-ocr page 1-

rw-*fc^nwc*^:- ?iW£:c^K

^A,

ï*

-^=ö

;>^

2s£

=^

fnaatsc^PP\'J W beooraering

ö

er

oonkuns

ra

iTpreeniging voorNederlands Muziekgeschieden \'°                   vrDÜITGAVBe^■                   \' ^0*reIooniNederiandscheMeeste^en-

is

<1>

met geestelijken en wereldlijken Tekst voor eene Zangstem met Klavierbegeleiding J.C.M.VAM RIEMSDIJK. Prijs ft50 IR.JH2,»)

Te verkrijgen bij Den Algemeenen Muziekhandel            Breitkopf & Hertel

te Amsterdam.

Leipzig.

A

LIOTHEEK UNIVERSITEIT UTRECHT

2894 440 7

2^

16

-\'S!

Gt)hf>derLeipzi$

-ocr page 2- -ocr page 3-

		lo?fe
		\\rf)lrv\\
		overgeplaatst . ebiedsbibliothe^k
		■j____tj_r..>jg

-ocr page 4- -ocr page 5- -ocr page 6-

nftf n£

J^.

G^

*</L

zs

So

^7^^

^/

ï

maatschappij ^eoor8erinfl

(1

er

Toonkunst

^C<^K

v:

■**&&&?

»P,«,...,- - ederlandsiuziekgeschieden,- v°             vtdUitgave e>             "ls Van °«<lere Noonl Xederiandsche Meestenve^n •

M

>

V

<

Inet geeslelijken en wereldlijken Tekst voor eene Zangstem metJÜawbegeleiding ( nTbcwerkl door J.C.M.VAiiRI»\'

*f

Muziekhj^feojjdnstituut df^jtefWrsiteit JpflTRECHT

Prijs fl. 50 (B..U50)

Te verkrijgen bjj Den Algemeenen Muziekhandel           Breitkopf & Hertel

Leipzig.

te Amsterdam.

Mêt*

D.C

iQb^-

•■:

GGhd\'<:Leipz<g

-ocr page 7-

		IJc Vereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis heeft niet groote ingenomenheid gadegeslagen, hoe in den allerjongsten tijd de belang- stelling in het Nederlandsen Volkslied is toegenomen. Letterkundigen en mannen van gevestigden naam op het gebied der histo- rische wetenschappen hebben het Nederlandscli lied in de Middeleeuwen tot een onderwerp van wetenschappelijk onderzoek gemaakt en daarover merkwaardige bijdragen geleverd. Bronnen zijn aan het licht gekomen of door den druk voor iedereen toegankelijk gemaakt, welke vroeger onbekend waren of slechts met moeite konden worden geraadpleegd. Zelfs buitenlandsche geleerden hebben van hunne belangstelling in o n s lied doen blijken. In de eerste plaats zij hier de naam vermeld van Dr. G. KALFF, wiens dissertatie -Het Lied in de Middeleeuwen" — Leiden — E. J. Brill 1884, in letter- kundige kringen grootc belangstelling heeft verwekt. De aandacht zij verder gevestigd op drie verhandelingen van Dr. J. G. R. ACQUOY: "Het oude Paasch- lied Christus is opgestanden", "Het geestelijk lied in de Nederlanden vóór de Hervorming"*), "Kerstliederen en Leisen"**), welke uitnemende bijdragen vormen tot de kennis van het Nederlandsen Middeleeuwseh geestelijk lied. Hoewel in deze geschriften eenc wanne belangstelling aan den dag wordt gelegd voor de muziek-historische zijde van het wetenschappelijk onderzoek, hebben genoemde schrijvers zich hoofdzakelijk met den tekst der liederen bezig gehouden. Nieuwe en zeer belangrijke bronnen voorde volksmelodieën zijn echter ook in den allerjongsten tijd opgespoord. De bekende schrijver van het belangrijke werk "Das katholische deutsche Kirchenlied in seinen Singweisen". de heer WIL- HELM BAÜMKER. heeft in het Vierteljahrsschrift für Musikwisscnschaft***) ons doen kennis maken met eene verzameling melodieën met tekst, die hij ontleend heeft aan twee handschriften uit de 15<,B eeuw, waarvan het ééne aan Iloffmann van Fallersleben heeft toebehoord en thans in eigendom is overgegaan aan de Koninklijke Bibliotheek te Berlijn en het andere berust in de Keizerlijke Fidei- kommiszbibliotheek te Weenen. Eene uiterst merkwaardige bijdrage werd verder geleverd door den Heer D. F. SCHEURLEER te s Hage. Deze heeft op nieuw uitgegeven een bundel geestelijke liederen, bekend onder den naam van "Een deuoot ende Profitelijek Boeoxken" die door Symon Cock in het jaar 1539 te Antwerpen was gedrukt. De
		*) Archief voor Nedotlandsche Kerkgeschiedenis, «11. I aH. 1. 1884 bis. 1—36. en dl. Il all. 1. 1886 blz. 1. **) Verslagen en Mededoelingen der Koninklijke Akademie von Wetenschappen, At\'dee- ling Letterkunde, 3<l« reeks, Deel IV. ***) Uitgegeven door Fr. Chrysander, Pli. Spitta en Guido Adler, 4<l>\' Jaargang 1888 afl. 2 en 3. Leipzig bij Breitkopf n. Hiirtel.

-ocr page 8-

		- n -
		wijze waarop de Heer Scheurleer bij zijne nieuwe uitgave*) is te werk gegaan moge hier in korte trekken worden beschreven. Het éénige volledige, thans nog bestaande exemplaar heeft de Heer Scheur- leer, niet alleen wat den tekst betreft, met eene bewonderenswaardige nauwkeurig- heid doen herdrukken, maar de talrijke, daarin in oud notenschrift voorkomende melodieën, heeft hij in facsimilé doen opnemen, zoodat ons een getrouw beeld van den oorspronkelijke!! notendruk wordt gegeven. Aan de uitgave zijn, behalve cene zeer lezenswaardige voorrede, uitgebreide aanteekeningen toegevoegd betreft\'endc de meeste in den bundel voorkomende melodieën. Met de grootste nauwkeurig- heid, die getuigt van eene buitengewone belezenheid en van uitgebreide kennis van de Nederlandsche liedeboeken der lG\',e, 17\'\'1\' en 18\',e eeuw, worden in die aanteekeningen de verschillende lezingen der besproken melodieën in notenschrift opgegeven, zooals deze in de genoemde liedeboeken voorkomen. Die aanteekeningen zijn eene volkomen geslaagde proeve van wetenschappelijke behandeling, welke tot voorbeeld voor dergelijken arbeid mag worden aangenomen. OoU muzikale bewerkingen van oude Nederlandsche volkswijzen kwamen in den laatsten tijd aan het licht. Dr. ACQUOY gaf ons zijne "Middeleeuwsohe geestelijke Liederen en Leisen, met eene Klavierbegeleidiug naar den aard hunner tonen"**), welke bundel in hooge mate de belangstelling, ook van muziekkundigen, heeft gewekt. In het jaar 1889 verscheen het eerste deel van een belangrijk werk van FL. van DUYSE getiteld: "Oude Nederlandsche Liederen; Melodieën uit de Souterliedekens, uitgegeven met\'inleiding, aanteekeningen en klavierbegeleiding"***); kennisneming van dit werk zij aan allen, die met liefde vervuld zijn voor ons volkslied, ten nadrukkelijkste aanbevolen. Onze Vereeniging, die met voldoening er op kan wijzen, dat zij het Neder- laudsch Volkslied steeds een warm hart heeft toegedragen, (getuige: de alom ver- spreide en populair geworden uitgave der Valeriusliederen en Geuzenliederen van Dr. A. D. LOMAN, en de belangrijke mededeelingen van Dr. J. P. N. LAND in ons tijdschrift over het luitboek van Thysius), heeft terecht gemeend, dat het tot ons gekomen nieuwe materiaal niet ongebruikt moest blijven liggen, maar, op de wijze als is geschied met de Valeriusliederen, levend en voor iedereen toegankelijk ge- maakt behoorde te worden. Zij besloot tot de uitgave van eene bloemlezing van melodieën uit de 15*\'" en 16de eeuw en droeg mij de eervolle taak op om die voor eene Zangstem met Klavierbegeleiding te bewerken. De verzameling, die de Vereeniging thans aan hare beschermers aanbiedt, bestaat uit 24 liederen, waarvan de ééne helft op geestelijken, de andere op wereldlijken tekst. Alvorens in de hiernavolgende aanteekeningen mcdcdeeling te doen aan- gaande de bronnen, waaraan zoowel de melodieën als de teksten der liederen werden ontleend, zij het mij vergund in breede trekken te ontwikkelen, hoc ik gemeend heb mijne taak te moeten opvatten, en door welke beginselen ik mij daarbij heb laten leiden. In de eerste plaats heb ik mijne lezing der melodieën toe te lichten. De melodieën, welke ik ontleende aan het Deuoot en profitelick Boccxskcn (No. I,
		*) Deze uitgave is verschenen bij Martinus Ni.jhoft", \'s Gravenhage 1889. *•) Verschenen bij Martinus Nijhoff, \'s Gravenliage 1888. **•) Uitgave van de Maatschappij der Vlaanische Bibliophilen: gedrukt te Gent bij C. Amioot-Bi\'aeckiuan.

