^tabtBre-
men te Belpen mopennecen/ enbe om 'tfelbetefa-
cilitecen/ toa^ Bp gBelaft Bet geen becbjagen foube
toecben met be guarancie ban fijne Maieftept te ttece^
Iten; 'ttoiecbt gefepbt/ enbe met appatentie bon
toaecBepbt/ bat toeg&en^ Sweden befe befenbinge
bebojbect toiecbt/ enbe bat men ban bie ftant meer»
bec Beul.é ban ©janeftctjch al^ ban elbec^ bectoacgte
in Bet ggeen bp De Swsdengepietenbeect foube toet·
ben/ om bie querelle meefi gltmpelöca enbeauan.
tagieufrigcft te tecminecen ; 25p befe ocea(ïe Beeft
b' ileec ban Bcuningen becmaent bat Baec üo. JiBog.
boo? eenige tijb Babben becftïaect Bate genegentBept /
om booj «iBöebeputeerbe gBeltjtfte i^lficien tot Jet
upttoeceben ban een goebe ©;erbe met be Stabt
Brem en aen te toenben/ enbe becfocBt batbe^eec
Milec bp fijn ànficuctiemocBt gelati toecben in bec=
tcoutobe goeöe Cojcefponbentie te leben met be
ren/ toclcfte toegOen Baec 3|a. j©og. ten boo?ffp<
ben epnbe mocBtentoetbenafgefonben/ 'tgBeenbe
Heec De Lionne Beeft aengcnomenbpbentóoningö
tebebojbfcen.

iSoningB ban Denemarcken Beeft (itB alöaec
fcec gBenegen bora becBlaecen/ omin'tboojlaec

tijbe^ch'm^t Baec Ho. IBog.^teMe/'enb^etbie
ban ©jancRcöeftteconjungecen/ maecbeflelf^iie»
fibent fepbe/ bat fuleie niet foube bonnen gefcBieben
fonbec immibbel^ eenigBe fubfidien ban baec font·
fangBen; om fijne IBajeflept in De bo(Ien ten Dien
epnbe aen te toenben te foulagecen/ enbeooefieenis
ge belofte ban indemnifatie ottec^cBepen/ toelcRe
fouöen mogen bomen te becongelueften/ foo bat Die
faecbe b?p caeuta fcBeen te 30n/ betofll albaec tot
Bet een nocB tot Itrt anbec geen gcoote genegentBept
toa^/ BoetoelménnoobigBooibeelbe/ DatBetadju-
fiement obec De conjunctie ban be<@eenfcBe©loot
met Die ban Baec Ho, J@og. niet langBe getcaifneett
toiecben.

9[n befe Maendc toiecbt be Heec ban Beuniogen Aitii<
toebec gelafltebebojbecen/ batBetpolnctbangroe- «{«
ten enbe hergroeten van deVlagge, inca^baiicsn»
junctie ban iwee ©lootcn tijbelöcR met bien ftoninch
mocBt toecben nebecgefielt / biecmaten al^ tjolgen^
be attefiatien ban ben #eec ^bmicael be Ruyter enbe
anbece ^ee «i^fficiecen geb;upcbel^cb toa^. tp Beeft
fonbec eenigBe intecmiflie/ tenbooifcB?eben epnbe
flaöige beboicen aengetoent/ enbe naec ontfangj^
ban be naebece bebeeten ban Baec Ho- li^OQ befelüe
becnieutot / foo bp ben teec Colbert al^ bp Den ©eec
de Lionne, maec tot biec tijbt toe gB^coQ""^!^^^'
fcBept bebomen / al^ bat B^m met ben eecflen geant'
tooojt foube toojben.

©en achtienden bectcocb bcn Heet Milet ban baec „a^]"
om fijn cepfeinaec Bremen booitte fetten/ Boetoel mw.
Heecen bie pactieuliece abbijfen upt De^toeebtfcfie
«©uactfecen Babben / in balt bectcoutoen toacen / Dat
Bet accommobement boo? fön bompfïè albaec met bie
i^tabt foube setcoffen toefen.


-ocr page 971-

bat b'l^cei Canccliec ban Sweden acn fijH (ffiö. Wfpf
frggcn / öat niet fanöec quetzinge van reputatie acil
l)acc iióoaö JBoa. iianbc tueröen tofflcRam/ be

ge-eyfchte veianderinge in de Adte van neutraliteyc ;

ctioenarticnbaci; upt be Üceceii JlSmifïcr^alOacE
DOifaecit/ om boo? te fiElïeii ofDaec Üo. iEog. Ijacc
niet foube Uonnen contcnteccn met bc affccucatie
ball een vollen neutraliteyt, tocïcfte be Ccoon Swe-
den booj l)eencn aen bien ïioningöDaDtgeoeben/
infonöecöcpt ali? be felbe bp oefiBj'ftc aen be étoeet-
fc 3üöe upt acb?ac{)t toiecbt. ^p fjeeft aengetoefen/
BocWaecinbefen be ceben boo?t)«EC ïpooglj JIBoa.
luaS/ enbe Boegantfcfjfinjbigjmct befclüetoacrn
a!ic"uptblucl)tcii/ hicllie men foube toilten boa?t tijen-
gen / om tC tocpgecen een Aöe van neutraliteyt aen
begcenemetbebjelcftemeneen defenfive Alliantie,
ol? bie ban Eibing ujajS/ conficmeecbc/ cnbe Ijoe fcec
bjeembttioefl fcljgnen/ bat in bit gebal be €toon
Sweden bc fafee felbc foube toillen toe flaen / maec al=
leen foube biepgeten bie aen IjaecIlo.lISaa.teac::
cojbecen / enbe öoc cccf)tbeecbiac oojfaecli ban mi^^
bcctcoutoenbitgebenhofï/ enbe ceben/ omfignict
te contentecen meteen belofte bie aen Vranckrijck
gebaen fijnbe aen Ijaec ï^o, jUog. geen cccijt foube
geben/ om Ijet accomiJÏiflement ban be felbe upt
Ijaec cpgen öooft ban Sweden te epffcften.
39aec toa^ njbinge aen bat i^of bat toegen^ ben

Keyfer enbc ben Koningh van Spangicn genegent»
j)eptfoHbefijngctoont/ omtetcebeninbe defenfive
Alliantie tUlfcÖEn ben Coning ban Denemarcken,
baet Jieog. enbe eenigc ©ojfien ban'tï^uptfe
latjcrt/jongfi op gecigt / en bat bacc toe in ben ^taet
ban liaet; ]|o. Hog. biegen^ fgne iilepfeclgc&e Mah
cnbetDegenjS googfigebagte Utontng beboicen bjiec»
benaengetDcnt; «önbe boetoel men ntettoilbefcgö·
nen te mi^troutoen ban bat tjaec to. l©og. fou»
öenïtonncn cefolbecen tot een faecfte/ toeïchcmen
flcijte met be mefures bie fpöabbenmctbie Ccoon
in fi^n biace gconben incompatibel tefdn/ fooiiet
men niet met gem i^eecban Beuningenbaecobecte
fp^eec^en/ al^ obec een fafte opbe toelchemenal»
bacc ceben ijab ont te bigilecen / enbe men tiuijffelbe.
of ben ï^eec Miietniet toeleenige o?b?e^ ïjabbe om
bp be (iScalüeecben fjet oogmecci) ban ben Keyfer
cnbe Coninglj ban Spangien tegen^ te bouüjen.

5!5egcb?ucluc ïSemacque^opbe iongPe JBiflïbe
ban ben fóoningD ban Engeiant, toelc&e aïbaec aen
geficntoiecben al^eentoeccft bat niet fonbec kennis
ende goedtvinden ban fiaec i|o. Jlföog. tofl^opgc-
flelt/ cnbein'tlicljt gebjacftt/ toiect bpbe l&ecccn
JKtniflec^ met feec groot contcntemcnt gelefcn / fo
om bat bctbienbéom be abufiüe impjeficn / toclc^
fiemen ontcent flaec üo. .IBog. p^occDucen bpbe
boo?fj,}iBiffibcban ben Coning ban Engelant ijab
geccacijtte geben / gegeelijch b)eg
te nemen / al^
om bat f)et bolhomen gecuPBeptgafban bat ben
iètaet feec becce toa^ ban öaec te laten furprenneren
boo? be attificicn bp b' «Êngelfe aen getoent / om 1
biffibentie / iaioufle / enbe toaec t)ct boenltjcft fe-
paratie tuffcljen be (©callieecbcn tebectoecficn; i|et
taa^ aïbaec ooch geballicf) bat men aen 't^bjcct::
fcBcilofbe <i;ngelfcbe inbefenin'tongelijch fielbe/
cnbe bat men baec conbel^ch becltlatcbe tebecflaen
(foöaec gefeptbJiecbt) bat be (fingelfcljc moefien
seoojbeelttoecbenniette Inillen tianbelen / folanglj
fp toepgcngl) toaccn obec 't beliemmen ban een

neutrale PJaets.

©nbectulfcficntoaibaec oocft tööinglj scfiomen
bat een ©loot ban feftien ^cfjepen/ toelchebe<5n=
aelfcfie in be Caribifche ^planben bp een fiabben
becgabect ./boo} een fmacen Orcaen bia^ obrrbal-
len; (CnbebatöEtmecfic getal ban beboojfs
pen teacen gebleben / toaec op bie ban 't €plant
St, ChriftofFei een tocljt gcbaen öabben tegen b' iSn»
Qelfci)e<l5planben/ enbe bic ban Nieves cnbe Anti-
guesinöaec getoeltgebjaclit.

Sebect öeeft bp nabec beboicett gccecomman=
Dcfct/ bat talen beDencRcitjcften «nfl fnöeblöt nioat

i66é.

Btpjev.
ciii'ini·

jne 3»-
lltüill
om 111 ίιε
qiiaDjii
pit alli-
antie te
i«itii·

tuccben ge5?upcBt/ cnbe geennoobigc ttocfj nutte

Itoflen gefpaert/ om fietbaec öetnen te fcbichcn/-

bat alle be ^cgepen ban bie €coon tcgen^ i)ct 39oo^
jacc infiaet mocijten fijn om Sec tchiefcn.iföonfieuc üRcnR·
De la Roche, bie met l)et ^cljlp be Rubin boo? bc jg'Li®
«Sngelfcijc tna^ genomen gctoccfl / rnDe becmit^
cm feec notablc bien(l boo| (]cm aen Rob-
bert op be }9cbiec ban Lisbon gcbacn/ opbcffelf^
intecccffie in bjpljtpt bjajJ ge(iclt/ en iïcD nu aïbaec
tejfobebebinbt/ toictt gefcpt na Hollant te fulien
bectcfclten. Üp öceft occafie gljfDabt met Ijfm tt
fpjcechcn / cnbc niet fonbec becbJonöcrinBCbcrlïaen
batbeiÊngelfcöcIjcmöabben gfpecfuabcect/ batbe
bjjeetljcpt bie fp gcbjupchtf η tcgrn^ Ijacc Igo. JEoffi
t&cbangenen / en oie bptnbec baet fepbe foobanigl) te
fijn/ bat bie clicnbige aiiipbcn fonbcc gcfecoucecct
tetoccbcnbp öaec ©o. JlBogi moeten becgacn/ bp
ijaec gepjactifccct tüiect op gcitjcfìc inljumanitcpe
cecfiboojöatc ilgo. iBog. tcgcni b'€tiOElfct)c ©c»
bangenen gepleccDt.

b'(©o?logö DjacDt grcn belet aen bt fojgf) bic be
Coninglj l)iel j om alle gOcbc o;bje in 't Öijcft tc
brengen cnbe b' ouDe te becbcteccn / tot boojbeel cnbé
commobitept ban
't grmccn / enbc rot gfntfiijcpt
ban b' (©nbecbancn. 35c ïfecc Boreel
fctjici f ben les
en twintighften, bat nu be ^tabt ban l-'arijstoicct
in bate ^tcatcn mcccnctgfljouben/ al^ opt booi
befen ; «Önbe baccbjc^ öoch oibjcgcfïclt/ batbefi
nacljt^beflcatcn b?pclijch enbe bupten peciculmà
gecufiljcptfoube honncn toécbcn gtbjupcfit/ cnbti
betoanbelt/ oocb bupten gcbacc ban gctuclt te iijbien/
ban cooben cnbe (ieclen / enbe tot 't boojhomcn bart
't felbe btaccn cenige Compagnicn ^olbatcn geoje
bonneect/ bicfuIcli?opl)ate bcfo?gingö BabDcnacri
genomen te boen/ enbc bacc boo? in flonben / batfé
aen alle befcgabiggbe gacc bccltc^ foubcn betgocbm
enbc betalen.

©aectoaccn nocD becle bfecgcl0cRe faecficnbatt
redres onbcc B^nbcn / bic liaefi mebe in 't bicccli fou*
bentoetbcngcflelt/ al^notabcli)crtboo?i)ct veikor-
ten van proceiïèn, cnDe proceduren; j^octocl befe
ïaetfie faechc cnbe ccglement ontclbaec bed men·
fcDen caecRte / cnbe foube incotnmobcccn bie booj
alle l^;obincicn biAi bat Oiictt t)aec niet bic Routine ^
ecncecben cnbc onbctljiclben.

^n 'tiaeli ban befe maenbt toa^ b.- I^ccc ban
Beuningen acn - grfcftjebcn / om boo? gorbe <©ffi= am
cicn Ijet bacc Ijcenen tcacbten tcöicigöcccn/bat sseit-
gccn Pafpoortenomop €ngelanbt tc bacen cnbe tc
banbelen in 3!)?anclictjcR acn be (©nbccbancn ban bivaffe^
bicnCoHingO gbegljebcn/ nocljtc banjjacc ^oogl) p'oì""'
JÊogcnbe boo? Oc frlbc bcgcect bJiccbcn / alarne··
bc om met dexteriteyt cnbe drcumfpeftie te bJCCgt)
te bjengen / bat bien Coninglj concucreccbc om
niet alleen be biffecentm met be ^tabt Breraen
tc aflTopiecen/ niacc oorli alle becbccc Jaloufim
cnbe omb?a8ien tocglj te nemen / op bat in bie
quactiecen alle^ in cufle mocbte toccbrn gctioiK
ben / cnbe baec boo?boo?get)omfnbatDacc§oogl}
jpogcnbe in geen nieubic oncuflcn teiccben gein=>
bolbecct toaec toe fp / bolgen^ ö«t jongöPc iCcac-
taetmetbenlitoningljban Denemarcken cnbeccnii
gc©uptfcl)e©o?|ien/ fouben gefiouben fijn/ tocc=.
bcnbel)cttcnboo?fcb?ebc cpnbctocgefonbcn Coppe
banbe^n{icuctiebao?be i|cecent)acc i^oogb j!I3o«
gcnbe<©cbeputcccbcn/ tot bet bemibbclcn banccti
accomobcment met be ^tabt Bremen gbebcfli«
ncect.

Beeft obecbeboo?f5 Paflepoorten gcfp?oocftpn
met ben ï^cccebe Lionne, cnbe bcm aengetoefen / fvlers
bat Bet bcclecnen ban be felbe bp gebolrij met "nci:
ficb mocfl ficepen bet openflcllen ban bc©acct op
Engelant, tcgcn^benbtcnfl banbcgemccncfaecB/ „e.
en b' intentie ban birn Utoningö enbc ban fiiacc
Ho. JBog. betoijlnict fonbec injuftitie enbe fonbec'
't becoo?faechen ban fmace blocbtcn aen be een
getotpgect enbe aen be anbcc toegeflaen bofitoec
ben/ 'tflcen bepöemetcbenbccl ccDcn bepfoeBtcn/

ain » tm

en O O R L O G Η V Ses^en*veertighfié BóecL


-ocr page 972-

S Τ A E Τ

al^acnDe anDece gljeaccoibeect ofteontfipt fionDe
toecDen; €nöe ficeft baecop bfcfocfttïiatöaEt;
jEoa· mot&ten aecwff sefif't toerden / ban Dat öe
bao?fcf)i£tic
Paflèpoorcen alöaec niet meer betleent
nocDteaenöafc HoJlBoa.becfocöt toietöen; g>Dn
<ÖD. heeft Daec op flcfept/ Dat in öefe met anöec^
tniect begeect/ ai^ t geen met D'intentie ban fijne
jEaiefïept obec een ftomenbe toa^ / enDe bat het
Paflepoortjongfi DoojDe J|e£C d'Eftradesge-epjcftt
een cafus fpecialis toa^/ enöe Dat öet felöe alDaec
toasJ toe geflaen/ enbe Ijaec ©o. HQog. becfoc&t / om
ben Coopman / toellie obec't confisqueren ban't
fietoufie ^cjjip/Dat >nct befen ConingJ)
Paflèpoorten
naec Engelandt toa^ gegaen / filacljtigi) toa^/ in
fönfcfjabe te fouïageten; raaec fijn €b. ftJaegljDe
feec ecnfiigij / Dat Den Coningt) toiett berictjt Dat
De
fes ®a^poo?ten/ Die fijne J©aieflept &aöt geac=
co^beect om «tSebangenen obec te bjengen toiecöen
mi^bjuptfit / om meec Dan
twee honderc duyfent
Croonen aen toaecentetranfpoiterenenbein Enge-
landt
te Ijanbelen ; 't toelcfi inbien 't foo foube mogen
3fjn / enbe bat biecgeïijcftefaeclten met ooglupcftingij
meec fouben mogljengefcDieben/ foo foube Öetfelbe
feec ficecBen / om Daec a!Ie officien / tot Öet babelflcft
Doen relferen ban betjanbelop
Engelandt, ftcacöte»
loos!
te maecAen : goetoel men aen be gjieen/ bie
"t ^c[)otfcQe iSegiment ban De^ i^oninglj^
guarde
naec Engelandt booj befen öabben obergeb?acl)t / een
Pafpoort om te mogften eenige Coopmanfcljappen
obec enbe toebec te bjenggcn/ in plaetfe ban üaec
bjacöt-gclben jaöbe geaccojbeect.

©nbectuffcBen toaecen albaec becfocBtentoege»
flaen
Pafpoorten, om ettelijeiie veertigh ©aten Bor-
deaufche
3®önen boa| be üelbec ban Den ttoningb
ban
Engelandt obec te bjengen / maecDegecuc{)ten
Die nocB (labigg lebenbigg gegouben toiecben / ban
Dat De €oningtnne lï^oebec ban
Engelandt foube ins
flantie boen om bjpen uytboec ban brcfcljeibe BeBoef=
ten boo? be ibtabt
Londen, bleben be i|eecen Jiaini=
fiev0 mfeechecen ongegconbt te Jdn / enbe Dat Dien
ïSoningb/inbien foobanigft becfoecft quam te Befcijie»
ben / 't felbe abfoluteïtjcft foube bifficultecen.

Ontrent De Breemfche difFerenten ïjeeft gebackte
i^eec be
Lionne gefept / bat be^ Iftoning^ oogfimeccft
t'eenemael daec inne met Dat ban öaec fo. Mog.
obec een quatn / ban bat met ecnfÏ geacbepbt Dienbe
te toecDen / bat Defelbe met be minfle uptfïel Dooj een
goebt aecommabement uptbe toegljgeiegöt/ enbe
aile beroerten in bie quactiecen boo? geko-

men toiecben/ enbe Ijeeft fgn €b. bem I^eer ban Beu-
ningen
becfeccftert / oat ben l^cec Milet fulch^ bp fijn
Inflcuctie toa^ geinjungeect / enbe te gelieft confi»
öenteïijcft telebenmet beigeecen/ toelcSetoegljen^
Baec 00.41®og. tot bemiDöelingD ban be boo^fs bijfe^
centen fouben concucceren.

'tJBa^ aibaec met b?p toat becbianberingfi enbe
met groot ongenoegen op gftenomen/ bat boo? be
Jleeren êtoeebtfclje ^fimbaflabeuc^ tot
Londen aen
Den ISonfnglj ban
Engelandt, tot een e^pebient in öet
bifpupt obec be
neutrale Handel-plaetfe fonbec eenige
boojgaenbe communicatie aen ben ttoningB ofte aen
fijn ^inifler^/ toa^S booigefïagen/ bat 0aec i^o.
.Il^og. foube fenben aen boogDfl-gemelDe Honingg
ban
Engelandt tot Londen, niet om aloaec obec De
3®?ebe te öanöeïen / maec om tc cemonficecen bat 3P
becmit^ 't engagement met gaec «tSeallieecben / niet
al^ op een
neutrale PiaetsBanben®cactecen/ enbe
om inflantie te boen/ om obecfletbedemmenban
Defelbe #Iaet^ te conbenieren ; ©aer taa^gBefcf)?e.
ben actt be j|eec
d' Eftrades, om öiec obec fijn bes
ftlagö tc boen / enbe i^ Ijet felbe alöaec oocfi aen fiem
oefcbieDtin Diecboegöen al^ofin befen niet bolbaen
tufecbt aen be cefpecten/ bie foo bien l^oninggal^
Ijaec ©oogD Jlàog. obligeecbcn/ om niet een
pas in
'tpoinct ban be ©^ebe-ftanbel te boen fonbec booj»
geenbe communicatie enbe concert/ toelcHe men
fèpbe tot öiec toegeobfecbcectteöebbe^/ en nocfttc
fulten obfecbeKcn/ inbien men tnet göelgcftepunc»
tualitept bp gaec I^o ü^og. toiecDt bejegent, b' J^eec
ban
Beuningen btcfocljc aen bfe ïfeecen / jptoiiöEti
Öaec infojmatien op toat fonbamentbefeboojflaoh
toa^gefcljiebt/ bpbiengen/ toant Dat geen iijbitiBe
tecSBecelbtöabtbanbatbiebanöaec ϋ^οπ γο».
De boo? {tomen / enbe tee contrarie facb bat in be
ghe-
druckte Remarques Op be miffibe ban ben ΙΊοηίποβ
ban
Engelandt fjet fenben naec Londen feec bette
toierbt bectoojpen/ enbe Dat Bem met De jongftfie
po|l obec göefcBjeben toa^ / bp een J|eec ban
Credit
in De I9egeecingö/ bat b' intentie ban ben ^tact
gingi}/ om aen alle bie öaec met
ouvertures ban
©jebe-öanbel aen be 5pbeban
Engelandt mcnghben
te anttooo^ben: bat Denl^oningö ban Engelandt,
inbien öptoaeclijchDe©?ebebeneeïDc/ tot een
neu-
trale Handel-plaets moefle cefolbcccn ; men heeft
Dienbolgenbe Daec op onbecfoecItgeDaen/ enbeupt
Den gieccetaci^
PuflFendorf becnomen bat be booi»
fcöjebe boo?(Iag foube berufïen op een bifcout^ / toelc.
he niet genoemt toiect toie foube öebbeH geöab / enDe
Öeeft bit öem occafie gegeben om aen te toefen bat
fuIcF/ fooftjnbe/ niet aen öaec ï|o.HSog. maec aen
De i^eecen JBinifiec^ ban
Sweden moe|l toerben ge»
imputeect / Dat Die pjopofitie niet alleen fonbec booi.
hjeeten ban benilionincR/ maec oocft ban öaec i|o.
J©og. toa^ gefcöiebt; Sille^ iö bienbolgenbe oocft
Diecmatenop genomen/ enbei^aengebacötei^cec
Puffendorf te g&emoebt geboect/ Dat DenïSonüicR
ceDen öaD/ om fjcö obecbefepjocebupcentebeïtla.
gben/ cnöe Dat meninöcttoehomenbebectoar&te/
Dat op pacticuüecebtfcoucffen enbe fonbec boo;gaeu>
be communicatie aen be ©eecd
'Eftradesgeenüooi»
flagen in Engelandt toiecben gebjacöt / bie tot ©jeöe-
öanbelingö fpecteecDen. Gebaste i|eec
Puffèndorf
fepbe onbectuffcöen battec gcooteappacentiebia^/
bat men in
Engelandt tot een neutrale Plaets foube
cefolbecen/ enbe alfoo men in
Vranckrijck ongge·
negen toa^ om eenigftepiaetfen/ (iaenbeonbecbe
ghehoorfaemheydt van den Koningh vanSpangien,
aen te nemen / foo bia^ bifcouc^ toijfe bp fijn €b. ge«
noemt De ^tabt
Aecken, toelche albaec niet qualiicft
foube geballen.

τ 666

ÌSjttm»
fcije ti(f.
fnenten

iSego»
tmtfe
tianbe
jgmeib'
|cö« in
«iittt-
iantit.

^eileec USacipi^ be Bellefonds bectcoch ben drie
en twintighften
naec Breft tOt be ©loote / om öefe
ïl3intec op 't€fquab?e/ DatinSeegeöoubenfouDe
toecDen / ^cöeep te gaen / en Daec al^ /'
ifcoww? Λ Raj
te 3tjn. ©meent öet poinct ban 't falueren vsn de
Vlagge
, Dat t' elclten^ lebenbigfi Bielbt enbe p^effeec»
De / ontfingö Bp al^ nocB niet al^
diiatoir befcftept.

S®e èeec 9imBaffabeuc d' Eftrades öabtalrebete
booj becfocöt / pecmiffie om alöiec te toerben Haa-
tcoofen/ fcanfen enDe anbece ©?eemben/ Biet in
geen bienfi fijnbe / om te fielpen eguipecen be nieutoe
^cBepen ban fgn i^oningö / gelgch oocft om boo? be
biligentie ban ben ]|eec
du Mas in bienfi ban ben f^o»
ningö tot
Amfterdam ge-emplopeect / te mogen ar»
cePecen/ be obecgeloopen ^oot^gefellen banfeec"
Bec ^cöip ban ({Po;logö ban f^ne JHajefiept/ gBe>
naemtDe^tabt
Rouaen, toaec men Defelbe itonbe
attcappecen. Igaec Jlog. Babbea boo? anc»
tooo?bt opbiememocieeenAfte batr Den fee
en twin-
tighften
ban De gefepDe maenDt ban November boen
eipebiecen / Die aen fiem üeec UlmBaff^euc niet
eet
al^ OeneerftenDefe^i^beBanbigbt/ gebenbemacBt
aen ben gefepben üïeec
du Mas beboo;nomibe ober»
ggeloopen ^oot^-gefellen ban
't felbe ^cBipte Doen
bafl Bouöen.
jSu alfoo fgne USajefleptallatoigm
25oot^-bolcfe liettoetben/ omBaec/ toteqnipagie
ban ffiln ^c&epen/ ftectoaect^
te Doenftomen/ en
bie in fiaet b^engBen / om boo? be gemeene faecft in
tfaenllaenbe ^ec-tocBt
t'ageren/ feobecfwiJtbeB
Umbaffabeuc Baec ï|o· JTOog. om een
pouvoir becwc
ge-ejctenteect al0 't geene in
De boben-gecoecbe A&e
(ïonbt gementioneect / ten epnbe om ntet alleenlije»
b' obecgeloopen S©oot# gefellen / ban 't i&cöip De
StadtRouaen, tenibgenacceflecen/ raaecoocKgea
necalfjch alle anbece DieBaec in bienfi ban fj^ne
jeflept öabben ge-engageect/ enbefribeeHamente
(luitecen/ en oocft tcseb«ic8enomawBfRlDcnoa»

Dige

950 S A Κ E Ν van

enCieuptDenatu^^banbe faec&eaentien fenfo toel

Ì66Ì

mu-

nufjiiit
SStllt-
feiifü.

atte ban
ti'üflca·
fitjial-
iSiit.


-ocr page 973-

1

en ö O R L O G i^pJtxSes-m-viMighfie Boeck: 957

«ίΛίί ijcpebitièn fe öoen srtjeti tpt&elicSiinBeWeÖP
ftaDbe öctfacBt fjiec teaan&etcmoflöenainlbWen

•-ban ©ieemöriinaÖEn/ jpcadfcfien/ entie anöccen /

neen ©nberbanen ban ijaec JÊoq. nocgte in
Oecfeibei; bienfl se-cngescect/ omtotbiebanOesei^
mcene faecft Böeöjupciit
te toojDenj ©enflefepöen
SlmbaffaDeuc berbt bp meraocie ban ben negen en
iwintighften November le^lcben^ torsen^ ben Ito*
nineg fijn meeflec aeu gaec
Qo. moa- inftentie/ ten
epnoe bat fìoec onbec anbecen oeUefbe te fctmjben aen
'tCoHeoie tec?ibmicalitept tot Hoorn, pcfi t'ont-
gouben ban eeniggeBenni^ te nemen ban begebane
pjö^ in gee/ ban 't^cijip be Guilliaumeenbefijn
Coopmanfcbappen/ toebegoorenbe aen Nachanid
Crifpijn, b0O| JHendrick Laurenfz FeriiTon} tipt
bcacDte ban een ftanfclieConimiffte/ enbe bojbe<
ce Kennifle ban bien abfolutdijcit eetefecbeect een
'tConfeil vahde Marine tot Parijs, Wealceebealle
l^apiecen befefaec&concecnecenbe/ gabsefaifeect/
en göececbt tna^ 'tfelbe teoojbeelen. «Cnbe onber»
tufTclien bat baec l^o. .fl^oa. in plaet^ ban baec obec
aen 't gemelbe Caliegie
ta ISbrnicalitept tot Hoorn
te fcl)?gbfn/ tDiIùen o?bonnecen bat aen (jcm ^m»
bafiabeucmacgt h)o;ben gecommuniceect feeclNecen
25jiefble'tfelbe Colleflie ftaec fiab flefcDieben/ op
be fmipile bepofitie ban ben gefepben Nathamel
Crifpijn aBngel^man/ 'ttoeïcft becfoc&t bat be bi-
bccfc|)eComniiffienbiebefeIbeS3jief fepbe Dat ben
boojnoemben Hendrick Laurenfz Feriflbn gab βί»
jjaöt / Ijcm tDCbec tee fjanbt nioc|)tcn tDO?öen gefielt/
opüat/ tu gcbalt)^ coupabel bebonbentoiecbt/ boo|
'tConiell van Marine in Vranckrijck toieCbe aÖfflWft
bolgen^beaBetten/ infillecenbeben gemelbenidm»
banabcuc geflabtgf) upt name ban ben Coningg
fijn Itèeefiec/ ten epnbe op bat biefaecöeaen'^e»'
fepDe Confeii de Marine in Vranckrijck al^ aen wn
«atucelIenïSecbtectoiecbe getenbopeect/ in confo?i
mitept ban 't twee-en-twintighfte ïittöcBel ban
'tiScactaet ban ben late twee-en-feftigh, 'ttoeich
mebe biacfit/ bat begebaneiPiöfen in Zet fonben
toetben oöcoo?bccIt tee plaetfe toacc be Comraiflien
bjacen gftenomen/ 'tjp in Vranckrijck ofinbe^ec'
ecnfQl)be©?obincien.

thienden ?&eccmb£rfcI)?cefbeni^eec?tmBaf!·
fabcuc Boreel, bat in be ©abcn^ ban bat Öfjcft/
infonbcrbcpt op be Wefl-Ete upt Itomenbe / feec
flci'ch gc-equipeat totecbt om tegen^bctamfïaenbe
©oo? iaei: «ne eptcaojbinaci^ gcoote enbe aenflen·
itjcfie ©ïoot (©ojioglj^cbeprnupttcbjengen/ enbe
bacc mebebe paflàgie boo? get Caneeiboo?beCom'
mercii; ^cljcpen te bebjpen. enöer anbecen tniec»
ben tot Bayonne be ^^canfcge fes nieutoe
^cljcpen getimnicct/ bie get sö^ttil banbesemelDe
©loot fouben Ronnen bccmeecbeccn.
s«ött« Hpt be i&?obinc(oi aen be gcoote J0efl-Eee gBele»
fiiieii ggen/ toiecbt fleccftenöanbel gljebaen / onbet ver-
g g keerde namen , cognofcementen , enbe faöuren ,
ί>ίε alle mcefï ginsen naec be 3©e(l-lm(ien ban Enge-
landc, Yerlandc enbe Schotlandt.

meen Ket ootft niet naec/ Bet na-fettenmbena-
mnctften ban allecöanbe manufaéluren, bie in bat
ïiijcft ban bupten placöten in te Romen/baec ban men
(ïcö een gcoot fucce^ beloofbe,

<©p Hàaenbagg DenfefdenbefectoiecbeMonfieur
Ie Ducq de Valois, cenige ^oon ban Monfieur Frere
duRoy, alfao bagelijch^ fmacRec toiecb/ geboopt:
baec toe gg^onbm i^boo; Monfieur Ie Ducq d'An-
guieo, cepjefentccenbe ben itoningg ban Groot Bric-
tannien, enbe boo? Madamoifelle dcMompenfier,
tocgöf n^ be ütoninginne ban Vranckrn ck, enbe toiect
be gebooptcp^incegenaemt Charles Phillippe, enbe
befiechte meteengcootec fbjacfiijeptsebectnotijbecc
tneecbEct toefenbe/ i^ öooglj-gemelbc Ducqde Val-
lois na^t^ ben negenden tOt Parijs obeclebcn / foo
bat nu macc een eenige ^ocgtec ban bie Branche obe·

' Wpt be iijpaenfcöe .ïSebeclanbrn quamcn baec beel
gljreugftten ban pjeparaticn ban b' aenfiarnben <©o?-
loflö: q^at bnrc beel$icijglj^-bol£ftbaflörtijc6^MPt

Duytflantinqnam/ enbetortvierduyfentupt^pan^ 166SI

gien banibie j^atie toiecben bectoa^t. ©eer -_

jslSacqui^ be la Fuentc bie ojbinaci^ Sfrabaffaötuc «tcboia
aen'tipcanfclje ©ofeenen langöentpbtig'Bljibjeefl/ hanse
maecfitcöemgeceetom fgneïlefjbintic·plaetfetebtt» 8«"?·
laten/ enbenae^pangien tetcecften tegöeng'tatn» Χ'Λ»»
|iaenbe®oo?-)aec. toanneectoiecbegefept/ bat mutrsi·
een anbec ^mbaffabenc upt ^angim aenbatigof piatw,
Befonbrnfonbetoecben.

^e cefcciptie ban fiate @o. J©og. opbejong&fïe
milttbe ban ben Stoningfi ban Engelandt ben tweedea
j^embec^ i^ booj b'èeec ban Beuningen een be
J?eec be Lionne, enbe boo? fijn aen ben «oningö
flecommuniceect/ enbe fieeft aen fon Jöajefiept toef
^eballen. (©nbectuffegen fieeft ben 4&;abe ban Sc.
Aibans aen be ftouinginne j®oebec ban Engeiandc
obecjröefcjteeben/ bat men aen 't«5ngelfi6e§oftot
yredeoprcchtciijckgenfoentoag/ enbe nietbieembc
foube ign ban ;een neutrale Piaets tot be ®?cbe Banbe»
lin^/ bp albien bien ü^oningfimetrDneJBajefiept
ban €ngelanbtaf in concect biilbe tcebm/ obecbe
conbitien op be toelclte met fiaec {^o. Jl^og. foube
toojben geflooten / fiet toelrft een bie JÉajeHept
obec geb?aat ftjnbe /fieeft be felbe baec op aen fioogfi^
gebacfite Coninginne IQoebec boen anttooo^ben/
batfiaec jlföog. obcc conbitien op be toelcfie fp
fouben hjillentracteccn/ fiabbenbecRlaect/ enbe bat
fietbec feibecbjcccft toa^ obcc Jhaec epgeninteceffën
te fianbelen / enbe Ijeeft fiem %ec ban Beuningen
ban't geen in Oëfen boo; gfieb^en iua^/ boo; gfie:>
ba^te igccc be Lionne communicacie boen geben.

't^cfieenbatmmin Engelandt ftoaecicR Ronbe
cefolbecen/ om t' eenemaefaf te (iaënban'talöaec
opgfiebatte benein / om tee otcafie ban een ®;ebe-
fianbel ombragic en difiBdentietuffcfien fiaec i&oogö
H^og. en fiaec ((Seallieecben te bectoecRten /
mm
meuRofl gant^ niet meccRen/ bac albaec eenige be
minfleappacentie toiecbt gelaten om baec intecefii*
fecen / of om eenige pas te boen / toelcRe niet grigcR
met be ®cactaten met fiaec ï^oogpBog. op gececj^
obec een Romenbe toacen. ^e ^loot ban tegfien
Bet®oo?.iaei;toiecbt fiabigfigfiefept/ batmetgcoo·
te bigeuc enbe applicatie / boa;bt gfiefet foube
toecben / enbe na be albaec gemaecRte pjojecten
foobanigfi fijn / batfe niet alleen geboegfit met be
gefieele ^ee-macltt ban fiaec i^oogö j^ogenbcmaec
meteenmaticfi Cfquabieban be felbe in (laet foube
toefen / om be ©loote bie b' €ngelfcije in 't naefie
®oo2· jaec fouben Ronnen upt bjengen fict fiooft te
bicben.

b'éeerban Beuningen fieeft inbejongfif!e φίη»
gen ban ben geec Ysbrants ban ben thienden be^
booïleben maent^ aen-gemeccRt/bat men een SerSoiU^
't^toeebfcfieï^ofntetalleenbleefbifficultecend'Aae föni n$-
van neutraliteyt 6p fiaec Ι^οοφ Mog. e&e-cpf4|t / Bot««n»
maecoocR be belofte boo; b' ^eec Koninghsmarck
aen Vranckrijck gebaen / ban Denemarcken oocR
ongemoieficert te laten / gebupcenbe ben tqientooo;*
bigen 0o?lotfi met Engelant, teHcingfiecen toil»
be tot be booileben Campaigne, enbe bat b' il^eec
aöcR^-Canceliec aen be ©cec Ysbrants conbt upt
fiao becRlaect / bat be gebacfite j|ecc Koningsniarck >
fonbec fijn o;b|e^ f e]ccebecen/ ΠΦ niet becbecfiabt
Ronnenelacgecen/ en alfooboo; bu^anigfigeaffeo:
teect desadveu be goebe cojbate iSefolntien / toelca
te men ban ben Coningfi ban Denemarcken btt'
toacfite / boo; nieutoe ongecujiigfieben foube Ron-
nen toojbenbecfpect / fo fieeft fip banbenbienflban
fiaec i^o.l@og.geacfitaen bat i^ofbaec obec te Ria·
gen / enbe te becfoecRen bat bp ben Honingfi be
^toeebtfd[)e iSegeecinge gehouden mo^t toojbm/
om'twoort aen fijne JSàajefìept fojmeliijcRge-engai
geect / enbe booi be felbe een ben Itoningfi ban
Denemarcken tOt beffelfi^ grcuflfiept
m/mftitQtgf»
jen / beRent te flaen / enbe gefianbt te boen / om bacc
boo|beSboben-Becoecbep?ejubici»booj te Romen. Φβ
ëeecbe Lionne fieeft bit ft'n becfoecR bp lüemotie
aen geteecRent/ enbe fieeft aen genomen fiet baec
ïietnm te öitfgecen / bat be ì^erc be Pompone fip

S:m 3 m

di
in

ffi
κ


-ocr page 974-

Ί

95« .^-SiA^E^'&N^^'fViànHS Τ hd

vryen uyc-voer ban De tOt Amiens gjjcacceficecbe
il^oHanDtfcöeLaeckenen, enbe Dat nocljbien of Den
bolgenDen Daglj bp een Edi<a ban 't patïement foube
toecDen opgel)fbtn De Quarantaine, obit alle De i©a=
ren obec bc ^paenfcbc .ïicbcrlanbcn ftoomenDe/
toeletie ten aenfien bün Decontagirbanbe^efl/ Dit
3Saec aen glje|telt toa^/ enDe DatDefelbeCSiarantai-
ncgecefïcingeeitfoube toerben/ tot De<$oeDeren&Di
menDeobet Brugge Gent enbe Ooftcnde, aïtoaec
bcbefmettdijeltefjecheetocibt gljeffpt noci) te cegnes
crn. i^p ïjeeft bp befe occafie tnet be gebaeljte ^eec
qcfpjoocUen obft'tgeDeele beloop banbeentrecourf-
ien banbe Manufaduren, cnbe fpn <i5. gljecemoni
flreect/ l)oefcecbienjiigljcnbenoobigöl)ettoa^/ Den
anbrcen Daei· inne met eqiütept enDe móberatic te
bejegenen / en nift fabmittecrn eenige onbjienDe?
itjehe enDe beri min onbei)oo<Iijelte miDDelcn omfigl^
onbfclingD te btrfiloethen ; ^ijn «SD. ïjceft Daec op
gÖifepDt/ Datnun ban Diefpöe Daccj^o.ljEog.gent
reben foube gebrη om bate obec te blagen /. enbe Dat
D'intentie ban bien iioniiigïjtoa^/ Jiaecï^o. jlEog.
<0nbrtDanen in fict debit ban Ijaec Manuftduren
niet tc bcnabeeïcn / mare toeï alle mügdjjtfie appH^
ratie aen te toenben / om Die acn De Engelfche te
ontctcften/ Doo?'tacnfïcïïcn ban niente Bereyde-
ryen ban De löngclfcöe Laeckenen, Sarges, Hoo-
fen, enDe anbete DurgDtlijcftc Engelfche
hen.

_____ b'lgcec be Lionne geeft l)cm upt De naem ban ben

Oline re- Jtoninglj fcec ecnfiigö getecommanbeett/ Dat bp
|)aeclio..1l®og.fouDe mogen bjojDen o?b?e gBelielt/
JJèïit b'onflaginfleban fcecfiec ^cDeepjegniaemt d'Oranje-
een Boom, Dat booj eentgc .ÏBaenben ban Nantes geba;
»tmiin- ccnfijnbe/ opEngeiandtmct ©afpoojt banijenfto:^
mum ningö/fnöe met pcïmiffie om Daer fijne ïabingbe in
non eeu tencmen/ m geebooieenCommiffïe-baeröerban
^töeej,- gaec io.lKog. toa^ göenomcn/ en in Zeelandtop
gebjaebt. .ïKen fepDeDat Den ifóom'ngb gB«n meet
biergel0cftcpafpoo?tengcfmttoa^upttegeben/maec
geenfint^ gcboogen Itofï/ Dat Die gp upt ^egeben
Oabt/ niet en taiiecben gecefpecteew/ toefrnbe bet
ban fijne H^ajeflept^ becmogen ontcentDen banDel
opEngelandcmetgeen Contrebsnde Jl^acenfojDoHi

aénfc&?^ittBe met tóe ®öfl afte sflétt/ iaBflalljbMlie ;
hjejben/ t£« böojfcöj^m epnbi befaopcei te oocn/ ;
goetoêl men acljti Oatirt De tegEntöriojöiflÉe toefianöt
üanfaccïten/ met Been tebcn iiieuiue onöerufiöeöen
' bp Denemarcken bt&ooïöett te toojöeti otseeljat/ eftöé
Bat öet getnlint^
te becmoeDen toa^/ Dat Sweden
tegbeii^ een woordt fojmeiijcft aen Dien iftoninc® se^
gojen
/ (laö tMVn <0ü?togö tegen fjjne,!S5ajéfteot
enDe öaerföo. .ïlïog. enDe alle Dc<i5irailteeröcn/ D4ë
DefelbÉ met
Detietöarcken göcmcenöabBm/ fouDe
toiHen mengljen / eniie: Dat eecDec te ijecmoeDett
toa^/ Dat ben Jteec iiijoc-CanceHet / aen De üeec
Ysbrancs bc Néutraliteyc aen Vranckfijclci ten àrtls
fien ban Denemarcken belooft/ gljcDui^enDe Dett
Böcfjeeïen
Engel fcheü <©o?iogïj/ nietï)abtluiHen be^
hentflaen/
upt eonfiberatten boojEngelinat, enbe
om te e!ubecen b'iilatie/ ban bat be
Neutralitcyt in De
fdbe
eftendue βΐ^ Die / ten aenficn ban Denemarckeö
toa^ belooft/ oen Ijaec io. .}!©og. niet getocpgect feoft

- ?[^etpbingenbanbegrflooteii©?eebemetbe^tabt
isjtmtn Bremens toarten Daer aengenaem ggetoeefl/ enbe
ia >. toiecDt bertcoutot tat b'J^eec <0?aEbe ban Sintzen-
ttìiTecn· befelbetorgensibcn Keyfer niet anber^ impjo^
Binaem. bffcbe/ al^ om bat öet betameiijeft ftofï geaeöt too?Den
te 3ijn / Dat ftet Hooft ban't35uptfcl)e fitjcïi niet
ftljcfn beljatflljlijeh te Ijebben in een Conventie, in be
tolcUe bc gecetljtigljrpt ban een ban De HcDcnban
'tfelbe ftonbe geftpt toojben ecin'grcmaeten te toefen
gïjeftrencht / maec bp albien hupten alle bettoael)^
tingen / men bare upt ocealie foubc toilien nemen
om be atngegane ©jebe te fiibüfctcren / footoiecbt
nlDaec genegcntftrpt grtootit/ om rpjibelijcft be Jjanbt
baec aen te l)OnbEn/ Dat DiebefienDigl) bicbe.
i^ounnt- ö'üieeï Colbert ffpbe aen b'lleet: ban Beuningen,
fttneri" o?b?e Qöcftelt te Ijebbentot De ontffaginge enbe tot ben

totit-
ini'en;}
ontfra-

Btn

©eïi-

ie

WeciH / "teSeihf^atcatKn foubeniuetöett:/ tnbpr^
ïjem^ D'iiecc Ceibértte gemoet göcbpft*/ batmen
iiöiöalbafcboojgSêïritBaxiincliaDtgbefteJt/ Dat iig
icòtìfifcatien ban g>ci)tpïn/ Die trgrn^ baeri|o..ilàog,
beijei (φ Engelandt fouben baettn /. in bat i^tjtb imti
tflijiS foube 5ün ; «CnDebatmenfeecbetttatljte/ Dat
öe Franfche «©nbccbacnrn in btn Mmt ban jjafc
lOog. cecipioqueiötft alle meeft e);a(te gufiitie
ïtóbkt-boetcn/ tnDe oö' Dat fouDe mogim blncften/
böè feet aen btfdbe mi^ljaegljDe at tet gljeene Dat tee

■töhtKjtictoiftütseiaeecöt/ bat fijne »aj£jitpto;ìbìe

öaöt gegeben atn «en batvfiirte Maiftrepdcs Reque*
iftéfe om Etn repfc'te Doen in alle See:^l)abEnen / cnbc
rntttfclbeoptenemen aïïe be hlacftten bie otiet etnie
gge «iSxcefTen'fouben mogben toetbengebaen/ tnbe
teggen De geene Dicfiefflbe brgaenfiabben/ te info?»
meceti. f ·\

ö^HeetGeue, taieicte wbett onttent drie ^acrm

toegen ben ^oningb ban Denemarcken aen Dat igof
Öab gecflibeect/ tjeefttebiectijbt fijn bemiffie beitos
men/ cnbc futcebeerDe inDcffelfiSplaetfeD'ïleeePet·
kum,iDeïtïteboo?befenbe cefibentie ban.Denemarc-
ken aen 't Üof ban Engelandt babt beiileebt.
^«iBcnabbij^uptBiuHel, bat ban Vranckrijck ccn
tentarijf ΙΠ Engelandtfouöe jijn grbacn tot feparate
Vreede-handelingh, tuag aen benï|eec ban Beunin-
gen gcfonben / om'tfeibe te gl)eb?upcftcn tot jijn
naetricijtinge. ©e fêeec d'Eftrades IjaDbet ooch Qiv
fonbenaenbeK^erc be Lionne; Die Dact om oorlt oc^^
cafie nam met De igeec ban Beuningen baerobeete
fpjeecften/ al^ obec een becigbt/ bat niet alletnüal^
maecoocftabfntbtoa^/ enbe bat öp oojbcclbc/ bat
nictDcalDetminfle ongecuflljept aen baet
ftonüe geben/ becfeetfterenDe ijem fijn «SD. met feec
fwaere eeden. Dat niet^ omecent De Vreede·handel
pafleerDeal^'tgbeen Doo? De ü^ecc d'Eftrades albaec
toiectgecomnmnieeett/ enDe Dat Den föoninglj/ bie
om aen De ?lllliancic metljaecfêo. JUSog. tebolbocn/
inben <©o?logl) toa^ getcebcn / niet tegcn^ ben teneur
banbe^iiianeie upt befelbe foubc feljepben. J^p bonbt
geen ooTfaeth om aenbe toaerbept ban befe afleve.
rantie te ttoijffelcn / maec toel om te gelooben/ bat De
«Êngelfcbe befe aenfoecRenbe / bpalDicnfebaccbjaei;
gbefebiet/ begeerlijcft fouDen aengcnomen bcW^en/
enDe Die niet fouDcn bebben laten elimineten.

^eüeecBeikforstoa^ ^cDett ecnigbe Dagen ban
Brefttctuggcgcftoomcn/ enDe rnppo?teccbe bat bet
geentotDe<S(iuipagic fpecteecbe / ttgcn^ bet totlto=
menbebDo?-26aec/ fcecbebartigbttoictt. 59eieeren
IBinifier^ enDe De (©fficieten bauDe ^Dmiralitipt fcps
ben bat Den üoningb tegen^ Dat fapfoen feitigh ^cl)e=
pin / cnbc baet onbcc vijf en veertigh fcEE filoecïte/
beminlie ban obec De veertigh flucften in'tbaec-toas
ttrfouDen bebben; «©e ï^eec Martel, toelefie al0
^cbout bp l^aebt bat giaec op De ©loot bab gebient/
enbe be itecela Roche, todcfte jongbfï in Engelandt
gehangen toa^ gctoce|i/ bepDe ^ee-<©ffitifren ban
feec beftenDc balene/ jlonDenop baec bectceeS naec
Hoilandt, om De Cquipage ban be^ iltouingb^ βΦ^'
pen alDaec te bebojDeten/ enDe om obec Defeibe in
geetecommanDecen. f

Stlbaec toaren 25?ieben ban becfebe date, upt Uffi-
bon,tueltftc niet obec een quamen met De g^ebten
ban een apparente Vreede, tuflcben Dat S0c&enbe
ben&oningbbanSpangien, toelclt men ban Madrid
bab gebabt/ enbe in tegenbeel DeDen gelooben Dat
figb De faeelten baec febicbten tot continuatie ban
•aojlogb.

^n 't laefl ban ®ecembec toa^ tfjbingb tot Panjs
upt Liibona, Dat albacc upt Brafij 1 tocl acngtBomen
toa^De^o?tugeefcöe Sloot ban Fernambuque, in
getalle ban vieren dertigh Seplen / mebeb?engcnbe
vyftien duyfent flifien ^npcfiec/ enbC dertigh duyfent
Arobes Tabackjbie men albaec tot Liflebon boo? 090
tot booge ©jijfen te fullen betfiopen j 30e ©loot ban
Rio de lanairo en toa^baec nocb niet bp/ maec teitecc
bectoacbt.

33cboojfcb?ebeeectie®ioote't gTepIgaenbe ban
Fernambuque babt (n September »WO?Ie0fn alöaec

®tw

ΡΚϋίΙΙι;

;ίΐ)ΐιι.
lactiijt.
ίιϋβιιοιΐ
t)lll|

IPaaoiÌi·
tijih 8«·
("Ijiec·
tctct,

fon?·


-ocr page 975-

nepen tJoo? «©aet^enbeeelaetenbe Franfche-Ooft-
Indifche ®Ioot bjiüen naec Madagafcar, t* eenemael
' üecbatien beneben boinù^ enOe Qeb;ecB t)ebbenbe ban
alle ùingticn fiie atbaec qualfjcft boacen te binben tot
bu^l / enbemet beei ti)t betlie^) baec toa^ alcee·
öc öeel boIcR op bie ©loot oeflo?ben/ cnbc acooce on»
ecnigljeptonbec be ï^oofben / fp toa^ nocf) gecompo»
feert ban «Jertigh feplen / maec feec fmach ban boicft
cube ban gclc/om bibje^ albaec in te goopcn3<!Bnbe be
Öjint ommc te gaén naec be Cabo de bonne Eiperan-
ce toa^ öaec t'eenemael contcacie / foo bat alk^ ten
Defiengcndmcnieenfeec langftönpCigöe repfcfoube
IjebDen / om DeCaep te Bonnen paffecen cnbe Mada-
gafcar arme fofcBcn.

b'i^ecc.limbalTabeui: Giuftiniani ijetfc b'
Daifabeuc Boreel ben acht en cwintighften ©eccmbec
toegOefonbenfiin Republijcx bcflooten Djlebenaén
Ijaec IQog: biaec bp l)em beebt becfeccftecen bat
toegefiaen toiert bp be J^eec Dofie enbe ben iSaebt be
bjpe paflage öao? ben ^taet enbe be ^tabt ban Ve-
nctien ban be .ïSiberlantfe Laeckenen enbe Manu-
fadture, paffecenDe ban baec naec Smimaenbe anbe*
ce plaetfen ban Levant; ^oobatalle^opfiaec i^o:
iBogtbecfoecft enbe aengöepjefenteecbe conbitien
toege(laen b»^.

.§iettegenfiaenbeöegBeceiteceecbe becfilacingöe
acn oen ì|eec ban Beuningen glicbaen ban bat be^
ütonincj; intentie toa^/ be Laeckenen enbe anbece
manufactucen in ben ^taet ban fjaec Ho: Mog: ge·
fabiiceect / onbecliinbect in fipn iStjc&te laten hOf
men/enbe te laten becDanbelen becfcfiepbe fluchen
itoKanbtfcge Eaechenen in be naefie gcenfenban
be^paenfcge Bebeclanben opgegouben / mit^ bie
ban be Douane toc Perenne, Sedan, enbe elOeC^
bcben toeten bat fp befelbeniet mocl)ten laten paf^
feccn : tjeeft ecDtec baec obec met be l|eec be Lionne
en b* 0eec Colbert gefpioocRen/ enbe becbolgen^
bpfcö?ifteIi)cfiememocieacnbcn iüonincR becfocöt
bac bie onbehoorlijcke obftaculen, bao? aenfcöiöbingi
aenallebe S-iebenban Duaneopbe paffage banbe
fObebanbe Spaenfcbe j^ebeclanben moeiten b)eg=
genomen luojben/ enDaec J^o: Mag: onbecbanen
ijacen fianbel bjp gelaten ; b' J|eec Colbert fleeft
aengenomen bit ft|n becfoecR bp ben Hüoninclt te
becbojbccen; 'tbia^ te bectoacdten bat bel^eecen
bie inbe fabrycke ban be jpcanfcDe ïaecfienen biaCén
geintecefleect / op niente^ baec tegen^ foubetBoe=
len/ betotjie fptecoccafieban't inkomen ban eenf·
ge toepnige Hollantfche Laeckenen, obec eenige Ba=
genmetbenanbecenin becfpjeeclt iuaccn getoeefl/
om cemon^cantie baec obec aen ben Stonine^ te
boen ; maec fioopte bat fp geen gefiooifouDen bin-
ben / enbe bac öe cefolutie in Engelant bp retorfie ge.
nomen tegen't in&iengen ban be jfcanfcge toaecen
in bat BgcR / enbe belibecatie in anbece Staten aen^
gefielt/ ominbecgt)e(t)cÏte maniec tegen^te gaen
be nientoigöeben en öactDeben bie be felbe in
't
bebitecen ban fjaec manufaauren albaec bagelfjcp
bejegenben/ eenig(| falutaice nabebenchen foube bec'
oojfaecften ; SSmmec^ öem toiect ban feec goebe
lant gefegt / bat aen eenigOe aiupben bie onlangt)^
)aec tot
Bet aenflellen ban nieutoe Hancwercken
η bat i9i|ch (jabbcu aengeboben / onbec bebingg ban
betmen{)ctdebitban be fetbe/ boannecbiein tcain
foube fgn/boo|'tbecbobt ban bjeembe manufactu»
een ban befclbe foo?te foube toillen facilitecen / tot
Eintbjoojt
iaaé gegeben/ bat ben IKoninctt getbec:>
focfite becbobt niet gecaben boft binben.

<©p be gecucgten bie geloopen gebben ban nieubie
tof cbinge ban ttcijg^-bolcft in bat Ö0cft / toa^ nocft
niet becbec becbolggt/al^batben IftoningtibéVier
Compagnien ban ftjn Gardede Corps, toelcftetot
noci) toe ban hondercpeecben pbec toacen getoeefl/
tot op twee hondert [jabt becgcoot ; toaec mebe ban
bei<Ecouppe^/ bie men noemt deiamaifondu Rdy
vier en twintigh hondert peecben en fes duyfent boet=
finecijten/ alle uptgelefen mannen effectibe ffettit
toacen; bebecbece^coupen ban bat i9dcRfouben
bfilaen in omtcent twae f hondert Compognien (t

iM

Sollant·
liDtla
tin.

Öiccentegen^toiecbcngefeptinfeec elïenbigcn fiaet "β",' "
te toefen/ enbe te becloopen; tot een p;rube ban ·ι»(σαΓ»
'ttoelcftebienen ban bat acht-en-twintigh öuptec^
upt een banbe outde^^uptfcljeBegimenten/albaec
boo? toepmgö bagen tot Sint Germain obecgeftomen/ ίφ jsi*
öaec bienfl aen Den StonincB aengeboben Ijabben/ fttiens
toelche aen pebec banbe felbe drie ©iflolietten öabbe
boenbeceecen/ enbe tiaec olie in een banbe Compa·
gnien fijn Guarda de Corps boen encoileccn.

25upten be^eecen Manel enbe la Roche,fijn nogB
festcbaccn€apitcpnengenomineect/ om be ^ct}e·
pen bati (i^ojlogg toeicbe ben jütoninch tjabt mben
ibtaec ban 0aec ilo: jiiog: te cecommanbecen /
enbcflonben be felbe op öaec bectcecht bectoaect^j
©ei^eec Colbert öeeft upt ben naem ban fflntta»
ninch feec ecnffiaö begeect / bat aen öaec jHàog.
fecieufelijch toilbe cecommanbecen/bat op 't becfoecii
'ttoélcfi ben ì|eecd'Eftradesinbeng>taet toa^ boene
be/ om met eenigögefcöut tot monture banbe boo;<
fcöjebe^cöepengeaccommobeectte too?ben/ faba»
cabelijcH mocöt toecben gebifponeect. i^em toiect
flaebigö geconf[cmeect ban Dat ben iftoninch in
't boo? giaec feftigh ^cöepen ban ©ojlogö in 't baec-
toatec foube öebben. «@m be manningöe tot befelbe
te betec te bekomen foube mtecbiette gebaen toojbeit
aenbeTerraneuf-vaeiders om See te nemen / booj
bat fp aenfdne JBajeftept obecgebaen öabben be
H^atcoofenbie opbe^cgepen ban<@02lagj[| foubeti

noobicD 3Ì}"·

SHIbaec liepen fleccfee gecucBten ban een fectete
cepfebanben ^eec JlSacqui^ ban Bellefbnds/ of foa
anbece fepben banben Heec Ruvigny,naec Engelant,
maecbeeecfiei^ tatS3^fi getoeefl / enbe be anbece
nopt ban Parijs bectcocften / en men bleef aen b'i^eec
ban Beuningenbecfeeckecenban battec niet bemin»
fiegebacöten toacen getoeefl om pemant ban baec j
na dingelant tefepnben ; ^e$eec,ban SintAlbans
toiect ban baec aen 'ti^of banbe €oninginne.)!@oebet;
tot Parijs bectoacöt.

't<©eenooclt albaec feec fieccft gefept/ enbe / foe
becnam / inben jbtabt obecgefcötebe toa^ ban
bp ben iïoningö gegeben tot öet inboopen ban beete
actiHecpe Ipeecben / bebont ooch boo; alnocg niet
toaec te fijn/ mare Dat b'opinie bie beel öabben ban
batbe3^;eebemet<Sngelant toel metten eecflenge*
flooten/ enbe eeclangö toel boo; een anbecen Φομ
logötelanbegebolcöt mocötetoo;ben appacent oo;>
faecft gaben tot befe enbe Diergelgehe uptflcopfcien,

<Sen Traftaet, bp 't toelcft betoeect toiect/ bat ben
^oninclPibanJSianchcilcb upt goofbe ban ben t!o«i
ninginnefiin ©emael/ mit^
tiet afffecben ban ben
laeflen Koninch ban Spagien op be lanben ban Bra-
bant enbe Henegouwen öabt te pjetenbecen / toiect
inbe jpcanfcDe tale geflelt/ enbe in
'c Latijn obecgefet/
om boo; ben biucb gemeen gemaecRt te too;ben.

b'$eec9Smba(fabeuc ban Venetien aen bat @of
gabt befe toeetfi boo} een eci^e^ töbinge be&omen
ban bat ben (Sjooten Siflec/ een feec confïbecable
macötflcöfbolcft ban Napoli de Romanie in Can-
dienöabtobecgeb;acöt/ enbebatgpin^ecfoon (ΐφ
in bat Cplant bebont in (laet om met vijftich duyfent
mannen be ^teben enbe Paetfen banbe^^enetia·
nenaentetafïen. ^e gebacöte l^eec ^Jmbaffabeuc
öabt o^^e om 't ebibent gebaec in
't toelcR öicc booj
be €ö?ificn fafien in Candien toacen gebjacötaen
bien Konjncft te cemonfïcecen/ enbe piompte abfi»
flentfebanbdcft en geit te becfoechen/ om 'tfelbi
eftetoeeceii) dB^lijcRe lafl toa^ oocH aenbe ^med
tiaenfcfie j©infflec^ aen't^f ban Spangien enb«
Hdl 4- «κηΒίί

en O O R L O GH. vsSes-en-^eerttghfleB§eck 959

boet enbe omtrent drie hondert (i^ottittdsttfeüi
öen peDec ban vij ftigh Boppen ; Die met eiacte wefttijt —i.
op De inonflecingc en alIecöanDe raeefle f jcacte D?D?e
omtcentbe militaire Difciplfne met aocDeatVlicat·^
feet compleet ocDouDcn / enöe inbe 3©apenen acoef» · «j
frnttoiecDenj ©ePaeyebonbeöuptec^ toiert oocS
3f öect eenigen tijt met c wee fiupbet^ ÖacpsS becljooet/
tnöeaenöe ©oet-hnecftten ecnifllj mcccDec acnoot
benurenfiliaaI^boo|ìicfcnaeacco?i)eect. ·· .

©eïtcöflptroupen inöc Spatniche jfSeDecïantjeni

'li

«


-ocr page 976-

9^0 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. ambe ©ooben ban Italien tntie flDer^ sfiefontiEn.
gn Spangien öonöt ftgijbe StepffCtnne fn't&eöw
ban Wt ^afcnocötot Madrid, altoaecÈentweeen
twintighften Da'boojlcbc USacnt ìbìecM gecelebjeett
bedSeboojte-baggbanbeltoninginne; bie baec obet
naet s&rtooonte flcliefDe t'ontfangen bccomplimens
tinban<i5fïucii-töen|ïnaen. «enbefieeft be Ba-
ron de Reede van Renfwoude, HlmbaffabeuC ban
bcfenètactbartotntcent be bcflooiIijciteConBcatu=
ïatie έρ igoosjli-seÖac&tcH^arenept/ al^inebe ben
föetre «oningj enbe iìtepfetinne/ Booft boo? fiooft
afaricfllit/ bebinbenbefiaöalïe drie te famen; jtjn»
Deboo; Dien bngt) luebec be Iticpne iSoubi gire te
i^oofaengenomen getoeefi : <!£nbe op benvyfen cwin-
tighiten baec aenboigenbeijecftmebe be eetegeljabt
ban ggelgcHe Compliment 3^ifice biaec te nemen/
obEC ö£t geluclt toenfcljtn ban een b?olijcfte Kerfdagh,
jijnbe bocnbeüioningljenfbn ^ppattementaUccn/
tüifn^accbiBljepbtcnbegoebebifpofitie in gefontljept
niet bjewgljbe ban bit fêof meec enbc meecgfiefpeuct
toiecDt.

ban alle hanten met gcooteafTeucantieöabttoeeten
te abbifecen/ amgaenDe be appacentie ban een?Sc=
cooittiifltöenöieificaon enbe Portugaei, foo begon
men tegentooojbigl) albaec te ïgoof baec omtcent oocft
gcootepicfnmptitnte fo?mecen.

5Pfn#eec JUSacqui^ be Caftel Rodrigo ïjeeft boo?
Den ï^ccc öcfibrnt Sasborgh ben vijfden gamiacij
nocDmael^ becMaect / göenoegöfaem beefeecfeect te
5ÖU/ batfanjliaajeflept ban Groot Brittsnnien niet
ongbenegen en toa^ benbloebigen<@ojlog!)booj een
goeben ®?eebe met baec IBog. te cnnbigen ; enbe
bp albien t)et baec o-
Mog. niocI)te ggclieben eeniglj
bequaem perfoon becbjaect^ tefenben/ altoa^ Ijet
maec fonbec eenige publique Cj^acactec / op bat alle^
tefeccetec mocöte gljeljanbelt tDo?ben / fecc goei
De goope gabbe bat een e^nitabelaccommobement
«ptgebonbenfonbeïtonnenbjojben, |®et bpboegin=
oe bat ftp öefjbent haec öo.3Il&og.b?pelöc&raocijte
betfeechecen/ batlftjn (^jccellentie neben^ anbéte
©jeebe-liebenbej^eecenbaec toe alle^ fonben contcii
buecen'tgeen bebenc&eltjcltenbe inbecfdbecbecmo^
Benfoubejijn.

3&en fes en twintighften jFebjuactj i^ seïjoojbt Set
iit-mefi capponi ban be fêeecen ban RaefveltjCrommom mbe
Amerongenhaeci|^o.j©og. ©ebeputecbcn / acbtec»
bolgcn^ bec felbec èefolutie ban ben vier en twrintigh-
Aen befe^/ met enbe nebenp eenige )|eecen(8ecom:
niittercben npt bm Raedt van Staece , in confe»
centie getorefl snnbe obec 'tfubjeet betbatlnfeecite=
te ampie ^ebuctte bp befelbe ]|eecen ^ecommitteec::
ben jonoöll gÖcïDtefl sijnöe tot 41^Sae|lcίφt ingefïelt/
fjoubenbetotbolboeninggeban gaecJIo· l^og.iSefo:
iutle ban ben fevenden JBep leflleben/ infojraatie
raecïtenbe be beugpeltjcbtjepbtban be gfiebaene j^c
gotiatie/ tot lafic ban be drie Landen ban Over-
Mafe, b>eebecmbeboojnoembe iSefolutie ggemen^
tioiieect/ enbefpeeialijcft ofb'oflbe enbe nieutoe plac=
caten baec inne toaecen geobfecbeect/ enbebptoien
be .Ï^egotianten / bie bebonben motgten tuecben
Dnbegoojlijchgefcgicbttejijn/ gelafi fouben moeten
toei-ben: il^aecop gebelibeceett/ ooch gelet stjnbe/
bat ban'tonbecfoeclt met gemeen concect/ ingebot
ge ban be pjxliniinaicen/ enbe in confb^mitc ban
taccila. .ÏilSog, itefolutie
te boen/ i^een b2i(cgt:=
bacc effect tot noti) toe ina^ becnomen / of
oocr nae
oppacentie fiont te bfCbjacBten/ enbe batd'inceref-
jfen, gicc nae gementioneect/ omgeflagen ta)ojben:>
be obec get gemeene 3lanbt ban V^ckenborghinbi::
jfiinctelijift toeggelïaen foube moeten toojben / bat
ban b'anbac spbe d'intereflen ban selijcRen ggete:·
pactieect foube taojben/ ofte anbetflnt^ obec bepac»
tane ban befen ^taet alleen omgeflagen biecbenbe/
b'^ngefetenen banbienooclt alleen fonben b^aggen
'tgeenebp'tgegeele Sianbtin 'tgemeen gelofi foube
moeten toecbeii; ^^ goebt ggebonbenenbecfïaen/
bat een afbeplinge bec ggemeene laflen met bie ban
be 3pbe ban, ben Stoninpg banSpangieoggemaecht

itipatn·
icS·)»-
«to-

foube toecben / om alfoo be Sececege bp pbec btc 1666

^oubecepnengebaente ftonnentoecben/ enbeapact^-__.'

gepiofiteert'tageenebaecna boo? beffelfi^ biligtntif/
bebonben foube tuecbcn onbeuggbeliicft/ of niet ab»
mijTibel te jfjn/ of anbecjint^ get boojlebene ggc>=
acqniefceect/ enbetegen^ get toehomenbe goebeoi·
biegefielttetoecben/ enbe alfuItB^ al get geene nae
quaebemefnageenbebicectietoa^fmaecittnbe foo op
be boo;gaenbe autgocitept enbe poffeffie bec ^taeten
tot get boen ban negotiatien/ betalingen/ b^nin<

ften/ enbe flnpten ban Kieecbeningen/ al^ op b'in>
ucie enbe confnfie ban be mateciale enbe contcn:
tieufe tijben / baec be googe f^actpen cecteecenbe
cenombe poffcffie bec boo?fcg?ebe 3tanben teggen^
benanbecenquorismodo te confecbecen/ enbe t'ac^
dUicecentefpectibeafTsefcgjeben enbe setcanfmittccct
te boecben/ fnllenbe tot bien epnbe get ©joject ban
afbeplingge bp toebec-jgDt^ ^taeten gijeaccefieett
boo; b'opggemelte gaec Jp^og. Oebepuceecben
ggecommuniceect toecben aen bcifeec^mbalfatiius
öan Spangien , enbe ban gem getCacgttebecflaen/
of men ban be ^pbe ban Spangien get boojnoembc
5Ploject foube ftonnengonbenbooioecatificeect/ gïje»
tijchfuich^al^banban be fpbe ban gaec {|o. jnaag,
mebe gebaenfoube toecben: S^oojbegoubelijch/ bat
be^paenfEgeïiibbecfcgap fouDe gebben tebetopfen/
bat be vier en twintigh duyfent , twee hondcrt diie
en dertigb (Sulbeningaeccolomme gebjaggt/ toa-
cen ce-eeleenbeeffectibeantecieufefcgulben/ aen get
(Ccactaetban be pixltminaicen/ ofte ban ben fes en
twintighften 5&ccembec / fefthien honderc een en
feftigh, na cate enbe pjopojtie ban taielcft bebjtj^/
C in ca^ baec aen Quame t'ontbjeeefeen) get ^paenfcg
bificict gegouben fouöe bipbente bjagenenbetecons
tcibneceninbefec-jDbt^Colomme ban hondert twee
en feftigh di^fentj vier hondert vyf en't feventigh
<6ulben^. (t^betolectgaeci^o.maa.iSefolutieban
ben thienden ^ecembec feftien hondert een en feftig>

nopenbegetemplopenbebiflcibutie ban ben omflaS)

ban negenen dertigh duyfenti acht hondert fes en
twintigh ^ulben/ aenbenHanbebanValckenborg
geaecojbeectgegoubenboojbolbaen/ be^bat beeif
duyfent<©ulben^/ of bjatmeec/ baec ban gebibec"
teect sönbe/ tot betalingg ban intereflcn bjebecom
fonben toecben gecemplaceect/ met ben opgef bec
^ucrgeantie op gelijcKe elf duyfent dSuIbenp/ ofte
baec omtcent becieent bp ben gemeenen omflagg ban
ben achtften ^eptcmbec tot ultima ^ecembec feftien
hondert een en feftigh gebo^gt/ Olbc onbeC be Scbat-
heflFcrsbecufïcnbej toelcfte ^uctgeancie op get te
bennen gebenbanben J|eec Richard becieent jijnDe/
toebecom op'tnaebec te gennen geben banben fel=
ben/ mit^befen afTjebaentoiecben/ mit^ bat befet
be elf duyfent ;φη ben^ ten epnbe boojfcg;ebefouDen
taecben betaelt/ met obecbiengin^ banfufficant
blgcft/ bat bie niet eibers en toaecen gebibecteect ge^
hjojben; €nbe toiecben be ^taeten banben 3Eanbe
ban Vaickenborghgeautgocifeect/ omme baec obec
tc mogen omflaen een ^omme ban fes en twintigh
duyfent, fes hondert acht en dertigh <Ì5uIben fefthien
fiupb. drie penningen/ in gaec üo. Jtgog. lüefohitie
«Sommiffociael becbat/ enbe fuIcB^ tot quitingge baii
becbec becloopen intereffen, jebect ben ^aece fefthien
hondert een en feftig, tot feftien hondert vyf en feftig»
in f eb.P)ecfcgeenen/aI^ ootl^ nocg be fomme ban acht
duyfent een honden en achthien ^ulben^/ tot ^Vtff
tingge ban'tbolgenbe gjaec intereft in befe loopen»
be Maent jpeb?uacD te becf^pnen/ al^^nbeban
geen anbec natupcal^ be boo;gaenbe; 4SnDe foube
baec mebe'tatanbt cu een effen öobehi/ ten ce»
fpecte ban be interiien ggefleibt i^nbe/ boo?taen
bupten becloop gegouben ixiecben -, banïoat aengincli
get raerïir potnc/ cagenbe ηοφ beete fcgulbenen bage*
I^fe ^flen/ ban boegen befen &taet baec bàn ge sf'
gibeect/enmontecenbe (naecaftcedSbanfesen twin-
tigh duyfent fes hondert acht en dertigh 43ulb. feftien
flupbet^ aen bectoopen intereflèn m be twee erede
i^ofien ^aec ggebiacgt/ enbeapactaf^boocenom
telteen) tee fommi ban drie ca twintigh duyfent m

affht


-ocr page 977-

eil OOR LOGH. 't Ses-én-veertighfls ^ecL 961

acht gulden fefthien ftuyvers drie penningen nlftan··

__.' öÉC^eiuontineEtöcal^cen atna^ ban Commiffifn/

Jiacatitn/ Uectccinfleny tnDe beccecinaen / ijS bfc:
(iaën Dat alle befdbe^ofien genoEnit/ enöe bp fpe»
cificatie obECBfOEbEn ftjii boigen^ öaec fêa. ilojj.
iieal^nifttt^^^^ffn^iaEtE fefthien honderc drie-en-
feftightecfoinmebandrie-en-twintigh duyfenc acht
gulden fefthien ftuy vers drie penningen,
bp pjobifïc/

enQeonbccminDctt'Ceieatneii (enpjiitcfpaten gcbali>
Deert enDc otngcfïagen fouDen toecDen/ enDeöat t>e
3^0ine(iiqUC lafien bailDC
 fefthien Wondert

vier-en-feftigh eilDc fefthien hojidert vijf-en-feftigh

onbetaelt fouDen blijbeii fiaeti? tee tf)t enbe toijle»
toe
/bp De Staten banben boojfs ïanDe een pectinen=
te fpccificatie Oaec ober gemaecfit / en aen öaec i^o.
jBog. obergclebect / oocft Decfelbcc naecbece
D?D?e
ban omflaQlj btentiialben berUcegen foube fijn ;
Dec^ Decfiaen Dat alijoetDel ten fpoeDigiiften be
boo?fcl
)?ebEDmfIagenfbuDen btencn in'ttoeccft göe·
fielt tc ìDccDen / om ( foo ban bjegen befe Staten ge-
Qliegeect
toojt) be half winners of geüjupehec^ boo?
öaec becttccftofbecfiecfbaec aen fcftulDioftte raaec=
{ten / nocI)tan|j ten refpecte banbe
gtoDtI)ept bec
^ommefulcjcopteebel^cfìe enbe foobane tetmtjnen
flcfeljiebenfoubeal^bemeelleconimobitepi bec 3in=
oefetenen foube itonnen ItjDen / enbe met b'obfecban»
tie banben teneuc ban 't Reglement bp t)aec
^og. ge- emaneert foube obec een fiomen / enbe fpe»
cialijcft foube ben
Intereftbec Ccebitenren omgefla=
gen enbe botbaen tnecben boo? b'aifoo genoembe
Krytcnde^cöulben/ geltjcB oocii tot onlafiing be
^omme banbe baa?fct)?ebe€apitaelen/ ofte in ca^
toane^amtnatieljetgeene na befelbebebonben foube
toojben bp b' ^ngefetenen banbe boojfeftjebf <iSuac=
tieten te fullen moeten geb;agen toecben / op langt)'
fame enbe lijbelöcite (itetragnen omgeflagen foube
feaecben/ balgen^ be precautie baec ban bp tjaec
JREiog. àeglement banben ^aece
fefthien honderc
drie-en-feftigh
gebjupcftt ; ©an betmif^ De vacatiën
der Officieren,
enbe bebienten een ej^effibe^omme
quamentebeloopen/ enbe bat oocft becfeïjeptte on·
nobige
Traftamenten, enbe anbece ongelben ofte on»
fiolien tot lafie ban Ijet boo?fcö?ebe ïnnt toietben ge^
Ijjacjjt / i^ goetgebonben enbe ber (iaën / bat Öae»;
obec bp opgemelbe i^eeren ©ecommitteecbert foube
lïJctbcngctefumeectfcecBec
Reglement enbe ^taet
ban ® ractamenten / boo? b' ©fficieren en anbece be»
Öienben in be boojfcÓ?ebc 3lanben / inben Saere
fcl-
thicn honden drie-cn-feffigh
bdO? be DaeC 1|0. l©og.
«©ebeputeccben /getoeefi fönbe
tot Aken enbe Mae-
ftright,
cefpectibe aen fjaec J^· JlSog. obergefonben/
bienenbetot boojfiomingD enbebecmijbinge ban alle
berbere eicceffen ban
onkoften en lafien bp ?5eclata'
tien ofte anberfint^ te boojberenjJBgber^ i^ berfiaen
fen epnbe bat be Itanbcn ban
Dalemen 's Hertogen-
latie 't eenemael mebe banbe lafien enDe fcljulben ges
fupbert en gecebbet mocgten biecben / bat boö| be be>
bienDenbc^boojfseenebecbeelingi bec boo|f3€api=
talen en frljulben met Die ban be ^aenfctje fgbe
Qefielr foube bietben / onbec abbeu banbepbetfooge
©artpen be^ Hanb^ ban
Daelhem, ciibi böó? bej[)du=
ïien^ De ïtecercljc in boegen al^ boren bp pbecbëcfel·
ijcrin'tfHneteboen/ fullenbe bp p?obifjetot bfetbai
ban Ijet èlot be^ ontbangeci aeecfteningen / (Ccac-
tementen / eppofita/ enbe anbece fcöuïben een om»
flagljtuecbengebaen ban
twaelf duyfent Gulden in
minberinge banben ^taet bec ^cguiben/ gaecüo.
IBog.opbecfelberaenfcg^tibeni^bp be ;&taten ban>
Den boo^noembe ÜLanbe ban
Daelhem ben twintigh-
itcn
<©ctObcr fefthien honderc vijf-en-feftigS töÉ QC'

fonbenenbebpbefelbe ^ten gfiearceflem/ mon.
terenbe ter fomme ban
vicr-en-twintigh duyfent acht
bondert
©uioeu^ en negeiitbien (lupbit^ / eftbi bat
met bemeefte menage enbe conimabitept bet àiige»
fetenen / enoe fpecialöcft met tìbfecBwntlf ban gace
iSlo. Jiaog. reglement j fonbe ten cefpetté ban
ben ïanöe ban
's Hertogénradé , bebjtjie in'tfelbr
geen oube belaflingen getoeefl tooren / al^ alleen ban
tweehond^rt vijftigh (©itìuen^ gen^/ enOe- Dite Den

becfocBten omjiagii ttiaec ett toa^ montècïnbe tee igéê·

fomme ban twee duyfent vijf bondert vijf-en-twin- __J

tigh ®ulben veerthien (iUpberjJ acht penningen, De
fcïbe fomme in coiifojmité öan 't abbt)^ be^ gljemel·
Den 0aeD^ ban ^tate/ obec 'tboojfctjiebe toerben
gbecepattieert. 5>ullenbe befe fjaec Üooglj iEoglj.
Befolutiegfjefonben toecbenaen becefpectibegjtaten
ban be
drie Landen van Over-Maze, om pebec iu Dtn
ijacen fjcD punctuelijcR enbe ejcactrlnch bate na te res
gulectn.

®an b'eenjijbigöept bec Spaenfcht in 'tccguacb
ban
Munfter meecmael gefpjooc&en^eh tweeden ^f J"'··
^acignocfimael^tecBecgabecinglj boojt gebjacfit t,t;6paS-
fijnbe/ b-e]cccfrenbieuptbei>pacnfct)e4acbeclanben
Γ»
tegen^befen^taet/ enbe be gingefeteuen ban Dien
bagelijcR^toierbengeplcegljt/ i^nabeliberatiegoeb
gebonöen te berfoecBen De 0eetcn ban
Braeckel,cnbe ;Stett.
anbece fiaec J^ooglj IBog. «©ebtputeerben tot De mi-
litaire faecRen / bat öaec €b. bacr obec el-nocft in
eernfiige termen aen ben ieec ^tmbaffabruc bon
spangien bjilbeu gaen Rlagcn enbe expoftuleren,
oocft bobcn enbe bcftalbcn uoojgaenbe b3accffl)ou=
tolngenbecfoecftena ^ norDccbjf^ enbe reparatie in
bcfen / enbe namcntlijcft mebe bat Ijaec ^oogö .IJSog^
öoojDefelbcbecfcecltertenbe geruft geflelt mocl)ten
toecben/ boo? een fctjjiftelijcftebetfcecfteringeenbc
berhlacinge ban ben
Marquis Caftel Rodrigo, bat in
DeJ^abeneubanOoftende, ofelbec^ ineuDe Doo?De
aianDen ban Den i|oogt)fI- gemelben ftoningb / egees
ne<ffingelfcl)e(fcoupen fouDen toerben in oftebooj
gelaten / onbec toatpjetejctbetfelbe oocft foube mo»
g{)en onbecnomen bjojben/ op bat fiaec $0. Ilgog.
toeten mocbtenbieecnaecfp in befen tjetemefure^
foubenöebben te nemen / enbe niet geneccffiteett en
bjcrbenopanbere'mibbelenbecbacftt tcjön: be^
mebe aen ben öefjbentSasburgh gefcfjjeben/bat öp
gelöcfte ©fficien mebe bp Den]|ecce JBSacnui^ beCa-
ftel Rodrigo foube hebben te boen / enbe fgn toebete
bacen aen öaec
©0. naog. obec feöjöben.

©en vijfden toiecbt b'teec aelibertt Sasbürgh m^ ή,
bec aen gefcöjeben / bat öp ben J^eec .matqui^ be t>ent
Caftel Rodrigo foube fiebben te gaen becfoecheu/bat
be felbe eenige CommifTarifen toilüc nominecen/aen
betaelcftegebiacfttenbe ge-ejc&ibiect foube mogöen
tao?ben be cefpectibe Itöfien ban be fcöabe enbe obec ^ ,h
λ
lafibpbe angefetenmbefec aianben geleben/ boo? at^e
be coobecpen enbeplonbecfngebp be genaembe
Mun- rnhiOir-
fterfcheBolfteccn/ upt ftet iCeicitoic ban ben ito»
ningöbanSpïngienop ben bobem ban bcfen S»taet
gfitpleeclit/ om be felbe ïöflen met be bcBao?liicfic
bcrificatienenbeöeuaööcIÖcRöeptbanDicn te bifïtes
ren / enbeepamineren/ oocft becbolgen^ op be bec»
goebinge enbe cepacatie bec tìoojfcjjcbe fcgabe/ bp
ben gemelDen J^eec
Marquis begooilijcfte ojbje ge»
fielt te Ujoiben.

©en achtften i^ noigmaeT^ boojt gBebjacijt fiei jie„e
cappojt ban be i^eecen ban
Raesveit,Cronimon enbe uan
Amerongen,
tjaceï^o. Ji©og. (ffiebcputertben/ beri »"·«»«»:
vierden befe^gebaen/ bouDenbé iii effect / bat öaec *
«Öb. in göebolge ban beCfelbec Sefülutie ban ben
fes.
en-twintighften f ebjuacij Icfltrebett / göêcefumeecÉ'
Öabben feecftec
Reglement enbe iètaet Bàn
meuten boo? be «i^fficieceit eiïbe anbece in be Eanben'
banOver
-Maze, in ben Saté fefthien hondertdrié-
en-feftigh
bao?bei|eecen öaec Ho. |@og. <éebcmie
teecben/ getoeefifgnbe tot
Aeckcn enbe Miaeftrichc'
cefpectibe / aen öaec ï^o.jlfêog. obec gêfonbcn/ bie®
nenbetot boo;ftominge/ enbe becmgbingé bari sàie'
becbece eiceffen ban hoften éribe iepen bp beclara*
tien / al^anberfint^te bojbeccn 5 ©ocft becbòlgéni^
nocljmaeli tee ©ecgabecinge ffc-fF&ffewt frecBece»
fiaet enbe fpccificatie ban affuicfte
ftaendp ende vafte
iCractementen / al^aen be gemelbc«0fficiccert nilJé'
bebienben ten fine Ql^ boocen/ fouben beöüorën toit'
^élepbt tnecben / na» bolgüeti&e geitifei>^
ceect^ !..


-ocr page 978-

9^0 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. Staet ende fpecificatie n/an deflaenJe ende^aite
__ Traktementen, die de hoogeOffkkren> eìtdean-
dere Bedienaers in'de drk Landen van Over-
Maï:e laerlijcks werden toegevoegbt, tot ver-
mydinge van fio veele groove ende exorbitan-
te Declaratien, ende vacatiën, verteeringe, ah
andere enkofien j als voor dejen tot Ιαββ vande j
voorfz. Landen ingebraght, ende by de felve \
gedragen z,ijn, alles achtervolgens ende in con-
formitévan
'i derde Artijckel, van de refieSii-
ve RegkiTienten dienthalven hier bevoorens den
vijfthienden OBober, in den Jaere fefthien
hondert drie en feftigh
by haer Ho. fJMog.
gearrefieert, ende in de veorfz. Landen gein-
troduceert.

Valckenburgh,

EErftclijck, aen u hooghc
Officieren in den Lande
van
Vakkenburgh tot fmee
in 'c getal > yeder een Traöe-
ment van
-vijfthien a fefihien
hondert GvAàtns
laerlijcks, fon-
der dat de felve daer en boven
fulien vermogen eenige Decla-
rntie tot laile van den Lande in
te brengen,'tzy van reys· keften ,
inde voorfchreveLauden jiec-
ken, Maeflricht ende daer on-
trent , als oock vacatiën, ver-
teeringen , dienften, als an-
derfmts, wat naem de felv'e dtock
fouden moghcn hebben, maer
haer ten eenemael, éndc ten
vollen vergenoegt moeten hou-
den» met't voorfz Tradtement
van
peflien hendert Guld.voorfz.

Ende dewyle den Luytenanc
Stadthouder ende Vooght
"Jo-
hanteflers,
boven fijn aenbe-
voolen ampt ende bedieninghe
daerinne hy fijn leven langh ge-
continueert fai werden, ghelijck
hy daerinne gecontinueert wert
mitsdefenj figh extraordinaris
ende fonderlingh heeft laeten
eebruycken, niet alleen in den
dienft van 't Landt van
Valcken-
hurgh
, maer felfs in de andere
ftt>ee Landen van Over-Maze,
foo werdt de felve advitam, ia
de voorfchreve qualiteyt van
Luytenant
Stadt-houder ende
Vooght,
toegcleyt laerlijcks een
TraÀement van
vyf hondert
Guldens, fonder dat fulcx by
fijn Succeflèurin eenige confe-
quentie getrocken , ofte ghc-
pratìifeert fai mogen werden,
mits dat hy
Fefiers voorfz by
continuatie ooclc gehouden fai
zijn, 'tvoorfchreve Landt in
alle occaGen met fijn goeden
rsedt ende hulpe by te ftaen,
ende te affifteren, fonder eeni-
ge reys-koften, vacatiën, dagh-
gelden, ofte verteeringen over
voorvallende faken in de voor-
fchreve Landen, l^ii^iBj
Mae-
Sïrichti ende daer ontrent vor-
der te mogen in brenghen, ofte
geniéten'.

Endé fai den Ontfangervan
't voorfz Landt, in plaetfevan
fijn
tanto van drie ten hondert,

5200 — O

foo — 'O —

over àsBancke», ende vier ten
hondert
over de Leenen, ghelijck
fulcks van allen ouden tyden
gebruyckelijck is geweeft, ende
men geoordeelt heeft, dat daer-
inne de meefte menage heeft
beftaen, een laerlijcks Traite-
ment van
tyeaelf hondert Gul-
dens, mits de
Schet-beurderen by
hem te verkiefen, t'fijnenlafte
houdende, ende fonder daer-
en-boven van eenig^ vacatieui
verteeringen, reys-koften, als
anders, te mogen declareren.

Ende op dat in toekomende
gemenagecrt ende afgefneden
mogen werden alle reys-koften,
vacatiën ende verteeringen,foo
als hier bevoorens door Gede-
puteerde t'elckens naer den Ha-
ge gefonden, gedaen, ende ge-
trocken zijn, fai het voornoem-
de Landt continueren haeren
Agent, Hendrick de la Haye j al-
hier in
's Gravenhaghe op een
laerlijcksTraftement van
vier
hondert dertigh
Guldens, fonder
dat de felve over eenighe Brief-
loonen , Copyen , depefches,
vacatiën, ofte andere onkoften
daer-en-boven verder fai mo-
gen declareren, maer hem met
het voorfz Traöemenc verge-
nought houden.

Den Griffier van 't Landt fai
ghetradteerc worden met een
Tradtement van
fes hondert
vyftigh
Guldens laerlijcks, op
foodanigeinftruftie als aireede
by de Staeten van
Vaïckenhvrgh
beraemt is, ofte hier naemaela
beraetnt fai werden, ende in al-
len gevalle mede Tonder eenige
Declaratie, tot lafte van den
voorfz Lande verder te mogen
in brengen, 'czy van Schrijf-
loon, Extraften, ofte Copyen
van Refolutien, als anders.

Den Leen-Boode als ordina-
rie, wert laerlijcks toegevoeght
fefiigh Guldens,

Voor fwee Bedienden van de
voornoemde ίτρεε hooge Offi-
cieren , laerlijcks yeder
dertigh
Guldens.

Den Ontfanger Generaci van
de
drie Landen van Over-Mazt.

Deffelfs Contrerolleur.

'sLandt6Doaor,iP/>/&«i ad
vitara.

Ende eyndelijckfalfohetge-
meene Landt , by defe tegen-
woordighe tijdt verobligeercis ,
foo voor
Servitien, Vtercnàs
Licht
op 't Cafteei van Vakken-
burgh,
laerlijcks te betalen tuf-
fchendeyfr endey^ww hondert
Guldens, ende daer en boven
noch de vacatiën van de com-
parerende
Jiidderfchap j ende
Gedeputeerden uytte Hooft-
bancken op de Staetfche Verga-
deringe voor 't geheele laer,be-
ha! ven dat't felve nochgeckar-
geerc is, met'tmaecken ende
onderhouden van de weghen
ovcTdenBeTghvanVaMezfiurg,
'Booden, Brief-loon als ande-
re 'daghelijckfe voorvallend®'

l66é.

liOO '

4.30 — Ò —

6jo — O —

60 —— O — 0

60 —— O — O

• O
O ■

lyo
100

Ilf O

'.ïï'fjsl ■

ff^feïiSl^

laileB


-ocr page 979-

1666.

1666, laflenmeer, endc dat dedeure
. Van de vordere Dedaratien in
te brengen > hier mede fai wer-
den geflooten, cnde alles afge-
fneden, werdt't gemelde Landt
toegeftaen voor alles iaerlijcks
emte flaen, een fomme van
vyfthien hondert Gulden».

Daelhem·,

Een hoogh Officier Iaerlijcks
een Tradement van
echt hon-
den
Guldens, invoegen cnde
manieren als in
Valckenburgh.

Den Agent een Tradement
van
twee hondert Guldens,

Aen fes Schouten yeder Iaer-
lijcks
tofhtigh Guldens.

Den Ontfanzer van't Landt
habeat in plaetfó van fijn tmto
een Iaerlijcks Tradement van
fes hondert Guldens > mits als
ten reguardc van den Ontfan-
ger van
Valckenburgh t is ghe-
fcght.

Den Griffier van 't Lant Iaer-
lijcks ·ι;}(//ίΐΐΜ»ΛΓί Guldens.

Den Leen'Bood* Iaerlijcks
dertigh Guldens.

Den bedienden van den Of-
ficier, Iaerlijcks dertigh Gul-
dens.

Den Ontfanger Generaei van
de
drie Landen van Over-Maze,

Deffelfs Contreroüeur.

'sLandts Oelior Fi^hres, ad
vitdm.

Ende eyndelijck voor %r
ende
Licht, &c. als aen Vatckeit'
turghlt&t\\\(±stmd»yfent
Gul-
den.

's Hertogenrade.

Tien Hoogh Officier een Iaer-
lijcks Tradement van
acht hon-
dert
Guldens, in voegen ende
manieren als in
Valckenburgh.

Den J^ent een Tradement
van
twee hondert Guldens.

Den Ontfanger, in plaetfe van
fijn
tanto een Iaerlijcks Trade-
ment van
fes hondert Guldens^
foo over ordinaris als extraordi-
narislaften, mitsende invoe-
gen alt hier vooren, ten reguar-
de van de Ontvangers van de
Landen van
Valckenburgh ende
Oaeihem ftaet ge-exprefleerf

Den Griffier Iaerlijcks drie
hondert v^fiigh
Guldens.

Den Leen'Boode Iaerlijcks
dertigh Guldens.

Den bediende van den Offi-
cier
derttghGìÀàms.

Den Ontfangher Generaei y
van de drie Landen van Over-
Maze.

Deffelfs Contreroüeur.

'sLandts DeSor Pifhret, ad
vitam.

Eyndelijck voor voorvallen-
de dagelijckfe lailen
vitr hondert
Guldens Jaerlijcks.

ijo — · O

800 O —

aoo

4.80 — O

600 — O O

foo --

50 — 0—0

30 — O — O

7S
50

O
O

70 O

1000

800 —- O — O

zoo

600 — O — O
jya — O —— O
30 — 0—0
jo — 0—0

7? — O
yo - O

7S — O — O

400—— OMO

Crommon, ende Amerongen, volgens wek-
ke de
vijfthien hondert Guldens Salaris in
^t Landt van
Valckenburgh , duyfent Gul-
dens in Η Landt van
Daeihcm, ende vier
hondert
Guldens in't Landt τ·Λ»'sHerto-
genrade,
hy fpecificatie van de ftaende Trac'
tementen voor de rejheilive Hooge Officieren,
ende andere bedienen van de voornoemde
drie Landen gementioneert refpeBivelijck fui·
le» ijverde» gedejlribueert ende bekeert,

Valckenburgh.

+1Ö

- ο — (S

-0 — 0
■10 ~ O

. O —O
' O — O

■ O w O

6fo

6z

riy

30

10

O ^
— 10 — β

VOor de Vacatiën tot vier
maelen in 't Jaer , van
comparerende E-
delen
cnde acht Schepenen uyt
de Hooft-bancken.

Voor Vuyr ende Licht, Ser-
vicien ende Commandants
Tradement.

Een Lijf-Penfioen voor de
Weduwe van den overledenen
Griffier
van den Heuvel, haer
leven langhgeduerende.

Den gewefen Contrerolleur
tot dat de felve met eeq
Ampt fai wefen verfien cndege-
benificeert.

Den Έοβ - Boode van der
Veen.

Den Brief, drager van Mae-
firicht
op Valckenburgh , Jaer-
lijcks.

't Onderhout van de Wegh
over den Berg
vm Valckenburgh
Iaerlijcks.

Voordaeelijckfe Brief-looen
endcandcMinutez;.

171

1500

β — O

li

aid — ο
ifo ■— O

15
1%

10

Daelhem.

Voor twee comparerende E-
delen,
fes Schouten, ende fes
Schepenen, de eerfie tot/ïj ende
i&tiuetde lot vier, màiiàt derde
tot drie Gulden 's daegs.

Voor Vuyr en Licht, Servi-
cien, £cc.

Den gewefen Contrerolleur
Ïijl, tot dat hy met een ander
Ampt lal fijn verfien.

Den Poft - meefter vander
Veen.

Voor dagelijckfe iBrief-lonen
ende andere Minutez.

4« — ο

1000

■O — β

lyö·

-O — O
- O —O

■ ïo — Q

lO — O

7f

1%

If<i·

'χ Hertogenrade,

Voor twet comparerende E-
delen,
vier Schouten, vier
Schepenen, als boven.

Den ghewefenen Contrerol-
leur
Pijl, tot dat hy met een an-
der Ampt fai zijn verfien.

Den Poft-meefter vander
Ven.

Voor dagelijckfe Brief-lonen
ende andere Minutez.

cn OORLOG. 'tSes.en-'veertighfleBoeck. 963


Naerder L^fie^ refultaende ujt*t'vo()rfz, Raf-
ftrt van de wdgemtUt Hetrtn van
Raeïfclt,

400

O —·

-ocr page 980-

9Ó4 SAKEN van STAET

X666.

Waeropgedelibereert zijnde j is goedt gevonden
ende verftaen, den vborfchreven Staat ende Ipecifica-
tie, mee de naerderc Lijfte daer inne geinferecrc, te
houden voor gearrefteert, alles met dien verftande,
dac noch de gemelte hooge Officieren , noch de andere
voorfz bedienden boven haere refpeöivc Traöemen.
ten op geenderhande wijze en fullen mogen declare-
ren , van eenige dienften, vacatiën, reys-koften, ende
vetteeringen, die by de fel ve ten dienite van de voorfz
drie Landen, foo tot Maeflrkht ^ Aecken, als in de
voorfchreve
drie Landen felfs fucceilivc gedaen fullen
werden , ofte vallen mochten , mjer haer abfoluyt,
ende ten vollen vergenoeght moeten houden met haer
jaerlijckfe Traktementen , foo als haer hier vooren
relpedtivelijck toegeleydt zijn , fonder dat boven de
voorlzTraöementen, endede ordinaire Beed^n ende
de Redemptie-penningen over't t/ey-^i/jf.geene om-
lagen in iie voornoemde
drie Landen iian Overmafit
noch oock in de particuliere Dojpi;n j Ofiucr wat pre-
text , ofte naem het (oude mogen zijn , gedaen (uilen
mogen weiden, op pcene dat de Contraventeurs van
dien, door de relpeótive OiEcieren vande voorfz Lan-
den, daer over lullen weiden gheftraft endegtcorri-
geert, die daerommc werden ghcauthorifi;e;t, alle om-
lagen by te wooncn , ende geene andere tc gcdoogen,
dan dat alvoorens opeen ipeciale lijfte, fullen fijn ge-
bracht, endejacrlijcks aen haer Ho, Mog. geprefen-
tecrt, ende üer fel ver authorifatie daer toe verkregen
falzijn: Endenademael by haer Ho. Mog. Refolutic
van den
Jes-en-t-wintighfien Februarij leftieden is goet-
gevonden, dat de Declaratien van de Hooge Officie-
ren, ende andere bedienden over de Jaren
Jèfihien hon-
dertvier tn-fejiighfn feflhien hendert vijfenfefligh
hier na fouden werden inghcbracht endegtpaflèert,foo
verflaen haer Ho. Mog als nu, dat in plaetfe van dien,
de relpeótive boven-geipecificeerde traöementen ful-
len werden geretrotraheert over de voornoemde laren
van
fefiken hondert vier en-fefligh en fefihun hondert
Vjif e.'f-Jèfiigh:
fonder dat daer en boven eenigerhande
onkoften lullen mogen werden ingeb'acht, veel mijn
geleden ende grpaCfeert, ende werdt voor foo veel,
ende verder niet , gealtereert de voorfz hare Hoog
Mog. Refolutievan den
fes en-t-wititighfien Februarij
leftieden; Endeextrail van dele Refolurie gefonden
fai werden aen de refpcdlive Staten, ende Hooge Of-
ficieren in de
drie Landen van O. ermafe, om yder in
den haren naer gheleeft, ende achter volcht te wer-
den.

^ftl ilcccSasburgh Ijffft öctl veerthiendeil Maert
aefrl)?föfn / Dat Ijp irtgrljolge ban fijn lafl / Ufcfocöt
tjabt Dat
iJCt Den Marquisde Kaftelrodrigo niPCftf Qf-
Ifftìen
Dooi ten ^cDjifielijche berfrccitecinoE I)«ec
fêo. JÊoo
Bfcn|l tc fliliftt omicent fiet in laeten ban
Engelfche (Ccoupr^ in Dcfc ïanDtn ofte ilabenen;
Dacc op fön (Uicellfncic brm in fubftantic Ijeeft
aeanttoouit / ten ftooDljfitn bfDjorft te fijn / Dat öacc
ίίο. IE Off. fi. ο tncpnioö ocloof adieföcn te geben aen
Deffelf^ nionDflinae tocfcfloinoc rnbe betfrerfterin-
grn op Den
levenden DrfejJ op Dat fubject arDarn rnDe
Oegebcn/Daec ban ()p ten boo?fc{j;ebrn Daege aen ^aec
i^o. J^og. f)aDt bccicljt / Daec bp boegcnöe / bat nie·
nmnht ter ÏDccek ( too? Φαΰ^ genaör ) aen fijn
CfUrncie foiiöe fionnen rcpjoeijecen t'eenigcc ty'r ton:
tracie Deffelfii gegeben toefeggingen geDaen reftebi
ben / enDe Dat bectjoopte Daer bp alïe Dagen fgn^ Ie.
ben^te continueren / enDe geccfolbeert te fijnliebec
Öet If ben te becliefen/ alg" geen tüoojt te fiouDen/ enDe
eebiupcftte Defe tooojben infpecie:
Die een Schelm
wil fijn fai het gefchreven Woortfoo weynigh achteo
ende houden als het mondelingh,ende ick recomman-
dere U. Ed. noch op het hooghflie aen u Heerpn ende
Meefters abfoluyt te verfeeckeren, dat geene ÉngeU
fche Troupes in defe Landen ofte Havenen onder het
gebiet vanden Koningh mijn Mcefter fullen ingelaten >
werden, ende is my fulcx oock by haere Majefteyt de
Koninginne expreffelijck aenbevolenjick hebbc ooch;
't felve, gelijck u Ed. voor defen is gecommuniceert,
aen fijn Majefteyt vanGroot Britannien ge-excufeert,
ende
met foodanige redenen geadftrueert > dat hoogft-
gedachte Majefteyt my heeft bekent gemaeckt daer τ^ίή,
uver contentement genomen te hebben : verhoope
...
derhalven dat u Htercn ende Meefters my dieeere '
Ί lullen gelieven te doen, van aen mijne gedane ver-
feeckeringc endebelofren geloove tegevcn,dewelckc
by my fullen nagekomen, ende ( door Godcshulpe)
gemainteneert worden, foo lange in my een druppel
bloets overich ι>1 fiji., een man, eer man, een woort,
een woort, üatfijn mijn maximes ; Die niet gcfintis
wooit te houden , machfwygen, en niets beloven.

ïüteijl)·
ten tien
i>arbt>?e
aenoe
JIDac
qiiijj t<t
Caflel
toBiigo.

filfis

nut
tnoojC.

i^xer g^apburgl) Ijeeft ten boD?fci)?ebe baege in
geboJge ban tjaer i^o, aBog. refolutie er» fijne «CicccU
lentie inebe becfocöt / fro rpnbt Jjet Defelbeniocljte
Oijclicbeneenigc «ottimiflacifcn te noemen / acnDe
ipelcfte fouDe B{je-f);l]i6eett tooiDrn Dr
Lijften ban
fcöaöcn enDe obetlafi tegen^ De Snatfetrncn ban
Öaet Jlo. JIIDog. Dooj De tioberpcn enDt ploiibecingcn
op Den narni banCe JlEunfletlclje bolclieten iipt Ijct
fttecritoic banbe Hoogt) gemelDc üpningl) bon
Sipangien gcpleegDt ; 2^aec op fijn <ej;cfllcncie l)fm
i)rrft bethlaect ten iipttetPen bcctjcngljt te fiijn óbcc
Drfcftaecilo.lEog. «efolutie/ al^baec uptbcfpati
trnbe!)aecJ^o..ïHaeg. gofDe intentie tot contitiuatie
ban alle BocDEro?ccfponDrntie/ enDe Dat fijn <!£)ccrl=
Irneir eriUQe €oninii(Tatifrn tet fcirn rpnte foiiDe
(irilcn/en aen tjoec alle 't geene reDclijrls e tiCe billtjcft
tua^/ ^orn etianoen / ootiuiiet toilte ifcujfftlen of
alle omb?agien rnbe bnlieecbe inipjtfficn/ Die beeld
tijt^ Doo? ern Dettcn baiecDen gcfcnientcert fouDcn
Daer Doo? Itcmen te ceffettn / tnDe geljeelijcli gcbc=
flciieert toecben.

$>gn<ö):cellcncieberfoc!jt ilpt fiaec ^oogl) .JlDog,
te mogen betfiaen of btfelbe gei efolbeert niocljffn fijn
ooclteeni0c#eeren Decboaect^ te fmbrn ommetbe»
felbe obet De boojfcf)?cbe faecfien te confereren / cnDe
lioebanigl) getal; ten epnDr fijn <fi).'cclencie Daer na
DefTfIf^ meiures niocbtc nemen, ©p Ijfcft Ijem betbcc
flecommuniceert Dat op Den ihienden befec ojbjc pb»
De gefonben aenötn i^eec Pdi^s van Ifenghien, onime
De <©ebangeni tot Cïcider , Die öantbaDigi) toaten
getoeefi aen 't fpoliecen banben f^ranfcljrn i^eer/
ober te fenDen met goebe berfeecheringe arnbrn ^ee»
teRijngraef(©oubcrneuctotMaftricht, fiellfnDc öe
boo;rrf)jebe <I3ebangen^ tee bolhomcn bifpofi^ieban
Ijaetl^o. ®og. met bfctroutoen bat ijaec j|o. jKog.
'tfclbe boo; aengenacm fouDe gelicben op tc ne»
men.

<i2nDe D'^ümbafTaDcuc ban Spangicn alftter / rcpjci 5iti(-
femeerDcDcnvijfthienden Datj)pacnDcn#eec JBar^ {f®^'
qui^IicbOenbefucccfTibelijtfigecontmnnlcfert bepa^ 9i™i,„|·.
I pietfn rnbe filacfitcn bic bcmboarrntedjanbtgffìrlt fefeut
I bantocgcnöaerili?o..Haog.totanttDoo?t|)aDt gcfirci
gen. Ten eerften Dat öp tDfl^ g&cftirpjenffrt/ bat „
tjaerl^o jmog.liebbenDeacDaDtfoobeel ejqperiemie stiiias
ban fijn affectie in 't begin brr rupiiice baiiben23if J^"'!
; fcljopbanMunfterjDaetaennofbftonbenttoiifclcn/
DeboijttipIiebbenbegeljaDt foo faborableconjiincttt»
ren / toanhrer öaece plaetfen en ^rontiec-fiefifn ban
boich onboDjfien toaren / fiet) Daer ban nopt gebient
nocljDeffein geftaDt öaftt om befelbc t'attagueren/
tecfclber tijD al^ Ijaer i|o.t|®og» De fficoupe^ban
Den SSiffcljop ban Munfterniet itonb^nberjagen npt
fooDanigljepoflen DieDPbaDt geeccupeert/ niet te»
genflaenbe t)et confiDecabei fecour^ Dae f^ banbc
«iroon ban Vranckrijck ontfangen öaDDen.

Ten tweeden : Dat ftacc ©0. JEog. DOOJ Dc betfCfC'
hectngenbiebcsèreniffime Koninginne tot Madrid
baer IjaDt boen geben
/■ 600; De geene Die fijn gefepbe
<!S);celentie DaDt toegeboert aenben i^eec ^efioent:
Sasburgh, en Dii/ Detoelcftc bP ©eer «mbaffabiuc
banbjegen ftaetc jeojrfiept Deföelöcfi»; fisOt gege»
ben / Dat fp öaec in Die f&etïtc niet fouDe mengen / en
e«i geboeligö ongenoegen öaDben ban b'incommobi*
teptenenongemaccficn Die 5P Doo? DenflPoiIocb k'
ben/BebbenDe fijn gefepDe <i5]cce!encie aénbieDinge ge·
Dam banfgne mediatiemet DenJ^eetSWiBopbatt
Munfter, toetenbe Dpt ftjn «epferlijcBe juaajeficpt
Daec toe ban fgn jfjbe fouDe co-opecerett

Teadtrdea : Dat fijtt «CfcelenciÉ&emj&aDt sefcuie^

ben


-ocr page 981-

\666, bcnljafci^o. jasog. tc boen gebfncScti Dat ByBaec
—^ l)aDt boojgciiDUtJen een
Ligue defenfive tot fcccRcc=
jjept öec4liDetiamfcöc®?otiinticn boo? 't toeftomen-
De / en Dat f)P a^ceft toa^ De|clbe te flupten / ingebal·
Ie βι Daec toe aenegen toacen.

Ten vierden : 35at Ijaec Jgo. Mofl. niet onbeiient
toa^ D'officjen Die fijn «iBFcelencie met q
Hc moabcïijc--
Refo?fl[jen applicatie öaDt acinterponeect omtrent
ben Éoninsl) ban
Groot Brittannien, om fjaec ac>
commoDement upt te toecefien/ toaec in mennae
alieappacentiefonöe Ijebbcn aeceuffeect / bp alDien
menofDoojfimpeleacötcciiocöt/ ofanDece pacticu'
Iiecc rcDenen/ foo feec nfet en ^aöt sepublieett De
toaece beseeete bte fijn c^):celencie tiaDt om De enfi en
pjofpetitept ban Defen ^taet te bebocbecen.
" Ten vijfden: ©at fijn (gjccellentie D'teet Öeljbent
Sasbourgh toel tot een aetupne toilbe nemen ban't
geene DP tot boojbeel ban befe P;obintien I]abt
teeöanDtBenomen/ sijnbenietnooöiglifjcÖ baec op
tDiJöIuftigec t'ejjplieecen / (icB becttoutoenbe bat
fnicB
^benJleecSasborgh foube brcftlaten/ ingebal
gaec i^o. m^og. ban be biaeegepbtnabec bQilben jón
onbeccicbt / f)em I)ebbenbeaengeboDen peemiffie om
inbeaanbenbanben Itoningl) fijnJBccPec fooba»
nige toecbingen tot Daec btenp te boen bie men foube
begcecen/ en alle^ 't acco?iiecen 'tgfjeen ben^taet
ïtonbe berepfleftên ban een ïanbt/ 'tttielcft .ï^eutcael
3ijnbe/ aenbepbe pactpen fionbe fucnetetii/ fonbcc
aenb'eenofb'anbeceenigegemgteoojfaeeh ban of-
fenfte te geberi / gelijcft men in befe @;obincten Iiabbe
gebaen/ tjebbenbe Dee felbec ©nbecbanen bebpan·
bcnbanfyn jBajefleptbianneec DP niet befelbe in
<@ojIog(j tea^ bieftbiil^bebient/ gDeltjcit tiP fuleft^
l/abt betupgbt in'tgieten ban
Artillerie, Dat Daec
$0. Ifêog· tot
Bruxei j^aDben becfoegt/ gebbenbe alle
metael en tucf laten paffecen fonbec eenigg teefjt ban
inftomen te betalen/ enbe bat felf^in een tijbtbaec
men belet b^a^ te acbepben boo; ben bienfl ban fijn
31©ajeflept/ enmenf)emacco;beei;be en refufeecbe/
Biltjcft of 'teen
Kinder.ibel toace göeöjeefl / twee
hondcrtduyfent ponden Salpeter,
boenbe {)em DaeC
ban met alle imaginablettgueucbe cectjien betalen/
en bat men in plaet^ ban flclg bolbaen te gouben ban
Qlle befe bemonfïcatien ban goebe nabup;fcf)ap en
fineece b;ienbfcl)ap / bie ftjn €)ccel(entie gebaen Ibabt/
cn baec boo; te boen boeten {jaet: toel-geballen / men
gem te gemoet boecbe foobanige ftlaeljten / becgeten»
De t'effentiel ban 't geen fjaec ©o. Jföog, conbenieer.
De / metbenanbecen toelbeceenigötte jijn flcöbec;
hionbecenbebat inpIaet^benfoob)?eeb een<aojlog
bp te leggen / be geene bie be cnft ban befe ©lobintien
nietbegeecben/ biilligehlacgtenenmet eennieutoe
niatecic bit bnp? in plaet^ ban öet felbe upt te bluffen
focBten aen te boeben / öaec becfeecRecenbe ban ijaee
bjienbcn / en becminbecenbe De bpanDen boo? b^eebi·
ge mibbelen en confibentien / toaecbigg gaec totj^é?
Depbt.

Natalie befe ftlaegten toacengefonbeectbaecop/
bat men ban tbegen ben gefepben Üeec
S3i(fcf)op ban
MunAercenigeItct)t>ngcnban Stc^glj^üolcft fiab ge
baenin 'tfSTeccitoic ban fijn Itiajeflept/ ban toaec
fp gebaen babbeneeniggembafien op Dien ban befcn
^taet/ Dat Bet febeen men Daec Doo? toilbe infececen/
Dat fijn<!E^ccIlentie Daec flilf tnijgenbe eenfgl) beel aen
gijcèabt fiabbe / niet tegenflaenbe men niet foube
bebinbenbatfyn CreeUentie baec toe optpecmiffie
gabbe gijegeben / en toanneec bP fuleh^ al fjabbe
O&ebaen/ bat Det foube ftjn gebaeefïconfojm beeon=
flitutien bc^ öijcft^ / bie 't felbe aen pbec ©lince boo?
baec geit pecmittecen / jijnbe Det felbe bat f)p aen be
li eec iSefibent
Sasburgh boo| ben bienfi ban befe
bintienöabtacngebooben/ beVuijlfjet feechet toa^/
bat ai belichtingen in'taianbt ban Luyck ggebaen
toaecengebieefl.

]3aecltenbe bet tweede point ban be in vafien, Die be
OefcpbefSTcoupe^ gabben gebaen upt get iCeccitoic
ban fijn HHajeffept om D'<Snbecbanen ban befen
&taettebefcbabigen/ bat ftjn €);cellentie antbiooj^
be/ bat ijp itmbaffabeui; aenoeglj biifi De fuuatie ban

't Eanbt/ en Dat fp in 't ïanbt ban Luyck bei;fameïi i Sèdi
Jönbc / fonbec fijn fiennlffe feec licl)tel
(jcrt fiabben —^^
ftonneti paffecen / maccBecenbe maec tbjee nacft·
teneneenbagö omfjaec beffepn t'epecutetcn / gea
ItjcftfpgbebaenDabben / booten aleec bpbaec ban
intijbt^/ om baec in te l^onnen cemebiecen/ biace
geabbifeect getoeefi/ en bat Dp begefrenbe Baec te
p;ecautionecen / allenoobtgc O2b;e0 Botibe gegeben
aen be ^oubecneuc^ banbe p^obincien enbe^teben/
tenepnbeopbatfp geenige iiafulten guàmen te pee»
tnittecen/ en alle goebe cojcefponbentie ennabupi*
fcBapteonbccBouben/ ingebolgeban 'ttoelche ifeb^
benoe fijn €j;cellentie 5ebect boen puWicecen eert
nientD glaecaet / toaec ban Baec ^o. HSog. Renniffe
Babben/ en becflaen bat ben Collonelbanbec
Nat 0{j
'tonboojfïensieeninbafïetn Baec liEeccitoic met om>
teen t
acht hondert mannen gebaen Babbe/ Babgeoj^
bineect aen ben ileec
Don Ferdinando diboles, ert
ben j|B0ccIt-(©?abe ban Antwerpen, bie te becjage»
en bilfipecen/ tee oojfaecfie bat Ijp upt Bet atanbt batt
fön JEajefiept toa^ becbannen/en op Dat Bp De fcBel»
merpe bie Bp toifle mocBte bjegB nemen/ en Bebbenbe:
geen iCconpe^ toillen fenben op Baec jpcontieren/ om
aen Baec ^o.
IE og. geen jaloufle te geben / Dat BP in
alle^ojpen Dabtgeboben be Worft te lupen/ en Dé
SSoecen be ÏBapenen aen te nemen / om be felbe te
becbocn / gelijclt gefcBiet toa^ / betoijl Bp (ïcD ban Die
3Öbe gepecft binbenbe; fïcD Babbe geceticeect tee plaet*
fe toaec DP fgn leben enbigBbe / en bat op be felbe tgbC
fïjn <{S]ccellentie o;bje^ fonbe aen be <0oubecneuc^
ban
Gelder en Limborgh, om alle be geene biefieö
baec guamen te ceticecen op te nemen/ en na cigueuc
ban be 3©etten te (icaffen / en bat BP D'ileece #;incc!
ban
Ifengien Bem geabbecteect Bebbenbe / Dat BP

en OORLOG Η. Ί Ses-en-njemighfle Bòecl

caet.

^at ftjn (Excellentie om Baec 1^0. Jïlos. nocg
meecDec becfeecftecingB te geben ban f|jn affectie / eri
ban be goebe toille bte BP altBbt boo; Defen ^taeii
BabtgljeDabt/ aen ben gefepben ]^eeci>asburgh Babt
aengebooben/bat bp alDten
't Daec geliefDe een Com«
miflaci^ te fenDen/ BP foube Baec göeben een <©bec(Ie
met alle noobtge ^olbaten om te becbotgen en hafltH
ben be geene bie Baec i^eccitoic foube mogBen inqufo
teccn/ ofte batban fijn IQ ajefiept Dabben geinquien
teert / 'tbjeleitartgeene toa^ bat Baec j©t
ban fDn <iS);cellentie Itonbcn eicigecenj en bp albien
pet^mcecbegeecben/
Bp foube fee;: blöbe fijn bat

lil

teb;ienbfcBap en goebe cojcefponbentie t'onbecDoti»
ben / toaec ban niet alleen be gefepben l^eec ifiefïbenc
foube een getroutoe getupgeniffe ftonnen geben/maei;
ooc&b'ïteec
deRuyter, obecmit^ bat ingebal baeit
eenigDe biffecente intentie toai^ getoeefi tuffcBen
Duytüandt.Engclandten ben ftoningD fijn lÊeefïec/
Dp geen fubject foube DebbengDeBabt te bifftmulecen
nocBte biffececen/ fijnbe feecfiec Dat foo Den 25if.
fcBop ban
Munfter foo beel toecefi^ aen Defen intact
0abt gegeben / batbenilepfec/
twee Koningen / et»
mogeIBch toet
drie,fonbec Baec abBecenten Daec geen
cebenfouben gegeben Bebben om be cuptuceteb;ee«
fen; maec gelflclt fijn iBiccellentie aUijbt raeec toen»
fïe be cufl t^an'tboltit/cn bat men be genecofltept
en opcecbtigDepbt ban fijn jlQQjefiept in
't cegacli
banfyn j^abupcenftenbe/ en bat BP fijn felfji
baec toe geBeelBdt genegen / toetenbe bat fijn obet>
leben üeec Babec toa^ getoeefi be boojname ΰ^σ»
moteucbanben b?ebe/ enbe om Daec ban Baec ©α.
Jll^eg. een meecbec p^eube te geben bat Bp alle noobf»
ge Babbe becnieutot/ al Boe toel Det féee&ec
toa^ bat geen meecbec inconbenienten fouben oo-lto»
men / etimenacbepbeomaenDaei;te geben allebe··
ttt mt9 Denclft^


-ocr page 982-

911 SA KEN van STAET

1666. nencRriflcïte fatilfactie : JBe^Ijaltifn ÖP Sem ï?eec

-ifimbapDcuctja&bebelad öaec Ho. .ilSofl. Dacc san

lebEnbiglj te toetfeccheren / en Dan 't e«n fp οε^
acfcDcn t'aöbtrtcccn/ becfjepenDe Dat fp groot on.
DecfCÖEpt fouDen binben
tuflchen dc geene van de
welckefyhaer miftrouden, en de geene aen die ly
vertrouden hair pretieufe vrybeydt en ruft , tegens
d'oude maximen hunner Voorfaten, gelijck fulcks de
tijdt foude te kennen geven,
b'föeec ?im6aflab£uc Reede fcBjef f ba" ^cn vier-en-
twintighften
jlöaect Dat jebsct ben tcec Umbaffa'

Dtiicban EngelandtteruggeuptPortugael gefiomen

toasS/ Voiecbt allcfint^ toipnige fati^facticbefpeuct
oöec i)et albaec gepaflcccbci jijnbe naec eöetoeien
tnbc oo?bccl toan tjeele be facche ban accommobes
mmt booi tegEntoooïbiglj fecc bectoect enbe ten
acötecengeflclt oetoojöen/ oocft fcbcen be intecpo»
(jtie ban
Engelandt boo? Bet toEïtomcnbe niet meec
pjacticabcl te fuHen 30« / onbectuffcBen bat men
öaecnocöfcöeen gecefolbeert tejtjn/ We faccRe foo
Juat aen te (len / tot toelcftcn epnbe be öaben ban
^tate enbe «©ojlogb
feec blptiaö bp een quamen/ om
alle mtbbelcn bp te bjenacn bie tot be noobige
d
)?ij3!)i-p?epacaticn geccqutceect toiecben.

Apatn» Don Eftevan de Gamarra, Umbaffabeuc ban Den
üioninflÖ ban ^pangicn / ben
dertighften ?tp}il boo?
öf Hceten Raefvelt enbe Nieveen bencbcn aen be
ftcfft trappen opgljciiarit in be ©crgaberingö geintro^
Mutiien- buceert enOeopeen groote 3FIutoeIe ^toel met ar=
"aWrf «leu neberoefetenjtjuDc/ fjeeftaenOaecto. j®og'
trn bm ectfï ober geïebeert feecRercn
25?iff banbe litonjn=
ofttm Binneüïeaente ban flefcÖKöcn tot
Ma-

ίί„ drid tien feven-en-twintighften USaett / 00C6 betboI=
" Beti^ae-eicöibEectbe^felfï p3opofir<e bp oifci)?ift be*
taelchcbtpbetccS^etflarinaeBelefcn 59« / aelijcR De
fdbcöiecnafijnbolgcnbe.

({EnDe geeft ben J^eece fpjefibetenlie Den gemelten
locete ïCmbaifabeur nae gebane tectuce bejegent met
footianige complimenten ai^ op gelijctie geleaent·
flepbt jijn paffenbe / baet met ben fclben toebet afge'
aaen/cnbe bp De aemelte ïleeten öaec i?o. Μοα.Φε»
DeputeerDen al^ booren i^gereconbutfeert. ^gnbe
boo|t^ goet-gebonben be booif; pjopofttie te flellen in
ganben ban be I^eeren ban
Ommeren enbeanbere
Öact Hog. JIKog. «©ebcputeetben tot be faechen bart
Spangten, om te bf fiteren/ e]i;amineren/ De i9etcoacte
na te fien en ban aUe^ rappojt te boen.

feifsi (11-
t)ouc.

Trts-chers & grandi Amìs,

Le Baron de Reede voftre AmbaCTadeur en ma
Cour m'a donne la Lettre que vous m'ccriviffes Ie
douxiéme du mois pafle, dans laquelle vous me figni-
fiez les hoftilitez , vols, & mouvements de Guerre,
que vous dites que 1'on intente contre vos terres & vos
fubjets par les Trouppes qui fe levcnt, detiennent,
fortent, & entrent dans les Domainee des Païs-Bas;
ï'ay eüaufliau mefmetempsadvis de
Όοη Efieva» de
Gamrra des OBces de reffentiments que l'onapaffé
dc voftre part, touchant cette matiere ·, Surquoy ie
vouspuisaffeurerpour réponfe (commeiefais) que
tels advis m'onc caufc grand dcplaifir, eftant non feu-
lement éloigné de la fincerité & afFedion avec laquelle
j'eftime voftre bon Voifinage, mais contraire» aux or-
dresquej'aydonncesau
MΛrquisdsCaβeίRσdr^go. Et
quoy que ie ne puis pas douter de fon obeïflance, pru-
dence, &attentiun, qu'il les aura obfervés, neant-
molnsj'ay commandé de les luy reïtereravec toute
preflê, de forte que vous experimentez mon inten-
tion, & combien ie fouhaitte que non feulement la
bonne correfpondeöce foit continuée avec voui, mais
delarendrep us étrolte tous les jours comme il con-
vieni a la plus feure confervation, & felicitédenot
refpeétifs domaines, cmbraflànt efFeftueufcment tou-
tesleioccafionsquipourrontfairc voir au benefice de
la caufe publique, ces miens fenttments, comme vouj
l'entendrez plus partìculiercment de mon Ambaflà-
deur Don
Bfievan de Gamar*, & me remettent afa re-
lation , ie vous prie de luy adjoufter agreable creance,
furquoynous prions Dieu qu'il vousait, Tres-chers '
ficgrands Amisen fafainte garde. A Madrid ce
vingt
fep tiéme
Mars milfx^ent foixanteβχ, Voftre bien afie-
tìionnée.

«'<110111-
ut

Signé
Maria Am*.

plus bai

Ttdro Geronimo del Campo.

I. Angalo,

Seer lieve ende ^oote Vrinden.

T\Ea Baron van Rede uwen AmbaiTadeuraen mijn
Hof heeft my gegeven , den Brief, de welcke
ghy my fchreef den
ttoaelfden van de voorleden
Maent ; in dewelcke ghy my de Vyantlijckheden, Ro-
verye ende beroeringe van Oorloge te kennen geeft,
die ghy feght dat men intenteert tegen u Landen ende
uwe onderdanen, deur de Troupes, dewelcke men
licht, hout, laet uytgaen, ende inkomen inde Domey-
nen vande Nederlanden.

Ickhebbe oock op den felven tijdt advijfen ghe-
hadt van
Den EiÏevan de Gamarra aengaende de ofB-
cien van reiïentimenten die men aen ufijde heeftge-
paflèert, raeckende defen inhoudt ; waer over ick u
kan verfeeckeren[tot antwoort (gelijckick doe) dat
fodanigeadvijfenmy groot ongenoegen Ïebben ver-
oorfaeckt, iijnde niet alleen verre vande finceriteyt
endeaflFeftie, met dewelcke ick eftimere uwe goede
'Nabuyrfchap , maer contrarie aen d'ordres , die
ick hebbe gegeven aenden Marquis
de CafielRodrigo,
code hoewel ick niet kan twijffelen aen fijn gehoor-
faemheyt, voorfichtigheyt, ende aendacht, dewelcke
hyfal hebben waergenomen, niet te min hebbe ick
gelaft met allen ernft 't felve tel vernieuwen , op
dat ghy mijn intentie foudet bevinden; ende hoefeer
ick wenfch dat nier alleen de goede correfpondentie fy
gecontinueert met u, maer om deielve noch alle dae-
gen vafter te maecken, gelijck bet behoort tot des te
feeckerder confervatie ende welvaert van onferefpec-
cive Domeynen; effedivelijckalle de gelegentheden
omhelfende dewelcke defe mijne featimenten fullen
konnen doen blijckenten welftantvan 'tgemeenebeft,
gelijck ghy particulierder fult verftaen uyt mijn Am-
bairadeurI
)i)»E/?ew«(/e Gamarra ^ ende my op fijn
relaes verlaetende, bidde u hem te geven aengenaeme
audientie, waerop wyGodt bidden dat hyu hebbe,
feer lieve ende groote Vrinden, in fijn heylige bewae-
ringe. Tot
Madrid den feven-en-twimighfie» Maert
feflhienhondtrtfes-e»-fefiigh, U veele toegedane.

Geteeckent
Marit AnMt.

Leger

Ïedro Gerotilm del Campei

I. Attgalo.

^jojpofitie rtitibe

lltH tiia
b'3lm-

tiaff»·
uuc,

j|èer«i ^mbaffabeur^
el^ bolgöt.

τ E foubfip;néAmbaCTadeur d'Efpigne,«yant ref·
^ fervy la bereniflïmeReyne fans intermiffion par
un Courier«xtraordinaire qu'il dépecha a faMajefté,
comme auflì par tous les ordinaires des plaintes, qui
luyonteftéportéesfucceffivement de la part deMef-
fieur» les Eftats Generaux des Provineee Unies, àrai-
fondesdefordres,, que quelques Trouppes de
Mon-
fieur l'Evefque de Muniter faifoient fur leur Territoi-
re, fortantdes Paìs duRoy , a cc que ώ Majeftéfuc

farle

im


-ocr page 983-

1666. fetvied'y faire apporter un prompt remede, & d'en-
_ voyer les ordres neceflàires afin de donner appaife-
' ~ ment a L. L. S. S. fa Majefté n'ayant ricn plus
a Cosur que de leur faire connoiftrc la fincerité dc
fes
Royales intentions, & de leur reïtercr les afleurances
defonamitié) a commode au fouffigné Ambafladtur
de prefentcr a L. L. S. S. la réponfe icy jóinte a la Let-
tre , qu'elles iuy ont écrites Air Ie mefme fujet, & quoy
quelcsfortesexpreilions qu'elle contiene de la bien-
veillance de fa Majefté deivent eftre plus que fuffifan-
tesj pour ofter còutes fortes d'arriere peniées, & dé
méfianccs a L, L· S. S, fadite Majefté pour ne rien ou-
blier de cc qui leur en peut donner des preuvcs plus
convaincatites, 1'a enchargé de femontrer viveroent
a L. L. S. S. qu'aufli-tofl: qu'elle a eli connoiflànce du
difFerentfurvcnusentrecétEftat & ledit Sr, Evefque,
elle fit envoyer par difference dépefches de l'année
paffee (comme elle 1'a fait auflï pendant la prefente)
des ordres tres-precis à Monfieur Ie Marquisde Ca-
ftel-rodrigo, à ce qu'il auroit à empefchcr, autant
qu'il feroit aucunement poffible, qu'il n'y arriva point
des rencontres entre les Trouppes de L. L. S.S. & cel-
les dudit Sieur Evefque dans les Eftats du Roy, & que
fi queJque gens de guerre commettoient quelques m-
fultcs
OU defordres, ou faifoient quelqué extorfion fur
Ie Territoir de cét Eftat, fous pretexte qu'ils feroyent
au fervice dudit bieur Evefque j qu'il auroit à les'jcha-
ftier feverement, afin de donner exemple aux autres
parcettepubliquedemoaftration, öc que de mefme
ilneluyauroitapermettreaucuneslevées, ce que fa
Majefté a commandée de nouveau audit Sieur Mar-
quis par l'Extraordinaire qu'elle luy a fait dépefcher Ie
ftxUme du courant fur ce fujet, luy enchargeanc en
termes ferieux qu'il auroit à executer les ordresfub-
mentionnées avec toute precifion, δε prevenir tous
les accidents qui pourroyent alterer aucunement la
paix & de bonne correfpondance, que fa Majelté à &
fouhaitte de conferver inviolablement, &cu]tiver de
plus en plus avec cét Eftat , les ayant fait communi-
quer en mefme temps au Sieur Ambafladeur de Reede
de Renfwoude & offrir les Dublicats » à ce qu'illes puft
envoyer à L. L. S.S. afin qu'elles en euCTent uneplai-
neaffeurance, & de plus là Majefté encheriflànc fur
lant de témoignages indubitables de la fincere affe-
dtion qu'elle à pour fes Provinces, & de la particuliere
eftime j qu'elle fait amitié de MeiEeurs les Eftats Ge-
nerauxelleaefté ferviede reïterer fes ordresaufoub-
figné Ambaffadeur, à ce qu'il auroit àcontinuer fes
foins&ofBcesi avec toute 1'efficace & expreffement
poffible, pourdifpoferleursS.S.àfe vouloirdeclarer
furlapropofitionqu'Uimi fit Ie quinfiefme de Decembre
ï\nmilfixcentJ'oixaHte-un (de la part du Roy de tres-
glorieufe memoire ) d'une ligue defenfive pour la feu-
retédes Provinces du Corps Belgique ; fa Majefté ju-
geanrsquel'étroitte union entrc les deux Eftats, eft
l'unique moyen de les maintenir en repos, &d'em-
pefcber les deffeins que 1'on pourroit former à leur
prejudice, leurs interefts eftant comme infeparables,
aureguard de leur mutuelle confervation, ainfi qu'il
I'a remonftré inceffamment à L. L. S. S. tant de bou-
cbe que par differents memoires, &encore derniere-
ment par celuy du
feftiefine Oibobre, lors qu'il leur
fit part du trepas de fa Majefté &que laSereniffime
Reyne ayant eftc déclaréeGou vernante de tous lesRo-
yaumes,Eftats,& Seigneuriesde la Monarchie confer-
voit fes mefmes fentiments de s'unir plus étroittement
avecL.L. S.S.pour Ie bien commun, & advantage
de deux Eftats. C'eft pourquoy il veut fe promettre
delaprudenceii renomméede L.L. S.S. que faifant
les deux reflexions fur 1'importance de cét affaire en
laquelle elles font O intereffées , clles ne differeront
pas d'accepter les offres qu'il leur a fair paffées tant
d'annéesaunomdu Roy, & leur renouveller à pre-
fent avec la mefme fincerité de la part de fa Majefté &
d'y prendre une prompte &favorable refolution, à cc
que 1'on puifletravailferà une oeuvre fi falutaire fans
perte de temps, quiefttres-precieuxen toutesoccur-
rences, & principallementen cellea de cette nature,
OU il s'agit de la confervation de couc Ie corpi Belgique,

dont L.L,S.S. poffedent unapartie confiderable.

Fait à la Haye li trentiefme d'Avril milfixcens fiixa»
ie βχ,
 Signé

GAMARRA.

■p\ En onderfchreeven Ambaffadeur van ëfangieni
hebbende de Doorlnchrighfte Coninginne ion-
der uytftel door een extraordinarïs Courier die hy
aen haer Majcfteyt heeft afgheibnden, als oock door
alle de ordinaris kennis ghegheven vende klaghten *
dewelcke hem fuccefljvelijck van weegende IBeerea
Staeten Generael der Vereenighde Provinciën fijn
voorgedraegen geweeft, teroorfaecke van de defor-
dres , de welcke eenige Troupen vanden Heer Bif-
fchop van Munfterpleeghden ophaet Territoir, ko-
mende uyt de Landen vanden Koningh, op daC
haer Majefteyt daer in prompcelijck foude konnen
vuorfien,ende haere noodige ordres affende,tot geruft-
ftellingh van haer Heerlijckheden. Soo heeft haer Ma-
jefteyt om te betuygen dat fy ter heiten heeft als om
haer te dpen kennen d'opreghtheyt vin haer K-p-
nincklijcke intentien , endehacr de verfeeckeringen
van haer vriendtfchap te reïcereren , den onderghe-
fchreeven Ambaffaiieur ghclafl: aen haer H: over te
geevcn , die hier nevensgaende antwoordt op den
Brief, die fy aen haer op 't fclve fubjc<3: hebben ge-
fchreeven, endc hoewel de ftercke cxpreflien, dewcJc-
ke fy contineert, vande goetwilligheyt van haer Ma-
jefteyt meer dan krachtigh genoegh behooren te zijn
om van haer H. wegh te neeoien alle achterdencken
ende wantrouwigheden foo heeft haer Majefteyt om
niets te vergeeten, van 'tgeen aen defelve daer van
krachtiger preu ven kan geeven, den voornoemden
Ambaffadeur gekft U Heerlijckheden ernftelijck te
remoÈftreren, dat foo ras fykenniffcheeftgehadtvaa
hetontftaenedifferent tuflchen defenStaet endeden
Biffchop van Munfter, ,fy door verfcheyde defpefches
in het voorleeden laer (gelijck oock in dit loopende
laer ) feer precife ordres heeft laeten algaen aendea
Heer Marquis de
Càliel-rodrigo, op dat hy foo veel hec
doenlijck foude konnen zijn, foude beletten, datter
^en refcontres moghten gcfchieden tuffchen de
Troupen van haer H. ende die vanden meergemeel-
ten Heer Biffchop inde Landen vanden Koningbi
ende dat ingeval eenige Soldaden eenighe onbehoor-
lijckheeden, defordres ofcxcorfieopleeghdenopden
boodem van den Staet, onder pretext dat defelve on-
der den Biflchop dienft gehoorende, dat hy foodanige
ftrengclijckfoude hebben te ftraffcn, om een exem-
pel te ftatueren aen alle andere door ibodaene pubJic-
quedemonftratien, ende dat hy oock geene wervin-
gen foude hebben toe te laeten, 'c welck haer Maje-
fteyt den meergemelden Heer Marquis weder op
nieuws door een ExpreiTen, die fy aen hem heeft
laeten afgaen
ùcnjefden deefcr loopende Maent opi
datfubjedl, heeft gecommandeert, den felven Mar-
quis in/crieufe termen laftende dat hy de booven ge.
melde ordres precifelijck foude hebben jn'twerckte
ftellen ; ende alle toevallen voorkomen , dewelcke
eenighfints de vreede endc goede correfppndentie, die
haer Majefteyt altoos getracht heeft onverbreeckelijck
t'onderhouden, fouden mogen altereren,maer defelve
meer ende meer te doen toenemen ; hebbende défelve
ter felvertijt laeten communiceeren, ende duplicate
van defelve doen prefenteren aenden Heer Ambaffa-
deur
Reede van Renfwoude. om defelv« aen heer H. te
konnen affenden, op dat iy daer van volkoomen ver-
feeckert fouden mogen fijn; ende heeft haer Myefteyt
weyders te boven gaende foo veel ontwyfifelijcke
teeckenen van liaer fincere genegentheden
die fy heeft
voor haer Provii^cien, ende vande particuliere efti-
me die fy heeft voor de vrientfchap vaode Hceren
Staeten Generael, goetgevondeohaer
ordres aenden
ondergefchrecven Ambafladeur te reïtefCren, opdat
hy fijne forge» ende offieien met alle doenüjckc vlijt
ende neerftigheyt foude hebben cc continueren , om
haer H, tc difponeren tot hetdoen van cene Verklarin-

feopdopropofitiebyhemgedaen den tf· Decembet
es laers i(S6ï. ( van wegen dc Koningh Hooghloffe-
IPttlmms lijcker

en OORLOGH-r·VSes-ifi-^eertighfteBoecL 961


-ocr page 984-

968 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

*(<ι<<ί lijcker memorie ) raeckende cene Ligue defetifìve tot
100Ü, jjgyj y^Q ^jie Nederlanden j haer Majefteyc
oordeelende dat de naeuwe verbintcniflè tuffchen
dctweeStaeten het ecnighile middel fy , om de fel-
vc in rufte en vreede ce maintineren, ende alle def-
feynen voörkomen ? da welcke men tot haer naedeel
foude konnen voorneemen, fijnde haer Intereften als
onfchcydelijck, ten aenfien van haere mutuele confer-
vatie, gelijck hy haer H. 'c felve geduyrighlijck foo
by monde als by verfcheyde memorien heeft vertoont
gehadt, ende noch onlanghs door die van den
fevea·
den
Oótober, als hyhaer de doot van fijn Majefteyt
bekent maeckte , ende dat de doorlughltighfte Ko-
ninginne tot Gouvernante van al fijn Rijcken, Stae-
ten ende Heerlijckheeden vande Monarchie vekrlaert
wcfende, defelve gevoelen confereerde om haer nau-
wer met haer H. toe 'cgemeene befte, ende voordeel
der twee Staeten te verbinden. Daerom oockwilhy
figh vande vermaerde voorfightigheyt van haer H. be-
loooen , dat. indien ïy behoorlijcke reflexie nemen
op d'imporcantie van defe iaecke, in welcke zy foo
feerfijngeintereiTeert, niet fullen diffèreren de prx-
fentatienj die hyaen haer federt foo veel laeren in de
naem vanden Koningh gedaen heeft, t'accepteren
ende dewelcke hy aen haer jegenwoordigh met defelve
finceriteyt wegens baer Majefteyt vernieuwt ; ende
daer op een prompte ende favor^le refolutie te ne-
men , op dac men in een foo haylfaem werck foude
konnen arbeyden fonder eenigh lijc verlies , die in
alle voorvallen feer koftelijck is, ende voornaement-
lijck in die van foodaenige natuyr, waer in gearbeyt
worc tot confervatie van alle de Nederlanden, van dc-
wekkc haer H. een confiderabel gedeelte befitten.
Gedaen in den Haegeden
dertighfitn April, fefihim
honden fes-en-fifiigh,
 Geteêckent

GAMAR-RA.

«•pre-

tinn·
ber-
trecBt
iipc

Ditn.

Con-
tese bmt
i>en
aiKet-
qiiiit bt

e-am-

ioD2iso<

©italle^toiecbtgefïeltfn IjanDcnban De üeewn
ban
Ommeren enbe nuüccc/ omtccpaminecen.

gn'tlae|ibnn?ep?iIÖeifttic ïtcpfeccinne ban be
«oninginnc cnDe alle De <©|anDe^ affrfjept Qenomen/
toacc inne eeniae «ycenmetficcmen/ cnomBelfen/
enfeec gcoote DioeföepDt te toonen paffeecDe/ foa
Dat Dacc nae in't l'ioninclilijclt batceboet^ 23agtj.
nefóloofifcafföcpt iienienDc ban feecfiece pjincctfe
ban
Ooftenrijck, albaeclficl) ontöouDenDe/ enDe Daec
nae in De Sierclte ban
Athocka, fiate ïiepfrclijciie
jUSajeficpt tcQcngi Den abonDc mate upt De ^taDt
oecaeclite/ enDe^abonDt^Deel laet in De natgt tot
Valdemora viermalen ban JIKaDjiD aenquam / ban
toaec jeDect De tepfcobec
Aranjeuz fieefrboo?t gefet/
fulIenDetotDenia in'tBjjcR ban Valentien ^cljeep
gacn / altoaec omttcnt De
dertigh ©alepen tegen^
De^ felfjS acnhomffe ban alle tianten fouùen geceet
jtjn / om tot öet tcanfpoo?t te Dienen/ fotiDee Dat
ccnige ^c&epen ban ©ojlogD «n Defe occafìe foui
ben ge-emplopeect biosDcn.

^n iBapbJiecDtge-epDiBfcrtDitconcept bantoe»
gen Den ^acqui^ De
Caftci-rodrigo,

ffy enderfchreven.

IW........ Gouverneur ende Capiteyn

Generaci van wegen den Koningh van Spangien in
des felfe Nederlanden , ende van Borgondien, &c.
Verklaren ende beloovcn mits defen oprechcelijck,
finceerlijck ende rer goeder trouwe, ter requifitie
ende verfoecke vandeHo.Mog.Hesren Staten Ge-
nerael der Vereenighde Nederlanden, dat in de Ha-
vens van Ooftende, Nieupoort, oielders in endoor
de Landen van óns voorfz Gouvernement , geen
Vyandtlijcke Trouppes fullen werden in ofte door
gelaten > onder wat pretext het felve oock onder-
nomen foude mogen werden > ende verfoecken
derhalven de hoogh-gemelteHeerea Staten Genereel
dat de felve haer dies-aengaende geruft flellen,

Ghedaen binnen Bruflel den ·#·.,.., Mey
ftflh'm htnitrt [es-en ΓΦι.^

©en fes-en-twintighften liDotl ί^ΠοφηΟεΙί tcC

©ecgaüeringe boo?t-gcl)?atiit De IBlfTibe ban De
lloningiime ïïegence ban Spangien, ocftJucbcn tot _
IKaDjiD Den
fcven-cn twintighllen i©ap lCflleDcn/ «iifi.
Detoelclic Den J|ccc ^niDaffaöfuc Eilevan de Ga- ''•n
marra
Den dertighften DàCC ncnbolgenDc

neben^frjneiJ|opofitieaenDnci:i?o.|EO04]ceftob£r= ne
geltbcct/ UiefcnDe refponfibe op Dcc ftlbtc jróifTibc 8"η
ban Den
twaelfden icbjuaïij Dcfe^ Slarr^ / rarc^
ftenDe acten ban IjofiiUtept/ Die lipt tjctgctiiEDt ban aen l".'
Den fóonineft ban
Spangien onDrc anDete Sanien/ ifoosfi
tegcn^ Dcfen ^tact onDernomr^t bjiicöcn / cnDe
booit^ aDbettentie ban De o?D?e/ tocirfieijareHöa-
jeflept Dien· aengaenDe boo? De fni/ r nDe nu tocDcrom
op nieuto^ aen Den ÏJeere JHDarqm^
DeCaftel-Ro-
drigo
gegebcn f)aDDe / toaec op ocDtlibecetct ootft
alle De retcoacta nargeficn cnbe gcronriDctecct toe»
fenbe/ Datïiaec igo. JlBog-upt Den inljouDt öonBp
boojfs IBiffibe ban De iiooglifi-Qfnielte ïSonlngitta
ne ban Span^-ien [jaDüen iionnen bemectiitn / Dat
fiate flSajcflept nopt niet te cerfite en toa^gciufo}»
meert getoojDen/ nocfiDooi Den i^eec lEaiqiti^ De
Caftel-Rodrigo, noclj Dooj DcHtotl gcmelfcn ijtec
^ümbaffaDenc ban DceaiiligcenDcfontinncïehlati)»
ten / Die aen fiate rerpectibelijfft foo tot
Bruflel
boo3 Den ïïefiDent Sasborgh aï^ fiici: in Den Hage
boo? De i^eecen ©eDeputeetDen npt fincc J^eoof)
Jliàog. ©ergabetinge ban tijbtiot tijDi Uiarcnglic»
Daen / enDe 'tgeene in be confcrentien birn-nrn»
gaenDe met fiem ï^eec ?tmbaflaöe«tc toi DibetWje
malen gefiouDentoa^ gcpaffecrt/ rnDc monbeliimh
gerepjefenieett enDe Dat op alle't ffIbc tot noci) toe
geene De minpe fatisJfaetie toa^ gfiebolgfit ; gijj gocbt
gebonDentebccfifacen/ Dat Ijaec l^oogfi jBcg.acn
De felbe jffiifTibe enDe pjopofitie
't boojtfj fnbjcct tace»
ItenOen gant^ geen eontentement en fionDcn nemen/
enbe Dat fulcft^ Den 3ïmba|TaDeuc
Rcede vanRenf-
woude
op De^ felfi? 25?ief ban Den tweeden
Ii^ lefilcDen fouDe toecDen gecefecitieei-t / met φ
pjeffe lafl Enbe o?bje/Dat fip bolgen^/enbe inconfojmt
te bande memorie bp fojmeban inpcuctie booi fitm
Dientfialben gfieacrefleett / bp De fioogfifi gcmeltc
Jloninginne Kegente ban Spangien / cnDe clbctjS
alDaec te iloobe / ban nooDen toefcnDe
/ afnocft
ftlacfitelfieh fouDe fiebben t'infiecen cnDe aen te
fiouDen / ten epnDe nirt alleen op De betoufic fou«
le^ / becobingcn / alji finbetfintsS enDe boojnae»
mentljjelt bpanDtlflcRc inbaficn/ciiDe 't fnrpjenneten
fOD ban Den Ouden Bofch, Stane daerbuyten, ai^
fiet Cafieel ban
Wouw Dfcecteltjeh npt fiet liEcrti·
toic ban De fêeece Jtonineh ban
Spangien Qfjcbacn
niocfit benomen toerben beljoojïticlie fatijSfactie m
De reparatie / nemaec ooeh Daec en Doben betfcre»
ftetinge/ ban Dat in't toeftomenDefuleis^nictnicec
en fonDe gefefiieDen/ enDe in fpeeie om te mogDe»
fiebben een fcjjiftelijefte betftlaermgc / Dat gfieen
«iEngelfcfie ofte anDere bpanDtlacrieiCroupe^patTa»
gie enDe cetcaitte fouDen binben/ op DenSBooDeni
enDe fiet Ceccitoic ban Den fioogfjfì-gemelten ilo»
ninglj/ enDe Dit alle^ foo fpoeDigfi al^ fiet moglie^·
Itjefe fouDe
Jön / op bat fiaec fêo. .flBog. Daec nae fiate
lEefuce^ RonDen nemen / enDe toeten moeflten / fioe
fiaec Dien aengaenDe
te geDjagen; enDe ijS fiierban
Doo? Den ^gent de Heyde «iciractbefianbigfitacn
Den meecgemelten©eec3imBaffaDeucDon
Eftevan
de Gamarra, OHI teiìcccften tot Dejfclfi? naetitiitin»

©an De meetgeDacfite fouleé/eicefren/entiefioflfli.
tepten al^ upt fiet Cercitoic of gcbieDt ba» be êipaé»
fefie j^eDetlanDen / tegen Defen gitaet op Den naem
banDeMunfterfchegctoojbeneiSrcoupcn toaten ge>
pleegfit / toa^ gefo^meect fiet boigenbe öelae^ / enbe
tot in|{cuctie gefonben aen Den Slaton ban DeeDe
^DmbaffaDeuc ban Dcfen ^taet tot
Madrid.

N' Aer dat den Heer Biflchop van Munfter onder-
ilaen heeft defen Staet door fijne wapenen t'in-
commodcren » foQ heeft men tot
Brufel,

Lenen»

ötieiif
ttffni

upt m
®ttti·
toir»«!·
tre ire-

een a»»

}l«te«·

btgtn!'


-ocr page 985-

. LeevtH , AutHnrpen , Gént , Sfuggi , Aelfl , in
1600. hec Over-quartier van Gtlderlandt . als tot Gelder,

- SaatvHet, Lier, Geel,......&c. Ende gene-

ralijcken fpo omtrent de Froncieren , als in de
Vaitighedèh , Steden ende Hoofc-fteden , Terri-
wir van dea Heer Koningh van Spangien, in dèflelfs
Nederlanden openbaerlijck fien aenftellen > op den
naem van den opgemelten Heere Biflchop > wcrvin-
ge ende lenneminge van Volck en Militie, tot offcn-
iie van dcfen Staet, ende de Ingefetenen van dien,
daer toe eenighe van de Gouvernears , ende Offi-
cieren van den opgemelten Heer Koningh van Span-
gien, noch foo verre hebben gegaen, datfe fclfsette-
lijckevan hare Militairen hebben gelicentieert, ende
gepermitterc , dat in den opgemelten Munfterfen
dienft zijn overgegaen 5 waerdan wydersopgevolght
is, dat uyt de boven geroerde Frontieren, ende ter-
ritoir van den Heer Koningh van Hifpangien
verfcheyde foules , rooverien , plunderingen ende
outraget zijn gedaen, ende toegebracht aen d'Inge-
fetenen van defen Staet, doodt flaende notable Edel-
iuyden in haer eygen Huyfen ensie Slooten, ghevan-
ghen nemende, flaende, rangonnerende verfcheyde
JPerfoonen j de felve wegh voerende , met ende
nevens de geroofde eade geplunderde goederen j
ende hebben defe genoemde Munfterfche Volkeren
ende Plonderaers, gevonden haer retraitte ende toe-
vlucht daer de wervinge was aengeftek , ende waer
uyt de foules ende outrages waren gefchiedende, te
weten het territoir van Hifpangien, niet alleenigh om
in fecuriteyt aldaer temogen verblijven, maeroock
om de goederen op dlngefetenen van dcfen Staet ge.
rooft, in te brengen , pubhjckelijck te verkoopen,
ende tot geit te maecken , ende voorts te procede-
ren en handelen , ceven eens of alle de Frontieren
ende plaetfen van den Heere Koningh van Hifpangien
waren over gegeven ende geleent, om daer uytdefen
Staet te belchadigen, ende met hoftile a(3:ie te bele-
digen : Tot bewijs ende adftruilie van 't felve kon-
nen dienen feer weyirige exempelen ( om niet te
fpreecken van foo veele ende meenighvuldige voor-
vallen op de Frontieren van Gelderlandt, in de
Meyerye van 's Hertogenbofch, Marquizaet van Ber-
gen op Zoom , Baronnjre van Breda , Landen van
Ovet-maze, alle abbouttiferende aen de Landen van
den HecreKoningh van Hifpangien ) als naementlijck
de bejegeninge , ende het plunderen van 't Huys
van den Predicant van Putten , ende Huybergen,
territoir van defen Staet, hetrooven ende wegh voe-
ren van verfcheyde goederen uyt
Hulfier-jimitcht,
ende de Plonderaers naegejaeght, ende genoeghfaem
geatcrappeert zijnde , hebben niet alleenigh onder
lèeckere gepretendeerde apprehenfie ende arreft, in
bet territoir van den opgemelten Koningff van Hi-
fpangien , de felve Plonderaers haere proteÊtie ende
eerfchappade bskomen , maerzijn oockdebefchae-
dighdeontfet geworden, v.an hare goederen machtigh
te werden , of die wederom te konnen bekomen:
niet meer dan een
Cafper Bafelier , wiens huys dicht
onder de Stad Bw</«gefpolieertengeplondeert,fijne
Domeftijcken gediflipeert, ende een daer van doodt
gefchooten zijnde , fijne geroofde goederen vervol-
gende, ende vooreen goedt gedeelte tot cenmercke-
lijcke fomme in valeur , attraperende , tot
JÌntver·
fen .
alwaer defe Plonderaers hare refidentie ende
wooninge , nevens een patrocenie ende protexie,
hebben hare retraitte genomen , niet van eenigh
valeur heeft konnen weder krijghen , fiende aldaer
het fijne noch openbaerlijck op de merdt te koop
ftaen ; als mede de
vier bekende Koet«-peerden
van een Edelman van qualit^yt, die als buven ge-
roert, op fijn Eygen Huys was geafligneert. Op alle
weicke voorvallen , fucceifivelijck wegens haer Ho.
Mog. door der felver Gedeputeerden aen den Heer
Ambafladeur van Hifpangien klachten zijn gedaen,
met verfoeck van reparatie ende fatisfaitie , voorko-
minge ende verfeeckeringe , ~dat van gelijcken niet
meer en mocbte gefchieden 5 Op 't welcke gene voor-
fieninge volgende, wacr inoie haer Mo. Mog. fecuir

ofte gÈfuft mochtsö zijn , tnaerter conttarie, heeft
cte openbare wervinghe in het oogh van alle de
'
Werelt fijn voortganck genomen , dat men aenge- ——■
fien heeft verfcheyde loop-plaetfen voor gewor-
venc Troupen binnen het territoir van den opge.
meiten Heer Koningh zijn geafligneert geworden,
van waer men publij^elijck verfcheyde brandtfchat·'
tingen, ende contributien uyrgefchreven heeft, méc
afiignatie van bekende plaetfen ende huyfen, in het
felve territoir'des Koninghs, omme de penningen
te komen betalen , ende promptelijck op te bren-
gen , felfs zijn geformeert dc Compagnie met vlieged·
de Vendels uyt Bf»^/gemarcheert langhs het CanaeJ,
ofte de Vaert nae
IViUeiroeck, alles onder conniven-
tie ende ooghluyckinge van den Heer
Marquis dc
Cailel-rcdrigo.
gelijck wijders uyt, ofte van de bo-
vengeroerde plaetfen verfcheyde dcfleynen ende aen-
flagen geformeert ende gemaeckt zijn op notable
Fortreflen , Steden ende Frontieren van den Staet,
als naementlijck op de Steden
Breda , de Chmdtrt.
WiUemfladt j Lillo t, Cafitekn ven Valckenborgh ende
Daelhem.
ende andere meer, de welcke door Godts
beftieringhe , goede voorfieninge ende voorzorge,
zijn geprsevenieert ende gcconferveert geworden.
Ende heeft men wy ders gefien, hoe defe alduj gewor-
vene Volckeren, elck van fijne plaetfe daer die gewor-
ven ende gewapent waren , als van
Brujftl ende io-
ven langhs Aerfihot, op Geel·, ende andere, van el-
ders zyn komen marcheren, in het open Vcldt,den
anderen rencontrerende omtrent
Grobbendomk ende
Geel voorfz , ende aldaer geformeert hebbende een
Corps d'Armée , direöelijck uyt het territoir van
den Koningh van Hifpanien, langs
Loenheut ( fon-
der oyt geraeckt ofte geweeft te zijn , of konnen
geraeckt ende geweeft hebben op het territoir van
den Biflchop) gemarcheert, ende ghevallenzijn ia
defen Staet, om uyt te voeren hare geformeerde
ί deflèynen , ende lu^renerende de plaetfe van den
Oudénboifchc , 'mitlgaders de Redoute op 'tSanC
daer buyten , «Idaer pofl; vattende , ende haer for-
tificerende , ende fterck maeckende , met intentie
niet alleen omme haer te maintineren, maer oock
om vorder op den Staet te attenteren, voorgevende
haeft
over acht of thien duy/ent fterck te fullcnzijn,
ende gerenforceert te fullen werden van de Trouppen
in Vlaenderen, tot Antwerpen, ende in die Quirtie-
ren geworven, die mede haer verfamelande tot Bor-
gerhout buyten de Poort ende onder het Kanoo
van Antwerpen, verwachtende noch andere renforC,
foo zy voorgaven , onder
vander Nett, ende noch
een fecours van
uochvierduyfent Engelfche Soldatcnj
die in de Havenen van Vlaenderen , tot Ooftende
en Nieu poort fouden werden gedebarqueert, ende
door het territoir van den hooghft-gemelten Heer
Koningh met haer conjungeren, 'tweick de gevan-
gene Officieren naederhandt in den Oudenbofch be-
komen , felfs vrywillighlijck hebben betuyght ende
verklaert. Ende of wel defe Trouppes foo confide-
rabel ende fterckaiszy waren tot het getal van
den, verfien met Canon ende andere Amunitie van
Oorloge, ende verdere behoeften, als tot eengefor-'
meert L^er wertgercquireert,foo een notablen Poft,
Neeringh ende volck-rijcke plaetfe als den Ouden-
bofch is, vyandtlijck hadden gefurprenöert, plegen-
de alle aéten van hoftiHtcyt,aIs in fuicken gelegentheyt
gewoon is te gefchieden , ende te beduchten was
dat eenige van haer geformeerde ende verdere
defleynen mochten reuflèren, ende zy meerder toeval
bekomen , foo heeft bet Godt Almachtigh belieft de
Wapenen van den Staet, onder het beleydt, ende de
vigilantie van den Heorc
Frince vanTaraete, food»-
nigh een goet fucces te verkenen, dat die plaetfen ge-
recupereert , die Trouppes geflagen , gedlflSpeert,

feruineert, ende roer het meefte gedeelte tot een con-
derabel getal van
vyf hondért a feshmdert man ge-
vangen , ofte doodt gebleven zijn, ende dit alvoorene
dat die tot Burgerhout onder Antwerpen lagen, ende!
andere van elders meer haer keften conjmgerendfte!
by komen, gelijck vervolgens oock die Trouf^esdid
It) ramtn
% eBt·

ï

iii

cn OORLOG. 'iSis^en^wmghfteBoeck. 969


-ocr page 986-

911 SA KEN van STAET

omtrcmt Maefiricht, Lande van Overmaze, partagc
looo. (JesKoninghsvanlagen, endehaerdeflein

-- hadden ghcmaeckt op de Kafteelen ya-aValckenburgh

ené^Oaelhem. in het executeren van de felve ghefla-
gen ende gediflipeert
2.yn ghcworden. Waerop ver-
ders is ghevolght, dat de Troupesvan den Grave
vender ìlatt > die haer gecarnpeert hadden onder Ant-
werpen, tot Burgerhoudt voorfchreve medegemar-
cheert zijn^ in het diftriót vandenStaet, furpren-
nerendc het Cafteel van Wou-a>, in het Marquizaet
•v&R Bergen op Zoomi alwaerzy als d'andere geilagen ,
ende gediffipeert zyn ghcworden door de Militie van
den Staet, oock voor een groot gedeelte tot een con-
fiderabel gbetal ghevangen blyvende, alles mede met
recuperatie van het voorgeroerde Cafteel vanWouTn.
Ende of wel verfcheyde klachten over defe hoftile
adtien ende invafien zyn ghedaen , ende verfocht fa-
tisfaftia ende reparatie , ende voor 't toekomende
verfeeckeringe dat fulcx niet meer foudegefchieden,
ende een fchriftelijcke verklaiinghe, dat ghcenEn-
gelfche of andere VyanilijckeTrouppespairagiefou-
de werden gegeven, om defen Staet te befchaedi-
ghen, foo heeft men het felve niet konnen erlan-
gen, cnaer gheduyrigh ge declineert eeneverklaringe
dien aengacnde te doen, ende ghetracht perfuafien
te ghebruycken, om te doenghelooven dat men in
alle fincoriteyt was procederende, om te onderhou-
den alle goede Nabuyrfchap ende correfpondentie,
daer toe employcrendefoodanigheargumenten, die
niet min choquant als frivool waeren, onder ande-
ren dat den heere
Marais Je Cafiel-Rodrigo, Gou-
verneur van de Spaeniche Nederlanden, by defe on-
gelegentheydt van den Staet (foo gheliefde men het te
noemen j op der felver Forten ende Frontieren , wey-
nigh van Guarnifoen verfien, niet en hadde geacten-
teert, ofte ge-entreprenneert ; Ende of wel voor-
naementlijck aen den Heer Ambafladeur van Spangie
alle het gheene vqorfchreven is, levendigh vertoont
ghcworden, ende aengewefcn volghens het recht der
Vokkeren, iiiet over-een en quam n^et de goede na-
buyrfchap, dat als twea Naebuyten ia Vreede met
den anderen zijnde, een van beydegedooght ende
aenfiet, dat in fijn territoir,
fegge nietalleenigh wer-
vinghe gefchiedt, maer diredtelijck uyt hetielveop
den anderen Vyandtlijck werdt geageert, ende dat
noch op den nacm , ende van weghcn een ander Prins
( 't welck te noteren is ) verder afghelegen. Dat haer
Ho. Mog. ende der felver Geallieerden oock gheen
comraoditeyt ontbrack, om op den eyghen voet ge-
noeghfaem het geheelc ghebiedt ende diftriii van den
Koningh van Spangien in Nederlandttedoenberoo-
ven , plunderen, brandtfchatten, ende onder con-
tributie te brenghen, ende ghebruycken de eygene
remifen efchappatoiren, difcourfen ende uytvluch-
ten, als men tegenwoordigh teghens haer Ho. Mog.
was doende, dat tot fulck een werckveele de handen
silbereyts jeuckten, ende haereforces nevens die goe-
de occafie waeren offererende. Ende of wel het felve
inet goede Juftitie konde ghefchieden , als anders we-
dervarende dan het geene men was doende, daer noch
by quam verfcheyden redenen van Staet, endepre-
tenfien tot uytvoeringhe ende profecutie van ghepre-
tendeerde deffcynen ende ghcrechtigheden by defe
byfondere conjunfture van tyden ende faecken ; foo
hebben echter haer Ho. Mog. liever willen afwach-
ten , wat fatisfadtie voor het geledene, ende verfeec-
keriDghe voor het toekomende defelve foude beko-
men. Hier doet niet teghens, datmenfeghtPlacca-
ten teghens de Munfterfchewervinghe te hebben ge-
emaneert, ende naederhandteenige executie daer op
te zyn gevolght, ende dat alles is geweeft buyten ken-
nifle, ende teghens den wille van den welgemelten
Heer ilid;·^ «/V
de Ceilei Rodrigo > dewij 1 de ^èj ve Placca-
ten niet ge-emanecrt, veel min ge-executeert zyn
gcwprden, alsnaedat veelefoulesgedaen, de hoftile
defley^en ghetenteert zyn gheworden, ende dat de
yoornacmflc Fronticren van den Staet met meer
Guarnifoen voorfien , ende door hét verfamelen van
een gros vaoMilitie» omtegenteftaenj endetedir-
fiperen defe Vyantlijcke Volckeren, behoorlick was
ordregeftelt, als boven is aergeroert, foo is notoir,
dat geen Nabuyrdireftelijck befchadight er.de Vyant- ' ^
lijck geaggrefleert magh werden uyt het territoir van
fijnNabuyr, fonder dat het felve te reputcrenZy voor
openBaere Vreede-braeck, ende gelijck, alhierniet
alleenigh de openbare wcrvinge, is het niet toegcllaen,
ten minftengeconniveertis, de Loop-plaetfenopen-
baerlijck geafligneert,
Corps d'ylrmée geformeert,
Contributien uytgefchreven, plunderinge, beroo-
vinghe ende ranconneiinghe ghedaen, zyn retrait
ende fecuriteyt ghevonden voorderoovendeperfoo-
nen ende gheroofde goederen, Vyandtlijckedeffey-
nen geformeert, do felve getracht te executeren met
hoftile intochten j aggrcflien, ende 't furprenneren
van confiderable plaetfen, ende dit alles direftelijck
uyt het territoir van fijn Nabuyr, fonder de minfte
concurfie ende co-operatie van yemandt anders, dan
alleenigh dat den naam gepretendeert is gheworden
van den geenen , hoewel verde afgelegen, daef me-
de men in Oorlogh was; Of alle het felve te houden
zy voor efïèélen van goede Naebuyrfchap ende cor-
refpondentie,fincere onderhoudirge van Vreede ende
Vriendtfchap, als mep wil doen gelooven, endeniet
eer een ander interpretatie konnen nemen , ende nae
het recht der Volckeren, eenen anderen namekry-
gen, is by ghefondeherflènen te overweghen ? Wat
aengaet het fegghen , te weten, dat den meergemel-
ten Heere
Marquis de Cafiel Rodrigo geen kcnniiTe
daer van foude ghehadt hebben, is irrelevant, ver-
mits defelve kennifle moet hebben , ende gehouden
is te nemen van faecken van fulcken Natuyre ; ende
verobligeert is foodanige ordre te ftellen , dat de Nae-
buyren uyt het territoir van Zyn Gouvernement foo-
danighe fchade niet en werde toegebracht, ende daer
in niet nalatigh en kan, of mach zijn: temeer, om
dat niet en foude dulden , dat een ander daer quam
ordre ftellen tot fijn fecuriteyt ende vctfeeckertheyt,
ende om fulcke reden verobligeert blijft kcnniflète
nemen, ende vervolghens dievoorfieninghetedoen
als behoorlijck is ; zijnde elck Souverain verobligeert
niet alleenigh tot kenniiïc, maer oock reparatie ende
fatisfadie van alle injurien ende fchaeden die uyt
deffelfs territoir aen yemandt van de Nabuyren toe-
ghebracht werden, ende by hem hadden kopnen
werden voorghekomen ; het welck met veele rede-
nen te adftrueren onnodigh geacht werdt. Ghelijck
het oock niet wel kan gepiefumeert werden, daer
alle 't gheene boven verhaelt, foo openbaer ende
evident in het ooghe van alle de Wereldt was gefchie-
dende, met defignatie ende determinatie van plaet-
fen ende perioonen, met haer naemen ende Loge-
menten, ende daer voort alles foo univerfcel was,
tot fulckdh ghetal van Voick ende Trouppes, die een
goet Corps d'Armee hebben uytghemaeckt, dathy
Heer Marquis het felve foude ignoreren ; ende hem
onbekent zijn ; waer by komt, dat t' elcketis, ende
van tydt tot tydt klachten fijn gedaen, ende reparatie
verfocht 1 foo by den opghemelten
Heer Marquis de
CaSlel Rodrigo,
als mede by deti Heer Ambafladeur
van Hifpanien, den Heer
Don Efievan de Gamarra.
Ende of wel by de Gevanghenen foo indenO»i/<»-
ùofch als tot Wbuw bekomen, bevonden zijn verfchey-
de Brieven ende befcheyden, neven der felver depo-
fitien, mede brenghende byfondere feyten endecir-
cumftantien, daer uyt afte nemen is,
alles niet buy-
ten kennifle van den voorfchreven Heer
Marquis de
CaflelRodrigo
beleydttezijn ; en namentlijckdatfoo
wanneer als de Trouppes die in den Oudenbofch wa-
ren inghevallen, ende aldaer poft'gevat, den Agent
van den Biflchop van Munfterghelogeertisgheweei
binnen Antwerpen, in een bekende Hetberge» ende
aldaer heeft weeten te obtineren, ' ^at fot
twemael
toe 's nachts de Poorie van de StaÜt'is geopent ghe-
worden, om verfcheyde Wapenen, Aramunjtie
van Oorloghe ende andere behoeften dièhy aldaer op
voorraedt inghekocht hadde, onder
d'opficht van
den Paftoor van den Oudenbofch, zijnrfe Schoon-
broeder
van den CellmelCarp (die het deüèyn op

dea


-ocr page 987-

ren ) buyten te brengen, toe de Trouppes die buyten
de Stade lagen, ende bereyt ftonden te marcheren
tot affiftentie van die geene die de plaetfe van
den Oudenbofch hadden gefurpreneert, ten ware cy-
dinge bekomen hadden van der felver defaite, als bo-
ven aengeroert : gelijck niet mogelijck kan zijn ghe-
weeft j dat de Poort van foodanigh een Stadt als
Antwerpen, op iulck een tijdt, te weten's nachts,
en tot fulcken eynde, en voorts als vooren is ver-
hack , kan werden geo'pent, dan op fpeciale ordre van
den Hcere
Marquis de Cafiel-rodrigo, ofmetkenhif-
fe van den Gouverneur van 't Cafteelj wekken
Gouverneur het oock niet foude hebben derven on-
dernemen, foo hy niet en ware verfeeckert ge weeft
van de kennifTe ende inclinatie vandefelven Heer
Marquis. Alle het weickedan geconfidereert, ende
behoorlijcke nao fyne merite gepondereert, foo is
nietvrcemt gewccll, dathaer Ho. Mog. gcdefireert
hebben boven een redelijcke reparatie ende fatis-
fadtie, verfeeckeringhe van dat in 't toekomende
fulcks niet meer.en foude gebeuren, ende der felver
Staet, ende d'ingefetenen van dien niet meer be-
fchadight uythet territoir van der» Heer Koningh
van Hifpangien ; ende namentlijck mede, datgeen
Engelfche , ofte andere vyandtlijcke Trouppes
pafTagiefouden vinden, dewijlefulcks voor-gegeven
wicrde; waerop verfocht zijnde fchriftelijcke ver-
klaringe van den Heere
Marquisde Cafiel-Rodrigo,
isop verfcheyde inftantien tot dien cynde foo aen
den felven Heere
Marquis de Cafiel-Rodrigo , als
den Ambaffadeur van Hifpangien alhier rcfide-
rende gedaen, niet geobtineert geworden, daer inne
haer Ho, Mog. billicklijck geruft koften wefen:
maer is ter contrarie by den Heer Ambaffadeur
vernoemt, doorexprefleordre van den meer-opge-
meiten Heere
Marqm de CafieURodrigo, in haer Ho.
Mog. Vergaderinge ingegeven ifeckere incongrue
memorie, (gelijck van foodanige ordre uytden te-
neur van de felve memorie canfteert)
vol choquante
termes ende exprefficn , eerder aenleydioge gevende
tot abalienatie, ende verwijderinge der gemoede-
ren, iils tot voortfettinge
van goede nabuyrfchap
ende correfpondentie , daer over hy Heer Am-
baffadeur oock door Gedeputeerden van haer Ho.
Mog. is begroet geworden , met verhalinge ende
aenwijCnge van redenen daer roe dienende , om
defe memorie te willen intrecken , ende fuppri-
meren. Etide dewijle alle hetgeene boven verhaelt
is, inhetminftcnietenquadreert met de goede in-
tentie , van de wclcke de Koninginne Regente van
Hifpangien, foo by der felver Miiïïve aen haer
Hq.
Mog. als door monde van den Heer Ambaffadeur
van Hifpangien, in der felver Vergaderinge voor ge-
ftelt, tot onderhoudinge van alle goede nabuyrfchap,
vrecde ende correfpondentie; Dat oock haer Ho.
Mog. uyt den inhoudt van de voorfchreve Mifllve
van de hooghft:gctneltc Koninginne Regente van
Spaagien hebben konnen bemercken , dat hare
Majefteyt noyt oiet te rechten is geinfornieertgewor-
den, noch door den Heere
Marquisde Caiiel-Rodri-.
go,
noch door d^nwel-gemelten Heer Ambaffadeur
Don Effevan de Gamarra, van de ernftige ende con-
tinuele klachten die ?en haer refpeöivelijck , foo tot
Bruflel door den Refident SaiÌBig^, als hier in den
J^age door d' Hoeren Gedeputeprdeti, u^t haer Ho.
Mog. Vergaderinge van tijdt tot tijdt Zijn gedien,
ende'tgeene inde conferentien qp. ^at iubjed met
hem Heer Ambaffadeur totdiverfche malen gehou-
djen, is gepaffeerc, ende njOjndeiingegcrepref^nteert ;
foQ fai hy Ambaffadeur
Reeievan Rexjwoudt,
ςχρ 't fundament van de vppre^-vfirha;?lde aftien,
feyienende voorvallen., mitfg^rsrqifon.nemetttin,
(U^ien
, redema? ende n;^oti.veti, oftfgpdijnige van de
(èlvoalshy beft γ^η effi^race faloordielep, infteren
ende aenhpud«m, tee qynde ni?i aliïenigh op; de
^rfz foules , baroovinge , ^Is anderfinte , ende
voornagientlijck vyandtlijcke
inya6en, ende'tfur,
preijHere^ £i?o vna Φα Óudepbofcb'tSandc daw
het Territoir van den Koningh van Spangien op de-
fen Staet gedaenmach bekomen worden behoor-
lijcke fatisfaöie ende reparatie, maer nochdaeren
boven verfeeckeringe van dat in 't toekomende fulcks
niet meer en gefchiede j ende in fpccie, om je mogen
hebben een fchriftelijcke verklaringe , dat geene Hn-
gélfcheofte andere vyandtlijcke Trouppes, paffagie
ende retraitte fullen vinden op den iïodem ende
't Territoir van den Heer Koning van Hifpangien,en.
dit alles foo fpoedigh, als het mogelijck lal zijn, op
dat haer Ho. Mog.daer naer hare mefures konnen ne-
men , ende weten waer naer haer tegedragen,

Aldus gedaen ende gearrcfteert ter Vergaderinge
van de Staten Geaeraelder Vereenigbde'Nederlan-
den. In den Hage den een
en t-wintighfien May fifihten
honderjes eti/efiig.

