|
ir
|
||||||||||||||||
|
mm o[a)3Z>
|
||||||||||||||||
|
Cfo■ C (o-*-
|
||||||||||||||||
|
EARNST EK KORTSWYL,
|
||||||||||||||||
|
r
|
WA TÜARDRACHTEN.
|
|||||||||||||||
|
KEN
|
||||||||||||||||
|
WILLEM VRIJBURG.
|
||||||||||||||||
|
y
|
||||||||||||||||
|
Ynhald.
|
||||||||
|
ËTzoc\'H ünfo wat ta &>&,
In teikening iit it earnstige Ubben.
|
||||||||
|
IL
|
||||||||
|
In bliik yn trijen jouwt kibberijen,
Foardracht for trije frouljue.
|
||||||||
|
Troela ijLnls -rxrer ta, lolr.
In teikening ut it deislige libben.
Op in hearlike moarn yn Maeijemoanne, do\'tjif-
fer natür hjar moaiste pronk for \'t ljocht helle hie om er hjar eptige lea bütenwinstich tierich mei to toaijen , teagen , under it fleurich sjongen en fioitsjen fen it fügelt, det boartsjend en loftich troch it llab- berjend griene löfwirk omhipte, en wylst it bare sinneljoeht fen boppen laitsjend troch de glopkes kipe, Leendert en Anna nei it riedhüs, om twisken hjarren in ban to lizzen, in hearlike sèfte ban, dy as er ynmienens knoape wirdt, sa hecht is, det er allinne mar troch de net to bek to halden dea, forbritsen wirde kin. It wier of \'t de hiele krite mei it lok fen it kreaze jonge pear frede hie, en hjar in lokkige takomst ta sei. It hiele gea wier feestlik en kreas opdien. It gealtsje, wer ut it Siiden oanlanne , oerlaede de jonge lju.e mei hjar djippe oargeljende toanen; it oanminnige ljurkje tilde stea- tich omhegens bij treflik kweeljen vn joedeljen, en wipte bij tiiden it kopke op side, om hjar fjtir- kjende eachjes mei wolfallen op it pearke falie to litten, wiles hagetoarnen en kwitsun hjar swiete geurkes mei-en-wei joegen oan de wolkomme maei- twirkes, dy leallike amne oer it paed, dat Leendert en syn breid mei in mear as tofrèden glimglans op de troanjes steatich lans trapen, folge fen hjar beider heit en mem , dy \'t fen herte ynstimden mei \'t wich- tige plan, dat hjar bern hjarren foarnomd hienen. Hwet setten breid en breageman de hollen om- heech bij it wapperjen fen de bünte lapen boppen |
||||
|
o
|
|||||
|
hjarren , hwet eagen hjar alden tankber nei alles, wylst
hj& ünder de flaggen troch diikten. Op hjar bedage antlitten stie wolbehagen to lézen , al dat moaije fen dy dei wier for de bern, for hjar bern, dy hja mei soarch en mei ljeafde sa fier brocht hieden, dat dy it dwaen en litten op hjar fierdere libbens- wei togearre op eigen skouders nitnme koeden. Under de glèsdoeken troch seach min bjir en der in blier ef nijsgierich kopstik forskinen, om Leen- dert en Anna to muk to bekypjen. Elts moast ommers wite ho hja klaeid wieren, of hja wol goed op \'e stap gongen, of de breageman de boksen ek to lang of to koart hie, of hja beide wol nije skoen oanred hienen , of de breageman wol oan de goede kant fen syn breid roun, of hja al of net earm yn earm rounen, of as hja faeks ek tige utwrydsk opdien wieren, en fólle sa mear. Mar ho elts ek socht en ho alles benoaske waerd, ho graech folie ljue faeks lek- sköchje wolle, der wieren neat nin lekken en brekken to finen; Leendert en Anna koenen hjar sjen litte sünder lykwols boppe hjar steat ut to ileanen. De drokte, dy mei dit alles mank gong, rekke mei de tiid wer oan kant, elts kearde yn syn eigen wente, to freden en foldien dat de trouwerije sa best syn beslag krige en ta \'n ein roun wier. Leendert en Anna teagen wol to moed nei Grien-
terp to wenjen. Det wier sa likernóch in pear ure geans fen it plakje der hjar beider widze stien hie. Tige ynskikkelike burljue brochten de jongeljue mei al hiar gerei en taspillen to plak. Bij it öfriden untglupte wol in inkele swiermoedige sucht oan it benypte boarst, waerden de eagen bidauwe, wiet, yet ris op it alderlike hüs slein, mar mei in tige hertlik »farrewol!" waerd de reis nei hjar eigen wenste |
|||||
|
7
|
|||||
|
oannomd. Hjar eigen skoarstien scoe dos nou rikje,
dat wier de langstme fen elkmes hert, der wier for wrotten en wraemd, for sparre en garre, dêrhieden hjar hearlikste plannen al tiiden hinne laet, dat wier it wyt., it eindoel dèr Leendert en syn Anna sa lang mei barnend begearren nei utsjoen hienen. Eigen hüs en hird, eigen hear en master, dat is de winsk dy de makker fen al hwet is soarfaldich yn \'e herten forsküle lein hat, det is et hoapjen , it stribjen en begearren sterk en krêftig genöch om sels fen ünder in steapel ten lijen, hirde twang en ünfüge hear- skippij him to üntjaen en op te sjitten. In winske dy wierheit wirde wol; for elts de blinkjende stjerre dy fier yn \'e fierte oan it loftrom flonkert, it swiide- ljocht, det libben en geest jowt, de goudene gloed fen de opgeande sinne: »de frijheit". Frijneit is myn libjen,
Frijheit hiel myn hert, Winske, hoape en stribjen Stees, bij lok en smert. \'k Scil mei siele en sinnen , \'k Wol mei fêste moed, Trachtsje dij to winnen, Frijheit, heechste goed. Frijheit, djüre frijheit
Jou elts krèft en moed, Bring ïis lok en blijheid, Fjïirge libbensgloed. Boppen hearskippije Rou geweld en twang, Mei stou tierje en dije Frijheit, dij myn sang! De jongeljue fielden hjar thüs en wieren lokkich.