-ocr page 9-

		— III —
		IV, V, VI, VII, X, XI, XIV, XV, XVI, XVH, XX, XXII en XXIII), zijn, blijkens het ons door den Heer Scheurleer bezorgd facsimilé, in Gregoriaansch koraalnoten- schrift opgeteekend. In den regel wordt voor elke lettergreep, die op ééne enkele noot gezongen moet worden, ééne longa q genoteerd; terwijl eene brevis of semi- brevis, ■, ♦, alleen dan voorkomt, wanneer op ééne en dezelfde lettergreep meer dan ééne noot van verschillende toonhoogten zijn genoteerd. Slechts bij uitzondering komen op ééne en dezelfde lettergreep, in plaats van ééne longa, twee breves voor. denzelfden toon aangevende. Bovendien worden op dezelfde lettergreep zooge- naamde ligaturen gevonden, ter verbinding van eene longa met een brevis of omge- keerd, of van twee of meerdere breves. Aanduiding van maat ontbreekt ten (■enenmale; evenmin is van maatverdeeling iets te bespeuren. De noten, die op elk der lettergrepen van één woord geschreven zijn, zijn van die, welke op bet daaropvolgend woord voorkomen, door zoogenaamde baren van elkander gescheiden, hetgeen echter hoegenaamd niet met eene maat-verdeeling in verband staat. De notenbalken tellen vier lijnen; de sleutels zijn afwisselend f en c sleutels. Met deze gegevens heeft men nu de melodie te construeeren. Het gaat natuurlijk met aan, aan elke longa dezelfde waarde te geven; dit zou eene voor- beeldelooze eentonigheid teu gevolge hebben; elke lettergreep, beklemd of on- beklemd, zou even lang moeten gezongen worden. Dit druischt zoo lijnrecht in tegen het begrip van volksmatigen zang, dat men gerust deze wijze van de me- lodie te lezen terzijde kan stellen. Zelfs voor het zuiver Gregoriaansch is zulk een stelsel af tekeuren; te meer verwerpelijk is het voor melodieën, zooals in het deuoot en Profitelijck Boecxsken voorkomen, waarvan de meeste, blijkens de voysaanduiding, oorspronkelijk behoorden tot wereldlijke liederen. De tekst, die onder de melodie is geplaatst, moet den grondslag vormen, waarnaar de melodie gelezen, opgeteekend en in modem notenschrift overgebracht behoort te worden. Indien men aan den regel vasthoudt, dat men de woorden moet zingen, zooals men die zonder noten uitspreekt, eii wel volgens den rhytmus, die aan het vers ten grondslag is gelegd, dan zal men het minst gevaar loopen mis te tasten. Terecht zegt van Duyse\': "Poëzie en muziek, metriek en muzikale notatie staan in innig verband." Ik heb gemeend overal eene maatverdeeling te moeten aanbrengen; dit scheen mij, in verband met de klavierbegeleiding, noodig. Men leide daaruit niet af, dat men dan ook streng in de maat moet zingen en spelen. Integendeel: de voordracht moet vrij en declamatorisch zijn; men reciteere het vers op de daar- boven gestelde noten; de begeleider heeft den zanger geheel te volgen in zijne vrije voordracht. Het is niet mogelijk deze wijze van zingen in de kleinste bijzonderheden door notensohrift aan te duiden; men moet volstaan met de middelen, die ons ten dienste staan voor het aangeven van noten van langere en kortere waarde. Het talent van den zanger, bij de voordracht ten toon te spreiden, moet het ge- brekkige in de noteering aanvullen. In de liederen, die ontleend zijn aan de hierboven genoemde uitgave van Baumker (No. II, III, VIII, IX en XII) vindt men duidelijker aanwijzingen voor de waarde der noten, dan in het D. en P. Boecxken. Daar wordt in den regel op beklemde lettergrepen eene langere noot aangetroffen dan die, welke geplaatst zijn boven een lettergreep, die den klemtoon mist. Omtrent de overige liederen verwijs ik naar de aanteekeningen. Alvorens tot het bespreken van de klavierbegeleiding overtegaan, moet ik nog een belangrijk punt aanroeren, hetwelk de lezing der melodie betreft. Ik heb

-ocr page 10-

		— IV —
		mij zoo getrouw mogelijk gehouden aau het origineel wat betreft de verhoogings- of verlagingsteekencn. Dit staat in nauw verband met den toonaard van de liederen. Ongeoorloofd aeht ik het in de melodie zulke teekens aantebrengen, die er niet staan, tenzij het den tritonus f?eldt. Met name heb ik vermeden in de slotcadenzen den daarin voorkómenden \\ oorlaatsten toon, welke naar de tonica voert, te verhoogen. Dit acht ik in den regel verboden, omdat daardoor meestal inbreuk wordt gemaakt op den toonaard van het lied en dus ook aan het eigenaardig karakter daarvan te kort wordt gedaan. Leveren de lezing en constructie der melodieën moeilijkheden op, hare be- geleiding baart niet minder bezwaren. Eene instrumentale begeleiding van middeleeuwsche melodieën, die ontstaan zijn in een tijd. waarin eene harmonische behandeling, zooals wij die thans verstaan, volslagen onbekend was, is niet anders dan een noodzakelijk kwaad. Om eene dergelijke melodie algemeen toegankelijk en bevattelijk te maken wenscht men, dat zij van eene begeleiding worde voorzien. Men is zoo gewend aan een harmonischen grondslag, dat men zich onbevredigd gevoelt, zoo hij gemist wordt. De middeleeuwsche liederen behoeven eigenlijk dit hulpmiddel niet; zij zijn niet harmonisch gedacht; door haar van eene harmonie te voorzien brengt men er een vreemd element in. dat men, strikt genomen, zou kunnen ontberen. Men neme b. v. het schoone lied -O! Jesu soet!" (No. IV) en late dat door eene welluidende barytonstem in eene kerk zonder begeleiding zingen; het zal een dieper en reiner indruk achterlaten, dan wanneer de zang met orgel wordt begeleid. Maar men eiseht nu eenmaal eene begeleiding, omdat zonder hasir het lied niet zal worden gezongen. liet komt er dus op aan er eene te leveren, waardoor de melodie het minst wordt geschaad Ik wil niet uitweiden over de verschillende wijzen, waarop men hierbij reeds te werk is gegaan. Eeu bepaald stelsel heb ik niet gehuldigd; ik heb elk lied bewerkt, zooals mij uit een zuiver muzikaal oogpunt het best voorkwam. In de eerste plaats heb ik getracht den toonaard zuiver te houden; vooral heb ik gepoogd het volksmatige in den zang te behouden. Eene zuiver vierstemmige akkoord-en koraalmatigc behandeling, zoodat op elke noot der melodie een akkoord wordt gesteld, heb ik zooveel mogelijk vermeden. Met dat stelsel kan ik mij in geenen deele vereenigen; de bevalligheid en losheid der melodie gaan daardoor meestal verloren; de vrije voordracht er van wordt daardoor bijna onmogelijk. De begeleiding behoort m. i. te beantwoorden aan twee hoofdvereischteu: 1° zij moet eenvoudig, bescheiden zijn en den toonaard van het lied nader doen uitkomen: 2° zij behoort door het aanbrengen van alle gepaste middelen, welke de kunst aau de hand geeft, daartoe bij te dragen, dat het eigenaardig karakter van het lied tot zijn recht kome en de schoonheid der melodie, zoo mogelijk nog verhoogd, althans voor ieder meer bevattelijk worde. Zooals gezegd, heb ik geen vast stelsel gevolgd. Nu eens heb ik de mo- tieven van de begeleiding aan de melodie zelve ontleend en ben ik cauonisch of imitatorisch te werk gegaan; dan eens heb ik, door het aanbrengen van eenvoudige harmonieën, slechts een harmonischen grond aangegeven. Eindelijk nog een enkel woord over het gebruik, dat ik van den tekst heb gemaakt. Den oorspronkelijken tekst heb ik behouden, doch ik heb gemeend hem niet volledig te moeten geven, althans niet voor die liederen, die geene balladen zijn. De oude liederen zijn in den regel buitengewoon rijk aan coupletten; daaruit heb ik slechts enkele, hoogstens een viertal gekozen, die mij het meest ge-

-ocr page 11-

— V -

schikt voorkwamen om gezongen te worden. Het doel dezer uitgave is toch hoofdzakelijk de muziek. Aan sommige melodieën uit het deuoot en Profitelijek Hoecxkeu, dat alleen geestelijken tekst bevat, heb ik. waar de geestelijke tekst mij minder aantrekkelijk voorkwam, den wereldlijken tekst ten grondslag gelegd naar de boven de melodie gestelde voysaanduiding. Hierbij heb ik ondervonden. hoe uitnemend de wereldlijke tekst bij de aangegeven melodie past, zoodat bijna geen twijfel kan rijzen, of de melodie moet met dien tekst ziju ontstaan. Ik wil gaarne bekennen, dat mijn arbeid mij veel tijd en moeite heeft ge- kost. Ik durf niet verwachten, dat op mijn werk geene gegronde aanmerkingen zijn te maken; integendeel, ik ben mij van het vele gebrekkige, dat daaraan kleeft, volkomen bewust. Doch ik zou mijne moeite ten volle beloond achten, indien deze uitgave er toe moge bijdragen om de belangstelling in onze schooue oude melodieën te verboogen.

