-ocr page 1-

HANDLEIDING

I

VOOIt

*o* f

een doelmatige bemesting.

MOTTO: Alleen door goede bemesting worden de rijkste oogstopbrengsten verkregen.

Hoe zullen we bemesten?

-

VRT.T VERTAALD UIT HET H*OOG DUITSC FI.

T&,

•j *

.% •

DORDRECHT

.. *

MORKS & GEUZE, 1S97.

« i

-ocr page 2-

		\\
		\\

-ocr page 3-

		HANDLEIDING
		VOOK een doelmatige bemesting. MOTTO: Alleen door goede bemesting worden de rijkste oogstopbrengsten verkregen.
		Hoe zullen we bemesten? VRIJ VERTAALD UIT HET HOOGDUITSCH.» ----------*- €§^--------- DORDRECHT, MORKS & GEUZE, 1897.

-ocr page 4- -ocr page 5-

		INHOUD.
		Bladz. Samenstelling der planten.............................................      5 De planten voedingsstoffen des bodems ...........................      5 Vergoeding der voedingsstoffen.......................................      5 De stikstof..................................................................      6 De minerale bestanddeelen.............................................      6 De humus ..................................................................      7 Verhouding tusschen de voedingsstoffen en den oogst ......      7 De eerste voorwaarde bij rijke oogsten ...........................      8 De bemesting moet geldelijk voordeel opleveren..............t      8 Stalmest en kunstmest ................................................      8 I. Stikstofrijke meststoffen .......................................    11 De stalmest.........................................................    12 Stikstofhoudende handelsmeststoffen .....................    12 II. De minerale meststoffen..........................................    16 a.    Phosphorzuurhoudende meststoffen.....................    14 b.    Kalirijke meststoffen..........................................    18 c.     Kalkhoudende meststoffen.................................    18 III.   Meststoffen met meer voedingsstoffen........................    20 IV.    Keuze, bewaring en gebruik der meststoffen ............    20 V. Gebruik der bemestingstabellen ..............................    21 Tarwe..................................................................    23 Rogge..................................................................    24 Gerst ..................................................................    26 Haver..................................................................    28 Maïs ..................................................................    29 Gierst..................................................................    29 Boekweit ............................................................    30 Boonen...............................................................    30 Linzen ...............................................................    31 Erwten ...............................................................    31

-ocr page 6-

		Ö.                                                     ÏNHOüD. Blad* Wikken...............................................................    32 Lupinen..................................:............................    32 Sojaboonen .........................................................    33 Roode klaver ......................................................    33 Bastaardklaver......................................................    34 Witte klaver.........................................................    34 Incamaat ............................................................    35 Luzerne...............................................................    35 Esparcette............................................................    36 Serradella............................................................    36 Zaadmengsels ......................................................    37 Aardappel............................................................    38 Topinambour ......................................................    40 Beetwortel............................................................    40 Suikerbiet............................................................    41 Koolraap ............................................................    42 Raapknollen.........................................................    42 Gelepeen ............................................................    43 Pastinaak ............................................................    43 Cichorei...............................................................    43 Koolzaad ............................................................    44 Oelrcttig...............................................................    44 Witte mosterd......................................................    45 Papaver...............................................................    45 Zonnebloem .........................................................    46 Kummel ...........................................................    46 Hop ..............................................................\'....    46 Vlas ..................................................................    47 Hennep ...............................................................    47 Tabak..................................................................    48 Wijnstok ............................................................    48 Ooftboomen en Struiken .......................................    51 Ooftboonikweekerij................................................    52 Tuingewassen ......................................................    52 Weiden ...............................................................    53

-ocr page 7-

		Samenstelling der planten. De planten bestaan uit water, planten\'vezels, waarvan de laatste weder uit verbrandbare, organische stol\' en uit onverbrandbare minerale- of asehbestanddeelen. Volgens E. Wol II\' bevatten 1000 dl. vari: Luzerne (begin van den bloei) 740 dl. water, 240,8 org. stof, 19,2 asch; Luzernehooi, 160 dl. water, 778,9 org. stof, 02,0 asch, Tarwe, a) korrels, 144 dl. water, 839,2 org. stof. 10.8 asch. » b) stroo, 143 dl. water, 811,0 org. stof, 70.— asch. Evenals de dieren zijn ook de planten levende wezens, die behoefte hebben aan voedsel. De tot hare voeding benoodigde stoffen, worden bij bepaalde temperatuur, vochtigheid en lichtinvloed, als gas, uit den dampkring door de huidmondjes der bovenaardsche groene planten- deelen, of uit den bodem, door middel van de planten- wortels opgenomen. De plantenvoedingsstoffen des bodems. De aan den bodem onttrokken voedingsstollen vorderen in de eerste plaats de aandacht van den landbouw, want hieronder bevinden er zich, die den bodem regelmatig weder vergoed moeten worden. Gebeurt dit niet, of in onvoldoende mate, dan wordt het bodemkapitaal, d. w.z. de voorraad voedingsstollen des bodems, aangesproken en langzamerhand opgeteerd; er wordt roofbouw gedreven. Vergoeding der voedingsstoffen. De noodwendige vergoeding kan geschieden door bemes- ting en \'t is daarom, dat de bemestingsvragen de belang- rijkste zijn op \'t gebied van de plantenteelt. Voor bemesting komen slechts weinige stollen, die tot voeding der planten dienen, in aanmerking: van de verbrandbare stollen de

-ocr page 8-

		6
		stikstof, van de aschbestanddeelen het phosphorzuur, kali en kalk. In de practijk moeten we daarom steeds zorgen vooreen behoorlijke aanbrenging van stikstof en minerale bestand- deelen. Dit is de hoofdvoorwaarde voor het behoud van de vruchtbaarheid des bodems, voor het verkrijgen van rijke oogsten. De stikstof. De voorraad stikstofverbindingen in den bodem is met uitzondering der veengronden in de meeste gevallen gering, terwijl de aan gebonden stikstof rijke Cultuurgewassen zeer groote behoefte aan stikstof hebben. De stikstof, die het hoofdbestanddeel van de lucht vormt, kan slechts door een bepaalde plantengroep, de vlinderbloemigen, zooals Lupinen. Boonen. Erwten. Klaver enz. in bijna onbeperkte mate aan deze bron onttrokken worden. In den verbouw van deze stikstofverzamelende planten hebben we een voortreffelijk middel, om op eenvoudige en bijna kostlooze wijze tot verrijking van den bodem te komen en den bouwvoor van stikstof te voorzien. Alle andere planten daarentegen zijn bij haren groei afhankelijk van directen toevoer van stikstof houdende meststoffen. De minerale bestanddeelen. De voor de planten opneembare verbindingen van genoemde minerale bestanddeelen komen gestadig in geringere hoeveelheden voor in den bodem, zoodat zonder regelmatige vergoeding van minerale bestanddeelen, d. i. zonder rationeele bemesting aan een loonende plantenteelt niet valt te denken. Men zal nauwelijks een gecultiveerden bodem kunnen aanwijzen, die van genoemde stoffen zooveel bevat, om de planten volkomen tot ontwikkeling te brengen, ja, de geregeld met stalmest bemeste akkers zullen zich steeds dankbaar betoonen voor een phorphorzuur bemesting, en wegens de groote uitvoer van landbouwproducten van allerlei soort, eveneens voor kali en kalk, en hoogere opbrengsten leveren, dan zonder deze bemesting. Dit geldt overal en voor alle Cultuurplanten, want de hoofdvoor- waarden voor den plantengroei zijn steeds en overal gelijk.