Q^cneenentwintighften May gc&OOJt Bet Cap<
pojtbanDe I^Ecccn ban RaefveU enDc anbrccl)acc
i^ooglj ,l®oa. «©eÖÈputecrörn toe Dc jieilitaite faEC=
ϊιεη/ Qcbilitcect/ εηϋε ne-rjrflniinccct öcbbciiöeCe
.SEiffiUe bau öe ÖeriDcnc Sasburgh, ocrcbjcbcii tot
Bruflel, ftouDcnDc in effect / Dat öm Igcec Mar-
quisde Caftel-Rodrigo , |)ειη Hcanttooo?t l}at>tie/
geen bifficiiitrpttc maccltcn oiute aDbouccen cnùc
onDcctEiicftcnen De gcnrcale ncfcljiec booj geftelt/
maccöatljp alboomiupt Ijacc JBoB.taelfow='
ùe toiüen bectlaen ingcbalte De ^pacnfc J^cüetlan·
Den b' een of D' anöec geDjepgfjt / ofte ooch toel aen=
getafimoeiitentefcben/ ofljpDanooch boojfooDa^
nfgcacte beroMigeett foncé blpben/ om geen fe'
qoucgtot Defenfic Decboojf^ïïanben/ bertnaect^tc
mogen boen homcn/ !)ettDcIc[ic{)pgeoo;Deeltt)a&>
be in geeiie cebenen te beflacn/ üat oocH tDC{
foube tDenfc()en / boo; een tecipjoque acte getuit
Befïcittetoccbcn/ DpalDien tofgcngbeboo^fstege»
üenactc/bemecc-gefepbt Spaenfche Nederlanden
eenfge moct>elijcIUjcbcn acngebacn mocgten tnece
ben i Ibacc op gebelibereect jtjnDe / aen Drn boojfj
aefibent Sasburgh gEcefcctùccct Dat Ijaec üOo. .iil3og.
met 't geene boojfs ijJ gantfcö egöecn contente»
ment en itonben nemen / cnbebatDP berljolbenbp
ben i^eece IQ atQUi^ fonbcjucgecrn b' acte ban ïdc'
gen Dact i^o. JÉog. gebeficeecc j bat bacc ^0. ilIDog<
geenfint^ en betfionben/ bat Dp öcfibent biecge-
(oche faeche ban importantie alleenltjclt monbeHnge
en bermoclite aen te nemen/ maecbatgaec iioogl)
JIIiiog.fu|chs§banl)£iti i^eerc .ïBarqui^oftoeibHH
De SJlmbaffabeuc ban Spangien alöiec cefibecenDe/
6p miflibe ofte fctìjiftclgclte memocie fouben bec=
b}acl)tcn/ met.bttboeginge l)oe enbe in tuat manieren
geniepnt toiecbt bacbe bao?fc()?cbc cecfpioqueacte
foube befjooten gecoucDcect te toecben / op üat Daec
1^0, .fiB og. bf^ te betec / enbe fcfcfiecbet bate Mefu-
res baectiaeehonben enbe mochten nemen; <Snbe
ban Doorben Agent de Heyde c^tcact bcj)an«
bigDt aen tod scmelte i^eet: 'Jlmbafìa^cui: oin te
ficcchen tot be^S felf^ nacictjtingc.

^en i^eec ^mbalTabeuc ban spangien becnemen»
bebatljet giec booj-gefielbe ]aclaessbanbef«uleii /
c]Cce(Tcn / etc. toa^ gebibulgeert boo? ben b?ucb/
enbe foo Sem al^ be ^paenfcl)e bp be gemeente foube
pbieujcmatcfien / bctfocöt beiicerften ^julp bottet
mocijttdo^cn ingettocben. Itiaec baec op i^ge>
cefolbccEt bat &et gemelbe berfoech tee «ejiffie foube
b)o;bengefcponrett.

©en <|ecc Sasburgh (cljjecfban ben drie en twin-
tighften
^unp/bat be^ boocigcn baeg^é een aubien:
tie iseeft gebabt bp ben IBatqui^ ; gêm feggenbe
met genorgeu becflaen te gebben 'c geen in be/ongfie
batailU tuffcfeeB be
twee ©loeten toa^-gfiebal»
Iftt ; brttjoopeobe bat be bictotte

^be ficecfteni niet tot continjuatie. twn foo bIoebl=
gen enbe atoaime
berbeEffelgchtn «©oilocj)/ maec
tot aenlepbingi) ban ce» goeben enbe. bapen bjeebc ;
baec toe ft)n (^itceUcntie bechIaccöe:mctopcecl)cen
pbec allei 't
bccb hibe^felf^ becraogen feube Jön / te
b)illencontci&ueten>

IDmmra4-

en OORLOG, ^fScs^en-'veertìghfieBoeck. 971

1666, denfelven Oudenbofch mede hadde helpen forme- ) buyten , als het CafteeUan Wouw, direftdijck uyc

— « ^ foKritno-en ^ t-nr A^ TrnlinnPK fili* hiitjrflrt

nemen

Oetn

Co'iten·^

mentili

't ?int'

ltioo?t

tiaiitie

Mar-

qitïjj Re

CnfttN

SSoBii-

BO.

iipsert-

|c«m-

baffe-

öciir

titc|ocD«

bot öee

ilicr

Doojge-

(telhe

reiacjï

tnecöiii-

getcoc-

fieii

toojöfffi

J^ofboig
bttft
iDinec
auDtcn-
tieby
Β*
ΜΜ-
fluiss.


-ocr page 988-

i666.

971 SAKEN van STAE Τ

i^pDeÈftbülöijÉn^o?ö?e/ naeBfBouöene pjebicps
tie obec De©ictorietEeècnb'<ÊnDelfc!)eDfndertigh-
ften SJunp fijne ©leuflööe-bupCEti öoen aenjleccften :
©p fcl)?eef öat Ijet fctjcen Dat bcele bcfe ©jeueööe-
tepc&enen niet tori ftaDDen ftonnen DccDoutoeti / enöe
obec fulcic bp alle mfODelengetcacIjttiefelberaabeel
toenIt)clï niet alleen tetucbecen/ tnaei: Qaec en bo·
ben Doo?feptelöcni)cbentcbeIctten/ iafelf^fijnaoa
Bcnient te aagieftecen / in fooöaniflöe manieren
aljs upt neben^BeöocaööeBefcDiiftfouöenBljcUebcn
tcbfcflaen.

Verhad van ^tgeengepaffeertii op den dertighften
July fefthien hondcrt fes en feftigh, voor fio
-veel tot noch toe door mj heeft konnen verno-
men werden,

DEn dtrtighfien ]\i\jfeflhienhondtrtfet tnfifiigh,
geweeft Woonfdagh, heb ick door ordrc van
haer Ho. Mog. vreughde
Ceyckenen met vuy-
ren als anderfints getoont, wegens de heerlijcke vigo-
rie door Godesalmachtigenzegheneodeghenadete-
ghens d'Ëngelfche Vleoc indejonghftebataillever-
kreghen, ende ten felven daghe des avondts opeen
Collation genoodight verfcbeyde Ingefetenen van den
Staet, dewelcke ghewoonfijn inonfen HuyfeGodts
woort te
frequen teren.

Omtrent de kloeke thien uyren hebbe bevoolen dat
men de Tonnen ( onder 'c blafen van eenighe Trom-
petten ) foude aenfteecken ; men heeft ghefien een
perfoon» gekleedt in een rooden hemtrock dicaen
de middelfte ftaeck met groot ghewelt, endemoecr
willigheydt fchudden, om de Tonnen van boven
neer te werpen, maer fuleks niet gheluckende, reti-
reerde figh: Dit was het eerfte proefftuck : Dacrnae
is onfen Coetfier op een van de Itaecken geklommen,
ende dewyie hy befich was om de Tonnen van boven
aen te fteecken, zijnde onder noch geen in den brant,
heeft fich weder een ander perfoon vervordert, welc-
ke by mijn Huyfvrouw is gheremarqueert aen den
itaeck te fchudden, omwaerhetmogelijckghewecft
den voornoemden Coetfier van boven neer te doen
vallen, ofte hem te doen branden, ghelijck oock
het hayr begoft te branden, oock fijnen rock als me-
de een weynigh aen de handen ghequetft, roepende
ondertuiTchen veele anderen, wat iflcraenghelegen
offer een
Geufert Hendt verbrandt? middelerwijle
heeft een ander van mijne Dienaeren weder een an-
dere ftaecke aenghefteecken fonder eenighe verhin-
deringe, het welckghedaen zijnde, heeft fich weder
ean ander perfoon , dewelcke de voorfchreve Coet-
fier vermeyndeeen Schippers Gefel te zijn, vervor-
dert aen de paclen te fchuclden, waer op de meer-ge-
feyde Coetfier aen den voornoemden perfoon feyde
dat hy fuleks foude naelaten te doen, gelijck dan oock
de fel ve cerftondt fich heeft geretireert, daer op volght
terftondt een ander uyt den hoop, toe tredende met
een langh mes, 't ielve averechts in de handt heb-
bende, ende ghebruyckte defewoorden:
Ghyluyden
heht hitr fio veel niet te feggcKi ickfiudiimmetdatmes
intlindehuytfieecktn.

Mijn outfte Soon fonder daer van yets te weten met
tviee kleyne Stuckjes om onder het branden van de
Tonnen defelve mede te doen loflèn, feyde de Coet-
fier teghens hem, dat die perfoon, hem aenwyfende,
met een mesindehuytwildedouwen. Daeropmijn
Soon aen den moetwilliger vraeghde wat reden hy
daer toe hadde? dat hy foude fien wat hydede, ende
dat hy daer ο ver fy η felven in grootefwarigheydt fou-
de ftellen, door dien hem van niemandt eenigh leet
wierde ghedaen 5 daer op den moetwilliger autwoor-
de:
ja by Godt dat fiude ick hem doe», tnde u-a oock.
treckende uyt de eene fack wederom fijn mes, ende
uyt de andere fack een grootefteen, tredende alfoo
na mijn Soon toe, om hem te doorfleecken, de-
welcke fich in poftuyr van defenfie Iteldeende foo
veel te weghe bracht dat den moetwilliger retireerde.
Dit alips aldus ghepaflèerc 'iynde fonder d« yets tot

bom

b^anot

bjeugM

bitrttt

obttae

iSictocU

tistn

tl' <Sn-

etiftfl»·

ilRett-
leilllg-
fitpt
baer eit-
trent BC-
b^iiptftt.

mijne kenniflè was gekomen, alfoo over Tafel faten, i ζζΑ

en het wel-vàren van den Staet (gelijck in foodanigen -_

gelegentheyt wel gebruyckelijck is ) meteenglaesjen
omdroncken, heeft mijn Huyfvrouwe de Voor-
poorte doen fluyten , om verdere moetwilligheydt,
ende infolentien te prevenieren, ende is alles alfoo in
rufte gebleven.

Eenigen tijdt daer nae ( fonder dat wy op yets dach-
ten) fijn wederom andere (daer onder men fecht
verfcheyde vreemde Natiën geweeft te zijn ) met alle
moetwilligheydt ons Huys genadertj edoch fonder
dat wy daer van eenige kennifle hàdden, (laende,
ende werpende foo metdeegens alsfteenen,
alle de
glafen uyt, mitfgaders het uytterlie efïbrt doende,
om de Voorpoort, dewelckegeflootcn was, terneer
te werpen, ende fqicx niet konnende effeöueren,
riepen onder malkanderen : Λ
Gtufen fijngeene Men-
fchen, maer Duyvtls, dat fy eene Voert kansen defende-
ren tegensfio veelvolck engeweldt.

Men heeft onder anderen een perfoon geremar-
queert,edoch is tot noch onbekent, die met fulke furie
hackte, ende floegh op glafen en venfters, daer af-
nemende cenigh loot, ende feyde, dat hy 'tfelve
noch verhoopte binnen loonden te brengen, ende al-
daer te toònen een heroike daet, ofte dit nu geen ge-
praediteert werck en is geweeft gelieve alle ongepaffio-
neerde menfchen te oordeelen.

Defe furie nu ontrent den tydtvan ijpw uyren ge-
duyrt hebbende, heeft mijn
tweede Soon middel ge-
vonden om achter over een muyr te klimmen ende
fich aenftondts vervoeght ten Kuyfe van den Heer
vanNecke, Regeerende Borgemeefter alhier, ende
aen fyn Ed. alles bekent gemaeckt, daer nae fonder
eenigh verfuym gegaen nae't Hof by fijn Excellentie
d'Heer
Manytis, de welcke 'tfelve met de uytter-
fte onfteltenis (ghelijck mijn Soon rapporteerdeJ
bereydts verftaen hebbende gebruyckte tegens hem
defe woorden,
Monfitur j'^ defia donnédesordresne-
ceffamu prenez, la peine d' aller jujhue a t tfcurie dei
Mules, voyt y trouveres la garde, & eHe vous coeduira
a la matfon, ende dewyie hy derwaerts fpoedighde
rencontreerde de Guarde omtrent de Ballie van 't Hof
dewelcke in volle gallop beteydts nae ons Logement
senfette, ende is aldaer neven» een goedtaental Hel-
lebardiers gekomen. *

Sij η Excellentie heeft my terftondt door de Heeren
Salfido, Wallar ende Amfiorf, Capiteyn, Luyte-
nant ende Cornet van de Guarde doen begróeten,
ende verfeckeren, dat het fijn Excellentie uyt het bin-
nenfte fijns herten leet was, datdufdanighedefordrei
ende moetwilligheden waren voorgevallen, metver-
klaringe dat fij η Excellentie alle de gene die aen't voor-
fchreve werck handt-dadigh fyngheweeft, endeach-
terhaelt konnen werden, fonder eenige conniventie
op ftaende voet fai doen ophangen, preiènterende
vorders tot onfe geruftheyt endefecuriteyt, dat alle
de Guarde voor ende ontrent'tHuys foudenblyveo
waecken. Ick heb fijn Excellentie door ghemelle
Heeren ten hooghften doen bedancken, ende dat my
ten vollen verfeeckert hielde van defTelfis goede ende
oprechte genegentheydt tot alle ruft ende vreede,
gelijck dar oqck fijn Excellentie defefaeckefeer hoogh
is ^nemende.

De dolheydt van dit volck is foo groot endeexor-
bitant gheweeft, dat ghemeldeHeer
Salfide.Csii-
teyn van de G uarde, een perfoon refcontrerende, hem
aenfeyde uyt den naem van den Koniiigh dat
hy
foodanighen moetwilligheydt foude hebben te lae-
ten, of dat het qualijck met hem foude af-loopen ,
ende dat zy al te famen
fonder genade fouden opge-
hangen werden : Daer op den moetwilliger aen ge-
melte Heer antwoorde :
Ghy »ijt een man alleen > ick ken
m niet luijckt of ickfai u den deegen in de rihhen doupen,
zijt ghy oeck een Geus. vy fuUen al de Geuze honden
dtn hals hreecken.
Over welcke grooteftourigheydt,
gemelten Heer Capiteyn fijn Gbeweer trock,· maer
fiende dat fijn Ed. door de meenichte overvallen foude
worden, is genootfaeckt gheweeft fich te falveren. ,
'Dit heeft meer-gemelte Heer
Seifidi. foodanigh inù

prefee»


-ocr page 989-

en OORLOGH. Ί Ses^en-njàertìghflù BotcL 973

prefentie van vcrfcheydcn perfoonen t'onfen tìuyfe,

____ ^en mijn Huyfwrouw verhack , foohaeft dicgefchiet

Was.

Indien de Hecren Magiftraten van Bw/i/doorharc
Officieren foüdanige debvoiren doen aenwenden,
als haer Ed. wel precife ordre van fijn Excellentie
is gegeven, fouden óngetwijflÏlc van de principacl-
fte Belhamers in korten tijdt konnen achte/haelt
worden; Weliswacrdateenigevande.fölvc terftonc
uyt de Ótadt fijn ghewluch: j cnde lbo my gefeght
werdt, oock eenige bereytsgeapprehcndeerc.

Men kan noch niet ftcckers oordelen, vee! min
feggen, alhoewel verfcheyde fufpicien opfommigen
zijn by ofte door wien defe verraderyen ende
fchelmfe aitien fijn beleydt geweeft , foo veel wer-
den wy door verfcheyde luyden nu wel geinfor-
ineerc j niaer te laet, dat eenighc perfoonen van
fatfoen, edoch niet bekent» ten felvendage naer de
middagh omtrent uyren tot meermalen voor by
ons Logement rydende, hadden ghefeght: men fai
van avondt een brave bataille ficn ; Sommige feggen
met de feeckerheytgéfien te hebben, dat andere geit
aen longens en oock groote Luyden fouden gegeven
hebben, ten eynde fy met fteenen in de glafen fou-
pen werpen ; Onder anderen is 'er een geweeft de-
weicke defe woorden foude gebruyckt hebben in
fpecie :
lek fai twee fondt groot geven aen die geene
dev>ehke eerB de deure fai komen op te breken
; ande-
re fegghen , dat hy gheprefentecrt hadt
thienÏa-
tacons
aen yemandt die een Bijl wilde halen om de
deure op te hacken ; Dit is altijdt fcecker dat de
voorfz perfoonen des naemiddaeghs voor by het
Huys te Peerdt meenighmael waren gereden , des
avondts daer omtrent fijn geweeft , fittende tot
fes
a feven in'c getal op kleyne Peerden, edoch hielden
haer een weynigh ter zyden om niet bekent te zijn.

Gedaen binnen Brujftlden vierden lutiifefihie» hin-
dert fes-en-fefiigh.

Geteeckent

T. va» SASBORGH.

ï|pfc{)?eifijtnfevenden iiocl) naöec ficnnf^ Bcfto»
men tc öEbben / DattoElanbccöoIftip?te baocen eer
üe iConncii toierlDcn aengefleechen feti gcoot Qlie^
taf tjDlcfi tìan allcricp foojtc foubcn gebjupcfit ïjebbcn
Öcfe tUOOjbcn :
by Godt wy fullen niet verdragen
dat de Geufe viilorie branden ; d'Engelfche hebben
de vidlorie gehadt , ende hebben haer uyt de Zee
gejaeght j t' fa laet ons de Tonnen van boven neer
werpen
; bacc op fcccitec pccfpon / oftcnoefliifaEra
bcfienc / tnacc nu gljcülucöt / begofl te cofpcn /

vive le Roy d'Efpagne , vive le Roy d'Angleterre,
t' fa val aen, öaec op Dan fcn genacalen fiojm met
(tetncn op Dconnofcle ®onnen fcoierbe gcDaen /
«pjeeiit foijöEc anDcc gebolfli)· ï|cec Sasborgh öabt
met öfn feften ccn langen tijDt met fijn <S>;ceIIintie
dm bjcgcn^ be gcplecgljöe mocttoiHigöeptgefpjoocftfn/
fflac' enbe öecfocöc baec obtc foobanigc fati?"factie aen
öacc ï^oiJDÖ ÌBog. mocijtc gegeben toccben / al^
D'eno^mtcept ban foobantge gcoubidyc&e actiën
toaé beccpfcbenDe / öacc op |ïjn OBjccclI. alle fati^fac»
tic beloofbe / ofte geb^upcfite befen tooo?ben:weten
fy
'in dit Landt niet wat het is publijcke Minifters te atta-
queren, foo fal-ick haer fuicks welleeren; lek heb-
be, gelijcknE. weet, oock lange laren Ambaffadeur
aen't Keyferlijcke Hof geweeft; diefaecken fijn feer,
ende van al te grooten gevolgh
; 59aec toe f5)n «CltceU
lentie boegljbe
t lek fai u mainteneren als Minifter
van de Heeren Staten , met dewelcke ick wil ende
genegen ben alle goede correfpondentie
te onder-
houden , fulcx oock i by alle geiegentheydt fai toü-
nen , in fpijt van alle die gcene , dewelcke fuicks
lief of leet magh zijn , alfoo ick u eftimere voor
een goedt vriendt, ende fuicks hebbe ick op giftcren
opentiijck aen een yeder in de Anti-chambre ghe-
feydt. ^e
l^eec Sasburgh Beeft ftem toegeng gfie»
pone tocfcgging^ enOe gcqote cibilitept &(t)fmicl^t/

iluiji.

mitbecfeecRecingD bat gate ïjo. HüoSi acngcnacnj

fouDejijn/ baec ban b'effectcn te mogen bccliacn/_'

Daecopfji iSjrceifentiectpiiceerbe/ laet my gewcr- '
den , ende hebt raaereen weynigh patiëntie.

«gnbefgnCpccHentiegelicfbe örm tierbectecom»
municecen bat ben
Rcfident van Engelandt cp öen
vijfden Cefe^ / getoeefi inaenDagO / bp ftjn oiFcel»
lentie getoeefi / enbe cnbec anctce bircourfTen «pt
rpgen motijf gepjoteficctt rnöe'gcfüjooren Ijobt/
batfjp ban'tgeencDem toas^tocbtc-baren egeene bc
minflcltenmfl'c
ofte bDojlueten Ijabt gijeljabt/ ban
Dat
twee a drie bagöcn bcoi Ijet ®?euöl)öe-buprfn
ernige <!Bngeifcl)e ofte ijcen bp öcni gabbeu gijes
toecfl / enbe Ijacen bienfl gepiefcnteect om befo?»
b?e in Det bjanben ban be iConncn «en te bangen/
niacc bat fun €b. aen öacc fjabbe gljeanttooojbt
fulcfti nae te laten / ofte bat ÖP Bocc fouDe boeii
opöangjjen/ baec op fon CicceHcmic fepbe : kk
heb hem fuicks niet gevraeght, maer hy quam fuicks
uyt fijn felven fegghen , alleen hebbe hem gefeght
dat ick de faecke hielde als aen my gedaen ; bafC
op bccbec^ bp ben ï|eec flefibent niet toa^ geant»
bJoo|t/ alleen fiecbatte met groote oSebcn te pjotc»
fjecen in aife^ onnofcl te jijn / ft)n (tEjcrcKcntie t)abbe
tot beflnpt gefepbt /
alles lal figh metter tijdt wel
openbaren.

©cn vier-en-twintighften Sellili i^ gelefen Ijet ab» ..fP®^"-
bö^be^Saet^bani&tate/ gefojmcect alDiec in ben MnSaf-
fêage ben
twee en-twintighften Deff^ / tot bOi= ('aomr
ïioeningebanftaccfêo..fI3og. 0efolutie ban ben fe- ^'etofie
venden JiBap lefileben / genomen op [jet .tl^emociael Siasfbt
ban ben Hcec SfimbaffaDeuc ban ê>pangicn / |jou= ban ^st.
benbe in effect / bat ben
Abt van bt. Bemaerts bja^l
hïagenbf / bat
fijne «©oebecen onbec befen ^taet
gelegen / toacen gcfapfeect / tee faeche bat cene ban
fijne Seligieufe intelligentie getiabt foube Ijebben
metbenCoUonelCarpin be faeciieban benOuden-
bofch, l)oubenbe in effect Det boo;f5 abbi)^ / bat in fii-
gepicfupponeect jijnbe / bat ben boo^fs Abt
geen Renuiffe gljrtieot Ëcbbenbe ban bc boojfs intel(i<
gentie enbe fulchg niet gepacticipeert aen 't boojfj
belict / ben i^jocureuc ©enecael ban
Brabandt, naec
cecOten in geenbeclep manieren gcfonbeect foube
5öti/ oinmetec faeche ban 'tmcfc-genoembe öfa
liet / bp toegben ban accejl ofte anberfint^ /
te
pjocebecen op be toebeten / toebebooccnbe enbe
competecenbe aen be boojfs Itbbijc / enbe bat becljaia
ben De faeefte naec cecljten/ ali booten / gcnotinen
5ijnbc/ (jetaccefibpbenaaebt bau
Brabandt ccfiDea
cenbe alljiec
inbcnHage, foube beljootenafgebaen
tc toecbenjmaec naebcmaci be fcljatoi/ be goeoc 3|(n·
gefetenen banbrn^taet/ gebuptenbcben€)o;logfi
met ben SSiffctjopbanMuetler, aengarnbe/ mecfï
tocgebjacbt toacen upt ben iSobem ban ben ilio»
ningg ban
Spangien, cnbenamentlgclt bie ban ben
Oudenbofch boojnoetnt / enbe bat öaec l^o. iöog^
baec ban beclionbcn tebcrfoecUcncnbrtecbtuieceii
fati^factie enbe cepacatie / Dat öaec «β, ban gcliicften
foubcn mcpnen / bat bc juDicieie pjoccbucen booj
ben gemeltcn öacbt ban
Brabandt gefiatcect too?»
benbe / be bccifie / noopenbe bc balibitcpt / ofte
bcugöbehjchbcpbtban'tmeecgcnoembc arcefl enbe
't gunt baec ban toa^ bcpenbccenbe / foube Itonneii
enbe beöoocen opgeljouDcn tc toojben / tee tijbc
enbe toijle tocbatbecnomen foaibc toojbcn/ öoebe»
nigen fati^factie men ban tocgenbcn Stoningöbatf
Spangien, tcc faecheboo?fcö)cbc gcmepmfouDcsi/n
aen ben ^tact / enbe be gocbc SIngcfctcnen ban
bicntcgebcnv J©acc op gcbelibccecct JÜnbe / i^
gcrebt- gebonben / bat {)cc boo2f5 abbij^ gbeficit foube
bJojben in öatiben ban bc J^ccten ban Heuckelom
enbe anbecetjacci^oogl) Ji3og. <&ebeputeccben tod
öe facc&en ban bc
Meyerye ban 's Hertogenbofch,
om te bifiteten / o^minecen / oocS obec '£boojf$
fubfect met eenige üeccen (2?ecommiteecben upc
öen toel-gcmeltctt
Raedt van State enbe Brabandt
ccfpectibe in confecentie te tceben enbe bac( ban

^l^nfieec Sasborgh j^lali om fitÌrteinfoiÉBcteii


-ocr page 990-

974 S "A Κ E Ν van S Τ A E Τ

bat be boojf; fóinberen aen ben giuppliant alnocft τ^ί^Λ

binnenben tijbtban veerthien bagen ofdrietoeec=
ftenupttctlijcfttecljanben geflcltniocI)tentoo?bcnt
«Bnbe bjiert ben J^eecban
Renfwoude oocBgccom=
mitteect om ben ^tmbalfabeuc ban
Spangien te
gaen bcrfoecften/ bat i)n befe Qaec Ho.Mog.gocbe
meeninge enbe intentie bp ben J|eec
Marquis enbe
clbec^ baec't ban
noDben foube mogen toefen/ met
ftjne pacticuliece officien toilbe fceonDtcen / tot toelc.
ïienepnbemebeaenben Hefibent Sssborgh gcfchje-
ben toiect alle pbeciglje enbe efficacicufc bcbboiren
aen te tocnben / ten epnbc batte boojnoembe Jtinbe»
ren binnen ben boojfs tijbtaen be g>uppliantgccca
(iitueect nwcljten too?ben ; toiecbt oocft aen
ben j^eec ban
Noordtwijck, ©oubecneuc ban
üluys , mitfgabcc^ aen ben Commanbeuc ban
't
Sas van Gent gefci)?cbett/ bat foo toannccc ijun
ban Den Suppliant beltcnt gemaecftt foube toerbcn /
Datijembe boo
?f5 fijne litinbecen tee eppicatieban
ben boojfstubt bau
drie toecclienniet obecgbelebcrt
enbe in fijne macftt geficlt fouben toefen/ oatfplici
bcnal^ ban uptóct bi
(icictbanviaenderen,i;cflbji
tecenbe onbec 't gcbicüt ban ben ISoningl) ban Span-
gien,
fouben Ijebben te boin opfjalen eenige Papen of»
te
Priefters, enbebsfelbe beliomen öcbbenbe / iii be»
toaecbccöant te fiellen enbe te öouDen / tee töbt enöe
toglentoe / bat be boo^fs litinbecen mettec baetiii
bjp&epten onbec De geöoojfaemDcpt banbcnbooift
fiacen ©abecsS ge(Ielt/ ofte anbetp bp Ijaec
Ho. Mog.
geojbonneect foube toefen.
Φε ©loot
banNueva Efpaigne ben dertbienden

?fiugufii in St. Lucargeaccibeect/belabiugljtoietDt Sm

ge-eflimeect op vier miliioenen Patacons, Daec ia
begcepen
vieren twnitigh hondert CalfenIndigo,
drie duyfenc Arroben Coucheniila, twee duyient
Quintalen CaiMeche hout, hondert vijftigh Cana-
fters Varineflè Taback.

30ε tóepfecinne ben tienden ?iugufii eecll tot
Barcelona gDe-embacqueect : ©ocO Dabt be^
anbecen baeglj^tot
Cadaquez booj contcarietoinöt
enontoebecban^^onbecen 23li)cem moeten leggen
blpben / fgnbe baec nae tflDinge gbeiftomen bat
'tjebectop ben
feftienden befec met goeDttoebec
cnDe toint/ toebec onbec jepl gfiegaentoa^/ om De
«ffielf ban
Lion te paflTecen / fo Dat De eecfie tfjDina&e
öie ban fiace JBajefiept te gemoet gefïen toiect / fijn
foube ban be^ felf^ goebe aenhomfte tot
Fi-
nasi.

maenfjabbealbnec naecic&tfioeben derthiendea
De ©loot ban Nueva Efpanie, beftaenbe in thien
Coopbaecbp - fcfjeepen / enbe twee «èallioenen /
tot
San Lucar toel geaccibcect toa^ / en ceicfteningc
gemaecftt totcct/ bat inaile^ mebe b?acöt tufTcÖen
De
fes enbc leven miliioenen (iUcBenban achten actt
Silver, vyf duyient ïii|ïen Indigo, vijf hondert ölfieit
Coueljenille/
twee duyfent vijf hondert Centeoa»
een pont
Campeche |)OUt/ vyf en veertigh duyfent
huyden
, enbe eenige anbece Drogues ban bat Eant/
toaec boo| gelooft toiecbt be Commeccie mecclielncft
toebec foube opguicfien.

We ^toeebfeöe ^cfiepen bie booj eenigen tgbt tot
Cabip toacen opgebjacöt getoojben/ alfoonaeöec
Sijch ban
Portugaelbecfcijepbe toacen ban dontcc!»
banbe en anbecfint^gabben toillen brengen / toacen
toegemaecfit om bp be ^paenfclje 9ïtmabe geboegöc
te toecben'/bocöeecfi gebalueect/ om baec ban ffl"
ti^factie aen
ite (gpgenaec^ te geben / bp foo becce in
i1ec[)ten mocliten b?p bec^laect toojben.

Sil^albaec boen tee töbtftet ©autoelgcR toierbe
geceleb?eect / tuffeften De ©oefttec ban benj^eece
Pjince ban
Ligne, ïl^ebutoe ban toijlen ben üectog
ban
Avere, met ben iBacgui^ ban Guema, ijabbe ^ . ^
men De Couttoipe toillen gebjupeften ban ten cefpec.
tebanben^taet/ öaecban notificatie te Doen ben «uw.
Jleec ?ïmba(fabeuc
Reede,bcn i^eece 25acon DeVat-
tevilie,fieDbenbcbaecbanDeCommiffie gefiab/ bic
fulcj; boo? een ^iicfjen Babbe afgelecpt
/ en Dooj Bern
iteec^mbaffaDeuc baec op mebe fcB;ifteItjc&nab^ '
goaceti bebanc^t en bejegent toaé artoo^D?»·

^(eit

. ^^, cntiete abbfctecen/ of« inbif «iSuattieKn «πίοΟ
lOOò. jjoÌctttenDienH tiatibcn SStflcfjoiJüan
Munfterge=

toojbcntoicw/ tjcrft örncöi öat in Die <i2uat:tieccn
racciie üc niinfie toecbinaf" / ten Dienfl tjan öen
tfctc 25tnci)op / tuifcDcn flcDacn : öelöcft öe" Üeece
iearqui^ / bp dc üjcïclte oocft UicDctom een pacti=
ciiUcce atiDicntie ob£ïöatfubjectl)a
&acf)aiJt/ docR
Dafttbecftlaccc/ mecbesecrte Qatijpljacc
abfaliitc niocijt bccfeeciteren / öat fiilch^ in Die
(Qiwrticcen niet foube gljcfcfiicDen / nocete opcft
gcprcmittccrttuojQcn.

JBatbEÏangBt öen ©bcrfïen Pleuren, bc^fclf^
lïfaiment toaö toe Namen in «^uacnifoen / enbe
bEboiiötficöfaótoilinbie iSuactiecen/ batberfccc»
ïtect toa^ gcmdte
Pleuren Dien bien|ï niet fouDe
quitccc» Olii een anbcc tc foctïicn.

^at Lp Den ijecc saiffcDop ban Munfter boa|
eenioc basen
vijf OTompagnicn peecöen afgebancht
toactn / CU in gttoeetfche Oienfi obecgegaen toacen /
Dacc ban öabt f011 «gyce». geene ftenni^/ maecbecf
tcoutobe Dat bp albien fulcli^nioclitegefcljiebtfun
IJoogtj-aenicUe fcec SSiflcÜop ficöban bieboltfte'
een öabt toiltcn ontlafien / a!^ be felbealtan^ niet
ban noobeu fteböeiiöc. «önüe foo beel fijn itonbe
oojbeeïen/ fonöen !)ct boicfieccn fgn be toelcfie bp
Dcii SSifTcDop DcciMaectiS bjacensefonbentotbienii
ban bic aianben.

©e ïiïaaljte ban André Gois, Coopnian enbc
i©ojgec tot
Amiterdam , Ijabnn langD Octcottecct.
<S)rrï negen er. twintighften Siulp toifCt fpn nocf) na=
Dfcccqucfi Qclcfcri / ftouDenDc De continuatie ban
ftlacïjten/
bat Ijeinfpne vier minOecenbooj pup? ge=
Inclt/ enbeei/;(j binnen
Ath in Henegouw

tot nu toe ( fijnbe ober be thien jaccn ) ontijoubm
toecbcnbe / öp ^uppl. noelj al gebupcigD öfboni
Denöabbe/ bat alle ijate üo. JJ^og. fecieufc 25|iei
benbientöaibcn boojbefen fooaenbe booisaenbe/
al#bc jegentoooibiac «Soubecneuc banbe ^paen=
f£Ö?.^eOetlanDen flljefcBjeben/ enbebe meeninglj·
biilöige befenbingen / foo Boo? l^ecren (SSebeputeec»
bcnbanijaec l^o.,mag.cnbe banbe Jpjobintieban
Hollandt, in Ijêt befonbcc / al^ boo? ben Conimi^
Spronflen cnbe bcn Agent de Heyde acn De i^eec
9tmbanabenc ban
Spangie, gljebaen/1' ecnemael
infcuctueu): nptgcbaUcn toaren / enbe geenfint^ nae
geftomen be beloften enbe p?cfiutatien felf^Diebcn
gcnidten it?cei; ■^nibatTabeuc bp memocie ban ben

elfden ^anuaC? ieilien hondert vyf en feftighaen

ftaceHü. Mog.i)aDbe laten boen / ban batbeboojfj
ïüinberen
gelebcct fouöen toecbcn opljet Port Rou-
ge
, enbc bat fjace l-io. Mug. fouben üjillen ojbjc
iiellen tot bcc
fcibeccfceptie / gelijcft fiaec Ho. Mog.
ooeft aen Den Cominanbeuc ban 't Sas van Gent
gcfcl)?ebcn öabben / inacc bat fiilcfi^ alleen toa^ ge»
fefjirbt omme te ontgacn b'ej^ecutic ban bcc felbcc
cefolntieben
tweecn twintighften <©ctobec feftien
hondert vier eu feftigh
, Dacc bp gljeo?bonneect
toasJecnige
Papen ofte Prieftersuptfjet bilìcictban
Vkenderen, cefojtccenbe onbec IjetgcbiebtbanDen
Conincfi ban
Spàngien, op te ftalen/ enbc alfoa
lip ^uppitantnubeele jacenaenbenanbecen/ (ίε&
alleen »©nbccbaen banbefen gitaetaenljaccHo.
Mog (jadbcgcabbjcfrcert/ omme te mogen becficri=
ocncv'ecutic ban een fomiele fententie op Den fefden
j^ebcuatpfefthien hondert acht-en-vijftigh
ban ftet
Hof van Hoihnt geobtincect / baec Up Ijem be
boo
?f5 lUinbccentuieiben geabjubieeect/foo becfocöt
f)P Suppliant / Dat Ijaec
Ho. Mog. nu eenmael^
foobanigOe efficaticufe mibbclen bp Dee öanDt
fouben tuillen nemen bat ben inljoubeban De opge»
mcltc iïefolutie ban ben
twee en twintighften <©c»
tobCC feftien hondert vier en feftigh Ijacen bOOJt'
oaiflü foube mogen fiebben: SBaec op gebclibeceect
fpnbe/ i^goebtgljebonbenbatnacömael^ aen ben
jleec
Marquis de Caftel-Rodrigo gefcBjebcn foube
toojben/ Datbpal^nocö ingebolgebanboojgaenbc
pjefentatien aen öaec Ho. Mog. gebaen/ fociban(=
gen pjompte ojbje toilbe (lellen / enbe Die boa?»
ficninge boen fulclt^ enbe baec 't beHoojbe / ten eptibe

(cijop
liaii

lier.

üilaoBtE
ban 5ln·
6re
<5oia.

ban
finec
»0.
dIKos·
(reet oil·
rwit.

-ocr page 991-

\666.

en ο ο RLOGH. V Ses-tn-^éertìghfls Boeck 975

53fen mo?a!)in toa^ alöarcobeckDmnacwniaBe
ioeecUm De Jleec ®acqui^ ban Vdada, in fcet Doo»
gen ouùerDoin/ ftjnbe
 ggebieefl ban Den

^arDt ban öc ^pacnrctje jgeDccIanDen inbati^of/
en UDt£Ct Oe^ fel^ oubtfie ^oon al(e basen albaet; be^
toacDt ban
Vaientien, altoaec ©icecop Bijctoeefl
i^/ boo; o}Dtnacii^ %nibatiebeut:naeS!ooinen

^en tweeden tee l^ecgaDecinge ge-

Icfen feechec ntEmociaelbanben^eec^mbaffabeuc
ban
Spangien, goubenbe ftlacgten/ Dat '^nactjt^
tuffcöen ben
vijf en fescncwintighften^uguflüell-
ïebm/ omtrent hondert ^olöaten bai? 't ©uacni»
foen ban
Sluys getiomcn toacen tot Soecendael, bictjt
bp De ^taot
Brugghe, cnDc be tweeeetpc^oojten
niet gcoat getoelDt opengebjoocëengebbenDe/ ben
Pater Prefed, enDe vier mceflec^ ban De ^cijoolen
ban 't CoUegfe DecboojnoemDe^taDt/ gf)eDb]on=
Qtten fiaODen gaec te bola&ennae
Sluys booinoemt/
bie aiDaec opgOegouDen taietbennae'tfeggbenban
Oen Cammanùant/ tee tgDt cnDe Uii)[entoebae De
iiinöecen am
André GoisgecefHtueectfouDenjrjn/
boisljen^ enDe in confo^nnité ban (jaere t^o. Mog.
öefaiutje / ban Den
negen en twintighften ^ulp iefl-
leOen / bielche iSefalutie / fjouDenDe een tectnyn
ban drie toeecften totbeboojfcfjiebeceflitutie/ Ijem
©eec ^fimbafTabeuc eecfl Den twee en twintighften
Siiigufip boo?fc[)?ebe boo? Dcn^eecbanReafweude
toag
gbeicbect / en De traDuctie ban bien Den vier en
twintighften
Daec aenboIgenDe: ®ecfoecl^enDeDec«
ijalben ()p l^eec ^mbaffaDeuc Dat be boojnoemDe
Pater Prefedt, enDe De vier meePcc^ ten fpoeDigijflen
gccelapeect/ cnDe met alle biCDece cpecutie gefu»
pecfeDeect mocgte boecDen / tee tpt enDe toplen toe /
bat De antVDoo;De ban be üeec Macqui
^DeCaftel.
Rodrigo
op De boojgaenDe 25jJef ban öem ©m ?lm·
BafTaDeuc caecfienDe fiet felbe fuBiect fouDe rdn ingije.
Komen: toaec op gebelfbeceect sijnbe/ <| goebtge<
bonüen/ Det De boo?fcBiebe
Pater Prefctt enDe vier
meefiets gecelapeect enDe op 6aeceb?pe boeten göe»
fielt fouDe inecDen / foo beefl al^ be boojnoemDe
vier
ümoecen aen Den gtiemelten André Gois g&ecefii«
tueect fouDe jgn / enDe eecDec niet : 4£nDe bier ban
booj Den
Agent de Heyde/0:tcactbef)anDigf)taen
Den toelgemelten igcec3imlia|TaDeucbanSpangien,
enDe gljriijclte (tE);tcact gbefonDen aen Den iSefïDent
Sasburgh, om te (icecften tot gaer cefpectibe naet>
ctcbttngbe/ enDe bipec^ te Dienen fulcb^ enDe Daec
'tbeöooiDe.

i^et H^emocie lupDe al^ bidggt

1* ^ E foubfigné Ambafladeur 1' Efpagne a appris

'J' J_j avecbiend'eftonnementj quelanuicduv;»gi-
tittl
cinqiejme au vingt-fixiefme du paffe environ cent
wiiibi" Soldats de ia Garnifon fc feroient émancipés

'lïcötm de venir jufquesàSoi«»i/ef/,prochedela Villede

guesi ic qu'y ayant rompu avec grande violenceles
deux premieres portes, ils auroient accouru avec la
mefme a la maifon > ou repofoit Ie
Pere ΐτφίΐ & ^un-
tre
Maiftres desEfcolesdu College de la Compagnie
de la mefme ville qui y eftoient allé s'y recréer, &
nonobftant que Ie
ΡτφΒ ayant efté efveilc par cc
grand bruits
leur offrii d' euvrir la porte, auffi-toft qu'il
feroit habillé, ils rompirent à l'inftant les feneltres
& les portes,
é" quatre d'iceuxy efitmsextrésltstCfétt
a la rnarn
fe jetterent fur Ie VrefeB, & Ie renverferent
)ar terre mena^ant hautement de Ie teëV, fie àlafin
e forgerent a les fuivre fans
fotane, Chapeau, «y
Ββί. & s'eftant de mefme faifi desjwiriMaiftres,
ils les etnmenerent tous ύηαΛίΈβΜ, toü ils font
encore en arreft ; & nonobitant Ie FrtpH requit Ie
Commandant de permettre, que trois d'iceux pour-
roient retourner àleur College > & qu'il ie conten-
teroit de retenir les deux autres, ilrefpoodit, qu'il
ne le pouvoit pas iàire» fans endonneradvis<èΛί^
fuurs les Eflats Generaux des Provmes Unies y quiluy
evoynt ordoané de prtadrt futlqutsPritrtseuEcclefia-
fiijues fir k Territoire düRöy,
& les tenir en arreft, i66ê,

IiIatB-

»11 Dan

!>m

ipsm-

l'tDtrt

»mba(·
l'astile.

iUtant-
)Biio2t,

julques àcequeI'onauroitreftÌtuéà^i/;'/Gw}»tf/w_

Enfans, que l'cnluy retientdaiis/tfwÏfi/'-^il Ce

qui iurprend d' autant plus Ie foubfigné AmbaiTadeUr,
que laRefolution originellequeL.L. S.S. ontprin-
fe fur
Ce (ujedt Ie deJuillet dernier, nc

luy a efté deli vree par le Sicur Renjvoude que Ie vingt-
deuxiefme
du paflé, & la traduftion Ie vingt-quatriefme
enfuivant, qu'il envoya fans perte de temps Ie mef-
me jour
à Monfteur Ie Mar^uis de Caflel-Rodrigo, eftant
bien eftrange, qu'avanc d' attendre Ie terme de

troisftpmainesyìimìié^omla.
reftitution deidits En-
fans, lequel ne peut commencer que des leditjour
vingt-qeatriejme Ie Commmdant de ΡχΒβΙφ ait ufé
des voyes de fait avec tant de precipitation & de vio-
lence, contre l'ordre & intention de L. L. S. S.
& contro la bonne foy & voifinage. C'eft pour-
quoy il les prie & requiert tres inftamment & ferieu-
fement, de iuy vouloir ordonner a plus toft de re-
lafcher ledit
Pere PrefiS^ & les quatre Maiftres,
comme mal & indeuêment prins, & des'abftenir
de touces ulterieures executions, juique à ce que la
refponfe dudit Sicur
M0rqms de Cofiel-Rodrigo foit
venuë, ce qui fera fans dobteaprcs que le terme des
troTJ fepmaines foitexpiré, quoy quefon Exccllenca
fe trouve a prefent à
Marmont, furquoy le foubfigoé
Ambaifadeur attendra une prompte & favorable re-
folution de L. L. S. S. ainfi qu'il fe Ie promet da
leur ordinaire équité, &modcration, &>delajufticc
de fa demande.

Fait Β Ia Hff^f IcW'«x;>/«ideSeptcmbrew>7/ï*if»#

foitsimte βχ.

Signé

gammarra.

DEn Onderghefchreven Ambaffadeur van
gnen heeft met groote verwonderingh verno-
men dat den nacht van den
op den
fes en fwintighflen laeftleden omtrent hondert
Soldaten van 't Guarnifoen tot Sluphaer fouden ver-
ftout hebben te koomen tot
Soetendael dight by de
btadt
Brugghe. ende nae dat zy de Foorpoorten van
'tfelve met groote Violentie ghebroocken hadden
fouden defelve gheloopen fijn met defelveheevigheyt
in 'tHuys, daer den
Peter Prefefi lagh te ruften
nevens
vier fchoolmeefters van 'c Landts Collegia
van de voorfchreve Stadt, dewelcke aldaer ghegacm
waerenomhaer vermaeck , ende niet teghenftaende
den
Pater Prrfed, door dat groot gherught ontwaeckc
zijnde, haer aenboodt de deur te openen, foo
raa
hy foude ghekleedt zijn, braecken fy aenftondtsde
Fenfiers, ende Deuren, ende wir van haer met da
Deegens in de handt ingekomen fijnde wierpen haer
op den
Pater PrefeS, ende wierpen hem ter eerden
hem hartelijck dreigende te willen doodtflaen, ende
eyndelijck dwonghcn fy hem haer te volghen fonder
Sotane, Hoedt aach Kouffen ', ende haer van ghelijcke
mecfter ghemaeckt hebbende van de
vier fchool-
meefters, leydenzy haer alle i/jr/totS/iioTj alwaeriy
noch in arreft zijn ; ende niet teghenftaende den
tater Prefed aen den Commandant verfoght heeft
te willen toeftaen, dat
drie van haer wederom moch^
ten keeren nae haer Collegie, ende dat hyfigh foude
te vreeden houden, de
twee anderen vaft te hou-
den , waer op hy antwoorde folcks niet te konnen
doen, fonder daer van berighttegevenaendcHee-
ren Staeten Generael der Vereenighde Provintien ,
dewelcke hem ghelaft hadden eenighe
Prieiiers of
Ectlefiafiiequt» van het Territoir van den Koningh
af te haelen, ende de felve in feeckerheydt tehou-
den, tot dat men aen
Andnes Gois vier Kinderen μ
die men hem in de Stade Aetb onthoudt foude
ghereftitueert hebben, 't gheen den onderghefchre-
ven Amba£^ur ibo veel te meer furprcnneerc

alfb9'


-ocr page 992-

S AKEN van S Τ A E Τ

976

ΐ666. alfoode principaele refolutieby haer Η. op datiubjeól:

_[ den negen en-twintigkfien lulii genomen > hem niet

voor den twee en-twintighfitrt jonghflleden door de
Heer
vm RenfivouJe overhandighc is, endedeover-
fettinge vande voorfchreve rcfolutie den
vier en-tiutn-
tighjien
daer aen volgende, deWelck hy fonder tijt ver-
fuy m den fel ven dagh aen den Heer Marquis de
Caflel-
Jiodrigo
affondc, fijnde feer vreemde dat alvoorens af
te wachten den tijde van
drie weecken in defelvc vaft
geftelt, tot de reltiturie vaode voornoemde Kinderen,
't welck alleenlijck begon nogh koft beginnen als met
àcn vootichrtvt vier·en-tmntighflen ! den Comman-
deur van
Sluys wegen van Feyten hebbe gcbruyckt
inet foo veel haeftigheyt ende violencie , teegens
d'ordrc en intentie van haer H. ende teegens de goede
trouwe ende Nae-buytfchap , daerom verfoeckt hy
haer feer inftantelijck ende ferieufelijck hem metten
aller-eerften te willen ordonneren den voorfchreeven
Pater PrefeSi, ende de vier School-meefters, wede-
rom in vrijheyt te ftellen, als quaelijck ende onbe-
hoorliick genomen wefende, ende figh van alle wey-
dere executien t'onthouden tot dat d'antwoort van
den voornoemden Heer Marquis de
Cafiel-rodrigo ge-
komen fy, 't welck fonder twijfFel fai fijn nae dat den
tijt vande
drie weecken verloopen fai fijn , hoewel
fijn Excellentie figh altans bevindt tot
Murimont,
waer opdenonderlchreeven AmbaiTadeurfal afwach-
ten een prompte ende favorable refolutievan haer H.
gelijck hy figh 't felve^ belooft van haer gewoonlijcke
billijckheyt ende moderatie, ende van deregbtvaer-
digheyt vandeflelfseyfch. Gedaen in den Haege den
fweeden Be^iitahufefihienhondert fes-en-fefti^. Ge-
teekenc
 G AMARRA.

58troi-
nnt^ tot
jet hec-
luiiT«Ieii
Dan

baffa-
Bcur Dan

^feiiai-
sneu.

JSSME
Dufocch
tinnBen
j&paeii-
ί tijen
Slmbar-
faftuc
nojjenDe
ie tetoj-
ften bp
Daer i^o.
JÜ^og.
5·-

gn ©ctolicc töfl^ itiftt tioenbe om bc plaetfe
ban Ben i^ffC
Don Eftevan de Gamarra aï^
baffaDeuc bp ùen ^taet Dee 3^eccenig()Dej||cDet;lan>
ianDcn/ toebecom te becbuUen met een bequaem
pecfoon / alfoa Dat {$of aeconfentect DabDe in De
licentie Die toel eemclten tecc
Don Eftevan iteca-
tittelijcft ijecfoBöt ïjaDt op fijne ifjoofle ^acen ;
en fouDe gaec jlBajefiept Daec toe aeDefpicectt en
gcDeflineeet tjebben De petfoon ban Den Jleece
Don Vicentie Dutavilla upt fjet tionincRcfjcfi
pel^ geboojtigb / altoaec fiab Doenmael^ bebont
met De cbacQie en tijtul ban Xuptenant «6ene>
cael ban Dat
fiijcït / nae Dat fooDanige cöacgie
mcDe boo? Defen belileeDt baDDe in
Puerto Sandta
Maria
onDet Den llcctogb ban Medina Zeli ;
^e^ felfiS S3?oeDcc De Hectogt) ban San German
toai ©icecop ban Navarra , Die boo? Defen De
H^apenen ban
Badagos gegoubecneect DaDDe on-
öecDenJ^eei;
Don loande Auftria, εη BaDDe De i©eec
llmbaffaDeuc
Reede pacticuiiece infojmatfen ban
De goeDe qualitepten / en groote petfectien ban
fooDantgen / ^o^i) becfiont Dat |)em boo?
eenige
g!ai;en Defe SfimbaffaDe noc& een^ toa^
aengepjefenteect gctoojDen / en bp fiem geDecIii
neert üja^ getoeeff.

SeDett becfocBt De Igeec timbaffaDeuc bat Baec
üo. JlSog. geliefDe Den (JTommanDeuc in
siuys
te lapen Dat ijp De Pater Prefedt , enDe De vier
anDece Jl^eeflci;^ ban De ^cgoole ban 'tCoIiegie
Dcc ^taot
Brugge, ban Soetendaei opget)aelt/tee
geni De
vier Kinderen ban André Gois , op ftacc
tzioojDt cnDe belofte
de fiilendo fouDe Iiebben te
ontflaen ofte ten mtnflen maec
twee Daec ban te
fjouoen / tee töDt enDe toijlen toe Dat Dc i^eec
Marquis de Caftel-Rodrigo o?D?e fouDi ftebben ge»
fielt tot be ceflitutie ban be boomoembe
Kinde-
ren ,
toaec op DangeDclibeccert jijnDe / i^ goeDts
gebonDen get boo;f5 memotiael gefonDen fouDe
bierDen aen Den <0oubecnetn; enDe in De^ felf^
abfentie aen Den CommanDeuc Dee boojfs ^taDt
Sluys : mct lafï enDe bebel / Dat öP Den boo|>
noemDen
Pater Prefeft , enDe De vier anDece
HaeefUc^ ban bequaem Sogement fouDe Rebben
te Doen bet;flen/ enDe gun / in^pij^ enDe ^janch
te laten tractrten fulcg^ al^ f^ fclf^ fptibcn begeecen/
becfilatenDe fiaec i^o. JlSog. nocBmael^ ingebolge
Der felbec Jïefolutie ban Den
een-en-twintighften
Defeg / Dat De meec-genoemDe Pater Prefeö enDe vier
anDece JlBeeflet^gecelajceettenDeop b?pe boeten ge»
fielt fouDen toojDenfooljaetial^De boo;noemDe
vier
Kinderen
aen Den gemelten André Gois gecciii=
tuecct fouDen toefen/ enDe eecbec niet.

^eecRec ^latcaet ban ben achtflen ^funii hiaö
tot
Bruffcl ban toegen ben ïioningfj ban Spangien
gebaen emanei:en/inöouDenDe een<i5enei:aelbccboDt/
DatniemanDt / bantoatqualiteptDe felbeoocbfoube
mogen toefen / bicectelQcft ofte inDiccctel0chtea©ai
tei: ofte te EanDe / ban bupten in De ^paenfclie
j^eDecIanben foube mogen innebjcngflen ofte ont<
fangen / eenige Slaechenen / OPjofgcepnen ofte |@a>
nufactucen ban ϊ©οΠε ofte giapen gematcht :
ben
twintighften ©ctobec tee ©ecgaDfrinoljge'
lefen enbe te gelijch in actitinge genomen jflnbe/ bat
fooDanigD becbobt niet alleen en contcacieecbe het
felfbeartijcul ban fiet ®cactact ban bjeDe tufTthen
benöoogöfl-gebac&ten Üoningfj enDe Defen gitaet
in Den ^ace
acht-en-veertigh gljefïooten/ maec bat
poclt Bet boojfj
Grief niet gecepaceect toa^ gctooj»
Den / onaengefie De RracBtigöe Debbolren ban torgtn
Defen ^taet Daec toe albecepDt^ aengBetoenbt ;

goebt-gebonben/ Dat ban Defe jijDe tegen^ f)tt
boo
?f5 betboDt bp cetojfïe boojfien foube toojDen/
enbe obec fulcft^ een ©laecaet geconcipieect / bec-
biebenbe infgelijch^ Bet inbrengen ofte cntfangeti
ban allecBanbe JlSanufactucen upt De i&peenfclie
ji^eDeclanDen / inDefei^jobintien/ enbe Dat totbe=
tecobfecbantie ban Dien DecefpectibeColIegien tee
?lDmicalitept becfotBt fouDen toojDen BacegeDacB»
ten te laten gaen / initfgaDet^ Baec ì^oogB lOog.
Dienen ban abbijfen / Dooj toat mibDelen enbepie»
cautienBet boo?f5®laccaet in goeDe cnDepimetuèle
obfecbantiegeBouDen fouDe fionnen toojDen/ eboclr
foube alboocen Bet boo^fj f^laccaet ceto?fïoneel met
DengBeboIge ban Dien in tcain te brengen / D'geec
^acgui^
de Ca^el-rodrigo nocB mael bp eene fe*
cieufemifïibe becfocBt enDe neben^ ecnfiigecepjefen·
tatie ban De ceDenen Daec toebienenbe aengemaent
toojDen / Bet boo^fs (©enecael becboDt in cegacD
ban De anfetenen ban Defen ^taet teniet teboea/
enDe in te tcecfeen / ofte Dat Defen ^taet bp ont=<
ftenteni^ ban Dien genooDtfaecRt foube fijn bp toe=·
genbanceto?fÏetep;oceDecen. ^e^ i^ toijDec^ ooch
aen Den i^eec ISmbaffabeuc ban
Spangien / boo? be
J^eecen
lohan de Wit, enbe anDece Baei; ì^oogft
jÜSog. (i3eDeputeecDen tot be faechen ban
Spangien
boo? oogen gefielt Bet notoic ongelijcft / batbe Sinflea
fetenen ban Den ^taet Doo? 't becbobt ban JBa-
nufactucen toiecbt aenggebaen/ toaec tegen^ Baec
üo.
jaaog. bp langec continuatie bigouceufelijcfi
fouDen moeten boojfien/ metbecfoecfe Datflp l^eet
^mbaffaDeucDeDebboicen bp Baec {|og. JIBog. al^
booten aengetoenbt met alle goeDe officientoiibefe^
conbecen/ en i^ meDe Den Kefibent
Sasburghgelafi
fonbec intecmiffie bp Den toel-geOacBten ieec de Ca-
ftei-rodrigo
aen te BouDen/ ten epnDe DatDebooift
goebe intentie ban ben^taet mocgte too;ben
boh
Daen/ ofte in aHe t'en geballe bp Den felben/op't geen
booif5 i^ / een categocique anttooojDt gegöeben/
met ojDje Dat fip
Refident ban De^ felf^ Debboicew
DientBalben aengetoenDt ceDen foube gebben te
gt*
ben ·, gelijcft ooeft aen ben J|eec SIrabaffaDeuc Ree(te
van Renfwoude i^ gefcBjeben / meDe alle ferieuft
infiantien aen Bet mof ban
Spangien te boen} iwtft

i^ toijDec^ aen Den meecgfiebacBten ©eet de Caftel-

Rodrigo gefcB?eeben / Dat BP «« eenmael bou
gBen^ De goebe meeninge enDe intentie ban De«^
ninginne öegente ban
Spangien gaec ϊ?ο. JlBOO. to»'
be laten toeïiomen De gecequiceecDe acte ban fecHW»
tept/ tegen^ Betbecleenen ban paffagte
aenOeEn-
geifche
obec ben SSobem ban ben iBoningB ban
Spangien ceffo?tecenDe onDei: (Ifn <0oubeciieraent
tot naDeel ban Defen ^taet ; €nbe tf HocBmaeip
aenben boo?noemDcn
aefibentSasburghgefcBjeben/

bat Bp iüfiocö alle efficacienfe ö"»

nieeC;!

.IBain.
fwiutm

fiibe
Λρΐηι.
[Φ fit.
oedin.
Jtn bit,
bodtn,

^thtt/
cm bp
"to^lii
»a(c te-
sn tl
toojKtii.


J

-ocr page 993-

1666,

en OORLOG ν Ses-eP2^ veerüghfie Boeck. 977

«leec-aeöflcilttn ï&wc Marquisfoubc Bebbm am te
tojnOen/ ten cpnöeOat De uoojfsacteal^nocö ten
fpacbf0Dit^n seDepefcgecct enDe tiptgebjacgt ηιοφΐε
tuoiöen.

g|ii©£toBcctoa.öat>tJÖito£ Madrid öatDc
tinne tot Miianen taaji geabanceect met oefonDtbept
banDact petfoon ; tjoebicl becfcDepben ban get o^'
bolg^) obccIeDen enùe fniaetlijtl^ fictfì tnacen
qs^
tnecfl / enùe onbet be-eetfle flcD bebonben Dabt Oe
CatbinacICoionna, cnonbecOeanbecebe ^ectooö
bariAlburquerque,
foo batmeH in Spangien nocfi-
eenfgebagen gabbe upteefieltom get bolitomena^
leggen ban bcfetepre met be laetfie Curiaüabangc-
iiicfttoenfcöen aen bat l^of te celeb^ecen.

IQet een i^paenfcb febip boo^ loepnfge bagen
banbe Honduras Mpt gnDien geltomen ÜlSan Lu-
car, IjaDtmenbecRaen bat De Kngelfche van lamai-
ca, met in be dertigh ^cDepen/ meefi filepn©aec·
tupgD/ (iel) na be ^jobincie ban Sicaraguaijabben
begeben/ en de Riviere San Iuan,tufrci)cnbe veertig
en vyftigh mijlen opgebacen toatcn / enDeöe^tabt
üanNuevaGranada, aIjSoocfi be omleggenbe plaet--
ftn Babben uptgeplonöect / en blcginfcl gemaeeht
van Fortreffenop bito Kcbicce opte toetpcn/ bocD
baecalfo ftaefi üjacen uptgciaecijt / en gebtoongcn
getDojbrn
fidj ipcöcc tc cetirecen / en ^cljerp te gaen
met haren beuyt ; toelcis aenlanöcn enöe tipxplonbe»
ren Dito Engelfche in
't SSaet vier en feltigh noei)
eensS Rebben boojgenomen.

<©e Spaenfche Armade latf) not'D in be SSape /en
fouöen miflcDicn negen a tien S>cljrpcn toebcc in See
ftonnen gaen / fijnbe tot be cefi geene boo^caebt boo;
Öanben/ oocft beeieftfcficn/ tuffcöenbe drieën vier,
hondertaen Eanbtgebjacgt}

JBen t)abbe tt|b(nge ban Zalée bat ben Sant at
baec met veertig duyfent Peerden in aentOCl)t toa^ /
entDiecb gelooft fultlt^ te ftjntegen^ ben Prins ban
Xefibec, bie Gayian boo| Bet meefïe beel Baöbe onbec
flcb?acBt/ aföraebe om gemelbe Gayian boo?t^
te
cuineccn;

iEot Malagaüja^ opben vijfden OdoberBet <0e«
nueefitB Conbop aen gehomcn/ befiacnbe in fcven
^cBepen om met be eerfle gocbe bjint nae Cadix
te bcccceelien / bate toe tot op Oen twaelfdeo bito/
iioclj gciie ^aflc toa^ getoeefl / en tot öato tc Malle-
gatua^ blijben leggen ;

?Ccn De ^cDepen ban Engelandt, Viaenderen,
enöe Galais, ijöDDe men in Alicante op nieuto be
Practica ontzcyt, toegen^ be fmettelijcice fieckte,
enöe hlacQ})öe men in bito Alicante fece obec be
ccoote ongeiegentBept bic Baec met ben Bacben
^ojIocB tee See toa^ obec geltomen / en batboo; Bet
upt blpben bec toepnige Franfclie , ni Engelfche
Vifch-fchepenjjoo? gtooteacmoebc / en onaBeballen
onbec Bet gemeene bolcit geb?ee|i tsiecbt ;

®an Bargclone fchjeef men bat tot Barbona Ia
Chambre de Grands Jours bCftuacBt toiect / be Öjclc·
Ite boo? Bet mecfie beel beflaen fonbc upt ^aclemenc^
ï^eecenvanTholoufe, en toatenbaec beele ®ecfoo=
nen in gcoote bcltommecing i iCot bito Bargeione
BabtnenfjcBnn getufi geUelt obcc Bet becfeBtjncn
ban be j?canfcöe €conpen op be f contfecen albaec /
alfoogcblecchenfi^/ maec aliecn geUiee|lte3t)nQm
be Gabellen alDacc in te bo|becen ;

be ®coupen ban Portugael btfc öagcn Bp
Eftremos bccgaebett toacen/ beeft bc üBacqui^be
Caracena Bet meeflc beel ban be ;5paenfcBe^uptc.
epeiiilfetjin Juremena, en Villa Viciofa bpcen gc-
Boufien; Sdaeccp bic ban Portugael üiebecom cefoI>
beecben be fficoupentitiBace ccfpectibe «©uacnifoe»
nen te fenben? «©nbectudrcBen be ©jaef ban Char-
ny, metomtcent duyfent vijfhondert Peerden, en
paffant een bocitot Bc Dooj nam / en eetiige gïaetfen
dede uyt pionderen ;

Banbe Jgeec ?tmöaflabcuc Reede ontfingBmen
abbijé in't laetfl ban oaober, bat öP becfcBepbe
malen albaec tc i^obe B^ibt gecep^fenteect be
gcoote p;e)ubtcie bie be goebe
iDgefetenen van den
Staetquameoteiydenjmit^ De continuatie ban
V Deel. ·

fliprt-
• iiine

isn

Cie ra-
ten.

JJojtu-

itfclje

Xcmatie

Xmbar-

totuc

jStttii
nieagt
oiiitBtt

tenotc

Cibf

ntiiBtn

ilB,.

'ttlen-

bftJI.

toepgetingB / om De ^cBepen in alle De Piaetfen cnbe 166S

Havenen ban Dat öö'cft ti' abmittecen / onbec pie»-

te):t ban bebefmettehjcke fieckte j niet tcgcn|iaenbC
Bp
te meecmalen pöbifqnc enbe bp ben Heer Don
Eftevan de Gamarra, gcapp^obeecbc enbe flctonfica
meecbe Ccctifieatien Babbe geeicBibeect / enbe bat
baecopBemtc gemoet bJa^geboect/ batboo? aleec
baec mne met gecnüBept te Bonnen cefolöeccn / ηοεΒ
bannoobenfonbeffinnabec info?matic van den fei-
ven Heer Ambaifideur. ' 3Daec op oBebcIibeceect
flinbe / met gebonben batben Agent de Heyde
hemroudemvoegenby den welgemelde Heer Am-
baflàdeur van Spangien , enbe becfoecftcn dat fyn
Exceiienciebeboo?rcB?ebe gecequiceccbe nabec bet'
ftlacinge enbe cectffieatie toilbe boen bepefetjecen/
enbe aen Baec JEog. laten obec lebecen / om
betbolgen^ den gemelden Ambafladeur van Reede
van Rens-woudetoe gefonben te tuecbcn.

ÜInbefentBbt gebeucbcntooclt/ bateenfge^cBe^ «patnft
pen ban Ooftendetoaccn upt geloopen nae Spangien, isbmn
etlbe in Sec fiomenbe / boo| tempceH enbe eontca» {"7""
eie »tnt geb?cbcn in be Wielingen. ?ïen be Ifeeccn Caiiiiit."
banZeeiandttDiertaengcb?acBt/ bat men tot Oo-
ftende biecgelöefie Hollandfche , booj tempeefl of
anbec gebaef in Ooitendsingelopejje^ctjepen /Bab
Bet cegBtban Lïcent af genomen/ Boehjcl fp geen
la(i b?aeelten : ©aec tegen lieten be ©eeceii
ban Zeelandt nu oocB bcfc gjcBepen faifceen /
enbe met boleft bcfetten ; ©m Baec biecgelijchc
centen tc boen betalen / Boe· toel fp geen lafl bjaec®
Ren. ^tröbenöe met Bet vijftiende 3lctjjcBel ban
Bet Ccaetaet- ban Marine. 30en JiBacqni^ bc
Caftel Rodrigo beeb fnlcli^ Blagen boo?fpn ibeecc-
taci^ Parago, enbe ben Commii banbe jpinantieii
Ognati aen benStefibent Sasburgh : j^eggenbe/ bat
fulch^gBrbaen tca^ ten opfïcBtcbanfeceftec ^cBip
t' Bup^ gebaoeenbe tot Amfterdam , onlangB^ upt
Spangien
( onbec g>paen^ Conbop ) tot Ooftende
geaccibeett/ altuaec men eenige cecBten ban 't boo^
fcBjebe^cBip foubeaf gcbojbectBebben; <9emclbc
i^eecen fepben B^nt bat fpn ({Bv'ceUentic lue<
gen^
't aenDonben bec ^cBrpenban Ooftende feec
becflett toa^/en aenfïonbtl een expres Courier aen
benl|eec Ambafladeur van Spangien foude doen af
gaen, om obcc
't boo^fepbe aeuBouben ban ;&rB(peu
bp Baec i?oogB JEÊog.te boleeen; <!Enbe bp albieu
beemepnt tDiert^enigc miflagen mocBten begaen
fijn ontcent Bet bobcnijefcpQefcDipban Amfterdam,
bat men baec obec beöoo?be ghedoieert,enDe niet
•via faiii gQigeen te hebben : 't>i5n toaece bpbOOJ:
gaetUie benegatie ban jnflitie ofte fatis^faetie/Debjelc'
Be fijn Excellentie beefeecltccbe in alle oteafien aen
BaecÜo.iQog. te toillen geben/ al^tenuptteeflen
genegen fBnDemet bc felbe een goede oprechte cor-
refpondentie ende nabuyrfchap , tot welftandt
ende bevorderinge van wederzijdts Commercien,
t' onbetBouben. 5!&en ÖefiOent Sasburgli fcB?eef
baec obec aen Baec i^oog Mogenbebecltieecbegoea
bcItenni^geBaOt tcBebben/ bat inbc .iBaenbtban
Augufto lefileDen ooeh feecBec ^cBip gelaben met
W^nen enöe tot Rotterdam t' flup^ geBootenbc /
boo? «gngcIfeBe tuierbe vervdght, foo bat genoots
faecRt baa^ tot Ooftende in tc loopen, ende vermits
de contagieufe fieckte fich na Brugge begafj ban
toaec faDebecomtDlllenbebectceelten / begeerden de
Commiflarifen van de Licenten het reght van upt
eninliomen betaeltteBebben; maec fooca^al^ben
i9eftDentfuIcR^ aen ben @eec J!Bacqui^.f)abt gecc·
monftceect/ Babt BP aen^onbt^o}b;e gefonbcnom
BctbOO?fcB?ebe^cBip vry , ende onbekommert fijn
reyfe telaten vervolgen. JUcn BlaegBbCtOt Bruilel
mebcbatbeaengcBouben ^cjbepen / ten BoogBflen
inBaeccepfe na Spangien toictben becacBtect booj
ben tegenbioojbigen goeben toinbt. .^aec eenige
Debatten i^ befe faeclte gemobeceect / en bc ^cBc
penfgnontflagen.

©cHanfe-StedcnBebbenbit 3(aec Qceontinueect
tc tnatcc te geboden / b'onoBcmatlitu ban ben Ι,ΰν,ιι
n^{mp(igen <l^iogB : ^e ^taot Qremen oocB te
^nnn 3lanöe;


-ocr page 994-

67S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

t66(i. tanbc: 3[9öo?be tlcijbiaftebenbiefp Dabbenmetbe

-Croon Sweden , caecBcnDe Öa^C immedieteyc.

^liuien fehnbefietOECudjtalinbientöt battoedduyfenden
feiBeebté fecija&^-bolcft in ©omeccn toiecbt bec·»
UJflCÖtJiCnbeDatbefelör
aïinOc JBintecbe ^tabt

blocquecen enbc in be Cornee met aetoelt fouben
aen tejien. ^ie ban be i&tabt geblienbe beei be'
troubien o^gaec JOSoe. lieten be felbe ban tpt
tot tijbt imbuecen/ bat fp bjetentlijck be Ctoon
Swedcnalfoo totpniaö alg eenis anbcc ^otentaet

iKem-
burgl).

tofn/fieöaltÉjbtbetaepenbeopijct Infifhmm Pacit,
tnöe toeg be| öecöten^. 3&at tjaec Ifo. ISog. feec
toarengeimctejfeectinbeconfecbatieban Breinen :
ginfonöecöfpt nu norlj gebuprenbe ben Munftcr-
fchtn Ooriogh. ©ccfocftcen alfoo of enbe ftoe / in
oetoal ban btlegccingb / fp met bolcit enbe gelbt
mocljten toojben getjolpen. ^cftjeben oocfe aen
öenteec ü$eucbo?|ltot Clcve. ^oo taelb'eenal^
b'anÖECbonöen niet goetfjaec bicectelijchintela-
ten : USaec in tont maniec
3p baec in ijebben boo?=
fjcnboojcen Quadruple ?lllliantie/ faltjietnaélDC-
ficn,

. ®at Hamburgh toa^ban onbt^ een <i5e6?oebcri
fcljtjpofConfcecpe/ genaemttiet Schoone vaerder
Gefelfchap : öecbenbe enbe bacenbe fee Haringh,
biealeecontcemb'chüonenficljontöiclj lüaer fpns
Öe 5cöect mceil flöebangben op d' Engelfche enbe
schotlche iSull / tua^ bat (©efelfcbap gDenorgfaem
berbaikn. <i0Hbe alfoo baec ^o. Haog, in befen
©oilocbé-tijbtbaec epgtn Haringh-vanghft Ijabben
toerboDeii/ enbe in't 0oomfcDe föijch/ bectoaect^
ben i^acingl) pleecïj te too?ben berboect/beelduyfent
armemenfcljenombaci; onbecijoubt toatengeinte^
tefféect / fo üja^
't batbic ban bet Schoone-vacrder
Gefelfchap
tOI Hamburgh , tot foillagement ban
b' atme ({gemeente / baec arnbooben eenige Haring-
buyien tegen ben gebjoonltjciientribt ban Hamburg
upt te cnfien / of in Holiandc te laten ftoopen.
33ienbolgöen^ bJiecben ijaec l|o. jRog. berfoctit
becfeibec goebectiecen enbe pieufe gelieftemorbte
fgn/ in fabeuc ban b' acme menfcben te becguns
nen Dat bie ban opgöeraelbe Gefehchap biee
mocbten hoepen vier a fes llaringb-bupfen : <©f
toel bp ontlienteni^ ban fulch^ in gebal be feibe
25upfen tot Hamburg moctjten getimmect biojben /
Dat baec IBog. geliefbe baecfe becleenen bjpen
pnsi / om ban bec felbec <©o|iogb iècbepen en
<Commi|Tie-baecbec^ ongcmolefleect tetoo|ben gela,
ten. Ifêaec bat in te tceoen bont men biec niet gort.

TLuhttit, 33e jgeecen ban Lubeck bebben ben t hienden
Februaryaen baec üo, IKog. laten bectoonen/of
iDel bp befen nocb continuecenbe ^ojlogbe felbe
^eecen ban 't begin aen enbe al nocb met bltjt bab.
Dengetcacbt/ batacn bepbe bcbgenbe beelen/ bp
enbe ban be goebe ^tabt Lubeck alle mogelbcfte
toilbacfbigbept toaiecbe betnefen / enbe fp alfo fulch^
bp enbé ban ben felben biebecom genieten mocbten ;
bolgenö 't toelcR Dan be Hebeclanbtfcbc ©oebe-
een enbe 3©acen in alle bien tybt baft fonbec onbec»
fcbepbt
Doq; De ^tabt Lubeck biecen gepaffeect/
ongeacht bp anbece tgben be flecbce Deucboecingb
niemant toja^ toegefiaen getoeep.

j|@aec alfoo becfpenct toiect Dat gcoote onbecfleep
enbe fcaube baec onbec gefcbiebe / boo; Dien beelbou::
bigelBacen/ al^ jgeDeclanbtfcbeaengeboocigeaen
gegebcntoiccben/ DieDocb in Dee toaecbeptaenan^
beren toacen toebeboocenbe ! enbe De faeche
baecom goebe opficbt enbe cemeDieringb ban noo-
Denbabt.

^00 tDierbtbaec Ho. IBo. fulcb^ booi geb^en /
rnbe becfocbt / bat bp befe foobanige gelegentbepbt
niet alleen getDOonigcbe certificatien bp Den Doo;·
paffecrnbebiacen gebruncht/ roaecDat oocKDefel·
beinbiecboegen geclaufuleectenbe ingecicbtnHwb--
tentDojben/ bat baec boojalle onbecfleep enDe
be«
b;ogbbecboebt/ enbe alfoo be felbe b;pbepcgeconi'
tinueectbonbe toojben-

fgnOe t'fenemael biHiicft enDe ceciui/ bat

DiebanluBicftalbiecebenttiatiBe b?pBeptmocI)ttn
genieten/ en boo? alle bingen tee cftenbe be attaquei
cnbebiolentien/ ban öaec Üo. JBog. Commiffie- '
baetbet^becfeecKect fijn. ^oo tuiecben baec ^o,
jStSos- ootmoebeit)c& becfocgt / baec op te fielUu
foobanige googij- gunflige ojbje^ al^ be fdbe billmh;.
matiab enbe noobigg fouben bebinben.

^it toiecbt oefonDen atn be ileecen ban
mlcaUtept tet Amfterdam: ?&efclbe fcljepten <n't
eecfie eenige ialoufie / enbe Bonben baec upt niet

tot fulcften feptclJJcRljept ijabben Mfaech gese» t anbet^ bec(laen / of men bottbe eenigtntoeaijpjc.

pacecen tot eenige nieuwe befwaringh. jggaec "be
meeningbtoa^ alleen/ om aen te b)bfenbebeleeft=
beptbanDe j&tabt/ enbe't gcoot gecief bat befen
jktaet in Defen @o|logb baec upt toog. ^ieban
D' ^bmicalitept / toat blbbt men beebe / bebben
nopt goebt gebonben t' anttuoo^ben. 't Saette
3LibmeenDen bia^ boo? be ^laccatengeceguleecr.

tnacen bpltan^ gebupcige hiacbten am
Baec Üo. USog. obec 'c aenbalen ban ©oliecfrlje
fcbepen / infonbecbept Hamborghfche. ï@aec op
bpbaec Üo. ,f)^og. anbec^ niet gebaen toiect/ai^
eenbecbitjfinge aenbecefpectibe Collegien tcclb^
micalttept/ baec be felbe op gebjacbtbiietbcn. iÏBje
baec in fententieecben : €nbe boe toelbictoil^res
biften toiecben becfocbt/ i^ nopt geftcn bat eenige
fententie i^ gecetcacteect getoeefl. SBIpbenDe De
Igeecen ïïaben altijt bp baec aabfll : Cnbe ban bleef
alie^foo 'ttoa^: i^oetucl bicUbJil^ i^ becfocbc/ bat
infulcben casÌ banbiegen baec #0. USog.boojecii
jèupecacbitec niocbt bjojben taoo;|len.

BeelmacI jtïn oocb becfocbt getoeefl^pafTrpoo!:^
'tenombjpboo? Eeetegaen : ^ulcU^i^ fomttjDt^
toe geflaen : «©ocb nopt bet n|et uiptecen / bie^öe
Capec^ niet lieten be felbe foo tuel te beperenal^
anbece.

©e^cercnban Bremen fcbjeben Den feventien- 55.,^,.
den February aen baec ©0. JBog. bat Den felütn ttjiijfi
upt Den gemepnen gecucbte beftent bia^ / boe öe aiime
iHoningblijcfie .llKajefiept enbe Ctoon Sweden een ,,
gcoot gbetaï mijgb^-bolclite ©cecbeenbe te baeöt
Ììovìh'
tenbee upt Sweden geb?acbt/ tenbeel in
lanbt gettjojben in De J^ectogöbommen Bremen f®"!-
enbe Verden, naefibic ^taöt babt laten leggen ; fipwu.
^aec mebe.bet alfoo becce biaiS gbelnmen/ bat
alcebejcbect eenigen tijbt eenige öuptec-toacljten
op 25|eerafcben gcont enbe boobem/ feec naetot
opeen biecen-beel mijl^ aenbe ^rabt uptgeflclbc
toaccn / toaecneben^ooth bet Commercium fcec
g^tcoubleect enbe gefpeccet bia^gbebvjben/ bet
gecugbt gebenbe Dat foobanige fieccbe acmatuce en
boojnemen toebec op bie goebe ^taD gemepnt foube
fijn/ fo bat fpoocttbilïicft gcoote appiebenfie öaec
ban namen/ enbefo beel mogelöcR baec pofiupte
fetten meeflen.

?llfo Dan oocït baec l^o. JlSog. niet becNgen
Voa^/ bat De boog-lofeibch Ccoon Swedcntenige
p;etenfie op be ^tabt maechte / enbe bp bet in ^n·
nofefthien hondert vieren vijftigh
600? inteCpofïtie
ban baec (go. JBog, Bebanbelt accoojt/ nocb een
enbe anbec toa^ uptgefielt / men baec ooch bec·
fcbepbe Contcabentien tegen't
felbe accoo|timpti·
tecenbJilbe/ enbejp nopt gebiepgect babbenalle^
biat naec communicatie bec imputatien billicit
enbe becanttobojbetticft foubefBn/ baecbeliebente
laten / enbe al^ een biegb
amìeabtUs amfofitmis (
be toeltfte foo toel infirument» Vtehgentraiis Gememi-
cia
ban 't Slaec feftien hondert acht en vecrtigh
38ct.
10. §. Civitati vero ^mtnp , at^ in b^È

^tabifcbe becbjagb felf^ enbe bepbec-sdbt^

prohihitione via faili & «rmtrum boa^ befïemt ) te
boocen aen De banbt teneincn / fioetoelwaïtgbc
6ecefie);ie(¥)»epfeclbcl^e JIËa^e^eptenbe bet ψίί'
ligeöoomfebeisocft/ oocftbawboogelgeeccn m^
allieecbe enbc 25enabup?ben oaecbpgepelt/ eDocö
De communicatie mputetorum nopt honben ecbou*
ben. ^oobabben 3P bocb nu meec boo|Debeno>
minggban foobanige communicatie om brt aen»
flaenöe gebeet / enbe alle ömbnre tiefoiaöben «m-

6epl


-ocr page 995-

t666. fiipl baoj tc ftottim Boei gcactommoDccct/cnbeliEn

___«oninabìgciscn ^toeebfcDen ©elDt-J^ccc <©?acf

Wrangelttict ccnbifcIjttiungBtoct/ oocfti)aecgc=
balk» laten / bccbcc na
Staden tot De ùeracnibe
berbere i^cactatfη / cnDeten boo?fienfonbcc cenine

mcbiatie be bacc afte beecDisen j bie Debeu in <!5obf jS
name toaren af gccepfi. 35aec bp 3P oelÖcRe-toet
nietfìabbcn bcgebcn b'abBibltic ban eenige igeeccn
Mcdiatores enbe giiterponenttn/ macrbeci mecc
pro re nata ben fclbcn baec toe te biöben / Ijmper ex-
prcfam
flecefecbeect / enbe booj bcBouöen.

j^abemael 3p ban tet nocö toe niet ftonben toeten/
toatonöec benfcDön bec'soebifjcite ^^anbelinjicnof
anbei^Öaec jnocDtaen-gcmoebettoerben/ enbêöp
ontllanbene toep ban nocö meer opgebooDencenDe
te toetben bolcftereii / 5P befo^Ben inocPen/ bat
fulcft^eeniaörint^
duriompofiaUta^tMtnimt^t/ be
toelcfte te öeclinècen ofte becmiïben cnöe te be&anbea
Icn /5P alleen te tocpniglj 3pn mocöten.

^oberfocötenspöiecnicöe Daec i^o, JlBo.gant^
gcbienfielijcft / ben felben gcïicföe üaec
öoogBd-
Qocbige mediatie of interpofïtie ban felf^ enbe al^
proprio motu te offcrccf η ί €>ftc oocft f)aec niet te ber=
Dcnciïcn bat fp 't fclbc boo? floegcn enbe baeriop bjon»
om ; <öbocI) op Den onücrt
)Goptcn göebal inbicn
banbejljoe ban ben ttoningljigeficn 5>tocebtfrt)cn
30eIDt-^cct be fdüc niet foiiDe luojben aengenomen/
aI?5banpnionbt upt ijaec miöiicl DoogD-flcnrpst te
coiniiiirtcccn / be
ajjìfiendo (ïcö üacc bp be ®racta=
ten incöc riloc&t acnncnien / enbe in gebal gcenc
brtnntüJODjCielöcfie enbe biUijcfie conbiticn te bcIto=
mcnbjaccn/ befe Daec ouDe €>fConfebcrecrbe enbe
toclacïfaenc.^tabtalfooaenbe öanbt tegaen/ al^
Baec ^0. liSo.naccOacetoelbeüenDepjubentieenbe
baillance
pro mtereffe religionis^vicwUatis ooclian-
bei·^ ban feif^ beft acBten enbe goet binben fonben.

^p Ijebben ben drie én twinrighften toeber bBc=
fcö?ebcaOao?l)aec i^eecen Idfgefanten tot ^taben/
teBcbbenontfangBen be fóoninoBIijcfte êitoeebfcBe
f»jopo|ïtie / enbe baec in niet anbrr^ bebonben / al^
bat men Ijaecbieban ttepfctltjche JEajeflept Baec
afgüebojbccbe fitjcfisS - BuiOingO BoofötraecrKltjcft
iniputeccbe/ enbe baec baoj flcB beboegBt ac[)te/
alfoobjfpnigl) ben booifjacc ï&oogö JÜSog, ficacBti»
rjc intcEbentie becaembe ^tabifcBe becgBeltjciti
Iiiiige bc 'Snno
fcitien honden vierenvijfcigh,al^
Bet
InÌlrumermm Pacis felf^ be 'ίίηηο feftien hon-
dcrtacht en veertigh
, baec in beboolen toa^/ bat
K\ZX\el>armus dcfifleren é" amicab'tlem compofitionemoi

viam juris 1)00? bc Banbt foube nemen, löaec
iiaDcmacI iptot fulclien<ifl« (al^banbeStoningöi
lljche fetoeebtfcDe ^Ci»fiatt(mmediatisbÏ\iOnÜm/
per mflrumeHtum Pach bCbe(iicBt/op bOOCigen Öijcfi^-
oaoö ban bc gefamcntÜjcRe {lcucbo?(ien en ^ten--
öen be^ öijcli^ tocbecmateIBcU becltlaect I enbe
Doo? boo? gB^bagBte
Stadifche (Ccactaet in
bcfjtban bien gelaten ) gelijcït anbece StjcB^-fieDen
ban be Itepfeclöcfte JlBaieflept geroepen / enbe fan=
becfulcö^be conficmatie ban Bate ©jibilegien niet
'ftoHbe erBouben/ enbe in Bace tnacBt niet toa^/
batgeenctoat fijne lÌtepferlBcfte IHajcHept enbe Bet
ï^cpItgeïïooinfcBe Öijcfi toe bcBoojbe: Baec tebe·
flcben of te qnitccen / enbe aï^ B«t ban Baec gBebaen
toiecb fp banbe^ tiijdt^
5ijbe niet fonbecineccRe»
lilclioebaec foiibcnjgn; 3llfoobitio/?»/<7f«OTtebec·
facBten/ 5P nn meecgeen anöec mibbel inbec baebt
fagcntebihonien/ aljfneben^ anbece Booge i^eecen
Mcdiaceursijncc ï^oogB lÊog. fìactltjclt beflanbtte
crljonbcn ; foo toilöen 3p Baec ^o. laSog. Biec mebe
nacljiiiacl^ onbccbienfielgcij gebeben Bebben / om
Baec toelbelicntie incbe-inloopenbe
Intereffe, gelijclt
tooonnael^ BooaB-reemelijcft toa^ gBefcBiebt /
Qlfoo ootlt befe mael BoogB-genepcgt ban felf te
concurcecen / enbe bic alceebe berfocBCe befenbinge /
fonbec bectoef in 't toectlUe (leHen/ tc meec om
bat bic jongBfi-aengebupbe op B^^i^cn gconbt rn<
beboobcmacngecicBtebe fluptec-toacBten/ mettec
trjbt nabec aen be ^tabt toe gefet / en Bace afgeoKi^
«eten conöt upt aefept toa^/ Dat Die iipt
Sweden

Ιίΐηίι:

llüDtl'

AtÖiÖ·

(ΕΙ) OtII
^tΓEtι

enbe Pomeren aetcanfpojteecbe ©oIcRecen Bacec i666<.
^tabtBalbcnbp geboert toacen ('ttoelchmenan? ——
ber^ tot bato aen alien oojben met; blöt Babt gefocBC
tebemompelen ) bentoefcitenocBtan^ nientoelboj'
bectotgrootecbeffepn toifïcte oebjupclien; JBana
neecbie^tabt tebooorentot Baren toille ( 't toelclt
ben ?ilbecBoogB(ìen in genabebecBoebe) foube gBes'
b^acBt ΓΒη : Cefbljgen bat geb;epgBc toiert met
aenboecingB ban nocB meec manfcBap/ in
Sweden
geceetfijnbe/ ooeft ©ojïocB - fcBcpen bojbecltjcftfi
op be
Wefer te brengen, ffiecftoopten ban Baec
i^o. Mog.getoiffe becBooringB / bIBbenbe eetbie^
bigB met tcoutoiilige Dienficn pebec tijbt fulc^
te
berfcBuIben.

i&uIcBjÌ i^ geRelC in Banben ban be l^eerenban
Ommeren enbe anbece Baec ï|o. JSog. <l5ebeputeec·
bén totte faechen ban
Sweden , om te bifitecen / ejcai
mineren/ oocit be boocige €cactaten mette boo;-
noembe^tabt
Bremen gcmaeclit na tefien/ enbe
baec ban cappojtte boen.

33ep?opo|itie banbe iftoningBIijtiie Sweedtfche
Minifier^ aen be afgefonbenc ban Brcmcn, toa^
iupbcnbeal^boigijt.

0-
taii

J J Oedanigh, iedert dat fijne Koninghlijcke Ma- ;

jefteyt van ί^ίΛ» Aüer-genadighften Heere,
dit Hertoghdom
Bremen met eenparigh con- ^
fenten toeftemminge van lijn Roomfchc Kcyier-
lijcke Majefteyt, oock van de Keur-Vorften, en jsjmna
Stenden des H. Roomfchen Rijcx,alsecn immediaet
eeuwighduyrigh Rijcx-leen , aen Cch heeft beko-
men , fich bemoeyt heeft des felfs welvaert en
ruften hooghft te bevorderen, fuicks is l^nbaer ;
Ende allerhooghft-gedachte KoninckIij?ke Majefteyc
heeft niet vermeent ghehadt , dat fy met de Stadt
Bwwi»hier te vooren in ftrijdc te komen,ende de fel-
ve met hare Wapenen in Anno
/efihim hondertvier
env^tighiot
reden foude hebben moeten brengen
en aenwijfen. Alfoo het evenwel lijn Koninghlijcke
IVlajefteytshoogegerechtige en Koninghlijcke autho-
riteyt niet anders heeft konnen toelaten en lyden,
is de fel ve cyndelijck tegens haren wille daer tqe
genoeghfaem genoodtperft, doch door Godes gena-
de , de faeekedaer heenen uytgevallen, door Traöa-
ten de ddens gerefene mifverftanden ende ilrij-
dighedenin de minne fijn wegh en bygcleght gewor-
den. Het ware tc wenfchen geweeft , dat ghe-
lijck Aller, hooghftgedachte Koninghlijcke Majefteyt ,
aen hare 2.ijde het Reces in alle fijne punéten en
claufulen heeft laten na komen, dat foo oock de
Stadt volgens hare plicht, van gelijcken fich

mede alfoo hadde vertoont, ende niet veel meer in
verfcheyde Ilucken , infonderheydc zedert Anno·
fefihkn hondert jhven en vyftigh , ongeacht alle voor-
gaende veelvoudige afmaningen, foo opiniater en
moetwilligh daer tegens tot noch toe hadden ghe-
handelt ; Oock foo dat, by aldien meer Allerhooghft-
gedachte Koninghlijcke Majefteyt niet t' eenemael in
dithaer Hertoghdom hare hooge authoriteyt ghe-
lijckfaem onder de voeten van hare gehuldighe Stadt
Bremeu heeft willen fien treden , de felve wederom
met feerfware koften by ongelegen jaers-faifoen ver-
fcheydene trouppes te peerdt ende te voet over Zee
indefehare Landen heeft moeten fenden, waer van
oock op den noodtval, gelijck nu airede fccnbaer
isjcengrooteraental om ten deele in Pofftvtere^ j ten
deele uyt 'c Koninghrijck Sweden, te werden ge-em-
barqueert, paraet ftaet, alle mede om in dit Hertogh-
dom over te voeren, oock te Water eeaige hiertoe
gedeftineerde Oorlogh-fchepen tot belegginghe des
grooten ftrooms defes Hertoghdoms metdeneerften
verwacht hebben te werden, om alfoo daer door cle
ongehoorfaemheydc van hare ghehuldige Stadt, als
fich die niet by tijdts doorraiion foude willen leren
ghefeggen j te dwingen ende tot fchuldige gehoor-
faeroheyttebrcnghen : Wat dit voor eenc onghelc-
gentheyt aen de Stadt
Bremen foude vcroorfaecken j
by aldien'tin 't wcrck wordt gheftelt > fuicks kan
.llinnn % yder

en OORLOGH. 't Sei-en-^eertighfk BoecL·


-ocr page 996-

98ο S A- Κ E Ν van S Τ A E Τ

l666. yder een, onpartijdigh ïiinde, lichtelijck van fich

___ felfsafnemen. Endealfoode fpringh-ader van alle

defe ongelegcntheyt en wederwaerdighcyt, die de
Stade
Brmeitbitr uyckan overkomen , alleenlijckis
de aengeraattghde
immeditte^t en Rijcks-Stadtfche
Hooghsyt. waer uyc alle ftrijdigheden tot noch toe
fyn
ontfprongen ende aen fyne Koninghlijcke Maje-
fteyt door veclerhande ghcpleeghde exorbitantien
contrarie het reces van suden
j veelvoudige en groo-
te verongeiijckingen fyn toegevoeght, oockaende
Stadt felfs periculeufe ende hooghit-koftbare confe-
qoentien daer door fyn veroorfaeckt, ende fonder
wekkers lloppinge dit Landt en Hertoghdom in
geen beftendinge rufte ende vreede kan werden ge-
iec> als moet fyne Koninghlijcke Majefteyt eynde-
iijck tot de faecke treden , endedefelve eens voor al-
tijdt uyt den grondt laten wech nemen. Menisaen
defe zijde heel wel indaghligh dat in hec reces van Sta-
clen Anno
 immedietatis gefufpendeert en

op verdere Tradtaten is uytgeflelt geworden, maer
alfoo de Stadt
Bremen die Artijckel direöe te buyten is
gegaen, vermits Roomfche Keyferlijcke Majefteyt
de fclve ï^ederc heeft gehuldigec, dat oock anderwaerts
defelve Stadt in veele ende verfchéydene ftucken
buyten het reces en hare fchuldigheyt fich heeft ver-
grepen, alskonnen meer-hooghft-gemelce Koning-
lijcke Majefteyt van
Sweden nu langer Juiet ftille ftaen,
om, met byftant van den hooghften Godt, de Hooft-
faeckebyde handt te nemen , ende liyt dengrontte
laten wech-rucken ; ende begeeren dienvolgens op de
Stadt
Bremen, dat iy van wegen de voorfz veelvoudi-
ge gecommitteerde' contraventien tegens het reces
vanSt^en, niet alleen reden ende antwoort, maer
oock Hfpedlive reparatie en fatisfaöie daer overge-
geven , en dies wegen het aengematighde
Rijcks Stad·
fiht fr<edkat,
waèr uyt als uyt den eenighften fpring-
aderallefoödanige weder-waerdige proceduyren fyn
gevioeyt , varen laten, in de ftandt daer inne fy
vaneenige hondert jaren herwaerts tot Αηπο/^/>β
handert een en veertigh geweeft zijn , ende van rechts
wegen als noch hebben te zijn, fich houden als an-
dere fyne Koninghlijcke· Majefteyts vrye Landt-
ftenden, ende dies wegen fyne Koninghlijckc Maje-
fteyt de meer-hooghrt-ghedachte toe-behoorende,
ende genoeghfaem verfeeckeringe hebben te doen :
Welcken aengaende dan de Stadt fich ielfs overvloe-
dige en krachtige motiven fai weten voor te ftellen,
als fy confidcrecrt dat fy van alle tijden, doen
Bre-
men eerfià^
vryheyt van een municifmm bequaem,
onder een mediate Overigheyt heeh geftaen j Ten
tweeden > dat fy gelijck andere Aerts-ftiftfche vrye
Landt-ftcnden op de Landt-dagen defes Aerts-ftifti,
doch nu Hertoghdoras, alle tijdt is verfcheenen ;
Orie , hare fclTt heeft ghehadt ; Fter > hare -uotum
wegende Stadt heeft ge voert; Vyfj hare Rijcks-en
Creits-contributicn rer Cafla van het Aerts-ftiftfche
Landt heeft ingebracht, dat oock tenT^rfiw, de Stadt
Bremen, gelijck andere "à^trià^n rtttime cateratum ci·
vitatum,
als Stade en Boxtehude, fich wegen de Lant-
fi:hulden mede heeft onderfchreven ; ende
't geen
ten
eerjfer/ boven alle gaet, dat fy gelijck andere Lant-
ftenden den Aerts Biflchop als haren Landt-Vorft
hebben gehuldiget, iniomma heeftde Stadt
Bremen
als mede gedaen ende verricht 't geen middelbare
Landt-ftenden paft ende toeftaet. Soo nu de
Stadt fich niet buyten oorfaecke opiniatreert, maer fig
bytijdts vinden laet, in't geen wat fy van rechts we-
gen te doen fchuldigh is, alsial fy fich van alle vreefe
desOorlocbs, ende vervolgens
ten tweeden van de
groore tot noch toe gefpendeerde, ende in het toeko-
mende (Soofy indegeduyrige vreefe des Oorlochs
fauden moeten blyycn ) noch grooter eyndelijck
van de onverdraghelijckeop fich leggende contribu-
tien , wachten , ende diergelijcke laften bevrijdt
zijn , nevens rijp overlegh,
tm derden, dat op-
fluytingeder Commercien, ontreckinge van hare in
*tHerto?hdom gelegene Landeryen, de Stadt ende
de eer-lievende Gorgery fich
lenta^uaRtabelùzon-
fumeren jaeyndelijck gantsin de Stade by fogeftelde

faecske aen Proviant ende Brandt moeten noodt
lijden: Endc*foo fich , ten vierden de Stadt al op
vreemde hujpe of anders wilde verlaten, kan een yder '
verftandigh en onpartigh menfch lichtelijck afmeten,
dat fich foo ten eerften geen Potentaet in dit wijt
uytfiendewerckfal willen fteecken, nochte fich daer
door in een nieuwen Oorlogh met de hooghlofiè*
lijcke Croon
Sneden ( 'c welck op foodanigen v»I
feeckerlijck foude fijn te bergen) fd willen inwicke-
len ; te meer alfoo fouveraine Hoofden veel eer
grooteichadeaen hare middelen als den gheringhftc
fchimpof afbreuck aen hare authoriteyt konnenly-
den. Ende als, ten v^fde», de Stadt al eenige hulpe
te verwachten hadde, endede felvehun (waer toe
dochgeene apparentieis) bytijdts mochte werden
toegebragt, foo heeft fydoeh daerby tegedencken,
dat foodanigh fecours haer niet te vergeefs j mier
wel tegens uytkeeringe van de Krijgs-koften, ende
't geen noch boven dien van den voorfchreve AflSftenc
mochte werden ge-eyfcht, foude toekomen : SO0
dan de Stadt tot daer toe geen laften hadden gehadt,
als foude het als dan eerft recht aengaen, ende de
Stadt fich doch eyndelijck aen een party uyt noodt
moeten overgeven. Soo dat oock de Koninghlijcke
Sweetfche Wapenen van Godt ( 't welcke men tot
der ielver befte is verhoopenfte) gezegent wier-
den ende de Stadt w
iellica in fyne Koninghlijcke
Majefteyts handen quame te vallen, als kan fy fich
't
facit felfs wel maecken, wat fy in foodanigh cas fen-
de te verwachten hebben:Daer fy in tegendeel fich wel
kan verleeckert houden dat als de Stadt,
tm fesden,
fich behoorlijck tegens fyne Koninghlijcke Maje·
fteytvan
Swede» aenftelt, defelve alle hare Privile-
giën, Vryheden ende Gerechtigheden, wat naem
die doek hebben mogen, foo wel i»
Ecclefaiiicis als
Pö//i;cMfoude confirmeren* ende defelve noch wel
uyt Koninghlijcke goedertierentheyt, nae bevindin-
ge van faecken, komen te vermeerderen, ghelijck
dan de exempelen der Koninghlijcke Steden hier en-
de elders bekent zijn, hoe hoogh de felve van fyne
Koninghlijcke Majefteyt fyn begenadight, ende'he-
vrijdt geworden, die doch tegens Brerai»ingeen ver-
gelijckeniflè konnen komen.
Staden en Boxtehude
fya van alle Tribuyten exempt, hoe kan fich een
Burger in
Bremen daer van roemen, dieby foodani-
gen toeftandt in weynigh tijdt heel uytgeputfoude
zijn :infonderheyt foude,
ten/evende fyne Koning-
lijcke Majefteyt nevens de Stadt
Bremen wegen de
Ódlroyen ende Vryheden, die andere fyne Koning-
lijcke Majefteyts Onderdanen , binnen en buyten
Sweden, inàsSont, in EngtUut, 'mVranekryck.oka
anderwaerts ter Zee genieten, oock wat anders
ten befte van de Commercien op den
Weftr-firoom
nae defen te obtiiiercn foude zijn, fich mede hebben
te verheugen. Daer ter contrarie , als, ten
acht'
Sten,
met fyne Koninghlijcke Majefteyt de Stadt Bre-
men
op nieuw in onluft foude geraecken, de fclve niet
alleen te Lande, maer oock meerendeels te Water
aengetaft ende beangftight foude konnen werden,
ende hare fchepen over al als vyandtlijcke prijs foude
zijn : ■ Ende wat foude doch eyndelijck , ten
negevden, de Stadt voor neeringe hebben, als hun die
te water geflooten wierde ?
Thie», foude niet van
wegen allerhande laften daer mede de Borger'y be-
fwaertwas, defelve, ende infonderheyt de gemee-
ne man in oproer en tumulte t^enshare Overigheyt
komen, jae felfs die daer door geraecken inpericul
van haer leven gelijck dan in diergelijcke geval-
len uyt de Hiftorien foude konnen werden by-ge-
bracht exempelen daer die te vooren niet bekent
zijn.
Elf, wat foude het voor een ellendigen ftandc
voor de Stad zijn ? hoe fouden de Burgers tegens hare
Overigheyt als alle hulpe te fpade ende geene genade
meer overig ware > de Kinderen tegens hare Ouderen
klagen, dat fy in een foó groote ellende, buyten alle
noot,met de weerdejpofteriteyt waren
gebngt.Twaelf,
denRaedtendede Borgery ghelievenniaeriniichte
gaen endtf te bedencken den toeftandt hoe de felve ten
tijde van de Acrts-Biffchoppen fyn geweeft, en hoe de

felve


-ocr page 997-

felve naer het aenghematighde Rycks - Stadtfche
' «r^^M/fich heeft verandeit. Ofniet deNeeringe

- voor defengroqteren florifanter, als nu tegenwoor-

digh, fy geweeil ? Derthien, Wel 15 wacr dac aen dén
Raedtyecs fchijnt in hafc Hoogheyt te iyn toeghe^
waflen, maer da.crtegens isacn dpeerlicvende Bor-
, gery veel, en ïeer veel, vin bare neeringe afgegaen ,;
daerdcScadtvoor defep
tempore Afchitpi/coforumgt- i
lijckfaem tnede een Condominiumia't Landthaddcj
islynudoor de geftadige vrcefe ende daer uytont-
flaene veele befendingeiiendegroote fpeien aen Key-
lerlijcke, Keur-Vorftelijckeende Vorftelijcke .Ho.-/
ven ( van uytlantfche v/il men hier fwijgen ; tot. ce-
ne , om Γ00 te feggen, haer eygen felfs opgeladene on-
nodige dieoftbaerheydc vervallen. Men.confiderere,
■veerthien, <le tegenwoordige iStadts fchulden tegens,
de voorige tijden, in waerheyC fai iich een merckc-
liick verfchil daer.inne bevinden 5 Als geene .Stadts
Goederen meer voor handen zijn ( endedefe zijn alle.
in de macht van fyne Koninghlijcke Majefteyt ) daer
uytde fchulden konnen werden betaeldt, foomoet
de Borgery het befte daer by doen 5 hoe fai bet die dan
eyndelijck maecken als haer alle neeringe benomen
ende hare Commercien te Water geflooten zijn ?
Men gelieve doch te overwegen defc en andere, aen
deStadtvoordcfen beter als aen ons alhier bekende
redenen en motiven, fonder datmen het late komen
tot de voor oogen flaende. extremiteyt. Soo dan de
voorfz omftandigheden voorhoppentlijck hare con-
fiderarie waerdigh bevonden werden, ende men
overdencke of met een ydelen ende tegenirechtuyt-;
gepradlifeerden titul van te fyn een
Rycx-Stadt. men
degantfchewelvaert ende het gemeene beflevanfoo
vetXduyfent menichen opeen mael fai willen verfpil-
len , ende hetyêr»/2ri>/weiPW£W Wil praöifcren, fo
fai de Stadt Brewe» ende des felfs ecrlievende Bor-,
gerylich by tijdts accommoderen ende fich buyten
alle onruftc in vreede en feecker.e welftandt fet-
ten. Ende gelijck
t-wte wegea voor handen zijn,
namentlijck ,:Oorlogh of Vreede, als fullen fy verho-
pentlijckhetlefte prefereren voor het eerfte: maer
iülcks kan niet anders, gelijck te vooren is aengeroert;
■gefchieden,al5 dat de Stad de geptetendeerde/wwiift»-
/ί'^'ί ende het
B-ycks Stadtfihepradicat quitere, ende
daer benevens meer-hooghft-gedachte Koninghlijc-
ke Majefteyt volkomene endere-ële vcrfceckeringe
geve onrerbreeckelijck te onderhouden en na te ko-
men 't geene fy foo ftl hebben belooft, in welcken
val dan fync Koninghlijcke Majefteyt aen de Stadt
alles, wat in dc toekomende confirmatie der Privi-
legiën , ende anders tot ampliatie van de felve aller-
genadighft fai laten verblieven, ende beloven, falfy
oock Koninghlijck, dat is, -vaft en van weerde hou-
den , ende fullen door hare Koninghlijcke Majefteyts
goedertierene regeeringe, de Stadt , des felfs In-
woonders, ende alle hare nakomelingen involftan-
dige welftandt boven andere benabuyrde Hanze-fte-
den leven , ende tegens alle aendringendt igewelt,
'tzy te Water ofte te Lande krachtigh gemalnte-
neert ende befchermt zijn. Dit is het, welcke in
den name van d' aller-hooghft-gedachte Koni igh-
lijcke Majefteyt ende op des felfs genadigfte bevel,
aen de Heeren Gedeputeerden der Stadt
Bremen te
proponerenisgeweeft, en verblyve, Sec·

a©at fuloc gcopECEcct Be^ft / bcrbolflcn^ ie (ïiti.
^pbdaflcbenmp fulch^ metbifcmte al^ucaen
teb^enQcn :enDe lieten iip tteuc-bianDenbucgl) tief^
DctócB^cfficienDoen.
€ot Rcgensburgh toïcct ίπ be f\nebenbe enbe
snfitot 95?ccmfcf(efaftenecn Rijcx-goetachten Bcfo?mEett5
B'ocnp· 't totlclt alOaec in be drie isfjüft^-leben temmunihus
mtis i^ Bcacccficect. Cnbe toiect ecccmatqueect
bat ijoelangec Ijoeineei; bp be3@e(it)gaeirc{)eenbe
l^eöec-^aiifcöe Ccaits Bo?fien enbe ^tenben/
cnbcboojalljp fpn «tepfecIHcge jOSai. Oe ^toeebt»
fcöebcficpncn onurentbe g>tab Bremen feet βοοβ
iDiecben fleapp?ei)enbeect ! enbe inclinatie befprutt /
He^tabtBremeti, fo getnoobt Oef Otte iJjoteaccen.

butsfl
tate 011-
ttrnt.

gja J©ap fcfijeben be igeeten ban Bremep aen 1

«tp/ om ncbeni flrluchtpinfe&inali tot bt Mun- ____

fterfche©icebf/ tc üetfofc6«i|)aecincIu(ie in be fit ^trmcn
be.
®cntwceden,Datiniagbanalliantieniocöfen titrfoiHE
ODc&baccin mebcljaec ^taOt enbc faechc bjicöcn 'nciuft»
OebjacBt. 9irfoo fp aocft ijaDöett bec
(i.un Dat tot ®rac
Stockholm in cmpiojcct banrfconciliariebeH Iftec taumtt
Ysbrandts toaé boo?-BÖcl)oubcn/ bat öefrn (g>tact

fiifjmetbe ^tabt Bremen niet «n foube öfbDcnte
bemoepen.i .öat fulefi^ biet: niocijt öJOiDcn gfOccli·
neect j bolgcn^ {aft (jeb ben fcventhiendea
Jlàap / aubientie Jjebbenbij/ toel ban allCiS grfwooc
Iif il / ebocö niet al^ op be Bflnc&toennngö een fcfijif»
telgcRe memorie oüf cgegeben.

©e ügieecenbati Hamburgh fjebben befgelijcfié οβΛ
benachtften funp mp belafl/ b'inclufie inöetac. P®"'-
coojöt met Munfter te becfoecftfn.
, ©aec,obei;J#„namafIi norl) toibecom aenfoecfi
gebaen. jf et toiect booj cecft In ftanöen gegeben
banbe be With, enbe anbece ftaec ^oogj)
IBog.
©cf oinmïtteecbe tot Noord- Hoorn, iliaec
alfoa boIgi?n^ 't t.hiende ?(1
cìichI öct epgentltjcb ïua^
ge fielt amie G uarandem » ,„foa i^ het oaec aen bti;-
toefengetoojben.

©nbectuftchen fiebbcn feo tol Keur-branden- «annt,
burghfche , a ^ ©Oifteïijcfte Brunswijckfe , oocft «ηβί
Heffifche Gefanten, (ïcö gebonben tot Staden, oni l"'·®"·
alle bectojbecinglj tuffcDen öe ttoningö en be ^tabt ffipreï-
25jemcnbooateftomen. «oningbfröe flonben sinse
cpnbelöcftopdriepointen. I. «©at Bremen fouDr J?"®»
belicnnen te ftebben gljecontrabenieGCt. a..©at fif™;?*
totbecfeechecingö in't toeftomenbe niet alleen be asct-
J©agificaetqnbe25ucgecpe / niaecooclt ben Coni:
manbeuc ban fiaec jnaïïitie fonbe boen ben <Sebt ban
<0e£coutoig|^ept,
3. ©at De^tabt tot fict epnbe
ban bit/ifM/»w foube laten infufpenfo)^tt effect ban
fiaecim^cdjcteyt. , ^ïn'tcerfte metcenigl) tempe»
rament fonbe niet beel fÏwrigóept jtjn. iüaec&enbe
l^et tweede toacen be ileercn jlfòebiatenr^ cerfl toat
ficllenbü / maec betec geinfpimcett bonben 't niet
goet. fïengaenbe Bet derde tjeeftbe 25utgei:pe{)oo|t
boo? Booft / foo toel 3tut&ci;fe al^ <©ccefo?meecbe gca
ftemtte baillen biagen lijf enbe goet / eec 3pfooni'
taiaccbeeclijclien point foubenbctlicfen.

<®cn acht en twintighften Augufti fc[]jeben be ^
©eeren ban Hamburgh mp / öct aentaften enbe bet» ïUtabt
bjanben ban b' «Sngelfcöc ^cfiepen op b' €lbe/ bet
baccbanmeltöftbolQcnbc: strBjaii»

fceiiDan

LunaJenCevenen tmntighden ^iigufli oudenft^l ftljT''
feftienhondertfesenfelHgh.

Τ En verfoecke van Schipper ^oL·» Warvtrs, "
dcflèlfs Reeders ende Bevrachters , fyn de Bciaftf
navolgendeGetuygen, namentlijck^'erei
Hol- tenuen
ββ Zeyle-maecker , oudt ontrent feve» tu twtntigh
laer, Sybrandt Levertfen Boots-man oudt ontreotyM
ea twintigh laer , Steven Scììoematcker oudt on.
trentjaer , en
Ucoh Sikers Kajuyt-wachter,
out ontrent^i?/>»jaer : altcfamen Scheeps-volk van
den voorghcfeyden
lohanWemersy voorde wel*
verordineerde Heeren Gerichts-vervwlters verfchee-
nen ; ende hebben gefamentlijck ende in 't byfon·
der weghen des voorleden
Vrydegh avondt, fynde
den
vter en twintighflen Augufti jonghftkdpn van
eenige Hollandtfche Oorloch Schepen alhier voor
defe Stadt op verbrande HWer^cr Schip den
Keyfrt OBaviams genaemt, naer aengehoorde ver-
antwoordingh tot ftraffè des meynedigheyts ^ en
afleggingh der gewoonlijcke Eedt
van getuygenis ,
geattefteert en verklaert, hoe dat voorlede Vrydagh
avondts ontrent/w-iw uyren twee Hollantfche Oorlog
Schepen, wacr van den Commandeur
Bredenrode
genaemt was, haer aen boordt ( foo als zy ontrent de
NieuTPe-moolen met voorgedachte hare Schepen ganti
klaer geladen en Zeyl-vaerdigh lagen , en fy ali·
haer Goederen, Proviand, cn wat haer meer η 00-
digh was bereyts in ghefcheept hadden » en al-
fo maer alleen Ba een goeden wint wachtede) geko-
Ιδηηη 3

en OORLpGH> *i<Ses-en-véerttghfleBòecL 9^1


-ocr page 998-

S'^A'* ΚΈ'^Ν· van SiT A È Τ

m€«,<'vyairftlijckgeàttàec(uieéft, en vinnigh tìp haer

__ Schip géfGbooteH 'hàdicien i Waer op ff gherüepen

hadden J fPyz^it Haniiitrgerf , envittennaÏort iVorti^
't welck nochtans nidt geholpen hadde j hébbende de
Hollanders daer op geantwoorde
t of ghy HamiurgeTs
zijt, inyspìBenu vel keren·.
En daer op het Schip be-
fchoocen, ende haeren Schieman
Ertch Cortes voor id
't Schip by den Boegh-fpriet ftacnde doodt gefchoo-
ten ! hadden oock eenigè fchooten onder water beko-
men, waer door dan hun Schip geheel lèck gewórden,
en veel waters daer ingeloopen was, fülcke dat in ge-
val het Schip in den brandt ware geraecfct, fy evenwel
volgens haer meeningh daer mede inde Rivier foudén
hebben moeten fincken j De Hollanders waren daer
op in haer Schip gevallen, 't felve plonderehde, en
fighfeerwreedten tyrannigh tegens haer aen-ftellen-
de met flaen, vertooningh van bloote Hóuwrèris, ende
Piftoolen op de borft fettende, 'twelcke dan aen
cenenderdeponenten
Syitandt Laurffe» tót drteKy-
βη Was weder vaeren, «n hadden Jatab Uolfie met
eenftock inde zyde geflagen, fijn rocfc'u^t-gefcho-
ten ende ghenoomen, als oock den eeneió jongen,
Steven Schoenmeecker, nieuwe fchoenen aén hebben-
de, de felve fchoenen afgenomen, en oude weder in
plaers gegeven , daer toe oock geflagen, ende den an-
deren jongen
facoh Stekers felve wyfemetéen
blooten Houwer over de fchouderen geflagen, gelijck
dan oock de felvige van de fchooten in 'tbeenghe-
qüetft wierdt. Daer en boven hadden de Hollanders
haerdeponenten uythet'Schipgelicht, eneenfis^e/x
Schip, dat dicht aen hàere ghelegen was, met een
vadt niet brandende materie aen-gefteeCken, ende in
den brandt gelet, weicke dan in hàer Schip was over -
ghevlogen , en't felve verbrandej Defgelijcks heeft
den cene jongen
Sybrand Laurjfe alleen geattefteert,
dàthy, op den Hollander, foo als fy 'cBi»ii//iAe Schip
hadden aengefteecken, begeert hadden, dat fy't felve
Schip van het haere yetwes mochten af brengen, op
dat het niet mede in brandt geraeckte, maer dat fy
fülcks niet hadden willen doen. Oock heeft
Jacob
He/yié geattefteert, dat foo als het Schip ai-

reede in brant was, fijn Vrouw noch in 't Schip zijn-
de, daeruytmetgrootgevaereyndelijckgeberghten
gefal veert is geworden. Attefteren noch gefamentlijk,
dat, als de Hollanders aen quamen j fy «/We Hambur-
ger Vlaggen op hadden, als
tweeroode, en een met-
tet Hamburger Wapen, foo als op de Befaens Maft
geftaen hadde , fuicks de Hollanders wel hadden
konnen fien ende bekennen, want 't was noch licht
genoegh geweeft 5 De Hollanders hadden oock haer
beyde haere Schip-booten wegh ghenoomen, defelve
behoudens en niet willen weder geven. Vordersis
voor gemelde Heeren Gerichts-verwaltene, ten ver-
foecke aan wei-gedachte jfajiïifi/eerr, deffelfs Reeders
en Geintereflfeerden, verfcheenen den Hoogh-booti-
man des gemelten Schips
HendrkkKeyfer ghenaemt,
oudt ontrent fwiiew
feìligh laren, ende feyde even-
matigh
pravia admonitiom perjtiris i ^ fr^fiito jur*-
mento,
dat hy den naeftvolgenden dagh, na dat de
fchade gefchiedc was, desvoor-mlddaeghs, ongevaer
thit» uyren uyt het bevel des Schippers lahaa Werners
tot den Hollandtfchen Commandeur was ghevaeren,
énde den felven
lacgb HclSte, nevens fijn Huysvrouw
en den eenen jongen
Steve» Schoenmaecier willen af-
halen j dan aldaer gekomen zijnde, hadden hem de
Hollanders met feer ongeftuyme fcheld en dreygh-
woorden bej^ent» hem voor
een Sckelm, Oief j t»
oudeH Uondt
Icheldende, feggende '. Kimt du ouden
Hondt maer over. hebftu eenen goeden Rock j n>y wiUen dy

oude Admiraliteyt,Iaer en dagh als boven. Önderftoni:
gheteeckent
Hierottimus Ïeterjfen Inf, ïudim Hamb,
AHuarius.

®OT Capitepn Bredenroode 6efcfccef Bet al^
tooISDt/ een De j^eectn bend'AdmiralitejttQt Am-
iterdam.

j Edele^ògenJeHeeren. j^jj^

Μ Yn Heeren, By de aenkomfte van de Capi-
tey nen
Pólaàen ende F elf cerne, op de litvjeedeff banöju
defer, heb Ü Ed. Mog. bevel óntfangen,oock «Cejit.
' ^ aenftondts daér opordregeftélt, ende op den «fÌ"}
Wsri&e September nieuwen ftijl, 's morgéns vroeg van ftitü,
beydé öiis Landts Schepen, van
ytàèt thién Mannen
gelicht, ende op beyde de Jachten geftelt, ende defel-
aenftondti voor af gefondcn, om dcminftefufpicie
te géven, dat iy figh fouden leggen voor de drooghtc
Van Aliena, om die geene die noch fouden te retire-
ren , te ftutten ende de paiTage te beletten fijn, met
ons
twee Scheepen vanOorlogh, naer'tgoetvinden
der Lootfen ontrent middagh met de Vloet naghe-
volght; ende 5ie<fewpairerende,alwacr een Jacht van
fijne Majefteyt van
Siveden op Stroom lagh, als mede
een Scheepje fijnde een KoningbsFregat, lagh inde
Haven, hebbe oock alle Vaer-tuygen doen ophouden
dat niet mochten voor-by palieren, om den vyandc
tewaerfchouwen, niettemin wierden byde
S-aedeu
diverfche feyn-fchooten gedaen, tot waerfcbouwingh
van den Vyapdt, 's achter-middaeghs moeften by
Wirtenbergb Anckeren ontrent een uyr, door dien
noch op 't feggen van de Lootfen geen water genoegh
hadden ; Gingen ontrent Sonnen onder-gangh weder
'tzeyl, en fijadesavontsvoor dejeiiwWffAioo
/fegear-
riveert, alwaer d'Engelfche Schepen ten Anckerlae-
gen,als mede eenige
Swedtfehe ende Hamburger Sche»
pen, die eerft verpreyt hebbe, rapporteerden dat
d'Engeifche achter haer laegen, daerwy volghensU
Ed. Mog. bevel op los gingen, met fchieten enderui-
neren, loo beft doen lijck was, hebbe aenftondts den
Admirael, benevens
drie vm de grootfte Schepen ver-
brandt, die buyten gemeen koftelyck waren geladen 5
middelertijdt hebben de lichtfte Schepen haer beft ge-
daen t'ontvluchten, vermeenden datfe de Jachten, die
bejegenen foude, hebben geftut, maer is niét gefchiet»
alleo Capiteyn
Telltcorne, figh excufeertdat Capiteyn
Ρί/ο»ίΒin'taenkomen der jBwji^fc fijn Anckerhadc
gekapt ende hem voor de boegh gedreven j Capiteyn
Fo/«»«ibrenghtvoor, dat fijnVolck niet had willen
vechten, twyffel niet indien de voorfchreve Jachten
haerdevoir hadden ghedaen, dat niet eenen daer van
foude hebben ge-efchapeert, raeckten met ons beyde
Schepen aen de grondt, alwaer groot perijckel ftcy^-
den van te verbranden door Schepen, ώβ

voor Stroom op ons quaemenaf-dryven j 's Nachts
tnet 't hoogfte water
heb mijn onderhebbende's Lands
Schip weder van de gront gebracht, maer alfoo 'tSchip
van
Anske Oockes met het Gety niet konde af komen,
heb op den wfri/iw dito's morgens ordre gegeven aen
den Capiteyn om het Gefchut daer uyt te lichten, en
is alfdoen met het hoi^hfte water wederom vlotghe-
raeckt, hebben noch
^Wf Schepen die boven ons lae-
gen , d'eene genaemt de
Goude Leeuw, en de Schepen
Merry. mde Robbert, zijnde geladen metftuck-goe-
deren,enallc<iwFleyut-fchepen. Op ditoquaemen
diverflè Staets-Perfoonen aen mijn boordt, als de Μί-
nifter van fijne Koninghlijcke Majefteyt van
D«m-
martkent onder wekkers gebiedt de voorfchreve Sche-
pen fijn geruineert geworden; oock is den Miniftet
van fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt van
Bre»-
denburgh mede alhier geweeft, infgelijcksden Heer
Refident
Roomer , aen dewelcke de Miffive aen U
Ed. Mog. heb behatidight ; infgelijcks is alhier eet»
Raedts-heer van de Stadt Hamiorgh aen mijn onder-
hebbende 's Landts Schip gefonden,
dewelckeverfoge
datmendoghgeenhoftiliteytopdefe Stroomen foude
gebruycken, alfoo fuicks noyt voor defen wasghc-
fchiedt, dewelcke met allebeleeftheythebtekennea
gegeven, de goedegenegentheyt van onfenStaet je-
gens de felve, endatin'tminft gheen moleft aen de
haere foude werden gedaeti, maer dat ons behoorlijc-
kerevengie
op ons Vyant moeften nemen, uytoor-
faeck
van ons aengedane fchade in 't Vik, en ons d'cer-
fte oorfaeck daer toe te hebben ghe^ven. VfÉtt
medc,&c.
JÌdamvanBredenrode. In margineftondf»
in'«Laudtfi Fregat L^if^ ti«flèbcn4(!»/«we


-ocr page 999-

t i^ctr ^ec ko. 1^00· af beei ftlacgteti enDe

«Kjcma totcepacatiegeitóen; tnaecfieetit^biefàec=

b?" δε Bfterciiöopettt aen ö'SïDmicaïitfpt tot Amfter-

igêt ί&ίβίρ ban Johan Menkes , oocftban Ham-
burg,
enüe onöec d'Engelfche ten^neïtec leoaetiDc/
ÖebUen fp tot
Amfterdam op-qebiacftt / enbe öe Φοί^
ijeven/of osi jùs haèetttff tittho^tX*

jjlföennoemDe bit cene cetojfie tfBbfn'ta«n d'En-
geifche öaöDen B&«baen in 't Vlie. maec Öie Dan
'tööcft fcpöen / öat fiilcR^ toa^ met &acc/ enbebe
santfcbe il3ecrit 0cfpot. 'c Vitetoa^ ( inccgacb ban
d'Engelfe) een ijpanttlfjcfi tetcitoic: ïjaDmcn biec=
gelijcft sebaen op De iitbjec ban
Londen, of eeniflö
anbecplae^/ onöec be0 Sioningfi^ ban
Engelandta
Dlprict/
footua^'tgöetoeefl een tomige enbe Bine=
ceufe actie : maec op een tijpe ^tcoom/ enbe in be fioe^
femban'tÖODmftfjeiSijcfe/ enbeboo? be ©oojtban
Hamborgh, baec geen quaet becmoebenbiri/ toa^
een pup?
brigandage. Macr een yeder meet fijn rechc
nadematevanfiin machc.
jJSen fieeft ijiec bicftmael
feïf eefepbt/ bat in aïlen gebal fjet
Hamborger bec=
i>?anbe/ enbe'tanbec opgeb?ac&te ^φίρ begooiben
tetooïbengetepaceett enbegeceflituetct: maec baec
opiginietgebolgljt.

Engelfe <l5efant Carlingfort ^eefc baec op be
bolgenbe 6{act)t gebaen acn ben i^epfec / ben twintig·
ften <0cto6fi:.

«nsil-
nee-
fiint
lluggt
tur
alitr
tin

Aller-Doorlttchtighfie Keyferlyeke endeKoningh-
ïijcke Majepeyt, Aüer-g^adigh^e Heer.

A En U Keyftrfytke Mejefieyt, in de Perfoon van
mijn Heer den Doorluchtigften Koningh van
Groet Brittamie»'y dogh in den name van de
EngelfeheKooplieden, wordt iok gedrongen
feer nedrighlijcic te vertoonen, hoe dat
deo vier tm
ÜiVftr. t&ittigfien Augufti nieuwen, ende den Sep-
tember ouden ilijl laecilledeQ ,
twee Hollandtfcne
Oorlogh-fchepcn, die eenig? dagen te vooren voor
Geluckfiadt hadden ghelegen, met huw andere kieyn*
der, een
Engelfehe Vloot Coopvaerders, niet fulcks
verwachtende, ende door de vryheydt door de plaets
verfeeckert, op de Reede ter Mir-Aioe/i)», een En-
gelfehe myle van Hamborgh gelegen,onverfiens heb-
ben aengetaft, ende in der haeft
drie Engelfehe ver-
brant, ende andere
drie genomen, alle met koftelijcke
Waren gheladen, ende meeft tan dienfte van mijn
Poorlucbtighften Koningh gedeftineert, Ende hoe-
wel
ê^Engelfche Kooplieden al terftont in 't begin van
de attacque de befchermingh van den Raedt tot Ham-
borgh, die doen feer licht was gheweqft, by ^Idienfy
tegen d'Aggrefleurs het Gefchut hadden willen af-
fchieten, hadden verfocht, is't nochtans foo verre
van daer geweeft om'fulcks te verkrygen, datrf'JSe-
gelfehe oock is verboden geweeft de vryheydt om voot
haer eygen defenfic de Wapenen acn te nemen. Ende
als's anderen daeghs 's morgens de ghemelte Koop-
lieden fagen de Hollandtfche Schepen door de macht
van de windt gedreven op het Sandt, alfoo dat fy haer
van daer niet konden begeven, nochoöfe ghenomen
Schepen in verfeeckeringe brengen, metgrooten yver
foy den Raedt (op datfefooblijckelijcken infolentie
begaenopd'Jüve, vrye Rijcks-ftroom, tegen d'Ag-
greffeurs al noch in hare macht ftaende, ongeftr^t
niet wilden laten paflbren) weder aengehouden heb-
bende, is fulcks weder ydel geweeft: Waer nae fy
niét gelaten hebben weder te verfoecken , datfe ten
ininften de Schepen in een vrye Haven, opdéim-
«aunitcyt der plaets fteunende, ende ongerechtelijck
geoccupeert wilden verloffen; Maer dat wierdt oock
geweygert, tot dat den
derden daghde windt weder
fevorabcl,ende d'Ëlve ongemeen fterck, de Aggref-
feursden wegh opende om weder voor à&Lut^adt

Ìè66. lm en Wltteniergb, op de Elve-ftroom, den fifdm
__September fefihitnhapdert fes m ftfiigh.

gichöcbtoil ieeltjcfi oocft namiaefó öen ïüepfcc»
Igtften j^cec Ws^fa"? > .op.fat ful^ect aen

niatfl-
iinbeiJ

tetkomeh. Waer na de Konincklijcke Sweedtfche
Veldt-heer, Gï&^fWrmgei, ter inftantie van de Coop-
lieden van wegen de toegebrachte violentie van d'Ag- '
greffeürs heeft fatisfaöie begeert : Die daer op hcbbea
gefeydt dat expreflè ordre hadden gchadt van de Hee-
ren Staten Generaci om fulcks t'exequèren : waer uyc
UKeyferlijckeMajefteytaller-genadigft kan fiendac
de Hollanders niet foo feer mynen Doorluchtighfteii
Koningh, als U Keyferlijcke Majefteyt felfs, ende de
fecuriteytvan'tHeylige Roomfche Rijck, ende dc
pUblijcke Vreede hebben gcvioleert ! daer hetlaerte
vooren
d'Engeifche Vice-Admirael chriβφl Mingi.
in'c gefichte van U Keyferlijcke MajefteytsKamer-

Raedt,.....doenmaels totHamborgh zij nde,aea

eengeheele Vìooty^ahondert entachtigh Hollantfchd
Koopvaerders, die hy alle feer lichtelijck hadde kon-
nén flaen ende nemen, heeft laten ongeroert ende vry
voor by paOeren, fonder eenige d'alderminfte teecken
van vyantfchap te doen.

Niet weyniger is den Raedt tot Hamborgh hierin
te befchuldigen, want fy van de paflerende Schepen
gabellen eyft, ende ten dien aenfien defecuriteytopi
d'El ve moet prefteren, ende daer om de fchade aldaer
aengedaen ( alfoo fy de fchaede heeft gefien en de felve
hadde konnen beletten, ende niet belet heeft ) volgens(
poliiijcke ende gerechtige Wetten in allen gehouden
is te refunderen.

Alfoo dan U Keyferlijcke Majefteyt uyt defen klaer
fiet, datdoordegemelte Vreede-breeckeningh, vio-
lentie op d'Elve ('twelck oock d'aengrenfende ende
aen de Elve leggende Princen des H. Roomfchcn
Rijcic feer qualjjck nemen ) fijne en des Hcylighcn
Rijcks fecuriteyt, ende den algemeynen door der con-
ftitutien, ende Wetten des Rijcks, ende fpecialljck
doothetlttfirumeutumpaeit beveftight, ende aen alle
de Chriftenheyt feer noodigh gebruyck der Commer-
cien op een feer ftoute ende reucfeelooië wyfe is ghe-
violeert, ende de Engelfehe Kooplieden een groote
fchaede aengedaen} ende den Raedc tot Hamborgh
( onder wiens befchermin^he ende territoir alles is ^e-
fchiet) hoewel fy lichtelijck hadden konnen, niec
heeft belet, dat fy nae rechte gehouden is alle fchade
te repareren.

DerhalvenU Keyferlijcke Majefteyt in de perfoon
van mijn Doorluchtighfte Koningh, ende in de naem
van de Kooplieden, ick feer nedrigh bidde defelve be-
lieveden Ràedt der Stadt Hamborgh aller-genadigft)
edogh ftricktelijck te belaften, dat door haer co-ope-
ratie de Hollandtfche de coegevoeghde fchaede mogen
boeten, de genomene
drie Schepen met de Waeren
fomiti eeufa reftitueren, ende ten aenfien van de i/r/(
verbrande alle vergoedinge prefteren of by refus van
dien, de voorfz Raedt felfs de fchade in alles voldoen,·
ende refunderen, ende dat U Keyferlijcke Majefteyt
fulcx door middel van fijne ernftighe beveelen, enqe
vlytighc Fifcaelfche Proceflcn, gelieve te effeöuc-
ïen.

Onderftondt, Uwe Keyferlijcke Majefteyt®
Aller-nedrighfte ende ghehoor^emftc
Dienaer:

CARLIÖVORT.

3®at bebopcbe©èec ïSeucbojflbanBrandenburgh"
baec in geeft laeten boen / op eccinnetingj^ banbetr
i|eec<i5?aef
Wrangel, ^toecbtfi®e©eIW-öeet:/ i^te
fienuptget bolgenbe.

Ho. Kjüog. Heere» :

UHoog Mog. fullen uyt de bygaende Copyen bé-'
lieven te vernemen het geené den Sweedfchen boïft "
Veldt-heer, de Heere Graeve Wrongel, aen fijne han
Keur-VorftelijckeDoorluchtigheytvanBrejKfeeier^, ί

onfengenadighften Heere heeft gefchreven, als oock ftgtni'
het geene daer op van fijne Keurvorftelïjcke Door- tei toe-,
luchtigheyt is worden gerefcribeert, betreffende de β«·ωπ·
attacques, dewclcke U Ho. Hog. Oorlogh Schepen f
op de Elve-ftroom, lijnde des Roomfchen Rijcks
ttrriteri«mt\ixiibKi ondernomea.

en O OR L O GΗ 'tSes-en^^ueemghfle Boectù


-ocr page 1000-

é84 S A Κ E Ν vari S Τ Ν E Τ

l666 Endegeconfidereeit, datdaeruytgrooteinconve-
nicntien fouden konnen ontftaen., jae het gheheele
" Roomfche Rijck,
ende infonderheyt dieopdeElve-

ftroom geintereiTecrde Keur-en Vorften teghens U
Ho. Mog. Staet werden ge-exciteert ; foois'c> dat
hooghft-ghemeire fijne Keurvorilelijcke Doorluch-
tigheyc, uyt cene vrye endenabuyrlijcke affeftie ende
intentie, om fijne eïtraordinarisGedeputeerden ex-
preflelijck heeft gelaft U Ho. Mog, dit alles bekendt
te maecken, ende met eenen te verfoecken, ten eyn-
de U Ho. Mog. foodanige ordre mogen ftellen , op
dat dierghelijcke dadelijckheden niet meer gepleeght,
nemaer het Roomfche Rijck, mitfgaders de Leden
ende Steden van dien ( als dewelcke defen Qotlog niet
israeckende) in haereneutraliteyt ongekrenckt gala-
teo, en daer door alle oorfaecken van verwiederingen
ende extremiteytcn mogen voorgekomen werden }
waer op de voorfz. extraordinaris Gedeputeerden U
Ho. Mog. billickmatige Verklaringedaer om te meer
fijn verwachtende, op dat foodanige Verklaringe fijne
Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt niet alleen tot fijne
geruftheyt flrecken, maer oock befonderlijckdien-
ftigh fijn moge, ommeaen anderen alle vreemdcim-
preilien ende mouvementen te benemen.

's Gravenhage den acht en isvintigflea Septem-
ber
feflie» bondert fes en fifiigh.

Geteeckcnt

Metthias liomfisinctel, lohait Copts.

Tranflaet ·ναη de Mijfive 'vande Veldt-heer Grave
Wratigel, aenfijne Keur^jorftelijcke Deorlucb-
tigheyt van
Brandenburgh.

UWe Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt fai nu
door het gemeen gerucht verftaen hebben, hoe
dat voor weynig dagen twe Hollandtfche Oor·
logh Schepen een langen tijdt by
Gluikfiadt ghelegcn
hebbende, haer ondernomen hebben, die by
Aliena
voor Hamburgh figh eenighe Maenden opgehouden
hebbende Engelfche , foo wel Conincks als Coop-
vaerdye Schepen, by avondt, wanneer den Boom alre-
de inHamborgh was gheflooten, vyaodtlijck aen te
vallen, in brandt te fchieten, wegh te nemen ende tc
pionderen, oock daer nevens een
Snveedts Schip,
'c welck mede daer onder was, niet verfchoonende :
waer door de
jnra Imperii fijn gevioleert, ende die tot
defiir tijdt toe vry gewefenElf-ftroom onvry gemaeckt,
ende aen een yeder gelijckfaem Deuren ende Poorten,
inaudito plant exmplo, tot rovery geop.snt geworden.
In wat voegen nu de hoogh-lofFclijcke Croon
Engelant
dit fai opnemen , indien't van de i^iWe» in'tHeyli-
ge Roomfche Rijck, ende befonder van die, die aen
de Elf-ftroom onder Hamborgh fijn geintereflèert,
niet foude werden geprevenieert, dat laet ick tot oor-
deel van U Keurvorftelijcke Doorluchtigheyts hooge
.wijsheyt, daermen fijne Majefteyt van
Engelandteven
foo weynigh foude konnen verdencken , indien de-
felve
eodem moda, de revenge teghens die op de Elf.
ftroom leggende Hollandtfche Schepen { als billijck
moet ge vreeft worden) quam te foecken » waer door
d'een ongelegentheydt uyt de andere foudeontftaen,
te meeralfoo voor eenfge Maenden, als den Admirael
Mïngs met fijn Efquadre Oorlogh Schepen op de Elve
lagh , naer datmen bericht,
oyctàehanderttachtigh
Hollandtfche Coopvaerdye Schepen op de Stroom,
door fijn Vloot, vry ende onverhindert heeft laeten
pafleren j Ick wil wel geioven, dat de Conincklijcke
Denemarckfe Gouverneur, ende de Regeeringh tot
Gluckftadt hier in niet mogen hebben geconlenteert :
geconfidereert, dat Voor ontrent een half laer een
Hollandts Oorlogh Schip te dier tijdt by Gluckftadt
leggende, hem aen een Engelfch Coopvaerdy Schip
hadde gemaeckt, maer dat het felve op fijn Koningh-
licKe Majefteyt mynes aldergenadigften Heeren Kuft:
hem hadde. eefal veert, ende dat dien ongeacht van
den HollaacUchen Capitcya wicrdegeabordeert, ende

gefpolieert, ende ick fuif χ verftaen hebbende, hebbe idAg,
■vyftigh Mufiquettiers daer heen ghefonden, ende de

Hollanders, dewelcke ick als Violateurs van het terri-

toir van fijne Konincklicke Majefteyt met recht vy-
andtlijck hadde konnen traineren , edogh hebbe op
vrye voeten doen ftellen, ende op Gluckftadt temp,
guard van haer Ho. Mog. de Heeren Staten Generaq,
haer laten Overvaexen, doghdat fy d^
Engel/en ma Gluckftadt gevangen gefchickten Capi.

teyn ende Matroofen wederom foudcn los laten, ende
de afgenomene Goederen reftituere η : Oock heeft de
Conincklicke Regeeringe tot Staden tot maintine-
ringh vande Vryheydtdefes Elf-ftrooms aen de Ge-
luckftadifche Regeeringh gefchreven, hüet àiifaSunt
voorgeftelt, ende defelve tot onderhoudingh van goe-
de nae-buyrfchap, en datfe aen hare zydeden Stroom
mochten vry houden, tegemoet gevoert: diedaer op
hebben geantwoort, datfc over het geene voorfz geen
welgevallen hadden, maer tot voorKominge van dier-
gelijcke exorbitantien, in't toekomende verfieninge
doen wilden ; foo bevintmen dogh uyt het Engelfche
kort hier naer gedane rapport, dat defe laetfte ghe-
bruyckte infolentie, niet fonder kennifle van de Ge-
luckftadlfche Regeeringe,kan ofte moet gefchiet zijn,
terwylen veele Chaloupen uyt Geluckftadt daer by
füuden zijn geweeft.

Alfoo ick nu hoogh-noodigh hebbe gheacht uwe
Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt, als eenen voorna-
men Pilaer van het Rijck, ende die hem des Rijcks
welvaert, ende liberteyt hooghlijck laet aengelegen
zijn, hier van gehoorfamelijcke kenniiTe te geven, foo
ftelle ick tot der fel ver hooge wijsheyt, ende confide-
ratie, ofte het uwe Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt
wilde believen, op diergelijcke hooge plaetfenhier
aen te ghedenckèn, ende die geene van diergelijcken
geweltdieden vryen Elf-ftroom door raedt ende daed
foecken onvry te maecken, af te manen, op dat gelijck
anderfints feecker gefchieden foudeniet grooter on- ·
heyldaer uyt ontftaen, ofte oock de Elf-Coopman-
fchap boven Hamburgh, als waer by uwe Keurvorfte-
lijcke Doorluchtigheyt merckelijck is geinterefleert,
daerdoor niet en moge werden verhindert. '■·■'

Uwe Keurvorftelijcke Doorluchtigheydt fai dit
mijn wel-meenendt naer dencken, ende gehoorfaem-
fte intentie, niet tee quaden nemen, dewelcke ick
hier mede tot de befcherminge Godes, ende tot allen-
hoogen Keurvorftelijcken welvaren bevele, blyvende

Geteeckent

WR ANGEL.

Iranfiaet andttvoordt van fijn Kcurvorfieljjcke
Doorluchtigheydt van
Brandenburgh, aen de
Heer Feldt-heerGraefWrangd.

Frederick Wilhelm Keurvorfi.

ONfe,&c. Wy hebben uwe, aen ons gefchreven
Miffive van den
tweeden defes wel ontfangen, en
den inhoudt van dien wel ingenomen,belangen-
de de Hollandtfche Oorlog Schepen, die op den Elve-
Stroom by Hamborgh op den Rijcks-bodem, korte-
lings eenige
Engelfche Schepen hebben geattacqueert;
Alfoo wy nu met de Heere Graeve hier in eenig zijn»
dat dit artentaet is van groot naedencken, en van feer
fchaedelijcke confequentie voordefecuriteytvanhet
Rijck, als waer door het felve foude konnen inge-
wickelt in dit bedrijf,ten roof worden : ibo fullén wy
niet onderlaten't fel ve de Heeren Staten Generael in
denHage door onfe Minifters behoorlijk te doen voor-
ftellen, ende defelve voor het toekomende ernftelijclc
af te maenen: Wy twyflFelen niet,fy fullen onfe funda-
menten ende reden foo veel toe geven,dat fy in 'c toe-
komende figh fullen onthouden van dicrgeljckeinva-
fiemeertedoenopRijcx-bodem. u-
Op dat oock geene ongelegentheden meer ontöaeo

over het geene d«t nu ii gefchiet, cade dee niet cni»^


-ocr page 1001-

te veranderen, fo foude onfes bedunckens wel dienlick
was tot onderhoudingh van de Vreede, en oock fecuri'
teyt vande Commercien op de Elve, ende op dë
We-
fcrjindien de HeereGraveby fijn Coninckl. Maj. van
ititWiizbetdaerheen woude vervorderen, ende re-
commanderen dacfy den Koningh van
EngeUttdi (als
met den fel ven itaende in goede vriendtfcbap cndc na-
dere alliantie ) wouden gelieven te difponeren,geene
reiienge
todemmedointerlimites Imperij, aen de Hee-
renStaten.noch hare Schepen te foecken.

Wy fullen verders niet onderlaqten. van alleeyndén
ende plaetfen, te helpen bevorderen de fecuriteyt van
de Commercien, ende den vry.dom van de Elve-
Jiroom, tegensalle aenmoedingen ende attentaten die
daer tcgens mochten lopen ; ende deien fluytende,&c.
daturn
deve den v'tjfentwintif^en September^ y^ii»
kotidm fesenfefiigh.

.I^afeiiglj ainöouöm ficbbcn De üeercn band'ad-
miraliteyttOtAmfterdamiJfllfeften ^rcembtc/ flÊll
{jacv ï4d. Hiog. ge cffa-ibefrt Dat D'actc ttn fi?inripaïc
htist, ü'·''^ otiöccuomciJ rntic gc-fjcccutfcctop fprciale ojöje
rtibc auioi'ifatie üaii Ijacc J^o. JlSog. Dit· |lo|) foo ürrce
iu;tciiÌ3abtQC c)ctcnDccct/ Dat DcCapitrpu^/ Dacc
toe se fuipioiirert/ fouDru faflgcijaDt bfbbni oin cfnl·
(jc neutrale tc bcfdjalliacil/ lliacc iUft tCCCDlltCaClC/'
OTjfflc in ijibiticDacL· tegen, ^ulcii^ toiccDt nipDoo?
DjDjcüanljacL-i^Q. .Söog '^anDcren DacgÖJJ UciDant^
i-ftjcht om tc ttLTciicn tot üujnc nacifijtinflf. .fifeacc
unDcïtujTciini (öocüJcïmfooDanigefarchm D.ijoajDt/
üolgeii^infti'uctic/ gcöacn tc too?Dcn foiimmic/ rnOc
-^tantrccljt) luiicDt nocïj rcpacatic noci) cc(iitutic
gcDaeii.

j^cffcn^DitticEfüfcIt üan Dc rcpacatiecnDcccfiitiu
tic/ infiftcecDc itfe oocU om narcOcc Utchlacinglj tot
nfutcalitcpt op d'Elve in Ijct tocftomcnöe. ^ncon^
üccfatielüircDtmpijuciiDe Dan tioo?aetoojpni/ Dat

Hamborgh nifcc iSnocI^ alsSJ^ollanDtgtoap.

tegen cjciiitJcccDe icft ccn auttjcntiqucCoppc pan ren
25?iffDc'^ ïtoninaö^PanEngelandt, alrcDe in boo^
icDcn ,f©rii oefcb?cütn. i©ae»: upt bleccft öct con^
tracic.

Caroïus Dei Grati» Magna Brittannia, Fran-
cia, éf Hibernia Rex, F^idei defenfir, éfc.

Screnijftmo, Potemffimo atqt4e Invièìijfimo Principi,
Domino Leopoldo, Divina Favente Clementia
liommorum Imperatorrfemper Augufto, Germa-
nia, Hungaria, Bohemia, Dalmatia, Slavonia,
Regi, Archiduci AuHria, Duci Burgundia, Bra-
bantia^ Stiria, Carmihia, Carniola, Marchia-
ni, Moravia, Duci Lucemburga, Superiori! éf
Inferiori: διίεβα. Corniti Hahburgi,Tirolis,^c.
Salutem perpetuamque ftlicitatem.

SEreniiIìmc atque Invidiffime Princeps, Frater
Conlanguinee, & Amice Chariilìme· Tam in-
genio ad Jura &Societatis hutnanaiconfervanda

fan «fii-

ilQuDt

promptiirimo", quim litcris Caifarca: Vellr® Majefta-
ίίο,β" tis in gratiam communitatis Anieatic® ad Nos ali-
'«iafi- quando fcriptis, itaaffcéli fumus, ut pocentiam nava-
lem nobis à Deo optimo maximo conceflàm nego-
tiantibus tutela;atque incoluraitati potius quam noxx
auc dispendio efle pofll- cupiamus.' idqueetiamho-
dierno inter Nos t oaderatafque Beigli Provincias fla-
grante bello, quintum fieri potuitjtScoptavinausferio,
écfcdulocuravimus: quo magis. miramur tiambur-
genfesprscaliisimportune queruloseiTe (uti perlit-
teras CsefareEe Vetlrie
MbìcIUùs die decima Aprilisno-
viillmedatielapraspcrfpicimus) quafi albimfluvium
infcftaClafleingreflìeorumquenavesper mare tran-
icuntes ubique aggreOi effemus. Sed hoc
mele ftbi
(onfiiis
in ulu pJeiumque eft, ut alios audaéler accu-
fando criminibus fuis tegumenta quxrant. Verum
cum ita injuriofeNobifcumegerint, ut iniqua de no-
bis opinione benevolum CasÈrcas Majeftatis Vcftr»

1S66·

ïiist-

BOtJt

itutra
litttit
laii

tifilDe.

animum imbuerc velie non erubefcant; Ipfamulte-' 1666,
rius celare nolumus, eofdem Hamburgenfes contra ,
r
omnejus fafque neutralit«tis dolofe hoftium noftro-
rutn Commercia navibus nominibufqùe fuis circum-
vehercj & tacita quadam confpiratione armataeaU-
quot Batavorum naves in ipfo Albit gremio jam diu
rolerare, ficutetiamnunc tolerant, cumnoftrxfub-
inde ad mcrcatorum fecuriutem
miflÌE, vix oiftio flu-
minis falutato ftatim recedane 5 tantum abeft ut in
alienis aquis moram trahant aut dominentur, ^od
tamen Hollandis libere & fine quercia permifTum
eile videmus. Sed miflìs artibus hifce veteratoriis
(quse àPrincipibus ncc cogitati folent, nec memorarl
débent) quod amicitia; eft internos, ecCsefareaia 1
Veftram Majeftatem rite obfervabimus, cavebimuf-
que, ne ulla ipfms aut Sacri Imperli {lumina à navi-
bus Noftris Bellicis inquietentur, aut eorum tran-
quillitas iraminuatur, nec quicquam unquam noftrij
permittemus, quo mutua neceflìtatis noftrK Santi-
monia vel leviffime violetur. De estero Caelare» Ve-
ftrae Majeftati bona acfaufta apprecantes.

Datas in Palatio noftro Wefimmafitrienfi vìcefim»
fecundo die May, Anno miUefimo fexcentefimo fexagefma
Jexto.

Ctefarea Veflra Majefiatis amantìjjimus Frater
^ confangnineas.

C A R O LU S Rex.

{ SfgiBi Imperialis heus )

Collationatum cum fua originali concordat in om-
nibus , fide figilli Casfard à mefublcripti Viennae,
die fexagefimo Dccembrif Anno mtUefimo fexientefimt
fexagefima fexto. J. de Walrede,
S, Caef. Majcttatii
Coaüliarius Imperialis Auiicus> £c Sccretarius Sta-,
tus.

Carel door Godts genade Koningh nìan Groot Brit*^
tannien, &c.