Aanteekeningen. Liederen met geestelijken tekst. No. I. "Aenhoort, ick sal beghinnen". Melodie en tekst ontleend uit: Een deuoot ende Profitelijek Hoecxkeu (uitgave van Scheurleer). No. XXV. blz. 216. De toonaard van dit lied is moeilijk te bepalen wegens het slotrefrein dat zich in een geheel anderen toonaard beweegt dan het overige gedeelte van de melodie, waaraan de aeolische toonaard ten grondslag ligt. De vraag zou zelfs bij sommigen kunnen rijzen, of het slotrefrein wel juist door mij is gelezen. Tot mijne rechtvaardiging laat ik, daartoe in staat gesteld door de welwillendheid van den Heer Mnrtinus Nijhoff, hier het facsimilé der melodie afdrukken.

JÖEE5Ö

tf>»tj Uf\\n<&o)tti)nimxoefict jjMirfcrt fetpicffSdr) Oimtfo

a> f<o ottfie 0eu? affe 0; o vrool

j®^@ fffispÈ

<zwoftmi ii) mfjtttei uw

éy «irjrj» ^crffrjf ft»<j« 9 Met

Ëfeü^

Ewij bot c$«r? 6cx) kfl tffoof Men zal moeten toegeven, dat, tenzij men aan eene drukfout in het origineel denke, omtrent de juistheid van mijne lezing bezwaarlijk twijfel kan bestaan. De mogelijkheid van eene drukfout kan ik natuurlijk niet met beslistheid tegen- spreken. Ik moet het echter ten sterkste betwijfelen, omdat eene dergelijke ongewone wending aan het slot nog in andere liederen van het D. en P. Boecxkcn voorkomt; zie b. v. No. XXVIII. blz. 49. Muzikaal acht ik het slotrefrein, in ver-

-ocr page 12-

— VT —

band met de steeds wederkeerende smeekende tekstwoorden \'\'Troost mi in mijnder noot", van eene schoone en treffende werking. Xo. II. "Ave Maria, maghet reyn". Melodie en tekst uit "Baümker, Niederlandisehe geistliche Lieder nebst ihren Siugweisen aus Ilaudsehriften des XV. Jnhrhiindcrts" in Vierteljahrsschrift fllr Musik- wissenschaft 1888. blz. 174. Baümker (blz. 165) neemt dit lied op onder die, welke in lydiscben toonaard zouden zijn geschreven. De juistbeid van deze bewering beaam ik alleen voor de slotcadenz. niet voor bet overige gedeelte, dat m. i. be- paald in (loriseben toonaard staat. De verlagingsteekenen, die HaUmker op ettelijke plaatsen boven de melodie heeft geplaatst, en die dus niet in liet origineel staan, hel» ik niet overgenomen. No. III. "Maria coninghinne". Melodie en tekst uit Baümker 1. e. blz. 177. Dorisch. No. IV. "O Jesu soet". Melodie en tekst uit D. en 1\'. Boecxken. No. CXLI. blz. 172. Aeolisch. De schoone, aangrijpende melodie had een beteren tekst verdiend, waarvan slechts een couplet is overgenomen, omdat de overige geheel onbruikbaar zijn. No. V. \'\'Mijn tyt gaat ween". Melodie en tekst uit D. en P. Boecxken. No. CLXXV. blz. 207. Phrygisch. No. Vla en Vil». "Van liefden comt groot liden". Melodie en tekst uit D. en F. Boecxken. No. LIV. blz. 74 Van de melodie geef ik twee lezingen. Het hieronder afgedrukt facsimilé is namelijk eenigzins onduidelijk. De vraag rijst, of de verwisseling van den a($6eqihnt.------------

gOcmept £9imm5f0?frec/

Xxtytitfi*) tornt poet tt 8*9 enftottffttvi&p groot toft fxtmm$toitma$et

f»0ttC8e0mjflef ?tte|l 0f

W

»

fdfO ir> ütey és\\c.) conSr

ffctt

jjjnwffcr; nfrt.

a?4tia 7Drn<8o86foo»>tort

f sleutel in den c sleutel op den tweeden notenbalk wel juist is: voor eene ontken- nende beantwoording pleit, dat het molteeken op den derden notenbalk met den c sleutel geen reden van bestaan zou hebben, doch wél wanneer men in plaats van den e sleutel den f sleutel leest. Daarentegen zou de duidelijke verwisseling van den c met den f sleutel op den vierden notenbalk als argument kunnen aangevoerd worden voor de bevestigende beantwoording der vraag. In elk geval ben ik het met Baflmker (zie zijne aankondiging van de uitgave van Scheurleer, voorkomende op blz. 497 van het Viertcljahrsschrift 1889) niet eens, dat bij de lezing volgeus het facsimilé met de daarin voorkomende verwisseling der sleutels \'niusikaliselier Unsinn herauskftmc". Ik heb in VI b het tegendeel trachten te bewijzen. No. VII. Ghi, die Jesus wyngaert plant. Melodie en tekst uit D. en F. Boecxken. No. XXXVIII. blz. 57. Dorisch. Zie ook Acquoy, "Middele uwsche geestelijke liederen enz." No. XVII. blz. No. 34. No. VIII. Die alrezuetste Jhesus. Melodie en tekst uit Baümker 1. c. blz. 245. Dorisch.

-ocr page 13-

		— vn -
		No. TX. Een alre lieffelicken een. Melodie en tekst uit Baümker. 1. c. blz. 197. Dorisch. No. X. Adieu, natuerlyc leven myn. Melodie en tekst uit D. en P. Boecxken. No. LXV. blz. 87. No. XI. Och voor de doot. Melodie en tekst uit D. en P. Boecxken. No. CXII. blz. 140. Deze melodie heeft het volgende opschrift: "Dit is de wisc van Tandernaken al opten rijn "Daer saeh iok twee maeehde spelen gaen." — Dit lied is bijzonder merkwaardig. Men lette op de herhaling van sommige woorden van den tekst; daaruit volgt reeds, dat de tekst op eene melodie is gebracht, die ontleend is aan een ander lied. Toch heeft men hier niet de oorspronkelijke melodie van Tandernaken op den Rijn; wel bestaat er grootc ver- wantschap met de oorspronkelijke wijze, zooals blijkt uit ecnc vergclyking met No. XXI. De lezing van de melodie uit bet Ü. en P. Boeksken beeft mij veel hoofdbrekens gekost; ik geef haar gaarne voor beter. No. XII. O creatuer, dyn dagen. Melodie en tekst uit Baümker 1. e. blz. 207. Dorisch. Wereldlijke Liederen. No. XIII. "Het daghet in den Oosten". Melodie ontleend aan de Souterliedekens uitgave van 1564. (Ps. 4). Tekst uit het zoogenaamde Antwerpsche Liedeboek 1544, uitgave van Hoffmann van Fallerslében. Horac Belgicae. Pars XL No. LXXIII. blz. 108. Dorisch. Het moge vermetel zijn om eene nieuwe hewerking te leveren van deze bekende melodie, omtrent de lezing waarvan zoo groot verschil van gevoelen bestaat. In eene verzameling als deze mag zij echter niet ontbreken. Ik heb de noteering van de bovengenoemde uitgave der Souterliedekens, naar ik meen. getrouw gevolgd. Vooral bij de voordracht van dit lied denkc de zanger zich de maatindccling weg. Eene vrije, vloeiende en declamatorische voordracht, waarbij de begeleider zich volkomen zal hebben aan te sluiten, zal, naar ik mag vertrouwen, vooral het droomcrige van melodie en tekst volkomen tot zijn recht doen komen. No. XIV. "Het viel een hemelsdouwe". Melodie uit D. en P. Boecxken. No. XIV. blz. 34. Dorisch. Tekst uit het Antwerpsche Liedeboek. No. LXXIV. blz. 110. Coupletten No. 1 en 3. No. XV. Och ligdy nu en slaept. Melodie uit D. en P. Boecxken. No. CLXXXVI1I. blz. 220. Mixolydisch. Tekst uit het Antwerpsche Liedeboek. No. CXXXII. blz. 198. Coupletten No. 1, 2, 4 en 5. No. XVI. Alle myn gepeys. Melodie uit D. en P. Boecxken. No. CLXXXI. blz. 212. Dorisch. Tekst uit bet Antwerpsche Liedeboek. No. III. blz. 4. Coupletten No. 1 en 2. No. XVII. Verlangen. Melodie uit D en P. Boecxken. No. CXXXV. blz. 166. Mixolydisch. Tekst uit het Antwerpsche Liedeboek. No.CLVII. blz.233. Coupletten No. 1 en 4. No. XVIII. lek seg adieu. Melodie uit "Een nieu Liedtboek genaemt den Druyventros der Amoureusheijt". Anno 1602. Tekst uit het Antwerpsche Liedeboek. No. c. blz. 151. Coupletten No. 1,2,3,5,6. Hoewel de melodie van dit sohoone lied ook in het D. en P. Boecxken (No. LXIX. blz. 941) en in de Souterliedekens (Ps. 65) voorkomt, heb ik de voorkeur gegeven aan eene jongere lezing van het begin der 17\',p ecnw.