Hja smakken folop al it swiet, dat er for en rjucht lokkige hüshalding weilein wèze kin. Mei iver en |
|||||
|
|
||||||
|
8
flyt teach de krêflige jonge man eltse moarn oan syn
wirk; wol to moed. kaem er mei skoft en jountiid wer bij syn wyfkc , syn kloeke hüsfrou , dy mei moed de hüs- halding tige sa (link op\'eskonken en itroorfen it skip sa goed yn hannen hald.de, dat hjar ilitige oarchelte op hjar fartóch liirn thi\'is en behaldcn fielde. For- skate jierren teagen mei rein en sinneskyn rimpen forbij ; en , al hie it wrede needlot bjar oantaest, en de herten oan it blieden brocht troch it weinirn- men fen hjar alden oan wearskanten, op in oare biïch wier dat fortriet ryklik forgoede troch dat de earrebarre , »dy beste swartrok" faek eris in lytse kyk- vn-\'e-wrald oanbrocht hie. De hüshalding staette dertroch wol op hwet mear swierigheid mar dertroch kipe de laitsjende sinne ek en kear faker troch de ruten yn dy fredige wente. Moast er eltse skoft in brocbje mear op \'e tafel komme en er hwet grea- ter soad ierdapels öfdraeid wirde, mei \'t er in hon- gerige mule mear wier, Anna wist it mei skreppen en oerliz sa yn stokken to halden , dat hjar dwaen en litten ten eltse hiishaldster ta \'n foarbyld nommen wirde koe. Sêft en beskieden wier alteast de toan dy de alden tjsin hjar bern, en de berntjes tsjin hjar alders oansloegen. Gjin rouwe wirden , gjin Hokken en bearen ef hearskjen en hjitten, né, hertlik en oanminnich, gemoedlik wier de klank, dy jimmer oan, op \'e sèfte wjukken fen in lok- en frede-ingel troch de wente fen Leendert en Anna riisde. Mar lyk as de kleare loft op in soele simmerdei yn in omsjoch mei swarte, driigjende wolkens fortjustere wirde kin, sa stiet ek in lokkich husgesin bleat tbr ünk en fortriet, as dat, hwet min needlot neamt, syn offers der titkard hat. Faker as ienderis hie dy glüperige boade fen ünk en wea al ris bisocht om |
||||||
|
>
|
||||||
|
9
|
|||||
|
to mük yn Leenderts wente to slfipjen , mar Anna
wist altyd, as hja him oankommen seach, doarren en finsters sa goed to skoateljen, dat de kweade, al ho fyn en slim hy it ek oanlei, dochs cltse kear syn noas slaette. It gong him der binnen mar min nci de holle, it wier frede en Ijeafde fulop. Dat koe sa net langer gean, der rnoast er nedig yn omheisterje; skeel en lijen scoe der ienderis kening kraeije, it mocht hiete trienen kosje, mar it scoe oars as \'t doslang wier, der stie er op. Anna hie him fen lierren al ris troch de rüten loeren sjün, mar hja wearsge sa fen him, dat hja bij hjar sels bislette alles oan to gripen om him buten doar to halden. Hwet stie er der for de doar to lonk jen en to moaipraten; yn de iene han in spil sierlik moaije kaerten, en yn de oarein greate glimmende flesse, oan de hals ta fol fonkel- jende drank ; dat spil woe er allegearre wol jaen, en yette folie mear, as er dan mar efkes binnen doar komme mocht......»0 né: man !" ropt Anna, fol
eangstme, »gean ringen hjir fen dinne, ik haw soks net
brek. Dij scil ik er buten keare , sa lang as er krêft yn mij is om it forkearde en forliedelike de holle to bieden. Mar Leendert blonken dy kaerten, dy bünte printsjes, en dy flesse fol kostelike drank sa ünbii- dich yn \'e eagen; en den, de kweade praette sa oannimmelik en aerdich, dat hij er in wünderliken langstme nei krige, om de skoatel mar efkes fen de doar to skouwen. »Och Anna" , seit er, »hwet scoe \'t dochs hinderje, as dy man hjir in toarntsje toefde; faeks is er kald en wirch, en derby, hij freget üs ommers sa frjeunlik en komt ek net mei lege hannen ; sjoch ris oan , ho as dy kaerten blinke en ho swiet dy hearlike drank rukt; lit üs de skoatel op side |
|||||
|
10
|
|||||
|
strike en de do-ar effen iepen dwaen .... en Leen-
dert traepe neijcr nei de doar ta. Anna grypt hjar goede man by de earm, en ropt fol eangstme: »Och.....Leendert.....Leendert___myn beste
man .... doch dat net, lit dy man bjir net binnen,
ik lês it yn syn loerkjende eagen , dat er it taleit
op üs ünk. Och, hear nei my Leendert, lit it om my en om myn ...... om üs ünskildige herten fen berntsjes: Ut namme fen üs alden dy op it tsjerk-
hóf rèste, om alles bid ik jou, doch de doar net los. Leendert, ljeave beste man, lit de skoattel rêste, ik wol it sa graech. Alles, alles wol ik dwaen, mar sparje mij, hoedsje üs for dy forlieding" .... Leen- dert stiet en poaske stil, yn syn binnenste woelt it, hy twifelt, hy wit net hwet to dwaen, der- buten stiet de kweade sa forliedelik to noegjen .... Leen- dert giet al neijer nei de doar ta, tilt syn earm op, yette ien lyts eintsje .... ien kromke fierder......
noch in stapke, en der knarst de yzeren tsjinwar,
de doar giet iepen. In yngripende ütrop fen: »0, Leendert!" .... en foartoan is alle hüslike frede wei,.......wei is it
moais det ienderis as in pearel blonk oan de kroane,
de houlikskroane fen Leendert en Anna.......De
sinne kroep beskamme efter tsjustere wolkens, sonk
sêftsjes wei yn it iiere westen.....it waerd......
nacht, en neat as snokkerjen forbriek de akelige
stilte. De macht fen in spil kaerten en in flesfol barndewyn wier sterker as de pine fen bloedige triennen fen in sédige frou, de mem fen fjouwer ljeave berntsjes .... De kweade stoep dryst en mas- terhaftich oer de tlier, lake en spotte mei de bea fen in mem, in mem , dy rjucht oanroap for hiar bern. Hy fornielde de slüting om sadwaende eltse |
|||||
|
11
|
|||||
|
ure frij tagong yn it hus fen Leendert en Anna to
hawwen , en hy troande syn offer mei altyd weroan, om him linkjende wei it fornyn ynsuchje to litten-----
Anna liet gjin klachte mear fen hjar gean, hjajoeeh
for dit pas forlern , mar mei de han op it hert, en it wiete cach op hjar bcrntsjes, swarde hja yn stilte net earder ïvste to scillen as dat hjar Leendert wer yn hjar earmen wer keard weze seoe. De kweade scach oer \'t skalder, en trochseach mei syn füle earns- eagen hwet er yn hjar omgong en stie syn spil mar heal, mar.... »kom", sei er süntsjes tsjin Leendert.... r>hjir haste faeks neat as krimmenaesjes......kom
mei nei mines, der hawwe it alhiel for \'t winskjen" ....
En Leendert teach mei, yn de doar seach er yet ris om, syn eagen metten dy fen Anna.....hja stiek
de earmen ut___«Leendert" .... wier it.... «Leen-
dert !" .,.........mar de kweade naem him by de earm en trjuwde \'m ta de doar ut...........