ALler Doorluchtighfte, onvcrwinnelijcke Prins,
Broeder, Bloedt-verwant , ende fcer licvt
Vriendt ; Soo wel door ons gemoet tot bewa-
ringe van de Rechten van de mcnfchelijcke fo-
cieteytfeer genegen, als door de Brieven van u Key-
ferlijcke Majcfteyt in faveur van de Hanfeatique Ge-
meente aen ons onlanghs gefchreven, fijn wy alfoo
gefint, dat wy de Scheeps-macht, ons vanGodtAl-
machtigh toegeilaen,liever tot beicherming· ende be-
houdenis van de Negotianten, alstotfchadc ende na-
deel ftrecken, bogecren; 't fel ve hebben wy oock in
defe tegenwoordighe onfe met de geconfoedereerde
Nederlandtfche Pròvintien fwevenden Oorlogh, foo
veel het mogelijck is geweeft, ernftehjck gewenft,ende
neerftelijck beforght. Derhalven verwonderen wy
ons te meer over d'importune klachten der Hambur-
gers boven anderen ( ghelijck wy uyt de Brieven van
u Keyferlijcke Majeiteyt van den
thienden Anrilis
jonghft verleden bemercken) alsofwy d'Elve »iroom
met een VyandtÜjcke Vloot waren ingetogen, ende
haer Schepen door Zee varende, allcnthalven hadden
aengetaft: macr dit is de gemeene gewoonte der gee-
ner die een quaet gewiflc of coofcientie hebben, aatüï
andere ftüutelijckbefchuldigende, een deckfel foec-
ken voor hacr eygen mifdaden : maer nademael fy föo
injurieufelijck met ons hebben ghehandelt, datfe u
Keyferlijcke Majefteys goedt gunftigh gemoet onbe-
fchaemdelijck hebben willen befocdclen met een fnoo-
de opinie tegens ons foo willen wy u Konincklijcke
Majefteyt niet langer verbergen, dat defclve Hambur-
gers tegens alle recht ende reden van neutraliteyc, in
haer Schepen, ende op hacr naem bedtiegclijck de
Commercien van onfe Vyanden voeien, door een
ftille of ftomme confpiratie, eenige gewapende Hol-
landtfche Oorlogh Schepen, inde Schoot van d'Elve-
Stroom foo langh hebben getolereert, ende noch tole-
reren» daer de onfe fomtijts ende macr tot Convoy van
deCoopvacrdcrsgefondcn, naeuwelijck in demont

van

en OORLOGH VSes-en^veertighfie BoecL 985


-ocr page 1002-

980 S A Κ E Ν van · S Τ A E Τ

1666, ^an de Rivier fij π gekomen, ende terftondc te rugh ge-
.... keert, Soo verre is 'c van daer, dat fy in vreemde wate-
ren haer fouden ophouden , of willen dominerenr
'tWelck nochtans wy zien dat de Hollanders vry ende
fonder klachten wierdt toegelaten : maerdefebedrie-
gelijcke konftcn(die van Princen niet gewoon fijn be-
dacht , noch vermeit te worden ) overgeil^en : Wy
fullen oprechcelijck onderhouden wat dc vriendtfchap
tuflchen ons en u Keyferlijcke Majefteyt Vereyfcht,
ende forge dragen , dat geene hare of des Heyligen
Rijcks-ftroom van ons Oorloghs-fchepen werden ont-
juftet, ofderfelvertranfquilliteytvermindert: fullen
oock noyt yets aen de onfe coelatenjwaer door deJHey-
ligheydt van onfe onderlinge vriendtfchap in'talder.
minfte werdegevioleert. Wijders U Keyferlijcke Ma-
jefteyt alles geluckstoewenfchende.

Datum den iwee eu-twintighfien May ftïlhienben-
den jes-en-J'efiigh.

Uwer Keyferlijcke Majefieyts Jeer itmmde broeder
ende Bloets-vriendt

CARO LUS Rex.

(Loatt S/g.)

Gecollationcertuytfijn Origineel j concordeert in
aJles uyt kracht des Keyferlijcken Signets daer op ge-
druckcjvanmy onderfchreven.
Weenen den fefihten·
den December feflbün hondert fes-en-feftigh-
ünder-
fiondc
J. de Walderode . fijner Keyferlijcke Maje-
iteyts I-lof-Raedc, ende Secretaris Van Staet.

ïïafcltenbc öe faecR fclf/ remoti (icrecöe Dc i^ccc
Friquet.

^«iiiu-
tie ^àn
yriqiut
aen gaei:
S^oogfl
JIRoi

«ejit.

Le foubfigne' Confeiller de fa Majefté Imperialej&
fon Envoyé Extraordinaire vers Melfieurs les
Eftats Generaux > fe trouve obligé de repreienter à
tot.jSiii' V.S.S. qu'au moisd'Aouftdel'an paffe i66y. Sa
Majefté trou va bon d'efcrire à Meflleurs les Eftats & de
les requerir de vouloir ordonner à tousleurs Arma-
teufsöc Officiers de Marine, de ne rien faire qui put
troubler la liberti du Commerce dans les Rivieres
d'Alemaigne, ou rompre la Neutralité, dont les fub-
jedts de l'Empire onttousjours joüy en des femblables
occürrcncesj&qu'ilsont aufli tousjoursreligieufement
obfervédeleurcofté, Quefurlarequifition de fa Ma-
jefté & les inftances du Depuié de la Ville de Ham-
bourgh , MelTicurs les Eftats apres avoir eü 1'avis
de Meflïcurs de l'Eftat de Hollande , & de toutes
kurs Admirautées , donnerentle
fisiefme Novembre
de lamefmeannée uneréponfeparefcript , parlequel
ils déclarcnt qu'ils ont tousjours eü Ie mefmedeffein
degarder punduellemcnt la Neutralité, & qu'ils la
garderontauffi àl'avenir, pourveu toutesfois que Ie
Koy d'Angleterre donne une femblable declaration,&
chargeant la Ville de Hambourgh de la demander & de
1'obtenir,

Que cetre refolution de V. V. S.S. donna fubjeél
à fa Majefté d'efcrire fur la mefme matiere au Roy de
la Grande Bretagne, qui tefmoigne d'avoir un verita-
ble defir de fe conformer à la bonne intention de fa
Majefté comme V. V.S.S. Ie pourront volr par la
Copie de fa réponfe cy-jointe. Que cette bonne difpo-
fition a efté entierement renverfée par la violence
dont Ie Sieur Brederode, 1'unde vos Capitaines de
Mer ufa dans la Riviere de l'Elve Ie/re»/ew< de Sep-
tembre dernicr , ou il fit un terrible ravage avec
deux grands Vaiffeaux de guerre de Mellieurs les
Eftats & quelques autres Bafteaux, & à la fin entra par
force devantlePortde la Ville d'Hambourgh, y at-
taqua tous les Navires Marchands qu'ilyrencontra,
prit tous ceux dont il peut fe rendre Maiftre, & ta-
cha de brUfler le» autres qu'il ne pouvoit occuper,
&non feulement ccux dcs Anglois, mais indiffere-
ment &fans aucunediftindlion, ceux des Marchand»
des autres Nations, qui croyoient eftre dans un Azyle
aflèuré fous la caution de la foy publique , gc ce
deibrdrc paiTi fi avant que quelques Citoyen»
dc la

Ville de Hathbourgh , ont cu leur part de la perte, i6C6,

l'un dc leur Vaiffcaux ayant efté bruilé 6c un autre___

pris & conduit à Amfterdam, Que le Magiftratde
la Ville d'Hambourgh, ayant rcQcu un fi rude coup,
par les mainsdeceuxdequiiisefperoyent derecevoir
toutesfortes de faveurs, fut obligé d'envoyeràfa Ma-
jefté une exadte relation de tout ce qui s'eftoit paffé en
cefacheuxfucces, & de la fupplier tres-humblemenc
de l'honnorer de fa protedtion, &d'empIoyer l'auto-
ritédefon nona, &deceluy de tout l'Empire, pour
difpofer Meflìeurs les Eftats à faire en cette occafion
ce que la luftice l'équité , & fa blen-feance exigenc
d'eux.Que fa Majefté ayant fait examiner l'afFairedans
fes Confeils, & reconnu que ledit Capitiinc Bredero-
de, par cette injufteinvafion avoit viole leDroic des
Gens', au prejudice dc l'ancienne Neutralité, &
de la bonne correipondance, ajugé que fans msnquer
au devoir deladignité, àlaquelle ilaplut àDieu de
rappeller , elle ne pouvoit moins faire que de
coramander au foubfigné, derequerir Meflìeurs les
Eftats de fa part, celle du Corps de l'Empire de re-
parer cét attentat qui eft d'une fi dangereufe confe-
quence, & de faire payer fans forme de Procez le pris
tìuVaiffeauqui a ette bruilé, &reftituerà celuy qui
eft à Amfterdam J & de donnerles ordres neceflàircs,
afin que leurs Officiers de Mer ne faffent rien à l'adve-
nirquipuiCTetroubler la libcrté àia feuretédu Com-
merce dans les Rivieres de l'Empire,& qu'ilss'abftien-
nent d'ufer des voyes de fait contre les Pcrfonnes, ks
Navires, & autres biens des Sujetsdudit Empire. Le
foubfigné fatisfait à l'ordre de fa Majefté par le prefcnt
memoire, & fupplie tres-inftamment V. V.S.S. de
prendre une Relolution , qui foit digne de leurpru-
dence ordinaire, & qui pulflè donner une jufte fatis-
faétion tant à fa Majefté & au Corps de l'Empire,
qu'aux Princes qui ont des Places fur l'Elve, & un in-
tereft particulier de procurer, que la liberté&fran-
chife de cette Riviere foit maintenuë fous la foy publi-
que de la Neutralité.

Le i6, de December i(}66.

Signé

FRI gitJ E T.

ΤΛΕη ondergefchrcvcn Raedt van fijne Keyferüjc-
•'-^ke Majefteyt in'fijn extraordinaris
Euvoyé hy de
Heeren Staten Generaci vindt fich geplicht mv
Heerlijckheden te reprefenteren, dat in de maendc
van Auguftus van het voorlede laer
fefihten hondert
•vyf-en-fefiigh
fijn Majefteyt goedt vondttefchrijven
aen de Heeren Staten , en haer te verfoecken dat
fy aen alle haer Commiffie-vaerders enZee-OfBcie-
ren wilden ordonneren , niet te doen dat de vrye
Commercie in de Rivieren van Duytflandt, kon-
de troubleren, of verbreecken de
Neutraliteit, die
d'Onderdanen van 't
Ryck in diergelijcke gclegent-
heden t'allen tijden hebben genootcn , en oock al-
tijdt rcligieufelijck. van hare zijde hebben geobfer-
veert. Daer op 'tverfoeck van fijn Majefteyt en
d'inftantien van de Gedeputeerden der Stadt Hem-
burgh, de Heeren Staten, nacr dat zy hadden inge-
nomen het advys van de Heeren Staeten van
UoUandt,
en van alle haerAdmiraliteyten, deny^i»Novem-
ber van 't felve laer,gaven een fchriftelijck antwoordt,
waer by fy verkiaerden , altijdt te hebben gebaric
het felve deflèin van de
Neutraliteyt punélueJijclc
te bewaren, en dat ïy die oock fullen bewaren in c
toekomende , met dien verftande nochtans , dac
den Koningh van Engelandt gave een gelijcke verkla-
ringe , belaftende de Stadt
Hamhirgh fulcks te ver-
foecken en te obtineren. „
DatdefeRefoIutie van uw Heerlijckheden fubjeft
gaf aen fijn Majefteyt om op de felve materie te fchnj-
venaenden Koningh van
Groot Brittagaiev) àk he-
tuyghde te hebben een oprechte begeerte van fich met
de goede meeningh van fijn Majefteyt te confor-
meren, gelijck 't uw Heerlijckheden door de hier by-

gevoegh-


-ocr page 1003-

en OO R L O G. 't^es-en-njeertighfie BoecL 987

gevoeghde Copye van S]a antwoordt konnen fien.

' J. Dat defe goede difpofitie is geheel omgeworpen door
de violentie, die de Heer
Brederade een uwer Zee-
Cspiteynen heeft gepleeght in de Riviere d'£lve, den
ΛγΛ» September left-leden, alwaerhydeed een ver.
vaerlijcken overlaft, met
iJPMgrooteOorlogh Sche-
pen van de Heeren Staten, en eenighe andere min-
dere Schepen a en ten leften quaemen met gewei tj
voor de Haeven van de Stadt Hamborgh, achtaften-
de alle Coopvaerdy-Schepen, diehy aldaerontmee-
te, nam wegh alle die hy konde vermeefteren, en be-
ftont d'andere die hy niet konde bemachtigen, te ver-
branden , en niet alleenlijck die van de
Engelfche,
maerindififcrentelijcken fonder eenigh onderfchydt)
die toebehoorden aen Cooplieden van andere I>{atien,
welcke geloofden te zij η in een verfeeckerde Haven,
onder befchut van'tpublijckeGelocifj en defeonor-
drequam foo nae, dat oock eenighe Burgers ven de
Stadt Hamburgh hebben gehadt haer deel aen de
fchaede, een hunner Scheepen verbrandt, en een an-
der genoomen, ende tot Arafterdam op ghebracht
wefende. Dat de Magiftraet der Stadt Hamburgh
ontfangen hebbende een foo ruwen flagh, door de
handen der geener, van dewclcke fy hoopte t'ont-
fangen alle foorten van faveur, was verobligeert acn
fijn Majefteyt te fenden een exadl verhael van al'tgee-
ne in dit quacdt fucces was voorgevallen, en hem on-
derdanigbft te verfoecken, hun te vereeren met lijn
jroteftie, en te ghebruycken d'authoriteyt van fijn
Λίaem, endievan'tfelveRijck, om de Heeren Sta-
ten te difponeren, in defen ghevalle te doen, wat de
luftitie, eq^uiteyt, en betamelijckheyt, vin hun is
vereyfchende. Dat fijn Majefteyt hebbende defe fsec-
ke in fijn Raedt doen examineren, en gefien datden
voornoemden Capiteyn
Bredenrode door dees onge-
rechte invafie, had gevioleert het recht der Volckeren
tot nadeel van d'oude Neutraliteyt , en goede corre-
ipondentie, heeft geoordeelt, dat fonder te manque-
ren aen'tdevoir van de waerdigheyt, tot de welcke
het Godt heeft belieft hem te beroepen, hy niet min
konde doen als den ondergefchreven te gelaften , om
van Gjnent wegen , en van wegen 'rgeheele
Corps des
Rijcks, de Heeren Staecen te verfoecken, ditattcn-
taet, ' het weick is van een foo dangereufen ghevolge,
te repareren, de waerdy van het verbrande Schip te
doen betaelen, en te reftitueren 't geen tot Amfter-
liam is opgebraght, de noodigeordresteflellen, ten
eynde op dat haere Zee-Officieren in't toekomende
■* nieten doen dat kan troubleren de vryheydt enleec-
herheyt van de Commercie in de Rivieren van't
Rijck, en figh onthouden van dadelijckheyt te ghe-
bruycken, tegen de Perfoonen, Scheepen, en ande-
re Goederen van d'Onderdaenen des Heyllgen Rijcx.
d'Ondergefchreve voldoet aen d'ordre van fijn Ma-
jefteyt door't t^enwoordigh Memoriael, en ver-
foeckt uw Heerlijckheden feer inftantplijck te nemen
een refolurie, waerdigh haer gewoone wijsheyt, en
die kan geven eerierechtvaerdige fatisfaftie, foo aen
fijn Majefteyt en 't Corps des Rijcks, als aen dePrin-
cen, dieplaetfen hebben op d'Elve, eneenghemeen
intereft, te procureren dat de vryheydt en veyligheyt
van defe Rivier fy gemaintineert, onder't publijck
geloof van de Neutraliteyt. u

iswmtn

Gctceckent

Έ R 1 gjr JS Γ.

giuIcfi^toierMeefiritinl^nbcntjan 6en ^ecban
Ommeren, CllÖe emÖece IjafC ©0. J1©0B. (©elWpUi
teccbm tot be fmim banöc ^tej om tcöifitewn/
tpamintten/enbebacc ban tapDo^t te bont.

3@at onbectufTcgen Voo^gtuafTcctt/ metcnbeon«
tcent bc ^tabt
Bremen, gceft get boigenbet

iueecRen langg geeft gebup^tbeganbeiinsl^'
tuffcben befeonindtlgd&e
Sweedfche cnbc Breemfche;
^OClt boo} nubiatte ban be Keur-Brandenburghfcbe»

Lunenburghfche,enbc ^tabt Hamburghfche (i5efan= ï

tm. 'tpointÖaiibeimmedieteyti^3cbJfeflbe.^cni ---

bi^ acniloot^. 55c ^tabt fjabbe booj Ijaec bc Itrp»
fcrigchc mbe j^ticti^ bechladngen : ihebe bat öet
bifpupt mocöt tDfcben af geöanbrittot
Régensburgh,
cn ÖDOi bebaiitofaen brn Iföepfct gfiEnoembe Cnnv
niiffacifm : Cnbe
ÜOOJCÖ üelgcn^ 't Inflrumentnm Pa-
€u ofitahugenfis : 't3l3flcft bEtboobt alle fcptcltjthe
Eiibe ipgmniacötöc pjocebupren. Hèaec
S weden örbs
bmbegcficnffponpilbanErfurt, Dooj be Meyntfi-
fche enöE onlang^ ban
Maeghdenborgh, boo? be öran-
denburehfc
J^apcnen fiemacötigt/ ïjebbengeooibeelt
bactetg^mebeb;pflont: <{Snbena batbe^tabtal
ban eenigen ttibt af
tc Sanbe / mrt bcict ban alie toc:>
baec gcincommobeetttoa^/ rpnbljjcl^ gebolggt eene
gcöcele 6rfliipting&. gnimer^ ( fooal^'tuptSSjes
mm gefcgjeben gctocefl ) ben
achtften ^eptembec
uicubjtn fiiji / op bepbe 5pben banbe Weferljct ®
dojo»
fcljietenbegonncn/ toaecbooj aenbe^toeebtfc&ejP' α>ο«ι>Γ».
bc een «©becfie S-upttnant/ een ïi(tmerfln;/'ooch eent
ge ïïupter^ öooDt-gefcöootrn sijn. 5&ctople/ ban toe®
gmljctMcpnebietce/ be Breemfche bcpbeS^iIIanben
tcgften^ fnlcfe een macljt nirt lue I befenbe een honbc n/
Öebbeniiaecfonbfc eentge fcl)aebe tot
Woltmershu-
iengereticeitt/en figï) albarcbcefcljaiitfl. 5&en ne-
genden g.bben be Sweden bobaicn benebcn be ^taDt
ebec bc
Weiereen ^ctjip fouugegcfïagen/ cnbc jtjn
alfoomcteentgeöegimrnten obec gnnaccijerrt. Itl^
fp bp ben
Waer-Toorn eobc nlnjtjjcn a.anbc figï) öebs
ben loten fïen/ jijn fp banbc toallen alfoo gegroet/ bat
fottimigestjnbDobtgftilcbcn/ anbere gequrtfl. iSuf=
fcöen Woltmershufen en
Habenhufen , jijn eeniglie
iSuptet^ toelclïeile nae quaemen nebn; -gcfci)oa=
ten.

jmaec obermibt^ be Sweden figfy fece met ©olclii
betfieccRten / en bie ban be ^tabt m
Woltmershufen
tegen^ be gantfege maeljt niet Itonbe&eflaen/ geE^
ben fp baec lipt bebd br^ïiaet^ tegen^ benabonbt m
be ^tabtbegeben.
5&en thienden öe^ baegtj^nfet
booj gcbaUen: ^lUeen geeftmen ban be toallen irecb/
nfetfonbec bet
Sweden fcljaebe/ gefeboottn. (ilegeni
ben abonbti]^
Woltmershufen, uptbtbcl bc^ iSaebt^/
en bec 25ucgerpe met Jiaoiticccnin faanbt gcfctjotcn.
«Snbeobecniit^ Öet nirtfoora^inbitpjcaechtc/ 30«
eentge öonbrct ^olöacten upt gecommanbeert/ Die
met öanbt gcanaicn alle ftupfcn inbjanbtbjaebtfn/
enbe be
Sweden baec upt gelarggt gebbrn. Slnbfcn
fulchg niet göefeijiebt toarre/ foUben De
Sweden De^
anberen baegg^ albaec een SSateipe ijcbbrn
macclit/ toatcbanfpalleöupfmopbeftap/ Jjabben
bonnen bebrtben. 55en
elfden September frcc ban
be toallfn gefeljooten- ^aec-mibbagl) jijn
fes hon-
dert
^olbactenna Woltmershufen gecommanberct/
bie alle boomenbcbben afgci)oute)en/ en twue obcei=
ge fjupfen in b?anbt gcficechen. ©aec nae lieten fig&
eenige Cioupen JSupter^ tuffcften
Woltmershu/ea
enHabenhuien
fjcu*. ^tjn ooch foo na gchomcti/bat
vier a vijf metfluc&en/ bie bc^oibatenép haer {jab^
ben/ ftjntei nebecghefcftMten/ en onbec bic een fcec
tcc^ltjcfi gemonteect.
wm twaelfden ^eptembji^
feonbaegl]^ i^ niet boo?-®ballen; ©en
derthienden
if Ijiec en baet fletthe fajecmutfel gljctoeefl met be
aeootfsprfellcn : .ïSiemanbt ban be
Breemfche ^De i^
gebleben. be
Sweden geeftmtn obec be c wintigh
ban be9aecbenftenballen, ^^en vecrchienden, be^
na^ fjebben be halbaten
twee is^en^ met
üEouta)/ Unchec^/ cnanbcu^eetfc&twbptKJBun^
te/
beSweedtfcheöuptccéafiafnomen/ tìjaec obec
vijföuptet^seblebenjön; '^Uàoigen^ontrent
thien
upcen/ gebben 4e Sweden een inbalopfcedtecHof-
(lebegöebacn/ enftjnvierbanbacceiKuptct^nebec-
gefcgooten / giet bp tó een banbc
Breemfche fonber
gebaettoo?'tbeen Beftöooteu, .f^ecbe mibbaglj
ÖebbenfommigcCompagnienSSoigrei cn^olbaten
acgtec ben ®oe?n
fesen veenigh<0(fen/ tóorpfnen
©aecbentoegöBeÖarit / biebaii öw^hutentoeiioo=
meiütt/ ttivuf ®oebec©op/ nae'taLcgetbJiilenbe/
aenaefleccfeen/ driefit^ter^ncbtc gefebooten/ barr
onöittwiCommanbant. J^ft» bffft banbc toallm

Oefien/

ύ
ilUl


-ocr page 1004-

988 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.

i666. BcfiftJ/batceniaeCompainien öuptec^ tien Baecen

-Öeb&mtoincntebuipefeomen/ Daec onött Oecftmen

• met Canon gefcöootfn/ alfoabatfenictfonöccfcÖaDe
gcbbm moeten toijcften. Φο^α gebben be beleaetbe alte
^toeebtfcbegcmarcftte toegen bebojben. j^ebbenban
Oe tualbec
i>weden beflen Confiapel booDt gefd)oo=>
ten / bupten anbere fcöacbcn biemen niet toeten fton.
?f>en
vijfchienden nacftt^/ fiebben be ftnecïjt^ ljan=
öe2l3Iepcften twee <@fficiet^ boobt gljefcDooten/ en
met be ©aecben / oüec be
honderc öij^ - baelbec^
toaect/ binnen geb?acbt} ban be
Bremers niemanbt
gcquetfl/ al^eenfolbaetinbeneeft/ fonbec petijrftel.

^ebect ben vijfchienden 5ijn ootft beiioflen of 200=
ben ban
Hamborgh enbeelber^ belet boo? Bremen te
gobet, paflécen. «©elijclt ban oocft be Zobel, nptöm
ïSaebt gebelïineert aen gaecj^o.
Jll^og.i^ggeljinbect
getoecflnptteftpomen. J^oetoelich öaecbegantfcBe
^oniec öabt becmaent enbe gebeben om pemantijec·
toaert^tefenöen; 45nbc te toonen battet haec een
ecnfi toa^ om Ijulpe alljiec te foecfteri : ^p bebben mp
D'ere gfjebacnbanfteet^ te fcDipbenbatfeljet op mp
lieten flaen; nicttoillenbeeenige offende of oo?fae£fe
acn
Sweden gcüen /. om te Slagen / batfe bupten
't llijeft ljuïp üecfocijten / enbe alfoo be brute openben
tot feptelijcHDf pt / 'of anbece toegen aï^ be gIjccccBter
iijriie enbe in 't Sijcft gcbjuprltelijche. (©ocft om bat;
fe bacc en boUrn mrrcltte be torpnigb appacentic/ om
prt^ te iciangen/ ban be geene bie üetWaecbenfoo
belcininect te 5ijn met Ijaet ©ojlogt) tegen
Engeiandt,
Jgoe tori icft Dacc tegen Ijaec geOuecigbiöcft fcÖ?eef
batfe mocfltn bertoacct^ ftnDert / tot betopbinglj ban
hacc gljcmoet/ batfe niet öabben na-gelaten / batfe
gatcooch bact mcbe morjien ontlailcn ban be cep?o=
cöe bic öacc mocijten Oorn öafc<i5emcente/ jae be
polïecitept/-ban te bebben becfupmt/ en ban niette
bebben gebaen / allr${ toat itonbe bebacbt toojben tot
Saec rebOingö en befen(ie.

Jgirctoiccbtgbebaen een boojfïagb/ batboo?eecfI
baceH^o Mog. moebt gbclteben te fcb|Pben een be-
toeegljlijche ÜHffibe acn be na-buerigbe Keuc-enbe
®oj|ien/ om bie t'eneoutageten tot boojfianbt enbe
bulpban
Bremen : (φεη tweeden, Dat baeci^o.,f©og.
felf bdiefben te benciten op eene befenbinge bectoaectp:
gelijch in 't
^i^fC vier en vijftigh.
)Köcï-
©nbectu(Tcl;cn toa^ ben achthienden totöegen^=
öoeat- bucgb een gemeenen Rijcx-Confiiium,iii fabeuc ban
fli&ir ^^ genomen / gcnaemt een Rijcx goet achten,
banlsjc. bcfïaenbeinbEfenaerboIgcnbevierpointen/ foobiebe
ineiKot boojfs bifpofitie intlufibe/ ban tooojbetetooojbein:
«rsing. fliiEfcDcn.
olltBÖ J^

DAt wel aller wegens daer heenen tefienftaet,
dat die van fijn Keyferl. Majeft. ende het Rijck,
uyt krachte des
ίηβτηιη^ηίϊ Pacii aengeftelde
Commiffie ende mediatie fonder uytftel voort-
gefet, ende defelve alfoo alle andere dienftige goe-
delijcke wegen ende middelen bevordert worde.

* II.

Dat oock met ghedachteiiPii/i» ende Breemfi Gc-
fante vorder hier over gecommuniceert, ende die
nootdrufc inder faken geremonftreert mach werden,
lil.

Doch dat ondertuflchen > dewyle die faecken hoe
langer hóe meerder tot daedelijckheyt uyt flaen, fijn
Keyferiijcke Majefteyc niet alleen het uytgeven van
fcherper avacatorien ende dthortaterie» aenteraeden,
gelijck hier mede aldenyderdanighft gefchiet.

Maer ondertuflchen die gedachte I/tifrmteiite Facit,
en den Rjjex'Conftitutiones, tot afweeringe v»n gewclt,
beraemde middelen tot behoef der meer - geroerde
Stade , ende op dat defeby dat geene, alshaerden
meer-gedachten Vreden-flotinruymt, ruftclijck ver-
bleven mochten, werckelijck aen de handt te nemen
2.ijn.

ΦίΠΛί- «ffinbe alfoo in befentijbtbe ©cec-Ysbranti öab ae^
twüjs
febieben / bat bp tot Stockholm niet toijïe te tecbte te
»aii tiiit Roomen/ enbe batmen fieeti^ (iont opbrt^tececen

aeiia-
incti.

^i®" ban&et£lbinehfe€caciart
entcenr.

^oometcMemenbatbefen^taet toaeftec toiecbtv
om pet^ onbec be banbt boo? Bremen te boen. 3@ant
bicc be atanbt-®?obintien feec appj^enbeetben bet
betgcootenbanSweden boojBreemen ; bcbbenbegc:
ficn toat een SSiffcbop babt gebaen / enbe bat een Ifio;
ningö beel meet ( foo na-gebupj sönbe ) foube Ronnrn
boen,

5&envieren twintigften jijnbegebopUbct Cappojt
ban beïleecen
Goris, enbe anbece baec ©o.iBog,<!5e=
bqjuteecben tot befafienban
S weden, gebifiteert enbe
ge-epamineectbebbenbe mijn memorie/ becfoeeiienbe
om be cebenen baec inne berbaelt/ bat baec ]|o. Jitiog.
geliebe (n gebolge ban baec fo in'tgaec
feftien honderc
vier en vijftigh,
al^ anbcc^getoonbe genegcntötpt/ De
gun(ïiBc/enbe be bebuïpfame bant te leenen/ tot
üooj»
ftominge ban 'tguact/al^ toaec mebe be^tab Bremen
enbe benaecgebupjfcbap/ boo?begcfcbillen/ bie tuf.
feben beniHonincïiban
Sweden enbe beftlbe ^tab
een opgecefen/ toiect geb?epgbt / enbe licbtelijch mecc
anbece becbjtetige gebolgen foube mogen caufecen/ bie
baec naecfooIicbtelijcR nietfouben jgn te fiillen. tï^
naec belibetatie goet gebonben/bat aen ben boog-gem,
ïtonincft ban Sweden be mebiatïe tot befliffinge ban
beboojfsgefcbiïïenfoubetoecben gepjefenteect/ enüe
bat baec ban notificatie foube toecben gtbaenaenöe
i©eecenï!teuc-©o?flban
Brandenburgh, enbe be
ccni^ertogenban
BrunfwijckcnbeLuDenburgh,mitf=
gabec^ aen bet ®o?(ïelijcfte J^up^ Heffen Caflel, met
©iieubtenbej^abupjltjchbetfoccft/ bat bare ïteuc-
enbe Bojfleï. ?&oo?lucbtigbcben / in baece acngebana
gene goebe <@ficien ban mebiatietot befliffingbe afê
booren/ met allen etnfi enbe pbec toiïïcn contiimcren.

oEnbe toiecbcn be gbenieltel|eernibaecJ|o.|l5oi.
«©ebeputeccben betfocbt / bien aengaenbe begeceqm=
ceccbe .fHaiffibcn/foo aen beboogb-gemeltettoniiiDlj
in
Sweden al^ aen be boogb gcmelte iicuc-en ©ojiien
te toillen coneipiecen / enbe op papiec bjengen/ om al·
biec tee 3^ecgabecingb gelefen/ enbe geacce(iccct tc
toecben.

Φε jHeecen Deenfche enbe Lunenburghfche, toa=
een ben
negen en twintighften enbe dertigften in cotls
fecentie met bie ban baec Jlfêog. fp bjongen feer op
bet flupten ban b'lïlliantie : onbec anberen mebeallc=
gecenbe / bat fulcfi^ ^et eenigbfie mibbel toa^/om be
^tabt
Bremen tefalbecen. €nbebateombabbenfp
bet acgument ban
Bremen feec geuegeect/ enbe göc^·
bjupcRt.

gnilollanbtbact; bangccappojteertjijnbe/ i^gf^
toont gcoote infiantie tot
Bremen : «gnbc batmen/
om bp pjobifle te geben jaloufie aen
Sweden, foube la=
ten macebccen eenige €coupen ontcentOoft-
vritflant.

oocft

u

55e 25i(eben aen ben ïtoningb ban Sweden,
^^abupcige üteuc-cnbe ©ojfienbolgen.

Serenfjfimei éfc.

Tilabentes, atque gratiflimisanimis agnovi-
mus Regiaï Majeftatis Veftrse fingulare , &
pium iludium reducendas inter SereaifiSmuin

Magna Brittanni» Regem, & nos, paci, &
concordias, reiïinguendoque tam luduofi belli incen-
dio; utque fandtum illum affedum , quo Regia
Majeilas Veftra opcram fuam componendis hifce dif-
fidiis obtulit, exofculatifumus, eandemqueoperam
confeftim admiflimus, itaofficii noftri rationem exi-
gerecenfuimus, uc tam
laudabili propofito, quantum
innobiseflèt, provirili refponderemus, &noftram
quoque operam fopiendis diflidiis, qu« interRegiam
Majeftatem veftram, & civitatem
Bremenfetn exor-
tafunt, Regiie Majeftati Veftrse
peramice offerremus,
praecipue cum non parva follicitudo nos habeac,· ex
iftis fcincillis msjus fortaifis incendium, & graviora
bella eruptuta effe, quam primis, mitüs quifquam
animo poiHt concipere, quippe quas vicinas/>«>»»
gentes, ac deinde etiam non ex guam Germania: par-
tem, quadem guafi contagione
aliquando poffinc cor-
riperénifi malis iiüs in tempore opportunis, acpro-
futurisremediisobviameatur. ' „

' ■ Qu«.


-ocr page 1005-

1666. QiMpropter cum nihil nobis magis, cur® fit, quam

■-- ut pax, & tranquiilitas publica, quantum fieri poceiè,

ubique, ne prafertim in vicinia Hoilra farta tefta con-
lervetur, non potuimus nonproea, quainobiscum
Regia Majcftate veitra, nee non cum
ci^imcBrernenfi
intercedic, neceflltudine, &amidtia> mediacricem
operam noftram Majeftati Veftras cum omni can-
dore oflerre, uti vir nobiiis AblegatusnoilerZ>iw«i«
Majeitati Veftrffi larius expoficurus eft. Quod l"u-
psr etì.

Sertnifjime, é'c. Deum optimum maximum pacis,
& concordiie iuprenum authorem ardentiflSmis vocis
precamur, ur tam pio operi divino numineiuoafpi-
rare, & Regiam Majeftatem Veftram diu feliciter
confervare velit. Dabantur
Hagx in Batavis ipfis Ci-
lendisOétobris
miUefimofexceutefimo foxagefimo Jexto.

Doorlucht'ighiie, éfc.

GEIijck wy metvreughtendeeendanckbaerghe-
moet verftaen hebben, definguliereenGodt-
vruchtige ^enegentheyt van uwe Konincklijcke
Majefteyt om tuffchen de Doorluchtighfte Koninck
van Groot
Brittanien endc ons de Vrede ende Een-
dracht te reduceren, ende den brandt van foo droe-
vighen Qorlogh uyt te bluffen , endc ghelijck wy die
heylige genegentheyt met de welcke u Konincklijcke
Majefteyt fyn hulp, om deiediffentien byte Jemen,
geprefenteert heeft, met groote geoegentheycTtaen-
genomen, ende da fel ve hulp terftondt geadmitteert ;
Üoo hebben wy gedacht dat het de rede van onfc plicht
vereyfchte, dat wy foo pryffelijok voornemen na ons
vermogen mochte vergelden, enoockonfemediatie
om de diflèntien, welcktuflchen uwe Konincklijcke
Majefteyt en dc Stadt
Bremen ontftaen zyn, by te leg-
gen, aen uwe Konincklijcke Majefteytvriendelijck
prefentcren, voornamentlijck door dien wy niet wey-
nigh bekommert zyn > dat uyt die voncken miflchien
wel een grooter brandt en fwaerder Oorlogh mocht
komen te breecken
, rIs wel yemandt foude konnen
concipieren, als weïcke eerft denaebuyrige volcke-
ren, en daer nae oock een kleyn gedeelte van
Duyts-
landt,
gelijck als door een Peft konde komen te be-
fmetten ten waere in tydts door opportune en nutte
remedie dit quaet wierde te gemoet gegaen.

Waerom door dien ons niet meer ter harten gaet,
als dat de Vrede en gemecnc ruft, foo veel mogelijck
is, over al, en voornamentlijck in onfe naebuyren
vait werde geconferveert, hebben wy niet kennen
naelaten voor de vriendtfchap, welckeonsmetuwe
Konincklijcke Majefteyt, ende Stade
Bremen inrer-
cedeert, onfe mediatie aen uwe Konincklijcke Maje-
met alle JSnceriteyt te prefenteren, gelijck den Ed.
onfe Afgefant
tsbuntt uwe Majefteyt wyder het overi-
exponeren fai.

Doorluchtichfte &c. Wy bidden vierighlJjck den
Alderhoochften Godtdeopperfte Autheurvan Vrede
en Eendracht, dat hy foo Godttfruchtigen werck met
fijnGoddelijcke genade wil begunftigen, en uwe Ko-
nincklijcke Majefteyt langh geluckelijck bewaeren,
gedaen in de Hage den «^wOöober^oWiri
fisenfeftigh.

3fien ϋέ ©ceccn Steuc-^^ojfl toati Brandenbureh
enbe Jj^actogen ban Broniwijck cnöe Lunenburgh,
mkfgabec^ oen gct ^oifCelijcRe Heffen ,

CaCTcl.

*m

tittiite
Juptfe

Dooluchnghile, é'c.

WY hebben zedert eenigen tydtherwacrtsniet
fonder groote bekommeringh vernoinen de
ongelegentheyt dier mede niet alleen de Stadt
•«Jlteti. Bremen i nemaer oock de daer aengrenfende Landen
worden gedreycht, door de oneenigheden endege-
fchillen die tuflchen den Koninck van StueJentnàc
de felve Stadt fijn opgerefen, ende derhalven uyt een
Chriftelijck ende vrede lievend gemoet goedtgevon-
den onfe mediatie tot befliflQngh van de gefchillen aen
V. Deel.

den hoogft-gemelten Koninck van iWf». foo door
Brieven als door onfe Minifters te prefenteren, op ïoo".
vaft-vertrouwen dat fyn Majefteyt de felve fai accep- —
teren. 'tWelck wy uw Keur-Vorftelijck Doorluch-
ticheydc mitfdefen hebben willen notificeren, gantfch
vriendt ende nabuyrlijck j vcrfoecken dat defelve on-
dertuflchen met ende neven de andere hooge Heeren
Mediateurs, in fyne loffelijckeaengevangeneofficien
vari
mediatie tot befliflinge o^ 't ernftige ende y verigfte
gelieven te continueren. Ten eynde alle vorderege-
vreefde verwyderinge ende dadelijckheden voorge-
komen ende te gemoet getreden mogen worden : Daer
toe Godt almachtich fijnen genadigen ïegen wille
verleenen, den wekken wy bidden.

Doorluchtighjle I^c. In den Hage den eerfien Odtober
feflien honden fes en fefiigh,

ϊβ£π tonfeceerbe bagrifjcft^ terbolirccftinobticc
alftancc: «ieuc-25?anbenbucöljicccfoIupt om rcbc=
benen
5 Eerftelijck, ombatnJEntleteerftep?oicctin örnv bp'
J®ap Bfientaecfit DebbcnDc ten obccfiam ban fijne befiju.
jasinilicc
^y öet tweede in ϊϊηβΗΐίο fonDcc tie frfbe ^"O;,,
Öabflefojnieect. iCen tweeden Ucgeecbeoochfubnbie. «er»? '
<@ni bat aen
Lunenborgh bacc toebsierbt^oopgc' sttccc·
geben: ®ocii in btc bacbtgtngcnticllieuc-©o?(iei
ItlcRe
confjlu^ meet tot ©icebeenbeberbjagDal^ tot
bectoöbecingf)- ^P Degeccbtn afooeningfte ban ee?
Hige
gravamioa, enbe een reglement in 't Eanbt ban
Cleve.

an Jlolianbt iailbet niet toel boo?t. J^acclem Dtcl»
tet langöfl tegen? om batSBjanDenlturgIjriOÖaci)-
teciöcft öiclbt: (©pinei:enbc,menbeIjoojbcnnietali
't famenbecöanbt te boen. atangfj ijabt gffojceft
een bifpute obec
feecbece fubflbie/ bp be i^cecen
Hartogen ban
Lunenburgh gcptetenbcert : dinbe
om bat be
quadruple ïMIiancc met Dennemarck, be·
fen
Sraet, Brandenburgh en bc gcmelte ®D?pen norft
niet toa^ boltrochcn 3 foo bonbt men goebt bien-
aengaenbeaen befcIbe©o?(ÌcntccompiQcetcn; om
befelbe te meect'animeren tot con rcrbatie ban
Bre-
men
: 't 3©elc8 in befe töbt meeflboojbeSwcerlen
toiecbttoe-gefet.

VErklaren wy ondergefchreven Gedeputeerden
van de Ho. Mog. Heeren Staten Generael der
Vereenighde Nederlanden, tot het ftuck van
de Alliantie met den Koninck van
Dennemarcken,
den Ceur-Vorft van Brandenburgh ende de Vorften
van
Bronjw'^k ende hunenbuigh aen te gacn, ende
de Gemachtichde Minifters van hacre F. F. D. D. van
Bronfipyek ende Lunenburgh voorfchreve, defe meda
onderteyckent hebbende, op approbatie ende rati-
ficatie van de Heeren onfe refpeflive Committen-
ten met den anderen te wefen vergeleecken, dat
haer F. F. D.D. boven de uc^i Maendenfubiidiegel-
den , haer zedert deo
eerfien January tot den eerfien
September beydedefesloopendejaers, buyten con-
tro verfie competerende, nochfullen genieten, ende
dienvolgende haer by, of van wegen hasr Ho. Mog.
betaelt werden ,
t-met Maenden gelijcke fubfidienj
des dat daer mede fai wefen ge-extinguecrt deaflie
of prétenfie by of van weghen haer F. F. D. D. ghcf
maeckt, endc voorheenen lange getrottcert hebben-
de ever het' onderhoudt, ende de betalinge van de
VolckeMn, die voor date van den voorfchreven eet'
7?i» January in 't laefte van den voorleden jare in dienft
zyn geweeft.

en OORLOG Η. 'tSes-en-^vemighfleBoeck. 989

ir
j

ï
I

I

ï!1

Adtum in'i Grevenhage den n'^fen tw'mtighfitn Odo^^
ber feft ten hondert Jes tnfefttgh.

{L-SALorens Muller.
(L. S.]iVicquefort.

(L.S.) GotdertvmIteede tot Amtrongm,
L.B.JtPaüeitt'

^000

{L. S.)Goris.
{■L:S.)JohandeWit.
(L.S.) Viettrfin.

^en


-ocr page 1006-

990 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.

i66S. fófpfec fcbjecfootftaen öen l^eet Fnquetijen

.■ ijoÏBinöin ®.2ÌÈf.

LeopoUus.

a^Mii TV A dubitamus quin vel fama ducere ο quoque

ttPlec IVI ■ ■ ' " ->■—'-

«tpltc iVl loci jam percrebueric, quem in modum Coro-
een DeCé
 naSuecia noftram & facfi Imperli civitatem

Bremenfem, pofiquam ab aliquo jam tempore tìtatus
SB2tmeu eidem quaeflioncm movere eandemque in lubjedtio-
nem fuam afferere inftituiflec, nunc tandem contra
orane pariter jus aequumve, ac ipfas facri Imperli
conftitudones pacifque Monafterienfis Inftrumen-
tum hoftili cum ejcercitu circumfederic oppugnerque.

Neque vero te celare volumus, quodficutidehoc
tam arduo negotio cum noftris & Sacri Imperli
Eledloribus, Principibus, ac Scatibus in Comitiis
adhuc
Rathbone congregatis communicavimufi iidem-
que nos
unanimi voto fuo interpellarunt > ut ea contra
diftam Coronam
Succia, utpote Sacri Imperli Sta-
tura, media, qux didlis confticucionibus Imperli
ac pacis inftrumento atque executionis ordine in
Imperio funt provifa, nova nimirum arétioraque
mandata
avocatoria j inhihitoriaque, ac de csEtero ora-
ne id quod
diüx. civitatis, adec^ue & publkae in
Imperio tranquillitatis fecuritatilque confervandae
effe poffet, realiter expedire vt llemus ; nofque pro
Iraperatorli noftri muneris parclbus haud eorum quid-
Guam ( prout ex copiis tam didtorum mandatorum
Litterarumque noftrarum ad prEediitum
Sneeia re-
gum
dehortatorierum, quam & executoriahum i ac
excitatoriarum > monitatoriarvmque ad diverfos Imperli
Principes Status accirculorumdireö:oresplurlbusvi-
debls) defiderari patimur: Ita cum & il uftris Gior-
gi/Oacis Bron/iptcefiftsZellenfis Ablegatus in-
diöis Comitiis Katlsbonenfibus noviffime ad huc
vìginti quatuor menfis hujus nortro Ibidem Legato
Hocher de fua totlufque domus fuse optima intcntio-
ne, quod in ejufdemconfcrvationemcivitatià nobif-
cum realiter concurfurus, executionifque partes pro
lìngulari in nos ftudio fuo atque dcvotione haud fub-
terfugiturus (ic, pluribus confettare fecerit. Nos eidem
vlciflìm , quam dl<3;a tiobls oblatio grata acciderit,
fignificari, fimulque aflecurari curaverimus, quod
diftx domui «que ac omnibus aiiis, quiproeadem
confervanda civitatc accurrerint, non folum quid-
quid hujus intultu executionis expeniarum damnive
quoque modo pertulerint, totum nobls procurantibus
à Sacro Imperio fit refarclendum, fed nos etlam,
eornudem quempiam ejus quoque auxilii intultu a
diiStaCorona invadi contingeretjcontra eandem
realiter ipfis adftiturii manutentlo|)emque noftram
prasftituri fimus. ^Ipro inde benigne volumus, ut;
cum nec
Generalièus Faderati Belgii Statibus iqul-
bus & ipfis didara civitatem apud Impe-

rium confervari haud modicum Intererit) eam no-
ftram & didtie domus
Bronjwicenfis opti mam inten-
tionem non ingratam fore iperemus, tu iildem de
pracdldis omnibus abfque mora fignifices, Inftefque
Btque urgeas,
ut ex fua quoque parte, fre felitofmin
nos facrumque Imperium Jfudio
juxta aC fingulari pru-
dentla fua adinduciasfaltemquafdamcivitatiobfeflie
procurandas concurrere, imprimis vero, ne animum
defpondeat, eandem ad conftantiam animare deque
auxlliis, liberatlonemque fua propediem ad futura
litteris opportunis folari velint. Id quod data occafione
ajfe&um vicìjjìm éenevolerstiaque noftra Caifarea erga
eofdem iibenter recognlturi fimus. Exequeris in eo
benlgnam expreffamque voluntatem noftram : Quid
quod reliquum eftjgratiamnoftramCiefarcam benigne
tibi confirmamus.

HetifitE die triginte Septemiris, Amo miìlefimofixcen-
tefimofexageftmofexto.

•US.

Y twijfFelen niet, of het gerught is oock al ter
dier plaetfen, hoe de Kroon van
Uweden onfc
en des Heyllgen gebiett Stadts
Brmtn » na dat

Leopoldi

w

hy eenighe tydt hiervooren, defelvehad voorgeho-

men queftie te moveren, eedeonder fijn fubjeöiete ---1

brengen, nu eyndelljck tegen alle recht en reden, ea
felfs de conftitutlen des bey llgen Rljcx, cn het Inftru-
ment van de Weft-phaelfche Vrede met een Vyandt-
lijck Leger belegert heeft, ende beftormt.

En wy willen niet dat uw onbekent fy, dat, 'gelljck
wy van dit foo fwaeren werck met ons en des heyllgen
gebiets,
Keur-Vorfleu. Vorfien, en Jfiiri» In de Ver-
gaderlnge tot
Jiegensborgh vergadert, hebben gecom-
municeert, -welcke ons met eenparigh gevoelen gein-
terpelleert hebben, dat wy tegen de voorfz Kroon van
S-weden, als zyndc een ftant des heyllgen Rljcx, die
middelen welcke in de voofz conftitutien des Rljcx
en het Inftrument van Vrede, alsoockdoord'ordre
van executie in het Rijck fijn geprovideert, nament-
lijck nieuwe en vafter mandementen van verbod ende
afkeeringe, en voor de reft alle 't geen, 't welck konde
dienen tot ruft ende fecuriteyt vande voorfz Stadt en
publijcque tranqulliteyt in het Rijck 5 reëlijck wilde
expedieren; en wy weghensoafeKeyferlijckeplight
haer niet (geHjck uyt decopyen foo van de voorfz be-
veden en onfe brieven aen de voorfeyde Koninck van
S-weden van afmaninge, als van executie en opwec-
kingh cn vermaninge aen verfcheyde Ρ^Γβοη des
Rjjcx-
(landen
ende direiieurs der Creyjen fien kont ) fullen la-
ten ontbreecken ; alfoo, dewijl oock den Afgefant van
den Doorlacbtigen
Georg Willem Hertogh van Brunf-
tuyck, Zei.
op de aengefeyde Vergaderingh totJli-
genshurgh, onlanghs noch den vier en tmntighflert van
defe Maendt aen Hocher onfen Afgefant odtk aldaer
met veele woorden gecontefteert heeft vande goode
intentie van hem ende zyn gantfch geflacht, dat hy tot
confervatie vande felve Stadt met ons reëlljk t' famen-
fpannen, ende aende executie volghens fijn fincere
genegentheyt ende devotie jegens ons niet f^weygc-
ren deel te hebben, wy beforght hebben, dat hem
weder wierdt te kennen gegeven, hoe aengenaem de
voornoemde prasfentatie ons gcweeft is, cn te gelijck
geafleureert, dat het voornoemde Huys gelijcK oock
alle andere, die tot confervatie van de ielve Stadt ful-
'c famen fpannen, niet alleen van het heyllge Rijck
door onfe voorforge alle de fchade en onkoften, welke
fy ten aenficn van defe executie gedaen hebben, fullen
weder krygen ; maer wy fullen oock een yeder van de
felve, indien hy by geval ten aenfien vande voorfzfub-
fidie van de voornoemde Kroon van
Sveden wlert ge-
in vadeert , tegen defel ve reëlijck by te ftaen, en onfe
defenfie te prafteren ; welke daer om vriendelijk ver-
foecken, dat, dewyl wy hoopen dat defe goede inten-
tie van onsen het Huys van aen de Staten
Generaci der Vereenigde Nederlanden ( welcke oock
felve daer niet weynigb aen gelegen is, dat de voorfz
Stadt Srfwiw by het Rijck werdegeconferveert) niet
onaengenaem fai zyn, ghy defel ve wegen alle het voor-
gaende datel ijck te kennen geeft, in fiftecrt en aenhour,
dat
Zy van hare zyde volgens hare gewoone genegent-
heyt jegens onsen het heylige Rijck tegelijk oock met
hare finguliere wysheyt willen famen fpannen', om ten
m inften eenige induàìe voor de belegerde Stad te pror
cureren, maer voor al dat
Zy haer niet begeven defcl-
ve tot ftant vaftigheyt aen te moedigen, en wegens de
fubfidieen hareverloflingeeerft-daegsin toekomende
met opportune brieven willen vertrooften ; het welke
wy by gclegentheyt weder met onfe affeöie en Keyfer-
1 Ijcke genegeiitheyt jegens defelve garen fullen vergel-
den , volgt bier in onie goede en expreffe wille : welc-
ke voor de reft onfe Keyfcrlijcke genade ugoetgun-
ftigh confirmeren.

Gedaen tot H^eeaextdea derfigèfieaSepcetnbery^/e»
hondertfes enfeSiigh, 1

gn befenSSifEftBaiacnmetcBelöcft/ batbeftip^»
fcc Het aen befe S>tm (bupten 't Oöcft aelee«" ^ d«"«ï.
conimanbemi be ronffcbatic banectiin'tetjcBBe»
Irgcn ^tdbt. sÌ&are bp befen j&taet
psffentse ban ine»
flcn Öaf C gewoonlijcke liefde tot hem ende het heylige »
Roomfche Rijck.
©ait nocfitan^anbet^ be üepfnr^ '

foQ bfchtoil^ iiabbm et^mbt l^n {mctMitcar^f»'

j fUDf


-ocr page 1007-

Ì666.

en OORLOG Η. jSes-sn-ijecrtighfleBoecL 991

enöe ηοεί) onlang^ öaec öe ©eet Friquec fiiaeeBbe bat
Defcn êtaet fiaö BcmotpDe rtift öe faecBen ban Ooft-
Vrieflandc,

?ïIfooaIiwcbïtfuc-S5?anbenbur0DfIs ioonöe irte·
folupt tot b' Alliantie / gei eenfgUe miöbel biaec boo|
be ^tabt foube uiojbcn geccbbet
ì foo gingen be @ees
een
Goris, de Wit, en Glinftra, acDtecjtiibbagfji
bp be fteuc
-25?anben6ur8fel©inifïecCopes, cem·
inunicecf nbe 't boojfs / en bat men plaet^ foube open
aten Doo;ben9eei:ftteuc-bo;fiini)et€cactaet.
fcpbe geen la|i teHeBBen/ te fullen fcfjjrjben 5 enbe
Dat Ijp tegen^ ^onbagft 'jSabontb^ftönanttdoojDt
Rebben: ©at abbö^fiabtbangoebeinclinatie: bat
iet bietcK foo langt; mocgt tuojDen opgeljouDen.

«Den vijftienden ®ctobec cefuinptie opcnbaccs
ben öaec Die ban Geiderlandtenbeanbcceop'tcap=
pojt boojbe igeecen
Goris enbe anbecegDe&aen ban
't gefpjeeli niet ben ®cec
Copes geïiouben / oocft toat
tcaegD: €n&e meenben men Dienbe nietteflupten
boo? Dat oocft
Brandenburgh fouöe geceet jijn, ^e
@eec SaeDt #en(Ïonact^ gatangeetOe langl) oaec op :
men geern foube toacfiten enbe flilflaenbp als
Dien men feonbe te toeegb bjengöen / Dat oocït onDec»
tuffcften be
Swecden bOO? Brcmen fïil fïonben, (Btf
benbe te itennen / men moefï geen töDt becliefen / om
Bremen te confecbecen : enDe te beletten foo gcooten
nentoa^ banSwédenboojbatconquefl/ altefojmi»
nabel fullen toojbenaen
Denemarck, Duytflandt,
enbe befenStaet: ateggenDeOidenburghcnbeOoft-
Vrieflandc
Daec aen; floegö boo? tot tempecamen»
ten; men foube tet^onbt cefolbecen totduptinge/

ctatm

rast

!!5jemtn
afüthjo'

ItEII.

«Clin-
Jinbstg/
Bcmf-
taliitfiel/
Coptjs/
tnfflui.
Ift
/Bp
itllSÌRIt
gtnfio-

natiti /

BOJiflltli

vm.

liiiNtfe,

«ÊnDe onbectuffcöen be©eec Muller (Die feeebjongö
tot fluptingöe / Jae genoegbfaem met b?epg|nge ban

af té bjeet&e'n : albien men niet floot / alfoo gioot
pecgcHel ia mora ìdoa^ ) boo} Den i@eec IPjefibent te no<
tificecetti bat öp fgn ©eec enbe meeflecsonbebeci
feechecen bat op jÜaenbagSgetoijfelijclifoubetDo;·
Oengeflooten.

featecbagB ben fefthienden toiecbt aen ben Jgeec
Öaebt Ipenfionacii gecappojteect abbi)^ upt
Bremen
ban Den twaclfden, enbe upt Cleve ban ben dertien-
den
(©ctobec. 't (Secfle ftoubenbe 't bectccefi ban be
ItEebiatcnc^ / enbe afbjeecBinae ban be ®cactaten/
enDe bA De SSo^gecpeewewwfirijaDtbfcBlaectban
De
immedieteyt niet te fullfη aftofjcBen. <Scgotoa0
niet boo? BanDen ali ö'citcemitept : €nbebe®o?i
(len ban
Lunenburgh tuilben niet boen tot ontfet boo;
Datfp teiflen bat [)iec b' ^tliantie/genaemt padrufL·
geflooten toa^.

't ^nbec goubenbe bat alcebe be l^éec Steuc-®o?fl
Babt laecen afgaenbenunciaticacnbenSweedtfchen
©elöt-öeec/ bp albien hp niet afflonöt ban feptes
Itjcfthcpbt / enbe geen piaetg gaf tot continuatie ban
be Ccactaten/ Dat be fóeuc-©o?(l met anbece «euc-
en Bobden enDe j&tenbenbe^iütjc^enDebc^Ccepts
fe^/fonbe moeten concuf ceten op anbece togfe : San»
be alcebe ban ben iUepfec aen ben i^eet fHeuc-®oiff /
enbe ^ilncen ban
Luncaburgh geftomen Commiffie/
om t' agecen tot
confervatie ban Bremen.

^ulcj; matuceecbe Bet flupten/ enbe onDectuffcften
toiecDt aengeRelt befoigne met ben iSae&t ban
State,
om een goeDtaetalbolcfetefenbennabefcontiecen
ban
Ooft-Vrieflandc.

«nbecenbaeg^ toacen be Heccen CUngenbergh,
Romfwinckel, Copes,
cnöeMuller, '^acfitecmiù·
baegD^ tot
negen upcen'^abont^bp een gebierlÏbp
ben S^eec «aebt ©enjlonaci^ / enDe IjaDDen Ijet (Sica·
ctaet boojgeloapen enbe gecebjeffeect / in fulcltecboe»
gen Dat De Sleuc-3Doi|iDaecinmocbtconcuccecen:
«Ccljtec bécfocöt nocB be ifeecen iüeuc-25ianbcn=
b'igBfcije eenigB contentcmentaengaenbeBetceglei
ment/ enbe anbece Bacc<fli?abamina/ latenbebooi
alnoct) baecen ïjet poinct banb'aEbacuatiebanbe
CleeffcBe§>teben/ ofeenbanbien,

^p Babben een ejcpie^ gefonbenna Cleef: ^ufc
enDe anttooojt gebben ^onDeilbacB ben
een en twin-
tighften,
met bafl bectcoutoen/ battei figö fflne
iicuC:®o?jielDcB| 3&ooiliicötiaBepot fowbf lacteii

^tttlMi

itloi-

noplllB»
s'Btiite

(lentie.

gebaiïen: €nbe batiet ban foube tooien geteec- iGêêk

hent: «SnDe Binnen veeitigh Dagen gecatifïccect.-

Met aenDupbinge bat men (^gtliltrt met DenSSifTcgop
ban £Sun^ec) Bet toeccli foube binDen met een ac*
coojt / enDe met pjxbentic ban ben ©ojloaö.

3®aengbagB Den twintighften acBtecmiüDatgB^
Ì0 toebec conferentie getoeefÌmetDciBinifìec^bart
Denemarck, Brandenburgh enbe Lunenburgh, om

nocfimael^ Bei ®cactaet te peccuctecen cnbeobec
een tebiengen.

®cn Ileec ban BeuningenfcB?eefinbefetptbat»"*««
be (©iatf ban
Koninghfmarck, ^Urabaffabcut: ban
Sweec [en aen ben ttonmgB ban Vranckrijck {)ab gBC' ctoctt
ïiïaegöt; bat men ijiec nieutoeïlUianticmaccbtc/
alleen met batbeflTcpn/ om op bat fimbamcnt
Bre-
men
t' ontfetten- ©e #eec ban Beuningen Babt gBe«
ftpbt / bat b' Alliantie niet beflonbt al^ in een befrn·
fibe: enbe bat Sweedenfeif^/ niettoillenDepaflecctt
een ?llcte ban jSeuicalitept boo}
Denemarck enDe
befen Staet gebupcenbe DefenEngclfchen#o|loflB/
baec toeoojfaech gaf. ©e JFcanfcBe J®iniflec^ tie»
ben men foube be faecFte ban Bremen tccminctcn meC
een goeDt accoo?t. 'β 3tnDecertDaegB^ toiecDt gecap»
pojtecct / Datfe toacen ban
vier upcen bp een getoeefi
tot
negen upcen; Cenige hJoozDen enbe ftlepne paf·
fageg toacen betanDect / allei? geDjeffcect. Ciberà
toa^ gefìelt pet^ banSweeden,
ofom tegen Swee-
dent'ageren, &c.
ifeulcR^ kuiecDt bcCfocBt teC in*
fÏantie ban Den ]|eec
Romfwinckel, bieoocItgBe*
b^aegBthab: S^atnub'intentietoa^ban Dat iCca*
ctaet
ί eem toiecbt gcanttooojbi t Om t'aggreffe-
ren, ofièndercn, of te flaen, die yemandt van de
Geallieerden attacqueerde
, cnDcDatmen moeflDefe:
BelegecingB ban
Bremen nemen boo?een attaque/
offenfie/ fc. ^Slle^ geaDiudeect fï/nbe»' toiecDeti
alle b' een ban b' anbec gelucR getoenfcBt / enbe alle '
goebt fucce^ ban B^tflcactaet. 't3@elclt tellen ié
onbec be iStjcU^-faechcn.

onaengefïen biel baec nae toebec bifpute caecf
feenbe
Pruyflcn j De guacantie ofte actijcisel ban
Dien fpjach genecaltjch ban te guacanbecen
alle ende
veders Landen.
IQeec be ]@ecc Muller fepbe bac
Bet i^np^
Bronfwijck nopt toa^ gBegaen Buptert .
't aoomfcBe Krjcft om te guacanbecen, ?ïcn
Denne-
marck
toilbe oocft niet guacanbeccn Bet ögcB Noor-
wegen.

toitben bat befcn ^taet foube fupplecen. Aaee
bat toiecbt plat afgcflagen. ^e J|cec
Romfwinckel
Biel fig afbeecigB ; fcBiclttcn t' clchen^ toebec nieutoe
iCiPieffen na
Cleef. ftlaegben oocft Dac bcfen ^taet
geen fati^fnctie gaf in 't ccgacD ban 't
Reglement.

©aec meDe liep Vrydagh Been. Saterdagh Den drié
entwintighften
quauien toebccBpcen; liepen allesS
toebec beuc / enDe abjufieecbent om in 't net gefcöjes
ben te toojöcn
/ geltJcR gefcDiebe : enbe cntlijcR toiect
Maendagh ben vijf entwintighften ban alle getCCCe
Rent ; toojbenbe alfoo een ïfilliantie quadruple,
©en fcBentwiDtighften Bcb icR ben i^eec ïSaebt

iBtr&i
tetctc-
RtUt. '

©enfionaci^ gelucR gBetoenfcBt met 't®ractaet:ftfcBe
bat nu (batfunbamentgelecBtfijnbe} men mocgt fecourff
Dencfeen opfecouc^: toecbenbc geleff η een bjicf banmol
ben
negen thieiiden upt Bremen ontfangcH / bat toeï s/i.
nocB alle^ eenig en fonbec befect toa^ : lEcBtet bötfe
beclangben
ontfet : H^en floegB boo? Bet leggen ban
«nige ©oriogB ifecöepm op De
Weefer, of Bulpe te
i'tfcnDei

XanDe t't frnDen ban (tSebeputeecbe.^p fe^e't toa^
foo gcfp?ooc{ien Dat be Sleeben ban ben
Nederfaxi-
fchenKreyts
fouben/ enDe moefïen Bet toeccR fioett.
30at
Denemarck en befen Staet niet anbet^ toeren
al
^Guarands: enDe BaectnettettoetcRnirtmoeffen
moepen: of fouben tomben
AggrefTeurs, jBaecbat
be
Sweden bupten ttotjffel fouben baifen /n 't ÏÏanbC
ban
Lunenburgh ; cnDc bat men ban foube Doen boN
geng
Alliantie, bie ban Bremen nietfpiacR: enbei
nocjjtan^ toa^bie't eenigPemotöfban b'
Aliiaiitie,
enDe op Dat bD0?Swecden, 'tfpDc^tabt örpgenbc
of niet hcpgenbe/ befe ^tattniettoeöecmorwbetii<
ballen in een ©ojlogB/ gBelöcft met ben
Biffchop/
«©elÖcK in een ^teen geen bupj «it i^/enbe ««fitan^
Φ000 1 'iftom*


-ocr page 1008-

992 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

t666.

't fiomtee upt : alfoo inbéfe ^Hiancie 'tonfct ban
Bremcn,'ttaalfecnietin: 'tnioefiec noc&tan^ upt
fiomcn. lÌcngaenDe De fenDiQe / Dat anttooojt upt
Sweden moeft tDO?öcn afattoacfjt.

©nöcctufffijfn Uecflont nicti Dat De wcuca
bojfl uan 25?anDcnüo?0ö'DE^ ttepfec^ ComraifTie
noci) niet IjaD afnaenoometi'.maec becfilaecDe by fou-
de d'eerfte niet fijn , ende foude oock d'eenighfte niet
fijn. ?{cnaacnDc Difen gitaet tniect gefept/ Datfi fou^
Dea(T<(ìfi:cn/ ja bjtcclicn/ fooljaefl al^ Lunenborg
toicrD Beaitaqiiccct : naacc Dat Defcu ^taet eerit
fn DicectElijfh De Sweden niet fouDc aen taficn / fulcjc
mocötc ©lanchcijch cDocqueten : De toelc&e tot noci)
toeftaDtefeennen oöcaöcüen/ toel te moflen lijöcn
Dat Bremen toiecDt 0econfecbcect.

^atecDaaÖDcndertighfter.guam De i|eec Muller
rapfcaaeneicpiefiettibinaeteSiblJenDat De €racta=
ten tuffcöen Sweden cu Bremen tìjaren aerefumecct
tOtScaden, Doo? De Lunenborgfchc ©efanten/ Ùat
DeCeur-CollenfcheCancelierBufman DaeC meDe bp

toa^: Dat De j^eeccn Ijaec pofiulateη tjaDDen aeuptct/
Òaec ban öct bo?naemfic toa^ D'uycfteiling ban ö'Im-
medieteyc
totohocfacuhi é'c. ©accineDe/cnöe met op;
fiouDinsebanHuftiliteyt üjaewn oe l$efCfn<©efan»
ten aOeaaen binnen Bremen: ^let ttugfft-lenDe aen
fjetfuece^. ?&atf)pfulch^meDrDoajDenJieec ©?en=
bent aen öaecfêo. JSoB-ljaDt laetcn toeten : fulcfj^
oocit aenOe ]^eei;enbjeeniDe lEinifler^ Communice·
cenDe.

(ffien toepniaö öaer nae ontfinfllj tch oocft twee
25?feben ban Den iteec SBucgerinecflec Meyer ban
b£ntwee-en-twintighften, cnDe vijf-en-twintigbiten
Odtobris : ®at Dp epnDcIijcR becfcljtpDenban raflne
25?ieben oocU öaD ontfangen ; «SnDe Dat ftilftandt
ban Slapenen bia^ toe geiiaen. ^Uel tot acoot bltjt>
fctjap / IjoetBelDe^bjeeOfctjefloliulaten ηοφ eöen

Jfetil'
Ratte
Dan
a®8j)e-

iien toe-
eefietii.

ceucp
tot Ollt-

f'et bau

aSit·

««tu.

Ainöl- ^bont^ quatti alijiec De i|cec Syndicus Dr. Bur-
cUfi
<&■ chard Eden, IjebbenDf Du^ laugl) aebjecfl tot Cleve.,
»en al- ^^ ^toeeDfcbc Pofiulaten Dee ^toeeDfc&e altana
>nieib· bjaccn: Eerftelijck, DefiifpenfieDeCimtnediteytioro
t'cgePo- hocfaculo. iCen tweeden, Dat De ^tt)eDenDen<£atten°
Biilatiib tpojn fDDe Waertoorn fouDen ïn
&OUDen twaelf gaec
lanab/ ten derden , Dat Bremen fouDe Dcmoliecen
alle Fortificatiën gemaecRtop Dc^ 23oöem.

iCcn vierden, Dat 3p foube tefunDecen alle ontiofien
DieSweden tec faecltebanDefen <0ojloafiöal>Dcaüei
bóenj iCenvijfden, DatDe^taDtfouDeccnunciecen
aend'immeniteyt, bp alDim De Jlepfec fionDe ofbifs
poneect toojDen / om fulch^ goeDt te binDcn. Cen
iefdcn, Dat Sweden fouDC {jebben
lus Temtorii in De
•vier Geo», i^eu fevenden, Dat De ^tabt boo; altïjbt
fouDecenunciecen De comparitie op DeKreyts-dagen:
^at onDectu(Tc[)en De Biockade fouDe continueren:
<£n anbece Diecgelgchc tot Bremen gant^ onfmaec&e:;
lijcheconDitien.

®ot Defe tegentooojbige Lunenburgfchc litmée
b]iecDrnbei;fcI)aftDoo;De!fóeucbo?flban llteuten drie
honderttei^acct/ cnDeduyfenc te boet. i©00? J^ac»
togt) Jurrien Willem vijf-en-twintigh hondert fPaeC^
ben / cnbedrieduyfent, hondert en vijftigh te boet;
^oo; i^actogl) lan Frederick derthien hondert te
IPaett/ enDe twee duyfentvijfhonderC te boet. i^oo;
©artoabErnftAuguftusvijfthien hondert te f^actt/
enbe vijf-en-twintigh hondert tC boet. ©OOJ Den Har-
togh van Wulfenbuttel vier hondert te Paett/ enbe
vijf hondert te boet. 3n alle^ vijfthien duyfent fee
hondert, enbe vijftigh te boet of te i^aect. SBaec te»
gen men niet geloofbe bat De ^toeebfcbr boo^Bremen
toarcn in allc^ rncec al^ thien ofelfduyfent, |Scn
meccRt bat 3p öabOen Ijaec ceecRcningD qual^cli gl)rr
niaecltt. 55e Tuygh-meefter of €ommi^ban D'^m»
munitiën tot Bremen fufpect ban ontcouto / of gcoote
negligentietoiecDt gebcniitteecc al eenigen aöccup»
men tijbeboo?De Biockade: i^pljabtot opficfit enDe
afTi(ientieeenuptbcn]3aeDt/ enbe een upt DeSSuc^
flecpe : Φίεη upt ben fiaebttoiecbt baecna nocö een
geaDlungeect/ enDe bieuptDe^ojgecpe bclgeltjch^
gebimittecct* Gommis felf gaf ϋφ Uiebcc in

(®tn-
ttnteti
tuffcljen
;feiute
Βεπ iitbe
gsjemen
tot Ate-
ne η
refu-
mtctt.

Dienfi ban Sweeden, cappojtctenDe / Dat Set Jlföai ιδΑ/ΐ
gafïin foo flecïjt toa^ boojfien ban jpuibcr. JEaec on= -
Dectuflcöen bcquamen Die ban De ^tabtbanCaiTei,
ban Nyborg, ban Den Ham , enbe Hamburgh foo
beel fócupt en 5Eoot al^fp ban nooben Babben. ^ocö
alle^ ïjcpraelijcfi
; «gnbe Dg Tuygh-meefter felftoijic
bat niet ; ^oo Dat fip De Sweedfche abufcec»
De.

20oben Die alfoo beLuyterfche tot Bremen toacen
in gcooten getal / enbe noctjtan^ upt De Segeenngl)
geflooten : ^oo meenben De Sweeden fukh^ foube
ttoeebjacljt maecfien. den derden,öabDen De {joop
Dat alle
dehortator'm, avocatoria t excitatoria, 'tnhibi-

tori,, araiora. jae executoria De^ Stepfcc^ / cnbe be^
KQcfi^ niet fouben fön alg woorden, enbe be ©ractas
ten ban be 3tebcn be^ ^ebec-^a^ifcljen Crept^ iw-
piedijjokta. |©aec öebbfu bebouben Dat D'pbec enDe
jaloufie ban ben Keyrer,l!loningl) ban Denemarcken..
ban befen 5>taet / enbe ban De ilabupcigefeeuc-enbe
©ojfien te gcoot toa^ ; ora Sweden te laten USeefiec
toOjDen ban Bremen: fullenbejÉjn een Citadelle, enbe
Bril op de Neus ban De gcmelbe pactpcn/ foo toan»
neec Ijet bia^ in Iianben ban Sweden.

®en vijf-en-twintighfte November epnbcltjth ®ta·
toiecbe Dm gitoeebfcljen «©ehecael Wrangel enöe
De ^tabt Bremen fen^ : iSnbe bolgenbe ®cactact ae·
teechcnt/ eec enDe fonbec Dat eenige babelijcl^ept ^«
imii,
tuffcljen De Sweedfche enbe Lunenburghiche pa(feec= ftietnb·
be.
Sweden contenteerDe ficö met Be fufpenfieiban
{i'immedieteyt ; Ijaöoocfi nopt gep?etenbefCt eeniglj " ' ■
(©uatnlfoen of gcfaclj inbe^taDt. ©e ^itoeeDfcfie
toa^ altan^niet foo beminDt in Duytflandt,al^
Dom Oufta-ius in'tfjaec neghen-en-twintigh Daec
quam. H9 en fpiatfe int gemeen ban't/«£»»»
cmn ; ij^attct tiacDt bia^ / Datfe b'<@nDecDanen feec
gcootf contributienof namen: ^mmec^ fpecialijcit
m 'tllartoahbom Bremen felaegDöen b'^ngefeteneti
fece : gljebcrlbe be SButget^ tot Bremen , Die
Daecmroebace ILanDen/ ooclt ganDel enbe tuanbel
Dabben ; ^it toa^ ooifaecR bat foo tnei De Lutherfche
a.^ Gereformeerde, acme / CU c^cften / een af
beec
ban De Sweden Ijabbrn. ^oo bat fici) niet in De ^tabC
bebonbt al^ gcoote eeniggept. ïDe^ onaengefien fou==
ben be ^taDt toel epnbelgcR f)ebben gebtoongen/
toant ben Kcyfer affifleecbe niet al0 met Papier : ©es
fcn ^taet toap belton imcct met Den Eagelfchen
fogó. JBacC be jaloufie Die Denemarcken cnbc D'on>·
enbe aenlcgggenbe 3@02(ien (laDDen / toa^ oojfaeclt
bangaec bcDoubeni^. ^ie^ opcentogfe al^ teboo;
met Lunenburgh toa^ geljanbelt tegen Den 2Si(fc{jop
ban Munfier, Dact nae in Den Hage g|)eniaecitt
toiecDt be biec booj-gbflelDe Quadruple 31 lliantie met
Denemarcken , Brauflenburgh , mbe Lunenburgh,

enDe bat toa^ be be^oubeni^ ban SSjemcn.

Verdragh tujfchen 'Sijne Konitighlijcke Maje-
fieyts van Swedens Veldt-Hter en Pknipoten-
ttaris, dc Heer Grave
Carel Guilaef Wran-
gel , &c.
Ende de Gevolmachtighde der
Stadt Brmen, , gbemaeckt tot Habenhmfen
den
vijfthienden ouden, ende den vijfen-
twintighften
November nieuw St^l, feilhien
hondert fes-en-feftigh. L^'i
het Heoghdujtt
over gefet,

ALfoo tuffchen den Doorluchtighflen , Groot-
machtighilen Vorft ende Heete, Heere
CjIBEL
der Sweden, Gotten, ende Wenden, Koningh
{ totUS tituhs )&c. Ende Burgemecileren , R»edt,
ende de gemcene Burgerye der Stadt, Brcemen ver-
fcheyde misvcrftanden ende ftrydighèden waren op
gherefen. Soo heeft wel aenvangelijck den Hoogh-
gebooren Graef end» Heere, Heerc Card Guftaef
Wrangel (
totus fituhs ) als hooghil-gedachte fijne
Koninghlijdce Majefleyts Plenipoteutiaris , op ver-
foeckvao Burgemecfteren ende Raedc der Stadt Brc-

- Bpn,


-ocr page 1009-

en OORLOGH 'tSes-en^^ueertìglfle BoecL 99j

1666. men, de minnelijcke Traftaten laten voornemen:

__ niaer als de felve niet en wilden fuccederen, heeft men

wel die Wapenen ter handt genomen, nochtans heeft
fijn hoogh-GraefFelijcke Excellencie gheduyrende
dien cijdtop'ttuiTchen-fpreecken der ondergcnoem-
de voornamen H. Heeren Afgefanten van Keur ende
Vorften { als welcke op bevel van hare genadighfte
Heeren Principalen fich by defe Tradaten hebben be-
vonden) deielvelatenreaffumeren, alwaerdaneyn-
delijck door Godes genade het gedefidercerde mlnne-
lijcke Verdragh, foo als uytdc navolgende Poiniten
te fien, is gevolght. ^

ninghlijcken Majefteyts onderdanighften refpeö ende
eere de Stadt fich heeft verkiaert, nae ghe-eyndighden
defen noch duyrendenRijcks-dagh fich te willen ont-
houden van de Seflie ende flemme i»
Comitiis Imperii,
totheteynde van àit Jjecutum. ofte wanneer men na
Godes wille fai fchrijven
een duyfent feve» honderti
ende foo wanneer gheduyrende loodanigec tijdt des
Rijcks
Conwntus uyt gefchreven ende de Stadt daer

. ■ · __A/LI______I__Γ__Γ.Ι__

tenbekleeden ofte daer inne doen voteren : Niet-te-
min heeft de Stadt fich hier by voor behouden jdat hier '

tuflTchen in der minne geen ander Verdragh word ge-
troffen , ofte door reght uyt ghevonden, op de Rijcks-
dagenbemachtightwiilezyn, om hare Scffienenwoie
weder te gebruycken.

II.

Verkiaert haer hier nevens de Stadt Bremen daer
toe, dat de felve, totdat het gelijckerwyfe anders fai
2.yn vergeleecken ofte met reght erkent,op de Neder-
Saxifcbe Kreyts-dagen gcene SclSe ende
votum voor-
tacn falfoeckennochtèbegeeren.

III.

Is wegen de Rijcks-Stuyreö geconvenieert ende ver-
geleecken , dat wel de Stadt haer contingent door
haer felfs in de Rijcks-Cafla magh laten brengen, maer
op dat de Landt-Stendeh van het Hartoghdom Bre-
men door foodanigen afgangh boven hare contingent,
niet mogen worden befwaert, foo fullen Burgermee-
fteren ende Raedt der Stadt Bremen ghehonden zyn
byfijn Keyferlijcke Majefteyt ende het Rijck, voor
bet Landtfchap uyt te wercken de affchrijvinge des
veerthienden Deels van haren Rijcks-aenflagh, ende
totdatfulcks fai wefen ghedaen , 't felve
quantum de
Landtfchap af te houden, ende op fich te nemen.

IV.

Maer wat aengaet de Kreyts-Stuyren, daer mede
fai het gehouden worden op volgende maniere, foo
dickwils op de Neder-Saxifche Kreyts-vergaderingen
eenige Stuyr is bewillight, ende^en de Koninghlijcke
Regeeringh naer Stade van Kreyts-wegen notificatie
ghedaen, oock door defe wederom aen Burgermee-
fteren ende Raedt der Stadt Bremen daer van kenniflè
ghegeven,
ài.t ij veerthiende gedeelte van de quo-
ta des gantfchen Hertoghdoms in fijne KoDinckÜjckc
MajefteytsRente-kamartotStaden fullen overbren-
gen, ende foo wanneer de Krcytï-hulpe in manfchap

foude worden toe geflaen, foo fai de Stadt oock de
felve naer proportie als vooren ,ichuldigh2.ijn , by dc
overige des Hertoghdoms Bremen Kreyts-volckeren
te ftellen j nochtans beydes
citrafrajudiaum, Waer by
dan verders is veraccordeert: hoe-wel eghter fonder
prejudicie van d'een of d'ander, dat, ofwel in't Sta-
di/che reces van'tlaer
fefihienhondertvier-en.v^igb,
Artijckel i. isberaemt, dat foo wanneer de Studt in
de
vier Goon, ofte vier Landen, en het Gereghte van
Borgh-velden, RijcksCreyts ofte Landt-ftuyren fon-
de komen aen te flaen ende te oncfangen, de felve ghe-
houdenfoudezyn de helft van dien in de Rent-kamer
van 't Hartoghdom te leveren ; 't Selve na deien geen
plaets hebben fai in de Rijcks en Creyt-fluyren ; maer
dat de felve, foo dickwils
2.y ontfangen worden aen
de Stadt tot haerfublevement feparatelijck füllen ver-
blijven , fonder de helft van dien in degemehe Rent-
Kamer te renderen : maer
Γοο veel de Xjandt-Onyrert
aengaet, fai het by't voorfchreve Artijckel van'tSta-

V.

lijck oock de Stadt heeft belooft in de «w Goon niets
te fullen innoveren , nochte eenige Fortereffc daer
inne op reghten, nochtans indien yets te repareren
foude vallen aen de Landt- weeren, de welcke de Stade
van ouds ghehadt heeft,'t felve &1 de Stadt, gelijck
voor defen, te doen vry ftaen ; maer het geene tegen-
woordigh daer in, byfonderlijck aen de Waert tooren
enCatten-tooren, totHaii»%yfe,
Aerflen, Lenkt'
vau
1 ende anderfints is ghefortificeert, dat het felve
naer 't fluyten van defe Tradaten, aenftonds fbo verre
als het voor defe troublen is ghe weeft, ghedcmolieerÉ
ende noyt wederom op ghebout fai worden.

VL

Of wel aen de zyde van fijne Köninghlijcke Maje-
fteyt is ghefuftineert, dat Burgemeefteren ende Raedt
die wercken van die Veftinghe aen de Stadt, die op
fijn Koninglijcke Majefteyts ofte deflèlfsFeudatarien
tegen woordigh inhebbende grondt zijn opgerecht,ge-'
houden zijn wederom te flechten ende te demolieren:
Soo heeft doch zyn Hooft-Graeffelijcke-Excellencie
opdeinterceflievandeKeuren Vorftelijcke Heeren
Afgefanten, ende tot meerder bewijs van fijne Ko-
ninghlijcke Majefteyts miltheydr ende goedtheyt
fulcks naer gelaten , nochtans voOr behoudens dat>
dewijlc 'tfe Ivc fonder voorgaende verfoeck is ee-
fchiedt,Burgcrmeefteren ende Raedt hier over af-bede
infiriftis fullen doen. Ende overhet geene Wat verders
byende voor defe troublen foude mogen zyn gepaf-
feert , dat fijn Koninghlijcke Majefteyt mishagen
mochte, wil by die felve de Stadt met een onderdanigh
verfoeck-fchrij ven in komen: Op dat fijn Koningh-
lijcke Majefteyt die hier overgevatte ongenade iaJ mo-
gen laten vallen, ende aen de Stadt fijn Koninghlijck
! faveur wederom
laten blijcken ende fchijneii, ende
daer mede toe ghedaen blijven. Maer wanneer in
't toekomende eenige verbeteringè ofte vergrootio.
ge van der Stadts
Fortificatiën By Büi^emeeftereö
ende Raedt ibudenoodigh geacht worden, ende daer
over iija Koninghlijcke Majefteyt ofce defteifi Va-'
|©oeo ί Meny

Ende of wel lz.ijn boogh-gedaghteExcellende in 't be-
gin daer op heeft ghedrongén, dat die Stadt van des
Rijcks-immediteyt, als waer uyt de felve oordeelde dat
allemisverftanden en verwyderitigen waren gefproo-

ten, emme meerder feeckerheyts wille, fonderenun- j acugaci, laiuctu/ lvu
eieren : Soo is nochtans door
tuffchen-fpreccken van difche reces verblijven,
de Heeren Afgefanten, ende uyt dc begeerlijckheyt
van alle kanten tot de algemeene rulle, de faecke foo
verre bemiddelt ende vergeleecken, dat tot I3jner Ko-

f;

Weeens de overige reghten ende efFeólen van dc
immedicteyt, als mede van wegen het
jus territoriaie
in de vier Goon, ende het daer toe behoorende Ge-
reghte Borgh-velt ( de welcke doch alle aen de zijde
van fijne Koninghlijcke Majefteyt by defen werden
wederfproocken ) fai de Stadt volgens den teneur van
het Stadifche reces in 't
eerfie ende thienden Anijcke-
Icn verblijven, ende ongeturbeert gelaten worden by
hare pofftiTie, foo verre, ende indien ftaet, als de fel-
medrtMgeTnvitW/t fai worden, foo ftl ende wil de [ ve voor defcn is geweeft, tot dat infgelijcksyets anders
felve
,noch door hare afgcordende, nochte door andere ! ofindermmne vergeleecken, of in reghten gedeci-
vreemde de Seflie
i» Senatu van de Rijcks-Steden la- ^^^rt zy, oock de tegenwoordige in quartieri ngcn ende

contributien in vier Goon , en Gereghte Borghveli
tot geen confequentie getrockcn weden , nochtans

uyt gcene prefcriptie nochte ander nadeelige confe- ! is hier by aen beyde zijden bedongen , a-at defc refpe-
quentietegenshaer lal worden ghetrocken ; dat
oock j «'^e conventie ende contradiflie, noch d'een noch
deStad naer verloop van dien tijdt,foo wanneer onder- ! f! party aeii haer reght met fai prejudicicrcn, gc-


-ocr page 1010-

994 S AKEN van S Τ A E Τ

l666 fallen, Landeryen tnoeften worden aengeroert : Soo

_ belooft fijn hoogh-GracfFelijcke Excellentie (hoe wel

fué fperati) dat op het onderdanigbft verfoeck van de
6tadCj onde billick matige vergoedinge van de befitters
van dien, fijn KoninghlijckeMajefteyc het felvc niet
fai weygeren. ^ ^ ^

Boven dien foo is (doch fonder wederzijds prejudi-
cie) over een gekomen ende befproocken, dat Burger-
meefteren ende Raedt der Stadt Bramen, in't toeko-
mende, en totter tijdt van een getroffen accoordt ofte
reghtlijcke uytfpraeck, figh des Predicat ofte Titul van
een Keyferlijcke vrye Rijcks-ftadt teghens fijne Ko-
ninghlijcke Majefteyt en dcffclfs Regeeringe, ofte an-
dere deffelfs Collegien ende Minifters, nochte in
Boecken, noch openbare Schriften, ofte Ediaen, die
welcke in de w?· Geo» j
vost Bloemevdael, endeW»«-
itm/ti, ende anderfints in't Landt tot notificatie Ibu-
den werden uy[gegeven ofte gcafïigeert, niet en fullen
gebruycken, maer in andere occafien willen Burger-
meefteren ende Raedt daer van niet defifteren, ende
wil wederom fyneRonincklijcke Majefteyt, oftedes-
felfs Regeeringe tegen de Stadt defe woorden (de Stad
Bremen) ende het woordt (begeeren) gebruycken.

VIII.

Verklaertoock fijne Koninghlijcke Majefteyt, dat
defelve de St^t alle hare Privilegiën, Rechten, Vry-
heden ende Coftumen,
tam in Ecclefiaiiiciis, quam fe-
tulatibus juxta Infiritmenttim Pac/s
geruftelijcken wil
laten ghebruycktn, ende dier tegens niet graveren,
noch toelaten dat defelve gegraveerr werde, ende wil
de Stadt Bremen, de Ridderfchap des Hertoghdoms
Bremen, ende hare aengehoorige, by hare oude ende
in deStadtgenoteneimmuniteytenende vryheyt van
alle Borgerlijcke Impoften ende Laftcn keten , ende
niemandt daer over molefteren, gelijckerwijs dan
aen de Stadt Bremen, der felver Bergers ende In-
woonders haere van oudts gebruyckelijcke, ende in
't voor defen genaemde Aerts-Bifdom, nu Hertogh-
dom Bremen genotene vryheydt van Tollen, mitf-
gaders alle andere immuniteyten fullen gelaten wer-
den.

IX.

AliebydefcnOorlogh tot op defe tegenwoordighe
uyre ontftaende ofte
hincinde toegevoegbde fchaden
ende ofFenfien, het zy met woorden, fchriften,
oftewerckcn, fullen mits defen refpedlivelijck gena-
dighft vergeven, t'eenemael gedoodt, ende vergeten
werden, tegens niemant, wie by oock zy, gebrooken,
gereflenteert,noch in onminnegedaght werden, die
gevangenen, oock uyt krachtc defcs, tegens elckan-
deren, ionder ecnighrantfoen los gelaten, alle ende
yegelijcks goederen , foo roerende ( foo veele daer
van noch in wefen zijn, als onroerende, hoedanigh die
genoemt mochten zijn, ende op wat plaetfe die gele-
gen fonder redemptie vry gegeven, ende aen de Eyge-
naer^ van dien fonder eenige verdere fehade wederom
geréftitueert te werden.

Het geene nu in'ttegenwoordige Verdragh niet
verandert ende opgeheven is, het felve blijft in 't ge-
heel by het Stadifch reces de Anno
fefiien hindert vier
env'^igh, ende dewyle daer inne verfcheydepoin-
ten begrepen zijn, dewelcke ofte tot noch toe niet en
aijn voltrocken, ofte anderfints noch onge-eflFent
ftaen, foo fai daer over ten fpoedighften in der minne
noch gebandelt werden. Ende eghter ondertuflchen
dit tegenwoordige accoordt fijn efifedl hebben ende
behouden.

XI.

Sullen Burgermeefteren ende Raedt der Stadt Bre-
men naer genade ende ge extradeerde Koninghlijcke
Ratificatie over dit verdragh de huldinge doen inde
ferme als het voor de fen is geaccordeert, nac teneur
van het tweede Artijckel van het Stadifche reces,
aen hooghft-gedaghte fijne Konincklijcke Majefteyt,
als Hertogh tot Bremen, ten tijde alshaer defelve fai
believen. Ende ten eynde dit verdragh te vafter ende
bondiger gehouden moge werden, hebben wel Bor.

germeefteren ende Raedt oock verfprcocken 't felve ifi^ö,
voorhaer, ende door genoeghfame Gevolmaghtigbde
in de Ziele van de gantfche Borgerye te beiweeren,
maer alfoo oock defelve met eecen inftendighe aen-
foeckinge hebben ghedacn, dat de plaets en paighe-
naemt
TerBorgh. met de dependentien van dien,
mocht werden wederom gedemolieert ende gerefti-
tueert, ende fijn hoogh-Graeffelijcke Excellentie daer
toe niet konde verftaen, foo is veraccordeert, dat
voor foo langh als fijne Koninghlijcke Majefteyt we-
gen voor-gefeyde Plaetfe
Ter Borgh, ende dedemo-
litie oock reftitutievan dien figh niet genadighft ge-
negen verklaert, ende men alfoo dit aengaende, vol-
gens den inhoudt van bet Artijckel van het Stadi-
fche reces, niet is grondelijck vergeleecken, de felve
Eedtaf te leggen, fai
in fufpenfob\yysa ende gelaten
werden.

XII.

Is verders by defen geaccordeert ende toe geftaen,
dat wegens de voor-gefeyde immedieteyt, ende wit
daer van dependeert, ofte weghens eenige ande-
re pointcn, die noch uyt geftelt zijn , oock onder
pretext van eenighe contraventien, noch om eenige
andere oorfaecke , wat naemen die oock mochten
hebben, of wel het minnelijck Accoordt, nochte
reghtelijcke Vonniife nieten volghde in 't korte of in
't lange, bygeenvandeparthyenoyt
meer vla fa&i,
geprocedeert, nochte eenigehoftiliteyt ondernomen
hl werden : Ende wanneer d'een* of d'aoder party
foude meenen eenige contraventien gefchiedt te zijn,
ofte anderfints eenige mifverftanden mochten komen
voor te vallen, foo fai op voorgaende notificatie ter-
ftondt by malkanderen ghefonden , de faecke onder
malkanderen overleydt, ende bytijdts gefoght wor-
den, defelve in der minne by te leggen, ofte by on-
ftentenifle van dien > tot het Reght blyven uyt ghe-
ftelt.

ΧΠΙ.

Wil fijne boog-GraefFelijcke Excellentie aenftonts
naer het teecken van defen Verdragh > de bloccade en
verfceringe der Stadt opheffen, de Riviere, ende de
Paften wederom openen > de Commercien over al
haeren vryen loop laten, ende falde Militie, behalven
't geene yeder deel tot fijne ejrgene befettinge, en ver-
feeckeringe achten fai van nooden te hebben,refpedti-
velijck afgedanckt ende afeevoert werden.

XIV.

Boven de voorfz afgehandelde poiniten, heeft fijne
hoogh-Graefiëlijcke Excellentie figh erboden, ende
belooft fijne Koninghlijcke Majefteyts Ratificatie,
binnen
drie Maenden te fullen verfchafFen, ende aen
de Stadt by aenneminge van opgemeldegewoonlijcke
Huldinge, benevens de renverfalen onder de Koning-
lijcke naem, foo als het in het Stadifche Verdragh j de
Anno
duyfent fes honden vier en v'^igh is ver-af-fchey-
det, te laten uytleveren.

XV.

Ten laetften, foo wil de Stadt Bremen by defen ge-
referveert hebben, omme aen hare zyde de Ratificatie
van dit reces by fijne Keyferlijcke Majefteyt te ver-
foecken: ende fai
deiéìwe'tInfirumentm Facist in
't minfte niet derogeren.

Oirkonde defen, allen zijn van dit Verdragh, <»«
over-een- komende exemplaren verveerdight, by des
Velt-Heeren hoogh-Graeffelijcke Excellentie, als fijn
Koninghlijcke Majefteyts Plenipoientaris, en by de
Gedeputeerde Commiflarifen der Stade Bremen, de
Heer Doétor
Johannes Wadman, Cenpiarius ende
Comes Talatinus Cafareus , de Heer Doöor lohan-
msHarmenfa^
de Heer Doftor Harmamns Schoone ·,
refpeótive oudtfte Stadt Syndicus, Raets.Heer, ende
Juris ProfeiTor, ende
Oudeilmgh lOethard Cooper >
ondergefcbreven, als oock by de Gefanten van haere
Keurvorftelijcke Doorluchtigheden
tot Keul*» ende
Brandeniurgh , ende haere V. V. V. V. D.D.D.D.
re
Brunfitütk , Luneniorgh , Ofnahrugiféen -ZeUt-
Jihen , Calebergifihtn . Wolfenintteljiheu
ghedeel-
te, mitfgaders de Gefanten van haere Vorftelijcke
Doorluchtigheydt
tot Ηφα-ΰφί*taitDsat\ì}ckàf:

riee^


,. ι

-ocr page 1011-

"Χ"

en OORLOG *tSes^en^^eertighfleBoeck, 99$:

1666. Heer Tieter Bufihman , Keur-Vorftelijcke Ceulfche

--- geheymen Raedc ende Cancelier, d'Heer Gerhard

ïohanvanLeedebBur , Keur-Vorftclijcke Brandenèorg-
geheymen Regeeringhs-raedc tot Minden·, ende
Drofte tot Peters-hagen , ende den Heer
lean de
Beyer,
Keur-Vorftelijcke Brandenburghfche gehey-
men Raedt, ende Dircöeur van 'tHof-gereght tot
C/cw jende terMarck; De Heer
Georg chriflof van
Hamerfieyn ,
Vorftelijcke Ojnahurgifche, oock Bron-
Jwyck
en Lunenhorghjche gemeynenRaed, Hof-mar-
fchalck , d' Heer
Frederick Cajtmir, Heere te Eltz.,
Vorftelijcke Bronpu^ick, Lunenborgfche onde Scadt-ί
houder, ende den Heer
Reynerus Baden huyfen, Vorfte-
lijcke Heffen - CaiTelfche gheheymen Regeeringhs
Raedt, tot getuygeniffe met haere Handt ende Ze-
gel geteyckcnt.

Adum in 'c Koninghlijcke Sweedtfche Hooft-
quartier tot Habenhuyfen, den
vyfthieuden Novem-
ber, in 't laer
fefihien hondert fis en-fefligh.

C.G.Wravgel. (L.S.)
loh. Wachman. Or. Spid. (L,S.) loh.Harmenfz.. (L.S.)
D. Herman Schone.(,L.S.) DethardCooperXL.S.)
JPetr. Bufchma». (L.S ) G. I. Udeèeur. (L.i.)
F lohan de Beyer. (LS.) GeorgChrifiofvanHa-

merfleyn. (L,S.)
Ïridrick Cafmir Heer zu Ekt. Hildebrandt Chrifiof
(
jL. ST) van Hardenb. {L.SJ

Reyner Badenhaufen. (L.S.)

^00 gaed elbiec ben dertighften ^obctn&et; bc tg<
bingl) quant ban öe flupttngg gaf ich bare ban
Renni^ aen gaec H
d. JI@og. biebaecoptecflonbt
oabcn be guarantie in bolgenbe mantec.

Mart/f den dertighften November fefthien hondert
fes-eÜ-feftigh.

«UA'

cant(«
tan De.
fm

jbtaec

rS ter Vergadcringhe ghelefen feecker Memorie van
de Heere Refident
An%ma houdende in efièdt, dat
hy foo terftont ad vijs uyt
Breme» van dcafeven-eH-
rji>i»ii^/&/«idefesbekomenhadde, mede brengende,
Hate 01). dat defaecke aldaerafghedaen ,ende de bloccade op-
geheven
wasj'twelckhygoedt-gevondenhadde aen
haer Hoogh Mog. ( als principale Cooperateurs) mede
te deelen, met verfoeck dat de Heeren der felver Ge-
deputeerden derwaertsgaende, ghelaft mochten wor-
den om de gemelde Stadt, ende't geluckigh gemaeck-
teaccordt, door hare prefentie ende de guarantiete
fecoureren: Waer op gedelibereert zijnde,is goedt ge-
vonden ende verftaen dat acn de gemelde Heeren haer
Hoog Mog. Gedeputeerden expreffe ghefchreven fai
worden, dat haer Ed. alomme daer 't behoordt, fullen
bekent maecken, dat haer Hoogh Mog. tot des te
meerder' gheruftheydt foo van den Koningh ende de
Croone van Sweeden, als van de Voornoemde Stadt
Bremen j gemeyndt ende gerefolveert zijn, het
vooriz ghetroften accoordt van weghen defen Staet te
guaranderen, ende dien-volgens tep tijde van de uyt-
wiffelinghe van wederzijds ratificatien, daer van afte
in behoorlijcke forme fullen doen overleveren aen
partyen Contrahentea, ofte haerc refpedlivc Mini-
fters.

öaecRenbe be ©uatantie toa^ ben vierden nieus
b)m / enbe brn
veerthienden jj^obem&ec ouben ^ttjl
tot
Habenhuyfen bp be l^eeccn fóonfnQf)Itjc&e €oni<
milTaciffen gefepbey jpltonbcn en fouben be j&tabt
beletten bfe te becfoecKen baet 'tgaec goebtbocfit/
maet bet moefi niet gH^einfecerct toojben in 'ttece^;

fouben't niet pecmittecen/toilben't ooch niet con:>
ttdbicecen. Φαεε nae nieutoe inflantien gebaen stin^
be / fepbentoebecom/
batbeGuarantic niet muefle
tïaen in 't rece^ j «0m 't tefpect ban ben ftoningD bie
tcacteetbe niet
cum pari-, .ïl^aec epnbelüc^ ban get
extra recefum gefcfjïebe / COnfentfeCben adpromoUumi
^et bc ^tabt mocl)te be Guarantie obcc bittece^
foechenen nemen een tsatplaetfe taoilbe/ noc|^>
tan^alfoobatbefelbe niet liep
tea^^ Sudifche
cecei op't derde mtlCUl.

Eden bonögoebt Biecte W
tehBetboIgenOe: i—

Kort verhael vande fiaet Jer Stad Bremett , Naér
den βη ende de* t '^dt vaH
V Inftrutiaentum Paci»,
ende het verdragh ·υαη Stade» ι gemaeckt rtfpe3i~
veldek in de laren
fefthien hondert acht-en-
veertigh
en fefthien hondert vier - eö - vijf-
tigh.

fj Et is buyten twijffêl dat de Kroon Sweéden ift

'tRoomfcheRijck niet met alle heeft te pretende- gff/
ren als'cgeene zy by het
ImSfrumentum Pacis van 't ker Apnif-
fefihien hondert acht-en-veertigh verkregen heeft,

In't felve is haer onder anderen gegeven het Aerts- ntnB/oi
BifdomBremen, maer niet de Stadt Bremen, gelijc- ^fctaBt
kerwijfe als ttien ghewent is over te geven aendc 28i»·
Aerts-endc Biffchoppen van Keulen , Straesburgh,
Lubeck, Spier, Worms, Regensburgh ende Augs-
burgh , wel Aerts-ende Biidommen , meer niet
mede de Steden, de felve naem voerende. Ende het
ftondttediertijdtbydeKeyiërendeby het Rijck wat
fy geven wilden , of niet : ende dewelcke yetwes
begeerde te Hebben, moftcfulcks klaerlijck uytdruc-
ken.

Naer dien dati in 't Infirumentm Fatit is befchreveQ
in wat voegen de HVoon Sweden het Aerts-Bifdom
Bremen foude hebben, foovolghtvan de Stadt Bre-
men aldaer :
ClVlTAtl vero BREMENSI ejufyue
territorio & Jubditis PRuSSENS Juus STATUS.
UbertaSy jura ^privilegia in Ecclepafiicis ^ SINE
IMPETITIONE relinquantw: Ui qua antemipfi
cum Epifcopatu feu Oucatu vel Capitulis fint , aut im-
pofinum enefcantur controverfia; ea vel coMponantur
amicabiliter, vel jur e terminentur ; SALVA interim
cuilibet parti fua . quam ebtinet, POSSESSIONE.

Ditistefeggen: dat aen de Stadt Bremin fai ghela-
ten worden fonder eenighe impetitie ofte querelle,
haer tegenwoordige Staet, mitigaders'tgeen daerby
gevoeghtis: wel verftaendc als defelve Stadt doen ter
tijdtwas: Ende dat de verfchillcn» deWclcke de Stadt
doen ter tijdt met het Landt ende de Capitularen had-
de > ofte quam te hebben, niet anders als inder minne,
ofte by wegen van reghten fouden werden bygeleyt,
blij vende ondertuflchenelckby fijn poffellle, ngeda-
nigh defelve foude mogen fijn.

Waer uyt biijckt > dat de Stadt op haer felve gelaten,
ende aende Kroon Sweeden niet is overgegeven·

Ende ftaet wel te letten op 't woordt PR ./ES E NS,
tegen woordigh. Om het weltjjte wel te verftaen, hier
niet moet aengeroert worden , hoe de Stade, na-
dien defelve van 't begin immedJatelijck onder het
Roönflfche Rijck, fondereenigh ander Opper-Heer
te kennen gheweeft zijnde, éertijts Unie gemaeckt
heeft om fekcre redenen met de Nabuerige Aertz-
BiflTchoppen vöerende fomtijts de Naem van Bremea
fomtijts van Hamburgh : dewelcke zy mede plaghte
te eligeren ende door Capitulatien te verbinden. Ge-
lijck als in'tbefchrijven van den tegenwoordigeft
Staet der Vereenighdc Nederlanden, niet moet ge-
fien worden op den ouden tijdt, doen defelve vrye
Lieden geweeftfijnde, onder 'tgebiedt van Vorften^
Graven, ende Heeren ftonden : Maer het moet geob-
ierveert werden hoe het met d'een en d'ander teghen-
woordigh ftaet, ende ter tijdt van 't
InfirurHentum Pa-
cis
geftaen heeft. .

Nuiswaerachtigh, dat voor den inval der Sweden
in 't Aerts-Bifdom Bremen ( die in 't laer
fefihien hon"
dert vier-en-veertigh
gefchiede) de Stadt Bremen in
de poffeifie van hare Immedieteyt door den Keyfer
aireede was heritelt, ende dat defelve mede op den
Rijcksdagh van 'tiaer
fefihien hondert een-en-vetrtigh
endefefihien hondert tvee-en veertigh beroepen Cjnde,
was gecompareert, ende in het Collegie van de
Rijcla-Steden hare Seflie ende Stemme hadde ge-
hadt, oock den Rijcks-Affcheyt mede hadde geteec'·
kent,
ende niet minder haer Landt ende Luydea fer-
paratelijck hadde befeten endebefchermt, oock doen
ter tijdt feparatelijck befat ende befchermde,

4^000 φ Ια


-ocr page 1012-

67S S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

In dufdanigen toeftant heeft de Croon S weden by
het innemen van 'c Aerts-Bifdom, de Stade Bremen
cumterritorio é· fuUitisfiiis gavonàmt oocktentyde
van haere
mUitaire poffeiTie niet getroubleert, macr
aen liaer op alle haere Landen ende Luyden Sauve-
guarde verleent. Ootk heeft foo wel den Koningh van
Sweden Guftaef Adolph, als de Groeten van 't lelve
Rijck, ghelijck Salvius, Koninghs tnarck, Wran-
gel, ende andere meer j de Stadt Bremen een vrye
Rijcks-Stadt gehitituleert. Jae 't heeft foo wei de
Croon Sweaden felfs als beyde andere by het begrijp
van 't
Iniirumentum pacis concurrerende hooghe par-
tyen, naementlijck den Keyfer ende denConingh
van Vranckrijck, de Stadt Bremen tot de mede deli-
beratien ende beilillinge van Vreede, nevens haere
Rijcks ende Kreyts-genooten geinviteert te compare-
ren , endedaer by ten eynde toe geadmitteêrt : Daer
en boven by fonderlinge conventien verfproocken de
felvc Stadt Bremen by foodaaigenStaet te maintene-
ren, endeteguaranderen.

Vorders foo heeft oock den Keyfer het Petitorium
tot voordeel van de Stadt afgedaen, aleer hec I^r»-
mentum Pacit is gemaeckt.

En dit is den tegenwoordigen ftaet der Stad Bremen
naer den fin ende den tydt van het
Inftrumentum Pacis :
Sijnde mede aen de Croon Sweden defelve wel bekent.

Wekken Staet de Stadt Bremen dies te meer moet
vaft houden, om dat het een groot onderfcheydt is
tuflchen een Ecclefiaftique temporellc bepaelde
macht, dewelcke voor het
Inflrumentum Pacts in
't Aerts-bifdom Bremen is gheweeft, ende tuflchen
een gefecuiarifeerde continuelle onbepaelde macht,
die daer nae uyt is gheworden ; Ende dat het mede een
groot verfchil is, te dependeren van 'tRoomiche
Rijck alleen, geen andere Laften als des Rijcks alleen
te dragen, ende nae Rijcks manier Souvereyn in fijn
Landt te welen, ofteonder een ander Vorft of Heer
re ilaen j voornaementlijck onder foodanigh een,
dewelcke buyten 's Landts ende buyten het Rijck veel
heeft te demefleren: Te gcmoecfiendedeinconvc
nienten van dien, foowelteghensfijneygeninteref-
fen, als oock teghens het intcreiTe van'c Rijck ende
der Nabuyrigeo.

Al-hoewel nu aen de zyde van Sweden door den
gefeyclen Salvius. als Sweedtfche Plenipotentiaris,
eene explicatie is getendeert over de boven-gheftelde
paragraphe van de Stadt Bremen, wel niet raeckende
haere immediate dependentie van 't Rijck, maer
eenighe der felver Landen ende Luyden , nament-
lijck als of
àevtoQtàQaTerritariumérJubditiùìtQatc
verftaen waren van de ftlve Landen en Luyden , die
immediatelijck om de Stadt Bremen legghen, ende
niet van andere dewelcke verder afgelegen zijn : Soo
heeft nochtans foodanighe getendeerde uytlegginge
hier in gheen kracht gehadt, als naer'tfluyten van
de Vrede ende tegens de Voorwaerdengefchiedt zijn-
de : maer in teghendeel foo confirmeert het voor de
Stadt de immediate dependentie van 'tRijck, als
fonder eenige contradidliefijndegepafleert: Gelijck
als den Heere Rijcks-Cancelier in Sweden Oxen-
ftern aen den Envoyé van de Stadt Bremen den Ty-
tel van een Rijcks-Stadt naer dien tydt heeft ehege.
ven. Daer-en· boven heeft de Stadt haere voUe pof-
feifie van alles tot
in't]a.afeflhttnhondertvierenvijf-
tigh, acht
gheheele Jaeren naer de publicatie van de
Vrede geconferveert. Ende isin'tfelvejaernaerab-
folutie van den Oldenburghfen Ban opdenRijcks-
dagh tot Regensbureh verklaert, den tegenwoordi-
gen ftaet der Stadt Bremen, foo als defelve by'cl»-
firumentum Pacis was geapprobeert, te fignifieren de
poiTefiBe van de immedieteyt, ofte de immediate
dependentie van 'tRoomfche Rijck. Dienvolgens
heeft de Stadt in de pofleiTìe door den Ban ghefteuyt,
herfteldt wefende, de feflie ende flemme in't Col-
leg ie der Rijcks-Steden wederom bekleedt : Gelijck
als fy oock bydefenteghenwoordigenRijcx-daghtoc
hier toe daer in noch continueert.

Hoedanigh nochtans in'tg&kYàt]zRrfifihienhon-
dert vier en vijftijgb, de Stadt Bremen by occafie van

%66β.

de voorgemelde Ban tnet de Croon Sweden in Oor- ΐξξ^.

logh is gheraeckt, ende by foodanighen toeftandt__J

veele heeft moeten nae gheven ; jae felfs de Territo-
riale gerechtigheyt over al 'tgeene 't welck niet rond-
om de Stadt, maer verder afghelegen is, aen de
Croon moeten overdragen, ende mede yetwes gant-
fchelijck iquiteren, ende yetwes tot op een ander tydt
uytftellen, 't felve blijckt in 't breede uyt het bekende
Verdragh dat daer over is opgeftelt, 't welck van we»
derzyden is geratificeert, ende met Koninghlijcke
Hant en'Zegel is geconfirmeert.
. By het welck evenwel expreflelijck is geconve-
nieert, dat de Stadt van dien tydt af, nietteghen-
ftaende de gedane impetitie, wederom met goede wil
van de Croon Sweden, de poffeflie harer immedie-
teyt ofte immediate dependentie van'c Roomfche
Rijck foude behouden: Ende dat tot geenentyden
over de uy tgeftelde poinflen geoorloght, maer alles in
der minne foude afgedaen worden.

Op wat maniere nochtans naderhandt de Stadt Bre-
men teghens 'tgefeydeStadifchevergelijck veelvou-
digh isbefwaerdt, jae naer voorgaendefperringe van
Commercie, met Wapenen te Water ende te Lande
is geinfefteert, ende hare Landen over al belaft, oock
rondom de Stadtgeoccupeert zijnde, te Vuyr ende te
Swaerde isvervolght, ende met haereyghen middel
beoorloght 't felve blijckt oogenfchijnlijckuyt de
Gra-
wwweaende zyde van de Stadt in Druck uytgegeven, -
ende toont het de kondige experientie.

Daerom moet de Stadt wel toefien, watfe verders
van haer recht quiteert, ende moet fich alfoo gouver-
neren , datfe niet met de bladen van verfcheyde heer-
lijcke efFeden, de Boom felfs vandeLiberteyt, ofte
immediate dependentie van 't Roomfche Rijck door
't
Inflrumentum pacis, ende door het Stadifche Ver-
dragh gereferveert, quyt raecke, ende by confe-
quentie onder eenen vreemden Dominaetgetrocken
werde, jae wel eyndelijck van 'tRoomfche Rijck ,
t'eenemael afgefneden, ende te vervallen kome, in
handen van fulckePoflefleurs,
jui dominaiàilld, ac-
cesone virium fortiores ad alles tranfirent, frextmaque
viBorid pro ïnflrumento fequentis utendoi magnos tatè
treBusfubigere contenderent.

©E tecc ^finbicH^ Erden ρεπίββεπ tgDtfiiec
toeefljönDe / namentltjcft fijn affcBcpt δεη
negenden
December
boo? bf » ?80cnt be Heyde niet eeit «acoffc
met
twee paecö8n upt fijn Soaement ocflaeli / in De
^ecgabecingf εηϋε opecnojbinaci^

ΡοεΙ βείείεη JÖnDe/ βεεΓε uptftcacijtebanfgncce»
δεηΐίβεΐ/ οίΡεεεη βεΙείεη / aeöain fijne pjopofitie / „
εηόε baεc 6ρ
i}aeci|D£t.«aoa.bebancRttooo?becfeI=
ber αοεΟε intentie tot facilitatie ban't?Sccoo?t tuf»
^0εη be «icoon Sweedenenbebegcmelbe^tabt ge»
tcoffen/ tnεtbecfoεcN/ batbεfεtbεbεI^εεcεn()unπe
<0ebeputcecDen bectoaect^ gεbεfiinεεct / ten fpoe·
bigDfien toilben Iatεn afgaen / om br cefiecenDepoin;·
eten / bie nocg niet afgεganbeIt toacen / afte gelpen
boen / al^ oocit öace ï^og. Mog. mεt bec felber
Gua-
rantie
[jet gemaeehte accoojt behcacgtigentoüben:
3©aec nae ben ]|rec ban
Reygersbergh, tee Secgabe*
cinge ρ;εΠβε»η&ε / bεn gemelbe ϋ|εεε ^fgεfαnte be*
anttooojbt öeeft met foobanige romρI^mεntεn al^ op
gelijclte geIegentbερttDacεnpafTεnbei baecmetbεn
felben faoebec nfgεgacn i^ / enbe tolectben boojnoem»
beSigent be
Heyde geojbonneect/ bepoinctenban ·
beIi&εcatiε/ cefuItεcenbe upt 0ε boojfs yjopofltie / bεn
<0ebac&ten i^ecc SIfgefante afte bo|becen enbe aen
Baec ©og.
Ìtàog. obec te kbci:in / fijnbe boojt^ booj
Jön €b. be noobigetcccebentialcn gebepefcfieect.

®e poinctenbanbeli&ecatieuptfflngepjoponecci foi^i
be in 'taffcBept toaecen/ 6ef)albenbecurialia, bat f'^
Baec ï^og. J©og. gelieben mocDt beigeecenCant,
Maren enbe Gerlatius, in Ooft-Vrieflantafgefpnbeil/
οοεδ te fεnbεn nae Bremen, omfietqbictoe/ toet
in't ?tccoo?t fcoag uptgepelt / boojc t? èeft*®" efö®""
beien; enbe bat be Beïoofbeguarantlemetalleenop
het alcebe geganbelbe/ maecopBetnocbQfte!)an==
beien / macBc tooiben applicabelbetlliiecct. Meet.
alfoo febect be lletii: enbe

toacrit

®nit


-ocr page 1013-

én ο ο RL ο G ti. V S^s-en-'vemighfie BoecL· 997

1666. toaccn btrcepd /.thbp bie ©eceabecineB gefcBepöf η ;

- fooi^ÌIctbaccbpoeWctìen.

50e öÊfiommecinsD obec be jliauii|ìetfcfie φιφια/
cnbetuatbaecmeccDpmoclite bolgen toa^oojfacch
banbe bccbinteni^biemen tooojleben gabt gc'
niaecfit met bej^ectoffcn ban Lunenborgh : <gnöe
tnaccammenoocft jebect met bej^eccenKeur-braD-
denborghfche ffiinifïec^Öaöt gelianbclt inben Hage.
^ebcctbonöt men aoet fuicft^ boo? ben fêeec ban Be-
verningh bDOJt tc fettetl toC Clevc : nltoaec flÌnc
iScucbojficltjcge Ql^oojlucgttaöept in pecfoon bia^i
«lipnDiych ben feftbienden Februarii flieutom fÏÏtl
Iricttmcn 'teen^ oüec een Alliande defenfive, al^

boïcöt.

Traffaet va» Alliancie defenfive tuffchen den
Doorluchtighften Forfi mie Heer , den Heer
Keürvorfi van
Brandenborgh ter eenre, en Je
Ho. Mog. Heeren
Staten Gcnerael derVeree·
nighde Nederlanden ter andere zijde.

Mllfaii- λ Lfoo den Doorluchtigbften Vorft ende Heere
ΛπΓιΓί Heere Keurvorft van
Brandeniorgh ende dc

tuffcDen Hoogh Mog. Heeren Staten Generaci der Vereenigh-
de Nederlanden > van ouden tijden toe noch toe in
ieer naeuwe ende vertroude Alliancie, correfponden-
tie ende Vriendfchap fijn geweeft , ende dat al voor
/wwjaren eer het laetfte Traftaet van Alliancie defen-
five den
feven-en-twintighiien Julii fiiìkien hondert
-vijf en-vyftigh
tuffchen aeiclve opgefecht, was komen
te expireren ter weder zijden inde continuatie ende
prolongatie van het felve Tradhetgeconfenteert is ge-
worden, maer wegens eenige voorgevallen incidenten
de executie tot noch toe uytgeftelt gebleven. Soo ift,
dat beyde de contrahenten by de jegenwoerdige con-
jundlure van tijden ende faecken noodigh hebbende
geacht het geene waer over (y voor defen t'accoort fij η
geweeft > ende nu noch nader onderlinge fijn verge-
Jeecken , in behoorlijcke forme van een Traöaet te
doenexpedieren, ende fpecialijck te ftellen wat fy con-
trahenten foo wel uytkrachte van 't voorfchreve lae-
fte Traö:iet van Anno
fefihien hondert mijf en vyftigh
als mede in gevolge vande voorgaende oude Tradta-
ten, Contrailen , ende verklarifigen, als elckander
fchuldich fullen fajn te doen ende te preiteren j Oe
Heer Keurvorft van
Brandeniorgh tot dien eynde van
iijnent wegen heeft Gcdeputcert den Welweerdigenj
"Welgebooren Heere
Otte Vryheer, van Scbairtji, Heer
tot Alten , Lantsbergh ende Sachan Erf kamerer der
Marck.ende Keurbrandenborgh cndeDomprooft van-
de Stiftkercke rot Brandenborgh, mitfgadeis beftelde
Opper-Prscfident Geheytne ende Leenraedt , oock
Hooftman van hare Keurvorftelijcke Doorlui-htig-
heyt tot Orarjenbürgh , als oock de Edele ende
Hooghgeleerde Heeren,
Warner Wilhelm Blafpeü ge-
heyme oock Cleeffcheende Amptkamer Raedtjcnde
den Heere
Mathiaf Remfipinckel, der Rechten Doftor,
Cleeffche ende Marckfche Regeerings Raedt, ende
Vice Cantzlerj en de Hoogh Mogende Heeren Sta-
ten Generaci van harent wegen oock hebben Gedepu-
teert den Edelen geftrengen wijfen Voorfichtigen
Heer >
Hieronimus -van Beverningh Gedeputeerde in
^e Vergaderingh , van wegei s de Provincie van
Hollant ende Weft-Vrièïlant, dewelcke in gevolge
vande volmachten van beyden zijden vertoont j ende
daer van copie in't eynde van dit Traöaet isgheinfe-
reeit fijn óver een gekomen ende geconvenieerc, op
de conditiën ende articulen hjer nae volgende.

Dat tuflchen fijne Keurvorftelijcke Doorluchtig-
htyt^^n Brandenborgh endede Hoogh Mog. Heeren
Staten Generaci der Vercenighde Nederlanden, fai
fijn ende blijven eene oprechte ende getrouwe Vrient-
ichap ende correfpondentie.

II.

Dewelcke daer toe ftreckenfal, dat d'een des aa-
ders befte getrouwelijck fai hebben te bevorderen,
ende dellclfs fchAdc ende nadeel nae alle vermogen

helpen af keerenetìde weren; met fodanigeh macht jtiJ^^.

refpcóti ve als hier na fai werden veiklaert.» __

Πί.

In 'c byfönder fullen haer Hoogh Mog. gehoudea
wefen fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt te hel-
pen defenderen ende befchermen inde Landen van
Clevf, Guli/ci, Serge, Marei. ende Kavensbergh j ende
andere Landen tot de
 ende Cleeffehe fuccef-

fie gehoorende , of die geene vande felve daer van
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt jegenwoor-
digh in
poffejjte is, of hier naemaehiu vettige fojjeffii
foude mogen komen, als mede in alle loonden ende
flaetjen of Havenen
die fijne Keurvorftelijcke Door-
luchtigheyt heeft aendeOo/?-Zfe gelegen , te weten*
de Hartochdommen van
Vruyjjen ende van achter
Emmeren, tegens alle die geene die.deielvefouden
mogen onderftacn Vyantlijck te invaderen of mee
openbaer gewelt acn te taften.

IV.

Des fai mede fijne Keurvorftelijcke Doorluchtig-
heyt gehouden fijn haer Hoogh Mog. te helpen dcfen-
deren ende befchermen tegen alle vyantlijcke invafien
ende openbaer gewelt, welcke haer Hoogh Mcg· inde
Veretnighde Nederlanden , of der felver onderhorige
aengrenfende Lantfihafpen , Steden ende plaetfen , of
andere met haer Hoogh Mog
Guarnìfoen inde voor-
ichreve Landen ende Plaetfen befet, ofooekin hare
Navigatie ende Commercie op à^OefiZee ibuden mogea
overkomen endeaengedaen worden.

Ende fullen die volgens partyen Contrahenten, uyC
krachte van defe mutuelJe defenfie , gehouden
elckander getrouwelijck ende riguureufelijck te aill-
fteren tegens alle de geene die d'een of d'anderinde
voorfchreve haer Hoogh Meg. of fijre KeurvorftCr
lijcke Doorluchtighiyts Landen refpeöive in hare
Hoogheden, PraEemincnttn,Donicyhenj Revenuen
of eenige andere rechten onwettelijck fouden mogen
onderfiaen te befwaren ofte verongelijcktn, om foo-
danige wettige bifwaernifle en verongelijckinge te
helpen af keeren, ende niet te gedogen dat des eens of
des anders
commercien en de nawgdtien op de Οϋβ Zee of
op de Revieren, Stromen, ende Hewwfwomtrentde-
felvc ofde Vereenighde Nederlanden gelc-gen, wor-
den gefparret , of door
Licenten > Imp^en , Tellen of
andere invocatien onbehooJiick befwaert.

VL

Ende fai oock defe mutuele defenfie plaets grijpen
ende houden, wanneer in des eene of des ander deels
voorfchreve Landen , het
Euangelifche vefen door
opepbare Oorlogh of ander gewelt wort gtaffaillcert,
fulcksdatde
vrye exercitie vande Euangelifche Reli-
gie daer door fojude worden geturbecrt ende belet ;
Ende infonderheytfoo wanneer in de
Cleeffthe, Guy-
lickfihe, ende Berghfche ,
als oock andere daer toe
gehoorigc Landen , den cours van opgemelde Re-
ligie foude worden gefteuyt ter tijdt ende wijlen tot
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt , fich daer
over met zyne Vorftelijcke Doorluchtigheyt van
Nieuèurgh nader fai hebben vergelcecken j of die ver-
fchillen door de Keyferlijcke CommiflTarifen fuUeq
wefen gedecideert, ofanderfints finalijck af gedaen.
VII.

Wel-verftaende, datde geene van partyen die eerii
fai wefen geattaqueert, ter plaetfe ende ten reguardc
als vooren , ghehouden fai fijn füicks te notifice-
ren aen de andere die niet fai wefen geattaqueert,
de welcke hem fai moghen employeren om door min-
nelijckeweghen te doen repareren detroubJen ende
deftouibiers, die door de voorfchreve attscque foude
moghen fijn ghedaen , ende vervolgens moyenne-
ren een accommodement tuflchen den attaquant
en geattaqueerde ƒ00 nochtans dat de felve on vermin-
dert de oiEcien van mediatie het beloofde /ecours
aenftonds, immers foo haeft doenlijck aen partye ge-
attaqueerde fai moeten ftuyren,
!V1IL

Defe Alliantie iàl den Staet der VereenighdeNe-
dérljnden, en de Leden van dien in geencn deele pre-

)Qdicie;3

I


-ocr page 1014-

xoo6 SAKEN van STAET

1666. Ju^licieren ia derfelver hoogheyt, recht, ende gerech-
tigheytjWaer ende op wien fy de felve mogtcn hebben,
nochte oock fijne Keurvorftelijcke Doorluchcigheyc
in deflèlfs hoogheyt, reght, ende gerechtigheyt, waer
en op wien hy de felve mochte hebben, gelijck oock
niet in refpeö ende de plichten, daer mede de felve
fijne Keyfrrlijcke JWajefteyt ende 't Roomfche Rijck
isverobiigeert, maerfullen de felve alle refpeCtive in
haer geheel ende onvermindert verblijven , gelijck
oock defe Alliantie in genen deele en fai prej udicieren
aen voorige Traöaten, Contraften , verklaringen
of verbinteniflèn, 'tzy aen of tuflbhen partyen Con-
trahenten onderlingh, 't zy aeu of met andere Konin-
gen, Princen, Potentaten, Rcpublijcken ende Ste-
den ghedaen, ofgemaeckt, ende particulierlijck met
de Croon van Poolen. .

IX.

Byaldien een of d'ander van de Contrahenten door
yemandtmetgheweldtquamaengecaft, of anderfints
in fijne Commercien, Landen , Reghten, Geregh-
tigheden , of in vrye exercitie van de Euangelifche
Religie als vooren aen getaft, beoorloghc, ofgetur-
beert te werden , ende het felve haer Hoagh Mog.
foude over koomen, iulcks dat fy quamen aen getaft,
beoorloght, endegeturbeertte worden, foo ial fijne
Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt haer Hoogh
Mog. affifteren met
iae» diiyfent Mannen te voet,
goedt ende wel-gewapent volck, ende by foo verre
lijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt in voegen als
vooren foude moghen worden aen ghetafl;, beoor-
loght ofte geturbeert , foo fullen haer Hoogh Mog.
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt te hulpe ko-
men met
drie duyfent mannen te voet, mede goede
ende ghewapent volclf ; Des fai oock foo d'eene als
d'andere van pattyea Contrahenten in defen die de
voorfchreve fecoarffen fa! moeten furneren , ghe-
houden wefen de felve t'onderhouden naer behoo-
ren , iulcks dat de geattaqueerde , behoorloghde, of
geturbeerde daer van egeen laften fa! komen te dragen;
Doch fullen
d'inquartier 'mgen ende logeringen werden
befbrght by de gealllfteerde partyen, ende fai de par-
tyedieden anderen te hulpe komtover zynfecours
foodanigh Opperhooft moghen gebruycken , als hem
goedtduncken ; fai in defen verftande nochtans, dat
in cas de geaiTailleerde partye hever foude gheholpen
wefen met
Ruyteren , Geit ^ Schepen , Munitie van
Oorlogh
j of Schteps-volck , foo fai d'aiSftentie naer
advenanc van'tvoorverhaeldefecours, tot keure van
degeaflailleerdepirtye werden gereduceert ende ge-
compaiTeert, fulcks dat Soldaten op
vter duy-
fent
Rijcksdaelders ter Maendt fullen moeten ghereec-
kent ende aen geflagen worden, nen^^nde hetjaerop
t-wgelf Maenden ; Ende fai de voorfchreve betalinghe,
oftepreftatie refpeüive ghedaen werden teringanck
van yeder Maendc by egale portien, önde dat in fpecie
Rijcksdaelders tot
Amfterdam ende Hamburgh refpe-
dtive , maer in cas de voorfchreve preftatie quame te

fefchieden ten deele of in 't geheel in Munitie van
)orlogh, in Schepen, of andere Waren ten Oorlogh
dienftigh, foo fai den Affiftent gehouden wefen, alle
moghelijcke forge te dragen dat foodinige
Munitie»
Schepen, ofte Waren
ter goeder trouwe, ende ten over-
ftaen van yemandt by den geaffifteerden daer toe te
kiefen, moghen worden in ghekocht, maer den geaf-
fifteerde de felve Munitie van Oorlogh, of Schepen,
moeten ontfangen , ende felfs afhalen binnen 'sLands
onder het gefach van den Affiftent, die het fecours fai
furneren ; Doch fel hec fecours hier boven uyt ghe-
druckt ter eenre, ofte ter andere zijde de aflifterende
partyen in geenerhande manieren neceffiteren of
verbinden , tot eenige rupture tegens de geene die
de gefecondeerde partye foude moghen attaque-
ren. -

X.

Ende by foo verre het boven-ge-expreiTeerde
fecours van
twee of drie duyfent man refpeétive, of hec
equivalent van dien niet baftant mochte worden ghc

oordeelt , tot volkomen afweringe van de oppreffie jggg
of befwaerniffe daer teghens het felve wordt gepre-
.
fteert, dat in fulcken cas de niet geopprefleerde ofte
nietbefwaerde der Gallieerden gehouden fai wefea
de gheoppreflecrde ofte befwaerde ten dien fine met
foodanigevordere macht ende middelen byte fprin-
gen, als tot volkomene afweeringe van de voorfchre-
ve oppreflje ende befwaerniffe gheoordeelt fai wor-
den van noode te wefen ; Wel verftaende dat partyen
Contrahenten, 'telckcnsdaer over ende op wat con-
ditiën het felve fai gefchieden, particulierlijck fullen
hebben te verdragen.

XI.

Sijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt en haer
Hoogh Mog. fullen d'een in des anders Landen
gheen Inlegerinee ofte logeringe moghen doen,
ibnder voorgaende behoorlijcke communicatie,

XIL

Maer foo wanneer marche ofte doortocht in des
eenen of des anderen Landen foude moghen gefchie-
den , fullen de 'contraherende partyen gehouden zijn
foo tydelijck notificatie daer van te doen , dat we-
derzijds Gedeputeerden daer fullen konnenbyzyn,
om de
marche totdeminfteoverlaft ende fchade van
de Onderdanen te helpen dirigeren ende bevorde-
ren, foo nochtans dat oock de Militie daer doorniet
fai moeten worden benadeelt, maer gheconferveert,
ende fai daer benevens onder de Soldatefca foodanigc
ernftige en fcherpe difciplinc worden onderhouden,
dat fy alles lullen koopen ende betalen , endo
dat de refpedtive Onderdanen
foo weynigh als
eenichfints doenlijck is, door de voorfchreve door·
toghten moghen worden befwaert ; tot welcken eynda
alle de malverfatie, endecontraventie van de Solda-
tefca rigoureufelijck fai worden gheftraft ; Ende
in cas een
derde eenige Inlegeringen , logeringenj
doortochten cri infefteringe met eenigh -krijghs
volck mocht willen ondernemen, in ofte door fijnf
Keurvorftelijcke Doorluchtigheyts
Cleeffche- ende
Marc^he of haer Hoogh Mog. daer aengrenfende
Provinciën ende Landen, foo ftillen de contraheren-
de paityen na voorgaende concert en overlegh 't felve
eickander foo veel moghelijck helpen af weeien ende
bevryen,

ΧΙΠ.

d'Heeren Staten Generael fullen de Steden ende
Forten , die de iel ve jegenwoordigh in de Landen
vanC/»wbefet houden, met foodanigh Guarnifoen
voorfien , dat aen de eene zijde de felve voor allen
overval genoechfaem mogen verfeeckert wefen ,
ende aen de andere zijde de goede
Burgers ende Inge-
fetenen van de voorfchreve Steden ende Fprten
niet en moghen veerden befwaert, tegen redenen of
tegen de voor defen opgerechte
Capitulatien , de
welcke tot dien eynde iullen worden gherefumeert,
ende na de tegenwoordige conftitutie van tijden met
onderlingh concert nader worden ghereguleert >
ende ondertuiTchen blijven in haer vigueur ende
werden gheobferveert ; voor foo veel met onderlinge
naederhandelinge de felve niet verandertzyn 5 EnA
fullen haer Hoogh Mog. fijiffe Keurvorftelijcke Door-
luchtigheyt, in de voorfz Steden ende Forten gheen
indrachtdoen in deffelffiLands-hooghcden ,eminen-
tien , regalien , ende domeynen , noch oock ghe-
dogen dat fulcks by haer Gouverneurs en Officie-
ren , 't zy militaire, 't zy politiqueonder pretext on-
dernomen werde ; maer fijne
Keurvorftelijcke
Doorluchtigheydt, mitfgaders deffelfc Erfgenamen»
geruft ende ongeturbeert by dc voorfchreve Lands
Hoogheden, Emtnentien , Regalien . ende Domeynen,
ende het vrye ongehinderde gebruyck van dien laten
verblijven , ende daer by in fuicker voegen heljien
maintineren, dat daer jegens by niemandt yets on-
i dernomen moge werden, ofte in cas dat daer jég^n»
yetsmoQhte werden geattenteeit, dat Jtfelvc onder-

- ■ ■ " linge


-ocr page 1015-

en OORLOGH. ΊSes^en-'veemghfleBoecL· 99P

Jare fifihien hondertvyf-en feftighàìea aengaecdeop-
ghereght, ende fai ondertuflchen aen de Gouverneurs
ende Commandeurs in fulcke Steden ende Forten,
wel expreffelijck ende fcherpelijck belaft werden aen
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt, ende deflelfs
Regeeringe by alle occafien toe te dragen behoorlijck
refpeét , ende van de Onderdanen van fijne Keur-
vorftelijcke Doorluchtigheyt niet meer aftecyffchen
ende te vorderen, als inde Vereenighde Provinciën is
gebruyckelijck, nochte oock te gedoogen , dat, of
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt ofte deflêlfs
Onderdanen, in hare gerechtigheden ende Goederen
met excutfien, ofte met eenige andere extorfien dire-
dlelijck of indiredtelijck moghen werden gegraveert
ofte vernadeelt ; Des fullen daer over
nadere B-eglemen-
te»
werden gheformeert, en de hefiigtus dien aengaen-
dealbereyts aen geftelt met allen ernft en yver voort-
gefet, endefoo haeft doenlijck, ende noch voor de
uytwiflelingh van de Ratiikatie foo het mogelijck is,
immers binnen den tijdt van
twee MaeitdeHdier naèr,
tot een goed belïuyt ghebracht werden , weicke te
maecken
reiUmenten van foodanige kracht ende va-
leur fullen fijn, ende gehouden worden als of die in
defe van woorde te woorde waren geinfereert. Des
wort oock van nu af aen vaft gheftele dat de
Tollen
ende i/Vew/i» over Vivresenàe Munitie vanOorlogh,
die beyde de partyen ofte een van dien foude mogen
van nooden hebben, fullen werden betaelt volgens de
gewoonlijcke
Lyflen, gelijck als die van alle andere
particuliere Ingeletenen moeten betaelt Werden.

XV.

DeContrahenten fullen malkanderen, ofeick an-
ders Onderdanen ende Ingefetenen, mitfgaders hare
goederen met gheen
Tollen , Licenten j ofte an-
dere Impofitien, hoe de felve oock mochten werden
ghenaemt, befwaren, ofte belaft laten, verder als de
eyghen Ingefetenen ( üytgefondert die gheene van de
felyelngefetenen, de weicke van voordenÌiww-e»-
tvintighfien lulii fefihim hondert vyf-en-fefligh fpecia-
le privilegie van exemptien of meerder vrydom in'e
particulier fouden moghen hebben ) ofte oock eeni-
ge andere de
minSle befwaerde Vreemdelingen belaft
fijn, of blijven fullen, némaer, de felve ter contrarie
alle foodanige exemptien, privilegien ende immuni-
teyten laeten genieten, als hare eygene Ingefetenen of
minft-befwaerde Vreemdelingen hebben ende genie-
ten , noch oock malkanderen, nochte een des anders
Luyden en Goederen, met
eea\gefeytelycke proteduy-
ren.prejfaren, retorpen, oftt reprefftlitn ende arreften. Co
veele die naer beichreven reghten ende Onderlinge
Concordata niet geoprloft en fijn, incommoderen ,
nochte aen hare Onderdanen fulcks te doen toe ftaen,
maer een yegelijck aen de ordinaris luftitie renvoye-

ren, ende de felvejuftitieharep vollen cours laten ge-
esten, .

166S I'nge fai werden tegen gegaen ende met gctolereert.

^ Gelijck mede fijne Keurvorfte]ijcke Doorluchtigheyt

belooft, in cas yemandt devoorfchrevezijne Keur-
vorllelijcke Doorluchtigheyts Steden in den Lande
van
CltvexMt haer Ho.Mog.Guarnifoenen befec,qua-
nie te attaqueren met vyantlijke invafien ofte open-
baer geweldt, dat fijne Keurvorftelijcke Dooriuchtig-
heyc het ielve niet anders fai op nemen j dan of het aen
fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt 'tfelve ge-
fchachjcnde dien volgens haer Hoogh Mog. tegcns
foodanige invafien ende geweldt met de hier voeren
verfprocken hulpe , fai helpen defenderen ende be-
fchermen, ingevolge van de
vier ende vijfde Artijcke-
len hier vooren ter neder geflelt.

XIV.

Soo fullen oock door het onderhouden van de
Guarnifoenen in de voorfchreve Steden , Forten,
ende plaetfen haer Hoogh
Mog. geen teght ofte ghe-
rechtigheydt komen t'acquirefen, veel min fai zijn
Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt ende deflèls naeko-
melingen, eenige prejudicie daer uyt komen te ont-
ftaen, maer fai alleen blijven by voorige Tradaten,
verbinteniflè, en verklaringe van ouds ende voor den

Ende heeft fijne Keurvorftelijcke Doórluchtighèyt l^SÙà

belooft, gelijckdefelvebelooftbydefen,ihdevoor- ----

fchreve Havenen ef de 0ofl-2.ee refponderendc j
d'onderdanen van haer Hoogh Mog, ehdèd'Ingefete-
nen van de Vereenighde Provinciën ovèr haer Per-
foonen, Schepen, Waren ende Coopmaofchappeni
onder geenderhande pretext fonder de hooghfte
noodt, ghemeen intereft, ende dan oock nietandersj
ais met onderlingh goedtvinden van beyde de Geal-
lieerden , verder ofte hooger te fullen befwaren als de
felve jegenwoordigh befwaert fijn, endeniet gedoö-
|gen, dat aldaer door yemant anders eenige befwaernif-
len geintroduceert ofte geheven worden.

XVII.

De Navigatie, Traficque, ende Commercie, fiil-,
len tuflchen dOndcrdanen van weederzijden fonder
eenigh hinder of belet gedreven
ende ghecontinueert
worden, ende fai dien volgens beyder deelen , ofte
haerder Onderdanen Schepen vry ftaen ende gheoor-
looftfijn, wederzyds Havenen uyt ende in te oopen,
ende Statie daerimie te nemen.

XVIII.

Indien eenigheandereChriftelijcke Koningen, Pd-
tentateti j Repuèlijcken , ófte Steden >
haer mede in defe
Alliantie willen begeven, foo fai fulcks een yeder vry
ftaen, edoch, dat daer door geen van beyde Contra-
henten eenichfints werden geprejudiceert, of def-
felfiftaetende conditie fwaerderghemaeckt ofte ver-
iiadeelt, indefen verftande, dat de voorfchreve inla-
tinge fai moeten gefchieden met onderlinge comniu-
nicatie ende wederzijdts bewiiliginge.

XIX.

't Reght van Ifue, of decimatie 't weick by vertrèòk
van familien ofte verval van haerediteyten komt t'ont-
ftaen , daer van fullen wederzijdi Onderdanen vry
ende exempt fijn, ende blijvengeduyrende defe Al-
liantie.

XX.

Defe Alliantie defenfive fai duyren ende cours heb-
ben , oock houden den tijdt van
iTnaeifhien, met
intentie, pm ter expiratie van dien tijdt vernieüwt te
worden, ende fai tot dien eynde
twét Jaren Voor d'ex-
piratie van de voorfchreve tijdt daer overeen by-een-
komfte werden aen geftelt, met dien verftande noch-
tans, dat by foo verre als dan byd'een of d'ander der
Geallieerden, ofte by beyde, tot foodanige vernieu-
wingeniet en foude konnen werdén verftaen, In fulc-
ken gevalle de contrahenten ten wederzyden fullerf
weder komen te treden in het reght, ende de verbin-
teniflTe die tegenwoordigh tuöchen haer beyde is in ge-
volge van de Tra6taten, die over veele laeren fuccef-
üvelijck tuflchen de felve fijn op gerecht énde ge- . ;
maeckt, fijnde wederzijds gheftipuleert dat de felve
Traftaten , Contradien , ende Verklaringen door
defe Alliantie niet en fullen fijn gecafleert, maer ter
expiratie van defe Traöaten blijven in haer volle vi-
geur ende kracht j gelijck de felve fouden zijnghe-
weeft ende gebleven, by aldieft defe nader Alliantie'
niet en waére op ghereght.

XXI.

Daer fullen ten wederzijden, elcks naer fijn vernio-
gen ende gelegentheyt, devoiren ende ofEcien ghe-
daen worden dat andere
Prinee» , Potentaten, Repfi-
ilijcken , ende machtige Stede»,
ende fonderlinge van
den
Weflfhal'tfen ende Saxifen Kreyts, mede onder dele
Alliantie werden gebracht.

XXII.

Men fai geen lichtinge vgn volck iePaert ende te
voet, ofte te water toe ftaen aend'een ofd'andere
vyariden, jegens de weicke men uyt krachte van defe
Alliantie defenfive fai moeten helpen prefteren.

XXIfl.

MittinerviMgfOanvolckvan Ooilogh te water ófte
te Lande ;
raitigiàetsinkoop, inhuyringt, eadee^uifd-
gie van Sthepe» v4n Oerlogh
j fai altoos toe ghel»-
ten worden ende vry ftaen voor ende ten behoe-
ve Van beyde deContrahenten;in d'een ende d'andere'

Lenden*


-ocr page 1016-

lOOO S A κ E Ν van S Τ A E Τ

Landen ende Havenen , 't en ware dat die geenein
* wekkers Landen ende Havenen die voorfchreve
wervinge , inhuyrin^e , iekoop , ofte equipagie
worden verfocht, felftot fijne defenfie het volck ofte
de Schepen van noodc hadde, ofte dat om andere in-
furmontable obftaculen fulcks foude moeten werden
ge-excufeeit > welcken aengaende volkomen geloof
Eceeven fai worden aen deflelfs verklaringen.
^^ XXIV.

De contraherende partyen fullen de pafTagie ter
Zee , Revieren ende andere Wateren > als ouck te
Lande, elcksinfijndeftridlrefpeilivewel ende naer
behooren met alle mogelijckheyt moeten bevryen,<|
ende veyligh houden jegens alle ende een yegelijcken
die de felve (oude willen infefteren, ofte anderfints
bekommeren.

XXV.

Voorts nemen haer Ho. Mog. aen by den Koningh
•van Voolen,
alle krachtige ende efficacieufe otBcien aen
te wenden, ten eynde lijne Konincklijcke Majefteyt
aen fijne Keurvorftelijcke Doorluchigheyt preilere
'cgheene de felve wegens de Stadt Elbingh hetft ver-
fproocken, ende waer over haer Hough Alog. als
Gm-
randeurs
van beyden parcyenfiingenomineerc.

XXVL

Defe Alliantie fai van weghen den Staet der Geü-
nieerde Provinciën, alsoock by fijne Keur-Vorfte-
lijcke Doorluchigheyt refpeftivc , geapprobeertende
gheracificeert worden binnen den tijdt vaa
veerthien
düghen ; naer't befluyt ende onderteyckentnghe van
defen, ofte eerder, foo fulcks eenichfints doenlijck

js.

3DaIer)t Den ingouOt banbe f^cocucatie boo; tie
ileecen (25eDeputeecDen Dan fgne iiteuctjo^ea
igfhe ^ooiluc^tisljept.

WIR FredricklVtüem, vanGottesGnadenMarg-
graef zu Brandenborgh des Heyl. Romi-
fchen Reychs Ertz-Camerer ünd Churfurft in Preuf-
ien,zu Magdeborg,Gulich;CIeve,Bergen,&c. urkun-
den und bekennen hiermitfur jedermanniglij.ch,nach-
dem xwifchen uns und denen Herren Staten Genera-
len der Vereynighten Nederlanden,nicht alle inwegen
renoevierung der zwifchen uns und dem Staet voor
diefem gefcWoflenen Alliantz fondern auch wegen
ferner zufammen fettung und naherer vereinigung zu
defen fion beeder feits Eftadts undLanden eine zeyther
handlung gepflogenj Als haben wir zu derfelben volli-
gen und entliechen fchluz committirt und bevolmag-
liget, die wolweerdigen, welgebornen, ünd Hoog-ge-
tartcnunfere refpedtive geheime und Clevife Rege-
rings Rhate, ober Prefidenten, und Clevilche Vice-
Cantzler Otto Vry-Heer von Schwerijn, Hem zu Al-
ten, Lantsbergh und SachaniErb-kamerern unferer
Churbrandenborgh und Thumbprobften unferer
StiftsKirchen von
Btzrìà^nhoT^tWérnerWìUem Bles
f ieL und Matthtas Romswinckel,
Thun auch folcheshier
mit und in krafcdiefes, und geven jets gemelten unfe-
ren ober Prefidenten und geheimeRhafen volkomeae
raagt undgewaldt, vorangerechteTradaten met ob-
gedachte Herren Generael Staten Ghevolmachtigbde
zu vollenkommener perfeöion und rightigen fchlufz
Zu brengen, allermaflen wir alles was von ihnen der-
;efl:alt verhandiet, gefchloflen , und unterfchriben
fein wirt j volliglich ratificiren, und genehm halten
wolle. Zu urkunt haben wier diefe volmagt etgenhaa-
dich unterfchriben , und mit unfern Churfeurftliche
in-Ziegel bekraftigen laflen. Soo gefchehen und gege-
beazu Cleveden la. Februarii
1666.

^ S^oo^üelleecent^ebtputeettien batt gaet #οαα&
jasoQ.

De Staten Generael der VereenighdeNederlan-
den ; allen den geenen die defen fullen
fien ofte
ί hooren lefen, faluyt : doen te weten, dat wy
^negen zijnde de voorgaénde Traöaten van Allian-
tie ende Vriendtfchap roet den Heere Keurvorft van
Brandenborg hier bevoorens opgerecht
niet alleen te

vernieuwen, ende, is 'tmogelijck : te corrobereren t/r/r/i
ende verflercken, nemaer oock een Tradtaet van mu- ^
tuele defenfie ende afliftentie aen te gaen, gocr gevon-
dan hebben aen fijne Keurvorftelijcke Doorluchtig-
heytafteveerdigenden Ed. geflrengen wijfen, voor-
fieningen Heer
Hieren'tmus iian Beverningh Gedepu-
teerde in onfeVergaderingh van wegen de Provintie
van Hollandt, &c, ende wetende dat defeive daer toe
nodigh heeft onfe fpeciale Procuratie , volkomen
macht, authoriteyt ende bevel omme allefcrupulen,
die des aengaende gemoveertfouden mogen worden,
wech te nemen. Soo ift, dat wy hem gegeven hebben,
gelijck wy hem geven in krachce defes volkomen
macht ; authoriteyt ende fpeciael bevel , om de aenge-
vangen Traftaeten van Alliantie cndeadfiftentiemec
liooghgemelde fijne Keurvorftelijcke Doorlugtigheyc
finalijcktefluytenende teteeckenen, belovende fin-
ceerlijck ende ter goeder trouwen te iuUen houden
vooraengenaem, vaft, bondigh ende van weerden,
alle'tgeeneby den meergemelde Heer onfe Gedepu-
teerde in (fcfelve qualiteyt fai zijn gedaen, belooft, ge-
confenteert, ende geaccordeert, 't felve onverbreec-
kelijck naq te komen , te onderhouden ende obferve-
ren, fonder daer tegen immermeeryets te doen of te
laeten gefchieden, direftelijck of indiredlelijck , ia
wat manieren het oock foude moghen wefen, ende
alles Ratificeren ende approberen,ende des noot fijnde
daer van te verleenen en paflTeren brieven ende inftru-
menten in de befte forme, tot volkomencontente-
ment ende genoegen vande meer Hoogh-gemelde
Heere Keurvorit, Gegeven inden Hage onder onfca
grooten Zegel en paraphure vande Heere Prjefideren-
dein onfe Vergaderinge, ende de fignature van onfea
GrifBer op den
fevenden Februarii Jefihien hondert
fes-enfeiiigh.

Aldus gedaen, geaccordeert ende geflooten onder
de fignature ende Pitfiers vande refpeftive Heeren
Gedeputeerden inde voorfchreve procuratien ver-
meit. Tot Cieve den
fefden Nieuwen ftijl den fef-
thienden
Februarii ouden ftijl des lasis feflhien hondert
fis-en fefiich.
Was onderteeckenc

H. V. Bever.
ningh.{L,S.)

Otto Vry-heer vaa Soheerh. {L.S)
Werner Wilhelm Blafpiel. iL.S )
{L.S.)

Matthtas IRemsvincktl.

Met eenen toiect gefloottu get üEcactaet ban nat' ^ta·
Dece coniunctie tegen De SSifTcöop/al^ bolgfit.

Traiiaet -van een naerder ConjunBk ende ver- junctf»
iinteniffe tujchen den Ooerluchtighffen Vorfi enie
Heere dtn Heer Keurvorfi van
Brandenburgh tngtntt
ter eenre, ende de Hoogh ende Mogende Heeren Sta- iBif-
ten Generael ter andere fjde. '^S"?·

Aedien den Heere Keurvorft van Brandeniotgh
aendeeene, tnàQàeHeftxea StatenGenerael der
Vereenichde Nederlanden aen de andere fijde, beher-
ticht ende rijpelijck overwogen hebben, de onrufte
door de vyantlijcke invalïs vande
Biffchop van Menfier
in eenige vande Vereenighde Nederlantfe Provintien
aengevangen, alt mede hecvooroogenfwevende ^e-
vaer dat defe Oorloghsvlammen , foo wanneerfe niet
haeft fouden worden gedempt, wei verders mochte
uytberften, ende niet alleen de aengrenfende Landen,
maer oeck meer andere Potentaten in 't Chriftenrijck
in eenen inextricabten ende oneyndelijcken Oorlogh
foude inwickelen ende alfoo een gruwelijck bJoctbac
veroorfaecken, ende dat fulcks alles de ruine van ve&·
Ie Landen ende Luyden foude komen nae fichte fle-
pen , SOO IST , dat fijne Keurvorftelijcke Door-
luchtigheytende haer Ho. Mog. om de voorfchreve
violentie af te weeren, de geinvadeerde Provintien
weder te bevrijden, wederzyts L«nden ende Luyden,
ende voornamentlijck mede de
WeSlphalifiken Creytsi
daerby fijne Keurvorftelijcke Doór-luchtigheyt vp
wegen het Hertcmbdom van
Cleve, Vórftendom Mm-
den,
ende Graeflehappen vanàet Marek ende Have» f
btrgh
fo mcrckeljck is geintereflècrt, nevens de voor*

fchreve


-ocr page 1017-

1017 S A K E Ν vati S Τ A E T^

®n OORLOGH. 't.Ses^en-.'veerfiMe BoecL lOOl

1666, fchreveProvioticningoédcfecuriteyttefteJlen, en-
_de alle vordere bovenftaende onheylen voor tc ko-
men, nietnoodigers noch expediters hebben geoor-
declctewefen, als in gevolge van hun fuccelTivever-
binteniffen ende van oude tijden aen malkanderen ge-
daene Vrientfchappen cnde nabuyrlijcke afliftentien
fich by defe conjunétare wat nader te
cmjungeren, en-
de tot bereijckinge van 't voorfchrevefalutair oogh-
merck gefamentlijck cenige rechtmatige ende kraght-
dadige conditiën ende middelen te adjufieren, ende
in 't werck te ftellen, ende is dienvolgens daer optuf-
Tchendenwelwaerdigen, welgebooren Heere
Otto,
Vryheervan Schwerm. Heere tot Alten, Lansbergh
ende Sachan , Erf-kamerer van de Cheur ende Marck
Braftdenhttrgh, ende Domprooft van de Stiftkercke tot
Brandenborgh, mitfgaders beftelder over Prefident,
geheyme ende Leenraec, oock Hooftman van haer
Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt tot Oranjenburgh,
als oock de Edele ende Hooghgeleerde Heeren
Wér-
mr Wilhelm Βΐφίί,
geheyme, oock Clevifche Marck-
fche Regeringhs ende Ampts Kamer-Raet, eode
den .Heer
Mathias Roomfmnckel Rechten Dodor,
oock Clevifche ende Marckfche regeerings - Raedt,
ende Vice Cancelier, ende den Edelen, Geftrengen,
Wijfen , Voorfichtigen Heer
Uieronimus van Bever·
ningh .
Gedeputeerde inde Vergaderingh van haer
Ho. Mog. van wegen de Provintien van Hollandt
ende Weft-Vrïeflant,, in krachte van hare refpeétive
Procuratien, in den name van hare wederfijts hooge
Heeren Principalen, ende op der fel ver goec vinden
ende aggreatie geconvenieert ende veriproocken
wert micsdefen.

I.

Eerftelijck, dat om te verkrijgen de voorfchreve
heylfame intentie ; ende gemelde Biffchop van
Munfier , roitsgaeders alle de geene de welcke den
felven fouslen moghen
adhareren , alle motiven
ende occafien te benemen vgn defe verbinteniffe te
calangeren, cnde door de continuatie van defen on-
lijdelijcken Oorloch den algemenen Vreede in het
Roomfche Rijck ende defe Vereenighde Provintien
wijders te turberen, ende daer door alle Chriften
Potentaten tegens malkanderen te exciteren , het
fyne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt op deflèlfs
voorftel vry fai ftaen alle mogeiijcke devoiren aen te
wenden , foo wel voor fich lelfs, als mede door de
cooperatie van fyn Roomfche Keyferlijcke Maje-
fteyt ende eenige Stenden des Roomfchen Rijcx,
omme den Biflchop van
Munfier voar de Ratificatie
van dit Trsdlaet, op foodanige redclijcke conditiën
als dees aengaende aibereyts fyn geconcerteert, of
noch verder met gemeen concert getroffen, fouden
mogen werden, tot afftant van fyn voorfchreve voor-
nemen te difponeren. ^^

Ende dat byaldien, boven vermoeden ; de voorfz
Biflchop fodanige conditiën aen te nemen ende te
voltrecken foude mogen diiHculteren , fyne Keur-
vorftelijcke Doorl. als dan daetelijck na de uytghe-
ftelde Ratificatien door de maghe van Wapenen
tot reden fai helpen brengen den Heere Biflchop,
mitfgaders alle de genen de welcke den felven foude
mo^enadhareren;, ofdireaelijckofindireöelijkmet
volk,geit,of «enige andere midJele» foude mogen helpen
ftyven,ofte departyevoor hem aen nemenjfoo noch-
tans dat fyne Keurvorftel, Doorl. niet wil verbonden
fyn, om ter dier oorfaeck elders ende buyten de occa-
fie, ende den aenkleve van defen Oorlog met de voor-
fchreve ei/iÈ>ier«(ieei
eode adfi/lentea van de voorn.
Heer Biflchop particulierUjck te moeten breecken.

Tot wekken eynde fyn Keurvorftelijcke Doorl.
van nu af aen op'tfpoedigfté fai lichten ende byeen
brengen een Arinée van
vier dHjfeat Pterden, en echt
mannen te voet, de welcke fyne Keürvoiftel.
poorl. in fo veele Regiméaten fai verdeden, als hy
fulcx fai goedt vinden, ende in plaetfe van
vyfhendert
Pserdeu
ende duyfent mennèn tévoet, infìtta hondtrt
JìragmnersÌù
mogeaaennemM.

VDeel.

IV.

Ende fai zijn Ceurvorftel. Doorl, van nu af aen fon-
der eenig uytftel fyn troupes, dewelcke hy aibereyts
by den anderen heeft, ten voorfz eynde naerfyne
Hertogdommen van C/ii/^endeili/»<fc»,mitfgaders fy-
ne Graeffchappcn van der
Marck en Ravensberg doen
marcheren , om aldaer gelogeert en ingequartiert
te worden.

V.

So haeil de voorfz aibereyts geworven cnde by de
handt wefende Trouppesop hette arrefteren rende-
vous füllenaengekomen zijn, fullen defelveaenftonts
en op aenneminge van fyne Ceurvorftel. Doorl, wer-
den ghemonftert by Commiflarifen van wederzijdts
hooghe partyen daer toe te nomineereù, ende ful-
len van dien dagh werden betaelt en onderhouden
d'eene helft tot lafte van haer Hoogh Moogenda
ende d'andere helft tot lafte .van fyne Cheurvorftel,
Doorl., foo als hiernaeisgeconditioneert.

Om de refteerende Poerden ende mannen te veet ten
, getalle van
tvaelf duyftnt oock paraet te doen werden ,
ende by een te brengen, als andere onkoften daer om-
trent vallende, fullen haer Ho. Mog. in baeren gelde
furneren ende opbrengen een Somme van
honderten
feftigh duyfent Rijcksdaeldert ,
of vier hondert duyfent

fuldens Bollar,ts, ende de felve aen fyne Keurvorftel.
)oorl. betaelen met
tachtigh duyfent Rijcxdaelders,
of twee hondert duyfent g\i\àens Hollandcs, binnen den
tijdt van
veertien dagen nae 't fluytcn defes, en de an-
dere
tachtigh duyfent Rijcxdaelders, of twee hondert
duyfent
guldens Hollants, binnen de naefte veertien
daegen daer aen volgende, Soo dat in de tijdt van vier
weecken nae 't fluyten defes die Werfgelderen fullen
fyn voldaen ; voor welcke Somme fyn Ceurvorftel.
Doorl. fich dan oock obligeert de voorfz Ruyteren en
Knechten wel gemonteert, ende wel gewapenc by
een te brengen.

VII.

Oock neemt fyn Keurvoftel. Doorl. aen de vorde-
rewervinge foodanigh voort te fetten, datdevooriz
refterende
Paerden ende Voet knechten, ofte Oragonners
binnen den tijdt van tme Maenden nacr uyttellinge
van de voorfz gelderen , of eerder foo doenlijckis,
eflFeftive comp eet te zyn ; wanneer de felve aenftonts
in de voorfz
Cleeffche, Mindtfihej Marckfche, ende
Ravensherghfche Landen naeft aen 't Stift van Munfier
gelegen op aenneminge van fyne Keurvorftel. Doorl.
als vooren fullen werden gemonftert, cnde het onder-
hout daer op den voet
als voorfz is fai beginnen te loo-<
pen, te weten d' eene helft tot lafte van haer Ho. Mo.
ende d'ander helft tot lafte van fyne Ceurvorftel.
Doorl., en dan voorts nacr gclegentheyt werden ge-
bracht daer het met onderlinghconceit dienftichfal
gevonden worden.
® VIII.

De voorfz Militie fai worden geredigeert in foo
veel Regimenten
Kfaert ende te voet ofte Dragouners
als voorfz , foo als fyne Keurvorftel. Doorl. fulcx fai
goet vinden ; ende fullen haer Ho.Mog. voor de helfte
van de Tradiementen , ten behoeve van de
ColkneU
len
j Luytenant CfUomüen, Majoors, ^artiermeefiers,
ende Provaofien
van de Regimenten, de welcke fyne
Keurvorftel. Doorl. fai noodigh ende dienftigh achten
over de voorfz Trouppcs te ftellen, alle Maent aen
fyne Ceurvorftel. Doorl. binnen Cleve ofte Amfter-
dam als voorfz is doen tellen de Somme van
veertien
hondtrt acht en veertigh
Rijcxdaelders, ohe drie duy-
fentfei hondert tiointigh
guldens Hollants, des en ful-
len aen de felve geen andere onkoften, 'tzy van Wa^
gens. Kirren, φ* Paerden op de optochten ofte an-
derfints geleden of gevalideert worden.

Endc ial fyne Ceurvoftel. DoorJ. voor gefeyde
Troupes van
fes duyfent mannen tot Soldye ter Maènt

crecken ter plaetfe voorfz noch een Somine van vjK/
en dertigh dvffen* vier hondert fes en tachtigh R ijcxdael-
derj
vjfen deHighfiuyvers, ofte acht en tachtig duifent
fnen tmdnt fifiim
guldens vijftien ftuy ver» Hol-
^VPV laodt«.


-ocr page 1018-

looi S A.K E Ν van S Τ A E Τ

ΐ666. landts, ofte volgens deòrdrcendebetalinghvanhaer
ι Ho. Mog, naer proportie
ίοο veel min als by de mon-

fteringe minder getal van Peerden en Voetknechten
of Dragonders fullen bewnden werden.

Ende fullen de penningen gerequïreert tot het voor-
fchreve onderhoudt ter concurrentie vande voor-
fchreve albereytsgeworvene in ftaet ende by de handt
lijnde Trouppes, ende van diegeene, die noch tot
completeringe van d'voorfchreveiwW/'i/wj'yêwinian
te peert ende te voet gelicht fullen werden, te weten >
een Maent Solts paratelijck betalen ten dage van yder
vande voorfchreve te doene monfteringh, endedaer
nae voorts van tydt tot tydt alle loopende Maenden,
mitfgadere oock ten behoeve vande Collonellen ,
Luytenants Collonels, ende
JMajoorsj^iuartiemeefieri
ende ProvoD/eu van
weegen haer Ho. Mog, als boven
precifelijck ende promt in baren gelde werden ver-
forghc > in banden vande geenen die fijne Cheur-Vor-
ftelijcke Doorluchtigheyt daertoefalauthorileeren,
dewelcke dan voorts de particuliere betaelinge fai ne-
men en neemt mits defen tot deifclfs lafte, foodae-
righ dat haer Ho. Mog. noyt van eenige Overlten,
ofte andere hooge ofte lage Officieren, Ruyteren en
Soldaten over eenige wanbetalingc fullen mogen aen-
gefproocken worden j ofte daer voor by yemant con-
venibeliijn,

XI.

Ende wcrt daer benevens oock van nuafaenver-
ftaen ende vaft geftelt, dat de voorfz Trouppen by
provifie fullen onderhouden werden, ende by eca
bly ven voor een tydt van
vier loopende Maenden, te
reeckenen van den dagh af van de eerfte refpeiiÏive
monfteringen, fchoon het ghebeuren moghts, dat de
redenenen occafien quamen tecefferen daer over de
felve by een getróck-m fijn, daer van hier na fai gefeyt
worden, ende dat dienvolgens die voorfz uyt geloof-
de fubfidien ofte penningen van onderhout, oock
voorden fel ven tijde fullen moeten vaft bly ven j fot
weickers preftatiehaer Ho. Mog. haer danby defen
obligeren ; ende foo wanneer binnen den voorfz tijdt
van
vier maenden te weten, in de eerfie, tweeJe, ofte
derdt maent de vreede quamte volgen» foo blijven
nochtans de
fiifidien voorde volle vier maenden vail
ilaen j maer by aldien naer omloop van
drie maenden,
cndeoverfulcksindelaetftewir</i Maent de Vreede
mochte werden geflooten ende geratificeert > beloo-
ven haer Ho. Mog. op den voorigen voet noch een
maendt ende over fulcx te famen v;/maenden foldts

te betaelen.

ΧΠ.

Ende of het gebeurde, gelijck te wenfchen was,
dat fijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt volgens
het
eerfie Artijckel op die geconcerteerde conditiën
nochvoorofbydeRatificatievandit Traftaet, ofte
oockkortdaerop den vreede konde helpen te weege
brengen, foo belooven haer Ho. Mog. aen fijne Keur-
vorftelijcke Doorlughtigheyt de voorfz werfgelden,
voor foo veel daer van noch moghte refteren, nefièns
de fubfidien vande
vier maenden in de voorfchreve
acht ende Tiegeniade yoigsnde-vffiiettfie Artijckelen
ge-exprimeert, evenwel goet te doen, niet tegen-
ftaenne de beloofde Troupes van fijne Keurvorftelijc-
ke Doorlughtigheyt noch niet en foude mogen fijn
gemonftert, ofte ten vollen geworven endegecotnple-
teert. ' m

XIII.

Maer foo wanneer de vreede binnen den voorfz
tijt van
vitr maenden niet en konde werden getroiFen,
ende dienvolgens fijn Keurvorftel, Doorl. foudege-
bbligeet-twefen fijne Troupes
edtvae^duyjent man
noch verder in dienft te continueren > foo fullen ende
willen haer Ho. Mog. de voorfchreve fubfidien voor
noch andere
vier maenden continueren, gelijck fulcx
ΪΠ foodanigen cas van nu af aen wort vaft gheftelt, ten
ware dat de gefamentlijck hqoge partyen beydersfijts,
goet vonden ondertuffchen anders daer op te verdra^
ghen. Ende in cas de ghefeydevreeA oockindefc
aedere
viermamde» niet quame te volgen i fuUeq ςη^β ί

willen fijne Keurvorftelijcke Doorluchtigheyt ende
haer Ho. Mog. voor de expiratie van de felve na eyfch '
van faecken nader met den anderen over de continua-
tie van d'voorfchreve Troupes handelen j maer foo de
Vrede in de laetfte maent van defewir andere maen-
den tnochte worden geflooten, fullen ende willen haer
Ho. Mog. de fubfidien in plaets van
vier maenden
gelijck voorfchreve is, voor nyjPmaenden goet doen,
(o sis hier van de Artijckel
elf^ten regarde van de eerÀe
vier maenden is gecon veniert.