-ocr page 14-

		- vin —
		X». XIX. Het vlooch een cleyn wit vogelken. Melodie uit Fruitiers, Kcolcsinsticus (uitgave van 1565) No. 110. Tekst uit hetAntwerpscheLiedeboek. N0.LXXVII. blz.115. Coupletten No. 1 en 2. No. XX. Ich had een gestadich minneken. Melodie uit D. en I\'. Boecrken. No. XCII1. blz. 119. Dorisch. TckRt uit het Antwerpsche Licdeboek. Xo.XCVlII. blz. 147. Coupletten No. 1 en4. No. XXI. Tandernaken op den Ryn. Melodie uit een H. S., berustende in liet Rijksarchief te Maastricht, waarvan eene beschrijving voorkomt in het Tijdschrift onzer Vereeniging Deel II. blz. 20». In die beschrijving heb ik slechts terloops van die melodie, die de voysaanduiding "Tandernaken al op ten rijn" draagt, melding gemaakt; zij was mij destijds niet bijzonder opgevallen. Kerst door kennismaking met de hierboven sub XI ge- noemde melodie uit het />. en V. Boecxken. en door vergelijking met andere lezingen, die daarvan bestaan, kwam ik tot de overtuiging, dat het Maastrichtsche Handschrift inderdaad moet geacht worden eene zeer oude en misschien onvervalschte lezing te bevatten van het beroemde volkslied, dat zelfs Hobreeht tot grondslag aan eene zijner compositiën heeft gelegd, liet Hs., bestaande uit schutbladen van een re- gister van een schepenbank, dat aangelegd werd in 147Ó, kan dus van omstreeks dien tijd dagteekenen. Den tekst, waarvan hier drie coupletten zijn gebruikt, ontleende ik aan een, mij door den Hoogleeraar Dr. J. Verdam welwillend beschikbaar gesteld H. 8., van omstreeks 1500 waarvan slechts enkele regels uitgewischt waren, die naar de lezing in het Antwerpsche Uedeboek Xo. CXLIX. blz. 222 zijn hersteld. Den volledigen tekst van het lied hoop ik elders mede te deelen en daaraan nog eenige wetenswaardige bijzonderheden omtrent de melodie toe te voegen. No. XXII. "Sijt vrolyc groot en cleyne." Melodie uit I). en P. Boecxken. No. CLXIII en tekst eodem No. CLXTV. Couplet Xo. 1. No. XXIII. "Ik zag mijnen heere van Valkestein." Melodie uit I). en P. Boecxken. No. CXCV. blz. 227. Van deze. vooral in Duitschland zeer verspreide, ballade was de oor- spronkelijke melodie verloren gegaan. Het D. en P. Boecxken geeft haar ons weder onder de voysaanduiding •■lek sach mijn heere van valckensteijn." Ver- moedelijk is dus de ballade ook ten onzent, zoowel wat zangwijzc als tekst betreft, inheemsch geweest. Böhme (Altdeutsches Liederbucb No. 29 blz. 101), geeft den tekst in West- faalsch dialect. Dr. N. Beets heeft aan mijn verzoek wel willen gevolg geven om dien tekst ten behoeve van dezen bundel in het Nederlandsen over te brengen. Voor de "poging", (zooals Dr. Beets zijne overzetting wenscht betiteld te zien) "om met be- houd, zooveel mogelijk Aan kleur en toon Xo. 29 voor lezers van onzen tijd wat duidelijker te maken", brengen wij den hooggeaehten dichter onzen hartelijken dank. No. XXIV. Ghepeys, ghepeys, vol van envye. Melodie en tekst uit "Diversche liedekens ghecomponeert bij wijlen Heer Mathijs de Casteleijn. — Rotterdam, hij Jan van Waesberghe de Jonghe. Anno 1616." No. XXII. Coupletten No. 1 en 5. Zie ook Antwerpsche Liedehoek No. XUX. Utrecht, 31. Januari 1890. J. C. M. van Riemsdijk.

-ocr page 15-

		Inhoud. Liederen met geestelijken tekst. I.     Aenhoort, ick sal beghinnen............................................................................ blz. 4. II.    Ave Maria, maghet reyn...................................................................................   ..    6. UI. Maria coninghinne..............................................................................................   ..    8. IV.   O Jesu soet!............................................................................................................   ..    9. V.    Mj\'n tyt gaet wech...............................................................................................   ,.   10. VI?-Van liefden comt groot liden..........................................................................   „   it. Vtf? Van liefden comt groot liden..........................................................................   „  12. Vu. Ghi, die Jesus wyngaert plant......................................................................   ..  13. VHI.Die alre zuetste Jhesus...................................................................................   .,  14. IX.  Een alre lieffelicken een..................................................................................   .,   15. X.    Adieu, natuerlic leven.....................................................................................   „   16. XI.  Och voor de doot.................................................................................................   „   18. XII.0 creatuer dyn clagen......................................................................................,  20.
		Liederen met wereldlijken tekst. XIII.   Het daghet in den oosten...........................................................................   „ 22. XIV.    Het viel eens hemels douwe.......................................................................   ,, 24. XV.     Och ligdy nu en slaept.................................................................................   „ 26. XVI.   Alle myn ghepeys.............................................................................................   „ 28. XVII.  Verlangen..............................................................................................................   „ 3& XVIII. Ick seg adieu......................................................................................................   „ (jfc^ XIX.   Het vlooch een cleyn wilt vogelken.....................................................   „ 84. XX.     Ick had een ghestadigh minneken........................................................... 35. XXI.   Tandernaken op den Ryn............................................................................   •, 36. XXII.  Syt vrolic groot en cleyne.........................................................................   « (80y XXIII.Ick zag mijnen heere van Valkenstein...............................................   » 40. XXIV. Ghepeys, ghepeys vol van envyen.........................................................   » 42. -----—=€-3=™-----

-ocr page 16-

		8
		LIEDEREH met geestelijken tekst. —*-*«=§♦§=»—«—

-ocr page 17-

I.

Aenhoort, ick sa] beghinnen

Langzaam en breed.

$

jih

m

&

£

^

Aon           hoort, ick         sal___ bc - - ghin - nen Om te Mi-non tyt hob ick___ ver - - sle - ten Al         in Rvck         God! wilt mvns          ont - - for -          - mon, Ick

È

ï

f

£^=i

f

r

»•/

m^

ê

^

£

///,

■£

ï

f

^

~o------- liet. fout. swanrj

Ont - stolt ben ick        van Myns selfs heb ick         ver En         wilt mi doch be

sin - pon oon niou - we son - don____ mo - nich lip - ge in son - don

*

Hl

r

r

r

«f

sy

J:

¥

f

£

r=*

É

r

-ö— driot; routj baor.

-»— Van Van Van

bin - non En myn ghe - ton, Ey - laosl schor-men, O! Ma

hort lyt swaor vor dat____ mi soor ri - a ma - ghet eer

-ocr page 18-

J J J

É=É

deuch-den bon ick deuch-don ben ick deuch-don ben ick

deuch-den ben ick deuch-den ben ick deuch-den ben ick

bloot, bloot, bloot,

Van Van Van

i

m

r

X

X-

$

9

it

£

T=F

f

1-T

$

É

É

&

F^

bloot. bloot. bloot ■

O O O

schoonste bo - ven moe . der en - de moe - tier der ont

al - Ie               vrou - wen! ma - ghet             rey - ne! ferm - her - tich - he - den 1

m

m

31

3e

*

Zeer langzaam. -tK----------

•

m

m

myn - der myn - dor myn - der

Troost Troost Troost

noot.. noot. noot..

in in in

mi mi. mi.

$

pp f

P

P

mm

f

f=f

r

-ocr page 19-

II.

Ave Maria, maghet reyn.

Niet al te langzaam. M*i innigheid roor te drap,

-** «, i.- -y.„-.fct -■ *rssi 2. Z: CJ£.■ 5

^^^^^^

^^^^^

1C u         d,c          sPre - kon aon,- End

espressiro

«SS*- £-?. -.ion ï • 7*ï* *s* 9 ,"" non, Dat hi           loot, ond         die

-ocr page 20-

Ê

• *

~m---- haer

da- - ge - reit, End al dat in gro - - te smert, Doen hi om u

is___ be- reit. In cru - set wert. Om

crcsc.

$

*

P

¥

my - nen sin Staet u          leet hy         Bi

u - we min. O si - nen tv*         Soo

su - ver maecht, Myn groot ver - driet; Lijdt

±

È

m

<

m

2

v

W

cresr.

2

s

Ê

£

E

f

iü bin,         Ghi Dat

hert, myn sin, Soo waer ghi         nu vry Al - leen

wel bo-haechtj Van\') hi__ ge - bietj Hier

o

■i i .1

É

%

P

Wï

•d±t l2F

M" r r

1

m

i

£

£

i) van o te syn = verre van u te lijn

-ocr page 21-

m.

Maria coninghinne.

Langzaam, met uitdrukking te zingen.

Ê

Myn Dat Tot

ningh ont - be -

-  ne, -  ren,

n - a word ie wie yet

in \\va ghin

co wel sal

- nen

P#

P

a

J.

-U

p

T=

$

ï

£

toe - ver - laet! Ver - crycht my u soons min is goetj Want         si cant thert ver

troost, u ____

—      myn —     kints

ee -           - re, Staet        hi

niet in der

si - nen loff end

#

PÜ

i

- daet.

ne, He - ren End nen, Tsal

min - cla . min -

rouw          voor myn ghe - ven goe - den hem ver - drie - ten

fe

I

f

T

r

X^L

i

m

^

r=f

-ocr page 22-

IV.

O Jesu soet!