-ocr page 9-

		7
		Van de minerale voedingsstoffen is het voornaamlijk het Phosphorzuur, dat in bijna alle bouwgronden in verhouding geringe, voor een rijke productie steeds onvoldoende hoeveelheden voorkomt; ze wordt door ieder plant in aanmerkelijke hoeveelheid opgenomen en vormt in gewicht- verhouding een der belangrijkste bestanddeelen van de asch. Ook schijnt de verdeeling van het phosphorzuur in den bodem lang zoo gelijkmatig niet te zijn als bij andere licht oplosbare plantenvoedjngsstoffen. Hieruit is het ook te verklaren, dat daar, waar de analyse een hoog Phnsphor- zuurgehalte aanwijst, een phosphozuurbemesting toch nog rendabel is. Dikwijls zijn ook kali en kalk in onvoldoende hoeveel- heden voorhanden, zoo o. a. in lichte zand- en veengronden; zoodat ze niet in staat zijn de planten hiervan voldoende te voorzien; wil men rijke oogsten, dan is eene aanvulling noodig. De humus. Een groote beteekenis voor de planten, niet als voe- dingsmiddel, maar wegens zijn indirecte chemische en physikalische werkingen heeft de humus. Deze, ontstaan uit in den bodem vergane overblijfselen van plantaardigen en dierlijken oorsprong, werkt ontledend op de voedings- stoffen in, verhoogt de vochtigheid en het absorptiever- mogen van den grond, dewijl hij de voedingsstoffen vast- houdt tot het tijdstip, dat de plantenwortels haar noodig hebben; verder vindt men er de zoo nuttige microorga- nismen in, zonder welke de omzetting van de stikstof- houdende organische bestanddeelen in opneembaar plan- tenvoedsel niet mogelijk is. In een humusrijken bodem werken de minerale mest- stofïen veel gunstiger op den plantengroei in, dan in een humusarmen. De waarde van den stalmest, alsmede van de groenbemesting berust voor een deel op laatstgenoemde eigenschappen. Verhouding tusschen de voedingsstoffen en den oogst. De hoegrootheid van den oogst wordt steeds en overal bepaald door de samenwerking van de gezamenlijk noodige plantenvoedingsstoffen. Hoe juister de verhouding

-ocr page 10-

		8
		tusschen rle verschillende stoffen is, des te beter groeit de plant, des te goedkooper is de oogst. Men kan het verder voor waar houden, dat de opbrengst bepaald wordt, dooi- de in bet minimum verkeerende voedingsstof, maar zoo gauw of zoo lang een voedingsstof niet in voldoende hoeveelheid voorhanden is, verkommert de plant, of geraakt in allen gevalle niet tot volkomen ontwikkeling. (Liebig\'s leer van het minimum.) I>e nevenstaande afbeelding No. 1, blz. 9, levert ons liet zichtbaar bewijs voor de juistheid van deze wet. We zien hier meerdere zeer ongelijke ontwikkelde exemplaren van de tarweplant. Hét opvallend onderscheid iler onder gelijke veorwaarden gegroeide planten is uit- sluitend door het ontbreken van de een of ander planten- voedingsstof veroorzaakt. De eerste voorwaarde bij rijke oogsten. Tegenwoordig, nu de grond en bodem overal een hoogere waai\'de verkrijgt, nu ook de arbeidsloonen voortdurend stijgen, ziet ieder landbouwer zich gedwongen zijne lan- derijen door do plantencultuur steeds grooter opbreng- sten ai\' te dwingen. En dat is slechts mogelijk door zorgvuldig na te gaan de resultaten der nieuwe bemes- tingsleer. Aan de hand hiervan valt het de landbouw gemükkeiijk te zorgen, dat de Kultuurplanten gedurende bare gansene ontwikkeling aan niets gebrek lijden. De bemesting moet geldelijk voordeel opleveren. De vraag, op welke wijze men moet bemesten, is een bij uitstek practische. De landbouw heeft hierbij niet alleen rekening te houden met de scheikundige en physyo- logische onderzoekingen, maar ook met de onderzoekingen naar de linantieele voordeelen: de bemesting moet ren- dabel zijn. In \'t algemeen moet kennelijk het streven daarop gericht zijn. de hoogste opbrengsten van alle kultuurplanten te verkrijgen, wier verbouw met het oog op de gesteldheid van bodem en klimaat de meeste aanbeveling verdienen en wiei\' opbrengsten de meest loonende zijn. Stalmest en Kunstmest. Volgens de verhoudingen van de voedingsstoffen in den

-ocr page 11-

		o
		Tarwe.
		ünbemest		Volledig bemest. Stikstof, Kali. Fbosphorzuur, Kalk.
		Eenzijdige bemesting.

-ocr page 12-

		10
		stalmest, blijkt deze nergens voldoende, zelfs niet, wanneer door zorgvuldige conserveering van den mest. door goed aangelegde mestvaalten en gierputten alle verliezen naar mogelijkheid vermeden worden en daarbij nog de geza- melijke afvalproducten uit de boerderij, slootaarde enz. door kompostbereiding op zijn voordeeligst aangewend worden. Thans heet het niet meer: «Stalmest of Kunstmest," maar «Stalmest en Kunstmest." De grondwet, welke alle vooruitstrevende landbouwers zich tot richtsnoer nemen moeten luidt thans >«>zoolang nog een rendabele verhooging van de opbrengsten door meerdere aanwending van kunst- of hulpmest verkregen wordt, zoolang moet deze aangewend worden. Deze grens werd zelf op intensief gedreven boerderijen zelden bereikt. In stalmest en in uit plantaardige-, dierlijke-en andere stoffen samengestelde kompostmest zijn weliswaar alle plan ten voedingsstoffen, die den bodem toegevoerd moeten worden, aanwezig, doch in ongunstige verhoudingen; voornamelijk ontbreekt phosphorzuur en in niet goed behandelden stalmest ook de stikstof. Op dezen grond reeds is het onmogelijk, zelfs bij rijke stalmestvoortbren- ging en bij vlijtige kompostbereiding der planten zooveel voedingsstoffen aan te bieden, als noodig zijn voor het voortbrengen van rijke oogsten. Een oordeelkundig gebruik dei\' kunstmeststoffen biedt in dezen nog meerdere voor- deelen. De landbouwer kan zich ten allen tijde die planten- voedingsstofi\'en verschaffen, die licht oplosbaar en daardoor snel werkend zijn. Een gewichtige omstandigheid hierbij is, dat hij naar believen de verschillende enkelvoudige voedingsstoffen, al naar de behoeften koopen kan. Ontbreekt het den bodem aan phosphorzuur, wat gewoonlijk het geval is, terwijl er misschien stikstof en kali genoeg voorhanden is, zoo kan men licht door aanwending van een phosphorzuurhoudende bemesting een juiste voedsel- verhouding daarstellen. Verder is ook de geconcentreerde vorm, waarin de voedingsstoffen voorkomen, in de kunst- meststoffen in aanmerking te nemen, waardoor de vracht- prijzen bij aanschaffing in verhouding tot hare waarde slechts gering zijn. Een centenaar (50 KG.). Thomasmeel

