ocr page 1

.^IQV

1898

ir HQS

fi-,

P. GROENEBOOM.

sttjdia

PMESERTIl CfilTICA Ëï EPICEITICA
IN SOPHOCLiS OEDIPUM EEGEM. \'

ÏRAIKCTI AD KIIENÜM

APUD C. H. E. BREJ.IER.
• MDCCCXCVIII.

ocr page 2
ocr page 3

%

.

ocr page 4

- ^

•■p

r ■■

ocr page 5

parentihus sponsaeque.

ocr page 6

\'t-fj^\'\'

W]

ocr page 7

s t u d ia

PRAESEimi CRITICA ET EPICRITICA
m SOPHOCLIS OEDIPUM REGEM.

SPECIMEN INAUGURAIiE LITTERARUM

QÜOD

EX AUCTOniTATK RECTORIS MAONIFICI

lANI DE LOUTER

liom. e.t Uodicrni hir. Dócl. \'in Fac. lur. Prof.

AMPLISSIMI SENATUS ACADEMICI CONSENSU,

NOIILISSIMAE FACULTATIS I\'HILOSOriIIAE ET LITTEHARUM DECKETO,

pro CtIUDU doctoratus

SUMMISQUE IN UTTEUARUM CLA9SICAUUM ÜlSClI\'I-INA IIONORIHUS
ET 1\'IUVILEOIIS

IN ACADEMIA RHENO-TRAIECTINA

RITE ET EEniTIME CONSEQIIENDIS EACULTATIS EXAMINI I\'ROPONET

PEIl^US CxROENEBOOM

AMERRKURTIENSIS.

I). XVIII M. Novninhris A. MDCCOXCVIH Hora III P. M.

TRAIECTI AI) RIlENUAf
AI-UI) C. II. K. H E I.I IC K,.
MDCCCXCVIII.

ocr page 8

Gedrukt 1er Ziiid-IIoll.iniiscIie Boek- en Handelsdrul^kerij.

i-

O f

-jjv.

ocr page 9

CAPUT I.

DE OEDIPI INGENIO.

«aV â fiOipi^lx TIÇ

ocr page 10

efFertur et cum contumacia de oraculis avibusque futura
canentibus loquitur, statim tarnen addit:

- s\'i Tl f^\'/l Tcij6iW TTÓ^a

CVTCC\' Vxv ^xvh\'J eli] ê^ ifiov.

Quae verba non sunt viri fastidiosi, deos vatesque
contemnentis, sed sollicitum et praeoccupatum produnt
animum: per totam banc fabulam Oedipus mala futura
praesagire milii videtur.

Quomodo vero superbus deorum contcmptor dici potest
rex ille infelicissimus, qui imbecillitatis bumanae siln
conscius, pia loquitur verba:

xv ^ê?

ocr page 11

opem repeint (Schol. Ai. 127), contemnit deos (Ai. 590,
762—778), ingentem superbiam eiusdem spii\'ant verba
vss. 424, 551. 1)

Oedipus contra ubique magna cum revcrentia de deis
loquitur. 2) Salaminius lieros verba patris, qui eum
adliortatur, ut deis oboediat, negligit, noster contra eum
vocat mahim, qui deorum iussis parère dubitet (vss.
76-77) :

T\'/iWAXÎlT syh XXXOÇ
(JtA] ^pZv XV fl^jv TT^vS-\' cV XV ^yjXoT

Etiam vs. 859, ubi Oedipus, postquam locasta magna
cum levitate exclamavit:

U7T cj^i [ji.xvTsixç y XV 0-jts t^V tyu

XV OVVSK OVTS

ocr page 12

Tvpxwsv adnotat : „ Versatur totum cliori carmen in impro-
banda insolentia, qua Oedipus et in Creontem saeviit et
oraculi sprevit sanctitatem. Apertum enim est cborum
locastae improbare levitatem et impietatem, ut bene
exposuerunt Schmelzer et Bellermann ad vss. 863, 90G.
cf. Scliol. ad
VS. 873 : rxïirx fiév Cpt^jt Trep) ry,g \'Iokxtt-/, g
KTs,
ad VS. 898: x^ixrcv — cu ovk xTck

ocr page 13

Oedipus autem régnât Tliebis

ocr page 14

Grötting. 1852) insuperabilem fati vim invenimus. Fatum,
inquit Pindarus, aut dolorem, aut gaudium parit liomi-
nibus (Ol. 11—70):

cvTTsp ey.Tsivs A^ov ßopißog vtog
(Tvvxvrofisyog, iv Ts Uv^üvi
\'TTxKxiCpxToy TSXecrtTév.

Itaque, si Pindarum audimus, Oedipus, fatalis Laii
filius, vetus oraculum explevit, quam ob rem de culpa
cogitari non potest. Audax aenigmatis interpres non
propter sua scelera poenas dat: tota gens Laii luctu
obruitur, parentumque culpam luit rex miserabilis.
Oedipus patrem occidit: esto; sed Laio erat praedictum:

ccTxp TTèirpayt.kvov fcrr/v

cov TTXi\'Sog %£//55(7(r/ XittsTv (pxog.

Peccavit Laius, qui y.pxrvßs)g ix (plhccv (locastae?)
xßovhtxv suam ipse peperit perniciem; Oedipus autem
totumque genus miseriis opprimitur

ocr page 15

Tiv , iibi vide Nauckii adnotationem. Patris occisioneni
ipse optime excusat O. C. 991 sqq., quippe qui nondum
natus iam crudeli destinatus esset sorti quam avertere
nullo modo poterat. Deis est invisus, non bonae Fortunae,
ut ipse alibi (vs. 1080) opinatui-, sed malae filius. De
bac re ridendo verum dixit Aristophanes in festivissimo
loco fabulae, quae dicitur Ranae; ibi enim rixantur
Aeschylus Euripidesque de prologorum meritis: dicenti
Euripidi: (1181 sqq.)
Oi^Ittou? to Trpwrcv ei/^xl[4ccv xvijp.
Aeschylus respondet:

(Jt.x rov A/

ocr page 16

8

Aesch. : roy A/\' où

ocr page 17

9

f7 nç (T£ rov

ocr page 18

10

xaccv, 077 TTKg XV ró y xkcv Tpxyf/,\'\' xv ehsrag -^syoic-.
Idem dicit Antigona, ubi incolarum clioro persuadere
conatur (vss. 236 sqq.) :
spyccv / xkóvtccv xicvTsg xv^xv.

Invitus Oedipus fecit quae patra vit, inscius cum matre
in turpi vixit consuetudine :
Kxy,^

ocr page 19

11

Optime viclemus, quam innocens apud Soplioclem sit
Oedipus, si recordamur quomodo Euripides totam liane
scenam in Phoenissarum prologo narraverit (vss. 39 sqq.).
Kxi viv KsXaûsi Axtcv rpo^\'-l^xTiji;\'
„W If\'vf, Tupxvvotç êxTTC^ÙV (J.S^itTTXtTO.\'\'^

0 S\'ff/JT\' XVXV\'SOÇ, [^syx Cppovxv TTÛXOI Sf VIV

rivcvrxg ê^sCpolvKrircv ttc^xv.
oS\'sv
— t/ kxxtoç rôûv kxkôùv [is ^sT Xiystv; —
\' 7rx7ç TTxrèpx xxivst xx) Xa^hv èxvnixTX
nc^y/ay rpoCpsT ^l\'ècctriv XTI.

Itaqiie apud Euripidem Oedipus, ab auriga rogatus
ut de via deflectat, niliil respondet, mntus vero et
superbus ire pergit. Vidcmus apud lunic Oedipi cul-
pam augeri, apud Soplioclem contra Laium sui mali
esse auctoreni. Sagaciter do utraque sccna disputavit
Brulm pg. 35.