In freeslike kanker hie hjar leat inte, it int woechs
tierich om heech, sa dat it op \'t einsluten in beam waerd oerladen mei gljeune reade blommen, en do \'t dy hjar pronk oer de ierde waeije lieten, wier er plak ynromd for ftnbidige pronkerige \'apels. Mar ho bütenwenstich dy pronkstikken ek de eagen be- tsjoenden, yn de müle lieten hja in bittere neismaek efter, en yn de mage waerd it in forwoestinge dy gjin perfester torjuchte skipperje koe. Mar ten sterke krêft is yn steat dit greate kwae mei woartel en tuke ut to rugjen, ien macht, en dy macht hiet ljeafde. Dy krêftige help stie Anna trou bij. Moedig hie
hja al it lijen trochstien, dat de forlieder twisken hjar mürren toage hie en yn hjar hert it middel bewarre for de kwael om dit to brüken as de sykt- |
|||||
|
12
|
|||||
|
me op it heechst komme mocht, en hja mi\'ilk oan\'t
siekbèd roppen wirde koe. Dagen fol leed teagen forby, de loft wier jimmer
tsjuster, leadsk en naer; ho mennich kear as ek de for- dildige mem hjar eagen moarns nei it easlen kearde, oan de kjimmen wier der for hjar gjinljocht tosjen; it bleauw skimerich eltse moarn. Leendert wier op in glibberige dwaelwei, al mar
oan, wylst syn falske forlieder hirn op side bleau. Sa , yn pleats fen bij Anna en de berntsjes thüs, socht er syn treast yn de Wite Swan. Mennich kear barde it, dat as de man de Snieun-to-jouns op \'e stap tein wier, Anna him net foar snein to nachts wer thüs krige, en dan mearst sa, dat it for de frou mear as pynlik wêse moast. Dan wieren hjar de eagen hiet en droech, mar as hja yn it djipst fen de nacht op hjar man to wachtsjen siet, as hjar eagen den meilijjend op hjar rêstig sliepende berntsjes foelen, dan rollen de hiete trienen oer de bleeke wangen, op hjar naeijen del en hwet harke dan hjar snok- kerjen mank it tikjen fen de ald klok, dat alders erfstik, droamich ientoanich yn de kalde iensimme nacht. Forskate kearen hie Anna hjar ófdwile man de
spegel fen it forkearde for eagen halden, mei bloe- dige trienen bea hja him dy wei dochs to forlitten en yn \'e hüslike skerte to bek to kearen, mar hja like oan in doaye mans doar to klopjen. Forslein, mar net alhiel moedeleas gong Anna
lykwols de tiid to mjitte mei de stille hoape en fol bitrouwen, dat hja ienkear hjar Leendert fen alear wer fine mocht en wer fine scoe. To \'n earsten wier hja, as de berntsjes rêstlik wei dükt wieren, wol faek op hoasfoetling to mük it hüs ütslüpt om |
|||||
|
13
|
|||||
|
ris oan it finster fen \'s Wite Swan to hearen, of
Leendert der yette siet. Hja wier dan fol noed oer him, hij koe bij tsjister en untiid ris yn it wetter reitsje, en o, dat scoe se hjar sels nea net forjaen kinne. Ho trillen dan hjar lea, as se syn lüd fier hoppen de oaren üthearde, ho moast se hjar sels dan bedimje om net yn dy drankhoale op to fleanen en hjar man ta to roppen . . .: »hjir wei Leendert ... hjir gappet en djippe ófgroun! ..." mar it for- stan fen de frou bihalde de oerhan. Hja gongwer- om, nei hjar berntsjes ta, en wekke sa lang ont de ljochten de sliep gjin tsjinwar mear biede koenen. Yn de hüshalding bleauwen de gefolgen fen Leenderts libbenswize ek net wei. Mei al hjar oerliz koe Anna de boel net mear goed op skonken halde, en as de berntsjes dan soms fregen om it nedige, moast hja hjar faek omkeare, om hjar triennen wei to stop- jen. In lytse tiidromte wier wer om. De widze stie wer
oer de flier, it fyfde berntsje, in ljeaf mütel jonkje wier der fen de earrebarre oanbrocht. It hert koe net wite, dat hij de ingel wirde scoe , om syn forbjustere heit fen \'t forkearde paed en yn goede haven bij mem werom thüs to bringen en de herten fen syn alders for altyd wer to forienigjen .. Anna wier fen de léste bi- swieren net sa fleurich opstien as forhinne, it lijjen en it fortriet hie hjar aldsk en swak makke. Yn de dagen, do \'t er to sines sa\'n wichtich foarfal pleats hawn hie, wier Leendert in toarn fen de wiffe dwael- wei ófstapt, en Anna hie in heimelike winsk dat einlings hjar triennen yn fruchtbre ierde fallen wêse mochten. As it joun wirden wier en de berntjesby \'noar yn swiete slom leine, dan easken de öftobbe warge lea fen mem ek rest en moast hja op bêd. |
|||||
|
14
|
|||||
|
It aldste , hjar Hinke, stoep dan sa lang yn memme
foetstappen en soarge foar it jinge dat needsakelik nei sinne yette barre moast. As Leendert er den al ris üttrape, kaem er ridlik gauw wer to honk. Op in Sint-Stefïenjoun beslette er om doch ris efkes yn de Wite Swan to kypjen oft alles der yette by \'t alde wier. Lit de doar mar los stean, in de lampe barne, ik kom net malle let wer thüs. »\'t Is best, Leendert", andere Anna, »ik gean dermei lizzen, en Hinke kin sa lang wol opbljuwe." Foart hjir op stoep Leendert de doar üt, en mei in beswierd ge- wisse nei it hüs fen ellende en jammer ta. Yn de Wite Swan gong it Mjhwet lüd ta, Hokken
en swarren gjin brek. De beide forlieders wrakselen om it masterskip. De
bünte kaerten, dy de lijers de léste sint üt de büsse helje, en de drankdivel, dy reusekrêften sloopt en de deugdelikste hüshalding yn drabsige ünfêste sompen raemt, dy beide greate maten spilen, ek werdy jouns, oerhearich op hjar poat, en fierden it heechste wird. Leendert hie dit alles in poas oansjoen en heard.