-ocr page 13-

		11
		bevat evenveel phosphorzuurals70—75 centenaar stalmest en 1 centenaar zwavelzure ammoniak, zooveel stikstof als ongeveer 40 centenaar stalmest. De aankoop en de aanwending der kunstmeststofien wordt daardoor zeer vergemakkelijkt. Overeenkomstig de stoffen, diebij denland- bouw in aanmerking komen als plantenvoedsel, treffen we aan op de mestmarkt: stikstof-, phosphorzuur-, kali- en kalkhoudende meststoffen, en bovendien mengmest, welke 2—3 verschillende voedingsstoffen bevat. De hoofdzaak blijft altijd, voor ieder veld de juiste kunstmest te kiezen, haar op den rechten tijd en op voor het gewas passende wijze aan te wenden en onder te brengen; dan zal ze tot zegen van den landbouw strekken, daar op deze wijze hoogere opbrengsten zullen worden verkregen, dan zonder aanwending er van.                                                     ,
		I. Stikstofrijke Meststoffen. De stikstof is de drijvende kracht des bodems. Zij verhoogt de groeikracht en bewerkt daarbij een krachtige ontwikkeling van blad, halm en stengel; vormt bovendien een hoofdvoorwaarde voor een rijken oogst. De vrije stikstof bevindt zich in onuitputtelijke hoeveelheid in de lucht, als vrij, gasvormig lichaam. Dit is alleen voor die planten, welke uit dit groote stikstofmagazijn hare behoefte aan stikstof bevredigen kunnen; zij behoeven dus geen stik- stofbemesting; verrijken integendeel veel meer den bodem met deze zóo gewichtige voedingsstof. De geschiktheid, de vrije stikstof van de atmosfeer tot hare voeding te gebruiken, bezitten in samenleving (sym- bróse) met bepaalde bacteriën, de Vlinderbloemige planten (peulvruchten, klavers), die derhalve dikwijls voor groen- bemesting verbouwd worden. Ze maken echter slechts dan er gebruik van, indien haar toereikende hoeveelheden phosphorzuur. kali en kalk, daarentegen geen pasklaar stikstofvoedsel, als salpeterzuur, in den bodem aangeboden wordt. De opgenomen stikstof dient, in vereeniging met phosphorzuur, koolstof, zuurstof, waterstof, zwavel tot vorming van de voor \'t leven zoo gewichtige eiwitstoffen.

-ocr page 14-

		12
		De groenmestplanten verschaffen den bodem naast stikstof, ook de noodzakelijke humusstoffen; bovendien toonen ze zich van gunstigen invloed, doordat ze, wat men noemt, bodemgaarheid veroorzaken. Het voordeeligst en zekerst werkt de groenbemesting op lichten zandigen bodem, waar het vergaan, verteren van de humusvoorraad bijzonder snel gaat. Om de groenmestplanten tot krachtiger ontwikkeling te brengen en haar tot grootere stikstofopname te nood- zaken, is een rijke bemesting met phosphorzuur en kali onvoorwaardelijk noodig. Als het meest doelmatige phos- phorzuur-bemestingsmiddel moet het phosphorzuur- en kalkrijke Thomasslakkenmeel aanbevolen worden, terwijl de kalitoevoer doelmatig door Kaïniet kan geschieden. Afbeelding II (blz. 13) veraanschouwlijkt de werking der kali-phosphaatbemesting bij erwten. Een gelijktijdige gift van stikstof blijft zonder eenige uitwerking. Afbeelding III (blz. 15) geeft aan, de nawerking der groenbemesting op de navrucht, in dit geval lupinen en erwten, die zich, in vergelijking met boekweit, veel sterker werkend vertoonen; dit laatste heeft geen grootere opbrengst opgeleverd. De stalmest. Ook in den stalmest zijn het voornamelijk de stikstof en de organische stof, die de gunstige werking derstalmest- bemesting veroorzaken. Helaas, ontstaan er bij de gewoon- lijk gebrekkige stalmestbehandeling zeer groote verliezen aan deze dure bestanddeelen. Onder gewone omstandig- heden gaat 1/3 en meer van de humusvormende stof, en 1/4, ja volgens prof. Muntz de helft van de stikstof verloren. Een eerste taak van den landbouwer is het, deze verliezen zooveel mogelijk tot een minimum te beperken. Stikstofhoudende handelsmeststoffen. Onder deze zijn er eenige, die de stikstof bevatten in organischen vorm, zooals bloedmeel, hoornmeel, wolafval, enz. Deze meststoffen zijn van zoodanigen aard, dat men haar nauwelijks eenigen invloed op de mestmarkt kan toeschrijven. Bij aanwending ervan moet men zich herin- neren, dat de aanwezige stikstof door verrotting der orga-

-ocr page 15-

		13
		Erwten.
		Zonder bemesting.
		Bemest met Kali en Phosphorzuur.
		Bemest met Kali, Phosporzuur en stikstof.

-ocr page 16-

		14
		sche bestanddeelen in opneembaren vorm, dus eerst in ammoniak en ten slotte in salpeterzuu r omgezet moet worden, daar de Cultuurplanten geen orgonische verbin- dingen vermogen op te nemen. Behalve de stikstofverza- melende planten, de stalmest en de laatstgenoemde mest- stofïen, bezitten we nog twee andere, die het ons mogelijk maken, de planten te allen tijde een zekere hoeveelheid van lichtoplosbare stikstof, geheel naar de behoefte der planten toe te voeren. Zulk in water oplosbare stikstof- verbindingen hebben we in: Zwavelzure ammoniak en Chilisalpeter. In zwavelzure ammoniak hebben we een meststof, waarvan de stikstof langzamerhand in salpeterzure ver- bindingen omgezet wordt. Zoodra het uitgestrooid wordt lost het zich in het bodemvocht op en verdeelt zich gelijkmatig door den grond, waar het geabsorbeerd, d. i. zoo vastgehouden wordt, dat het zelfs door sterke neerslagen niet naar diepere aardlagen gevoerd wordt. In den bodem begint dan de omzetting van zwavelzure ammoniak in salpeterzureverbindingen. Dit proces verloopt zoodanig, dat het ongeveer gelijken tred houdt met de behoeften der planten, De tweede stikstofhoudende meststof, de Chilisalpeter, biedt weliswaar de planten een direct opneembaar stikstof- voedsel aan, doch er bestaat tevens gevaar, daar het door sterke neerslagen uit het bereik der wortels naar den \'ondergrond gevoerd wordt. Boor deze omstandigheid is men bij de aanwending aan bepaalde grenzen gebonden.
		II. De minerale meststoffen. Zullen de stikstofhoudende stoffen tot volle uitwerking komen, dan moeten de overige voedingsstoffenphosphorzuur, kali en kalk in voldoende hoeveelheden m den bodem aanwezig zijn. Het is zelfs aan te bevelen, voor een zeker over- schot aan deze voedingsstoffen te zorgen en dit kan zonder eenig gevaar geschieden, daar de genoemde bestanddeelen in den bodem blijven, dus niet verloren gaan en ook niet in werkzaamheid verminderen, voor zoover men Thomas- slakkenmeel en kaïniet gebruikt.