At, inquiunt, iniuria Oedipus irascitur Tircsiae, vencra-
bili seni, vati cximio j qui ita dicunt, mihi quidem ])crsua-
dere numquam poterunt. Oedipus enim omnibus niodis Tlie-
bas servare conatur; augur, qui se futura novisse fatctur,
fatum aperire récusât; causam cur recuset ignorât rex.

adnotavit: durch TpJj ßl»v wird ausdrucklich hervorgehoben, dass
Oidipus der AngegrilTeno war; ebenso liegt in tKTfiTrtiv ein gewaltsames
Drängen. Sic forderten ihn nicht etwa mit AVorten auf (ut apud
Euripidom), sondern trieben ihn in dem engen Wege, wo überhaupt
schwor auszuweichen war, herrisch und mit Gowalt zur Seite.

ocr page 20

12

Nonne iure rex augustus, qui vel ad preces descendit
(vss. 326—327) exclamat:
nx) yap h TrsTpsv / Cpvtriv
ffóy opyxvsixg
i) (vss. 334—335). Personae Sophoclis homi-
nes sunt, a quibus nil bumani alienum est: angeli in
terra neque reperti sunt, neque nmquam reperientur. -)
Iracundior, quam Oedipus, Tiresias est, quippe qui
neque senectute, neque misericordia retineatur, quin
miserum hominem, qui de se non sollicitus cives suos
servare vult, diris verbis contundat. cf. Schmelzer
pg. 39, 42.

Bene Schmelzer exposuit Oedipum, ambiguis auguris
verbis irritatum, non sine causa Creontem in suspicionem
vocare:
Creon Delphos est missus, idem regi suasit, ut
arcesseret vatem, idem Oedipo occiso vel expulse in
regnum successurus est. Rem acu tetigit Schol, ad vs.
681: skc\'ru? ccpyh^-^ (seil. Oedipus) cf. Bruhn pg. 36.

Fostrcmo, si Sophoclcs indicai-e voluisset, Oedipum
mai]ornin suorum esse anctorem, ipse rcx, \'at sacpc
fit in tragoediis, id elocutus cssct. S\\c m Xiitigouac ftwe
chorus contendit in mala agi Creontem: oùn xXXorpixg j
xTijs, Jaa\' xlro? x/zxpTÙ\'J.

\') ipyiirtiatl

-) Belocli (Gr. Gcsch. I 575) agcns i\\o Sopliodo hacc habet; seine
Torsoncn sind keine Heroen mehr, es sind M o n s c h o n. Scqiienfia
minüs mihi placcnt: aber, nach des Diclitcrs eiffoneni Aussj)rnclio,
nicht ilenschcn, wie sie sind, sondern wie siö sein sollen, Yollcndeto

I

ocr page 21

13

Confitelnr idem Creon filinm periisse £f^,x7ç ovTe rrxTjt
^urßovKixig, miseriis fractus o\\p£
tïjv S/xjjv óp^. Eodem
modo in Baccharum exitu Agave et Cadmus se pecca-
visse non negant: A/aVycrf, KiiT

ocr page 22

14

negligens civium sorti consulit, Thebanos a miseriis
defendere omnibus nititur modis.

Summi viri est ad Tiresiae acerba verba (vs. 442)
«•jTjj ys f^svToi (j ïj ri/x\'-i ^lülsasv respondere: iAA\' si 7ró?.iv
T-^vV £^£7cc

ocr page 23

15

ces filias in scena pulclierrima, ubi, quamquam oculis
privatus, de sorte sua certior factus, suae tamen mise-
riae mentionem non facit. Déplorât puellas innocentissi-
mas, futuras omnis gaudii expertes: de suis rebus tacet.
Talis et tantus vir non solum misericordia scd etiam
reverentia et admiratione nos complet: admiramur ani-
mum laborum et doloris patientem, semper de aliis sol-
licituni, milla fati vi ad impietatem commotum. Nusquam
in Graecorum fabulis virum inveni tantae animi altitu-
dinis, tanti nullo dolore victi roboris, tantae innocentiae,
tanti patriae amoris.

Alium animum prodit Creon in oratione notissima
(Ant. 162 sqq.), alium Oedipus: Tbebani eum, ut patrem
colunt, ipso civibus suis mitis est rex: ttxt^p Vxg i^Trtcg

y,SV. — 1)

Oedipus, qui Spliingis aenigma liaud cunctanter solvit,
yvchfiyi Kupj^jaç, est, ut iure contendit Schmelzer, „ein
d e n le e n der ]\\I a n n.

ocr page 24

l(i

inquisiverint. In rem inquisivimus, respondet Creon, nihil
vero conficiebatur. — Sequuntur Oedipi verba, quae
sagacem produnt animum:
Trüg ovv tó^ ovTog o a-o^phg oùx
txBs-,
ad quae Creon nihil respondere potest nisi:
OW ciy xtL —

Mihi quidem Oedipus esse videtur vir praestantissimus,
cuius animum semper caecus occupât horror, ncqae
profecto sine iusta causa. luvenis enim Delphos erat
profectus, ut de parentibus suis inquireret oraculum ;
Apollo vero, ut ipse narrat (vss. 788 sqq.):

xy fih hóixviv,
artiAOv i^sTTSfi^psv,
«AAÄ
y.x) ^sivà Kx) 1\'j(jTViVX Trpjy^ivsj (?) KÎywj,
ûg {Ji,viTp) fj(,sv xpsiv! fi£

ocr page 25

17

vojOvvtsç — cc? syco / ovx. hriv vfiZv c\'ittis hcv votsT tragi-
cam adsumunt vim.

Alios iuvarc potest, Spliingis aenigma solvit — de sua
salute despei\'at ; animus, luctus peaesagus, semper im-
minens exspectat fatum : quando (sic identidem sese inter-
rogasse putandus est) oracula, quae numquam mentita
sunt, evenient? Praesensio malorum, ut atra nubcs,
animo miscri viri incumbit : semper cavct, timet, ubique
inimicum odoratur. Hinc identidcm liorrore obruitur, iras-
citur, metuit, sperat,
sa-ri roij ^Jyouroc, ^v cpó(2ous Xsy^ (9\\7),
ut ipse paullo post (974) confitetur: èyù 5s r^

ocr page 26

18

sensum optime ex ipso Aristotele discimus. Legimus enim
p. 1427 a 7 :
à^iyJxv Sf xx) xiixpTvuix xxi xTv%ixv xv \'Sicpl-
ti/ig,
to ]ûv £k Trpovolxg xxyJv ri ttoisTv xliyJxv tI^si , xx) (pxBt

ocr page 27

19

MsXsxypov Kx) Q\\jhT-/,v kx) TjjAf^sv xx) O70ig x?,

ocr page 28

CAP UT II.

ANIMADVERSIONES CniTICAE ET EPICRITICAE.

Ad vs. 11:

àP.V u •yspcciè, (ppx^\\ eVf/ TrpsTTUv s^vg
10 -Trpo ruv\'ès (pMvslv, rivi rpoTrcç xx^sttxts ,

^sltTxvrsç yi (rréîiavrsçi ùg SrèXovTog xv
êf^oz ttpotxpv.siv ttxv XTA.

Laurontianus hal)et cTfV^avTfç, a man. rcc, mutatum
in (TTs\'igxvTsç, quod ctiam Icgitur in Par. A. Erat cum
valdc milii arridorct Icctio (JTsp\'^xvTs:, quod non cram
ignarus litteram
p sexcontis locis esse ainissam, itaquc
vocal)ulum ffTsp^xvrsg facile in cTe^xvTsg abirc potuisse. \')

\' ) T)c littcra p aniissa vcl iniiiria inserta cf. v. ITorwordcn ad 0.
R. pg. 110—120. Locis ibi citatis addo Acscli. Siippl. 18:

huvxli TfltTIJp Kcc) (Seuf.XfXOt
Kx) (TTûca-iufxot ircaffovonSv
xvS IO-T\' àxéuv eTréKfavi
,

iibi summo iurc A. M. Rogers proposuit: kv\'Skttu xptav IréKpavf,
coniparari oiiim potest Suppl. 379 (Wcckloin):

ocr page 29

21

Accuratius vero locnm inspicienti non bene inter sese
opponi videbantur hshxvrsg et (XTsp^xvTsg, sive cum Her-
werdeno, qui alibi coniecit Bxp^ovvTsg, vocabulum a-Tspysiv
explicas „ accommodare ad ea, quae mutari nequeunt,
aequo et placido animo ferre

ocr page 30

22

tionem, inconsiiltc repetitam a Dinclorfio in lexico: „num
metum vestrum an desideria mecum communicaturi (!)
adestis?

ocr page 31

23

7rö?.ig

ocr page 32

24

amoliendum et propulsandum aliquod malum, sive morbi
ac praesertim pestis, sive belli.

ocr page 33

Lectio ffTsvsvTsç aliquatemis confirmatur vs. 17, ubi
Laur. pro necessario (
t^svovtsç praebet lectionem ffré-
vsvTsg, quod fortasse ex vs. 11 repetitum est.