£ XIV.

Het fai wedcrzijdts ende met onderlinge communi-
catie vry ftaen, alle de voorfchreve Troupes fonder
onderfcheyt feparaet ende te gelijck na gelegentheyt
van tijden te doen infpeileren ende te doen raonfte-
ren, om van 't getal der Ruyteren ende Knechten,
oock van der felver monture ende Wapenen te ken-
nen verfeeckert fijn j ende fullen de hooge Officieren,
Ritmeefters ende Capiteynen gehouden wefen ten al-
len tijden daer omtrent te obtineren aen de ordres dc-
welcke daer toe fullen gegewn worden.

Tot de voorfz Armée fai gevoeght worden een train
van Artillerie, dewelcke nae de groote ende macht
vandeielve foodanighfal geproportioneert
Zijn, dat
daer toe fullen worden gebruyckt,

48 Centner.
48 Centner.
%6 Centner.
80 Centner,

Mortiers.
Halve Cartouwen,
Stuckenvan n'pondt.
Stucken van 8 pondt.

10 Stucken van 3 a4pondt.

Kogels.

14. pondt,
I a pondt.
<) pondt.
4· pondt.

100 ad
400 ad
600 ad
aoooad

aia Centner.
100 ad (ίο 5 100 Centner Granaden met foo veel
loo ad 40 2 Buskriiyt als daer toe van noden is.
Tegen» een pondt kogels, anderhalf pont Buskruyt
gerekent — 106 Centner Buskruyt voor't Canon.
0() 8000 man op yeder 1 pondt
gerekent — 106 Centn. Buskruit voor de Soldaten
Ende tegen i een pondt kruyt twee
pont loot 5 io Centn. loot of Mufquet-kogels.
Ende dat oock daer by fullen worden gevoeght de
noodige ende gerequireerde hooge endekge
. Officieren, als namentlijcke :

Bediende tot defe Artelleryegehoorende»

+

I

1

2

■ Λ.

f -'. ■ ■
ii-Ji ri'f
.hih^iv

Sf'.-r .

t Collonel.
I Majoor.
2, Capiteynen.
% Luytenants.
Stuck'jonckera.
Predicant. 1
Veldfcheerder.

Vuyrwerckers mei haer VoJck.
Conftapels.
ί Brughmeefter met fijn Volck, „
I Mineur met fijn Volck. j i ,
1 Petardier hiet fijn Volck.
'I Smidtmetfijn Volck.

Rademaecker met fijn Volck.
I Sadelmaeckermet fijn Volck.
α Wegh bereyders.
: a Scherm-meefteri.
i Stal-meefter. -i 3

, .1 Schryver. y

180 Hant-langeri by 't Canon » te wetfη vi«

eIck'StHck van pont,, wdevoord?

reft isyelck Stuck twee.
Eenige Pioniers.
^uytma9cker» cofi i?aer wlck;

£fld«


. V

-ocr page 1019-

Ende fai Sijne Keurvorildijcke Doorlughtigheyt
®· vannuafacn, immers acnftontsnaehetfluyccndefes

--- die voorfieninge doen ende die noodige ordre flellen,

dat alle de roorfchreve Aitillerye met de Paerden,
Wagens, Karreil, ende ander <»«/r<»*7dacrtoeghe-
requireert, oock hooge ende lage Officieren vanden
train by de handt fijn inde Steden ende Plaetfen van
deflèlfs
Cleeffche, MtTtdifihe , eaàsRavenstergfche
Lenden > naeib aen het Stift van Munfitr gheleghen
ende defelve aenftondts ende fonder uytftelMbruyc-
ken daer het van nooden fai fijn. Des fullen haer
Hoogh Mog. foo haeftde voorfchreve-i^i/V!ifryeende
d'Officieren van defelve fullen nagefien ende gemon-
ftert fijn, tot verval vande onkoften daer toe gere-
üuireert, mitfgaders tot debetallnghe van de hooge
Tradtementen van de Generaels Perfoonen, de welc-
ke boven de Collonels van de Regimenten fullen
moeten aengeftelt ende gebruyckt worden,alle loopen-
demaenden aen Sijne Keurvorftelijcke Doorlughtig-
heyt betaelcn de
iovam^yaxìMhtduyfentnegenhondert
■vy/Rijcxdaelders vjf/iAieeftuyvere, oftviee^en-tm»·
tighduyfint fa>ie hondertdrie en fifiighGixlàtm twaelf
ftuyvers Hollandtï^eldt, op conditie dat de fel ve daer
mede van alle naminge fullen bevryt fijti, gelijck hier
voor Artijckel
thien gefeydt is.

XVI,

De voorfchreve militie te Paerdtendete voetfoo-
daenigh gheworven ende by efin gebraght lijnde, ful-
len de hoogh-gedaghte hooge en lage Officieren oock
alle deRuyteren ende Knechten nevens het doen van
de monfteringhe gefaraght werden onder een folemne-
Jcn
Keit, by de welcke fy fullen belooven ghehouw
ende getrouw te fijn aen Sijne Keurvorftelijcke Door-
lughtigheyt» ende haer telateneebruyckeninalleoc-
cafien daer toe fy van w^hen defelve fullen ghefon-
den ende ge-employeert werden. Metdefenverftan-
de, dat in cas het quaine te gebeuren > d&t de voor-
fchreve Troupen in 't geheel ófte tendeele mochten
gebraghc worden binnen het territoir ende op den bo-
detn van haer Ho. Mog, om aldaer t'ageren > ofte an <
derfints ten gemeenen dienfteghebruyckt te werden,
in.fulcke ghe valle fullen oock alle de voorfchreve hoo-
ge ende lage Officieren > mitfgaders alle de Ruyteren
ende Knechten ghehouden fijn te doen den felven
Eeit> ten behoeve van haer Ho. Mog in handen van
den CommiiTaris» de welcke haer Hoogh Mog. daer
toe fullen willen ordonneren, ende dat iy aen den
Έ,ΐάί fullen verbonden fijn ende blyven, foolar^he
fy op den voor& bodem ende binnen het voorfchreve
Territoir ghebruyckt worden j Gelijck mede reci-
proquelijck in cas dat het quame te ghebeuren j dat
haer Hoogh Mog. fouden goedt vinden een ghedeelte
van haer Hoogh Mog. militie te detafcheren, ende te
doen conjungeren met defe voorfchreve Troupes,.
ende dat met die geconjungeerde militie foude moe-
ten worden geageert binnen het territoir, ende op
den bodem van Sijne Cheurvorftelijcke Doorlugh-
tigheyt. Sullen oock die gedetafcheerde Troupen
van haer Ho. Mog. gehouden zijn, te doen den fèlven
JSeiit ten b^ehoeve van Sijne Keurvorftelijcke Door-
lughtigheyt , ende dat fy aen dien £edf fullen verbon-
den fijn ende bly ven foo lange fy op den bodem, ende
binnen het voorfz terriwir^ebruyckt worden.

Het opper - gefagh ende commandement van de
iwae//
duyfènt man in defen Traöate vermeit, fai fijn
ende blyven aen de Perfoonen van Sijne Keurvorfie-
lückc Doörlughtigheyt, ende lal Sijne Keurvorfte-
lijcke Doorlughtigheyt belooven endeaennemen, ge-
lijck de felve belooft ende aenneemt by defen alle
de felve Troupen, gheduyrende den tydt ende de
occaGe van defe conventie agerende, precife ende
ftriaelijck daer toe te fullen houden, dat zy met alle
ghehoorfaemheyt ende ghetrouwigheyt in elle voor-
vallende occafien haer fullen laeten ghebruycken,
fonder onderfcheydt, foo welin faeckenendeghele-
gentheden, de welcke het intereft en het befte van
hier Hoogh Mog. concerneren, als die het intereft,
ende befte concerneren van Sijne Keurvorftelijcke

Ende fai de funöie mt-GtMraeÌ ^^^^
roüpen onder Sijne Keurvorftelijcke , "
Doorlughtigheyt bekleedt worden by den welgeboo-
ren, gheheymen Krijghs-raedt ende Generael Velt-
Maerfchalck
0(te Chrifiophel Vry - heer van Sfarre,
welcke van den beginne aen ende ftracksnaer de ge-
dane monfteringe den
Eedt van getrouwigbeyt lal af
leggen aen Siine Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt,
ende oock belooren ten behoeve van haer Ho. Mog.
by een renverfael roet zijn ondertceckeninge ende
Pitzier bekrachtight, dat hy al d'lngredienten van
ditTraftaet getrouwelijck fai executeren, ende dat
hyfich preciie naer den teneur van't felve fai regule-
ren. Ende fullen voorts alle militaire aöien al vooren
moeten beleydt eo de geadjufteert werden met een ge-
meen concert tulTchen Siine Keurvorftelijcke Door-
lugtigheyt ende haer Ho.
Mo. of den geneojde welcke
hter Ho. Mog. daer toeluUén willen volmachtigen,
ende oock met defe exprefle conditie, dat, in cas de
voorfelireve Troupes fouden moeten gebruyckt wor-
den , om te ageren tot defenfie van de Steden ende
Landen aen haer Ho. Mog. competerende, of met
derielver Guarnifoen befet, in fiilcken gevalle d'opi-
nien ende fentimenten van haer Ho. Mog. ende van
der felver Volmaghtighden ten beften van hare Steden
ende Landen fullen ghevolght worden, ende om-
trcntdie deliberatien prevaleren: Ende wederom dat
die opinie, ende fentimenten van Sijne Keurvorfte-
lijcke Doorlughtigheyt, fullen prevaleren endege-
volght worden in alle voorvallen, deweick fullen con-
cernereo de defenfie van de Steden ende Landen van
Sijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt. Des is oock
expreflclijck verftaen dat wanneer de voorichreve
Troupes in 't gheheel ofte ten deele fouden komen
t'ageren op den bodem ende in het territoir van baet
Ho. Mo. het voorfchreve Opper-commandement ia
het geven van hetwoordt, ende in alle andere getic-
rale ordres wel fai blyven aen Sijne Keurvorftelijcke
Doorlughtigheyt, foo wanneer de iel ve in Perfooii
de voorfchreve Troupes fai willen commanderen ,
maer als Sijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt het
voorfz Opper-commandement in perfoon niet fai wil-
len exerceren, dat hetopper-gefagh in *tgeven vao
'twoordti ende inaile andere generale ordres dan fai
fijn by de Generael van de Troupes van haer Hoogh
Mog., mitsdatden Generael over haer Hoogh Mog,
Troupes te employeren, hebbe commiffe ende au-
thorifatie emme de fel vc
e» Chef te com manderen, ge-
lijck het oock aen de zyde van haer Ho. Mog. alfoo fai
werden gehouden, wanneer hare Troupen in'tge-
heel ofte ten deele fouden komen te ageren op den bo-
dem , ende in 't territoir van Sijne Keurvorftelijcke
Doorlughtigheyt.

XVIIL ·

Pc refpeöive Generaels, ofte Opper-hoofdfen en
Commandanten fullen over al de Juftitte over die haer
aen vertroude Troupen fonder ecnighe ingreep ofte
hinderadminiftreren.

XIX.

Ingevatle Sijne Keurvorftelijcke Dooriughtigheyt
voordeflfetfs hooge perfoon in eenige fijner Plaetfen
met baer Hoogh Mog. Guamiloenen befet foude
koaten, &1 de felve fijn Lijf-guarde te Paert, be-
ftlende in ή»»#
hendert Peeirden of daer beneden mo- *
gen fich houden, doch &I de felve geen ander tocht
ofte "wacht hebben te doen, alsomtrenrSqneKeur-
vorftelijcke Doorlughtigheyts Perfoon , veel min
eenighfinte gebruyckt werden tot yets,'t welk toi; pre-
judirievandebewaringt «nde' befettinge der voorfz
plaetfen, met heer Ho. Mog. GoirnifoeneB befet,
eenighfints loude konne^ftrecl^n.

Sijne Cheurvorftclijcké Dooriughtigheyt fa! oocit
vry ftaen in een van zijne Cleeffche Steden, met haer
Hoo^ Mog. Guamifoenen befet te mogen hebben
een . ende fullen bàer Ho, Mog. Sijie Keur-

vorftelijcke Doorlughtigheyt alle noodighe wwe/r/i
voor
den fel ven prijs als fy dieinkoopen tegnengbe-
hoorlijcke yoldoeninghe tockomea , ende vry Uyr-
^ppp % breo'

cn OORLOG 'tSes-en^vemighfieBoeck. tooj

DeorlughtighCTt.
van de fel ve Irò

i Iti

-I
■! '.if

il
.!lr


-ocr page 1020-

1004 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.

l666. hoorlijcke voldoeninge toekomen, cnde vry uytbren-
____ gen laten in cas haer Ho. Mog. foodanige
Amunitie
nietfelftothacreygendefenfie van nooden hadden,
ofte dat om andere infurmontable obftaculen fulcks
foude moeten werden ge excufeert , welcken aen-
gaende volkomen geloof gegeven fai worden aen der
ielvcrverkiaginge.

Voorts itgecondicioneertende afgefproocken, dat
fijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt aenftondts
ende naer de extraditie van de voorfchreve
Ratifica-
tie hier op te
volgen, indiende faecken als dan niet
fouden wefen gecomponeert, tegens den Biflchop los
fai breecken cnde ageren met de voorfchreve w'w
Aji/fwi Paerden
màs acht day feut Voet-kneghtenofte
Dragonners, a!s voorfchreve j ofte met die als dan
daer van by der handt hebbende Troupes, ende die
van tijdt tot tijdt noch tot fuppletie daer byfullen ge-
worven worden.

xxii.

Ende fai in fulcken gevalle vorders getraght worden,
ommetgelijck concert als vooren oock af-breuckte
doen, ende fchade toe te brengen aen de gemelde
Bif·
fchop
ende deffelfs Adhserenten, oock aen der felver
Staten, Landen, Luyden, Steden i endeSterckten,
endebyfonderlijck vanhaere platte Landen te bren-
gen onder goede contributie, ende by middel van
dien te vervallen een goet gedeelte van dieonkoften,
de welcke over 't onderhoudt van de voorfz Troupes
fullen moeten gedragen werden in contormiteyt van
't
tweede Artijckel, hier voor ter neder geftelt.

XXIII.

Indien oock by verloop van tijdt mochte bevonden
worden dat de
wooxiivicr duyfent Ruyterenende^ièi
duyfent Knechten te voet, niet volkonientlijck beftant
en waren om den
Biffchop van Munfier ende deffelfs
Aiharenten te brengen tot een afftandt van hare vy-
antlijckeaggreifien ende vervolgens tot een redelijc-
ken Vrede, foo fullen de felvemet gemeen concert
verders vermeerdert ende vergroot worden op
veer-
thien duyfent QÌiQ vyftien duyfent Ruyterentnde Knegh-
ten,
ofte tot foodanigen meerderen getal als men fai
meenen tot bereyckinge van foo falutairen oogmerck
noodigh ende convenabel te fijn-

XXIV.

Endpgelijckhet ooghmerck vandefe lightingevan
Troupen, ende van de boven geconcerteerde Artijc-
kelen alleen daerheenen gaet, om de wederzijdts
Staten, Landen, Luyden, Steden ende Sterckten te-
gens alle gcwelt te protegeren en mainteneren, tot dat
den
Βίυώορ van Munfier ende dellèlfs Adharenten
tot reden gebraght, ende de hpoghft - gemelde par-
tyen in een geruften ftandt herftelt fullen wefen,
foo is wel expreffelijck by defen oock verfprooc-
ken cnde geconvenieertdat daer door geenfints fai
werden geftight, ofte oock aenleydinge ghegevcn, veel
min werden ghefomenteert eenigh Oorlogh, ver-
wyderingejoffenfie,hinder,offchaden, 'tzyin de
Geünieerde Provincies oÏte buytende fel ve, ^fonder-
lijckmede jn't
Roomfihe Rijd ende de Wejiphaelfihe
ende Neder-Saxiphe Kreytfin i tegens eenige vorften,
irincen, ofte Stenden buytcnden gemt\ΛmBiβ(hoρ
cnde fijne Adhserenten, dat mede geen v^nbeyden
de hooge partyen vryfalftaen metdengemelden
Bif-
fchop
ende fyn Adharenit» te handelen, te verdra-
gen, te accorderen, of eenige Traflaten
vm Vrede,
ieflffnt·, oiTreves
te fluyten, 't zy met voorgaende
communicatie van deandere hooge paityc, ende dan
noch foedanigh, dat de felve expreflèlijck daer by
vierAsgeiruludeertf indien hy fulcks begeert, ende
herftelt in de poffeille van de Landen ende Steden,
cnde in't genot van dfe reghten ende vryheden die hy
hadt, ende daer van hy Jouiffeerde voor den Oorlogh
cnde fonder van den gemeenen Vyandt voor d' andere
hooge partyen te bedingen de felve, reghten,
vryheden , cjiemptien, cnde andere prerogativen
als hy voor figh felven ftipuleert, ten ^aere de
Geallieerden qnderh'ngh ande» moghten goct vin-
den.

f XXV.

Ende fai tuflTchen de hoogh-gemelde partyen on- .
dertuffcben oock konnen overleght ende geconfide-
reert worden, wat verder middelen.tot onderlinge
geruftheyt ende fecuriteyt by nadere vcrbinteniliè
foude konnen werden uyt gevonden.

X'XVI.

By aldien haer Ho. Mog. ende fijn Keurvorftelijcke
Doorlughtigheyt, ofwel een van beydeinhare Lan-
den ende Onderdanen van wegen deie nadere ver-
binteniffe van d' een of d'ander, wie het oock moghte
fijn, moghten worden aen gevoghten ofte vernadeelt,
foo fullen de hooghgemelde hooge partyen verbonden
wefen malkander en met alle
m9ght te afljfterencnde
helpen verdedigen.

XXVIL

Ende wannneereyndelijk àcvrede wort getroffen,fai
defe aparte verbintenifle cefferen, endevaft onver-
braeckelijck verbleven worden by die tuffchen fijne
Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt ende haer Ho.
Mog. vernicude
defenfive AUiancie '

XXVIIL

Alle welcke poi«3dien cnde Articulen hier vooren
verhaelt, ten wederzijden ter goeder trouwe ende op-
verbreeckelijk fullen onderhouden worden; £nde
tot meerder vaftigheyt van dien fijn hier van gemaeckt
/wfi gelijckluydende inftrumenten, endeby deGe-
depuieerden van fijne Keurvorftelijcke Doorlughtig-
heyt ter eenre, endeby de Gedeputeerden van haer
Ho. Mog. ter andere zij de, met handt ende Zegel be-
veftight: Ende fullen de
Ratificatien daer op binnen
den tijdt van
veertien dagen, of eerder ift doenlijck,
by wedeizijts hooge partyen in beftendige endebe-
hoorlijcke forme worden uy tgewiflelt.

j^olggt Oen ingout ijan De procuratie ban be iStt^
cen<i5ci>eputecrDcnbaw fijn «eucöoifïffache Φοοι»
lugljtisDcyt banS3iantienbu2sD·

WIr Fred/ich Willem, von *Gottes genaden
Marck - graef zu
Brmdenhorgh , des Heyl
Roomifchen Reichs Ertz-Camerer und
Chuifurft in Preuflèn, zu Magdeburgh, Cleeve,
Berge, Stettin, Pommeren, der Cafluben und Wen-
den , auch in Slefien, zu CroiTen und JagerdorfHer-
tzog , Burg-graef zu Nurnbergh, Furft zu Halberftadt
Minden und Camin, Graf zu der Marck und Ravens-
bergh, Herr zu Raveftein und der Landen Lcu-
wenbergh und Butou, &c. ürkunden und beken-
nen hiermit fur jedermanlich, nach dem zwifchen ons
und demStaet voor diefen gefloflènen Alliantsfon-
dern auch wegen fernerer zu fammenfet zung und
naherervereinigung zu defenfion beyderfeyts JEftads
und Landen eine zeither handlung gepflogen, as ha-
ben wir zu derfelben volligen und endlichen fchluz
gecommitiert und volmagtiget, die wolweerdigen,
wolgebornen, und hoog - gelarte unfere refpeöive
geheime und Clevifche regeerings Rhate , ober
PrefidentenundClevifche Vice-Cantzeler O/ie Vry-
herrn von ^i^spsr/w Hern zu Alten, Santsborgund
Zachan ,Erb-Cammeren unfererChur-Brandenborg
und Thumbprobften unferer Stiftis Kirchen Zu Bran-
denborgh,
Werner Wilhelm Biaspeil, und Mathiat
Romiwinckel,
thun auch folchc hier mit und in
kraft diefes, undgeben jets gem.elten unfern ober Pre-
fidentenund geheimen Rhaten volkomene magtund
gewelt vor aengercgte Traftaten mit obgedaghter
Herrn Generalen Staten Gevolmaghtigten zu vollen-
kommener perfeöionund rightigen Ichlufzzubrin-
gen, allermaflen wir alles was von ihnen dergéftalt,
verhantlet, geichloflèn und unterfchriben wiidfein,
vollighlich ratificeren und genehm halten wollen. Zu
urkunthaben wirdiefe volmagteigenhandigh unterf-
crieben und mit unfern Churfurften infiegel bekraf-
tfenlaflen. Sogefchehenundgegeberizu
Clevedeaiz
F(:bruariideM<i'^<'J»hreï. ,

' " ©offlBt

iC66.


-ocr page 1021-

^jocucatie boo; öe
?ο.3!Ερ0.

£ Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den , allen den genen die defen iullen fien ofte
hooren lefen faluyc > doen te weten, dat wy ge-
negen lijnde de voorgaende Traitatén van Alliantie
ende vricndtfchap met den Heere Keurvoril van
hier bevoorens op gcreght, niet alleen,
te vernieuwen j ende is't mogelijck te corroborerèn
ende verftercken , inaer oockeen TraiSaet van mu-
tuele defenfie enda ailiftentie aen te gaen, goedt ge-
vonden hebben aen fijne Keurvorftelijcke j&oorlug-
tigheyt af te veerdighen de Edelen , gheftrenghen,
wijfen,vooriightighenHeere
Hieronimusvan Bever-
nmgh
, Gedeputeerden in onfe Vergaderingh van we-
gen de Provincie van Hollaudtenàe WeSl-Vrieflanit y
ende wetende dat de felve daertoevan nooden heeft
onfe fpeciale Procuratie, volkomea maght, authori-
teyt, ende bevel, om alle Tcrupulen die defen aen-
gaende gemoveert fouden mogen werden wegh te ne-
men, foo ift, dat wy hem gegeven hebbe^i, gelijck
wy hem geven in kraghte defes volkomen maght,
authoriteyt, ende fpeciael bevel, om de aengevangen
Traöaten van
Miantie ende a^fientie met d'hoogh-
gemelde fijne Keurvorftelijcke Dooorlughtigheyt fi-
nalijck te fluyten, ende te teeckenen, beloovende
finceerlijck, opreghtelijck, endeter goeder trouwen
tefullen houden vooraengenaem, vaft, bondigh, en
van weerden alle hetgeene by den meergemeldenHeer
onfe Gedeputeerden in de felve qualité fai fijn gedaen,
belooft, geconienteert en geaccordeertjft felve onver-
brekelijck nae te komen, te onderhouden en obferve-
ren » fonder daer tegens nimmermeer yets te doen, of-
te te laten gefchieden direétclijck of indireftelijckin
wat manieren het oockfoude mogen wefeo, ende al-
les ratificeren ende approberen, ende des noqdt fijn-
de, daer van te verkenen ende pafleren Brieven ende
inilrumenten in de befte forme, tot volkomen con-
tentement endevergenoege van de meerhooghgemel-
de Heere Keurvorft.

Gegeven in den "Rage onder onièri grooten Zegel >
Paraphurevan den Heere Prefiderendeinonfe Ver-
gaderinge, ende de fignature een van onfeo GriiEer,
o^dcnfivendenFeiruariifeflhienhoTtdert fes eitfefiigh.

Aldus gedaen, geaccordeert ende geUootea onder
de Signature ende Pitfiers van de refpeftive Heeren
Ged^uteeiden in de voorfz Procuratlen vermeit.
TotCleveden
Jefden ouden ende den fefiiendenÏe.·
bruary nieuwen ftij 1feflien hondertfes enfefiigh.

H,v. Beveniegè·
OHO Vrybcir van Schfwerin. {L.S.)
WernerWilbelm-Blalptd. (L.S.)
■ ■■ - ■ ■ (flii.)

Mathias Rwmswinckel.

Was verteeckenc

{L.S.)

öaccftcnöeben opBeftjanbc Toieniie Licenttot
Gennip
, BCtnaf CHt Hit

Separaci Artkul, daer op tujfchcn de Gedeputeerdm
manden Heere Keurvorft van
Brandenburgh e»-
de Gedeputeerde njart de Heeren Staten Generaci
derVereenighde Nederlanden -verdraegen endege-
convenieert is over den ophef van den Telendeoet
Lkent
^λ» Gennip.

Λίρα- A'Lfootuflchenden Heere Keurvorft van Bw».
{?>t 91c- jtx. deitiorgh ter eenre, ende de Heeren Staten Gene-
(tni?Di Mi/der Vereen ighde Nederlanden, ter andere
lloitot fijdeeenigedifFerenten waerengerefen over het mid-
etnntp. del van de
Tollen ende Licente», de welcke binnen de
FortreflcvanGfe»/^ geheven worden; Soo dat daer
door de Traöaecen
vmdefenfive Miantie ende van
naerderie»/i(»iS/> op huyden geflooten endegeteec-
kent, tot merckelijcke nadeel van de hóóg-gemelde
partyen, airede eenige tijd fy η geretardeert geworden.

IÓ66 ©cïöDt öi" inöouöt ban be
__tffwn(©eOfputcrti)cUaniiaEC

D

en continuatie van die goede vruntfchap ende Corre- '
fpondentie, de weJcke van allen ouden tijden tulTchen
de hoog-gemelde partyen is gewecfl door der felver
Refpedlive Gedeputeerde dien a^ngaendeoock mede
is veraccordeert ende vergeleecken, dat den ophef van
dat voorfz. middel voor den tijdt van ij»iïi//Jaeren eetfl;
komende fai werden gecontinueert ende blyven on-
der de direftie ende ten voordeel van haer Ho. Mog.
gelijck defelve nu eenigejaeren herwaerts gewceft is,
ende noch tegenwoordigh bevonden wert te fijn, ende
dat haer Ho. Mog. ten behoeve van fijne Keurvorfte-
lijcke Doorl. dan paratelijck fullen doen uyttellen ee-
ne {ommevan vijftighduyfent guldens, te betalen ne-
vens d'extraditie van het tegenwoordige, Jinftrument,
waer mede dan de difFerenten voor dien tijd van fiUitf^
Jaren komende fullen blyven geaccordeert ende geal-
fopieert, gelijck dan mede verder verfprooeken ende
veraccordeert is, dat tijdelijck voor de expiratie van
de voorfz ƒBKJf//· Jaren weder Conferentie fai werden
aengeftelt, om deirooriz difFerenten by te leggen,
of nader te reguleren , ende by ontftentenifle van
dien, dat de felve als dan fullen werden verbleven en
gefubmittcert,gelijk defelve in fulcken onverhoopten
van nu aen verbleven en gefubmitteert werden aende
arh'tragie ende uytfpraecke van fqodanige Arbiters en -
de
füfer Arbiters, ende voorts op foodanige voet ende
maniere als begrepen ende nedergeftelt fijn
by het
Erf-Tra(ilaet,'t welck den
tweeden ]m\aiii vyftien
hondert drte en veertigh
binnen de Stadt van Brunei,
tuflchen Keyfer Karei de» vyfden als Prince van de Ne-
derlantfche Provinciën ende Hartogh
Willemvan Gu-
lick ende Cleve
is opgereght ge weeft, alles noch met de-
fen verftaende dat defe tegenwoordige Conventie
geenderhande prejudicie en fai toebrengen aen het
reght ofte de pretenfien welcke de hooghgemelde par-
tyen meenen te hebben tot den van de
voorfchreve middel « dat oock geen argument ten ee-
nenofte ten anderen daer uyt ikl mogen getrocken
worden, tot voordeel of prejudicie van d' een of d' an-
dere over den
ophefvm den gepaflèerden tijdt, ende
de vorderinge de welcke daer over foude mogen ge-
maeckt worden, nochte oock voor den toekomenden
tijdt omtrent de fuftenue ende debatten, welcke
bf
nadere onderhaiidelinge ofte oock vervolgens voor
die voorgemelde Arbiters ende fuperarblters fouden
mogen werden geintroduceert, nemaer dat een yder
vandehooge partyen daer omtrent fai blijven onge-
prejudiceert, en in fijn geheel even ali of defe tegen-
woordige Conventie niet tuflènbeyde gekomen was·
Wekken Articul lal fyn van de felve kraght ende
vigeur, als of het in het voorfz Traélaet van defenfive
Alliancie van woorde te woorde waere geiniëreert.

Aldus gedaen ende geteeckent tot Clevedenfefden
nieuwen ftijl ende den feftienden February ouden ftijl
fefiien hondert ftstn fefiigh.

Was verteeckent

H.v.Beverningh, (L.S.)
OttoVryheervanSchwerin. {L.S,)
WernermihelmBlafpiti, {L.S.)
Mathias Vioomiseintkel. (L.S.)

Mtt f^Ibec tij&t meùe seMt fiet bidfien&efecreet
CilOefeparaet^CtiCUl.

Secreet ende jeparaet Artijckel daer op tuffcben de Ge-
deputeerde van de Heere»
Staten ©cnerael der
Vereenigde Nederlanden tnde de Gedeputeerde va»
den Heer Keurverfl tian
Brandenburgh verdra-
gen endegeconvenkert is tot eluc'tdatk ende naerder
verklaringh van het
vierde Art kei van het Τ'a-
ctaet van Alliancie, 'twelck huyde» dato defei
geflooten is,

HOewelinhetwei-rfi Artikel van het Traftaetvaa
Alliantie bidden defen dagh geflooten, tuflchen
de Commififariien van de Hoogh Mogende Hce· Jtttt^
ren
State» Generati der Vercenighde Nederlan-
PPPÏ>3 denj

en OORLOG. 'tSes-en-^jemighfieBoecL 1005

So is 'c dat tot voortfettinge van de roorfz TraöatcD) ^


-ocr page 1022-

xoo6 SAKEN van STAET

1Ó66, (Jen, ende van den Doorlughtighften Vorft ende

-— Heere, denHeere Keurvorfiva» Brandenèotgh , het

point vàn de guarani ie dewelcke fyne Keurv. Doorl.
aen haer Ho. Mog. belooft te prefteren, niec defe
woorden is ter neder geilek,
Dat fjne Kenrvorfie-
iijcke Doorlughtigheyt
fai gehouden/j» haer Ho. Mog. te
helden defenderen ende bejchermen tegen alle Vyandtlycke
itmafte», endeopenbaer gewe/t, 't -melck haer Boogh
Mog. inde Fereenighde Nederlanden of onderhorige aen-
grenfende Lentfchaffen , Steden ende flaetjen, of andere
met haer Ho, Mog. guarntfoeneni in de voorfchreve
Landen, ende Flaetfen bef et, fonde mogen ver komen
ende aengedaen verde».
Ende dat uyc de ftellinge van
die woorden in twijffel foude mogen getrocken wer-
den, of oock fijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt
daerby verbonden endegeobligeefcwotthaer Hoogh
Mog, te helpen defenderen ende befchermen tegen
fodanige Vyandlijcke invafien ende openbaer gewelt >
daer mede de Steden
Rynbergh, ofte üavefieyn, ofte
de Forten van
Lieroordt ende van d'Eyltr Schans foude
mogen geattacqueert worden, ten refpeéle van de
pretenfien, dewelcke by den Heer Keurvorft van
Keulen, den Heere Hertogh van Nieuwéurgh ende den
Vorft van
Ooft-Vrieflant refpeiSivedaerop gemaeckt
worden, is tot nader verklaringe
enàQ elucidatie v&ia
dien goedt gevonden by dit fecreet ende feparaec Arti-
cul vaft te ftcllen, datiyneKeuivorftelijcke Doorlug-
tigheyt de verfchillen, dewelcke over de voorfchre-
vepretenfiefouden mogen komen t'ontftaen, alvo-
ren met alle goede Officien fai foetken voor te komen
ende uy t de wegb te leggen, ende dat daer toe fai mo-
gen gebruycken den tijd van
ee» maent of van fes ineken
uytterlijk, en by entftcntenis van dien, en dat he^c-
commodement in devoorfchreve tijd nieten fóude
mogen gevonden worden, datfyne Keurvorftelijcke
Doorlughtigheyt tot fodanigen Geewsi/fivenwelniet
en fai verbonden fyn, ingevalledatderi Heere Keur-
vorft van deoHeere HartogU
vmNieuiorgh
ende den Vorft van OoB- Vrieflant apart ende feparaec,
de voorfz Steden li jeiergé,
Ravefiey», of de voorfz
Forten van
Liereort, of de Oylerfchant, met haer ey-
genmaght alleen quamen te attaqueren : maer welin
foodanigen geval, als fy haer tot dien eynde foude wil-
len dienen ende behelpen van de hulpe ende afliftentie
v&neenigeandereVïinceai Potentaten, ofte Staten,
hetfy vanvolck, of geit, ofeenigc andere maniere,
dire<aelijck daer toe te gebruycken, ofte dat oock
derefpeöive Princen daer omtrent foude willen age-
ren met haer gecombineerde maghten, in welcken ge-
valle van afliftentie ofte van Conjundlie, de
Guarmtie
byhet voorrchreveφ;■^λ·Λ Artijckel belooft oock ten
regarde van de hooghgemelde Princen obligatoir fai
fyn, gelijck tegen alle anderen. Des beloven oock
haer Ho. Mog. datfe aen den hooghgemelde Heeren
Princen geenenindraght en fullen doen in den Hoog-
heden , Reghten, ende Gercghtigheden, Doraeynen
en Revenuen j dewelcke haer in de voorfchreve Ste-
den competeren : gelijck mede haer Ho. Mog, geen
intentie hebben dat dit Artijckel, ofhetgeene vorder
in het Traöaet van Alliantie vermaenc wort van de
Steden in den Landen van c/ew met haer Ho.JVlog.
Guarnifoen befet, daer henen foude geduydet wor-
den, dataenfyne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt
ofdeflèlfs Erven ende Nakomelingen als Lant-Vor-
iten eenigh nadeel of prejuditie daer door foude ver-
oorfaeckt worden, in foodanige Hoogheden en Reg-
ten als fyne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt heeft
ende competeren indie voorfchreve Steden met haer
Hoog Mog. Guarnifoen befet : maerdatter contrarie
alle Hoogheden j ende Reghten als fyne Keurvorfte-
lijcke Doorlughtigheden in defen heeft, ofte als Lant-
vorft hebben ioude, ongekrenckt ende onvernadeelt
blyven : foodat hiermede ia'genen deelen daer aen
gederogeert en wort ; gelijck oockuytde opfteUinge
van dit Artijckel geen argument en fai mogen of kon-
nen getrocken worden waer by fyne Keurvorftelijcke
Doorlughtigheyt foude verhindert worden, naer de
expiratie van den Oorlo^h te fpreecken van de ΕφΛίΛβ-
f» van de voorfphreve Steden, ende haer Ho. Mog.

oock beloven de voorftellinge van fijn Cheurvor- lóiSé,

ftelijcke Doorlughtigheyt op dat fubjeö te willen —____!

hooren , ende figh daer op vrundt-nabuyrlijck ver-
klaren.

Welck Artijckel fai fyn van defelvekraghtende vi-
geur als of het in 'tvoorfeyde Tracftaet van Alliantie
defenfive van de woorde te woorde ware geinfereert.
Aldus gedaen ende geteeckent tot Cleve, den 6 ouden
ftijlendeden ifiFebruary
aiE\xv}eR&ì]\ fefiienhondert
fes en fefiigh.
Was geteeckent ende ghefeghelt als
volght,

fi. V, Beverningh, (L.Sj)

Otto vryheer*uan Swerin, (L.S.)

Werner Wilhelm Blafpiel. {L.S.)

Matthias Roomsvjinckel, {L.S.)

©εη vierden Maerti^ geBoojttiet cappojt ban be
ileEtcn ban Ommeren enDe anDete öafc i|o.
USoq.
(©CÖeputEÊCDentOt i)e fatcBcn ban Brandenburgh,
actjtcEboïacn^ Dee fclbec ïïefalutie ban Dfn eerften
befe^/ gebificeect enbe gc-e;caniineect Iiebben&e ϋε
JEcmociebantie Jgeece KcflDentCopesj JBaecop
fleöelibeceect ftjnöe / goet gebonden/ fiat fo nacuta
cegacb niet genomen foubc Isecöen/ Dat{)ecgc(itpu<
leecDe bp De eerfte enöe tweede ^Ecticulen ban 0«
bOOjfcÖ?ebe Traöaet ban Afliftentie fcjnnen ben tijiit
Daec innegeieFpjeffeect/ iecfjcecutietoittöe grflelt/
mit^ Dat öet felbe binnen Den tObt ban vier of vijf
weeckcn, te ceecïienen ban 'tflupten ban'tfcJtje
CcactaetboietDeBe-effectueect. ,

®enanderen, tdiecDt tec optie ban benfiooBb-
gemelten teec tteutbojflgefielt / om De Werf-gdde-
rentot Amfterdam, oftealöïecin Den flageteOpen
ontfangen.

(®enderden, toiectaeo bebjpe bifipolitiebanfiin
f^eucbo^fleltjcBe ^oo;Iuggept gelaten / om ten fine
at^ boojfs een of meec <0eboImag0tiflBDe te flellen.

Cenvierden, toiecDenDeopgemelDe Qeecengaic
l|o.JlIloa.(iE>etieputeet;Den becfoggt / obec get futu
iectcaeefienDc Den boojgenoemDe
Doleancien, ofte
beftoaecniffen/ met Delfecwn eptcaoiDinaci^ <0e-
DeputeecDen ban ftjne f^eucbo^Mijche ^ooiluggtis^
gept/in conferentie te tceDenenDebaec ban cappojt
te Doen.

(Cen vijfden, hjiect gcoo?Deelt/De plaetfe ban 'sGra-
venhagetOtDc uytwiOelinghban iJjeDerjijDt^ Satifi»
catien De Begaaemfle geoo?bceït.

®enfefden. bjfecöen De p?obincienbccfogDt ten
fpoeDigöfienté p^oceDecen tot uorainatie ban een
pecfoon/ DietotöetmonfterenDccboo?fep&c iSroH»
pe^ ge-emplopeett fouDe toetDen.

®eri fevenden, fouDe ban toegen Den meec-fiooflö»
gemelDen fteucbojfl ojbje gcfïelt toetDen / tot af-f)a=
lingf) ban Den eerften Termeyn bantachtighduyfent
Rijcxdaeiders, naDemaelDe felbegeceet toaren Ιφ
genDe,

Eyndelijck iji becflaen/ Dat men flgBbanbJigen
Defen ^taet in tijDt^ geceet fonDe raaechen/ om De
quefiteobecgetcegöt ban Den .Tol ende Licenttot
Gennip te onDecfoecRen/en upt Den toeg te leggen.

33e lleec Keurvorft fieeft bp JBiflibe ban Den vier-
den Maert geautöocifeect De ©eecen Biafpeii enDe Co-
pes tot upttoiffelingè Dee Ratificatie.

«©efelbe ©eecen ^inifiec^ fiebBen Den tienden
Maert gecepjfenteect/ noopenDe Den i^eec ^iin^ Mit
Ofangien toatbolgfit;

Hoogh Mogende Heeren,

Μ En fiet ende hoort over al, ende moet het voor
een vaft teecken nemen van een goedt werck,
dat alle die geenede welckeden welftantvan
defen Staet ter herten nemen, ten hooghften daer
overvcrheught zijn dat de Traöaten tuflcben fijne
Keurvorftelijcke Doorlugtigheyt
vmBrattdenburgfiD-
de U Ho, Mog, eyndelijck tot wederzijts vernoegen
fijn vültrocken.

Niemant twyffèlt, of Godt de Heere fai de redelijlce

eade

Seiiilit.
tieban
i]aec

'«Ίΐίηίι
iet

«aet,

tfiifflj
ne

ssjsii-
betraigfi

»80«-
fenjC'


-ocr page 1023-

en ·0 ο R L ο G VSes-en^^eertighfie Boeck. ì 007

1666. endc goede intentie, dewelcke bcyde hooge partyen

- hebben foodanigh zegenen, dat de gewenftc.effeden

van ruft ende vrede terftont dacr opfullen komen te
volgen.

Ten minilen konnen U Ho. Mog. wel verfeeckerc
2ijn, dac hooghgedaghteifijn Keurvorftelijcke Doorl.
iijner zijds alle uytterile e&rten fai doen, om fodanig
oogwit te bereycken.

òijnde gerefolveert ende hebbende alfcede den
aenvangh daer toe ghemacckt, omme het ver-
handelde promptelijck ende exaaelijck te doen
naer komen.

Verfocckendeoockdat tot dien eynde, van wegen
U Ho. Mog. yemant met genoeghfame inftruftie
ende pouvoir tot fijne Keurvorftelijcke Doorl.magh
werden gedeputeert, mee dewelcke hy alle voorval-
lende faecken fai kohnen overleggen, concerteren,
ende te werck ftellen.

Ende foo wanneer U Ho. Mo. fouden oordeelen
datter noch yets meer was, het welcSie aen de zijde van
fijne Keurvorftel. Door), ten beften van defen Staet
ofte van eenige der Provinciën in 'tbyfonderj foude
konnen gedaen ofte by gebraght werden.

Soo hebben U Ho. Mog. 't felve maer bekent te
maecken, endefigh verfeeckert te houden dat fijne
Keurvorftel. Doorl. fulcks metallo hertelijcke gene-
gentheyc ende promptitude fai amplefteren , ende
daer inne alles doen, wat van een goede opreghc
Vriendc ende ghetrouw Bontgenoot kan werden
verwaght. ®

Sijne Keurvorftel. Doorl. vertrouwt van gelijcfcen >
dat U Ho. Mog. oock voor hem ende de fijne fooda-
nige inclinatie fullen hebben.

Ende dac het dienvolgende U Ho. Mog. niet on-
aengenaem fai welen, foo wanneer fijne Keurvorftel.
Doorl. eenige occafie foude mogen komen aen te wij-
fen, in welcke hemofcede fijne vrientichap kondc
gefchiedén.

Te meer nu tegenwoordigh de Traótaten fijn ge-
perfedteert, ende fulcks dat daer geen ombrage en
kan wefen, als of U Ho. Mo. voor fijne Keurvorfl®!,
Doorl. ende op delTelfs voorftellingen yets deden uyt
bedenckelijcke infighten, ende niet uyt eenliberen
vry gemoet ende genegenthey t.

Ende dat daer omme U Ho. Mog. occaiie de welc-
ke figh tegenwoordigh prefenteert wel fullen willen
embraflèren. ·

Omme te nemen de verfoon ende de 1»*«·^«» van
• fijnen Neve den Heere
Frinct va» Orengkn op
't meefte in recommandatie.

Ende dat dit fijn verfoeckinfonderheytmaghplaets
vinden,daer zijne Cheurvorftel. Doorl. altans verftaet
dat U Hog. Mog. fouden befigh fijn om over dit
poinft te delibereren, ende over de vacerende hooge
Militaire Charges te difponeren.

Gelijrk oockhaer Ed. Groot Mog. de Heeren Sta-
ten van Ηο&βΛ ende Weft-Vrieflanc opdifpoindt
ftaen, om nevens andere faecken» oock hier over te
vergaderen.

Sijne Cheurvorftelijcke Doerl. laet het aen de hoo-
ge wijsheytsende difcretie van U Hoogh Mog. geftelt
zijn, hoedanighzy zijne Ceurvorftel. Doorl. inre-
guardvan dit fijn verfoeck fullen gelieven te confi-
dereren.

Het zy als εεηβ«Λ Vriendt ende Bontgeneoten van
U Ho. Mog., dewelcke in de welftant van haren
Staet de fijbc vindt:

Ofte, als een feer Nabloeds-vervante van den Heere
Prince, wiens avancement hem ter herte gaet.

Ofte, als deffelfs wettige ende gedeclareerde Vboght,
dieoockindiequaliteyt gcobligeert is voor deielve
forge te dragen.

Ende ol wel fijne Keurvorftel. Doorl. alhier niet fai
fpreecken van de veelvoudige'ende notable
menften van deflelft Voorouders, ende hoe Godtde
Heere daer door defen Staet foo merckelijck heeft
gczegent:

Noch oock gemeent is eenige andere reden, de
welcke andeifints veele fijn by te brengen, om U Ho.

Mog. daer door tot het aggreeren van die fijn vriende- 1666.
lijck veribeck te eerder te bewegen. ■

Veel min yets te toucheren van de veelvoudige en-
.de gewenfte goede effeöendewelcke evident fijn,
om te fullen moeten volgea op de favorable refolutie,
dewelcke U Ho. Mog. hier op fouden mogen nemen.

So kan echterfyne Ceurvorftel. Doorl. U Ho. Mo.
nietverbergheii, dat zijns oordeels, noyt occafie foo
favorabel a s defe fai gebooren werden.

Waer by U Ho. Mog. haer cordiael gemoet ende
affeftie tegens fyne Ceurvorftel. Doorl. fo gevoeglijck
fouden konnen uytten.

Ende waer door zy den band van onderlinge vrient-
fchap meerder fouden konnen verftercken.

Sijne Ceurvorftelijcke Doorlughtigheyt laet het
aen de hoogh-wij fe ende vrye difpofitie van U Hoogh
Mog, t'eenemacl geftelt fyn, wat refolutie zy ten be->
ften van den Heere Prince van Orangien hier op ful-
len gelieven te nemen.

Maer Ü Ho. Mog. konnen wel verfeeckert fyn, dat
de gunfte dewelcke fy fullen goet vinden hier aen
hem te bewijiën,

By zijne Keurvorftel. Doorl, ende deflelfs Nako-
melingen fai werden gehouden voor een foodanige
vrientfchap, waer van de Memorie by het Keurvor-
ftelijcke huys van
Brandeniurgh noyt en fai worden
ge-extingueert.

Ende dit is 't geene, dat wy ondergefchreveil vol-
gens fpecialen laft, niet hebben konnen noch mogen
onderlaten U Ho. Mog. mits defen gedienftelijck be-
kent te maecken.

En wy fullen daer op U Ho. Mog. favorabele ver-
klarigh tegemoet fien.

Gedaen in ''sGravenhtge den elfden Matrt ftfiien
hondertfes e»fefiigh.

Was Onderteeckent

Werner mihern Blafpeil, J. Copei.

3&e!&eecenbaH Hoilandt namen fuIcB^feecqua»
Idclà/ fclfnietbeeecenbetiat beecbanfouDebJoj&en qustijcR
oeoeöen Coppe aen öc©?ol)inricn/ Die bat becfoaö» ορβί»»·
ren: «noWiueecbenbcn ©cec ©iffiDentöettocDcc """·
inbefacfttepeecftin/ fonbtcbaec oücctc belibece-
cen/raintecefolbecen.

5&ei|eecen ISinifïec^fuIchi becnemenbc/ ïjeb^
bcnboojben Hcec J^jefibccenbe laten feggen/ bat
fijne »eucl)i)?(lil0cfie Φοο?Ι. jìjnbe
Curateur, niet
min 6ab itmnen boen. iCe nteec fijnbe nu foo na toe·
becom becBonbe» aen ben «>taet/ bien öp dici goeti
toetDenfle: 3latenbenoc|)tan^be iSefblutiejebipe
belibetatie aen ben fttaet.

^aecopKObnceecbeben ï^eec ^?e|jbeiit'iianbes
ren baegg^ toebet fiet Memorïaei; j^aec be
ï^eecen ban
Holiandt gebben 't / gdÖcR te booj / M'
tigt) geconttabiceect: fteggenbe fjaec abrolutclncg
becbooben te fijn aen te nemen eenige rccommanba>
tiebaneeniggb;eembt i^jin^/ totabancementban
pemant / taie f)et ooc» mogbt jtjn. 3Ïae bat fobanfgt)
gerecommandeerde wiert verklaert inhabil om eenigh
ampt te bekleden,
fteggenbe bo^bec bat bet nut
&onbe ta)o;ben ge-e);cufeect ban
feditie ; «gnbe bat be
Miniftersals feditieufedoor fulcks fouden verliefea
d' exemtfe en 't efièÖ: van haer Charaöer.
bp al-
b<en fijne Steucboj^^che ^oo;I.pecfi(leecbe bp fo·
banige cecommanbatie; men
geen beloofde
Subfidien foude betalen,
ftp fepben ooch / gupben
cecommanbeerbe ftjne Ceucbojllelijcee ^oojlben
Prince :jiQo;genmo8gt ben Sionfngliban Vranck-
rijck
cecommanbeten ben Dolphijn.

(Snbe alfooi^befelbe Memorie geblebcnBupten
be
Notulen, oocB geen Coppe baec bangegeben aen
bej|;obtncien.

anbefen tijbtginflöfön ©oogöeptnaec öottec= ^
barn bern becgalien bpben ©eec aSncgecmeeflec van ÌÌÌSSÌ'
der Horft. ftgn «oogöept totect bp be Gemeente
pppp + fcec

plincs
ban

49caiii<


-ocr page 1024-

ioo8 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ'

1666.

1666. feet geacclameert, cnDcfoo ban be aSutSEtticeflec^

■-al^ iïaöeti tee mmicalitept gecompUmenttect.

jKöfc ani Dm ©eec tìanbec Horft bicooifaccnte
'tbcel juloufie; iEiiDe't fliet Öcm naniael^ booj De
fcöceneii.

gönl!tfurbo?fïfiöcftf^oo?I. fcBcffaen fijne
nilUc^inDcn ©agc·

Ν S E Ν, &c. Wy hebben uyt u onderdanigh-
ite rapport van den
dertietiden defes verftaenj
wat voor motiven dactcr fyn voort gebragt aen-
gaendede
Memorie hy u op den elfden deffelven ter
Vergaderinge van de Ho. Mog. Heeren Staten Gene-
raal , ten beften van des Heeren Princen van
Orangkn
lofièlijcker memorie in gedient, ende wat ghy daer op
hebt geantwoort.

Wyen willen nu niet hoopen dat ymandt ons als
Vooghden van den vooriz Heere Prince fai konnen ver-
dencken, dat wy ten beften van onren/»/i;//f hebben
gefproocken, veel rain dat m«n 't felve foude willen
ofte konnen duydentot yemantsnadeel, dochalfoo
men u verfeeckert, ende het ons veel liever foude
wefen dat den Staet figh van felf des Heere
Frinceloi-
felijcker memorie aennamals dat het op yemants re-
commandatie gefchiede, foo willen wy vertrouwen
dat het felvc inder daet foo fai komen te volgen, ende
datgy alfoo geene oorfaecke fult hebben om op de
voorΓz,Λί^Mβr;e verdere Refolutie te verfoecken , wy
fullen daer tegen foo wel in defen, als alle andere
voorvallende faecken, ons altoos als een opregt vrienc
van den Staet betoonen ■■, Ende hier in niet anders
voornemen ofte onderftaan, als't geene totonfe
de-
charge cnàc
geruftheyt te doen fchuldigh zijn, waer
van gy den Staet op 't befte hebt tc vetfeeckercn, ende
wy 2.ijn u in genaden wel toe gedaen.

Cleve àenfiventiendtn nieuwen ende den fevenden
Maert ouden flij 1 feSiien hondertfis enfifligh,

Getceckent

TrederkkWilhelm.

gmlcfi^ met ïiet üoIaenDe .fiacmowefifiibew fr toe»
Decom in gcDient Den
een en cwintighften JS^aect.

Hoogh Mogende Heeren.

UHoogh Mog. is bekent de Memorie die d' on-
dergefchrevene Extaordinaris Gedeputeerden
van fijne Keurvorflelijcke Doorlugtigheytvan
Brandenburgh, voor ontrent /««dagenter Verga-
deringe van U Ho. Mog. hebben geprefeniteert, ver-
vattende onder anderen eene feer vriendelijcke ende
in allen deelen difcrete;recommandatieaen U Hoogh
Mog. van den Heer Prince van
Orangien.

Ende zy Gedeputeerden daer op hebbende ingeno-
men eenige motiven, hen wegens U Ho. Mog. te
gemoctgevoert.

Hebben aen genomen de felve motiven aen
hooghftghedaghte fijne CheurvorftelijckeDoorl. te
brengen, gelijck fy fonder uytftel hebben gedaen.

Waer op fijne Keurvorftel-Doorl. refcriptie haer
by de ordinaris Poft van gifteren fijnde toe gefonden :
Hebben wy Gedeputeerdeen niet konnen of mogen
kdigh ftaen, ü Ho. Mog. het Tranflaet daer van nef-
fens gaende te communiceren :

Endegedienftelijckte verfoecken, dat deninhour
van dieri magh werden geconfidereert > foo als U Ho.
Mog. naer haer gewoonlijcke hooge wijsheyt fullen
oordeelen te behooren.

Gedaen in'sGravenhage den negentienden Maert
feflien hondert fis enfifligh.

ffi.;..r.r ® tti öat men jjjefumeetDe / al^ of Bp Holland qua^
η ©OU ÏÖcftüJiect flenomen/ Dat men bp De «Senetalitept
eri'ece liabt D'opsemelDe «I^ffìcien seDaen : bont gaec
ïioooöept De ^jinceflTe
Douariere , Deg ©jincen
«n ö^?. ©jouto (©joot-mòeDec floet&aecte aDö?efTecenacn
iant?
DeülerrenbanHoilandt in get lastre ban Matiius.

35|βπ-

ntnbojs

liÖJijft

aenrijne

jillftiiu·

lierji ηΙ·

ïittno-

prnDe

'thooi-

saetibe

Memo·

tiatu

natiet
JlKmiD-
r(i Oaec
op neit
hatc
mjHào.

Edele Groot Mog. Heeren,

WY en konnen niet nse laten u Ed. Groot Mog.
door defen voor te draegen, hoe dat wy den
Prince van
Orangien, onfen Soons Soon, nu
hebbende gebraght tot in den/^;Wi»Jare fijns Ou-
derdoms, ende fulcx tot laren van oordeel endè dif-
cretie, ons altans ten hooghften bekommert en verle-
gen vinden j omme hem verders te geven de onderwij-
fingen ende aenleydingen , door welckehy degoede
endeheylfameReghten, Privilegiën, ende maximen
van den Staet grondelijck foude mogen begrijpen en
erkennen, ende daer door te bequamer werden, om-
rne in tyden en wylen totdienft ende luyfter
van den
Staet te mogen werden ge-employeert, in foodanige
charges ende employen , als UEd. Groot Mog. fou.
den mogen goedt vinden aen hem te defereren.

Ende alfoo wy naer aendaghtigh' overlegh > geen
beter m^idde! en konnen bedencken > dan dat wy ende
den Prince onfen Soons Soon, dieeer endedatgeluck
moghten hebben j dat U Ed, Groot Mog. in conti-
nuatie van de liefde, de wekke de felve voor het huys
van
Orengien altoos hebben gehadt j dat ftuck, omme
den Prince die gedefidereerde onderwijCngen, aen-
leydingen , ende kenniiTe
ander des Staets diredie ende
conduite
te doen geven, op haer fouden .gelieven te
nemen :

Soo hebben wy goedt gevonden den meer-gerael-
den Prince onien Soons Soon, mits defen daer toe aen
U Ed. Groot Mog, te prefenteren; Verhoopende, dat
de felve daer over foodanigh fullen gelieven te refol-
veren, als tot meeften dienfle van den Lande, mitf-
gaders fij nen welftandt ende bevorderinge foude kon-
nen dienen.

i^aenggenomen boo? notifieatie. 3@at
onDectuffcben ttp i^oIIanD i^ gcDaen boo; Den i^sinee
tot fijne eDucatie li$tt fien onDec De 25innelanötfcöe
faeehen.

©nDectuffcöen geijoojt fiet tappojt ban ie ©eecen jsjan-
ban
Ommeren, cnDeanbecefjaec Üo.Ugog.<iPeDe>»eiitioii
putectDen totte faften ban
Brandenburgh, acBterbot
gen^ Dee felbec ïïefolutie ban Den
twaeifden Defe^/ge»
beflteect en ge-e);amineect gebbenDe De IQemocietianibnc
ban De ileece ^efìDent
Copes, gouDenDe in effect Dat 9°·
DenJ^eece Keucbojfiban
Brandenburgh met beciani ■W'®·
gen te gemoet fag / Dat ten eecfien geDtfponeect mog^
te toecDen obec Debecfogte 4?eDeputeecDen / Die gaec
ontcent / fïjne «eucbo?flei. ©ooji.fouDen ontijou·
Den/ ommetDenfelbente coneectecen'tgeen in De
aenflaenDe miiitaice ejcpeDitie / al^ ooch anbece gan^
Delingen fouDe mogen liomen booi te ballen
/ ten an-
deren ,
nabemael (jet vijfde IHIctijchel ban 't Tradaec
vanafliftentietoa^
meDe bjengenDe/Datmenbpfiet
teacccfiecen
rendevous De iScoupe^ fouDe monile^
cen/ Dat fijne ^eucbojfiel. bechlaecDe ban
mepningeteflin/ Defelbemonflecinge met concert
ban De boo;fs i^eecen gaec l^o. JB^o. <ScDeputeecDen χ
geecne ten eecfien enDe fooDanigg te Doen ) Dat
Doo; De
marches enDe remsrches f^ne ^oIDaten nietal
te feec gfìefatiggeect / enDe ffin «@nDecDanenDaec
Daoj fp toepnigg al^ mogelgcEi / beftoaect foube
mogen btojDen/ enDatDaecommeDe i^coupe^Daec
f^toaccn/'tspinöet ©ojfienDomban
Cleve, 'tjp
in De (iSjaeffcfieppen lisacclt enDe Hïeben^becau
ofte
Minden, Daec De felbe geinquactiect toacen i» De
gcootfie enDe bequaemfle ifeteDente famen getcoco
ftenenDegtjemonfïect mogöten
toojDen/metalfuIcs
fien ciccnmfpectie Dattec geene fcauDe in 't point ban
Demonfiecinge fouDe fiomente gfjefcgieDen/ alfoa
fijne IKencbojfielijcBe ®oo?Iugl)tigj)ept in geenen
Deelen pet^ Dtecgelgcic'aen ftjne onDecgebtenDe Ccou^
pe^fouDe toillen toe late»/ flelIenDc toijDet^ gaet
Ho.
ma. in beDenc6en/of Defelbe niet fouDen Konnen
goetbinDen / om alle frauDen te betec boo; te {(omen /
meer als een ©eccDaectoetecommiteeren/ Detoelc·'
»eDemonfteriDge op^ Mberfe ^iaetfèn φι^Λ

fouDe


-ocr page 1025-

1666. 1666.

en OORLOG. 'tSes^en-'veertighfteBoeck. 1009

Ui:

follbe Ronnen bcrrigBttn; aBacc op QfbcIibfWfct

ftjnöe/ i^aoftOfbonDtn recbinntittECcn Deh J^crrc
bilH Beverningh, oniltlC fìuO OlltCCnt ÖC pccfoon
ban ben tnccc-DooaÖ-OcmelDEn Keurvorft te
ontDouDcn/ ciibe met föne{teutbo?(ïd0cUc Φοο?^
iusijtiflöept ofte Dcffclfé ocautDocifeccbcntecoHcrcs
teccii obec faccrtcn / rt^ccficnbe b'ejcecuttc enbc bol^
tceciiinfle bec flltaciaren ben feftienden ipfbjuacp
lefïrcbeii aeflooten / metten flebolaeenbcaenhlebeti
banüien/ baei ban fjctn bctjoojliicitc S3?ieben ban
€ccbcntfemet enbe neben^ be geceqtciceecöeacte^
banindetr.niueyt, bjpboin ban bc aiicentenobecfDi
iic i©cutiien als? anbece aebfpefcfieect foube tDpjbenj
Φεί iDierben een ofte meecbcc Jgeecen Ijaec j^o. j!©o.
<i5ebcputectbencnOe «©ebolmaafjtiBDDe / gaenbete
Velde, nocfimael^ bfcfoflöt enbe seautbocifeect/
onime tn gebolge ban becfelbec ï^efolut e ban ben
icfden öcfcö/ bc bOOjfcDjebei^icoupf^ te monfteren ,
afTumrccnbe ten bao?fcÖ?ebe epnbetot öun een ofte
meec Commiffacifen ban be monflecingD / omme
in ecbolge bacc in be te boene nionllccinge te ab-
fj/iecen.

^rt April toiecben be ®cactaten met Munfter bli>
ti0ÜDÊbOibeM. 35en ï^eec
Beverningh fcÖ?Cff ban
ben
twaelfden bnt f)P tttet ben J|ecc 25acon ban
Swerin enbe ben igeec Blafpil, alle be Siltticulen oocft
beinlepbingeenbeD^t ;&Iotbanbe Ccactaten |)Qbt
eecefunieect/ enbe toacenbe felbebaetnocü
nirbe
Becommnniceectaen be Heecen iSunficrfcBe <i5e-
Drputeerben / fan bat bic faecRe nu boo? foo beel tjaec
ci'öDtigOept/ enbe alleen ccfleccbe batalle^in'tnet
toiccbe gefcgzebenenbe getecclteuc: l^püabt oyfjet
begeecen ban be i^eecen
Alefclc > enbe Muller, ben
©eece
Hartoghvan Holfteyn niebe geflelt onbet De
oecgmp?et|Enbeecbe ban be jtibe ban tjaec üo. IBog.
enbe bectcouloben bat i)et felbe tegen^be goebeme«
nfngebanu l^o. jEog. nietfoube fijn-, «lEnbealfoa
bcdrie, vier, vijf, enbefcAe ^cticuien in Ho;ten
tci;e]cecutiegeb;aal)tte bio^ben/ enbe bat tngebofge
banljet
derde ^cticul CommifTacifen tot tnfpectte
ban be geoccupeecbe jpiaetfen tnogbten gefonben
toojben/ enbe aenbe anbece jijOcbe
hoftiltteytban
be jgbe ban Daec I^o. j39og· binnen acht bagen moe-
de ceffecen; foo Oabt
Op bans^nenpIigOt geacDt/
be fclbe Dacc JlBog. met eenen ejcpicffen toe te
fenben / enbe in bebenclien te fleilen / alfoa be onbec^
fcöjtjbinge op moigen'ofte obecniojgen foube gebaen
toecbcn/ of öaec i|o.j®ofl. niet foube belieben aen
Öe i^eeren Staten ban
Gelderland: enbe Over-YlTelj
enbe elbec^ biaec fp Det noobigg fouben oojbeclen / te
boen geben notificatie banbe^cticulen enbeeenfge
ojöjetot beboo}fcIj?cbe tocfïgt/ enbe boojtjSaenbe
i^eccen (0ebeputcecben enoe gebolmaglitig^brn te
velde te gelafien/ batfp alle actiën ban öoPifept
uptbet&acnifocnen toilben beletten/foca^fp boo;
i)em i^eecban
Bevemingh fouben fijn becabbecteect/
bat ijct ^cactaet effectibe geflootet; taia^ / of bat
fiaci; i^o. Jü^og. bp anbece fo;tabelbec mibbelen nae
gace b]i)^()ept baec toetoillen o;b?e ftellen.
Öeeft oocft wnbe ©eecen
Munfterfche ©ebeputeec»
ben boen becfeecHecen batbie toefigDt/ in t)et
derde
?llctöcheibecraclt/ foube gebaen b)o?benDoo?bifcce'
te 3Lupben/beb)eIcItebectcou\bbe bat fjaet: Üo.
Mo.
ofbe^taicnbanbe 3^2obincienbaec foube commit»
tfcen; enbe foube op mo?gen/ foo ca^Bctftonafge»
fcijjeben too?ben/ oocft bp piobifïe Copppe ban fee
Sficticiilenaenbe l^eecen ©ebeputeetben ban fiet
«©wcffcfjap
Zurphea enbe Overyffel, oocft aen
Iiaec éooaö iÊog. <0ebeyuteecbw tc Velde laten
ufgaen / enbe bettöte oocft boofben tijbt banbe
Ratificatie, bcbjelcfte Op veertien baflcn naeftet (lups
tenflenomentoa^*'
ÖetDom Capittelban Munfter
moed te faemen gecocpen toojben/enbebc Cano-
nicket)
becfcgepbentlgcft biec en baet tooonben / foo
toiecttenbeijoebeban bcfelbebctfogt een ©enecari
of pacttculiec
Paflepoort :

öaecRenbe Öet ®cactact in February ueflooten/
gebben be ileecen Keur-brandenborgbfche
fier^brn negen en twiritighften April ingcbicttt fifi
boigcnbe :

iScbtc-
Miiai)
t.icr tot
gecdin·
lllittCÉCt

era-
riale

met
./lim-

ftct OJI
' iCneOE-
pen
hoft·

liüo^è Mogende Heereh.

NAer dien door Godes zegen die Traftaten van
Alliantie cnde.»ei/ir conjuttilie tuflciien fijne
Keurvorftelijcke Doorlugtighcyt van
Branden-
éer^^endeuHo. Mog.niec alleen eenigen tijdcgele-
den fijngeflooten, maerdat daeropcen fortabel ac-
commodement met den Heer BiiTchop van
Munfier
nu onlanghsgeadjufteert.

Sols't, dat de ondergefchreve fijne Keurvorftc-
lijcke Doorlughtigheyt exiraordinaris Gedeputeer-
den wegens exprcfle ordre van haren genadighften
Heere > mitfdefen verfoecken, dat u Ho. Mog. belie-
ven mogen ordre ftellen ten eynde conform hetge-
feyde Tradtael; van nadere conjunöie en fpecialijck
ingevolge van den
t-maelfde Artijckelde beloofde Sub-
yW/f» van Mir Maenden daeraentemeer fonder ver-
dervertoog mogen werden voldaen, vermits ander-
fints door het tninfte uytftelc fijne Keurvorftelijcke
Doorlugbtigheyts C/fiXi/^/Siff ende aengehoorige Lan-
den en Onderdanen met fijne Keurvorftel. Doorl.
Armee en het onderhoudt van dien , fullen werden
befwaert, ende t'eenemael geruineert. Alfo oockby
hetTradact van
Aütantiein't •veertiende Artijckel is
belooft dat binnen twee Maenden naerde uytwiflc-
lingh van de
Ratificatien , die dacr in gementioneerde
Reglementen fuilen werden gebraght tot een goede
eynde, weer aen fijne Keurvorftel. Doorl.feerveelis
gelegen dat fulcx fonder langer uytltel mogegcfchie-
den ende dat fijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt
daer benevens U Ho. Mog. verklaringe,wegens de re-
fl:itutie der
lefuitentot Emrick dagelijcx te gemoet fiet.

Soowert van gelijcken verfoghtdac U Ho. Mog.
over 't geene voorfchreve Is believen mogen ten fpoe-
dighften te refolveren ; en by aldien ten opfighte van
de gefeyde Reglementen eenige conferentie moghc
worden geoordeclt noodigb te fijn, fullen die onderge-
icbreve daer toe altoos gereetwefen, onder vertrou-
wen dat U Ho. Mo.infulckencasfullen believen be-
daght te wefen, ten eynde aen fijne Keurvorftelijcke
DoorlughtigheytsMilliveindato
Λ^τιfeftienden lanu-
arydefesjaersten regarde van fijner Gedeputeerden»
Chara&er mjgh werden gerefereerc 't geene U Ho.
Moj?. bevinden fullen tebehooren. In 's Gravenha-

es en

ge Acn negen en tmntighfien April feflienhondert fe
fiiligh.
 Geteeckenc

Muitkias Roomwincée/.

loban Copei,

naeclif η febenticnben jtöop.

m

Hoogh Mogende Heere»,

De ondergefcbreven Keurvorftelijcke Bretiden-
ίοτφΙ»! Extraordinaris Gedeputeerde komen
uytExprcflTeLaft van baren Genadigften Hee-
re U Ho. Mog.bekent maken, dat fijne Keurv.
Doorl.naerrijpeoverleg van feecker haer ter handen
gekomen concept, ofte paflTagie die de Franfche
Trouppes fouden hebben te houden over fijnen Bo-
dem m't wederkeren naer Vranckrijck nieten fou,
den konnen toeftaen dat de Franfche Ruyterie
Greh eadeBrevoort mitsgaders der felver Ruyterie j
ende 't Voetvolck vaii
Swol f Oeventer t Zut-
fhen
, als tnede de Ruyterie ende 'c Voet-
volck van
Arnhem boven Schtnckefchans foude over-
ghefet ende foo voordts door het Landt van
cleevemn gevoert worden : £nde fulcx niet

alleen ten opfighte van de ongemacken die fijne
Keurvorftel. Doorl. Landen ende Onderdanen daer
uyt foude konnen overkonieü, maer daer om oock,
dat het tegens de wetten'van goede nabuyrfchap, en-
de U Ho. Mog. gewoonlijcke befcheydentheyc fou.
de ftryden, dat de gefeyde Troupes op het affon.
derlijck gocdtvonden alleen van U Ho. Mogcaldaer

gcko-

^nbcE
JlBe mo-
tten tiaii
ben
ÜSian-
biii-
bojofe
ÜKini-
lïitS.


-ocr page 1026-

lOOO S A κ E Ν van S Τ A E Τ

l666. gekomeö, omme wederom op uHo.Mog.ordreiaf-
_ gevoert te werden > ende te vertrecken over fijne
Keurvörftelijcke Doorlughtigheydts
Territoir ende
door ofte roerens langhs fijne Refidentie fouden wer.
den, daer u Ho. Mog. die fel ve over > endeuythaer
cygen Lant > door eenen veel bequamer wegh konnen
doen pafleren, gelijck fulcx oock voordefen wegens
iijnKeurvörftelijcke Doorlughtigheyt opdieintoght
van de voorfz Trouppes is geremonftreert geworden,
ende
by u Ho. Mog. mede alfe ervonden, endege-
pradtifeert : Ende wat particulierlijck aengeet die
tranfihe Treufpes. die in fijn Keurvörftelijcke Door-
lughcigheyts
Cheffche Steden > ende in Rijnberck
Garnifoen fijn houdende, heeft fijne CheurvorfteJ,
Doorl. daer niet jegens, dat het Voet-volck volgens
ket voorfz concept, foaden konnen ende behooren te
werden ge-embarqueert, mieren kan geenfinti vin-
den dat met de goede Nabuyrfchap ende redelijckheyt
foude quadreren, dat het felve juyft boven
Sthencke-
yèifeewx wederom foude werden uytgefcheepc, ommc
van daer door het voorfchreven fijn Landt van c/eif
langhs
Ge»»ipta gaen, te meer aengemercbt't voorfz
Voet-volck van de Weel afgevoert wordende door
ÌJ Ho. Mog. eygen
Territoir wel gevoegblijcker fai
konden
werden gebraght.

Edogh belangende de Ruj/terye van de voorfchreven
Cleeffde Szcdcii) ende wil fijne Cheurvor-

ftelijcke Doorlughtigheyt omme u Ho. Mog. dat in
te geval te wefen , ordre geven, ten eynde die felve
door fijne Gedeputeerden den kortften ende be-
quaemften wegh door fijn Land van c/w/werden ge-
leyt; Des dat daer inne magh werden geobferveert,
't geene ia 't
tvttlfde Artijckel van het onlanghs opge-
righte Traöiet van
Alliantie, defeufive is gecondicio-
neerr.

Ende vermirs Jìjn Keurvörftelijcke Doorlughtig-
heyt C/ii^éi Steden ten hoooghften is gelegen aen
d'ontlaftinge vao die voorfchreve Troupen , foo
wortde dagelijckfeafvoeringe van de felve invoegen
voorfz alhier nochmaels ferieufelijck verfoghr.

'sGravenhage den Jtvmiiendtn May feflit» hendtrt
ftvenéufefiigh.

Geteeckent
Metthias ReomsvinkeL

Jeh*n Cepet.

i^p bf tfocBte in 't epnDe ban May Dar geeefolbecct
nwcijt ioetbe» taecltenùe be €omm<farifen enbe
Eftapes met Oen gebolge enDe aenhlebe ban Dien / en^
be 't geene bo^ec bp gaec aengaenOe Den macfcg ban
be Franfche Trouppes toa^ gcreqniceect getoeefi ;
toatt; op geDenbeccect mn&«/ («ÌgoetgebonDen Dat
Defelbe memorie copieliftKe gefonDen foubetooiben
aen ben Raet van State
i om oeec op foobanigen ce»
oacb te nemen at^&aec Cbeleboo; ben Dienfi ban
't Eanb enbe tot contentement ban Den il^f ece Keucs
% mn fouDen bebütiien te beDoocen.
ttnbojV tofeet ontfangen be JHaffflbe ban

notifi ben ©eec tïeutbo?P boti Brandenbnrgh boflifianben
"""f, ban Den i^amec-Spncfiec/ DiebanPudewels, hifi
Santen f«ntie gcöatwt tot Cleve Denaghtften Defei/baec bp
9on0en ^e IKeucbo)ftef||cfie ^ao;Iugbt|gtotaen f)aeci»o.
moQ. nottficeecbe bat get (0(iDt mamti^meft
gabbe befìelf^ b?unbeI|jEge gect^eM ^maUn«
nc/öacctotwe ttJDt tw gefeaege bjKghty in gena»
beteontbinùen/ enbe f0nelteucboiperec6e mou
!ueÖtmeptenbebemf^Üeucito}fftlgcbe mP0beà
naec mibbag^)^ omtrent half vier upren met een^n
longen Prince te jegentn : toaec geüelibeteect
fHnbe/ i^goetgebonDen/ bcnboomoemùe ftanuc-
^onrbectoteenebMecrinse toetelegsen/ eengou-
den kettingh, ter toaeCDeban àrie hondercguldes^
al^ ooc6 eenben i^rompettrc bfe met Inem dectoaect^
tna^ geftomen vyftigh gulben : toaec t»n
hem oT-
bonnantiefoubeboetben gebepefcfieert / boatti geb»
ben gaec Ho. JQo. aecefoIbeei;t/t)Qa0gemeIbe «eec;

Dan Oi<
fin

Jbtm.

«eurbo?(iyaI#oocftbeÖ?outoe ©jiMttfie Douariere
vanOrangiecefpECitbriijRbp^arfribefouDentoerbcn ^
gecenacatuleect / ober De aet>oo?te bon DoofiBge-
melte jongen ©jìike. «EnDei^ De inette Merode
ter ©ergoDecinge pjifibecenbe becfogtjt / qni obcc
enbeterfaecfteban't fdfbe fubjcct/ in ben naem/
enbe ban toegen fiacc io. ilSog te gacnconatatuie^
tenfÖuei
^OogÖfptDenileece Prince van Orangien.

3n bdlberatie gelept Jönbe ben acht en twintigften
SluIpi^goetgcbonDtn te beteerrn aen ben B?p-öeec
banSchwcrin Öe fomme ban fes duyfent
buIDemì !
enbe aen ben i^eer ban Blaefpiel be fomme ban vier
duyfent giilben^
j tot een recognitie enbe erhEntenif-
fe ban De goebe officien bp ben lieben aengetucnt / in
'tbeboiDetenenbefacilireten banbe iongljfie ®ia«
ctaten/ tuffcltenDefen^teet enbe ben i^eere Keur-
vorft van Brandenburgh opgetigtJt / enDetoifttben
ïSaetban i&tatebetfogt De noobige o;bonnantien tei
concucentieban be boo}f3 Tomme te boen bepefc^e»

mm-

t CU Otti

^n September geeft fp'ne »eurbo?flci0ciie φοο^Ι. écijiai-
Dooreen JBiflìbe genotificeett fijn accooitmetben Ìlìi"'··
ïleecitattogöbanNieuburgh. _

KEnnelijckzyeenyegelijckbydefedienfuIcxen cfitut- ■
daer aen gelegen is, te weten: Nadat tuflchen
den Doorlughtighftcn Vorft ende Heere, Heer iif'""'
Frederick Willem Marck-praef tot Brandenburgh des cKie
Heyligen Roomfchen Rijcks, Aerts-Camer-heer ^iibojg
Keurvorft in Pruyflen, tot Maeghdenburgh, Gu- f"
lick, Cleef, Bergh, Stetin, Pomeren, der Caffuben
ende Wenden, oockin Silefientot Croflèn enjage-
rendorf, Burgh-grave tot Neurenbergh, Vorft tot
Halberftadt, Minden en Camijn, Grave tot der
Marck en Ravensbergh , Heer tot Ravefteyn ,
oock der Landen Lauwenburgh en Buttauw; ende
de Doorlughtighfte Vorft ende de Heere , fieer
?htlij>s Willem Palts-graef aen den Rhijn, Beyeren,
totGulick, Cleef en Bergh Hartogh, Grave tot
Fcldentz, Spanheym, der Marck,' Ravensbergh en-
de Meurs, Heer tot Ravefteyn, &c. als mede tuf-
fchen heer beyde Keur en Vorftelijcke Doorluchtige
Predeceffeuren, &c.
Zaliger memorie Voorvaderen
om de Gulickfche, Clecffche
epde aengehoorige
Landen, verfcheydeninterims ende provifioneeiac-
coord nu een geruymen tijdtherwaertsna'taffterven
des laetften Harioghs totGulick en Cleef, &c.
Heer
Uhan Willem Vorftelijcke Doorlughtigheyi»
Criftelijckcr gedaghte, wel geftight en opgereght
was, oock onder anderen deffehooft
-ftucken daer in
vergeleecken , dat het by deiè fcheydingh der Landen
tot difSnitiveuytfpraeck verblijven,
ende geen van
de partyen by verlies fijnes Reghts yetsdaer tegen at-
tenteren foude, die ervarentheyt nochtans betuygbt,
dat hier door't geene aen beyde zijden was,
en foo
weynigh tuflchen heer beyden de KeurvorfteJ. ende
Vorftl. Doorli%iigbeden door fodanige interims han-
delingen
een reghtgronddijk goet vDornemen en be-
ftandtóe vrientfchap geöigt, als oock de Lenden ende
hare wgefetenen in een gewenfte ruft en vrede ge-
fteltjmaer veel meer in tegendeel in alderhandeonge-
legentheden het voorgeftelde ooghmerck niet en
ii
bereycfct, krijgh en onruft ingewickelt, en daer doo»
Biet alleen in onverwinnelijcke fchaden geworpen
w^deni maer oock daer byte verwaghten ftontby
foo verre de twift, wiens neerleggmgh en eynde
^oor een gerightlijcke uytfpraeck
wegens dc hoogh-
wightigheytvandefaeke, ende die daer bygeinteief-
feerde wele ma||htige Pretendenten, feerbefwaer-
lljck noeh foo haeft niet kan werden verwaght > nic:
t'eenemael uyt de grontgehaelten^y geleght werden;
eyndelijck niet anders als een totele ruine ende ver-
derf deferheerlijcken Landen tot hooghfte prejudicie
en nadeel van düfe Weftphaelfche Krcyts» end·
't gantfche Roomfche Rijck,ontwyflFelijck,
foude vol-
gen,beyde har
e Keurvorftel. en Vorftelijcke Door-
lugdgheden haer feiven niet alleen hebben vooroogea
gcfteltiiarepUgten, waerniede fyhct Rijckende Va-

ow-


-ocr page 1027-

cn OORLOG. ^tSes^en-veertighfleBocci ioti

1666. derlandt verbonden, en voorderfelver feecketheydt

__- en welvaert (dat niet weynigh van de coniervatie

van defe /» extremìtatìbus Imper/i gelegene Grens-lan-
den en grondige ofdoeninge van die hier over ont-
iiìeadefuecf£toits-qitefie,dependeeTt) te forgen ge-
houden lijn
, maeroock boven alle ditgeconfidereert j
dat die tegenwoordige regeerende Roorafch Keyfer-
lijcbfcMajefteyt. ende iiifonderheyt oockdes Key-
{ersFerdii>aiidusllI,v&n glorieuie gedachteniffe, jae
alle tot Ofnabrugge ende Munfter byhet algemeene
Vredens-Traftaten aen wefende hoogh-aenfienelijckc
Potentaten , veel meer de minnelijcke Traötten
enviai amicaMeSi als die regbtlijcke Cenfuren van
defe queftieufe faecke tuflchen fijne Ceurvorftel. ende
Vorftel. Doorluchtigheyt getrouwelijck en op het
hooghftgerecomraandeert en aengeraden. Soo heb-
ben meer-hooghft-gemelde hare Ceurvorftel. ende
Vorftel. Doorluchtigheden tot betuyginge van haer
fchuldigerefpedttegensfijne KeyferlijCke Maj.ende
het H.Roomfche Rijck, totftichticgeen vermeerde-
ringe van een beftandige oprechte ende nabuyrlijcke
vriendtichap, ende Vedderlijcke Duytfchevertrou-
wen tuflchen haer felven ende hare Huyfen, als oock
tot bewcgingc van genadigfteafFeftie ende Landts-
Vaderlijcke liefde tegen de goede Landen ende der
felver Standen ende Ingefetenen ( dfe meenighmael
hebben geklaeght dat defe ftrijdige ende ongedeci-
deerde fuccefiSons faeck , een fonteyne ende oor-
fpronck was van alle hare ongelucken, ende over fulcx
wel te wenfchtn wasdatdaer van in der minne een
cy nde wierde gemaedt ) met ter zij den ftcllen van alle
particuliere iniichten ende voordeel, over die tuflchen
haerl. wegens dcGulicks, Ckeffcheende aengehori-
ge Landen hangende difForenten ende queftien voor
haer ende voor hare Nakomelingen in den name van
deHeyligcDryvuldigheyt j tot eere van des Alder-
hooghften naem, maer infonderheyttot welvaert en-
de opbouwinge van defe Landen ende der felver In-
woonderen, beyde in gevolge van de naervolgende
Artijculen,en conditiën, de welcke by de hier toe Ge-
deputeerde, ende met vafte inftrudlie daer toe fijne
Raden, namentlijck van de zijde van fijne Cheur-
vorftelijcke Doorluchtigheyt van Brandenburgh. den
hoogh-weerdigen hoogh-wel-gebooren Heeren
Otto
Vry-Hecr van Sweryn, Heer tot Ouden-Landsbergh
en Zaeghan, 6cc. Erf-Camer-heer ter Cheur en
Merck Brandeburg, cn Domprooftdes hoogen St^ts
Kerck totBranburgh, fijne Ccurvorilelijcke Ddorl.
totBrandenburgh , opperfte Prefident geheyme en
Leen-raedt, oock des Cheurvorftelijcke Gemalin
Doorlughtigheydts Hoofcmantot Oranjenburg,6c.o
Als oock den hoogh- Edelen Veft en hoogh geleèr-
rien Heer
\Wartiaert Wilhelm Blaspiel, Cheurvorftel.
Brandenburghs gehey men, als oock Cleef en Marei?·
fche Regeeringhs en Ampts Kamer Raedt, en den
wei-Edele en hoogh-geleerde Heer
Frans MtynJert,
Cheurvorftel, Brandenburghs Raedt en geheyme Ca-
mer-Krijgh Secretarius, &c. en van wegen fijne Vor-
fteüjcke Doorl. tot Paltz Nieuwborg,den hooghwel-
gebooren
Heer lohanHeynclrick Vryheer van en tot
Winckelhuyfen,Kimberg en Morp, &c. Vorftelijc·
ke Nieuwburghiche Caróer heer, geheymen Raet,
oock Qulick en Berghfche Cancelier, &c. Ampt-
man tot Dufleldorp, als oock den Ed, gebooren Heer
Fr<if)s van G'tefe » tot Lutmansfteyn Simmegen eriSl-
bdcsdorf, Vorftelijcke Palts Nieuwburghfchen ge-
heymen Raedt, Gulick en Berghfche Vicc-Cance-
lier ,en Hofs Gerecht Direéleur, &c. naerneerftige
gepleeghdehandelingh beraemt en ontworpen, zijn
fich baftandigh, erflFelijck, eeuwighlijckenonweer-
roepelijck veraccordeert en vereenight.

Eerftclijck hebben beyde haer Cheurvorftelijcke
Doorlughtigheden uytdruckelijck bedongheh ende
mits defen willen betuygen dat fy door dit Erf-verdrag
niet van meyninge zijn het reght van andere Preten-
denten, endedicöpdefe Gulickfche en Cleeffche
Landen te fpréecken hebben, in 't geheel of ten deele,
in 't minfte niei te prejudiceren, maer het ial een ye- ·

der vryftaenfyn gepretendeerde reght ter plactfe daer
fulcx behoort tc vervolgen, ende daer over uytfpraeck
.
ende fententie te mogen verwachten.

II.

Ende ten anderen, dewijle beyde haere Cheurvoc-
ftelijckeen Vorftel, Doorlugtigheden grootfteoogh-
merckby dit Erf-verd'ragh daer toe fl:reckt, dat onder
haer beyde cn hare Defcendenten van nu aen en in
't toekomende altijt een beftandige opreghte vrient-
fchap en goet voornemen geftight, maer daer en tegen
alle verwerringh, misverftandt, ftrydigheden uytden
grontop gehaelt bygeleydt, geaccordeert en af gc-
aaen, oock wat voor defen gepafleerc is, noytineeu-
wigheyt tot des anders nadeel mogen gedaght worden.
So verbinden fy en belooven beyde hare Keurvorftel.
ende Vorftel. Doorlugtigheden in kraghtdefes, dat fy
voortaen als trouwe Vrienden, Nabuyren Neven met
en by malkanderen leven, den eenen des anders beft
op nemen en welvaert trouwlijck foecken tc bevorde-
ren, maerfchade en nadeel verhoeden en na vermo-
gen afwenden fullen, oock allefints in voorvallende
occafie den eenen den anderen alle opreghtigheyt
vrienten nabuyrfchap tcbewijfen, tnde dat daer in
geen andere confideratie hoedanigh die oock foude
mogen wefen, fai mogen afhouden, harer Kinderen
en Nakomelingen oock de continuatie deferopgereg-
tevrientfchap en goet voornemen trouwelijkcn naer-
ftelijck recommanderen willen en fullen.

III.

Gelijck nu mede en ten derden de Gulickfche»
Cleeffche en aenhoorige Landen door dit Erf-ver-
dragh geenfints verdruckt ofte van een ander ge.
fcheurt, maer veel meer op het nieuw vereenigt wer-
den , ende hare Standen, Ingefetenen, Onderdanen
als trouwe Vrienden ende goede Nabuyren haer met
malkanderen te dragen hebben,gelijk mede beyde hare
Keurvorftel. en Vorftel. Doorlughtigheden doordic
Erf-verdragb tot haerder welgebroghtc privilegiën cn-
devryheden, kraghten aennemingh defer Landt-re-
geeringh gedeylde reverfalen in het minfte niet te be.
nemen of te verfwackct; gedencken, maer by defe
handelingh foo als nu gemelt is haer voorneemfteoog-
nxerck daer naer ghereght, dat defe goede Lan-
den in beftandighe ruft, feeckerheydc en opne-
men gebraght, daer en teghen alle Landt-verderf-
felijcke krijghs-troublcn ende fchadelijcke on-
ruft, en vcrdeif voojtSen bevrijt fyn en blijven
mochten,

IV.

Ten vierden , foo .verblijft fijne Keur vorftelijcke
Doorlughtigheyt en dcflelfs Defcendenten in vol-
komen en ruftighe pofleflie des Hartoghsdoms
Cleeft ende beyde de Graeffchappen Marck en
Ravensbergh met alle daer toe gchoorige Regalien,
Reghten', . Gereghcigheden , Leenfchap , Intra-
den ordinarii ende extraordinarii ghevallen , war
namen 'fy moghten hebben , maer fijn Vorfte-
lijcke Doorlughtigheyt tot Palts Nieuwburgh en
deflelfs Defcendenten , behouden op de felfde
wijs en manier beyde de Hattoghdommen Gu-
lick en Bergh, nefièns de Heerfchappen Wijnendael
cn Brefques Sandt met alle daer toebehoorende
Regalien, Reghten, Gereghtigheden, Leenfchap-
pen, intraden ordinarii en extraordinarii gevallen»
wat namen zy 00,ck mogen hebben, op alle manie-
re beyde hare Keurvorftelljcke ende Vorftelijcke
Doorlughtigheyt tegenwoordigh voor gemelde Har-
toghdomen Graeffchappen hebbende ende befitten-
de, waer byhet zijn bikomen verblijf en ioo veer
fijn gereghtigheyt heeft, en fai voortaen geen deel den
andta-en des wegen onder wat pretext ofte voorflag
het fijn moght, de geringhfte controverfie ofte ftry-
digheyt judicialiter ofie «xtrajudicialiter moveren >
maer alle ende een yegelijckdifpuytende reght ftrijt,
welcke figh der voor gemelde Landens wegen tuf-
fchen haer beyde cn Keurvorftelijcke en Vor-
ftelijcke Dooriu^higheyt tot noch toe ghehouden ,
nu voortaen ten eeuwighen daghen af ghedaea
ZÜn. 2 , : ;

Wat


-ocr page 1028-

toι^ S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

i66ó. V.

-- Wat ten vijfden van het accoordt der Heerlijckheyt

Ravcfteynbclanght, foo heeft fyne Keurvorftehjcke
Doorluchtigheythet daer vooor gehoudpn, dat hem
fulcke Heerlijckheyt in kracht op den
tiende» Aprii
fefikn hottdert fiven en veertigh gemacckt ende naer
Zaliger afftervingPalts-graef Wolfgangh Wilhelms
Vorftclijcke DoorluchtigbeytChriitelijcker gedach-
tenis over ghelaten moeite, werden, maerzijn Vor-
ftelijcke Doorluchtigheyt heeft fulcx uyt het ver-
dragh van Anno
fefiie» hondert negenen veertìghàza
twintighften
Mey voor fichte behouden voorgeno-
men, fooalsnubeyde deelenophaer felfs gepreten-
deerde rcght vaftitaen, fo is't goet gevondendefe
faecken op een Compromis uyt te ftellen, enden
uytflach daer van te verwachten > welck Compromis
daer opafgeloopen, effen foo bondigh en krachtig fyn
foude, alsof het in dit Erf-verdragh van wooidttot
woordt geinfereert was. ^ ^

Macronaengefien ten feilen, defer Landen onder
beyde Ceurvorft ende Vorft in defer voegen gedeyit
werden, ende elck van zijn op des anders Landt ghe-
pretendeerde recht uyt liefde tot de vrede en tot ruft
defes Landts en deflèlfs ingefetenen foo veer afkomt
te wijeken, foo blijft nochtans foo als in het
tertio\
Artkulo
voor gefteft, alle dcfe Landen in een beflen-
digh en onveibreekclijck verbondt te famen geknocht
en vereenight , en behouden gefamentlijck en in
'tbyfonderhare
Communicatie ca Sfecialia Privilegia t
datdefelve voortaen geer.ünts van malkanderen ge-
fcheurt ofte verruckt, ofte yetsdaer van verduyrtcrt
nochgealieneertwerdt! j Endeby aldienhet een ofte
het ander Landt eenige onverfchulde wederweerdig-
heyt ofte vervolgingh overvallen fouden, in fulcken
geval foo fullen en willen'die andere Landen, aisiiw»
Membra tot foodanige beyde Ceurvorftel. en Vorltel.
Doorluchtigheyt als beyde éerft malkander als ge-
trouwe Geconfcedereerde Vrienden en Nabuerente
huipe komen, en met gefamentlijckc machten krach-
tige nadruck die noodtlydende helpen, en van alle
verdruckinge redden en bevryden: tot des felfs meer-
der verfeeckeringh hebben oock beyde Ceurvorft. en
Vorft. die tuflchen Hartogh Willem tot Gulick, &c.
ende Hartogh lan van Cleef Saliger Memorie ge·'
maeckte, en van den Roomfchen Keyier geappro-
beerde en geconfirmeerde Unie gerenovcert en ver-
nieuwt, by aller opkomende gevaer en ftrijdigheyt:
Waer door den eenen ofte den anderen die lura ende
Regalia violeert intraden en jurifdiitie ofte eenlant
ofte een deel des felfs landt aficheurt van het gantfche
corpus verlooren konde worden, in cn buyten gerecht
ende rechten, voor,een manftaen, allelchade ende
nadeel
junBis Confiliis é* viriiut verhinderen en af-
wenden, en alfoo den eenen den anderen
admutaumé'
plenijpmam eviliionem
verbonden zijn, endeVillige in-
demaifatieGRÌdi-à'Mook
houdingh^re rata prefteren
wilkn , nochtans foo fai de eene partye den ande-
ren wanneerder eenighprijckel op handenis; intijts
fo haeft yets tot fijn kennis daer van komt, laeten we-
ten op datmen fich des te beterna gelegenthey t der fa-
ken en noot vereyfthingh in poftoer fetten, by de
aengeftelde rechtelijcke proceflen ende profecutien
interveniere, ende foo verder alles met den beften na-
druck af wenden mogen, fo als den oock beyde Keur-
vorft en vorft haer met malkander verbinden, welc-
kers een ofte ander landt nu al eenige onbehoorlijcke
Mera en befwaernis, dooralle toelatingje en dienelijc-
ke middelen afte wenden, eadede landen cnonder-
danen daer van te bevryden.

VIL

Maer willen infonderheyt ten fevenften beyde
Keurvorft en Vorft defe hare Landen ende Onder-
daenen, tegen die weicke
ex capiti fuccejjtpms unmerfa-
Us velpartieuUris
èenigh recht op defe landen in'[ge-
heel ofte ten deelen pretenderen, ende over fulcke
hare vermeynde recht
de faBo buyten recht d^er
daer tegen yets over verhoopen te tenteren ende voor-
ncnjen willen, gefamender macht en behooflijck ver·

völgh eendrachtigh verweren, ende alfoo «oor een ig^jf

man ftaen, en den anderm by fyn Vorftendo^, en ___

Landen trouwelijck en beftendigh mainteneren ende '
ftaende houden. Waer riiedeniemant nochtans be-
nomen werdt zijne gepretendeerde recht in/ero «w».
f intendi nae behooren te profequeren, ende by aldien
oock doer fulcken uytflagh tegen het vermoeden foo
des eens als des anders Keurvorft en Vorftcn yqtsaf-
gefproocken ontrocken foude werden > in ibodanige
onverwachte gelqgentheyt} willen in gelijckcn den
Keurvorft en Vorft den anderen volkomentlijckfcha-
deloos houdenenhelpeB,en wat derhal ven fod'een of
d'ander parthye afeaen mogten naer proportie uyt foo-
danige verloeren deel wei-gelegene Landen fonder
tegenfpraeck vetgoeden.

Vin.

Ofnufchoon tenachtften op defewijfete vooren
in 't vierde Artijckel verhaelt, de Landen gedeelt,
en een ygelijckeStant, ingefetenen en ondanen haren
Heer alleen ende eenigh met alle fchuldige plight, gc-
hoorfaemheyt, trouw en onderdanighcyt verbonden
zijn, foo behouden nochtans beyde Keurvorft en
Vorft en hare Defcendenten fo alstot noch toe oock
foo voortaen den tijtel en wapenen van alle. Landen
volkomentlijck, en onghedeelt, ale dan oock tot
noch toe is gebruyckt ge weeft, maer een Keurvorft
en Vorft des anderen Stants ende onderdanen in defe
Gulickfche, Cleeffcheenaenhoorige Landen in het
fchrijven
datpadicat, ( Lieve getrouwe , continueren
alles tot meerder eenigheyt en vaftbeftandiger Ver-
bonden van defe Landen, behoudens nochtans een
ygelijck aen fijne Superioriteyten Territoriale Hoog-
hey t onbefchadight. ^

So haeft nu ten negenften dit verdrag te regte gcbragt
is,foo fai defe Landftant daen van een behooriijk on-
derregt gegeven worden, en fai dan een yegelijck
Keurvorftende Vorft van de fijne de Hulding opde
wijs en maniere als men fich daer toe byfonderlijck
veraccordeert > aen-nemen, oock des Landts rege-
riagh ende adminiftratie alfoo aenftellen, als fulcx tot
de felvige aennemingh en welvaert ftreckt, en des
Landts privilegie conform oock een veder Keurvorft
en Vorft fulckstcgensGodten fijn Keyferlijcke Ma-
jefteyt ende dat Heylige Rijck, als oock de Pofteri-
teyt te verantwoorden , toevertrouwt wert.

X.

Ten thienden > de Archi ven, documenta, Regiftra-
tueren en oorconden, foo by den een als den anderen
Keurvorft en Vorft behandight, en des anders Vor-
ftendpm, G raef of Heerfchappen concerneren, fullem
recipròceoptf'mafidten fonder eenige achterhoudt ge-
extradeert en gelevert werden : maer
Cmmunia Infir»-
menta,
ter plaetfe daer fy j egen woordigh te vinden wel
voortaenbewaert werden, nochtans de andere par-
^e daer van loofwaerdige copie mede te deelen, en
foo dickwils hier den een of den anderen Keurvorft
en Vorft uyt des anders Archivo, Cancellerye, ofte
Regiftrateur eenige documenten ofte onderreght van
nooden moghten hebben > en daer toe verfoght onge-
weygerde communicatie daer van gegeven, ende daer
in geen bedrogh gcbuyckt te werden.

XI.

Ten elfdenDe Commercie, handel en wandel te
water en te landt fullen in dcfe Landen voor niemant
gefloten,maer overal hare vrye en onbelette cours toe-
gelaten, en daer in niemant tot onbehoorlijcke en oe-
gewoonlijcke laft befwae« te werden.

Ten twaelfden, wat de Munt belanght» foo hcefc

ieder Keurvorft en Vorft in fijn Vorftendom en
.ant alfo Pregen en Cinrici toe te laten, fo hy fulcks
naergelegentheyt destijts tot de Onderdanen profijt
en beft, ^s oock tot bovorderinge van de Commercie
dienftighen noodigh vinden lal, enhy oock opde
Kreyts en probations dagen gedenckt te verantwoor-
den: ende overmits in der
daedt bevonden wert,
dat defe
Landt-paling en infonderheyt defe Landen

'laeielderleye veel te geringe endehccpHblijckhopih-


-ocr page 1029-

en OORLOG 'tSes^en^veertighfleBoecK 1013

I(5<JÓ. fchadelijcke, infonderheyt kleyne fcheymunten tot

_ des fclfs verderf optjevult werden, foo willen beyde

Keurvorft.cn V. V. D. D.tot middelen ende wegen
bedaght fijn, hoe fulck quaet voor te komen zy voor
gemelde geringe munten daer tegen af te fchafFen, en
totiiilcken eyndedie met den nabuerigen vanoudts
gebruyckelijcke communicatie ter handt nemen, -en
bequame ordre daer in te ftellen.,

XIII.

Ten dertienden > foo fai een yegelijck Landt-Ovc-
righcyts regeringh, beampt en bedieninge > foo wel
in Steden als ten platte Landen de Ingefetenen uyt an-
dere Landen j a s iy watby haer te verfoecken ofte
foliciteren hebben, op het verfoeck behoorlijcke en
haeftige luftitie fonder ondeifcheyt van Religiead-
miniftrcren, en een yeder fonder koftelijcke wijtloo-
pigheyt en verteeringh tot het fijn geholpen werden j
in cafibus denegata: velfrotrada lufittne j nochtans als
oockineenige andere oorfaecken ofte prsetextenop
het aengeven der partye tot geen reprefalie te treden,
maer d'eene Vorftden ander endc des felfs Bedie-
naers, te vooren om volle en omftandelijcke onder-
reghtingevandefaecken endc des felfs wmi/V belan-
gende alle dadelijckheden j pandingen, arreflen, ende
diergelijckeonvriendelijcke proeeduyrcn
quevismo-
do
te fchouwen, maer daer en tegen de naerbuerlijcke
befte maniere te onderhouden, en vorder cje gemeene
Reghten
Conflitutienibus Imferii, en des Lands ordre,
loffelijcke gecontiiiiieerde gewoonte en gebruyck con-
form te leven ; van gelijcken foo fai geen Keurvorft
des anders
velrelegatos in fijn Landt befcher-
men, ofte defelve in
fatv^m condultum, geley, feec-
kerheyt retraiót ofte andere voordeel vergunnen»
maer als foodanige Luyden uyt des eenesHceren
Landt in het ander komt, die dienftigh fchul-
dighzijn, defelve haer op het verfoeck te bemaghti-
ghen, ende haer ter plaets daer fy hoeren te laten
volgen.

XIV.

Indien ten veertienden tegen hoop tuiTchen beyde
Keurvorft. en Vorft. Deicenten over defe verdragh
ofte anders ecnighc ftrijdt ofte mifverftandt qua-
menterijfen, fo fai niemandt defwegen
ad arma ofts
eenige dadelijckheden tegen den anderen treden,
maer alfuicke ibuyfen en difputen hoedanigh diezijn
ofte genoemt mogen werden» niet anders als
viajun't
ofte modo amecaMi fer arhitros neergeleyt, ende
Acn-gravato befchadight oock vry gelaten werden, ]
onder defe wöi/weenenaer fijn believen te verkiefen,. ί
foo dat beyde Keurvoril ende Vorft haer een ghe-
wilïè
modo compromittendi onder malkander voorne-
men wilien, onder welcke Formulier die onder haer
gewefene mifverftanden, indien fulcks niet totor-
Sentelijck proces gebraght wert
ahfyueftrepttuvelfre-
//jciVtfiegeaccordeertendegedecideertfai werden: en
terwijl infonderheyt wegens yemant van des eenen
Landtsofte heerfchappye op feeckere in het andere
gelegene goederen, onderdanen, ghepreteudeerde
exemptien en hoogheyt, als oock om ettelijcke ver-
menghdeiri/?i»f«»M en gevallen, ende wegens eeni-
ge ftrijdige grens-faecken tufTchen beyde zijdjts landt-
palen eenigeabuyfen ontftonden, foo willen beyde
Keurvorft en Vorft metten eerilen tot goede bande-
lingh eenige Commiflkrifen verordineren, op dat
door foodanige mifverftant dat goedt voornemen en
nabuerlijcke vrjentfchap nergens in gekrenckt moghc
worden.

XV.

Beyde Keurvorft en Vorft willen haer yeverigh be-
kommeren , op dat fy de
inveflitur ende het Leen
over defe Landen van fijne Keyferlijcke Majefteyt,
als oock den Tijtel van defelve uyt de Keyferlijcke en
RijckxCancelerye verkrijgen mogen, fo als fy dan
oock niet weyoiger haer. 6eft doen en arbeyden,
dat beyde Keurvorft en Vorft van wegen defe gefa-
mentlijcke Landen
mCommitiis Imperii, een yegelijck
een byfonderKjck
votum debita fejjhne vergunt wer.
den , foo datmen dan niet twijffelt of fijne Keyferlijc-
ke Majefteyt ende Rijcx-Standen hier in te eerder
V. Deel

confenteren, op
onerum van c

ende terwijl de Hertogen
Berg, &c. van outs tot de ordinaire Rijcks deputatie is
verordineert ^weeft, fouhebbee beyde Cheurvorft
en Vorft gelijcker handt neerftigh tc wefen, dat iy
daer van niet langer uytgeflooten, maer geadmit-
teert, en op dat ter oorfaeck van de Religie geen
ftrijdt moght geven, haer als Hertogh tot Gulick,
Cleef en Berg, ofte van wegen des anderen in 't Hey-
lige Roomfche Rijck inhebbende Vorftendommen
en Landen hare Plaetfen by de Rijckx deputatien toe-
gelaten magh werden, foo men dan oock verder
daernacrtraghten tnoet,datde
prafextationesad Ca-
meram
oockvoortaen van wegen de Weftphaeifche
Creyts in 't werck geftelt werden en haer effeö krijgen
mogen.

XVL

By het Rijck en Creyts inkomen ende laften, heb-
ben figh fijne Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt toe
Brandenburgh ten hooghften over degantfche kenne-
Mickepragravatson van fijneCleeffche en aenhqorende
Landen befwaert, maer overmits fijne Keurvorfte-
lijcke Doorlughtigheyt tot NieuwborgK daerte^,en
remonftreert , dat defe faeck voor'theele Rijck
behoort, ende fijne maght niet en ftonde in de Gu-
lickfche, Cleeffcheen aenhoorige Landen eeni-
ge veranderingh te maecken, daertoefy gelijckerwijs
oorfaeck hadden van wegen den hoogen aenilagh van
't Hertogdom Gulick te béfwaren, als heeft men dac
wel in ditpointbydeoude Rijckx mariicul alfoo ge-
laten, dat een yegelijck Vorftendom ende Graefichap
fijn oude ^ueta in des Rijcks en Kreyts inbreoghen
behoude, nochtans referveren figh beyde Cheurvorft
en Vorft uytdruckelijckopbehoorlijcke plaetfen bil-
ighlijcke moderatie voor hare Landen te foecken, en

m

''Éis
ii

hare Lant-Standen en Onderdanen die haer over de
pragrtvation befwaren alle voordeel ende aflSftentie
daer by te bewijfen, in andere voorvallende gelegent-
hedenj nochtans beyde Cheurvorft en Vorften fon-
der gemeene Rijckx en Kreyts intereflèneenigeuyt-
giften tot haerder landt feeckerheydt ende voordeel
aenwenden, willen beyde Cheurvorft ende Vorft in
tuitu defer Landen alcoos de hulpelijcke handt by bren-
gen.

xvn.

En terwijl Vumtut Religionis en dat daer aen depen-
deert, tot noch toe tot veel mifverftanden en oneen ig-
heden, als de grootfte en meefte oorfaeck is gegeven,
foohceftmen fig daer over naer gepleegde wijtloopige
moeyelijcke handelingh eyndelijck vergeleecken, en

uyt bewegende oorfaecke vereenight dat de Colla-
iwMiderGeeftelijckcprselaturen , prjebenden en be-
neficie die in defe GuHckfche , Cleeffche ende

aenhoorige Landen tot des Vorften CoHatien behoo-
ren , van beyde Keurvorft en V. V, D. D. door-
gaens
collatien en alternos menfes gheconfereert ful-
len werden, foo als in fulcken geval uytgevoerde
reces met andere meer begrijpt, het welke in alle poin-
d:en
,articuleD endeclaufulen van beyde Keurvorft en
V. V. D. D. als oock haere Defcendenten vafl:
ende onverbreeckelijdi ghehouden, endc daer te-
gens in gheenderleye maniere ehehandelt wer-
den, oock van defclfde kraght fullén zijn, alsofhf
ditTraiiaetvan woordt tot woordt begreep ofte in
hiel.

XVIII.

Het different van wegen het Dire&oriixi defe Weft-
phaeifche Kreyts aldus vergeleecken, dat het by bet
geenigedat tuffchen beyde Keurvorft en Vorft voor
defe tot Dorften door vermiddclingh ende bevorder
lingh des Heeren BiiTchop tot Munfter Vorftelijckc
Genade dien aengaende verfproocken ende verdragen
fai verblijven, endevoottaen is byde Keurvorft van
wegen de Gulickfche, Clieffche en aenhoorigho
Landen het
Direiiormm ghelijckerhandt neffens fijn
Vorftelijcke Genade den Biflchop van Muafter mede
voeren, ende onder malkanderen figh defwegen al-
1 cernereq fulleo, nochtans met dit uytdruckelijck
' ' " i^aqq vQorbo-

en, op datmen in het opbrengen des Rijcit
η defe Landen des te willigher moght fijn , looo.
vijl de Hertogen van Gullek, Cleef ende —-


-ocr page 1030-

1014 SAKEN vàn STAET

1666 voorbehoudt} datbydit OireBorio beyde Keurvorft
. en Vorft meer een Feierofatnen hebbet),en eentijde-
lijcke BiiTchop van Munfter als toe noth toe, al-
foooock voortaan op alle univerfale en particuliere
Creyts - vergaderingen, wanneer en foa dickwils on-
der het uytfchrij ven den Vorftcn alleen ofte met ander
Creyts Standen, geiamentlijck wegens den ftandt
vande Creyts yet» te beraetflagen,
ffinuta vosuni ende
cerile plaets behouden fai, btyde Chcurvorft ende
Vorft fullen haer oock teickens wegens de prop ofitie
enconclufie metdefeHeere Biflciiop Vorftel, Ge-
nade accorderen, en niemant van haer drieneenigh
a&um Direiiorti circularis eenfijdigh verrighten, fon-
der oniJer haer te vooren alles met malkandercn be-
hoorlijckcr wijs te communiceren ; fy fullen oock
gene
cxfeJitioaes ofte.f*«e/;fl»«af ofte uyt laten gaen,
ten fy dar» beyde Keur en Vorfteo te vooren foo wel
onder fig, als met des Heeren Biffchops Vorftel. Ge-
nade 3aer co mm uiiicatie ce houden, en eeneendrag-
tigh accoortdaer over getroffen hebben, wanneer een
t' famen-komft
des Lands te houden is, fo roepen alle
Direiïor.es, namentlijck des Heeren Biffchops Vorftel.
Genade,en fijn Keurvorftel, en V. V. D. D. te vooren
haren Raedtte
famen, ofte communiceren des we-
gen fchriftelijck in 't vertrouwen, maer deneenen ial
hier in fonder des anders voorwetenfchap geenlints
Voortgaen, en by aldien in den votisea meyning.
eenigedi^ariteyt figh liet vermercken, dan fai men
figh bekommeren door vriendelijcke onderhandeling
en andere bequame wegen tot een verftant te komen ,
maer indient daer toe niet te brengen waer; alsdan
maeckt fijn Vorft. Genade den BiiTchop van Munfttr
met fijn Ceurv.Doorl. van Brandenburgh, ofte ma
fijne Vorftel. Doorl. tot Nieuborgh, dis-majora, en
geven den uytflagh, in de overige aêiiius des OireBerii
en wat daer aen dependeert, als oock in de feffieende
voorflagh, item by het omvragen ('twelck beyde
Ceurvorft en Vorft alleen toeltaen, foo fullen en wil
Icn defelve
{er dits é" victs alterneren, daer by even -
welafgefproocken is, dat, omby deeerftevoorge-
ftelde Landts vergaderingh de gefamentlijcke Landts
Standen defe tegenwoordighe verdiagh bekent te
maecken, van Phals Nieuburg de eerfte voorflagh fai
gefchieden, en Keur-Brandenburg des anderen daegs
het fai voeren, en t'elcke reysalfoo al-

terneren , maer byde navolgende Lands-dag, van
Keur- Brandenburgh met de propoficie den aenvanck
gemaeckt (al werden, en alfoo oock daer mede van
den eenen Lands-dag tot den anderen fai gealterneert
werden, wanneer nu tuffchen de uytfchrij vende Vor-
ften en Landts-Direfteuren vergheleeckene propo-
fitien, den Lands-ftanden geopenbaert, en daer op de
omvraghen ghehouden werden, foo fullen die uyt-
ghevallene
vota neerftigh overweghen, en naer
de mcefte
votit een beftandigh ίοηοΙιφαα in deii naem
desgantfchen D/riiSier«begrepen, endedoor de al-
ternerende Keurvorften en votften welcke deffeJvi-
ghen daeghï dat
OireBonum toeftaen, uytghefprooc-
ken, ende alle
expeditiones communi nemine verreghc
werden
, na dat de voorighe Hertoghen tot Gulick,
Cleef en Bergh des landts Archivum altoos tot Duffel-
. dorp bewaert, oock daer felf wös van des landts wegen
te fchrijven , op het papier brengen
enexpedierea
laten, foo heeft het daerby noch fijn verblijf wel j
maer
beyde Keurvorften en Vorften fullen tot ghe-
daghte archivo vry en onverhindert toeganck hebben,
enwatfy daer uyt defidereren ongeweygert gecom-
municeert werden, voortaen oock niets afgeveerdigt
te werden, 'tzydan te vooren by
beyde Keurvorft
► ende Vorft, ofte haer naergelate regeringh, ghefa-

mentlijck gerevideert, geapprobeert, en onderfchrc-
ven , met welcKe lupfcriptie in naervolgende maniere
gehouden fai werden.

het 2 en dan f
che > daer c
«. 3 «ea ζ

egendeGulick-
fche Cleeffche

weg
fche Cleeffche
Όίηβοηί, *

Eerftelijck,

van wegei^het
Munitt-rfche
Direilorii

geftelten het eerfte van des Heeren Biffchops van ig^g
Munfter Vorftel. Genade alleen, maer het ander van
het Keur-Brandenborg en Phals NieUwborgh
conjm-
éfim, dog alfo ondergefchreven te werden, dat beyde
Keurvorft en Vorft hier in alterneren, alfoo dat als
particiilier fchrijven ih dé .Creyts te expedieren voor-
vallen , met het voorfchrift hoe anderfints in alle ande-
re gevallen gelaterneert fai werden, maer icgc valle aen
de geheeleen meefte Land-Standen eenige expeditie
liytgaen fal,fo ishetgoct gevonden dat na de order als
nu gemelde Land-Standen gebruycken, endefuicks
by de eerfte' voorftaende generale expeditie des uyt-
fchrij vens tot den Landts-digh, Phali Nieuwborg ca
Paterborn', enKeur-Brandenborghaen Luttigh, en
fo voorts, tnaer daer na Keur-Brandenborg aen
Phals
Nieuborgh aen Luttigh het voorfchrift fullen hebben,
oock alfoo fucceffive daer mede gealterneert fai wer-
den , nochtans is hierby vorder afgelproocken, dat
indien fijn Keurv. Doorl. van Brandenburg het voor-
fchrift hadde, maer niet felfs, maer door fijn Cleefïe
regeering foude laten onderfchrij ven, het onderfchrifc
als dan, ofte de name der onderfchrij vende Raeden,
niet op eeneregel met de andere principale Heeren,
maer lbo hier onder te fien is, en waer N. N· ftaet ge-
ftelt fullen werden-, als op de maniere en wijfc als
't volght :

Gpfchrift : van Godes Genade,

CHRISTOF.BEJiNER. FREDniCK.MLLEM.
tot: Ut: tit.tit: '

PHILIPS. WILLEM,
tot : tit :

Oüderfchrift.

CHRIST.BERN, in de plaets ende PHILIPS.mLL.
•uenTBegeufiin
Hooghs : Gl: S:
Keurv: Doari:
tot Bran/ienburgh.

Ν: Ν:

Ten ware dan dat van wegen fijne Keurv. Doorl.
een Vorftel. perfoon uyt een oudt Vorftelijck Hiiyg
onderichreven 5 in welck geval billick in eenen regel
fai werden geteeckent,endeterwijl fijne Keurvorftel.
Doorl. töt. Brandenburgh, van wegen de inhebbende
Cleeffche, Marckfche, en Ravensberghfche Landen,
foo als fijne Vorftelijcke Doorl .tot Nieuburgh, van
wegea fijn inhebbende Gulickfcheen Berghfche Lan-
den een beftantT;e/«w op de Landts-dagh voeren fou-
de, foo heeft het daer by fij η bewint nochtans alfo, dat
op den naeften Land-dag by de eerfte omvrage, Phalts
Nieuborgh dat Cleeffche
votum na Munfter lal in vor-
deren, ende alfoo wiffels gewijsvande Geeftelijcke
tot Wereltlijckebancktot het eyndetoedie-pfl/i» in-
nemen, en als dan oock het fijne openbaeren, maer
by foodanigefamenkomftfal Keur-Brandenburg ter-
ftondc na de Munfteriche dat Gulickfche
vetum invor-
deren , en op defé gefeyde manier tot h et eynde voort
varen, waer op dan de voorgedaghre manier uyt de in-
gekomen ftemmen de conclufie geinformeert fai wer-
den: verder fo fai tuffcllen fijne Vorftel. Genade tot
Munfter ί en beyde Keurvorften Vorften volgende
manier ( gelijck oock ten deele aireede is aen gevoert)
gehouden werden, dit namentlijck alle Land-faecken
niet allefintste doen communiter voor genomen ge-
delibereert, en ge-expedieert ende ge-excepteert,
oock cenzijdigh van den een of d'ander deel niets ge-
fchieden of verrigt,maer daer by naervolgende pundla
geobferveert werden.

Soo fullen voortaen foo wel uyt Keyferlijcke be-
geerte, als oock wegen vereyfchte hooger noot do
Land-Standen te famen beroemen , ofte een Laiidts-
daghuyt gefchreven fai werden, deo Uytfchrij ver
van de Keurvorft en Vorftel. haer daer over te voo-
ren foo van de
materiapreponenda 1 als oock van wegen
deverkies-plaets-daghentijdt» ofte door icbrijvcn,

ofte


-ocr page 1031-

en OORLOG, ν Ses- en - 'veertighfte Boeck. 1015

i666. ofte t'famen-ichickinghe haerder Raeden , verdra'·
l ghen fullen j oock eer en te vooren fulcks ghefchiedt j
* ' geen famenkoroft ofte Landts-dagh uyt ghefchreven
werden , indien oock fijne Keyferlijcke JVlajefteyt
oock een ofte andere Kteyts uytfchryvende Verft
over Kreyts-faecken byfonderlijck aenlchryven fou-
de, fai Van de fel ve niets j om alleen alles conimüis
tonfiliis ^ votis voor genotnen worden.

Üoo is oock ten veraccordeert, dat by alle

Kreyts te fatnen komften fijn Vorftelijeke Genade
tot Munfter volgens fijn Geeftelijcken Stant in het fit-
ten, gaen en ftaen, voteren , fchryven, zegelen,
ende foo voorts, alle ende een yegelijcke<i<ii?/i«fin
Landt-faecken als vooren in 'tbreedt verbaelt, die
pracedentes en voortocht fonder contiadiilia hebben
en behouden fai.

Ten derdm, foo fel wel by defe t'famenkomften en
Landts-dagen van wegen de Gulickfche en Cleeffche
direélorio de fropofitie als vooren communkato confilio >
het zy met alle drie KeurvorftelijckeenVorflen be-
lieven , ofte wanneer eenige difcrepantie in
votis voor
viel, wat op voorgaende
maniere per ma j στα befloo-
ten was, in den name van'tgemeldeDireöoriiuyt
gefproocken, en den Standen voorgheftek wierde,
oock daer op die om vraghen gcfchieden, maer fai fij η
Keurvorfte ijcke Genade tot Munfter
het eetRefif-
fragium
ende de flemme te voeren, allefints voor be-
houden bly ven.

Ten vierden, Wanneer de Vergaderde tegenwoor-
dige Standen hare veuaecr gheleydt ende de felvige
aen de Direftorii Tafel, vao alle </r/edeSecreterif-
fen vlytigh geprotocolleetcfijnde, als dan foo fullen
de uy tgevallen νσ/α te famen geconfereert en daer uyt
dat
Condufum caxjuttiium bcgK^n ad PretocoUumpie-
fteldt, om alsdan van de Gulickfche en Kleeffche
DireBorio uyt gefproocken te werden, foo dat oock
dat
Vrotocollum door den ghefwooreo Landt-Secreta-
rio volghens ouder gewoonte, behouden fai werden «
fuUende nochtans een yegeUj k Kcurvorft en Voxft vry
ftaen yemant
ad Prottcolkm te adj ungerlo..

Als DU ten vijfde», over defe voorgevallene geac-
cordeerde materie eenighe concepten en fchryvens,
in den name des Creytsofanderfiats uytfchry vende
Vorften fullen uytte geven fijn, foo fuUcn die by de
ghefwoorne Landt-Secretarius ontworpen werden,
oock wanneer het Patenten ofte Send-brieven waren,
met refpeilive opfchrift ofte onderteeckeningealle-
fints predicaten enTitulatien, naergelegentheytder
faecken, en conditiën der geenenaen welckefooda-
nige Brieven of Patenten afgefonden werden, met
voortoght van fijn Vorftelijeke Genade tot Munfter,
foo als in par. i. vermeit volgens oude gewoonte, ver-
veerdight
en ge-expedieert fullen werden, doch niet

a^hefonden, alvooreas het felve by zijn Vor-
ftelijeke Genade tot Munfter ende beyde de Che«r-
■ft en Vorft geapprobeert, gefubictibeert enge-

eerder

vor:

configneert fullen fijn. Waer in opck zijn Vorftelije-
ke Genade tot Munfter
vry ftaen fai de voorgeftelde
faecken daer in te veranderen, af» ofte toe te doen ji
nochtans dat fuicke van fijn Vprftelikke Genade ge-
fchiede veranderingefooteneerften fijnKpurvpritel.
Vorftelijeke Doorlughtighedeo voor het afircerdighen
weder gecommuniceert en alfoo dcùecke/ormatiiuf
eBmateria/iii^f ven alle kanteneendr(igtelijpkgeic|iie·
den i ofte in gheval Keur-Brandenburg en Phaltz
Nieuburgh refpeftive van weghen GuBcken Kleef
daer in niet eens fouden zijn, doo^e boven-geftelde
wijs voorgewende Majora veraccofdeerde ende uyth
gefchrevene Brieven, door den LandtsSindipum of-
te Penningh-meefter aen de Stenden bcfteldt fullen
werden, «

Texifefien. faloockdebenaminge derLandts-^-
dieninge veraccordeert werden en (0«;«9^<mgefchie-
den, wekkers betalinge uyt gemeene middelen te ne7
men en met kenniiTeder Standen en bewillinge te ver*
rechten, alfoo oock. - >

Ten fevenden, de uytfchryvende Keurvorft'ende;
Vorft wegens de plaetfeen bewaringe van de gemeene^
Kaila ) Baer toclatioghö der tjrdt ende gheleghent-<.

heyt, fichteallertydtmctt'famen-roepingederStan- 1(56(5»

den te accorderen ende ionjUHdim daer over te difpo-_

neren fullen hebben, foo als desLands intereflefal '
vereyflchen , ende fulcks voor de ghefamentlijcke
Stenden te verantwoorden.

Eyndelijck ten achtfien, fullen die executiones eii
wat meer in Landtfaecken voor te nemen, door uyt-
fchryvende Keurvorft en
Vorgiën Communiconf

ope voor ghefet, en door d' een of d' ander befonder-
lijck en fonder zijns mede uytfchry vende Vorftens
voorweten en believen niet voor ghenomen werden,
dat het derhalven in cas van boven-gheftelde defenfio-
nis tulTchen Gulick en Kleef, foo als het daer by ge-
exprefleert is ghehouden fai werden, terwijl oock
voor defen tot Regensburgh deswegen tufiichen fijne
Vorftelijeke Genade te Munfter, ende fijn Vorfte-
lijcke Genade tot Nieuburgh
fub dato den tTBeeden]\ir
lii feflien hondert drie en vyftigh een befonder Reces
van den felven inhoudt afgheveerdight isgheworden,
foo werdt de felvighe (dewelckenu verderluydt zijne
Cheurvorftelijcke Doorlughtigheyt tot Brandenburg,
van weghen 't Hartoghdom Kleef voorghefchrevene
manier mede is ghe-extendeert) kracht deflèlfsver-
breydt en beveftight, waer mede foo dit poinö: fijn
billickheyt heeft, en wat desweghen voorghemelde
manier verdraghen t'eenemael voorbcftandigh ghe-
houden , ende dat niet daer teghen ghehandeldt oock
des Heeren Biflchope van Munfter Vorftelijeke Ge-
nade, dit allesi»'i*iri»<9«wgecommuniceert, ende
felvige op haer plaets daer over te houden, van beyde
Keurvorft en Vorften behoorlick fai verfogt werden.

XIX.

En terwijl nu door des Aiderhooghften Genade,
beyde Keurvorft en Vorft op gemelde manier onder
malkanderen gheheel en crflijck fijn veraccordeert ,
waer door dan die voor defen opgerechteprovifionee-
le en interimis verdragh > en daer by voor behoudené
rechtelijcke uytvoeringe der hooft-ftucken voor haer

geceflèert en öp gehouden is, foo willen 2y, in kr^ph-
te defes, dat tuuchen haer beyden tot noch toe
αΦα

't Keyferlijcke Riicks-Hof-raedt fwévende Rcchti
proces, wegen dele Landen, en dat daer op van bey-
de deelen gepretendeerde fuccefl5e reght, beftandigh
gerenuncieert ende de felvige t'eenemael wegh gbenó-
men hebben, oock fulcks der Rooms Keyferlijcke
Majefteyt behoorlijck aen melden, ende defelvedaer
by verfoecken om abfolute en caiTatie om dit procee.
foo veel haer beyde Keurvorft en Vorftel, Doorl. en
derfelver Defcendenten betreft , maer by voortfet-
tinghe van denochoverigheProcelTen voordeLant;
den, willen beyde Keurvorft en Vorft, den eené
den anderen naer de befte wij fe
ficietatit in ctmfolidatif
juriiut,
adfifteren, ende haer befte de vöir aenweii»·
den, dat fulcks ten eynde gebraght, enzy dooreèb
defiditijf vonnis tot ruftige en ongeturbeerde befit de·
fer Landen deste beftendiger geconferveertmoghen
werden, foo dat Zy dan hare^ckenendehareghe^
rechtfame volkoméntlijeke vertrouwen » en daer in
fichgantfchelijckverfeeckeren. . .

■ XX. '-f

Ende ten eynde dit Tradaet van beyde de Chetir-
yorft en Vorften deiTelfs Defcendenten dés te vafter len
beft«ndigher mach ghehonden werden, foo willen
beyde de Cheurrorft en Vorft verdér fijpc Keyferlijc-
ke Majefteyt onderdanighlijck verfoecken , dieG^a-
rantie deiTelfs overfich te nemen, ende fai verder die
in die tot Munfter en Ofnabrugh Vredens befluyt,
begrepene Guarantie ingelijcker maten hier toe alfoo
^betrocken werden, dat op de gefchiedene requifi-
tie, de paciiTenten fich felft den tegenwoordigen vre-
dens befluyt conform mogen aennemen ,.4ocb fullen
onder defe paciiTenten die geene niet begrepen zij^n,
noch van yemandt gerequlreerc, welcke op de Gu»
UtMjhe en toehoorighe Landen ven weghen de Suc-
ceiiie pretenfie maecken, foo als dan oock geenfints
noch onder eenigen fchijn ofte pretext fullen toeghe-
kten fijn} ) het gene nu pp gemelde maniere Vfraccof
dqiert:, eenighwts^op te houden, ofte verhinderen,
noch oopk i^ in Politicis als in Religionii of Geefte-
<β gig 1 fijcke

-ocr page 1032-

xoo6 SAKEN van STAET

1^60. lijcke Taecken, tegen dit verdragh yets voor te ne-
—— men, ofte daer defe van d'eene ofte d'andcretegen
vermoeden yets foude gefchiedenj foo fai
farsUfa
bcvoeght Gjn, een of meer van defe aenghenomen
Guarants te hulp te roepen, door weicke dan de con-
traventionis , met reparatie der koften en fchaden
terftont iullea werden af gedaen, maer foo decon-
traveniens (ich hier teghen Iteidt, ende het alfoo daer
door tot verwyderinge en tot de wapenen foude laten
komen, ofte oock den eene ofte den anderen eenige
Reprefalien ofte macht der wapenenyi^
quovispretex-
ten
onderftonden, ende alfoo den anderen met Krijgs-
macht fouden aen taften, die
iùipfe faiiomprar/am
fraffa paeis
vervallen, ende alles fijnesaendeghefa-
melde Landen, ofte door dit accoords verkreghen
reght tot des andere deels befte verlooren hebben, de
befchadighde in den ftandt waer in hy voor defesErf-
verdragh geweeft, weder herftelt werden , daer over
dan van den aengenomene Guarants vaftelijrk gehou-
den , ende den overvallenen ten beften, fonder tijdt
verlies, fohaeftdieoffenfie gevolght, met ftercker
handt geaffifteert > oock defelve
turn omnicauf» gere-
ftimeert en kraghtelijck gemainteneert worden, en
al-hoewel by dit verdragh in de Religioni faecken,
uyt liefde tot Vrede, van de
reguli Inflruvienti Pacis,
in het een en het ander was af geweecken, foo fai dog
alles wat hier by verdragen is, ondereen fulcken alge-
meene Vredens befluyt, ende Guarantie mede be-
grepen lijn, ende door defelvige ghehanthaeft wer-
den.

XXI.

Eyndelijck foo wil Keurvorft en Vorft by fijn
Keyferlijcke Majefteyt gehoorfame en oaderdanigh
verfoeckdoen, opdat defelve over dit verdragh fijn
Keyferlijcke confirmatie tot des te meer vaftigheyt
mededeelenmagh, maer ter tijdt toe dat fulcks daer
op volge, falditTraftaetenaldat daer in beflooten
is, Claufulen en Conditiën, niet te weyniger elck
Keurvorft en Vorft vaft verbinden, ende hy defelve
oaVerbreeckelijck te houden fchuldigh fijn, oock daer
tegen geenfints handelen, noch andere daer tegen te
handelen toe laten ; Alles by Keurvorftelijcke ende
Vorftelijckéeer én refpedtjcn datbeyde Keurvorft en
Vorft, voor fighende fijne Defcendenten fulcksop-
reghtigh houden, figh daer tegen geen tegenfpraeck,
tegenworp ofce exceptie ten voordeel ofte
Lejie etiam
tnormh vel enomiffime,
dat anders gehandelt dan ge-
fchreven zy de faecken bcfchapentheyt niet reght ofte
genoegfaem ingenomen, en wat fulcks meer in kort
of in 't lange voortgebraght ofte verdaght foude mogen
werden, niet te gebruycken, noch van anderen ha-
ren wegen fullen noch willen toe laten te ghAruyc-
ken.
Oorkondtio hebben wyaenvanckelijckbeydede
gemelde haer K. V. Doorlughtigheyts Raden, welkers
Volmaght hier naer volgt, dit verdrag met eygen han-
den onderteeckent, cnjgezegelt, daer neffens oock
verfproocken en belooft dat fulcks binnen den tijdt
van
tien dagen van beyder-zijdtshooge Heeren Prin-
cipalen gheratificeert en voor goedt ghehoudeti fai
werden.

I Aldus gedaen, vergeleecken, ende geflooten, on-
dereygen-handige onderteeckeningen en Zegel, we-
derzijdts van de Heeren Gedeputeerden en Volmag-
ten voornoemt. '
Cleef den ηβ^ίβΛ» Septembër/e/?/i»
hmdertfesen-

Otto Vry-httr van S-aerin, (L. S.J lohan Hendrick Vry-heer vm

Wintkelhaujen. {L.S.)
Werner mllm Birt/p^l. ( L. S. ) i Trms ven Giefin. (L.S. )

ïr. Meynderi.

(.L.S.) Hmr-SchneUe. (l.S.j

Vülgbt den Inhoudt van de Trocuratkvoor de Gedt-
puteerde'van Siine Keurvorfi, Deorl.'van Bran-
: deniurgk ' . .. .....

Wy.Freilrick Willem van Codes Oénadén ,'
Marck-Graeftot Brandenburgh, desHèyli-'
^ gen Roemfchen ^ijckx, Erts Camerer èn

Keurvorft, inPruyflen, tot Maeghdenburgh, Gü- τ^^/
lick,Cleeve,Berge, Stetin, Pomeren, derCaffu- '

ben ende Wenden , oock in Silefien tot Croflèn----

endejagerndorp Hertogh, &c. Burghgraef totNurn-
burgh, Vorft tot Halberftadt, Minden ende Cam-
min , Graef van der Marck ende Ravensbergh, Heer
tot Ravefteyo ende van de Landen Lauwenburgh en
Butouw,&c, Doen hier mede te weten, Alfoo
tuiTchen Ons ende den Doorlughtighften Vorft, gn-
fer vriendelijcken lieven Vetter ende Gevader, Heer
Vhili^Wtllem, Pals-grave by den Rhijn, in Bcyeren",
tot Gulick, Cleeve, ende Berge Hertogh, Gra-
ve tot Veldene, Spanh^m, der Marck, Ravensberg,
ende Meurs, Heer tot Ravefteyn, &c. Overdefuc-
ceffie van de Gulicklche, Cleeffche, ende aeogcr
hoorige Landen, waer over van wegen de verfchey-
dentlijcke ingevallene diflterentien was voor geflagen
eeneeuwigh vergelijck te verfoecken ; ende wy daer
toe op billicke manieren waren geneyght, datwyom
alfulcken Traftaet in enfen naem ende van onfenc
wegen voor te nemen, te avanceren, ende onder on-
fe Genadighfte Ratificatie te fluyten. Afgefondcn
hebben tot fijne L. D. den Welwaerdigen Welgeboo-
ren ende Hooghgeleerde > onie Refpeüive Over pra-
fident, Geheyme Lehen-Cleef-ende MarckfcheRe-
geeringe ende Ampts Camer-Raet, onfe Veel gelief-
de Gemalin L D. Hooftman tot Orangien, oock Ge-
heyme Camer ende Krijgs-Secretarius, ende Lieve
Getrouwe
Otto Vryheer van Schwerin, Heer tot Ou-
den Landtsbergh ende Zachan, Erf-Camerer van on-
fe Ceur-Brandenburgh, Dom-Prooft van onfe lieve
Kercke tot Brandenburgh ,als mede
Warnaer Wilhelm
endeFww Meynderts, ende hebben den
felven onfen Gewelt ende Volmaght opgedragen, dat
fy gefameijtlijck, ofte indien eene door indifpoiitie
ofte anders moghte verhindert werdenjdie andere daer
in voorvaren , handelen ende als gefegt is, onder onfe
Ratificatie fluyten m<^en, gelijck wy genadighft be-
loven defelve daer over te bevryden ende fchadeloos te
houdea Ten oriconde hebben wy defe volmaght
met eygene handt ondergefchreven, ende ons Ceur-
yorftelijckZiegel daer op laten drucken. Datgefchiet
is ende gegeven in onfe Refidentie-Slot tot Cleeve
den
twefde» Mey feftitn hoadert fes en fefitgh.

Wasgeteeckent

FREDERICKmLH. Keurvorfi.

Volghi den Inboutvan di Volmaght van de Gedefu·
teerde van fijn Vvrflel^ckeDoorlughtigbeyt Valtx,
Nieuhurgh.

VAn Godes Genaden wy Thilip W$ilem, Paltz-
Graef by den Rijn, inBeyeren, tot Gulick»
Cleeve ende Bergh, Hertogh, Graef tot Vel-
dents, Spanheym, de Marck, Ravensbergh ende
Meurs, Heer tot Ravenfleyn. Doen hier mede
te weten, Alfoo tuiTchen den Doorlughtigen Vorft
ende Heere
Vredrick Willem Marck-graef tot Bran-
denburgh, desHeyligenRnomfchen Rijcks, Ertz-
Camerer ende Cheurvorfl:, &c. ( tot : tlt : ) onfe
vriendelijcken lieven Heere ende Verterende Geve-
der, ende Ons, over de Gulickfche, Cleeffche ende
aengehoorendë Landen fucceffie, end· daer over,
verfcheydentlijcke voorgevallene difierentien, ee-·
nen eeuwigen vqK^'ij*^^ ® verfoecken was voorge-
flagen, en vy daei toe tot billijcke
maniere waren ge-
neyght, datwyom fulcken Traöaetin onfen name
ende van onfent wegen voor te nemen, te avanceren ,
ende onder onfe genadige Ratificatie te fluytra , tot ^
haer L. D. afgefonden hebben, den Welgetoren
Edelen ende Veften onfen geheyme Raden, refpeoi-
ve Caromers, Gulickfcheende Berghfche CancelMr
ende Amptmàn tot Duflèldorp, Nieuwborghfche
Over-Cancelaet ende Vooght tot Heimbawj oo^
iGuUckfche en Berghfche Vice-Cancelaerende Hofi-
gerights Dìretìot, ende lieve getrouwe
lohm Hut·
ï" Vry-hter van ende tM Winckclhaufen,


-ocr page 1033-

i

1666 Lutzmafteyn ende Simmingen j

ende Hemirick SchneU, ende hebben defelve opfe ge-
" " welt ende volmaghc opgedragen, dac fy gefamentlijck,
ofte indien eene door indifpofitic ofte anders moghce
werden verhindert, die andere daer in fullen mogen
voortvaren} handelen> ende alsgefeytis,onderon-
feRatificatiefluyten;gelijck wydefelve daeroverful-
len.te vreden ftellencn fchadeloos houden, genadigh
verfpreecken. Ten oirkonde onfere fignttumends op·
gedruckte Canceley-Secrcet-Zegel. Dufleldorpdcn
tweeden May feflie» hondert fes en fefit^.

gtcon-
etattr
Iftrt

FHILIP mLHBLM. (L.S.)

l^accil^o.Moa. ϋεΙι&εηΓϋηε {Utirbojficl.
baec oUcc/ scfc^jcbcn een cibile gcluclttocnfinge.

^εη vierden ijaec Moq.

bechlaectaï^bolflljt : noopenDeUecfcöepticn ppinttn
ban toeoen
Brandenburgh {jiec booj becfoaDt.

E Staten Generaci der Vereenigbde Ncderlan-

Btrfcle

L·^ den door ghefien ende ovcrwoghen hebbende
tanna c 'tmemorieby den Heer Mathias Roomswinc-
/00. kei Extraordinaris Gedeputeerde van de Heere Keur-
KopeiiOe vorft van Brandenburgh, den «^fwdefesgeprefen-
MiMten '^®®'·' » tendeerendeten eynde > dat een mael gead-
öp jufteert en geijooten moghte werden, het bcwufte
Re-
Sòjnn- ^/f»»i»ibyhetonlanghsgemaeckteTraaaetvan Allt-
luìant anciegeftipuleertenbedongen,««rf/x/ew», datfon-
' der eenigtijt verlies voort acnftaendewinterfaifoen de
S^etty-krthbe met het geen dacr van dependeert in Αιΐς·*
ken ftaet moghte werden gebraght als aen de fijde van
hacr Ho. Mo. is belooft,
Un Λγ^/^» dathaer Ho. Mog.
fig nopende de evacuatie van eenige Cieeffe Stenden
foude willen verklaren, endeten fijne Keur-

vorftelijcke Doorlugbtigheyts Miniftcrs in 't point
vandeR«w£ traiteeren gelijck andere, oackgehoort
en ingenomen het rapport vande Heern Hacr Ho.
Mog, Gedeputeerden het voorfz endcanderevoor-
gaende memorislenvande Gemelde Heer Jïeewn»/»·
kd, geviüteert en ge-examineert óock met hem te
meermalen geconfereert hebbende, ende voorts op
allerijpelijck gelet, hebben naer deliberatie goetge-
vonden,mitfdefen voor af finceerlijk en op geregtelijk
te verklaren, dat haer Ho. Mog. gemeynt en gerefol-
veertzijnen blijven met fijne Keurt'orftel, Doorl.
te onderhouden ende meer ende meer te cultiveren
alle goede Vructbuyrfchap ende Correfpondentie,
ende daer van by alle voorvallende occafien ende ge-
legentheden naedere prouven fullen traghten te ge.
ven, verfouckendefijne Ceurvorftelijcke Doorlug-
tigheyt datdefelve daer opeen vaft vertrouwen gelieve
te ftellen,en tredende voort tot de pointen in 't voorfz
cn andere voorgaende memorialen vervat ;Den ge-
melten Heere Extraordinaris Gedeputeerde wel wil-
len tot antwoort toevoegen V «ry?*, dat haer Ho.
Mo. zedert het maken ende fluy ten vande voorfz

geftadigh befigh zijngeweeft ende noch fijn,
om het ghecne weghens haer Hoogh Moghende
is opgeftelt en ovcrghegbeven, dogh alfoo by de
Remarques, op het feive, weghens de Heére Ccu/-
vorft ghemoveert oock nadere befoigne» zyn aen-
geftelt, die door voorgevallen verhinderingen by defe
bekommerlijckeConjunilure van tijden en faecken
tot opfigte van de fwàren Oorlogh met den Koriingh
van
Enggkmt en anderfints tot noch toe niet hebben
konnen worden geperfeiiUoneert > dat echter haer
Ho. Mog. in deièlve aengevangene befolgnes fullen
continueren nu door hare Gedeputeerde laten con-
tinueren, om fijne Ceurvorftelijcke Doorlughtigheyt
dien aengaende met den eerden fooveel doénlijcl^
contentement te geven ; op 'r
tweede raeckendc de
voorfz
ifeuy-Kriih met 't geen daer van dependeert,.
dat den
Raetvm State is verfoght haer Ho. Mog,op'
dat fubjeft te dienen van advys, en 't felve ingekomen
wefende daer op foodanige Refolutie fai werden ghé-
Qomea
oock ter executie geüelt, al« waer mede haer

Ho. Mog. vertrouwen dat dien aengaende verdere 16C6,
klaghten fullen komen te cefleren, op
't derdt , άίί.——
haer Ho. Mog. moeten bekennen, dat den Gemelten
Heere Extraoidinaris Gedeputeerde geduyrende fijn
verblijf alhier, tot de daer bydcfircerde£vec»fli/e wel
contiuuele Inftantien ende yverige debvoiren becfc
gedaen endeaengewent, maer dat haer Ho. Mog. ver-
mits de jegenwoordige conftitutie van tijden ende
faecken >endc andere bekommerlijcke ihfighten ende
fwarigheden meer, die by fucces van de tyden ende
faecken,'twelck Godt echter wil verhoeden, dege-
meene faecken fchijnen tedreygen en over 'c hooft
te hangen, daerinne niet goedtgevonden hebben te
condefcenderen , maer genootUeckt fijn geweeft i
fulcks ten beften van de gemeene IntereflTen voor al
noch te diSèreren, ende
lijiie Keurvorftelijcke Door-
lughtigheyt vriendt ende nabuyrlijckte verfoecken
'tleJve niet qualijck te willen interpreteren , ende
dien aengaende met ende nevens haer Ho. Mog. bet&r
re gelegentheyt af te waghten, ende op 't
vierde ende
laetfte dat haer Hoogh Mog. geduyrig hare gedaghten
laten gaen, hoe beft die faecke van den ra»g» van fijne
Keurvorftelijcke Doorlughtigheyrs Miniiters tot we-
derzijdts vergenoeginge foude konnen werden gevon-
den, dan dat men daerinne tot noch toe niet eens
heeft konnen werden, dat evenwel haer Ho. Mog.
van hare
Zijde alles fullen contriburen, omhooghtt-
gemelde fijne Keurvoftelijcke Doorlughtigheyt ende
deilelfs Miniflers daer omtrent met den eerften con-
tentement te wedervaren, ende nademaelhierbe-
voorens door de Gedeputeerden van haer Ho.Mo. mei
de Heercn Baron van
Schmerin eerftc en andere hooge
Miniftersvan de hooghftgcmelde Heere Keurvorft
van
Brehdeeburgh in't lange ende breede is geconfe-
reercende gefproocken overden teneur van feecker
concept
Alliantie luflchen den Koningh van Dene-
marcken, defen Slaet, fijne Keurvorftelijcke Door-
Iughtigheytjde Heercn Hertogen van Bronswyckctiào
Lunenburgh, mitsgaders het Vorftelijcke Huys van
HeJjtnCaJfel aen te gaen ende te fiuyten, fonder dat
fijn Keurvorftelijcke Doorlughtigheyt figh dien aen-
gaende tot noch toe heeft believen finalijck te verkla-
ren , ende dat haer Ho. Mog. nochtans oordeelen,
dat voor de bevorderinge van 't gemeene beft van al-
lerzijdts Staten Landen, Luyden, ende Onderdanen
daer te^ hoogften is gelegen,dat fodanige
AllianttehoQ
eer hoe liever geperfeitecrt worde, ioo verfoecken
ende recommanderen haer Ho. Mog. den meerge-
melte extraordinaris Gcdepu:eerde, dat fy niet alleen
van defe hare Antwporde favorabelijck rapport willen
doen aen fijne Keurvorftelijcke Doorl. nemaer oock
onbefwaert te fijn alle goede ofKcacieufe OfHciencnde
devoiren aen te wenden, ten eynde zyne Keurvorfte-
lijcke Doorlughtigheyt hewoogen en gedifponcert
moge werden, om in het maecken van foohooghnoo-
dige, heylfame, ende dienftige
Alliantie, met ende
nevens d' andere hooge partyen als noch te condefcen-
deren, ende dien aengaende haer Hoogh Mog. fijne
Keurvorftelijcke ende Princelijck,verklaringe te lateq
toe komen.

Gedaen inden Hage den vierden Oótobcr fefitenhon'
dertfet enfefiigh.

3!&en twee en wintigften Oöober in bcIiBecatie fle*
lept (ïjnöe/i^ floet
flfbonDen / bat uyt feeckere befon- ,
deringeconfideratien
bOOJtaen be i^eeten ej;tcaoiÖif ontrtnc
naci^ ^ebeputeecben / of eytcaoiDinaci^ Envoyéz 38?βη'
ban ben i|eec »eucbo?fl ban Brandenburgh incbe?,"'i?«
aecomweljenbeett fouben iuefen inftaec S'· ·

cefolutieban Den twintighften April feftien hondert
tweeenfeftigh,
Qenomen in faecfieu raccftenbe Ijet
Ceremoniael, te Obfecbecen omtrent be receptie
ende rang
ban be extraordinaris Gedeputeerden, of
extraordinaris Envoyéz ban gekroonde Hoofden*
foobianneccmet be fdbeeenieOe confcrentien booj
Commiffacifenbangaec j|o.^og. ae{)ou&en fou·
ben b)o;ben;$nbe i# tot bien epnbe cmact bccganti
cepcBtawbe ügeeren alfiiec aenivefenbe eptcaojoi*

cn O O R L O G Η. ^iSes-en-vieyUghfleBoeck. 1 ο 17


-ocr page 1034-

loiS S A Κ E Ν van S Τ A E T

1666. nacf^<0fbcpufcctöenüanbenöoos-8cmeIDenI3ccte ι
, ïüeucbojfl Dan Brandenburgh, otti te flrechen tot
becfeltjEEnacigötfnac/enDetoijDct^re Dienen fulcj;

©enJleec Heimborgh Ififgcfante ban Den ©o?fi
ban
Bruniwïjck fOt Wolfenbuttel al^OUtfie en eerfte
©o?|lbanOamup^/ (juam'tlaetPban December
alfjicc/ cn ÖaöauOientiebcn tweeden lanuary;iB?Oi
lioncrcnöecnDe fcIjiiftelijcftotiesoeüenDe toat bolst :

Aen deHèerenStatenGeneraelder Vereenighde Ne-
derlantfche Provinciën, Bo- Mo. Hceren, &c.

DEn Doorlughtighften VorftendeHeere, Hee-
TcAaguflus, HartoghtotBrunfwijckende Lu-
nenburgh, mijnen genadighften Vorft ende
Heere heeft mygenadighftaen bevoolen U Ho. Mo.
deffelfs Vrundc-nabuyrlijcke groeteniiTe te vermel-
den , oock te verfeeckeren van defifelfs beftendige af-
fc(ftie,die defelvealtijdt is dragende tot defen Jï^ïiJi.

Endegelijck fijne Vorftel. Üoorl.figh tot allen tij-
den heefc verheught over den hoogen welftandc van
defenJS7?ai, ende van alle deffelfs geïncorporeerde
Provinciën ende Landen i

Soo wenfcht de felve van herten dat de Goddelijke
Almaghtdefetve daerbyveele lange Jaren wil conti-
nueren ende behouden, oock van dage tot dage meer
endemeerlötenftureren, ende toe nemen, oock alle
onrufte ende tegenfpoedc voort en voort ftuyteii,ende
van defelve af>veercn.

Voor hoogft.gedaghte fijne Vorftelijcke Doorlug-
tigheyt heeft feer ongheerne vernomen, hoe dat defen
Eftatccnigen tijdt herwaerts niet alk-en met de Croon
van
'Engclandt in eenen bloedigen Oorlogh is geimpli-
ceert) maer oock dat daer en boven de difïerenten de
weicke figh tuffchen U Hoogh Mog. ende den Heere
Biflchop tot
Murtfier hebben geopenbaert, voor wey-
nigh tijdt tot een vlamme van een openbaren Oorlogh
fijn uytgeborflenj

Sooen twyffelt defelve gantsniet of U Ho. Mog.
fullen volgens der felver generofiteyt voor de ghebeele
werelt bekent, in defen foodanige dappere Refolutie
weten te nemen, waer door alle beforgelijck gevaer
van defe Provintien t'eenemael loude konnen afge-
went j en defelve in een vatte rufte ende fecckerheyt
herftelt ende bthouden werden ;

Dan dewy te nochtans uyt veele oude ende nieuwe
Hiftorien ende exempelen ten overvloede bekent is
dat de Oorlogen, welcker uytflagfonder datalrijdt
onieeckeris, naer den tijdt dickmaels veel Iwaerder
ende wytluftiger üytvallen, als men wel aenvancke-
lijck heeft konnen vermoeden, oock gebeurt het feer
felden waanneer de Oorlogen beginnen op te houden,
dat Cggemeenlijck andere daerinne impliceren, ende
dat daer door het cyndigen van dien, van wegen vee-
Ier als dan mede daer onder loopende intereflen, daer
na om fo veel bfwaerlijcker pleegt toe tegaen, 't welk
dan oock by defen tegenwoordigen Oorlog in de leng-
te niet minder ftaet te beforgen 5

Soo twijfïèlt fijn Vorftelijcke Doorlughtigheyt
oock gants niet of U Ho. Mo. fullen fulcx alles rype-
lijck cn wel overwegen, en de minnelijcke ter nedcN
Icgginge der misverilanden tuflchen defe
Efiattaàt
fi)n Vorftelijcke Genade den Heere BiOchop van
AÌM»/iropgerefcn een befwaerlijckcn Oorlogh ver-
re ρ jefereren, foo wanneer defelve op biJlickmatige
wijfe kan werden verkregen, ende het oadcnabuyr-
lijck vertrouwen herftelt, dat zy figh niet ongenegen
daer toe fullen laeten vinden, achtende medie onnoo-
digh U Ho, Mog. daer toe met voorfteliinge van veel
hunfelfs pnoeghfame bekende motiveatnderede^
nen te dÌfponeren, gelijck dir felver intentie tot
de behoudenilTe van rufte ende vrede, altijdt iÜrecken-
de uyt der felver tor noch toe ten hooghftèn roeme<·
lij cke gevoerde Ciw/Zw ende <«/?/«»»i«fgcnQ^facni
is blijckende ;

Dewijl dan oock looghft-gedaghte· fijne Vorfte-
Jijcke Dgorlughtighej'tby dclIeUs nu aeertot-in'^n

j^cftn.
bo^gtvt'
βεη n«

tot

ï©iilftn»
biittti
Rlijiec.

fHfi
*ίοροΓι<
tl».

hoegen ouderdom gevoerde Regeeringh, fijn voor-
naemfte ooghraerck gelladigh daer heenen heefc ge- --
ftelt, dat de eenigheyt niet alleen in'tRoomiche
Rijcknemaeroockmetde Nabuyrige Potentaten cn
Republijcken, en infonderheyt met defen Eflatyo\~
ftandigh ende fonder eenige aenftoot mogen werden
gecon ferveert ;

Sofoude defelve voor als nu niet lieversendeaen-
genamerwefen , als' dat defelve tot conteftatie van
de dragende forghvuldigheyt voov de alghemefne
rufte, als oock van de opreghte vrient-nabuyrlijcke
genegentheyt tot defen
Efiat, tot niinnehjcke ter
nederlegginge der meergemelde misverftanden tuf-
fchen ü Ho. Mog. ende den Heere Biffchop tot Mun·
7?ir fwevende, yetwesfoude konnen toe brenghen ,
fijndewilligh ende overbodigh alle mogelijcke ende
dienclijcke officlen in defen aen te wenden, 't zy door
eene aennemelijcke mediatie of op andere wijfen als
het defen
Eftat felfs fai believen, daer toe figh defelve
mits defen door
myngeringe Terjoo» wel meynentlijck
heeft willen laten ofFereren, dragende tot U Ho. Mo.
dat vriendt-nabuyrlijck venrouwen, gelijck fijne
Vorftelijcke Doorlughtigheyt by defe faecke eene
gantfch ongeintcrefleerde fincere intentie voert, dat
defelve oock dit alfoo, en niet anders fullen op ende
aenneraen ;

Ende 't foude fijne Vorftelijcke Doorlughtigheyt
tot fonderlingh gevallen ftrecken, fo wanneer U Ho.
Mog. moghten believen felfs voorflagen te doen,
hoe de faecke
rat ione pjodi op de bequaemfte wijfe is
aen te vatten j ende tot het verlanghde ooghmerck
op de befte wijfe ftaet te bevorderen, houdende figh
daer by verfeef:kert, riat fijne Vorftelijcke Doorlugh-
tigheyt tot volkomen genoegen van delen
Efiat naer
mogelijckheyt te co-opereren , figh daer aen ten
uytterften ial latcngelegen wefen , nngetwijfiblthoo-
pende dat figh door des alderhooghftcn ghenaden,
endedoorbemiddelinge van Vrede-lievende geraoe-
i deren, om de goede intentie te erlangen gewenfteex-
1 peditie fullen openboren, te meer dewyl den Heer
■ Β Iffchop tor
Munfier lieeft verklaert tot de m innelijcke
iTraftatengentgüii te fijn, en düerbeneffciistefuilen
accepteren de
mediatie van mijnen genadigften Heer.

Dit is Ho. Mog, Heeren 'tgeËn ick op't bevel van
mynen genadigften Heer in fchuldigft«r wijfe hebbe
moeten voordragen ; Aen dewelcke ick myn perfoon
gehoorfaemftrecommandere, als fijnde

Uwer Hb. Mog. gehoorfamen Dieoaer.

Geteeckent

In 'sCraveahage den tteuAm lanuary 1666.

Fritf va» Hetmhrgf).

Igaer ΙΘοβ. ficbben Defepjojpofitieal teï/lonbt
Doorben
locete »?efibfwnbc laten beleefbelöcit be^·
bancfien / enbe Betueflen / ftaec De mebiatfc te fuUcn
aenaenaem fön:iSelöthii£fe (Sefante Dan Rojt^ Daii;
na fiiö ODCfe tot ClebefjKft in aeflélt / enOe De D?eüc
i)dpen bebo^eccn. '

©e ©tBupen tot complfeterinflö ban Dé mmée bie
öe ücctofle ban Zei enbe Ofnabrugge boigeni^ Cca^
ctaet/enlangfi^aBPooten/ öabbenbclbofï/ toaren S-
in befe^nocgnietalle gereet : ^ocgtoiecbtj^oop pen.
(regebm/ bat in lanuario fonben compleet f0n. 5ίΙ-
fjiecgabt
mengaecngeflèD enbe men ucfffetOföoo?
OenCollenelHaerfoite. Dat ten minfïen begeceebe coiio-
moaÖtcnagecentegen^Bejimnfiecfcöc: ^ijnbfin

DefcJlÌ9aenDtìotDbiefebatbffeIbeBóurtangemoa0: te.
tenfidtgecen. j^Saec toatljDai^ 'tfÒct ^^^
in <0lianiifqen. .j^ieitemin iiet ^atoolJ
lorghen
,Willéinboo;ben SSacon banUftèien ganbelén om
mtt conftct pet^ te boen. ®aec op nieC. en bolgpe ;
<en be>tenOenban or^brugge toÉtìjtFOini-Mli tc
betfcDafen tot onbècgotibt ban «e iCeoiijprn ban
beo

QntOBOaec SS'iffcilop.l^af e Op qiuiin (t^t Banqueroc
bmi D^nCo^pmàntot Haraburgh, DfebefiibfiOien

ban


-ocr page 1035-

1666 ban öefen ^taet foube oüfr maecftcm lEfti pie^

_tcnbEerOc picfccatie. IBacc bc ïJacbt ban l|atn>

faiirflDbecIUaECDcbatobecbc cefiecenöe ©emiinscii
met bc b'anbere Cccbitoccn moed tuojbcn gcconcuc=
reect bc ^acb alpicc {)ab be penninoen bcc^

icoutot acn «n pacticulicc Coopman tot Amfter-
dam, cnbÉ öefe tteberem aen een pacticuliec tot

Hamburgh: CnbctDfCbenOOCit infignare, 'ttDelClt
fjiccnicttoa^/
privati gcpjcfetcett öoo? ben Fifius.
a. 8. quipotiores in pigntre. ®it caufcecbc Öjat
ontDilIiflljcpt : iSnbc fc6?cefbtn Colloiicl
Haerfolte,
Detoijl b'uptftomflc ban bic faccftc onfeecUet toa^/ en

ouDcnenöcn cwintighftea gjanuacp nicutocnfifii/
cnbebolgcnbe bagen becballcn fouDe/ gclijcft ban
oocrtbeeec(lei©aent^oitébanben
eetften lanuary
ft.n biegen^ bcnieulue iS'uptcrp babt beginnen te
ïoopen / batoocfibe naaent g>o!t^ banbc ginfan
terp/bacc ban be Uelfte ontcent al toa^ acngehomcn/
inDffc'IÏÖaeHtgianuatia foube beginnen ; ©fnict
noöialjtua^ / bat
eventuliccr foDbeeïe JSenniugcn
toictöcnobec gcmaecht/ baecupt befc ®ofienbe=
tacJt fonbe itonnen öjozbcn / enbe fulcfifJ te meer ü)c=
gen^ fjit becbecf bat albaec in be <i5?aefrc()ap Hoya,
cnöe ©o?(ïcnbom
Lunenburgh boojbe lange inquaCi
tieungetoiectgccaufcect/ aliSoocft torgcn^ l)ct ge»
nieloe ccfu^ ban be ^tenbenban Ofnabrugge, Ijct
tueicfte bp bepbe be ©o?flen De betalinge feec beeö öe^
ftcercn/ enbebaecobecDp oachbecept^bias^aenge^
fp^oocïien.

^e iCcoupe^ bleben bp p?obi|Ie in Qacc oubc quac-
tieren rcggen/uptgenomcnthJCcCompaBnien/ üjel^
he boo; ban gebKc{> ban boecagie tecugge toacen ge.
ttotften;ljaec 5F. f - eenige Dagen tot
Nyburg
Betoee(l fijnöe tojen ben achtienden toeiJcc ban oaec/
ombptebiaonenbe Becgaaecinge banbe
Scanden
banOfenbrugge,
binnen befeibe ^tabt tnebec be·
feöjeben/ anbecbebpelchctjct
Dom-Capittei, enbe
fie
Papide «Bbelen groote bifficulcept maechten / om
teconfentereninbe gepetitioneecoe ^ubfibten/ tot
onbecboubt ban be jegenisooibige militie.
Collonel
Haerfolte fcfijeef niet anbec^tefpeuceni/
of baec #. f, becblebfη bp Daec bocige gcnc=
gentöcpt / bogb be^ niet tegenllaenbc fcfteen ftet toel
oppacentbat met üace 3tcmcc nietfonbcn log b?eec=
ften/tentDaecetiaec Eegec ban Ijacc ftant mebe be
ben agcten / ten tuelchen fine be finale üefolutie ban
Öaec i^o.Jöog.ftabfte gepjoiecteectcen Eegecban
tienduyfentmannen/ bat baec jF.jp. Φ.3&. liebec
foube (ien / boch beter enbe f ecchecbcc oojbeelcn/ bat
Ijaec Üo. JBog.befentogbtenbe gebolgb ban bien
booi (iercliec magbt toilben boen onbernemen.

^en elfden February in belibecatsc gelept fijnbeyi^
■ goetgebonbenöfltin be ?&eputatietot nptboecinglj
Vii
iijatp ban baec .®og refolutie ban ben acht entwm-
w 0 tigftcn giannacp laeflteben/tenberenbe om atant^
"· militie ten meefien bienfiebanben i»tact enbemee^
jic„af{,^ci,c(jjtjantjfnöpantteboen agecen/ mitf=
gabec^ ooctt inöc 3&eputatietegen^b« aenflaenbc
boo?-31aec te bclbc ge-emplopeect fouben toojben
Tier «Sebeputmbe upt bet mibbel ban baec φ.
jRiog» becgabecingein piatti ban acht) te batten/
een bp ofte ban toegen oe )^;obintien ban
Gelderiaoc
enbe Overyflei, aen baec Ho. jJSog. boo? te ii?agen /
be^bat befeibe f^jobinticn baecinne ben anbecen
öp becbanginge ofte ffiour-beuctcfonben becjiaeni
cen''bp be ®?obincie ban
Hoilandc infaelflcfi^ aen.
baecila. |@og>boo;te bjegen;e(nbpbeS;oj9intien
ban
Zeelandt enbe Uytrechc, enbe een bp bieban
Vrieüandt enöi Stadten Landeu boo? te b?agfn/ ime'
be met bien becflanbe Dat be boo^fs iaeft^ ® jobintien
tefpeetibc figb oorft bp betb3ngin8eofte®ouc-biui>
te in 't geene boojftbjebe i^ met beni anbeten foHÖpn .
becbjagen^. sS fonbc racbe crM li^ef f upt ben öaeb
ban i^tate in be bQo;fcb?ebe tsoibengpr,

emplopeecr. <Snbe biiecben be btflgemelbe
tien en $iaebban jbtat» becfogt am bate JDIog.'

aenfiont^ boo? fc Djage^be pctfoonen / bie in boegen

al^boorcn in be ©cpntatie eecHbaegbi aftcgaen __

gcbjupcfit foiiDen üjojöen.

©ei^eereii (©ebrputfccbc banbe 5^?obintic ban ngintm
Hüilancbcbbtn oociiten felben bage tee 3decgab^cin· flen
gebooisebiagenbat eenige miiitie/ booigebenbe in
bien(lbanDen23iffcbop ban Munfterte fön / figb
bectoont/ fjabtin
'tFinerc omttent Wiilemftadt,
rnöeöcÉ gebiirbt'tSant daer buytcn uptgeplonDect
babbe/batoocli een ^nscnieuc upt
Brabandc binnen
Wiilemftadt boojnormt toa^ gebjeefi om befeibe
plaetfe te tecognofcecen j tuaec op gcbeübec^ect fgn*
De/ i^ goetgebonben te berfoectienben Jgeeteban
Braeckel enbe anbcce baec fêo. JiBog. ©ebepnteecs
ben/bat met enbe neben^ eenige l^eecen «©ecom»
mitteetOenuptbenlSaebt bandiate/ bpbaec €b.
felfji te nomineten in conferentie toitüen tceben/cn
obrcicggeny toattotbecfeecheciuflebec
boojf5 enbe
aengcenfenbcOSuactieccn/ mitfgabec^ tot bet belo»
geren ban nife bpantlüciie €totipe^ ban baec foube
bcboorrn bp bei: banbt gebat te iDQ}brn / bombe baec
ban rapport acn bacc ^o.Utiog. ^e^i^aen 't€oI'
Irgif tee Hbtnicaìitept tot Katterdam gefcbjrbcn bat
baereiD.arnflont^een uytkggergelicfoen tefenben
boo? Süuteisgatonjopiïe bcrfceclifctljeptbec boojfj
liSuartiercn enbc^troomrn öaec omtcenteen toaec»
hfiit ooge te Ijoubc n.