-ocr page 17- -ocr page 18-

		16
		De phosphorzuurhoudende meststoffen. De verrijking van den bodem met voor de planten licht toegankelijk phosphorzuur is een eerste eisch voor alle bouwerijen, die streven naar verhooging van winst. Zoowel de groote behoefte der planten aan deze voedingsstof, als ook de geringe werkzaamheid van de van nature in den bodem aanwezige voorraad, maken het bepaald noodig een regelmatige bemesting met phosphorzuur toe te passen. In verreweg het grootste aantal boerderijen staat de hoegrootheid van den oogst in juiste verhouding tot de hoeveelheid phosphorzuur, welke men den bodem toevoert. En deze toevoer is thans na ontsluiting van rijke phos- phorzuurbronnen gemakkelijk en goedkoop te doen. De phosphorzuurhoudende meststoffen, die in de eerste plaats in aanmerking komen, zijn Thomas-slakkenmeel en Superphosphaat. Het beendermeel, dat ook zich baan- gebroken had als kunstmeststof, is thans tegenover de werkzamer vormen, geheel op den achtergrond gedrongen. En daar alle proeven met andere phosphaten zonder resultaat gebleven zijn, of integendeel het resultaat gegeven hebben, dat ruwe en geprepareerde phosphaten bijna geheel onwerkzaam zijn, zelfs bij aanwending van groote hoeveelheden, zoo beperken wij ons met eene korte be- schrijving van eerstgenoemde stoffen te geven, en wel wat hare samenstelling en werking betreft. 1.    De Superphosphaten. De waarde hiervan berust op haar gehalte aan phosphorzuur, dat in water oplosbaar is. Andere bestanddeelen komen niet in aanmerking. In den handel komen voor superphospaten met 12—20 °/0 in water oplosbaar phosphorzuur en verder dubbel super- phosphaten, die niet met zwavelzuur, doch met phosphorzuur behandeld zijn. Deze laatste hebben, tengevolge van de wijze van bereiding, een veel hooger gehalte aan oplosbaar phosphorzuur (40 °/o en meer) dan de gewone super- phosphaten. Het is vooral de gelijkmatige verdeeling van het superphosphaat-phosphorzuur, waardoor zij in werking alle andere vormen van phosphorzuur overtreffen. Met haar gelijk in werking is slechts het injfcitraat oplosbaar phosphorzuur in Thomas-phosphaatmeel. (Zie fig. IV blz. 19.) 2.   Tliomas-phosphaatmeel is een bijproduct bij de bereiding

-ocr page 19-

		17
		van phosphorvrije staal uit ruw ijzer. Bijna alle ijzererts bevat zekere hoeveelheden phosphorzuur; «leze wordt bij h« t smelten van het ijzererts met kool in hoogovens tot phosphor gereduceerd en vormt met een zeker deel van het metallisch ijzer phosphorijzer. Ruw ijzer met tamelijk groote hoeveelheden phosphor is voor de bereiding van smeedijzer en staal ongeschikt; bij \'t verarbeiden springt het bij gewone temperatuur uiteen : het is broos. Thomas & Gilchrist gelukte het in 1878 een middel te vinden, waardoor onder bijvoeging van kalk bijna al het phosphor aan het ijzer wordt onttrokken. Het hierbij gewonnen kalkphosphaat noemt men Thomas-slakken, wier gehalte, n.l. aan de voor den landbouw gewichtige bestanddeelen, het phos- phorzuur, verschilt alnaar den toestand van \'t ruwijzer, de hoeveelheid gebruikte kalk en het verloop aan het proces. Tot heden werd er in Thomasslakken gevonden, gemid- deld 47,50 °/0 phosphorzuur. 49,6 \'70 kalk en 4.7 "/„ mag- nesia. Het fijngemalen Thomasslakkenmeel is een uitnemend, voor de planten direct werkzaam bemestingsmiddel, dat overal den gunstigsten invloed op den groei der planten en op haar qualiteit laat zien; dit bewijzen de opgedane ervaringen met ontwijfelbare zekerheid. Weliswaar is het in Thomasslakkenmeel voorhanden phosphorzuur niet in water oplosbaar, maar toch in zoo\'n werkzamen vorm, dat zij in den bodem oplost; het wordt niet slechts opgelost door het door de wortels uitgescheiden plantenzuur, maar gedeeltelijk ook door het bodemvocht. Van dit in den bodem oplosbaar phosphorzuur, dat dezelfde uitwerking heeft als het in water oplosbaar phosphorzuur der Super- phosphaten, zegt men, dat het in Citraat oplosbaar is. Men verstaat daaronder, volgens de proeven van Prof. Dr. Wagner (Darmstadt), zulk Thomasslakkenmeel phosphor- zuur, dat zich in een oplossing van citroenzure ammoniak, die eenig vrij citroenzuur bevat, oplost. Hoe grooter hoeveel- Vieden van dit phosphorzuur hierin opgelost worden, des te beter werkt het Thomasslakkenmeel op de ontwikkeling der planten. Naast het spoedig werkende phosphorzuur vindt men in het Thomasslakkenmeel nog een klein deel. dat moeilijker oplosbaar is, doch na korter of langer tijd toch werkzaam wordt, een omstandigheid die vooral bij overblijvende gewassen van gewicht is, b.v. de gezamen-

-ocr page 20-

		18
		lijkt\' voederpianten. Een gunstige werking komt ook liet hooge kalkgehalte (10—50 "/„) in Thomasslakkenmeel toe, een voordeel, dat vooral op kalkarme gronden niet zonder beteekenis is; ook liet niet geringe gehalte aan magnesia verdient hier vermeld ing. Kalirijke meststoffen. De hoofdbron voor het tot allerlei kultures benoodigde kali, vormen de Stassfurter. kalizouten, die in de laalste jaren in groote hoeveelheden worden gebruikt. Voor den landbouwer zijn de ruwe kalizouten, natuurlijke bergpro- ducten, welke in fijngemalen toestand als Carnallit. Kaïnit en Sylviniet. geleverd worden, van bijzonder gewicht. Hierin vindt men naast Chloorkalium, zwavelzure kali. magnosiazout en chloornatrium (keukenzout). I!ij gevoelige. teere planten moeten de ruwe zouten met voorzichtigheid gebruikt worden, omdat zij de <|ualiteit en waarde licht benadeelen. ()]> zwaron samenliangenden bodem geeft men de voorkeur aan gezuiverde zouten, welke, gelijk zwavel- zure kali en zwavelzure kaliiiainagnesia. voornamelijk een uitstekende uitwerking hebben bij zulke planten, bij welke liet aankomt op het verkrijgen van een bijzonder goede kwaliteit van den oogst. b. v. bij tabak, wijn, groenten, suikerbieten enz. Ook het chloorkalium is op zoodanigen bodem zeer goed te gebruiken en biedt dit voordeel, dat het bij gelijke werkzaamheid, in verhouding tot de opbrengst, wat goed- kooper is. Kalkhoudende meststoffen. De werking van de kalkhoudende meststoffen is drieërlei, n.l. voedend, scheikundig en natuurkundig. De kalk speelt als plantenvoedsel overal op den aardbol een gewichtige rol. Zij kan nergens gemist worden, want de planten kun- nen haar evenmin missen als de andere minerale stollen. Men gebruikt haar in den regel als indirect werkende meststof, waarbij men minder aan directe voeding der planten denkt, dan wel aan den invloed, dien ze uitoefent op de ontleding van den humus en op de verbetering van den natuur- kundigen toestand. Wanneer zij slechts dient als planten- voedsel. zoo kan men de behoefte aan kalk bevredigen