Simili modo verbum aTsvsiv adliibetur de eo, qui mortui
sortem deflet e. g. Pbil. 338, ubi Pliiloctetes, postquam
Neoptolemus patris narravit exitum, exclamat :
§f TTÓTspov — j} xshcv (Acbillem mortuum) o-tsvco. Anti-
gona patrem mortuum déplorât (O. C. 1710) :
c(jc.fix

ocr page 34

26

yy/irjcuTiv, Sn o ISlshksioc xü\'èt^ xxrxysrxi èx
Zeipoypxipou x£(px?.xlccv ypxf/,fiXTuv.
In eadcm fabula (vs. 68)
absurde legitur so sv, pro quo reposuit Porson sd\'sy.

Quod ad Oedipum Regem attinet, in vs. 1437 a
plerisque iniuria editur
ottol/ j ^vijtuv ipxvovpt.xi ßii^svog
7rpo7-^yopog, ubi procul dubio cum Meinekeo, cuius egre-
giam coniecturam receperunt Nauck et van Herwerden,
legendiun est ^xvoïifixt. Confunduntur 0 (saepius lioc modo
scriptum: ) et vid. Herwerden! ad liunc locum adno-
tationem. Exempla, ibi allata, pluribus augeri possunt:
O. R. 840 V. c. (n)A0OS fortasse natum est ex (S)Aa\'02
{(Tx^ag), ut coniecit Meineke. Notanda tamen sunt, quae
habet Jebb: „the conjecture
xycg (v. Herwerden et
Schmidt) is specious. But xx^og shows a finer toucli; it
is the euphemism of a shrinking mind (like the phrase
•/tv ti TTxdu for ^xvcS)

ocr page 35

27

p et 0 loco mutatis natum esse inexplicabile illud (popeh.
De litteris transpositis vid. Wecklein (Ars Sophoclis
emendandi pg. 22), cuius disputationi plura addere
possis exempla. In 0. C. e. g. vs. 1640 optimus codex
habet
Cpspsiv, détériorés C^psvi (natum ex cppevsi); in eius-
dem dramatis vs. 204 pro necessario
tIç

ocr page 36

28

xBsog (sensu „ door de goden verlaten

ocr page 37

29

ykvog, quem locum varie tentarunt critici (vid. editiones).

]\\Iolestum vocabulum uXKo g ortum esse ex ccKx ó q
suspicantur Kayser et v. Herwerden, qui praeterea pro
Tcr coniecit wS\'. (De uXxo:; conferatur Aescb. Prom.447,
550, Agam. 1623 ed. Weckl.).

Aliam , viam ingressus antebac locum corruptum boe
modo restituere conatus sum:

rivi TpOTTCO XxS\'éa-TXTS

\'èsi^xvTSi; ij S-TS^XVTÎÇ ;
Retinebat tamen me observatie, qnae a])ud plurinios
criticos iniuria legitur, formas

ocr page 38

30

Passive legitur Trach. 596 iiô\'jov itxp sv a-rsyolfjisb^\'
ubi Schol, ßövov \'iTxp vfiüv sv ( s-rsyolfzsB^x )• KpvTTToIf^sB-x
oJov TiccTTvi ysvoiTO. Vide praeterea Trach. 989, ubi eadem
significatione dictum invenitur
ksvSsiv.

Asl^xvrsg vero — accepta quidem coniectura mea —
significabit „ in lucem edere, patefacere, enarrare

ocr page 39

31

exscribere verba: „saepe ^sT^ai significat animi sententiam
verbis declarare, atqiie adeo, quid censeas, ostendere/\'

Sic apud Hesiodum Op. 502: \'èsixvjs Ss ^fiûstro-i, âépsu;
£T/ fiiaa-c\'j UvToq\' / ovy. als) ^spsg sa-ffsTrat, toisTo-^s zxhixç.
vocabula ^slxws Sf ^(iccs^tri significant: „die servis

ocr page 40

32

sunt additae, librarii seil, nescio cuius, quern eflPugei\'at

ocr page 41

33

motiorem produnt animnm e. g. Phil. 1009: avx^iov fjuv

(7 0V, KXTX^liV 3\' ifiOV.

Chrysothemis, a sorore calidiore lacessita, respondet
(El. 1036):
xTtfilxg fih ov, Trpofiyj^lxg Sf joïi.

Ad VS. 37:

35 og y è^iXvtrxg xjtu Kx\'SfisTov fioXxv

o-KXyfpxg «o/Scy ^xiTi^ov h (v. Herw. 7rxp€lxo(^£V,
Kx)

ocr page 42

34

tamen correctio mihi venit in mentem, quae fortasse ab
omni parte satisfacit. Ecquid scripsit Sophocles:
kx)
t xv t x (p-t^
fjt, üv ovViv f\'lf/Sw^ \'7r

ocr page 43

35

sqq. Nonnulla, quamvis pauca, collegit F. H. Bos „Studia
Soplioclea

ocr page 44

36

quod praebent codices, cf. xiro yxûvav):, ktto a-TÓfiXTog. i)

Vitia inde orta quod male diremebantur litterae,
ubique inveniuntur. Sic Ai. 579 pro necessario
xx)

ocr page 45

37

Eundem sensum, quam mea restitui coniectura, nunc
etiam Wecklein reqxiirit: proposuit enim (Jalirbücli. für
Class. Phil. 1892 pg. 23-4)
xx) txutx yjxvreav. Quod
autem dicit vir doet. iixvrexv fortasse scriptum fuisse
lAuv, exemplis est confirmandum; mihi quidem talis ab-
breviatie ignota est: videant peritiores.

Ad vs. 5 4 :

wç £/ TTSp xp^eiç tîjrhs yîjç, ccmrsp xpxrslç xts.

Ut hoc loco X p^ s i q et x p xt sTq variantur, ita prae-
ter locos, citatos a Nauckio, apud Soplioclem sibi respon-
dent :
Xéyeiç — cp-^ç (Ant. 403), ßporol — ^vjjroyevsTç (ibid.
815), Cplxt} — Trpoa-CpiXijq (ibid. 898), xéXeu^ov — (ibid.
1213),
xpxTsïv — xp^Ofzev (Ai. 1067), xvx

ocr page 46

38

(p I Ks ç Sf /ic/ To^s j (7TpxT£Vf4,\'\'

ocr page 47

39

Lenius vero Astius edit. Lond. anni 1722 secutus tentavit
civî^t^ç, i. e. OÙX yi\'Bofiévij. Neque xxT\'^p-^g, neque
usquam apud Soplioclem legitur, adverbium vero xt^Bug
saepissime invenitur in selioliis e. g. O. 11. 673, O. C.
1687, Trach. 250. Pro correctione xyj\'Byi: fortiter militât
cum locus, quem nunc tractamus, tum lenitas mutationis.

Ad vs. 9 2:

fl TÜv\'Ss XP\'^K^^? TTXyia-ix^óvrccv xXvsiv,
sTûifioç eiTVsh, ehs kx) a-rslxeiv hu.

Vulgata explicari potest; contorta tamen Nauckii est
explicatio, qui contendit verba
ehe — ha significare sirs
XP\'^\'^siq, Kx) (TTilxsiv hu hoiiiiq e\'ifii.

Ecquid Sophocles pro kxI scripsit xf\'î\'^ Hac accepta
coniectura totum locum sic construo:
\'érotpióg (sïfj^i) sItsTv,
sï rüv^e xPvK^^\'i Trhijrtx^óvTuv k^\'jsiv, ehe xp^ crslxiiv hu.

De omissione vocabuli s}fi! post sTotßog cf. Ai. 813
Xupsliv \'hoi[Jc,og, Phoen. 969, Heracl. 502, Demosth. IX,
4 e] S\'Ä

ocr page 48

40

it; ■:rix,\'jTX!; avlx y.Ts. In tota hac scena animose loquitur
rex : identidem brevibus interrogationibus quasi inter-
pellât levirum cf. vss. 99 et 105. Qua de re plura
vide apud Schmelzer pg. 19—20.