Niet langzaam. Viy en met uitdrukking te zingen. -.—M-

«•f

I

i

\'j m 0 n, zm.

f

U

f

W±

é o

«

O Je - su soet, ver - leent mi doch confoort; Sterct mi-nen moet, Druck

i

7:

¥i

^m

j J j J

ï

f

^^

É=Ê

•—»

» ■

worpt my o - ver boort. Val-dy mi dis-coort,1\' so en can iek niet voort, So

i

*-------#

^

rT

r^

^_*_ ■

s

.£-

É

^^

r r r r r

-e—»

fe

swaer is therte ver - la -den.Blive ie dus vergoort,") In myn sonden versmoort, ver

m

?=*

U

3

-e—6

^~*

w-^P

rr-j

A

"-flL. "

^

■ a

f

ET

So is myn vruocht ghe - daen.

smoort,

m

3

m

4=4

Xï_

e—»-

#

PP.

p

m r.

f

ra

r?f

xr

-_j. o;—zns:—-s--------------

Vi/

()ValdUmi diHcoort = als gtj tegen mij zijt. ») onrein.

-ocr page 23-

10

V. Myn tyt gaet wech.

Matig liiiiirziiaiu. AM uitdrukking voor te dragen.

$

m m ir p r^^E^r

w

Myn tyt #aet wech, on ie daor met, Myn Het her - te mach wol vro - lic zyn, Ton

j j)J j)j.J

m

£m

ft

-&

mm

TJs ?

^j£J^\'J frl^

fr-f-f-f

E

^

É

£

s

J J J/=tj

£

£

; ■ ■

-ren. Ick wil mi koe-ren on- bc - let, lek • fchcn. Al is hem li - den som-tyts pyn, Al

lc - ven on mach niet duo . derf hom niet ver- sa -

m i j i j

l

*=*

\' r f f ■

» r p

te

^

£

P

£

£

pi

I

^^

SR3*

É

^

&

*Z?3

wil mi koeren on-bc-let Van al- lo cre-a - tu is hom li- den somtyts pyn,God salt hem helpen dra

-   ren. -  fihen.

mm

±

m^m

m

■»—#

-»*-

i

\'m p tèf

m

£

f

j) pT

BF^TT

-ocr page 24-

n

Via Van liefden comt groot Uden.

Langzaam en innig.

*

£

-   don Én - do -   drn^ Si gen Dat

Van Ma- Mct

li li oo

comt was

grom in eken

*

F^W

T

P

9E?^

t r h r i

ö

*

£

e^P

Het min-de die ma-get Ma - ri - a Den Tot Hie-ru - sa-lem,voor die poor - te, Die O my! spraesi doen, oy - la - een! Is

on-der wi - lengroot leyt. ghinc ee-non droo-ven gano si hein a - ne - sa en.

(\'J i~l

t

P

t=t

ffi

«l.

i

ê

t-

2

i

Si min-de hem seer, si            had-de hem lief; AL

Gods soon wel ghe - meyt. si ont - slo - ten vant. dit den droeven dach,

Daer sach si co-menhaers her - ten lief Met Die van my is ghe - pro - pheteert, Dat

mm

f J.

_—*

t

M

m

i

^T

f

f

pT~p 11- J ^:i

si hem sach in              li • den Si en ee - nen cru - ce ghe - la - den Als .mynhert sou- de door - sni - den Dat

3on-de «he-ri

st-en

c

een ver - ban - nen wreede         bit - ter

sweert___

m j-j.

3-1

J:

=J=J:

y=^

W^

?

r

~ï~r

-ocr page 25-

12

VI b. Van liefden comt groot liden

Langzaam en inni#.

É

m

-?*-

il

lief ri wee

-   den En -   den; Si -   gen Dat

de

li - li - (PO

Van Ma ■ Met

don a nent

^ root in ckon

comt was

l.v

$

m

f

r-^r t

T P

S

-rTh

jrhtn

i

&-*-

B

Hot min-de die ma-get Ma - ri - a Den Tot Hie-ru-sa-lem,voor die poor - te, Die O mylspraosi doen, ey - - la - een! Is

on - der wi - Ion groot leyt, ghino eehen droe - ven ganc si hem a - ne - saeh.

±*

f

ï

I 1 J

^T

F

T

9

*

m

£

ï

Ê

zzr

^

r\'-JltNPJ \'MIS

m

Als si comen haers her - ten liof Met mv is         ghe - pro - pheteert, Dat

Gods soon wel ghe - mcyt.          Si

minde h

si ont - slo - ton vant.          Daer saeh

dit den droe-

9

dach,          Dje van

£

i

PlÈ

-^

-Q

T

*

e

f

i=t

%

£

-P-

^

?

P

f1

É

:*=£

I

jz:

P=

?

^F

£=¥

nyetT dief___ sweert..

hem saeh in            li nen cru - ce ghe - la hert sou- do door- sni

den, Si en eon-de ghe-rust-en den Als           een ver - ban-non don Dat          wreede          bit - tor

SI ee- myn

§

5.

3

ï~-

3-1

±

g .i J

£

f

r

fT

-ocr page 26-

13

vn.

Ghi, die Jesus wyngaert plant.

Innig.

^^

i

S

n—w

£

^m

^

rr^-v

Ghi, die Je-sus wyngaert plant, Ver - blyt u o\\> dat soe - te lant, Daer Je- ru-sa-lem ist lant ^henaemt, Vol hey- lich-he- den schoon bequaem.Ver- Als Je-sus u daer sal ontbien, U wereken sal hi o - versien En

$

mm

SI

m

\'/ w <,

w

$

¥.

ghi syt toe ver - co - ren. Die cier - heyt is daer on - spre - ke - lyc, Die\' eiert met al - Ie vruech-den. Van hier so en coemt-er hie-mant in, Hy en na u duechden loo - nen. Och God, ver-leent een ye - ge-lyc Op

pn*

£Tn_j] p

^m

■ar. f

? t J> r p f.

m

?=£

f

^J^IrJlJ i\'irp JJJtt

dzz:

<±

bli - scap on - be -gri - pe-lyck, Die u daer sal ghe-bo -         - ren. draecht int her - te Je - sus min Endeis verciert met duech - -den.

- nen.

dat lant te dincken hier op aertryck En dat namaelstebe-wo

^s

=^=?

rrn

*■*-

ÜÉ

i@

y * f~f j> f f »

-ocr page 27-

14

vm. Die alre zuetste Jhesus

Innis en niet snel,

$

t j / p i r p r p o j ^

^^

Die al - re zuet - ste Jhe - - sus, Die

}-~Flï<

ö

W

r pT7 ir—-J

r

iVWT

É=l

r r p r

p

E

É=iÈ

e

#^-

ï

#-*-

Ê=l

» ■

al - re lief - ste Heer, Die mint die rey - ne maech-den, Die

J\' i\\ f-jt

É=fe

m

ït=F

P

^

^^

fl I Jl 1\' J)

maechden al - so seer___En sach van den he - mei neer,.

Hoe

É

É

3

Syn lief, syn hart - sen bruyt.

dat si was ge -

daen,1)_______

f

s

f

U

P^

#=*

^

c

^

5~*

Je

m\' |

^

ï

ï

B

r\' Li-

£

\') Hoe dat si was gedaen = Hoe zij er uitzag.

-ocr page 28-

15

IX. Een alre lieffelicken een. Vloeiend, op de wijze van een wiepenlied.

P

%

-fwrfm

^n

jmj jij ^

Ky1 &

Een al-re lief-fe - lic-ken een, Dat heb io uit-ver-co - ren, Dat Ons is een kin-cle-kyn ge-bo-rcn End eensoonwel ghe-ge - ven, Wy

^=JF3 —■ —. — ■■-------------»

$

P

1&

f

/L

è

.=rrr i- i- y.—j

g^p

r r r—f *

t^t

É

É

sëé

r p r 1Jl ülB

\'-------- is .Ihe-sus van Na- za - r

f ri-e

B r—u n" Is van

der ma - pot ge - bo des minnent-lio ple

ren. gen.

syndaer toe___ uit- ver- co-ren, Dat wy

^F=k

% J. J J\' J JQ.

f

ö

V

r

r__-f;

B

f\'. l\'-ir

^

^^

T*

r

t*m

^

£

*\' é\'

Su - - yo, su - yo, su - yo su, Su -

mDïïD n^

pp 0-*

m

p

■=*

cc

j^cjjpr\' "

p J I J 1 j Ji

m

ve susters is dat___ niet nu?\') k_

Su - - yo, su - yo, su - yo su, Lie

f

jfil fTT^^h J.

P^P

P

^^

f

O nu — nl«

-ocr page 29-

16

X. Adieu, natuerlic leven.

Langzaam en innig.

| J~TJ1

4**-*-*

E

i

dien, na dicu is

- lyc _ on

Ie - - ven myn, A troost - lyek woort, Ghe

A A

tuer oen_

isk

*

m

i

m

w

*=9

al - Ie mynvruecht! A - dieu, het moet ghe - mi . nen moet. A - dieu, ghi hebt myn

dieu, so-laes en-de voe - Ie ie wel in

c~n ju.

m

ps

f-

Ü^

T "f \' f\' n her-te vorhueeht, Mi

\'

seey - den syn Van al dat gho-ne dat nu my

f

her-te verstoort, Och scey-den! ghi              \'my         true - ren doet. Ie

-ocr page 30-

17

i\'f p ^4*

$

*^£

fc

E

■      ■

r=p=p

sal niet bl> - ven ho - pe ghi sult mi

dan die duecht; Dat ie we - sen goct Als ie

hier vin - de wort hier na - maels

I

J\'1 J J>

m

i j) ji ï

E

Jonc - heyt, schoon - heyt, so . laes, en - de Och____ we - relt, valsch fe - nyn, al

mi on - to - gen; sal ver - ho - ghen.