It earste dripke fenyn wier wer ynnomd. Troch det er net sa hiel lang yn \'t Swantje toefje woe, tsjinne it wol in kromke hirder fen streek to gean as sljucht wei, scoe er syn gewoane mjitte ha. To \'n lange léste foei syn each op \'e klokswizer, dy him de wit brocht, det it mear as tiid wier, om dy hoale to forlitten. It wier tsien ure en Leendert naem him foar om plicht boppe wille to halden, en de Wite Swün de reach ta to kearen. Oan \'e tafel, der hy him del setten hie, waerd
drok en lüd spile; de koperlaepen striken fen de iene kant nei de oare, en it bloed fen de trouwe klanten yn de Swan riisde eltse slach omhegens, om |
|||||
|
15
|
|||||
|
om op \'e graed-mjitter oan to wizen, ho folie er wol
oan Bacchus offere wier. Ien fen de Ijue tochte foar him sels, det it nou sa moai gnap tiid wier om de Witte Swan goenacht to sizzen en gong oerein om mei de baes üt it Swantje lyk spil to meitsjen. Hy hie oars syn bekomst yetie net, it gong sa tige moai, mar by sines oan hüs lei der in minske, in ald sloaf, syn bijierre men .... syn mem , die him widze hie, dy hjar ufsloafde, do \'t hy neist in jier of fiif mei lamme lea op it siikbed smyten wier; nou hearde er wol in kromke earder nei honk to gean.....it spiet him wol deales, mar dat akelike
gefal lei er nou ienderis. Mei dit beslüt wier it oare
folkje malle min tsjinne. Hja toarnden Leendert oan om de lege troan in beslach to nimmen;.....sokke
spulbrekkers wieren kearels fen neat.
De kaerten laken Leendert wünderlik moai ta op
dizze joun ; hy draeide syn eagen yet ris nei de klok, de wizer wier al wer hwet avansearre ... It wier netbetiid mear, mar \'t wier ek mar ienderis yn sa \'n roun jier Sint-StefTen .... Hy sette him op it lege plak en alles wier yn in wip kant en klear. \'t Spriek sa klear as de dei, dat hy tige min mei de lége romer der sitte koe , de kastelein koe ljocht en f jür net hielendal om \'e nocht jaen, dat koe elts forstanich minske wol ynsjen en begripe. Al ho goed nou de foarnimmens fen Anna hjar
ófdwile man ek west hienen, do er fen hüs de pas nei de herberge sette, hy rekke op \'e nij wer yn it net fortiisd, en dizze bar wer sa slim, dat er oan üntkommen for him net to tinken foei. Sa spile en swolge it yn do Swan fen it iene amerij ta it oare; der wier gjin ure mear fen shVen, en ho letter, ho mear spektakel ho moayer. |
|||||
|
46
|
|||||
|
De kleare smakke Leendert dy jouns oeribele bost,
hy wist net hwer him dat nou eigentlik yn siet, mar, it wier mar sa, en dan mei de kaert ?......
nou dat hie er yn tiiden sa net bilibbe, it foei
mirakelachtich. It stiet fost dat Leendert sa nou en den oan hüs tochte , hwent hy sloech oan syn maten foar, om nou dochs mar to skieden; hja troffen \'n oar wol ris wer yn \'t Swantsje. Mar de maten setten nüvere eagen op, as hearden hja it yn Keulen ton- gerjen. Do spatten hja heislik op.....bistou in
kearel datste dij fen dyn wiif ringje litste ? Sitste
yet net genöch ünder de plak?" waerd er sein. En dan mei winst ophalde" röp in oaren. Hjir Arjen," balte in trêdde lüd , tsjin de kastelein, hjir sa ,.... jow my yet ris ien en dan Leendert ek .... hwet divel noch ta___jow mar kaert" .... De swakmoedige Leen- dert biswiek ünder de lést fen sokke krêftige wirden ; hy tochte net mear oan de mem mei hjar kroast.... Wiles alles yn \'e Swan syn alde stap halde, wier it by Anna yn \'e hüs rêstlik en stil. Mar ho freedsom for \'t üterlike, yn it memmeboarst, bigoun it ünrès- tich to klopjen, en ho fierder de klokswiser op syn ald paedsje foart draeide, ho redder it hammerke him warde. Hinke , dat oars sa warbere fanke, bigounnen de eachlüken sa swier to hingen, dat hja it er net mear sünder sliepen oubringe koe: hja wier ommers sels noch in bern! O , mem ," sei it stumper, scoe heit hast komme ?
I k bin sa slieperich .... \'t is al sa let mem ; mei \'k wol op bêd gean 7\' Och ja, ljeave," andere Anna, gean mar oan kant,
heit scil dermei wol thüskomme, mem bleauwt wol to wekker." Dalik dernei kroep Hinke yn it waerme nêstke by hjar sliepende broerkes. |
|||||
|
17
|
|||||
|
Stil en troch earnstich teach it holle feri \'e nacht
forbij ; \'t waerd iere moarn. Anna koe net sliepe , hjar gemoed wier op \'e nij wer yn ünstjür. O, it wier hjar sa akelik to moede, hja fielde hjarsafor- litten. It oars sa fleurige tikke-takjen fen de ald klok, klonk de lijende frou yn de earen as it lieden fen in deaklok. It waerd sa let,........en......
Leendert bleau mar wei....... Ho de be-eangstQ
frou ek weitsje woe, ho de ljeafde for man en
berntsjes, dy trouwe stipe hjar ek to skoar sette, fen de oare kant begoun de natür hjar sin troch to drjuwen. Wylst Anna der lei en allerhande tsjustere spoeken hjar fór de eagen omteisteren , foelen de lo- ken fen wargens ticht. Hja slomme yn........... De lampe róp om oalje, al lüder en lüder, en do
dat roppen net forstien waerd, gjin helper opdage en de nacht, dy krêftige kampfjuchter hjar oermansk rekke , bejüch se hjar geande wei............. It
waerd skimerich en einlings neare nacht...... Yn
de Wite Swan wier it léste bedrjüw óuspile. Itge-
dyn foei; hjir en dêr stroffele ien fen de plakkers hinne , en sa kaem Leendert lang om let ek to honk. It like wol dat alle fielinge en skamte yn \'e öfdwile man yet net ütdoafd wier : Hij moast soms ris harkje nei de stimme, dy him yn syn binnenste nou en dan ris heare liet. Süntsjes die Leendert de foar- doar iepen en kaem stuitsjende op \'e taest bij de mürren lans, sa stil as er koe yn de keamer, hwer de fordildige mem en hjar berntsjes yn de sêfte ear- men fen de sliep , yn djippe rest leine. Oan de oars sa fêste han fen Anna wier for in hoart it widse- touw üntslüpt, det op de flier del gliden wier. Tjus- ter wier it en de ongelokkige man moast alles be- fiele, scoe er it paed yn syn eigen hüs fine. Der |
|||||
|
18
|
|||||
|
staet er tsjin \'e widse oan. It mütele jonkje skrillet
er fen, kryt, en ütert syn fortriet mei in tear stim- ke. In klachte , in sêft forwiten tsjin syn heit. Syn kleij end lüdsje brekt de stilte en docht de outobbe mem ut hjar slom opskriljen. Forheard wirdt hja to wekker en taest om hjar
hinne, mar it widsetouw is nearne to\' finen. Alles is hjar tjuster.......... »Binne jou det, Leendert?
binri\' jy thus, Leendert ?" »Ik.......bin it...
sels" , stammelde de man, »ik.........ik scil it
jonkje.............. bringe........... O , né,
Leendert!" ropt hja fol eangstme, «doch dit net!