Vs. 120:

to ttotov ; £v yxp ttoktcxv è ^ s v p o i (jt, x^ el v,
xpx^v (SpxxsTxv si ?

ocr page 49

41

Tlieogn. 442 vuig. liabet

ocr page 50

42

rif4.copovyd-\'\' sÀoi. Quam facile enim S^\'fAc/ in S^iAs/
abire posset, supra ad vs. 37 ostendi: optime compa-
rari potest Scbol. Tracb. 353

ocr page 51

43

quod quidem ad sensum attinet, restituit âûràv
fiiov, quam coniecturam recepit Botlie: répugnât tamen
metrum. Sed fugisse videtur plerosque criticos Par. B.
exhibere lectionem
xjtxv, quod non est negligendum:
xvTxv enim optime explicatio esse potest vocabuli ,
glossema autem, ut saepius, in locum verae venit lec-
tionis. —

Attulit Nauck ad coniecturam suani confirmandam Eur.
Phoen, 1750 xiJt.(pi(2uiJt,iovg Knxg, compara praeterea
Tlieogn. 779
vxixvuv ts ^ï/jo/

ocr page 52

44

enim vir doet, ostendit non solum Laurentianum sed
etiam Parisinum, ad quem saepe est emend a-
t u s L., magni esse momenti in textu restituendo. Plura
de codicibus vide apud Brubn pg. 220 sqq.

Ad VS. 2 27:

xsl /xèv (poßslTxi Töyff/xAj^jCi\' uTTs^eXwv
avTog xutcü TreltrsTXi yxp
äAAö fisv
a

ocr page 53

45

tamen utts^sKsUv accipimus significatione „ supprimere
minus apte coliaerere videntur vocabula sequentia xMg
xx^xurov, et praeterea pro part. aor. vzs^sXav exspecta-
remus part, praes.

Itaque tutissimum fortasse erit vTrs^xipsTv cum plerisque
editoribus explicare „ die (Selbst)anldage (aus seinem
Innern) hervorholen

ocr page 54

46

Quam facile vs, 227 a excidere potuerit, optime pers-
picimus, si recordamur sexcenties confundi
x(tt ó g et
xùrôg (cf, e, g, Nauck Mél. Gr.—R, III 309—314),
itaque librariorum oculos fortasse ab xcroïai aberravisse
ad
xvTog.

Docte de tota hac scena disputavit Schütz Soph. Stud,
pg. 78 sqq.

Ad VS. 232:

xsplog rsXü èyu x^

ocr page 55

47

mutatum in %f/!vz/3a:ç, quod omnes fere codices recentiores
praebent, v. Herwerden, Nauck, Wunder, Elmsley,
Hermann, Musgrave, Bothe, Sclimelzer, Dindorf omnes
xipvißxg praetulerunt; melius Wolff, Jebb et Brulin in
textum receperunt xspvißog. Recte enim adnotat v. Her-
werden fortasse non iniuria retinuisse Bergk primae
manus scripturam
xepvißog, „quae potest esse genetivus
partitivus, ut
vs[Jt,£iv xh^\'ß^? ad verbum significet tribuere
(partem) aquae lustralis.

ocr page 56

48

chum „De Vita Pythagorica

ocr page 57

49

f trr/ 701 fixvrixy,/; s ß £ v ov rk%v\\]c, Vfyouv x-tÓ(Z£vcv ,
quamquam notum est f%f saepius significare

ocr page 58

50

activa est usus. (cf. 0. R. 377; 0. C. 941, 1307, 1659;
Ant. 303; Trach. 667). Lobeck pro s^sTrpx^xr legit
ê^sTrpaî;£v, quod, teste Elaydesio, sec. man. rec. scripsit,
Blaydes autem praefert i^sTrpx^é y\\ Lenius conicere
possis scripsisse poetam
y.xv êî-éTrpxîfxv, si y.xTvmkhvt\'r
h/û.
Particula xv bis, immo ter (cf. Soph. fr. 669 îtwç xv
cÙK XV iv

ocr page 59

51

(ppovsvvTi. TXÜTX yxp KxXüg êyu
s\'iSag ^ici^fff

ocr page 60

52

Nunc video lianc coniecturam iam in tliesibus post
dïssertationem Academicam posuisse vir. doet. I. F. P.
V. Anrooy (Quaestiones de Epitlietorum Usu apud Aescliy-
lum et Euripidem pg. 108).

Fortasse non inutile erit aliud liuius confusionis exem-
plum, quod acute perspexit Herbst, adnotare Thuc. seil.
I—69, 2: c/ yap

ocr page 61

53

alii alia). Set! nihil mutandum, verbis tantum hoc modo
virgulis distinctis:

iyu 5\' 01/ (v!) TTOTS
rxfjC, ccc xv (Ittcc tx (t\\ èn^p^^vM xxxx, ut iungatur
oil [z,-^ ttots ix(p-^vcc rxi^x xxxx, ug xv jCtvj sIttu tx ax xxxx.

Vocabulum xxxx autem duplici sensu est accipiendum:
Txi^x xxxx enim significat, ut iure observavit Lindner,
„mala mea vaticinia

ocr page 62

54

invenitur (II. XI, 328) hSr

ocr page 63

oo

quam lectionem etiam praetulerunt Jebb, quem vide et
Botbe. Papageorgius, eundem desiderans sensum, propo-
suit j? êxTfip^ Xiyoiq-, Hoe loco Sopliocles in memoriam
revocat Hom. 11. II — 73 (verba sunt Agamemnonis)
TrpöcTX yèyu FfTTftr/y 7r£ip\'^(yof4.xi (scil, Acliaeos.). In response
Oedipus alteram praetermittit percontationem.

Comparari possunt Phil. 55, ubi Ulixes Neoptolemum
ita adloquitur:

Tvjy

ocr page 64

56

j\\Iox sequuntur verba Tiresiae (vs. 377) :

où yxp as fcolpx Trpóg ysfisü ttsvsïv , stts)
ixxvcg ^AttÓKKuv, m txV SKTrpx^xi /^fAf/.
Conferantur Here. fur. 1338—1339 :
^so) y\'órxv tif^rcaiv,
oùTsy ^sT Cp!?.c

ocr page 65

57

shxi, ó V X g hs TOV xxy.iói^£vov ^kvov

o

ocr page 66

58

Vide num idem vocabulum [zovog restituendum sit
Chaer. 21
xf^vog ^Ikxiov h\'^px f4,i)vû£i ttóts. cf. O. R. 614
Xpovoç

ocr page 67

59

bêvTûi. K-jpIccç exet\'j et locos, quos in nota ad h. v. citat
editor nuperrimus, quibus addantur Aescbyl. fr. 282

ocr page 68

60

yàp xx) x?.?.ccg xv^pcoTTOç to [/.h ^spx-rrevov ùnspCppoveh, ro Sf
ÙTrelxcv bx-Ji^Jû^eiv
et (VI — 68, 2) oî vTrspCPpovzxxri [asv
•^[j.xc, VTroiAsvovtTi Voij.

Eodem modo corruptus est Arist, Ei^uit. vs. 727:
l
^fP.y, ;V f/\'Spç, oïxTTsp ù (3p It^0y.xi, ubi certa emenda-
tione Elmsley restituit
oJx 7r£piv(3pl^oy,xi, quam con-
iecturam in textum recepit Kock. -i)

Ad vs. 415:

xp\' olab

ocr page 69

61

pace frui cupidos esse. Lacedaemonii vero, pergit liisto-
ricas, eo magis ad foedus feriendum vergebant
TÜv xvèpccv rûv £\'/. Tîjç vjjtrcy xofilrxT^xt et tuin: ijyxv yxp
c
\'i ZTTxpTtxTXi xvtZv TTpîÔTol TS xx) f ofAolug (t^icti | ^vyysvsTq.

Locus conclamatus ; omnes coniecturas b. 1. enumerare
non libet, vid. Classen, qui post alias citat Raucliensteinii
suspicionem, quam in t»xtum recepit Stahl, ófioTot
(xCpiffi ^vyysvsTc.

Mihi locus certa emendatione sanari posse videtur:
legerim enim
ir. t. x. àfioToi xx) o-^/o-/ î-vyysvsTg. Vitium
autem hoc modo est natum: dederat procul dubio Thucy-
dides
oßoJoi xxt, per liaplographiam orta est scriptura
ôfjici xxi: xxl et ccg confunduntur, in textum irrepsit
inexplicabile illud hfioiccc.

Itaque Tliucydides dicit captivoa ideo magni aestimari,
quod erant principes civitîitis, et oßoTot, et iis, qui domi
erant, consanguinei. Fortassc praeterea
trpûtol ts expun-
gcndum est ut glosscma insoliti vocabuli oßoToi. (De oßoioi:
vid. Gilbert „ Handbuch der Griechischen Staatsalter-
thümer

ocr page 70

62

exempla addere, v. Herwerden nuperrime in l\\Inemos. ad
Thiie. II —13, 1
Tohg Vxypzhq rovg èxvrsv xx) olxlxg ^v xpx
[ivi y/iü}ffuffiv 01 7ro?Jfj(,ioi uftttsp xx) rx rxv x},

ocr page 71

63

scribae boe loco errare potuerunt, quod etiam vocularum
SI et xx! confusio frequentissima est.