*

É

t <$ ir * p

f

■ a

\') I J j J^^

wort be - dro-ghen. wort be - dro-ghen.

al - Ie myn vrueeht, Wie dat u mint, hy smaect__ ghi soet,         Wie dat u mint, hy

-ocr page 31-

18

XI. Och voor de dooi

Krachtig en niet langzaam.

»l

$m

j / j

\'<£-

i

#—»

^

^

Och voor de doot en is troost en is troost noch boet,1) Al hoeft mi God nu ge - spaert, nu gespaert, ge - spaert,

Met Myn

$

1

£

Ê

£

£

JüL.

Ê

i

E

m i:

-o------------1— men. Maer want ick im-mer, ick sen.         Als ick denk op die

rechte mach ick mach ick wel kcr her-teverscrict ver - scrict van vree

m

É

I

m

f

fff?

—•-

^

^^

f

P

p r J r r ^^

s

L/\'J £/

im-mer ster-ven moet. Ryc God! wilt myn-re wilt myn-re, ont-fer he-nen- he - nen - vaert, Die im-mer, im - mer         eens moet we

m

m

■^z

ÊÊÊ

Fff

ÖÉ

f M

T

n j j

£

f

$

?

^m

$

É

£

ï

u\' r r

men! Al toeft die doot een jaer, een jaer oft yet, Het moet eens syn, het sen. De doot is snel, seer snel,seer snel en wreet, Ie moetdaer aen, tsi

I

i

I

ï

f

BE

ï

rr^

r?

5;

2

*

f

p=ê

3Q

\')b()ft= geneesmiddel

-ocr page 32-

19

^^

$

£

niet, Ie moetdaer toe, alst God,, leet, Myn teerghelt is een lin -

moet eens syn ten baet mi lief oft leet,tsi lief oft

alst God ghe- - nen

fe J J J J

ï

ï

\'i

Ï3

**

^*

2; .1 -

5

r

tT

r-

rrf

j.\'

s r J J J

?==

^

?

f

mn

ÉÉgj

$

3

s;

£

m

3&Ê

<^*

*#

biet, Al maeh hi mi weynich bor - gher^bor cleet. Ie snit hier haest be - fchc - ven, be - ghe

*

i

«W

I

ï

£

£

f

*

m

ö

s

i

ppf te mvn her-te ver

£

i

£

■» *

- driet, ver-driet.

ghen. Daer - om so lydt myn her-t

ven. Och! want te nu dat se- ker weet, dat se - kor weet,.

**^

i

§

*

3E

m

ê

f

^"^T

*

ï

ES

\' r\'dT

—&-.— ghen. ven.

Al - tyt le-ve ie, le-ve ie in sor So mach ick oock wel         be -

tm

I

j5. -9

fp

r r

r

^

P1

f

f

\') Al-borghen = al moge God mij ook een weinig uitstel geven.

-ocr page 33-

20

xn. O creatuer, dyn clagen.

Mol uitdrukking Ir zingen.

É

Ê^5

S

S

^^

E

=ft

Marin: O ere - a - tuer, dyn cla - gen, Dyn bid-den end dyn vra - gen Heb Ghi wilt u hier ver - bli - den End ooc nae de - sen ti - den Myns die ziel: Ma- ri - a! bloem der bloe . men, Dit heb ie wel ver - no - men, Het

pm

j m m m

\' H J\' JJ1

v

rf*^

ulXi-U

SEg

£

É=m

£t.

i

g

5

^

ï

£

-  gen, Maer - den In men End

ver- staen. Ghi wilt myn kint be - ha - ont - faenj Maer ghi en wilt niet stri - ghe-daen, Maer soudt u kint niet co -

ie al wel kints so - laes moet soo syn

ËÜÜÉ

a m j- j m

P

»=«

m

*•

ij J> j

*

r m g f p

s

p

r-^r p

i

1

3HS

8 i-JTl

f—rf

gen, Dair al die min leit aen.

tcruys met hem niet dra

bit- ter-heit in li - -den, Als hi voor heeft ge - daen. my int stri - den vro - -men, Hoe soud ie bli - Ven staen.

ft--i-^fPP|

ï

m

£*

j g ^r

^

-ocr page 34-

		21
		LIEDEREH met wereldlijken tekst.

-ocr page 35-

		22
		XIII.
		Het da&\'het in den oosten
		Zeer gebonden, droomerig en vloeiend voor te dragen. P

-ocr page 36-

„Och, warent al myn vrienden Dat myn vianden syn, Ie voerde u uiten lande, Myn lief, myn minnekyn!"

Dat meisken nam haren mantel, Ende si ghinck enen ganck, Al voor haers vaders poorte Die si ontsloten vant.

,,Dats waer soudi my voeren, Stout ridder wel ghemeit? Ie ligghe in myns liefs armkens, Met groter waerdicheit."

„Och is hier eenich heere, Ofteenich edel man, Die mi nu minen dooden Begraven helpen can?"

Ligdi in u liefs armen? Bilo! ghi en segt niet waer: Gaet henen ter linde groene, Versleghen so leythi daer."

Die heeren sweghen stille, Si en maecten gheen gheluitj Dat mciskon keerde haer omme, Si ghinc al wcenende uit.

Dat meisken nam haren mantel Ende si ghinc eenen ganck Al totter linde groene, Daer si den dooden vant.

Si nam hem in haren armen, Si custe hem voor den mont, In eender corter wilen, Tot also menighcr stont.

Met sinen blancken swaerde Dat si die aerde op groef, Met haer sneewitten armen Ten grave dat si hem droech.

„Och ligdi hier verslaghen Versmoort al in u bloet! Dat heeft ghedaen u roemen Ende uwen hooghen moet.

„Nu wil io mi gaen begheven In een clein cloosterkyn Ende draghen swarte wilen, Ende worden een nonnekyn.»

„Och ligdi hier verslaghen Die mi te troosten plachl Wat hebdi mi ghelaten So menighen droeven dach!"

Met hare claerder stemme, Die misse dat si sanc, Met haer sneewitten handen Dal si dat belleken clanck.

-ocr page 37-

XIV. Het viel eens hemels douwe.

Niet snel.

p, * w /1 j j> j j i rnj, j, ü

we Voor wen Voor

Het viel eens he - mei?»         dou Iu -wil den moy gaen          hou

^^^

|P^

I

s

»—»

pp

i

#^£

f P Li

3BE

^

ï=3ë

Ü

-f

myns liefs ven - ster - kyn. myns liefs ven - ster - kyn.

Ie             weet geen scoon - der En            scen - ken myn lief

§

*

-*s-

v~r I I

\\i Q!LJ| i

ï=m

2=ï

ï

*

Si En

we Si staet int her te            myn. we, Die al - der - lief - ste           myn!

vrou - trou -

ê- i jnj

i-*:

FFP

-ocr page 38-

25

ï

*

É

i

j bJ\'

pp

r p r

hout myn hert be - seg - ghen, lief! Milt

van - - ghen Twelck is so seer          door co - - men Voor u cleyn ven - ster - ken

»1

Ü

£

e ir p r

^5

wont.               O! mocht ie troost ont - - fan - staen!             Ont - faet\') den mey met            bloe-

-  ghen, So -   men, Hi

i p i p l

i

E

waer ie gansch           #e - is         so schoo-ne ghe

sont. da en.

3

r^ f f

*=*

m

T^

P2:

0 ont fat-t = ontvang

-ocr page 39-

XV. Och ligdy nu en slaept Een liedeken van den mey.

26

Vloeiend te zingen.

P

i g t

5

Mr p r p

Ö

-*

E3E

l..,Och li^-dy nu on slaept,__Myr. 3. .Je sie don lich-tcn daeh____ Al

*fe

É

S

H

^

/>

m

ie

M

mm

s

U

Ê?

9#

ö

?

44

JT3 J J)

£

püpn

g----É

uit-ver-co-ren bloe-me! Och lig-dy nu en slaept _ In u-wen eersten door die woleken drin-gen; Ie sio diebloemkens schoone Al uit der aerden

tó

Kil Ij izz; p ■ ■

i

£

Ë

?

Tf

*=*

sr^r

44

r iJTJJ J>

droo-me. Ont-wect u, soe-te lief, ___ Wit door u veynster co - men, Staet springhen. Ie sie die ster-ren elaer_ Die ver-lichten in den throo-ne, Staet

Él

*

m

LM

ö

3

■ *

«—=f

P^

tCfFf

i jftj

9^ffrfrj

B

f^

ï

*i-r

*

=TT»— I K I K t---i -i\' J B

ÉÜ

ifflNl

E

i------E

f

*-•

op, lief! wilt orit - faen---- Den mey niet si - nen bloe . men." op, lief! wilt ont - faen----- Den mey met si - nen bloe - men."

*

tt^-Jr-^i

i

*

f

~

t 11

r

w^

^n

j.

-ocr page 40-

27

Tweede vers.