©pijctgfciitiecoltonel Haerfolte babgefcBjeben <9bcrfl·
carcltenOc'tiïegimrnt ban ben ©betfien Friic in
Ooft-vrieilandt, ciibc'topcfgbteuban Jöagafijn^
opbf
YlJeljcnDEEems, ijj Den achtienden goctge^
bonbfη te confrceccn met ben l^eec
Lintloo, φοβ^
b^iffclje ^fgefante ; cube btn Kaebt ban gitate i^ gce
latt oengaenoe De .fliicgasijn^.

en OORLOGH 'tSes-en^Oeemghfle BoecL 1019

feijnbebooj ben i^eccLunenborgfen JBinifïecge»
cepiefentectt/ b'incbitabïe mine ban beffelfiS ®coifc '
pe^/ ( beb^rlcfie met impatientie toaren bettoagbtenc ot àu-
Debe ((Erouppr^banbEfen ^taetom inactietehos> nm-
mrn:) bpalbien niet tijöelöcft bet noobig
fonds tot
baecf fubfifientie gearcefìeett en toiecbe/ gebuprenbe «« bÌ'c
beviermoenben/ Die baren aenbang fouben nemen loeut.
i4i
Februirio naefUtomenbe / baec toe berfoggt toicct
batp?omptfo;b
;ege{lc(tmogbte toojben/ af^oocft
tot remplacement ban be gelben / bie boo| bet faillif:
ff ment ban ben Coopman tot
Hamborg aen be eecfic
vicrmaenben fouben feomen te ootbjceifitn/ i^goet^^
gebonbtn ben
achtienden te becfoethcn ben Jüaet ban
State, bat batr «Eb. ten fpoebigbfïebe btebarge^ aen
be grfamrntlüthe P?obintlcn tuilbcn laten afgacn
ban be betoufle ^Ominf ban
vyf hondcrt duyient gul-
decsbcndtrifcn ©ecimbec iciilcbentof onber&oubt
banbe boojfs
LunenburgfcfficoupejJboo^ben tfltban
nocbvierS^aeiiben /Uiaecban be crcfle
vier Den fe-
ventiendenHaattp
nacfiliomrnbc fouben Romen te
eiepircren/ gepetitioneert./ gelbdi noch Den fclben
Riiedt bcrfogbt toiert /
1 ot bet gecequiceecDe cempla»
cement bec penningen / bie booj bet boojf; feillifte·· ■
ment fouben homen te ombjeecften / Oe η aobige op
bie? tcfieifen.
^en ben Colloncl
Haerfolte ig Oen een en twintig.

ftengcfcb;cben/ 5ae aHjieG gebefoigneecttoiectorti calilttot
alleate pjeparfctn/ toat totben togtit ban 't Steger/
IrgenisoD^bigbpbit iSinter-faifoen nocbin'tbeltte '(Χίακ
brengen / met ben gebolge en aenhleben ban Dien /
ban nooiien foube mogen Τ»η / enbe bat bem ban be
uptflagb ban befeibe befoigne^ eecfibaegb^ t^nniffe
foube tuo;ben giegeben
ì ®at oocit arnbe {|eeren
Staten ban De ^tab
Gróeningen cnOf Ommeiandea
gcfcb!ebrn fonbe toojDen Dat bacc l^o. Mo. in ce0 be
Lunenborghicbe 'Siirmce bace ©jobiWie tnogbtr fio»
men te naberen / be SSiffcboplbche ilSunfierfcbe
(iSf euppe^ baec omtrent eenigtjf l'fitfl'nwfl® ofte
bafie te beletten/ niet alleen üjilben fieilen/ enbe
, Die boo2ficninge Doen / ten cpiibe befc(be ^cmce met
bflo; menfcben enüe @ee / foo beel mogcltjclt /
iviecDegeaccomaiobeert/ nemaec Datoocbeenigbe
®i;«ipe
^iebOEtfnüet£paetDe nKt0c gcmeltc Eu» >
nenbo;ebfcbe^tfliéc foo'tnobigbbebonbenmogbte
toiqDen/ tattneerbcrcefidentie/ enDeafbjeucfiban
<tSqgq 4· 6(n


-ocr page 1036-

1020 S A K E Ν vati S Τ A E T^

τ 666 bpanbi albaet ftonöcn coiijmiBfcen ; öfit oocft

_[ ÖafCdSö. JHa03.be 3Fo?tceffen iiinioe omtcentftacc

i^jobintie aclcflcn bp befc 0eöaecli)cfie conjuncture
Uan tijbf η enbe faecften üait mcecbec Uolch / cnDc an»
bcce nootlDenDlaöeiicn/ foo bccl moeeltjclt tdilbcn
bocn boojficn / cnöt toicct Ofη
Raedc ban ^tate üec»
focljtfoobaniffeojDje te toülEn jïcllen/ tcnepiibebe
toelgemeibe ©eercn Staten ban
Stade ende Landen,
totöet berfojaDfnbcc boo?f3 aöftcquiceecbe vivres
booj menfcöen enbc beeban meergenoembe Lunen-
borghfche
^rmée / aljS booccn / tocgcn be ©enecali»
tcptbenoobiflepenninaentoojbentocHefonben J©yi
DersJi^aochgefcö?ehcnaenDe Commanbeuc^ ban
be
Bourtange enbe Dielerfchans, Datfe op fjace ftoebe
fouben öebbcn te toefen / en «acfit en bag goebe toagt
te öoubcn/ oocft bp tijben ban bjiefent toebec beöoo?»
löcrienbecontinueiücftte boen laten pfen / omniet
gefucpjeneect te toojben. Cptcact ban befe Sefolutie
i
^bedtoIIoncIHaerfolte toegefonben tot refcclptie/
om te bienen tot ftjn naecigbcingc/enbe toijOer^ fulcF
enbe baec '^beljoojt / alle^ fonbec tefuinpcie.

Sn befen tijbt marcDeecben cwaelfhonderc ©ecc»
ben enbe
achtien hondetc |©an te boet ^toeet^ bolcft
nnc
Pomeren onbec bén ©jaef ban Dhona na Ijet
®3?flenDoinBremen.

35eni?ectogbban Zei bicnemenbe bat Baec Ige.
,Ï®ofl.gccn tointecïïegecte ©clbebjaaöten/ Ijccft
fyn ©oich oocU becDeelt.
f 't laetlt ban befe .ïDacnt Ijeeft een Sweets Af-

bp ue gefantöcH 25i(icï)op ban Ornabnigge Komen booj=
2511' bjaegen/ öoetocl be <ff toon S weden tnet Den asiffcljop
tf ban
Manfter niet te boen öaöDe / enbe obec fulcd^ te^
Tmtl aen^ftjne©o?flelijcfie ©oojlugötigöcptban
Ofna-
ge team brugge niet fonbe onbemfinen: ^ooöabtecijtecbe
Mieii ötcobn ^toebrn ren
Ligue defenfive met Engelandc
opgecieDt / bacc ban ben aSiffcBop een b?ienbt toa^ /
enbe baeconime niet geerne foubc fien bat fijne
fieltjche ^oo2lugütigf)ept fict) fo becce met ijacc Ho.
jËog- tegDrn ben SStffcfiop quam te engageren /
bed min bat
Sweden fou&e becmoggen eentg^
belet te BÖcben / bp olbien b'iïngöclfcBc ec.
gljen^ op be Elvefoube toillen een befcente boen.
jBaec fulcfi^ geeft in fiera gljcen altecatie gl)e=
maecht.

anbefetijbt toaren vyf afes hondert niento-gijcs
too^ben Bolcitecen te boet booj ben SSifTcgop ban
Munfter Doo| I)ct ©jaeffcöap Waldeck göemac·
cöeert.

.ïBen fjab baec oocft abböfen/ öetofjl beïïDijn.
fcje itlliantie genoegljfaem te niet toa^/ battuf=
ff jrn
Ments jTrier, Geulen, Nieuborgh, Hanover,
enbe Haffen Gaffel een naetöer becbinteni^ fonbe ge.
flooten / cbogi) niet geapp?obecrt ofte getatifieeect
fijn. iCien Ijab mebe bat ben tieucbojft ban Saxen
cenafmaning.')-fclj?öbenaen ï^actogl)
lurrien wil-
icmfoubefenben.

©e SSilfcöop ban Straesburgh {jecft een fcDerpe
9S?ief aen ben «ö.iabe
van Waldeck gcfcöicben/ toaec
jom üp fjgD tegen^ ben aeiffcöop ban
Munfter liet ge=
b;upclten / be toefche niet anber^ al^ upt noobt bieec
be toapenrn in be Danb genomen Ijab.

®t Regensburgh tjabbe ^canfcUe ?|fgefanteeen
gccaifonneect gefcgjiftin gegeben baetinne gpmet
feec filate enbe ftcagljtigc reöenen betoee^/ bat ben
25i|Tct)opban
Munfter ben ©ojlog t'oncegbt tegeng
Oaec 00. .la^og. {jab aengenomen / enbe obec fulcft^
^ggceflVuc fijnbeniet befipojbe geaflipeect te tooj=
ben.

üfêenfjab abböfen bat ben ^ifTcDopbaB Munfter
nocODageiyeft^bcfigg
bia^ omme fijne Magazynen
in Munfter enbc Coesveic, foo beel mogeljjch / te be»
grooten/ enbeöatEenpebecfiuptecbanbc SÖoecen
bccfcbaftmoelitoetOenallebagQencien pone i^op/
cenfpintjgabet/ twee iitannea S3iet^/ enbe twee
pont25?00bt.

3^en Collonel Haerfolt bJtecben toe gefonben ban
toegen ben i^cece
Groenewalc, Commiffati^ <S5t'
necael ban toegen baec l^oog jilSog. in
't ^tift Mun-
Aer «becfcDepbelpiaccatfn om te Dom aen placRen

bnh.

fciop
tinit
J®tin-
flec.

in be refpcctibe Simpten ban Meppen, Reentn, i^/jg
enbe Cloppcnburg tot nacig&tinge ban becfelbec gn.
gefetenen om bp tijt^ be
concributien te bonnen beta= "
Icn/ bacc toe öp noobigl) ojbjc^fjeeft geflelt/ enbe
ten bien fine eipjeffe 25oobcn Dettoaect^ ööffow»
ben. *

^en pnblieeecbrn in befen tijbt ban bat Keur
Geulen, Nieuburgh, Har
ο/er, OOCft ben Keyfer
goet liaiinfiec^ toaren. J®aec men Beeft gr fien bat
fp allcconcucccecbcnom ben
Munfterfchen ©ojloglj
tetecminecen meteen goet accoojt. (Cotitoelcften
epnbe Den ï|cec
Bevemingh figt) bont tot Cleve.

©egeecen ©ebeputeecbenban HollandcöebDen wmbaf.
ben
feventienden jfebjnacp Upt fpedale lafl ban be 'ai"·»
ïf eecen Bace ©jincipalen genrgeect / bat bp be j egcn= J?'®-
tooojbigeconTunctuce ban tijben enbc faertten/ gBe= mm
beeceteect raogBte toecben eene aenfenlijcfte ?tm= eeur-
baflabe na ben
Keyfer enbe be ©o?(ïcn ban 't ©upt»
fcBe iSijcft/ om befelbe ÏJOncegBtbaerbigöeptban be
toapcnenbp ben 2Si(TcBopban
Munfter tegené befen
^taet op genomen / toel te boen begrijpen / enbe om
Baecbecbolgen^te bifponecentot Bctemplopbanbe
becepfcBtemibbelen/ om ben ggemelben S^iffcBop
baer obec te boen boen be berepfcBte reparatie/en om
inbiecboegen bjebein/ enbe omtrent Bet
Duytiche
Rijck
toeberomteBicliellcn, JSaec op gebelibereert
fijnbc / Bebben be anbece ^jobincien be boo)f5 faeche
obec genomen.

^e ®cactaten in befen töbtBPflooten foo met De-
netnarcken
ol^ Brandenburgh, 31jn te fien OHbCC be
©eenfcöe 23?anbenburgöfcbe faecRen. 95efeibe/
infonbtcöeptöeteer(le/gafaen
Sweden niet beelge»
noegen.

Jn 't laetfi ban February fpjacR men «ocB acn
't
Lunenborgfche igof /ban toepnigB opinie bie men
labtotbenbjebemet ben 23iffcÖop/ enbe bat men
iaetmaecftte in.'tlaetfl ban JHaect op Bemlo^ te
b?cec6en : be jBagafijnen gBemaecftt tot
Of-
nabruggeen Wydebrugge;
©ertcoutoenbebat öatc
1^0. JiEog.
fes duyfcnt man teboet en te ©acrt baec
fouben bp boegen.
?8lfoa Bet Baer to.JBSog. belieft Babbebp öeforif

tie ban ben tweeden February te bccwarcn / bat Bét tot belìi
®cactact met Baec ©. ©. opgeregBt boo? be «ηβ»
tijbt ban
acht Jiaaenbcn fouben toerben geeontintt»
eert / enbe epnöingen met ben
eerften gteptember be» ho?sfe
feg loopcnben SJaersJ fes en feftigh. (Snbe bat onber» «"«·
tuffen bemonfleringen ban be cefpeetibe iCroupc^/
fo oube al^ nieutoe op berfcöepben ttjben ban be
JlSaent tot
Zei toa^ gebaen. g>o toiect be Collonel
Haerfoite upt name ban Baec ©. φ. boo?be
J^eecJIof-JBaerfcBalcft
Grapendorf berfogBt batbe
betalingefoobanigB mogBte toecben geceguleecten
uptg^ceechent/ bat befelbe ban alle Compagnien
op ben
eerften bagB ban be JBaent fijnaenbangB
mogBte getoinnen/euDe tot ben
eerften jHSactp af ge>
ceecftent toecben / toaerinne alfoo Beeft BP Uooji
beel (lof fcöabe booj b'een of b'anbecpartpe fiom
nen binben/foo Beeft Bp fulcpc® 't befiagen ban Baec
üo. JHaog toegeflaen.

38lfooin Bet .fBanifefi albaec op s^Pelt efnfflöe
faechenbienbenbecanbect te toecben
/ fooi^bece»
fumptie ban Bet felfbe upt gBefielbt tot be toe»
becRomfIebanbenJ§ccce45?aoeban
Waldeck, bie
ben laetflen
February na Groeningen to«^ bectcoc»
hen/omte confecenmetbe J^eecen
Kirck, Patrick,
Meceren,
enbe We geene bic albaec meecbec ban ftaec
]|o. jI@og. gefonbenfoube toojben / obec B^t
ban toebecjrjbt^ ?icmécn.

igectogB Ernft Auguftus i^ tec felbec tijb nacc Ha- jjtttjjj
nòvcrbectcocften/ om te tcagBtenOen i^ectogBlan gmft
Frederick in fflne gfnteccffen maec te engagecen ; «"f
i^ebbenbeinmibbel^ aengenomen binnen acht a tien
bagen ben J^ectogB Jurrien WlHem op Bet l^ano-
te Broeckhuyfen bp Hoya gelegen tt ttncontcécen / «1^·
ehbealbaecbp nialIianbecenboo;t^bfiiben/ om op
allÈbooiballenbeeelegentBept foo beef beteco}b;e
te
bonnen flellen. üpectoaect^ ging oocft fien Collonel
'Heèrfolte.


-ocr page 1037-

jê66. j ^entbo?!! t)an Geulen ttiDc ©ectoa ban Nieu-

- burgh, ftebbenm MartioOoo^De i)?gi8?mcntenban

©^ancRcgch Beintftniöeect / Den aSilfcftop tan Mun-
BojBö ft^r gefonDcn / tnöE Oen felbcn tooo? oogen laten (tel·
lenden len 3ön inebttfliile tuinc / öie f)p Dp continaatic ban
öcfen ©ojIoaDtebertoagöiênöaiiDe/ enbc öetocic=
befpmeOegualtjchfoutien bonnen ontoaen/ bpaL·
Öien 3P toilDen onticcncmcn öcm te affiftecen /
tencefpectebanöegcootemagbt Daec meDe fpbon
5@;anchc0cïtbitet&enoeb;epg|^t/ Datobec fulch^^p
ïieDen/ fijne goebe ©lienben bem öabDen moe=
tencaOen/üe conDkien fap öe
iteere Friquecoepjo

oen (εη
Sftif'

urn-

JSebói-
tenbön
t^ï^tec
SSebet-

i^o.Moa.te bebfebigem «SnDe inca^ban teepge^
cinge / öem te moeten becftlacen/ Dat fp gecefot
beert toacen te beletten/enbe (Icfj te oppoferen tegen^
alIcDegeene Die tot fgn fetonti fou&en af ïwmcn;
<{BnDe toa^ Den I^eere Sleurbojfi ban
Geulen ban aD»
btj^getoeefi niet alleen om te urger en op een plomp-
te catgegorique antbooo^De fonDer eenig[) bilap te
permitteren / maer ooch in ca^ ban tnepgeringlie
ÖemDirecteljjcftDen ©ojlogö aentefeggbên f enDe
bpanDtI0cIt aentetafïen; ^ogD De igeer ^ettogt)
banNicuburgh bermepnDe / Dat / Deletfel te geben
aen alle bjeemDe fecouc^ bau De felföe operatie / enDe
onDertujfcIjen een ceDelijciie conDulte foube sön :
enDe toa^ Den lacere
Nicolatius gelali / ommetoeDer
fieerenDe ban
Munfter met Den #eere <©?abe ban
Waldeck te confereren / om te fìeipen lubo;Deren een
^Slliantie tuffcöen opgemelDe Pjtncen / mitfgaDer^
Brandeoburgh enDe Brunrwijckin té gaen/ tegen^
fiUe Den geenen betaielche fouDrn onbememen Den
aSiffcbop eenigD fecour^ te fenben/ oocR foo berte
bat / bp alDien befe ^Iliantte bp
Brunfwij ck en Bran-
denburgh
tiiet fitiaecbelttcK mogtite f^n/ ecgter
bjegeni De pberige inflantien ban ® jenc&rijc& / Defe
gare iSefoIutie alleen teneffecte fouDen moeten b^em
gen; iPotgaecintentie toeltaja^ om in fabeurban
ben S3iflc|)op ban
Muniier foo beel mogeiijclt te
bebojDeren bat
Borculoo in comp^imi^ mogj^te b)0}>
fien gebjagBt / Dogli met üjepnigö Boope ban fucceö /
niet alleen om bat Den Üeerf
Coiberc gaDt ber*
Blaert/ bat fdn Itoningg Daerobergeen inflantie/
beelminbereenigemoleflieaen fìaer i^oogg Jgog.
foubr&onnenboen; |@aet ooch Dat jetfelbecom^
pjomi^ inDec DaeDt aen ben ^üeer C^eurbo^R ban
Brandeoburgh enDe aen gaer felfi^ eenjiootelücft foui
befgn/ om Dat baer meDeDcni|eerSeiffc|^op ban
Muniier in een beter conDitie fouüe b9o;Denge|ieIt/
enDefci)ijnenboo;Defen onreggtbeerDigen *@o;logl)
ge-empojteert te öebBen; bat jp-IieDen tjoetoei in tja^
te pietenfien beter gefbnDeert boo; berfcgepDe Mca^
ctaten enbe legitime hlagttten niet gaDDen lïonnen bp
geer 1^0. IQog. obtineren.

(Cot Groeningen bie^ tuffcgen Defett jgktaetenbe
stiboig ben^eer
Moller een naber Concert gemaecKt/om
lm» tw t'famenber ganDt Den l^eer S3iffct)op te aggrefferen /
5jnïiV tnaer alfoo öaec ©o. Jitog. onbertufTcfien be appa=
rtnamtf rentie fagenban'tfluptenmet
Munfter tot cieve,
^un- enbebe pieflatie ber fubfiùien langgfaem bolgljDe/
Ree. fboberflapte oocR ben pber ban Den igertogg ban
Lunenburgh.

j®ocbian# alnotfi ben vijfden April fc^jcef ben
Heer
Beveraingh Daciip nietfeecfter^ tnifi t'a&bife=
ren/enbe bat get geene alDaer onber gemelDe Üeeten
Snc?L JSunfiitfc&e ©eDeputeerDen toa^ boo| geballen /
tctnt. δΐηιποφ baer en boben isepnigg {joope Het / om
bat fucce^ te binben / op be moDerate boo;(Icllen ban
geer ï^o. JSSog.get toelche men reggtmatigj^ baer
banteöerbaagöten IjaDDe/ maer bat obecbe ingte»
blentenbMi De boojfs «rticulenberfcöepbentlficft ge»
befo^eertgebjojben biafi / enbenae bat ben i^eere
Steurbo;!} ban
Brandenburghbooj föne CommiflTas
tifen allecttanbe goebe beboiren gabt boen Doen/
foo toel aen b'eene al^ D'anöece
ïööc / toai^ bp DefeU
beeennaerDer ontbjerp ggemaecbt gereb^effeert in
dertien Articuien, enbei fc&een De opinie ban be
felbei^eerentegebjagen/ bat men metbietempera'
raentoiba» Bft toercö fouDe mogenaf fgn/ maer
il
, befialbenbatfii öaccirt bonbe bctfcfiéptii ijitenfien i66êi

cnDecepiocatien/ Betoelche niet oeöfdöffi cnqua»--

ùieccòen met Den teneur ban fijne inflcuctfe/ foo
toa^ bp ftem in 't taeifie ban 't fevende ïSctflcfeel et*
cemacqueect cnöe aen gctocfen / Dat bte tooojbcn

lum tarnen mmerum duorum trium/ve millium excedert

nert cupie foo niet en bonbe aengenomen isoiDen/ al^
jgnDe
arbitrair enDe voluntatisaenDc 30öe ban Den
i^ecc SSiffcijop / maec Dat Die moefieπ gefïelr toeiben
po/jtibe enbe
oWigatoiC qui tarnen vumerut ven txfedeti
cnQeDatraenöan obcc Oe bcgcootiniïé ban't getal
pet ntogfite toe geben/ maec acn De sfjùe ban De

poneett/ aen te nemen / enDe ficö alfoo metöaec Muniteriche ©eDrjJuteccDen i^De renunciatie brni

fiet Territoriale regijt ban Borculoo,, berbatinfiet
elfde mtijchelgeöeel gecontrabiceert/ cnbebleben
befflbe tot noci) toe opiniatreren bpijarenegativen» ,
foo Dat Jbp Jleer
Bemningh niet epgentltjcfi en toifi /
ofenbetaat Deliberatie ober be rette ban De ^rticti'
lengeballentoasij ?lillecnlt(£R bat ben
0eete Col-
bert
ooch bab geremargueert in be ejccenfie ban
'tacbtfte?ittötiieï/ baer gefpjoben toert Λ «σ» μ»,-
mbendo novo milite nifi confencu Imperatori!, bat Die
laetfïe b]oo;Den upc bit ^rtijc^el begoojDen geligtte
too^Den / enDe eenigb anoer temperament gebonben
tot öacc ì^e. ji©og. fecuritept/om Dat |jet niet alleen
fouDé firn tegen^ De bipfìept ban alle De ^;incen ban
'tDuyticbeRijck, Ijaetc bjctbingenterefitingcten
totbe
^Keyfersconfenc, 'ttoelcRfp nietenbcrflaeiT
eeniggfini^ bau Doen te gebben / enbe Dat fulc&^ gee«
ne ban De iiieeren jHeDiateurenDat ^rticul fouDe
toillen onberteecBenen / beel min ijare Jleercn
cipalen Bet felbe
guaranderen, maet bat tjet oocft bis
rectelgcbfwbe gaen tegen get intcretlbanfgn Ito*

Dae?bp fffne^mafeftept De SJeti Del ötKsS aÌS»
fìaDDf Delpen pjetegeren/ ooch noeti foube Bonnen
gefcufireert tooiDen ben be effecten enDe abantagiea
banbe
Rhijnfche Aliiantien, in geballc Den ©cete
SSiffcfiopban
Munfter enDe anbfte i^jincen foube
benomen tbojben De facilitept omte tour ben getgee*
ne totp^atie ban Die Alliantie gerequirrert toiert.
©eïleec Beaming öeeft op'tlaetflc geanttoooit/
bat Die toop;ben maer alleenlöc& tsaeren op ggefieft
tot baer Ho. i^og. meerbcrfecuriicpt fonbereenige
particuliere tefïepte / enDe Dat δρ foo toel berfefcRect
ttia^ ban {iaer
igo. Mog. goebe intentie / ontrent be
inteceffen ban Dien ConingtjDatbie niet enfouben
toillen/ batter peti foube influercn in be lairactaten/
'tbJdcR befelbe cenigtjlint^ foube moghentegfièn
gaen / «nbe geeft op bat fonbament geen ftparig^pc
gemaecftt te becftlaren/ al^berefle boojü ten be»
flen fouDetDo^ben in gefcijiclu / bat men Die tooojben
feon renboperen / enoe in plaetfe (lellen / met
voor- " ~
vsreeten van de Princen van den Weftphalifchén
Kreyts,
ofte biergelijcftc. ©e Jlöebiateuten sQnbe
nocg al in otiberganbelinge / ItonDe niet epgentlficR
fegggen offer pct^ te goopen toa^/ maer meenDe
onDer get toelnemen ban tjacr
#qoqIj jH^og.bat»
tet nietnootfaechditcR boa^ / bat Den train ban befe
befoigne biierbe opgegonben/ maer bat fijne Ueur·
bo?ilel8cfte®ooilugBtigöeptboo?t^teieibebecfi«6{
tot
efieàivepreftatie ban be Cractaten/ om in boia
Romen r uptnre te treben metnen SSincljop/immer^
nactbeniöDtban
toekomende Vrydagh, feoanneer
be generale monfleringeban allebe €roupe^elle«
finti gebaen foube 59π.

^ebert geeft ftgg geaDbjflccct aen Den i|cer öeute jstbee-
bojHban SSijanbenburgg/ aen De eene sööeafge· «"πβ»
lepDt getrompMment/obcr be goebe beboiren eneffi» iSJf '
cacieufe oricien tot nocg toe bp gebjaggtomtrent be «ij oe»
®;eben^-faecRen / enbe aen be anbere jtjbe fgne secati·
ftnirboiHeljjcRe ©ooilugteiggept totp^eflaticban «"«nfui·®
fijne gebane belofte met effectibe
rupture tegen ben
©iffribopban
Munfter gefommeert/ enbe geeft fg»
neaeurbor^ticRe «©oo^luggtiggeptfonbereenige *
has&taciebaer opberRlaert/ bat gpm geen ge6;eec«
Ren fgn foube / aenflonbtina ben ggepiefigeerben
tgb/iüb)elcRe aen De Heeren
Mediaceurs toa^ beRenc
gemaecRt/ alle onberganbclinge berber af te fnpen/

en OORLOGH VSes-en^<veertighfie JBoeck, 1021


-ocr page 1038-

1022 S AKEN van S Τ A E Τ

1666 t^gfien ben 25iffcÖou Effcctibe lo^ te 6jeecBm ;

__; ©nbettuffrlicn ffpDe öPï^crcüanBeverningh, fou=

Dcijet tenIjoog&fimnoDiöö fijn/ batingebolgcöan
ÖaecJIo.IKoB. Öcfoïutieüanben
negenen twintigh-
iten JKartij IcfiIcDf η / De geabanccerbe JiföaEnt ^olt^
ten eecficnbjierDe gcfuppleect/ op bat ïjctbHapüan 1
Uien senebccfteftbeimpjcflTiecn gabetfgenbenbicnit i
ban öaer ©0. iKog. i^eectn ^ïfgcfantin ban
Ments tnbe
Geulen Ijabben ï(em bcfen inojgcn een feec
lange bifite gegebcn obec 't fubject ban
Borculo, tnbe
öe bf^ acmecinge ban bin ïleec SSiflctjop.

©en achtften fcö|cef Öp / Dat na een langï) bcbat
cnbe narcb3i|TcIingI)c banbeelc rebcnenobetbefaccR
ban
Borculoo, bc i^eecen Mediateurs epnbelgcft in
becenonriatieban tjct
territoariale ccgfttgabbensBe-
conbefcenbeett: «Cnbe bat aengaenbe Ijet
Oomìnium
DireElum,
iuEbecsÖb^ toa^ aengcnomen alle goebe
officiente boen/ fooacnbc jpebanbe l^cecen 25if»
fcftopban
Munfter alé aenbe jijbe ban ben <©?abe ;
banScirum, bieHglJ baec bebonbt/ bat bic queflic
niftbengcbolgebanbien toiecbe btrgeleecften/ baec
mebe men baneend ban bat toeccft foube mogöenaf 1
5gn; <ènbe bat aengaenbe öet
desarmcren ban ben
©eec 2Öi|tiÖop/ enbe ijtt poinctbanbenicntoetoec»
binge
in futurum, be toeï-genieïbe Jlcecen niet toel
Ijebben ïionncn toojbengeblfponeect/ om baec afc
ben baec toe te bjenaen/ op bien boet enbe met bie
pjecife ceficicten/ geïijcft Ijftban toegen öaectooaö
Mog. toiccbtgcfnfiineert/ maEC3i)nfaltjbenin|)»Cf-
cen bccfcöepbe fccupuïen/ enbe bpfonbrcJjjtït geboI=,
gen/ be toeiche ;p gljemeent fjabbcn tot lafle enbe
nabeel ban alle BoMUnban ^uptflanbt bacc mce=
fiDeecbeni «Önbe bat iipi5eecBe|verningh ecötecban
toegben baec i^oogö JlSogenbe bofaen^ bec felbet pie^
ci^lafl ban ben
vierden befec/ oocft pjceifei^gbebto
benpetfjflecen/ tot brt effect ban baec ï^oogö mag.
intentie/ cnbe bat bacc op gbebolgbt i^/ bat naec !
becfcbepbe geccitececcbebcboicenbanto^enbei|ee«
een
Modisteuren, tnbe felf^ ban toegben fijne ütei»r= i
boifielijcfte 5&oo?iugbti!i})cpt aen bcm ïleec
Bever- 5
ningh
gebnni totabmifTTebaneenifllitempecament/
cnbe bp bcm t'elchen^ sönbe gepfclïflecct bp baec
©o..li©og. ïiefolutiey epnbelijcfti^goebtBebonben/
batbenllefC
Wiedenbruck, jlföunfiecfcbe «©ebepUs
teecbc bien bagb "aec
Coesveit foube becteecfttn /
geaccompagneei t met beüeecen ^fgefante ban fijne
©o?(leIijclie 35oo?Ingbt'glJcptbanNieuburgh, enbe
Ecnen ban be ^eccen ?ifgcfanten ban fijne ©ojtie^·
Itjche3aoo?lugbtigbcptban
Hanover, be toelcïieftacc
5fiicct cenbag of
twee bcbonbenaenbatfêof: 't<Ùe(
tal ban «©bcfanten altoaec toa^ toei twintighinal·
ie^.

<©m ben notb onfeecftccen uptflagb bec ®cactaten
tot Clevebabbfn bej^eccen<i5ebeputeftbcnte®elbe
betfocbt / bat b' 'ïllcmée tegen bfη
eerften Mey mocöt
teeöt, ftomen op be
Rcndevous tot Wefel: 35en €olloneI
Haerfoite ficefgb lafi oin ben Jlectoflb ban Zei baec
ban Itenni^ tegcbrn/ enbe meteenen tebecfeechecen
bat toel baec l^oogb Jl^og, begeecigb toacen ben b;ebe
met ben 2Biffcbop ban
Munlter te brtfïellen/ bocb
cbentoelnietanbcc^al^ opeqiiitableconbitien/ baec
mebe baec i^oogb ^og.eiibebecfeIbec<t3eaIIieecben
baec becfeecfiecinge Iionben becepcften / enbe gbe»
lijch aï^ boo? bcfen met ben i^ecce Friquct toacen αε?
p;o|ecteeit/ cnbe batbpcefn^ ban befelbeoflangec
tcainilfemmt ban bcfei^egotiatie baeci^oogblKo'
genbe gbemepnt toacen/ be banbeHngb af te bjeec^
j^en/ enbe ficbtebebiencnbanbetgbctoelbtbantoa'
pinen/ gbcïijcft bace booi bcfen enbe

nocb geoojbedt babben / bc itojtfic cnbe feecftecfie
toegb te fuKcn fijn/ om een fpoebtgecauteleb;ebe
ban ben 25iffcbop ban Munfter te cclangea €oU
loncl
Haerfoite mct befe ïa|l op ebefetcn/ enbe een
balbe mbi biipten be^tabtgbeltomenfünbe/ i$bsf
• Regent cnbe becigbt gbcb)o;benbanben§eece<62abe
ban Waldeck jjoe batbacce3&.®.3&.g&. btcept^
ban
Hoya nacc Celle cnbc Ofnabrugge toacen bectcoci
hen/ met intentie om tegbcn^ be aenfïaenbe s^^p,
baflb toebft te
Hoya aen te fiomcn/ Dat ootR baec

B?»(Ten
tiniioi ·«
<®tatta-
ttnmet

Hit.

feennilfe ontfangen babben ban be i66éi

opgbemelbe cefolntie ban bacc ï|o. jfilSog. ban ben -__

vierden befc^ / enbe bacc bcneben^ ban be j|eece Mul-
ler uptCle ve gcabbifecct toacen/ ban bet iaet(ïep?o=
jcct ban accommobement ben fesden bito Bbf-ep'
bibeect/ enbe bat alle be quefiicn gcnocgbfaem toa=
een af Bföanbclt / upt gbenomenbet desarmement
ban ben ©ecce 25iffcbop/ baec omtcent mebe eenige
tempecament/ metappacentie ban fuccc^ toiecbcn
boo? Bcflagen ; i^oogbgebagbte i^eece <$;abe bee^
bemmebeBijcfcpbt/ boe bat baec beb»

benbe obcctooosen be eytenfSe ban bet boojfcbjcbe
project / goct Bb^üonben babben een ejcp^cffe
naec Cleve af te fenben/ met o?b?e aen ben §eec
Moller, om inpantie te boen / bat baec
nominatim, al^ oocft ben i||eece<©?abeban Waldeck,
footcnaenflen ban fijn #ecfoott al^ mebe ban fijne
<i5oebcccnin'taccoo?tban Vrede inBcflooten mogb»
tcntoo|ben/ om atfoo in bet toehomenbe aUe pjetcp
ten cnbe cabilHatien / tot bace cefpcctibe feccftccbept /
foobeelmeec afte fntjbcn/ biec op fijn upt bet ^ttft
ban MunilerBctu^tenBefiomcn/batbct iêom
ptttclban.|©unfiectoti5beenen fouben bccsabcccn/
om een Coadjucoromternefen/ baec toe ben Cctj-
25i|Tcbop ban Saltsburgh , enbe ben 25i|fcbop ban
Straesburg, cnbe Padcrborn in tonfibccatic flctcochen
fouben toojben.

©e .flBunllccfcbc (©ebeputcecben quamen ben vijf- ®rat.
tienden toebec tot Cleve : ©abben 'ίί aubccen bacgö^

aubientie bpfgn föeucbo?firtijcfte35ao?Iugbtiflbfpt/S
cnbe in befelbe nocb ecnfielijcft acngebouben/ bat bet" mtt-
^üctijcfeel / bp 't toclcftebetgettìlban bc militiep?ccifc
BbcccBuïeect toiect/ met
eeniBb tempecament bccs
boosbt moBbt toccben/ enbe beeft barc op fgne iteuc=
boifìeigc&e?5oo?luBbtiBbeptboo?be ï^eecen 25acon
be Schwerin cnbe
i§eéte Blafpheil nocb nabec in^
(ïantien öp bcm geec Bevemingh laten boen / enbein
(pecie bectboonen bp bet 3&enomb?cment ban be^
i^cccenSSiffiSopi jpcontiec-plaetfen/ cnbefettin^e
betoriEftcìnpbctbanbienBbccequlceecbe toiect; bat

bat bp Mi ban toeg]^ baec ©o. mog. op gct getal
toatbecbcctoflbe eflacgecen. ©p beeft omtcent be
foccftfeif picnjlBcboubènaenrtjn inficuctie/ en baec
If
0, Ma. naebece baec op gebolflbe ïïffolutien / maec
onbrc bet toelncmm ban baec I^o. j|@og.ten ccgacbe
ban bet aetal fig uptaclatcn tot drie duyfent mamwn/
alfoobpfelbebabbc ftonneu aftiemen/bat bic minflcn
totbatsbetal Bbeciquiccect toiecben/ al^ bc ^teben
ccnigecmaten fouben becfïcn tooibeii/nab^oocen:
en baec ban cappo?t gebaen fbnbe aen be fêeccen Me-
^aceuren, enbe boo? befelbe naebec bcboicenaenbc
ifeecen Munfterfche <®cbeputeecben/ öebbenbeftibi
Bifïccenin bat mtijcftelBeconbefcenbccct ; ^0 bat top
bectcoutobcbatmcnbaecmebeban bettoeccfc aftoe^
fcnfoubc/ rönbcmaec aïïeen ηοφ te abjufiecen ets
nigeftlepie poincten/ baec op fiP Beene bifctq>antie
tegemoet en faBb» i®P beeft aenfëmbt^ baec ban Ren.
mffe Bbesbeben aen bc ©eecen Colbert, Aiefeit
cnbc Muller, enbe met ben Hecce Colbert nabec ebe-
fPjoocRcn/offrine intentie toa^/ bat ben l^e
»0*
ninab ban Vranckrijck fouben gbcfWt tooibcn
UI bet ?fictbcReI ban be indufie onbec be (Seallieecben
ban bacc i^oogb Mog.of toelinbe inleydingë ban
bet iCcactaet onbec be Jlmen Mediateuren i en tttf
bicnepnbeaenfón <ffib.bpCopiitecbanbtibc(Mtte
twee Artijckelen > bc toelcBe op bic fW>jccten
bB®'
ewnbcect babbe/ cnbe bp bem
Bbeoojbêelt fifnùe/
batfgne J®a/cfiept Beboojbcjef^ te too^beninte
prefece, beeft baec ban ftenniffc gcBcben een be ï^eec
SSaconbeSchwerin ,ten epnbebefelbebienemfo;m
Bbc· emnbecct toiecbe. ©pbecft oocR boen bccfocc«=
Ren aen be cefpectibe Ifeecen Mediateuren'bat
fp fouben toillen boen op fleHen Beboo?iecR«i|«(fcu»
mentcn/ baccmebe sp
be guarantie ben be i^eeteti
bace ®|inapalen fouben Mooben upt te&iengen/
cnbe Hebben tot bien tpnbc aen bej^Mcen fteuttm^
(h^cRe Brandenburghfche Commifmctfc gecoinmit»

teect


-ocr page 1039-

ï666

en OORLOG, 'tSes^en-^eertighfieBoecL t02^

r<A/ς ceectttet fojmulier banbic Siete/ öctoelcReBpiien
' ]§eeve
©caDed'EftradesomtmuÖe<©eenfcï)f€ca·
ciatcn anlanaö^ gcpaffeect toa^. ï^p öoopfe Den
tijö
ban De ratifiratie te nemen op veerden öaaen/ om
Dat f)£> mecnüe lattee aen gelegen toa^ / Dat gaec il^a.
.ïBog.öoeeec fjoeliebec tjet boliiomen accompllfles
ment mocijten jjebben ban Defe BanDeïinge.

't SLcactaet in 't Ketifn en ^upt^ Inpt al^ bolgt :

TraBatus Pacis, decimo oiSavo Aprilis Anni mille-
fimi fexcentefimi fextt,
inita O" conclufie inter
Celfos Prapotentef^ue Dominos Ordines Gemraks
Fmdsratarum Bdgn Provinciamm ab ma ; Èt
Domimm Epfcopum Monafimtnfim ab dterd
farte. »

NOtum fit unicuique hïfcé pr2efentibus, quod
cum Anno pronirnè elapfo orca fine quaidam
diffida inter Celfos Sc Prsepoteotes Dominos
Ordines Generales Fcederatarum Belgii Provlncia-
rum ab una, & reverendiffimum ac celfiiEmum' Do-
minum , Dominum Chriftophorum Bernhardum
Epifcopum & Principem Monafterienfetn, &c. ab
airera parre, quae eò euique increverunc, ut non modo
in apertum helium exarlerint, fed& periculutn fue-
rit, ne le ad vicinas Ri giones > priecipuè etiam ad Ro-
mani Imperli ,Terras & Ditienes extenderentj eaf-
quefuisincommodis & damnisinvolverent, nifi in
tempore, provifum eflèt, quo diöa diffidia > eoium-
que calamitatcs, pericula & fequel» vià amicabili
componerentur ; tandem divina bonitate faöum effe,
ut mediantibus, annitentibus, & operam fuam con-
ferentibus, Romanorum Imperatore, Rege Chri-
ftianiffimo > Sacri Romani Imperii Eleöoribus j IWo-
guntino, Colonienfi ac Brandenburgicoj δε Prin-
cipibus, Epifcopo Paderbornenfi, Palatino Rheni
Neoburgicoj Ducibus Brunswico, Luneburgicis,
Wulfenbuttano öc Calenbergen, de Paceficfufcepta
cogitano} in eumquefinem Domini Ordines Gene-
rales uniti Belgii, ad tam bonam meram collimantes
commiferunt ac deputarunt Nobiliilimum & ftre-
nuum Dominum
Hieronimumà Biverninghj incon-
feflu Dominorum Ordinum Geoeralium Deputatum
abuna : Et prasdiöus DominusEpifcopus& Princeps
Monafterieniesflb altera parte, admodum Reveren-
dum & Generoium Dominum
MetthiamKorf, con-
didlum Schmifing, nee non Nobiliflimum ac ftre-
nuum Dominum
Bernhardum à Wiedenbrugh j re-
fpedlive Ecclefiafticarura Cathtdraliutn Monafterien-
lis& Hüdesheimenfis Decanum & Thefaurarium, &
pr0edi(Si Domini Epifcopi intimos Confiliarios, ac ju-
dicii Aulici Monaftcrienfis Prsefidem : Qui vigore
fufficientium Mandatòrum & neceiTariarum Procura-
tionum,( quarum Apographafubfinem hujusInftru-
menti de verboad vcbum infcrta funt ) in mutuas
Pacis & AmicitiK leges confenferunc & convenerurit
tenore fequenti. j

Pax fit perpetua &conftans inter Celfos & Prsepo-
tentet Dominos Ordines Uniti Belgii; &Reveren-
diffimumac Celfiifimutn Dominum Epifcopum &
Principem Monaflrerienfem, eaque fic colatür & fer-
veturferiò, utmutuisfibiinvicem commodisAude-
ant, Sc omnia humanitatis, bonseque vicinia: officia
prasftent.

LI.

Sitomnium utrinqueadtorum Amneilia> &
petua oblivio eorum, quac ab una vel altera parte
lunt, ita ut nee eorum, nee ulliusalterius caufavel
prxcextu alter alteti poflhac quidquam hoftilitatis,
moleftise. vel impedimenti inferat, moliatur, aut in
detrimemtum vel prxjudicium alterius tentet, aut
ternari faciat : Sit etiam Amneftia ha;c univerfalis,
ratione omnium eorum, qui vel alteri partiadhàfe-
runr, exceptis iis, qui proditionis arguentur, ita ta-
rnen, utillisviajurisutrinque aperta, & uxoribus,
liberifque & hacredibus bonafaWa maneaDt, Domi-

nufque Epifcopus nemini Vafallorum èx occafine&
caufa hujus Belli in veftituram tam,ab Epifcopatu Mo-
nafterienfi, quam Abbatia Corbeienfi dependentem
negabif,ncque ob alias pr^tenfione^ut lites protrahcc
aut difïëret, quod idem ex parte Dominorum
Ordinum in fimilibus cafibus reciprocè oblervabi-
tur.

. ΠΙ.

Porro Dominus Epifcopus Monafterienfis ftatim
δε illicopace faöa Dominis Ordinibus Generalibus
Confcedcrati Belgii reftituet omnia ea loca, nullo
refervato,qu£c durante hoc Bello occupavit, & quse
ex iifdem in ipiius poteftate tempore conclufionis
invenientur, eaque omnia in eo ftatu reddet, quo
tempore reftitutonis erunt ; fpecialiter etiam Caftrum
&Oppidum Borculoe, fic infuperpromittet, fedu-
rante hoc negotio, & à die
ultimo Menfis Marcii fe-
dulocuraturum,ne incerea in prsedieftislocis occupatis
fuo faélo vel mandato quidquam deterius reddatur,
àut à fubditis aliquid ampli us vel pro redimendis sedi-
bus , vcl fubaliorum Belli onerum praecextu, quocun-
quedetnum nomine fiatipetaturautcxigaturjfed è con-
tra providebit modis omnibus ut in eo ftatu conferven-
tur ,quodieante nominato fuere>öc fi quid contrariuni
intereaatìum , qualecunque damnum locisiisillatum'
fuerit. ipfe bona fide reiàrciet, &in priorem illum
ftacum fuis impenfis reftituet, eumque in finem urrin-
quc liberum fit, CommilTarios aliquot, fi velint,
quam primumad prsefata loca mittere, qui curent,
ne quid contra tenorcm huius Arciculi quis atten-
tet,

IV.

Curabit infuper bona fide, utmiles omnis, qui
praefato tempo-e in pradidtis locis reperietur, ex
iis otnnibus. & quidem generaliter ex univerfo Ter-
ritorio Dominorum Ordinum Gencralium abduca-
tur j Liberum autem ei tranfitum per TerritoriS fua
inodo neeelTtriusfit, Domini Ordines Generales pol-
licentur, ita tatnen, utbreviori&commodiorij qua
fieri poterit, vià, eaque, quam pr®eunte CommiflS-
riopraefcribeiit, ad Territorium Mo η arterie η fe iran-
feat, necfpoliura uUumaut bona deprseJata fecum
auferat, nec vim aut damnum quodcunque Incolisin
eo tranfitu inferat.

V".

Viciffim Domini Ordines Generales bona fide pro-
mittuntjnullum adura hoftilitatis à die w^i/wojwe»·-
to Aprilis contra Dominum Epifcopum aut ejus Üpif-
copatum IWonafterienfem exercituros, & fi quid con-
trarium aftum fuerit fe bona fide refarcituro».

VI. .

Domini Ordines Generales TerriroHo Domini
Epifcopi Exercitum fuum,omncmque militem abdu-
cent, quitum temporis ibidem in expeditione aut
ftatione reperietur, codemque modoliber iis tranfi-
tusconcedetur, fi necelfarius fit, necvim autdam-
nuin quodcunque incolis co tranfitu inferat, nec
fpdlium ulliim aut bona poft praediélum diem depre-
data fecum auferat: Captivi etiam hujus Belli cujuf-
cunqueConditionisfint> utrinque fine foluto pretio »
feu lytro liberi demittentur, folutlsfolummodo debi-
tisincaptiviteteabiislegitjmècontraöis, nec exigc-
tur poft hacj quodàprsediélis, captivis, aut etiam
durante hoc Belio ab Unius vel alerlus Jncolis extor-
tum, & prOBiifiTum quidem,fed pra;diao die
vigefm»
Aprili! nondum praeftitum fuerit .-Et cum ab
una vel altera parte
india» fint Contriburionei ad
certasfummsspro Perfonarum 6c locorum fecuritate
fingHlis Menfibus aut fepcimanis perfolvendas,
ese] Ce^
cuudum normam & Regùlam, de qua cum Oppido-
rumaut Pagorum Commiffsriis, aliifvequibuscim-
queconventumeft, ad ultimum ulque diem hujus
Menfis Aprilis, nec ulterius perfolvantur.

Conventum eft,ut Dominus Epifcopus Exercitum
fuum ftatim fubfecuta ratificationc hujus Traétatus di-
mittat, retentofolummodo eo milite,qui firmandis
praefidiiSj&adfecuritatemProvinciaEiiisneceflTarius
eft^^uod cum Domini Mediatóre^, £c ipfe Dominus

Epif-

®ta·

ttaEt

tliffcfie»

Ccli-H

^tatc
til oe
55ιΓ

ban

■Tiwitii-
liii·.

-ocr page 1040-

1024· S A κ E Ν van S Τ A E ·Τ

166^ ■ Epifcopusjudicent, fieri poCTe cum tribus inillibus,lca

---- &ille promittit,fe illuni numerum noncxceflurum ;

& quod inpofterum novum militem non confcribet,
nifi idneceffitas eWecuritas Imperli & CirCulorum,vel
etiatn Foederahuic Traöatui non contraria requifi-
verinc aut poftulaverinc, idque infuper non aliterj
quam fecundum Imperli conltitudones j Inftrumen-
rum Pacls, &jura Principum, qulbus DominiOr-
dincs hoc nihil derogatum volunt.

Vili.

Rcnunclabit infuper Dominus Epifcopus omnibus
&: fingulis Foederibus huic Paci concrariis, & nun-
quam fe de novo contra Dominos Ordines Generales
cum alils Princlpibus aut Magnatibus devinciet,neque
eorum Rempublicam novo unquam Bello adorietur.

Ut & ad reciprocam Domini Epifcopi fecuritatem
Domini Ordines Generales declarabunc, quemad-
modum declarant hifce pra:fentibus, fe deinccps nul-
lis omnino fccderibus obftriitos eflè, quie huic Paci
fint contraria, ejufve fcopum aut effcflus aliquo mo-
do poilint impedire; Bona etiam fide promittunt,
fe perailohujus Tradtatus negotio nihil unquam bo-
llile fub quocunque prstextu, vi aut arrois contra
Domini Epifcopi Perfonam, aut contra Epifcopatus
Monafterien fis Territoria molituros, ncque unquam
fe contra eundem , aut ejus Epifcopatum cum aliis
Principibus Magnatibus devintìuros.

.X·

Confoederati etiam & Amici utrinque hoc Traéta-
tu comprehenduntur, & nominatim
ex parte Doroi-
norum Ordinum Generalium, Sereniflimus &Po-
tentiffimusPrinccpsacDominus, Dominus Frideri-
cus Tertius, Dani®, Norwegiae, Gothorum & Van-
dalorum Rex, &c. Sereniflìmus&Celiflìmus Prin-
,ceps ac Deminus, DominusGeorgius Wilhelmus,
'Dux 'Brunrwicenfis Se Lunxburgenfis, &c. Reve-
rendiilìmus j Sereniflìmus ac Celfifllmus Princeps
ac Dominus,Dominus ErneftusAuguftus, Epifcopus
Ofnabrugenfis, Dux Brunfwicenfis & Lunseburgen-
fis, &c. Sereniflìmus ficCelfiiTimus Princeps ac Do-
minus , Dominus Chriftianus Albertus, Hares Nor-
wegiae , Dux Slefwici, Holfatias , &c. liluftriiïï-
mus Comes ac Dominus, Dominus Antonius Gun·
terus , Comes in Oldcnburg, &c. cum omnibus
Regnis, Ducatibus , Comitatibus , Ditionibus,
Rcgionibus'Sc Terris, quae jam poflìdent, autim-
pofterum poffidebunt , limul & eorum incolis &
fubditis : Et ex parte Domini Epifcopi Monafte-
rienfis, Sacra Csefarea Majeilas& Romanorum Impe-
rium, ac Confcederati Rhenani, aut qui exiis vel
aliis Amicis includi voluerint, & duorum vel crium
JVIerjfium fpatio fe includi velie declaraverint , cum
omnibus Regnis, Ducatibus, Còmitatibus, Ditioni-
bus,Regionibus&Terris; qu£ jam poflìdent, aut
, impoftcrum poflìdebunt, fimul & eorum Incolis &
Subditis. Similiter includantur utriufque Partis Du-
cessi PraefeCtiMilitia: nominatim liluftrifiìmus Co-
mes ac Doriiinus,Dominus Georgius Fridericus, Co-
• mes de Waldeck, cum fuis Còmitatibus & Terris,
idque eo cum eflcdu, ut de omnibus 5c fingulis in iis
contentis abfolute gaadeat, eodem modo δε eodem ·
iure, quo ipfa: Partes'Principales j Ita tamen, ut fi
inter Partes prsediitas, illarumqne Confcederatos &
coeprehenfos lis aut controverfia quxdam aut jam fit,
aut deinceps orta fuerit, illa hinc inde non aliter,
quam viàamicabili, aut fecundum ju* & Conftitutio-
nes Imperli abfquc via fatìiautarmorumUrepitudc-
terminetur.

XI.

Quantum ad Dominiumde Borculoe, Domini Or-
dines Generales non defiderant, utratione jurisfi-
vcdireftiDominii, fiveutilis, per hunc Tradatum
aliquid mutetur, fed maneat hocjusineo ftatu, in
quo fuit ante hoc Bellum : Renunciat veròpraefatus
Dominus Epifcopus Juri fuperioritatis in Difto Dor
minio de Borculoe cum fuisdependentiis, cumcon-
fenfu.Capiculi; Ita tamen, ut iila tenunciatio non
prsejudicet lari Imperiti fed illud per omnia
falvutn ^

maneatjquod ipfum tamen Imperatorem^c Dominos ig^ó
Ordines non nifi via amicabili autalià utrinque bene ^^
vifà decidetur. Γ"*""

XII.

Ut & utrinque omnibus & fingulis priEtentioni-
bus quiecunque tandem illas fint, vel efle poflìnt,por-
rò Domini Ordines Generales & Dominus Epiico-
pus, etiam confentienteprxdido Capitulo Monafte-
rienfi , bona fide renuncianc, ita ut prsefenti hoc Tra-
itatu pro cxtinflis habeantur.

XIII.

Numquam pofthac Dominus Epifcopus, vel ejus
Succeflbres fub quocunque prxtextu, vel ex
quacun-
que Caufa ncque per fe, ncque per fibi incorporatos
ficfubjeitos, caufisad Dominos Ordines Generales
Confojuerati Beigli ejufque incorporatos > & fub-
jedtospertinentibusfe immifcebit, neque impoftc-
rum contra illos Arrefta&Repreflàliadecernet, vcl
executioncf rerum judicatarumimpediet; Et fi qua;
controverfiiE prater fpem inter prsediftos Domi-
nos Ordines & Dominum Epifcopum ejufve Succef-
fores unquam oriantur, non alio quam amicabili
modo, vi Guarantiie fuper hoc Traflatu prxftita:
componantur ; Privatorum veròlites femperadju-
dicem Competentem remittantur; Earum autem,
vel etiam conjufcunque akcrius
priEtextu & caulà,
nunquam contra Dominos Ordinis Generales ejufve
incorporatos & Subjedos, armis, vi, autfaüoifo
aliquid attentabit ; Idem Domini Ordines Generales
Confoederati Belgii pro fe & omnibus fibi incorpora-
tis pollicentur atque promittunt, quem in finetn
utraqueParspacifcens tenebitur, quemadmodum fe
teneri velie hoc ipfo fe obftringit & obligax fadturum,
utomnibusSc fingulis partibus injudicio litigantibus
absquemora&ullo ferfonarum refpeüu luftitiaad-
miniftretur.

XIV.

Ad majorem prEdidtorum cautelam & fecuritatem
Romanorum imperator , Rex Chriftianiflìmus ,
Eleüores Moguntinus, Colonicnfis & Brandenbur-
gicus, Epifcopus Paderbornenfis, Princeps Palatinus
■Rbeni Neoburgicus, A uguftus & Johannes Frederi-
cus Duce» Brunswicenfes β: Lunaeburgenfes, ufque
dumpluresadeandem requirantur, fuper hoc Tra-
«ftatu, & omnibus ac fingulis ejus Articulis Guaran-
tiam,folcmni & meliori formavigore fpecialis defuper
confefti Inftrumenti promittunt,ita ut fi una vel altera
pars huic Paci, ejufve Articujis non fatisfecerit, vel
iifdem quocunque tempore in quocunque capite con-
travenerit, obitridli eflevelint,eam nonfolunaauto-
ritaium&dignitatum fuarqm interventione, fed&
omni ope & mediis fuiScicntibus ad implenda & fer-
vanda padla cempulfuros.

XV.

Item conventum eft, & utrinque placuit, quod
pr®fens Tradtatus, atque omnia in eo contenta &
conclufà
à didls Dominis Ordinibus Generalibus
Foederatarum Provinciarum, & didto Domino Epif-
copo&Principe, fimul &àCapitulo Monafterienfi
per patentes utriufque partis literas, Sigillo magno
munitas, debita & authentica forma intra quindecim
dies proxime infequentes, autcitius, fi fieri pote-
rli, confirmabuntur, & racihabebuntur, mutuaque
Inftrumenta intra pra:didlum tempus hinc inde extra-
dentur huncin fioemillis, quiextraditionem iftam
facient, falvusconduftus qui hoc ipfo proconceflo
habebitur; Fietqueàdieprsedidlae extraditionis Mi-
litum exauöoratio, pro ut Articulo
feftimocoawn·
tum, necab exauitorationecefletur, donecillaper-
fedlafuerit, quod ablque intervallo, δε intra j»/»-
dectm dies à praedidto die computandos abfolvi debet j
ncc non ócTradatus hic ftatim à traditis & permuta-
tie Inftrumetìtis, forma Óc loco folitis publicabi-
tur. )

Sequuntur Mandata in Lingud vermculài

T\<!2<6taten<i5eneraeIDcc ®er«niat>e ^cDecIatta
Vösn /«Ile Oe Bene Die DefenfuKenf ciiofieöoorfn

le fni /


-ocr page 1041-

\666 ïefm/^alupt: ^ofiitetoEtEM/ ^at toö sil»ii3£n

___ jijnöe öe ontfïaiiE onlufïcn/ enöe öen öatc p» gïboiaö^

Dai<©o?ïog&tufrcbEn bcfen^aet/ cnDe Den ì$tctt
25iflcÖPpüau.f®uiiflcE/ opequitabic ConDftimtec
ncbec telesacn/ εη^ε aïfoo öenöpplfaitirn De
omlfggenOü «èttactiecen rtiDc &nùcn u gccf{ellcn/
gcelttaöcbonïicnÖEB&maftcbrciöigcn ben «Sbelrn/
«©eftcEnam / JBüfin/ ©oojficliiiam J^cec Hieroni.-
mus pan Beverning, <J5eÖfpUte.cciiein OUfc ©ECflaDis
Cinse bantoegen De f^jobtntìe ban j^ollant ejiDeaBefl-
Bjieflanbt: «iSnDelietenbe/ Dat Den felbm Daartoe
bannooDe öeeft onfe fitjcriafc pjpcucatie/ bolftonien
niacibt/ autgocitept enöe bebel:/ ommeaile fccuipiu:
len/ Die Diep aengaenDe gemobeert fouDen mogljen
tocDen/ toeg&nemetr. Sooift, ©at3©p göiSfbm
fiebbcn/gelijc&JBp&cnigebeninficaciiteDefe^/bolRoi
inenmait)t/autBocttept/ enDe fpedaef bebel/omDe
a£ngetìangene®cactatenbaji©?eDeraet Den hoogj)-
flemelDf η ©eece aSiffcijpp/ pfte Deffri^ 30plmacötcn fi=
nalöcfe te fluptcn/enDe te teftenen : ^dobtnöefinceeci
Ijjcft/ ppcecötÉlti£ft "töe tei' gpeDer tcoatoe te fuBen
ÖouDenbPPjaengenaem/ bafi/ fapnDigIj/enDe ban
toeetDen/ aile ftet geenebpDmnvec-geinelDen^cec
onfen (©eDeputeecDe inDe fcloe qualité fai jijn geDaen/
Belopft/ BecpnfenteertenOeBeacco^Deect/ 'tfelbe pn=
betb2eet!tel|jt& naec te ItPomeiV te onDecgouDen/ cnDe
Diifecberen/ fonDecDaectcsÏjrn^iramecmeecpetl te
DPcn/ pfte te laten geftbiebniDicecteïtjcft pf inDicectc;
ijjcfe/ intoatmaiiiecenöEtPotft foulie mogen toefen/
enDe alle^catificecen enDe appjobecen/ enDe De^noot
SijnDe / Daec ban te becleenen enöe paffecen 25jier
ben enDe^nfimmenteninDebefiefójnie/ tot bolftoi
mencontentement enDe bicgenpegen ban Den meet-
fippgh-oeraclDen ieece 25ίΑΓφορ. <i5cgeben in Den
üoge onDecpnfengcpPten ^egele/ ^acapbuce ban
öehécere#?eriDecenDe fn pnfe ©ecgaDecinge/ enDe
De ^gnatuce ban pnfen ΦϊίίΡεε / negenden

«ijiottf^ gnaDen taic Chriftoph Bernhard,

Wc!)0ff5«J©"niift/JiDminigcatol 3»>
ben / De^ Igepl. Som. jSettij^/ f ucfï unfrl|e?c
3U 25oic6elPfie/ etc. (Cftun ftunDt unDt fiigen fiicc mit
5uto#n/©emnacötoiirmjt Denen ïgejcen «denera·
Icn Staten Dee ©ereinigten jaieDccïanDm/ uniangjï
in JïcinDfchaftgeratben/ nnD anff
Dec öom. ïtepfccï.
flucöföomalJtSap'. iOar-inf cancftwfeb/ aucòun=
tecfcf)eiDIicöecCbuc-unD-aPucjttn einratljen geneigt/
Dicbonbop?alïccöpci) geD. 2it)cec.f®apt.JiSapf.unD
Öpcbgerneïtet CSuc-unD-fncflrn anetbotenec meOfa=
tipnansuncömen/ unDun^ raltboo|i|oc&-ge&acfjten
ée2cen((Senecaien^tatcnin gnetliite ganDImig ein
julaffen: ®nD Dan Dem CfjucfiicfH.
Branden-
burchfd

tabraet

aucf)©eiiunfec^DDcc -- ,

tfien tefbectibe ®humDe^ant unD (Cömnftufiicn/
aucb unfecertBeftcfaOen unD fDf-iiatÖen/toeitltctjen

getcfutoen
ïemharden
gnaDigfi committiret unD fieboïs
matfttiget ftaben / in unfetn j^a^ntcn bep bPP?-borib-
gemelten €öuc. fucfii. fpff5« ecfc&einen / unD auff
fwBwDIicöf^StoifcÖen-fpjccijen Dec ecftiefetcc unD ec^
toehltfciejcen jÊeDiatocen (Icïj suDinfc&lidjtungDet
5toifcticn®nöunDöPcïj geraeltenï|e?cen <i5enettì[en
Staten pccauone gegentoectigcn ï^cei^ p6fcl)tari&en=
Dec mifbccflanDnilTen ein 3u laffen / unB ubec oaffeinfc
ge/DefrenmanficÖ aHetfeit^ becgleieöm toicD/ 3π·
flcumenturasuubfcfaffm/ unDaHDaffftatge sutijnn
oDec fulafibn/toa^ toic frifafïen gegnrtUECtig tftun pDec
lalfen toucDen/Committicen unD bebolmacgtigen Die
fettige Dacju aucöIjiecrait alfo unD Decgellalt/ Da^
toicaHeé/ toa^fiealfp/toicnbjieljet/ tïjunpDec laffen
toecDEn/geneöm/ nnDfie Dittali aHecDinaifcljaDlp^
Ö^/auiöDacanfeintooHen/ Da^Demfelbentoal·
V» Deel.

lem grtceuIicönacggelcbEttoecDen folli/bep unfeccn 1666.
toaficciiiFucfilicöentoó^iÈeiVtciuunDglauben. ___

tmnD anfec^ öanDseicöen^ unD ^ecctt^. Signatura
ja^unfïccDen^f. Mactjj/ «nnp 1666. -

CHRISTOPH BERNHARD*(Z.5)

Inquorum omnium fidem pr^nominatus OelÌb-
rum& firaspoteHmm Dominorum Ordinum Gene-
raliuin Deputatus Extraordinarius, ficut & praeno-
minati Reverendi ac Ceififfimi'Êpifcopis& Prind-
pis IWonafterienfis Deputaci Extraordinarii, vi & vi-
gore prsefatarum fuarum commiflìonum & mandato-
rum manibus propriis fubfcripferunr, &Sigillisiuis
muniverunt. Adum Cliviieipio die Palmarum,quieil
18. Aprilis, ftilo novo. Anno 1666.

H. Beverningh. (L.S.) MatthUs Korf. diBui

Smifmgh. (L S )
Bernard -van Wïede»··
irmk, (L.S.)

Γη fiipradiaorum omnium iidem infrafcripti Do-
mini Plenipotentiarii non folum hoe Inftrumentum
fubfignationefuacommuniverunt, fed infuperetiam
promiferunt, ficuti & ipfo promittunr, quod fpatio ex
feptimanarum Guaranciie feu manutentionis aiTecura-
tionem in tali forma, prouteonventum, diàdidis
Dominis Pienipotentiariis, ipfis partibuspacifcentibus
extraditum eft,propria Dominorum Commictentium
fuorum manu fubfcriptam exhiberi curabaat. Aflum
Clivis eodém, quo fupra , die Palmarum, qui eft 12.
Aprili;, Anno
1666.

lehoMnetBaro de GneJftyS. Cef. Bleni^oUnt-

Colbert. S. Chrifi. M. PUuifotent.

M.FridencusLthrBaroSchonifm.

HtBr. Bat A OtS. & Chrifipphorus Gudmus J3ù£i. Vlt-
nipotenf. E/eS. Megu»t.

Petrus Bufihmani Plen^otent. EleH. Colon.

OttoL·.B.àSthperm. &ìV.W.Bla/fbtih Ρ/ίβΛο-
tent. El0». Br<fnd,

Cafpar Thil^. v. Ketteìer,

lohannes Athlflms L. Β de Fmfieniergh. Cenraius
Memdm OoS.Cmfiliariu f Epifi. Ìaderb. «JfP/i-
nifatmt.

Frmtcif. de Gifi Ïlempot-DucisVelatino-NtohrgicL

Frideritus ab Htìmbuck. ÀMgufii Dmis Βηιφκ.
& Lmteb. PlÊmpoientiurm, Otto Grote.

Ludolpèus HugOj lehmmis ¥rtderici, Oucit Brimfv.ér
Lmeb. Flenipotent.

Ratìficatio dtmemoratorum Dominarum Ordinum

Generaliftm.

ORdines Generales Foederatarum Beigli Provin-
cÌarum,.Conftare volufflus& lingulis, quorum
intereft aut quomodolibec intereflè poterit;
Quoniam j ufto defiderio, ac propcnik, voIuntate,moti
fumus, cura Reverendiflìmo & Celfiflimo Domino,
Domino Chriftophoro BcrQhardo,£pifcopo& Prin-
cipe MonafterienG, contrafaere & inirc,&mam, fin-
cerammutuamquefacem,&defiderantes hujus falu-
tarisoperisprogreflum, neceiTariumduximus, CUvos
ablegareDominumHicronimum i Beverningh, in
conreflTu noftro, à parte Dominorum Ordinum Hol-
landiie 8e Weib-Frifi», Deputatum,uccum Reyeren-
dis&Generofis Domini», Prafati Reverendiflìmi ac
Celfiffimi Domini Epìfeopi Comnqiffariis conveni-
ret, de firma, fiocera & mutua illa pace,utriumque co-
lenda, &obfervanda: Illiautem accuratè deliberatis,
vemilatis &difcuflìs» nomine uirìufque parcis, paccm
muniam p^gcrint & concluferiut, nee non de pecu-
liaribus arricultsj invicem conveneritU) quorum tenor
is eft, qui hic & infra verbotenus fequiiurinfertui:
Proiode prasdidumac fupra hic infertum ü&x pacis
Btque Articulorum coaventorum Inftrumenttim, per
pratnomimtum noftram Ableptum & prafatos
CommiÌlàrios in Ordinum redaaum , in omnibus
punilis & claufulis, approbavimus & ratum habulmus

prouttenoreac vigorepr»fentium, illud approbamus

&

en OORLOG Η. 't Ses-en-veemghfle Boech 1025

|i|
ik

Ï

■I

f

...........


-ocr page 1042-

1042 S AKEN van S Τ A E Τ

i666. Scratumhabemus, fpondentes, nos didum Inftrü-
mentumjin omnlbujpunftis&claufulis fuïs, invio-
labiliter fervaturos ac impleturos, neque paiTuros, ut
à quoq^am ullo modo infringatur, vel violetur. In
quorum fidem & robur hafcc per noftri ConfeiTus
Pi'sfidem fignari, àGraphiario fubfcribi> &majori
Sigillo noftro muniri fecimüs. Dabantur Haga-Co-
mitum, die quarto May Anni fupra miliefimumfex-
centefimum lexagefimt fexti.
A. van Nyeveen, vt-
Ad mandarurn akefnoratorum Dominorum Ordi-
num Geoéralium,
N.Ruyfch,

Ratificatio Domini Epifcopi Monaflerienfis.

Ν Os Chriftiaphorus Bernardus Dei gratia Epifco-
pus Monafterienfis, Aclminiftrator Corbeien-
fisjBurggravius Stromburgeniis S.Rom. Impe-
rli Princeps & Dominus in Borkelo,&c. Conftare
volumus omnibus & fingulisj quorutii intereft, auc
quomodolibetintereilèpoterit: C^oniam jufto de-
liderio ac propenfa voluntate moti lümus cum Celfis
& prsepotentibus Unnitarum Belgü Provinciarum
Ordinibus contrahcre & inire firmam finceram, mu-
tuamquepacem&defideranteshujus falutares operis
progreflum, neceflarium duximus ablegare infra no
minatos noftros Plenipotentiarios, ut cum & infra no·
minato Domino Generalium Statuum Foederatorum
Uniti Belgü Deputato ac Plenipotentiario conveni-!
rent, de firma lincerà&mütuaillapaceütrinqueco
lenda &■ obfervanda ; Illi autem ciindtis accurate deli-
beratis öcdifcuflis namine utriufquepartis pacem mu-
tuampepegerint,&concluferint, nee non de pcculia-
ribus Articulis invicem convenerint, quorum tenor is
eft, qui hic & infra verbotenus fequiturinfertus. Pro-
inde prxdidtum ac fupra hic infertum faftx pacis at-
que Articulorum conventorum Inftrumentum cum
prazmcmorato Ordinum Plenipotentiario per diélos
Deputatos noftros in Ordinem redadlum in omnibus
pundti's & claufulis approbavimus 6c ratumhabuimus
pro ut tenore ac vigore prsefencium illud approbamus
& ratum habemus, Spondentes Nos diftum Inftru-
mentum in omnibus pun&is Sc claufulis inviolabiliter
fervaturos, ac impleturos, nequepafltiros, utàquo-
quam ullo modo infringatur, aut violetur. In quorum
fidem & robur hoe manus noftrse fubfcriptione muni-
vimus, & majora noftra &vcnerabilis noftri Cathe-
dralis Capituli Sigilli appendi fecitnus Signatum Mo-
nafterii, die vigefima fexta menfis Aprili®, Anno
feiiienhondertftstnfefligh.

Christophorius Bernhardus.

•ut.

I. E. Braieck,

©betsefrt upc be 3tat{jnfci)e ® alè :

KEruielijck zy eenen yegelijck by defe tegenviOor-
dige, Nademael inden voorleden Jare eenighe
oneenigheden fijn ontftaen teflchen de Ho.Mo.
Heeren Staten Generaci der Vereenighde Nederlan-
den, ter eenre, ende den Hoogwaerdigen ende Door-
luchtigen Heer, Heer Chriftoph. Bernhard, Biflchop
ende Prince van Munfterj&c. ter andere zyde, de-
welcke foo verre hebben toegenomen, dat die niet al-
leen zijn ontftfikeB in eenen openbaren Oorlogh, ne-
maer oock dat te beduchten ftont, dat ha£r defelve
mochten extenderen 'ende verfpreyden in de nabuy-
i-ige Landen, ende voornamentlijck in'cpbiedtende
de Landen van 't Roomfche Rijdt, ende defelve mede
inwickelen in hareongemacken ende fchaden, by al-
dien niet by tijts daer inne ware voorfien,dat deVoorfz
oneenigheden, mitfgadcrsderfelver onheylen, ghe-
vaerlijckheden, ende't gevolgh van dien, door den
wegh van vruntfchap wierden opgegeven ende ter ne-'
dergeftelt, dateyntlijck GodtdeHeet Almachtigh,
door bemiddelinge, toedoen enda neerftigheyt van
den Roomfchen Keyfer,den Chriftelijckften Koning,
des Heyligen Roomfchea Rijcx Keurvorften van

Ments, Keulen ende Brandeoburgh, als oock de Vor-
ften, Biflchop van Paterborn, Phalrz- graef van Nieu- I ööö.

borg, de Hertogen van Brunswijck ende Lunenburg, ----

van WolfFenbuttel ende Kalenbergh , de ghedachten
heeft laten gaen tot Vrede. Ten welcken eynde de
Heeren StatenGeneraelderVereenigde Nederlanden,
tendcrendetotfooeen goet ooghmerck, gecompiit-
teert ende gedeputeert hebben den wel-Edelen ende
Geftrengen Heere
Hieronimum ven Bevernivgh,Gai^.
puteerde in haer Ho. Mog. Vergaderinge, ter eenre ;
Ende den gemelten Heere ende Prince van Munfter,
ter andere zyde, den wel-waerdigen ende Edelen
Heer
Matthiam Korff. gefeyt Schmijmgh, mitfgaders
den wel-Edelen ende Geftrengen Heer
Bemhardum
van Wiedenbrugh.
refpeöive Deecken ende Threfo-
rier der hooft-Kercke tot Munfter ende Hildeshey m,
oock gehey me Raden van den felven Heere Biflchop,
ende Prefident van't Hof-gerecht tot Munfter, de-
welckeuytkrachte van genoeghfame lait ende nodige
Procuratien, in't eynde van dit Inftrument vanwoor-
de te woorde geinfereert, onderlinge in een handelin-
ge van Vrede ende Vruntfchap hebben geconfenteert,
ende zijn daer over verdragen in voegen hierna vol-
gende, te weten :

Datterfal zijn een eeuwige ende bcftendige Vrede,
tüflchen de Ho. Mog. Heeren Staten der Vereenigde
Nederlanden,ende den hoogh-waerdigen ende Door-
luchtigen Heer Biflchop ende Prince van Munfter,
dëweicke al foo fai werden onderhouden ende ferieu-
felijcknaergekomen, dat defelve fullen letten op de
onderlinge voordeelen, ende betoonen alle OiBden
van genegentheyt ende νγι goede Nabuyrfchap.

Van gelijcken datterfal zijn een Amneftievan alle
't gepaflèerde,eiide een eeuwige vergetixige van 't gee-
neaend'eene of d'anderezydqisghedaen, fulcx dat
noch ter oorfake van dien, nochte ter fake ofte onder
pretext van yetsanders, d'eene den andereneenjghe
hoftiliteytjongemack ofte belet (al aendoen, onder-
nemen , ofte tot fchade of prejudicie van den anderen
voornemen, ofte ghedogen voorgenomen te werden.
Dat defe Amneftie oock fai wefeo generaci, ten aen-
llen van alle die geene, dewelcke het hebben gehouden
met de eene ofte de andere parthye, uy tgefondert die
geene, dewelcke van verraet werden beichuldigt, foo
nochtans, dat hun den wegh van Rechten fd open
iiaen, ende de goederen voor de Vrouwen, Kinderen
ende Erfgenamen behouden blyven. Den Heere Bif-
fchop fai aen niemant vande Vafallen, teroccafie ende
uyt oorfake van defen Oorlogh, weygeren de in vefti-
ture, dependerende foo van 't Bifdom van Munfter,als
van de Abdye van Corvey, ende en fai oock niet om-
me andere prctenfien ofte queftien defelve potraheren
ofte uytftellen : 't Selve fai mede aehde zyde vande
Heeren Staten in gelijcke vcorvallenrcciproce wer-
den naergekomen.

III.

Voorts fel den Heere Biflchop vanMunfter terftont
naer den gemaeckten Vrede, aen de Heeren Staeten
Generaci der Vereenigde Nederlanden reftitueren alle
diePlaetfen, egeen uytgefondert, dewelcke den fel-
ven, geduyrendedefen Oorlogh, heeft ingenomen,
ende die van defelve, die ten tyde vande conclufie ift
fijne macht bevonden fullen werden, overievtrcn in
foodanigenftant, als die ten tyde vandqreftitutie Λ1-
en wefen ; Ende fpecialijck het Cafteel ende de S«d£
Borculo : ende fai daer en boven beloven neerfliglijck
te fullen beforgen, dat geduyrende defe handelinge,
ende vanden leften Martij af, in de voornoemde ge-
occupeerde Plaetfen, door fijn bedrijf ofte bevel yets
werdc bedorven, ofte
yets vande Onderlaten gevor-
dertjofte afgedwongen, 't zy om de huyfen te rantfoe-
neren, ofte wel op pretext van andere Oorlogs-Iaften,
uyt wat name oock fnlcx mochtegefchieden, maerfal
ter contrarie beforgen
by alle middelen ende wegen,
dat die werden gelaten in dien ftant, daer inne fy ten
dage voorfz fijn geweeft ; en fooondertufen yeti daer
tegens wierde geplecgt, ofte wat fchadc die plaetfen fat


-ocr page 1043-

en O O R L O G H: V Ses-en-veernghfteBoecL· 1027

1666. wefen aengcdaen, 't fel ve fai hy ter goeder trouwe ver-
·
_ goeden > ende die in voorigen ftant tot fijne koflen
herilellen, tot wekken eynde ten weder-zydcn vry
fai ftaen eenige Comtniflarifen, foo fy 't goet vinden,
met den eerften na de voornoemde Plaetfen te fen-
den, dewclcke fullen forge dragen, datter niemandt
yetwes onderneme, ftrydende tegens den inhoudt van
dit ArticuL

Daer en boven fai by .ter goeder trouwe beforgen,
dat alle de Soldaten, ten voorfchreve tyde indeghe-
melte plaetfen bevonden werdende» uyt alledefelve
mogen werden afgevoert, ende fulcx generaliter uyt
het gheheele gpbiedf van de Heeren Staten Gene
rael 5 dewelcke aen dcfelve belooven den vryen door-
tocht door hare Landen, des noot zijnde, foodanigh
nochtans , dat fy naer het territoir van 't Sticht van
Munfter fullen over gaen door den kortften enbe-
quaemften wegh, als doenlijck, immers door den gee-
nen, den welckenfy fullen aenwyfen, op'tgeleyde
van een CommiiTaris.

V.

Wederom belooven de Heeren Staten Generael
ter goeder trouwe, dat fy gheen ade van hoftiliteyt
Vinden vier eatwmtJghJlenATprilif, tegens denHee-
re Biflchop, ofte des ièlfs Bifdom van Munfter fullen
ondernemen, ende foo ter contrarie van dien yets
mochtezijngedaen, dat fulcx ter goeder trouwe fullen
vergoeden.

VI.

De Heeren Staten Generael fullen haer Legerbende
alle de Soldaten op dien tijdt in aentocht iijnde, ofte
aldaerin Guarnifoen bevonden werdende, uyt het
Landt vanden Heere Biflchop af voeren, ende fai hun
opdenfelvenvoetden vryen doortoghr werden toe-
geftaen, des van noode zijnde, ende fullen egeen
ge weidt, noehte eenige fchade in dien doortoght doen
aendeingefetenen, nochte oock geenen buyt ofte
goederen, naer den voorfz dagh gerooft, mede ne-
men. De Gevangenen in defen Oorlogh, van wat
conditie die zijn, fullen ten weder zyden fonder ran-
foen vry gelaten worden , betalende alleenlijck de
fchulden, die fy geduerende de gevangeniflfe,wetelijcfc
hebben gemaeckt. ende fai namaels niet mogen wer-
den gevordert, 'tgeenebyde gemelle Gevangenen,
ofte oock geduerende defen Oorlogh, des eenen ofte
des anderen Onderfaeten is afgedwongen, oock wel
belooft geworden, maerop den voorfz dagh vanden
viereHtuaintighfieHÌifTiì noch niet betaelt gheweeft.
Ende dewyle foo wel aen d'eene aJs aen d'andere zyde
Contributienzijn opgeftelt totfekerefommen, voor
de vryhcyt van Perfoonen ende plaetfen, alle Maen-
den ofte Weecken te betaelen, fullen defel ve naer
den regel ende op den voet, foo als by Commiflarifen
vinde Steden ende Dorpen , ofte by eenige andere is
verdragen ofte bedongen, werden betaelt, tot op den
leiten dagh van defe Maent April, ende verder niet.

Oock isverdragen, dat den Heer Biflchop fijn Le-
ger terftondt naer de gevolghde Ratificatie van dit
Traöaet, fai afdancken, aenhondende alleenlijck dat
Volck, 't welek tot befettinge ven fijneGuarnifoenen,
ende tot verfeeckeringhe van fijn Lande noodigh is j
'twekk, foo de Heeren Mediateurs, ende den Heere
Biflchop felfsoordeelen, fai konnen gcfchieden met
drie duyfint Mw', Seo belooft defelve oock het fel ve
getalniettefullenexcederen; Ende dat hy voortaen
geen lieuw Volck fai aen nemen, ten zy dat de noodt-
wendigheytendedc verfeeckeringe van 'tRijck, ende
deKreytfen, ofte oock wel de Verbonden, dit Tra-
öaet niet contrarierende, fulcx fullen requireren ofte
vereyflchen, ende dat anders niet, als naer des Rijcke
conilitutien, ende'rreghtder Vorften, aen dewelc-
ke de Heeren Staten willen, dat hier door niets, fai
werden gederogueert.

VUL

Hier en boven fai den Heere Biflchop renunciercn
aen alle ende ygelijcke Verbonden, defen Vrede con-
trarierende, ende fai figh noyt op 't nieuwe.teghens de

Heeren Staten Generael in laten, noch verbinden met i
andere Princen ofte Potentaten, ende en fai der fel-
-
ver Republijcque oock niet meer met een ni?uweij
Oorlogh aen taftcn.

IX.

Van ghelijcken fullen de Heeren Staten Generael
tot reciproque verfeeckertheyt van den Heere Bif-
fchop verklaren, ghelijck iy verklaren mitsdefen, dat
fy aen geenigeAlliantien zijn verbonden , dewelcke
tegens defen Vrede ftrecken, ende het ooghmerck
ofte de eflFedlen van dieneenichfintsfoudenkonqen
beletten ; Defelve belooven oock ter goeder trouwe»
datfyjnaerdeaf-handelingevan dit Traöaet , noyc
yet vy andtli^cks onder eenigerley pretext, door gewelt
ofte door de Wapenen, tegens den Perfoon van den
Heere Biflchop, ofte tegens de J^anden van 't Bifdom
van Munfter fullen ondernemen, nochte figh oyt te-
gens den ielven, ofte dcflelfs Bifdom verbinden met
andere Princen ende Potentaten,
X.

Oock werden de Geallieerden ende Vrienden van
weder-zyden in dit Traétaet begrepen, ende met na-
men van weghen de Heeren Stateu Generael, den
Doorluchtighften ende Grootmachtigen Vorftende
Heere, Heere Frederick de 111. tot Denemarcken,
Noorweghen , der Gotthen ende Wenden Ko-
ningb,&c. Den Dóorluchtigen, Hoogh-gcbooren
Votft ende Heere, Heere Georgh Wilhelm, Hertog
«otBrunfwijck endeLunenburgh,&c. Den Hoogh-
waerdigen, Doorluehtigen, endeHoMh-gebooren
Vorftende Heere, Heer Erneftus Auguftus, Bjflchop
tot Ofnabrugge, Hertogh tot Brunfwijck endeLu-
nenburgh, &c. Den Doorluehtigen ende Hoogh-
gcbooren Vorft ende Heere, Heer^ Chriftiaen Al-
bertus, Erve tot Noorwegen, Hertogh tot Sleefwljck,
Holfteyn, &c. Den Hoogh-gebooren Graef ende
Heere, Heere AnthoniGunther, Graef tot Olden-
burgh,&c. met alle hare Rijcken, Hertoghdommen,
Graeffchafipen, Heerlijckheden, Landtfchappen ende
Landen, diefytegenwoordigh befitten, ofte namaels
fullen befitten, met hare Inwoonders ende Onderda-
nen! Ende aen de zyde van den Heere Biflchop van
Munfter, fijne Keyferlijcke Majefteyt, ende het
Roomfche Rijck, oock de GeconfcedereerdÊn aen
den Rhijn, ofte die van haer, ofte wel andere Vrien-
den, dewelcke hebben willen in-geflooten zijn, mlts-
»aderï die geene, die binnendroeg a </>·/? Maenden ful-
len verklaren oock in-geflooten te willen wefen, met
alle hare Rijcken, Hertoghdommen, Graeffchappcn,
Heerlijckheden, Landen ende Landtfchappen, 'die fy
als nu befitten, ofte in toekomende fullen befitten,
met ende beneffens hare Ingefetenen ende Onderda-
nen; Van gelijcken fullen werden in-geflooten de
Veldt-Heeren, Opper-Hoofden ende Överfteii vaa
de Militie ten weder-zijden, met namen den Hoogh-
gebooren Graef ende Heere, Heere Georgh Frede-
rick, Graef tot Waldeck, met fijne Graeffchappen
ende Landen, ende dat met foodanigeneflèae, datfy

van alle ende yegelijcke voordeelen hier inne begre*
pen,abfolutelijck fullen gauderen,op fulcke wijfe,ende
met alfulck een recht, als de principale patthyen felfi»
zijn doende ; foo nochtans, in cas tuflchen de gemelde
partyen. ende der felver Geconfoedereerden ende ge-
comprehendeerde queftie, ofte eenige controverfie
jegenwoordigh mochte zij n, ofte hier namaels komen
te ontftaen, datdefelveten weder-zyden, anders niet,
dan door minnelijcke wegen, ofte naer Rechten ende
deconftitutien'van'tRijck, fonder in te gaen dea
wegh van feytdijckheyt, ofte't gebruyck der Wape-
nen, fai werden gcterminrert.

Voor foo veel belanght de Heerlijckheyt vaft Bof-
culoo, foo begeeren de Heeren Staten Generael niet,
dat ten aenfien van het reght, ofte
reffeiii imBìOt'
miniitfive utilis, door dit Traöaetyeiweswerde ver-
andert, maer dat het felve reght fai werden ghelaten in
denftandt, daer inne het voor defen Oorlogh isghe-'
weeft ; Edogh, den gemelden Heere Biflchop renun-
cieert met conient van 't Capittel, aen 't reght van fu-
Ite CC % pe-

si

ijij
i'i,·


-ocr page 1044-

xoo6 SAKEN van STAET

1666. pcrioriteyt oj) dft voorfchreve Heerlijckheyt ven
—,— BorkuIoo,metdedependentien van dien: Welyer-
ftaende dat defelve renunciatie niet en ial prejudïce-
ren aen 't reght van 'c Rijck» maer dat bet ielve in alles
fai blyvenin fijn geheel, 'twelck nochtans tuflchen
den Keyfer ende de Heeren Staten anders niet fai
werden gedecideert, als door minnelij cke ofte ande-
re wegen,diemen ter weder-zydcn fai goet vinden.

XII.

Vörders, foo renuncieren de Heeren Staten Gene-
raci) ende den Heere Biflchop weder-zijdts, oock met
fDeftemminge van'tgemelde Capittel van Munfter,
ter goeder trouwe, aen alle ende yegeliicke pretenfien,
hoedanigh die oock zijn, ofte welëo konnen, fulcks,
dat defelve door het tegenwoordige Traöaec worden
gehouden voorgc-examineert ofte gedoodc.

XIII.

Den Heer Biflchop, ofte des felfs Succefleurs, fai
voortaen onder .geenderley pretext, ofte uyt eenighe
oorfaecke, nochtc doorhem felfs, noch door fijne
geincorporeerde ende Subjeéten, vermoghen te
mcfleren met faken gehorende aen de Heereu Staten
Generae) der Vereenighde Nederlanden , der felver
geSncorporcerden ende Subjedtenj nochte oock voor-
taen geene Arreften endeReprefalien tegens defelve
verkenen, ende d'executien van uytgewijfde Proces-
fen niet beletten j en in caa datter t'eenigen tyde eenige
queftien buyten vermoeden foude komen te ontftaen,
tuflchen de gemelde Heeren Staten, ende den Heem
BiiTchop, mitfgaders des felfs Succeffèurs, defelve
Tullen anders niet werden by-geleght als door vrlende-
lijcke middelen, uyt krachte van de Guarantie over dit
Traétaetgeprefteert, maer de queftien van particu-
lieren fullen altijdt gefonden werden aen den compe-
tenten Reghter ; Sonder dat hy nochtans onder pre-
text van dien, ofte wel uyt andere oorfaecken, yets fai
vermogen te attenteren tegens de Heeren Staten Ge-
nerael, der felver geincorporeerden ende Onderda-
nen, met wapenen, geweldt, ofte felfs met feytelijck-
heyt. Het feive belooven oock de Heeren Staten Ge-
neraci der Vereenighde Nederlanden voor haer, ende
vooralle hare geincorporeerden : Tot welcken eynde
beydedepacilcerende ofte verdragende partyen gbe-
houden fuilen zijn, gelijck fy haer verbinden mits
dcfen, yeder in den haren te fullen beforgen, dat aen
alle ende eenen yegelijcken, voor eenigh Gerechte
procederende, fonder dilay ofte aenfien van PerfonCH;
Juflitie fai werden geadminiftreert.

XIV.

Tot meerder vaftigheyt ende verfeeckeringe van
't geene voorfz is, belooven in behoorlijcke ende in de
befte forme, uyt krachte van feecker particulier In-
ftrument,dien aengaende gemaeckt, den Roomfchen
Keyfer j den Alder-Chriilelijckften Koningh, de
Keurvorften van Ments, Geulen ende Brandenburg,
den Biflchop van Paderborn , den Phalts-graef van
Nieuburgh, Auguftusende Johannis Frederick, Her-
togen van Brunfwijck ende Lunenburgh, tot dat daer
toe noch meer gerequireert ofte verfocht werden, de
Guarantiej over dit Traftaet, ende over alle ende ye-
gelijckeArtijckelen van dien, fulcks ingevalle d'eene
ofte d'andere partye defen Vrede in alle poinaen niet
foude voldoen, ofte tot eenigertijdtdaertegens fou-
de komen te handelen, dat fy gehouden willen fijn de
felve partye, niet alleen door tufTchen-koomen van
hare authoriteyt ende aenfien, nemaer oock met alle
maghtendegenoeghfame middelen fullen dwinghen,
om defe Verbonden te onderhouden endet'achter·
volgen.

XV.

Oock is verdragen ende ten weder-zyden goet ge-
vonden, dat dit tegenwoordige Traélaet, met alle
'tgcene daer inne flaet ende beflooten is, by de ge-
melde Heeren Staten Generaci der Vereenighde Ne-
derlanden , ende by den gemelden Heere BiiTchop,
f ende Prince, mitfgaders oock by het Capittel tot
Munfter, door weder-zijdts opene Brieven, met het
groote Zegel beveftight,in behoorlijcke ende authen-
tijcque forma ) binnen den tijdt vaaviJftbienQaefï-

volgende dagen, ofte eerder, is'tdoenlijck, fai wer- ^

den geconfirmeért ende geratificeert, ende fullen we- '
der-xijdts Inflrumenten binnen den vóorfz. tiit wer- ' ~~
den ge-extradeert. Sullendfe tot dien eynde aen die
geene,dewelckedeuytwiffelingefullen doen, Paflè^
port worden verleent, gelijck defelve Pafpoort ver-
leent werdt mits defen. Ende fai van dien dagh, dat
de voorfz uytwiflelinge is gedaen, de afdanckinee van
de Militie gefehieden, gelijck in
'tfivevde Articul is
bedongen, ende fai daer met niet werden opgehou-
den , tot dat die fai wefen volbracht, 't welck buyten
toeval, ende binnen vg^^/i» dagen, van den voorfz
dagh af te rekenen, fai moeten wérden gceffeöucert
Dat mede dit Traöaet terftont naer'toveflevereii
ende uytwifTelen der Inftrumenten, ter gewoonlijc-
ker plaetfen ende manieren fai werden gepubliceert.

©olmaciitfn 3ffnBt|ifIt on&re Bet ïatfjn^.

Totnaerkominge van alle het geene voorfz is, heb-
ben den opgemelden Heere extraordinaris Gedepu-
teerde van de Ho. Mog. Heeren Staten Generael, ge-
lijck mede de gemelde extraordinaris Gedeputeerden
van den Hooghweerdigen ende Doorluchtigen Bif-
fchop ende Prince van Munfter, uyt krachte ende in
gevolge van hare voornoemde CommifSen ende pro-
curatien, dit met eygen handen onderfchreven, enda
met hare Zegelen beveftight: Gegeven tot Cleve op
Palm-Sondagh, wefende den
achthiettden April/?//»
aovot Anno feBien hendertfes tnfifligh.

H. Btvtmingh. ( L, S. ) MatthÌMS Korf. dia»t

Smifingh. (L.S.)

Bernard van Wiedm"
irmk. {L.S.)

. Ten oorkonde van alle bet boven-gegielde, heb-
ben de ondergefchrevene Hieeren Plenipotentiarifen
dit Inftrumcnt met hare onderteyckeninge niet aliene
beveftieht, nemaer oock noch daer en boven belooft,
gelijck defelve belooven mits defen, dat fy fullen forge
dragen, dat binnen den tijdt van fes weecken de Gua-
rantie, ofte de verfeeckeringe van tnaintenue infoo-
danige forma, als verdragen, ende by gemelte Heeren
Plenipotentiarifen aen de pacifcerende parthyen ge-
extradeert is, met de eygen handt van hunne Heeren
committenteh onderfchreven, fai werden overgele-
vert. Gedaen tot Cleyeop den felven Palm-Sondagh
alsvooren, dewelcke is den «chtimdenA^iiììSfAaTiO
fifiien hondertfes feBigh.

lokames Baro de Gpejfe, S. Caf. Phnifottnt.

Colbert. S. Chrifi. M. Vlenipotem.

M, FriderKUS Lfter Baro SchonBron.

Henr. Batz Dolf. ér Chrificphoruf Gudetats DoS, fit·
nipotewt. EleÌl. Mogmt.

Petrus Bufchman, Flentivtent.Ele&. Colon.

Otto L. Β. À Schwerin. éfW.W. Bìaffheil, flenif»-
tent.EleB.Brand.

Cafpar Fhilip. v. Ketteler.

loVannes Adolphus L· B. dePurfieniergh. ConraJu/
IHeifidtrs DoS. Confiliarius Epifi. Federb. ^Flt·
nipotent,

Francif. de Gifi Thmpot.OucisFalatino'Neeburpci.

Fridericuf ab Helmbuch. Atgufii Oucis Brm^vit.
ér Lumi· Flenipotenterius. Otto Grote.

Ludolphus Hugo, lohaunis Friderici, DHCisBnmfv.&
Luneb. Flenipotent,

Ratificatie vande Ho. Mog. Heere» Staten Generati.

De Staten Generael der Vereenigde Nederlanden,
Allen den genen die dit eenighfints foude mogen
aengaen ;
Doen te v/eeten : NaedemaeJ Wy uyc
erti oprecht gemoet, ende fonderlinge genegent-
heytzijn bewogen geworden, met den Hooghweer-
digen ende Doorluchtigen Heere, Heere
Chrifioph
Bernhard,
Biflchop ende Prince van Munfter, te
maecken ende aen te gaeneenvaite, oprechte ende
onderliogc Vrede j ende wUleade di^ dit iaJutaire

wcrcls


-ocr page 1045-

\666 werck mach werden bevordert: foo hebben w/noo-

___^· digh geacht naer Cleve af te fenden den Heere Wero-

mmum ven Bevernwgh. Gedeputeerde in onfe Verga-
deringe van weghen de Heereh Staeten van Hollandc
ende Weft-Vrieflandt, ommemetde Ecrwaerdighe
eude Edele Heeren Commiflarifen van den Hoogh-
waerdighen ende Doorluchtigen Heere Biflchop te
handelen over een vaile, oprechte ende onderlinghe
Vrede aen beyde zyden te onderhouden, ende naer te

komen ; Dewelcke alles rypelijckconfidererendecnde

overwegende, een onderlinge Vrede hebben ghe-
maeckt ende gefloten > oock dien aengaende eenighc
Arciculen opgeftelt, wekkers inhoudt hier naer van
wuurdetewoordevolghtjgeinfereert. Derhalven> foo
hebben wy het opgemelde ende alhier geinfereerdeln-
ftrument van den voorfz gemaeckten Vrede, ende de
Articulen by den ghemelden onfen Gedeputeerden,
ende de gemelde Commiflarifen opgeftelt , in alle
dcelen ende poinéten geapprobeerc ende geratificeert,
geiijckwy'tfelveinftrument, endede geconvenieer-
de Ariiculen approberen ende ratificeren, mits defen.
Beloovendehet voorfz Inftrument, in alle fijne deelen
ende poindlen onverbreeckclijck te houden, ende
naertekoomen, ende niette gedoogen, datteghens
herfelve in ecniger manieren werde gedaen ofteghe-
handelt. Tot naerkominge ende vaftigheyt van dien,
hebben wydefe door den Prefiderende in onfe Ver-
gideringe doen parapheren, by den Griffier teycke-
nen, ende met onfen groeten Zegel bevcftigcn,in den
Higc, den
vierden Mey ib66. Was geparapheert,

V. Nievtenj vt, Onderfl:ondt, Tei Ordonnantie
v.iii de Hoog-ghemelde Heeren Staeten Generaci,
Ν. nurse Η.

Ratificatie 'van den Heere Biffchop van Munter.

W J Ύ Chrifloph Bernard, by der gratie GodtSiBif-
fchi'pvanA/»»/irj desHeyligenkoomfchen
Rijcx, Vorfl: ende Heere in Borckeloo. Allen
den geenen die dit eenighfints foude mogen
aengaen. Doen te weten, Nademael wyiiyt een op-
recht gemoet, ende fonderlingegenegentheydtzijn
b'-woogen ghcworden mee dt Ho. Mog. Staeten der
VtreeniKhde Nederlanden, te maecken ende aen te
gaen ccn vafl:e, oprechte onderlinge Vreede, ende
willende, dat dit lalutaire werck mach werden bevor-
dert, foo hebben wy noodigh geacht, naer Cleve af
te fenden onfe Plenipotentiariflen hier onder ghe-
nocmt, omme mei den ondergenoemden Heere Ple-
nipocentiaris vande Staten Generael der Vereenighde
Nederlanden te handelen over een vafte, oprechte
ende onderlinge Vreede aen beyde zyden te onder-
houden , ende naer te komen ; dewelcke alles rype-
lijck confidererénde ende overwegende, een onder-
linge' Vreede hebben gemaeckt ende geflooten, oock
dien aengaénde eenige Articulen op geftelt, welckers
inhoudt hier naer van woorde te woorde volght gein-
fereert. Derhalven, fóo hebben wy het opgeroeltc
ende alhier geinfereerde Inftrument vande voorfchre-
ve gemaeckte Vreede, endede Articulen met den ge-
melten Plenipotentiaris vain de Staten, ende door de
gemelte onfe Gedeputeerden in ordre gebracht, in alle
deelen ende poindengeapprobeertende geratificeert,
gelijck wy 't felve Inftrument, ende de geconvenieer-
de Articulen approberen ende ratificeren mits defen.
Belovende het voorfz Inft^rumcnt in alle fijne deelen
ende poiciden onverbreeckétijck te houden endé naer
te komen, ende niette gedoogen, dat tegens het felve
in eeniger manieren werde gedaen ofte ghehandelt.
Tot naerkominge ende vaftigheydt van dien, hebben
wy defemetonderteyckeninge beveftight, ondeonfe
groote, ende des waerdigen Dom-Capittels Zegels
doen aenhangen. Geteyckent tot Munfter, denf§sen
fvwtigfiifei April feSiienhündertfescnfeHigh.

fHRlSTOPHORlUS BEENARDÜS.

vt.

l.KBrehtcls.

Verkendingbe -van Vreede, den achtiendcn A^rilh 166(S.

des loof enden Jaers feftien hondert fes en ieftig, ---

ge.fiooten binnen de Stadt Cleeve, ^uβcbet^ de Ho.
Mog. Heeren Staten Generael der Vereenighde
Nederlanden, fer eenre, ende den Heeré BijJ'cbop
van Munfier ter andere zijde, daer op weder z,ijdts
Ratificatien in behoorltjcker forme zijn gevolght.

Μ Enlaet een yegelijcken midts defen weten, dat
tot lof ende eere van Godt den Heere A Jmach-
tigh, welftandt ende bevorderiuge van 't ghe-
meene befle van defe Vereenighde Nederlanden in
'tpnerael, ende de goede Ingefetenen van dien in
't byfonder, den
tchtienden der voorlede Maent Aprilis
gemaeckt ende beflooten is binnen de Stadt Cleeve,
een goede, vafte, endeonverbreeckelijcke Vreede,
tuflchen den Staet defer Vereenighde Nederlanden
ter eenre: ende den Heere Biflchop van Munfter ter
andere zyde, daeropweder-zijdtsRatificatienin be-
hoorlijcke forme zijn ghevolght, ende dat in alle de
Landen,Landtfchappen ende Steden onder %eder-
zijdts reiTort, fonder onderfcheyt van Plaetfen gele-
gen, mitfgaders tuflchen hare Volckeren ende Ingefe-
tenen , van wat ftaet die oock fouden mogen wefen,
inganck genomen hebbende den
fivtnen fwintigfien
der voorfchreve Maent April, nieuwen ftijl, fulcks
dat van die tij dt af alle aften van hoftiliteyt ten weder-
zyden hebben rhoeten cefleren ende ophouden, vol-
gens ende in conformité vande nader Ade explicatoir
daer van gemaeckt. Derhalven laft ende beveeltmen
dlenvolgeusexpreflelijck midts defen, van wegende
hoogh-gemelte Heeren Staten Generael, allen ende
een yegelijck die onder haer Ho. Mog. Onderdanig-
heyt ende gehoorfaemheyt zijn gefeten, de voorfchre-
ve Vreede onverbreeckelijck te onderhouden, fonder
daer tegens yet te doen, op peyne van geftrafc te wor-
den als perturbateurs vande gemeene rufte, fonder
eenige genade, faveur, verdragh ofte diflihiulatic.
Aldus gearrefteertende geflooten ter Vergaderinghe
van de rneer-hoogh-gemelte Staeten Generael in den
Hage, op den
vierden Mey feflten h$ndert fis enjtfiigh.
Was geparapheert, A.vanNyeveen, W. Onderftont :
Ter Ordonnantie vande felve, Geteeckcnt,
N. Ruyfih.
Zijnde op'tfpatium ghediuckt het Cachet van haer
Ho. Mog. op een rooden Ouwel, overdeckt met een
Papieren Ruyte.

iföori) jp tccfcibft tljttllfTclKll Munfter fnöc Brunf-

wijck bccDiaocn ai^üolBbt.

Lfooby de Vredens Tradaten die tuflchen de «(rcoojt
Ho. Mog. Heeren Staten Generael der Neder- tuffcijen
lantfcheProvintien, ende des Heeren Biflchops Sfjl"^'
tot MunftersVorftelijcke Genade alhier gepleegt zijn, jiMun-
van wegen den Doorluchtighften Vorft ende Heere, fttt.
HcstGeorghWilbelm, {AtnogtotBrttufinyck endel,»-
nenburgh, als oock den Hooghweerdigtten,Doorluch-
tighften Vorft ende Heere JEr»y?
Augufius, Biflthop
tot Ofnabrugge, Hertogh
VinBrunfipyckende Lunen-
ifurgh
Vorftelijcke Genade, tegen hoogh-gedachte
Heer Biflchop tot Munfter Vorftelijcke Genade, ver-
fcheydene befwaringen zijn voort gebracht, oock om
derfelver afhclpingh alhier aenfoeckingh is gcfchiedt,
ende dat de Heeren Mediateurs geern hadden gefien,
dat alle mifverflanden tuflchen hoogh-gemelde Heer
Biflchop met den hoogh-gemelden Hertogen van '
Brβtφsι^jck ende Lmenburgh verhoedet, ende daer te-
gen een onderlingh gotdt vertrouwen weder ghefticht
worden mochte, foo hebben figh beyde deelen op vol-
gende wijfe verklaert: dat wegen der tuflchen het Stift
Μunftef en'tVorftelijcke huys
Brunfif^ck taLunew
iurgh·, zkias
fwevende ofte hier nate ontftanediffc-
rentien, 'tzydatfe concerneren
hct&mptHerbfladh
ofte andere faken, welcke die oock zijn mogen, noyc
eenige dadelijckheden voorgenoomen, maereen yder
figh aen den wegh der goedlijckheydt of des reghten
wil laten genoegen. Defgelijckï is oock verftaen van
de di^rentien die tuflchen het Stift
Ofitairugh ende
Mu^iTfMtì fwevende, gelijck men oock aen de Vor-
«CtC J · ftc:

il

A

iti

!ï ti
l'i

en OORLOGH. 't Ses^en-veertighfie Boeck. 1029


-ocr page 1046-

i666.

lojo S A κ E Ν van S Τ A E Τ

ftelijcke Brucswijckfcbe, Lunenburghfche iijde daer
op hcefc geftacn, dat den Hecre Biffchop van
Munfier
als AdtnineftraCOrtot Corvey. mochte die StadtHoxir
f00 in'cKerckelijck als in't Politijck refticueren in
den Staet, daer in fy na de difpoficie van 'r Wcftphael-
fche Vredens lnftrument, en des
ariiioris medii txe·
quendi ad mandatum Cafaris & Imperii
van de uyt-
icliryvende Vorften des Neder-Saxifchen Kreyts was
geftelt, foo heeft fijne Vorftelijcke Genade iigh daer
op verklaerc, dat hy de gedaghte Stadt
Hcxer wil laten ;
genieten alles wat haer uyt het gedaghte
Infhumtnto
Pacis,
en het aróiioro mode exe^uendivan rechts wegen
toe komt : Gelijck hy mede belootc
à data defes bin-
nen twee Maenden , derhalven met het Vorftelijcke
HiiysBrunfiptfckenLuttertiurgh in der minne te han-
delen , ende wat recht ende billick bevonden worde
ter executie te brengen. Edoch, alfulcx in de benoem-
de tijdt un verhopenrlijck niet konnende ghefchieden»
dat nochtans van geenen deele
viafaSi geprocedeert»
maerdegoedlijckehandelingh gecontinueert werden
fai. Tot meer vafthoudingh is defe van beyder deelen
aenwelende Gefanten onderfchreven, ende daer over
harer Genadighfte Heeren Principalen ratificatie bin-
nen een Maent in te b engen veffproocken, ghelijck
oockdie famptlijcke Mediateurs aenwefende Gefan-
tea het onderfchreven, ende tot des te meer verfeec-
keringh, die op het hooft-vergrijp gerichtede
Guaran-
tie
oock hier op verftanden ende ge-extendeert heb-
ben.

Matthias Korf, genamt Smifingh. (L. S.)

LaurensMitUer. {L.S.)

Bernard van Wydenhrug. (L S)

lehanVry-heervanGoesR K.M. Plenifotent.

N, Fredrick yry-her van Schoonborn. Hendrick Uat-
fen. ChrifiofGudtenus Dolt. Keurvorfil. Ment·
fife Vlenìfotent.

O.F.H. van Shwerm. W. W. ^lafpyl. Bkü. Bran-
denh. Plenipot.

Cajf ar Philips van Ketler. lohan Adolph Vry-heer
van Furjienbergh. Coenradus Meinert DoB.
Confili, gf Plenipotent Paterborn.

Frans van Gifie Palts Nieuh. Plenipotent.

Frits van Htimburg, F.Brunfiui. Luneb Plenipotent.

Otto Grot. Ludolph HugOj F. Brunsw, Luneb,
Caleb. Gevolm.

i^ct ff patact ?(lctijc{tel/t>aec ban fn 't bolambe toert
mcntic sf maccht lupDc al^ öolsbt :

QUandoquidem quinto Articulo, initae hodiein-
terDominos
Ordines Generales Foedtrati B'Igii,
ScDomioum Epifcopum & Princip?m^f»»e-
ilerienfiem pacificationes conventum eft j à die vigefi-
«ojeer/scurrentesmenfisAprilis, abomni hoftiiita-
te, abfttnerc & fi quid contraiium aftum fueritid
bonafide refarcire, Etaequitatis ratio poflulet, loca
occupata, qua vi priefata pacificationes veniunt refti-
tuenda non ante illum diem reftitui, quflm quo adus
hoftilitatis ceiTaruri fine : Conftitutus dies
vigefimus
quartus
AprilisinvigiliamPeyi/»ei«incidaCj Hincin-
ter utriufque partis pacifcentis deputatos convenir,
loco iftius dici
vtgefimo quarte alium, fcilicet vigtfi-
ra«myè/)i»w»whuju5 menfis Aprjlis conftituere, quo
die edam abfque ulla ulteriori mora milites exprffi-
diiSis locis abducentur, prout dies ille in-qrrumque
finem conftituitur hoe receflii, quem ejufdem roboris
& vigoris eflè placuit, ac fi de verbo ad verbum prin-
cipali traftatui infertus eflet.

AÖum Clivias die dtümo oSiavo AprUii mÜefim
fexcentefiimofexagefimo fiexto.

H.Btvo'nmgh. {L.S.)

Signatutn

MatthUt Korf. dìEtut
Smifingh.
( I, S ) '
Bernard van U^idtu'
traci.

reet «Γ-

tijtSil

t»fftj)tn

JlRun-

ftn eii

Siln:

Atntt,

N' Ademael in het v'^de Artijckel van de Pacifi-

catie, hedenfdaeghstuflchen de Heeren Staten_"

Generael der Vereepighde Nederlanden, ende ^
ende de Heeren Biflthop ende Prins van
Munger,
aengegaen, is geaccordeert, vanden vier en t-wintigfien
van April, van allehoftiliceytopte houden, en loo
contrarie ghefchiede , bet felve getrouwelijck te
vergoeden, ende de billickbey t vereyiche, dat de ge-
occupeerde Plaetfen, welcke uyt kracht vande voor-
noemde Pacificatie moeten werden gcreftitüeert, het
felve niet gefchiede voor den dagh , op welcke de
aaenvanhoftiliteytcefleren, weleke geconftitueer-
den dagh den
vier en twintigften van April iocideert op
het Feeft van Paeiichen ; Soo is onder weder-zijdts
Gedeputeerde vande Tracerende Parthyen verac-
cordeert, dat in plaets van dien dagb, den
vier en twn-
üghjien,
een ander, namentlijck : den fieven en twin·
tighfien
van defe Maent April, werde geconftitueert,
op wekken dagb, oock fonder eenigh dilay, de Sol-
daten uyr de voornoemde Plaetfen fullen werden ge-
abduceert, gelijck dien dagh ten beyden eynde ; in
dit reces wert geconftitueert, welck wy van gelijcke
kracht en vigeur willen, dat fai zijn, als of het van
woort tot woort in het principale Traétaet was gein-
ferecrt. GedaenteC/evedea.achth/enden Aprilyi/?/f»
kondert fies en fefiigh.

Onderteeckent
H.
Bevtrningh. {L.S )

Matthias Korf, gmaetat

Smifingh {L.S)
Bernard van Wilden'
track. {L.S.)

©joiert Dcc bfcfpiODCItfne «©uacantic.

NOtura hifce facimus quod cum S. R. M. Regis conccp-
Chriftianiffimi, Principum Eleftorum
N.N. te CiiSf
necnonEpifcopi&Principum
Paderbomenfis,
Vùttmo Neoburgici ^ OncwmBrunfipic. Lunenburgett-
fium
Wolfenbutenfis & Calenbergenfis, & noftra in-
terpofitione bellum inter Celfos & Prapotentes Or-
dines Uniti Beigli ex una, &reverendiflìmum Do-
minum Epifcopum & Principem
Monafierienftm ex
altera partibus nuper exortum amicabilibus paöis
Clevis fub dato decimo oliavo Aprilis Anno miüefmo
fexcentefimofiexagefimofexto,
felicitercompofitum fit
iifque fimul provifum, ut Domini Mediatores ad
Gua·
rantiam
hujufce Traftatus fe obftringant, hinc eft
quod nos huicconventionifatisfacere volentesfirmi-

us
re

ter & verbis Principis polliceamur, fi quifquam huj
pacificationis tenori quocunque modo contraveni
aufiis fuerit, nos eum per vim & arma ad reparatio-
nem dominorum &conftantem pacis obfcrvationem
acad impicmentum omni ope coropulfuros.

Wy doen hier mede weten > dat dewijl (joor d'in-
terpofitie van Sijn Alder-ChrifteJijckfte Majefleyt, de
Heeren Geur-Vorften N. N. als oock vanden Bif-
fchop ende Prins van
Paderborn-, de Palat^nVin Nye-
targh. àGUtnogcnv&.rìBrunfvMck.Lunenborgh, Wul.
fenbuttel, Calenbergh.
ende oock de onfei den Oorlog
tuflchen de Ho.Mog. Heeren Staten Vande Vereenig-
de Nederlanden ter eenre, endeden feerEerwaerdi-
gen Heer Biflchop ende Prins van
Munjltr, ter andere
zyde, onlanghsontftaen, in vriendelijcke Termen te
C/*wopdateden
achtienden April fefihitn hondertfiet
geluckelijck is ter neder geley t, en daer door
te gelijck geprovideert, dat de Heeren Mediateurs, tot
de
Guarenti* van dit Traétaet figh obftringeren ;
Sooift, datwy, defe Conventie wijlende voldoen,
vaftelijck, en op de woorden
vande Prins beloven,
by aldien yemantden inhput van dit Tratftaet eenigh-
Cnts beftont tegen te gaen, wy hem door ghewelt
ende Wapenen, tof reparatie vande Heeren en con-
i ftanteobfervatieenvervullingevandit Tradlaet, met
alle macht fullen dwingen.

©eiwcCoibertConin£ïiiöcRfi?canfcöc3(mDaf'

faömr/


-ocr page 1047-

[ <3 ó (J faöfuc/ baöt tod Ccebcntiaïm aeit fïjii Cfncüojfïclyc:

_ft£:^ap?luc[)ti8&cpt boel) flecn tot fjanbclingij/ öreft

iiaÖoochuoptiiicfniBöe €onfecintiE lactcn biiiDm/
bcì^eccban
Bevemmgh ^fgefantc banùcn ^tact/
mbcùti^eecen
Smifingh cn Wydenbrugge , ?ilfge--
fantenbaii Dm ïlcfcc SÖiffcöop ban Mimfter, fpjahen
metileniin't pacticulicc/ fteni Dcfaichecccomman»
üfcenöE/ moEC foo toepntaö De eene al^beanDetcn
ïtonDcn meccften Dat tufccftte tot Dc ®;ecltt.

31111^ npciltan^Dcfeiüe getcoffen ioa^/ tjaD D'ambi-
de ban te toiKen meDe tepcRenen in een Lin ie met Den
Keyfcrlijckcn<i5ifant/Dieörtfelfi)cnietgtemeg£|ïen
HibaDDe.

toiect toegeflaen/ niet fonDec Delmt / e Dogi) al=
foo / Dat Dan oocft cene toan&t Ccur-Mcntifche ^fge«
fantin fouDe tepc&enm/ gclijcltfpDcDfn/ inDifeiUe

cerile Linie, .

«gnDcobetmit^ban Kcur-Mentz, drie?ifgefantcn
Öafc toflccfn/ foo wetenbcccDc <6jaef
Willem ban
Forftenbergh, DeüJdcfte neffen^ DenCantselicc Bof-
man
ban K.eur-Ceulen afgefonDen toa^/ bat öp naec
Den errlïen ftfgefante ban
Ceur-Msntz firtjoojDe te
tfpcftcncn / cn na Ijem Drn ©^p-beec ban
Schwerin,
cecfie ?lfgcfanre ban Ceur-Brandenburgh, m Dat ban
Date iwcc De anbfte ?llfgefanten ban De boojfs
drie
ïicni-bojllfn fouötii tcpchenfn.

(SOogl) fijn tófncüo^jftflijche ?!3oo?lucDtfgIjcpbtban
Brand^uburgh, uiillnibe genic ffpacatic ban fyoe W-
gcfantm gljcDoogcn / niacc bat fouüjflinöeonbec-
fcöjift aï^ iiibe fclTicn/ bc isecc Biaeipeil, foube tepcitc»
nm) enbi boigcn iminediateiijcknaf|iafnbcn©;p-
l)eec ban Schwerin, foo toiccùc bat cjcemprlbanalie
ö'anbice in 't onbcifcfepbcn grbolgljt. Jl^acc in be
Confecentien / foo Dicftüjii^ aï^ be Ccur-Brandcn-
burghfche quamen / gingen be anbeïe pelle mefle
flaen/ Datme«geencec|)teo?b?eonbcc Defelbeftonbe
befpeucen.

©e Jleecc ban Beverningh, getocfen €]ctcao?bina=
ci^ 4&ebeputeecbe ban toegen befen ^taet eenbe i|ee«
tc
i!tCUCb0?(i ban Brandenburgh,cnbeopbe©2ecbe-
Danbclmgl) tot
Cle ve ban Daec toeDcr Ijectoaect? g!)C;
heert/ [)eeft ben
tweeentwintighften^ïpjilgljcDacn
fommieccappojt banbenuptflagiibanfrjne aenbeüo:
Iene negotiatic ialbaec / nirt ben gebolge en aeniiïtbe
ban Dicn/en becbolgin^ ge-ejeljiljcttt/ oocïi laten lefen
bet (ïïcactaet ban
Vreede 5 me t Iict fepacaet Itrtnchel
öarc toe fpfctecenbe brn
achticnden bcfe^ / tuffcben
öcfen ^tart tee cence/enbe ben SSiffciiop ban
Munftcr

tcc anbcre — ' " ' ----------------

flootcn/

felben .

leent/ niitfgabet^ oocft copie banbe Hete ban Guarain-
tiebpbcnttoningftban Vranckrijck, op öetboojfs
iCrattaet te pafferen/geaHtöotifeett booj b'onbecteec·
fecninge ban fijne .itOaje(tept^ j®inificc/ ben iltete
Coiberc, j^ebbenbe Daec en boben noci) ge-rj;{)ii»ert
fijne 25jieben ban Ctcbcniie/ fo ban be Ijoog-gebacftte
Ifeet üteucbojftban
Brandenburgh, al^ oocfi banben
j|cece Piince ban
Anhalt, toaec op gebelibcccfct jijn'
öe/ öebben öaec ©ρ. H8og. ben boojfs ©eet ban
Be-
verningh,
boojDfflelfiggacbenpbec/ mocyte/ bigi=
lantie cube conbnpte in'tuptboaen banbe boo
;f3
fijne («rommiflic geljabt cnbe gebjnpeht/ bebancfit/
enbeboojt^goetgeboDben/ Datfjet meecgemelbeiCta'
ctart ban ©?eebe/ methetfepataet?(ctijcltcl/ ober
«acbt/ cnbe Date copielrfcftgljefonben foube too?Dm
aenbecefpectibei^iobintTen/ met fecicti^becfoecftDat
Öaec €b. iBog. pebcc inben öaten / 't een cn 't anbec
tcnalbecfpoebigljfim/ imniftsSbooi Den gcpifftjefC»
Drn ttjbt toilben ilatifjcccen/ foo Daefï ecnigljfintf
Bclijelttoa^/oprmngclatenbaen/ iqjDat becboigtn^
allesS berbeerbigftt / enbe tot Dc iipttulflelinge ban toe^=
fee 3ijDt^ Hete ban Ratificatie gcpjocrbeett/enbe Den
bojbecen in!)oiitban'tboo?frlj?ebe€ca£taet/ fonbrc
uptfielgcejïcutccctmocljte toojben
5 Datboojti bpDii
occafle/ betoeiclie aenbe ^zobintien nocbmaci^ op
'thoogöfle gecrcommanbectt foube toojbeu/ fiacc <öb.
Jéog. alfnocf)/fonbec ïangec uptfitl of Diiap / pjom«
ieiijtfetoilbenfutnetenfiacc Quote^/ inbeConfenten

53ehec-
ninsÖ
boet

j gcb?agentotc);ttutieban't®cactaet-ban affifientte/
met ben ï^ecce $ifurbo?|ï ban
Brandenburgh opge= '
recl)t/ tcncpnbefjaet: ©0. ja^og. ban; boo? bciinaem
morijtf η taojbfu gemae cftt/ öet tooojb banben ^taet
met Hanbtengegclfoo foienmelfjch bcbeftigl^t/ mcti
tecbaebtteliDeccrcnenbepjefleccn; Dat ban götlijcft
gefcö?eben foube toojbenaenbe itjobintien ban
Gei-
detlandtfnOver-Yflei,
bathacr^b. Jj^og. tnca^/
Defelüe Ijet noobtglj cnbe bienftigö acbten/ Doo? cenige
<l5ecomm{ttecrbfn
d'Evacuatie ban De fetcben rnbc
Paetfen/ cnbe aflepDinge banbe SSiffcöcÏipeijcite
toilben boen abfiltcren/ al^ thebc aenbe gcercnOaec
Üo. Jlöog. ©ebeputeecbni enbe (©ebolmachtigljbc
te©elbe/ batbcfelbebacr toe/ boo? foo beclocttecs
citoic cnbe relfojt banbe
Generaliteyt aengincR / tcni=
ge bequame perfoonen toilben Difpiciecen cnbe göe=
bjupclten.

anbilibrcaticgclept sönbe/ i^ goet-gcbonben en
berflaen/bat gefcljjebeη foube toecben aenbe ©ecc ban
Beuningen , cjctcaoibinaci^ jUSiniftec ban befen
^taet In ®?anciirijcli/ Dat ijp ben fóonincftalbaec
ban toegöen ftaec ^o..il®og. foube gaen bebancften/
boo? Dat het fijne J!19ajc|if pt belieft Ijabt / in 't boojle=
DenSiarrbe betoufie jrcanfcfje 9£u);iliai;c Ccoupe^/
tot fetonti Β ctoarct^tefenben/al^ mebe obeccnbe
tee faecltc uanbe goebe co-opecatie tot irpttoewitingljc
uanbe©jecbc/ boojlebcn ^onbaglj ben
achtften br=

met ben23ifffljop ban Munftcr gctcoffen/ baec bp
borgenbe foobanige complimenten al^ ijp foube oo^s
beden tee materie te bienen/ cnbe betbolgcn^ te bers
foecticn bat fijne .lïföajeflept ojb?e geliefbe
te gebeu tot
Ijctafeiiteeugge Dalen banbe boojfcl)icbe ffeanfclje
^u);iliaceiircoupf^ / cube bat
bcfelbeojbjEmocliten
toecben ge-ejcecutectt/ foofiacfl bc tocbce-3tjbt^ Siatis
ficaticn op^ijet ®cactaet ban ©^eebe met ben boojs
noemben 25i|ffDopgcmaecht/ fouben toefen gc-e)cicai
beert enbe uptgetoiffelt. «δη ftcm boo?t^ £>p occafic
nocljmael^ getecommanbrrrt Den lloningljcnbe
ciberà albaer ban nooben toefenbe/ alle nabete Μαφ
tigt)e cnbe cfficaneufe Deboieen enbe (i^fficienocn
te
toenben/ ten cpnbc be betoufle driemeel hondert duy-
fenc
(öulben^ in minbeeinge ban 't ^ubfibie/ bolgen^
'tjongljfie®ractact befen ^tact competeeenbe/ niet
ten brele/ ofte bp pactljpni/ ofte op iCfrnnjnen/macc
in'tgeljeel/ cnbefulcli^ fonbeclangec uptfïel ftccs
toarct^geccmittccctciibeobicgcmaeclit mocijte tooie
ben.

.ïaacnljabtDit2iafcbccIgep?ogno|iicfcrt/ Dat het
toonbcrl)cben foube boojti^jcngfn : cnbc fpccialtjclt
eengenecalenoDoiloglj. «aecinbefc tó'Dt beJVIun-
fteriche ©iecbegrflaotcnjijnbc/ quamoochtpbinge
bat in
Vranckrijck be ftoningö ban Engclandt toe»
flonbt beJBicbiatie aen be iioningin fijn iföocDce:
immec^batftjnWmbaffaDcucHoliiï Defiuegen noci)
foube flibfilteeen. <l2nbc|)acc5?o. jlBog. gaebenla|ï
aenbmI
&cccbanBeuningen om inbe Confcecntic te
mogen pjcfcntacn toat fp bp ^aee 23i(ef ban Den
elf-
den
^ccembai^ |)aDben ijiwjefentccct aenDen Sto=
ningö ; namentlijcft tocDccjUOt^/
of alles weder te ge-
ven , of alles te houden
; Cnbe op Dcfelbe tijbt toicct
oocfi gefcy^eben / bat be {toningij ban
Spangien ijabt
ócngntomen / be ban
Vranckrijck aengeboDene mc-
diatie tUfT<^cn Spangien enbe Portugael. I@aec boo;
oocit
Vranckrijk te hennen gaf niet te fuOenaggreffe*
ren
Brabmdt j ^mmec^ met al^ na bc boobt ban bc«
fen iteQningi)ban
Spangien,fanber mannelijcltc etbcn.
3@o?benbeaIfoo De gcont gelept ban eene langbupcige
©?ccbe.

Üg^tebectoonbetentoafl/ Dat ern fleste S3if<
fcI)op/ een
Schaep, gabbe Drtbcn attacqueren cett
Leeuw, ren foo macijtigen ^tact al^ brfe: CnDeDc
felbe Q(«2acf)t om te moeten Deljiilpe ban
Vranckrijck
upt bebelen/ cube Die ban Brandenburgh cnbe Luncn-

ffiianc-

ntn eoD|
S3eiiHiii·
aen/ Jiw-
aenötien
vitati:
oöetftj.
iitngoe-
Btii phec

bebaiict.

flMtAgfi
neii tot
Idjetie.'

cn OORLOG ^tSes-en-'veerüghfie Boeck. 103 1


-ocr page 1048-

S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

T^iiii ban elle ftuïy ban ©jimöen/ enbefoo macDtiseBp^
' anöcu op bcii Ijal^ bebhfn&f/
faa cttitjcftm

----- as^ccöe niacchtc: "Pt i»'1ïct!jcfielen te firn i^.

aüautaDchniÊunicmonDE ffoflfn/ öat ftp een boet
ïanDtöaDbtbtrlooifu bp öen <©o|lo^j t .fl^afcönt
Iipfoobeel©ofïfn/ cnöe immet^ boo? alfnocb fjou^
baece ©lartfr» in tbjce p?Dbinticn in öaDDe. Jiae
Dat &p aljcljrel
Drenthe af-£jeIoopen / enbc gcfpo'
lieert/ enDe in be
OmmelandenlangljgljeDominecrt
liaDDf. .Jiae Dat öp De biet ï>?obintim oenoeaDfaen»
t'fpnöc haet bupten GreditofjCi

fifit/ enDe ΰς gantfcöe· ^taet tot Dcpetplejcitept of
DifuuptgljefajacljtDaöbe/ caccfienDeÖe
Coramande-
menten
te Belöc; OïnDe 'teniplop ban btn iccce
éjintc ban
Ofangicn. |?abDe aleer öet ^tift Muniter
riclcbcu beri fouies cnöe btpatien ban öefen ^tacty
rnDc fprcialijcU Dat ban De
Dieler ^c&an^ j 'tJBaiS
Doo2bifcaöarrfrictoflecb)?ootïicii/ cnDe inbfc bacDt
baDDc De S3i|Tci)op ontbccht l)£t fcrceet/ Dat Defen
atart op De
VVelfphieifche Grenicn fUJatft bjagS/
cnDe licl3t bupten poftup? lion luojben gcllelt.

Boeh ccn üJonDec bjaft / bjaa· Den aSiflTcIjop De
nilDDrlcnbiiH licergl i ©aecluicrbt bed gcfabnfeert
üan Cclkctcn Die {)icc onDcc De fapiflen boo? {jem
luuïDrn nijebafn. .maec toat enqucfcciS ijft |}of ban
lÖclbfïlanbt
Dan· obcc becbtj 'tfJsS geüleecUen bat
IiftbjinDttoap ·. Sijnbe mipjaeticabrl öat <£oUcctcn
onDfi; bed nienfcljen foiiben lionncn fecccct blpben :
(éclijtïtbancenJanDuvc, Coopman bani^auoüec
inbrnjfiagcobcbangm/ enbe mrt 25jicbcn üan ben
25if1tl)cip aen Den fioninglj ban
Engelandc bcbon-
Dni/ enbc baec obci- bcfcljiilbigljt/ Daccbangljcab^
fülbeetttoiecbtbp't'l^of: Jsijnbe oocit belaccljelijcit
tegeïooben/ Dat [jct ren ©ojlogb ban
Religie üja^:
©riijchbeel ban be firgecrinoö fclfé fpjaccficneube
opirieerben.
iDantimmci-^Engehudc, ftjn eenigljfic
(©foUieecbe / baas:
Proteftants! «Igube Sweden ooeft
Proteftants, fctjcèn alfoo onbecnocgöt op befcn ^taet
atö op
Engelandc, clibe üjcbecom Vranckrijck uan

DrÌ25i|Tc0op^i3cIigic/ tua^ Deftn ^taet/ baunnbcc

^'^enDÌs'bcrc]^^»^^^^ inben iongljfien Poolfchen
©ojlogö/ afliftecenbe ben {loninglj/ Paeps, enbc
contcaciecrbe ben Sweden, Frorcltants. ^ijnbc ebi=
bmt enbe IDecelt-ftonÖigl) / bat De |)otcntaten gbeen
ficligic aen fien ; maec alleen Ijaec i>taet. «Önbe alle
Öacciörtten enbe fiaccateli tegtjcn anbeteöeiigien
gcinaeciit/ öcbben göeen enbec cebcn al^ onitebc»
letten
fcditieendcoproer, bic booj Den todoopban
anDrcc gefintDebcn bjojben gecaufcect: 5E»e ficcate
(JScmcinteiuccbtlüij^gÖemacchtbat bc SaKgbepbt
(n bcfe of bie Difpupten gelegen f^: .ïJSaec Decritlte
enbe notabele/ bicljaecbaeconbecbecinengen/ foec·
Renbctpbdijc&egcóatljcpt: IföogenDe Ipben Dat De
3icecaec^De <6eincentc op bemoutoefpellen/ bat
Defe of Die alleen onfeplbaec i^; i^atmen bupten
Defe of geenc opinien te bolgen niet Ranin'töqcRe
Cfjjifii ^n of Hoornen: ©at ftetoube
Apoftoiijck
Symbolumnietgljenoegöi^: 3&atmen nocD anbece
feven en dertigh IHrttcHlen moct gdoobcn, Sfinbecc
batmcji
d'Aufburghfciic 'JIJctöcftelen moet gdooben/
Ettbc alöncnfe tod rpamincert/ iffecniet een bie ccn
banbie^ctijiciiden ban buptni fai Iiouncn feggcn;
giaetoedljebbenfeöaetbagennietgdefcn. 't ggIjaet:
oDenocgl) batfe gelooben Dat be
Paus Den Anteciirift
tù/ enbc be Papiften Afgoden Dienaers, J^oetod bf
^atifelijritc bupbdijcfibdijben/ batfe gfteen anbec
Geloof öeb&cn aï^ 'tfdbe Apoftoiijck (©doof / of
Symbolum, Datban De?llpo(ïelfjcfie tijben af Decccl)=
te definitie enbe merck-teeckcn ban'tCl)#eljicRe
«0doof. «SinDe
Dodor Luther bcrfilaect boo? ?inte=
cljjifien alle ©oletijcfte^iincen bic be luraE^ifiopalift
ende'cK.erckelijcke gel8ghaen gacu tcecöen ί 3©dc=
fte opinie be Proteftantfche Steccacc^ ai te famen oodt
tod in IjaecgemoeDt/ enbeDegelccctliein gljefcöjifte
app?obccen. €nbeb'intputaticban
Afgoderyetoccbt
Dp alle bcc(ïanbigDe geooibedt laccüen^ toaecDigij ;
Jèantfpaennienianbt eenigfje (JSobbdijcfie ecte be=
toüfen/ als? aen Die on§J in {jEtSymbolumtooiDtbes

fcljKben, €nbe torcbtbffc faccfie bappcc grrctoii ^^^^
quectt/ opcnbetcDljcnbicgcfnc bic (©obt niaccUtn

Autheur van de lenden : ^mniet^ Die foobanigï)e-

Ijatbc nianicmi banfp?fccftcngcb?iiprticn; ®at be
Hontnglj
Jacob ban lingelandc bacc Pan fcgljt ; ca-
veadum ne cum punt anis qnitufdam, Deum faciamns
auterem feccati,
«iinbC cni anbCC fcgljt : Fes ex Phi-
lantrtfOié' benigniamo Primipo Tirannum, ex Deo Dia-
Mum facttis. Item DoBrinam reformatam ejje larnts^
diabolipulvingr. arcem Satana, ex ψ(α omnibus mfidie-
tur , f lurimos Jauciet,. muitos tum defperatioms turn
/ecuritatis jaculis lethaliter eonfiget ,· Eandcm facere
Deum autorem peccati, injufium, Tyranvum, Hypo-
critam ■■ Nee altud effe quam interpolàtum Stotcijmum,
Manichefinum, hibertinifmum, Turcifmum Deum fic
defirtptum non effe verum, jedidoium, idololatras qut
taiemcoimt.
ê>ietfoo toO?bcnimputatien met impu-
tatien
betaelt ; b'<iiicne pactp fegljt/ gbp lieghtet:
b'^finbcc fegljt tjet felbc : «Snbe bic flccclifl in De mont
i^/ toint
Ijetdefinitivelijck. «ÊnbclaccljenDe Heyde-
nen, Jooden, Turcken ende Atheiften 5 ©atb'ccjl
CÖJifïenb'anbec (bienocötan^öct oube ttiftcft teeee
ficn Dc^ 'Jlpofiolifcfjen «©doof^ bjagen ) upt Ijrt
he Chrifti fïupt. 't 3©elcft bc gcootfic opgeblafentr
beptbanbe
i0mlt; ilinbe ecntoace Antechriilen-
heyt;
J©antmeniiootChriftusnietfgn ^tod enbe
Ι<Εί)?00η: Die alleen koomen fai om te oordelea
de levende ende dc dooden. ©c
ï^olcttjcftcn ncmeij
bat ijcd anbersJ: Die Hupten
b'anbccc^tittn enbe
(©efintbeDrn niet een^ bupten bc ^tabt of ^taet:.
ilaec ©laecaten |ien alïecn op ben oproer enbe feditie.
Die onbec piëteit ban De Meiitie moeten fcbuplcn.
«Sinbefootoacccn alccebe be ïimfedtjdtc con^itutien
ban b'ceclle Cö?ifïenen af(fïct
T.T. de S.S. Trinitate
fide Catholica ^ ut nemo de ea contendere eudeat )

'tgcmoebt en gbebacftten jijn tol b?n: jnaaecpebcu
pebecj^abccbe^ ï^up^-gefin^ macb ftggen/

vade foras vel moribus «tere noHris. ?liic placcateli

banKeyferKarei,banConinghPhilips, toacen (in
gebolgcbanbOubeltepfftljjcfte) nictaliS toaerfcfion»
toingen. Vade foras, ρ WS nofiris moribus uti: 3(1^
todfïcnbe DattecDegcootcnonDecfpedben cnDenicu=
toigbeptfocbtcn. ©dijcftDaecgefcbieDti^/ metbec=
lie^ ban alie^ toat Dc ïïoningb biet' baDt : maec aeen>=
fint^om De liebcn in baec gemoet te pjangcn. trt
bectcceft i^ baec nopt becbooben gbetoeefl: bpbup*
fenbensijnfe in
Hollandc, Engelandt , Ooftlandc
bectcoclien. ?ille in 'tlanbt omgeBjacbte Doo? De
3|u(iitie toacen geconbincecct/ Datfcbabbenmifbaeii 1
nietin'tgdoobe/ maecin'tobcrtcebenban De®lac«
caten : bic niet fpjaccftenal^ ban
vade foras vel mori·,
busutere mBris.
(iSnbc Dat 't flSuangdifcb gebobt r
Wort ghy vcrvolghc in d'eene plaets, wijckt endègaec
na een ander,
^ulclic paccaten toiccbcn gbemaecht
alrecbe in't^aec
vijfthien hondert een entwintigh,
na be eerfie betoegingcn ban Luther ; met enbe onbec
toelcHetccHontbecfrbcpDc anbece/ al^
Doops-gefin-
de, Geeft-dryveis,&c,
bact mfugbDcn / bie bedop»
coec^inbetfcbrpbenplactfcnbcrtoedtten/ enbe baec«
om aen be Jicgcecingb in AiebedanDt o«jfaerfte gaben
ban baec tegen tebctfien : cÖdijcR
Borre opbet^act;
lyf T. in 'tecEfic 25occh folio aentoijfï/ enbe peDec
Vader des huysgcCns, macb DuIDcn of niet Dulbcn/
Die bp Μ of nift toil/ πι De alfoooocft meent pebec
Regent. b'€prcuticnriibeprcfrcuticn5ijnbego(l bed
giaeccn na bat een pebec getoaecfcboutot toa^ boo? bc
bepaccaten; bic ban be^ onacngefïen bltben/ enbe
baec firiben in'tpeciic&d ban begufiitie/ babbent
nictDenaeucbanDeJ0cttcn/ maec baec epgbenna»
latij^ept Pfbalfiarcigljeptte toijten. g^iebeJiacc
enbeilKacbtboojfigbbeeft/ DoettoatbP meentgbc=
bpuDen enDe becbonben te 5ijn. ^ulc;c ban te noemen
Tirannye, i^btoacfbept/ jainbecDacbt toibecfpan=
nigöept. «Siche iSìegecingb foecht figb te maintineren:
bie tod fit toil geetn blpben. IQaec 't id alle^ om bec
tijbtïijche ; inbe^paenfcbepaccatenfoo todaï^ in
Dc ^taetfcbebeb ichgcficn niet al^ temporale (Iraffen/
•geen eentoigje/ geen uptfluptinge «pi b^t Rijckq
Chrifti. 5&at oojbcd bomt Chriftp tof·

iPct»


-ocr page 1049-

li: il

Ili '1

li

"il

cn OORLOGH. 'tSes-en-^eerHghfte^oech 1035

t666. i^icijaftjen eèrt stootc Queeckery , batmen
. meem/ batDc©?incen (möaecpjactijcit) ati&ere Re-
ligie Ijebben/al^ ben Staet , enbebnojfoobeel fiet ben

Steet bali ofonbafl macchi. <2ntie 't foube btfl Kcfbe
cnbecenö?acl)tbectotcfienonbec bc Chriftenen, teflen
iKKCÖte Antechriften, bc Heydenen, Joden, Turc-
ken, Atheiften, foomm opBirl bau te ttcDcn op ben
Tiiroon Chrifti ; oo|bECInibe be ïebenbe enbe booben.

Ban aebjupcBt ben^aH^ alleen/enbe niet al^
een^in't^aer} <!Enbe be iSercformeerde Leeraers,
foo
menist) alfìei; jijn / gclijupcltenfe eicft vier mael in
'tgiaec: enbebefausgljEbiupcftt een facljte manitc
ban fp?eecllEn/
feparerend? {amthem^famus) )im
be föecchf/ bic {jaec fcU' baet ban gljefepaceert enbe
afgefneben Ijcbben : enbe be
Gereformeerde Leeraers
fluptcnfe upt Bet Rijck Chrifti. g^at i^ in fijn öaeöt
getreben. ?fiibu^rp?aerftenbemobcratieenbe ©jebe-
Uebenbe.

©e ©eet Chriftiaen Aelbrecht.ïgeCtOBÖ ban Slees-
wijck, Holfteyn,&c.
^r&jeef ben drie en twintigften
3ίρ|ίΙ aen öacc ï^o. f®08.beren2e?icf ban aficlucfts
toenfcBinfie.

Onfen vrkndelijcken Μεηβ, οοφ gunflìgtn groet,
ertile
onfengenegen wille te voorè», Hog. e»Mog.
Heeren,
Byfondere lieve Vrienden , tnde Nae~
huyren.

GElijck wy > die tuflchen U Ho. Mog. ende den
Heere ffiffchop van Munfter, L. opgerefene,
ende tot opentlijckefeytelijcke uytgeborfte on-
eenigheyt feer ongeern vernonjen hadden j ΑΙΓ00
heeft ons dat niet weynighverheught, althans defelve
differenten ende verfchillen bemiddelt zijn door de
Genade des Allerhooghften, door de minnelijcke in-
terpofitie ende onderhandelingh van hare Keyierlijc-
ke jWajefteyt, Koninghlijcke MajefteyC, ende de
Keur-en-Vorftenvrede-lievendliick ende goedelijck
aengeftelt ende bygeleyt zijn : Wy Wy congratule-
ren derhalven U Ho. Mog.vrundt-nabuyrlijck, ende
wenfchen van harten dat den AlmogendenGodtde-
ielve geflooten Vredeeengeluckighfucces wil geven ;
Ende nadien wyuyt den ons copielijck -toegekomene
InSïrumentoPacis onder.anderen vernomen hebben,
dat van wegen U Ho. Mog. onfe Vorftendommen en
Landen mede in defelve Vrede geincludecrt ende in-
gefloten worden, 'twelck wy fullen erkennen voor
een fonderlinge vriend-nabuyrlijcke genegentheyt :
Bedanckende daerom, ende fullen ons bevlytigen,
om U Ho. Mog. ons danckbaer gemoet te kennen te
geven, alfop d« fy in alle toevallen haer daer van gant-
fchelijck hebben te verfeeckeren. Ende wenfchen tot
befluyt, dat oock in't overige allenthalven die heyl-
ftme Vrede geftijft, verder bloet-vergieten afgewent,
ende alle voorige goede vertrouwen heibrScht wer-
den, ende dat die waerde pofteriteyt voortgeplant
mach worden j U Ho. Mog. alle vrundt-nabuyrlijcke
ende behaeghlijcke dienften zijn wy altijc willigh,
endebereyi te bewyfen. Gegevenj&c. Gotcorfden
drie m fwintighfien Aprilfefiien hmdert fes en fefigb..

30e ©eet ^tocebtfclje i^^efibent Cley quara in

'tIaetjlüan?ip?iItotNyburgh, sijnbewocöonlanBi
?]··««- in
Sweden getoeefi. CoUonel Haerfolte fcöichte
<"S. tetfiontomiiembcbifitetesiben/ bocljinpïaet^ban
bk t'accepteten/ enbe hem baet toe een up? te noemen/
Beeft öem acnfïont^fün ^cctctati^eefoniien/tnbeen
fïttifeten/bat fijn <eb. niet ertueten Bab be^ Colonel^
eenbjefen alBiec/ becfoecBenbe oberfulcft^ tóe eec te
mogen Bobben ban Bfmbe eerde biflte tegeben: fêp
ijeeft b^e beleeftBcpt na bcBootfn beanttoooibt/ cn
booit op fijn €ac(^ ttebenbe bie gbeteet (iont / i^ BP
ban opgemelbe ï|cec Cley bupten be beuc ban fijn
ftup^ met pjoteftatie en cenobatie ban opgemdbe'
complemmt ontfangen/gelöch ban ooch fijn <i5b.Bem
boo?t na be mibbagB be
contra vifite Beeft gcgeben/ cn
nebifcouteert obct'tfucct^ ban be negotlatieban be
Hecc
Ysbrants, enbe boojt^obecbe Ulcmatuccban
Denemarcken, bocB 5ijn albeffdf^ bifcoutflenfooge»
fonlÖtiK ctt göetoced /. bat
Bp Haerfolte im üt

üloiPfin

(eneca-

luletrt

Bil'dt

;»tiMt

eMcbt

aecn crten Beeft gebonben/om Baet io-USog. ban be j^^jj
biientfcfiap ban y
weden teftonnen berrcecBrcen / Bfo

lijch tee contratie fijn <Cb. oneer anbercnmetRIaetc--

tooo?ben fijn mifcontentemcnt beebe bïncften obec
'tDecnfche®ractaet-?trmatntc. ïDaec trgen bol^
geni ftjn feggen/
Sweden fïflö boo?een contta-?ir=
matutemofibetfeecfteren. b'^pgcmelOe geer
Cley
Bab be^ boocigen baegBi bp Baec Jp. jp.® te Hoya
feeree te ?8ubientie.geBabi/ enbe berfoeBt/ bat ben ïio»
nin^ ban
Denemarcken upt ben naem ban Sweden,
Brandenburgh
enbe Bact jF-befonben mocfit
töojben om fijn SStmature te boen ccjTcten/ enbe ban
'tCcactaet met Baet opgerMjt tcrenuns

nrem/ snefentctenbeinfulcfiencai/ batBaerf.jF.
p.©.aile contentement en betfeecïtertBeut ban be
ïicoon
Sweden foube tpcberbaten ; botB Bcoben Baet
jF.jF· Biit ΐφ bilatoire gcanttoooit.

:

'li·!

ê>önbetec®ergabiringBben laetften 3(p?agflefcn
be iïcqnefïe ban ben Heet ©tto/ (i&abe tot
Limburgh asojgu*
enbe Broeckhuyfen, &c. ïgeec tot Borcoloo, berfoec=
feenbe om be cebenen baet inne betBaelt / bat Bcm al^
nocB biebcöuIpeigcïtcBanb mocBte ocbobentoojben/
om te gBctaecfien tot Bet effect banTiebeïtenbe^eiii
tentienobrc ofte toegen^ be boo^fi ©ecrlychBtpt
Bor-
culoo
flep^onuncieert/ ofte bat Baet i|o. ji©ofl. Bcm
gelicfbentcboenSBeten/ of Bpbpmanquementban
anbetejnibbdenban fatf^factie ofte accommobatie/
bffclbe ï^eetiöcfiBcpt
Borculoo, ooeft acn ben ©eec
S3i|fcB(9 )oan IBunfter foube mogen berboopen/enbe
bat Baet il|o.|Bog.foobanigBenberfeoop niet onaen»
genaemftjnbe/ ben i|cccbanBevemiDghgeIiefbente
committecen/ om be confetentien baet obet te bJOf
nen/ ten epnbe befeibe boo; au^oritept ban Baec fóo.
Jlöog. onbetfiut Jönbe/ b^ te HeteccnbeI^uamec
cfTect moiBten gBetoinnen : be iw»;^ fieouefle i^ ge?
Bouben aen be
f eaen Staten be^ 3to?flenbam^ Gei-
re
enbe <©?aeffcBap^ Zutphen, met betfoecB bat Baec
«Sb. j®0B. op 't boo?f3 fubjert toilDen laten toeftomen
Baetconftbecatien/ maecbefefwcftcfierfreeenbooK^'

le staten bt^ 3Do;f{enbom^ Geire enbeC$;acf^
fcBap Zutphen, in confibetatie genomenjebbenbe mnc-
'tgeenccnigentijbtBittoaett^omtt£ntbe®cactatni
ban befen g»taet met ben aSiffcBop ban
Munfter bia^ ^ï'·.
booigebaHen/enbe baec bp getematQueert/ bat ban !$tibtr-
bie liltticulen tot Bet betomen ban ®;ebe gBcp}oje«ianDts('
cteett/ maetfimpeletommnnicatic enbe lectuceaen gf^»*
Baec €b. J® og. toa^ gBegeben/ fonbet befeibe te Beb=
ben ftonnen macBtiS toojben/ enbe bat oubertuffclieh
ebentoel bie boo;noembe|^?ebe-BanbelingB/ opp^o^
jccten toa^ boojtgefet/ bupten Betbptoefen banpe^
mant upt bie®jobinticn meeflbaecbpgefnteceffeert
jijnbe/ baec toe getommittcect/ baec Beneben^ bat
ebentoellopalle
bieRemarques enbe behingen op be
boojnoembe^rttcuIenbpBaec «Sb.genomen/ geene
ceflepieboa^ gcmaecftt/ betftlaecbcntoclgocbeceben
te Bobben/ om bie ^p;obatie ban Betboo^noembe
iCtactaet met ben 95if|cBop ingegaen/te bifficultecen :
niet te min in acBt nemenbe bie inclinatie banbe anbe?
ce SSontgenooten tot ben S^^be Bobben inbeiQati^
catie enbe ^p?obatic ban'tmeccgcmelDe i®ractaet
geconbefccnbeect/ met bie meeningenocBtan^enbe
onbec batbaflbettroutocn/ alfoo in'tfelbegBeence>
guacb genomen bjiecbt op begcIebencificBabeninben
Munftcrfchen<©ojIogBfapbe angefecentn becfdbec
^jobintic/ bat be ©enccaiitcpt niet alleen alle be fcBa^
ben
enbe inteceffen foube cefonbecen enbe bccgoeben/
bie boo; bie bpanbdijcfteattacQue enbe inbaflen banbe
25iff£BoplijcBe®oicRcten/ bie be booinoemöegoebe
^ngéfetenen aen^ebaen tuacen/ maec oocü bie befeibe
boo; b'inquactienng ban be H^tlitie ban befen ^taet
enbe ooch banbe
Franfche aijciliaice iCïoupe^ Babbcn
geleben / enbe batooch be «©enecalitept befelbepjoi
bintiefoubeguacanbercn/ inbien boi»beti}oo;ben in
'tfelbe^ïctödtel ban'tboo?noembe /tcactact betbat
ut iffa renuntiatio nen pr^jadicet Ivrt Imfery, eenigjc
actie tegBen^ be ©jobintie of <i5;aeffcöap Zutphen,
aengaenfebeigefClOcliBcpt Borculoo raoclbte gefUfci?
teetttoojben. ..


-ocr page 1050-

i666.

1034 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

vierden llcp tcc ©crflaiifciiigse fle-eïBi^
beEriDocistìcrbolgcn^gElffÉtibe coppe ban&e ojflinde
iìanficatic banben tecce ®ί(Γφορ op'idcactaet
toan ©zcöe ben achtienden lïïijil ïelileöcit öinncn Cle-
veREflootin/ cnöe bpötn^eccftacigbanöenöcioaö·
SijeJiieïöE Sa'iircöop aïbifc oücrsÖÉbjacbt :

nEbfÙbfceErt frjnbe/ ijebtifn ftacc üo. Λοβ. (ïbö Dc
tcnfiebanöetjoo^iiosniDeacte ban Ratificatie ^eUa-
ten gebollrn/ Dan aïfoo ben gmiEÏbiii decretar bEC=
ftlacröcnictgfduaUficetrttctÖnom te jjjoccbemitot
iintluifrdingljbantocbfcsijöt^iïatifïratic/ Bortge=
bonben bat De iSatificatie ban bffcc jijbe gefonöen fou=

be tofrbcn acn Jacob van Sy borgh, ^^jodaectba»! ^t.
Michiels Geftel, QctorftH ^cccctacfsS baiiöcn ï^eec
ban Beverningh, om tot Munfter Qe-cj;tcabfECt eitöe
obei'gcleteit te toojben/ fulc)i enbe bacc
't bcijoojbe/tot
tüdclicn cimbe boo?ömibe{)oojl!jtitfacte banantt)o=

cifatie üJ omnespopuhs gfbcpcfc&ecct totfct. il3pber^

«i etn acte ban pubhcatie gebf pefcijcitt / toekfte pufali'
ratiealoinnie binnen bcfe Eanbcn g^efcijieben foube
toehcnienbe ïöocnfDaglj cbec veeithien öagijen/ ben
negenthiendentefc^/ nicuiïie fìijl/ fuHenbe ijtccban
Hotificatie grbacn toD?benacnaileÌ9?obintien/ Φε»
nfrociccrbe tanbtfc&apufη / ^teben enbe ïeben ban
Dim/ benïSarötban^tatc/ bcCoïIegientec?tbraii
rtiïitfpt/ cnöe ani aite aSonbfcneur^enbc Commans
öfiii·^' banbe jfcontitc-plactfen befec Stanben / met
üccfoeeh enbe begeecte cefijectibclijcïvnaec pebei;^ glje^
ïcgenthÉPt be boojfcl)?fbe publicatie ten boojnoemben
Dage te boen. ®oo|t^ öebben ijaec ©o..ï!©o8.beci
focljtbelleetcnban Raeivdc, enbe anöece fiaec üo,
.1HSog.<©ebeputeeïDfntotbe iSiiitaice faecften/ om
banbe oö^maecïite ®?ebe notificatie te boen aen alle
©eccen ^mbnlfabeiir^ enbe 31©inifiecg ban ïtonins
nen/©2lncen/#otnitatin/ enbeöepuWijcRen/ met
Dien bei^anbc/ bat be.boo?fct)?ebe notificatie aen be
i^fecïimbaffabeHC ban Vrànckrijck, €i;tcao?binai
ri^ Envoyé banboi Keyfer, aentoefenbellSiniiïec^
Uanöe Siene cii ©ojfien ban Keulen/ SSianbenbojgli/
.ï?>ieutobo?atj/ aSjonftoijcïienbe atunenbojgï)/ eïjc=
baen foube vuccben / niet enbe nebcn^ foobanige com»
pïimentenal^cefpcttibe toacen palTenbe op be ©ffi=
cifrtbfibeï^eccénÖaEC Committenten/ tot bebo|be=
ciugljbrcBHbebpsiBjac&t; tottoelcfien epnbeoocft
aen bcfdbc/mitfgabec^aeribc ^eewnliruc-en be ©oji
ficnban Mentz, aeijfcgopban Paterborn, WolfFen-
buttciftibeHanover, beïeefbe 2$?ieben banbancRi
fcgginge gcfcï)icbcn toiccben i ooclt bp fcfi?ij=
benji aöbcïtcntie ban't geen boDjfcÖjebe gtbaenaen
alle bejÏ5ini(ïcr^ ban befcn ^tact buiiten'^l,anbt^
ccfiDcraiDe: IBiibcr^ iggöetefolbeect/ bat bebooifs
acte ban publicatie geb?uchtfouöelitiecbEninöe3|e=
öetlanbtfcDe (Cale/ enbeiCvactatcn ban®?ebefelf|i
inbe aatijnfclje enbe ,®ebfclanbtfcöe €ale / met
enbe ncbEU^ be ccfpectibe pouboic^ enbe acte ban
ïiïatificatie. €nbe fjjn ban öet felbc Ccactaet ban
©jtbe De gl)eb?ucfite epemplaccEn/ be Pjobintien/
alsS ooclt be ^eaffocieccbe atantbfcfiapipen / ^te»
Dcn/ enbe Scbcn ban bien/ tocgljefonben/ mitf=
gabcc^ aen be JBinifieriS bupten'^ïanbt^ tefibe^
Dci-enbe: gelijcft ooclt aen befelbe®?obintien/ ©eaf
focicecbeaantrcljappen enbe ^teben toiect aÖefcÖ?E=
ben/ batöEfclbeopben23ibbagj/teteten/ ben eec^
fïen toocnfbag inbe acnfiaenbe jasaentlulö/nieutoen
lïtjl/ inalIepublijcqueKecclten/ «6obt ^tlmacStifll)
obfi; be boojfcftjebe gljemaechte ®|ebe toilben boen
bancfteiy loben/ pjijfcn/ enbe baec Beneben Sibben
enbe fnieecïten/ bat fijn ©obbelijche maaielicpt fönen
ocnabigcitsegcn/ooch ©^ebegrtiefbetebei; ecnenmet
b'anbrreSenabupsbEbanben^taet befec lanöcn.

©en Tefdeni^ gcl)oo2t ïjet cappojtban be Üeeten
ban Raesfek, fHbe anbcte öaec^o. |©og. ®c&cpn>
ieccbcntotÖcHSilitaiire facehen/ acBtecboigen^ibec
felbcc liffoïutie ban ben ?lerden befe^/ gebifiteect enbe
gccpamincect ficbbenbe &ct abbtj^ bci^ Kaebt^ ban
^tate / ten felben bage gefoimeect alljitc in ben ©age/
totbo!boeningeban|)aeci|o.3l©o.acfolutie ban ben
twintighften ?ïp?iHeflleben/genomen in faecften/ Boe
nicninca^ bat «enige Mun|iei;fcljc ©olcftecen/ öaei

iSfUie
tot upt-
iiiifTc-
liliui)
tiaii UiE-
ì^c 3ntfi
iSntsfi-
cBtieii,

Ϊ2 a Ι3Γ0
«©oft

i^aifp;-
iniint te
feiipiii.

in bienfi ban Engekndt mochten begebett/befdbefoui ig^^j

beftonnen tegen gaen enbe biffipercn/ öoubcnbe in __

effect t)Etboo?f5abbij^/ battenfpofbig|ienbenom6?c
ban
twaelf a derthien hondert J®anban'^3tanbt^
aaSilitie/ onbec be conbuite ban een baillant ftocft nae
Ooft-Vrieflandti enbe infonbecljcpt binnen bc^tabt
Embden, foubebegODcengefonbente too?ben/ enbe
bat ban
't gunt boo?f3 aen be ©oifïinne Douariere,
enbe be ^tenben ban Ooft-Vrieflandc, mitfgabec^
aen be Jlagificaet bei; ^tabt
Embden, foube bienen
gefcÖjebEn te hjecben / om bientfjalben te b?c(iaEn bec
felbec goet binben/ met fetieufe cecommanbatieom te
toillen bigilewn (φ öaec fecucitept enbe Defenfie/ enbe
aen ben i^eec Keutboifi ban
Brandenburgh, mitfgas
ber^ aen be ©ojjïen ban Brunfwijck enbe Lunenburg,
met berfoeclt enbe gantfcB ern|iigi|e cecommanbatie/
om op aile^ een toaechenb' oogl) te gouben ; 3Bact; op
gebelibcceectsijnbe/i^goetgebonben·/ bat nabemael
feec bienfïtgl) enbe nootóg toiett geoojbeeït/ bat
twaelf
a dertien hondert
|©an te boet brljoo^be gï)efonben te
toecben na
Ooft-Vrieflandc, ben Saebt ban ^tacte -
foubetoecbenberfocfjt/ombefelbetebifpiciecen/ om
onbec eenbe^uaem Üooft {)e!;toaei;t# gliefonbcn te
toecben / met lafi enbe autöotifatie op 't felbe Jlooft/
(om be^ noot) upt be i-efpectibe beficicten ban be Φε^
necalitept/ meei· aental ban Compagnicn tot bem te
mogen tceclten enbe sijebjupcften/ baecfiEtbenbienli
ban ben 3tanbe foube Itomen te becepfclien : be^i^aen
öe3®?outoe©o?(iinne
Douariere,ben ©^abeEduard
Ferdinand,
en be ^tenbeHbanOoft-Vrieflant,mitfga«
bec^ aen Öe
,fl©agifïcaet bec ^tabt Embden gljcfcljjea
ben/ bat Daec «öb. be i^eecen <©ebeputeecben / Die ben
twaeifden befe^ fïonben Sectoaert^ te ïtomen / toilben
autgocifecen/om obei; be betalinge
ban'tboo?fct)|ebe
Stcijglj^-boltlt met gaec io. i^og. in onbec{}anbeUn;>
ge te tteben enDe te conbenietcn.

HlenbenöeecChriftiaenAlbrecht, i|ectoB0 ban
Hoifteyn, op fijne boo? befcn aen Baec go. I^og.
gebacn geanttaoojtal^ bolgtjt :

HooghTvaerdige, éfc.

W 7Y fasl'^cn ontfangen u VorftcHjcke Doorluch- «^j
W tlgheyts MiiTive, gefchreven op't Slot Got-

torf den drieep fuiintighfien April leftleden,en tiangaei;
daeruytmet fonderlinge aengenaemheyt vernomen, ίβ'ΛΒ"
dat uwe Vorftelijcke Doorluchtigheyt ons over den j.^e,..
Vrede tuflchen den Scaet ter eenre, ende den Heere teg Sa»
Biflchop van Munfter ter andere zydc j onlanghs ge- β"!-
maeckcendègeflooten,iscongratuIerende, endedaet
benevens is toewenfchendc alle gedyelijcken fuccesi
ende om fuicks nader te betuygen, en hebben wy niet
willen onderlaten uwe Vorftelijcke Doorluchtigheye
daervoorenmitsdefen, ten hooghften te bedancken,
oock wederom van Godt Almacbtigh toe te wenfchen
allen Verftelijcken welftandt, volkomen lijfs gefont-
heyc, geluckzalige ende vreedfamighe langhduyrige
Regeringe, metverfekeringc dat wjibyilleoccafien
van den dienft endc'tintereft van uwe Vorftelijcke
Doorluchtigheyt effedtive, ende metter daedt, voor
foo veel de ghelegentheydt van defen Staet eenich-
fints fai konnen lyden, fullen betoonen dac wy ons
aen defelve houden verobUgeert, ende de vriendc-
fchap van uwe Vorftelijcke Doorluchtigljeyt feer
veel eftimeren, verfoeckende dat uwe Vorftelijcke
Doorluchtigheyt dser op een vaft vertrouwen gelie-
ven te ftellen, alsmededacwy vaagantfcherzijnende
blyven :

Hooghwaerdige, éf c.

In den Hage den twaelfde» Mcy,
fefihien hondert fit en M'S^·

mc ©?ebc alfoo boltrocfien ^ijnbe / Beefi Öe i^eic
SSifrcBopfijnaant-bolcRte ©oet enbete.Paett/an»
Det^ ^aerat ben uptfcBot/&ab gdtontieei;t/ enbe een
pebec naec fijn fêup^ εηδβ <iacftort laten paffctin ;

m&i


-ocr page 1051-

en OORLOG Η. 'tSes-en-^veerttghfleBoeck, Ì035

ì666 Hpt Hoxter bjawn ttoec €oitipagnim ©accben
fefCiiort©oIcft na Jlöimilcc gemaccöcfct / B&riDcfe
' Dücft vijf (iompnanicn SSjanDenbucgöfe ïïuptixfn
Doo?
Minden gppaffccct / om öawn macfcft tocöec na
De Ìl5at:ch-29|anDentmcgb te nemen; «©e^üjeben
DeDcnDare^ectiingenrtecchboojt fetten/ en&cgaD^
ben becfcöepDen bede (©ffiticren / öie ©enfioenen üan
be Ccoon tcochcn/ enöe baec onDec üec|ct)EpDe Die inDe
StunenbncBÖfcije Arméi limiteecDen,
iiBiffeiii oecugfjt continueerDe Dat Dc^toeDenfouDen
tan 1)00? öetitien Ooft-Vrieflandc te tnöaDcten i-«©en
;in)eDcn derchienden U9ep fouDen De beetji afgelegene fflu·
epöeit- nenl)ucg[jfcl)e ffitoupeii beginnen temaccftecen nae
't cenöeboul/ Dat tegensS Den
twintighftcn USep op Dc
ügepDebp
Soeüngen toefen fouDe.