-ocr page 21- -ocr page 22-

		20
		door het aanwenden van Thomas-slakkenmeel. In deze meststof hebben we naast phosporzuur en magnesia, gemiddeld 40—50 "/„ kalk in fijnen toestand, zoodat zelfs <le kalkrijkste planten zich hieraan kunnen verzadigen.
		III. Meststoffen met meer voedingsstoffen. Tot de meststoffen, die meer voedingsstoffen bevatten, behooren eenige, die van natuurlijken oorsprong zijn zooals Beendermeel, Peruguano, Vischguano enz., benevens de in mestfabrieken fabriekmatig bereide mengsels. In \'t algemeen kan men als waar aannemen, dat de aanschaf- fing van meststoffen met één der voornaamste voedings- stoffen grootere zekerheid aanbiedt, dat men werkelijk ontvangt, wat mom koopt dan bij aankoop van mesf- mengsels. Verder moet men hierbij vooral in aanmerking nemen, dat de mestmengsels duurder komen, dan wanneer men de plantenvoedingsstollén afzonderlijk aankoopt en ieder afzonderlijk aanwendt of zelf dooreenmengt; dit geldt ook voor de samengestelde natuurlijke meststoffen, die eveneens te hoog in prijs zijn, gelet op hare gehalte. Zoo betaalt men b.v. in Peruguano de beide in aan- merking komende voedingsstoffen, stikstof en phosporzuur vrij wat duurder, dan wanneer men ze afzonderlijk gaat aanknopen in den vorm van zwavelzuren ammoniak en Thoinas-slakkenmeel. Bijna \'t zelfde geldt voor beendermeel.
		IY. Keuze, bewaring en gebruik der meststoffen. Bij de keuze van meststoffen met dezelfde voedingsstoffen en veronderstellende, dat de werking gelijk is, komt het eerst in aanmerking de prijs. Zoo is, in waggonladingen aangekocht, het in citraatoplos- baar phosphorzuur van \'t Thomasslakkemneel 30—iÖ °/0 goedkooper dan het superphosphaat phosphorzuur; ook de stikstof in zwavelzuur ammoniak is 28- \'A2 °/0 goedkooper dan in chilisalpeter. En dat is wel te begrijpen. Men wacht met de bestelling niet tot den tijd, dat het gebruikt moet worden, maar voorziet vroegtijdig in de behoefte en geeft

-ocr page 23-

		21
		de voorkeur aan die stoffen, die lang liggen kunnen zonder schade en koopt daarvan een zekeren voorraad; buitendien blijft de bemesting niet zelden geheel uit, zeer tot nadeel van de oogsters. Alle meststoffen, die niet direct gebruikt worden, moeten op een droge plaats bewaard worden. Ze kunnen afzonderlijk uitgestrooid worden. We kunnen alzoo eerst met Thomasslakkenmeel, dan met Kaïniet en eindelijk met een stikstofhoudende meststof bemesten. Thomasslakkenmeel en Kaïniet kunnen ook gemengd wor- den; deze menging moet echter kort voor \'t uitstrooien plaats hebben, omdat de massa zeer spoedig klontert. Een bijmenging van Thomaslakkenmeel, Aetzkalk of asch bij andere meststoffen is niet aan te bevelen. Ammoniakinest verliest hierdoor een deel van de stikstof, en andere, die oplosbaar phosphorzuur bevatten, worden daardoor voor een deel onoplosbaar. Men zorge verder, dat de meststoffen zuiver gelijkmatig verdeeld worden, omdat een ongelijkmatige verdeeling steeds nadeelig werkt. Over den tijd van aanwending on over de diepte van onderbrenging kunnen geen algemeen geldende regels gegeven worden. Meststoften als Thomasslak- kenmeel en Kaïniet, wier voedingsstoffen in den bodem niet verslechten, wat den vorm aangaat, en ook niet uitgewas- schen worden, kunnen reeds vroegtijdig b.v. in den herfst of in den winter voor de zomervruchten gezaaid worden. Deze handelwijze is zelfs zeer aan te bevelen. Van we- zenlijken invloed op de diepte van onderbrenging is de toestand van den bodem. Voor zware gronden is het in \'t algemeen beter de mest ietwat dieper onder te brengen, zoodat, uitgezonderd chilisalpeter, inploegen beter is dan ineggen: voor lichtere gronden is ineggen beter, te meer bij vroegtijdig uitstrooien van de meststoffen.
		V. Gebruik der bemestingstabellen. Wanneer men bedenkt, dat niet alleen de toestand en samenstelling van den bodem vorm, en hoeveelheid der aan te wenden meststoften bepalen, maai\' ook de vrucht- opvolging, de bijzondere eischen dei\' verschillende cul- tuurgewassen en andere zaken inderdaad in aanmerking

-ocr page 24-

		\'22
		moeten genomen worden, zoo is het ons mogelijk de voorwaarden te vervullen, onder welke de toevoer van voedingsstoffen de meest volkomene uitwerking heeft; en daarmee komen we het voorgestelde doel, het behalen van de grootst mdgelijke winsten, zelfs bij bescheiden aan- wending, nader en nader. De opgaven in de volgende bemestingstabellen gelden niet als vaststaande recepten : ze dienen slechts als uit- gangspunten en verdienen als zoodanig de aandacht van de landbouwers, daar ze steeds in de practijk bewaarheid zijn en zeer gunstige resultaten opgeleverd hebben. Den vooruitstrevenden landbouwer zullen deze opgaven aan- leiding geven, door bemestingsproeven vast te stellen, welke hoeveelheden meststoffen hem de grootste zuivere opbrengst leveren. De aangegeven hoeveelheden meststoffen zijn voor zoover niet uitdrukkelijk andere getallen genoemd worden, overal per H.A. berekend. Zij duiden aan een gemiddelde en een sterke bemesting. Hoever de landbouwer gaan kan in. a. w. in hoeverre met de dooi\' sterke bemesting veroorzaakte verhooging van \'t voortbrengend vermogen van den grond ook de rente stijgt, dat moet dooi\' waarneming en berekening in ieder bijzonder geval vastgesteld worden.

-ocr page 25-

23

6 X\' O 2 * i* a bc _£ ™ \'Z .i; » — di SI home = igei lic erb C, LH j? «■* 3 s -i -i£ - :~ — r — — CU 5 i c

I

^

£~t, \'■\'■ *-5a *5 s sg . ?. s ~ s - ï £<

sai-

a o

-1:

•\'s»

3 a $ Ïi\'3-S

= ^g

g 0> ^ 33 « sc_L* c - bes zone apei lave 0 i v ,M fi u ^ _o = - 3 :, ^

JJti

IfsiUi 3 w O) M 4, ^ !ï|l!ll

o> o

bc o j>

a "^t; f

I-ïi«3i|

II

o |5

-ocr page 26-

24

ié-p mt 3 2 SS 5-94 u 11-91^4=? *■ 3: s * .2 a B ^"ftS-ë-B = :§ &•

3 lO — o) O 03 T3 Ol tn ^i c ^ m . « O S « O %£ =■** g* -2 ® • a g 2 ja bc . s se 2 c M ~ ® j* a - s          x .. eo o o 03 u\'r -h3 CO CC        CO „r^a ix»H CC <M « fl 2 «

Jd-S

s «

£1

Jffg^l^oij*

b -1

c

bc

5

■ssils

; 3 i I

!ix

fïlliö

HIJ

£S

i sits lil Hv.jiiJï*>! B.S ffljj*^ S S.iS " -S Su Ü «\'S r            cb 35

9 SI SI e a

Hi;t,-l

J*liaIfa

«lB|illll

J d c 1) - =. 2 ft ^H — c CS cc

III

d d g> d fl m j. • « o bc ga © ï}>—

o -s *?

tl

I?.

SP a M 3

|^a-lf-|&.