IV — 10, 1. Ante xxi inseruerunt necessarium uc
V. Herwerden et Stahl.

IV — 51. Pro verbis suspectis xx) (3sfixioryiTx acu-
tissime Badbam, probatus ab Herwerdeno, dcdit ûs
(3s (Bxiotxtx.

IV — 56, 1

ocr page 72

64

delet V. Herwerden; fortasse pro ^vvrx^/xysvoc üg reseripsit
librarius ^vvTa^xfzmq [
kx)] uq, transpositis vero vocabiilis
i;vvTx^xfi£vog et Kxi nascebatur lectio kx) \'^vvrx^xysvo: uc.

VIII — 15, 1 ikttkn^sccc [kx\'i]. Certius-exempliiin: kxI,
quod delevit v. Herwerden ortum est ex fine vocabuli
praecedentis
skttx\'^^sxc.

VIII - 76 , 5 K7T£ XVTo) Kxi A E F Gr. ccrrrs kx) X\'JTc)

Kxl M, ubi prius kx! natum est ex praegresso wr-f.

VIII — 87, 3 kx) yxp uq xvTÓïq o-j^h f,afAXf
Arridet Kruegeri coniectura
[yx)] ccq.

Postremo nuper exemplorum numerum auxit I. v.
Leeuwen (Mnem. N. S. XXV pars I). Legitur enim Thuc.
VI — 36, 1
Tchq fih

ocr page 73

65

diceret aç (axvtiç uv xpijTog sV^iAAîu 7rx?,xil Novissima
liuius fabulae editio, quam curavit Kaibel, nunc me
docet iam Tzetzem (Epist, pg. 19) legisse ci;
[zxvtiç xts.

Si Kxl sanum est hoc loco significabit, ut iure perhibet
nescio quis,
Kxlrrsp. Errare enim Hermann, qui ad 0. R.
413 adnotat : „ nusquam
xxl significat quamvis

ocr page 74

G6

ibid. 1113 L. ûc urpxrivstv, iam Lascaris kx) (Trpxrfjsiv,
melius Wunder xx) avar p xr sv s iv, quod rccepit Papa-
georgius.

Scliol. Ant. 32 x-/ipv^xvt sxsir àvr) tóv xsxyjpvxsvxi ùq
to ui

ocr page 75

67

werden pro xspi^v rs xxi

ocr page 76

68

ScM. El. 645 citat:

si fcèv tt é(pvy.£v £crsr?,x tog tsxstxcpôpx
£i S\' iz^px TCTÇ ix^poTffi\'/ fytiîT^xA/v [ié^sg.
Veram formam 77£Cpy,v£v ipsius fabulae textus servavit,
itaque hic quoque pro corrupto 7r£(pvy.£v rcstituendum
erit
TT £ Cpyj V £V.

Hiuc aliud quoque vitium explicandum est. 0. 11. 1020
L. A. liabent èyEivxT,
T autem icp6(jXT\\ Saepius vcro
confunduntur
ylyvoi^ai, yhoizxi, yElvofixi et (pxlvofixi (cf.
Nauck ad 0. R. 127), itaque eysivar fortasse abiit in
ècp-^vxr\\ ex quo natum videtur £

ocr page 77

69

Wilamowitz—Moellenclorff apud Bruhn vulgatam retinet.

]\\Iekler aliam Nauckii coniecturam secutus, in textum
recepit
r-ßs

ocr page 78

mm

70

De numeroram enallage infra fusius agam (cf. Append,
ad vss. 62—64); nunc pauca de temporuni enallage
disseram :

a)

ocr page 79

71

x-fjhsuTcv — -iTsi^i-j (Nauck tti^cXi). Cf. praeterea Aescliyl.
Prom. 274 (Weckl.)
tsi^st^s, (tv/^ttct^txts (Blomfield ;r/S-f-
o-S-f), Plat. Crit. 44 b.
Trsßow y.x)

ocr page 80

72

Ad vs. 452 :

xkya ik s-cr tov h\'èpx tóoto-j, cv 7rx?.xi
450 ^y^rstc; xttsikmv %xvxx

ocr page 81

73

Andr. 576. Eodem modo in fabula Ant., ubi rixantur
Creon et Haemon, eadem vel cognata in responsionibus
redeunt vocabula : — (rê^siç (744—745), TréKiq — s-oAzç
(737—738),
T\'vvxixi — \'yvy;! (740—741) S/x;?,- — ^kxix (742—
743), è^x,uxpTX)/ovb-\' — x,uxpTxvu (743—744), e-xirsiKxv —
X77£û.-Ji (754—755), cppsvÛTsiç — fj cppsvsTv (756—757).
Praeterea eadem vocabula repetuntur 0. R. 524—525—
527 {yvûff^ — yvûfzxig —

ocr page 82

74

s^ov^xv xypiarspxv ipvTiv, quo spectant in ]\\Iedeae
responsione haec, dicta cum ironia:
Trpoç txvtx kx) Xéxivxv, sl ßov?.sl, KXXst
kx) \'lx\'jx?,xv, yf tvpt/jvo\'j uky,7sv tts^o\'j.
Sic O. E. VS. 601 ex coniectura Heimsoethii legerim
x}X O\'JTS A/}TTïj£ TijT^f

ocr page 83

75

Ant. 865 L. liabet hvT^ôpcç, Schol, rectius hvafjcópov, Schol.
Ai. 190 (in fine) L.
xùt^, quod iure G. correxit in xùtoîj,
0. R. 612 meliores codices ■xxp\'\' xùtù, détériorés trxp

ocr page 84

76

Ad VS. 5 24:

iJ!,h TÓvTO To\'jvsidog rc

ocr page 85

77

rendam ex eis quae dixi- liquet, cf. O. R. 1530.

Itaque quod- contendit Madvig factis confirmatur;
addendum tamen erat Trspxv etiam absolute poni vel
coniungi cum iÇ, el-cc.

Ex eis, quae disserui, argumentum fortasse peti possit
cur vs. 74—75 vulgata tuenda, neque cum Bentleio et
aliis legendum sit
rov yxp iixôro-ç Trspx, deleto versu proximo.
Iam Jebb, de Bentleii agcns coniectura adnotavit: Tspxv
witli tlie genitive in this sense is strange. O. R. autem
vs. 074 ita explicare conatur idem, ut irspxT^q absolute sit
positum, Bvyiov vero genetivus, quem dicunt partitivum.

Etiam apud Aescliylum nusquam vspxv cum genetivo
construitur, sed aut absolute ponitur, aut regit accusati-
vum, aut iungitur cum praepositione f^, vel S;«.

Duo tamen argumenta ]\\Iadvigii coniecturam débilitant:
a) nunuiuam Sopliocles usus est verbo sKTrspxv, h) ajiud
Aeschylum ter legitur, semper vero cum nudo accusativo
(cf. Eur. Hijipol. 824 hTspxjxt xv/ix rijtr\'^s avßCpopx;),

l^raoterea tenendum est saepe poetas novi et insoliti
aliquid sibi pcrmisisse. 0. R. 825 e. g. siißxrevsiv con-
struitur cum genetivo, nusquam vcro alibi; similiter
{[ißxiveiv iunctum cum opuv legitur 0. C. 400. cf. ibid. 5)24.

0. R.. (557 meliores codices praebent txßxXelv, dété-
riorés et Suidas ßxXsTv, quod receperunt Nauck, Dindorf,
Wunder, v. Herwerden, alii. Cave autem ne iiiconsulte ICI.
509
hxcfjlttxtx; stto; ri rvyxxMu ßx^iv pro ßx

ocr page 86

mi

78

ocr page 87

79

propter spondaeum in pede quarto). lungendum vero rov
crefivofixvTiv hhpx ut a-£fivofjt,xvTic pro adiectivo liabeatur,
neque cum Brulinio explicandum est
(T£[4,vóf/,x\\

ocr page 88

80

ad O. R. 556, Eustatli. ad II. 0 pg. 694, 20.