?0etopleDcremtfes Dec fubfiDicn foo ïangebectoef=
ben/toiecDtfêectogöEfnft Auguftusgefmt enöe göe»
nootfaecht te Dimitteren öet
Wolfcobuttels iïegi=
ment/Dat ben onDen ÜectogB
Auguftus i)acc'tfiup=
ten ban De J®un|ïetfc!)e ©jeDe BaO toebec-geepfcbt.
55ellepfccfci)icRtcinDefetiiDt CommiflTie aenDen
utoefen ïiteucboifibanMents omteflelpen bemiDDelen Debif'
fttenten/ Detoelche bpeenigfte^tcnbenban'töijcft
' " ten iafiebanDen^taetbanijaec j|o.jaSog. toiecDen
gÖepjetenDeect/ enDebjiecDtberigljt/ Dat neben^De
aemobeecbeGravamina, meDe geboegj^t fouDen3tjn
De p^etenfien ban öct McR op De ^teDen
Deventer,
Campen,
enDeSwol ; CnDe ïjoetofl tjoogtj-geDaefite
ïlcctcltteucbojfiuptteclijcli fcbeen Defe Commiffifte
toillen Declineren / foo fouDe fjp ecfttec onDec De banöt
bpDenl^eeceiÜepfcc cnDe pjincipale öijcfi^-^tenDen
acn bouDen/ om ©ecftlacmg&e te IjebDen/ Dat bp
ontHenteni^ ban een b?ienDeI^c(i accommoDement
alle Defelbe paetfen enDe pjetenficn Dacc op
pro
dignitate&utihtateimierii becflolgt cnDi uptgeboect
fouDetoecDen.

üettogöJurrien Willem ban Den i^epfecmeöe
fl&enomineert/ enbe becfocöt om De Diffecententiif^
feften De s
weden en De^taDt Brcmen teaccommoDf=
een; ^eSl^ecbinge ban be
drie {legimenten ^m^
Den biierDen met allen pbec boo;t-gefet / enbe bolgen^
beticht ban een ^toeebt^ <@fftciec / bia^ alle <@ffi>
tiecggödafigeen
Deenennoci) Hollanders aen tene»
men / enDe Die gljebonDen toiecDen / Dat Defelbe 6p De
monlïecingö toierDen gecaffeect/ men fepDe nocb ban
vijf fiegimenten/ Die bp Defelbe Sweden metten eec=
jïen meDe getoojben fouDen toecDen.

b'^ptocgt ban De Sweedtfche Artnée fou&e nae
^incpteeen gefdjieDen/ enbe &oetoel niemant met feec=
lUTgept lionDe fp^echen biaec na toe ben macfcij gefet
foube tD02ben / foo bia^ ecljtec get gemeene gljeboelen
ban al De ©fficiecen naec
Ooft · Vrieflandt.

®en Ï^eec 25ifrtl)0p ban Munfter fouDe op Den ne-
genden
ouDen/enbe Den negentienden iBep nieubien
(Bjl/ ontcent
Munfter meberenbebou^ftouben/ enbe
toierbtbanbaetbangoeDecganbt gljefoiieben / bat
toepniggbagennaec'taffenbenban De vatificatieal-
Dafc25?icbenbanDe
Sweden toaren aengbeRomen/
Diemen bafielijch geloofDe Dat bp Den Üeec 23ifrcl)op
QcooteDifficnltept in De ratificatie fouDen !)ebtienbec=
ooïfaeclit / bp alDien bjoegec baten geBomen.

30at cappojt J. S. van Syborgh, op De aen Öem
Seeeben lafl tjce^ göeDaen/ te (ïen upt bet bol»
gcnDe:

Exhibitum den feventhienden Mey fefthien hon-
dert fes en ieftigh.

I

B/ X

ianAp-
tut

wpjojt.

Doorlughüge Ho. Mog. Hecrm.

Ocuvtvoeringevandeordre,· ende laft by Ü
Ho.Mog.aenmyfchrifteliick op den
vierden
Mey verleent, hebbe icfc my op den fefden
Mey jonghftleden op de reyfe naer Munfter
begeven > ende ben den
negenden daer ontrent ten
drie uyren naer de midd^h tot Coesfelt gearriveert,
aiwaer fighdenHeereBiilcbop van
Mnnfitr doen ter

©ίΙ'ί
ieiiDt,

Kipfec

»ettoail
Süttim
ieflltm-

tijdt onthielde, iijndeomlijn volckte exauöoreren.
lek hebbe by die ghelegentheyt den Trompetter
, ■
met de Authorifatie van U Ho. Mog. aen my mede
gegeven aen't Hof gefonden, ende tijdt endeghele-
gentheyt verfoeckcn Jaten, om den Heere Biflchopde
Ratificatie over te leveren : Waer op den Heer Bif-
fchop fijne Secretarius by my gefonden heeft, die ver-
klaerde '«anderen daeghs Audientie te fullen hebben :
Ende zijn daer op aenftondts gevolght
twee Burger-
meefters en
tsuee Schepenen van deStadt Coesfelt, die
my uyt den naem van de Heer Biflchop van
Uunfltr
een Logement bcforgt hebben,vcrklarende metgroo-
teblijdtfchapdegetroffeneTraaaten van Vredè, tuf- '
fchcn U Ho. Mog. en haren Vorft ende Hper ver-
ftaen te hebben, met toewenfchingen U Ho. Mog.
eenevoorlpoedigeendegeluckige Regeriaghe, voor
weicke ende wel-meenende genegencheydt ick haer
Ed. uyt den naem van LT Hog. Mog. bedantkt
hebbe.

Den thienden Mey ben ick door den Raefs-heer
Sack met de CarolTe van den Heer Biflchop op de Ci-
tadel gehaelt, al waer ick met den
HeeicWiedenbrügh
het Vredens-Tradlaet gecollationeeit, ende in alleri
Artijckelen gelijck luydende, ende volftendigh ge-
vonden hebben ; fulcksgedaen zijnde, hebbe ick den
Heer Biflchop, onder behoorlijcke permiiïiei degroe-
tenifle van U Ho. Mog. op regbte wel-nementheydt
gedaen : Aengaende de onderhoudinge van Vrede,
fincere ghenegenthey t ende goede nab^rlijcke corre-
fpondentie ; Daer op den Heer Biflchop figh be-
danckte, met volle verfeeckeringe van altijdt getrou-
welijck alle Artijckelen, in
Infirumentb Poch vermeit^
te fullen onderhouden : Ende dat hy eenengetiege-
nen Vriendt ende goeden Nabuyr van U Ho. Mog.
verblyven foude, daer by voegende defe woorden :
Het is noetfaecke/ijck det -wy met nulkanderen in goed*
cerreff endentie leven, mde Jfulcksgetrouwel^k onderhou-
den xynde^ kan oni mement eenigt deerntjje aen doem
Ende geen Vjanden kan de Lmden van h»er Ho. Mog.
vau defe %,yde ie Lande invaderen, het »γ dan dat
dejelve deer m^n Landt koomen t
Ick hebbe daer op mee
ootmoedige permiflic van U Ho. Mo. geantwoòrt,dat
byaldien UHo. Mog.by fucceifie van tijdt, de ge-
trouwe welmeenentheyt van fijne Vorftelijcke waerde
befpeuren fullen, dat U Ho. Mog. genegen zijn foude
reciproquelijck defelveaffëólie te bejegenen: Ick
hebbe by die occafie den Heer Biflchop U Ho. Mog,
refolutie, aengaende 't publiceren van 't Vredens-Tra·*
öaei genotificeert, en fijne Vorftelijcke waerde ver-
feeckert, dat de Publicatie daer van, inaile, onder U
Ho. Mog. ghehoorige Landen den
negentienden Msy
ftilo novo, gefchieden fai, waer mede hy figh verge-
noeght hielde, feggende,
Ick weet wtl dat dePuïli-
catie in de Landen van de Heeren Staeten foo haefi
niet ghefchieden kan, ah -wel in^tdifiriii van tajjne
Landen.

De Heere Biflchop heeft my den felven dach 's tìiid-
daeghs aen de Tafel gehouden, alwaerden Vorft van
Homburgh, den Graef van Zint^igh, den Generael
Gorgas, neSèns verfcheyde andere Krijghs-Overften
figh bevonden.

Op den elfden Mey , heeft den Heer Biflchop
my wederom door den Heer Raedt
Sack > te Ho-
ve met de Karoflè haelenlaten, als wanneerhymy
verfoght beeft, U Ho. Mog. te gemoedt te wiUcn
voeren.

I.

Dat de evacuatie van'tHuys J%ir/ noch nipt ge-
fchiet is, maer d« het voorichreve Huys mee het
Cuarnifoen van UHo. Mog. als-noch betet bleef;
ende foo haeft die gefchieden foude, dat alfdan de
Militie mede uyt Borc«/ffo, afgevoert foude worden:
Den Heer Biflchop feyde wyder» expreflèlijck, d^'
de voorfchreva Plaetfe van
Weert, is territoriael, ende
feudael van Monfter, ende foude daerom in dien ftaee
behooren geftélt te worden, gelijck als voor deiên ge-
weeft is-

Den


-ocr page 1052-

1036 SAKEN vati STAET

j666. II.

.. Den Orerften Litho»ve, Commandant in Othmtr-

fum, pretendeert de refterende contributieaaldaer, tot
den Jaetften April, overfulcks recommandeert den
HeerBiflchop, datdefelveaenden voornoemden O
vcrften mochte werden betaelt.

111.

Alfoo feeckere huys-Iuyden, uytden Kerfpel Zi-
onder de Heerlijckbeyt-i!?^gehoorigh , van
des Overften
Jofephs Volck, binnen Wefel gevancke-
lijck ghebrachc zijn, die van de voorfx huys-luyden
tiuaelfhondert Rijcxdaelders voorcontributien begee-
' ren ; Ende overmits defelve onder geen contributie
gefeten hebben, oordeelde den Heer Biflchop^defelve
niet fchuldigh te wcfen, wordt dies aengaende relaxatie
verfocht.
vkore artknlifexti.

IV.

Dat de gevangenen tot 's Hertogenbofch, mochr
ten werden gerelaxeert, als wanneer mede alle gevan-
genen
in Territorio van den Heere BiiTchop als noch
zijnde, gelijck als los fullen gelaten werden}

De voornoemde faecken zijn my iterativelijck door
de Heeren
Wtedenhruck ende Saà gerecommandeert.

Den felven dagh hebbe ick affcheyt van den Heere
Biflchop genomen, ende goet gevonden, onder 't wel
nemen
van u Ho. Mog. fijne Vorftelijcke Waerde te
gemoet te voeren, dat de Evacuatie, om me de voorfz
geallegeerde redenen,niet en foudc mogen opgefchort
worden, alibo die queftien dies aengaende apparente-
lijck eenen geruy men tijdt, om alles pertinent t'onder-
foecken, vereyflchep fai, ende dat volgens de ftipulatie
van de Vredens-Traöaten, de Evacuatie den ....
April laetftleden, aireede hadde behooren te gefchie-
den,daeropden HeerBiflchop antwoorde·, foo den
Overften
Lithomt) met eemoede Otmerf»m niet ver-
laten wil,foo fai ick een Mei volck daer na toe fenden
cndedathaerHo.Mog.oock eenigbe Ruyters foude
konnen fenden, om hem gelijck daer uyt te brengen.

Aengaende het Guarnifoen van Borculoo, hebbcicfc
onder 't welnemen van u Ho. Mog. goet ghevonden,
den Heer Biflchop aen te meldendat die Evacuatie,
(om fijnegoede intentie op dén Vrede te uytenende
tebetoonen) voornamentlijck behoorden tegefchie-
dcn : overmits defelve cene vande principale
caujs
woiiflWtotdcfenOorloghgeweeftis: Ende feyde ick
onder behoorlijcke refpetì van u Ho. Mog. wyders,
datickwelgeinformeertwas, hoe dat tot twee diver-
fche reyfen toe,op'tverfoeck van 'tGuarnifoen, een
groot gbetal van wagens der Onderdanen vàn u Ho.
Mog. met groote koften ter voorfchrcvePlaetfeghe-
koomen waeren om de Bagagie, ende't Volck van
fijne Vorftelijcke Doorluchtigheyt af te voeren , en
hebbenaltijdtvruchteloos retireren moeten: Waer
op den Heere Biflchop defe woorden fprack ;
mijn
BerckeloejtnynBerckelooì hetnuekkemy -van Godtende
rtchts -wegen toekomt
: Ende een wcynigh ftil fwygen-
dc feyde,
lek fai fe» dat de Evacuatie ge/chiede: Den
Heer Biffchop beefc in'tnemen van mijn affcheyt,
met veele circumftantiele woorden fijne goede affë-
öieteghensuHo.Mog. gelieven te betoonen, met
vermeldinge van fijnedienft-vriendelijcke groetenif-
fe, continucle onderhoudinge van Vrede, ende alle
behoorlijcke goede correfpondentie.

Nader-handtisden Raetsheer RiiTOeuyt den naem
Tanden Heere Biflchop by my geweeft, my vertonen-
de eeneMiflïve van de Heeren Gedeputeerde van de
Heeren Staten van O ver-yflel,aen den Heer Β iflchop
afeefonden,ende heeft geremonftreert om aen u Ho.
mog. bekent te maken hoedanigh eenige Kerfpelen,
in Salante in twy flFe 1 trecken, de contributien te beta-
len, niet tegenfliaende fy met de Commiflarifen van
den Heer Biflchop abfolutelijck geaccordeert zijn,
gelijck hy dan oock volgens'tRelaeg vanden Raets-
neer
Raeve aen m y gcdaen aireets eenige vry will ige be-
talinge, daer op fouden gedaen, ende oock deftvegen
vanden Heer Biflchop Sauvegarde bekomen hebben ;
Ora welckereedcnen,fy van alle extorfien vry ende
liber gehouden zijn, oordeelden dat de leftledene con-
tributien voor de Evacuatie mi>efte werden betaelt ;

Ick hebbe vande voorfchreve Miflïve copie verfogt: , y
dewelckeick Roet gevonden hebbe u Ho. Mog. met
alle Submiflie nier mede over te leveren : iek hebbe —
gelijckewel onder welgevallen van u Ho.Mog. geoor-
deelt, den dienfl: van u Ho. Mog. te vereyfchen, den
voorfz Raetsheer
Rave te antwoorden, dat de Evacua-
tie dienthalven niet behoorde uytgheftelt oftegedi-
layeert te werden, dat de alteratien dies aengaende
eenen geruymen tijdt mochten duyren, voor en aleer
defelve ten eynde foude zij η gebracht, ende dat u Ho.
Mo, niet anders als qualijck nemen konnen ; Dat de
Evacuatie niet ghefchiet, conform de ftipulatie des
Vredens-Tradlaetgedaen: byaldienaengaende con-
tributien, noch eenige difpuyten vallen foude mogen,
dat de Heere Β iflchop, niet behoorde
viafaBi te pro-
cederen, houdende de Flaetfen van u Ho. Mog. met
Guarnifoenbefet: maer dat alle queftien
via anthahili
mochten werden ter neder geleyt. Den meergenoem-
den Raetsheer
Rave heeft my gelijck vals, eene fup-
plicatie, aen den Heer Biflchop van wegen eenige Ge-
vangenen gedaen, terhandtgheftelt, om de relaxatie
aen u Ho. Mog. te willen recommanderen, dits het
geenige. Doorluchtige Ko. Mog. Heeren, welcfc ge-
duyrendemijnCommiflie voorgevallen is; Ickbid-
de den Almogenden Godt u Ho. Mog. by geduyrige
voorlpoedige, en geluckige Regeringe te willen con-
ferveren, endeverblyve, Ho. Mog. Heeren, u Ha-
Mo. allergehoorfaernfte Dienaer

Geteeckent

1. Gr. Zyhorgh.

^DnDecniiööaicugStöatöe Sweedtfcheboo?Sat' e«utiif

öen een inbal te boeffin Hoifteyn, DenCtìtoneJ Cien
HaerfolteDen negentienden |Hlepaftigefcfcitjen/iet «"ff'Pn
ÖP al^ nocö βρ De ieecen ©o?fien ban Bronfwijck ïf»
enl>eLunenborghfoin>eöe66enaente öouDen/ möe SS
foobeelinijemiDa^uöttetoeceïten/ Dat Dej&etoHffe (m.
duyfentjïuptccen enDc
twee duyfent©Detïmeeötew/
holBen^ 'tiiegende38rti]cReIban'ticiii^e®cactact/
aen Defen^taetobecoelebect moeten hw?Den; ^ Β
Dat <$etommitteecDen ooch Da^ neben^ fouDe ιχρ
0ei)Bentebecfo|0enDatDeboo?fi®?ebeduyfenta«ptea
tenenDe tweeduyfent®oet&nccöten met communi
catie uanDegeene Die Daec toe ban toesm Den
ban
Denemarcken geautliacifeett fouDe toefen naec
Hoifteyn ggcfonDen motgten biecDen; OSnbe alfba
fiaecitó.l©0B.6E«:icötiBiecDtDatDen <©enecaeï Ale-
veit gem tot Dien epnDe inDe boojftg^be getoefSm fou'
De bebinDen/ fouDe gp ^ecommitteecDm met Den
felben obec 't booifcö?ebe ^uWect öeBben te coftefim'
Deren.

^en üeer fóeuc-CeuIfcge ^figierante na boItcocAen sttuo
30;eDe-ganDeHngl)tot€Iebe/ illjfecgei^omen. j&tin |tttuir((t
aenbjmsen cnDe ejcpcDitiei^tenfnu&tïH^tbeJSÉnDe;

Dat Den negentienden Mep/ De igtfccenban ψα. '
Ommeren enDe anDctegaec d^eD^uteeC:·

Den tot De fal^en ban Brandenburgh > i^ebben tee
saDetingesep?oponeect/ Dat acBtetboteen^becfelba; J®'»"·

ÖefoïUtiebanDentweeentwintigften, enDc negen en '

twintigftcnjISactgleflleDen/ enDe Den derden Defe^/
gebbensebifiteettenDe gee):amineert/ m^^l De
^jopofitie ban Den j|eece
Busman, ^fìjefant ban Den
f eece 5teucbo?ji fian
Keulen, beflaenDe in vier Difii»·
ctepoincten/tenanDecen/
feeifieceGïavamine, enDe
tenderden, eenefcl)?iftel0cBe Jlfêemocie naDetBanöt
bpïjfmobErseIcbett/ bepDe caecftenDe Defaiefeban
Rijnberck, Dat Ijaer iED. oocft met Den felben igeere
Stfgefante tot Diberfcöe malen in Conferentie toaeren
öijetoeeli / enDe ïjebben berbolgen^ Be-ejcgibeett^''
enDe lactenleefenfcecftercontept ban anttooo|De/ 6p
Öaec €D. ingefielt op De booifi^jebe ^joppfitfe/
vamina, enoe Jüemocie/ biet naec bofeoite gew>
fercett.

€tim'

EStatenGeneraelder Vereenigde Nederlanden, ^ttart-

D

doorghefien, ghe-exainineert, ende overwo- ^
gen hebbende den innehoude vandePropofitie pjM.

die


-ocr page 1053-

en O O R L O G Η. V Sei-en-veenighfle Boech 103 7 _

τΛίίί? dieden Heere geheymenRaedtende

Cancclier van fijn? Ktur-VorilelijckeDoorluchtig-
heydc vau Geulen, cndejegenwoordighdeflelfsAf-
gcfante in krachte van fijnen Brief van Crcdentie,
àQatiiiintighpfn Martii left-leden j eeiftmondelingh
in haer Hog. Mog. Vergaderinghe heeft ghedaen,
cnde dacr nacr in gefchrifteovergclevert, oockghe-
hoott het rapport van de Heeren haer Hog. Mog. Ge-
deputeerden tot diverfchc malen met den felven Heer
Afghefante in conferentie geweeft zijnde, bedanc-
ken fijne Keur-Vorfteiijcke Doorluchtigheydt voor
den Vriendt-nabnyrlijcken groet, de felve weder-
om toe wcnfchende volkomen lijfs ghefontheydc
langhduyrige Regeeringe,
eadctMeKeur-Vorfielijcke
itelfiant
. met .yerfeeckeringh dat haer Hoogh Mog.
ghemeynt cnde gerefolveertzijn, cndeblyven, die
tot noch toe met fijne Keur-VorflelijckeDoorluch-
righeydc ende deflelfs llluflre Vooifaeten onderhou-
dene VriendtendeNaebuyrfchap, oprechte Neutra·
liteyt, ende vertrouwde corrcipondentie van haere
zyde hoelanghs hoe meer te cultiveren ende vooral
de Wereldt te betoonen, dat haer Hog. Mog, defelve
in booge cftime ende waerde hebben, houdetï, ende
trachten te conferveren ten beften van wederzyts Sta-
ten, Landen, Luyden en Onderdanen : endetrcden-
de voorts tot beantwoordinge vande voorfchreve pro-
pofitie bevinden defelve te beftaen in wVr· naet volgen-
de Poindlen; het
eerfle houdende in ciFeft een ver-
klaringhe van fijne Keur-Vorftelijcke Doorluchtig-
heydt van dat het geipargeerde, als foude defelve aen
de Volckeren tegensdcfen Staec heen ende weder ge-
worven, voorftandt, hulpe, ende bevorderinghe
hebben gedaen, op een gants ongefondecrden cnde
onwaerachtigen gfondt beruft ;
ha. tweede, dat fijne
Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt fich van den bc-
beginne af heeft beneerftight het opgaende vuyr in
't^tik Munfler tydelijck te helpen bluCTen, endcdaer
innecontinueren foude.
Helderde, datfijncKcur-
Vorflielijcke Doorluchtigheyt fich met eenigenaeft-
aengrenfende Keur ende Vorflen foo vci're had verge-
leeckcn , dat defelve aen nicmandt van alle oorlogen-
de deelen eenige wervingen, doortocht j loop-plaet-
fen , flirooperyen, in ofte door het Land, 't zy onder
prercxt van fijnen Vyandttefoeckenen^te vervol-
ghen ofte hoe fulcks genaemt foude konnen worden ,
voortaen foude toe laten, verfoeckende mitfdien fijne
Keur Vorilelijcke Doofluchtigheyc dat haer Hüg.
Mog. gelieven by haer onderhoorige Volckeren fooda-
nige ordre te ftellen, ten eynde fich defelve daer van
mede onthouden, op dat andere foo veel minder oc-
cafie moghen nemen, om fich op haer exempel te be-
roepen ; Ende by 't v/erde cnde laetite ftelt fijne Keur-
Vorfteljcke Doorluchtigheydt haer Hog. Mog. in be-
denckcn of niet dienftigh foude zijn, dat men fich
over defaeckc van Kysieriit vriendelijckcndcinder
goede konde vergelijcken ; Op'ceerftepoinft, heb-
ben haer Hog. Mog. goedt gevonden, den mëerge-
melden Heer Afgefant tot antwoort toe te voegen, dat
de fclve aen het ghefpargeerde daer inne vermeit noyt
geen geloof en hebben gegeven ofte yetsgedefereerc,
ende daeromme de voorfz fijne Keur-VorfteJijcke
Doorlüchtigheyts verklaringe met des te meer aenge-
naemheyt hebben vernomen, ende als komende van
een van hate befte Vrienden ende Nabuyren,dancke-
lijck gcacceptcert. Op
h tweede, dat onder anderen
door de co-operatie van fijne Keur-VorftelijkeDoor-
luchtigheydt ende Godes zegen, den Vrede met den
Biflchop van
Munfler is getroÊFen , ende dat alfoo de-
fcn Staet d
'cflredten van de goede genegentheydtvan
fijne Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt albereytds
heeft genooten, daer voor haer Hog. Mog. fijne Keur-
Vorftelijcke Doorluchtigheyt nochmaels van gant-
fcher herten bedancken, oock verfeeckercn fuloc t'al-
len tyden by voorvallende ghelcgenthedcn van den
dienft ende contentement van fijne Keur-Vorftelijke
Doorluchtigheyt te fyUen verfchuldighen ende erken-
nen: op't</i;r,/fpoin(a,dathaerHog. Mog.op'tver-
foeck van fijne Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt de
gerequireerde ordre in cas den Oorlogh met den ghe-
melden HeereBiflchop van Munfterlanghcrhadbly- ιζ^^]
ven continueren, omtrent haere Militie fouden heb-
,
ben geftelt, ende oordeelendathetalsnuonnoqdigh
is,
ais komende die facckejeghenwoordigh te corrue-
ren ende ceflèren ; Ende op het
vierde ende laetfte
poinö, rakende de faeckc van
Rynierck, hebben haer
Hog.Mog. goed gevonden mits defen te verklaren dat
de fclve befich zijn, cnde haere gedachten laten gaeti
om dienaertgiende een geproportioneert
Equivalent
te difpicieren endcuytvinden, verfoeckende hoogh»
gemelde fijne Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt dat
defelve van fijne zijde daer over van ghelijcke fijno
gedachten gelieve te laetengacn, ten eynde datmen
met den anderen over dat fubjedl in nader conferentie
ende ondcrhandelingh mach trcdca, oock over ende
weder voorflagen te. doen ende hooren, ende alfoo
vervolghens alle oorfaecken van mifcontentementen
tuflchen haer Hog. Mog. ende fijne Kelir- Vorftelijckc
Doorlucbtigheydt uyt den wegh te leggen, dat wy-
ders gelijcke
Gravem'tna de voorfchreve Stade Ryn-
iiffiè concernerende, die den gemeldcn Heere Af-
gefante een de gemelde Heeren haer Hoogh Mog. Ge-
deputeerden heeft overgelevert, copyelijck gefteldc
lullen worden in handen van den Heere Treforier
Generaci
Burgh, met ordre om fich ten ipoedigftea
derwaerts te vervoegen,
ende hem »»/«(? aldaer dien-
aengaende exaételijck ende perticentelijck te infor-
meren ende laeten informeren, ende van fijne bevin-
dinghe rapport te
doen , verklaerendc haer Hoogh
Mog. dat ibodanigh rapport in ghenomen wefende j
defelve op de voorfchreve
Gravamina ende yeder
poinél van dien aenftondts fulcks iulkndilponeren,
als in redelijckheydt cnde billickheydtoock naer ver-
eyfch van faecken bevonden fai worden te behooren >
cnde gelijck van hun met reden eenighfints foude kon-
nen worden gedefidereert, verfoeckende den meer-
gemelrfen Heere Afeefante van dcfc haer Hog. Mog,
goede mcyninge, finccre, ende oprechte intentie
favorabel rapmrt te willen doen aen de hooghgemeida
fijne Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyt. Gcdaea
in den Hage
Acantge»thie7idenMzyfifliettho»^ertftt
en fefiigh.
Waei" op gedelibereert zijnde, hebben
haer Hog. Mog. fich de voorfchreve antwoorde wel
laeten gevallen, ende dienvolghens gehouden voor
gearrefteert, oock geordonneerc, dat defelve ia
'c net afgefchreven ende nevens een Brief van recre-
dentie in krachte defes in te ftellen, door den Agent
de
Heyde aen de meergemelde Heere Afgefante bc-
handight fai worden, voorts is van ghelijckcngoedt-
gevonden ende verftaen, dat de voorfchreve
Grava-
mina
de gemeldeStadtB^sifyj:^concernerende, co-
^elijck gefteldt fai worden in handen van den Heer
Treforier
Burgh, met ordre om fich ten fpoedigften
derwaerts te vervoegen, ende hem aldaer/ff/ow dien-
aengacnde exa«3:elijck te informeren, enie laeten
informeren, ende van fijne beviti^inghe rapport te
doen,
om't felve ingenomen zijnde, daer op fulcks
gedifponeert te worden als in rêdclijckheydt, billidc-
hcydt, oock naer cyfch vao faccben bevonden fai
worden te behooren,

i^et rcnbcbou^ ban Be ©OiffeigcRe Bronfwijckfche «
Sïcméc/
tDO^ ben twintighften Jöop Dp Soelingen, ,
btflarnDe upt acht «coimenten te boet / cntjeachtSenDi
iSeaimenten te paecbe/ en boec bcneben be vier €onu 9S;eiijr-
jjaflnien öupte^/ onbec beh auutenantCoIIanel S^
Alten betl£ben3®intec upt be Pöau^ toebecaffiwi:
be Quptecpe en jg»oIbaten toaecenntetaiïeeninfecc
Boebe «bie foo in filebinoe/ montutc/ a!^ 3l3apcaen/
iwaet oocB ten aenfien banbe nombje / fic BDrnbe bup»
tenbelïecften/ inbequactfeceuBilaten/ enbebaet
ban falemnrle atteftatien fgn bertoonr/ terpnig min·
tee al^
twaelf duy fcnt effectibe Bojjpcn uptBcmaecftt.

®en een en twinftigftenf^ Debooifcjijebe 3ÏCinée
naec be quactiecen totjb en gefonben / nibc
Öeefï ben i^eece <0iabc ban
Waldeck bnct ban ia
fgnedESiaeffcijappen Waldeck enbe Pijrmont, tot fco
beel meerbec, becIicgthiaD^ ban bie 3lQnD(ngcnor>
men fw Compagnien te boet cnbe
vier teparrhri

iir

Hïl

i|r·


-ocr page 1054-

Oe j^actostn ban Lunenborgh BebBen mcöf aBi»
toont inclinatie om ecnige itMupjif^ naec Ooft-
Vrieilanttffepnijen/ tot tìfcfeccftcciflcft ban 'tfelbe
Eant / üaEi: toc 5p brcmecnöf η foo betl mcec ccaljt te
gcbben/ ombat jp Tutoresbantiejongen®o}fib)a·
cen : maecDetoiiI Oen Colloncl Haerfolcctoeaefonùcn
toa^ De tefolutie ban öaec Hog. Ιβοβ. cahenöe
twaelf
a dertien hondert mail naEmden tefepnDcn met ben
aenBUüe ban bicn / öccft bp aeoo?Ocelt baec ban noti-
ficatie te moeten gcben aenijoogflacbagtteijaec®.

SD. be toelcBe ooch ban rooüacnige operatie i^
Qctocefi/ bafbpp?obi|ieDefefaecfte infuffenfi f^ ge^
Ijouben / Ijebbcnbe immibbcl^ ïjaec Φ. Φ. ben
feecce
cram nflcc be ©joutne ©ojflinneafgefonben
om met befelbe obec becfeecftecinglje ban
Ooft- Vrief-
lant
tcconfccecen.

I^aec^og.jföog. Dabben alceebc Bpöaetcefolutie
banben
negcnthicnden May goctgebonben bat boo;
benÖaetbnng)tate aen öe Hcfpectibe ^loöintien/
mitfgabec^aenbe Commanbeucé baiibe paetfen/
gelegen onbec bet tefTojt banbe «Öcnecalitcpt aen=
fcD?0bcn^ gebaen fouDe toetben/ ten epnbe bat alle be
Priionniers de Guerre, bie Qcbupcenbe be Munfter-
fche
(0o?log& Biet te Slanbe gebanciiel0cft toaecen be»
ïiomcnbolgcn^ ijet Ccactaet ban ©jebe unt öaece
öetentienoniflaflenmogbtetoojben/ mitg betaeltn=
öe Ijaece
verteerde koften, in conformité üan 't felÜC
(ïTcactaet/ oocft met eenen bchcnt gemaecltt/ toat
tcnwaacbc banbe booifcyjebe becteecDe fioflcn/ be
ojbjc ban't aiant toaö mebe b?en8cnöc/ofte toat bic
acngaenbe boo? Den ifeece
PrinceMaurits ban Naflau
oeconbcnieect foube mogm toefen / bat tjaec «gb.
iaecopalboocen be boojfcfjjebecefolutietec cjcccutie
tc leggen fictjberplicbtbabben gcbonben üog.
aföog. te gcmoct te boeren / bat aen fiaer niet beftent
entoa^/ D.ubpDengemelbm ileere
Prince Maurits
pettoe^ foube toefen geconbenieett noopenbe be be^
talingbP banbe berteetbe
koften , ofte Dientijalben
flearcepeett eenige Di')?? ten acnfien om ten toeberjö·
Den geobferbeert te torrben/maec bat bien aengaenbe
allefnïöcft bebonben ttiert een ben
veertienden
jjföep
fefihien hondert t-wee met Den Ifibmirante ban
Arragonljier in 'sGravenhagegefo?meeÉt enbeoef[oo=
ten/ toarrnaerfebertgebiiptenbeben©o|logö met
öentioningb
van Spangten, bei^jobooPenenbe23cs
toaecDcc^ ban (föcbangrncn ban «@o;Iog Doer babben
fleceguleect / liEtactercnbt De
Colionels Majoors, en-
de Ritmeefters
te peect / eube be ijooge i^fficiecen/
totfooDoogen Piö^a!^ befelbe tefpeccibe begeerben
flctracteert te toefen / De
Lieutenants rnbe Cornets
tot twintigh flupbet^ baegb^/minber ©fficierc η enbe
Knpter^ tot
vijf thien ftuy vers, mitfgaber^ be Collo-
nels, Licutenant - Colionels,
enbC Majoors te boet
cnbe D e tjooge ©flTicieten/ al^ öitc booren ten regnar»
Ile ban De fjooge ©fficieten te ©eert / be ïieutenant^
cnDe ©aenb;jcl)s$ tot
twintigh fiupber^baegb^en De
ininber «iPfficicren en be gemeene ^olbaten tot ge«
Itjcfte
thien (iupber^/ in conformité ben toelche o?·
jegentooo;Digf) mebe Deboo;fci)?ebe berteerbe
ko.
ften
geregnleert foube Ëonnen toerben/ Datfe ooch
boben bien niet üaDDenhonnen onberiaten aen gaer
3&og. iKog. terepjefentercn/ bat öet meerDer geOeel=
tebanbcboo
;f5 «aebengenen bp ben S^iffcbop ban
Munfter ofte gebefabboueert / al^ in beffelf^ öienfi
niet gctoeeH sjjnDe / ofte fcöoon in bicnfl getoeefï
5ijnbe geabanbonneert enbe genegligeert fbuben
iDOjben / in bier boegen / bat op be betalinge ban
öerfelberbcrteerbenRofïen/ geen o^|ea#elt foube
«Derben / enbe alfoo De boojfcijjebe «^rban^en boo2>
oaen^ arme anpDentoaren/ enöeonbetbe jïïbe op
beelplaetfengroote fletften ontftonDen/ toaec Doo;
Böecaufeertfoubeftonnentoerbeninfectie/tat merc=
Itelijcbeonbienfibenben 3lanbe/oft)aer^og. jQog.
niet fouben bonnen goeDt binDen/ bat aen alle be
Ge-
vangens
eenen boeten enbe peremptoirentijbt gep^e»
f tgeert foube toerben / binnen De toelclte 3p gebouben
fouben toefen o;b;e te fïeilm ra be bctaelingge ban be
nteergbenoemDe boften / ofte bat naec ej^iratie
Dan ben pjefïgecen tgbt / allr be nalgcisen ghe·

-{■€66.

Φοβί
!ie-
ànt.

Φίϊιμ/
Keoym·

De 't Dtit·

ÌleciiD^c
oiban-

CHUtt.

braghe fouden worden op de Schepen van Oorloghj ιΛ^λ
ommealbaerten bienfle ban ben aianbc gBe em»
pïopeert te toerben / enbe boo? be birectie banbe refpes "
ctibe Collegien ter ^bmiralitepc be meergemelDe ho=
(leninnegeöonDen; enbegclto?: aen baecberbienbe
Maendr-gelden enbe Soldyen. i^oubenbe boojtj^ bat
baec CED. bp befelbe occafïe noobigb b^t^ben geacht
aen beer pog.üSos. te communiceren feec&ere M%
fibe banbe «Officieren ban befen ^taet bpben
Bif-
fchop
ban USunfler gehangen / gefcbjetìen upt
JBunfierben
veerthienden be(c^/ boubenbe in effect/
bat alle baeraengetoenbebebboiren om upt baec be:>
tentien ontflagen te toerben / b?ugbteloo^ upt gebal>
len toaren / berfoecltenbe berbalben batfe boo; be
birectie ban Defen ^tart / mocbtcn gbenirten bie
bjpbept/ bie boo? ba« «n Ö« Ccactaet
banvreede
toapbebongen/ al^ oocb bat bun benoobigeo?b?e0
moj^ten toe gefonben toerben/ toaet
naec3P baer
fouben bebbeti te reguleren / in 't betalen ofte niet be=
taien ban De
koften ber verftorvene enbe ge-efchap-
peerde}3upterenenbej&oIDaten/ ban Defen ^taet/
Diemenbenliebenalbaer toanneerfe al tot berloffim
ge'foube bonnen gberaechen in reecbeninge foube
bjengen : 31^aer op gebcUbercert Jijnbe / i^ gocbt gc»
bonben te berfoechen ben
Raedt van State, bat bacc
(lBD. ten reguacbe ban De
Ritmeefteren en Capitey-
nen
in Dicnfi Defer ïanben / fooDanigrn pjomptcn
o^bje fouben ijcbben te ftcllen / ten epnbe De fciöe Hcts
teerDe
koften ban bare Kuptercn enbe ^olöatcn Dooj
De
Munfterfche gebuprcnbe ben (jaojlogtigibanaen
brftomen / bolgen^ enbe in
conformité ban 't op-
gemrlbe ®ractaft uan vrede, ten fpoebigljfien enbe
fonber eenlgötpbt-berliesS btiaelt/ en baer Doo? De
boojfs (©ebangenen in aller pie gccelaj;eect mogtj»
ten toojben : foube mebe aen ben ^eer 20iffc!)op
ban
Munfter gefcfoebcn toerben : Dat b^fc ©oos!)
jlEog. feer ongeerneenbe metbebiecmbingeberno»
men baöDen/ Datb'*©fficieren in Dienft befer 3lan·
ben / albaer gehangen fittenbe / onaengbefïen be
aengebooben betalingb/ ban baer berteerbe
koften,
nietgbcrelarcert en toicrben/ in gebolgc ban 'tge=>
maecftte iCractaet / maer Datfe / alnocb op tjlje»
bouDen enbe bef toaert toierben met be betalinge ban
be berteeröfe
koften ber verftoTvene enDe geèïchap-
peerdc
«upteren enbe giolbaten ban befcng>taet/
metberfoec&bat fijne ©ojflelijche ®oo?lug|)tigf)ept
alnocb ten fpoebigbflcn be noobige ojb^e^ toilbege»
ben / bat be boo|fci}?eben dSebangen <©fficieren enbe
alle anDere<©ebangenen Defer Hanben/ mit^ beta»
lenbe baer berteerbe
koften, naer lupben.be^ meet»
gefcbjebeniCractaet^ ban
vrede aenflonb^ upt ba^i:
«Sebangeniffen ontflagen enbe op b^pe boeten gefielt

^entwec-en-twintighften i^ geboojt Bft tflppOJt „
banbe teeren ban
Ommeren enbe anbere baer l^og.
lüiog. <0ebeputeerDen tot be .Militaire faeclten «efi.
eninfpeciegefétbfbbenbe ofbe ®roupen ban befen
^taet/ gebeflineertna
Ooft-Vrieflanc niet en tijb^
bi? een getrocBen / enbe omtrent be grenfen ban
'tboo?noembe3lanbtfcbap fouben beboorengelegbt
teltoojben / om't felbe boo^alle geDiepgbbe inbafïe
te pjeferberen. ï©aer op gbebelibereert jijnbe j ber»
fiaen bat aen^onb^ latenten fouben af gaen boo? De
bier naer gefpecificeerbeCompagnten / al^nament^
inch bpoj Die ban

uytSwoI.
uyt Wcfel.
uycRhijnberck.
uyt Coevcrden.
üyt HaOelc.
uytHaflèlc.
uyt Grol.
iiyt Lochum.

Collonel Ernft van Itccrfuia
Lt.Collonel Steek
Majoor Termeuien
Willem Brunsvelt
Arent Sloot
lan van Overfteyn
lacob Firy
lacobRürierfz
Geerlig Dols

uyt Deventer.

IBet e?b?e ommc ficB te betboegen riaer Grocnia-
gen, enbcalDaeraftoacfitenbe 03D?e toan.be ^eecen
staten ban De ftjobineie ban
Stadt ende Landen,
omppöetbfeuaem/iefpoin Deifzyi al^ in ben Dam

«etberlt

S AKEN van S Τ A E Τ


-ocr page 1055-

1666

en ο ο R L ο G Η. V Ses-en-^^mighfie BoecL 1039

, betDeelttetDÉtöen : 3©öbecii^becpae»öótöetorfi
gemeiùc i@»cen ;&taten0eaut6ocifeertfou&mtDa;'
ben/ al^ b'anDece Coinpagnien tee
Croeningen
(éuacnifocn tiouDenbe/ otoec te bocnaaeninOoA-
Vritflandt , fnbc alöaec onbec bf conbuite ban be
bDo;f^ CoIIoncI
Iccerfum naec ingenomen abbg^ ban
ben felben CoIIonel/ biegbrmeibeiCeoupe^foobas
nigb
te boen batten/ al^ gp na gelegentgept tot
ben meeflen bienffr foube bebinben te beboocen ; iCoC
tajelchf η epnbe befe tjaec JIISo. Qefobitie be meec·
Qcinrloe f^eecen j&taten ban
Stadt en Landen toege·
foncen foube bio;ben/ om te flrechen tot brcfellKt na^^
cictjtingc. foube be Compagnie ban w
olter ban
Brcmen upt Nimmegen na Weiel gefonben toCCben/
baee toe mebe get noobtgg
Patent met enbe neben^be
brrbece brpefc^r^baectoe fpcctecenbebecbaetbigfit/
en fonbec refunitie ncben^ be^atencenten boo) be ba<
brngfroetbe Compagnkn afgcfonben foube bietben.

^Ifoo De CoHoiiei i^accfoi(egefcfinbrn|babban be
inclinatie bp be 3Lunenbo;gfcge betoonr/om mtt ijaec
i@og. jBSog in te gaeneen naebec
AJiiamie befenfibe/
enbe iafi enbe o;b;e om bp tjaec 39. aen te

tjouDen en upt te toecctten bat duyfent iQuptecen enbe
twee duyfent ^olbaten / bolgen^ f)et negentiende
Itctijchil ban 't jong|)fl-gemaeehte ®cactaet aen
ben g)taetmocötentoecbenpbecgebacn/ enbcbfC=
bectcbcfojgen/ bat befelbe met communicatie ban
bie geene bie baee toe ban biegen ben ttoningf) ban
Dencmarcken gfautljotifcert foube toefen/ naec Hol-
fteyn
gefonbcn moc{}tcn toecben/ om be 3lenbe» ban
ben
ituningl) ban Denemarcken tegcn^ aiïeinbaficn
te brfct)cimen ; ;&oo Derft i)p totbolboeningeban be·
felbe iafl gacc becfocbt om c£fïe]cte te ne<

men op te jcgenbjooitiige con(iitutie ban fahen/enbe
bien-bolgcn^ljft bftoufle ®cactaet tUfftijen
Dene-
marcken, haer Hog, Mog., Brandenburgh enbebegCs
fdmcntlDcKe l^oificn ban be $upfen ban Bi un fwijck
enbe Lunenburgh in te gaen/ teboenejeaminecen/
enbe Dem baec obec bec felbec conHbecaticn te laeten
tofgnmeni «Snbe bcbben baer ()em

fiuopc grgeben bat fuìcjc binnen drie α vier bagen fou-
be gefcbiebm / enbe bem ten felben fme berfocbt / om
fct) mebe nare Biom-khaurentebegeben;
ΦογΙι^ρ
b^ (|ì)e bat fuicp niet finalijfb foube gefcDieben / boo?
enaleec/ bat baec obec met bei^ettogen ban
Wol·
fenbuttel ehbe Hanover
foubc (ïjn geconfcceect / be
bielche eetflbaegg^ obec anbere faecben een confe>
cernie Dabben acngeflelbt. «SnbeiiebbengaecB.l^.

φ. {)em ggetoontboojfeecaengenaemtefullen
opnemen / bp albien ban tnegfien fjarc i^og. Jigog.
baec toe fpcciale enbe efficatieufe ^fflcien ontcent
goog[)gebatt)te 3@o?fien tniecben aengrbient / enbe
lOiat aengincit get anbere/ Doetoel t)p met alle bebenc^
Itrlgclte cebenen (jabtgfiefogOtfiaec
fmatcfìriych te maecRen / be boo
;f5 obeclatingf) b«i
duyfent #aecbcn enbe twee duyfent Soet {inect)ten /
om naec
Hollleyn ten biertfi ban Denemarcken bec·
fonben te toecben/enbe bat almebe öaec
I)cm beloofc liabben Oaec obec te fullen laten beiibe-
tecen foo bjeefbe (jp ecbtec bat baec ban niet balien
foube/ beb}i)I menfu|lineecbebat()etbeb}u|ie)ang>>
f!c ®cactaet boo? be ©icbe met ben Biflchop van
Muniter in befen toa^ hcacgteloo^ gbebiojben / im^
incc^ bat baec i^.^.^.^.nietgepoubenbiaecen
eenigij bolcb obec te laeten / al^ tot befenfie ban be
Jfrontiecenbanhaec l&og. iBog. enbe niet ban fiace
oeenllicecbrn ; ©at oocli befe becfenbinge naec Hol-
fleyn genoegljfacm cenfojmelecuptucemetSweden
foube 3i)n/ in alien geballe bp albien fulcb^ foube
nioetrn gefcljiebcn/ bat ban niet bienPigbfonbefi^
be itcméc te ft pareet η / mate beel betec met be gfes
l)ef ie ïCcmée obcc te gaen.

ifòen fcìjicUte aen ben CoKonelileecfoIteeenige
fvcmpelaccen ban bet ®CQCtael bec j|@un^ecfi^
a^jebc ben
achtienden Hpjil tOt Cleve gr fïooten/ baeC
ban al^ ooc6 ban bie baec op gebolgbe uptgeloiffelbe
^atificatienbPbaec henniffe beeft gee

geben/ enbe met complimenten baec toe paffenbe
baec jr. f· ψ, bcbancftt boojOe geebe toilie enbe ι

ïïimtu-

bo^sfile

Stiütii

iiCErctot
ten < a-
atc Mi-
lianclt
nict
Ut feil
iitatt.

iBtfol-
üi"?
tjRii

ÏIBtrfDl»
tél'Oec

«ntrtnt.

pber / bte baece 3io;(IeIöc6e ^oojriicljtigbcbctt
habben beroonbt/ om foobanigben oogbmeccft te -.«ί
Delpen uptbiecchen/ baec toe be onlangi)$$ gbet>
maecbte Alliantie enbe gbebaenelScmatucebe fon·
bamenten babben gelegbr/ enbe l^cacbtige arnlrp^
binge gegeben ; beeft ten felben töbe baec jf.

nidie befìent gemarcbt ben inboubt ban Iiaec
@og. ^og. Qefointie en infubflantie boo:geb;aQcn/
boe bat böec $og naog. upt goebe infkbtenenbe
pregnante cebenen taiacen gemcpnt cci#e ^rottppe^
nee
Ooft-Vrieflandt tc fenben/ enbeWetoblefulcR^
föube fitecften tot becfeecHccingbc enbe befle ban bat
gemelbe Xanbt / bat baec Hog. JlBog. bcctroubiben
bat fuicic baec jp.
ff. aengenaem foube jjjn i
«Bnbe bienbolgen^ bonnen goebt binben baec i^rou*
pe^ bie aibaec een getupmen tijbt gelegen bebbrnbe /
biebec ban baec te tccchen / en elbec^ te emplopecen.
^ocbi^ bit feibe baec feeconbectDacbC

enbe aenilooteiiicb boojgebom^n/ fuflinecenbe bat
befelbe befettinge niet foube bebagen/ en birnbolgen^
tegen^ be confiitutien ban bet ^Dch foube jijn / bat
een b;ecmbe befettinge tegenp toille ban beBo;fiinne
in brt aianbt feube tngeboett tooiben / bnt fulcp baec
jp.jp.©.®. enbe ben lierioDb ban
Wïrtenbcrgh,
al^ .fifêombec^ ban brnjongicnfijincenietanbcr^
al^ aenfiotelbch foubcbomunboo^homen/ bat bet
felbe be ]^panben ban ben ^taet boo; een billich pje»
tejct foube bonnen bienrn / en mebe
Ooft-Vrieflandt
te bonnen brfetten enbe arniafirn / bat een pegeiijcit
baec upt foube bonnen gbeiooben/ bat be intentie
ban baec üog.naog. toasS befelbe D^obintie te toir^^
leu inco;pocecen / bat brt onbiiticb bia^ bat baec
Jlog. jngog. om een hlepngetein ofonbecboubtboo;
bare ^couppe^ te biilien bebmgben / bet ®ulcb ban
baec ff. jp. bp befengemaec&ten®;ebetec«
(iont toilben boenbrflogecen/ enbe aifootoebrc tot
baren lafie flellen / bat beel eec ban be bjientfcljap
ban baec ^og. JiËeg. bectoacbten/ bat fp in baec
becbcegen cecbt ban
iviomberrchap en toatbarc bau
bepenbeecbe gemainteneectenbe gbeflBfit foube koos*
ben / te meec bebibie befe gebaene befettinge niet aiu
bec^ ol^ met goebtbinben enbe tot befle ban baec φσ.
JQog.toa^gefcbiet/ enbe niet anbec0/ alltot bec
felbec becfeecbetinge boojtaen foube gebjupcbtkoo}·
ben ; 9at bet gemeen ^ntecefi en be iegentooojbige
conflitutie ban faben beel eec brcepfcbten / bat men
baec mibbelen aen be lianbr gaf um be
Armée te bon*
nen confecbecen / el^ bie te beflioejen / en baec alfoa
btoingen tot caffatie bón befelbe / bat anbere feec fou»
be bonnen becfleccben / enbe nootfaecbeibcb be inte*
ceffen enbe conbuite in befe <@uartircen moeten bec·
anbecen/ enbe fcbeen befe öefolutie tjaec jp. jp.
Φ foobeeioenffoteiöchecboojgeftomen te3ön/
om bat befelbe gecefblbeert babben om nocb
duy fenc
man te boet enbe
vier «Compagnien paecben bec
biaect^te fenben/ ten torlchrnfinebei^eeceCrain
becleben ^batecbagb nae
Aurick toaè brrtrocben /
om baec obec met be 39v|flinne te confececcn : «Bnbe
boetaiel op allebefegemobeecbeGravaminabeeftge*
anttooojbt/ enbe befelbe ten be(lenfoecbentecefol«
becen / fienbe nocbtan^ bat fiaec B. b^i

ftaecen pbec Weben pecpfteecen/ beeft berfocbt bat
baec befe faecbe in naebec belibecatie

tiNlben b;engen/ enbe tenminfIenbaece.l!Oiniflec^<
inben
Hage (afien / om bier obec met baec i^o. J^og.
naecbec te confetecen/ niet ttofiffelenbe/ of baec
fouDen foo betle ftracbtioe cebenen bpgeb?acbt/ of
foobanigbe swl^e temperamenten bonnen biojben
uptgbebonben/ bat baec Β.Β.Ό.^. allefinr^ te
b;eben foube jlin i ®aec op ban gebolgbt i^ / bat op
bupben be i^eece ^jefibent
Baljouwenfiel|of maec*
fcbalcb
Hamerfteyn quomen cepetecen/ oocft baec bp
geboegt/ bat fabanige befettinge bm)? iiace φο. jSSog.
fScoupe^ te boen tegen^faoille benbe fSojflinne enbe
be Stenden foube
s§ti/ enbe bat foobanige beloge*
cingbe ban baec jp. f. 23. ©. ötroupe^ upt
Ooft-
Vriefland
tot baec fcbiinp foube uptgebupbei bonnen
becben. ®at bepei^cbelenban inviifieobec jbnbe /
Óme geen fbacigbepbt foube bonnen

ζ maec*


-ocr page 1056-

to4o SAKEN van STAET

ζ 666.

ttiaecRen/ Bacte artouppe^ Man öati te ttetiien /
bacg m inniiDDel^ gcme^nt tnarcen ηοφ cenise
incecDEtbectoaect^tefenbcn: mOe öatfjaece

Crain ten Dien Rnc nae Ooft-VricOant
ÖaDöe sefonben / cii foiibec pettoc^ te toiUen Qftoen
aen fyn {blutien/fepben/ contIubccenbebatbe]|eece
Muller toa^ gclafi oiti gkc oOct naebcc met {jaec
«oosöiEog.tefpieecüfti. , ,, ,
S5p occafie bat bem tDlecbe scfeat/bat Dactc

semcüpt ttiaeren uocb eeniae meetbcc ®rou-
pr^
ηαε OolT-VHeflanc te fenben / Ijefft oeoojbeeit
bicnfligi) te jpn/fHiec B. © φ. Φ. feec ficieiifclflcR te
betfoecfien
/niEt be affrnbinge ban bcfelbe ten minflen
fou laiioe te toacl)tcn/ bat bacc tofl. JSaoQ. baec ban
booj bem ofte booi bcl^eece
Muller ijcnniffe foubc UJn
ocgtben / om Der felbec Qoetbinben baec obec te bet»
flarn/ebotj) in plaetfe ban fulcft^ te obtinecen öebben
ijacc B.B ©.35. Ijrm öooj op gemelbe l^eeten loeten
acnfoeelicn / oin fjet/tlbe bp baec ©og. JfBog. trn be*
(len te toilien eicnfccen/gelijch oocft be ï^eece
Muller
foiibe boen/met rcpctitie/batljacce © feto

ftecIQcB alle ftacce ©olchccen ban baec fotrte tcec
ften / foo baefi be pcctjcltelcn obec fouben jpn.

f©et t)ct Concept / ®cactaet met Denemarck,
Brandenborgh
,enbe Lunenborgh aen te gaen(in effect
tot confccbatie ban
Breemen) beebt be üeec Muller
ien Cfpfe om te conimiiniceccn / enbe alfoo ©actogö
Ernft Auguftus tot noclj toe De vier Compagnien
upt bepbalt^ geltomen/boben be nombje babt onbec'
f)oubcn : ^00 ;pn baec ban
twee Compagnien gecaf·
fecct/al^ ooth be
tweeWolfcnbutceifche Compagnien
Ipaecbentoebccnabnp^gefonbin: 3&aec beneffen^
fyn
twaeif Compagnien te boet gecefojmeect/bocö be
gemepne ^olbaten alle onbec be anbece €onipa=
gnienonbecgefleechen: i&oobot be cefpectibeïJegii
menten nictbcfeccfo?matic niet ;pn becftoacht ge»
too?ben : baec pafTeecben bagcltjcfi^ beele afgeöancft.
te Buptccen ban be
Munfterfche » befelbecapp0?teeci
ben onbec anbecen/ bat bet iSegiment ban ben ΦύΚ'
fteu
Bartel, fullmbeinbfenfiban benHectogg ban
Nieuwborghobecgaen/ liabbcgecebeHeect/ foobat
eicit fnn boegb toa^ gegaen ; i(|et iSegtmentban
Lut-
ibuwbabbebenti^bec^entbcgb geiaegbt/ enbe ficl)
in bienfi ban
S weden begeben/ enbe ben <{B;abe Ko-
ninghfmerck
totCollonelaengenomen: «©ei^eecen
a>toeben babben alle g>cbepeu bp ©eetben iaeten
pjcffen / enbe beneben nae be
Wefer gefonben.

^^e Collonei ^aecfolte gingb met bet Concept
Ccactaet ban ^Uiancie b>cc boo;gemeIt / op begoot
l0rltecrcbitibcnoocftaenbe ©ectogeti ban
Hanover,
enbe Wuifenbuttei, om 'tfelbe te communiceecen/
enbcbccfelbec inclinotlenpenetcecen/ en Beeft men
gcoo;brclt bat bp baec niebe foo bcel meec beboo;be te
jaeflen / om bat een c^nfeccntie obec .'t felbe fubject
tegen^ acnliaenbc aKorn^bagB binnen
Bronfwijck,
tuffciien alle bcBozflen ban betiup^ aen geflelt toa^.

©nbectiilfcben bab mebe omfangen Bacc ^googb
m^og. uabec iËÏefoUitie / omme al^ nocb alle beboicen
acntetdenben/ ten fine bat bebetoufie
drie duyfent
man aen baec l^oogb JKog. obecgebaen en na Hol-
flcyn
gcfonben tnogbten toojben. $et toelciie Bem
mebe toebcc boo? ben Igeecen
Klingenbergh enbe
Charifiustoa^gececommanbeect; €nbe Boetoclbp
tot bolboeninge ban bacc i^oogb ^og. iafl / fijne in^
fianticn obec bet fclbe fubject bp föne ©ojfleltjcfte
^oo;Uigljtigbcpt bab gbebaen / enbe met alleclep
Ikagbtige ccbencn behleebec^oo beeft bP egbtec al^
nocb niet fionncn uptccgbten/ pecfifiecenbe fijne
Bojfielifffie 53oo?lugötlg6ept bp fi)n boocige opinie/
enbe ftiliinecenbcbatineffecte Dit felbe niet anbec^/
al^boojccnciiptucebp
Sweden foube ftonnentbec^
ben op genomen / om bnt biec mebe ben Itoning ban
Dcnemsrcken op fifll begotine armature foube kbeC'
ben gcflijft / iu plaet^ bat ben i^eec
Kley Bab becfogt
om booob-geöagbte fóoningb tc ptcfuabecen/ fjc&
t'ontVoapfnen. if ρ beefc biec op toet gercpliceect Dat
befe fenbmge ban bolcfi/bolgen^baec ^og.iQag. in·
tentie/ niet foube gebjupcftttoecben tot offcnfieban
Sweden, maec alleen tot defenfie ban Holfteyn, boeg

m»i·

Ite

mt'

titr he-
foiantjs

bait

^aecroK
ee.

i^ frine ©ojfiel. Φοο?!. bp f^n opini£ becBIeben / enbe i étié

Beeft befe fenbinge al te peciculeu^ geoojbeelr. __^·

©cn fevendcn gunü ig gbcboD?t bet coppoojt ban 9ntm.
bei^eecenban Racsveit enbe anbece baec iloogb
J©og.<©ebepHteecbeniot be lEilitaice faecftcn/acb· Ά
tecbolgen^ becfelbec bibecfcbe boojgaenbe i5cfolu<= unt Ën-
tien : gebifiteect enbe ge-epamineect bebbenbe bEC=
fcbepDencj©ifïibenenbebecfoecBen baneenige^ec^
fonagien/^tenbrn/ enbe iHegeecbec^ ban3Lanben mtt
enbe ^tebcn / ©^ienben/ enbe .i^abupcen ban be< ^«un·
fen^taettenbecenöe/ alle om
geindudeert te mogen ^^®^·
toecben in bet iCcactaet ban ©;ebe binnen De ^ta&t
Cieve gemaecht j 3©aecopi^gocbtgcbonben/ bat
ban Vucgen ben boogb-gemelben iSttaet inbetboo^
fcB?ebei®cactactban©?cbein ftcagbte ban
'tthien,
de
^ctbcItelgBeincIubeect fouben biecben/ gbeltjcrt
baecinnegbeinclubeect toecben mit^ befenbc©;ou<>
toe ®o?gmne ©ouaclece ban
Ooft-VrieOant, afó
boo^lQomboiteffe ban be P;ince Bacrn ^oon enbe
be
Stenden becfclbec3Lanbtfcbap/ be J^eeten ^ja·
ban ban
Benthena, Tecklenburgh enbe Steinfurt:
JBitfgabec0 beg>trtien BremencnbeEmbdcn, met
alle bace Sanbtfcbappeii enbe j^eecIBcbbeben Die
3pal^ nu befaten oftein'ttoeftomenbe foubenbefit^
ten / al^ mebe Bace ©nbecbanen enbe ^ingefetenen/
alle^ in
conformité ban 't boo?|ct)?ebc thiende Ictgc.
Itel ban't gemelbe i^^cactaet ban ©;cbe/ mebe baec
inne geinclubeect fouben toecben alle anbece ©jien·
ben enbe jgabupcen ban befen ^taet/ bie fuIcU^ bin·
nenbe baec toe nocb laopenbedrie
Maenden fouben
Itomen te betfoechcn / enbe bat baec ban al^ nu enbe
biec na t'fönec tijbt notificatie foube toecben gtie*
geben aen ben toelgemelücn i|eece SStffcbop ban
Munfter, om te flcecfien tot beffelfi^ nacigDtinge
enbe toBbec^ te bienen fnlcli^ enbe baec 't beboojbe.

®e |>toeebfcbefibent Kley beeft (icB in Junio »1,».
bemoept / om be ïlactogen ban Hanover enbe Woi-
fenbuttel
te tcecben in ^lliancfe met Sttoeben ;
JHaaec te becgeef^. gemelbe ïgeec Kley gefom»
meectsijnöe/ of
Sweden niet mebe in b'anbec
liancie foube toillen tceben/babbe be onmogelijcl^bept
ge-eiccufeect op befe naecbolgenbe
vier cebenen ; ©at
tuffcBen
Sweden, enbe baec i|oogb Jl@og. nocb beo
fcbepben biffecenten opeiUlonben/bat
Sweden, een
miiantie met (tSngelanbt babbe / bat bet ingaen ban
befe Alliantie oojfaecU foubespn / bat
£ngeiandc be
Sweedfche Mediatie foube bccliuecen / etibe boai
al bat
Deneraarcken baec tnne mebe begcepen toa^.

(ïcoupen ban fijne iKeucbo?fïelócfte®oojIugb='
tigbeptinbefebagen boo; Bet aianbt te
Brucfwijcic
gemaccbeect/ toacenontcent elf duyfent manfiecclt
getoeefl/ enbe fijn gegaen na
Maeghdenburgh, ten
toeleven fine be cefpectibe ©ojflenban
Brunfwijck,
enbe Lunenburgh i^ gbetoecfl beï^eece Ledebour,
om fulch^ bekent te maechen/ ooc& aen te nemen
becfelbec
Mediatie enbe intecpofitie ; J®ccbenbeon·
bec anbecen bp b'teec ilteucbo^fl gepjetenbeect Be$
jus frtcfidii in Maeghdenburgh te beböen j iPe <©e«
beputeecbe ban be BoogB-gebagbte ©ojflen gin*
gen ten felben fine na
Maeghdenburgh. (^pgemelbe
^eece
Kley babbe onbec anbecen te Woifenbuttel
raebegefegbt/ bat b%ec fteucbojfi ftfn <Sb. babbe
belooft be
Sweden te fullen affiflecen / bp albien Bre-
men
niet toilbe cenuncfecen ban baec gepjetenbeer»
be
immedieteyc : 31111e toelcfie faccften bet gcootfic
contentement niet fcbeenen te geben aenbe i@acto«
gen ban
Lunenburgh. jusen toilbe boen gelooben/bat
be intentie ban be itrucbo;fi foube spn / be quefiie
met
Maeghdenburg geaccoojbeect jpnbe / d'Armée
na Pruyflen te fenben/ om bangbeltjchen Elbingen
tat geboojfaembept te brengen.

jSabetbectcccftban®actogbJurrien Willem,toa^ <00611
tot Zelle aen gbehomen be ^eec Gabel, ^oone totï2ft·
ban ben ^tabtboubec Gabel, om f^n ©ojfielbche "
^oo^lugBtigbepttecongcatuIecen/ obecbe bectoif·
felinge ban fijne Segeectnge/ enbe te
geltfcKeaf te ba»
len be brtoufle
drie duyfent man bp gaec Üoogb
j©og. becfosBt
5 Sfn toelcBe laetfie be Collonei
Hacrfoltc gcootc Difficultept albaei; cencontmcbe.

igacc


-ocr page 1057-

cn ο ο R L ο G Η. V Ses-en-njimighpe Boeck. 104. i

1666. ÌSatt i^ooflö IBoij. fcfifcBien atn Oen Collonel

'_ Haer folte naöf C Ia(l ÖOOi De derde mari/ Otti al noci)

enbe lorbtcoin bp geet infiantic te

Docn/ tcn Dien fine De becfocgte drie duyfent man in
Dienfl ban [jae( i^og. IDoa. obec gaen/ en&e na Hoi-
fteyn gefonDen mocDten toecDen.

jjgaec De ^aitoaen ban Lunenburgh, upt falou^)
(le ban De
S wceden, t)ebben beet na niet tuillen Iup>
(ìecen: J®at petfuaficn Daec toe toiecDenbp De Col·
Hierfolte gtjebwfet. i^ljecftlipDcfeoccaflc !
opaemelDe ©ecceη mebr te flemoet eeboetit / Boe Dat
Doo; patticuliece SS^Icben tua^ anDecticilt / Dat gaec
Hog. Mog. met gtootmifcontentententgaDDenotl·!
genomen ( fiet aflenDenban ecnigge^conpennaec
Ooft-Vricfl^ndt, bpfonDetliJch tectDijl men alüaet;
imp;rfTie tiaDDe Qegeben Dat De intentie fouDefHn De
felbe (ÏEtoupe^ tot lafie ban
DeScenden, enDetot
veranderinge ban De tSegcctinge / Doo; foo beele W»
coo?bcn/ enDe conbenticn met iEeDe/ i&anDtenDe
^■ead/ alDaec gefiabileect / temi^bjupctien/ cnDe
Dat fip öaec moefie toaecfcfioutDrnOatDefegeBeele
facific bp öaet
Hog.Mog. toa^baneenfeetteDere
fpeculatie/ cnDe bat Dacromme De b^ienOIfcgap /
cnDc goeùe cojcefponbentie tuffegen fiate
Hog. Mug.
enbe tjaec quamtebecepffcBen/ Dat

|)iec inne trn fpoebigbfien tsiecDe boo;(ien / 't 3P Dan
met te cngge treefeing^banDe toegefonDcne ©olcfte»
Ken/ ofce ten minllen/ enDe bpmobifie met een fo«
lemnele becblacinge/ Dat (jaec Hog.
Mog. honDen
contentemcnt geben/ DatDefelbe fltcoupeinietan»
bet^ ot^totDebefettingbe/ enDebecfeecheringfie/
ban I)et EanDt/ enOe niet ten fine boo;fcfi{ebeg!)e>
emplopeect fouDen bierDen/ ooeh bat bet rmplop
fcir? niet anDcc^ al^met cqcefponDentie banttaec
f:]oogh Mog fouüe gefcOieDen / enDe bat De i^coupc^
alüaec niet [angore fouDenbetbipben al^ beet fios·
ÜBog. föuDe goeDt binoen.

(iErne tweede confécentie i^ tuffiiBen t'rammtlijc:^
Ite ®o;flen ban
Brunrwijck enDe Lunenburgh, op
ben
feventhienden befe^ bfiinenfiameientoa^aen:
gefielt / om obec
\)et beunifle concept ^ractaet ban
Alliantie defenfive met elltanDec noDet te cefolbecen/
Docb t^ Dr^ niet te min De Heec
MoUer naet ben Hage
te tuggfic gefonDen/ omDefelbeiCcectatenuptDen
naemr ban De i&actogrn
Jurrien, w iilem enDe Ernft
Auguftus, met öaec ©oogft jHöog. tepjepaceten/
eiiDetebcbojbecen/ bpalDien onbettnpDetgch bp De
anDece i^actogen ban
Woltenbuttel enDe Hanovrr
baec onttént eenigfieDifficulteptmoetitetgoiDenge·
ilRouet mobeect. ©en l^eece Moller toa^ onöer aiiDeien
)urt)cr mcDe- in mandaus gfiegebcn / om tiaet: ]|ag. fidog. /
hesiii caiicnDe ò'Ooft-Vrieiche befettitigen coHcentement
«fes»· te Ooen/ enDe Daèt omtrent alle qnaDe imp}cffien
bicgg te nemen/ foo nocljtan^ Dat De felbe befettin^
gen bp pjulóific albaetrgeiaeten/ enDeonDectjouDen
möcüien bio^Dcn / Daei op mebe ftlieen te ce^eetecen
i)et anttoooiDt/ D'j|eec
Haerfoite ban tuegenöaec
®. «Z^. al^ Doen obetf^anUggt. ^e ttoningin»
ne ban Swt:denjeeft Dr^boocigiennacgt omtrent
twee mölcn ban Zelie bp Gifhori) op een gefla»

fien / tiob bp (IcD een fuite ban ontrent twintigh ^er^
bonen / enDe róa^ foo boo;t^
incognito naet Ham-
burgh
gepaffectt. ^en ]^eere fteuc J^ojft ban Her·
deibergh
fteeft Op Dee^ ^Dt aen fgne Steur-Bo^elifc'
fte ^oo?tucbtig!iepDt tot Clevebeftcntgbemaetlit/
^oe Dat geterM;/i/;HmtUffchen&emenKeur-IVlcnts
tea^ ten cpnbegeloopen/ fotlDerbat betgfiebienfle
accao
;t nptgebtutbcn gab bonnen bierbeu ·■, jbeo bat
DP gebagt toa^ncjttoeDerominfgnboIIiomencegbt
ban
Wiitfanck te (tellen,
wtae» 53cn©ceriêSóie, geBepmenïïaebttianDen»oifl
S^iiifen- ban w
u ifenbuctel quam ben tweeden ^ulij tot Zëk,
biittH! omncben^be<©ebeputeetDenbanZeile, Hanover,
etiDe OfnabrugaenaerStadentcgatn/ omal^jee»
biateut^De Dtffetenten tulfcbcn.be Croon
bweden
cnDe De j&tabt Bremen te bemiDbelen. 4Snbe I)ae-tod
befe mcDiittie ttp te Croon ;btecpen taia^brciócgt
enDe aengOenomen enbe boop^ te fhn tot
een acconimaDemeni i boffibén bat be jifólK /

fiUi ΙΠ

fiflieci/

Iiereii
ÌSitatt

ουκ te

]acin

sedi.

Mman-

tiebt-

fiiifta».

tot

bebouDenbe gaer recgt ban immedleteyt be Croon
Sweeden ecljtet op ecn anDermiDDeliontenteraftic.
fouDe toerbcn gfiebaen / foo bia^ men ec^tri; ober De
uptflagb banbefemebiaiiebeliomnicrt. ^enopge>
meloen |?eet
Seul Ijreft b'|?eet Haerfoite be Novo
berfeecltert/ ban De inclinatie ban fön ü^ectenbe
|@ee(lcc tDcgen^ bebetenfleiCractatenban
Allian-
eie defenfive,
enDe bat alleen g];tDacf)t toicrbt op De
refcrtptie ban benigeere
Moller, omobireeniglje
poincten enDe infonbcrbcpDt obec 't
feide cn fevende
mtücbel efelairciffrment tegcbben/ ornali bon of
ben ijeere
Muller plenaire telaflen/ of eppjr^ ben
ï^eere
Heymborgh nacc Den Hage tot bcffupt ban De
feibe €ractaten af te fenben. D' ^eec
Hueribite bia^
jcDert geDuprigb befigl) ggetoeefl/ om niet alleen
fijne Sojfieltjcbe Ï^oo?luc§tigt)ept maer ootbörf·
(elfiS «aben / foo bed hlaecber aen te toijfeη De gele»
gemliepDt ban be
Ooft-Vrieichefaethen/ enDe boe
Dat tegöen Den Maeren teft ban De alDaer gcmacchtr
accoo;ben befe lefie JISilitiealDaerbia^ingtjebocctj
«Sn obec fulcb^ bat fiaer Üog. Mog baec inne ten
bollen contentemcnt betjoojDe te teieDetbactn : ^aet:
ban öem
Haerfoite oocft t'eïcBen^ becfeecfteringïje
toiectgeDaen / bat Doo^D' ||eec
Moller foube gefcgte»
ben; CnDe betoijle
naber^ foube !
niffe ban ben

aocö te Pyrmonttoa^/ DeeffljpgDelooftbenDtend
ban {)aec i^og. JiQog.tebcrepffcöen/ f||ne 39o;f}c:>
(gche ÏI|^oojluct|tigt)cpOt ai mebe banbegefcl]apen«
l)epbt ban De
Ooft- Vriefche faecfien te moeten iiifoj>
meren/ gfieldcb ban ten bienfinel)em'^anbcccn«
baegt)^ bettoaert^ begaf. ;&i)ne39o;fleIticbc3F>oo2i>
lucbtigtiept üerioglj
Jurrien Willtmtoa^nocljDien
bagg fitn&e ben
tweeden ^ulii naer Fallcrflebcn en
baec ontrent bertrocftrn / om (!ct) boo; De tgbt ban
veertien bagenmet be Slas&t te bibertecen.

θρ 't rapport ban ben #eer ban Ommeren enOe «(μ
anbere gaer Jlgog. <0cbfputeerben tot be mi' bau
Htairefaechen/ ac^terbolgen^DerfeiberiSefolutten
ban Den
negentienden, een en twee en twintightien, ο?ϊι ω
mitfgaDer^
banbenfeAienden , negenihienden, rn
acht en twintighften
5!untt ïefl-leben / gebi(itccct ""t
Öebbenbebe cefpectibe
A&s van Guarantie ^Dcn
Keyler
, Ittoninglj ban Vranckrijck, ïSfur-Bo?·'
(ienban
Geulen enbe Brandenbuigh, SStffcljopban
Paderborn, enDe J^artogl) bon Nitubur^h, gfjes
pafleett op 't ®ractact ban Den ©?cDe tuffcljen De fin
^caet enbe Den iSSifTrfiop ban
Munfter ben achthien-
den
3tp?il lefi-Iebcn bmnen Cleve gcflooten : aScbc»
(ibececct jijnbe / i^ goebt grbonben / bat alle De boo;<
fcftjebe
AdtesvanGuarantie tec©ecgaDecinoöe ban
Ijaec 9og.
JI@og. gefeponeertf0u&enb)0]bcn/ enDe
baiecDt Den i^eere ban
Amerongen bcrfocfjt / ben
^eec ?trabaffaDeuc
d' Ëftrades te gaen bebanclten tee
faeciie bat be
Ade van Guarantie ban Den IKonincft
ffin üföeefler obergfielebert fiabt/ gDeigcRoocitOen
%ent be
Heyde gco^Donneert biiert De i^eeren algiec
aenbiefcnDe HStinitleriS ban ben
Keyfer, «teut
ban
Geulen , en ©ectogö ban Nieuburgh, tegmen
bebanclten ober be oberlebecinge ban be refpecttbe
aftes van Guarantie ban be twcen ftace Committen«
ten bp Oenlieben gficbaen: ©e^ biietbt beni^eere
{ieur-3@o}fl ban
brandenburgh ttietecnbeleefbe ref-
criptie
om beffelfii JBtflïbe ban ben negen en twintig-
ften
jeep lefi-Ieben beDancht/ boo? beffdfj^ Aüe van
Guarantie
in bpfbnbece enbe ewcaoiDinaire bonDigJie
termen gecouc^eert/ enbe Εψ fijne tlteuc-3^02(icjbc:>
6e ^ot^ucbtigfiepbt neben/ be bQo;fci»ebe jQifÏÏbe
ban baec 9og. JÓdog. toegefonben ; mirrgabec^ oocb
boo| be gcoote enbe tjeetlgclte genegentljept / ai^ ooh
boo) be toebienfingbe in be feibe jÜ^ifTibebetupgljt/
ban bat be fmebenbe bifferenren tuffcben Cnges
ImDt enbe Defen-j&taet Doo; een gocDe enbe gebeft»
ceepben JIjebe ten fpoebigiifltn bpgelcpDt mochten
hDopen.

i^ocb gegolft get rapport ban De Üeecen ban Om-
meren
enbe anöere baer i^og. JiSog. CieDeputeer*
Om tot Oe faecb
^nbanOoft-Vriefluidt, acbterbol·
'
'3 gcn^


-ocr page 1058-

I

Bfn^DecfritjecBcfoIutieöanöen fes-en-twintighften
3iuniilE(ilcbcn/oe-ei;amin«ct fjebbenOebeHSilfiöc
ban Denteec 20ίίΓφρ öanMunftcr, Böefcöieben
früop tO£ Muniter itóll
achthienden DtC fdÖCC JUgacnDt/
tmii Öaubmijc ccfponfïtie op BafC Jloa· ΛΒοο. 2δίίεΓ
js^uit' ban ben fevenden oito / ctibe DUnboIgen^ becisllt öat
fttSiift Wne©03fielijciic g^oojIucBtiflijtpi ùe ï^cecen Mau-
ieuDi ' rits eiiDeErnit Wilhelm, öefleecenbe «öjabcn ban

(»11 Telcklenburgh etllfe Benthcm , al^ fi)ne ©jietlDen/
Atett, ©afallfn/ cnöe ^tenöcn Οε^ Weltphalifen Kreyts,
oIctrDc Böcnomineect tjaDDe neffen^ Öen J|eec
vtm lacucbojft ban
Brandcnburgh, ΟΠΙ in 't®cactaet
nant lu- ban bjc be eDecompjcijentiectt te toojöen/ Dat öp ooch
«e. fleecne fouüe Πεη / Dat De Diffccenten obec De oiu
ftoflen bp tjem Boeacn^ Dc ifecpfecBjcfie
executie ,com.
miflie
©o?flcn ban Lichcenlteyn teaf"^
VrieflancaenQöEbitnDt/ bp minnelijcftc onDecöan=
Delinoe bECQeliechen moci)ten tuojüen / rnDe' Dien
bolQen^ te b?eùen b}a§$/ Dat Del^^ubie ^o;ftinne
Douaricre / nUtfdaÖEC^ Dc ^tf nDtn ban Ooit- Vrief-
land
in 't boo?fcü?ebe iCcactaet mcDe BÖecompie.
genDcect mochten buejDen. <iSnDe aefisaenDe De nt'
chifie Dcc ^taDt
Brcmen, joottp^lenaensaenDe bec·
focöt Bab tc mooen bctftaen De mepninae ban Den
ÖOOfllj-anncIbcn (^eee Jicuc
-©0?(iban Brandenburg,
cnantKceGuarand^rs, bocB Diepkoeaen nocB Been
epacntlycltecefalutieontfanoenBabüe/ toaec opae»
DctibeccectfijnDe/ ί|ί Qoebt aebouben/ bat De boo;*
fcl)?ebe JilSilTibc copidtjcit aefonöen fouDe toerDen
aen Den i^eec ban
Bcvemingh, niet becfoecft om Baec
JgooaDJiioS-Dtcnttialbcn te Dienen ban Dcffelf^ be-
CiaDt·

3900- ®ec felbec töbt i^ ite ©ecaabecinee boojt aeBjaflt/
ptiibe be een anbec HBiffibe ban Denl|eece^i|TeBopban Den
felben Data/ eiibe becia&t bat |i)nc ©ojfielijcRe
g^oeiïuabtiaBfPtObecbOODieB toasS be
Gevangenen
fllbaecop bjpe boeten te peHen/ foobjanneec fiaec
J^ooaB Aoa.
fKlj ten ceauacbe ban De ^ebanaenen
alDiec me be fonbe toillen becRlacen / abelijcft BP Dieg?
eenaaenbe fijne intentie aen Den öitmeefiec BraOèr
alberept^ in 'tbjeebe B^opent BaD / becfoec&enbe
bat B^m Daecitine seloof BB(^sebenniocBrta}o;ben/
tnetbecbeceaenbiebinae Dat tet Boebec tcoubie
fow
ben boen betelen alle 'taeene bp De Commifììe ban
toeaenBaeciiooeö
Λοη. boo? flBeflaaen Bebonben
foiiDeüiojben/ bjeaen^De aepjetenDectDe coiitcibu»
lientecelteccn: 3@aec op Bdebelibeccect 3||nDe / i^
floeDt aBebonben te bechlaten Dat Baec Jlooaö
jQoa. ban Baec spbe te bjeben baacen alle <@fficiecen
enbe polbaren/ Diebenileec SSiffcBop boo; De fijne
bja^ ebbonecenbe enDe altjiec te Sanbe nocg Bibe»
(itneect boiecDe / bolaen^ enbe in
conformité ban
'tCcactaet ban bjeDe/ te Doen celajcecen/ enDe op
Baec b;pe boeten te fiellen / be^Dat baec onbec niet
BBeconip;eBenbeectmocBtetoo;ben foobaniae/ Die/
bolaen^ Bet felbe €cactaet / bjiecDenaBefedubeect/
enbe toiecbt «tEmaet ban Defe Baec ^oogB ^oa-
iSefolntie aen Den s^melben i^itnieefiect becBanb^
cepcht / onirac Dleöehent temacRen / fulcB^ en Daec
'tbeBoojbe.

eenre. 3!n befe tijbt i^ een confêcentie BBetoeefi met ben
«entie ||eec Muiier, Q^aec ban Bpobec gaf getboleenbe.

met ^

ΤΛ En oaderfchreven Afgefante heeft in de voor-
ftljjlft fchreve conferentie gefeyt, dat foo veel belanght
mohet- daer van
bet frejeff aen defelve,

Btltbtrt" en doorhem aen fijne Heeren Principalen is gecom-
municeert, den Hertogh van
Brmfipyck tot Wblfitiiut-
u(, noch eenigh efdaiiciflcmest op 't felVe is ver-
wachtende, voor aleer daer op kan relbl veren
i 't welck
te fijner tijt fai gefcMeden , ende verfoeckt daer en
tullchen dat hem een plaets inde felve Alliancie móge
open gelaten worden. · ><i ti

't Selve oock dep Hartogen van LunenborghHaniver,

Haer V. V. D. D. de Hertoghe van Bronfwyck ende
LunenhoTgh VQtZel enàt Ofrairugh hebben haer ver-
^jaert fich iq een
mtrdtr Ailiamh met u Hóogh Mog.

wel tc willen inlaten,op foodanige conditie als tuflbhen t Λ/Γ/'
beyderzijts hooge partyen fai konnen geconvenieert
werden, daer toe dan den ondergefchreve nevens den ^
Heer van ff^c^uefirt volkomen gcinftrueert ende ge-
volmaghtight is.

Daf hàer V. V. D. D. niet voor goet noch raetfaera
achten, noch voor 'defen Staet de
drie Juyfint man die
u Hoogh JVIog. van den felven verfocht hebben van
haer Armée tedetafcheren, ende defelve daer door foo
merckelijck te verfwacken.

IIΓ.

Haer V. V, D. D. fullen dcvcrfochte marche van
u Hoogh Mog. Trouppen door haer Landt, als fijnd»
Soldatendes IConincks van
Jietmemanken^ in quali·
tCYt%\scùnStantdesRoemfihe Rijeks, toeftaen, doch
fulien geerne fien dat het felve by andere nabuyrige
Vorften oock gefoghten toegeftaen werde.

Inde faken van Ooft-Vrieflandt hebben haer V. Y.
D. D. een ende defelve intentie ende intereften mee
u Ho. Mog. te weten, de
eoufirvatie ende ficuriteyt vaa
't ielve Landt ; nu vernemen haer V. V. D. D. niet dat
het innemen vande Trouppen van u Hoogh Mog. het
reghte middel is, om tot dit oogmerck te geraken, foo
om dat defelve in 'tRoomfche Rijck als
vreemde en
uphtemfe geconfidereert werden,als oock om dat defen
ütaet in openbaren Oorlogh met Engelant is, en als

dan niet langer in ^y haer foude konnea

conferveeren, 't foude oock buyten twijfFel in 't.Duyt-
fche Rijck een
Gravame» daer van gemaeckc worden,
endedeklaghteni die aldaer alreets tegen defen Staet
voorgebraghtworden, feervermeerderen, en acnda
felve noch meer ongelegentheden ende onluftenver-
oorfaeckt hebben. Daer tegen vermeenen defelve, das
men geen beter middel heeft konnen beramen als al-
daer te fenden noch eenige Trouppen boven de eerfte
met communicatie vande Princefle Douariere.

Dewijl haer V. V. D. D. geen vreemde maer eet|
Rijcksfiaet en in geen Oorlogh met eenigh ander Po-
tentaetzijn, foo dat daer door de van da

felve Provincie niet kan gealtereert worden.
Niemant kan nu attacqucren, fonder

et haer V. V. D. D. te breecken.

met

Soo kan in 't Rijck geen Gràvamen tegen defen
Staet wegens
Oêfi-Vrieflant gemaeckt werden.

Haer V. V. D/D. fijn den Prince foo na verwaac
ende boven dat geftelde Voormombers, dat voor defel-
ve van haer niet Ichadelijcks noch nadeelighs te vrelèn
heeft.

Dewijl haer V. V. D.Dl geen andere intentie he'bbea
dan het Lant ende onderdanen te
befchervten ende te
virdedigeit ea niet t'oaderdrucken.

Dat foohaeft haer V. V. D.D. en defen Staetghe-
famentlijck fullen oordelen dat geen pericul van die
kantmeertevrefenis, Zy haer Trouppes , foo haeft
die fullen betaek zijn V wederom uyt
Óofi-Friefiant-
fullen trecken. iv

Werternftelijck vèrfochtendegehóudep dat d'acb-
terBallige Suhfiditn
prompt en ionder uytftel mogen
betaelc worden.

Geteeckent

Lettrens MutiT,

«©fti^alfooDppiobipeaengenomenbao? notifica^ ©et»
tie : maec naeniaeli? toel betoont Dat De attinenbojaü'· Sf
fcBeplocebnpcen/ inwBuatbbanOoft-Vticilantlie· f^i^a

pen tegen b'accoojben.

b'igeec Beuc-®oifi ban Brandenburgh DeeD in 3u»
tibfön auptecpe Heentieten / en alleen ban pebec öe»
giment èene Compaenie aenBonben/en Defelbe tot ,,
hondert taghtig Buptecj^ Doen becfïewIien:<Snbe tca^
#a»toB lan
Frederick fubgt cnDe onbectoaaBt met
ftlepn gebolg naéc
Coppenhagen bectcpcgen / en fou^
ben binnen Den tijt ban,bjie a biectteb^nmeDcc Ito·
men D'®eec Hapjeifteiin i^of-maetfflial ban frjne
©oiHrtgcfte ?&oiMÌuóBtial)fpt ben^ïTeece SöiffcBop
ban
Olbabrugg? trWec tflbt Pyrtoönt pa jfecenbe öab

1041 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ


-ocr page 1059-

1666.

en OORLOG Η, ^Ses-eH-'veertighfleBoeck. 104^

b'grttHaerfolte onbtt atiDercn aifcflilt öat
. oöcen ftoariflöept fouöe raaechcn öc

fiuptccpe in Ooft-VrieiiandroöcfonDen metten CfCa
(ien
te ccbocecf η / Dp-alöien &aec J^oq. JBog. 't fdbe
dienftigh oordeelden, cnDe Daec iticDcDe ^tenben
bnn Ooft-Vricflandc flÉContÊiUeect honöe tuetben ;
cnDc Ijebbcu fiaec ©.©.©.a^.afaefpjoocBfntnDc
flerefolöfett/om elchanOeceti op ben
twee en twintig-
iten
öcfciS te Broeckhuyfen teöeieaenf"/ opftoope
Oat onbertutfcBcn ben
i^eete Muller ceniflönacfcBt
faubeinrenben/ foo ten aenfleM ban be opijebas!)te
Ooft-Vrieflche faecken, al^ infonbecfiept üjeoben^
öct fticcf^ ban fijn aenöeöolen negottatie obcc öet ge»
pjnjecteccbe fiicactaetban
Alliantie defcnfive, om
tioec aOrc at^ ban naec geIcgentDept nabectecefol-
becen.

ê>!inc fleuc-©ojileI[jcIte 55oo?Iucöti8öeptfcBlch»
te ben
©eccLedebour banPeccrshacgennaet
Zelle,
orarne met föne ©ojflelijcfie 53oo?!ucöti8i)ept
alöaec te confececen obec bemebiattebp{jet laijcft in
be faecïten ban
Bremem oeöecceteert / fjoe bat pefel·
be befi upt ben narm ban fiaec / enbe anbece nagere»
ten Sitenben / toecchHelHg gemaecht foube taojben.

au befe töbt ontfingö ben ïfattogb ban Zelle een
25?ief ban ben llonfng ban
Sweden, bjaec Up aen be
fetbe notificeecbe bat gbenootfaecht foiibe honnen
toojben om be ^tabt
Bremen biat nabec te tceOen /
enoc in Bare öingljniupcen te Bcfïuptcn / om beftlbe
foo beci bftec totgehoorfaemheyttebjenacn/ beCe
tcoubjcnbe bat fijne 3^o?fleItjche QPoojIucljtigfjept
upt hcactjte banbeoHbe®?unbtfcöapenbcbEtbintCf
nifTc/ baec inne met ben ©eit-ljeec fouöe toiUencoit
tEfponbecen.
5©e ®cactatcn tuffeljen be S weden enbe
be ^tab
Bremem, tec pjefcntie en ten obecflaen ban
be S3;unftDdchfcBe ^fgefanten
Mediateurs Binnen
Staden aengefïelt/ fcDeenenboojal^nocB ban toep.
nigti appacentte te sijn/ blQbenbe be
j^eecen ^bjeben
baec op
Mordicus tlaen/ ofte bat be^tabtBremen
ban Baec gepretendeerde iramedieteyc tenuncieecbe /
met cefecbatie ban ecnige effecten ban bien / ofte bat
be ^tabt be()ouben foube ban bien/

met cenunctatie ban be effecten enbe bao;beelen baec
ban üeperibecenbe/ baec op be «^ebeputeecbni ban be
^tabt Brcmcnnagaecepjincipalentoacenbectcoc'
Ren/ om obec Ijet booifcftjebe fubjectnabeclafite
Iialen/ baec ban ben uptflagij ban befe (S^cactaeten
fcljeeu te fuHen bcpenbecen j ^mmec^ toa^ be i|cece
Kley, f>|efibent ban fiet ©oifienbom Bremen per
poftanacc ^toeben beccepfl/ enbetoiecbtgljeloofit
Dat be éi^ecutie ban be ^bieebfe beffepnen na be refo-
lutie op beffelf^cappojtinSwcedentenemen/ biel
mocBte geceguleect bio^ben : «{^ibectuffcgen bec<
mepnben bede bat be^toeebtfcgeBeffepnenbetbec
fouDien gacn al^ op be ;btabt
Bremen, om bat onbec
anbccen mebc een iKegiment ^;agonbec^ onbec be
j^. toierbt oixtDojben/ enbe bat beSdeIbt-Beec
tot
elf cufl-ï®agen^/ boo? fijnljooft/ fjabbetioo»
bigc ^eecben boen in goopen / toelcbe bepbe niet foo
fcec ban nooben foube jijn/ bpalbien men geen an==
becc gebagten Ijabbe al^ ban Bremen te bcnaeutoen/
ofcc rc bclegecen. ©oojlebe ©ipbagl) toa| biebetom
ban
Zelle bectcocfien ben ®eec Ledebour j ïtfgcfan·
te ban
Brandenburgh, om te Petershagen te cencon*
icecen be
©ecceBeyer, €Ieeffcfiel|of-caebt/ enbe
ban bate ficlj giiefamentlöcït te begeben na
Staden,
om mcbe al^ J^ebiateuc^ be albaec aengfiefielbe
iCtactnten tot een goebt cpnbeteöelpenBjenaBenv'
Ijebbcnbe opgöemelbe l^eeic
Ledebour fgn ©ojfte.
ïijche
35oo?IucötigDept niet alleen upt ben name ban
fijii iföccftec becfceiBcrtbenl^ceccftfuc-Dojflban
intenticte
jijn/ bat be^tabt Bremen m ftatu quo
biiccOe oeconfecbcfct ; maec oocfi gïjelijcft gefocbtic-
onbccflarη / bpalöien ijacce ©fficicn ban jaàebiatie
b?ucj)teloo^ quamen upt te ballen/ enbe
Bremen
öoo? be Sweden fajitcbt geattacqueect / toat fijn ®o|·
PelDc&c ®oo}Iuc|)tigl)epbt tot confetbatie ban be
jS>tabt
Bremen bjilüetoebjcngen/ enbe gbelgcft befe
intenti^ enbe fincecatie aen j|ectog&
Jurrien Willem
ffec aei}(teiiaem toa^ getoeefl / infimbecBept ttetaifif
be l^eere
Cley onTangB^ contcacie impjcfHe baec ban
foo te
Wolfenbuctel al^ tot Zelle {jabbefoecfientc
geben/ alfoo Beeft men gcbeclineect/ booial^nörg
obfc BetlaetfïepofltibelijcRtcbecIilacfn/ fodlatige
men ban be inneclijcite intentien ban be il^eece l^euc-
3Bü?fl obec Bet feïbe fubject niet foube fijn becfeec.
rtect; It^en fcBeen feec te beclangBennaebeiacfo*
lutie ban BaeciioogB JÏliog. obec be continuatie ban
bebecfocBte
Subfidien, enbetoilbenbeil^eeceniElae·
ben arbaec b'
i^eec Haerfoke boen gBefooben bat fon>
bec befelbe Baec gBenootfaecftt foube

^nicötii

(cöülft

ntii OCH

i^Ettoa

)iaii

gelte/

impCilDe

lUill.

etftti-
tenip
hodoe
JgtaDt.

ftjn een goebt gBebeelte ban Bace^couppe^tefulo
len moeten licentiecen
i J^ectogB £mft Auguflus
bectcocK boo; eenigBebagBen op Bet onbecfienfie in-
cognito
nae Hoilandc, om ben Heece Graveibati
Waldeck tot Cuienborgh te bejegenen / enbe ban
boa;t^ ben i^eece
Muller tot Amiterdamtebefc();8*
ben / om flcBbanbejegBentooo^bigeconfiitutieban
affaice^ te boen info;mccen/ fonbec bat fijn S^o^fle»
Itjtfie <Ï^ao?lucBtigBepbt in ben Hage foube toillen
becfcBönen.

€ot afboeningBe ban cenigBe opgebomene biffe*
centen febect ben gBeraaecftten]&;ebemetbcni^eec
JSiffcBopban
Munfter, Jjjn ben achcentwintigh-
ften
guiiy gecommittecctbeJêeeccnde Wiet, upt
ben #ubt- caebt bec ê>tab ©ojbjecBt /
Eibert Anton
vanPaliant
tot <ZE>oflecbeen / iteec ban't]|am enbe
®oo?fl/ bepbe ^taeten (©entraci/ enbe be Jgeec
Roelof van PafFenreode, <©ub-53ojgecraecflec tOt
<iPoicum / enbe iSaet ban <&tare / om met Ce Hcecen
Johan Be veren van Twickel, ©jofl ban ïïBcenen /
Carel
van Groothaua, ©|afl tot CIoppeubUCgB /
Bernard van Wydenburgh,«nbeJooft Harmen Rave,
jQunflecfcBe iQaben enbe (©ecommitteecbrn te con»
bentecen. J&p toacen te famen tot
Noordhorn, ia
be (I3jacffcBap
Benthem, ben CwecentwintlghAen
3|unB : ^00 toel b' een al^ b' anbectceben op na Bet
^tabtBup^ elch in een ftaco^ met fe^ ^aecben. Φβ
S3iffcBoppeI|jclte alrebe te boocen baec jgnbe (jebben
bie ban Baec l^og.iQog. met alie cibiliteptte gemoet
getceben/ enbe Bet Booge epnbe ban be €acffenii>
ten occupecen / blpbenbe foo (angB obec epnbe
ftam»
be tot bat bie ban Baec i^og. £i)og. gejeten toaectn :
al^ toanneec JP il?eeccn 25iffcBoppelfJch fich onbec
bie ban ftaec IgoogB JUaog.&ebbengBcplattfï/ met
een flnguliece betoiifmgB ban cefpect enbe eece/ trn
aenfien ban Baec l^oogB I@og. albiaec boo; eecfï
fl^n gelcfen be toebecsBt^ pouboir^; enbe baec nae
gBctceben in bifcoucffen obec bepoinctenbietebec^
Banbelen flonben i enbe namentlBb
eer A op Bet flutti
ban be Contributien : ten tweeden, obcc be aflof^
finge ban De Gehangenen / enbe ten
derden, obrc be
non èxecutie ban Bet Ccactaet. g5ei|rcrrnStact-
fche Bebben eecflgepjemitteecbegoebemtentieban
Baec i^og. llSog. tot onbecBoubingB ban alle goebe
naebupifcBap tube naeltominge ban Bet (Scactaet
ban ®|ebe / bat sp Bet felbe biacen bectoacBtenbe
ban be anbere jpbe/ te meec bebiBle Baec Igog.
mog. tegenbJoi^bigB b]acenboecenbeeen(©o}lo^
baec Bet mtecefl ban 'tgantfcBe^uptfcB-Ianbtiii
becfeecbe/ enbe baojbeglocieenbeceputatteiaanbe
gantfcBe 39uptfeBe 4^atie; bat ^cbecianbttetoa'
tec be ceputatie ban be ^uptfcfie ^tie allecrt
mainteneecbe/ enbe be "CngelfcBe niet anöct^ en
fp;aecfien al0 ban be
Duytrchen te flaen/ enbe te
beooilogen / Bet toelcft bp Ijaec toiecbt geabboueect/
baec bp feggenbe / bat 3^upt0-Ianbt boben Bet ^ijcfi
oocB compieftenbeecbe ttoee gcoote SepuWflcRen/
ben Staet ban Baec {^og.iaog. enbe be
Swiczeriche
iQeputdtjcEte/ eube bebenben obec fulocinbiegfocie
mebe te pacticipecen/ beBalben Bet gcoot intecefi
batfe becKIaecben te Bebben ban bentoelflantban
benj^taetbanbel^eceenigBbe i^ebeclanben / p?in»
cipaltjcH in Bet ^ebit ban Baece 3Baecen/ batjp
baecotn niét en boenfcBten nocBnietmeecbecenbes
fibeceecbenban ben toelfianbt ban ben felben ^taet/
,enbe bat sp baec mcbc mocBcen toefen in goebe
cojcefponbemie enbe ©?ienbtfcf)ap/ enbe baec toe
jaUt BetBar» fouben tontcibueceu gBelijch ban
> 4 oe

€onf$·
rentte
tiiffcfien
«eet-
}iiit»c&e
ban b^^c

enne

.«Wun-

(lerlcSe/

no|ienoe

ttnige af

ttbocne

bifftcen·

ten.


-ocr page 1060-

Ï044 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ.

taiecbebp dee {lanDt genomen / enbe hebben gcfegtit/
bat becflonben alie be
gevangenen uibtenfleftelgcb/
mft^betalenbe !)aec berteecbe {toflen/ fonOec meec
moefien tooiben gebeinitteect / Dat Daec $oogD
biel toacengetoeefl ban intentie om bis gene·
reu^gcpbt tegeb^upciten ban alle te bimittecen / fon^
Dee becalinge ban be
beeteectte hoften/niaec bet:flaen>
be Dat ban bejpbebanben J^eecSSiffcljopaUr^ ten
tipttecfïen toiccbeafge-epfc&t/ aenDejpDcbanöaec
i^oogölDoa.nietminbec bab bonnen gljercDieben ;
Dat ten aenfien ban be «t^ebangmen ineen
Ouden·
boifche
enbe bie quartiecen beltomen / toef anoece
confibecatien mcciteetbc al^ jijnbe eec te confibece^
een een beel ^ttupcitcoobee^/ bie in een Ceccitoic
ban een jgeutcalen gebioiben/ bicecteltjciï upt bet
felbe fonbec opt gebiecfitejijninbatban benfeere
Biflchop , ben ^taet Dabben geinfcfieect / egljtec
Öarc i^oogD JEog. be felbc / miti betalenbe ftare
bertetinge becepöt toaren te Dimictecen / maec
bat naebe felbe niet en toiccbe gefïen/ enbe btenbot^
grnbe geI)ouben moefïen bJojDen αΐ^ gebcfaùboueecr
be€coujpp?^/ bat niolïen feggcn / in ca^ foo
bleef (laeii enbe niet nae en toiecOe
getaclbt / enbe
binnen feecltecen Itojteu tijbt bolbaen begooibe/
fjaet l^oogb JiEog.anDecc
mcfuresfouben moeten ne»
men/ De felbe bjengcnDc niet op lanbi^ ©loote nl?
men boo; gegcbcnfìaù/ Doe; bienbaec onbequacm
enbe onnut fouben jijn / maec toel tot fulcftcn
bienfi baec men bolcft ban fulclte
Caiibre getsoon
toa^ te gcb?upcH|n op
De Galeyen enbe biccgelijcfiei

jöaecopbpöaecgecepiiceectjgnbe/ boo? foo beel
liet attacquecen ban fijnen ®panbt acngingbpber
Dieabbantagegljeb;upc&t bic ficö offeceecbe-.^aec op
fepben be
Staetfche, toel fnlflt^ toaec te jfin/ maet bai
i)et i^ectitoic/ toaec upt ben af b;euclt enbe De bu;-
Dececiccumftantienooclibpfonbec iSegbt ontrent be
<Ciebangenen quam te geben / 'ttoelch obec enbe
toebec met beel pacticulacitepten in Defen bp>
ìsnDetlijch betfecenbe gebebatteect 30nDe / ge:=
[tjclt mebe bet poinet ban be
Ingeboorenen en fub=
ecten/ bienfl nemenDe onOec Den ©panDt/ fepben
een gcoote onDetfcöept te jön tuffcften Die baec m
Dienf! bonben booj ben (@o?logb/ op bie baec flaenbe
ben t@02lagb / in bpanbtigcften bienfi begaben
enbe foiile^ DeeDen op ba^c epgen atanbt / bat
oe
iefte
Crimineel toaceu / bat men bat ban be eecfie
niet ftonbe feggen / bie tegcn^ geenigb gebob ban
baec ebecbe^b gepecceect bebbenbe/ niet gebaen al^
be laetfie/ bie baec boocigen bienfi fonbec in^mie
enbe in bet ecimen ban
defertie, niet en ftolien becla»
ten; bettoelei^bangeappliceect jdnbe tot be geene
Die tot
Meppen 6p cetojfie toacen aengebouben / beb>
bensp^eecenMunftcricheCommiffacifen bet felbe
niet becDec tcgen-gefp;ooclten/ enbe gefegbt/ bat befe
aengcboubene albecept^ toaecen gecelayeect / enbe
fnlclt^ Dat poinct afgebaen} bat 3p niet anbec^ en
flen ften of ;p toacen in bit poinct ban een fentiment j
Dat betaclt mailen tooien be becteecbe Itofien / enbe
bat baec toe o;b|e gefielt foube too^ben/enbe albecept^
gegeben toa^ aen beiiAgenc ban ben ^eec SSiffcbop
totBruflei, om tt betten Oe becteecbe iu)(h»i ban be
(Sebangenen/ bie nocb obecigb toacen in ben Qu-
denbofch enbe elbec^ bcftomen/enbe bat ban be geene
bie becloopen énbe becflt^ben biaten niet
en beboefoe
te b)o;ben betaelbt / maec bat baec in ban bifecepant
geboelentoacen/bat boe) be geene Daeeboojgecoi,
beect bia^ooch moefie becaeibt tootben be becteecbe:
Koffen gelijch fulcfte
to?gb-togbte gepaffmbi: toa^
bpbecfcbepbe<©ffïciecenbanbefe jpbe. 3®aec op i»
Staetfche gefegbt bebben bat 3P fulce^-tod&onbm
abbouecen/ boo^foo beelald gefcbiet moggte ;pn/
macc bet
geene baec bbocen foubemogengeïieu» P)h

τ^66. De Staetfche mebe bctWaettfjebbenbetoeflöen^Öeet

--i^oö. ISeg.bat tot onSecIinfle cojcefponDentie enöe

tocgf) nenicnDaubectoIjbectnaebil fjaec fouHe
ürn&p-grb^as&t/ i)actenigg|lnt^tnoeeIt|ch oftece^
putabeltoa^/ en&e {lamenDetotOe poincten te bec>=
iianbeleti / fiebbensfoo^eeltbat t)ct poinct ban be
Gevangenen , al^get meefie f)ae(i gebbfnbe eecft

becfionben ban geen gebolgb te toefen / tectofil De i^öö
principale Obligatie ge e);tingneect toefrnöe bet
Ac-
céflbrmm
; te toeten/ oefe Dojgö-toa&t oocU moli bec»
(iaën mo?ben ge-ejctingueect te
5i)n/ betoijle geaD.
boueect toiect bat ban becloopene enbe beclio^otne
geen becteecbe Roflengebojbeet Rofien toojDen: bat
mebe oncebeltjcU toag D^ fp / niet bebbenbe toil=
ïen met een cebeUJcR canfoen / aijS acn-gepjeftns
teect toag / be ©ebangenen celacccen ban Oe niec
eptecenbe (al^bebecpojbene enbe becloopene; geen
becteecbe Hofien bojDecen bonben / baec op fp gfs
(egt biböen/ Dat bet debitum in befen niet en toa^ ge-
eji^tingueect/ becmit^D'Ccfgenamenbanbc bee|(o;>
bene becobligeect toacen be fcbnlben te betalen / enbe
bat Obec fulcii^ b« gegeben bojgb-togbten balibe
bleben/ enbe bat fp metbetcanfoemcenfooCtantglj
in
mora niet toacen getoeefi / enöe bat be particu^
liece S3o?gec
^banMunfter, Dieopbefebo?gl)-to8lj:
baec toacen tot onbecijout gegeben babben / geües
Ritueect foubenblijbenbanbacebetalinge: 'ttoelclt
ontebeiijcft foube spn. 3&aec op be
Staetfche toebec»
om gefegbt bebben/ Dat bp albien eenfucceffie ban
ftbulot toag / caecUenbe be becteecbe Ro^en in be ge^-
bangenilfe bet felbe oocR foube 3pn aen De 3pùe
uan baeci^og. .i©og. bie al^ ban op b'epgen nianiec
boo; alle be niet e);tecenbe beclopene enbe becfiojuene
oe becteecbe Ito^en epffcben bonoe/ bat betbojg|]=>
flellenDefcöultbangeen anbcce natuuc maften hon»
DC/ gebenbe alleen becfeecBecinge ban De betalinge/
bat befe fomme aen be jpbe ban baec i^og. lËog.
b^P baoscc foube loopen / aljj aen De spOe ban De
jgeec
Biflchop, bat bet geene De ^taetfclje gefcpt Ijaö.
ben ban be
morà/ immec^ foüDanigb toa^ / enbe bas
oen i^eec
Biflchop be gc-intecefleccbe babbe te bol»
boen/'ebcnal^ baec fêog. j©og.aen baec spDe fou-
oen boen. Mm op ban aengenomen jijnbe aen toe^
üec3i)ben ficb naebec te bebenc&en / enbe alboocrn
obec te gaen tot be bojbece poincten : bebben be
^taetfcbe becitlaect met beele cebenen bat 3p ban
baec gefubflineecDe niet en foube Konnen celacbecen.
€nDe bebben De Heecen S^iffcbopfe Doen boo;t ge^
b?agbtbet poinct ban be
Contributien, enbf gefegbt/
bat bet ^rectaet 6(aec mebe biagbt /
daer niet gecon-
venieert en was , gheen Cuntributien fchuldigh te
zijn
, Dat be ï^eecen ban Over-Yflei bet felbe oocft
foo toegen^bebaecen toacen futiinecenbe/ enbe nae^
mcntlbch bat mogbte toefen gebanbelt boo; pemane
bie lafl enbep;acucatiebanüacfpelenbabbe/eecbie
bollen toefen
becDbligeect; bat Groenewald, obecbe
toelcfteenbcffelfi^ pjocebupce feec'toacen Rlagenbe/
bicectelbcH tegen^ bet Ccactaet ban B;ebe mee
jQilitaice ejcecntie in bet iSieccitoic ban ben i^eee
^inct)opbe!|ngefetenenb^beftoeect. ^aec opbe
ibtaetfcbebebben gefegbt / Dat 3P be i^jocebupcen
ban
Groenewaid niet en abboneecen/ enbe bat 3P
toettoiften/ bat tot befe Piocebupce ban baec l^og.
JSog.geen lafi ηοφ ojbje babbe/ bat 3Ρ beni al^*
ban becfcb;ebcnbabben / enbe bP (]|ne astien foube
moeten bccanttooojben/ geiöcftbp Öaec foube moe*
ten inflcuecen op ftct fiucft ban be
Comribmien,
enbe't geen baec ban bepenbeect/ Datb£> Groene-
waid
tot baec groote bectoonbecinge op bet aenfcbiii'
ben boo; gecoect / baec notb niet en toa^ geac^
cibeect/ bocb bat fptot geculiöcpbt Ronben becfilflé.
een baec i^og.liaog. intentie geenfim^ tespn /ye<
manbtegenpbetiarcactaettc bef toacen / maecöaei
te cegulecen enbe een pebec te boen cegulecennaec
ben teneuc enbe inboubt ban bet i^cactaet foo al^Det
to^Ieggei^e.

n, 3@aec op ban bp be ^taetfcbe boo;t gebjagbC 3ίίη«
be,bet
derde poinct / namentlijcR bat ban be non-
executie
ban bet ®cactaet/ enbe befcbabe toeghe^
b^flt na
datum ban bet flupten ban 't felbe/ baec
;pop fepben bet ficticul niet becbec mebe te b|en:
gén/ban bat ben i^eece
Biflchop geen geben fom
be/ ienbe bat flilcR^niet gebaen bab ; ^at Lut^ouw,
botgeni bet lOtcactaet gecafleect sflnöc / jp niet
becobligee» en toacen te cefponbecen ban fijn actiën^
^dec op be ;»toerbfcbe fepbentet iCtactaéi; (tlacc


-ocr page 1061-

en OORLOG Η. ^tSes-en-njeerttghfieBoeck. 1045

1666. te fp?eecliien; ^iet alleen ban geen c?b?e te oebett/
.—_ maec οοεβ btroMi'neect tee eoeDo: twutue te reflu
tuccen alle fcftaöen Die Böcöaen moabtcu toefen enbe
immec^ te cefponDecen gati boo} i>e actie ban Lut-
zouw, enDeïjemnietcnöaöDe betmoflentccaffeccn

apöet lOieccttoicbantiaecj^ooeb JO^os· '"'ΐε·^
^aù moeten af gfielegDc toO|lien iie plaetfenoe-eba'
cueeci/ enDe tian of fleöantBt. Zp fepOen bojDec^/
bat De mepninaO ban Dit «cticul niet becDec fouöe
getoeefl fjebtien / Dan Dat men seen $upfén foube
aen b^anDt fÏcechen ; i^joboceetDe aen bc Itenni^ ban
Den ilcet;
Beverningh. ^aet op De ^toeebfege fep^^
Den / DatDeopteaijtcmceninB&toa^/ footoel in af»
Öautocn ban 25oaracn/ plonDecen ban JEeublen/
cantfoeneeen / fc. b^anben ban Igupfen/ Dat
qualijcft aeallcöueect toojDe De Renniffe ban een ©ecc
Die obec een iCcactaet geflaen öabbe/Daec De toooiöen
ban t)éc (3lcaccaet Itlaec ftonben.

oSehotnenDan toefenbetot pet vierde poinct/ mt
mentiycb get inclubecenban eenisgenabec glienonii'
neerDe / enbe bat Daec op Difficultept bm^ stje»
maeclJt / enöe bpfonbecliicft caeeftenDe Den ban
Ooft Vrieilant, foo (jebtien 3P Befeaftt/ Dat in öet
thiende 3lcticul alleenlijck aen Den i|ecce BiflTchop
toa^ oecefecbeect De facultept ban eenifle niet genoi
mineetOe ban De tiljönfcBeailiancie te mogen noe=
men/enbe geen cefecbatie toegen^ tjaec üoogU Jil^og.
entoa^/ Dat eggtec De inclufïebanbeB;aub)e3^o^
fiinnetoeflonDcn/ mit^albooren/ af gbeDacnfgn:'
De fjet Diffecent obec De betoufie epecntie. ©aecop
De ibtactfcöegefegötBetibenDatÖet
thiende itcticul
bantjetiiCcactaet ftlaec fpjaeft/ Dat alle
geconfoedc-
reerden
enbc bjienöen fouDen bjojben geincluDeect/
&atl)cttooo;bt
nominacim niet en ejccluDeecDe Die ge-
confcedereerde
Die niet gljenoemt cn toiecben / fünbe
fjet noemen ban Defelbe meec een
honneur al^ biel
Dat ban minbec effect fouDc 3i|n / foo ni^met namen
toacen gDenaemt / Dat paec l^oogg JÉog. niet en
fouOen bonnen aenfien om eenige ceDenen/goeDanigg
Ote toaecen De 3^o?(tinne ban
Ooft-Vrieflant tellen
met eenige jfl^ilitaiee maglit aen getafi / Doel) Dat ;p
{jaetr boo; foobcel toel fouben ejlacgecen Itonnen ban
te beihldcen at toat boo; Dencompetenten]9egl]tec/
pactpe gljegoojt / bien aengaenDe toetteldclt fouDe
3ijn gettiefen bp t)aec $aogD JQog. niet alleen be
e]cecutie fouDe toa;üen aen geften / maec feifi^ De^
nooDt met fjace autbocitept belicaggtigDt / bat jp
boo; i)aec pacticuliec Itonüen feggen / Dat Den <&^be
toai!
Lichrenfteyn, al^onginelcnTriumphantjenDe
met Den l^eece
BiflTchop al^ Executeur, Die fijn ce»
gcr^[)at>.3enDen(@?abe ban
Lichtenfteyn, Die l)cm
te toerch geflelDt babt epffcbcn Iton be
koften ban
executie, Diebpöem begroot moePen too?ben boo?
Den 'rompetenten aegbtec / jgnbe Den felben toaec
boo^be principali faeche toa^ gebentilleectöetütcpo
feclöcfte
Hof-geright, DaeC ban Den ©Ojfl ban Ooft-
Vrieflant
tegöen Bontic feggften toat Öeni göeliCf»
De/ oocfi meDe Dat mtdus executMs, toai ge-erce*
Deect / enbe Daec op iiaDDe moeten gebjupclten De
niag^t ban Den ^taet / enDe aen fjaec iloogb DSog.
(ïcötebetfcöulDen.

aDaec op Dan Die Seffie op gebioocfien jjjnbe / enbe
to£bec5öOt^ aen gbenomfli flcö naDrt te bebencRen.
6e S- .pojgen^ toeDecon«ln
jnegen upcen tee fetber
foentie, plaetfegecompareect enbegeplaceectal^boben/^Jn
torbecom De poincten ino;D;eal^boacenop{)et®a>
pijt oijebiagljt / enoe boo? alle Ijet eecfle poinct / naec
bat Daec obec noci) eenige Debatten obec enDe toebec
toacen gljeballen / ijebben 3p Commiffacifen bec»
Iilacct Dat 3p in Det poinct Diffecentiael Den^taet·
fcDen fouben lionnen te gpemoebt gaen / enöe na»
mentlijch bat obec enbe toebec be gehangenen Dimitf
tecenfouöen/ mit^ bctalenbe alleen De becteecDefto;
(leu; ^at ban be 3pbe ban Denl^eecBiiTcbopojbje
foube tooibtn gljeflelttot betallnge ban befelbe / baec
op be ibtaetfcDe becRlaect gebben/ Dat De geene toelc·
Uec^ ftofien fonbe toojben betaelt fonDec eenige tcc<
gibecfatie foube balgen. «Enbe fepDen bojDec^ Dat
niet foHöfn meccDec bojDecea / al^ Die onHoilm

ban Die naec Bet flupten ban De ®?et>e in <i5eüanif=·
niffc norl) toacen / foo Dat ben
igeece Brgflèr in fijn
parole Daec meDe gelifteceect stjnDe/ 5p bojDct^ fou-
Oen ontflaen alle gebetineecbe f^ecfoonen tnblfiinctc^
lijcfi/ enbebatDe^taetfcOe meDe banljaecspDegc»
Iijch toilDeDoen/ enöe fpecialgch ttoeeiPecfoonen/ Die
Doo;o;Djeban
(3roenewold toacen aen gebouQen tot
Grolle upt ^ete^t ban executien Dec contcibuticn.
3©aec meDe Dan öet eerfte poinct af ggeDaen jpnbe/
enbe ItomenDe tot Dat ban De ocbtecftallige
coutribu-
tien
, foo Bebben be JÈtaetfcöe toeDecom becftlacct
al^ boben / enDe Dat 3p niet en fouüe p?ctcnbetcn
bupten ofte boben Bet iScactaet/ enbeDat3pDce);=<
ceffew ban
Groenewold, niet alleenigfiniet fouben
patcocinecen/maec ooch felfü be Banbt Daec acn Bou=
Den Dat gbeflcaft tofecDe bp albien foo bebonben
toiecDt / Dat ftp /
Groenewold Dcctoaect^ toa^ bCi
fcöicben enbe fijn actie moede bccanttooojDen / enbc
nocBnietentoa^becfcBeenen. (ffinbe becltlaecDen 3P
iieecen Commiffacifen/ Dat ban alle contcibutien/
Daec obec toettelijch gcganbelt toa^/ enDe Dacmen
Bet felbe betoee^ / 5P fouDen prepecen / enDe Dat men
De^ noobt felfi^ De executie Dececnecen foube tot bolbo)
mencfati^factie.

«omeuDe Dan tot Brt derde poinct / fufiineecDe
aljS nocD ben ïfeec
BiflTchop niet gbcBouDcn te 3pn
tot eenigebergoebinge / alfoo niet^ gcfcBiebt toa^ op
fijn o?b?e enbe bebel / bat alle boojfleninge B'ab gebaen
bie liofle/bat Baec ï?Dogljjl©og. /» mora Babbenge»
toeefl te catiftrecen/ enbe Dienbolgcnbeboo^beupt»
toifleltngc ban be catifïcatie niet toacen geobligeect
tot ebacuatie / enbe Dat Bet eert toeccft toa^ban een
pacticuliec te toeten Den ©becfien
Lutzouw; ©act
op De i)taetfcBegöefegötBebben/ Dat B« iEcactaet
twee DingBen beloofbe ontcent Bet faict ban ben
Jgeec Biflichopöan geen ojbie tot Bet Deen ban fcBaDe
te geben / enöe ten
anderen, een uecgoeDingB ban De
BÖcDane fcBabe fonDec Difiinctie.

©at De catifïcatie Daec niet te paffe quam/ betofiU
bet €vactaet/ al^ meDe Bet fepacaet «cticul bafl
fielben een feecBecen enbe baden tecmijn cube DagB /
Sebect betoelcBe be fcBaöe moefl toojDenbecgoebet/
enöe binnen Debielclic De ebacuatie göefcBieben mo=>
fte / enöe Den tijbt / toanneec De catifïcatie möefl
tooiöcnuptgöelebect/ latec guam/al^ Denboojge»
coecDen tecmön. ©at fiaec HoogB JÖ&og. getcacteect
BaöDen metDelleec
Biiïcbop,enöe niet met Lutzouw,
enöe DienbolgenDe / foo toanneec pet^ pjetenbeec»
Oen obec De
non-executie ban Bet iEcactaet tnDc
De toegebjagbte fcBabcn / Dat Baec ©oogB .liJÖog.
oen tefpieechenBaDDrnDcnUeec
BiflTchop enDe niet
Difen
j^utzouw , met Dtn toelclien niet te Oeftnele»
een Babben. «ffinbe of toel becfcöepbe inflantien
oeben om te Bomen tot
examen ban be p?etenfien/ban
De geene bie befcBaOigöt toaecm naec ben tflbt tot Bet
ebacuecetibpöct ®cactact ge-eppjeffeect/ enbe bat
De ^taetfcBe ban eenfgBebegonOente fpzeecBen Die
ban feec confibecable ciccumflantkn toacen / enbir
Dat 3p fepDen/ Die banfoogcootej&ommen niet te
3ijn / foo Bebben t'elcBen^ De i^eecen
Munfterfche
Commiffacifen geDeclineect Daec ban eenige onbec<
tuce^ t'ontfangcn / beel min Dat 3P Baec fouben Ban=>
nenbiengentot epamen ban Defelbe/ boo? gebenbe
't felbe feec p;ejubtciabel te 3Pn aen Baec gefuflineec·
be / enbe Daec mebetaritement te toojben gBe-enga»
geect / tot Bet geene toaer toe sp becdonben niet bec«
0bligeectte,3pn.;&p fepben oocB bat bp Die ban
Over-
YflTel
een becftlacingc fenbe gftegljeben toefen aen
Lutzouw ban ficB mobecateltjcB te Bebben geD^afien/
enbe Dat 5P Bem bebancfiten / bocB i^ Ocfe bec
ïilacinge nopt ge-epbibtect. ©e toben-gemelbe
fcBaDen beliepen toel tot De ^omma ban
vijf-en-
vijftigh duyfent, feven hondertdrie-en-vijftighduy-
fent
«©ulDen. ©p be inclufie ban Ooft- Vrieflant fqj-
Den geen fttacigbept te fullen jpn. 2p beben bare
eenige intecceffie ban Oen gBentelbcn
ötaet Generael
Schuylenburg,
en b00| Raesvelt, getocfen acbiter tot
Dorrewaert : JSDaec fonDec effect : BDant men Daec in
niet tian t?eOen. ©e Üeccen j&taetfcbe Bregen albarc

crniae

»


-ocr page 1062-

1666. ccnfgeladtiWasettolieï nicitoeberBabecinaetiban

_üalcft : fflEnniinfien ten öienfleUan^ttieDcn: |©afc

DaectDa^n<ct fonDecUtigD |telDen een con»

tepttìanaccoojDtop. , ^ ^^

® 4t ban ùe 5Pöe Uan gaec l^oosb JI^OS· op seflelt
enoe Befo?tneect fouDe toojaen een Hijfle enöe flaet
tjan acfttecflallfge
concributien, fulch^ möc fooöa'
niab dl^oecmfEnöcnte moeten öeböenöantjetfcBep»
De SlaetfenenaeQuactiecen/ tiet)oocenbe onDecben
]|eece 35ιίΤφρ / om arti t)em toe gljefonbén te
luecben/ cnDe toelc&ebebonDenfoübenüiojbentiaéc
iioogl) JiBos. boleöen^ ben tenettc / ban fjet fCca»
ctart ban o;ei>e brnstibelgcit te competeren. <£nbe
bat ben tcfce25ifrcöopbaec toetiefieeciJel|aHbt leè»
nen enbe De noobfge ^pccutte^ p;eftecen fonbe.

^ocO tn caii bebonDen mosijte biojben bat obec
beboojgecoecbëXtjtle eenige bebatten bielen/ enDe
Dat men met ben anbrtenbaec obeconbeclinàeboo?
anbece niiDDcIen en kueaen niet en hofte bect)!a<=
oen.

j&oo foube een nabete bp-een-&om(i ggegouben
hjfcben binnen Wefei of clDcr^/ nate Dat men ben
anbecen fouöe fionnen affignecen ; «Snoe in ca^ ban
bifpute De poinccen biffetenttael
te betbldben aen on^^
pactpbige.

z. J©at aengingi) be eebangenen enbe gearce-
fteecDe ©ecfoonen/ Die ijiec enbeOaec ηοφ fouben
mogen tuoiDen g()eDeflincect / mit^^ elch betalenbe be
becteecDehollen/ iUke fouDen taecDengeisimitteect/
fulch^ bat De geene Die behomen maceu in ben
Ouden
Bofch,
cnDeinbiequactiecenfouaen bolgen aen Den
l^me S5i(Tcöop/ bii ooch fouDe acnncmenojbjc te
(tellen tót De betalinge ban öaec becteecbe hoüen/
icoelciie becteecbe feofien öiec enbe baec niet fouben
tsojben ge-epfcljt ban be becloopene ofte becfio^
bene
! niet-tegenflaenoe eenige belofte ofte cautie
öaec booi gcbaen / gfjflijch mebe geDimittecct fou=
ben toojSen be gcenebieoüêcgebaneocecutiebpben
een enbe ben anbec gljebelïmeect fijn gbeujojben.

3. <tSnbeDetoi)le obec get becjlanbc ban Oet derde
51ctt|chel ban bet ®cactaet ban ffijebe /-noopenbe De
becüofbinge ban be fcbabe jebect oen
leiten Marcii
aloaec becmett/ enbe be begcootingbe ban befelbe
pactpen ban biffecent becflanbt tnacen / foo beIoof=
ben pjctpen onbeclingbe te conDcfcenbcten tot een
becbltjfaenonpactpbige/ gbeldcft obec befelbe fau>
ben conbeniecen / m ca^ bet felüe bp anbece amicable
biegljen in bo;cen niet en loiecbe uptgtjebonDen.

4. <©i)cIijchtoijOec^be©oj|linneban Ooft Vrief-
hndt
gbeöouben feuoe toojben üoo? geinclubecct in
()ec Ccactaetban b?eDe/ mit^ Dat betfelbe nieten
pjejubicieecbe bet ceggt / bet bielcft gep^tenbeett
toiecDt obec be epecutie ban be betou(ie
Lichtenfteyn-
fche
fcljulbt/ oraüecfelbe bpminneigcft accommo.
benuntof anbec^
legitimomodo te biojben gébonben
enbe bp gelepbt.

^e JDunfiecfebe ^elben get bolgenbe :

I.

^{fl. Uod articulo fexto itnftrumenti pacis de captivls
Jett
"Bil- V^hujus belli , cujufcunque conditionis fint, fine
De^ïJun- lytfo ditnittendis folvendilque iolummodo legitimis
|«t((jj». gofytjjdebitis in captivitate contraftis, difpofitum j id
ita declaratum eftj ut captivi omnes, nullo penitus
excepcO) fine omni difaimine fiveilii Civiles> fi ve
militares fint, prsedido modo illieo liberi dioiitcan-
lu r i Cum autem de debitis durante Captivitate mor-
tuofum & fugitivorum perfolvendiseonvenire nequi-
verlt, eo quod ex partcDominorum Ordinum cum
perfonis extindtas atque abolitas earum obligationes>&
li quid privatis inde debeatur id pro fperato Lytri com-
modo ad onus Domini Territorialis pertinere, pr®-
icnfura; Ex parte vero Domini Epifcopi & Principi»,
Monafterienfiï in exceptl fudt qui fpreta fubftentione
publica, fpeclalia & privata libi alimenta paöi funt
datis fidejuflbribus, quosanteexpleram promilTorum
fidemnondimitcendosjuftumviaebaturj hinc
res
in medio iicliétaeil.

m

1046

II.

Eodem Articulo didto 6. comprehenfu» §. «a
ebuudvelalterefmeufqueaifinetnctffatisemuibuf «J·
abolitis quie 'mterea centra eandm attentata fnnt,
itade-
claracus liC) Scmaneat, ut null^e contributiones reftan-
tes deberi intelligantur nee exigcnds aut folvendte
fiint nifi de quibus ad certam iumniam & modum fin-
gulis menfibus aut reptimànispruperfonarumautlo-
corüm fecuritatéperlblvendisexdrefle conventum eft;
Qucffl in fiaemalceihemoratKpartes principale! intra
proximum olHduem fibi invicem mictaot defignatio-
nem locorum qua hac oblïgatione teneri putabunt,
fiatquè defüper inlcriptis refolutio, ac ukeriorcom-
municatio, eo finali efiëü;u » ut quod prsediélo modo
pro iecuritate praeftita deberi vel confeffione vel legiti-
ma probatione compertum fucrit, fecundum expref-
fam conventionis normam, quae ultra exprefle con«
venta ^ & uliquido probata cxiendi non poteric, folva^
tur,idque folo juflii & executione Domini Territoria-
lis debite requilici.

III.

De damno fofitermimm feriorc evacuitione
quorundam locorum aut alio modo per ofHciatos &
milites Celfiifimi Principis Monafterien£s dato varià
quidem hinc inde difceptatum, dum ex parte Cel filfi-
morum& Prsepotentium Dominorum Ordinum ex
articulo pacis, 3. in verbo,
^ualecunque damnum 1 Sic.
& ex die evacuationi» praecile diüa, Ü. Celficudinem
ad ld refundendumobligatam, creditur : Ex parte vero
S. Celfitudinis protrala D. D. Ordinum ratificatio &
mora illorum liibditorum qui reftantcs debitalque iuis
militibus contributiones fecundum claram pacis legem
folvere detraótabant, eoque omnis incommodi fe reos
faciebant obmovetuf, & fi quid extra hascaufajdam-
ni datum foret id ex diipoiiiione & verbis relativis
di&i articuli non .aliter, quam fi fa(2o aut mandato
Principis datum fit, agnolcitur, cum pluribus aliis
rationibui ucriumque prolatis:ied cum ob conftantem
utriuique parcis contradiétionem & contrarium ipfiu»
pacis incelleöum contrariafque Deputatorum inltru-
dioneshicpuiK^asamicabiliter fopiri nequiverit, ad
Dominos Guarantorea, nifi interim D. D. Ordinibus
quod fperatur ad fatìam remonftracionem
à fua opi-
nione rcmitterevifum fucrit, refervacur.

IV.

CumetiamdeComitatu ΐήβΛ Orientalis pacis in-
cludendo aüum isque à D. D. Ord. Deputatis fub
verbis,
Confederati & Amici pro comprehenfo habi-
tus fit, fua Celfitudo Monafterierifis id in medio relin-
quit, refervata prius amicabili via componendascon-
trovcrfias quae ipfi cum diéto Comitatu, ratione ex-
penfarum Commi/Iionis Ciximiìcinci\ihLtchtenfieÌ9
cQWti Οοβ-Vriejlant intercedit, falvoqueomni jure
quod eidem fux Celfitudiai ante han^ paceiji uiquani
competiit.

V.

Navem bellicam antt hac Flurfiini AmtR ià fine»
Principatus Monalterie^is in fummum ejus & Com-
merciorum gravamen impofitam cum defuper quere-
lai in hoe coBventu moverentur, D, D. Ordinum Do-^
putati nunc inde abeffe conteftati, nee in pofterum eo
reducendam poliiciti fuiit.

Qupdinfuper querelas^rundam attinet, qui fe
durante partum etiam finito hoc bello confifcationibuï
honorum, aliÌ8quemodisIiBfosconqueftiliint,quam-
' vii D. D. Ordinum Deputati ad hos Tradlatuspera-
nentes eflè negaverint, in hoc tamen cònfenferunr,
ut quatenus illi ex caufa vel occafione hujui belli
gtavatos fc probare p0terunt,c0Dgruenter pacis legibus
reiUtui bona eorum uzoribus liberisque manerc ialva ;
De caEteroipfiimpartialisjuftitisiadminiftratione co-
ram competenti Indice gaudcre debcant,

I. ·'

ü Acckende'tgecne in'* fefi* Artijckel van't In-
ftrument vau Vrede, raeckende het dimitteren
en loflaten van de Gevangenen van defcn Oorlogh
vaa ^Vi conditie defelve foude moghen zijn >

fonder

S A KEN vari S Τ A E Τ


-ocr page 1063-

en OORLOGH /Ses-m^veertighfie Boeck, 1047

fonder rantfoen , alleen betalende ha'er behoorlijcke
fchulden geduyrende haer gevanckenis gemacckc, i(
^ gedifponeerc ; Wert aldus gcdedarceit, dat alle Ge-
vangenen geenc uyt gefondeït, buytens alle verfchil
hetfy'cCmV#> ofte
Militaire perfoonen zyn, op de
voorfeyde voet terftont
vtj werde gedimitteert. Maer
door dien men niet heeft konnen convenieren over
het betalen venden fchuldcH der geftorvenen vlughte-
linge geduyrende hare gcvanghenis gemaeckc, na-
demael aen de zyde van de Heeren Staten wert gcprc-
tendeertdat met de Perfoone hare obligatlen ge-extin-
gueert ende te niet zyn, ende indien yets dacr van aen
private toekome, dat het felve voor het gehoopte pro-
fijt van rantfoen, aen deHeere van het Land pertinere;
Enaendezydevanden Heere Biilchop en Prins van
Muv/itr, die geenefijn ge-excipieert, welcke hetPu-
blijck onderhout verwerpende , een fpedaelcndepri-
▼act voor fich hebben bedongen, na 't ftellen van bor-
gen, welcke het niet billighfcheen, dat voor dc vol-
doeningevan haer beloften wierden gedimitteert j is
defe faeck achter gelaten. ^ ^

In het felfde Artijckel fis §. en wanneer vande een
of de andere Zyde tot het eynde alles gecaflecrt en te
niet gedaenzijnde, welcke ondertuflchen regenden
felvengeattentecrt zyn. Is ende blijft alfoo gedecla-
reert, dat geen refteerende contributien verftaen wer-
de fchuldigh te zyn, en geene ge-exigeert en bctaelt
moeten werden , als van dewelcke tot een feeckere
fom ende maer alle Maenden ofte Weecken tot fecuri-
teyt van Perfoonen ofteplaetfen te betalen expreflè-
lijck is veraccordert i Ten welcken eynde de hoogh-
gedaghte principale partyen binnen denaeileacht da-
ghen wederzijt overfende de defignatie van plaetfen,
weicke fy in defe obligatie fullen meenen gehouden te
werden , en een refolutie en verdere communicatie
van het voorfz werde gemaeckti met dat finaeleffeift,
dat't geen op de voorfz manier voor de geprefteerde
fecuriteytofdoor confeflSe ofte wettelijck bewijs fai
bevonden werden fchuldigh te zijn, volgens d'expref-
fe manier en norme van conventie, welcke niet ver-
der als tot een expres accoort en klaer bewijs kan ge-
cxtendeert werden, fai werden betaelt, en dat alleen
op de laft en executie van de Heer des Lands na right
gcrequireert. ^ ^ ^

Raeckende de fchade na het termijn van de Vrede
door een al te late evacuatie van lommige plaetfen, of
anderfints door d'Officianten en Soldaten vanden
hooghften Prins van
Munfler gefchiet is wederfijts ver-
fcheyde gedifcepteert, dewijl van de zijde vande
Hoogh en Mogende Heeren Staten op het
derde Ar-
tijckel vande Vrede in het
vat fchade, en op den dagh
van evacuatie praeciielijckgenaemt, men gelooft fijn
Hoogheyt verobligeerthet felve te refuoderen j ende
aen de zijde van fijn Hoogheyt, het protrahcren
vande ratificatie vande Heeren Staten, cn vertoeven
van hare onderdanen die de refterende en fchuldige
contributien aende hare Soldaten volgens de klare
conditiën van Vrede, detraóleerde te betalen, en des
fich aen alle incommoditeyten fchuldigh maeckten,
daer tegen wert voort-gebraght ; Ende in dien'er ceni-
ge fchade buyten defe oorfaecke gefchiede, het felve
uyt de difpofitle en relative worden van het voor-
noemde Artijckel niet anders wert verftaen als of het
door raet en daet van den Prins, was gedaen, met veele
andere rede wederfijts voort-gebraght} maer door dien
om de conftante contradiöie van beyde departyen»
en contrarie verftant vande Vrede, cn contrarie in-
ftrudlie vande gedeputeerde. Dit poindl inder minne
niet kan nedergeleyt werden, wert het felve eerefcr-
gecomprehendcertgehoudenwert, heeft fijn Hoog- i^óö.
heyt van
Munfler dat in 't midden gelaten, eerft gere-
ferveert hebbende de Vriendelijcke wcgh om de Con-

veertvoorde H^reGuarandeurs, ten waerondertuf-

ideHeerf
dane remonilrane haer opinie

1 de Heere Staten,gelijck gehoopt wert,op de ge-
remonilratie haer opinie wilde laten vallen.
IV.

Dewijl oock vande inclufie van het Graeffchap van
Oojl-Vriefleut in dit Tractaet, is gehandek , en het
felve vande Gedeputeerden van de Heeren Staten on-
der dc woerdea,
gectvfudirttrdt tndt vriendm voor

fehen de ]

troverfien , welcke tuflchen hem ende het voorfz
Graeffchap wegen eenige onkoften vande Keyfers
Commiilien in dc faeck van
Lichtenfleyu tegen Οοβ-
Vriefltmt
intercederen , by te leggen , behoudende
evenwel alle de reghtcn, wélcke de felve fijne Hoog·
heyt voor defe Vrede oytgehadt heeft.

Wanneer over het Oorlogh-Schip voor defen op
de Revier dcJSfwxby de Palen van het Prinfdomvan
Munfier tot groote lafte van hem ende fijn Commercie
geleytzynde, eenighe twift in defe Conventie wierc
gemoveerc, hebben de Gedeputeerden van deHcerc
Staten getuyght dat het felve nu daerniet meer was,
en belooft aldaer in toekomende noyt te fuilen ko-
men.

. VI.

Wat aen gaet dc klaghten van fomtnige , welcke
conquefteren dat zy geduyrende defen Oorlogh ende
oocK daer nae door confifcatie van goederen ende op
andere manieren fijn geledeert, alhoewel de Gedepu-
teerden vande Heeren Staten negeren de felve tot
defe Tradiaten te hooren , coniênteeren evenwel hier
in, dat, wanneex zy kunnen bewijfen uyt oorfaeck of
occafie van defen Oorlogh bcfwaert te zyn, hare goe-
deren volgens de conditie van Vrede haer moeten
werdengereftitueert, en voor haer Vrouwenen Kin-
deren behouden blijven, en aengaende de reft by de
Adminiftratie vande onpartijdige luftitie voor den
Competcnten reghter blijven.

JÜSaenbaiJf) bm fes-en-twintighften ^ul^ hx&ei;
inconfctentie göftwben 5öntietec tijDe enOepIaetfe ίΡΛ'β·
al^üöocen/ beUien öe fttaetfcfie ecfegöt/ bat ftct ^
Concept bp be H^uuflecrcDe op seftclt / cecc&enbe
betiectcecbeltofienbanbebetfle^bene en bccloopciie
niet en tDa^ conform bet geentbpfjaec bia^ gtfemi'
mett/ enbe albecept^ ban be anbece jpbetoa^ toe
gbcftaen/ batfonbecbet félbe niet te boen en tna^/
baec op becfebepbe bcbatten gebalien jpnbe / Rebben
be
Munfteriche {jaec ge-eiccufeect op ftaec an»
(Icuctie.

ièp bebben betbolgljen^ aen be JQunffecfcbe obri*
gbelrbectenbegcceconimanbcect bolgeubelBc
motie.

I.

I At de Heer Vorft van Munfter den Heere Grave .iffit-

Fledejf weder wilde ftellen in de poiTeffie

Goederen ghelegen in het Stift Munjïer, ^"atc-

D„„

van fijne Goederen ghelegen in het Stift fcìa"

ende den felven te doen reftitueren alle d'intrades daer ftjje.
vanghetrocken, zedert
àe.n]3.Kfifihitnhondtrtacht-
en-vijftigh. ^^

Item, dat den Heer Biffchopdebeleeninge wilde
doen van feeckere Goederen op den Pcrfoon van
loofi
Chriiiaffel van Bevervoorde ,
namentlijck het Huys
van deflèlft Oom den Heere
Ahnfibock , gehceteo
't Huys te
Horfimer turn amexit.

III.

Volkomen reftitutie te doen van de twee-njael be-
betaelde, oock na ende teghen» het Traöaet van Vre-
de ge-extorqueerde Contributien ende Rantcoea-
geldea.

CnbegöeröiR?p aen namen betgecontineerbein
befe obetgegeben fietöculen fecieufelijcft ten effect te
bjengen / enbe tooojnamentttìcft bat ban bet derde
baec ban beftent ontcent honc^r^ i^^cft^baefbecl ban

feecKecauartto/ te toeten bet dSeci^t ban Diepens
helmgegoDcenbeonbecTwente, be ^taetfcfie ootft
ban Mle^ fouben cappojt boen.

«Spnbll|c6 β/η gf)ctoo!ben op bet nabofo

mm ·

Notum


-ocr page 1064-

1666. ISj Otumfituniverfis, cum circa pacem ititer Cel-
fos ac Prayjotentes Dominos
Ordives Generales

.......Provinciarutn Foederatarum Beigli ex una, 8creve-

tà^%tn rendiflimumacCelciflimumDominum, D. chrìftó-
it Itine, phoTuntBtrnsrdum, fipifcopum & Principem Monafle-
rienjem
. ex altera perte die 18. menfis Afrilis, hoc anno
conclufam, quidam dubia&controverfiasinciderenc
quasproftabilienda utrfnique amicitia& fida vicini-
tate mature fopire utriuique partis interefle vifum eft,
deiiserverodiösepacificationisfenfu dedarandis at-
que excquendis per Deputato! parcium Nordliornini
Ablegatos fcqucnti modo conventum cfle,

Quod articulo fext» inftrumenti pacii de m/ì/w
hujüsbelli, cujufcunque conditionis fint> finelytro
dimittendis, folvendiique folum modo legititnis eo-
rum dcbitis In capti vitate contratìis difpofitum, id ita
declaratum eft, ut t^pìvi omnes, nullo penitus ex-
cepto, fineomnidiicrimine fiveilli
civiles five mili·
tares
fine , pr!cdiö:o modo illieo liberi dimittantur.
Cum autem dedebitisdurantecaptiyitatemortuorum
&fugicivoium perfolvendis conveniri nequiverit> cò
quod ex parte D. D. Ord. cum perfonis extindas acque
abolitas eorum obligationes, & fi quid privatis inde
debeatur, id
pro fperatolytri commodo ad onus Do-
mini Tcrritoiialis pertineie prietenfum. Ex parte verò
Celfitud, fuseiiexcepcifint, qui fpreta fuitentatione
publicafpecialia& privata fibi alimenta padli datisfi-
dejuffòribusquosante expletam promilTorum Fidcm
nondimittendosjuftumvidebatur, celfitudofuaiftus
fidcjuiToresquidemex arrefto dimittet, nihilominus
eadem gravatam fefentit quod poft fadlam ex fua parte
folvendorum fumptuum oblationcm dimilTofque
■bòna fide captivos, fidejuiToribusiolummodo retentis,
a D. D. btaiibus Generalibus, vero captivi huc ufque
tletenti, & inde graves expitife caufatae fint, quod
ad
dtclarattonm D. D/. Guarantorum remittitur.
II.

Eodem dido articulo comprehenfus ^.é'cumabme
•vel altera {urte, éfc. ufque ad finem ita declaratus fit
& maneat , ut nullas contribuciones reftantes deberi
intelliganturnecexigcndiE aut folvendaifint, nifi de
quibusadcertamfiimmam&modum fingulis menfi-
bus aut feptimanispro perfonarum aut lucorum fecuri-
tate perfolvendis debite & expreffe conventum: qucm
in finem akememoratae partcs principales intra proxi-
mos tres menfes"fibi invicem mittantdefigiiationem
locorum quae hac obligatione teneri putabant, ut quod
priEdiào modo pro fecuritate pr®ftita deberi agoitum
fuerit , fecundum expreflam convcutionis normam,
quK ultra con venta èxtendi non poteritfolvaturridque
iolo juiTu & executione Domini Tcrfitoriaiis debite
requifiti :
illìquidhadD. D. GuaraateresfacisremiJ^s,

De damno poft terminum Pacis, feriorc evacuatio-
nequorundam locorum, aut alio modo per ofiBciales
& milites Celfiflimi Principis Monafterienfis dato,
quodfupramodum&quidemad
quadragintamtUe&o-
renos estendere nituntur Deputati D.D. Ordinum;
variè quidem bine inde difceptacum , dum ex parte
Celforum & pr«potentium D. D. Orditi um ex articu-
lo tertio in verbo
quàlecunque damnum, ^c. & ex die
evacuationi precife diöa Sereniil. Ceifit. ad id refun-
dendum obligaram, creditur, ex parte vero fuae Cel-
fitudinis protraci D.D. Ordinum ratificatio & mora
illorum fubditorum qui reftantes debitafque iiiis mili-
tibus Contributiones fecuddum claram Paci? legéin
Ibi vere dctraitabant, eoque omnis incommodi fe reos
faciebant; quod laudata fic à Statibui Provincialibus
per Colionellum
Luìmuw obfervatse difciplina mili-
taris, a<5);cque illi fint gratiae, 8c per hòc omtie j fi quid
non ita benè ai3:um remiOTum de oblivioni traditum
obtnovetur, & fi quid extra has caufas damni illatum
foret, id ex dirpoGcione& verbis relativis, iion aliter
quam fi fafto aut mandato S. Celfitud. illatum fit,^
agnofcitur cum pluribus aliis rationibus utriumquc
prolatis. Sedcumobconftantcm utriufque partis con-
tradiiSlonem & contrarium ipfius pacis intelleftum
eontriUfiafque Dcputatorum inftru^tiones hic punAui

amicabiliterfopirincquiveritfuaque Celfitudo fepet

frequentcs militares executiones , Territorii viola- ___'

tioncs ,fubditorumarrefta, &injuriasaccontumelia® '
inpropriam pcrfonam illatas gravifiimse laefamfufti-
nuerit, ad D. D.
Guarantores, nifi interim D.D.Or-
dinibus, quod fperatur, ad faitam remonftrationem
ί à fua opinione remittere & per exemplares feveras de-
lidtoqueconvenientes fuae Ceifit. fatisfacere vifum fue-
rit , remittitur : omni interea violentia, execuiionc,
& via fidli utriumquc ceiTante.

IV.

CumctiamdeComitatu Ρηβα Orientali! Paci in-
cludendo ailum, ifque à D. D. Ordinum Deputatis
fubyeibis
Cmfkdereti ér yimci, pro comprehen-
fo habitus fit, id àD, Dcputatisaliteragnofci non po-
ί tuit quam juxta declarationem fuse Celfitudinis ante
hac D. D. Ordinjbus Eledtori Brandenburgico, Du-
ceiTasFrifise Orientalisperfcriptam.

I Quod infuper querelas quorundam attinet, qui fe
, durante partim etiam finito hoc bello confifcationibus
honorum aliifquemodisisfos cpnqueftifunt, quam-
vi5 D. D. Ordinum Deputati ad hos Tradlatus perti-
nenteseflenegaverinc, in hoc camen coniènferunt, u:
quatenus illi ex caufa vel occafione hujus belli gravatos
j le probare poterunt congruenter Pacis legibus reflicuì,
I bona eorum uxoribusliberifquemanerefalva, de cae-
' teroimpartialisluftitice adminiftratione coram com-
pententi ludica gaudere debeant. NorthornK die
vi-
geftme ostavo
Julii, Anno mlltfmo fexcentifimo βχα-
géfimo fexto.

} Hoc projectum acceptatum ac plenius perficien-
^ dura , & eo previo ab utriufque partis D. D. Commil-
fariis in hoc dato fubicribendum
Northona.

Ennelijcke zy een yepelijck , door dien in het

Tra^act van Vrede tuflchen de Hoogh en Mog.
Heeren Staten Gcnerael der Vereenighde Nederlan-
den aen d'eene, ende de kpr Eerwaerdighe en Hooghe
Heeren
ChriBophorus Bernard Biflchop en Votft van
Munfler, aen den ander zyde, den 18. April, in die
lac-r geconcludeert, fommigedubieufe Controverfien
incideren, welcke,omde Vrede en getrouwe vrient-
fchapvan wederzijts te ftabilieeren beyde de partyen
veel isgefchenen aen gelegen te zijn,dattijdelijclt wer-
de ter neder geleyt, is, aengaende defelve na waerheyc
vandegefsyde pacificatie te declareren cnuyt te voe-
ren , door de Gedeputeerde van de partyen te
Nord-
ham
gefonden op de volgende manier geaccordeert.

Van 'tgeene in 't fejde Artijckel van het Imftrument
van Vrede, raeckende de Gevangenen vandefen Oor-
logh , van wat conditie defelve foude mogen zyn ,
fonder lantfoen loste laten, alleen betalende haer le-
gitime fchulden in den Oorlogh gecontraheert, ge-
difponeert is, is aldus beflooten, dat alle Gevangenen,
geene uytgefondert, fonder verfchil, het fy
Civile of
Militaire zynde op de voorfeyde manier terftont vry
werden gedimitteert. Maer door dien men over de
fchulden geduyrende de captiviteyt der geftorven ea
vlughtelingen gcmaeckt, te perfolveren , niec ac-
corderen heeft konnen, om dat van de zyde van de
Heeren Staten Wcrt ge^retendeert, dat mendePer-
foon oock der felvcr Obligatien zyn ge-extingueert
ende te niet gedaen, en foo yetdaer
van aen Private
toequame, het felvtfin plaets van het gehoopte profije
van Rantfoen, de Heere des Landt toekome ; ende
aen dezyde van fijne Hoogheyt die geene fijn ge-exci-
Veert, die veraghtende haer publijcque ifuftentatie,
fichfelvenbefonder ende Privaet onderhout hebben
bedongen , borgen ftellende, weldce het niet reghc
fcheen voordebetalinge van hare belofee te dimitte-
ren} Sai fijn Hoogheyt die borgen wel dimitteren uye
het Arreft, niet te min gevoelt hy fich hier mede be-
fwaert, dat^ nae gedaenc prsefentatie yande fchulden
aen fij ri zydc te betalen, ende de Ge vangènen ter goer
der trouwen los te laten , alleen hare borgen vaft-
houdende ; De Heeren Staten Generaci de Gevange-
nen tot dus langh hebben gcdcftincert, waer uyc fware

onkoftCH

t048 S A Κ E Ν vati S T A" E T


-ocr page 1065-

en ο ο R L ο G Η. V Ses^en'^<viertighfle BoecL 1049

l666. onkoften onftaea zyn, 'cweick tot de declaratie van
_____[ den Heeren Guarandeurs w.ertgeremitteert.

'c Geen in 'c felfde voornoemde Artijckel is gecom-
prehcndeerc, en wanneer vanden eene of ander zij-
de,&c. Tot het cynde fy en blij ve alfoo verklaert, dat-
tcr geen refterende Contributien vcrftaen werden>
ichuldigh te zyn, betaelt ofte ge-exigeert te mogen
werden , als vande wclcke tot een feeckere Somme
endc tnaetyederMaent ofte weecke tot fecuriteyt van
Perioonen en Plaetfcn expreflelijck is geaccoirdeert.
Ten welcken eynde de hoogh-gedaeghte piihdpale
partyen binnen de
drie naefte Maenden malkander
wederzijts ienden dedefignaiievan Plaetfen, welcke
zy fullen menen in defe obligatie gehouden te werden,
foo dat, al 't geen op de voorfeyde manier verflaen fai
werden voor de gepreftecrde fecuriteyt ichuldigh te
zyn, volgens de expreifc norme van conventie, welcke
niet verder als tot het geaccordeerde kan gc-exten-
deert werden, fai.werden betaelt, alleen ten bevelen
ende executie vande Heeren des Lams na behooren
gerequireert, d'illiqulden tot de Heeren Guarandeurs
van de Vrede geremitteert z^n.

Wegens de fchade na het termijn van hetTrailaet
dooralle te late
evacuatie van fommige Plaecferi,of an-
derfints doord'Officianten en Soldaten vande hoogh-
ilen Prins van Munfier gedaen, welcke de Gedepu-
teerden van dc Heeren Staten boven maten, en wel
wveertighduyfitttGaXdemtTAchKa t'extenderen, is
wederzijts verlcheyde gedifcepteert ; Dewijl aen de
zyde vande Hoogh Mog. Heeren Staten uyt het
derde
Artijckel in het woort wat fchade en uyt den dagh
van evacuatie puscifclijck genaemt, gelooft wert fijn
Hoogheytverobligeerttezyn het ielveterefunderenj
Maei aen de zijde van fijne Hooeheyt. Het
protrahe-
len vande Ratificatie van haer Hoogh Mog. en 't ver-
toeven van hare Onderdanen. We cke dc refterende
cn fchuldige contributien aen hare Soldaten volgens
de
klaefc conditie van het Traöaec, weygerde te beta-
len , endc daer
door fich felven fchuldigh maeckten
aen alle incommodieteyten ·, Dat geprefen is vande
Staten Provinciael door den Collonel
Lutzautu vande
krijghs-difcipline te hebben gheobferveert, endebe-
dancktis, eode dooralle dit, byaldien daer yet niet
wel waren gedaen , is geremitteert ende vergeeten,
wert geobferveert, en, lbo eenige fchade buyten defe
oorfaeckewiertgedaen, hetfelveuytde difpofitie en
relative woorden niet anders verilaen Wert, alsof het
door raet ofte daet van fij η Hooghsyt ware gedaen,met
veele andere redenen wederfijts by gebragt. Maer door
dien om deconftante contradiftie van beydede par-
tyen , ende contrarie zyn van dit TraAaet als oock
de contrarie inftruöie vande Gedeputeerden. Dit
po indi vriendelijck niet heeft konnen ter neder geleyt
werden, en fijne Hoogheyt door verfcheyde Militaire
cxecutien, plondcrenvan Lant, arrefteren van fijn
Onderdanen en veel injiirien en contumelien fijn ey-
gen Perfoon acngedaen, fich gevoelt gcledeert te zyn,
werthet felvetotde Heeren fJuarandeurs, ten waer
cndertuöchen de Heeren Staten, yet van hare opinie,
't welck gehoopt wert, op de gedane remonftratie wil-
de laten vallen ,
ende door fevere en conveniente
exemplen fijne Hoogheyt voldoen, geremitteert, alle
violentie, executie en gewelt ondertuffchen weder-
fijdts cefferende.

IV.

Doordien oock gehandelt is van het Graeffchap
van
Oofl'VrieJlant inditTraöaett'includeren, en het
felve vande Gedeputeerden vande Heeren Staten on-
der de woorden van geconfcedereerde ende vriende-
nen gehouden wert voor gecomprehendeert. Heeft
het felve van de Heeren Gedeputeerden niet anders
konnen veritaen werden , als volgens de Declaratie
van fijn Hoogheyt wel eer de Heeren Staten, Kwrvwy?
van
Brandenhorgb , cn dc Gravinne van Q^-Vriefiunt
üvergefchreven.

V.

Aen^en^e de klaghtcn vanforamige, wclcke fich

geduyrendc ende oock na 't eynde van defcn Oorlogh
klagen door confifcatie van goederen en op andere .
manieren geledeert te zijn, al hoewel de Heeren Ge-
deputeerde n^eeren het felve tot dit Tradtaet te hoo-
ien, confenteren evenwel hier in,dat, wanneerzy kon-
nen bewijfen uytoorfaeck of occafie van defen Oor-
logh belaft te zyn, zy volgfns de conditiën van Vrede
werde gereftitueert, bare goederen aen dc Vrouwen
en Kinderen behouden blijven, en in dereftbyad-
piiniftratie van onpartijdige Reghts-Fleginge voor
de Competenten Reghtcr moeten blijven te
Nerthorn
den (uht en twintig/hile Jalij duyfent fet handert Jet-

"j^it projeót moet geaccepteert, ende verder vol-
maeckt, cn op die voet van wederzijts Commiilktifen
in defen daceonderteeckent worden te
Ntrthmi.

©ε Pceccn l©un|lecfcfic ucflffCDen battei opcii bp
ùe iicccen tocDccjgDt^ <13e{ieputee(t)e most)te teo;-
ben ouQecrclj^eüen. H^aecDe jgcecen^taetfcf); be»"
bEnfulcft^flcöeclincect.

ai^cn dertighftens^n bcctcochcti euùeliebbcnben
fevenden Augufti cappo?t BfOaen tBftÖcnDC ÖC»
Dancht

©C ^tabt Bremen jcticrt >cn lactfïcn Julii ge»
bIocquceEtteJ0acteccn&e
te Siaabe/ tjeefc in't bc=
Qtn ^ugulU εεη Decblaecingl) ocùactt/ùat boo}&c()au>
ϋεη^ &c
immedieteyt,cnDc op approbatie ban Oe fóep»
fcc cnDctjet iSijtlt / oüec ctniflc rffcctcn ban De
imme-
dieteyt
ccnige lempccamcntcn iiptgébonben enbc b?
fiaec aengcnomcn fbuùe {tonnen bjojoen ; enbe hiiec»
ben befelbe epgcntlijcft op
vier poinccen begroot.
Eerftjbe compacitie op Rijcks-dagen. Twee, be com»
paratie op
Creytfdagen. Drie, be Homage aen betii»
belijclte lücpfec^ te boen/ cn
vier, be immebiate beta·
lingö ban
Rijcks enKreitsIafteo, J^nbiilbe batbe
^tab foubebelobenfiace *0ebeputeetben opbeRijcx-
dagh te belafle^i tesene beinteci (Ten ban Swedcn toca
tentltjclt niet te
voteren, oac6 ficg t'abfentecen upt be
Rijcksvergaderingh taoanneci; br «ètoeebfcge
fantenfouDej^n j Qaecl^enbe bet tweede, foube be
;&tabtcenùnc(eeenban be compacotie
opbeCreitz-
dagen ;
^engaenDe get derde, foube be ^btabt een,bc
cefpcctibefeepfeciaecnhomagepjcflecen/ roitg
bat
be iscoon i^weden bpbeClepfec^baet toe obttneecbe
peemifTie / enbe bat fulcb^ niet en cetarbeetbe be con'
fitmatiebanbaecl^jtüitegien bp be cefpectibe tüepo
fec^ te boen ; adquarm», bat ten cefpecte ban be bec»
niinbecingebanDaec
territorien boo; bcceiTien ban
twee iSmpten aen be tóroon ^toeben fefthien hon-
dert vijf-en-Vijftigh
ge baew / oocft fiace quota betraiHi
beet foube toojQcn / enbe bienboigen^ in l^Iaetfe ban
'twaelfde beri met ijet fefthiende beel inoflljten be*
flaen j ^nbjelcrienca^be^tabtbefclbegeibcn
n&a.
in be ^vseebfctjc tafle foube lebecen ì 'Dan t)et fucce^
ban befe Ccactaten / mitfgober^ ban l}ec boo^nemen
bec S
weden toiettfeecbibccó geoo?beelt/ enbc bja^
baec ban tot noci) toenietfeeci^eti^tefcb^ben/ al^
bat be ^tabt bleef jcnaeutot / geblocqueect / enöege*
incommobeect.

3Den achtften t^ tot Zellc boo} en ejtpicflcn (Cconii
pettec obec gebiogDt een bjiefban be Belt-t)cec
Wran-
gei,
aen ben <0jaüe ban Waldeck, ftoubenbe notifica»
tie !)oe bat öp ]9elt-t)eet \oa$ bectobt / bat een I3aet^
beec ban Bremen atnbejbtoeebftbt Commiflacif^
gabgefegbt/ batbp49}abe ban
Waldock o;b;e
om
Bremen te fecoucecen/ bpalbien Sweden befelbe
^tabt quam te ottacqueten / becfoechenbe ban
be
bjaecbept te 3pn onbetciabt>

i66(>

Jttatti
fcöe φί»
tnjm-
titrötn
Doen
tappojn'

. 533«.-
tiitn.

i|iec boo} ceebe pet^ gefept ban befaertieban
RhijnberckiJebett i^ ben drie-en-twintighilen SBugU:
gufli tee Becgabecing gelefen fechec concepì/octn ant»
ΐΰοομ te geben aenbe Üeec ^ietec ijufcbman, gegep*
menöaet/ «ttancelaec/ enbe Hifgefante ban beji^cec
»euc-®0}(l ban Keulen, gelpcb befelbe biet nnec
bolgenbe ban baoojbe tot booojbe flaet geinftceecr.

D

E Staten Generaci der Vereenighde Nederlan- «nt-
den } gehoort^nde ingenomen hebbende het rap·

port


-ocr page 1066-

1050 S A K E Ν vati S Τ A E T^

1666. porc vatv de Heeren haer Hog. Mog. Gedeputeerden

- tot de faecken van Rynierck, nevens eenighe Heeren

©ifant Gecommitteerden uyt den Raedt van Staten der Ver-
ba» eenighde Nederlanden )
met den Heer P/eter BM-
Wculeii, Geheymen Raedt, CancclaerendeAfgeiante

van den Heer Keur-Vorft van Ceule» Prince van
Luyck , tot diverfc malen in conferentie geweeft zijn-
de> over 'tfubjed van eenlghedifFeiententuflchen
defen Staet, ende fijn Keur-Vorftelijcke Doorlucb-
tigheyt noch openftaende,hebben na deliberatie goed-
ghevonden, mits defen te verklaren, ende den ghe-
ghemelden Heer Afgcfante, op fijne gemoveerde
Gravamma, 't voorfchrcve fubjefl raeckende, tot
antwoordt toe te voeghen, dat haer Hog. Mog. mey-
Jiingeende intentie noyt en isgeweeft, noch is, fijne
Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheyteenigen indracht
tcdoen in fii ne hebbende gherechtigheden, Territo-
riaclejurifdiöienjendeanderfints, inde voorfchreve
Stade Rijnberck, maer ter contrarie van gantfcher
herten ghenegen zijn ende blyven, fijne Kcurvor-
ilclijcke Dooiluchtigheydt dien aengaendein reden
ende billickheydt alle contcntement te jaeten weder-
varen , ende toe dien eynde federe haer jonghft gege-
ven antwoordr van dan
negentienden Mey left-leden,
haere giedachten doorgaens hebben laeten gaen op een
equivalent, ende van ghelijckedaerop vandefijdevan
lijn Keur-Vorftelijcke Doorluchtigheydts fortable
voorflaegen verwacht, dandewyleiulcxnietenisge-
fchiet, dat den Heer Afgefante omtrent de fake ende
de
Kercke van Ijfum niet en is ghelafl:, dat mede haer
Hog. Mog. iterative klachten fijn voorgekomen van
weghen de Gereformeerde in de Heerlijckheydt Ode-
kercken gelegen in 't Erts-Sticht, foo verfoecken haer
Hog. Mog. den felven Heere Afghefante, dathyde
moeyte wille nemen by fijne Keur-Vorftelijcke Door-
luohtigheyt op die
twee laetfte poinöen j om die oocit
alhier inder minne te mogen afhandelen, inftrudlie en
authorifatie uyt te wercken, met verfekeringe dat haer
Ho. Mog. figh als dan ontrent de voorfz fake van R j»-
herck foo favorabelijck fullen verklaren, dat fijn Keur-
Vorftelijcke Doorluchtigheyt reden fai hebben, van
daer aen te nemen volkomen fatisfaflie, ende conten-
tement, dat hy Heer Afgefante fijn Keur-Vorftelijcke
Doorluchtigheydt voorts gelieve te verfceckeren van
de continuatie van haer Ho. Mog. fincere en oprechte
genegentheyt, om met defelve meer en meer te cul-
tiveeren en onderhouden alle goede vruntfchap, ende
vertrouwde Correfpondentie, ende daer orarne des
te liever foude fien dat alle de voorfz difïèrenten, tot
vermijdinghe van difEdentie, hoe eer foo liever uyt
den wegh ende ter neder geleght mochten werden,
fich hier tot haer Ho. Mog. als noch van haer fijde eer-
bieden. Gedaen in den Hageden
Augulli
feilien kondertfes en feftigh.