**

it

l I j p p E

FTP f P P^

2._,JVat ruysschot daer aen die muer,__ Dat mi myn rus-te be -

phm

\\) i j, ji j, ji i^

E

*

* *

ro - vet? Die mi tsceyden maect suer,         Die leit hier op ge -

m

D J p l r p f pi J;; i. J, I\' p r F

doo - ghe\') In mi - nen arm so vast;___ Wl en con-nens niet ont -

fiWi m m m m J>uf a j>uj.j*i

sluy - ten; Myn bed de-kon heeft si - nen last, Plant u-wenméydaer buy - tenF

Vierde vers.

p i p i r p r p i P i i i iJ I r e

4._„A1 ston-dy daer tot mor - gen Ie en sal u niet in

f# JT] J i\\ J=jgg

Ö

A. *> * ,\\j p J J

la - ten; Myn boel lyt hier ver - bor - gen Ghi en condt mi niet ver -

*t

jW-p lp p r p iJ i> j J\' iJ p r f

ma - ken. Myn her - te - ken op u niet past Noch op gheen spel van

fMm

I*-----k-

ÈÖ

5^5

£

SE

■\'■\' ■

E

« n *

luy - ten; Myn beddekénheeftsi-nen vollen last,Plant u-wenmeydaer buy-ten 1"

<)op gedooghe ■ met mijn tin.

-ocr page 41-

28

XVI. Alle myn ghepeys.

Mot uitdrukking te zingen.

l=g^i

*

Al - Ie myn ge - peys         doet           my so          wee!

mf

É

£

§

F1       *« " f\\ J * # I g      «1 g \'      • I g       J» •\' rJ> Wie sal ie cla - - gen myn ver.driet? Die lief - ste en aeht op

mm

S=SF

-6

w

JJ

~9

mf

ÉËËË

Ê

-g

i

p ■• * ^r^ié «* i fcs ë *T" rj f *•

-e-

g g

my niet meer, Ey-la-cen! wat____ is my ge-seietl Ie mach wel segghen: tis

$

É^

f

3^ =

E

-<S-------ir

#8= TT

»

TT

"77"

S

K*-

ir:

É

3cr

rJ             g\'

r

-ocr page 42-

29

— /

*

s

^

~PT

ra. d 1 rJ «>

:Efc

-g* gi. ~i~

al om niot Dat ick al - dus la - bue - rej Dies wil ie sin-gen een

^

F=*

IE

:n=

~xr

s

s

wc. z*

«^#-

^F^f

-w-

-«-

f

XE

/O

.y

i

r r i r ■*-

«=¥

«—*

vro- lick liet, Ver - lan-ghen! ghi doet______ mi true

ren!

*

1

=è=32

»

-»-

5=

/Tv

ï

frrr

«P-

Fër

Tweede vers.

ÈiÉüÉ

#Ü

i

«r j* j> ,i j. ji i j ,j f r i p=g

Moet ie nu der-ven die lief-ste myn, So moet io true - ren tot

$

m

O \'i        &1

*          ri

& &ri m

in den doot! Haer eer. baer we - scn, haer claer aen-sehyn

<jP f ■ 1\' I |__J \' «

2ËÜ

\'J *J P:

\'J g

Dat brengt mi nu

in |y - den groot. Helpt mi, schoon lief!         uit

» <g

g^

o—i? de-ser noot En Milt my daer niet in la - ten. Wat io vermach schoon

$

I

f\' r i r

■ g

g g

g ri <»

rzz

al te          ba

ten!

roo - se root, Dat ooemt

-ocr page 43-

80

xvn. Verlangen

Hevallip voor te dragon P

éi

^ÉÊ

S2=

p*

¥=£

oft«) so

boel - ken, doet mi

mynder her - te         jiyn, Al            om knaecht,____ door- knaecht, U             min

te we - ten, - ne

é

i

• d

W

1

pÊ^

É

É

^^

ë

3

WÜt^

4 * f 9

voet - sel om die - wils mi - non

icx u ba -         - de         Om groo -         - ten pyn! Ie

troos-te om heb u so

WPf

mm

Ê

l

-*

fTy

u

É

^

£

f

*) oft- medecyn = als Ik om troost verzocht,(of Ik dien verkregen zou).

-ocr page 44-

31

m

m de, dri -

r r r- lie - ve - ken a - kei\') is

Uw Maer

lief u__

do ghe

me - noot.

cyn. claecht

*

PppN

i

3

r

r

^

i

g

^

i

i

s

&

Jf J r

la - ci.j la - cy

na . de; Ey - nynj          Ey

gaet my te moort en fe

a

#

"¥

ï

^»

f^=£

$

É

->9

boel- ken ay              mi!          Ey - laes! lief -          - ste             myn. Ey - laesl

Ti i l

Ê

^m

se

-   den -   don

schei schei

zyn. zyn

m

m

Y=£

r

*—*

m

T

»)driakelr tegengif. In plaats van tegengif, geeft gij mij den dood*en venijn.

-ocr page 45-

32

xvm.

Ick seg adieu,

Innig:.

I

\\Tj>        *

£

M3Z

^

w

è ■

Ick so£ a - dicu, Wy twee, wy moeten

^hF=

Ö

rs

nm

\'»n\' i a

$

É

?=^

f2 Tot

- dt>n!

op een nieuw So

scei

=±

É

\\> ^>f

^

i / t

^

r f r~r

Ê\'

ï

r f t t

^^

É

F=

r

*

s

s

T=P

£

*

g-77

Io laet by u dat

- den.

wil i(5 troost ver - bey

é 1 Ji i j

ÉpÜI

J * W

*=E

r r

yr^a £

gj^g

ü

i

^F*

^^

T=?=f:

i

É

É

i ij j j j

?

■ ■

*=?

her- te myn,Wunt waer ^hi zyt, daer sal ie: ayn,Tsi vrueehtof pyn, Tsi

è

ji-itii-»-

«

w

—w— J

rm

^

2

^a

£

-ocr page 46-

33

jÉ - jj u j J r i^-pH

* w ^j

Myns sins gho- quel Dat doet mi die - wils true la danoko u lief, Rcyn min-no-lic lief #e - pre -

m

i

j i J p J r

^

P

Haer lief - do re - bel Die doet mi ther - te Voor al - Ie          grief So wilt mi doch ghe

ren. sen.

n JplJ l^r J

^

ren.           \'t            scei-den van u doet mi den noot, Ie sen.           De-se ni - ders         fel met haer fe - nyn, Si

$ J i p r J

j j i j p i ^

blyf ge - wont, ie         segt u bloot: Schoon Moe. me mi-nioot, Schoon heb-ben be - let ons blide aenschyn Op         dit ter- - myn, Op

$

ö

i mi—ar

£

-xts.

bloe-me mi-nioot.\' U         ey - gen blive ie tot in___ den          doot. dit tor - myn, Al - toos sal ie u vry ey - - gen           zyn.

Adieu, schoon stadt, Adieu, prieel vol vruechden! Reyn maeohdelyok vat, Daer wi tsamen verhuechden. Gedenet den troost, die ghymi bootj Ghi zyt myn lief, die ie noeyt en vloot, Ie segt u bloot: U eygen blive ie tot in den doot!

-ocr page 47-

81

XIX. Het vlooch een cleyn wilt vogelken Met eenvoud te zinden.

m&

$

É

&E

£

Fm

^

Het vlooch een cleyn wilt .Helt - di te nficht ge

vo - gel - ken Tot myns liefs ven - ster vlo - #hen Al door die wille van

j=±

é

I

%

ö

f

m f f

^ »!.* J

i

S

^^

■      ■

w

in 5 „Staet op, myn al - der mi? So roemt ter hal-ver

lief - - ste! Staet op en laet my inid-der- nacht, Ie         wil u la - ten

si^è

m&

mm

f

3$

*=^r

r

&

Ê

$

i

^

m

$

g?^

in. Ie heb-be te nacht trc - vlo in. Ie wil u___ der - ken war

heb-be te nacht ge - wil u          dec - ken

#hen, lo- me, Ie

i

i

i

q=

*

¥

f

I

£

S

<5-*-

P

gg p JT3 | J [ȣp

i

P

f

- Ie

dyn.\' me!r

vlo - - ghen Al door____ die wil war - - me, Met my - nen snee - wit

ten ar -

jri j j pj, j

mm

m

** "*^

^

f

T

r Hft- f"

f

S

^

?=?

T=

-ocr page 48-

35

XX. Ick had een ghestadigh minneken.

JSC

i

m

*=P=T

*

W3

F

Ie bad een ge-sta- dich min-ne-ken, Geen scoon - der die daer Hoe sou-de ie haer ver - #e - ten? Ie         ligK\'he in swaor ver • O bit-ter - ly - cke schei - don, Waor toe si dy gho

i^§

i

ï

V

»<f TH

É

^

m

£

i

*

P

WBX.

leeft, Vor - co - ren in niyn sin - ne-ken. Van rouw myn her-te beeft, Want driet. Van drincken noch van e - ten Can ie ghe-voe-den niet. Ie maect? Die doot wil mi ver - bey - den Die al - so bit - ter smaect. Het

$

i

=3^

*

&=*

Il I

Hf

~9 •af

3^

s

p

f

zo.

$

É

^m

É

P=É

-m-

f? Daer

seri - ven-. Wan - van - ghen; Naer spra - ken, Ie

si mi nu be - gheeft.

- om mach ie     wel

weet wel hoe si hiet, Die myn her-te-ken heeft   be

uheydei ÉI

zyn, Schoon lief, staet mi     te

moet ghesc

W

rf

*

F^

f TT

1

^

^

32

iËÉ

i

jË^j=a

P

^

ê

f

wy - ven! Want si een an - der lan - ghen: Ie leve in swaer ver ra - ten, Ie blive al in die

heeft, driet. pyn.

^

tf ou-\' - we van al - Ie haer staet al-Ie myn ver val - - Ie in des - pe

i#

i

*§iü

¥

r

-*

J p

9q=i£

£

-ocr page 49-

36

XXI.