Ellendt postremo 7£iJivoi/,xvTiq per „verenda canens

ocr page 89

81

Suppl. 269 IxTpcfixvTiç ttxTç

ocr page 90

omissionis litterae tr inveniri possunt in fabulae O. R.
editione, quam curavit Hermann, ad vs. 79, quibus adde
O. II. 1111, ubi in L. legitur Tpkßsi pro Trpsaßsig, ibid.
1200, ubi pr. man. babet hhrx, ree. à-jsaTxç.

Comparari possunt praeterea vs. 120 (ex coniectura mea),
1242 (pro fy

ocr page 91

83

atque spsvvxv Trep) tcv S^xvóvtx, itaque omnino cum l\\Ieine-
kio legendum
xtxvóvt oç. Possis tamen lenius adlmc
cum Herwerdeno (Luc. Soph. pg. 43)
xxvovtoi;.

Coniectura xtxvóvtog (kxvÔvtc?) duobus confirmatur argu-
mentis:
a) praegreditur (564) Oedipi interrogatio êf^y^trxT
OVV sfzcv Tl T^ TÓT £v

ocr page 92

84

Elmsley, Bellermann, Wunder, Botlie vulgatam tueri
eonantur, nee magis placet Herwerdeni coniectura, quamvis
lenissima,
rxvb\\ a y fVr hcv, vsfixv.

lusto violentius Heimsoetli (Krit. Stud. pg. 81, 231)
legere iubet
rov npxTOvq hov vs[/.av, Wecklein autem
txvtx r^ç TIM? véfiuv (vel minus probaliter txvtsv hcv
v£{/,ccv),
qui viri docti sensum tamen bene perspexisse
videntur, cf. vs. 586 fl
rx y xvb

ocr page 93

85

alii alia. Haud dubitanter leniore restitucrim correctione
rxy^v t\\

Vitium autem sic explico: dederat poeta kx-jx^viuxtx /
txyy,)! t\\ per baplograpliiam scribebatur •axvx\'byi(jlxtx j r\\
posterior vero librarius, syllabam deesse animadvertens,
•y-^y t mutabat in kx) yyjy errore proclivo.

Txyéç apud Soplioclem legitur Ant. 1056 «/)\' oJr^x rxycvg
cyrxg xy hky^g Xêyccv,
Proprie significat „dux

ocr page 94

86

tuendo ^•jy.^povs rxyâ, quod receptum est a Wecklinio.

Ad vs. 5 91:

s] xvtog vipx^

ocr page 95

87

igitur vulgata retinetur, axuv s\'hpccv opponitur tx ttxvtx
Cpépx, xvsv (po(oov autem respondet ^vv CpólSottn (585),
Coniecturam oxvZv contra confirmare videtur Eur. Hip-
pol. 1019—1020
xlv^vvog TXTTUV / y.psl^tTU S/\'^ao-/ Tijg Tvpxv-
vi^og z^piv, ubi Euripides procul dubio de nostra fabula
cogitavit.
xh^vvóg txttuv autem significat to (jl-^ IxvsTv. In
fabula, quae dicitur Ion, tyrannus narratur vitam degere
^s^oixug y.x) TTspt^XsTTUV (olxv (vs. 624),

Ad vs, 597.

vvv 7rx7t xxipa, vvv fis ttxc xïïtx^stxi,
vïiv o\'l 7sBsv xP\'^^^vTsg sKXxKova i [zs\'
Halbertsma pro tx7i

ocr page 96

88

Iure praeterea WolfF-Bellermann inter alia liaec habent
in appendice critica „ seine ursprüngliche Bedeutung we-
deln, streicheln erweckt auch leicht einen verächtlichen
Nebensinn, der zu unserer Stelle schlecht passt.

ocr page 97

89

„ auris pulsante

ocr page 98

90

ritur. Displicet enim in vulgata to Tu^fïv, sic nude positum.
Obiter vide, quam ridiculum sensum lectio xhxXXstv
praebeat, comparato boe versu, Quis enim credat tam
impudentem fuisse Creontem, ut diceret
iv tü sxvtov
xhxXÄiiv civium salutem esse positam.

Sed etiam vulgata non mutata, parum veri est simile
Creontem, quem Oedipus accusat regiam appetere digni-
tatem, inconsulte dicere: tu quidem rex es, ego vero
bominibus, quod volunt do. Utrum cives aliquid impe-
trent necne, prorsus est penes me — Haec verba iure
animosi Oedipi iram moverent. Graudeo, quod etiam
Wecklinio vs. 598 spurius videtur, qui tamen rationes
condemnationis non addit.

Spengel (Pbilol. XXXXVI — 50), qui contendit ivTxïibx
(quod vulgo explicatur
iv tx ixxxXelv iy.s) significare iv
rßs, iv ifisl
(cf. Schol.), tali explicatione Creontis impu-
dentiam auget.

Insolito sensu ixxxXsTtx^xi invenitur Tr. 1206 slyci
yxX

ocr page 99

91

Praeter locos citatos ab interpretibus omnino est com-
parandum Tlieogn. 323
ttot stt) o-^/x/jf TrpcCpàirei 0l?.ov
h^p

ocr page 100

92

y/ y/tÇ XTTX7XI TTxrplho; xrsïvxi Xxßüv obscure significare
possint „occidere

ocr page 101

93

Suspicor litteras (j-x in fronte versus periisse, —A/Vr«
autem sic scriptum fuisse ÄIZTA, ut littera
A facile
cum X confundi posset. Posterior vero magistellus ÄISTA
muta vit in ijxnnx.

Saepius librarii in voce ßx^anx erravisse videntur.
(ix

ocr page 102

94

Sic. Ai. 1156 legimus ävo?,ßov xvlp\\ quod prorsus idem
significat atque
xv^px yupixg izyÀxv (1150). Vocabula
xvoXßog et xßivKog iunguntur Ant. 1026.

Similiter 0. C. 940 èyà out xvxv\'èpov TîjvSf t-^v ttôXiv
yéfiuv j u tskvcv Alyèooç, cut xßou?,ov, ccg

ocr page 103

95

p enim, ut supra ostendi, identidem omittitur, vocabula
autem cum

ocr page 104

96

wm

chorus: nisi poenas dant scelesti, deos saltatione colere
necesse non est. Vide Wunderi, Sclimelzeri et Beller-
manni optimam liuius loei cxplicationem. Iure Jebb con-
tendit vocabula ri 2d [jls j^opfyf/v; apud Graecos idem
esse ac „ why maintain tlie solemn rites of public worship?

ocr page 105

97

qua correctione in textum admissa omnia bene sese
habent.

rl, quod liodie in codicibus legitur, relictum esse potest
ex vocabulo ovxiri, quod magistellus nescio quis, ductus
versu sequenti
{ovksti tov x^iktcv sïfii xts) pro où scripserit.
Posterior librarius, duas superesse syllabas ex versu
antistropliico intellegens pro
oùxhi scribebat r/. Eodem
modo metri causa pro h^\'\' (vs.

ocr page 106

98

quam voash, quod fort. h. 1. languet). De sententia cf.
El. 2M-250.

Totum episodium, quod sequitur (924—1085) posteriore
demum tempore scriptum esse — ab ipso tamen poeta —
suspicatur v. Leeuwen (Comment, pg. 41) propter com-
plura licentiae metricae exempla (vicies occurrunt
versus soluti, cf. imprimis vs. 967 3 St bxvuv et 1073
ri TTors).

Ad vs. 987:

nx) [J!,y,y [ikyxg [y\'] oCpbxXyog ci TTxrpci; rxcpsi.

Iniuria hunc locum sanissimum tentaverunt critici, ut
Halbertsma, qui proposuit f^sy\'. hr) (vel potius (léy sla-))
bxXxci;. Constat enim ècpbxXfj^ég hoc loco idem significare
atque
cyßx. (pxs;, quod luce fit clarius, si comparamus
Pers. 168 sqq. (TeufFel) for;
yxp irhzvroq yxy.sfx.(py,q,
xfjiCp)
5\' cipbx

ocr page 107

99

oCpbxXiJoq, qua coniunctione nonnulli ofFensi sunt, omni
carere offensione, siquidem jttf\'y« vol [isyiarcv (pw; saepis-
sime invenitur, cf. e. g. Eur. I. A. 1063
[léyx Cpûç,
Baccli. 608

ocr page 108

100

sententia procul dubio poscit tw //j; (scil. (póffxvTi), ut
bene perspexit v. Herwerden, qui simul — 2svt, quod
restât, in Y.iys muta vit, interrogationis signo posito
post /ccîj. Eodem modo v. c. Eur. Ale. 528 legitur
to t\' sJvxi xx) TO ßvi (scil. shxt) vofjil^sTXt. Quid sit to
fz-zj^èv et 5 [ly/^slg docent exempla laudata ab Herwerdeno,
quibus addantur Ai. 1231 cum adnotatione Nauckii,
0.
R. G38, 918. Alio sensu El. 1166 invenimus TÎjv /^.-^rsv

slç to [/.vi^sv.