<£onft·
reiitie
tiiffvijeii
be
Mf
Dieiturji
en öE
;&witoen
iKiptiiDe
SB^e
iiitn/
bjucgte-
loosjief'
Selopeii,

^l^ac bclibecatic 't boo;f3 conccpt gegouben boo;
geaccefletct / cnDe btenbolgcn;^ befelbe antbioojbe
in 't net ocfcljjebrn enbe boo? ben iCgent bc Heyde,
nctafné bcIioo?I0cR recredentiael, tot teen Cpnbe te
bcpefftifCfn/iiEii öe gcmelbe iJeccBufchman becDantp
ccpcfUfletoojöen.

(ίίηιε ronfecentie tot Vegefack $ ontrent ben twin-
tigiien
?iuau(il tnflcbeitbe l&cecen Mediateurs, enbe
ceuialjc
Sweedfche dSccommiteetbcnaenocficIbti^
bjuciitf loo^ afflcloopen / öcbbenöe be 19eeten
Sweden
ten bolkn Qcopinfaticeettbatbe^tabtBremenban
Ijate
gepretendeerde immedieteyt foube fiebfien tC Ces
nunciccrn^ tn ijoetoeltorpnfgiiappaccntietotnocg
toe (tclj brctoonbe ban een betec fncce^/ foube ecfltec
tuffcftcH gcmelbe fêeecen op befelbe plaetfe een nabec
confi centje geöouben tajojben. ©p be 3©efcc toaecen
gchamen
twee g>tocebfcl)e giacljten/ b'rene ban tien,
enbe b' aubcce ban t waeif (ïncïien / en boiecb nocft een
derde ban vijftien fïucften bcctoactjt. ©e ®coupe^ te
X.anbc üegonnen aUengéften^öBojbecanbecingDen
ban (^Suai'ticccn be ^tabt te nabecen / enbe gab men
tot
Z.eile fi:ecrtec bccicbtbatonIang!)^De((?}ab{nne
ban
Koninghs-marck, Doubenbefjaectenbentiebin·
nen Veerden, Ijaei: befïe meubelen ban baec nae Sta-
den öab gefonben ; Bet toelcïie bp bc mceflc sequalifi» 166S.
ceecbe (©ffjciecen en ^ngefetenen toa^ gebolgt. —__
5&en
vier en twintighften töiecbt binnen be ^tabt <£nnft,
S5?on^tof)cfi ecneconTecentieoDebwiöen tuffcöenbe
(©ebeputeecben banbe
drie JSojfleltJeftelêupfen ban

guft Ijebben aen be cefpectibe Collonellen feccflricte
lafl toegefonben/ om jjaceïieginienten tompleet te
gouben / enbe toaeren gemepnt binnen tauepniglj ba^
gfien alomme inbecefpfctibe«lSuaEtiecen/ enbe op
eenen bagl) een genecale fcgerpe monftecingge aen te
(iellen / baec toe be CommifTacifen becept^ βεοίύοη»
neert enbe οβμφ afgebeerbiggt toacen.

jlaec bat ben J|ecc <lSjaef Wrangel gabt becWaeit flaetiia.
ficü in be faetlte ban Bremen niet becbec fonbec nabec teuc?
laP banbenKoningö enbe be Croon Sweden tefton=
nen eflacgecen/ cnDebatbaecDpbcteecen|©ebta=
teur^ban fijn «Bpcllentiepber affcflept genomen enbe
baec
recreditiven behomcn öabben / gelijclt ooch bien
bolgen^ in be ^tabt
Bremen toebec geheect f|]nbe ee·
nige ban be iBagificaetgabbenoncboDenommebe
aen befelbe {jaec bectceclt behent te maee^en/foo |)eb=>
ben be opgemelbe ileecen ban belüagificaetbec-
focfit/ niet alleen bat be ïlreccn
Mediateurs noeti eeni»
gen ti|b albaec toilbcn becbipen om bat mebe tot be»
bojbecinghe ban befe Jü^ebiatie in aentocbt foube fijn
een ïifgefante bnn
Heffen-Caflel^maec oocù be Con»
fecentie te toillen refuraeccn ; Boopenbebe25o?Bec=
fcDap baec Deen te fullen bonnen bifponecen / bat be
j^tab
Bremen bltjbenbe bp-bJooAen befen tegentooo?:·
bigen
Rijcxdagh, enbe boo? beljouben^öate Jura pof-
feflbria
ban Comparitie op ben Rijcxdagh, ectltec 00«
cefeilien enbe Vota op be naeflliomenbe iQijcftiSbagru
boo; eenige Sfaecen in
smeance foube laeten jp / oP
batbectcoutDcn bat in fulelten caie ben IttoningDban

gaere ttaoee Goon, enbe cepacatie ban be fcljaeben /
gaec booj be
Sweden gecaufeect/ enbe gebben be i^ee·
een
Mediateurs baec Opeen lïLcompcttecnaben^clt·
Beet
Wrangel gefonben / om be confereutien te cefu^
nieecenj inmibbel^tobbenbeSwedcnecnS^jugglie
obcc be
Wefer bp Pfenboojgenomcntcflaen/ om
in l)et (Splanbt te bomen / bat boo; bie ban be ^tabt
ijS belet / en baec obec eenigD ©oleft ban be
Sweed-
fche
jijbe boobt gefcljoten / enbe gequet|l / tjet tnelCi
Ite
bp ben ®eIbtbeecboo;eenRuptureb)iecbtopge·
nomen / boclj toiect befe actie bp bte ban
Bremen ge*
intecpjetcect algeen noobfaecfieigcfte befenfie / h3a<c
mebe fptoiecben belet bat be
Sweden, fjaecbeefien
in 't «Splanbt toepbenbe niet tjabben toegfi-genemen.
iCot bato taia^ tot
Zeile nocg geene naecicgtinge tnat
tot
Byleveit toa^ gepaffëect ; ïEse^jiu^banDene-
marckentofectben negenden
tot Hanoverbectoact)t/
boeg foube tnegfien^ beflechtebinnenbe^tabtniet
logeecen/ enbe loiecben baec om buptenbej&tabc
iCenten opgeflaggcn: f)p foube ban baec gaen nae
Caflèl om teboenbenonbectcou(0mettte§;fncefre
ban ©effen.

35en<l5cncaeI©eit-tupgBmee(IecUffelen, fijnbe uffrftn
becoepen tot ijet oppec-Commanbement (n Bremen, "
tua^ ban be ^toebrn opgepafl enbe gehangen / toans
neec bp met ontcent
dertigh man / meefi ConfiapeiSi dw.
3l|nbe/ bp nacgt in be^tabtbecmepnbetegecaec^
nen ; men gaf boo; bat bp gem eenigge S3;teben ban
irapo;tantletoaccngl)ebonben/ enbaecom
naeSta-
den
toa^becboect/ om baec op/ en op anbecefaeo
6en naebec ge-evamineect; te liio;ben / bectoaect^
mebe be Jgeee
Wrangel toa^ bectcocRen. φε Jl^acfiti
meelïec ban be nieubie ;&tebt / enbe noeg een anbec
toaecen binnen
Bremen inacceftggenomen/ enbe»
fcDulbigöt ban beccaebt/ enco;ce(iionbenti£me£be
Sweden ; l^e üactogen ban Lunenburgh betten al*
omme becbieben geentoeboecnptgaereïanbenin
'tSweedrche^egectrb;enaen j

' «Ik


-ocr page 1067-

en OORLOG Η. 'ì S^s-en-^iemMeBoecL Ι05ϊ

1666 SMÌei>e(3&:oupfnttPmtbieto'tg>iif£Ofenbrjig
__gelagen/wacqicccöc

ο—________________tnnae Nybvrgb j We ban.ère-

men gebteti «eti uptbal el^eca cnoe
^tDceOfcIje «i^fficiecen abekianscn (Aituuneni, ^ep
mmbteifl 't Ravensburgh en in 't ^tift

Minden grooteüi^acatte teaen^ be ^omfl; ban Den
ban Brandenburg, betoclcfte be i:anüt-
«èjabinnÉ ban Heffcn-Caflèl té Sparenburgh foilùe
bejeaenen ;

tet ®ractaet senaemt Quadruple , cpflcntliifft
tot ontfet ban eremengöcmaecftt/ tefienoiiOec
öe
Deenfche faccfeen.
fortori nu öen ©rcc 5tem<-®i)?fl »wn Keulen Dacc
tot^/f- onöec toa^/foo öeeft öp nocJjtan^inOaobcr
men gi Dooj ecn Wgefanien öe J|f«oflcn ban ftrpnf-
iicgeu. wijck enbc Lunenburgh boen becfeccifpcffi f&n
bol&antfneù(ri(iattie/ in üe farc&eaüm ërcn^pn tf
fuHenbpti^t^en. s^od^betoijlnteHbirefbc/Qetbe
feibc foo ρ;οηφΐ cnbe foo fu:a{B)tigt} niet te boojicl^
foHöe bunnen ftqtnen/ al^ toei te toenfcötn tpa^/ ^o
öebbinöe^oaöocoasöte tcttoflen eeCffolMw»/
«nonDectuflcljcnnocöfententatitoe ban ficcoinniq»
öemcöt / foo bp Siyedenal^ Öe ^taM Bren>ei)ieli)ien
Doen i 2$lyiu:ubebepbeiPec.tl«i'n in bate fnl^eouen

tbcnoHöetCettclöPh / eflöch ftilcliéÖ«ft jtiifisbt bc
ÜCCCC Bcyer, ijfnfcvcnden ©ctübec per poilp pooi
Byicveitgcpaflcm/omfijn JBefitic ben
§me l!ienc=
39a<$tbanBrandenburghtebet;iebteMban ol bictgee'
neni be .initiatie b)a^boo;gebaUrm D^t ^bieebtciie
feeouc^npt f omeren bcctoacöt/bMctOt bp D'ülve ge.
inonftcct/ enbeHaccfe btbpnbcntweeduyienc©pét'
luiccljten/ ies hondert ©jaeonbec^/ cnbe fefthicn
Compaonien ^etbcn : €ntie bec^ be l^elt-Deec
Wrange beel jfecöupten cnbe g>clje|)en / D
é lilveop
nee Lauwenburgh gefonben / imi boo; foobanigg
raibùel beretbefSCcoupe^ in bet ^tiftBremep te ccenf>
pojtecen/ivalbien ùec felbec palfaeeboojbetXanbt
ban Lunenburgh mosbte bJoìbenfiebtffitiHteeiCt.
, ^e vier ^jince ban Btunfwijdi: toaten ben
fefthienden)<0ctti)iectat Zeltebeceebcct/inbf bebben
Jgojffin. ben pjeftbent Kky genoesbfaera te bennengeBeben/
batBaec geccfolbeect babbenficbtnet

betéi^btebouben/ enbe^ Kijckscommiflìc cotljet
fecourf ban Bremen aente ncBien.fiiCen bjelcfeen eun»
be ootli in öe macfcb toocen fes duyfenc man iticpfec»
Itjche boiclieccti/ onbec 'tcommanberaent ban ben
3®clt maecfajalcfe Heyftcr. ö'^etc J^uc-bo?(l ban
Brandenburghtjabbe wbe bpo? fgn <0ebcpute£cben
aen beni^eiot-bee^ Wraugelbeftent boen maetiten/
batlipin liefcgelegen^ept bp oncfientent^ ban ec:=
cooibt / bc Éacc^e ban get ύρΙΝ fbube moeten tioU'

ben: enbaa^be Eunenbucabfc&e (^coupe^nietal»
leen Λ aenacfc6?cbeu / ffebtot benraocfcö fle^
ccecte honben/maec biietbeu ooc& nabec gettoc&en.

®el^ctqaen banOfenbrugge, Zdleenbe Hano-
ver bonben pc
J in't laet^ ban Odobei tot Nyborgh.

3!>c gelicele HunenbucgÖfcBe Armée iagö contom
Nybüfgh op be ©ojpen becbcplt / be SfictiUecie Heet-
ben toacen mebe el nptgeftofenenbe opgebjanot;^
bat in vijf a fes bagen bc geöcele Armée effectibe
Ëonbe macc&eccn:3@e S weden gabben nocb ntet meec
al^ feshondert man tot fecouc^ «pt Pomeren in
fiaecaegecbeftoraen} be ceflc omtcent vlerduyOait
lerth Ponben necb aen be El ve : enoc fcijcenom fnl.
en beftoaeriöcb fionnen paffecen / omme bet twee
m. aï Set JSktoceDfcbe baectupgD^neec ί»β·
ben op be Elvegbefonben/babben boen ttugg Jictneu/
enbe naec Hamburgh bjcngcn ; oocfe bacciwn^n^
be öegimenten ban Croiecq etóJe Mollifen met
ten gcoote menigöte 25oetcnnabe Elve gefoaöen/
om allcntljalben be paffagicte bccfeecfeet!en.tactog6

iurrien Willem l)teft mebe acn ben lHoaingg ban
)enemarcken cnbe ben l&artOQÖ ban SaxcnJauwen-
jburgh gefclBebcn in qnalttept al^ öcöa&é-@betite
banben JNbec
-i&apifc6en%c£Ìt5/ bat jp inconfej·
mitept ban be enbe bebeelen ban 't^cb / ^en
pa^ of onbecgout aenbe j^taeebfctje ^coupenb^
~ cc 3Lanben bJÜben toeflaen ; enbe bp albien bp
1 niet (unttim beletten/ ten minflen baecobec

SKtitno

iiaec j b^bcceet^ boo; Saxenlau-

wenburgh töa^ gebaen.

©en vier-en-cwiBtighften <@ctobec abont^ wn
albacc abbbfcn gefìomen ban be
]^cecen Bo(man,Hi,-
renbergfa
, enbe Hamerfteyn : f)oebat ben ©dt-fieei:
Wrangel öeöbeeepiefcnttert be iufpenüe vanirame-
dietey cyii
fieraf/, mit^ Öiit fn<«te Veerden foubc
bebbenaente (teilen cene ronfei^entfeenbcttacteccn
op nabolgenbe poincten :
iSen i. ^àt be S weden ben
Kattantoorn enöe Wartoom twaelfgaecinbefettint
gef(»ibenf)ouben: Cen
r. ^ac t>e Jbtaìa Bremen
ftfube bemdieccnelle l^oitiftcatien/ bie op ben bobem
ban get;i>tiff f0n geinaee{tt:^en s ■ ^at bcfelbe fou·
be cefimbecen be fioflrn / betoelc]^ be
Sweden
tec ooifaec&e ban bien (^ojlogb babben gebaen;
Ntm 4.. ^atbe^tabtfoubebeloobente cenunciecen
banbe
immedieteycjto albien ben tttepfec fionbe ge»
b^poneert bictben furcl^^ goebt te bjnDen *. iSTen 7·
bat be
i> weden fonbenbebbtn bet Territoni inbcvier
Goon :
SU» 6. ©fltbe^tabt vooraltijtiouderenun-
cierenbanbecompataticnopbe Kreicz-dagen : enbc
batonbertuffcbenbebloccabefonbe bli)bcn tominuep
tra/ al^ fnlienbe bitlactfie al te fcbimpclijcft jpn boo}
ben i^oningb ban ^meben / bp albien be boojgeffae»
gcnconfeccntieöJietbegebonben aen ben opbef ban
bebloccabe: be opgemelbe Üeejren ^tfgefanten ipn
baetmebe ban
Sraden naec Bremen bettcoclien / fan»
bfc bat baec <!Eb. gefcgjeben bebben be oojfaecRen
b^aecom 3p in Oe ;^abt gegaentoacen.
MotZeile
bab men geen gcoote iin op befe maniece enbe conbi*
tieinconfeccntiete ftomcn/ enbe biiecbt geoo;beelc

i·;·!

.W

V

1

IfO

1000

1009
lOOO

bat b'intentiebanbe Sweden bM^om alleen tijbt te
toinnen/enbeonbectufTcben tcagbten boo} bet cene
of anbec mibbel be Poraerfclie ^olftecen aen ficb
te
tcechm. Mttt tDübe b'l^m Haerfoice baHelbcn boen
gelooben/ bat^t gcoote beffléin ban be Sweden te»
sen ben ^et ban baec Hoojffi aelepbt toa^.

j^btTen^cnbttiQbige Lunenbutghfc^e Armée

toiecbenbecfcbaftbenaebolgenbeittoupe^. {Ϊ^Γαι,

Door én KeuT'Vtrfi van Keukn.

Drie Compagnien Peerden 3 ao

EenRegimeactcvüetvan looo

Door Ηβτίοξί Iurrien JVfUtm te PefrJe,

Het Regiment van Havc«huyfen joo

Grave van Waldeck Geperacl yoo

Gravelofias van Waldeck yoo

Crofecq yoo

Villier yoo

Te voet.

DeLijfguarde
Het Regiment van den Ende
Molliflbn
Raesvelt

Door Rertogb Jan Frfdtrijck te Teerde,

Het Regiment van den Gencrael Majoor

Oefenaer 600

Het Regiment van Rancban <ioo

Een Compagnie Dragonners van 140

Te voet.

Onder den Collonel Staten ende noch
twee andere Overften ayoe

Door Htrtogh Ernfi Augufius tc Teerde.

Het Regiment van. den Oldenziegel 500,
Grave van Nafiau f
00

De jonge Ziegel 500

23? vtet.

Het halve Regiment van den Grave van

Waldeck Generaci foo

Generaci Majoor Stanff ïpoo

Üffclen lopo

Dtet

1666.

Conbl-
tftu bte
*«!»-
btu/ oni
nittS&jt·
men in
nabtc
onbtc'
ijaiiD»-
iinsS tl
ttKOtiu


-ocr page 1068-

1068 S A K E Ν vati S Τ A E T^

ΐ666 ÌDòtrdenHertegh vanWolfenbutiei téÏeerde.

Vier Cotopagnieii

Tt voet.

Een Bataillon van yoo

ïlectoacn ban Zei en Ofnabrugge fcöjebfn
een öarc i&ooflö
J®!o8. D£fen25jiff.

Omfen vritndelycke» dtenfit, é^c.

' 11 Hoogfa Mog. is ionder wijdlughtigh verhael albe-
«nlira f^y" bekent, wac voor mifverftanden fich tuflchen
ïuncn- de Koninghlijcke Majèftcyt in Sweden, als Hertogh
öeaiü tot
Brmen ende de Stade Bremtn een tijdt herwaerts
aw/aeréS hebben onthouden ;Oock In wat voegen d'Heer Keur-
Aoït vorft van
Brandenhurgb ende wy, met » ende benevens
i:optn»e andere Keur-Vorflen ende Stenden, ons tot noch toe
foo veel«nogelijck hebben daeraen laten gelegen zyn,
' dac defe ilrydigheydt in der goede mocht werden ver-
geleecken> ende ter neder gheleght; MaerdatdeKo-
nincklijcke
Sweed/cheVéldt-Heer als noch geduyrende
dcTradatcn, deötadimet fijne Arraéehi,eftomcin-
gelt, de Commercicn te Water ende te Lande aldaer
gemerti ende met allerhande hofliliteyt hevigh aentaft ;
Dcrhalvendandeiegenwuordige tot
Regeafhurgh als
noch vergaderde Rijcks Stenden , fyn genoodlàeckc
geworden door d'algemeene
Rycks-concJufie van den
achtfien ouden endo den achthtenden September nieu-
wen Stijl jonghftleden de Refolutie te nemen, in cas in
der goede niet konde werden »eriight, dat als dan naer
aenleydinge des
Infirumtnü Pacis ende de Ryckf con-
fi'mtien
tot weeringe van gheweldt,die middeien daer-
innc bcraemt voor de Stadt
Bremen by der handt ghe-
nomen , dacoockde Keyferlijcke Majefteyt
Jub dato
den dertighflen der felver Maendc ons, benevens eeni-
ge Keur-endc-Vorften
^ecialiter heeft aen bevoolen,
omme met affumptie van andere Nabuyren ^ie Stade
tegens de Koninghlijcke Sweedfche
Kryghs-gmelda-
t digheyt
van 's Rijcks-wegen te befchermcn, of nu wel
de H. H. Keurvoriftentot
Keulen ende Érandenburgh,
met ende benevens ons endconfen beminden Broe-
ders, ende Neven, de Hertogen tot
Brunfinijck ende
Luneuburgh . ten overvloede als noch cene befendinge
hebben gedaen aen de Koninghlijcke Sweedfche Vclt-
heer, ende den felven voor Rellende allerhande dien-
lijcke moti ven, orarne den wegh in der minne tc pre-
fereren voor de Wapenen, hebben verm8ent,gedaghte
Veldt-heeroock daer op mïnnelijcke handelingh heeft
gereaflumeert, foo is hy evenwel des niet tegenftaende
met den arbeydt tot verleeckeringe van fijn bloccade,
voort gegaen , hebben fijn Aimée met verfcheyde
Troupen uyt
Pomeren overgebraght, verfterckt} ende
werden de Traftatcn by hem
foo fwaergmaecktAiX. wy
niet andersals der felver gheheele verbreecbinge, ende
voortfettinge der hoftiliteyten, tegens die Stift onder-
nomen konnen te gemoet fien, dewijle wy dan de aen-
leydinge des opgemelden Rj"citr-iewc/»/if ende dtr Key-
ferlijcke beveelen niet konnen Jedigh ftaen, in cas van
fatale mature der roinnelijcke Travaten, die Stadt foo
veel in ons vermogen is hulp ende verloilinge te ver-
fchafFen, dat wyoock tot der felver behoef onfe op de
been gebraghte Vclckeren, albereyts hebben by een
gctrocken eiide opdeGrenfenvanonsLandtgeftelt,
maer dat Wy daerby moeten vreeièn, dat de Kroon
STBtden ons ende Onie Landen terfaecke van de execu-
tie van defe befchermiBge derStadt
Bremen, ons by de
Keyferlijcke Majefteyt ende het Rijck aenbevoolen
moghte overvallen, ende wel met
openharen Oorlcgh
loude derven aen taliën; Ende dat ais nu tuffchen u
Hoogh iWüg. ende ons onlanghseene reciproque Λ-
fenjive Stantie is gemaeckt, die wy oock aen onfer
zijde behoorlijck hebben gheratificeert eride voltroc-
kcnj Soo hebben wy [ot Hoogh Mog.hec vaile ver-
trouweó, de felve fullen , in krachtc van onfe alfooge-
flootene ende voltrockene Alliantie, in cas wyende
enfe Landen, wegens de Stadt Brewe» dopr (Je Kroon
Sveden met Oürlogh fouie werden aengewft, ons niet
hulploos laten, maer nacr aenwijfinge van foodanigen
Alliantie de beloofde affiilentie ongeVi^^ygert en4e ten
ijioedigbilen wedervarepjateo,.

400

( 'Süleksfijn w^rndiörgélijcke voorvallen overbodig

.wederom te fullen verfchuldigen , &c.< Gegeven tot _^

Nieuitirgh den fes-en'fwi»Ughfien OiSober fifihien
hondert fesea-fijltgh.

Van Godes ghenade Georg Wtüeta Cnde Μήφ Au-
gufius
i refpeÖi ve Biflbhop tot Ofiabrug^e, Ge-
broeders j Hertogen cot Bruiifwijck ende Lui
nenburgh, ' ' ' . '

Dienftwilligen,
Ernfi jiugufiusi

^ ®tK·
OicotHii
tot

^iiU'

hiiraö
nopiiiti
3Bjt-
incn.

XJwer Hoogh Mög.
Dienftwilligen,
Georgmihelrn.

^&tt igog. JlSog. lieten fiaec toecfeec&ecen ■, ^atfe
bolgen^semoechte
Alliantie t)ct&ate/ fncq^ üanbe
j^toeebfctie agsceffie fquben geiaQttfrel0t& bp b^enaen.

iiaeciidibecatieiot Nieuburgh toa^otieciieiSIira»
ctatenenbecoutiitien tip &e ^tue&en tiooigeflagen/
enDe geltjch tnen tjeefi: geoo^beeit Dat Oe gemeitie
conOtttciircec^ctcnOe onaennemEltj^h tuateu/ foo
nuenoe tnen ooclt
ίκ» befelb^ bp De Sweden alleen
toacen boo; geflagen om tijùt te getoinnen / toacc
om men Dan poch ijeefc ggecefolbeect aen ben
Veidt-
Heertc boen bechïaren / bat men figt) in geene iCca»
ccatenftonbein laten / ten aibooten be
bloccade
in't^eöeEltoacenopgöetieüen/ enbebp Oen Veldt-
Heer
be ooft geen meec iiCroupeg in 't ©ojflenbom tc
Doenouec homen: ^aec benube^ DabOe men ίψ
rigfjtingt) Dat Dr;S0ojgcÏ^enbe JDagifitaet binnen
Bremen noeö teel gljemoebt toacen, ©uoj enbe ge»
bnpcenöe opgemelbe bellbecaUen ftebben (jaec

SBiieOen beftomen / foo ban Wcenen
ai^öenHage, ÖQubenbe b'eecfle be^ fóepfei;^ po(ïti«
beaenbiebiugbomfoobeel boIclH^ bectoaect^te fcn*
ben/ at^ öaec tot uptboetinge ban fiaec

aenbeboolen commifltr in be faechen ban Bremen no:» ·
bigö ftonben oojbeelen / enbe be mixte gebenbe
notificatie bat ben ©cete öeuc-bojP ban
Branden-
burgh
nu gtieccfolbeect ttia^ om fiet) mebe in i)et fSca·
ctaet bau
defenlivc Alliantie tebegeben;b'j|eec Haer-
foite
betigDte bat mengemeent boa^ ben l&epféc ber
pjobifie mebeboói befe acnbicbinge beleef bflrtcft te
bibancben/ enbe bat be J^efolutie ban ben ^eec^euc*
bojfi albaec niet onaeiigenaem biace gbetoeefi /
hoe»
tDelbebpfonbececonbittcn bp gem gcpjetenbeectal»
baec üjat onfmaeciieltjch bleien } b'igtpc
Haerfolte
öeeftbpbefegelegentöepbt/ balgen^ ojb?e ban haec
i&oegtj m oQ.j öcn gmogQ
Jan Frederick gecomwu·
niceectÖrtbftouficTraaaet van Alliantie defenüye,
etibeberfogöt Dat fgne ©ojfleigcBe 33oojIng|)ttgijepc
oiibeftoaect baec obec fgne eonfiberatien bem toii»
be bfliint maerften/ op Dat eenniaelbefòghetoenffe
foBChe tot ton perfectie gDebjagfit mogbt toecben/
enbe Ijeeft Jnc tteuc ©o||lelöcfee a3oo?iugötigI|cp£
baecopmfceccibiïetecmenifaei üoogbjBBog. boen
bebanchenboojbeeecebiefp gcm beben/ enbe booi
b'inclinatie bie jp toonben met öemin ?illianticte
3Pd/ bat {)p Ober fulcii^ijct boojfj ®ractaet foube
epammercn/ enbe obec
leven & acht bagen met fijn
tocDet60m(l ban Hanover, aenöem Haerfolte ftmc
eonfiberatien comtnunicecen. φρ bieefbe echtec
batföne©o||ieitjcöe5&ooiIngötigöcptaIg noch fou»
be bUapei:en/ een^beel^ombatftponbet anbecenbp
't fcüepben fiem fjobbegefegöt/bp albien ®ne intecef.
fen niet iionben löben boo? aï^ nqct) ficö in öet gemete
beitcactaettebegebrn/ oatfoobanigObilap aen bc
gemeene faecft geen fcbabe foube toe bjengen/ om bat
lip teg^oo^igb mebe in actie taa^/ enbe anbcc-
beetóombatfeettogj)
Jurrien Willem Bebbenbeme.
bealleofficienin'tiiarticuliec tot bien epnbe aenges
Inent/ oocfe nietanbec^al^ «ri biiatoic anttooojbt
Ronbeetlangen.

b'leec Haerfolte fjeift bp befe occafie ftaec B-lW
©.φ. mebe aengefpioochen obec ben inboubt ban
üaet üoogi) l^og.jasilTibe ban ben eerften i@ctobec/
goubenbe notificatie ban be Mediacie boi^gaec Éog.
lËog, oen ben Üoningf) ban Sweden tee occafie ban
Oef« Breemfche biffecwten e^Refeptmt / enbe

Γ
ι ί.


-ocr page 1069-

cn OO^LOGH. ΊSes-en^^eertighfieBoecL 1053

1666. Bfblifit fiaec ©. al intbe bbcc fobaniflc ηα^

■-- nrieatieöaec ©oogij jffiog.öonififüancHcn/ööelöch

DanJ&ertoeö iurrien Willem fcpöc Daec opfeCfpi^
aeanttuoojDt te Ije&Den / maec öat 5P tjjecf trn bat Dca
fe Tacche batuf^cactaien niet tuel tipt tebitiQenfouùe
3Pn. ^εη
 banCeulen toiccöt met Den

cec(ïen tot Hildesheitn bettoaaDt/ betocIcRe fltroote
gencceu^geptenbe cefolutienin be faeckenbanBre-
men gab eetoont. Jföcn BababbSfenbeftenien/ bat
Bet
Pomeifche fecouc^ bp befcs duyfent manfïeccft
foubejpn/ enbebattot
Blanckenes negca ^cftepcn
met bciïcft fouben obec aeff t enbe obec aebacen jpn.

Sfn 't epnöe ban Odlober cantinueecbebatbe Swe-
den
niet alleen eentfibbolcft obec Blanckenes öabbcn
befiomen/maec ODch bat ben ©elt-DffC
Wradgel o?-
b;cl)ab gcfonöen aen alle b'^nfantccie upt
Pomeren
bcctoaflüt/ omalbaec be El ve te jpnffecen / seltjcft
ban befelbe beceetsS bcctoaect^ in afentost ·. men
Öeefc ben Sloningö ban
Denemarcken enbe be ilios
nfngltjcbe ItegeectnoD tot
Geluck-ftadt tuel becfeglit
fulcli^ te beletten / maec men becnamnocft niet ban
De minile oppofjtie/ bataen
'tLunenborghfche niet
feec aengenacm toa^ : ©en Velc-heergabtonfanglj^
aen De J^eccen 3(fQcfanten belooft be
Pomerfe önjjtc»
epe anbec |)atf lüeginicnt (ircch te toi'Jen contca-
manbccen; »igboc|)Dch3ijlöetbaet-bolritomtcent be
Elve toacen gcnabect bat ijct felöe fonbec Difceputatie
ban öE iiicoon nitt ftonoc te cugge blijbcn;i©cn ©elt;
J&cec toa? toeöec in c atcgec geftomen/' enbe becDcoe»
Dtipciglj aen be (^uactiecen acbepben enbe befctue
becjicccften. ©c ^olbateu ftcegen niet mcecal^
an-
der-half
b;oot alle cwee Dagen / bar onbec befelbe
gcoot mifcontentement enbe brcloopbecoo^faccltte/
infanbectiept betai)! al lioojn batbu beSQoeccn
gebonbcn toiect booj be <0|ficiecen tolect afgcbojfl
enbegeapp^oifieect.

® e drie Jgeccen <l5eb?oeberen t ©ojflen ban Bron-
fwijck
enbe Lunenborgh, fjebbcn met ben ileece Hà-
roerfteyn
tot Hoya geabour])eett / Die baec op tec>
flont i^ te cugge gcltcect/omme neben^ be anbece
gefanten ben ©eit-ljeec toegen ben
totalen ophef ban^
be bloccabe/enbe belofte ban geen meec boich in't©oj>
flenbom
Brcmen te boen obccHumcn/ te ^ommecen;
35p albicn baec op geen fati^factoic antbjoojbt tufect
göegcben/ foubebe
Lunenborghfche Armee appa>
cent tecdonbt op bjeechcn / enbe met ben ^egen
fulcft^ foeclten upt te btecchen/ buijbenbe alle^ tot
Denmacfcbcffectibegepjrpaceect. i^ectogij
Jan Fre-
derick
j^nbe boojicben naec Hanover bectrocRcn /
toiccbt tnrbec tot j^icubncgDbecbiagDt.

^cbcct quam feecbec betigt)t / bat t)et ^toeebfclje
bolcfttot
boven Hamborgh toa^ ingefcgeept / enbe
naec
Staden gebjagbt; ®aec beneben bat be^tabt
Bremen be gepicfenteecbe fufpenfie ban immcdicteyt
durante hocj'aculo ^ab aengcnomen/ enbe bat nocf)
bilfecentiaeltoaeccn enbe bpbe ^toebenljact gene»
grect toiecben bcfe
drie nabolgenbe : ^n i. ®en
eebtban ben Commanbant. itLen i^et
jus Jupe-
rioritatis
inae vier Goon,-enbe ten 5. ^atbe^tabt
foube Ijebben te tcactecen obec bc
demolitie van'tbol-
werck
op Den ;S>tDecbfcöen SSomen gelegf)t met ben
fóoningljban
sweden felf. i^eecen ififgefanten
Spnbiec mebenabe&tabc
Bremen brctcochen/om
op aenllaenbe ^ingfoag Deffdf^ finale cefolutie obec
te brengen.

àn't begin ban November guani De Camec-^e»
ccetaci^
Knoüp, mebeb?engenbet)et(^cactaet ban
defenfive Alliantie, ontanglji tuffcgcn DelBintflcc^
ban
Denemarck, ï)aecï?ouge jasog. be Jltcuc-®oj(ï
ban
Brandenborgh , enbe ï^cctogen Iurrien Willem
en Ernft Auguftusgeflooten en geieeclieut/ enbe
jiebbenbielaetlïeb'igecc
Haerfolce baec obec De^an:
becen baegb^ baec genoegen getoont/ ooch aenflont^
ozb^e gegebcn omnte be
Ratifìcacie ban 't felbe i^ca^
c ,,a- ctaet op re maechen/ enbe becbolgen^ nocft Dit tocecft
tiintie naec ben Hage af te fenben/ onbectuffcben betnam

Dat öaec feec ontfraaecfteltjclt

f het becfoecft ban (jaec Ifoogö Haog. caechenDe d'eva-
lant.
cwatie ba» Opft-V^eflandt, enbe Dat üaet ^
©.beSoiflittnefoubentoillenblfponecen/ om in Dee idtftf.
fetbccplaetfeentotbecfeecftecingljban'tatanbt aen --

fcö»

paraticn

rcgEii

asci-
meli,

Jttrnin-

boi8l1·

Rtii.

rpciifu
Unii im-

tllEÖfC'

tept üy
SS^imcn
eensena-
ni;n>

idiaB-
ijuvie
?lfi(ail·
cie.

te nemen duyfent man ban be Croupe^ ban (jarc
i?oogbHaog. mepnenbefiaec©.©. 50, ©aiptbeci
fcöepbe cebenen/ baec ban cgötcc be gepjetenbecc-
be <a(ou|ie ban Ijct ïiiicltDepjincipaeltle toa^ / bat
fnlcl)^ in befe ti)bt^ gelegent[)ept onbirnfligg foube
3pn / bat egtjtcc genegen bjacen om ïiaec ©og. löog.
enbe be
Stenden in'tgemoet te tceben / albaec niet
meec al
^drie Compagnientefaten/ pebecban twee
hondert
hoppen / enbe alftoetpel gp Ifccc Haerfolte
ban Defe gejgeele faeche geen Benniffe of oi^bje ban
baec i^oogg jiQog. Dabt ontfangen ; ^00 beeft egbtec
f{)npIigf)tgeoo?beelt/ öaac39.©.^,©. te gemoét
te baecen bat be faecft ban
Ooft-Vrieflant bp Ijnci;
^oogb jl©og,
feer fenfibel bja^ / en oocit aïtfjt fooDa»
nig toieibe geconfibeceect / bat be jaloufie ban 't ]3tjtft
ongefonbeect foube ;pn / bianneec be befettinge bp bc
Bo?fiinneenbcfetenben te gelticft toiecDe brcfogbt/
bat ooch öaec al^
tutew j>rjn»/if baec

ban geen ombjage honbe nemen/ om bat fjaec #bogO
jlDog. met befe tjacc te boene befettinge ben jongen
pjinceinfijntEgcntooojbiaeacgöten alfoo
toepnigtj
fouben foechen te benabelen algjjaec
bethlaecben met &aec iCcoupe^ petjS tot p?ej'ubltie
banbe
Stenden te toillcn onbecnemm. Ifp Beeft cben»
b)el befe faeche nfetbecbechonnen brengen / al^ bat
b'i^eec
Moller o?b?efoubetoccbmtocgcfonbfn/ om
i}ifc obec met Ijaec l^ooglj Jüog. te concectecen. ©en
eerften November ijj toccc ban Nieuborgh na Spa-
renborgh
bfCtCOChen ben iOïeeC Haxthuyfen, om aen
De i^eec föeuc bolgen^ spngebaene p?efenta»
tie te becfoechen bat ftp tot ontfet ban
Bremen
biilbe Doen maccliecen twee duyfent man te boet
rn
duyfent tc s^eecDe / en infgelüché De ©joutoe
Eanfgcabin
duyfent man te boet ; ©p Dien Dagh
i^ albaec ooch gehomen b'teec
Zeul, om alle
belibecatiebepenbecenbe ban De
Breemfche faechen
bp te tDoonen;b'©eecHBerfolte Ijeeft bp befe gelegent»
öept aen fön €b. gccommnniccect {)« €cactact ban
defenfive Ailiantiejfijn «Èb.&eeft öet felbe'ganbecens
baeglj^ mojgen^ booj een e)cp?eflcn naec
Wulfenbut-
tei
gefonben/enbe becmepnoe Dat albaec geen ftoacig»
öept meec gemaecht foube toetDenom 't felbe mebe
aen te nementDien nagbt öeeft D'^eec fgefante btiu
Bremen baec becigöt/ öoe bat bc gjtabt nietöaDbe
honnen cefoluecen om ρα^ inbc
drie biffecentiale
poincten/ öiec boo; gemelt/ nate geben/ enbe bat ben iS'"
©elt-öeec
Wrangei baccbanboojI)aec<i5ö.geabbec= me" "at
teect 5pnbe/i)abt grfegt : bat öp ooch niet honöe noch o'"'"·
becmogjte / gebupcenbe be niinbrcjacigljept banben
«oningö inbe opgcmclbe pjetcnflen fjet niinfie tc cc»
lafcljecen/enDe Daecom Detoijl bp fagl) bat Ijetgefjcele
ï^uptfcDeiiiich/ enbe infonbecbept oe ©o?(lcnbfln
Bronfwijck, ficbfoo beri aenbe confecbatie ban be
^tabt
Bremen lieten gelegen 3pn/bat öp licbec babbc
De bloccabe op te beffen/ enbe alle^
in fletu «uo te laee
ten / al^ obei' 't een of anbec poinct een p;ejubictabel
accoojt tot onbienfl ban (Ijntitoningb enbe De Sicoon
S weden in te gaen ; (^aec ©. jpn Dien nae

mibbaegbnaec Hoya bertcochen om albaec beéee*
cenïïfgefantentefafi^gentn/ enbe becbec ficfolutic
obec ben toefiant ban faechen te nemen ; onbectuf^
fcfien bwft D'©eec
Haerfolte tnel befpeuct Dat men
Daec toa^ enbe bleef in een gcDupctgb mlfbectcim=
boen ban De
Sweden, enbe niet toepnigb bchommectj
betDijle Doa? ben opöef banbe bloccabe masJatumimpe-
rii cenfervatorium foube homcn t'e);picecen/goeben(gh
men be enfi in bie «iSuattiecen foube eclangen / ttian»
neecie
Sweden Baec Atmée in't ©ojfienbom Bre-
men bleben aenflouben/ en befelbe niet toilben af^
banchen nocb toegb boecen.

^iet alleen obet öet actooibt/ maec bielen tuf^ <a:a„tf;
feben ben ©elbt-bfcc enbe
Bremen nocb beel hacquet- lltt iSiif-
ten
obec b'cwenfJe ofberflanbt ban bienjb'een bet Dué '"β"
b'anbec bet foo PeKenbc: ^ic^ be ileecen Mebia»
teuc^becfogbtenbenCanceliecBufchman, om bol»
geng De
Protocollen, foo bp ï|aec al^ bp bc g>tabt
Bremen gbebouben/ al^ mebe balgen^ De gbebaen
® ttt j jj^

i'iiS


-ocr page 1070-

1666. af fpjaecfii efn anöec evtaifie te öeen / om befdtje De

-SwedentccamniimicccEni «©en ©jabc banDHona

Ijfeft tc DiEC tjj&t fijnquactfecjïcnomentot Achem,
öltaacc iiieöe allciï'anDeceCabanetpc ! uptgöWO'
men ccti liesitiienc tïcl) eet)oegl)t gaù j Daenbe fict) al=>
Daecpeccft tetccntfltKn boo? öepa^öiebanLangh-
wedei bectoaett^ oaet. JlSen t)ai> naecicgttnge μρΐ
S weden Dat vijfihiedhondert niente boet in bchoo-
ncn oiti?e fiaUDcn ora nae Wifmar obec te ^cfiepen.

^ienac&t otiucent ten twaelf upren tua? toeOjCC
Den
^eett Haxthuyfea Den @eet;é $let)cbo}Ü ban
Brandenburgh per pofte tiagc.^nöfe/ «n Ijem ban
Befe becanöeringe faDiblfecÉtt/ cn^ie te bafoecften Dat
1)11 De marfcI)bcMt De I»iioofDe Ccoup^ toUDe boen
bccl)ae(len.

«©jasf ban ^intzendorf » ijopj twee
t Oicc setìjcefi «inDc J Jtoa^ albacr ten toégeiTDrn öep»
etnboif, fcclicöepiiDcujcRoocRljebiiiDcolje; DatfOn

iafi niet (IceclUf om ben )Si;cbe jte JNoii^cn fielpen De-
boiDeten: batpp ej^jtectDelfouOetoenfcj^cn/ Dat De
fdbe boo? be i^taDt fmlKC
J rnbe bóojljft ]!}j)ch enbe
bcnJHepfccrftidifClDcft inooljteofjeinaecht üjojben/
cnöe gaf ober fuicft^ in bcbenctten of be
fufpenfie ban
De
immcdiectyc cn ban tjeC terricoj-jale rcflljt in De
vier Guon, Diur mcùc toelobec een quam / infonöec·
Iicpöt / Dctotjl niet alleen een
concluium bp Ijct Htjch
ïua^ göcmaccftt obcc De confecbaiie ban De ^taöt
niöe 5ace ccgötcn / maec ooclt oijec bc e);ecutie ban
Dien : iSnDe gaf obccfulctt^ te ftennen bat paciicu=
licrlijclitflcttcnjionbtopljetïjoincc ban
aflècurade
bao? Oct toc liomcnDe / ten toelcitrn fine ö^ fepbe J Dat
tjciu "alöacc ljoo:aef[ascn toa^ bat tot tueecbec bcc=
fffdirnuHljceniflljUolcii opbcnnamc ban ftetfitjcR
ili öc ^faat gelegöt / en Ijct gljcgcticiie
mandatum con·
fervatorium
banoen ttepfiC gcpccpeaieect / enöe felf^
op ben tioninglj ban
Denemarcken al^ JtaciOSÖ ban
Holfteyn , gc-eptenbecct bcijop^t te toecben/ baec
inne meenbe bat fijn Itloniii0ölijc6e Ifòajeflept
HcenJfoatigScptfoube maccften.
isjmn- te booten to^Fen De Wflefanten ban

hi'tìa.f' Bremen albaec fl&ehomen/ ertìe fiabben öaec
Stimai), gDecàjppqitcfct / bat jp na epnbelöcft

naec beel moepten niet fie ^eecen S weden obec be
ingrediënten eilbe extenfie te»'t atfopibt een| bua»
ten gljetoOiDen/ felf obec't
poind van fecuriceyc, bat
uict allcèn alle be poincten ban
contraventie tot
twee en-ieventigh in't göetal bp be Sweden tegen be
g)taDt gemobeect fouben op geijeben jpn / maec ooch
■ bat De
Sweden niet foube bjp (ïaen eenige qiieliien bie
Hu luarcn ofl)ie>; na gljeboocen fouben toecben tegen^
be ^tQbt
Bremen viafaBi of met göeöjelbt te itts
tenteren / maec in b'cc goebe of naeccegftte be felbe
fouben moeten bctbolgen/ ooclt j[)eti&en moetm be
ratificatie ban bcu ütcpfec en 'tËii)cit enbe be Gua-
rantie
ban gacc ^ooglj .{Bog. neben^ biebananbe^
ce itjincc^/ obüc ()et felbc iCcattaet abmittecen ;
leen biocen nocg bifccepant geblebenbepoinctenbp
be i&tabt gepjctenbttct/ al^ Oe
reftitucie of demoll-
tietianoen tiurght, enbcDatDe^taDtobeciebecen^
DéinDahDcnbanDc
Sweden (laecguota ban De vier
Góon in De Kreyt? enbe Rijcks-Sceuren > be Sweden
baec ban be yélft niet fouben mogen ccechen/ alé
^nna
vier-en-vijftigh tip get ^teeebfcge becD^agfì
In öct poinct ban be
Contributicn De^taieeben be»
bongen Ijabbenj opgemcIDe j^eecenKIfiiefanten
blaten gl)c!touien om obec befe ttoee poincten ban
ijaec fmale lafite öalen/ enbe

1054

Infteiniiüe eebaen foube

ten

baec αέη nfetfliafcfodjeat fauöeftl^n.
§poiiie< »pt Mescldetibureh dab Oien bf jtlóbt Dat Die
Hl. nifoenen in Pomeren fooöanigft tpacen öecftoacftt/
bat binnen Oadinshnwaeif mantótbifiPtttaBtaacen
Qcülebcn/ enbcb^ojjec fwltft^ fee asaeöeaeraaecfit/
Bc Sweciep qnttanfffljjcit wfligö to?4cft fbuDi moei
ten Dectoacct^fcJ)ic&eH / beftalbeupatmfnfitftinecco
be / bat Ijet ^tift
Bremen nict (lefiant foube
bjcffn/ ombegegerle
Armoe Die SE^intet; teKonnen
onbecgouben.

gabt menbecigiit upt Sweden , Dat De fita
geecingö alDaec teaïjen^ ben ©fibt-ljeec
Wrangel,
Den ^jtfibent Kley , enbe anbece fece t'onbjeben
ttiaj/bat (p ben !Ìioning{) be entcepjinfe op
Bremen fo
liggt,booigDe|ieIt enbe alfooiteabufeect babben.

©è^tabt^emen öeeft len pjecoUc boen teece
Itenen bat jp in jte ^uefiien / Die jp nu met be
^to eben öabOeny <ifjfjiec na fouben hcijgen / geen
aubec öegljtec ecfteMben alpien
Keyfer, enbe bat be
^bieben 't felbe niet gabben becben contcabicecen/
)Qt bjeefe b^t be ^tabt foube pjet^becen ; bat befe
claufule in Set reces of accooib siiwfccecct foube
inoeten biecben.

φρ 'tgftecepjefenteiìcbe bp De ^eecen Johan de
Wit, ban Reoswoude enbe Bootsma Ijaec i^gj) ""
ji@og.4SiebeputeecDentec^ecgabecinge gebaen/,i^
benachthienden November goebtflebonben/bat aen Atatt
ben il^fecban
Beuninghen in Vranckrjjck gefcöieben ^
oube toojben bat öaec i|oogö Uàog. flöecatificeect tötK'
labben get Ccactuct ban
Alliantie defenfive y ben vtnit
vijf-en>twintigbii:en Odober leflleben al|)iec in ben ^jenitn
Hage
tuffcflen ben JÜonitigÖbanDenemarcken jbe^ sj." i*
fen
Staet, enbe be fóenc enbe ©ojgen ban Branden-
burgh
enbe Lunenburgh gijcflaotcn / enbe betoijle
ben Roningö.ban
Vranckrijck ben èeec ban Miiec
toa^ af fenbenDe naec fiet §ectogl)bora Bremen, tot
iseggneminge bec biffecenten tuffcSietibeniioningg
ban
Sweden enbe be^tabt Bremen ontflaen/ ^
I)P J^ecC ban Beunlngen aen Bet Hof ban Vranck-
rijck
met aUebc);tecitept/ enbe bcöooilgclte ciccura»
fpectie befaecItenbaecbeenenUjilbe tcagtitentebici»
gecen/ ten epnbe bat niet alleen beboojfcöjebe biffes
centen in bec minne göeaffopieect/ maec oocfi alle
bojbece jaloufien enbe ombiage^ toegö gijenomeii
mogljten toojDen/ op Dat in biequactiecen alle^ in
cufle gOeljuuben enbe öaec i?oog{i JOkg.niet (n nieu*
toe oncufien geimpliceett moggten toojben / tuaec
toe^pbetbolgen^ get opgemetbe €cactact becobli*
geect fouben teefen / tot bjelclten cpnbe mebe Coppe '
ban be 3[n|lcuctic tot be befenbinge naec
Bremen ges
accefÏeect/ aen be gebaggten i^eec ban
Beuningen ge;*
fonben toiect om te ftceciten tot Deffelf^ nacigtinge.

l^oetoel ben i©eec igectogö Johan Frederick 6ei«
nocb niet tep boUen obec |)et aennemen ban get be« «cctos
toufie ®cacraet ban
defenfive Alliantie iiabt bec» aoöflrt
filaect / foo fiab egöfec fjjn ©ojflelflcite ©oaiUigiJttg^
fiept aen ben Collonel
Haerfoite bjiüen becfceeitecen/ ffi ''
Dat fön becfogljte uptfiel niet toiecbe öecoo?faecfei teert dm
booi eenige fecceete fJUiantie / al^ met niemant
eenige foobanige Debbenbe/ maec alleen / bat Γπη '
affaice^ noci) leenigen {tlepnen ttjbt becepfcbten/
nmiftcöDeecobec te beciilacen/ bie j^p becmennbe/
bat ten epnbeban twee Maenben/ ia notg eeobec
foube fionnen ej^picecen / Docfi alte^ met foobanige
tecmen/ battec nietaf te nemen ba^ ten meecbec
Difpofitie fegemuoojbigö bp ftfn Jgojfielijcfie ^oo^
lugtigöepttotöet aennemen ban get felbe €cactaet
tejpn/ al^bjelbDOibefcn: i^pfiab een bifitebanbc
€anceliec
Langcrbeeck gegabt / Die Bém obcc Dit
felbe fubfect eeltjche bccfeecftecingge öaD gfieDaen/
Oaec bp boegenbe/ Dat be cebenen ban ttoöffelagötig. „S
öept/ DiefSn ©ojflelijcfte ©ooilugötigbept te boo= «
«niiabDe geöabt / |)p bie tijb^ gtjelegentfiept göc
noegöfeemtoacenopgeBebcn/ enbe bat obrcfulcfi^ gÌf'g'J·
Bet becbec uptfiel geen anbecccflepie BabDe / al^ al= ft/tk'.
teen om een ftlepnen töDt upt te bmben/ Dat bols
sBen^ ben Dienfl ban fijn affaite^nooDi^ toa^ ; <0p>
gemelbe i@eec Canceliec Beeft bp Die gBelegentljept
Den Heec
Haerfoite bcoj gBefielt enDe oBebjaegBt/
niet bo« lafi ban fijn .«©eefïec/ maec uptfiel»
frifi
/ Bd«10c6 Bp HPbe/ eerftelijck , betoEtfle ecn^
beel^ ben Dienfl ban De gliemeene faeche foube
becepffcBen / bat Baec m· Baec
Ar-

mée bp maUtanbecen Bielben ten minfiennocB drie
D^aenben / bat be be oofbe Sweedfchc ^atifiratie
uptgetDiffelt toojben/ enbe anbec^ beeld Dat B?bec«
nomen öabbe/ Dae De
i^ectogen Jurriea Willem, enbe
Ernft Auguftus bp Baec HoogB Uiilben boen
aen Bovben om be continuatie ban fubfidtea, foitbec

6e

beii.

©ebo(.
nie-

S A Κ E Ν van S l'^A E Τ


-ocr page 1071-

en OORLOGH *tSes.en^'ueertMe Boech 1055

1666. tìc toclfte öatc Φ. ctt bpfodbftlijcR De laet=

--fte ! niet bcfïant fouDe f0n alle fiate Ctoupe^ te δοη»

nen onöecBomjcn / of infuicftcn ca^ ban Die töbt af/
Dat fön l^eec en maecflec öet bctoufìc iScactaet quam
aentc nemen / aen fooDanisctoftmocbei^clteconti-
nuade van fubfidien meDe foHÖe paciicipecen ; «BnDe
ten
tweeden, DetDÖIe JgectOoD Jöhan Frederick jeQen·
tooo?DiflÖ f fpfctibe fes duyfent man fn öfenfi JjaDDe/of
gaec i|>o. Jlioa. niet fonben Bonnen goeb tiinben/Dat
Öet
Corpus van Armée 6p De^cMosenban'Bruns-
wijck
op tebienogen op achcien duyrent mantofecDe
becscoot / ente DienboIgen^f)aec#oa. IDos.tel»»
toeesen fouben 50n/ om in fuIcftenca^Defiibffibten
infiet
negende ^cticuI;8ementioncect/ navJopo;tie
te öccmeccbecen : ï®aec op De CoHonfl
Maerfolte
(|em habgeanttooojbt/ bat nocIjDbec'jbeteenenaei)
obec get «fibectoa^nein^cueect / tnacctat inÌSiilen
oeballe öet
eerftebp taerHofl. fiaoa-fKHenDenoeae»
liacn tDojben/tenminfien noobfaeceeiyth foubejgn/
Dat obec öe bcCDeelinööe tuffcfien De Bcfamrntïiirtte
toiccbe geaccojbeect/ opDatDenceneaiiiet
lilebe fittenjtietf)et 0alc6/ enbeD'anbec^epjof^tcn
quame te genieten j <lEnDc op öet twedefjccft ö^rm
in bebenclten gegeben / af meteen fiaec^o. J^og.
tot berbece
liberaliteyten foubctfiannen toecbrn beC'
focljttot fiabilifTenicntbancenCractart/ Daecban
gaec HSog. niet meec boojbeel al^yemanbt
anbec^ ban De contcaI)enten fouben Itomen te trec^
licn: (£nbe fieeft gfiemelbe «Sanceliecmetbefeant'
hjoojbe geacquiefcecw/fonbec Daec op betOece inflan»
tien te Doen.

3&en boocigen ?ibonb boacen tot Nieuburgh ilJ5?ie=
ben gefiomen ban DeHeecen ?8fgefanten ban ben
ne-
genden
ouben enbe Den negenthienden Dito nfeutoen
fttjl/ mebe bjengljenbe/ Ijoe Dat öecweepoinctcn/
bp ùe j&tabt gep;etenbeett/ ehbe bp De iefieconfc^
centie Diffecentiael gebleben/ nu mebe boamnaf-
oeljanbett.

J|et Concept-Traftaet gecollationeett met be Pro-
tocollen ,
toiecDt al^ nocD bp Den @dbt-f)cei;gcoo;>
Deelt niet aennemeltjtft/ om «nigcnieutoefccupn^
len. ^ocb befionbtnietal^ineenigfiekDoojbenüie
QemoDcteecttofecben.
©e
tutte Kifoo om Collonel Haerfoite booi gefiomcn baa^
affairtfi ^ jjcecen i^ectogenjurrien Willem enbcErnft
i^aerfoi· ban opinie btjacen/al^ of gaec®.

ttöpDe
Hunen-

soiiun. iCcactaet ban Defenflbe Alliantie onlariglj^in Den
Hage geflooten/ cnDe infonbeciiepDttotDeboortee»
len enbe ^bfïbien in 't
negende Hcticul ban bien be»
bongen bcneben'^ f)aec t: abmittecen / foo gab gp fijn
geooiBeelt bp fjaec obec 't felbe

ibfêrt ISnbientie te becfoecften / enbe met beel
drachtige ccDenen te bectoonenboebatfcrobaniglien
opinie metVlntereffen ban DeContcaBenteniicij»
big^ bDa«/ en obei;fulc):f)aec||ogj@og. niet alleen
b?eembt fonbe boo?ftömen / maec oocft tieele ongck=
gentfieben fouDenaec (IcD flepen ; (Cnbe gebfien {jaec
®. toethlaecbt bat jp befe faeche in naeDece
Delibecotte gelegtit fiabben / en bat fp genegen tnacen
foobacffDeijoogölïgebagötti^cttogenban
Hanover
enbe Woifenbuttel foube gijccecbtjijn/ ombefeibe
niet alleen totpetfllïacteec/ inaetoochtnt beboo;·
beelen enbe fnbfibien in't
negende ficticul ban Dien
bcbongfien
V tömitteren ; ©ochgaben Itotjectdïgö
ban Dt^miti^tehennen/ bp albimliaec£l^og.
atn öaet ecnfge continnatieiJan ;8>αδ«

fïbientotmtbecljmibttengaec IVtmée qnamen toe
te flaeny gö^gcfe (p berftoopten/ tnbeïcgnfimje
faech noosqaecfielgcfe bebé tofCcpfTcöen / oatnacS
De biinriii)epbt nocg t gemeene intet^ ben te φοη·
tcaïjentronittlbwbeïtDnneniöben batfboöartge fub-
fidien
tBiecDentoegetlaen aen De anbecel^o^mban
Hatrover Wulfenbuttel, t>m ÖattensartngÖ
ban'Woifcinbuttci
geen ®dIc6/ enbetriebimHano-
ver
liiet mm drie duyrcntttiantOtO'eypibfiic
bal)'
Bremen gefonDen / enDe bépbe niet een maniwa
bmjbait?oiWnati|.ï!®iIit<eaehgtnommöabDen/ of

mit

3S?Emen
eenji.

foubentetlfenaennemen; ^atoocitbaecmebefiaec

gfienoebtfaetht fonben too?brn een _

groot gftebeeite banöacc3icméetonntwaelfduyfent
man te moeten iicentirten/ baccboojDeg[)cniccne
faccRe -geen feccfifCljcpDt / maec een notoir pcrijcul
fouBe moeten toegeboegttDcrbcn; «Snbe fieeft bicns
tlOlgfjen^gcctogÖ
'Ernft AuguftusD'^eer Haerfoke
gefegbt/ Dat Öp acn|iaccJ|og.J®og. ljabtbccfocï)C
om ojbjete tonlen fiellen tot if^cribebctalingcban
De
vervallene Subfidicn, enbealfoo toMc flaen enbe
i bafl te fieflen De continuatie ban Dien/ ofteanbec»
fïnt^ Dat {)p genoobtfaecht foube fijn [jet meefienbeel
Uan fijne ®cotippe^ te moeten afoancRcn. D'üeec
Haeriolre ïjeeft Daec ffi. ten fclben töbe

mebe getecommanbcect bc noobfaecïieiöRe ebaeuatie
ban De
Lunenburghie fiCcoupe^ upt Ooft-Vricflandc >
enbe met alle bibencïieltjcfic ceDencntiecfocDt tepcc^
fuabecen/ niet alleen om be 3^outDeBo?|Iinuete
Dorn confcnteeen in b' aenneminge ban De bcfettingc
Die Ijaec i|og, .ïJiiog. gemepnt toacen albaec te boen/
maec ooch bat Daec obec met brn eecjlcn ten gebocg»
lycftllfn metöaec i|og. .ïöog. geconcectcrrt mocljte
toecben ; (gnbc jjcbben öoogfjgebagfjte ©ojpcn baec
op mebe bpiiansi in naebolglienbe tDoojbcn fllifnnti
tüoojbt/ Dat fp aenalïebe®coiipptn/ iefiinOoft-
Vrieflandt gcftonitn / o?b?c l)abbcn gcponbcn om toe»
bet te ftmen/ cn bccbolgen^ bienfelbcnbagljaeii
Den asijfcljop ban
Munfter DDOKcnrrpKfffnfoube
Doen betfoeelien / omme boo? befcltie ©olcftecrn paft
fagte boo; fgnEanben tebecgunncn; ^atfpoorit
gfjenegrn tcaecen alte b'otibci^CDUppe^totopdrie
<ffompagnicn / pbec ban
twee hondercftoppcntecc·
fojmeten / enbe acn De ©ojfiinnr of ^tcnben in Daec
<Cebe geörclobec te geben / of ooch gtfieel upt
Ooft-
Vrieflandt
te ceboceten / foo {jacH De ©joutoe ©o?·
(linne enbe iStenDcnìsbec De befettinge ban 't 3lanbt
een^ toaten ; €nbc toat acnging() be befetingti Dooi
fiacc l^og.,S3off.(2rrouprnaloaccteDoen/ Dat Baec
niet foube hennencefoibcren/ ombe
©jontoe
©D?fitiine te labcn Daec inne tc confcmcren/
al^ fijnbe ecnfaecfifeecbangeceusSbonjben jongijeii
Ijaec
Pupil, enbe llcijbigl) met be^ «ijrh^-
conflitutien. D' l^eet
i laerioiti.· fiab tod gctcacbt fiacc
bfbcncUingcn toccb te nemen, en onbcc anberen gefu^
ftineectbat De cegijttnbanlje jongen l^jin^ boojeen
bpfonDcc iSractaet / Daec obec met öaec iöoff. JBog.
te maechcn/ ten bollen foube honnen toecben bcce
fcrcftert; €boc|j niet tegcnfiacnbealfefijnereDcncn
foo tebbcn fiaec ï©. Ijacc gebccIaceccDe

opinie met gcooten pebcc becblebcn ^ enbe Daec b|i

μ __

inboeccn; tSnDe bp albieu fulch^ mocbtegljefcljiei
ben/ Dat gaec ïp. omtcent f)et becboig ban

Defc faechÈ toel foube honncn flille fitten / maec ebeui
toel niet Ronnen beletten De hlacljtcn be toelche baec
obec Den i^tctogbban
Wirtenberghenbebe©o;|Iin
felfiS tot
Regensburgh foube toHten Doen / Daecban
be ggebolgen boo; gaec i^og.JSog.toelDanjTeccup
fouben mn ; becfoethenbe ten leflen bat öaec ^oogft
iBog. in befe faeche niet al^ met alle mobecatie enbp
tDif^gepDtgeiirfben tepjocebecen.

®en iSiffcDop ban Straesburgh bonb ficö in 't epn» ssif-
be ban
November ooch tOt Nieuwburgh, l)p fepDe f Dop
tcgbenténCotloneltiaerrolte, ijoebatftem baegfii
te booten HectogD
Jan Frederick tjabbe bfhfnt göf= btiraö
maecht/ bat öpgücmepnttoa^meDetetrebcninbe tot
betonile
defenfive Alliantie, maec bat öpoojbeclbc ^"Jr
Dat ben SBiflcBop toan Munfter baeclnne mebe be.
goajbe te toojben gecomp;ct)i nbecct / ban toelch fen«>
timent ooch toa^ Dm ifeec tteuc-bojft ban
Geulen,
enbe fulch^ niet olicene ombcgelegcntbrpDt ban be
Munfterfche atanöm / bic aen bie ban br meefïc
ContrahÈntenquamentecaechen/ maec ooch/ om
DactDooïtcteletten/ DatbenSSijTcfjopban
Munfter
niet toiecDe genecefnteect/ om anoece bangeccufe
^Ui»tticn te focchen enbe aen te bfnbtn} iSen
twee-
den, batöfnlUwc boiflbanCeukDbicfoflöt/ bat
KS^ttt 4 (m

if

m

m


-ocr page 1072-

I05Ó SA KEN van S Τ A E Τ

1666 eeniiiacltfc cmutie o^fidt mooötc toojbcn'tfleine

_^^ onïaiiabii in Den Hage tHffcDcn Dc ©eOeputeerbfn

bau ijaec !?ooa5) lEog. cnbe ben Cancdicc Bofman
toaé afgcftJioochenenbeaf oeBanUelt/ fuHenbe niet
tociUiin aoEbc opccatie fionnrnjpn/ batbeni^eece
lleuc-330ill ban
Keulen inct 6aec J&ooaö Jöoq·.

ccnnabec^Iliantiefoubetreben/ rnbeal^ onbcc^
tiilTcücn
open enbe bupten ejcecntie bleben ffaen bec<
fcijtpbe biffecenten cnbe ceg&tmattge ^lagbten bg
Dfu ^m iiileuc-©o?tl g&cmobecct / enbe boo? fijn
€ancclicc Bofman onlangö^af gefjanbelt/becfoecs
ïteiiDe OtJEC fulcR^ bat t)p CoHonel
Haerfoke befe twee
poincten ten fabocnbelflen toilbe boo; bjagen ^ üp
beeft bate op gDeont^oo;bt/bet niet bonbe taoepgecen
önec in tocïtegcbaUcn / bocb onbectuffcben gelijcfi
bet
cerile painct niet flonbt aen be bifpoptie ban öaec
if og. HSog. alleen/ tnaec baec ontcent alle be anbece
Contrahenten inoeficn tOE flemmcn/ bat bP alfou
«iet en ttoöjfclDe of Ijacc fêoogö .ffl^og. foubenon<
tcf nt liet laetlle alle gebocgljlijcftbcpt toe b?cngen/bie
. ccnigöfïnti niogeltjcli toa^ / om alfoo te betnpgen be
. gljcncQcntbeptbie Dacc J^oogb ίΙΒοσ, öabben niet al·
icrn om met fijne lìlcucbo?|idijclic ^oojlugfitlgljept
te Icbcn in alli! bjicnDtfcljap enbe conftbeutie/ maec
Docit om bf ftlbc 'met alle goebe officicn te cuUibecen.

! ©cn vierden Decembris ontfinöb «nm ban bcn
itfHC-Kojfl ban
Ments enbe Ben PbaltsS-<l5?acf ban
Zweebiugh bcfcn nabtnchcltjchcn sejicf:

Οφ'vrimddytke groetιηφ , ende genegeuewiUe te
vooren-,
Hoogh MogenUe Heeren, bjfondere Iteve
Vrienden.

Τ X Τ Y ehkonnende Heeren hier mede vriende-
liaii . W lijck niec verbergen hoe dat by de alnoch coti-
linueerenden
B'^cks-dagh tot Uegensturgh
guwe- eenige Kéur-Vorften ende Stenden des Heyligen
biuofl Rijclcstegens defeheverfcheydcneif/»iiir»/;^» >»i/tf
aen Be»
klaghten hebben gevoirt > ende om daer af geholpen
te mogen werden , vermiddelinge Gebeden , gefa-
' mentlijcke des Heyligen Roumfchen Rijcks aldaer
acnwefende Raeden, Envoyésende Gefanten, oock
.daerop die Roomfche Keyferlijcke Majefteytonfen
allergenadighften Heere,als het hoogtte Opper· hooft,
aller onderdanighfle bede is aen ghebraght,met aflum-
pcie van cenighe benabuyrde van de gemelde
hfismer·
de Keur ende Vorften, fich by haerdaer heenen naer-
.dru'-klijcke te incerponeren, op dat de gemelde be-
fwaerniffen door eene
goedel'^ck vergelyckinge een-
maels afgedaen mogen werden > ende de meergemelde
befaaerde Keur-Vorflen ende Stenden eene vorder-
lijcke ende billijckmatige fatisfaaie mogen wederva-
ren; datdaeropaiier-hooghft-gedaghce fijne Keyfer-
lijcke Majcfteyc foodanige
interpefitie niet alleen al-
ler-genadighit overgenomen, maer óock op derbe-
.fwaerdeninftantie ons wegens het Rijck mede daer toe
verordonneert heeft;

Dewijle nu dan oock aller-hooghft-gedaghte fijne
Keyferlijcke Majefteyt nevens ons ende andere Keur-
Vorften ende Stenden, doch infonderheytdemeerge-
.melde bsfwacrde ; tot foodanige handelinge voor de
bequaemfleplaetfe willen achten de Stadt Regensburghi
alsalwaer, fonder dit albereyts een yeder fijne Afge-
fanten ende Gedeputeerden heeft j wy oock hier over
tot de Heeren dat goet vertrouwen ftellen , (y oock
fclFsdcfe
befipatrde veel liever fuicks door vredelijcke
' accommodement ende vergelijckinge afgeholpen fa-
pen, ali het daer door tot eene
onvrundelycke ende on-
' bevaerbuyrl^ck»vernuydtritigeK\3.&.ea2iCìùiomsiì.

Als hebben wy oock niet willen onderlaten van al-
ler-hooghftgedaghile fijneKeyferlijcke Majefteytende
des Rijcks wegen den Heeren mits defen hiervan no-
tificatie te doea, niet twijffëlende, of dat zy oock van
harer zyde foodanige
goedelijcke handelinge, ende dc
daer toe voorgeflagene plaerfe van
Regeosburgh, we-
gens opgemelte commoditeyts wille haer.fullën laten
bevallen, ende tot dien eynde yémant van de haren
naer
Begenshrgh voornoemt met den eerflen te be-
volmaghtigen , fullen genegen zijn , in voegen wy

oock op die goede toeverfichc leven, wanneer de Hee._^

ren het voor etlijckeweecken den Stheltis van Memo-
rie lohan coutzen tot Gulpen
aengeleydeArreft,daer
over figh de Heer Paltz-Graef van
Nieuburgh.é'c oock
infonderheyt befwaert vindt, ondertuflchcn willen re-
laxeren , ende in cas defweegen yets te verhandelen
ware ; De
Hooft-faecke oh cennexitatem caufe weder-
zijdtsonpartijdigh op de boven genoemde
geedelycke
kandeling*
foude uytgeflelt konnen werden , daer-
orame wy oock de Heeren hier mede vrundelijck
verfoecken, 'twelcked'aenftaende
geedelijckeTraBa-
ten
van de zyde des hooghft-gedaghte Heere Paltz-
Graefs foo veel te meer foude feciliteren , gelijck wy
dan hier over der felver
nfeylbare verkUringe met den
eerften verwaghten, ende verblijven deielve daer by
aengename vriendtfchap te bcwijfen wilHgh ; Datum
den yïwei/i» November
fefthien hondert fes-tnfefiigh.

Johan Philips, Èertz-BiiTchop tot Ments ende
Keur-Vorft, Biflchoptot Wurtzburghende Worms,
Hertegh tot Francken,

Van Godes genade Fredrlck Lodewijck , Phaltz-
Grave by den Rhijn, in Beyercn, tot Gulick, Cleve
ende Bergh Hertogh, Grave tot Veldentz, Spanheim»
der Marck ende^Hlavensburgh , Heer tot Rave-
fteyn.

Der HEEREN

Geetwillige Vrienden 3
Geteeckent

lohan Fhilipt.

Frederick Lodevigh Palta-Gravei

{|oetoeIfuIcIt^met(ïilftopgentbiectgepaffeect;foo i^oi.
iffétnocbtan^oojfaecfie getoeefï bat
Holland toebeet ΐβ"» "c-
om feec infiantelijclt met be cebenen baec toe bienen- SÌr"
be ben
tweeden Decembris beeft gbeucgcecc bat fon. fast une
beclangecnptflel mocgte bio^ben gebecceteect eene it^v-
aenfïenlÖcRe
extraordinaris Ambaffade aen ben Key- '''''
fer
en'tDuytfche Rijck. JDaec opi^ goetgebonbcn
tcbccfoecftenbe
defeö:ucufeProvintieii, batbefclbe
(ïcb bien acngaenbe alnocb ten fpocbiggflen hJilben
bcchlacen/enbe toiecben onbectuffcben becfogbtenb^
gecommitteecb be i^eecen ban
Ommeren, iohande
Wit,Raed Penfionaris de Wit,Crommon,RenfwAi-
de, Bootfma, Paiiant
, enbe ....... om een

Concept van Inftrudie in te fleÜen / bOOi be i|cecen
bie tot nptboecingbe banbe boo;fcb?ebe te beccetecen
extraordinaris Ambailade foube mogen tbO^ben gge»
committeect / enbe baec ban cappo?t te boen.

tCIle beiSegimentenban be Sunbojgfcge Armée Uanm·
begofïenben vijfden December gefonöen tetoojben "ο^αΐΦ
noe gaec onbe «{Suactiecen / baec befelbe bob; bebIoc« '
cabeban
Bremen tnacengetoeefï; baec®.
Ï^.^.bectcocËen mebe naec baece cefpectibe ce)ïben>
tien/gelücüb'lleec
Haerfoke op na Hanover enbe
Wolfenbuttel, enbe botó^ naec Zelle om affcbept
ban baec te nemen/ enbe in

geboke bem tot be cuggecepfenaecHoliandt, con>
fojmbaec^oogb ^og· becleenbepecmiffie/ te be^
quamen. 55en SSiffcBop ban
Straesborgh babbe inbe
niengepjojecteecbe
defenQve Alliantie tnffcben ben fotì ge-
]%euc-®o;fiban Keulen, enbeget^up^Bronfwijck reet om
albaec niet Ronnen (lupten/ maec bja| onbeccigö» JHl
tee faecRen bectcoocften ; (Sbogö foube een nabec
confecentie ben
vierden ouden Stijl, ende den veer-
thienden nieuwen Stijl
befe^tot Hildesheym aenge*
f!ett biecben / albjaec p^fent fouben jpn be ^ebefjui
teecben ban be i^euc ®o;flen ban
Keulen enbe Bran-
denborgh
, bie ban beC||up^ Bronfwijck enbe HeiTen
CafTel,
om te concectecen obec't efeet ban be con-
fervacorien
boo;bet toeltomenbetot feecËetbept ban
be j^tabt
Bremen, altoaccal^ ban toebec oii^et tapje
geb^aggt foube biecben be opgemelbe nadei
;edeiena-
. ve Alliantie
:^ocb fob becl bP Haerfolte bet:nam foU'
ben baec omtcent niet alle ban een fentiment enoe in:>
cbnatien 3pnj<ei(lei;en toe^ Oen <$ene(;aer?6bju|{anc

a


/

-ocr page 1073-

ρ

en OORLOGH. 'tSes-en^veemghfleBoecL· to$7

1666. Poihelm natt Ooft. Vrieflant gefollbcn / Ottt be Icfic
fen/bcc^Iaccn^^^^

anbcce mebe te fuilen revoceren al^ De
fuICB^ foube QOCt toinÖen/DeSwedeD öaDDm drie hon-
dert man met ecniae ^tuchcn atfonDcn binnen Wiis-
huyfen.

!9pt- Q^enchicnden i^tecS^eceabccing noctimael^boojt
binems· BcI)?aBtl)«tappOitBpÖe iceccn lohande Wie cnbe
mmtn anbeccöaecitofl. msog. <!5ebeputeccben Den fcfden

booi 08 öcfc^geöaen/ caeclunbeljetaccneinfeecRecc confc»
Stmin- cfntie mee be ^eecen alfjiec aEntuefenbelQiniflec^
Dan ben ©0?(l Uan Bronfwijck cnbe Luaenburg^»
'^· öouben/toa^ Bcpafffect/ cnbe onbec anbece Dat De fel.
be Igceceu J©lni(ler^ met De teöcnen Daec toe Dienen^
De seccpjefentecct öabbin bat l)et ten öooflüfïen Dien-
fi!0Ötoa?0atDei9tcoupe^ban Jjacc in

bienll gecontinueect/ cnbe op be been gcboubcn mog»
ten toojben/eboci) Dat fulch^ niet toa^/ttn luare üaec
nabec gefnöfiDieectenraet gclotniobis
len bi> gefpjongen mogl)ten toecben : J0acc op gcDeli"
bccceM 5i)nöe/ goetgebonben te berfoecheη De gc=
meiöe Heccen ,|jiaint|iec^/Dat Jjaec «Eb. bp IjoogD 0«'
melbc üaec enbebecfeibec MtuifUc^

alle goede OfEcien bJilDcn aentoeiibcn/ enBe (tua^
't Doenlilch ) te tnege bjengcn / ten epnbe bat De boo?=
fcljjebe (OCcoupcn /bp pjobipe/boo? ben tiiot ban twee
JB'aenben in bienfl aen ge()ouben cnbe betaelc inoalj-
tcntoOjDen/ upt De fublidie Den achc-en-twiotigaea
<«E)ctobei' lefileben nocD boo? twee .iiBacnDen gcacco?.
Deect/ mitfaabec^npt'tgcene ccnigcpijoDiiutcnop
b0ojgaenbebe{oofoe::>ubridien nocü fcbutbig toactn/
om naet expiratie ban be boogfcb^be twee iti^acnDeii
op 'tboo?f3boo?(iel ten pjïncipalen getefoibcect te
ibejDen/ fuicbit naei; gelegentDept ban tijben cnbe
fahen al^ Dan jpnDe/naoec bebonDen fouDe uiojben te
bigoocen. ^e «cecen 43cDeputeecDlen ban Vneiiant
infieceecben gare aentcechcningg ban Den acht-en-
twincighften <@ctobee boojnoemt.
ï$m· ^en Collane! Haetfolte nam epnDelDC& fnn af>
folte fcbepDt tot Hanover cnDc Welfenbuccel. ^efelbe
IS'nf becftlactDen (n 't laet|l ban Defe Jöaent Ijacc

St WSifantennaccDenHage tetoillenfenben/ oöecbe
van D« aenneminge ban Ijet betoufle i^cactaer ban defecifivc
©ojftni Alliantie , Docl) Dcc feibec jBinifUc^ hebben ftcm
i?nb«a" Haerfolte gcfcgJt/Dat befe tftbt bp fiaec B- ©·

toeifoo bette tpa^ upt gljelielt/ oin geen mi^flasü
te Doen / maec bat Ijp Qaec j^oogb .Sog· biel moai)<
tebecfeethecen bat Defe tijDt beei geantidpeertfou^
De.toojOen/ jpnDe apparent Dat brpDe iioogb-ge-
Dagt)te Bojflen Daec ^fgefantcntc geijjcbnaecben
Hagefotibenfenbcn/ enbeinfonDerfieptbat uptna*
me ban i^ectogf) }an Frederick inflantie gpébaen
foube toojben obec De compreheniie ban Den^iffctjop
ban Munfter ; ^cKom pact cn Deel te gebben aen
De ExCraordinaris Subiidieo bani)aeC (^O0g()ÜSog.
ban Den tijDt afbat fline illeucbo;fieif)cIte ^
oo)(uqB>
tiggept (IcbineDe in ()et (ÏTcactaet foube begcben/ en·
Dc ten derden, Dat t)ct Corpus ban De Armee Daec ban
tn!jct negende IdcttjcBcl toiccDc gefpjoocHen/ enDe
op t waelf du y fent man bia^ gDf (l«It/ op achrhien duy-
fcnt manbecgcoot/ enbebe Aibfidien naecpjopojtif
becmeecDect mogfiten teo;ben/ cnbe al-boebiel Det
fcöeen / bat Daec op niet {jcel pbeciglj geinfifleecc fou»
be b)o;ben/ foo ftofi fjp eggtec goec JUSeg.
nictbetfeccBcccn/ Dat befe inflantie atijtec gelaten
foube tbojDen / niet tegenflaenbe gp gaODe gecrpe»
teect ïpnboo; Defen gegebcn anttoonjot op&cfë mate·
cie.Üp bia^ ailentgmben te HanoverenOe te Wolfen-
buttei tcc eecen ban öaet t?oogö .mog. met alie cibiii»
tept ontfangen/ bejegent / cnbe gebimittecrt. iSEen
Dage ban ftjnbecttecB ban Woli^enbuctei.biaccnaU
Daec gemonftect twee Compagnie ï^fctben / enbe
DaegD^ te booten twee Coinpagnicn tc boet / Die alle
nicitó töacen getoojben/ foo Datnuftìne ©o?fïelijc=
Ue ^eojluggtiggept in Dienfl gabbe vijfhooderc
Supter^ enbe vijfthien honderc man te boet/ Detoelc·
he fijne ^oo^uggtiggeptgem Haerfolte

fcpOc te toilUji aen öeuben / tot Dat mm fowbp^

fienDe bccDcteintentienbanbc^btocDfn/ Dchjelthc
bolgeni Dcabbfifen/Die fune ©o?|lcIijcftc a&oojluggi
tiflgrptfcpDebaecbantcgcbben/ genegen fonbespn ~
omteglieng^ get boo^^acc Den «@o;iogg te getbat»
ten / fanoecrbcnb)citebvtcntcgen^tnie.

<i2ergi|iecen gabbe D'i^ecc Hacrioite (]cg albaec fot
Zelle gocabbicftcect acn ^crtogg lurrien Willem,
cnbe fgne ©ojflelijcftc ©oojlugDtiggept betfoggt
oni boo; ftjn auDientie ban affcgepbt / Die gp becgoop<
te bat fgne ©o?(icljjcbe ©oo^Iuggtiggept gcm te.
genii Dien Dagg fouDe toiilcn beilccncn / te mogen fön
gebientbanbe Coppe ban i^cactact onlangg^bpi
Dcnii|eecS3i(rcgop ban ütracsburgh upt name ban
Den ©eec laeuc-Bojft ban Geulen tot Nieubprgh
aen fgne ©ojliclgche ?0oo?luggtiggtpt obec geges
ben/ cnbebaec obec een nabec contctentte tot Hil-
deshey m gcgouben foube tuojben / om bp fgn toebcc*
ItomficinHoliandtbaecbanaen gate i^oogg Jlàog.
foo beel beter nattggt te lionnen gcbtrticuDc icu t wee-
den,bat gpi-JacrioJtc fijne ©ojficltjche ©oojluggiigi
gept mee (tonben becbetgen oat De conDuitt in be faec*
benban Oolt-Vritflinttoojbcnbc grpiccggt/ qllcnt»
galben in ben ^taet ban gaec jj^o^. Jitdog; gcoote ja»
ioulìcenDcniifcontcmcmeut trgen^ gate ©o?ficlijthe
©ooiiuflgtiggeptbrtopifarthte/ oat 3P obtcfulcliji
aitncbe bec|oggt/ Dat fgne ©o;(lrlyclte ^uoiiugg»
tiggcp|:biefacche naDec obcclcggenbe/ cube fijn cy-

gei) endc ware interelt uaeC DflJOOCCn tOnflOCCCCCnbe/

fonOec longec uptflel enbe booj fyn bettcecft gaec
l^ooflö iiapg. Dooj een ampie fclijiftrlijcfte betiUa.
tinge bjilüc ggccuH (IcUen / Dat fyne ©oifielgcUc
^oojiugptiQgept ban nuintie boaiJ olie d'Ooil- V rie-
fche Ci :oncordatep,met De Guarantie euDecpcnitiebaii
Dien gaee ^oogg lOog. ten bPcDecjijücn ban De ©03=
|len/ <t&;aben/ enbe ^tenben ban Oofi
.VrieiluidE
op geDjagen/ al^oochbegcDefcceerbe arbitrage ban
gaec onbecimge qucflien ten bolirn cnbe cfectibe
te geipen mainttnrten enoe confecbecen/ enbe bac
tulcfië boo; geen geboen jpnbe De<t&eDeputeccb<>n ban
gaec i^ogg ^og. enbe ban fgne ©o^ttclgcbe ^οο;<
luggtiggcpf get poinct ban De -Ootì, Vrieictie beiòttm-
gemrt
(00 beel nieec bettcoutbrn cnbcbjuggt fgn^
oo;beeI^ fouDe lionnen af ganbcleq. ^en Colioncl
Haeriolte fcgjetf gacc l&oogg jUiog. te honnen bet*
fectiieccn bat gp antccnt bit laetfte poinct alie be^
bencUclyche ctbeiicn gaObc ggtb^utclu/ niet alleen
met fyne ©o^jtdycac ^oojlugDUBgcpt/ maec ooclt
inccbciTeifjiigrirrntaaociimtünPiiffntic/ cnbe bat
tc luc»rc{irngtbjicfìtoaccùatfcp uiitccnt beifcgepbc
patticulacucpteii
Iimu»? IjatDc jtgabr.

'jS ©poiigcn oceao? gaobc fync ©üi/lelgclie ^öow»
luggtiflgfpibanDcnttouaiflg onifangvn een Jlöiflti
be / caechenbe Debiffcccntcn baU Brcmen, toaecin
fgne tóontiigglgcac jitìaji(lept oror notificecen / goe
Dacgeiiiecnctoappcmantttnrpo.bigDfifnaf te fen=
Den/ om gcmeloe bifeccncen te acconiriioDcccn/ maec
Dat 3P onoectuilcgeu bct(lonbc/Dat met oen ttoningg '
ban
C)weden niet fer avocieloria φ· inhihtoria ai^ een
è>tanbtban gctwycU gcpipceoeect/ maec alsi mee
een laoningg begoojDe geganbeU te fcDp;ben. JH^en
gabbe tot
«elle abbyfcn oat Den ©elbt-geec Wrange!
twecduyfcnc manie boet Upt get ^tiftöremen naec
Pomeren blilDc fcHben/ cn Oat aiCCeÖe vijf honderc
man bectcqclien fo«De Jpn/ toefenbe met ^tgepin
D'Elve op naec Attelenburgh gcbjaggt,

^en^tecSSiiTc&opbanMunfter toonbe ficb Wf
Degyenegen tot De quadruple Alliantie: ®cDe oochbu
Dïtoicen/ fpo bp Geulen al^ Nieuburgh ten felber» ^un»

®c©03flclöcReaUinen6iicggfcge IBiniflcr^ gcfc.

ben ben ielthicnden l^eccmber in geaeben bet bol-
genbe: ·

Hoi^A Mog, Héerm.

ΤΛΕ onderfch;even Minifters van de Heereo
yOeergb Wilhelm . ende Έ,τηβ Auguius, refpe- fawS
öivc Hertogen tot
Brunfv^ck entie Lune^kurgh
cndc Bjflchop tot Ofnobtun» . is ter handen ghe- ^,

ftdc

1


-ocr page 1074-

ϊ66δ

105S S A K E N- van S Τ A E Τ

ftelt u Hoogh Mog. Refolutie van den thiendeu defes,
' daerby defclve verfoghcwoïden daczy by hàerVòrfte-
lijcke Doorlughtighedenende derfelver Minificrsalle
goede officien willen aeti wenden > cnde (ift doen-
lijck)
te weege te brengen, ten eynde hare Troupes,
byprovifie voor den tijdt van
fweè Maendcniridienft
aen gehouden , ende betaelt mo^en werden uyt de
iubfidien, den
vijf-en tmntighSien Oitober laetftlc-
den noch voor fwee Maetiden gheaccordeert » mits-
gaders uyt 't geene eenighe Provintien op Voorgaende
beloofde noch fchuldigh fijn, ende fouden

leer gaerne U Hoogb Mog. hier in cömplicércn, foo
ren reguarde van dé tìàeuwe Alliantie ende vriendt-
fchap, daertoeiulckevaftegronden gheleytzyn, als
cock, omdatdefelve medeoordéelenVdat het voor
de gemeene Geallieerden ttoodigh is , 'dat défelve
Troupen noch voor een tijdt langh aen ghehóudeh
mogen werden ; Maer 2y vinden hajpr ghehóotfaeckt
U Hoogh Mog. hier mede te reprefenteren, dat
zy
niet konnen bedencken, met wat redenen ende vtoti-
ven, ende oock mee wat lucces zy fouden konnen on-
derftaen haer Vorftelijcke Doorlughtighedentot on-
derhout
van noch tioee Maenden te difponeren, dan
voor eerft konnen zy niet wel begrljpefa bp wat fonda-
ment men 't fel ve kan begeeren, ende daernaoock
nietbedencken op wac voet zyhet fouden konnen uyt
wercken , de fubfidien geftipuleert bv het Traélaet
van den
een-en pwintighfien September Jefihiett hondert
vijf en-refligh
hebben beginnen te loopen van den
«er/ewjanuarii,
«Mie fijn ge-expireert den eerfien
September defes loopenden laers, voor den tijdt van
defelve heeft men höope ghehadt van continuatie van
fubfidien voor twee Maenden , die den eerfie» Sep-
tember laetftelijck fijn vervallen , énde opdefehoo-
pe hebben haer Vorftelijcke Doorlughtigheden haer
Troupes onderhouden , niet alleen
tnee Maenden ,
maer oock totter tijdt toe dat défen Staet door Het
Breemfche TraBaet genoeghfaem geruft geftelt ïs, dat
is by de
twee Maenden, nadat dëlaétfte geaccordeer-
de
Subpiien, hoewel zy defelve wel ruyrii foo langh
voor den
eerfien Januarii tòt haren lafté onderhou-
den hadden. U Hoogh Mog. konnen oock wêl cùnfi-
dereren, dat men langer als geen
mrtif töt induftie
kan gebruycken, 't geene indefelve Réfoliitic gefeydt
wordt van daer toe te employeren 't geene de Pro-
vintien op de voorgaende
beleofde Subpdten noch
ichuWighzyn, alfoohetmaeréen we///is om tc kla-
gen , dat defelve, tot haer groot nadeel binnen den
rijdt , by het Tracftaet geftipuleert, niet betaelt en
zyn, en als noch onbetaelt blijven , foo dat zy niet
konnende fien met wat voor reedenen zy haer Vor-
lielijcke Doorlughtigheden die in alles maer
thten
Maenden Subfidien ontfangen hebben, fouden konnen
induceren, om defelve noch langer in dienfl: aen te
houden, alfoo het niet fonder haer odgemack , ende
alleen uyt infighte van
'tgemeene befle foude ghe-
fchieden , felfs indien de
Subfidien gecontinueert
wierden, nodigh geacht hebben U Hoogh Mog. hier
mede te verfoucken , dat dewijl dienftigh achten,
(■ ghelijck inder daedt'tfelve ten hooghften dieniligh
is ) dat de Troupen van haer Vorftelijcke Doorlugh-
tigheden als noch in dlenft gecontinueert werden, op
foodan'ige andere middelen ghelieven bedaght tc iyn»
daer door men defelve foude konnen doen uibfiftercnj
alfüo de
&ubftditn daer toe gheaccordeert, al voor
Jiingh ge-empbyeert ende geconfumeert zyn, ende
alfoo haer Vorftelijcke Doorlughtigheden apparent
ilaen hare Troupes eerft-daeghs af te danCkén , ende
daer toe tot afreeckeninge ende betalinge van dc
Officieren cnde Soldaten noodtfaeckelijck geit van
doen hebben, foo werden U Hoogh Mog. hier mede
feerernftighveifoght dat gelieven foodanige ordre te
ftellen,dat de noch te betalen
fubfidien metten éerften,
cnde fonder uytftel, ten Comptoir van de Genera-
liteyt gebraght ende betaelt werden, ende te confide-
reren, in wat voor ongelegentheden, tot cenen irre-
parable prejuditie, haer vorftelijcke Doorlughtighe-
den vervallen fouden , indien met leedige handen
(OC de noodïge ende
invitai/t afdanckingé fouden
moeten procefi,eren , niet konnende ghelooven dàt
l 666

fanti·

bp iiRtc

i^oogU
JiRog.
tot be
fiibnDie
B^OIil.

na'foo mecpi|;e' preuve v^n efesie tegens defen__

Staet iji^n haer o,or|àecjc tot reghtv^rdige klaghten
foude villfn gsyéfi.

Cffteeckent

veertbienden
foo era óei^L,
Edlafd

D. Muüer.
■àb, Wit^tffm.

Ygfithigndeo jlpyetn^c mt Diö eJ.^:
itcemfel? bMtoMfnaaet^/toa^ ^H'jï,?·
^,,,ιπβ / aen. Den i^cec

erdinapd bm tVCSeO J^ Üiloslj
' Opeöefffte ten fpoc=

if n. foul>e, iJMljÌÉn committetcn

5- .·

J

eiiöeiiectoaewl (^nöfti bpfftp,nie«Iflclt geinfirueect/
om liietötóc l|poaSJ©<®,ienflöfrfïflB!> temaecficn/
tnat / enoeöaeöaenjfltn.öccfeffhecinaeenDc toécfterc::
feihaebanDp Ifanbtfcjjap
Ooft-Vrieilant bp Die tjjötsS
Beieflentbept6pbecijanotaenpnifn; enöe toatniiö.
Delen tot betbal ban.De piuioflett Daec toe nooDlg foii>
bén DietteninQetbinigl}!, te tqecDcn; ®otti alfoo De>
relbe((3ecaminiueei;Ciefi tot nócO toe. niet en taoaten
becfcbétien/
maec toel Die ban De Stenden, enDe ut
contcaciefen Se (iDentide Groot ben een-en-twintig-
ften December
lefHebén lip fijn obetBcgebcn Merao»
tiael üaD
BecemonfltepFt/ Dàt De ©ojjijnne Douariere
tot bte tgOt toe B8»n befcgepDt belionten gebben·
De ban De )|eecen
Ifectoge^i ban Broqfwijcke ban
Wirtenbergh βφ Voormombers ban Den ©jincc
fiaecen ^oon enl)e ^ebe / niet obec fiaec liab=
Den Decben nemen, aff«nbeu bauecnt3e43ecom>
mittecDen Bettoa^ct^/ D^t onpectufTclieniDe boojn.
oecommitteetDfq bjain, De
Stenden meteenigeéee»
ceh
<l9ecoraniiitieïtiep;up0f t mibbeï ban fiaec gog.

DeMipen b^le. M»jibmjtfe»i enDe jOifficnltepten ge»

ra^bmttesen^MinMS^^ ·

bebjupe capitale òchatt(ogen.to(xinbeeBout ban be

Lpnenbprghiph^ .boltfiecen leBentooo?· 'liLt-
Digg alDaec mgeàuactiett/metben Bebolse enDe aen· unmu.
biebeh ban bien
/aijg ^cgbigDteBen^ r«i@0(i«®;tefcBe
acco(^ fribéif?ct«fiBen/ baec ban fiaectog. Λδοο.·

Demaintenue {jabDcnjaenfl?n^neP/!fnDc6aec!©flSBÖ

HàOB. ficg DooiBàQSI bp toiHinuarie upt bjunD-na»
bu^iigcbe affectie enDegeqeeenxfieptiioe langg^ tjoe
meet lieten tee Decten gaen De begoubeniffe/ confeti:
batie/enDetaeibaectban,poft-Vrieflant, foo gaDDen
5P noobig aeacBt /fiaec ©piftelBeBe S^eDjluatiaöepc
te becfoechen/ D^Defelbe aléjoocö ten ftweDiflaen
al^ boótcri ceniBi,<^pnwjittfeïDea/ bolfiomen bc»
ia^ enbe, geantfiocifeect,/ getjooaect^ toiibe fenben/
ojp Dat fop goeben l^eccjl cpnDelijcb eenmael bp De
ijanbt gencàti^n enbe booj j)^ tog. JBpg, intecpofi'
tie tot pn&etunB{) contentemenc Jban. be DifctepenDe
l^actpen tot een i
??ei?biaö, ötflMPt eeöïagöt mogöt
rtiseb^ljeöaec 35oi(lei. ^ooilUBtiBöe·.
benöieC,i?auboSen.b«mpeDenJanBe mog&te feomen
te bQjbrà ingt^eeche/foo bec^IaecDen Saecigoogi)
IBP^.t!at3P#enritWBiniWiit;cn toacen Detoelfle»
me»e,,Stendeb ban Ooft-Vripflant teeen^ Dc booj^
fcg^ebe^ccooibf η enDe betbjaBeny fonDec naeDet on>
Detcii^|iriBé/
tot öet intoiUiflsninOe opbjenflen ban
De capitale éc6aK«nB«ö te con^nngecen

oftelaetencpiylitngefen. ,

©anDéniectp^^jah.Wurtenberghontfingö men
ben twaclfdenSaimacfl ;een ©iief/jnUouDenoe Det jgSc-
beciBDt/batöpOe ©ojpinne
Douariere röh,33oe!)tet
fiecaOen öabbe/ ,Dat befelbe in cai t biffecent oüec
öet onbeciJoutbanDeawilia ceEunenboiafcBeiSlitou»
pe^/ tufTc{ien{)aec enbe De SlanDt-^&tcnDen niet bp
BeieptftpnDe toetDenj eenigebanfjaeceiSeeDen nae
Den t^e fouDe fenben / om ΰοα? Daec toS' ώδοα. in*
tecceffle'tbooifcBiebe becfejiil tc fien iet nefiec leg»
gen. I@aec op geDelibeceect spnDe / goet-gebonben
Dat be boo;fc|)}ebe JB3i(fibe aeüelt fouDc biecDenin
tjanbèn ban De ^eecen )aan
Ommeren, enDe dnbeec
öacc Hoogl) JBog. 43ebeputeecDen tot te faechen
i^n / om te bifiuun/ f c.


-ocr page 1075-

1666. aflccRen&cb'acMmanineö/ Ui November ciilie
— December becleöctl/ ol^ flcfcpötί^ fiöcöacn / ijprft
De ©oifiinne
Douariere fiicc aefotiHcn Den öitmfeücc
Tyman Johan vail Lintloo van den Efe ; Dip ben cwin-
tighftcn
^anuacg pjoponeecDc Dat 3p in gcbolgge
ban 't felbe becfoech ban öaricn toenfcDte fjaec
JlQaa· b?fcnt) nebup;l(}c& becrocchtenbecgcnoeaen
te bolùocn / maec Dooj Dim Defelbe boo; Ijaei; pecfoon
alleen
fonder voorweeten der andere mede hooghe
Heeren Voormonderen niet machtigh was fich met
eenighe der Landt-Stenden Gevolmachtighde tot
Tradleren in
te laten, foo ftabf^ niet te min enÖE op
iiQt get aen Ijaccbldtgeenfint^nianquecenmoctjt/
bie aenflanD^ gecammuniceert / biaec op bageliick^
cnDe by nae alle upien gaec t)aóQ|)bernuftig!) aoebt=
binDen/ nrben^ bieconficmatiebanDetutce, bec^
koacIjtenDe toa^ / fleltjcft Daec ban Ijaec Igog. IBog.
in Die ban Den
achthienden Q^ecembec Icfi icDin altee
De ftennitie bias! g^egeben/ D;agf]enbeDicnt(jaIbrn
Ijaec öoogb-Soificlncfte ©cnaDe tòt jjaet iga. llSog.
Öet bjienDt-nabupiigcft bettcoutocn / Dat alKD»P=
tenDe Defc onbettoacfttebecIjinDetingeninpjcjuDitie
ban Den iong()en©?ince ban
Ooft-Vrieflandc, niet
fouDc gctcfalbeett inojDcn : 53at fp gelijcftefticft Daft
l^og. jBog. ntebe nietltonDeonbefientiacten/ t)oe
bat Den 20?on.StoDcfienaiunenburg[)fc8cCap!tepn
jS. ban Honftede, om met fgn Compagnie ban
Dacc naer
Bingum te gaen/ cnDealDBEtquatttertc
iiemrn/ o^Dje beltomen fjebbenDe Doo; Den €om>
tnanöcuc op
Lieroort j^-Sigers, niet alleen effectif
belöcit Daet inne bja^ belet enOe gecontcamanDeect/
inaec ooclt eenige ^tuchen
Canon Daec (cgcn^ gela-
Den enDe lo^-gebjanDtöaD;
Welckeadievanhofti-
liteyt
fiaec 6oogl)-X)ó;(ieIi|c&e (I3cnaDe met groote
bcb?eemDinglje boo? quara/ alfoo Defe ©olcfiecen
t'eenemael op goeDtbinDen enDe
aenraden van haer
Hog. Mog.
alji dSeallieetben in 't ïanDt toacen glje^
&omen; ^aec-en-boben gaDt gemelDe Comman>
bant niet alleen Det 3@leclt
Lier rnDe Bingum boo?=
noemt enDe
Bimgummergafte, maec ooclt anDece
©Ojpen al^ Hogegafte j Borgerdurve, enDe Echte·
lum
ban aiogecinge Defec Jdolcftecen te bebjijDen ficg
Je faBo epgenec biijfe onDecflaen / baec nocgcanp
befiëlf^
commando flcD niet becDecal^ in De
Qge ban
Lieroorc toa^ flcecltenbe/ danDelenDe al^
foo teggen^ Die met baec ^og. lIQog. opgececgte ca·
pitulacif.

«SnDe of toel Den Commandeur tot becfcDooninge
ban Defc onbecantbioojDeltjclte actie / boojbienDe
Daec toe ban gaec Hog.lDog. geautfjocifeect gebieefl
te
3i)n/ fooöebbennocl)tanil)aceboogö-©o?(lelijc=
he <6enaDe ()et geenfint^ gelooben honnen / alfoo 3P
niet goopten/ Dat Daec ||og. JBog. bie fooficiclttc
geclaufuleecDe capitulatie fouDen bjiilen infcingecen/
cnDegaec tegen<$ Den ingouD Dee felbe befmacen / ofte
oocft meec-tjoogljgemelDe Daec Boogb-©o?(lelflche
<6enaDe al^ ^oojmonDeceffe in De Dooge XanDt^
©becigöcpD^ iuciroictie ofte aDminificatie tucbecen/
enDe Dat nocD bsepnigec/ Doo; Dien Die ]9o;flelDche
Lunenburghiche ©olcftecen op öaec l|00fllj j©og.
b|ienDt-nabup?lÖcftE adhoracie endeaenwijjinghetot
onDecDouDtenDebetalinge Dee felbecnietal^iDpan»
Den in Dee SanDtbiaecen gDeltomen/ enDeoochin
geen anDece al^ onbefmette üupfen etiDeplaetfen
gclogeect gbetoojDen; 2Soben Dien foo biacenDaete
^OOjlncDtigD^Den ban
Bruniwijck en Lunenburgh
met Daec Ho, JüSog. in effectibe alliantie óegcepen /
met intentiebanallecsijD^ Dacc i^Lcoupen teconiun»
gecen/ bpbjelclte alfa gelegene ciccumftantienmen
Diec obec met ceDen geen ombiagieDaDDebeDoocen
te nemen/ Detoöle boo? Defe tljD fclfé De
Mansveltfche,
Keyferfche
enDe Heffifche ®coupe^/ in alle onDec Det
Canon gelegen ^laetfen fonDec becDinDecinge quac-·
tiec gDenomen OaDDen. «ï^oclt foo tea^ bebent enDe
bupten alle tbiDffel Dat Die
Onderdanen ban Die
^laetfen foo boel al^ getgantfcDeXanDt/Denlon'
gen @eec #;inte enDe Det ® oj^elijcl^e <@o(l-]9;iefcDe
jgup^ eriFelijck waren toebehoerende.

^erDoo^tm ixcDalbm niet Dat Dt^ Dooge XmtD^

<©bet{gBept^»©nDccDanentfgen^Diefclbe/«^»iiwo- 1666.

Λ fonDengcfalbaguacDeect/ enöetot__

tegenfìonDc geaniincfrt toojDcn·; ©fcfoc^tOicp'toe»
(icn Ijaec i^og.JiBog. gant^ Dienfl cnDe b|ifnbc-nac=
bnpjlijchDec fdbfc gocOegelief(emoc||t toefen / Defe
foo öooge beftuaernifTe op Ijet bojDccIijclifte rnbe ten
allccfpaeDigDlie te ccmeDlecen/ enDe DcngemelDfU
CommenDant ( Die alceeDc meec Diecgelijclte aöus
trgDcn^ Den hiaten inDouDt ban De boo^gcDacDtc
ca-
pitulatie
öaö grpleeg&c foDanige o|D?e^ toete feuöen/
(en epnbe lip D^ni in Die
limiten ban fijne commanDa
in De boojgenoeniDc Beflinge ban
Lieroort DonDen /
enDe Daec Doogb ©ojflelijche «^enaDe in Bace il^ooa<
DepDt enDe D^t logccenbanDiemeecgeDacDte3DaU«
Ëeccn niet bccfiinDect/ nocD bojDec? DiecgDclijcfie
attentaten en p^oceDupcen boo;ncmen mocDt. #00;
Dien oocft Den l^eece
Biflchop tot MunfterfitDfeec
bffiDaet be obec &ctonflDclöcftfi)ne©oj(lflDclJe<i5c<>
natte (©nDecDanen Doo? Die ban öet il^up^
Lieroorc
in ^uacntfofn leggenDc ^olDaten aengcDaen / toarc
obec öP J&eec
BiiRhop Ijoog&geDacljte DojlJinne
Douariere van Ooft-Vriellandt, al^ eene neuttale
Pnnceffe bc^ Öijcii^/ fatig'faftie begeecDe; ?llfoa
nii Daec Daogls-^o;fIrl^cl(e OSenaDe foo toel ban
Daec i?og. JÌIDog. aljS ban meec-fioogDgenoeinDe
ileece 2BijfcDop Die
neutralitcyt hadt gcnooten, enDe
ban nierningD toa^ Dp Defe boojmonDeclijche Óegee·
cingile flcD Da
(C bpnaecupttetflebecmogcntecon'
fecbecen / ten tticlcficn cefperte Dct ©ü?(ïenDoni
Ooft-Vrieilandt ban fgne 3&o?|ïelgcfee <©enaDebaii
Munfter tot nu toc bccfcDcout toa^ ; <enDe Doopteti
Dacc DoogD-J^ojHel. 43cnaDe Dct bccDec betfcDoonc
fauDe blgbcn / niet ttoDffelenDe Daec {^og. .flÌlog.
fouDen Ijatt Dct felbe tot pjefecbatiebanDengant'
fcDcn XanDe geecne gunnen / becfocDt alfoo Date
Doog-Bojficlijlte (©enaDe DecDalben fiaec If 0. J®og.
bat Den boojnoemDen CommanDant tot
Lieroorc
Daec Deenen Doo; fecieufe o|D;e toilDen aen fcD?Dben /
omme (icD ban DlecgDcli|clte pioceDupcen enöe actiën
tegfttnè De
iviunftetiche *0nbecDancn te ontDouDen /
enDe foo beel ban De feibe op
Lieroorc in gebangenifTe
toacen gebjacDt / neben^ cefiitutie ban Dacc <&ocbe:i
een bojDeclijcRIi tclapece n.

laamael^ ooft anttooojDc De ©ojflinne 3&0Maciere φβιιβ-
enDe >©?acf
Edf»rt op 't geene Daec ï^og. jlEog. DaD? η«£ en
Den gefcD?eben Den vierden ganuacg : J©aec bp De
felbe tcc contracie bccfocDtcn Dat baccï^og. lIDog. Κάκ
eenigDe Üceccn upt Dacc tniDDel Dettoaect^fonOen vm.
toillen fenDen/ op Dat Dooi Dcc fcltìcci»tecpofitical=
Dacc w /aco becacnit mocljte toecDen/ toattotbec^ ©^ι,^
fcccfteringe enDe Defenfic De^ gcmcencn 3lanDifcDap^ («rtieu
ban nooDcn fouDe uiogDcn 30n/ niitfgaDeciS toat
miöDclen / tot becbal ban De oiifioilen Dacc toe iï?'''*'
bcccepfl too?3cnDe/ fouDe bcDoocen ingetoilligDt te
tooiDen.

©en elfden ^ebjuarij (ijn De l^ccwn Beninga,
Wenkebach, Weftendorp, enDeTjaeden, <©ecom'
aittcn-
mitteecDen Dcc Stenden ban (@o|l-3@;ic(lanDt / in De ben dcc
©ccgaDecingDe gecompaceect/ enDe op ojDinocife j®*"""'"
Stoelen neDec gefeten jönDe/ DetJbcn uptïtcacDte {."{„«β
ban Decfelbec CccDentief opgfflecengelefengeDaen bp gaec
Dace pjopofitie bp monDe/ oocR bccbolgeaibpge;
fcDjifte obecgelebect / foo caecRenDe De boojflagen
ban Dacc ]@o, l@og. t' ontfangen / toat bp Defe tDD^
gelegentDepDt tot becfeecRecinge cnbe befenfleban
't 3LanDfcDap ban OoA-Vriefland fouDe beDooccn on:·
becnomente toojDen/ al^nopenDeDemaintenuebp
Daec Ho. JiSog. aen be geinelDc ^tenDen te pjefiecen
ban be
Ooft-Vriefche accoojDen enDe becDjagen/ met
becfoecR bat Doo; Decfelbec intecpofitie bemiDDcIt
mocDte toOjDen
DeevacuatiebenDeLunenburghfcho
JSolcRecen/ tcgen^ toil cnDe confentbanbcmeec-
gemelDe ^tenDen bectoaecti^ gebjacDt : ®cfepa>
pofitie i^ gDeflelt in DanDenban De Üeecen ban
Om-
mereHttlDe
anDece.

'^?inDccenDaegDötoiecbtba(ige(Ielt/ bateenfge
Heecen upt Det miDDel ban Dacc i?og. jlISog. fouDcn
twcDen na
Ooft-Vneilindt gefonDcn. ifiibt

^en vijfcbiendea toiecDt op 't br^fortii ban De Zt^'·

IStf '

enOORLOGH. VSes-en-'vfmighfleBoeck. 1059


-ocr page 1076-

io6ö S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

1666. $>ecccn Scenden gefcBjeben acn öe ©jirtceffe Douarie,

_re enöe Den ©tìecfleti Friefe , Datje onOectuffcljcn

alle^ in flaet fouDe taillen laten / enDe D'gjnaefetenen
alöaec mctgceneepactien cnDe JUBilitaice cjcecutiEn/·
oeiijcft al eenigen ttjöt ücfcöieDt fouOe 5pn / cnDc pc»
Dcc flcDicpabt fouDe toojben / üoojtacn toiioen bcs
ftoacccn : J^ecfoccftcnDc boojt^ Dat ecnig miDbcI upt»
flbeüonDcn mogftte toccDen / ttracc Ooo? De eenielDe
ücenden beb^gt fouDcn mogcn taojDen ban De gbe=>
DjepgöDccjrccutfc/ bjcgcn^ Dc bctoufle
ojiDcBergh-
fchefchuldt,
mitfeaDcc^Datnocfiboo? eenigcn töDt
Söfpaticntcect mogijte bJojDm/ tee faechc Dat acu
ücrcn ^taet op Dc abefctte i^ecmüncn De betoufle
fcöuIDt niet betaeltfouDe Kannen bJccDen: matt op
gljcDelibcccect siÌwDe / gocDt-gebon&en / Dat op
nio?Bcn gcpjoccDccct fotiDe toccDen tot nominatie
ban De Petfooncn / Die naec
Ooft-Vrienant fouöcn
gaen.

ScDcct WaegDDcn Die ban Embden Dat een Eunene
bo?görcöe Capitepn met
twee hondert man / in
plactfeban'tl-anDt te DffmDcccn/ foo b3el(©iOcc»
fune al^ Dcc gcmeltcc enDe 25ojgö/ al»

toacC een-en-twintigh man tOC iiauvcgarde bp IjafC
gelept toaö/ bpanDtlijcft abccballen cnDe geoccupecct
Ij.iDDcn
/ Daec tcgen^ 5Ρ drie honderc man uptgcfon=
Den IjaöDcn / om Dc boojnocmOc Capitepn te bcc^
fbe chen Dc boojnocnjbc 25o2ab lucDecora te beclaten/
cnbc fgnc
ojDje^ acn tjaec tc commnnicccen / beciaec»
ltcnbeboo?t^DatljaccJ|aoa|) IBog. fulch^ niet qua.
Iijcft fouDcn toillen nemen / maec tjun in Defen De
ioafOe
maintenue te lacten tocDccbacrn. ©c boo?f3
jffiifTibc i0 gclielt in öanbcn ban De #ccccn ban Om-
meren
enDe anDcce.
caiit/ Deputatie ban De ©eeccn Cant, Glinflra, enDe
«BUm- Dreuws, t^Den twintighilen Februarii acn Dc@jin=
«•i / ccflTc Douariere toegcfcöjcben / met betfoccit Daton=
©leumss DcctuiTcljenaeenefeptelöchceiiecutieBtot onDecfjout
«otöipii-
banDeLunenborghichcCcoupc^/ alDacc gcinquat^
mvie (jjtt / {,ρ hant genomen of in 'ttoeccït geficit
imti: toiccOen

sciìti- ®e gccommitteecDcn Den Stenden Bebben gace
iant. i^oogölföog. onbectufffben BietteItennengcgcben
„^it fat5p foo aen fjaet toogfj J©og. al^acnDecfelbec
i^emn «©ccommittcecDc al ecnigen iflDt öectoaect^/
oetoni- foo bp monbe / al0 bp gefcbjifte Den bcDjocfOen enoe
öefolaeten .tocflant / toaec (n ijaec ©aDetiant Doo? 5e
Attit" fcpielöchc tnboecingc ban De l.unenbo?göfcöe ^cou»
ben. pe^ göcfct toa^/ geremonliceect BaDDen ; ^p öabbcn
tod gcljoopt öaec l^og. .iUog. IBifflibc ban Den
vier-
den
3|anuaciilact|lleDenbpDc©oifïinnc i&ouaricre
enDe Deffclf^ b?cenibc iSacDen meecDec effect foube ge=
BabtBebben/ maec met leettocfen fjct contcatlebec»
«omen ; 5[&an of toel Baec l|og..f!(aog. Doenmael^ acn
De Boogb-gebagtc ®o?fiinne
Douanere BabDen bc=
fcöseben Dat 3P De
Stenden Bacce ï|eecenP?incipaelen
totBctonbccöoutban De boojfcöicbe
Lunenborgfchc
' €coupc^/ beboo?5P naecDeconDeccigbt fouDcn 3pn
niet fionDen nocb toilbcn conflcingecen/foo tua^ Docb
Ijet fclbe aüc^ buptcn cefpect/ enDe effect gebjeefï; tee
contcacic Bobt men ban Dien tfjbt af acgec / ia
©panbtltjch beginnen tcbupfen; CnbeRon bet fel»
bcmetbieacnbaec toegefcbicftte Rlagbtcn/ ijet
doot fchiecen ban een Pacht-dienaer , bcBoOiWcfte
cxecucicn, exaöien ban gcfcpDc fommen/ af pecpnge
ban meubelen/boecagic/ «iDeanDecefacc6en/meDe
UanbecbccebeDjepgingcn banalle^ te bullen becnie·
len/ tojjiIoopiaccgcDoceecttoecDcn. aptBcttocIcBe
hlacclpcftblcecu/ Dat De
Lunenborghfche iScoupen
niet tot bcfenfie ban 'tSanDt / maec tot Deffelf^
oppiclfte toaecen ingeboect. «SnDe naec Die baec
©abetlant / enDe De onfcBuIDige ^ngefetenen ban
Dien bpliinelDajcflept ban
Engelant upt bloote cc»
fTcjrie ban Defen ^taet/ boo; openbaece ©panDen
maren gcDecIaccect enDe getcactcect / foo toilDen
w niet becboopen Dat Beec }|aogb Mog. becftonDen
pie ®coiipcn in 't Sant gcRomen te 5pn om baec al^
©panbebtctcactecen/maecbecImeecnocbbafiel^cB
bertcoutoen/ Dat baec Igoogblöog. inconfiDecatie
twn D'rquitcpt enöc "οΦ fPnbc-
lingg Die tofi enDe Bepligb bcloofbe maίηteMue / enDe
i666.

betfoecftenDcbiccBalbcn noeömaeicn ganti gbcDicn»
(iejfjcft ! Dat ten fpocDigbficn Doo? fetieiifc b?icbcn
aen De ©ojjiinne © ouariece/ al^ mcDe Den ©becfirn
Friefe, Defcïbctotceparatic ban fcftaben/ enDe aji
(tan t ban gcDaenebCb;epgingen mogbten aen gcBou^
Den tnojDen/cnDc becboigen^ Doo? ^aei ^oogb Dàog.
te fenDcncUcccen GccommitteecDcn De fpoeDige af-
boecinge ban De mectgemcIDe L
'unenburghfche
dTcoupc^maabtbeboJbect/ enDe bet aianD Doo? an^:
DeceDoenIt)chemiDDeienin fccucitept/ cnDe cujl gc=
fielt toojben.

aifoo oocft Doo? baec ï^og JHaeg. iHeecen €omman=
DeuC
^opLieroorc, cnbcinDc Dyler Schantfe bp ep
cucficn upt
Munfterknc gebangcn^ tuiccDcn gbe»
Baelt/ enDe op booge
Rantfoenen gefct/ toaec upt
te bcb?efcn fionDt / Dat bp De
MunAerfche ©oichcccn
D'angcfetenen ban
Ooft-Vrieflant ban gbelijcHen
fouDengcbaeltb)o?Oen/ foo becfogbten met een Dat
bicc in aen De bao?fcb?cbe ïfeccen CommanDeuc^
oocRconben^le ojDje mogbte geficit b)o?ben/ tot
bao?!iominge ban alle ^nconbenientcn.

®e i^eec ban Croneck ©oP-©?iefcbe HSinificc j^tec
fijne ©o?fleIi)citc59oojIuabtialjcptonDec anDctenal. bmicra-
Dacc baD fiomen ccmonficecen / Boe Dat Den ©?p-beec
ban
Hohenfeit figcb^ penningB-mccflcc Dee ütenden
uan Ooft-Vricflandc tot ttoecmacl babbe gefom=
mcect ! toegen^ De bctalinge ban De ingctoilIigöDe
Romer-maenden of Ί orckenftuyr, EieD?agcnbe bOO?
't ©o?(ienbom ban
Ooft-Vrieaanc tee fomme ban
vijf duyfent öijcïi^Oaelbcr^ 5 Dat oocft Dc gemclüe
Stenden c^ ttocc confccutibe HLanbt-Dagcn Doo?be
©o?fiinne biecen acn gbemaentgebice^/ om Daec
toeeffectibeo?b;e tefteUen / enbe Bocbiel Dc mecfie
Stenden Dacc toe baec inclinatie baDDcn getoont/ af^
een
liquide febulbt / Die noobtfaechcltjcft betaclc
moefie toojben / Dat cgBtcc t'elcften^ De Scfolutie
Doo? Djifc enbe tegenfpjeecben ban Den Üeece
Kniphaufen iua^ opgcboubcn/ en De cefpectibe S5?ie!:
benban De opgcmcIDe ^cnningb mceficc onbeanr=
tooojDt: ÜctbJcUIic tba^oo?faccitc gebicefiDat Den
Keyfer biec obCC Dc ciccutic op Ooft-Vricflandt baD?
Deaenbcbooien enDe gcbecccneect / cnbc luiecDe
tc
gelgchen ban Den feiben ï^eec Croneck éen becDc
ja^ifTibe ban Den ©?p-Bcec ban
Hohenfelc aen De
Stenden ban (©ofi-®?icfIant gefcbicben / aen fgne
©ojfielijclie ©oojlugbtigbept /» arigiaaii bcctoont/
ficccI{enDeboo?beicfle taDaccfcboutoinge/ Dat bP De
CommifTìe ban emutie Den SSiffcbop ban DSunfiec
fonDcc langecuptfielfouDcobecgeben/bp albienDe
Stenden ban Üoil-Vrieflandt geen p?ompte o?b?e
toteffectibe bctalinge quamen te fiellcn; <iEnbe De»
biijlc biec Doo? Den S&iffcbop ban Munfter cegbtbeei:·
Digeoo?faccIie foube honncn tjcbben om
Ooit-Vrief-
iant
t'inbaDcccn / foo bja^ Defe tcmonficantie bp
fijne ©o?fieItjcfte ^oojlugbtigbept met foo bcel
meecDec pbec opgenomen / enDe gBeoo?Dcclt / Dàt
men De fr
üjc Stenden met alle mibbclcn beBoo?be t'in=
Ducecen / enbe obligecen / om Doo; een p?ompte beta»
linge/ De onbcplen ban Defe Bbib?epgBDc cjcecutie/
DiebpbetgöeiiceIeÖ0cUfouDe üJojDcn gejufiiffecett/
boo? te fiomen/ enDe alfoo Den Saiffcbop ban
Munfter
bp ttjDt^ Dit fabocabel pietefc af te fngben.

gjn Martio ftlaegbDcn De üeecen ban Embdem «ins-
Dat DeCommanDeucban
Lieroort öaDbeniet alleen
vier i^ecfoonen/ ©nbetOanen ban Den j^eece SÖif oKj
fcbop tot Ofnabruge , ban Embden met eenigc al= €oni
tiaecBbe&oftc<©ocDcccn/ gaenDc betbup^ Lieroort tobiibwc
cnDe Stickhuyfen b00?-bp nacc Quaeckenbrugge,
in quabe gebangeniffe gcbJo?pcn / macc oocft alle «o^t.
bun bp-bebbenbe <(0ocbcccn geaccefieect imDe ge^·
confifqueett.

3&en Elfden flSacct quam Den i^eec Cane, een
ban De <©ecommittccDcn/ tot
Embden ; 3©iect onbec
'tlo^b?anben ban €anon Doo? (@eDeputeecDen upt
De iaiDDecfcbap/ ^teDen/ cnDeDetibcc&m ^tanbt

btrs


-ocr page 1077-

en OORLOGH. 'tSes^en-veemghfleBoeck loéi

boteetteftómty möertirtbecfcöepftc Cacoffenflcconi

-öuifferttiaecfrinSEogemrtit.

ïicnflöhiit^JIjn öem upt b«i riaembanöc ©ojfi-
^ne ftomcfl beflcbirtéii enbe tjértefihomen Deig»jrn:en
®ίβ|Τ&ί;ί'εΗ0^·3Ι1ϊτφϊιτίαη: Der ^tóbt ^mböcumöe
<ÖmBöfddftDt/cnDrörttiEit iftitDÉn nactn ai^tjoocin
becfoBïjl iöt fpi €ti. erti répfe tóilöE Doennaer Au-
tick. airóö'hóóflg^iKm6lDE'©ó!tiï^ becfogijt Beni
mohtèliM^ ti httìflErrfpKécftehli

Ì^^nllrtctt ba^^ùini tweedén oüöni/ fnöe bm
twaelfdèftbitÓ'hiiïlïUÉtifigi/ fjitft beh il^C^C CantàflV

boIóénööft!ö#ijïOtAurick foUöè Ijoiiien '/ bb® m
flbont^ fteefc benttóoiöbéïhbélii'^Sioflarttbati'Emb-
deh öèftHtöfttlEih'ahircööc^ -.

riek btt^àttité ϊμΐΒήι / ^ baf tìti' J^ifftWdBéìPtùtov
HrtSivijtói ótìÉiliftff/nibé bat bp^
fe bcttóaett^iiüfl&'Uïiïflifntnitót'niarcbr^
^«etft ni?!/

anbrtfii'böeööPbp fiifcfdirtam^ipbEn^ pbt ïtf&ftit '
©iiuiDs: eemaccfit. ©nì3«cctu(f^£n miam«i οοίκ'ΐϊΊΐκϊηι

Epéus vàri GliriftràénwJóhati'Dreuws.
«emtn i^ftSn^bfcebitfoitftbartiufgenbr®^

inlte BftSiaW · btìtii' bill iPft^jtìfTartt bàri Etotìa A
bodittianit'/ bàtìtJÉlff^té hbittllébön
ί5ε00ήιΚί(ίίά·ι!δώ tot Aürick fotibèn berbi

5t|n béfcïbé bÌJ-bjfh fefden oubétì/ f ftbe ben refthietid eo

jfeiicin ìhfèütóèn f^l bicbjàitt^ òfjecépfi / enik tiact;
bat fri be 8éöiTOrtlDcRê^»«Vi/»tf öabbén aradéööt / sijn
ncic^ biéft felbèft bafiSlnet tt 39b?(ïel{jc6e ïiabcH' bc^
tCCbililttCmifitthtte/ ortiallc
befralimnJiria ïn mi
Dcibièrtt!E«/ bie fijt hrt ü^tfcöiribm ban een algèineÉsiÉ
Eanbt-baflöTciübibiWén/teabjüftw^^
iBeeet ^ulèfi^ 'bè's.^elbe liëëthï <&fcommitt b]^
tot eroö. ben jichcfteii bÜbAi'
Ί ftiteljen' achthlenden |®at#
»"i· nieUtótti
fim itóbiràrti· bàri A«flek naiü "Enibdtfi·;
SiihijhittDcSehy niét (ittctìtlé^mmcfdotìiér tóbtóöli '
baeiitebèiWiibih Wttiàt'bi^ 3iàrib-bJ^0Ì(l«bMeÌAaJ
ricfe bdàihtiimt? (bto'to^ett'^fotìbe'bm derthiéAden"
ouben / eriteiiètt drié ert WlhtigHftfeii.ïfö^
toenpjjl) fijn aenbanaöfoube nemen,

^Scnkhieideii'bubétt'/ ertbp tén twintigftèö nimi
toen fïtrty 5P'befcibe 'öecfchèériéh ten gupfe bëirt'
SöucflennefjïWértinbé'^aeli'öec ^tàbt Embdeh, '
cnbefiéBBéhTitó'inàritìelijtRWTclJjife^^^^
ceertcnbeöep?o{writfCt be'nootfaecMtjchftept/ ban
batbe Grietzijl Ue&oojbe te toojbfn öbe^jtificeett/
met bojbec betfocch bat bcfeibé seiiéftiti gare
puteccben naec ben aianbtr bagb cepfenbc / te (jualifi=
ceren om niét aöé goebi ©ffiÈlen beüitéh ber ^ten=
ben tot Ijef effect ban foo eert BOft tóeédft te* ftelpcn
bifpon^eri. l^btgien^ P?(^ó|ït(e bp geer Bebaen.

ggèrt Veeryiïenden onbin/tnbe bèh vief en twintig-
ften ntóutoenfifll/ jpiibàn Einbdcnbectcbcfteiiiiàci:
Aürick , enbeDebben 'bc^anbértnbacBb^alöelêabt

be B^biciohi'Tfthé tortiplimentert aéh be l^^oubié
inne DouarTei-ei entot bien cpubemebeBbefotibcn
ijacen^ecretaci^naecSandhorft, omme ban critici
ften te boenaen'(©ÌàefEdzard Ferdinand: 50iöcö

beeft ben {jòbsSjl-Bftrtelbeh ©eó-e <!5?abc befelbr
renaSeconimitteecben'Bepjibcnttert booj biert bP üt
üoocen m Aurick ig aètifleRómen / om gemelbiiistei·-
rcntebetttjelfttirtièn.

(Ken felbeit b^e een groot aental upt De drie ïci
benbft^tctlbehtipbeigeiren <0eiommittcei'bEn oc*
{tomen/ uotificetE^ibe bat fp hacen ^éccetati^ baböm
aefonbin aert bE ïiaben 'bart ijare ©oitléüjCfee <i5ena'=
be/ om aen bEfcIbE beftent te maeclten/ boo? tctfl twee
poinrtien / inacc op fp becfocbtrn nabec gc-tfdair.
cifTeect te jijn.; al^ te toeten / bat fp mocöten bebbfu
cxljibitie enöe Cbppë ban be?ïcte ban confo?matiE
ban b£h föepfer/ caechenbe be Voor-momberfchap
ban be ©ioutoe ©bjfiinne enbfe anbEtebooge Voor-
mbtnberch : 3111^ mfbe bat ï»et aunenbittaSfcflc
iittös^ bölcH/ 't toflcR in en ontrent be ^tabt Aunck
toaSBrioBctttbanbaetfoubetoecben bttplaetlï enbc
afireboErt : J©eIcfiIaet(iE bE ©joutoe ©ojfiinne beffi
aenBenomen bateUJcB te fuJlen Doen j inbien fulch^
teiixt fleoo?bEéit noobisi) te Sijm
V.Decl.

tot
«irticR.

t©toer

tot

aiutirt.

I^nec
nesotia-
tit.

«ÊttbebeiaiiBmbebe er&iSitie ban beacte bancone i66&i

fjtmatiE/ batfpmebetebjeïïEntoaóbietEbettóonen__

aen baet.'J|o.*òa. «©ecomniitteerbeit enbt ceniabe
upt be ^tenben/ al^ mebe te totilen gi^en CbpiùEban
befelbe t ^brbi^benaecbér bHibinrat&birc (q>tenc3
men/ bp be i|tftcn ^tenöen uptaeffelt tot op be^an»
bcrfobacBb^. .

We0 boIgenBhi biicBb^ béri feftienden oüben/ enbe
beh iés en cwintighften nieubjeti tiìjl / B^tefuttiptie
nartbersnnbéhebriiÖAeectop béaairt be

3Di;óutoè£ii^fmihiE gfiebàeh / bàhtoelgéiiégm te^tjn
bat €öpije' Bébaiìbttf|icRitoiÈtt aen bfleecen ^ten»
ben bar» be bElmulie acte ban cprifìctnàtie b^ìàepfer ji/
enÖebKiïBtiODchbrthföécthÖöttÉ brènte50«/ bat
Cjop^E igtóebijlf ■ toif|bt''ba#?t^^^fetIiiiBè· Diploma
fooiuanneii; fiei felBè'fpnöèr jp obecgefiömjüi; ^oa
beBbWi'be'^ij^beir baèc'mÈbé· abenöitien contente»·
ment:/ ni'éi t^^fiaEhbe fnfufllrtEfcbénV bat bebooi»
noi-mbé àctébàncmifirmatìetìirt bblftöhientlijdftïoa^
geabimplcert..

^εψέΐία'iEieajitnhiitte'ic&cii iieBBèn banbojbeir
inflÖritiE sftÉttàen' bpftèt bëtfijWïi bart bè ©ójRe®cfie
iiàbeh'l tTri tntìbe 'bi^fenöen'btii*toHbeniaten btf=
pottKétt oititóe bc
aefttejciórérir

(^tnirifieUtiribéirfóbbahto/ fobnuinbeiingê^'eM
fcbiiftelö^fee pjotefiatie/ al^ fp lot maintenue ban bat
geene KptïiEfemfcbé iiegeerinae in Ooft-Vrieüandt
mocöt toemiatën tob?bnj / fouben gberabert biiiben
i
Maec ΒεΒϊ^π befelbc baer toe niet Bonnen BèDifbo»
nEÉEttotebra."

^üIcB^ïïatbé^anÏtótEtt baegj^ / Jönbe ben fevon-
tienden; oilb^/ enbe béttÏevéh eh twiiitighfiennieU::
toen fh|iy nkt^ be dBiecbmmitti^ben

upt bE^tenbeni^gebaen/ b^b^tfpbooiàffòUben
toiiten iri'CDnfi?eiiirc irebtìfi métbé©o?|ìc®C^^
b£ïi7 crt!bl£iàtì;tjidc0téiii hiét-öifellac'iipctébjécCRto
een conbenabcl e);pebtent/ 'ttofifB be gemelbe
b^ütiêrcte^téhbÉn aeriabétiótnen biiBBen
te téfitec
ren / niét bretrbutoth bóf itöW: iri gtón bifftcüieeiit
fodbé'toètbctt götntitófcUty wit^üaf.be €mm!èitte
fonbe toërben arttgEflelt in eeri'"'|S«nttaIe paet^i
^^cbin cà^ben eenbnbecBngba^biagA/ fob beo
laaeË&en geniélbE <a«b^Ut^erben teb#bénte Én in
CönfeiientiÈ te tce&en'to^Q0(n^'iiE fc'cutite^t ban
't leriDe't ebacuerói bart't Lunenburgh-

fche itógàW bóItR/ enbè bat mbe continuatie ban
benaianbt baab/ bièlactfi'totmléc toa^ uptgefi^iefl
ben / enbé 'bàt fp betbbfgicn^ ben Xanbt-bagb albaec
tot?ïüricTf iipöf l^ebÉHfoubeh bouben al^ niet ge*
baen.

l'^i
I

baci; toilbén maïntincteti/ ban Bat geen «ptbeemfcBe
jleereu tdt bEXtEgeetinger ( behoterenbe baer mebie be
i^ertogen bàn WurtenburghenbeLuBenburgh) αΐ^
3^oo;-,llI9omBci-cn mocbten tobjb^ gcabmfteert.

^ei|cct:En«&ecommiltecrbe bebben op bet eerfte
poinct geaiilttóoït/ bal geirti cefïectieRonbetooJben
genomen óp öén 3tanbt-1>agl) tot
atiéi'} jaaer afteen
op
ben limöt-bagb bie tegentobojbia tot 9DucicB toa^
uptgèfcbjcbeii bp ^tberfoeclt ban be drie Eeben bet
^tcnben frfbE.

<ünbE Belbii^nbe bet tweede poinct/ raecBenbe ges
bEj;binbt bàn be ïïegeéringii Bp be Öptljecmfiiie J^ee·
reninbefe lanbtfcbap/ bat be ^tenben fiasr baec
ober fouben aobjefferen moeten aen baec l^ootf Mcqii
enbe Dat ber feibcr dPecommitteetben in Ooft-Vrici-
landc baei ban niet en toàren geinflrueert. i'·

Wc gemelbé <l?cbeputecrbe^enbenöfM"«t nocg
boo^geb^agenbe brftoaEcniffen ban be i^unflupben/
ban bat fp met li^agimen en fiaerben/ bag^cB^ met
afen aen boeren ban allcrlep foo;ten bon Wmmuni»
ticban<!Do?IogöfMctoiEtbEn eeincommobeert/ bej>
foecBenbe baer ober interceflie/ riibé in fpecietemogert
bcbbcnbergoEbingeban les ^aerbmén anOece
lieti/ biconbcr toège toàren boo&tgcBIebnt

©ojber^ brf»l)en fpbecfoφt ïat be i^eecnt ΦΛοι»
mitieetben toilben oiöje fiellen/ ba^ ört eiinbü
grlégen in Averledinger Stanüt/ ebèrlte


-ocr page 1078-

to6i' S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

trtflebanLicroort, 'ttoddt

.„^_cominittccröm in ^fptcmbcc laftfilEOcn tot Utr

jijnbe/ öaböcnbocnfïccIitEU/ omùataien Munlier-
fche ©okhttm tjaec acljtec fouDrn Ijc&tìcn honuftì
tnacfljfi'cn / nu toiDctoni niorijt toctbtn op gemacritt
oμbatöεatflnDcnïurDct;omαecιιUibεct;t tn oDctoepù
fouDcn mògcn tocröfn.

©ttt toan gljdijcftrn be JjUiiifm in be nieutoe
^tban^/ bie in ^rotcnibcc ocflootfn toactnV cni Ijct
tìjatct toooj be SiSiffiijoppelijciiE ©olcUertn op te pop=
ufn/ numocljtcnujojbengcopmt/ aliooljet pcriciil
nu fcljcni otjeu te 30»/ c" cf» gcljertSESoiibccnicuto
atanbt met Ijct toatec bleef Bffft,

<©p Ijet eerfte pointt Ijibben (jacc ï^o. ^og. «©cbe^
putcerbm aengcnomen met be,©oj|triijfh£0abcn
te
fuHen ftjjeechen/ 'ttoiïcft nabrrljanbt i^ Dsfcljifbt/
rnbe hecfc 6ie ü^fec
Wiarda öeciiïacrt/ gtjecn Ucnni^
banbitgeöfeletoercftteöeljbcn/ cn bat be gelntccef^
fcecben ofte befcljabigöbcn figljain (jaetmorfienabs
b?efferfn.

<©Pi)et tweede pointt/ batfefoubcn fcfijpben acn
benCommanbeucSygcrstotLieroort, om ben afgcs
Btaben ^ijchbp bejiingelanbenfoo öoogfj toebcr te
laten moftfetn / al^ eenjgöfint^ fonbec pjcjubitie ban
be jFojttcfle honbe gefcljieben / op bat bc j^npflupben
haer ïanben toebccom fouben niogm beploegen enbe
ucüjepen. < . *

Λ0Ρ fjft derde pointt / batQcfcljjeben foube hJO?ben
nen be ^ceten «écbcputeetbe ê>tatcn ban bc ^tabt
Groeningen cnbcOmmelanden, tcn cpnbeftaec<!Eb.
.ïBog. bié o?b?e toilbfn ftcïlen / en bic bqo?jieningl)e
boen/ op bat be ^lupfen in qucftie toeöecom inoctiien
toecben gcopcnt/,cn be 25onbec ^^ieu-Ianbttoebers
tnn bjoogij gemaccïu/ ten toace mecclteiijcRecebenen
tecconttacie.

jnaet bit fc{)?pbfη i^ gefuprefebeect / alfoo men na=
becDanbt betigljt toiccOe batbe ^lupfenalgötopent
toaten,

<©nbcitnircScn Rebben beï^eccin^tcnbenfcecges
laboceert/ om e^^pebienten upt tebinben / iuaer boa?
bc <0eboIniacI)tigl)ben ban be ^eecen aptijeemfcbe
©oojmombertn fouben kuojben gefeclubecct ban be
öcgecingc be^ Eanbt^/ a!^ jijnbe betfetee (foo fp
fcpDcn ) feenemael (icpbigl) tegbcn^ fiate J©ftten/
©fcbjagm/ ettbeoubt fierftomen. ©ecfoecftenbe bat
boo?intetpofitieban I)aecJgo.JIBog. <i5tcommitteec:
ben be Eanbt-baggé Êiopofitie mocfit toctben gefub

maechen ban be anbecc igeecen ©oo? JKaombrren/
op toeichfubjertbegemelbe ^tenben een SBefenbin^
ge{}abbengrbaenaenbe fioogf) gemeibe i^eece
be/ ombenfelbenbaertoetebifponecen/ bog[)t)ceft
aen fiaec ©oogij H^oa.
<0ecDmmitteetbcn laten tie=
ïicnt maecUen / bat bp firt fap be fubfctiptie ban be
floóglj-gemelbeJ^ojlTtnne/ foo al^biekpbe/ nufou==
be laten bccufirn.

^e^tenben ban'tgrene boojfj i^ omfianbeïDcfi
5ijnbe gfinfo?mefCi· / enbe ebcntoel inljecetrnbe op
bactbooi-igebcUommeringfibaninb^agfit te Iijbcnin
Ijaecgrfcpbeïöettcn/ ©erbjagen/ enbeouöt Ijeclia·
uien / öfbbfneen nabcccn boojflaglj gebaen/ batfp
bcccpt toacen be ©jopafitie aï^ noci) aentefiootrn:
Jìlàit^ dat bffdbe foübc toecben onbcrteecftcnt pjibati:
berin finaulifciijchbpbeBiOUVue ©o?fiinne Douarie-·
re, fonöcrcenigebpbocgingeban: enuytdcnnaem
van andere Voor-momberen.

?l«eï)ctlüficlte fiil^eEcen^tmbm bcrfocijtfn bat
Ijacc#óoglj4iBag.<i5ëbfputcccbmiip fojme ban een
ildoojftagU aen be ilaben Uiilbtn boo?:

blagen / rn befelbe met alle pccfuafien tcacljten te
biftjonecen/ om bit al^ een r>;pcbicnt te tolllen am«
plcctetfn.

^00 jijnbecbolgen^ bc;iKabenl)icc obec acngefpjo^
Iten/en naet: gebam cappo^ arn be Sjouioe ©ojfiinne
Douariere ban bec felbec tDegen ftonncnbecWacen:
^at boogt) gemelbe ©ojfiinne gcenfint^ ben boo;<
ftagbnonbeaennemen/ al^ fïnibigb 3bnbe tegben^
betcefpect/ cnbemebanbmK^ectogbban Wuxcea-
bergh
batten ©aber / toelcBe nu al^ ©ooj- JÊombfc j
ban ben ïupfcc toa^ occonfirnieci<7 enbemit^bien
geerfmtp/ tcn niinficn onbtr bcnnaemban anbete ' ' —
33Do?-|föombfwn ftofl hjojben gepietcricett.

ilaec <©ecomniittcerben banfienbc/ bat

fu foiiDcr pct^ te bojbcrcn »»jpr<e/;W»er»i«xfo0ïangbe,
üiacm opgc|joiibcii/ bat fp ooth fagtn/ bat nube
faetft tcn principalen foo langbe al^ be pattbpmfoo
pjccifeblebcnftacn/ nieten ftofie toojbengebojbcrt/
bibben bethlaert langcc in
Ooft-Vrieflandt tot een
öifcefpcct ban bott 3|oogb.ï®ag.niettcfionneniil!j=
ben jl^aec bat fp be^ anbccen baegb^ / 3tjnbe ben
twintigiten oubcn / enbe ben dertighften liaactg nieus
bien
flgl ban bact fonbcn bectcecltcn.

(iScn loace be ^tenben onbcc benefirie ban b'ecn of
b
'anbccatìevannonprxjudice) toelcfte baeïiêoogl)
msog. <^ecommitteetben bacc pjcfentercben te toillen
gcben ) figb (icten bifponetcn om be ^jopofltie aen te
booten/ omme becbolgen^ tot be faccit ten principalen
te mogen homen / fliUK^ al^ fp aen genomen bebben
te fuHen boen onbet acte.

^e ^tcnben ban be P|opofÏt(eg(iegoo;t gebbenbe/
bebben in inftantie bacc tegen grpjotefieett/ al^ 50nbc
firpbigb tegen^ baet ccoo?bcn enbe oubt berhomen :
3©accomme fp aen baec feo. jBoo ilSecommitteec·
ben bcbbcn obrrgrlcbett feedftet <©efib?ift / ban bate
ben
een en twintighften oubcn / enbc bcn een en der-
tighften
.i!V5actö nieubjrn fiül/ baet bp becWacen/om'
geen inbjacbt of p|e|ubitie te gebenaenbdec^ecbja;:
gen enbe oubt betbomen/ batfp (iBebolmacbtigbben
becatanbt-bagb^Comparanten niet en fouben fton«
nen laten ejcaminetrn ten obet|iaen ban eenige ©o?«
(iclijcKe<(5ecommittcetbeny maecbecfotbten batbe
booifcbiebe bifitatie mocbt gbefcbtebentencibecfiaen
ban baec l^oogb J0og. <iE>ecommitteerben / koelcit
becfoec&bpbefelbeabfolutelijchi^ afgefiegen/ aifoa
altoo^bpbefelbegeb;upcltelbc6i^ gbetoeefi / bat bc
bifitatie bec ©olmacbten gefcbieben 6p cenige^cs
committeetben upt be ^tenben ten obetfiaen ban
een of meet <6ecommittecben ban fone ©oifÏel^cbe
<©enabf.

«Z^e boo?noembe iteeten^tenben gebben mebe oixc
gelebcctfeecltcciCiefcbjift'ttoelcR fp intitulecen
Re-
cuilvandefejegenwoordige Handelingh tot Aufick,
en der Stenden van Ooft-Vrleflandt gevoeglijcfcheyt,
van dato den twintigden Mattii, ililb loei.

Edele Mogende Heeren.

UEd. Mog. hebben <Je Standen van Ooft-Vries- '
landt fonder eenigb tijdt verlies, voorts naer der
felver alhier, met behoorlijck refpeél genotlfi-
ceert , dat wel ghefchreven , maer die Stenden
niet verfeeckert en waren, dat van fijne Keyferlijcke
Majefteyt defelve confirmeert. Tcn
tweeden, dat eeni-
ghe vreemde Volckeren in defe Stadt ende Dorpea
dacr omtrent gelogeert, ende daer door defe Stadt als
geblockeert ware.

Dewijle nubuytenbehoorlijckequalificatienieten
kofte werden ghetreöeert, daer benevens
deStendee
onder de wapenen geen Landts-dagen en koften hou-
den , maer
/itera vota de accoorden conform moeftcn
hebben , dai fy dienvolgens van haer Vorftclijcke Ge-
nade^ als mede den Heere Gracf
Edzard Ferdinend
hadden verfocht contentement in het eene,ende dcflo-
geringe in bet ander.

Of nu de verfochte deflogeringe gefchiedt, hebben
de«ft»//i»foo naeukeurigh niet onderfocht, uytbe-
geerte deie Traftaten te faciiitcrenj ende u Ed. Mog.
niet op re houden.

Maer noopende het eerfle, is naer diverfegeraaeck.
te difficulteyten nitt aen de
Stenden felfs, maer aen
eenige Gedeputeerden derfelver, ende niet in Vcrga-
deringe der
Stenden, maer in U Ed. Mog. Logement >
feecker
Extra ff Protocolli van de Rijcx-Hof-Raedt,
als mede fcker Formulier van den fc^ge^exhibeert.

Overmits nochtans daer uyt niet te vinden , dqc
den
Voormeod-Eed redelijck geprefteert, veel weyniger
dac daer op
Dttretum judifialt Cttfareum geinterpo*
, necrt


-ocr page 1079-

en O O R L O G Η. 'V Ses-en-veemghfle BoecL 1063

neert ware j En evenwel in gemeyne civile Reghten »
inr:— als mede conftitutien van het Roomfche Rijck, notoir
gedifponeért, dat een
Voormonder ghecn Voormond-
hjcke adniiniftratie en kan aen veerden
abfyue iudiciali
r.·''· Decreto, .* -

S'. ; s

-nu.

Ëfldiehvclgèns de Stenden groote redenen hadden
V ^ ilriaëïö-iöifiiidién, datfultks6llerw/em»iiVòorgaen

•'■'V'i.. " SóótéBèéaëföl^isë'vènwéiWre
* ' Mog/énirc öiii jteéü dé geïiiiglië òccafi«5 van difgunft,
of futei'éië ^an fraihiflÈmëiit dêf Tracihten tè geveoj
hetfetvé bHaferprocéftatic, ònyèrmindérthàerreèhtj
éiidereierVatl^Ë: vàncopyete Rebben, als
hst i)}fUrne
CitfdTiuni fóüiië djn overgekoiiieii , ditmael vallen
laten. ,

■ ijji

En daer .op als voort U Ed. Mog-eeijigepoinftcn
van importantie, nopende hét uytfchryVèh Vaö dé te-
genwoordige L^ndt-daghovergclevert) OHijdièróver
met de Vorftelijckeende Hbog-GtiieiFelijekë Héèren
Radenalleenin UEd. Mog-Log^metiif^ óf öocktén
overftaeö van U Ëd. Mog. felfs in cönfértiitie létÉ-e'·
den, endeilies tot verdere Traótaten bfehòóflljck té
prepareren. oj

Echter daer toe, nequidertimhcö tertio, niêtgeraken
konnen, félfs niet door intëfpofltië van UËd. Mog.
dewelcke figh daer onder benioey t hebben.

Dewijle dan U Ed. Mog, figh teghens déStenden
verkiaertjdat defelve overdefe incidente ftrydigheden
geen comraiffie en hadden j Soo hebben dé Stenden
om figh in allen gevoeghlijck te coonen, oòdk, defe
poinaen uytgeftelt, ende figh tot de Hooft-Traélaten
aengeboodenj -'· ·

Maerde VorilelijckeHeereü Raden daeftoè iiiét
tewegen konnen, ter contrarie oock inddhi éVëh
obAinaet bevonden, onder préteit dat de Lm^Hiitgks
Prif eetftinoefte vooi gaefi y ftii ifiédé dÈ ^aJdffl*
catié tier Stendén. . U - '

Nopende het wi^tfj hebbeii'^ti dé StèfidénVer-
klaert, dewyle fy éenen LiiTtéi-Ùi^h over eéóSge^in-
«aen hadden verfoght, én het uytfchryVeft vari dien,
noch
in fórma, nòch in mi^ii , diga ftìlver verfoeck
nochoockd'accoordencòtìfòHtìi dat fy dienvolgens
geen Propofitieen koftén öenhöbrén, echter om alles
voor by te gaen, dat fy defe pointìcn aen de zyde ghe-
flelt, omtotTradtatenoverdes Landts verfeeckerin-
ge te komen, dat dan even het fel Ve aen de zyde van de
yorftelijcke Heeren Raden moeite gefchieden.

Dat oock de Stenden in fulcker voegen defe eerfte
Propofitie van den jangen Vorft, daer in van de con-
firmatie ende obüèrvantien der Stenden Privilegiën,
endeaccoordengeen mentiegemaêcktwierden, tiiefc
en vermochten aen te hooren, zijnde fulcks tegen hUn
Privilegien, Accoorden ende oudt herkomen, confe-
quentelijck voor hun felfe, en voor hun nakomelitt-
gen niet te verantwoorden.

Op het tneede, aengaende der Stenden qualtficatic,
hebben gefeydt, dat iy niet alléeBlijck notoire quall-
ficeert, zijnde deP«)6«iir LandtS-daghtötopdeïÈn
dagh gecontinüeert, eödé daer öpévén tot defe Tra-
vaten foo wél mtrVGwvi?t»%e» ais hier te Lande
éènige éxtraordlnlri Gedeputeert, éndeie&cSt^éU-
Vvóöidige ; Maer dat fy oock daer en bovCtt ghe-
Öóe^&emfe cautie wilden preftei-en, dat alléB vi^at
getraöeert berden mochte» ftHöefoude werden na-
gekomen,

Waér öp echten de Vorftelijcke Heeren Raeden
even obÖinaet üjh giièbleven , énden.ietandersghe-
antwöbrdt, als de Propoficie moeite worden aenge-
hoort.

j De Stenden » om alles te doen wat hun eetìighfints
mogelijck endever antwoordelijck waren,hebbcü oock
eyndelijck hier in figh gevoegblijck getoont, ehdfc
verklaert, foo wanneer hun, of ten minfteii
itvee
ihie uyt de Stenden dePropofitieeerft mochtewor'·
den gecotnmuniceert, om te fien of oock yets daer in

tot prejuditie der Stenden begrepen, dat fyalfdanda ΐ6β6.

Propofitieondérproteftatieioudcnacn-hooren, ende ___

U£d.Mog.verfocht, lulcks de Vorftelijcke Heeren
Kaden voor te dragen.

UEd. Mog. hebben daer op de Stenden berightj
dat de Propolitie in een ander amplieert, maer dat acn
de S tenden, ofeenige van dien geen
νίββ van de Vor-
ftelijcke Raden kofte werden tóêgeftaen, daer bene-
vens dat haer Vorftelijcke Genade voor figh, ende ia
den naem van de andere Heeren
Mitvoermonders. de
Propofitie hadde belieft te fubfcriberen.

Die is de Stenden gantfch onvermoedelijck voor-
ghekponien , zijnde een fundamentele Wét van ons
, dat niet meer en mach influeren in de Propo-
fitie, àls m het uytfehry ven geweeft,ten ware met con-
fent dcrStenden i en foodanigen wat buyten confetit
der Straden >. naer ghelcgenthcydt van defcfaecke,
daer van moeftenhebben vifiei^m tc overwegen, of
door de HqoghduytfeTale, ende kracht van dien, fy
wierdea.geprcjudiccert.

Infohderbeyt darde fubicriptie van hart Vorftelijc-
« Genadé,.met by\roeginge van de anderé Héêren
Vprm^ejft i^de zijn géfchiedt, ciide iiiet van haer
yorftélijckéOétiadéalleen, als waer iii deStendea
foudéij^àemen iöflteütement, foo wanneer fijije

Hoog-Öra^li cke Genade daer in

coflleüteerdè. '

Maer op het aller onvermoèdelijckfte is de Stenden
voorgekoomen, dat de Vorftelijcke Heerén Raeden
ughverklaertdefeRefoluciede laetfte ende uyttirfle
«zijn. ;;

EnblijcktuytdeifchalJen, waei-öpde Vorftelijcke
Heeren'Raeden déBelendi^enaerden Hagéghede-
clineerc, té weten, om niet in de Hooft-Traftaten te
treden, jnaer de Stcndendoordlergelijckeaenrabe'·
dinge te préjüdiceren. - ,

Overmits dan de Stenden figh in allen, waer in fy
buy ten hare uy terfte prej uditie, ënde foo veel moge·
lijck geftelt, ende geaccommodeert hebben j Daer ter
gens de VorftelijcKc Heeren Raden niet hei geringfte
wijeken willen ;

Echter door defe obftinaethey t d'accoorden t'éene-
maél worden ingebroocken, ende haer Hoog. Mog.
maintenue ia cas van voortgangh , ghcprejudii·
ceért.

Gelijck dan infonderheydt door het invoeren vari
vreemde Volckeren, büycen confenc dér Stenden,
tot onderilruckinge der Onderdanen , ende vernie-
tinghederdiei-gekochteaccoorden, die onlangbsge-
maeckte paffa onvérantwoördelijck ingebroocken
worden j

En daer en boven de Onderdanen allenthal ven ende
opentlijck met een totale ruïne gedreyght.

Soo willen de Stenden van U Ed.Mog. de beloofde
maintenue der accoorden reëlijck verwachten, ende
de deflogeringe der vreemde Volckeren gantfchge-
djenftighvcri^ht hebben ;

En voórti dat dierfelver gheliefte is by de voorfz
Heeren Raden d6 faecke daer heen te dirigeren ten ·
eynde, fonder eenigh vérderdilayjoverdeverfékert-
hey t des Lafadts moge werden getrafteert,

Als waer toé de Stendch figh by defen nocbmaele
aen bieden, als mede tot cautie, dat alles aen hunricji
zyderichtigh fai werden achtervolght, ende naergcr
komen.

En willen in cas van verder declinatie der Vorfte-
lijcke Heeren Raeden voorde gantfche W«eldt on-
fchuldigh zijn, foo wanneer defe Traélaten dufdanigh

fouden werden afgebrpockeo< . -i

Ondertuflcheri veiibecken U Ed. Mog. dé Stendeft
gantfch gedieliftigh, défelvé feheliévcn riaer hunne
gewòonlijcké wijeheydt endéditédie, nietallecDiri
defe negotiatie gunftelijck te continuerei, maer oock
het hoéft-werck feWe tén goeden eynde te hcljpen diri-
duuux geree


-ocr page 1080-

tiMitii boojgebanfn/ nutoaccnbp fltlfpt/batfp

eenige öafen toilöcn committerm / om tfgcn öei «n=

öamöaeoD^ppöe faecft ten pjinripaïen te befotoei
een / mDe in fpede/ öat befdbe itioAten toojöen geiw
(inietctfngfauthotifefct/ om b£ Grietziji tnanDere
l^abenen εη paflm tegljen alte ottbecrapeliicheinba=
fifη ber ©panöm te fojtificeten. ï®aet op flace ^op
(ïclöche (öenaöe geantbjoojt öecft/ bat fp bc ©jopofir
tieenbcbrefoccUfoubeflrnen in belibetatiemct tjaetc
Baben/ ni
bec fclbct öefalutie gaec tetcn tofftnmen.

ffian baec öa£c atfc&cpt genomen bebbmbe/ jön be
<i5eniel&e (©ecoramitteetbe becfcöeneninbe ©etgabes
cingi) bec i^eecen^tenben / ennaobei;Iebecinggban
hace Crebentialen/ öebbcn albacc gcp?oponeett/ bat
hare <00. nu eenmaei be faecft ten p?incip^en toilben
helpen bcgactigen/ om tot een goet befìupt te brengen.
iCnbe bienbolgen^ eeniglje J&teren committeren tot be
boo?fcb?ibe befoiBnci? / betoelcfee in fpecie gfieins
flcuecrt enbe flfautf}otifeei;t mocljten 3Ön tot fiet
fo;tificecen banGrietziji, enanbecenootfaecMilclte
paffen.

j&p gebben oocft mebe boen boo^tnagen/ ingebolge
ban gaei; #og· JBog. iSefoIutie ban bate ben
tweeden
HÖactij/ bat&acc^b.geliefbentefucnecen be^om=
tnebanduyfent^t}c]cbaeibet^ / tot&etalingg banbe
ingetoilligbbe
Rommermaenden of TurcMaftuir,
aifoogaecièog. ül^og. in feecltecgept beci^ttoaecen
bat ben ^jc)c 9ennitülj-mee(ïcc befelbe booj ben Sdifi
f^op ban Munger foube boen e^ecutecen : al get
toeïcne toebecom nieitoe commotienfoubeberoo?faec.
Itrn/ bebielche bienben gepjebenieect
te too;btn.

.ϊδοφ <1 aen be gemelbe ^tenben lioojgebiagen/ in
gebolge ban {)aec üog. .fH^og. l^efolutie banben
thien-
denJBactÜ ieltien hondett fes en feftigh,
get bec=
foecft banbe ]|eet
;eJooft Hanetot Of^ant, tenbecenbe
omme te mogen l^ebben betalingge ban bacatien enbe
becfcijootcn cep^-bofien/ foo ïp ïjem ©ectoonbec
al^bpftjn ji^ebe goncRec
Freytach, Jgeete tot Go-
densuptgeleggt enDe becbient inbe CommifTïebief^
g^abt hebben inben
iriage, ^nno fefticn hondert
-«en en (eiligh.

10Ó4·

1geren ende bevorderen. Aurici defen taintighfie»

Marcii, Anno ftlfien hondert fes enfifiigh.
U. Ed-Mog,

Dienilwilligc
Di Stmden van Oofi-Vrieflmdt,
Quorum juflii

H.Wifimdorp.

ttttUrt i?acr 3®o3. «βτ cotnmltteecöen jijn nocfi
bifoig fclbiBfn bacflï)^ B&eiuecfï bp De ©?outoe ®ο?|Ιιηηβ

S!

«Biftrte. drie en twintighften l^attö nieutoe flöï/ enöc
ben
tweeden 3ip?il ouben MM heeft be ©ojjiinne
Douariere boo; ben i@eece wiarda boen behent maet^

enbe gem Wiarda , biaec ban ïienniffe i^egeben
SÓ'nbe atnbei^eecen ^tenben/ {(ebben baet
ilico op
necefolbecct/ geenftnt^ ben boojnoemben SSacoate
nonnen abmittcten in faecBen caed^bebefiegeecini
geban't3tanDt/ombeeIeetoichtigei:cbenin/ (foo fp
fepben) enbeinfpecie/ ombatspgeaiiiepbtgabtom
|)et1luncnbo;g6fct)eii^cyQg^icB (baecom bat nube
queflietoa|) in'tSlanbttelnengen, 3@atmtbbelen
en petfuafiben
bp gaec igoodi) jiBog. <0eb(puteeC'
tKtt fgn bpgebjaglit / om be jàtenben te bifpone»
ten ban bit te kotflen laten paffecen enbe bbec
^gooft/
(IgD onbetfoobantgep^otefiatien allfpfbuo
ben gecaben binben / gebben f^i ebeninel niet Bonnen
gφetmobeectb)o;bcn. ^oo batgoetgebonbeniibat
beni(^cecOrews een bifite foube geben aenbegoi^-
gemelbe 39o|f}inne
Douariere» en befelto

tcacöten booj i:eDenen tot bie materie appIicabfUe ^^^^^

perfuabecen/ om een anbecCommifTacisi in plaet^--

ban gemelbe S3aron be Croneck te furrogeten/ bjelcö
■pa® boen obecnam in beliberatie te fullen leggen.

©e^ anberen baegf)^ gijnbe ben vier en twintigften ^Jf™
Inatti) ouben/ enbe ben derden ^pjil nieubjenfii)!/ άιη-
jijnbeë boo}-mibbagf)^een't3i:ogementbanbei|ee« ^ttt-
cen «eecommitteerben geftomen beBojflefficfte iSaben ί,
Wiarda enbe Ammersbeeck, en bebben upt ben naem tio^
enbe ban iuegengot^-gemelbe 3^ojf{inne gerappo^ «totiT'
teert/bat getgaécfeecbjeemtitDa^ boo^ehomen/bat
i)e ^tenben bojfben onbememen te cecufecen foos
banigge üiaeben al^ Φ tot be Conferentien fiabben
geo^bonnecct/ bat fp met bee{ gttefbnbeerbec tebe^
nen enbe meerber bflligljept fouben honnen loepgeren
eenigöe upt be^tenben/ biefptencefpectebanfiacc
Üog. H^og. <&ecommitteerben / enbe om geen cetac=i
bementaen bebefoigne^ te geben nu toelliet paffecen.
3&at fp bienbrtgenbe aen bit becfoecft tuegljeng be
^tenbengebaenniet fouben befececen/ maec batfp
tot be betoujie Conftcentie habben gecommitteect alle
Öace öaben/ met bien infiegte/ bat biegeene betoelcfte
beft upt ben gaecen tot be befoigne^ honben bacecen/
" Teïbe fouben toaememen.

I@eecopbei@eecen(&ecommitteecben be^ namib^»
bagö^eenaenbangbgenomenDebbenbanbe faecSen
ten pjincipabn/ enbe bebben booigeflelt befe bolgenbe
poincten :

Eerftelijck : «n te belibeceten op be becfeecftetingh
enbe fecucitept ban Ooft-VrieüandtinbetgeneraeT;
eninfpecieomtefojtiflcecen be Grietzijl, en anbece
^^enbanimpcgtantie.

®cn tweedon, op be beCfogecBige ban get ïunen^
bittgbf^e ïicörö^-bolcft in'tgeöeel/ of totfoobanfc-
got^al al^ boojonbeclinggbecb^bfoubeltonneti
toet oen goet gebonben.

denderden, optoattogfe b'acBtecflanige^oIbpe
fouben honnen toetbengbenonben/entoatbppjobifi»
bp be i&tcnben b4ioo?be te tooeben flefumeect tot on»
bccbout ban be^oibaten.