3 O 1) "O ft 03

3

J4

d g S

_5 asjd  es a

!-• -M ra 5 o  bc « L . \'S S  bfS c bc          o  c > T* rf 5 —   Q)

-lil

g-2 a

Il 11

o -cja

5 2 II"

«I

£ 3

0) B bcc

M*JfJ slll-a

d.

feja-a s

H« «jj IJSHI rl il 11*?

o M c <S g ««e 3 a «CSoS bc os » h £ bc S oc-5 2 cN <u -

03

o) eu

es .2 N £      --\' —

o\'-S fl.S a

-ocr page 27-

		25
		Akkerbemesting spr oef met Rogge.
		Opbrengst van 3 Are.
		Zonder bemesting. Opbrengst 52 K.G. Koren en 112 K.G. Stroo.
		Bemest. 1.5 K.G. Phosphorzuur, 3 K.G. Kali en 0.95 Stikstof. Opbrengst SS K.G. Koren on 191 K.G. Stroo.

-ocr page 28-

26

«Sm hS . bTj3,M© ■rigsg- ,5 si ® -2 So x, \'.3 \'S JJ -« °< ■ ü H o a m S 5 « a 02 Q w —.,

l« ..S -• \'S

M2 ó fló aSp s p 2 ° -ö J<i to 0)

C L 05 .- C d ■2 3 ^ u -» o £ g O) i» — H d > N-« 05

il\'

j*

Mg §        g .3-ON         & -^ Oh £0 cé        £>

r

II

1  1-s lés. BC ri C -t^ ,,13 2  " s bc 6CT3

i.P

-s ï

©5 o « £ ■ _s br.tr

-a

S E\'S n5 »H^ SS \'S .-.o £.d5 £ & .NO

_ Ch 05 «■a g

O)

fl §.2

^ft3ii

Si

Zl

11

©bc o raii

O 1) a s

P O\'

•3 © g\' 02 ^ ï*-h 05 o

J3 0) 45

>© o > O lO

■sis. «111 I J\'eoo«5Q es e t-h i-t

g-s,» 33

a

•E". S 3:^i.

II

05 0) T3 e*

* xJH CM

gi 3  q"a o o g  3 S "^^         05 3 — 05   N ö C 3 _S   05 a > "S —  s- » \'T -   0^_ 8 3 S  ^^ g3 3  dj /: 05 h   os S3

» S ó è 05 05 «r1 O S\'t * * 23 2-g .SS3? Ö "\'S d ai "^ oq si ? ï » h

II I

§g «1 © 3

©

© a Ja

© bc

Hl

bit ©

o

lffPI:

3 co

w 05 > 05 -\'S 3"® 05 C3 C3 05

05 3        ^ hg O 35 g S 45

? 3

!^3w

s § " 3w öi g h —^05 05 cj ü-d «

III

3  Co 05 05  O 3\'d S  N d a d  -rN - d  d g -   05 05 05 9 T3 bC-o 05  2 PO

-ó £^

ftj Oj

o o > o

91

ffgf Bil

:05 -S

11

üT^S

. d os

:-\'3 d

-I

d ^^!

1 ^ O -s \' ^\'S

h-h CBT* 05 N jd^ d g

05 d.sps\' ■« 45 \'t!        45 -W gs Bj|

03           Ö bc d a» Ë §§ Cü 45 -^H

N \'

05

- u d d Il g

IJl

S «.s >■ bc Cl)

45 ?5 ï d 45

«^

-ocr page 29-

		27
		AkUerbemeatiinysproef niet Gerst.
		Opbreuu\'st van 8 are.
		Ontatest. Opbrengst 08 K.(i. Koren en $1 K.G. Sttoo.
		Bemest IJS K.O. PhuBphorzuur, 3 K.U. Kali. 1.4 K.U. Stikstof, Opbrengst: 111 K.U. Koren en 143 K.U. Stroo.

-ocr page 30-

28

■S-g

e se

il

: 1)

o o

1*11 ;lll4

c.£^

M a-° ~ a Mg g 5^5 § - S fl g ap

0) "

i:

s 3

H

bc - J $

« oM -aj* C O\'S C SS-0 Mo > dB oo

1=

OS

*- U

oj •

v

mm

fe 5c «f 1 q ao C , ^ ^ -3

sï

n

SëasS^Sa

> o ^ cj d sb-° E o o> S 1-1 --. I               — -ET> CD ^2-5

CO ___ - a:

-o o

11

gif

sas\' 11. -3 H

-•co oo o o

2

\'\'•-O !h

1 g-s

93

I

\'A.>

H

Joo C OOIO 0) Ci -* i-l

8

I 0J

HM tij-I _a a *t-

1 d S

B

9 -S ■§ "3 ilgi

« 2 «""•* £

\'s.\'ise

S&ïTöJ

I \'       \'CD fl  o> S 3   Mcj t<  tn & e  s s

\'S £:

ï-è

ip

ka.

S a c a n fa CD CU

O -2

h*tJ o o

a^

Sb a s a 9 a ~ bc E ö S

£.5 a - v 5 o-a £ W3

; n re*

V!

^ oo T3 O

T3 00 r»

-ocr page 31-

29

A-S^S ï S « "O I-S? 3 M s^rg» <U ~"0 *^-, •oo«^s 88*11 ^ OU 2

. =s.S-S^2 " "\'f * * 3 k.Kcpp g 3 w

cï^ ;, .3.3

U\'S 3 £ £ I \'3 *21 \'S

~ co

3

-£ O-

a R «

U C

\'t;.

ir .

S o-p 2 3 o „,£, *

■•«f «II*

■ s^SSS

.2^:2

O O O O lO

s 2 S

- 3\'

i

tr;

pj o i-icj ca) SN rB O .3 t/J T "*T T—I

6 " UU ^ P -S = o ö O ö

•«

eS =3 4, . B fl -£ •■Oflfl

ÏI1IH

il

cjo a<^i b 3 cu

£2«

o

t3

pi M _- O _ T3 2 ooi

3 \'O

js B.

S C3 ** a 3 B

^ M  3.ÏÏ  £  N 3 b. *." C3 » J h  h     - K 15- ei oc\'3  M 4>  g  fl""0 3 Cm  4j &>  o   cv 3 »3i*l   ^ B  >•   SC.O

ea

bc

1

o

§ 3 3 = *j o> e -B

seo> I\'S®

sï

B -3

jlPIpPIUli

o

c

o

SC 3

- C-3 O O - 0> . 2

;«llil •la!l|

I

fö=>3>

iljl

;/.

S g i-s S

bc i

-ocr page 32-

30

M

nmmn

1 s - 5 > Is ■ ■c «« eoaj; o          ■* ■_ d 4> -w « o ri . o; ** 9 d w <•- ■p Es

~.;=~.2

•^ fl c 5 "O

i«HF

8.2

l:||Iï| «Ülefl

C 9 il: w 1

It

j«

V

Itf

iS-V!

llllll

$S.

r;gs§£J.

Ij il

1/ O \'S\'8

V bc £ » M tei _ - * — c :r -.< - - kl -; — z r. r/ï Aj rff ï1 3 — v ;

o,

I

— o - 5 ;- :s»-ö - s g M n -r 0.§ £ .-*- X z- * ^ — c — £ 5/ë - -5 ~ — g J4 Ja ~ <\\®0 s "3 - |1 ■ w — Ö 3Ï-8 C ff 5 o ~ r2 o ö & " ■* — .--M C - §§£ gs°

SllÊléïM

^cS =

15 al

1%

?,irE;-- «

■J

N ^ a

lil\'3 <

H » s e e £

^s

III

I*

■J= > il

^4 ü £ N

illiliïjj

<tb a

Is-.