Ik.......... kom, ik scil ljocht opstekke". De
heit woe wiizer wêze, hij hat it lytse boike al yn
syn earmen nomd.......... Hwet! scoe hij dat
net dwaen kinne , hij, in man ? In man , dy al-
les kin, as it fen him ferge wirdt?.......... Leen- dert giet op it bêd ta, wylst Anna fen noed hast buten hjar sels, skrept om bij hjar berntsjes to kom- men ........ Freeslik ! syn ünfêste skonken fortiisje yn it lange widsetou......ien swiere plof.....ien
akelike gjalp fen: »0 God, Leendert myn bern!"
Mear koe de fortwifelende mem net ütbringe. Do swij alles. Stil wier \'t, stil as yn it tsjustere grêf. De ald klok wier dy jouns net opwoun , de wicht
rekke de flier en de tikker stie stil. In ünskuldich berne-hertsje hie ophalden to klopjen. Oer dit treu- rich foarfal lei de nacht; in swart flus dekke \'t. Oer- floedige triennen binne der skriemd fen wier berou en wiere ljeafde. Folie is der oars wirden. Yn de Wite Swan wier de léste foet setten; it skommeljende widske miste fen de flier. Op it skaedige fredige tsjerkhóf kaem in lyts terpke. Der ünder slomme in tear, ünskuldich jonkje. En yn do wente fen |
|||||
|
19
|
||||||||
|
Leendert en Anna wieren twa herten wer forïene
mei in ban sa hecht en fêst, dat neat dy wer for- brêkke kin en scil, foar de dea him losknipt. UT
|
||||||||
|
0 **gfo qW* j
|
||||||||
|
In bliik yn tójea, jowt kibberijen,
Foardracht for trije frouljue.
Persoanen :
TRYN, GRIET en JANK E.
EARSTE TOANIEL.
(Tryn komt op mei in biesem en in tobke mei linnen; hja is sljuchtwei klaeid, in wite breiden mütse sa hwet skean op; hja smyt de biesem nidich del, set it tobke forheftich oer de groun en mimt er in stik linnen üt, dat alhiel to-ivadde liket, en seit dan:) \'t Is den wol divekaters, der \'k sa\'n wud om siz,
dat is er nou jandoasje altyd to redden, aldendeale hoannepoaten; ik kin mar wer fen foaren óf oan begjinne, dy smoarrige greate koksiaenske hoanne fen Griet en Ate waddet süfer altyd mei syn oer- |
||||||||
|
20
|
|||||
|
hearrige stappers op yens skoander linnen om. For-
line wike wier it al sa\'n lijen : earst de hiele yeske- bult oeral helle en do mei syn smoarge klauwen oer de bliik to heisterjen. (Hja besjocht wer in oar stik linnen en sködhollet:) Jonge ! jonge ! Ik leau, dat dy greate raeshek it er om docht; altyd oer myn linnen, dy loebes; en as min him den mei in stien of de klomp in lawibes jowt, kraeit er noch boppen alles ut. Ik gean yn \'e nije wike nei Davit Flut en den helje \'k for in sint mennich rottekrüd; ik wol sa\'n lést net fen in oarmans hoanne hawwe, sels haw \'k net iens ien, dat haw \'k net. (Hja sjocht oerside, ünderhellet rimpen de biesem en slacht er mei:) Tsjoe dou ! greate raesbek , kaetsdou ! (Hja jaget de hoanne foart, Ut de biesem wer falie en klapt yn \'e hannen.) Scoe \'t al wer wêse, stjonkert! tsjoe!! ik scil dy wol yn it lyts himd krije baes, doch mar tiid! .... Ja ja, kraei dou mar! OARDE TOANIEL.
Janke:
[Hja komt op mei in izeren pót of in amer yn \'e
iene hdn en in dweil yn \'e oare; hja kin yn \'e swarle mütse vrêse, of mei in dlde Mint strieën manljue\'s hoed op, sa as arbeidersfrouljue den wol dochge; foaral yn it eachrinnend foech klaeid.) Jy wolle gjin mot om \'e tsjennen hawwe fèst; hat
de greate trêdder it wer bedoarn? (Tryn Ut in stik linnen sjen.) Ja fanke, it is in bedoeling mei in bliik yn trijen___Heare, heare! hwet is \'tin lést,
net? Ik haw forline wike net wosken, mei dat ik
net al to, al to wier, mar for \'n fjirtsien dagen, do haw \'k dan sa obsternate lilk west, dat lis folk hawwe mij yn \'e hüs tóge; süfer doem fen lilkens, |
|||||
|
24
|
|||||
|
moast tinke, en dat om dy smoarge houn fen Griet
en dij, dat akelike flarde. As ik him yn \'e beset- tinge krij, dan draei ik him de kop om, dat \'s foi-- deald wier. Hie dat pyst mij myn floddermütse net wei tóge?...... jy scoene sizze, sa\'n strop, net?
mar alhiel toroppe en yn flarden!