Parum probabiliter vir doct. in diario classico (XII pg.
343) coniecit Tcp [i^lsvx (.seil. CpüffxvTi). Quid desideretur
bene sensit Wunder, cuius altera explicatio, quae ipsi
quoque probabilior videtur, hacc est: qui potest is, qui
me genuit, idem esse atque is, qui me non genuit?
Similiter fere Brunck: at quomodo genuisse et non ge-
nuisse idem sit? Aliter tentât locum Kvicala (Stud, zur
Eur. I — 98).

Mihi alia coniectura arridet: legerim t^ /^jj cum
HervYcrdeno, in — autem latere mihi videtur
a-bévsi,
ut vs. 1019 restituendus sit:

xx) TTÛç Ô (pv

ocr page 109

101

iiiveiliuntur apud Weckleiu in libro qui inscribitur „Ars
Sopboclis emendandi

ocr page 110

102

Heimsoetli autem optime observavit verba tt/js? y.-\'irph: y,
TTxrpôg non pendere posse ab ùvofj^ârbiiç (1036), quia parum
referebat, utrum nomen a pâtre an a matre accepisset.
In tali enim rerum statu ineptissime Oedipus rogasset :
pater an mater nomen Oedipum mihi dédit? Verius mihi
videtur regem miserrimum, taie facinus ab ipsis paren-
tibus esse patratum vix credens, exclamasse: per deos
immortales, uter parentum tali contumelia afficere me
ausus est? Itaque iungendum ovei^og aTrxpyxvuv (i. e.
clades, quae in incunabulis me percellebat ; „ eine Schmach
der frühsten Jugend

ocr page 111

103

xvxKÔXoubov TTphç TX iTTxyôf^svx, To vo!/,l^siv sfXTXv TOV Oïh ITTO^X ,
s! VTTO TÓO TTXTpOq TÏjç (l\'/jTpoi) âvOpiXT^}}.

Eandem explicationem dedit gloss. apud Brunck; de
Bothii ad hune locum coniectura tacere satius est.

Ad vs. 1146:

sarlv, u Txv, xavoç oç tôt -^v vsog.

Immo (opé(po:. Comparaverim locum e Phoen. (21—25):

0 y^hcv^

ocr page 112

404

lectionis 0xTig, quam eo facilius per Xoyog explicare
poterant magistelli, si recordamur liic illic apud Sophoclem
(pxTig idem esse ac xóyog, cf. Phil. 1045, El. 329, 1213.

Similiter de Phoebi oraculo loquitur Creon (1440)

y ixslvov ttät\' ê\'èyiXü^yj (pxrig xtL

Ad VS. 1220:

ocr page 113

105

TTOT xbhix, sed potius vob

ocr page 114

1U6

Nemo post Wunderum dubitabit, num verba y.x) It^Kx
(popm y.xKx corrupta sint. Nauck, cui assentitur Heimsoetb,
ingeniöse bposlv coniecit, quod in textum recipere non
dubitavit v. Herwerden. Speciosam banc correctionem,
de qua egi ad vs. 11. damnare non ausim.

]\\Iagis tamen mihi arrideret, quod relegenti haue
scenam mihi venit in mentem : \'èiTXx (te Trsvbetv, £ / S/
s-Aä
ipopsTg xxxx, £/ scil. significatione „siquidem, quando-
quidem

ocr page 115

107

Similiter Schol. Ai. 102 icg h elyrot rtg et ibid. 485 chg
XV (Suid. sl) £\'l7r!if/,£v: utroque loco legendum erit u? sl-,
postquam per haplograhiam omissum est fi, pessime
inseruerunt posteriores
xv, ut explicarent optativum.
Simplicius fortasse erit conicere voculam
sl periisse ante
sequens
sittoi (sitroifisv). Schol. El. 1245 post ug recte
inseruit
sl Lascaris, Schol. Tr. 47 c^ ante sl inclu-
sit Papageorgius, ibid. 905 post
)cx/ addidit sl idem.

Frequens apud Thucydidem vocabulorum fi et xxl
confusio est. De xg et xx/ iam supra disserui. I — 40, 2
e. g. pro
sl

ocr page 116

108

Eodem pertinet confusio inter siç, xxl et à?, e. g.
Ai, 729
SiTTs y.xi (L. cc

ocr page 117

109

minoris et TricHnii interpetationem, qui x^P\'\'^ l^oc loco
praepositionem esse iniuria contendunt, apte refutavit,
lianc praebet explicationem : „ quarum mensa numquam
separata posita fuit sine liuius hominis cibo.

ocr page 118

110

ibid. 958 — Cf)ev

ocr page 119

Ill

Trach. 99 rov \' AXK[ji.yjvxc ttoSi ijlci ttóBi fioi / vxlsi ■xct xts
et Phil. 1106 0Ç i^st oùhsvog — vxkov

ocr page 120

APPENDIX.

Leeüwenii de archetypo coniectura.
De versibus nonndllis spüriis.

v. Leeuwen in libro, qui inscribitur „ Commentatio de
Aiacis Soplioclei Autlientia et Integritate (pg. 140 sqq.)
inquisitionem de Laurentiani archetypo instituit. Servatur
enim in calce Laurentiani adnotatio stichometrica, „quae
ansam praebet ad computandum numerum versiculorum,
qui fuit in singulis archetypi paginis.

ocr page 121

113

ostendit pg. 140) c o n s t i t i s s e versibus 22,

ocr page 122

114

folio

IV verso

a)

versus

273-294

V)

n

295—316

n

V recto

a)

»

317—338

h)

v

339—360

v

V verso

a)

n

361—382

h)

n

383-403

n

VI recto

a)

»

408—428

V)

n

404—407; 429—445

v

VI verso

a)

v

446—468

h)

v

469-491

n

VII recto

a)

7)

492-513

h)

n

514 535

n

VII verso

«)

n

536—557

»

558-579

n

VIII recto

«)

»

580—601

h)

»

602-623

n

VIII verso

a)

n

624—641 (?)

h)

v

642-662

In fronte vel in fine ordinis vitia oriri, versus perire
vel inseri perfaeile posse nemo negabit.

In sequentibus agemus de versibus nonnullis spuriis;
simul videbimus, utrum ingeniosa viri doeti coniectura
factis confirmetur necne. Obiter locos, de quibus iam
egit v. Leeuwen, tractabo, nota addita hac.*

Iam primum videamus de vs. 8;

ocr page 123

115

ö s-Äff/ xXsivoç OI^Ittcvç KaXiußsvo/;.

Hunc versum expungit Wunder: iniuria, neque satis
mihi placet adnotatio Nauckii „ Oid. spricht diese Worte
nicht im stolzen Selbstgefühl, sondern in ]\\litgefühl für
die Leiden Thebens und im Bewusstsein des Abstandes
zwischen seiner gepriesenen Herrlichkeit und dem, was
er in der Noth zu thun vermöge.

ocr page 124

116

liorrencla praesensio, velut tristis caligo, inielifcem per-
turbât Oedipum: baec est causa, cur subito irascatur
speret, timeat. Semper, ut supra exposui, fatum exspectat
imminens, animus maeroris praesagus 2) perpétue premit
borrore miserrimum hominem.

In vocabulis 5 irccai kXsivos oI^Ittsuç autem inesse mihi
videtur ironia, vere tragica, quam ipse sentit Oedipus,
Nonne potius hic versus sic explicandus erit :
à ttxiti
OÙK ifiot) xXeivô;, ut dicat rex: ego, quem omnes
(non vero ego ipse, quippe qui melius rerum mearum
statum noverim) vocant darum ilium Oedipum, Vide,
quam pulchre pauca vocabula totum animi conditionem
pingant, si modo recte iuterpretamur. Nusquam pulchrins
summus poeta confirmât laudem, quam legimus in Vita

\') «Er (Oed.) ist leidenschaftlich bis zum Selbstvergessen,» F. W.
Schmidt Krit, Stud, zu den Gr, Dram. I pag. 15G,

«Ez ist also rasch, leidenschaftlich, eigensinnig»(?) Wolff—Beller-
ma\'nn pg. 139.