..= \'K> Mg

II

Uil li! II

(5 1

N

ss-ssfg

4=1 § IJ 0-f w*Uiï*ï

SS

w

o e

V

JS|*ê3-34

s *«•

PI

-r.

r;=ï - SC ir. J4" > N O p <! O

-55 £.2 5 Je.

£ O M

3 s ".S3 ? C

"» 5-3 «

-ocr page 33-

m

m

gs

ss?

LO "f

-r

:5=~S

§3

«5E c o

w.

n. sus

53 c ► 53

, 8 d

^5 11

^ -\' -4-3 s o 5.

£ d e N 53 « .S og J 2 £ ■SpS

^?53l O it <

P

S\'{I

N

:*a

IJfic

c £ £s

- ■ 8*

II

és

ÖH !> ?

■j. a q:b> "-.53 ■Ste

53 d ei 2 HL 53 «5 O q cp g> —3 f-* ?

s.3-~ i ei —" ** td- Sg.S 03 S 2S g

a«

:-3J2 ó

Q 2 P

SS8 ia i-h

o S ds 9

BÜJ

e sX

J I

I!

!

11

\' c —

■ x

a.s "a-i

3-S

C

af- e © tp Hf II!

53-2^= 3 ci-d

g|

?:S

ïl

§  h  £ c  s  C § g o S  5  >

-

11

d^i c

C 53 53 S a% s^ c d - 53 > 53 ss O 53 ja 53 53 53 ei O\'S 13 s

mm

*-l Qj J8:3» cc *C ö-l &.* 2s "O 53 g^ ■a\'-S 53 03S"d oo o s* us

!* 3 S c

I1!

-

Sid^

d 53 :?-> — 53 3 tc

d 03

\'S E S 53 c

«s

Sec « O 53 Jj d S        C 03 c S _- > 9 03T"d ei "ö S-S_tc ft o S S -fcs a .S51 HJÏ d 53 Sj 8 If 53 to > &i*

:ïji Uil

l= s

11

a -\'-5 53 M 5* o \'■» 5 il

1%

g i d,o S d

d "d

S S d m-j

w

ft? „

^2S

C 7. Tt ~Z 5.

53 CS

-ocr page 34-

32

HM s d e S " O) - r — — r r a ~\'= ?-r 0) 5JD dl > c a ^" *""\' —^H £■* 3 pmei o ■ ? Sf ir. o siSf . M a -r - — o-£> o «; Stfö > — _. U \':C •\'? d J3 esti ■3 £ bc 5 .E £* B O • - *s 02 1 adï-§ . *^o.p.s a S d £ £-3 ^j - jj. S 8 | - XI 1 -^ j* o" d ü B ■-ï-B-aa* a> -f o> ja o ^ £j s "2 "t; > ^ -\'• a o £ o ïo a a ° 3 "llfït liliillil eisehen. a »:s> a c ^- r :p ö 2 e - ^ * £ S 2 — S= Ja o .* S £ „ , <£ E <» m- a ï±:.±zZ5i=ï M ih^uUi "uurrn

1!

pril doe\' 9Ai S "5\'S IQ . ai £ 2 9 ° 5 -^ $ >■ £ © J3 r 1— — g o O 0) C 13 Si, 55 b a S>ö •w S . £

c S

►Td*a J4.2\'tt

c l1

4)

?>

2-s ?" a 9o| 1\'

-=

h O-

itl\'MJil

•a§is>i^

•è.s-3s

:svi 3

^3 11 ai *!* s5j»ï2 D fl > C O fl,                Q)G       S n S &~J3 5 £8® 8.3 "3 *| SJ

I i

a

S 5

IPI11

if* \'-*

§•33.81 2

o

Sïl!

•SJ.-S

—I jS & — d w 1 M a -1 JO 2 3 o C Z o K \'S bt-J2 1»

-ocr page 35-

83

suil

Ï2 ; i \'S \'83 2 r< fl QQ \'£, m cc *h OP ° 03 03 i - a"5 $ o ® 8/2 s ? s.

saj

T3^

s

§e.S

i|rl!

II

.1,in

®

■/.

y,

Ö a 03 S C

sa 15

3 Irg

c

"Ijs.®. . ,2 b/D l-S SC 61

Uil

3

2 H g n ^ $, 3 a-> ;h a> O) 0/44 -O ;> -3^3

j e s#r

i ^

S 2 «9 33.3 $ "B

o *» 03 ™ o^ o ö cd N \'O TS 03 -tS

m

<3) i * lel \'S 23 H S 3) 03^ o .SP s»*> -3 §te3 i| g , 03 .£3 nS ! 03 $ 3 ; O O O ( A ons !

d i 03 i,::? wig-g £ lil-*! |lït\'p

0* ^1 ■** 5*5 3 O) Pi 2 w> .2 bc 0 g fi\'SS 03 •" > » .. te Q ■p ai M S8j j

XAMrS o

\'S S J g ^ oom c- 5, gp S ö ® | ö £ cp :c 03 u § * £^ 3&3 ° =e°S al ■"3 m M 0 £ J8 «\'S * Q« cc Srf A\'ZAZ

■a o d.2

S

0 93

N O «

5* Mg w .> M ê5s

,Q TS <aA

-ocr page 36-

34

«TS £ g ■M« 8 * p | j* §,3.23 unerkingei slechts één oortreffelij beteekenis met roode alle grond 1 best will O «Sia *% . 8 ?>\'sc ^ a O 3 /a B"ë % c o> 53 a-a • ■st £ ai B P- SC honii aïnie a HM © SC fa a Al * il 0> | ffl gg L-J ffi 3 ii fa Sg «s (3 * « - «5 er- en , Kan ld ge- ndere laver- *£ iii*0 — 3 S o§^ P r-J ^ c< a a - , 0 O g 3 s^-p ■4J > Wordt nierkor ker op aid woi aversoo ocheid} O 5 d S > N sa anop st on- el ïap- laten- 11 groot rbouwd jke lee- en zan- ichtigen echter it gewas aange- a JJ 0) 01 ~0 — 0 a 0 Ja fci a 0 c e S RB g -■« ® - SC— > S 9 > B •* w ieisc Bastaard klav gronden met de derscheiden ei pen, met weinig 1 MirH c ^1 .—< —\' ^H .- ^ ^ Bodei: den onderg humusgeha worden. H mige zandg dig leem 1 ondergrond voor de teel meer bijzi wezen.

1 0) IS* 9 | HJI a a » 0 a SC 0 Fh > C 0 c <P ï> *C — OQ t, ofz a M c £ 0 a V a m • S ** > - _2 3 I c/^S

1 S a g

» BtS se >^

- Ii 3:S J= 3 HM SC - Al r gg -ito I I

4/

o ».1

Dekvrucl" zomerkoren Veel bescheidener in haar eischen, wat den bo- dem aangaat, dan roode klaver, is de witte klaver, die nog voort wil op een sterk zandigen bodem, wanneer deze slechts een weinig voclithoudend is. Zij komt nog voort op een vlakken ijzerhoudenden grond, waar roode klaver in \'t geheel niet groeit.