Ik scoe snein mei oan \'t nachtmiel, moast tinke,
en nou wier myn oare flodder mij hwet al to goar, moast wite; ik hie him ophawn op kreambesite bij Bouk ; letter hawwe Jan en ik in dei nei Janne moike west, der hie \'n we yn treddel jier net ris sjoen. \'t Wier de deis moai brodzich waer, do hie \'k him gansk trochswitten ; nou wier er mij hwet al to foeeh om er mei oan tafel, en wrachtsjes, der lapt mij dy snaek sok ding. Ik scoe him mei de biesem in op- stopper jaen, mar hij flutte mij ünder de skonken troch, en do stie er mar to gik-oanstekken. (Hja docht in houn nei:) Woef, woef, woef! ...O, min scoe kügels wirde, dat is mar sa. Ik siz mar, hwet dochge Griet en hjar yn \'e goedichheit mei sa\'n fike; is \'t wier as net *? Tryn:
Sa is \'t krekt, Janke, en sa\'n smoarge houn is ek
nog ympost op fen sels; wy \'ljue kinne üs eigen koarsten wol bite , siz ik den,.... mar der is mei Griet net oer to rintenearjen, hja tsjettert en keakelt altyd dwers troch alles hinne, dat hjerren en sjen scoe yen faeks forgaen. Janke:
Ja, en den stiet dy slüche mokses, dy sleauwe
soksis fen in Ate der mar bij to gniizen; dat is bij my den sa\'n wearlichs greate aep! Ik sei lésten tsj in Jan, ik sei: ik leau wrachtich, dat Ate bij |
|||||
|
22
|
|||||
|
tiiden net wiis is,... dy koalle hat foar gjin botsen
to sizzen,... dan komt Griet oantoaijen mei dit, en dan wer mei dat. Koarts kaem hja oansjouwen mei sa\'n jonge geit op \'e nekke. (Laitsjende mei folie drokte:) Hearink , Tryn ! hwet haw \'k gniisd , dat wier den sa\'n malle fortoaning, kin \'k dy sizze. (Hja set de boel del, hdldt hjar lyk as Griet sjouwde, de beide hénnen op \'e skdlders, om sabeare hwet fêst to helden:) En dat lytse hert fen in geitsje dat seach mar; it stumperke wier noch nea sa heech de loft yn fest, wol \'k leauwe. Tryn:
Hwetste seiste, ju! Der hie ik noch gjin krisels-
krom fen fornommen , fen dat hiele geitsje net. Nou, mar dan krije wy mei koartens dat flarde ek oer üs linnen to wadsjen; nou mar, ik scil er yn for- sjen , det scil \'k ! Min moat sels mar trochtaeste , hwent rjucht is er dochs net to finen foar üs ljue, ik haw al twaris nei üs hüsbaes ta west, mar der kom ik om \'e deale ek net wer. Ja, dou moast ris bigripe hwet Aal Protter nou al ütstruide: ik fleach der in blikgat bij Jurjen, en it wier ek net om doch sa, sei hja, it scoe mij dan wol om Jurjen to dwaen wêze. (Hja wiist pp de biesem.) Nou, al like min as dy stomme biesem haw ik derom tocht; sa\'n sleep, net 1___Jurjen is noch frij feint en for syn dwaen
wol aerdich gnap, as er yn it habytis, mar stumper,
hij slingert al in hiel ein nei de sextich,___né hear! Mar ho\'n blei, n\' \'t wier ? mei hjar gelekskoai,....
dou en ik hawwe Aal sa lang al kinnen; \'t wier ommers in minske griis ho\'n wylde pust as \'t wier yn hjar faem-wêzen. Janke:
Ei ja, ju, mar sa\'n jonge tsjeppe widdou, liken
|
|||||
|
23
|
|||||
|
as dou, wirdt al ridlik gau it iene of it oare nei de
hakken smiten .... Soa, den woe Aal dér op del... en joech dat neat bij Jurjen? Try n:
Gjin byt hear. Hij sei koart wei: »der wol ik
gjin dwaen mei hawwe, jimme hawwe dy bliik mei jimme trijen, en den moat elts syn part mar óf- fredichje".....Der koe \'k mei opkrasse. Ik leau
eigentlik dat er hwet brimstich waerde, hwent hij
smiet mij de doar foar de noas ticht. J anke:
Offredichje! Dat doch ik net; min moat hjirsa\'n
tige hier betelje , der kin neat mear bij, hwet wirdt er langer fortsjinne ? (Hja hdldt de hdnnen op:) Krekt ien fjouwer goune hat Jan mij forline wike thüsbringe kinnen en hwet is fjouwer goune tsjin- wirdich yn yens hüshalding, alles piperdjür: it brea is ek al wer in sint opslein, en den scoe min ek noch fen yens korels-kromke iVjaen for dy fréderij ? Né, om \'e dea net, hear!.... Mar dou hoefste gjin lést fen Griet hjar hinnen en oar reau. Tryn:
(Hja sproet it linnen wer ut:) Och goeie gunst,
sjoch mij dat \'e ris oan, allegjearre hoanneprinten ... forline wike wier \'t al sa\'k krtis, do haw \'k alles wer yn it wetter hawn. Ik hie de gedinen to blikken en der stienen mij hiele leesten op,......mar dat
liken wol poaten fen k\'ninen, en dat wol \'k ek hiel
wol leauwe, hwent nei \'t Griet opdie, den moast jimme Wiger, ja, ik moat nou mar sizze sa \'t is, mei in trits oare jonges efter de k\'nyn omjachte |
|||||
|
34
|
|||||
|
hawwe, dat bist hienen hja ut it hok hawn, en sok
fé fljucht rounom oer hinne. J ank e:
Dat liicht Griet! de k\'nyn hat it hok net üt west,
en as dat al sa wier den hie er it op myn gerjuch- tichheit dien, hwent dou hieste dyn gedynen op myn blikkers-plak smiten, dat kaem dochs ek net üt, sa sünder freechjen, dat giet altyd mar; ik bin hiel net ünskikkelik, mar ik wol myn jonge net to nei komd hawwe, to minsten net om dy alde gir- dinen. T r y n : (hivet lilk)
Alde gedinen 1 ? As tou nea gjin minder, fodden
for dyn sküframpten hingjen haste, meiste de Heare wol tank je! (Mei de hdnnen foarüt:) Ho mennich kear haste dyn lekkens net heal oer mines hinne saeid ? Do stou dy boerfeinten to bewaskjen hieste, noamste alle amerijen de hiele pölle yn beslach; dat is bij mij ek gjin wisansje, en in hoapen goed, nou, min scoe er yen om skamje, dat is sa! J a n k e : (ek hwet foarser)
Dat goed wier gnapper nóch ; \'t is dy fêst forjitten,
dat ik twa kear dat belape ünderst fen myn beibeam óf remaeid haw; de ljue scoene miene, dati/cersok moai ündergüd op nei halde. Tryn:
Hwet gnap forsef is, hoeft nimmen him for to
skamjen; ik kin alles net fen \'t boppenste boardtsje hawwe, lyk as in partje, (mei in skeane troanje:) mar hwer earne it by simmige ljueek wei komt, der stiet de wrald forsteld fen. Hwet ik om \'e hüd haw, is koft en betelle. |
|||||
|
25
|
|||||
|
TRÊDDE TOANIEL.
Griet: (Hja is likernóch klaeid as d\' oaren en komt op
mei in kynsens koerke Ander de earm.) Ik haw \'t dy lésten ek al sein Tryn, datste dy
smoarge alde boarre forsüpe moatste en oars doch ik it. Hwet divel noch ta! der \'k sa\'n wud omsiz, is my dat in kristlike wize fen dwaen? (Hja set de koer del en de hdnnen yn \'e side.) Ja, nou moast ris bigripe, Janke, dy ald slynder hat mij wol hiïn- dert kear, den liich ik to minsten net, de rieamme opslynd; hij glüpt dan troch de hinne-matte, sjoch- ste, .... der is gjin freedsjen tsjin. Ik hie in heal yntaest krige fen Wiggele Filder, en fordikke, ik kom yn \'t efterhüs en der sit mij dy ald snoeper mei de halsknoarre op \'e branje .... Ik haw soald hwet ik öfsoale koe, mar katten binne taei, en be- nammen sa\'n boarre. Tryn: (foars.)