Tandernaken op den Ryn.

Verhalend te zingen

jpjËg J JJ =

. i r ■h $

ts

p

§^

Daor sach ie twoo

Tan-der - na - kon op don Kyn

é*

ÊÈÈ

^^H

n

Ff

f

r

^

p jj> i1 g

ï

Ir^

£

meis-kons sju» - Ion gaen. Die oo - no docht my aon haor aen-schyn.

f

^3

?

M\' m

■v—■----------

w~~m

-#-*\' d*J>

___Haor noch-kons dio wa-ron mot tranon bo - vaon. .JVat hobstu. lie- ve #he-

lÊ^N

J~3 i 3

f-p f

I"

3

F

Ê

l^=M

5*

P

É

-ocr page 50-

87

r i i r J J\' l 1 ^P

^

« é

spe-Ie jroet?"„My truert myn hortte, my swaort myn moet!\'

,Hoe

m^

P ï m i

ï

=8=

^

g=£=^

É?

#=F

s

Ï=É

-o-

P m f i

^

^^=1

q j -#■

compt dat. ghe-spe - l<

goot? Ma- ko         my

dos vroet."_„Io en

;i

?t=r

r f r- p

j j j-j

JC±

^m

^

p

f

Ê

r

rr

r r ^J

P

^

^

?fr

p=;3

- gen: Tis dio moeder, diet my

cans u niet ghe - sa

m

$

3:

?

£

3E

#

É

^

f

a°=a

g      *

doet. Sy wil myn boo] ver- ja - ghen. myn bnol ver - ja - -ghon."

É

É

ft^-j-j-l

^

3E

:£S

I»-

s

jet

"-^----5: 3\'

3 \'»

-ocr page 51-

88

Tweede vers.

É

*

£m

te

s

f—

^

c/r^\'r

■\' ■

..Och! lie-ve ghespe-le,dats groot ver-driet.\'_____ Nu set u hertto te-vrc

m

• É J J 11 g

■ J) F J> Jl

S=

§^£

denVi—Myn moe - dor plaeh te minnen, en de - do sy niet Den tyt is niot

§^-is-}i I Jv3 j 11 j i r B\'p r § lJ ^É

lan-ge ghe-le

- den. Nu schelt sy my hier, nu vlooct sy my daor. Myn

p p J cJ I J-i-Jj

ÉËÊ#

_ g

boolkon en derf niet ko - mon naer; Daor. om is myn her-te - kêh, is myn

*

m

S=S

p^?

%

é\' *

re? En-de

her-to-kon dus swaer. Ist won-der dat ick true

I

m

j j ij»

s

B p p p

j r ir^\'r

ick en mach niet gaen van haer.Ter veynster. noch ter deu-re, ter deu - - re." Derde vers.

m

s

a

£

\' r [jt i"

c ■

i é

$

-..Och! lie-ve ghespe- Ie, daer en leit niet an. Die mey-e, die

0 ij^iï) \'j. J |J ^J J |J r ^r|J-J) rJ; I

sal nochgroey - en. Die dan syn liefken spre- -ken mach, Syn hertte mach

^

S

r P\'p rp

hem ver- moe- -jen\'.\' .„Och! lio- ve ghe-spe - Ie, dat\'s quaet sanc; Tot

m

$

«r-A

&

£

^

m

£

■ ■

£EZ

meyte beyden is my te lanc Het sou-de mynder hort - ten ma - kon

I j i p pj f ij r [/r \'^ ^ ^\'P p^^

«=?

ven. Al en wets myn moeder ghe - non

cranc, Ie sou-do van rouwe ster

l i J> J J J>

S

m

wm

danc^Mynsboels wil - lo sal ick ver-wer-ven, ver \') Al -«lanc = al neemt mijn moeder het mij kwalijk.

ven!

wer-

-ocr page 52-

39

XXII. Syt vrolyc groot en cleyne

Opgewekt, en frisch.

$

Ö

m0

P

£

-*t

brengt ons al ghe-mey-ne syn bloem - kens met jo-lyt..

Syt vro - lic leeft

Ö

jjl .1 J

*=S=

WPI

^^

P=^"

i»»is» 1:

W

j i

rt&rf

ÉÉl

^S^

*

p=#=

i

^

m

P

i

EO B

E

T

FSZZT

x

i

SÜ

■ e ■

a ■

3

f

£

P

sondcr nyt ghe-sta-djchint ver-boy - den Wat ghi doet oft waer ghi syt, Syt

É

M

*z=*

ï

f

" 4 3

È

\'T ■ d =»=

%

ff

*

5J

J:

P

i

ï

£

3

^

FF

P

r=r

rr

r

P i r JJr\'rJ r r rJ |jcJ^

^

rrr

vrolic met-ten meye, denmeye, den mey

-ocr page 53-

40

XXIII. Ik zag mijnen heere van Valkenstein

Verhalend te zingen.

Ö

s

dP

é         *

Ik          zag mij - nen hoe . re van         Val - ken - stein Te

3

P

P=PÜ

»      *

£

£

zij - non burg op           rij - den, Het          schild aan den arm kwam

i

^

êpf^i

*

ü=^

*==?

*=*

- de.

hij ge - reen. \'t Blank zwaard aan         zij - ne          zij

-ocr page 54-

		„God tegen u, heere van Valkenstein, Zijt gij dos landes een heere: Ei geef mij weer den gevangen mijn, Om aller Jonkvren eere. _.,Den gevangen dien ik gevangen heb Moest ik my zuur verworven,- Hy ligt in den toren op Valkenstein Daar mag hij verstinken en sterven." ..Ligt hij in den toren on Valkenstein, Moet zulker ellende gebeuren, Zoo wil ik onder don toren trouw Myn liefsten holpen treuren? En nis zij nu onder den toren kwam, Hoort zij haar Itefsten daar binnen. ..Zal ik u helpen, dat ik niet kan, Dat brengt mij uit mijn zinnen." _„Naar huis, naar huis, myne jonkvrouw zoet, En troost uw arme weezen^ Neem u van het jaar een andren man Die zal u van treuren genezen\'.\'_ „Nam ik van het jaar eenen andren man Te slapen aan mijn zijde, Zoo liet ik ook nog mijn treuren niet staan, Als hy myn weezen kastijdde . Wat gaf ik dat ik oen telle1) had En alle Jonkvren reden, Flus werd met den heere van Valkenstein Door rmj om mijn lieverd gestreden!\' _„0 neen, o neen, myn jonkvrouw zoet, Dat waar mij groote schande,- Neem gy uw lieverd maar bij der hand En trok met hem uit den lande.\'?. „Uit uwen lande trek ik zoo niet, Gy" moet nüj geven een schrijven, Dat waar ik in den vreemde kom Ik daar ook mag verblijven." Als zij nu ter grooter heide kwam, Wel luide begon zij te zingen: „Nu kan ik den heere van Valkenstein Met mijne woorden dwingen. Daar ik het nu niet hem zeggen kan, Daar wil ik \'t van hem zingen, Dat ik den heere van Valkenstein Met my*ne woorden kon dwingen."
		rijpaard bij voorkeur voor vrouwen.

-ocr page 55-

42

XXIV. Ghepeys, ghepeys val von envyen,

Vloeijend voor te dragen

____ vol van o - nvy - en\') Fhvolo - do aft me - di - cy - nen Ghe -

Ghopeys. ghe - poys. Mocht mon mot kruv

Hoe quel-dy my lok waer ghe - ne

oorsprono zyt dat___ mo- nich treurt, ne- son myn-der lief- de brant.

m

w

; f\' g

r iLrr

$

r

r

£^£

i

y»n j g

»

«

£

3£

■ ■

__met fan - ta - sy - en! My dunot dat. my myn___ her - te scheurt - sen van der py - non Maer neont! ten") helpt zulck___ on - dor - stant.

*

mm

s

£

^

God gev haer vreueht.deur wient go . beurt Al doet se my dees Dies^gnet \'the - las aen my - nen kant Deur dl ast dor min __ m

j J^J

J j Mm

i

3

f=f

T

r

r

éhê

fes

l

m

£

*

f"

r

<)envyen mijd. ») ten =het niet. »)dies- minnenstralesHet komt op mij neer;ik moet de pijn der liefdeptylen dragen.

-ocr page 56-

43

tt

^

I

£

s—j—*

±M

Mits1) Met

qua - Ie! Haer we - sen fier heeft my bo keurt Ktra - Ie: lek8) vloeck den af - godt, die my bant .

»

P

fc

^r

5E

*3É

Fï

^Eg

rrr

f

j

S

iHv4j-j

•y r r \' i a^f^

>

i

fe=

^nnp

«—#

* * \\4

\'t co-leur van co . ra - l<\\ Raschta)u ghy nachte - ga - Ie! Vlieght uit dat -wil Ve- nus bit-ter - dvva - le.Rascht u ghy naohte - ga - lo! Vlieght uit dat •wil

mm

fm

3

■ft—■ -

r=^

e. I

m

Ê

f

Ö

A

i

^=3

£

£

-  de wout! Zeght haer dit al - te - ma - Ie En grootse my duy- - de wout! Zeght haer dit al - te - ma. Ie En grootse my duy-

Ê

I

f

f

^¥

E:

T

TT

i

i

£

t—r

l) mits = door. *) rasiht = spoedt. 8)ick-dwale = Ik vloek den afgod,die my bond met den blinddoek der liefde.