φρ het ^rfte poinct ïjebben be gjtenben btt^
fiQDt/ bat gaece boo^ggefÏelbe Gravamina aiboos
re^mocgten iuecben afgebaen: iZE>ogi)bienonbec'
minbert/ betfpgben^enbiaecenmetbe®o;(ÏeIr|c&e
«aetomonbcclingfiedonfetentie te ftomcnoberbè
berfeftecing ban ftet Hanbt/mitfgabet^ obec be begco^
tinge ban peltte^ contingent inbetebiagen onRofïen.

enbe belangenbe get tweede en derde ppinct/
tìfoc^^
fel pöefpjoocfien toiecbt ban fiet Euneni
burgMcfie ïicDflBi-boIcft/ en betalinge ban bec fel^
bec^oïbpe/ bat fpfiaecbe faecft niet aen enttocften/
atfoo öet gemelbe ©oldfi t^öen^ be accoojben «n becs
b?agen/ enteg&en^öacen eppjefTentoiliein'taanbt
toa^ gfieboect. ©og& al^ fp becfeecftert ftonben
tot^/ bat fiet gïjemelbe Kcggöi-boïcft in'tgft^
teel foube toerben gebeflogeert upt fietaanDtfcïjap/
^ fiilcften gebal gaer nabec fouben ftoiuien be»

^00 tot bellieren «©ecommftteecben gebben Qöci
^gt Ite ©eeren ^tenben te Kfponecen/ om t«i=
g^ «aenba^ aenbofeenbc / be iliomntt ban
vijf duyfent StjcR^baelbec^ te toiHen fucneten /
^ boog befen baet ban onbecfianbefingbe
toe^ fl&etoiiff tot
Efeos. ®el&eecen Atenben ^
ben epnb^d^ ban ben ^eec AOèftor^eytaehi^
WP^oneett om op ben be^ben bagg binnen Au-
b^engöen be Bfiefepbe
vijf duyfeac
^ctó-baelbet^/ enbe namen oocft aen / ten feW
benbaBöebegbooj-mibbagB^ met be
Re öaeben op be anbece open^nbe enbe «lafs·
gebane poincten (be^becfoétsönbe) inConfto
tie te nomen.

jnaiblWectiibt öebben be öeecen «esecommitteecbe
Oe^öa&ouben/ foo>beSo?fIel0c{ici9aben ««wn
al^bpbe^beputeecben ben be ifetenben/ om ran S""»»'
mael bafï te fïeflen toat waetfcn ban Ooft-Vries-
landt met ftcögïj^-bolcfi bienben te bjojben befet/
mitfgabec^ hoe beel bolcfi^ al^ be Eunenboigöfcöi
foubesgngebeffogeett/ moefie ivecben aengenomen

en^

S AKEN van S Τ AE Τ


-ocr page 1081-

tot toat quote Die fouöcn teiccDm gebiaeljt. <t5ijtliicjit
meùeinDiec bocQen foube tocrDen bcfo^stt Am-
inuDicieban<©o;Iogö/ l^etmacchcn enOe rejpateten
ban ijieuìoe εηϋε ouDe^ojtificatie-toctcfim. JBen
Öetft in Defen sljeen cenpaciBö conrentl&onnen upt-
tpccchcn/ fujlinecmbe be©o?(lriöc&e öaeDcn/ Oat
tot Befftting&e banöe jFcontta-pIaetfen Dan
Ooft-
Vrieflandc , (infonbccllEEöt
al^ öe Grietzijl fouDe
toccDengcfo^tificecct) boöenöedrie
hondertHan/
OietotCnibDm in (iSuacnifoen ïagen/ nocj^ foubrn
üannooDen stjn
duyfent βορρεη. ©e Oeöcputc£r=
Oen ban be ^tenben gebben bacc op beti^laect/ bat tot
be befettingO ban be boojfcf)?ebe piaetfcn genoeg fou^
De3jjnieshondercj©ann£ntja« nieuta^ te taecben/
op foobanige bccbeeiinge enbe
quote bppebecteb^a;
gen/ al^ nabertjanbt foube toecbengljeconbenfcett.
«^el^ch inebe naetbcc reglement foube bjojben Qt^e^
itiaecfttobecijetconimanbement genecael enbe pac^
ticuliec obec bcfc ®coupii. ?5ogIi alfoo jp / tot
gcoot mifnoeggen ban tjatc
{^oogB Jll^og. (^ecom-
mitteetbcn/ cnbe bnpten bec felbec henni^ be ^tenbcn
boo;
thienacwaelf bagengabbengebimitteert/ enbe
becbolgen^bebefoigne^toietben ggebilapcctt : ^oo
fbocni^bantocgDcn be^tenben ^ten finale tefoiU'
tieftoimeuuptgebjacüt toojben boo^ bec felbec aen»
lioinfle.

©cn een endertighften jnaacct ouben/ enbe ben
thienden nieubjen fiöl / 3£jn Öaec i|»oogö ISlog·
<i5eca««nitteecbin/ bencben^
drie ®o?(tclöche öas
ben/ ecniglje <&ebeputeetben ban be ^tenben enbe
^tabt ^inbDengeccpfïnaet
Grietzijl, om naec ge<

Ita
3Ö1.

noomeuinfpcctieocnlaicte obedeggenmbc c)»minei
een/ of enbe t)oe i)et j?ojticecm ban bie paet^ bt'
goojbe bp bec ganbt genomen te tooiben. ^ottnelc^
ben epnbe ontboben i
^ben^jngenieucRuftingh ban
<D?oeningen/ betoelcfte bmeben^ eenenbanbenHo-
naert, sijnbe^ngcnieticban get3^ojfi^clNe
al^ mebe notgeen/ bieDeï|eermban<ifinfihcnhaet
Öabben laeten feomen/ een pjojectof afteecïtóningl)
heeft geconcipieert/ al^ mebe opgejldt eep begcoo=
tinge ban be hollen/ begcoot op
acht duyiênt neren
yeertigh
<l5nlben.

derden ouben/ cnbc ben derthienden 3ί1ρμΐ
nieubJfη |itjï/ örbben be ^tenben aen ïjaec ï|o· HSog.
«©fcommitteecben be&anbig&t Ijace Sefolutie / geno-

IDojdil
KR&en

„HM... anbeten baegïi^ 50« be ©ojtielijche ierecn

utrioaöt eabfobccfoiljtliacctcbJillcnbrcBIaccn op ftet gljeen

Satr te " " - - - ^ , ^. ...^

Hetliie
ten 110-
?cnDe
ïi« ftcit-
ritcpt

Dan

Stihia-

)ien be
^ten&e»

befïogecingöe ban't3Liuicnbucflii_
boïch/ cnbe gct jFojtificecen ban Grietzijl. «ffinbe
Öebbcn belcccen AmersbceckenbeStammelaer, aip
"tïaniit boen in beconfetenticgefrpt niet geautorifcerttejDn
om cenigöe poincten te beanttooojben/ maecom te
infiftecenomtegebbenbetalinggbanbeobetgelebecbe
®eriacatic ban be onBofien bec 3Umertbucsrt)fr'■
©olthecen/ cnbe cemboucffement ban be ingraoi _
te enbe Ammunitie ban eojlogg. 3@aec op
ban toegöen öaec JloogD J©og. ©ecommitteecben
koel i^ geantb300?bt / bat alle poincten D?bentdöclt
moelïen toetben boo?-gerteIt / ftilch^ al^ befelbe bp be
ê>tenben cnbe bpbeê>tabt€mbben taacen obecge=
lebcct / enbe bat bienbolgenöe fucdeflïbeïijcft mebe
op öaec berfoeclt foube toecben oöebelibececct / foo
3nn fp ebentoel bipben pecfiltecen bp fiaec boorfelje
begcectc / om te bebb^n remboucflemeittban 't gcba^
nebecfc&otm betalinge bec3tunenbucgBfcBc Ccou^
pr^. iSaechcnbebcfecucitept be^Eanbt^ gebben be
l»tenbcnobccgegcbcn.

Edele Mogende Heeren.

OP 't geene ten overftaen van U Ed. Mog. nu ceni-
ge daghen herwaerts getradtcert, noopendc de

JunöurëD, verklaeren figh de Stenden van Oe/i-
Vritflandt.
by foo verreden Krijgh met den Biflchop
Muniler quaeme te continueren, niet ongeneyghc
te zijn.

Dat boven à&dtìe htmdert Mannen, in de Stadt
EméJm Guarnifoen houdende, noch fit henderi
Mannen op't nieuw werden aengekomen, tot beiet-
tinge der Grenfen.

II.

Dat defe fes kondert Mannen, mitfgaders nieuwe
Fortificatiën, Ammunitie en aenkleve van dien, voor
/jreff/^e parten van de Regeeringe, ende voor
Oter
fefie patten van dc Stenden betaelt werden.

III.

Dat in cas van noodt, de drie honden Mannen,
binnen EwWw» Guarnifoen houdende y mede totde-
fenfie van 't Landt mogen werden gebruyckt.

Dat dePatenten uytden naem der Regeeringe ende
Stenden werden uyt.gegeven,door eenige Commiffa-
riien weder-zijdts te beilellen.

V.

Dat defe nieuwe fes hondert Mannen infgelijcks
mogen ftaen in Eedt der Regeeringe ende der Sten-
den , ende fpecialijck op d'accoorden.

VL

Dat den Commandant overdefe feshmtdertMtn-
nen moge werde beftelt vande Regeeringe, ende van
de Stenden, in maniere als vooren, ende op den
felven Eedc.

VIL

Dat de Stenden Tullen moghen vergeven d'OfiR-
cienvanfoodanigeCompagnien, als by hun betaelc
werden.

Vin.

Dat de Stenden fai vry ftaen hunne nieuwe Com-
pagnien, naer goetvinden, gheheel ofte ten deele,
wederom te licentieren, zijndedefelvegerefoIveert>
daer van aen haer FJoogh Mog. als dan te eevenno.
tificatie. ^ ®

De Stenden vertrouwen dat U Ed. Mog. hier in
fullcn nemen volkoomen contentement, en de Brie-
ven, in het overgegeven Memoriael ghementio-
neert, af-doen, ghelijck defelve fulcks gantfch ge-
dienfligh verfoecken, in fpecie dat d'ingevoerde
vreemde Volckeren, achtervolgens haer Hoog Mog.
maintenue, ten fpoedighften mogen werden gedef-
logeart, zijnde alfdan de Stenden niet ongeneyght,-
aen hare Vorftelijcke Genade op der felver verfoeck
een vrywillige fubfidie, echter buyten prejuditic en
confequentie, te geven,

Aengaende de Fortificatie van Grietzyl, of wel
d'oculaire infpeétie is ingenomen, en daer by aller-
hande bedenckelijckheden, felfs voor foodanige die
figh des verftaen, voorgevallen, overmits nochtans
noch niet is vaft ghefteltwaerd'onkoften te vinden,
veel weyniger pertinente ftaetgemaeckt, hoe hoogh
defelvè loopen fullen , in allen gevalle de Stenden ge-
heel niet en konnen toeilaen, dat aldaer vreemde
Volckeren werden geleydt, veel min een vreemdt
Commandeur beftelt. Soo fullen U Ed. Mog. niet
qualijck gelieven te nemen, dat defelve figh hier op
niet en konnen finalijck verklaren , al-vooren defe
vreemde Volckeren uyt
Oefi-Vrieftémdt fullen iijn
gedeüogeert.

υ Ed. Mog.

Dienftwillige
OtStenden van Oofi-VrieflMde.
Quorum juflli

H. Wefiendorp.

©uuu 3 Φίη

en OORLOGH. 'tSes-en-^ecrtighfleBoccL 1065

1666. CttfConbetBoabciti' alg mri&etottDelcftfrglafiemBc 1 fecuriteyt van'tLande, by dcfe gevaerlijcke con- 1,666,


-ocr page 1082-

i66à

io66 S A Κ E Ν van S Τ A E Τ

ΐ / ' bolgcnöm öngB ötlilJen be ©o?fld0cRc iSaiicn
öaec ©ecfilacinalj öatc op gefleit.

Elide Mogende Heere»,

©anBe A Lfoo aen zyden van Gedeputeerden der Sten-
iliiP" lx den in der feJ ver voor gifter overgelangde, alfoo
iae»eii, genoemde Verklariogh
ordo agendi teghens ver-

moeden geheel imperteertende hoe in futurum d'on-
ordeninghtemaecken, endehcc reglement te forme-
ren ,
fnepoiiere urgeerc worden wil ; hoewel figh be-
ter foude gefchickc hebben
à tempore preterite een àen-
vangh te maecken, ende niet alleen het onderhoudt
van die in 'tLant tot dienft ende defentie voorhandene
volckeren,
voor die tijdtharer aenwefentheyc, ach-
cervoIgenshaerHo.Mog. aenfchryvens vanden
acht-
flen
Odtober endè jeventhknde» November feflhien
hondert vijf en fefligh,
mede der Landt-daghs Propo-
fitie conform
realiter te beforgen, maer oock het tot
nu toe gedane verfchot wegens Ammunitien, Vivres,
Fortificatije-wercken , ende andere noodtfaecke-
lijcke uytgaven te rembourferen. Soo heeftmen
hoogh noodigh geacht figh exprefle te bedingen , dat
al eer ende bevoor het aangeroerde onderhoudt, ende
rembourfemenc
reip/à uytgevolght, men figh op die
van tegen-parthye buyten dat niet toereckelijcke ver-
klaringU
punBuatum niet in lactèn kan, ende figh
.dienthalven alle behoorlijcke middel ende weeghe
voorbehouden hebben J Onder welcke exprefle be-
dingh, fou heeftmen dogh ey ndelingh op der hoogh-
aeniienlijckeHeeren Committeerden beweeghlijcke
aenfpreecken figh op de voorfchreve over geleverde
Articulen in fpecie willen vernemen laten, edogh dat
daer door geenfints in beyde voorfchreve punöen
eenighprejuditie fai gegeven worden, ende by geval
die
(ùfienUttiorts middelen niet by gefchaft, ende die
bereycsverfchotene Penningen naerden inhoudt van
d'overgelanghde fpeciale bekeringe, endejuftificatoi-
re byügen werckelijck niet jefundeert mochten wer-
den, datalsdan defe contra verklaringe als niet gefet,
nul, ende van geeoder waerde geacht, ende niet tot na-
deel des jongen Erf-Princen
in futurum ίύ aengetroc-
ken worden.

j ; Ad proimiuw.

De verklaringe van de Landt-Stenden wort alleen
gercftringeert
ad Cafum foo de krijg met den Biflchop
v^n
Munfier mochte komen te continueren i maer
daer met ccfleert den noot ofte gevaer niet: In con-
fideratiemen noch ter tijdt niet verfeeckert is, wat
andere in de Wapen ftaende Potentaten noch voor
deiTeynen voor hebben mochten,ende buyten dat defe
verklaringe met de voorige is ftrydigh, oock de Hee-
ren Commitreerde felfs fuftineerde, dat ofwel de
Vrede met
MunSier gefloten, dat noch het tegenwoor-
digh
deferi/ions-iiierck van nooden fijn'foude,temeer
alioo oock in het
Infirmnentum Pecis ende jonghften
Regemiur^ifihe» Rijcks-affcheyt van 'tjaer vier en
v'yftigh
exprefle difponeert, dat een yder Standt des
Rijcks figh in vervattingh Itellen fai.

Hetfundeertfighdefe Artijckelop die drie hondert
Man in Embden,'t welck een ongegrontprefuppoofl:
is, waer over
Emidani met de Landt-Stenden ftry-
digh,·
yid.Art.i.^%, Embdifche verklaringh > uti
Embdaniurgent, àìtàìs drie hondert Mm
als ordinari!
Guarnifoen fai blyven in fijn voorigen ftaet, ghelijck
het tot nu toe geweell is fonder eenige veranderinghe,
quod amnimodo impojjible, ^ùì]ckrelpenfioneadArt.·^.
verders kan gefien worden.

II.

Het is een onbillick aenmoedcn : Dat de Regering
twee fefle parten foude dragen heeft geen fondament
ind'accoorden ; Is oock tegenscouftume van't Lane
ende Rijcks; De Vorfl:elijcke Kamer moetbetaelen
de fchattingen van alle Goederen door hare huyfluy-
den, ende men laet het dien-gacnde
by voorige ver-
klaringh.

III, Λ'^

Het is in'tJEàr^rfer · Guarnifoen niet'! te pradilferen ,
propter Embdanoruio reflriliiones imfo^iles conditiones
ord. Art.
a. Embdifche verklaringh ki velunt. i. Dat
over de voet met hen fai communiceert werden t
inte-
rim peribet occafio%.
Willen fy eenen Commijfarium
ο vir Patenten hebben , ergo pratesdunt ahfolutam di-
redionemt en wannéér al foo voor het 3, Ewi</<iK»>cen
diergelijcken r/?/»»;-Patent toegeflaen wierde, hadden
defelve in effeftu privative dat jw of
proteflatem re-
vocandi domum i Cade per confe^Hens dejudecatur οΐhet
nodigh was of niet; Konden alfoö deiclve Volckeren
noyt met éSèdl gebruyckt werden. '

IV.

De Patenten moeten noodtwendig op de name van
de jongheErf-Prince, als eenigh Landts ende Over-
heer, uytgevaerdight worden, edogh met Raedt ende
Wetten van de Landts-Stenden, of der felver Gede-
puteerden.

V.

De Volckeren moeten op den naeme des jonghen
Erf-Prince tot defentie des Huyfes ende ghemeene
Landtfchap be-eedight worden, mede onder conditie,
dat niet teghen d'accoorden ende Landts-verdragen ,
inaer alleen tot bewaringh der Grenfen, ende afkee-
ringe van uytwendigh overval geemployeert fullen
worden,

VI.

Den Commandant fai van de Regeringe in de na-
me des jongen Erf-Prince als Landts-heere te gelijck
op ingehaelde Raedt der Landt-Stenden beftelt wor-
den, op fodanigen Eedt als Art. y. ge-exprimeert ftaet.

VII.

De beftellinge van Officien blijft oock billijck by de
Regeringe, alfoo het een
a&us Regiminisé'fuperiorita-
tis:, is oockin'tRoomfche Rijck onghehoort, dat
^uoad ad Coüationm Officiorum een Landts-heer met
den Onderdanen in gelijcken graedt gheftelt werden,
en geeft gheen ghevolgh .· d'Onderdanen betalen
het volckj ergo, moeten oock de Krijgs-Ojj^cw ver-
geven; Men refereert figh desjvegen
adpraxiustotius
Imperit Rmani.

VUL

Dé Volckeren te licentieren j kanibdanigemaght
niet alleen in de
prevative by dc Landt-Stenden, β-
clufo Principe
ftaen, maer het ludicium, wanneer de
Volckeren wederdmme te caflëren zijn, moet by de
Regeeringe
é'quidem principaltter verblyven, of aii-
ders moeten de Landt-Stenden figh daer over met de
Regeeringe, in der goede vergelijckèo, dac defelve
celante omni periculo v/tA^xom werden ghecafleert,
ende men is aen de zyde van de Regeeringe in beften-
digemeeningh dat defe tegen-verklaringheden ac-
coorden billickheyt ende goede reden oodc des gant-
fchen Romifchen Rijck notoire obfervantie ga'ntfch
eenlijck is.,

Wyders kanmen aen de zyde van de Vorft, wegens
deflogeringh der Volckeren geen andere verklaringe
geven , als men bereyts gedaen heeft, dat nament-
lijck het foo dick ende vedmael in der goede geddi-
dereerde onderhoudt, voor foo langh defe Volckeren
in 't Landtzijn,
realiter by gefchaft, oock het gantfch
verfchot voor dergelijcksreftitueert, ende den nieu-
wen Volckeren »0»
verbisfedfaffoipfe.i'Sthinàt^z-
bracht, ende daer geftelt werden.

Soo is gelijck vals hoogh noodigh daer over met fijn
Vorftelijcke Doorluehtigheyt van te communi-
ceren; Te meer oock, de voorfchreve Volckeren op
haer Hoogh Mogende felfs eygenes vriendt-nabuyr-
lijcks getrouwe Aenraden
in caja extraordinarits necejjt-
iatis
tot gheen ander eynde als tot defenfiegemeyner

Landtfchap aengenomen zijn.

€ni}c alfoo öe ^tenbm fccc ïilacflljbcn otìcc b'et»
cellÏüe begcootinge &£C onlioficn ban ftetonbecfioubt
hüc beioufie ©alcfiecEn/ ctibe bat fpfcpben/ batbp
bf capitulatie met bfnï^rctogö ban
Lunenburgh ges
Hiaedfit bic niocficn bjo^bcn onöecDouöfη op fjft

ment


-ocr page 1083-

en O O R L O G Η. V Ses-en-^jeerttghfle BoecL t O6 7

iöóS ^^ J^cbiclanbfcöe .WSiTitie 6p ben öaeöt ban

__ ■ ^tatc flc-mianeect. ^oo mcDe ten Dien cpnbc
Düecaeleücct Êoppe ban öe boojfs capitulatie.

ifaccifa. .ijöoa. aSecammittcccDcnDanontfanBcn
ficbócnbc öe f cbjiftclarfie fentimenten/ foo ban öe cene
al^banDeanbecesijDe toeflcn^ De fccucitept ban get
2anöt/ öf t onDaöout ban Dc JilÖiMtic/ tot befctting&c
ban Dc Jf tontiecen / aï^ öct seenc bo?bec motijte tDCc^
Den ocrcquicectt / jijebben mbérfcIjrpDenionDeUngge
confct;cntiensctcacI)£Doo?anciniöDden ban inDuctic
DffflbEtotcenpacigbcpttebjenacn: 59ocI) fïenDeDat
Daainnenoci)bpDefen/ nocfi bp DenanDcccn/ pet^
b?uct)t&aciflb^ iuiecDc uptfleboett / öe&Den De oemelDe
•©ebepnteccDen goet gebackt een
Confiliatoiren voor-
üagh
op l)et papiec te tïcllen / enDe befeibe foo acn gaec
©ojfïelijcite (Denabe felf^/ al^ acn be^tcnben enöe be
«iSebrputectbcn ban be ^tabt
Embden bp jl@i|fibe
toetefenben.

Voorflagh Confiliatoir h^ haer Ho. Mog, Gecommit-
teerdm overgek'vtrt, om by haer Vorftelijcke Ge-
nade ende de Heeren Stenden by frovtfiè ende fon-
der prejudicie, geduerende de minderjarigheyt njan
den jongen Prince, aengenomenendeachtervolghi
te ivordm.

I.

EErftelijck, dat alle Commiflïen voor de Officie-
ren van de Militie, dewelcke van nu af aen iullen
worden aengenomen, foudcn mogen worden ge-
depefcheert op den naem vanden Landt-heer. Des dat
defelve Officieren ende onderhorige Soldaten den
Eedt van ghetrouwigheyt, defenfie van ' L3ndt, on-
derhoudinghe van alle Privilegien, accoorden ende
verdragen fouden doen aen den Lams*, heer ende Sten-
den gefamentlijck, op foodanigen Formulier als hier
nateconcipieren. ^^

De Capitey nen ende mindere Officieren, dewelcke
fullen ftaen totbefoldinge vande Stenden, fullen wor-
den geprefenteert aen de Lants-heer, om van den fel-
ven hare Commiffiete ontfangen. Des dat de gemelde
Heeren Stenden moeten verdacht zijn van niemant te
prefenteren als die capabel is om Landts dienft te
betrachten.

ΙΠ.

'Ende belangende het depefeheren vande Patenten,
daer in foude konnen worden geprocedeert in manie-
ren hier navolgende,

1. Dat het Patent fai uytgaen op den naemvanden
Landts-heer, dogh niet mogen werden gedepefcheert
als met eenparige coeftemminge van drie Gecommit-
teerden by de Heeren Stenden daer toe teiiomineren.

2. Dat het voorfz Patent foude worden onderteyc-
kentby den Landts-heer, ende by een Secretaris tot
de Patenten, tot bekledinghe van die ifundtie by de
Heeren Stenden fai worden genomineert, ende by
den Landts-heer geconfirmeert.

ly.

Soo wanneer nodig gevonden fai worden, dat eeni-
gp, of wel alle de drie 's'Landts Compagnien, binnen
Embden Guarnifoen houdende, totnootfaeckelijcke
defenfie van het Landt daer uyt wierden gelicht ; foo
fai benevens het ordinaris Patent, een retour-Patent
gegeven worden aen Borgermeefteren ende Raed der
voorfz Stadt, om wederom aldaer in Guarnifoen ge-
leght te worden.

V.

Wat aengaet de deflogeringe vande Lunenborgfche
Volckeren, het zyby een parthye of in't geheel, foo
fai hare Vorftelijcke Genade in feritufe termen gelie-
ven te fchryven aen den Hertogh van Lunenborgh,
omme by provifie ordre te willen ftellen, dat een goet
gedeelte der voorfz Troupen uyt Ooft-Vrieflant wor-
de gedeflogeert ; Des dat de refterende alhier foo lan-
ge, ende langer niet, fouden verblyven, tot dat het
nieuw aen te nemen Krijgs. volck tot befettinge vande

Conri-
liotcirc

t)00i(lBlJ

Ιιμ ot

<5etiepii-

tecrDin

i^o-Mo.

't pa-
^lerae
620rflt,

Frontieren fai zijn aengckomen, of wel ander Volck ì666.

fai weien verforght. ___

Welck fchryven van hare Vorftelijcke Genadé haer
Ho. Mog. aenwefende Gecommitteerden mét alle
goede Officien by hare principalen ioodanigh lullen
trachten te feconderen, t en eynde van die Tafel mede *
aen hoogh-gemelde Heere Hertogh in die termen ge-
fchreven werde.

Des dat van nu voortaen tot onderhout van gemelde
Troupes (omallegevreefde ongemacken voor te ko-
men) by de Stenden de gerequireerde ordre werde ge-
ftelt, ende op der felver vertreck de achterftallige Sol-
dyebetaelt.

Dc Heeren Stenden werden mede verfocht effeiti-
ve ordre te ftellen tot betalinge van het geene haere
Vorftelijcke Genade albereyts heeft verfcho'oten, vol-
gens Declaratie.
^urick dtn fefiienden A^ïïl Jefihien
hondert een enfefligh.

'i 5tnbccenbarsö^30n gchoomcn bp öacc ©oificl. asp se
<0fnabe/ Daer na bp Den ü^ccc
Bombag ©offici. Jiuc; ©«Jifii
tenbecgljfe^fgcfantey inbcttrouluni Dat DrgcmelDe 'Z""'"'
Confiliatoiren boojflagl) bp Daec fonbcüjccDen aengc:: ιι^η.
nomen; maec öcbben öet contcacic ban Dien bctnos
men/al^ niet ftonnenbetoefïaen Dat alle De ©fficicren
banbe €ompagnien bie bp be ^tenben fouben luccbcn
aengenomen/ op De nominatie enDe picfcntatieDec
^tenben bp Den atanbt-fteec alleen fouben toccDen
bc=
conficmecct/ noci) oochDatDe^tenDenpft^ fouDm
Öfbben te fcggen in 't aenfieltcn ban cenigc Comman=
Deuc^ op be tupfenmbe Jfo?tenaen be<!5?enfcnalp
clbec^ gelegen/ maec batalf)etfelbe pjtbatibcmofle
fÏaenaenbe Difpo(ïtiebanDén3Lanbt-bcct.

«ÊnDe belangcnbe {jet Deflogecen ban Ijet3tuncna
bojgfcïje l^cijg^-bolcli/'t 3p in 't gefiecl of ten Dcelc/Dat
{jooglb-ScmelDe 3^02(ïinne aen nam baci- obet niet ben

bat onbettnffcljen tot onbetijont Dee ©olcittctn/
en renboucflèment bet betficccftte 'penningen o?D?c
toiecbe geficlt.

©e^ bolgenben DaegBé fjecft öaet ®o?(icI. <i5enaDe
opi)etboo?f3fubicctöaec betftlacinge bp göefciijifte/ ff
(Dogg iuat meecDcc getcficingecct) obcrgelebett,
i»itibe.

«α» op,

Edele Mogende Heeren.

Η Aere Vorftel. Genade, de -Vrouwe Douariere
van
Oofi-Vfieflandt, gefien ende rypelijck over-
wogen hebbende den voorflagh «»ƒ//■lίƒβ/>, de-
welcke by U Ed Mog. om by hare Vorftelijcke
Genade ende der felverLant-Stenden by provifie ende
fonder prejudicie,byminderjaerigheyt vanden jongen
Prince haren Soon aengenomen ende achtervolght te
worden, overgelevert is, doet figh alvoorens teghens
U Ed, Mog. voor de genomen groote moeyten ende
goede genegentheyt ten hoogfte ende vriendelijckften
bedancken ; Ende gelijck haere Vorftelijcke Genade
buyten alle twijffl-l ftellen, ofte foodanigen voorflagh
fai van voorgcfeyde Landt-Stenden zijn geaccepteerc,
alfoo verklaert figh defelve by provifie oock voor haer
perfoon, dat y figh met U Ed. Mog. welmeynentlijck
fentiment, omme de rufte ende eenigheyt te bevorde-
ren, gaerne foude willen conformeren.

Maer alfoo voornamentlijck ia't tweede Artijckel
eene faecke van ge wichte voorgeflagen wiert, dat na-
mentlijck de nominatie ofte prefentatie vande Capi-
teynen ende minder Officieren foude worden privati-
ve gedaen by die vande Stenden, fodanige nominatie
echter niet minder als die daer op volgende ende den
Landt-heer toeftaende depefches der Commiifien,het
recht vande
têrritoridelurifdidie annex ende aenkle-
vend is, foo werdt verfocht, dat Ö Ed, Mog. goede ge-
liefte zy, door hare veel vermogen de interpofitie by
de Landt-Stenden, 'c werck daer henen te diiponeren
helpen, dat ghelijck die uj(gevinge der Commiflïen,
alfoo oock decollatie vande Charges der Capitey nen,

ende diergelijcken, mogen worden gelaten na behoo-
ren by den Landis-heer,alsby dewelcke dehooge Vor-
ftelijcke Landts Overigheyt alleen
incommumMÌilìter
Ïi>bbb i it


-ocr page 1084-

ιο6δ S AKEN van S Τ A E Τ

'l666. isberuftendej mits nochtans foodanige collatie niet

, anders gcfchieden fai als met toedoen, fentiment ende

advijsvande Stenden, of derfelver Gecommitteerden.

Endeghelijcicdefamentlijcke nieuw aen te nemen
ft Ooft-vriefche defenfive Volckeren niet alleen op den
neem vanden Landts-heer, maer oock op den naem
vande Stenden fweeren, cndedefelve
conjun^ïm den
Eedt van getrouwigheyt, endeinfpecic niet teghens
accoorden ende verdragen te handelen, afleggen ful-
IcHjWaer door de welgemelte Stenden vande confer-
vatieharer Privilegiën ten genoegen
ér ex faperaiun-
danti
verfeeckert zij η konnen ; alfoo vertrouwen hare
Vorftriijcke Genade vaftelijck, dat U Ed. Mog, ende
de Landt-Stenden felfs daer in goet contentement ne-
men wilden ; Ofte, indien buyten vermoeden, niet,
ende daer in geene andere moderatie foudc konnen
gevonden endeaengenomen worden, foo vinden hare
Vorftel. Gen, figh genecefliteert, alvoorens met de an-
dere Heeren mede-Mombres, daer uyt nevens het
poindb van Evacuatie te communiceren,ende alle uyt-
terfte devoiren aen te wenden, omme foohaeft moge-
lijck, derfelver gedachten ende refoiutle daer over te
vernemen, oock alles te bevorderen, wat nodigh
is tot
defenfie van'cHuys ende Landt J mitfgaders vaft-
ftellinge van een goede harmonie,tuQchen de Vorfte-
lijckc Regeringeen de Stenden, als oock totonder-
houdinge van alle vrient-nabuyrlijcke correfponden-
tie met haer Ho. Mog. de Heeren Staten Generael
foude mogen worden gerequireert, hebbende onder-
tuiïchen tot U Ed. Mog. dat vaile vertrouwen, defelve
gelieve van het final van haren voorflagh, ferieufelijck
den efifefl: te doen forteren; ten eynde, op datbyde
btenden van Ooft-vrieflandt, tot voorkominghe van
allegevreefdeongemacken , foo wel de achterftallige
Penningen, ende den onderhout van de
'Lunenlurghfe
auxiliaire Troupes in 't toekomende ad interim mogen
vaftgeftelt, als oock hare Vorftelijcke Genade voor-
gefchotene Penningen,volgens de dechratien>rM///ir
gerembourfeerc werden.

Aldus, onder voorighe refervatie ende falvatoire
claufel
d$ nonprajudicando Principi pupillo, ejusve rega-
lihusi
geprefenteert binnen Atcrick den achtïten ouden,
^nde den
achtienden nieuwen ftijl, van April Anno
j-^ienhoTtdertfes enfifiigk.

Ad Mandatum Sereniilima·

Kltfilt-

ken bc

βο^βκι

ter*

«Bebip.

na ben

Ussite

(tnbtn.

J^of-se·
ricfit ee-
Butfioci·

Georgh SchleifSecret.

i^afc 1^0· llfiog. (i^ecomnntteec&e ban fientie bat
nirtijaecïanaccl3ccWjjffn<©o(i-®jfenant nift fionöe
luojben flljfbojbrrt/ alfoo fiact;®o?fteIijcfie(!5fnaïie
fonbcc naDcc betMacinsD ban Dmi^cctoggbanLu-
neDburgtotöetDcfloflcccn Ijan bc ii0tDii|ïe©oicRcc£n
iipljaecfdtennieten Itoiiöe imtbjecchcn/ be&öen fp
nooDigö aracfit oin alic aebjecfae
foules cnOe onecmac
ftenbooiteftomcn/ bieanDcr^Dp Ijctltcnglj^bolcft/
booitoan öetalinge/ ten jplattcnaianbe fouDenlti03=
ben jjf pleeaöt/ enbe be floebe ginaefetenen aengebaen/
booj öaec bettcctlt upt <0ofl-©?iefïanbt öaec ©ojficl.
<I£>enabe by Jl^ifTtbe te becfoeclten ijace «tSecommit'
tcctöen tegen ben
vijf en twintigften ίϊρ^ίΐ ouDcn/cnbe
öen
vijfden .!®ep nieuloen fiijl nacc ben j^age te toiHcn
affenben/ omboo? amiable intecpofïtiebanöaetïio.
JlSog. be openflaenbe biffeccnten albaec &p-geleaSt te
toetben/ in bectcouiuen bat niibbelettoijl ben lectogh
toan
Lunenburgh be gecequiïeccbe o?b?e^ tot be boojjj
öefïog£cingebe»;©olch£ïcnfouDe ijebbengefielt.
bat onbertujfi^cn tot onbecliout bangeinelbe ®oIche^
een ί onbcc acte al^ boo? bcfen i^gljefcijiebt ) bpbe
atenben gcfutneat i»«be cenfommeban
vijfa fes
duyfencötjcfi
^baelbei'^. <0elöcftfd)?ffl:elijc6berfoecR
föo ban «öebepnteer ben nacc ben i^agfie te becfenben^
aï^cm begefcöjeben
vijfa fes duyfent fiijcfi^baelbec^
in te löiHigcn / mebe g^ebaen aen be g>tenben enbe'
aen be25nrsemee|icicn enbe Öaebt öec^taöt
ben.

©p be mcnigljbulOige RIacDtm We Ijaec ü^o. Jiföog.
dDiebcputeecben bagcljjcit^ boo; quanien ban bats^

bert Öct Dbctltibfn ban ben i^ecc cnbe ©òjfi Georgh ié66

Chriftiaen m<Ì3o(l-39jicfianW oBcrn g,ufìitie eniBa^ __

acabniiniftcccrt/onibatbeg)tenbtnacn'til|Df gctigt ft,κ tot
gabbengcintctcibectt Ijct Scgtl ban SufiitieopbcH aimini.
narm ban ben jongBcn3tanbt^-6cccafntc ncnuii ;
ê>OD 3ijn cpnWiicltöe#»tcnbcnDoo? bcelecebcntntcc Sf,.,
materie bjr nenbe boo? De ï^ecccn «©econiniittetrbe ge;
pettnobfcct/ Bctjeof-gctfBöt teauti)orffcccnl)ctgf=
nielbe ^egelaen te nemen/ tot acoot ccnttnttmcnt rn
BcnocgenbanbecJe gEngefetenen.

3©aec mebe naet genomen affcBcpt ban fiaèc ©o?» «tsi«
fieI0Cl^e <0enabe enbe ben <&;acbeEdfard Ferdinand i>nnj)an:
ban ©oli-©?iffIanbt/ 5Ìjnban?lucichbcctcacitcnin S";^»·
tot «Êmbben geconbnifeect getoojben. "

^itoaccbpbe^tcnbenge&bcnobecggelrbett gacce tot
fcBiiftilijcReSefoIntieopbe IBiflibeban
bcnachtften «Embsen.
onbcn / enbe ben achtienden nieutoen (löl bacc bebooi
ccn0 / bp betoelcRe fp beftcnt maeclttcn bat fp erniglje
©ccommittccrben tegen ben
vijf en twintigften
oubcn/ enbe ben vijfden Sïpjü nteutocn fiijl/ nacc ben
i^agefouben affenben. belarti mebe bat fp
vijfduy-
lent
laijc&^baelbtc^ foubcn futncccn.

JSacc alfoo be Jlecren <©cccinmittffröe bcBusfit
iaaccn/ batnocf)l]acc3i»o?fìelt)ciie<afnat)e/ nocete
iien <!5?abe
Edzard Ferdinand prmaut nacc ben iHiage
foubcn affenben / foobccfoiljtenDe^tcnDenbat bp
ÖaccilgDogl) J^og.tot bicn cpnbe in frntufciccnicn/
acnbefjcogl) gcmelbe30o?fiauic enbe^jacf moclite
gcfcf)?cbfn toojben.

boen t^ !)aec mebe eccfÏbcfianbigiitboajben
^ectetaci^Weftendorpbcc gitcnbcn ccfoiutic/ iue?
gen^ be gBewetenbcerbeccpienbctccc-hofifnbanöe
ilecccn^frefforcnHane enbeFreytagh , bie in Den
3acee6nenfcftighin<ö:ommiffie / ve/^v^'/, in ben
liage toacen gctoeefï/ 6p todcïte cefoïutie ( onbec pjcs
tejct bat eenige atebcn toacen bcctcocfien ) be ^tcRbeu
be betaling fcbencn te beclfnccen.

<!5eltjcït al^ boen mebe ectfi ié beiianbiQöt Bet gecne
be ^tenben pabbcn gecefolbeict op ftacc ï^o.l^og. te^

foïutiebanben.....baecbpbeftibetDiccbrn acn^

gemacnt om be acfitccfialïfgïjeRoinermaendcn acn
ben iStjcït^· penning-meeficc tebolboen. J©aec op gc^
toont ge&ben met quittngcn bat fp Ijet gabbcn brtaeit :
Cnbe bat bc i|ecc
Croneck met gcfpacrbe toaecötpöt
baec obcc acn 't atunenbucgïjfe Hof fjabt achlaegt.

Jeaccnaccontfangtn Debbenbe bolfionienbetoij^ ©crtcK-
ban alle eec enbe bancBbaccIjcpt/ foo ban begecctn hen.
^tenbcn aï0 ban 25»cgccmec(iccen enbe JÊïaeDt bic
.§>tabt (JErabbcn/ tencefpecteban jjaeci^o. IBog. ban
bacc 5tjn göcfcljepben / en onbcc Bet loi bjanbcη ban
Canon booj<$ecommitteccbcn banljacc ^o^firlgtlite
(Senabeenbanbe^tcnben/ tot binnen
Groeningen Romen
gcconbuifeect / altoaec ben fêecc Drews i^ becbleben ; «f",?
5^en ©eec GlinftratotEecutoaecben; €nbcnlfeec '
Cantgebo?bectna ben
Hage, altoaec I)p onbcn vijf en
twintighften
acngcftomen.

?ilfoo onbectulfcöcn be Swcedtfche nEcoiujen in isfett
't©o?fienbomBremenbaselöcfi^ accccfceecbCTi/ foo ^o-jjcje.
gaf fulcft^ foo bccljaloufje/ bat iiacctaogtjl^og. f'""'
ben
fefden ji©cp goet bonben/ oochcefolbeccben om
ten fpoebigöfien
twaelf of derthien honderc .ïl©an/ >00(1-
onbec conbuite ban een baiWant enbe toelge-e]t;peci= P?'^·
menteectilooft/
uaOofl:-Vrfeflandttefcnben:\f©et
becfoeclt acn ben Kaebt ban ^tate om foobanigfic
twaelf a derthien hondertHSan te bifpicicccn / OOCft
met Sïctiiïcrpe cnbe anbcce bacc toe-befjoocenbe ce=
quifitienteboojficn: ^nlch^acn be Piinccflé
Doua-
riere
©jicnbt-nabupjWcö notificeccn/ enbe becfoct»
ïtenbe bat fp ben
twaelfden iBcp öaec (öccommitteer»
be na
bcnHege tuiibcnfcnbcn enbe autfjocifecm om
obec be bctaKngfj ban'tfebïe Sicögö^-bolefe met be
ÏJeccenBacci^o..ïi©og. (©ebeputeecben te ïianbclcn.
^p antlDOOjbe bacc op ben negenden .ïföcp llilo loei,
obccfülcfié bcciuonbcct te jijn/ bat fp niet toifï ban
Öaec©og.J©og.optbetgelijcft/ of minbec getal ban
bolcftteijebfienbcgeect/ oocftniet te [tonnen gïjeloo»
ben/ bat fict ban be 3ltanDt-^tcnben buptcnöan;
boo?toetcn cnbe confent becfocljt toa^ gctoecii / nabe»
Qiael bat bit J^ojfienbom boo; Daec Jifóog. tot

beci


I
i
i

-ocr page 1085-

ν

en OORLOG Η. 'tSes-en-veeriìghfieBóeck, 1069

1666. b«fi®epbmrtiaIfliBMi;otttOflencat>m/ mrtl>e30ofci
ficcmban Dtn l
|fere Georgh Wilhelm tot

20?unflDijch ctl^e aiuncnbucg Dcrtoaect^ aenflefiiiicïtt
«nOe ηοφ in'taianDt jijnöe/ nare nootöjuft befct
ioa^. ^orDtotonDrcbout ban Defelbe/ DeggemelOe
aanöt-^ttnDen fiöö tot nutocgantfc^loróaftltfcft
ïjabbmaetoont/ i)aft;{®iinciflej oocfi/ eS^ccnen
Dy onmiDMtiacm fiant Ue^ iSotnifdjni iSnc&^ boo: fdne
ΒβΒο;- I^^fcdoche JBajef&iit enöe'tsantf^e jStjcknift
fhnawe- beranitooo?bflöcfe toa^/ Dan; toefirtnoribcenotoot
(ufitrt, jip „jj^j alfnocÖ-bupKnbe Égc&i^.Da® in ört
iSoomrctje lüöctt bccbicc&cn mocijte/ ingebaïïe Dit
SanDtmet mfecbecbjecmDe uptj^eemfc{)e$ciic6ecen
fouDe belegt teccDm ; ^accomnte fp ntctón^Di^
moefl Defojflf n/ Dat Dare Doo? nirt alleen fp/ enOe ijacc
ÖacMiefflen fi»oonc/
Chriftiaen tot Ooft-Vries-
Jandt,
gantfcD enDe t'ecnemacl upt Dcn^taetban
^cutcaliteptfouDegefetsijn/ maec oocfeDt^-toegen/
gaec Hupfm enDe Decfnbec aengegootii^e 3lanben
enDe SlupDen boo; een gcoot geDeêiteban De cene ofte
anDece {tcpgenbe pact^pe enDe Det felbec ^eallieetDen
fouDe aengeteoclten tucrDen / toaec beneben^ fpal^
J^ooggDeffe/ fonDec ban te boocen met De anDece ban
fijne i3ooni^ ttepredDc&e jS^aiefiept geconficmeecDe
ËoogeComuteutengeljouDenecommunicatiebanDec
felbec goog!) toofm caeDt enDe gget-binDen/ gaec
obec eene foo ftoate enDe bjicgttge faêctie/ geDupcenDe
De minocitept ban öaec jongen <!5cf-®|ince/ niet Ron=
nen in laten / foo becfocfit fp gaec )|o.
jlllog. b^ienDt-
natiup? cnDegantfcö geDienflelijcfi / Dat Defelbc belïefi
Denöaec enDe googg geDacgte gaten ^oonoocetoe^
gegoocige (iPnDecDanen/niet toefcgichinge ban eenigg
nieuto bdch tegen^ ade getbomen/ niet te beftocen/

pe gaceclieeten^nteceiiocenaiiecDtng^ te laten bec<
Upben/ inboegen Datfp tot f)aec)|o. Ji^oa. Datboltia^
menbettcoutontiaDtggefielt / Dat Defêlbegaetfd^
30eDub)eenDe®ooggDefre tot ip^Ditic enDenaDeel
UanïjaecSart-alDetliefdenminbetiatigen^oon/ met
nieubie belafünglie tegen^ biaiehfiept niet enmo^
toetDengegcabeett/maec alfnocö bp DegoeDe ntónp^s
Ijjebe bjientfè^cnDe cojcefponDentiegecontinneect.

Edj^ard Ferdinand fc[);eef opDefeibe maniec.

3&en der thienden fcl)?ebcn gaec J|oira Hàog. nalttc/
goe Dat fp De gemelDe
twaelf a derchien hondert USan^
nenmeenDentefeïjicRenteghen een Defcente Dee «en»
gelfcöe/ of Dat cenige Hàunfìecfclje / onDec Den nacm
ban «engelfc&e niet mocijten in
Ooft-Vrieflaadc fto»
men·

35aec op anttooojbe fp Den een en twbtighften
niemoenfiijl/ Datboo;bebiaecfi$oufaainggbeDan(&
te/maecgaeti|aogti Jüog.niet Ronben berbecgen/
goeDat fp eentptbectoaect^ gaecbpDen^taetban
neutcaliteptgaDtggegonben/ enDe Ijacenilupfe enDe
©oiflenDoni/oocfiaenge&oittige^eciijcitöeDen/ tot
nu toe geen bpanDtfcg^pente 3@atet; nocgteSan»
Delna^obecgeBomen/oocknietlioopte/ batgaecbat
<2ngelanDt/ al^ een uptfieentófotentaet/ metDen
toelcben φ niet te boen en fiabt/ ofbanl^un^et:/
een ineDefianDt ban 'tXSijcft / oocH t'eenemad
bol^^ !iet;^jeDe-0otnietI)aecI^oogg.fl^.jongfl
tot
Cieve Den negenden ouDen/ enDe Den oegenthien::
den
aimfli^ gececontflieect/ ggeene go(iaiteiitto^i>
boe^ fouDetoecDenj flnbecDeceobecbi^iinge/ Dat

fp boben ene angetpenbe moepte tot Dato toe/ niet
betlNIaecDen ηοφ becmecctten SonDe/ Dat aen b'eenlof
b'atütce
^e Detgeljicgen tentamen tpa^ghebKefi/
of alfnotj) fouDe 30n -, fp inai ban Den
Stepfec belali geen bolcit SanDrfen^taetintelaeten;
li^atfeget Eanbtmet De 3lunenbucggfcbe (opaen^
raben enDe bertnaningb ban gaei; Hoi^ ll^og.in^
genomen) foubenbefcfimnen. fêoopteBaecl&£wg0
|igog.fouben tegen De neuttalitept niet Doen. 3Boo^
becf
^töeecinciufie inDenJ^^De met DenSQüfT^
Qftnflifftt*

•etk ?8enDelI©egi(Icaetban€mbDenoocftggef^}eben
^ ^De / enDe in fitic6ec boege al^ of gaec ]|oog Mf^-
•ww»n. öoecloebccfo^bjacen/ om Defelbeljiec boo?geroec··
jDe twaelf a
derthien hoodert |l3an/ bnnen «Smb-

Denteteggen; ^oobebBenftigeanthJOöitnfetiefioni
nengeloobenDathaecïlooBö iEog.ban pemant tee
'
aBfceltbanto^mbaecètabtDafctoebjatenbet» —**
focfit/ immer^ aen öaec <i5ecommitteecBenbaectoe
nont lafl te fiebben ggegeben / oocit bebiiéBt te jtjii
Datfp Daet Doo^ niet allren bp Baec
25o?gccpe fdW
mDeDe^tenbrnban
Ooft-Vneaandt, mttfgaDec^
De3
?ojfiinneDouariere , enbe Drn ©eec^jabeEd-
zard Ferdinand,
maet pocR bpallefteuc-enDcBo?·
f^nban't öoomfcöe öijtfe/ jae bp ffin itepfeclijcitó
USajcfiept felf^ ingcoote amfpjaeeftfouDrn ftomen/
fPfcialgcfibpDefecon/mictuce ban ttjben/ DaecDoo?
<6aDt# genaDe Den 39;eDe met Dm 23ί(Γφόρ ban
Jöunflec toa^ gMooten/ enDe Den ©oiloj® ge-eph=
Diggts «Snbe bcgalben Dat f^iet) j^oogij .f^og. féifS
behent ioacen De conDitirn / toaec op ijacc J^oltteéri
«nöaec^taDtgeftomcn/ enbe tot liiec toe <©uacni=«
foengebouDenDabben/ enbe Dat Defeibe buptenbaci;
e]:p^^ronfentntetenmodjten bjojben brcmeecDett/
foo biacenfp naec confiitutieban faeciten Doo?49oD^
genaDe enbe öaectegenbjoojbiah OBuarnifoen/nebenp
{)aecgbetcoitaje25o?gecpe fuffifant De ^tabttei^ert
obetbaf enDe futpjinfe te Dffenbrwn / ghelijeh Dan
baec ontcent öatc öooföfle foag[}c enDe befilommenii^
lieten gaen/ enbe ijaec ï^oogf) JlKog. Dare ban tort
toüben betfeetfiecen ; i^nbcttnfrfhen tbjijffdDcrt
niet/ maetbetfocBten Baetï^ooglj JÉog. gantf^ge=
DienfieWjcfti ^ootoanneet eeniggffiotentaetbupten
aQeappacentieDie^tabt met geMbt fouDe foec&en
foccupecen/ Defelbe gljeliefben alfbanaen De^tabt
SaecouDe biienb-nabuKlijcRe affectie in effect ubt^
toonen/ niDebeftlbebigouceufelöcht'aflifïecen/ etfy·
tet bitmael niet qualijcR te nemen/ Datfp boo; aÉ
notöonnoDigBacöteneenigöe becflectbiiigcban^
^nacnifttn/ macc ggegeei noDigg Depetfettie ban
gaec niente aengebangene enDe betbec te maedftene
l^ouifit^ / foo bjanneet De gcootefctieeDe tee Zee
in ËngelandtgljeleDen/ gaéc Daet ban niet en!)abD€
betfiinitótt/ enbe^necejltteett tot fnlcfien epnDe

Doo; öaec lloogB iBog. fntecpofUie bpDe iStenDen
een confiDecabel fubfiDie te becfoe^en; J@aetban/
obetmité göeen effectbaa^geboet/ foobecfo^ten
fó Baec felfi^gantifl$ geDienfiigB/

f^e gelieftKn De ^taD in confIDecatte banDe boo;fi^e«
begcootef^aDeenDebecbaiban^in^e/ met een
fubfïbie ban
twlncigh a vijf en twintlgh (^ulDen^ mil«
DcDaDfIi)chenDeb|ienDtnabup?löcftt'afliï(ierm/ tof
b(^U)oen^e ban Baec nieuiuejfojtificatten/ enbenoe*
Dige cepacatie ban De ouDe.

^eeeecenfetenDcnf^iebenDen vijfthienden eifc
De fiijl; ©atfe fouben gaei; <©ecommitteecben
tet fimStS
bcJtemDiC tijbt Bebben jgjefonben/ macc aifoo naec "n ene
'tbeccepfen ban Baec ïgoogö IBog. BoogB-aenflen^
lijcee (Secommitteecben/ Dooj Den jegen «aoD^De
mSu^
USunfiecfme 3^}eDe oBeflooten / enbe Daec Doo; De
nnourg»-
goeDeoccaflegeboocentoaö/ omDeEunenbucgBfcöe
tegBen^ Baecconfentin'tSlanbt geboecbe/ enbe nu
meec albaec onnoDigBeilùcoupe^/ De^ temeec enbe
eecbec te Deflogecen / toaecom fp bp Baec ©oifieiijcRe
(SienaDe in^antdijclt aengeBouDen /enDe D'afboeciito
t'atcelececenbecfocBt BaDDoii/ ten toeichen fine Dan
ooch bpBaecBo^fteL GenaDe eenige npt Den ^ten*
ben toaecen ggenomineect/ om neben^ De jfeecen
©m|ïe®cfte fiaeDen/ met De boo?fcB?ebe «itaice
<@f|^decen in Baec 39ojfieIijcfte «aenabe^name/ De
caIctflatieaïDaccbinnenCmbDentoeteleggen/ sfftaóe
Daec met tegmtooojDigb in'ttDfccR begrepen/ beco
BoopenDe Dat Daec
D002 Bet effect ban D afboecing^
fouDe te tncge gBeb;ai^t bao^Den ί 9(lfoo nu Die tn
Baec l^oogB I^S· boo?fcB;ebe llgiffibe ggeflelDe tec^
mijn feec lio?t/ enDe naec De ceceptie ban Defelöe
gb^eelonmogdjlcii getveefitoa^/ tegcn^ cengep»·
figeecDen bagB piec inben jl^agetecompacecen/ foa
taiilDen fp b^lebich bemoubjen Bace ÜoogB J!@og.
goebe getteftet^ fouDe Den boojfcB^eben φτπύίη/
gcoot-gunfligQtetóoIongecen/tbaecopfpnietfouDcn
nalaten/ foo tot #ο· Ι®00· tffpect/ ali Baft
fdfiigecequùreicDeneceflìtept Baec <0ecommitteetDen
Oettoê^l^ geio^ ten fpoebwfien af te fenDen^


-ocr page 1086-

1070 S A K E Ν vati S Τ A E T^

...f Compopifn/ Dtttoaect^gröiftipleirt/ toa^
^f^-tcnlsefe

^ftfuiw CollonelErnil vanltterfum uytSwoI.

Ser- " tuytenancCollond Steek uyt Wefel.

lyiajoör van Meulen uyt Rhijnberck.

PieterdeBittér uytGroeningen.

Dirck nn Deuverden uyt Gfoeningen.

Baroö deRhetiou uyt Gioeningen.

Willem Bfunsvek uyt Coeverden;

Arent Sloot uyt Coeverden.

Jan van Overften uyt Haflelt»

Jacob Viry uyt Grol.

Jacob Rogiers uyt Lochum.

Albert van Merweedc uyt Groeningen.

GcerlichDois uyt Deventer,

Om öaeDtOan ^tatc toiccbtbccfotiit/ öe^fficie^
een tn Capitepiicn üan nu af aeit
tc .ff^ìitìfen sacc tot
öeüoo^fcbicbeeïpcöitieaccect te Ijotutiert.; öjijlitt^i^
fléfc0.icticn aen Den
Cüloiiel Haerlqlte , De ©ojfien
banBrunswijckniöcLurienburgh, öatJjpUeóemelDe
©ojjimoti bc bcauaemficnianifrefcrtiDeaanilJEftetlf
maccfim/ Dat fiaec j^oaol) .jnaog. iipt DQfti?n (nficljte/
cnDe pregnante cibfne» gcmfpnt tüacetr ctnigc fltcoui
pc^ naec
Ooft-Vneflandt tf fchörll / fulcft^ bat nu
ijaccc ©ojflelijtftc ì^oojlutbtigficbm.fifltj tDebecoins
mebanhaceiCcoupr^ / albact fcrtöD«üpmentijbt
pcIfSen öfbbcnbe/ fouDen hennen biertert/ baec op
Spfjaergoebemeeningtje en intentie ffluDé öeb&ente
becfiaen enöe aen Ijaec toS- J^off· obft tèfrtjöben
cftetel De fdecfeett baec geenen te beïfjoen / bat De
Biec aentuefenöeHaintfier^ ban be B^melbe ©oipen
flelafi mochten ineröen/ obec bOD^itoebcfubfert
inet ööet iog. jpng.icrtìnbcriKifn i ©pnbrtfjthi^
betfïarti bat npt bt fioui't^ngef, ndit pfoìétUngen gès
fonben foube tuetCféti öè Cornétto Jiaii Qertil,

Kaofjpert, HendficifLófecaet j. JotìtóCi'afltsi ttlÌtfK
oabrt^ upt Nieiiiiiegdor'ttae Wefa', Wolter và±
Brieiiéii.

^rt'tBefifn tiatt ^miiu^ fc&jecf ootft ben <iom»
monbeuc
Sixfnao ban Etnbden, bat ί betmoebritjcfe
boo? Kaetijciic en beïepbt ban auaDe Jaàben / om öet
beffepn ban'tfenben bec
twaeif α derthien hondeft
Jiaanbanbefen^taette conttecarcecen ) nocö duy-
ient
lÊan te boet/ enbe vier hondcrt ©aecben Lunen-
burghsbolcftin Ooft-Vrieflandtüja^geftomen. ©aec
ban
twee dTompagnien i>aetben gare iógeecben tot
Hinte, cnDe anöece Hae|ie©ojpen/ jaonbec'tCas
non ban
Ëmbden, tot gtoote becbittecingb ban be
^agificaet aïDaec/ betoelche baec obec filacijtig!)
loa^ gebaïïen aen ben enbe mptman/enbe om
öeflogeringöe ban onbec ijet Canon ernfielijeheaens
foecfttnge gebaen / en bp alDien in bec goebe niet fouöe
ioillenbolgen/foubc Ijp Conimanbeuc/bolgenéplitijt/
fijobanigelogecingi) niet toe laten / aïfeijoon ïjpbaeci
om niet aengeforht toiecbt.
. jaSen toiecDt beticDt/ bat be ©ojfïinne &iec obec
fpeciale
Capitulatie met Den ©eet ©o?fibanLunen-
burgh
ggemaecht gaDty enbebcDongen Dat De vier
Compagnien paeiDen fouDcn biecDen betaelt bp
ïioog&-gEmeIbe©ojfi/ genietenbe ban De<iPnDecDa=
nen niet al^
ruygh-voeder cnDe fervijs : JUSaec foo
ipel De
duvfent J®an / betoelcfte te booten baec gijes
Irgen Iiabben/ al^ be nieubie inhomenbe
duyfent ^ot
baten fonben hjttben betaelt bp be ^tenben.
, 35en gettogl) ban
Wurtenburgh fchjeef ban ben
vijf en twintighften jf^ep ouDen (iöl Defgelijcfi^ tegen
!iet inboeten ban be bao:fcI);ebe
twaelf a derthien faon -
dcrc
.fifóan ban befen ^taet; allegetenbc befelbe ce^
benen/ bie bp De
^jinceflTeDouariere üiaren aenge^
togen ; g^ecöalben berfoecltenbe/ Dat Ijaec #o.,làSog.
in'tbüO}fc&?eberenDenban [jaec cygen€toupenniet
üjilöcn coiitinuecen/ maec ten fpoeDigfifien ceboce=
een: «©elötRDan/fepDéfip/Öaetü^datrJliog.félf^
Doogg-ticcftanDigf) honben oojbeelen / bat eene al^
fniefte befettinglje Der ©effingen eene^ immebiaten
Hiiefi^-fiaet^ / tocpniglj aen'tfóenfeciQclt i^of bp
befen aenfiaenbe ïïijrfi^-Dagö/ ai3oocftDe.®abup>

tuairt$Ì
seiiiftt-
]iÌntt.

«CtnAB
Suneii-
Do^gftfe
ffioiften
senotifl-
M«t.

f^ojiaitt

ffi;ierc8e
feft(«.

eigen enDcinfpetieben Weftphaiifchen fócepté/tooec 166é.

in bat ©ojpenbom gelegin inag/ fouDe mogen toel op__

genomen toojbrn.

^tertüen fcg?eben ben feftbienden ouDen/ enDe
ben
fes en twintighften nieutoen pijl/ bat Ijace Ijtt
fenDén ban Ì|6
twaelf α derthien hondert JÉau ten
öooööliinaéftgénaemtoa^/ enbe Datfebolgen^fiaec
1|oSi jaaoSi begeiïte/ befiarenaecbenJlagefouötnndh:
fenben / Dat be#oiiflirtncDouariereeenigöe«pt be
J>tenben enbe ban Baec tóaben getommitteettSaÖt/
óm met ben ©betfleπ
Freys te liguiDeren / ijet toeleftc
betmcÏien^ capitulatie acljtetbólgenbe gaec i^oogb
H^og.^jbonnantieBébaen/ enbe Daec ban aen alle
3Ìjbéngecappo?teett5tjnDe/ toiecDen fpbanDenJ&óbê
becfecchertbat&aec ©ojfieIijcfie<fiienaDf aen Den^eec
ü^ettogf) ban
Lunenborgh g|)efel)?eben enbebegeett
ftabbe fgne ^ólbatefQue toeDet afte bo?Deten/bertCDU=
toénbebatiri 0éi)eel teepnigf) bagen b'anttooo^t ho^
men/ mbe be a^oggt gefcliiebenfoube/ Daec aen |)acc
tengoogötïentóa^gelegen/ boo? bien ben<©bet|ien
niet alleen fijne bcdie betalinge tua| epfTcIjenDe / inaec
nocft baec en beben ijet boich boo? 't gantfcl)e5ianbt
bp ben ïgupfman liét becfpjepbcn/ en De grooten ober=
Ia(l boen. ^oo gaefl baec obcc eenige bifpofttie geno^
men toa^ / foüben niet nalaten bare<©ecommitteec=
len'aen ijaec J^o.3®og, te brprfcljtcen/ al^ mebe
obec 't
tweede poinct banbe JlBÜitie t'inficueren / om
fjaéc abbg^ in tebittijaen/ bectcoutocnbe bat ijaec Jgo.
jüog.fjetfelbe niet qualijcH nemen/ maec bpljaec
güebe Sectie continuecen fouDen,
- 5&e3^(ielijcït€ HSinifiec^
Lintlo mDebe Groot, amtio/
Kbancftten ben leften j®ep tjaec J|o. .ü©og toeanijS
Dé0óeteboo?fKgtjfiicceffibeli)cfi/ enDe nn onlatìglj^
inD^feconjunctwélteantijbenboo? Dé fecücitept ban
Ooft
-Vrieflandt6<töbnf/ éiibe irtfonbciijept bjegcni^
CiÉertBiebingebanfeifi^ eenige «an ijace lÉilitie bets
' •,(0 tebjilïen ftgicRen / bat ^fSo ban töegen {jaete
■■ * ?3oöifticfitieSépt bp öe ieec ©betifie

Η

emelDf ®ò?pénbombeoimt bpariDtücfien
be btfjoébt sijn/ infonbecfiept becmit^ &et
félbe (Igb neutcael it»^ {joubenbe ; bat fp bectcouto'
bé/ ijet baec tnebetoel te fullenftonnenaflïenj Jl^aec
nabemael tot beïjooilijcfte Defenfie ban be©£fiingen
op be gcenfen ban get gemelDe ®oi(IenDom/ éenigb
ïtanon tjoogö noDigD toiect gecequiccect/ toaec ban fp
nietboojfientoa^/ enbecicijtjijnOe/ DateenigBiBc'
tael ï$anon / gefiomen upt ben ï|npfé ban
Ooft-
Vrieflandt,
opbe jFo?tce|fC ban Lieroorth ÜJa^ bf-
culienbe/ enbe ten opjtcöteöetfelbealbaec niettoicct
, gebjupcftt/ al^leggenDcfonbec eenige ?lffupten/ foo
bétfocbten fp jBinifiec^inDen name al^ boben/ bat
ÖetfiaeclgoogBMog, goeOe geliefïe toace/ gemelte
get bebjufie ^anon te laten getotì^Den / enDe aen De
CommanDeuc battDe gemelte jpoitcéffe ojD?e tef^cs
ften/ DatljpfuIcfi^fonOecbecljinDécingé lietbolgBen/
InpDec^ bat fplfêinipécg niet honben nalaten/ öaec
©oogij naog. béfeertt
te maeclten/öoe bat Defefbe meDe
o^b^e ijaDben/ bm UptDennaemenbanteegenglgcs
melbe Bace ©oiflelijcfie S^oojluc&tràBept/ Baec toog
H9O0. te befoecïten/ bat Bet Dee filbecgoeDegeriefte
lüaaee/ aen Baec jijDe gemelbe Bate 39o;fIeIijche ^002»
lutötigBept/ (öengefïen bp be fêeec 25iffcÖot> ban
i:@unflee Bet innemen ban De
Dyler-rchans» boo; een
pjetcjÏtban euptnce toa^ gebjupcht ) neben^ anbeee/
bolgen# ben teneuc ban
Betthiende liic^chel banDe
fCtactaten ban J^ebe onlangB^ totcieef, tuff^en
Baec ÜoögB 3©og. enbe Den gemrtten ideeec asiffifiop
gefidotén/ baec inne mebetefluptenenbetecompjes
Benbeeen/ tot foobanigB effecte/ bat Bet gemrïbe ^oj^
ftenbom enDe Eanbe ban
Ooft-Vriflandt, enbe an«
bece l^eetlijcItBeben enbe SLanben / metten at^enben::^
tien enbebepenbentien ban Dien/ ( BoebanigB bie ooch
fouben mogBen^ijn) bie meec-gemelDeBeceJaojfle·
lijcfte ^oojlucötigBept al^ ©ooj-jeoraboiccfTe ban
ben (!Eef-^iince Bacen ^oon tegenbioojbigB ioa^ be«
fittenbe/ ntbe (n B^ toeSomenDefouDemo^en&o^
men te befïtten / met alle be ^nbbcelingen / ^^nbec»
Danen/ enbe gninoonbecen ban befelbe/ bafe ban bofc


-ocr page 1087-

en OORLOGHi ^f Ses-m-njeertighfliBóeck. \ol i

i6ö<i.-SottimtIt)tft moBöten /ouiffectn foobaniaö al^ De

_p^ncipalecomcaDenten.

Bittóa tectogfi ban Wurtenbei-gh ftabt acn fiate

»811" jieoB.gefc|j?ebf.n ban hen le»-en-twintighiten
ïBhc- Hlpiilytcnoeccnoc DatDe Landtftenden ban Ooft-
ictììiift "^rieflandt flcöifppneect moBötcn toojöEn / om öe
Bfif hatt 3[i«ncnbo?gijrci)e au)c«iaice iCcoupesS op Ijaec bcc=
vfo , twch alöarc bolfiomentlijch te contcntcccn/ niitf=

Douariere ban tDceen Dc pco;
Dt3tit™ ningcnatnDpbooifcljjebe iCcoupc^/ totteeleduy-
„£,i fenden öijtxüaleci albetcpt^ bccfcöotcn cnùe boo?
firisftfie fcngcootBEDcElte opintcceji Qclijjljtic ccmboutffe
ten / enDc boojnamentlijcli Dat foobanigeη o?D?e gc^
" fielt mpgtjt tDojöcn / bat be boojgenomcne toetbinaö
~ ban ll^iiitie tot ineccbec fecucitept ban'tboo;
iioetnbe Eanbtfcgap bupten becbcce belaflingoe
ban be ©ojPinne
Douariere moa&tcgbefcijicDm j
i®acc op ben, vijfden gfunp goeöt gtjcbonbcn/
aenDEnöooab flcmelbenjlcfc i|ectog& be t£fmbe=
een / Öatöaec ©oogö Jllog. (n't feecficrlijcït betigSt
biacen/ oat men befigj^ toa^rnrtbe liqiitbatie ban
bóu'tOHber{)OUbC bec b00jfcg;cbe
Lunenborghfche
flicotipf^/ enbe betDooptenbat baec op een goebt
fiicce^foubebolgen/ ten epnbe be gemelDe 3Lanbt:
fcljapban
Ooil-Vrieflandt ban Öc fclöe mogljt too?»
bcnonUafi/ enbe Dat I)aec {^oogtj Mosenbe om
't.felbe Hanbt noci) meec te berfcöoonen / enbe etlj:
tecinrecucitept te (leliën/ gemepnt bjaren op Den
bóDcm ban befcn ^caet/ omtcent be fcomiecen
ban meecgemelbe Êanbfegap / eenige Ccoupe^ on»
Déc een ge- rxpecimenteect i|ooft af te fenben/tegcn^
alle gebjee^be inbafien enbe ejccucnen.

Cnbe alfoo be ^^joubie 3&02fitn Douariere, De
<0?abe
Edzard, Ferdinand, en be 25utgemee(Iecen
enbe lliaebt Dee i&taDt
Embden bïeben Dedinerenbe
(iibee^cufecenbeget accepteren enbe innemen ban
Dctwaelf a dertien hondert man/ bie Ijaft ©OogÖ
it^ogrnbe gemrpnt toaccn bectaiaect^ te fenDen / al^
ttiebefeechec jiuemociaetbanbe all)icc aentoerenbc
Jiàiniflec^ ban De ®o;fitnne ^ouacicce / onbcc
abbecen'tboo;fcI)?ebe fubject mebe concetnecenbe :
3j^acnbefeIbe©o|flinne/ Detaelgemelbe (6?abe/
^tenben/ enbe ^tabt
Embden gerefccibeectbat
üaec l|oogt) Jilogtjenbe gljcmepHt enbe gl)ecefoI=
bmttoacen/ om be gemelbe aianbtfcöappenban
<0oft ]^;tcf[anbc te betfctioonen/ enbe ectitec foo
beet mogelgcli in fecucitept te (irHen / {)et boo?fclj;e<
bebolcfi op Den boobcm ban befen^taet omtrent
bc jpt'ontieccnbanDefelbe SLanbtfcljapaf te fenben !
cube geteebt te öouben tegeniS be geb?fe^be inbafien
etibe ercurfien/ enbe Dat gaec i^oogbHSog.tDilben
bectcoutnen bat be aengeflelDe confecentien/ obcc be
liquidatie ban 't onDeCiJOUbt ban De Lunenburgfche
<itcoupe^/ enbebecbolgen banbecfeibec / tenicfÏe
fqube fuccebecen.

<!2nbe alfoo oocftDen Igectogö ban Zei acnDtn
Colloncl
Haerfolte Oab te hennen gl)cgeben fijn
misnoegen ober 't fenben banbe (^lcoupen/ fooi^
aenben «Collonel gecefccibeect Dat gp Deijoog^ge:
nielbe l^eece üectogljfoubete gcmoet boeren / bot
liaei; ï^o. jngog. aen De ]^;oub)c douariere en be
jètenben ban
Ooft-Vrieilandc upt goebe bjicnbt-
nabup;iychegenegcntt)tpt tot t)are fecucitept |)ab«
Den gep?efenteectbe boojfctjcbe €roupe^ ban ben
g>tacttot
twaelf α dertien hondert man bectoaectjS
te,fenben/ raaecalfooDefelbebet DicnaengacnDcal.
Daccnieteen^enbtaren/ Datgaet Üoogt) Hogen·
Dêom öet EanDtfcJjap ban
Ooft-VrieflandctebeCf
fcfloonen/enbeecijtecin fecucitept te jlelicn/ grcc;
folbecctljabben/ Die op öaecepgcn boobcm op be
<©jenfm te leggen / ten 'epnbc aen be toelgemelbe
©o?fiiunecnbe ^tenben alle fubjcct ban Blaabten
mogüt bjo?Den benomen / bat tegen^De (!Do|l-bjie>
fcfie accoojben enbe bccb;agen in (jaren bjcertoil
b^eembe 33oIcIteten albaer toiecbcn ggcinquar^
ticct/ enbe Dat öpopbat fonbament Ijaer ©o?fte=
^oo;IugI)tiggept foiibe boo;
IiouDcn/ enbe
foiecrteti tcDifponccen/ batbe fclbe berbjaect^ gern
i^oupe^en totlOen fenben/ maec in^Un gebalie

h|fcf
laiic

Slll·
iDflo^e
een »»-
feiKe.

(Ctott-

ptn nn

tfoft

haiH"·

iBltCtt

fenliEii

BeOett-

nitrt.

cenige gereet Bouben tegljcn^ De gbeb?er^bc inba^

fienenbe e)cecutien/ gdycHal^ bobenbetöacit/ bp__

i)aec iloogti mogenbe op Den booDrm bàn Defen
^taet op De <B;rnfcn ban De boojfcb^ebe Eanbe
ban
Ooit-Vricflandc geDaen tDierbt / enbe boojt^
Dat öp Dacc Jloogfj JiBogcnbe t'fönöec tjjDt fijn
berrigijtinge en bjcDerbacen fouDe fjcbbcn Daecte
fcD?9ben.

•anbertuffcijcn fc^Ktf De ©o?|linne Douariere (Doue.
tocDerom ban ben elfden oitben/ enbe Den een en ntrt
cwintighften
nieutoen flijl / bat Ijacc i^o. j©og. fon.
DectbJijffel inbagïjtigb toacenijocDatDefelbefotod
in bet iongblï boojgangene
3|aec vijf en fefligh, al^ ^SaÓB.
oocft in öet tcgcntooo?bige loopcnbe ban fes en feftig iiewnB·
bpDeDoenmaeiji/ en ainoclj niet ceffccenDe litc|jg^-
armature te toater enbe te atanbe/ üaccinfecu·: uoigfceg
ricept ban bacr £>o?flenbetn enbe Slanben in be^ bolciit-
Öooiltjcftcconfibccatie rnbeo?D?etefieIlcn/ tot bede
enbe oitbcrfcbepbcntlgche repfen {jabbcnaengera-
ben/ inboegen Datfe Dan tot becfdbec beboebenot)
()aec Hoogt) HQog. fdfepgenc bielgemcpnDe b?ient-
nabupjlijcfie obljojtatie/ enbe iterattjf fcb;ijbcn^/
Die in boojtebene tlaec ban Den }|ertogt)
George
Willem van Brunfwijck
uptJjoogefonDfriingebjient*
lijcSegenegentfjcpt tjaec Pbergdatene 3&oicitecen in
tiet 3lanDt()abt genomen / enbeDaer mebeDeboq;*
naemfie l^oflen enbe l^efiingen taten befetten/ fulcje
Dat ban oocli tjare €>nbecbanen enbe De gemeene
atanbtfctiap be nutcigbept bare ban mercbdbcR
bcbonben / enbe Daec Doo; mit^ De bpfiant ban <lB>obc
ingoebrn todfianDt inietDcn geconferbeert/ enDr
banatlcuptbcemfcbe inbafien tot nu toe bebjijtge*
blebcn.

^ogbDetDijlerbentoel onlangf)^ bp gelooftoaec··
Digetijbingenfo toet ban heec lEog.fdfi/ ali
bananbere booge ^iaetfcn baec bcrtcouteentlbcl^
toa^ aengefcbjebcn / al^ ofeen enbe anbere Deel met
baer J^oogbJËog. in effcctiben ©ojiogb/ ingee»
ne goebe intdligcntie begrepen / eene Defcente in
Dat HLanbtte boen j <{gnbcatfooI)aec/ mitfgabec{l
baec Sofienbomfoubcn ban meeninge fijn t'obcc^
ballen/ foobab spnietgcmanqueect Daec obcc rtet
berefierenbe C^eerenjncDe
Tuteurs te communice*
ren ; Cnüe bebiiile Dat in Den aenbanclt aengcno«
mene Klrgiment tc boet een groot gebjdt te crfiflecen
nietbeflantbia^/ oodi tot betree befettingebaniicc
aen De
Eems-ftroom gfjelegcn/ cnDe nocö meec te
ceicenröcrene enbe ©lecb
Giietzijl, met Der»
fclbee fpeciale racbt/ laflenbe goeDtbinDen/ nocg
eenige
duyient man te lieert enDe tc boet ban ben
Öoogögemdbcn i|eec ifcctogb
George Willem booj
eentijDtlangbleencn / enbe'tfdbegin^ enDe bJcDei;
opbegtenfcnenbeabbcnuente laten leggen; ^aet
bp bccfocchenbe / ingbcballe ban be Jbbe ban De
Landc-Stenden eenige contrarie imp?cfTic mogbte
gemaecftttooiben/ Den felben geen gdooftegeben.
^itmocfi Duenbaer i^o.ifêog. bjecmttcboojhó»
men. Jügenp^cfentcrrbebolclttotbaeebefcbecming
te fenben; Cnbebc «fetenDenltlaegbDcn obecbctaU
ceeDe in'tEanbtieggenDe
Lunenburghfchebolch ;
<SnDe fplitt onbertuffcbrn buptenhenni^banb'een
en D'anber noeb meec b^ermbt bolch in Itomen»
J|aeeJ|o..waog. oocft fcjbichten
fubfidie, om tLu-
nenburgs
bolcft t'onbecbouDen: <(5nDe'ifelbe Lu-
nenburgsbolchquam quartierenbe onDetbouDtne«
meninbct onfcbulbigb
Ooft-Vrie Handt. Uitgaf Beet
alliier bed alteratie. fU"

©en (ffollond Haerfolte öabt onDeCtuffcbfliOOCft
arnDen ü^ertogbban
Bfunfwijck tot Broeckhuyfen "et,
boo?gcb?agcn /batbaceï^oogb.!!®ogenbeuptgoeOc ssjimf-
infigiite rnbe pjrgnante ceDenen gbcm^Pnt toaeen^ö'"^,
eemge fSlcoupe^ naec
Ojft-Vrieaandt te fenDen/^XiMa
enbe Detobic fulcH^ foube ftrecltcn tot bccfeecfte^banK-
ringb enbe befle ban Dat ItMibt/ Datbaec l&oogönjjs·,,
JBog.bertroJitorn bat fiet nare ©o?fle8jrRc ©ooj--
(uabtiObcbcn aenacnacm fi^be toefen / enDe bien° fen
bolgen^ltonnengocbtbfnbcnbaee Ccoupr^ albaec ^(«t
een gccupmcn ttjbt gelegen bcbbenbe te rebocecen'w.Ê?'*'
eiiDe ciberà t'emplopecen / DocöDat 'tfelbe baerciiuV/


-ocr page 1088-

χοή τ S AKEN van S τ A E τ

11< ΛΚ © ©. Φ. Φ. onbectoa^t en amfioottìiJiR booj^^
Qlfefiomcn/ omiKtfcbfpOengravaminabaEi:tbeöie=
ambe / ' enùe onDer anDecin / foo 't fcöccn om ìrat δε»
fclbe trfìcrefolbcctt ftabUm nocbduyfehoitiantfltìect
enùe vier Ctjmpagiiifn ©accDm Dcftoitt^ «
öen/'öat Iji^ IjaBiJÈ ürtfüaW^atftafr®^.

ttcfaecfeeinnaiJcE DHibreatjEttilben b?Én^n/^
om Itórè W'tnct gaEt ^öosö màg^nDé nabrcte-

rortcetftécftt/ iitinirr^wut öe^affcnDiVigSÈ-baftfooDaü

niaftèiirtottpf^foà iattööktitooabtm/ tot ^t^ö^c
©öórth Hföoff. Wart'ban öoo?.l)MttHaeifoltöoföüO?
MüHfef «mniffb fouöeirjnigpoifiten/ orttb£t=

filbcceùebtbinbin bactÏbcc tt bitrwiw/ in

nlàrtfe ban fülcü^ t'obtinccenljate i}«n

feiiibtn tótirt acnfeecRin om öft fclbe bp baerJüoö&
^öscnöf-tin 'beflin te toiUen c)ctufercn/ södijcit
ootftben©èiceMüllérfouöeDoen/ mctrepertltóbat
haec^© m'®:féecheriijcft alfrtjart^olcfeecen
^wbaec fóuben tcecKcnV foo&acfibcpEcicalenobec;
foubenfiint 3®aec opscbriibctéectjnbe B&tconfi^
teett toefehbe / bat jebeit boben be betoufie aupritatw
®tüupefi nocb een goebt aental ban Limenburghfchc
«ùPtettn enbp iftnetJjten in begemelbeïanbifcfiap

banOoft^VrkflBndtinicüKctDÜbanbeSteiidentöai^·

in sSéttocften/ bàc mebebenBiJcmelbénpm Mul-
ler ban'fiitr toa^itoccce|i(lfonbcc obicbatfubjert met
be föcftfn ijacü 3^oosö.i®oöcnbc<i5ebei>utfecben6f
centje 3iiébenbfln Defe©ftBabecniejje acconfececct
of ahéfeoofftén teljtbbin; ^a^beneiö-en -twm-
tiRhfteo öoebtflhebijnben cnbe becfiarη / bat am ben
Qftemellièn^ <£ùUianeVHaierfoiM oifcfijibenfoubebjoji'
ben/ bat ftp be Ijoffflft-sljemelbe Herteni|ertosbèn'
rnbeclbétslbasiï'tbeöoisbefóubebebbentesacnbooi
bjagötn/ bat iöaeïÜooaÖIKosenbe JïtbooifctB^e
pjecebnpten fetcbicembttoacen aengïjefiomen / bat
oocli be inquattiecinglje ban be boojfs niente (Ccou-

peö miOoit-Vrieaandc, in tocfctortal^booten/ bi?

rertclgcft tna^ (injbenbetegljen^ ben ftlacen tept ban
be accoojbenenbe bfcbjagöen baecban be maintenue
aen Date j^aogl) .H&ogenbe bepbrtjijben gebefreeect/
fhbe berbolgtjen^ öP öe feïbe toa^ aen gïjenomen /
ooth bf^üjegtjcn gljfijouben toaccnbietepjejliMn/
met ballbettroutocn bat öaec®. ©. Die^aens
saenbe boo?
tem nate betegfttetnaerljept enbeonbe^
fcl|apentl)ept onberrigijt toefmbe/ ban nu af aen be
oecequicêecbe ojbje fouben lïellen om be meerBinoem^
be aianbtfcöapV foo ban be gbefepbebetonjïeauxi.
liiirc (STcoupe^/ al^banbeboojfsnuonlanglj^baec
inne gljftcoclune ^lbatefque/ teebaturcen/ enbe
te ontlcbiöl)in: «Ênbe benCononelHaerfolce tot '
fijne natticötingijc enbe be^tebetecinfojmatie/ toe
j^cfonben getoo?ben Coppe ban be 25?ieben bic tjaec
ÜOogb lUiogcnbe bien bagt) op betbot^f^jebefUb^
iect/ foo acn ben i^ertogl) ban Wircenbergh
al^ aen be ©jontoe ©oiflinneS^ouaEicceban Ooft-
Vrieflandt ijaböen obefcli?ebcn: j^amehjcftalfoobe
ï^cEcen oan Ommeren enbe anbete |)aec Igoogl) Jlfêo-
gcnbe (©tbeputcerbm tot befaechen ban Ooit-Vrief-
landc, gljcbiljtcm cnDe gbe-ejraminfett Ijabben be
jiatffibe ban be ©?outae ©ojfliime ©ouariece ban
Ooft-VrieOandt, fjoubenbe abbcctentie baniatijaec
©Qillriijtfte ©oo?lugt)tigljcpt tot bctccbefrnfirban
bcfdbe ïantitfcbè® cnbe mccibec bcffttingfjc ban
Grieuiijl, gocbt
glirbonbenijabbenoEfjeenigchón-
dert man te ^aect enöetc boet ban ben ©Eeie^iEic-
togl) Georgh Willem van BrunswijckenaeLunen-
burghi, bOojiten'tijbt'iangft te leciien/ enbe'befcl-
bf/ gödücft albttfpt^ gljffcijicbt. toa^/ gimgenbc
bjfbec op be enbe abbeimrn te Irggen / ooclt
birnacnaaenbe.gt)eboo;t mbe in Sbenornrnbetaen::
b?fngfjen ban be il^ccen alljlet aentoefcnbe (©ecom-
niitteerbrn ban be Stenden van Qoft-VrieflandD ,
mitfgabcc^ bec ^abt Embden i öabbentrc ©crgai
beringe góe-tpbibenrt enbe laten ïeefen feecftece twee
concepten ban 25jieben bp baer<eb.opbatfu5ieft
- ingeflclbt/ b'erne aen be ©o^fiinneDouariercenbe
b'mibice aen ben i|eec i^ectogö ban Wircenbergh,
lupbe nwc bolgenbe geinfctettt.

ft vérdisr achteiWifen >vah dè-vbórfz'Troupès by de
handt gènortìeòi> -endediébàéilgaéhdefcfieùfé befoi-i '
góes aeft! gtìftélt, niet fpndet" bttöpe· van gbedt
fuoceS, mfter ohdért uflchéii dati men daer mede be-
fighis, komt onibnVervvagctèvbórénydMuVorfte-
hjcke DóorlUghfïgKéyr nifeÉ de Heèrén Vórften
van BrunsWijcli'ehde'iLufaénbUréh ^
iiiytén^kèmtifli

lijck fëkeré cohVëhtle heeft^aèil gdgaeb^ ' endé dat daer
op:in BttirtJf/ Van' dBföWé'Stendfeii 'eiidé t^ens den
klaren texcvaa dé tacéòóMtìi'ehdè Veidragea, bovèö
de vóorige aülxilJeire' Tiróüjaèa''nöcK 'een notabel
aentalvan Lbbeöbüi^hföhèiRüytéföneridie Kbegh-
ten j in dcfl VdöWbeittdéri'Latidticha^ van Oofi^Vrie'
flandt ili getrócketi fsi tot 'gródtè befwaerniflêende
opprellïe van dé Iri-eiide Opgefétënèiièh aldaer, endc
datdefeive niet gHéleght wordeü' op dé Grenfeii*
ende fulcks geenflnts tot déferifiöi maer in het her-
te van 't Landt, ja félf onder het Canon der Stade
£mbden> dat medé u Voritélijcke Doorlaghtighèyt
alberey ts ten lafte van de Iri^^ndè Opeéfeténen Sdaer
tetàguSchaftingtnyt géfchrevéti heeic, endedefels/e
doormilitaiie'cxecutielabtinVördérèO i 'c Wclckonè ·
alseen ongéhooidé'faécke'dcs td vérwòfaderlijcktìi
endevreemdövóörkötrit i öirt'dafdé -Héfcren νοϊ^
ftén endc Gravêh fulcks in dér lijdttaoyt en ' hebben
beftaen te ondéroemèiit Wy
bébbèii'eergifterea
oock ontfangeh u Vorftél. Doorlti^d^e^rts miffive '

gefchreven tot Aürick den eerfititàt&t i hòudendè '
advertentie vaa 't inneitién vàri dé voorfchreve nieu-
we Troupes; dandewyiewyaeh deini inneHoudevan
dien gantfch egeén coiiteiiteiaièrit kótinennemen»
ende dat wy niet fdnder reden bedu'ght fijn , iaer
uyt veele dangei'eufe confufiijb > verwarringhen »
ende onlufteii fullen kómen te ontftacn, foe heb-
ben wy hooghnoodigh gheoordeeltu Vorftelïjcke
Doorlughtighéydt mits defen vriendt-nabuyrlijck
ende niettemin feei* émfteüjck te
Veifóecken, dat de
felve niet aliceli foo eer fööliev'er dé'gérequireerde
ordres wille
ftelleii , ten eynde dé LaBdtfchapvai»
Ooft-Vrieflandt ten ïp'öedighflën iondei- éefiigh di-
lay van de vooifehreve niéuwe ende voorige Lu-
nenburgfche SoldatefqlietePslertende té voetge-eva-
cueert, ontledieht j ende bevrijdt mogéiyòrden, ne-'
maer oock defiftéren van 't invorderéb bf laten invor-
deren van dc voorfchrtìve uytgefchrévéne fchattin-
ge, alle 't welckc wy u Vorftélijcke Dóörlughtighéyts
gewoonlijcke wijsheyt j equiteyti' ende-genegent-
heyttot verlightinge van 'de
Voorfchrovë 'geopprcf·
fcerde in ende Opghefötcileff ■ fulleri vérwaghteö >
maer en konneil u Vorftelijcke Doorlughtigheyt
niet verbergen datwy
ty entfienmis'Vin'tetaeads
't ander ons gehóuden fullen vinden de iriainienuc
van de Ooft-Vriefche accoorden ende Verdr^eo»
die wy
al over veel Jaren onder handt ende ^gel
hebben aengenomcn te prefterèri y vaftelijck vertrou-
wende dat'u Voiftelijcke Doorlughtigheyt tot ver-
hoedinge van alle vcrwyderingen de faecke dacrop
nieten fil willen laten aen komen, ende oock geen-
fins fuftineren of pretenderen dat dé Stenden ge-
houden fouden fyn de noodige Soldyen, endc de on-
koften diede
voorfcbrevenieuweingeVallene Troe-
pes fullen veroorfaecken te dragen of te fupporte-
ren,
als moetende de felvt redmderi» totlailevan diu
Buy ft van Ooft-Vriejlandt.
Waer mede éydigende»
ende hier op u Vorftelijcke Doerlughtigheyte refcri-
ptie met den eerften verwaghtende, om te weten waer
Μ ons ter eemre of ter andere zijde tereguleiea.AAuin

ïiage

WY hébben òiideUnderetìi in'corilìderatievan ïööó.
het verfoeck ven den HéWHfertógb van Wir-

tenbergk, bydeflelfsóftiffive ghefchreventoe
Boblingèn den
fes ett t»ititighiié» 'AiaiWlé&iedcn ftn
βιίο loci, aen ons ghödaen dé'Scêridén'' van Ooff- Mm
rr/>/KiB^getr4ghc tedi^ii«teii', omméidé Lunen- P"®'
iburghiöhfe aüxitiaire T^oüï>éitö|i haéFivërtféck'v^

faëtkë ghèlijck ticce


-ocr page 1089-

1

en OORLOG Η 'tSes-en-veertighfieBoeck. 1073

1666. Hage den. «en^n-twintighfien lunii fefihie» hendert
__fes-en-ftBigh,

Cnbe aroben üeec {Rettogli Ijan Wirtenbergh.

WY hebben onder anderen, in confideratie van
u Vtìrftelijcke Doorlughtigheycs verioeck by
deflëlfs MiiifivegefchreventotBoblingen den
fes-e»-tmntighfie» leftleden Stile leci aen onsgcdaen,
deScenden van
Oofi-Vripant getreght te difponercn,
omme de Lunenborghfche auxiliaire TroUpes op haer
vertreck van daer te contenteren, ende is de faecke
door onfe induilic en perfuafie, foo verre gebraght
dat de gemelde Sceodeo de liquidatie over de betalinge
ende't verder achterwefen van de voorfchrevé TrOu-
pesby dehhandt hebben genomen ende dienaengaen-
de ferieufebefoigncs aen geilek niet fonder hoope-van
goede fucces j maerondertuiTchen dat inen daer mede
befich is ,· komt ons gantfch vreemt ende t'cenemael
onverwacht te vooren dacde Vrouwe VorftinneDoua-
riere van
Oofi-Vritflmt met de Heeren Vorften van
Brottiwijck ϋη Lunenhprgh affonderlijck buyténkeniis
cnvoorwete» vande Stenden fekere conventie heeft
aengegaen, en'datdaer op in weerwille van defelve
Stenden endet^en den klaren Tcxtvanrdeaccoorden
en verdragen boven de voorfz auxiliaire Troupes
noch een notabel aental van Lunenborghfche- Ruyte-
ren ende Knechten in de gemelde Landtfchap van
Ooft-Vriéflandt ingetroocken is, totgroote beiwaer-
nis ende oppreflie vande In-en Op gefctenen aldaer,
wordende defel ve niet geleght op de Grenfen, ende
fuickigeenfiets tot defcnfie, maer in het herte van
'tLandtj-jae felfs onder het Canon der StadtEmb-
den , dat oock de welrgemelde Vrouwe Vorilinnc
Douariere teni laAe vande In-en Op-ge(etenen aldaer
eenige Siehattingeö|uytgeichreven, ende defelve;door
Militaire executie laet invorderen > dat ons als eene
ongehoorde faecke dester vreemder voorkompt j om
dat de Heeren Graven ende Vorften inder tijdcfuicks
noyt en hebben getraght te ondernemen, ende naede-
maelwy-niet fonder reden betught zyn, dat daer uyt
veel dangereufe confufien > verwarringen ende onlu-
ften fulletì komen te ontftaen foo hebben wy hoogh-
noodigh geooideelt U Vorftelijcke Doorlughtigheyt
mitsdefenfeervrundt-nabuyrlijck ende ernftelyck te
verfoeckeni dat defelve de wei-gemelde Vrouwe Vor-
ftinne Douariere daer toe willen vermanen ende di-
fponeren dat haer Vorftelijcke Doorlughtigheyt niet
aJieet» hoe βe^foò liever de gerequireerde ordre ftellen,
ren cynde de voornoemde Landtichapten fpoedigh-
ften van^evoorfchreve nieuwe eade voorige Lunen-
borghfche Soldatefca te Peeit ende te voet,
ge-eva-,
tueert . ■ontlètlight ,
ende iivrj/i moge werden ; ne-
maer oock defiftere van't invorderen vandè voorfchre-
ve
>Schattingm , 't welck wy van uwe. Vorftelijcke
Doorlughtigheyts :ho©ge wijsheyts , equüeyt ende
rechtmatigheyt füllen verwaghten : Dan en konnen
defelve niet verijergen, dat wy al over veel/aeren de
maintenuevin de voorfchreve Ooft. Vriefche Accoor·
den ende verdraegen aen ons beyderzijts fijnde gede-
fereerpoBder handt en Zegel hebben aengenomen, enj
dienvolgens'gehouden zyn > defelve by oncftentenis
vaOfit een«n 'tvanderteprefteren i- ■vafteiijck vertrou-
wende, dacde VroBweVorftinne totvergoedinge van
alle verwijderingen ; de faecke daer op meten>fal»wMlen
laetenaenkomen, ende oock gerofints füftitieren'of
pretenderen, dar de Stenden gehouden foudezyo^e
nodige foldycnendedeonkoften diede-voorfchreve
nieuwe iogevàUene! Troupes Ìbtienj?eroor6eolrenite
draegen, oftetefuppotteeren, aJs'moeteude
redundertn m 4afie tw» den Huyfè ven Oefi-Friflitiidt.
Waer mede eyadigende, ende'hkr'op uwe'Voifte··
lijcke Doorltìghtigheycs -refcriptie met verlangen tté
gemoet fiende^wAftam ^Hage tien iin^t»*pu»>ttighfien
lunii
feSihien éendert fet^^-fifiigh.

Ι^οα. rigt)<tiÊ4ioo;f%el}en Comeittsii'tian «^ebeil
tn^I laten gebalUn/eni^saetstl^iwOm DadiefiH^pfn
V. Deel.

9{tji btn
^(KtosD
non

ìBtrtin-

bicaO·

't net gefcöicben/ cn met öen eetflin afijefonben fou» 1666,

De tucrDcn / Dat tneDc öatc bati Coppe foubc toctben ---

bdjanDigtaen De üoojnorniiie®ftoniniittcetöEn ban
be turfgcmeloe
Srenden ban i©o(l-tJi(c(IanDt / om te
(iccclini tot bccfeïternaedcötmgecntoöber^tebie»
^ ncn ftiicjc snbe Dare
't beljooibe.
39c©o.iiien ban Bronfwijck Georg Willem en Ernft auntn·
AuguÖus
fcfjjcbcn. ftcn acht en twintighften SfiuniJ 0οίΓΦ
aen fiate ìgog. j©og. bat gBetflcft al^ op becfclbec
eygengoedtvindenfp in ben beginne/ alfoooocfibct een éiue
laetfle mael mebe tot geen anbere intentie / at^ tot ι»α
Betgöemten nutte/ inteseli / cnbe feccRecbepDtbic
Oortvitiefcheimanben/ Ijaftbolchenbaecöeenöaö-
ben laten gaenAÌfulc)cbarijaec}|og< |@og. enbeeen «ctcHcn
pbecöetgoebEtffcct önn befelbe tot noci) toe genoegs L"^.·"*-
faemljabben befpeuct/ inbaecommebanmebetiaec SV
Üog. j®og. foo tieci tcminbec öabben te befoigfien /
bat befeibe eeniglje ft^iubicte :in gaece ( toeg^en be
maintenuemban teCifelbet bebooten opgececljte con*
cojbatcn ) alöaecionipetecenöegefagtjfoüöebegce·
een toe te bopgijencut'tntenteren/ fooal^fp fiate
oocft alcebe fitec bebooren bechlaecbtfiabben/ foo
Beeft be boo; bebupbe befo^gblncbfiepbt enDe gfiebaec
foube ftomentcrtirecen/ fpal^banfiaeren jongljcn
Confini Eanbcnmttbe gcmribebolcheren ntctlan^
gec tdilOebefioaten mate befelbettiebecom abocecrn
enbe te cuggfie bojbecen/ oocitbaecbenebcniSbojs
bec niet onneclaeten ban 't gren tot beflenüigfie con^·
fctbatie ban bte tot nqcfi toemet fiaec Hog.iDog.

ffefioubene b;ienbt-naebup?l0the to^cefponbentie opc
ouöe licccftew.

fiabben ooch oen ben CoKonel Haerfolte ίφ
monbe bethfaecbt / bat 3P geen anbece intentie fiab«
beng^fiab Ol^nietbefebefettingfie
Ooftvrieilandt te'
gen^ alleuptfieemfcfie inbaflentebecfetcltecen. i^ec
toelcKe 'ben bienfienbeintcreflban fiaec #ogi<JiISog.
fêlf^ tna^bece^cfienbe/enbebaeromme-tudbillficft
tna^ /aitót bïfelbe 'airoupeg too lajie ban fietfelbc
Xanbt toiecben onbecfiouben / bocfi toei mocfite bec^
feecRecen/-iftfiet mitijteaentieeemaisfiteeis^ben
nietfoHbe caechen / of tot p|eiübifte.ban;iMfdbe pef^
t' onbecnemen ::i@at mcliÌbe iCcont»^ aibaec niec
Ïaijisec'aiéueOtvceRbefietipixtcui'bccblgbeDfoabcn.
^^at immetftfêlgeecf Muiiey^tua^ gelali om obecfiec
boojfcfijibeiiflib^iiifiQcc? i|og. jaaogiOllc contente*
ment'trboen.

©cfitec jS^fbbert fp MicBbnetnagenoegfi telifnnnt
gfiegeben > -bat #tuatteonntaffitigfi teaeten upt be
lübüüien àlieen-fieec ii®ro«pmt'onbtïfiouDen / cn
alfoo foefitetf ;fiet te betücfiten boo; befe inlogecingb

ban wnigj&c^éaerbec Wtoupen-in Ouft· Vrieflandt,
Ëpant fp fiier nabeiMaecben/ bat fp oojbeelben bat tie
eonferbatie dban be SLunmbo^gfifcfie-^cmée / enbc
fiet boIttrEftenoanbe grpjojecteeibe
defenfiveAllian-
tie
bepbé foo nootfaethelt^b enbe aen cihanbecen ge^
fiec|)t toaecen / Φαΐ fiet eene fonbec fiet anbec niet en
bietibe ofeii ftonbeonbecHomcn tuo^cn / enbe baer^
om'batf^ Mtennenbe fiaec onmacfit bie niet iangec
{tobben -foncnenn tot foo gcootebepefcfie^ ai^ boo;
befen : @aec ï|og. IBog. moflen becbacfit fi^ op en«
. bete mibbelen tocfiaec beciicfitinge / bp albi;η 3p t}ec
bffïnpt ban b? abemelbeSLcactiwen/ en'tbewreeft
iwinfiactMastoupe^upt
Ooft-Vrieflandt bieolijcfi colle
nootfaecMijch ooiOeéiben.

(©nbecttifTcfien mofienüt|btenbm om een anber^
intece(l iptn; enbebaeeinconnibtctbenbcQuacbe
ISatien ban be J^ojfiinne iPoiiariete.

SBefêlbe Lunenburghfche ®roupen fomtfjö^ te
tJifcfitunbec ?t,€anoittwn Etnbden ftommbe / ben
tCvmmenbeiir Si^xma toegefcfi^eben niet te lijben bat
i^eLonbec't dCanon ban be-^tab foube tegecen.

ü^e Lunenborghfche bleben albaec in befe tijb feg»
gen in
Ooft-Vrieflandt, bebjutfteabcb'angBefete/ 'ue ieni,
nen metcjcactienbanfcfiactingen / fecbfcten/ cnbe nituec.
foulen/ boo; toeboen cnbe bicectie ban i>e 3^o;fùl0crie
tot
Aurick ; i©ie genoeeb teftennengabm batjp op
ÏiÉfeiDgfe tbilben te niete boen alle accoo;ben/ imbe
becbiagfiin/ bie jebect
feftigh a ieventigh ^aectn
'tuffi^tn jffs&ef enbe br ^tenben toacren gfie»

maecftt

lObtr;
ialï baii


-ocr page 1090-

S A κ E Ν van S Τ A E Τ

1074-

1666. mafcfit: Cnbettaec boojbcfcn ^iacttoa^0uacanD
—·— Bcblftira.
»11- ^iiact De ïuncnbucQljfc&e ?ï faefantc Muller, toag
mmtjannjDt tottijötintonfecentie/ öem forcIirnDc
t'inDnctcen totaocbtta)Hligljeaf(ìanDt enDe
evacuatie
brtfficorpEti; oniJoDisb j J|it gtUaft oücc 50»'
öe/ om'ttocïcfi alleen fpBÖcftommiDacen. J|p p?e=
fcntrecbc ben
derthienden ^ïugnlït te fullen bpcn toec^:
tcrrtten
twee Campagnien ïinptft^/ enbe nocft twee
binnen veerthien Dagen : Cnöe bat men otiec be tcfte
foube ftonnen tracteren tot Aurick.

Bei iDif^ Dtbbcn bact ï^oogö Mog. aen be©ojfïinne
fiume- 53ouaciec£ ben een-en-twintighften^rptemtiecgf)ei
■arin·?"" fcöjeben/ batfpgeenfjnt^Ijabben B«toüfftlt / of fP
«lert foube Ijaet (©ebtputeetbe öeöben hertoaert^ gefonbni
i.oaö - toolgljrn^ i^o· ïil^oa· becfeech : <i5nbe alfoo in
Sirt-Dü fit piarti öan fenöen fp 'tfcüjecf te beficeren cenighe

Öeputecrbetian&ieEr^ootoietbt baer bupbe«jcïue
m pu gemoebt geüoett bat ban looegen l)aec ü^o. jjBog. nie^
ttrrDei» „jgnjit foube gïjcfoMben taojben : ©ccfacchenbe ai^
waertss «ocï)/ batfp/gimcefle^oiiacicce/be fiate toilbe ff
«ini- 'ben; ©tia3t^Datï)aet:l&o..fl5ü0.mctgtoatcbetüJon=

Sm/de, bfcingljeöabbm bcclïaen/ bat fp een vierdecapuaie
sfchattingejjab lipt gefiDjeUfn
met communicatie/ m
= tag benamingen niet pjaratclijcfttebecbegljebiacljc
iuictbcn/ bie mrt militaiceepecutie te fullen boen in=
ncn/ Hcijbenbetfeltietegen^ Oe accoordeo enbe ver-
dragen ,
e>tbe öaecl®. Jiaog. afrabingebetbat in öacc
mlffiUc)ian ben
fesen twintighftep gsugufii/ enbe brc=
Ijalöcn totöaec bccöacge ijàbbenniet lionnennaela^
ten hare ijanfuIcR^t'onbccncmcn/ mit^ befennocf)=
mael^ toelfetieufefgchtebeljoitecen/ opbatfoobani=>
ge nicutotgljcben in tijbt enbe toijlen tot geen fcijabf
' Itjcfteuptaag mot}itcnftomenupttebecfien/ 'ttoelcfi
ijaeclïaogb Iirbetfag!)enbctboebt/ cnbetoil·
. ben mte^ bicn Ijafc bectrouüjen baec fjeenenflellen/
i Datljaec ®0?fteii)ciie3&a0|lucl)ti8i}tpbt tót bertogbe^
' tii^eBfencbetbeaoo?faecfte enbe aenlepbingöe foube
bnilen mtjcn.

^p geeftbaec opgeanttajoojbt ben negenden Octo-
ber, at^batfpnietltcbec^ tncnfcgte/ al|batfp|)aer
lo.|®os. begeecte goebe fatififactie mocftte gebeni
^etDijl ebentoel bic matecie ban 't boojfj bccfdbec
fciBöbenfcrt important enbe tDicfttigfjtoa^/ bie ben
^taet enbe jntecejï ban ijaeren longen <i2cf-©?ince
enbe pupille ontoebccfp;erchentii)cn toucljectbe /
toaeunne fp alleen be^ ï^Iigen öoomfcDen Ötjcï»^
af-fcöcpbm enbe confïituticn/ metfedufie becccpe=
EfHbe ban fijne öoomg-lepfetlöc&e JIBejefiept me=
be acngrfldbe &oogöe ©eecen ©oojmombec^ niet
gooft faecltclijcU^ of befirnbigg^en tjab bonnen boo?
nemen / nocl)te becb?agf η / enbe 't gene baerinne bien
aengaenbe e>:p?effE bifponeeet / niet een pietept/ maec
bepl meet verJ caujàu bouben toa^ / foo bab fp / boe
oaetne fpooth anber^ gbetoilt öabbe / geenen om
oangb ftonncn nemen / baec obecmetboogbgemel.
De i^eccen Cucatocen fcb^ifteltjcH foofpoebigb S^cn
antüjoo^ben bolgftbc / fer txfnjfum te communice-
ren / enbe bctfclbcc &oogb-bcrjianbig&en caebt te
bfcnemen j

^ienbebat geen epnbe quam in befe beftaiaetnif'
fen / beeft men epnbclöch goebt gea^t toebec eene be^
feubiiigbe bettaaertite boen: ©act top ben vierden
^obcmb^i^ toiccbt geflelt befe 3in(lcuctie.

«Beren-
AinB'
tran iJicr
Drt·
natrtfi
ntetitr
beft o«-
lint.

JnflruBk van At Ho. Mug. Heerm Staten Gene^
raelder Veretni^lide Nederlanden, voor de Ede-
le, Geflrenge, Erntfefie ,HooghgeUerde, Wyfe
'Voorfichtige Heeren j---.--., haer
Ho. Mog. Gedeputeerden gaendt neer Oofi.
Vrkfiandt.

ijndtìt· ΓΛ E gemelde Heeren haer Ho. Mog. Gedeputeerd
(tieboo? JL/den fullen haer ten fpoedighften naerOoft-Vrie-
16'· landt begeven over den kortften ende bequacm-
ften wegh.

£nde aldaer gearriveert zijnde > haef eerft addrt^c;

Irt

onr-
iuoojt·

ren aen de Vrouwe Vorftinne Douariere van Όοβ-
VTÌeflmit, ende daer naeraen de Sttniin van de felve
Landcfctiap] ende nacr overlevinge van hare Brievea
van Credencie, endeaf-legginge vande gewoonlijcke
curialie, fucceiTivelijck voor gedragen , dat haer Ho.
Mog. hun expreiTelijck derwaefts hebben ghefonden *
omeffeiiive te doen prefterfen de deflozermge der Lu·
nenhurghfche
Troupes uyt Ooft-Vrieflandt voorfz *
volgens ende in krachte van de acngenomene
mam-
tenue
der accorderen ende verdragen, welcke defloge-
ringhe te bevorderen hun aeobevoolen > ende toever-
trouwt wordt mits defen.

Dat mede hun Heeren haer Hoogh Mog. Gedepu-
teerden onder anderen
in mandetis is gegeven, oock te
bevorderen dat de Frontieren van
Oofl-VriefiaȈt\R-
gens alle onverwachte invafien aeoftondts werden be-
iet> endedatfe dienvolghens gemeynt zijn daer toe
voor eerft te gebruycken de
acht Compagnien onlangs
binnen
Emide» gekomen, ende die eerltdaeghs noch
derwaerts fullen werden gefonden,

Ende fullen fy Heeren Gedeputeerde dienvolghen?
aenilondsophasr arrivemenc aldaer trachten met «Ie
wel gemelde Vorfiinne
Douaritre eade de Stendete
te traceren over het onderhoudt der Volckeren tot
de voorfchreve befettinge noodigh, hetzy byoverla-
tinghevan eenighe Compagnien > of op een fcecker
^antum, jaerlijcks te contribueren j voor de confer-
vatie van de Landtfchap,

Dat oock door hare interpofitie een eenparige voe^
magh werden uyt ghevonden, tot bet heffen vande
ghemeene Landt-middeien fonder exemptie van ye-
mant, om alfoo een fonds te hebben tot ijetalinghe
van de onkoilen van de beiettinge, als mede van haer
Ho. Mog. refierende fchuldt»

Sullende hier in, ende anders daer bet noodigh en-
de redelijck is met vigeur endeproce-
deren ende doen procederen ) indien eenighe onver-
wachte oppofitie ofte wreveligheyt fichmochte open-
baren.

De ghemelde Heeren haer Hoogh Mog. Gedepu-
teerden fullen door alle bedenckelijcke weghenende
middelen trachten hetpoinc van de
Voarvjonderlgcke
Regeerders, mitfgaders d'andere Gravamina > die ze-
dert het overlijden van de Vorft
Georgh Chrifiiaen zijn
opgekomen, af te doen.

Ënde op alle andere faeckenin defelnilru Aie niet
ge-expreflèert ende die nochtans ghcduyrende haer
verblijf in Ooib-Vtieflandt, foudenmoghen komen
teocQuiKTtn, frerenoid te difponeren> foo als de-
fel ve ten meeften dienfte van defen Staet enda van de-
welgemelde Eandtfchap van Ooft-Vriefland bevin-
den fullen te behooren > ende haer Ho. Mog. van tijd
tot tijd bate verlichtinge ende wedervaren over fchrij-
ven.

De gemelde Heeren Gedeputeerden fullen werden
verfien van eenige opene Patenten,om In voorvallen-
de ^elegentheyt fich daer van te konnen dienen.

bullende t'haerder wederkomite van alles àen haer
Hoogh Mog. rapporteren ende fchriftelijck verbad
overleveren.

Van gelijcken fullen fy Heeren haer Hoogh Mog.
Gedeputeerde volghens haer Hoogh Mog. refolutie
vandenTifiwijpwi/jfMtf» O&ober
fefihienhQndtftfes
e» ii^ftigh
, binnen den tijdt van twee ende uyterlijcke
drie meenden » naer haer voorfchreve wederkomfte
ende gedaen rapport > hare Declaratien moeten over-
leveren.

Noch fullen de felve ghehouden zijn > de Aucken,
die hun uyt de GriflBe van haer Hog. Mog. onder la-
ventarit ende recipifTetoeghefonen fonden moghen
worden, om fich daer van te dienen in 't uytvoercq
van hunnen laft t'haerder wederkomfte nevens hun
voorfzverbaei byintreckingevande voorfz inventa-
ris ende recepire behoorlijck reftitueren, ende daer
nevens oock onder Inventaris overleveren alle fpoda·
nige originele ende andere itucken alsfy-luydenge-
duyrende defe Commiflie bekomen foude moghui
hebben * om alfdao Mt Gi'ifie vwris gefepqneerc te
..worde·, . . ^«ί^Γ ψ

··' Aldw


-ocr page 1091-

enOORLOGH. VSes^en^^^vsmighfleEotcL· 1075

Aldus gedten endegearrefteerc ter Vergaderinghe
«nde hü9ghgemeltc Staten Generael, in dènHage
den
vierde» November ff Mieti hüHdert fes *n ft-
fi,gh.

«Doelà f^Stn ftaerganbet) QfiefÏeltbefilac&te banbe
90o?(itnne/ ban bot bie ban
Embden fjaer 23urgc-
cen / enbe ^ngefetenen/ pjoffnicboftibe ban be
Augf-
burghfe CunfeiSe
, boo? belt Commanbeuc ban
't<6uemiforn albart: toairen belet in Daten
bienfi in een oube Capelle tót
Hatte weer, gelegen bieijf
ipbe^tabt. J®netbc.llSagifItaètfepDc baectegen/
bat onDec flilcft p^trict be
Luncnburghfe ^olbaten
quanten onbec Ijaec Canon.

(Cei: felbec tijbt Ijfbben be j^eecen ©ebeputecrben
ban bei>|obincie ban ê>taöt enöe 3ianbe/ tfc Bet'
gabethige gecep?efcnteettbatbtï?eecert <Debeputeec=
be Staten bau befelbe ^jobiiuie/ omaltegcbjee^De
fcmu onÖfyfe" boo? te ftomen/ becfciirpbe lïegimeiiten te
ΚϊβίΗ· pcrcoe/ enbe te boet geafffctcect öabDen/ om tot
ecn3tegec gebjupcfttte bjetOen totbetfeecftecinge bec
jpcontiecen ban befcn ^tart / aen / enbe omtrent
Ooft-Vrieflandcgelcgönt/ toeïcbeïiOfr nootfacffte'
lochili ofte omtrent bcgemelte ©joüiiicie gffo?meert
foube moeten biecbcn ; <!3ni)>e alfoo ben üacbt ban
ifetatc nocò gene petitie gefojmmt/ beei mincmigc
leuningen uptgebonOen DaObe / upt tocleh fonb^ be
Sleger-IalÏen gebjagen foube biojben/ foobecfocgten
!jaet<Cb.batin be meergljefepbepjobiucie / tot jjet
boo?ft ategec een
Magazijn noobigft met ben cetftm
upt gebonben mocDte torrben / omOaecbooi bcfeji
be ip^obinde ban becfrl)ot berbooifcb^be^en^
nfngen te bebjijben / boojnamentlijcU / bctoijl foo»
banigB berfcgot feet faoaetljjcit geccpeteett honbe
bjerben/ al^ hennettjcli jljnbc / bat aen be mecrge«
fepbe Pjobincie ter toetejbt toa^ gljeiefunbeett glje
toeefi ban 't gene tot Ijft ategec in ben
Oidatnpte
in ben boojleben ^are too^ gebcboutfeei:t ; 3@aec
ίφ geblibcreect jijnöc / aocbt gebonben te bet^
jbechen ben todgemdben aaebt ban Jl>tate / bat
Ijaec «Sb. tot {jet optegfitm ban een
Magazijn in
Die ggeüicden bc noobigge o;b;e^ brilbm fielten /
mitfgabcr^ in gijebolgbe ban t)aer ì^oogb HSog.
ïiefolutie ban ben
negen en twintighilen <@ctobec le|l«
fcben bcfo?gen öct train bo® i)et
corps, 't toelcit
in ofte omtrent
Ooft-Vrieuandt booinoemt glje^
cmploperct foube tocrben ; «Snbe booit^ een ton:
benabïe
petitie βΐ^οφ ten cerfien fo?raectrn/ m»
bei)aeri|>o..fil5og. late» torfeomen / ober beonfto;
fien / enbe Êcger-laflen ter faeclte ban bien te fuppo?«
teren.

Andrie ggnbe oocft ter ©ergaberinge gelefen jiecSfre IDc
«zetpil- motie ban ben i^eec
Andrée ©ebeputeerbeber^tobt

ken
«mb

«ifmböcn / öoMbfiiDe in cffcct / bat Om Cöltonrf
Frais, CommanÖitttltieDe LunenburghfchcCcoilpf^
in <!^ft-®jieflanöt te ^ISaflilicaet ban <!2mbticn
booinocmt / mitfgabfc^ Detfeibtr i^eeclöchbetïfn /
enbeginflcfetm ban Dien itift berte uptfìenbc ìDpojbrn
oibEfijitbm BEbjfpa&tfoubefjebtifn; nate beli=
brcatie goebt g^ebonbcn/ mit^ befcn tebecfoeclten
beJlccrcn ijarc ï^oogö J©og. (©cbrputectben errfì»
bacgf)^ gacnbe nacc
Ooil-Vrieflancit, bat Ijarc
<tSb. foo brcl bocnltcft gacexepfe bcctoasct^tsiibeu
fpoebigtjen tot booiltomingtje ban alle gcb^r^be bet'
Ujgbrcingen.

Sf"i7 ötrföbingöe $ijn giienottiinwt bc l^cerm

Itia- Cant, Haren mbt Gerlacius, bit in 't begiil ban
«II? / in bimbftsijnbertcothen. J^acrtoicrbtoocftnagbefon'
bm een la|l om bcfgeitóöaec te begeben naer
Bre-
men, ombcfaechctuflcBen Sweden en bic^tabtte
tf off. helpen bctmbbelen} inaec bat gcfeljiebe eec fp in
Ooft-
«jtftent vrieflandtftonbengf)etecbt5ijn. (iE»nbectufftt)en ont;

Öfcltte men bat be©oiflcUjche iïaebtinOott-Vries-
* "t landt be faeclte focijt te bjtngöni aen ben Stepfrc 5-
fotrfir BI ^ ffcn i^ upt bolgenbe ®ccf)eel bp btn Collor

rotcAtn nel Haerfoke gebouben met bc ]^cctogen ban Bruns^
wijck 5
^cf)?!)benbe ben acht en twintighften JÖos
fe2!frt.nf bembec/ batbpgebupnglïtoa^btfjgögetDecfiombe
banZel enbe
Ofnebiuggc te boen bfgcö.

tstmit!

cmcrint
jpoft-
©iiii·

Iffiitin

pen/ foDtoeIIicnmto?ba^/ tufTrJ&en&cJaojfienDc
^retì betì ban
Ooft- Vriefland op geregöt/al^ oocft .iinr'
cerfit cnbegebolgg ban beguarantie, boo; befclbegóer
ilÌ^oogf)|]3og. opgebogen/ enbe bp^aer IBog. oentp-
aengenomcn / enbe bicnbofeen^ grccmonfïreett / bat tK.
be fkcbm niet geconfonbecrt / maeceetflenbebooi
al be
evacuatie ban die bc Lunenburghfche jQTroiipr^
fonber eenige Umitatie of conbitlebienbe badgeftrit w
bjo?ben / om bat fod bjeï yeecpc al^ belefteCrou»
pe0 / bupten ftenni^en toefiemmen banbe
Steodcn
enbe alfoo tegen^ be Concojbaten in Ooft- Vrieflandc
(ngeboert jijnbc / albaer teggen<jb)tile bon befelbe
Stenden niet langgrr iionben gljetiouben bjo^ben i
©at fuiefi^ boojgljcgaen jönbe / al^ ban tnffttìen
ben
Vorft enbe stcndva in naerbet belibcratie fou·
be üomen / op toat manier
Ooft-Vrieiiande bêjl
brrfercltert fton tserben j CnbegelijcftDeer l^oogf)
JUog. tot effectibe p^flatie ban get eerfte , upt'
ftracijte ban be aettgenomene
Guaramle braren becc
bonben / bat ootft alfoo be
Vorftinne en be Sten-
den
otoÉC BÉ fpime enbe moniereban befettinae niet
ceii^ honnenbe toojben / öaec i^oogfj leog. upt
ftcacfjt ban be i^gebjagene
arbitngie , ober {μΰε
onberlmge guefiien berbacirt fouben moeten jgn /
om befelbe oifferenten op 't geboeggi^cltd f actom«
mobetm/ of tc becibeten ; 59at aocfe Date

berfodjt toaren / bacc ober met fiaet ©0.
JBog. op be befle maniet te concerteren / bptoeics
ïte gelegentöepbt oocft alle mibicmoebelöcfic fufpi*
cim grp?ecabeect foube ftonuen toerben ; 3&at het
effect ban befe
Guarantie enbe Bheb?uuc& ban &
fe
arbitragie , noclj ftepfec / nocö ootl» Ijet ÖijcR
aenfhiotcltjcft Itonbe jtjn / om bat gaec i^o. I^og.
befelbe foube pleegften niet ex
jurt frofrie fed t*
jure delegato > commtionepartium j {pebanig COft·
bentien enbe (Ubmiffien fanber offenpe of mejubi'
eie ban be orinari? «©öèirfjten toettelijch tonbeu
gefcfiieben i ^t befe öaer J^gö jiBog. (J^bliga:·
ae enbe rrtfjt boot berfcijepbe acten banbetefi»cti»
be ©raben enbe ©ojfien / oocft ban be
Sten-
den
ban tijbt tot t0bt geconficmeect / enbe
bacrom al^ een oubt enbe beftent cecgt baet j^o.
lüi^ competecente in geenenbetleban

befonber t'scbect öft göemaecftte /a!:cactaet
ban
defenfie ηοφ bicectclijclt ηοφ inbiretteÏMcft
bföoo?ae gfjetroublecrt / maec ten bollen gecoufers
beert te bio^ben j ®at jbact: i^oogt) jBog. bief
geen ambitie babben / om {laec limiten berber te
Ejctenbcttn / maer oocft gecnfint^ (ich ftonbm las
ten ontnemen / b«fc ban fp in pefltffie toaren ·,
€nbe bot Datr ΐΘ. ^.ban Oe groote ban befen
baren pber ftonben oo;beelen / bnt baerl^o. j@og.
|icb niet bobben ontfieii / omfigbnirt ben(!^o;logb
banËngeisadt tebcfbiaren / tot conferbatiebanbec
regbt ban iubicatwe brr^tab
Amfterdam obrcce»
begonnen pioce^ comperenbe / bat ober fultft# bate
{^0. JiDog. ibertoacbten enbe berforbten / bac bete
B. Φ. tot effectibe evacuatie ban alle b^Kt

be V(fr^itine te j^fii^Ien / om in te befettm^
ban baer ito. Mog. niet te bifficulteren. Colloc
nd
Haerroite |)ecft niet tegbenflomte alle befe ftme
rebenen met allen pbtr enbe na-b;uch boo|t gfjea
bjacbt / niet bonnen gbetoimirn / blijbenbc gtiet}
bpbaec boorigbe «Drclatatie / boente
bacr bp bat niet alleen ben
^eer Moller iaftgeb om
oberteevacuatie enbe befetttnge van Ooft-Vricilandc
met borc i@0DSJf) J!@og.tc concerteren/ maer oocft
bat b'ilctr
Reyger Cellife Hofraedt ten felben fine
narr
Aurick toa^ gbefonben / bat in alten gbebaHe
bi geenen beeie foube bonnen be ^^
flinne raöm / om be bffettinge ban barrico,.ïBogi
in te nemen / maer tori bonnen arnfïrn alle bft
gene bacrfêo. naog. baer omtrent bcrberfoubetoil·
feu onbecnemcn. Ketert toa^ be iSof maerfcbalcft
Grapendorf bcm bomen bifititen ) enbe bem alle
bet b0o;gamte upt ben nacm ban baer ψ,

grconficmetrt / enbe baer bp gbeborgbt batb%eB
êcrtogben WiitenberghbiTeet^ eenCommiffteban

» bffl


-ocr page 1092-

öe» Keyfer tofgoi VrieiTchefsecfteB ^abtien

fieitomcn y enOe öat! oöfr fulcli^ Defe faecBcn met
mfcr&it ciccumfpectic ftp ÌjafC IBo. Diende obe^
nianitcït.®acr ηαβαΰ ìieopgcitielde l^eec
Grappa-
dorp
tìctn feomcn bjenBi»/ öe gemelOe cpmmiffie
etibc Bcffflöt Dat öp iwo&isö Öab gljebonben tjem
befelbe te tommuutcecen-/ pmte flcecfeen tot bctec
nacigïit; CoHoncI
Haerfolte fjeeftbp tttfesele=
Bbentöeptljetnm fccc fecieufe tetmtn te BöitnoeDt
aebocrtöeiiuaDegeboIgenfDieupt öefe conDuitefoUi
öefidmienrefultccen/ enbe tegöelijtft gefcgöt/ bat
fanbertujijffcl Defe
comnilffie ijaec JllSog.feec
bjeemtfouöetooo?homcn / öocöonbcctufffÖfnbein-
nerfijtRe intententie ban bit geöeci iaetcft itonnen
öntbfciten'i ©at nu fiate Jloogtj J® og. fouDe ftonncn
ilenenbeöecfeechict fijn ban'tgecnefp ïatigeöaböcn
gefoupomnecct / te toeten / bat men boojljelibeng
toa^/ omljaec^o.
Jiao. fietcegljt ban arbitrage obcc
be
Ooft-Vïiefche biffftenten te tcouWecen / enbe
ontnemen ; Ijeeft flemelbe gofimaecfcljalcft
baecDpgefegljt/ enbemftfiooge tecnrtiijfifflenbecs
f^eclteten/ bat befe commiffieoübefilasbtenbanhe
®o?flinne/ enbe baec opgeöolgbbe anttoaoibe ban
Dei
Stenden enbe alfoö guiffi po^ titmtmefiftarn bp
ben
Keyfer hjel toa^betleentl/ bocö getjeclbuptcn
itenniffe tube toe boen bairöaec ©.
tineitt. ii . ·;ι ;: ■

•^in'tïactfi ban November Quamen öiecbe i^ef
een
Lintloo, tot Efens enbe Stanibler, ©0?^
lijche Sacbt bantoegen be ®?ince(fe ©onaj^cei
fonbic öubientfe / betfogfjten conferentie : 3©aec
öJegeconimittcerttoiecbcn öe i^eer
Hoes enbe anbes
Mf/aen bétoelcfecjpDbcc aaben etnïange 5^ebucs
tie i ^aetijeenen tenöecenbebat men toilbeccbocc<
cenbeÉeetew Canti
Haren, enbe GerteduSy beci
toaett^ {^onben : ( Woo 5P <©a(i-©?iefc0e JtlSt
nl(fec^)ljabb£nbo5ltoraenIa(l/ omliiec afteganbe»
ϊεη toàttec oneffen toa^ : ^pecialijeit op eendefeh-
fiOTs-werdE ·, €nbep
?incqEiaUjc&totaf-bEtaIing0ban
öcalbaeuleggenbe
Lunenburghfche (Ccoupe^. ?
tD^e^baec tegen aen / batbittoa^eene puceludifica-
tle > bat be ^ebeputeecben bec Stenden>i)iec be gant^^
ftöe^omfc toacengetaeefi/ batfiaet ©o. Mog.be
©oipelncRE ijfecöabben geroepen j g&atfcnopt toa=
cen gnomen / pjetcnbetenbe 't honbe &ier niet
tDojbengebaen: J®aet begeeebe befen ^ta«-btlief=
bebcrtoaett^i te fenben. ^u Sact iio. JlSog.bec»
toaert^ gefonben Ijebbenbe / bjaten jp ©o?fieIijc=
fie fjfer geltomen. 5lc6 becfogiit / bat fjacr ï|o. Jiaog.
alreebebmeenentwintighften gunp berhlaert öeb=
benbe/ bat alle befe onftoflen ban tnlcggertngg
moeficnftomentotlaflfban'ti^iip
^Ooft-Vrieflanti
(0cIiefben op b'ecn of b'anber toljfe een epnbe te
maechen/ enbebe
Stenden betïoffen ban befe infes
fletingl), ©anaH^ben
tweeden ©ecembeerappiit
gebaen^jnbe/ fijnbefelbe ©ojfleltjche gcrenbopeert
tiaAurick. i;

ï^fn twintighften 5&ecem6ec abbifeecöenbe j^ee»
ten
Raden van State, bat 3P bafielijcfe bettcoutot
ijabben bat Baee föo. Iföagu aen öun commnicatie ge=
geben foiéenfjeftDenban be inficuctic b'igeetenbee<
ftlber <©ebeputeetbrn jcgömtooojbig in
Ooft-Vrief-
lant
fijnbe / mebe gcgcben / mitfijabet^ ten min*
(len fommiere hcnnl^e ban be toefianbt inike conflitue
tiebanfaecften albaet ten epnbe fpbe(iuaem mogö=
tenfïjn/ omniet fonbamentteabbiferenaëngaenbe
be opene ||>atcnten / met betoelcRe tiaec i^oogl
g{)enbe goêbtgbebonben fiabben / bat be ggemelde
j^eeren <C!ebeputeecben berfïenfonben mo^cntaer:
Den / om in boo^ballciibe gelegentgepbt figb baer ban
te fionnen bienen / infonberljepbt göeconlibeteeet bat
Debaojfcöjebete eppebieten
Patenten niet en fouben
fïrccltcivtotbefittinge ban be Jfrontieren ban befen
^taef/ ofte tot betleggingöe ban eenig&e toepni=
g{)e Compagnien ban
't cen in 't anber <0uarni:>
fben/mare ommc een groot gebeelteban '^aanbt^
mfliifeùuptenljet ctffojtbanbcn ^taet tctpngcn/
enbefi^t emplop banbien te ficllen alleen tee bifi>o=s
fltie ban meecgcmeïbe J^eecen «©ebeputeecben / fgn?

Itintioo
tuestit

(iinal-
Dili:

aeg-
b^eiigett.

«^ijs

ben D9U
Slaebt
nop^nOt
»e pa-
ttnten

©^ef-
(anu

r

i!f,,fiupten alle tontroberfic aen ben toeigïjsmeltin

lïaebt/met enbe neben^ be ©ergabctingDe ban___

be ojbiHati^ aSecommitteerben ter: (©eneralitipt
tóa^ cctnpetevenbe be antöorttfpt/ ommctebifpo=
neren in be faeehen ban (©ojloglj enbe ober't ©olcft
ban <i^o;log{)in ben btenfl ban ben 3lanbe toefenbe /
boben enbe belialben bat boo^ enbe ter occafleban
'tboojf; emplop benabeelt fouben bonnen toojbeo
eenige accoojben gier bebooten^ op geregljt/ ban
Re ateoo^ben garr be onberyoubingfje mebe bp in·
-ftiuetie aenbebolentoa^ : JlHaer alfoogoeri^oogl)
Jl^og.be^ niettemin/ enbe niet jegenfiaenöe be pc=
remptoire rebenen bp gaer miffibe ban ben
twaeifden
.Ï^obcmbcr leftebcn enbe veertienden befe^ aen be
fitbegerepjefenteert enbe te gemoet gebocrt bP ljunne '
Öefolutie ban ben
feftienden bcrfeiber mneiibt in ' i ·
effecte fonbcr öacc «iBbele abbi)^ goebtgljrtonben
babben/ batbe
Patenten met open namen neffen^
bet berbere bepefcïieg ; baer toe fpertcrenbe berbeera
bigbtfouben toerben/ enbebe meer-gljefipbe J^eeren '
©ebeputeetbenin
Ooft-Vrieflandt toe göefoiiben/
booj ^lebe Compagnien te ^aert enbe te boebt
gjbeaffecteert/ totfiet empïop inofteontrent
Ooft-
Vrieflandtboojnoemt/ bjeeber gftementioneercinbe
lijflegeinfereertintiaet fêoogölBosenbe tóefolutie
ban ben
negen en tvvintighften ©ctober laetflïeben /
enbe betoijiebefaecRen bpbefe confiitutte bantijbeii
beranbert toaren/ bat gaer €bele boo; ben bienH
ban ben 3tanbe enbe tot obferbantie ban be ojbje
ontrent getflucR ban be patenten/ met öinberlinge
eireumfpeetie bp be gBefamentl0cRe SBontgenoten
foo foignenr enbe folemnelijclt gfjearreifcerty gftes
oo;beeIt gabben ban garen jpliggt enbe beboir tetoe^
fenbeboo?fcö?ebe Ipatenten niet afte fenbcn/( nortj»
mael# berfoecRenbe communicatie enbe openingjbe
gierboorenbertiaelt/ op bat befen gelijcR in alle an»
bere faecRen ten bienfiebanben aanbe ojbenteltjcft
geipiocebecrt mogljte bjojben : baaer opgfitbelibereert
fiinbe / i^ goebtgebonbenbatbe boojfeg^ebe miffibe
^eftfoube toojben in ganben ban be i^eeren ban
Braeckel, enbcanbeteijaet ï|oogö l^og. <©eb^U3
teerben tot be militaire faecRen / om te bifïteren / ejca^
mineren / oocR ober 't boojfcBjebe fubiect met eenigöe
i^eeren d^ecommitteerben upt ben toelgemeiten Saec
ban ^tate bp &aet Cbeie felf^ te nomineren /
in
conferentie te treben / enbe baer ban rappojt te
boen.

<©nbettuffcBcngingBenbe €ract«ten ïangBfaem
boojtj fattoci nu toare bafigefïelt/ bat be laetfie teten
Miroupe^ alji twee Compagnien te ©aert enbe fes '«"αβ'
teboetopben fes en twintighften bffe^ fouben upt'®^'"·
get 3lanbt martgeren / enbe goetoel be iSnpteren
bpbefeven duyfcnt aijcR^baelber^ / meer ai^ ïjaic
competeerbe / ontfangen fiabben / foo Ijabt men
ecbter beStenden met alle bebencRelij'che rebenen baet:
Öeengeraobeert/ bat spnocg
vierduyfent {ttjcR^
baelber^ tot faciliteringe ban be
evacuatie^ onber gfie^
toifTereferbenaen öaer ^b.msog. tot foulagement
ban 't boet-bolch fiabben berfcftoooten / en foube men
nu met be liquibatie ban be eetfle oocR een aenbangö
maecften.

©enCollonel Haerfolte fiobtöp fijn affeöepbt tot
Zelienocö infiantiegbfbaen/ om tot toeg&nemin= j^ite.
ggebangetmi^noeggen/ op ggeRomenten refpecte
ban be
Ooft-Vriefche faecRen te gebben een fclj?ifte-
lijcReberRlaringe. ί^οφ gabben gare
flg& met alle eibilitept baer ban ge-epcufeert/ berRla*
renbealnocggeeneintentietegebben/ ofteoptgegab >
te gebben/ban eenige beranberinge in be
Ooft-Vrie-
fche
Concojbaten te toillen boojnemen / enbe bat tot
meerber contentemen enbe berfeecReringe ban Ijaec
l^oogö JlSog. φεη iHeere
Muller foube toerben gelafi
om baer ober een folemnele berRiaringije alfiier in ben
Ijageteboen.

©olgen^ berfoecR ban be i&eeren ^tcnben Bebbcn
lOae^ ü^ooggHSog. goebtgtjebonben/bat|)atenten
met open namen neben^ be berbere bepefcfleiibaec
toefpecterenbe / berbeerbiggt fouben üjerben/ enbe be
gemete l^eeren ban; i^oog^ Hog. <@e&eputeerbrn

in

lu . i !


-ocr page 1093-

en ο ο R E ö GH 't-Sis-en^

tvfiii; itt Ooii-Vrieaandc toe sftcfenben 1)00? öïïiiöf Còtti
^paanitn te ©aeri enbe te 3®oei/ ^ffectewc tot
|et emplop in ofte omtwnt
Ooft-Vrieflandc boo?;
noemt : MIet becfoech Oat (laee €0. be boojnoemoe
patenten met open namen bun toe te flupcen / toil»
ben impleten / boIs&eniÌ enbe inconfoimitéban be
inficuctie öem raebe gegeben / sebjupchcnbein alien
oeballe foobaniafn boojficljtisöeptcnöcsoebe booii
fo^oge/ bat baccboo? ntetbenaebeeItmoct)tenbier:=
ben be booigaenbe accoojben met
be Graven enbe
Stenden ban <©o|l-b?{efIanbt ijiec &eboocen# np-
fletecijt; ;

Wanbi «©nDeCtUffcBen fcöjebe» ban ben feventhicnden
mtò «pt Aurick, bat foo De ®o?flel|jcrtcÉSaben tee eence/
noptiiae al^ be «©ecommitteecben ban Stenden tee anbece
jtjbe/ toaecen scconbenieect / bat menbefiefettin»
^rfn- Ofie ban bejFtontiecenbpp?obi(iei)oo?ibent0biban
timn, yeerthien b^en/ boo? vierhóndcrrBoppen/ ban
toebetsl^bt^ baec toe
twee bonderc te bé|ìdfen enbe
te betalen foube laetcn boen/ np^efonbcct atleen
bat 3p nocö biffeceÈTBen obec befoojteban'tboltfc :
SSoct) i^ feecnnbecbiàc!)t boojgegomenbatbe^a^
fieigcj^e iSaeben baec bangebbengece^Icect/ ber»
Wacenbe seen beféttinaeboo?eeninteriintcfejmien
toeftaen / ttiaec bat beneben^ be te bocne 1
iquidaden
ben Servicien enbe Soidìen bet i Sunenbucgl^rc^
3^oIcEteten/ oocft ten pjincipafen ntoefìe söccefal*
beect b}o;Den op be anbece openfiaenbebi^ecentett
bjeebec gefpeciftceect
in be nebcn^ gaenbe Memo-
rie
ban De ©eecen Stenden; Stìlfoo fìottbt tebjee;
fen inbien be ®o?fIeIrjcfie öaeben niet en Itonbm
toojben ggebifponeect om ban befu fuflenue afte
gaen / ofte bat tjaec l^o. Mas. beifeccen ^ecom*
mitteecben niet noebecengeliefÏjentegelafïen / bat
befe befoigne^ nocOtDeleenggecupmentptfoubeti
^pcen / fonbec bat f et b;uef)tbacigt)^ fouben too;·
öenuptgetoeccRti

ABentù^
eie ban '
btjètm-
ita.

D

üet gemelbe MSeinocif toa^ It^benSs al# bolfit.

Edelt Mogende Heere».

E Stenden van den Graeffchap. Ooft-Vriefr
lande t^cnwoordigh vergadert op den alghe-
meenen tfandtdagh alhier binnen
Auriek vaa.
hun geprorogeerc 3 vinden fich verplicht u Ed. Mog.
ce bedancken voordegrootemoeyte endeaflPeöietot
de welftandt van hun ν aderlandt ; Ofnuweldefelve
verfeeckert fijn dat ö Ed. Mog by defe cegenwoordigé
Traöaetea alle moghelijcke debvoiren aeowenden,
foo fien 2y doch dat alle minnelijcke middelen wey-
ningh of eer geen effe£t en hebben, lijnde de Voröe-
lijcke Heeren Raeden nietalleenteghensopenbaere
accoorden opiniaftreerende > maer oock door aller-
hande tergiverfatie, felf in 't
revoceren van hun eygen
voorflaghen j de Tradtaten traifnerende, d' Onder-
daenen met allerhande
infokntim druckende, jae
t' eenemaelgefint baer Hoogh Mog. de
maintenue uyt
de handen tebrenghenj
eenabfoluytDominaetùhi&t
aen te ftellen, mitfgaders alle Λκββτίίί» ende verdra-
ghen te vcrnietighenj fulcxdat, nevens haer Hoogh
Mog. refped, allesover een hoop ftaettc vallen, by
aldien daer in niet vigoreufelijckcn wordt voorfien,
verfoecken diesweghen U Ed. Mog. de Stenden
gantfch ghedienftigh, dat der felver goede gheliefte
mach fijn achtervolgens het
e/fde Artijckel, van 't Ha-
gifib vergelijck
d' Anno fefthien hondert tioee enfeftigh
metter daedt te prefleren heteflèétvandewe/eiewBi
in 'E voornoemde Artijckel over het invoeren van
Krijghsvolck
iujtenconfent der Stendenviù twee mael
belooft, op dat de Standen door langher te tergiverfe-
ren, niet t' eenemael mogen wordenge/ïtijBs^firi en
geruinem, of oock tot disperate middelen, teghens
ibodanigen openbaren geweldt en noch dagelijcks toe-
nemende foulesivervallenj De Stenden killen fulcks
van U Ed. Mog. als mede van haer Hoogh Mog. ghe-
woonlijcke finceriteyt in 't houden van hun woordt
en belofte ten fpoedighften verwachten, te meeralfoo
de Stenden in foo grooteo ghetal» mecfoogroote

iraflén, en fob kdgen tijdt bère^fè /Tgh alhier op hoü- Ï^O (j;

den, ca OBdertilTchentoefierttnòetètiflàthareHuy- ----

fön mee inqusmcriagben endéallerhandefoules, als
onvry, ten roovegegeven wórden i Adlum Auriek
op den algemeenÈn Landt-dagh défeti/iwWiWi» ,
'tiQ^tmh^fifihtenhendertJiséHfeJtixh. Onderftond
U Hoj Mog. gancfcb gedienftwillghe, deghefament-
lijcke Stenc leh- Van Ooft-Vrieflandty ^ii
mafii}atuth
fpectele eorundein.

Geteeckent.

- 'U. Wefìendor^.

^e ^sieben bdn ;&t^en bonben gaec toat onbetÌ isacbf
noe^Bt óbec^tboojf^iebéfénBéifb^bepafenfèriï ^an
^eggènöe/ bat 5p baScfgffi becti;<ftitoil öabben / ^If/"
bat tjaeci^d. Mag. aenljiineortimuhicatìegeùcirétl nócefit
fotiben gcbben ban be Inilriiaie iHèetén bcc frlbrt
<0cBcputeetiiéö tÉgbciiöMó
?bla!); W O.oft-Vrieflandt h'"^mi"
Biebe BfJeg«Btn/ ttTitfgtìifètg teniitìinfienfommiccé tentai
henni.S ban ben toe-flanbt enbe conftittifie ban (ieiji
Rétt albaet/ tett tóifljiïtitqiiaéinmocftèhsgn/ önj
mt fonbamcBt l'abbifereti acn^aenbe bcopena PaJ
anten
, met bèttiércRe fiaerJiSog. goebt fleboiti
Den dabben / bàt' gljemeibei^eeten «aebeputeettjeti
bijojjien foutscti bjojben/ om in boo?bancnbê n&èi
fegentbepbt fieli baetbante&oiinenbierten/ ïnfoii*
becijepbt geconfibeceect/ bat beboojfcfijebe fejcpe^
bfecen
Patenten niet fouben flcecftentotfiefettingg
ban be ffrontiecen ban befen^taet/ ofrotbëcfegi
ginge ban eenigfìetaiepnigeCompagnienban 'teen
in'tanbec<&uacniroen/ maec omeengcootgebcel*
te ban '^Eanb^ Militie bupten 't ceffort bah beni
fttaet te B?engöcn / enbe {jet emplop bah biente
^nleh alleen tee bifpofitie ban meergebaelite ]|ect!etf
©ebeputeerben ; fijnbe bupten alle cóntcobccpe/baÉ
aen ben toelgemelten Siaebt / hiiét en nebcn^ be
gabecingg ban be o^inari^ ^ecommitteecbeh te^
«©enecalitepttoaicompeteccnbeb'autöociteptora^
bifponeten in be faecHen ban Φΰ^Ιοαΐ^ eubeobéc
'tbofc& ban <©o|Iog{) ih bien({banbch1lanbebiie:i
fenbes SSoben enbe beftaïben bat boo? enbe tee oc#
cafie ban'tboo?^ empïop Benacbedt foubeRohnen
tdojben eenige
accoorden fliec Bebooren^ ορΒΡΕέφί j
®an b)elcl^eaccoo}ben gaet; be onbetgoubinglj mebe
bp infituctie aenbeboolen toa^: JQoec alfoo I)aec
9o. JEgog. be^ niettemin enbe niet teggenfiaenbcbe
pecemptoice cebenen ineffecte fonbec gaec abbij^
goebt gebonben gabben / bat
Patenten met open na=
men/ nebeng be becbece bepefcBc^baet;toefpcetc-i
tïenbe/ becbeecbigljt foube bJo?ben/ enbe bcmeer=
gcfepbe ^cet;en <©ebeputeccben in
Ooft-Vrieflandt
toegefonben boo? alle be Compagnien te paect enbe
te l>oet/ aeaffecteect tot t)et empïop in ofte ontten»
Ooft-Vrieflandt boojnoemt b^eebec g;f mentioneect in
be ape/ geinfeceect in fjaec mog. öefolutic
ban ben
negen en twintighften ^etobec lefHebenj
QEnbe betoitle be faftenbpbefeconfiitutiebantijben
becanbect tnaecen / bat gaec <(Bb. boo? ben btenfl ban
ben aianbe/ enbe tot obfecbantie ban be oibje ontcent
Öet fiucB ban be
Patenten, metfonbccliiclieciccom.
foectie/ bp be göcfamentiijcfieSSonbtgenootenfoa
foigneu); enbe folemnelijcl^ geaccefleettenbegeoo;'
beelt Ij^ben ban Iiaccenplicbtenbebeboic re toefen
be boo|f5
Patenten niet afte fenben/ nocömaeIbec=
foechenbe be commnnicatieenbe^eningel^fecboo'
een bccgaelt / op bat ih befen / gelilch in allie anbcce
faecfie ten bienfle ban ben 5ianbe oibenteröcfe gep^o.
cebeette moeite bJo^ben: liIfooi|befefaecfteujebcc
gepelt tot nabec ejeaminatie.

't Wbbijg ban Hollandt ban ben vier en twintigh-
ften
©ecembji^ toa^batbe©ccccn (i5ebeputcecben •a»®»'
inOoft-Vrieaandtmocöt
bJo^cn acngffct)|eben bat "St
3P aen b'eene sijöe be
©oipmteDouariereaibaec n i^an-
boo2 alle mogcIiicKe mibbelen ebbe pecfuafien fbüfien tnioisb
tcachten te bifpottften om be Lünènbu rghfche ίί'
pe0/ jegentó^9in;ttoo|f5<®McmöapIeiBé^^^ Κ

be/ban baec telien beflogecen enbe af treeften/enbe
βρρρ ? aen


-ocr page 1094-

1078 S A K E Ν vati S Τ A E T^

166Ö. am te anötce sööe 5e Stenden ban't felöe ΦίοίΓ»

___fcöop te inOucicen / om öacc tot oiDentlöche voidoe-

ningh ban DcuabDeliiichcoc&tcctnefcnpecbootiflöe
iCroiipc^ btDoo? öcfi tctoecBinDen / metaut&ocifatic
cnDe lafl ombptDepfletingöctoanWenieBfnDenftei
bjccclHalje te pjociDrcfn/ ttolglicii^ cnDcinconfo?-
mité tMii be nljemaccfite <©o(l-©?<cfc()e accoorden
(nbe be beloofoe mainteoucbaecopacbolgüt/ baec
toe br^ noob o£b?upchf nbe be mil itie iian Oifen ;&taet
bacc omtcfiit <©uaciiifoen öoubfiibe/ ttn toclclttn
rpnbe 3P Daec foubeii moflfnbienenüan be Patenten
niet open nainen genlieben tocgefonbett.
tmitn- 95e ©o?flelijche awnenbpjoöfcöe JBiniflct^ al&iet
fcutaer» fultjc bEriifmenbe/ (iclbeii bate fere bate teoni; lae
lieten Daec öeclupben / Dat bet tua^ een contratoentie
ban bet lilractaet jongft ben vijfeu twintighfte ΟΛο-
bris metbaccflljcmaecfit; enbefocbtenbeDeenfche
enbe Brandenburghfche jHBinilïec^ 'tintjucecen / om
Iwcc ober/ al^ otec cene bpanbU|clie aBöceflie teoen^
Lunenborgh , tc hlaflett : jae felfsJ ben ©ecc Friquet
&eeb fdne (©flFtcfen baec tegb^n^ el^ een attentaec te-
Den'tRoomfcheÖtjCft. ^ „ „

®acc ttt contcaïie aen ben ©oj|l,off!ineaian=
ben / bomepnen/ of cciftten/ niet toiewobeattem
teett 5 maec (ïmpcI0ch bp |jaec®o,H8D0.acaaecrt
tot naaincenue cnbc guarantie ban be<©ofl-biiefCbf
tccoordcn, boo? ben (Ì3?aef enbe ibtrnben foo itecatù
belijcit BbemaccKt enbc ofccconficmeett. i[&atben
i^ertogb ban Lunenborgh niet fijnbr al^bloot
mombit/ niet Iionbe mere recbt bebbca al^ be pupille
felf/ inbec baet ineec toa^ ag^refleur enbe iropugncec»
be bie fbo bcplisD "Λε folemnelijh gemaecöte accoor-
den cnbe iCcactaten / baeï ban beft η gttaet öaW be=
looft be maintenue.

^n 't laetfl ban December fcbjebf η be Igemn 45e.
beputeecben npt Aurick) bat men baec tua^beficb
obec bet fojmeren ban be liquidatie ban beoeKcten»
beecOe Soldien, cnbe fervideoelbtnbanbcIaetPÌM·
flehomene tunenborghfcbe iC&oupe^/ toaec mtbe fp
becboopteii bat'Aanbeten baenb^ een epnbefoube
too^bcn flemaecht; maec bjcejöenbfelfmoeptcntc
fullen bebben/ om totbetfucnlffementbanpennin'
gen te bomen/ alfoobe^btenbenconbuptbtcËlaer^
Den baec innietgeboubentejiln/ boIgen^baecQo.

(Sefolutie ban Den een en twintighiten Junii
loetft-Icbcnj maecb'eecfl ingebomcne/ ofimmec^
ren gebeelte ban bicn ( foo beel fp honben becnemen )
fouben appacenteIbcH boo; be@o;(leIilcee]aegecfn=:
gbe albaec opgeboubentoecben/ omDe jpcontiecen
Daec mebe te befetten / tot bat tuffcben be So^fiinnr
Douariere enöe be Scendco j baec obec naecbec foubc
toefen becbjagenj iPnOectu(fcöen bleben jp ten
becfoech ban be
Stende», enbe in confoimitéban
'ttbieebe ^ctgcliel ban baec in^tuctie / ihfifiecen/
op De
evacuatie ban alle be boo|fcb;ebe Ctoupen enbe
bebben itecatibelöcltgepjefenteecte</<)»rm>». Debe·
fettinge te fullen boen / boo; baec Jl^og. 39oIcKe'
een binnen
Embden <0nacnifóeni)ou&enbeboIgen^
bet
derde ÏSrttjchel ban De boojfcb;ebeln(lru£tie,
koelche p^fcntatie be Stenden toel acnnemen / maec
toiecb befclbe bp geraelbe 39o?(leI9cIte iSegecfnge ge-
e):cufeect j foo bat jpobecDefebccgelijctiingcIicbte·
Ibch notb b?p biat tnecc&si fouben binOen.

fficc felbec tijbt fcbjeef ben CoHonel Haerfolte ban
Zeiie, bat iiectogb ErnftAuguftuR, babtojD^ege'
fonben om fijne ÖtroupfjJ in Ooft-Vrieflandt afte
bancFten: cnbe ben il^eec Muller berftban toegben
Ifectogb Georg Willem biecbechlaect/ batbefelbe
nopt intentie bab gebabt of foube bebben om eentgbe
toecanbetingb inbe <©ofl-®}(efcbeconcordatejiboo?
te nemen, ^aec be j&tanben namen flilcp boo; een
p^oteflatie contcaïie aen b' acten.

Sebect bet bectcecft ban ben <@?aefban Mirande,
l^oitugee^ ^Smbaffabeuc/ beeft Den $ecc Ulloa,
al$i Reiident, ban tijbt tot tbbt geucgeect bet torccb
ban
Gouchin enbe Canonor.
„„ ®cn fevcn en twintighften Februarii beHien {|aec
ftiK J&o.UaoB.obectofgbenbc/ ofbeqMejlic/ baec obec
•IDI», tuffcben Oefen
l^tm enbe De ti booedftaenielbe· Ho.

mini
Utrji
>eer ti
gtn.

«trofie

bn

«oli-

*i(e(ci)·

6«fol·

tMJ>.

IMI-

nirigbbntpaen/ n{etupt6eb)eBefouDel&onrtrnii}e& iS6i

ben geUpbt in fuIcBec boegben/ DatDeboo?fcb?ebe_

i^laetfen Becefiitueect toecbenbe/ bp beboogbpfle. «outWn
melbe Stoningb S^cefunbeect fouben toecbcnbeon· <£
bo«·
ftoden ban be equipagie bie be boo?fcb?ebe
bifcbe Compagnien tot becobecingbebaubeboo^fs
plaetfen ban Couchin, Canonor boojnoemt genoot=
faecht tse^ gbetoeelt/ te fnppojtecen/ ofte Defelbe
plaetfen aen btcbanbeboo;f3t@ofl-^nbifcbe€Qm>
pagnien becblpbenbe bcnmeecboogbflgemelbeiÌio·
ninsb tot ececutie ban be boo?fcb?ebe fijne pjctetifle /
in Bclbe of anbecfm^ cebelijc^terontentement Bcbaen
foube tofCben / of teel bat eertige anbece fo?table upt·
homfie bp fubmiflie ofte anbecfint^ in be boo;fcb?ebc
faeche Bebonben foube mogen tbccben / goet gebon»
ben cnbe becfiaen/ Datalboocei^bientbalbenfin»
I0ch tecefolbecen/ op'tBecncboo?ftbjebeii/ gecc
quiceect foube biecben'tbecicbt enbe aObij^ ban br
meecgemeibe (©ofi-^nbifebe Compagnie om 't fribe
ingehomen enbe Qepenjbnbe/ al^ ban nabec Diente
öaiben gecefolbectttetoecben / firtcpal^naec cplgen.
tie ban faec6e tenmeeflhiDienflebanDenZanbe/
bebonben foube too^bentebeboocen/ fuIIenbemiD·
Delectoble ben gbemelben ^eece Ulloa bp De booi*
noembe baec l^o. JQog. <&ebcputeecbcbc{ientgbe«
maecbt toecben / bat Defeibe genegen toaecen / enbe
bleben/ om'tboo;fcb?ebe Difftcent inallecebclijcb·
bept enbe billicbepb opDe geboegblbcüfle to^fe upt be
tvegeteleojjen.

€n paffant fai bfec fcggen / Dat Den tienden Juli! ^rtnn
Den Üettogb ban Beaufort met ben abonbt op De Ki* »iet>t
biece ban Liflebon tenHncftecgbebomentea^met
veertigh ®o?Iogb ifecbepcn enbe acht Spjanbec^ óoclt
drie ban baec l^o.Hgog. gecommanDeectbsi bece^ et ai:
fpectibe Capitepnen vander Burgb, Gomfch, enbe
Roeteringhi een goebe balbemfjlöuPicnDetoaetec
dtöooin laeb ben i^eecc ?ibmicael metbetmee(lt
oco^ m Debapeban6t.Catharina, fijnDeDrnj^ice-
llbttticael / met Den i^cgònt bp jgacgt / enbe nocg
drie anDece ban De capitael^e upt beSIoote binnen
ben boojfcbiebcn SEboo^ / enbe fulcjc nàoec De ^tab
opeefcbooten: ^b^nieibe drie'^Xanbt^ ^cbepen
becce naesbenebenenopbeBrandiwacht, bewenbe
bp baecttDeeËngcirchejp;bfen/ 'teenfijnbe een
btepn jpceeat ban feftien ^henj enbe bequaem om
te coepen/ 'tanbes een «itjeofUbbij^boot/ boo;
befen bp baec becobect ; 39oo| be monb ban befe
biece bab baoBtoemelbeileecl^actoebboojbpebc*
jepit be^paenfcbe Bloot bedaenbe in tvtFaelftoelge»
monteecbe ®o;logb-fcbepen/ laetenbe acbtec af
toaepen bebloetblagebe/ opbentwaelfdenboo|ben
^ene bab fijn ]|oogbepb aubientie bp ben {toningb
itomenbe met fijn Cbaioupen boo; 't^alai^aenbe
bjatecbant / enbe albaec bc boet aen Hanbtfettenbe
tcabt ten gobe obec'tbuytenPaiait met een notabel
aental ban ^bellieben/ enbe hondert ftjnbec Aijf*
toacbten/ allein'tblaeutDEibecep; dne laacoffen
met fes j^aecben fiaenbeopbenoebecgecetbtotce»
ceptie ban fijn Jgoogbept / fijn bp Den felben ge-epcu·
feect/ gaenbebieberom/ al^boocen/ teboetnaec^
gbenomen aubientie inbeboo;f5Cbaloupen/ enbe
boo^^ naec ;&cbeep^ boo}t/ omme bet mibbagbmaef
tebonben; baec tea^ feechece tijbingb bat beitto·
ningbIdcBc SSjupt ban iKicij^ op toegb tna^ nae Ro-
chel Ie, fulqc bat befeibe tegen^ 't laetfle befee JBaenc
baec becbiacbt boiecb 3 ^eecbec ftoningb^ Sejour
tot Alcaotere, leggenbe een balf mijl bupten be ^tab/
biaé geceebt tot baec ceceptie/ cnpjobijÏoneélbcc'
blör / alfoo bet ©alep^ ban Sintra, drie a vier mijlen
ban baec / groo^beclt teiecbt al te bette ban be banbc
te 3ijn; ^nbectuffcben toiecb in be ^rabtgtoote
pjepacatie gbemoecht tot be Enttade ban be boagbü-
gebacbtelSoninginne.

©aec upt bleecf» / al^ elbec^ mrer i^ aengctoogen/
bat i^jancbcbch^ merningb niet toa.é (e bolbocn
b'itlliancte aen befen ifetaet/ boojaffifientiffnbc
conjunctie ban (ijne ^cbeep^-macbtte^enb'üif
gelfcbe.

45pnbel|jcft ben oegcneo twiati&bfien i^aembtc

bcb


-ocr page 1095-

en OORLOGH. ΊSes-en-'veemghfteBoeck. lOJp

Dinfgdaghden een-en-twintighften endtWoonf-
άαφ de»
twee-en-twintighften December
feuhien hondert fes-en-fcftigh.

Den Raedc Penfioraris heeft ter Vergaderinge
gecommuniceert, de confideratien ende 't ad-
vys van de Hecreo haer Ed. Groot Mog. Ge-
committeerden, hebbende inghevolgeende totvol-
doeoinghc van der felver Refolutie commiflbiiael, in
daoes refpedlive den
derden Augufti snàc/esentvjm·
ttghfien
November beyde leftleden, ge-examineert
ende overwoghen den inhoude van feeckere remon-
flrantie by de alhier aenwefende Gecommitteerde
Bewinthebberen van de Geodroyeerde Ooft-Indi-
fche Compagnie defer Landen aen haer Hog. Mog.
overgelevert, raeckende de queftje oyer de Steden
ceuchtn ende CdMwor tuflchen den Koningh van Por-
tugael
ende defen Staet ontftaen : Waer op gedeljbe-
reert zijnde, is goedtgevonden endeverllagn, dat
van weghen haer Ëd. Groot Mog, ter Generaliteyt de
faecke daer heenen fai worden gedirigeert, teneynde
den Heer
VUoa, alhier aenwcfenden Minifter van
den hooghftgedachten Koningh op fijne voorgaende
iterative Memorien by haer Hog. Mog, tot antwoordt
moge worden toegevoeght > dat al-hoewcl aen d' eene
Zyde haer Hog. Mog, op de voorfchre ve gemoveerde
queilie hier bevoorens tot verfcheyde malen j ende
infpedebyfchriftelijckededuitievandateden . . . .
met groote redenen ende fblide fondamenten geant-
woordthebben, en
van de andere ïijdeoock volgens
haer Ho.Mo. rechtmatigeenfeer gefondeerde dolean-
cien tcghens fij ne Majefteyt ingebracht fijn over ver-
fcheyde faecken, ende wel voornamentlijck
inden
eerSen
over de wanbetalinge van de veertigh hindert
duyfint Crufaten,
folemnelijck bedongen h'j'x.wfte
Articul van 't Traöaet den fejdm Kw^Ìàfefflhien hon-
dert Ju en feSiigh,
tuflchen den hooghftged. Koningh
ra haer Ho. Mog. geflooten, daer op tot defen dufda-
nigen dage toe noch helder noch penningh is betaelc.

Ten endere», dat al hoewel in 't tweede Articul van
't voorfz Tradtaet uytdruckelijck is bedonghen, dat
Jaerlijcks tuflchen den hooghftgedachten Koningh
ende haer Hog. Mog, eene fpeciale conventie foude
worden gemaeckt over den Pryi ; Waer op t?y alle de
Inghefetenen ende Onderdanen van defen Staet tot
St.Vhs foodanigen quantiteyt van foude mogen
worden ingekoft, ende afgehaelt als het haer foudc
moghen goedt duncken, ofte dat in allen ghevalle by
onlftentenis van foodanighen conventie door difcre-
dantie over den
Frijt, in 't reguard van de Ingefetenen
ende Onderdanen van defe Vereenighde Ncderlandt-
fche Provintien foude ceflèren ende afgedaen worden,
de
repartitie voor eenige Jaeren herwaerts alhier gein-
troduceert, echter mede tot defen huydigen daghe toe
noch 't een noch 't ender en is geprcftecrt.

1666 Be&lKtt ÖÊ ©«een öan HolIandtfnacb?ac0tBetaù·
tjfl^/ caecftrnDe 0« totcItnariigfmoöeECtietjanDcn
Bol- iSett Ulloa.
laiit»
oflbjjjï
nciptntie
CDucbin
tnbC'Ïa-
nsno;.

Ten derden, dat onaengefien by hdérde Articul van j ζββ^
't voorlz TraÖaet voor de Nederlandtiche Natie op .
de alderkrachtigfte maniere is bedongen de vryeNavi-
gatie ende Commercie op de renjiv^f» Van de Kroon
van
Ïortugeel, midts in 'tgaen ende weder· keeren
de Havenen van
Pertngttel, aen dpende, endeaidaer
de gewooclijcke Tollen betalende, met expres bedingh
dat de Schepen van de gemelde Ingefetenen ende On-
derdanen defer Vereenigde Provintien, in
Ïortugath
onder geenerhande pretext ter Wereldt fullen mogen
worden opgehouden, echter nochtans defelvc Sche-
pen aldacr, tegheos'tvoorfzuytdruckelijcjc bedingh
gheheele maenden opgehouden, ende alfoo van alle
voordeelen harer voorgenomen reyfet*ecnemaelge-
fruAreert worden, fulcx dat haer door 'c felve middel
de vrucht van 't voorfchreve Articul t' eencmael werd
afgefneden.

Ten vierden > dat d' Ingefetenen ende Onderdanen
van defe Vereenighde Nederlandtfche Provintien toe
noch toe niet hebben kohnen confequeren d'aller-
minde voldoeninge oftebetalingediedefelveinBrtf·
»//. in
Portugaei o( elders onder't ghebiedt van de
hooghftgedathte Koningh uytftaende hebben, welcke
voldoeninghe t'haeren behoeve foo folemnelijck by
'iv^fentwintighfte AnicvA van 'cvoorfz Traöaetis
geitjpulecrt, haer Hog. Mog. echter des alles niet
teghenftaende, om van haere zijde abondantelijcktc
betoonen, dat defelve veel, liever door amiable we-
ghen de continuatie van den gemaeckten
Vrede willen
bevorderen, dan tot reparatie van de voorfchreve»»»
frefiatie ende contraventien van *t voorfz Tradlaec
haer goedt recht by andere wegen vervolgen, tevre»
den ende bereydtzijn, met d^o gemeMep Heer νίΙοΛ.
foo over de voorgeroerde gemoveerdè queilie, raec-
kende de Steden
Couchin ende Catitmnr ; ende de voor-
flsgen dienthalven gedaen, vervat iiWoorgaende haer
Hog. Mog. Refolutie van date den
Jeven en twintigh-
fttn Februarii des loopenden faers, al over de vol-
doeningh van de voorfchreve ««
ì^ì j tweede t derde,
en vijfentwintigl^f Aiticulen van't felve Trailact
in roinnclijcke conferentie te doen treden, endede
voorfchreve diiFerentiale poJnflren in 'c geheel ende al
dooreene vriendelijcke compofitie uyt de wege teleé-
gen i Ende inghevalleden felven Heer Ui/^efich daer
toe met bchoorüjcke inftruélie ei^de
penvoir vindt ge-
qualificeert, dat het by ontftentenis van dien haer
Hog.Mog. eengena^m fai zijn, dathyfichdaertoo
met degerequireerde Inftruaie ende het vereyfte fow
vair in dekt Λ ferma gelieve te doen vourfien.

mt pouvoir quam niet toe DatmöeboraBetiöc
Cornee BCfontien
U)iei:b|;d'AmbairadeurDonFran«

cifcodeMelo.

4PnDectufrct)en toktbc be^^eec Ulloa aIBfecoene« uica
gliseect ban fgn l^oningB · ^(foo bat lip in fcBulbrn
becbtel/ fijn ^aco.^/ Paecben cnDe JQrubelenbp
epecutte berBoft toiecben/ enöe pecöcftil ïiepban
tneecDecaffconOt.


E Y Ν D E.