Astou net mear lést haste fen myn boarre, as ik
fen dyn smoar\'ge greate hoanne en dyn houn, dan is \'t net malle slim. (Hja sproet it linnen wer ut:) Sjoch mij dat \'e ris oan, \'t is ommers süfer in minske- griis, alhiel to wadde, leesten as fen in baggelman. Ik stryk mei gauens nei Davit Flut om rottekrüd, den scil ik dyn hinnetroep nei de iwichheit stjüre, der kinste difel op sizze! (Griet nimt de koer wer op.) Janke: (mei in hoapen drokte.)
Den kinne hja mei de ald boarre to hoaf___iens
rüsje! (Hja slacht de hannen yn \'n oar en laket:)
Ha, ha, ha! hwet is \'t in bidoelinge. |
|||||
|
26
|
|||||
|
Griet: (mei de fést omhégens:)
Dat scil dy sür opbrekke, aste mij dat lapste; tink
er om, er is noch rjucht yn \'t lan to krijen. Jan k e:
Nou, ik moat ek mar plan-ut sizze, it is ek in
benauwd spul, min kin neat gnaps op \'e bliik hawwe , \'t is dochs iwich en altiid to-flein en to-wadde. Griet:
(Hja i-et de koer we>- del en seit tsjin Janke:) Hwet praetstou fen gnap goed op \'e bliik; dy kear moat noch komme, datstou gnap goed op \'e bliik haste; dou hoefste oer myn pykjes sa\'n snappert net op to skürren. Hwet lijen, hawwe wij, deiyn dei ut, net mei dyn jonge; dat ropt en skürt mar altiid yn \'e bliik om; lésten dolde er mei in great knyft yn myn bliik, om fen dy hynsteblomsblêdden eftik- sels for de knyn, en fen \'e maitiid ropte \'r mij wram- pel de blèdden fen de swarte beibeam. Is mij dat in oarder? En ho dochste sels, Janke 1 Aste in koem mei
smoarg wetter of oars hwet haste, dat wei moat, den is \'t mar: (mei in swaei) klets! oer \'e bliik. It is ommers in greate skande, hostou it gêrs besmoar- keste. As in oar fatsoenlik syn bringst yn \'e goate smyt, dan is \'t dizze jiffrou to folie gemael (wer mei in swang:) dan is \'t mar : roeftdy ! oer \'e bliik. Der binne plakken bij, der net in sprütsje mear waechsje wol; lit Tryn ris sprekke, as \'t net wier is. T r y n : (tsjin Janke:)
Dat is sa \'t Griet seit. Dou smytste mar yn ienen to folie ünhürigens oer \'e bliik, en dat gedoch mei dy k\'nyn haw ik ek al lang myn nocht óf. Jimme |
|||||
|
27
|
|||||
|
"Wiger is yn \'e groun bedoarn ; hij stiet for God
noch syn gebod, alle kattekwea hat er bij der ein. Ik hie in pear daelje-bollen fen domenij \'s jiffrou krige, dy treau ik yn \'e groun, en wrachtsjes, hel- let dij glüppert \'s er mij net wer üt? Scoe \'t fêstek wer nei de k\'nyn, mar ik trappearre him krekt. Janke:
En as ik dy smoarge boarre wer yn myn hoekjen
pyterseelje omklauwen sjoch, den slaen ik him oan moster; min scoe er ommers fen besouwe. ......Lesten loek ik de kjitten der hwet twisken
üt, en der taest ik mij yn (hja beart ófgryslik:) hu!!
brrr!!! hwet in fize boel.......boe !!! Griet:
Nou, ik moat mar gnap wei sizze: der hat Janke great gelyk oan ; mei it turfmot bij mines yn it efter- hus is \'t mennich kear krekt sa\'n smoarge boel.... Katten ?! Nou, sjea der, ik woe se n\'t hawwe, né, as koe sa\'n dier ek sa moai preekje as de fine domenij. (Hja laket.) Ha, ha, ha! foi! Tryn:
Dou hoefste fen üs domenij net óf to jaen! Griet:
Dat siz ik mei dij , Tryn, hwent den bljüwt er
neat fen oer. Tryn:
Hij stiet folie better op \'e wierheid as jimme nij-
moarderige draeiskammel. Ik moat mar ris wer lést hawwe fen dyn ün-
doagenske »fike" en dy hinneboel.... En dy greate koksiaenske hoanne scil ik it betelle sette, ik haw de divel fen binnen. (Hja hdldt it linnen ütspraet) |
|||||
|
28
|
|||||
|
Sjoch mij dat er ris oan, moat yens goed op \'e bliik
net feilich wêze ? It is dan wol benaud ! Lit dyn loaije sljonkert fen in manskearel jimme hok den belter meitsje, dat jimme det reau yn it fatsoenlijke opslüte kinne. Janke:
Nou ja, dat nat Ate skoan oan tiid; san hok as gjin , dat is süfer it selde ; bja rinne mar hwer \'t hja wolle. Griet (tsjin Janke) :
Dat hok wier to \'n earsten yn oarder sa it hearde,
mar dat komt fen dyn ündoagenske rakkert fen in jonge, dy hat er losten hoppen op west to klauwen om in prottersnêst ünder de pannen wei to heljen. Tryn hat it mei hjar eigen eagen sjoen, dat Wyger er op om skrepte, is \'t wier of net, Tryn ? Tryn:
Dat wit ik sa lyk net mear, of ik dat sjoen haw
of net; min flapt er faeks wol ris hwet ut, mar... e Griet:
Hark ris Tryn, dou moast er nou net foar wei
wine ; sein hast it! Ast\' it liichste, as net, dat rek- ket mij gjin bean; it scoe de earste kear siker net wêze, datste mei in moai praetsje oankaemste , om hwet goed op üs bliik, mar blik dou op dyn eigen gêrskes, den hoefste fen oarmans genade net óf to hingjen. Tryn:
Ik bin dyn genade ek net brek; as elk op syn
eigen gerjuchtichheit bljüwt komt er neat gjin spul, dan hoeft min gjin lést ünder bürljue. Janke: (hwet frjeunliker:) \'t Is eigentlik benauwd, dat it altiid sa mei lijjen
moat; benauwd is \'t! (Tsjin Griet.) Aste dyn hin- |
|||||
|
29
|
|||||
|
nen en dyn houn fêst haldste, fanke ! den wier er
neat to dwaen; hja lizze der krekt like goed om, as
hja it mar wend binne. Och hearink, üs Jan en
hjar halde de hinnen sa\'n roun jier fêst, en it reint
hast aeien, hwet meitsje dy hwet ut hjar hinnen;
nou, nou!