Schütz in libro laudato pg. 98 Oedipo exprobrat: Jähzorn, Neigung
zu unbegründetem Misstrauon. idem pg, 99: jedem augenblicklichem
Triebe seiner allerdings edelen Natur giebt er sich ohne Bedenkun hin.

2) «von einer dämonischen, ihm selbst unbewuszten Aufregung
ergriffen,»

Schneidewin—Nauck pg. 7.
Cf. Eustath. ad I 008 —
toüto Si ri ilSot; koii

ocr page 125

117

oJhs 5s Kxtphv TJiAfMSTp^axi xx) TTpxyfxxTX, ccar\'\' êx i^ixpov
•/! jjt, 17t ! zïo^ 1
j? xé^sxt; fiixs, okov •^ö\'otrststv trpsaxtrov.
Haec vitae auctoris verba identidem optime illustrantur.
Ut unum afFeram exemplum, in fabula, quae dicitur
Antigona legimus versum, quo totum virginis miserrimae
perspicimus ingcnium. Frustra Ismena sororem ab auda-
cibus coeptis retinere conata est, tum addit: b£p/Ji,y,v
stt)
■pvXpoTji xxphixv sxsii, ad quae Antigona baec respondet:

xK

ocr page 126

118

Hunc versum eicere non ausim; notanda tamen est
repetitie vocabulorum
xvópbmov ttoKiv (cf. vs. 46), neque
à!r

ocr page 127

119

indigna, quae consideretur varia est lectio, quam prae-
bet Teles apud Stobaeum Flor. 95—21:

TO fisy yxp vfiZy xXyoç slç h epxsTxi
syh
y ifixvrov xx) ttÔXiv xx) (ts 7Téyu,
ubi M. Sebmidt coniecit x xtx7t évu. Haue coniecturam
recipere tamen dubitarim, comparatis Eur. Phoen.
437
TTXÎjffXt TTOVXy ßS xx) (7 f Xx) TTXffXy TriXlV, 0. c. 754 flç
0-f xxiJt.1 xx) TO xxy yivûç, quos locos citât Nauck.
Elmsley porro et v. Herwerden commendant lectionem
elç sv spxsTxi, quam défendit liuius fabulae vs.
519 cù
yxp slç
xttXovv I î) ^i^fiix ßoi toj hôyou rcîiTCv (pspsi xts.

Pauci praeterea codices praebent sv. Suidas s.v. yvxTÔç
totum hunc locum citat: ibi C. îled. habet lectionem h,
E. ]\\Ied.
xÙTÔ et xXXo. Similiter Schol. Tr. 1090 xcpopûv
eu £vx sxxtttov ßsxog \'èvripopst xts., cum Brunckio pro
hx legendum est h.

Sophocles autem procul dubio sripsit f/ç sv, quod
magistellus mutavit in tU sy\\ simul fortasso explicationis
causa addito /nhsv
xxB\'\' xùtov xcù^iv xXXov.

Postremo criticus ncscio quis olFcnditur verbis xx)
cißci)
(vs. (55), quod Oedipus incipit ù ttxT^sç olxTpol
(2 pers. plur.), semper adhibet numerum pluralem xpo(r-
tîxbeb

ocr page 128

120

a)

ocr page 129

121 -

TTSTTuaiikv/i [ih, ûg xxsuxaxi, Trxpsi xrê. Cf. O. R. ü79 sqq.
Comparare iuvat voculas ïhs et xyf, coniunctas cum plurali
numero.

e) 2 p. s. et p. d. O. C. 1102.

Similiter hic illic a t e r t i a persona ad s e c u n d a m
se vertit oratio: 0. C. 904—009, ibid. 1354, Trach. 227,
Ü. R. 380 sqq., ubi Oedipus, de Tiresia, tamquam de
absenti locutus
(ô^slg (ixyov roicvhs (Avixxvoppx^cv) sic
pergit (390): fVf/,
Cpép\' f/Vî, Trod ch f^xvrig sï trx^i^g;
cf. Aeschyl. Suppl. 240-240, Arist. Lysistr. 487-488
xùtwv (Hamaker sine causa ttxvtxv) — xtrexxy,itxt£,
Ran. 1007—1008

ocr page 130

122

usu egisse virum doctum (I. VaUen?) in Indice Lectio-
num Universitatis Litterariae Fredericae Guilelmae (Se-
mestre hibernum 1897—1898) pg. 11—15.

Obiter monendum est saepius apud pedestres scriptores
(e. g. apud Xenopbontem) orationem indirectam subito
mutari in orationem rectam (variantur igitur 3 p. et
1 p.), cf.
V. c. Xen. I — 3, 14 sïg Ts sÏtts — (ruvraT-
tstrbxi tI^\'j tä^/Vtijv — oov troxxovq kx) ttoXXx %pyiijt.xtx

s%oiJt,ev ^pTXKOTsg, vid. ibid. I — 3, 16.
f) 3 p. s. et 3 p. p. Ant. 1022, ibid. 1024—1026

xvb pwTTO i(Ti yxp I TÓïg xx7t KOivöv iari rou^xßxprxvsiv\' /
fVf) yxiixpr\\;i kts., ibid. 1165—1167 Txg yxp -^Sovxg / otxv
Trpo^Sijiv xv^psg, où tßiifz iyù / Çjji/ tout cv.

Similiter ocrTig saepe refertur ad notionem pluralem,
respondetque e. g. pronomini
ovtoi, cf. Ant. 707—709
(cum adnotatione Nauckii)
SVt/ç yxp xÙTog vj CppovsTv [zévcg
SoKSJ j 5 yXü(t(7xv yjv oùk xXXog ij

ocr page 131

123

parum noto, quod inscribitur „ Cothurnus Sophocleus,
scripsit Albertus Lindner

ocr page 132

124

De alterius versus formatione apte eomparari possunt,
quae habent Schütz in 1. 1. ad Ai. 469, et v. Leeuwen
Comment, pg. 26.

Verbis, posteriore demum tempore additis: ßovov xxd-\'
XÙTOV xoùlév xKKov sesquipes deerat ad trimetrum supplen-
dum; magistelli autem ordinem restituere conabantur pro
••pvzh

ocr page 133

125

«ÙTîj (TV hovXoTç XXl^S xx) TTXITXV TTOXlV ;

sine causa ibi JJindorf, quamvis speciosam, coniecturam
Wunderi recepit, xx) as scribentis pro xxßs. Verba enim
ttxaxv tô

ocr page 134

126

quod explicatio est corrupti vocabuli TspxtTepa; iure ibi
O. Hense pro
Trspxnkpcc coniecit Kxipoïi Trépx.

Saepissime autem ex explicationibus, ad sanos adscrip-
« tis versus, novos oriri versus quivis novit.

Sic fortasse\' liuius dramatis vs. 800 kxî

ocr page 135

127

textum corruperint, vix dici potest. I3uo alia afferam
exempla: Ai. 811—812 legimus:

xupüßsv iyksvüößsv, cux s\'bpxq xx^vj

BéXovrxg xv^px yog xv (nrsv\'^vj S\'lZm;/.]
Vide Nauekii adnotationem.
Sic 0. II. 826:

^ yxßoig fis ^s7
fiijTpog ^vyïivxi xx) TTxrspx
xxtxxtxvsTv
vocabulum xxrspx explicatur per additum Uöxvßov. Ex
glossemate autem totus natus est vei\'sus, languidus et
iure iam a Wundero expunctus:

YlöXvßov, og s^iCpuffs xxlis^ps^\'S fis.

Ad vs. 140-141:

xxfjt,

ocr page 136

128

adscripta esse. Conferendus I. v. Leeuwen in libro lau-
dato pg. 125, 140, ubi inter alia haec liabet: „Praeterea
satis constat eum (i. e. codex archetypus, ad quem
Laurentiamus est descriptus) exhibuisse solum textum
sine scboliis; in Laurentiano enim scholia ab aliis
scribis postmodo sunt adiecta, cum prior librarius non
nisi ipsa poetae verba exscripsisset.

ocr page 137

129

* HXTSV^OfiXl TCV hshpXXCT, f/75 Tl?
sJç XV

ocr page 138

130

Härtung) abiit in.\'^eißoiroi;. Saepissime numerum pluralem
et singularem a magistellis confundi vix est monendum.

Ad VS. 3 17:

fiz

ocr page 139