T r y n :
It is lyk as Janke seit; min kin wol buten lést,
en dy pykjes, ei, dy binne sa slim net, mar dy greate hoanne, dat is sa\'n beroerdeling, dy stiet der mar to koekeloeren, (hja docht lyk as in hoanne , tige rêd:) tük , tuk , tuk ! Hark ris, as ik dy wier , fanke, ik scoe dy greate strampelder it fjür mar ris rüke litte, dat ünding docht dochs ek oars neat as fretten en de boel forniele. As elk in kromke op syn tellen past, den hawwe wij elk in gnap en him- mel bliikje. Griet:
Ik haw mij altiten wol skikke wollen, dat kin
nimmen oars sizze, sa wiis bistou ek wol , Tryn; wij hawwe \'n oar sa lang al kinnen, al fen bern óf oan; üs folk wieren altyd malle sib. Myn pykjes scille fêst, en de hoanne scil oer \'t fjür (tsjin Tryn) mar dan moast stou mij ünthjitte, dat dy ald boarre in ure oan ien ünder\'wetter halden wirde scil. It rottekriid fen Davit Flut kinste dy man wol halde litte.
Janke:
Ja, sok ding komt ek net ut, mar sjoch, der fait
wol er ris hwet üt, dat oars net sa kwea miend
wirdt; ik moat mar roun üt sizze der binne in bulte
minder as Tryn.
Tryn:
Der hoeft gjin ien lést mei mij, dat witte jimme
|
|||||
|
30
|
|||||
|
alle beide wol. Myn ald boarre scil oan kant; fen
\'t mtisjen komt doch neat mear, en ik moat mei
Griet sizze, it is in greate snoeper, dat is sa.
Griet (tsjin Janke):
Dat is de baes, den kin stou ek mar sa sünder
dy to barnen pytterseelje wjudde.
Janke: (Hja slacht de hannen op \'e
knibbels en laket): En dou hoefste net fij to wezen fen dyn turimot,
fanke. Griet (tsjin Janke):
Hwet is \'t raer hè, mar hertjse, ho komt it mei dyn
ondoagenske jonge en dy k\'nyn? Janke (fleurich):
Dy k\'nyn scil in trewinkel efter \'e earen hawwe,
mar us Wyger kin ik net to fjur bringe, of in üre under wetter halde, dat giet net best, n\'t wier ? T r y n (pp \'t skik) : Ei né, ju, mar dou moast him hwet to bek sette;
ik ried it dy ta \'n besten; letter scille jimme der tankber for wêze, it is faeks de jonge syn gelok ... Och, jimme Wyger sit oars gjin kwea aerd yn, dat haw ik altiten sein, ondoagensk binne alle jonges al... Och heden, ik wit it noch skorin , do \'t üs Lammert sa\'n jonge wier, hwet wier dat in boppenste gut; siker! sa wieren se net folie, en nou is er suver sa goed as sftpenbrij___Sa binne wij allegearre fen
aerd ; tige goedlik , sjoch !
Griet:
Ei nou, as dy jonge dy k\'nyn graech halde wol,
en hij haldt him fêst en reaget net yn üs bliik om, hwet scoe \'t den 1 Och, sa\'n bern moat ek hwet wille hawwe, hwet sei stou Nynke? Jongens wolle hwet bij der ein hawwe. |
|||||
|
31
|
|||||
|
Tryn:
Lit dy stumper dy k\'nyn halde; hja binne mar ienris jong, dat hawwe wij alle trije ek al ünderfoun. Dy hearlike tiid komt mar ienris en net wer, is \'t sa net? Jank e:
O, fanke, der tink ik sa faekris om. \'t Is eigent-
lik sa begroatlik, dat de minsken sa folie ünienigens hawwe; it libben is mar in slach om \'e earen, in omsjoch; yn in feech is min en ein foart, \'t giet as \'t slydjaget, haw \'k wol ris sein. Min moat skikke en troaije kinne\' yn de wrald......... Mij tochte,
Griet hjar koksiaenske hoanne moast mar stil yn \'t
libben bljüwe; hwet seistou Tryn ? Tryn:
To den mar, as hja dy greate olfert, mar fêst haldt
as üs linnen op \'e bliik leit; it is oars gjin ünae- rige hoanne; en lit dan de pykjes ek mar los, hja meije abslüt net oer fêstsitten ; dan binne ze opslach fen \'e leg, en dan kin it best beslaen datste yn wi- ken net in inkel aei sjochste; it giet det fé ek al; lyk as üs, frij moat min wêze. Griet:
Frijjens is hwet wirdich, bern! Ik bin ek sa fen
bistek, in oar wol ik graech behannelje lyk as ik sels behannele wirde wol, en ik bin lang net bang for in sinterklaes. (Tsjin Tryn :) Lit dou dyn ald boarre mar stil boarre bljüwe, sa\'n bist wol ek graech libje is \'t sa net? Ate moat de hinne-matte dan mar in kromke bespikerje, en it linnen, wol nou, dat moat mar hwet skikt wirde, as we elkmes in stürmennich jowwe, den kin Ate der wol sa\'n ftich stekje yn meitsje, dat de bliik sa likernoch yn trijen parte wirdt. Scoe dat de slach fen de fjürpyl net wêze? |
|||||
|
32
|
|||||||||
|
J a n k e: (nimt hjar goed op :)
Dat wirdt in hiele drokte for Ate, hij hat oars
syn wirk ek al; mij tochte sa, wij flappe de boel er mar op, lyk as oan \'t nou ta, en as leit er al ris in tippe oer \'e streek, dan is \'t ek mar in tataest om et ef kes to forlizzen, is \'t nou wier of net 1 T r y n: (hja lukt oan de skoalders:) Hu! ik bin neat mear as waerm .... nou, as
jimme moarn to middei ris togjerre bij mines kaemen om in pantsje fol thé, ho scoe dat stean ? Griet:
Dat kin om mij wol, fanke; hwet seistou Janke ? J anke:
Ik scoe oars \'t efterhüs himmelje, marderkomme wol mear dagen, scoe min hoapje, dat kin üader bürljue net best oars , nou? (Griet en Janke de iene en Tryn de oare kant ét,
Yn il dfgean:) Tryn: (tsjin de oaren :)
Nou, dalik nei twa\'en mar komme. Tryn: (tsjin de harkers:)
Nou, hark hwet ik sizze scoe, is der faeks ek ien fen jimme, dy gnap jild biede doar for in alde siperske boarre, in echte brabanske k\'nyn, en in oerhearrich greate koksiaenske hoanne ? (As nimmen hwet seit:)
Dan scille wij er sels wol mei oanpiele !
(As immen jild biedt:)
Dou biste keapman heite, en dan is \'t moarn to
middei klokslag toalien léferansje, bij___
(Dy-jinge dei\' it fortoand wirdt.)
|
|||||||||
|
:
|
|||||||||
|
Jfaï
|
|||||||||