-ocr page 37- -ocr page 38-

36

mi "iliii

O o Cf

o g (SI

\'S K 3 » m 3 § &>-g>~-

sL • b ,\'JS8 0) B ?h 5 T3 i ï o) g « n i rf 8 .SP.» S i.S o o~ Sb

4illt

-ocr page 39-

37

fl cs fl t-> CD co CD CD > CO ""Ö rrS CD C3 d H - JS « Si "\'S"® A 3.2 g CD Ö-Ö >* S     g.S cf 03 CC /r, S o3 CD -S CD Ëf-Ö CD ft O A\'S os e 13 \'■o cd

Sm 5 o m a

cf-a-

3\'-3-a

I 03 O»

-fl fl

tfë"8.s J S >-^ -° > _, o fl co (_, CO CD -*fl O\'S -^\'s >ll.H

3 5 3 es 43 O

«?.1 É &o §

M3» fl oo2 CD CD g fl ■—\' CD g co CD g».g £•§£ -Ag

^ «13 fl 8 -e

.2 J o fl n $

s a uv fl CC § Ü ..-S »\'"-§ c aM -ü OftS:n>:3 CD O i S N \'S O ss "-3 o - bC .. « ► O il," \' ■Ö-* | ff , e.S.aa\'iS! o 43 «c.S b-r! < cd co cj 43 bc-W ;

bc

HW

ie  gS „

8E

OCP.S

eo«P cdoj sp | z> ^-l fl        o -ü» eg cd  ö o-a fl S o  cd > fl %> 3  g fl« .9 _L O   ft CD CD \'43 T •>  B T3 ,£f

II

cS Mg a fl

t2

■""O pi | \'cD\'g 03 \' co 3 ; y>S-a ■ fl <v \'S 1 s s CD r-i cdS S Sfc3 cd \'3 S 8 § fl fl T3 Q fl S 3 9 ^ pt

—il.-.— g g-45 S ** p^J CD CD ,g cdj; o\' -§ §.a ® O <■] -*a «-v -O          CD £■ cD^-fl-s T3 .tï co ^3 ■§ £):«

«f

•»-a o a ^^

fl ° ~a 03-ö C g ^ S fl

t% fl cd -C N \'S grj > 0C^< ■»" B *» O CD O 3 ,-, fl •> O >

3s^

II

o 5

M

1

.1-2.2 I ■a co-s »o -* \'S m -. CS Cü 58 CD CD 3 *

.fl CC fi.\'O oc • I—1 o > ü Ui CD -/; i> S

alïfl

O CD fl.ËP CD —

CD ~ I fl S lil

3 cs CD^. ei > ®5! _y fl &S

■hO-S p Q> CJ _j 2: a^ aan C0 .O CO CO_r g \'S .5 taco "Jan & « a 2 -e DON ^ ;» ■30^.^ CO dSSSo co a-a >a

MM S 55*3 o « s S cd bc 10 fl fl" 2

««I

>5S.

f\'

f

Illli

H co u O •S*a •? fl o

s o

[-iS

g-s bc h __i O i CD te CD ^

CD O £

■-/..■

a b-o ! .5 2

jc - i.

I

Sc lïfll

;t3 § \'S o^a

lllll

S

i

^)

bc a O CD O

-ocr page 40-

		38
		I Een Kaïnietbemesting wordt hot bost op de voor- vrucht of tijdig in den herfst toegepast. De dank- baarhcid van den aard- appel voor de bemesting zien we duidelijk aan fig. VII bldz. 39. Een niatigo bemesting van 800—40Ökg.Thomas- phosphaat, 200 kg. zwa- velzure kali on 200 kg. chilisalpetcr heeft de op- brengst per II.A. verhoogd van 12.500 (onbemest) tot 24.000 kg. i 1 1 De aardappel vraagt een zeer kraclitigen bodem. Niet gemakkelijk wordt de bemesting to ruim geno- men. Hij is zeer dankbaar voor stalmest en zijn uit- stekenden groei na klaver of in \'t algemeen stikstof verzamelende planten, be- wijst voldoende, dat hij grooto behoefte heeft aan stikstof. Alnaardat meer of minder zwaar met stal- mest is bemest of do aard- appel als tweede vrucht na een stalmestbemesting optreedt: 300—500 kg. Thomasph. 150—250 ., Zwavelz. kali 000—000 „ Kaïniet. 150—300 „ Chilisalpeter. •- Voorvrucht. In de vruchtwisseling vraagt hij oen plaats tus- schen twee hnlmgewassen. Ook gelukt de teelt zeer goed na klaver, luzerne of pas gescheurd of nieuw ontgonnen land. Na aard- appelen wil beter zomer- dan winterkoren. 1 Do aardappel groeit in eiken bodem, waar ook een halmgewas wil groei- on. Het best slaagt hij op een meer lichten bodem, zooals leemig zand en zan- dig leem. Natte gronden passen niet voor den aard- appel. Op zeer zware gron- den kan men door sterke stalmestbemesting nog be- hoorlijke opbrongston ver- krijgen.

-ocr page 41-

30

Alckerbemestingsproef met Aardappelen. ,         Opbrengst van 1 are.

Bemesting 0, 2 kg. Chilisalpeter.

0,4 kg. P., O, 1,0 „ k2 O 187 kg.

0,4 kg. Pa 05 1,0 „ K„;OJ 2,0 „ Na N03 246 kg.

Bedrag 125 kg.

161 kg.

De bemesting, die een meeropbrengst van 121 KG. per Are, 242 eenteniaren per H.A. geleverd heeft, kostte ± 47,50— 50.00 mark. Rekenen we de 100 KG. aardappelen slechts op 1,50 mark, zoo bedraagt de winst, veroorzaakt door de bemesting 303,00—305,50 mark.

-ocr page 42-

40

&§*

M Jl

a

o o S

Sip

gs^ „

W i-v\' ""* Aa C? . SP-ë £ gj C 3 o .3 a> cd o =§ o-s . « 9 H 82-2\'S

0) O

ijl \'M ïh

bc>

as

ïc

lil f lil

SCO cs *" "3 d bc o) -^» = 1 i\'s,

— — —■ \'— o ïfi *^

fla«ï E. u . £ » Ct3 Bot» •« -S bc bc

O c3

&"\'=« 5 o>               es

OJ B \'S » t,» ° a

j, & e

f

* ^

bc

s a

"«1 O r! «3 ö**" -e □ tn 3 X Qj

2\'2-g O.h s ü bc * M Q o o a>

«ld

S -o *> snot

\'3tHMN,p E-f >

S»! ï

II

2 v

■O - * a . „_bCg

S a-S

ë^~

| I ©j 88 c o

- i CQ

o

11

4^ "

1

Ö i *■" s§-§ . P e h C \' O « «e r i i © aa ge bcB <p ö 93 «_■ 5? • s»o§ ■Soos fs-s £ s E1 5 > > a

J8|.

iï bc O o» g"3 "<& 0^3

a S -^ — / bc-C 2

g 3 se C 3 o T3 J2

!IP| itilll

«

!*«■

a-g d • Sa o< 9 B o a **« g J d a cj S S « > »*« n :£7Vh H 1) J co oj 9

«lil!

8  g  c > s  a 9  3 S ai       cs oj U\'S  g*^ o S  N ** »-s 2

I

Q

- °

;ipj

7!

•f"*ï#jj 111311

4B S s-S • ai

.* o

- ïï^r 2 as o o •O bc-o bo-ö P" J3 O ja (» ?

-ocr page 43-

41

lïff: ■cc0? 1 II i 11

H Is

,i.4i ö S

a-I

SB cS C 60 3 3 ■ES*

O ft-H ]^ E H"6o-d ■Cg-g es .a 6o e * 6o8 2:r

3  . »     GO 9  9 p  c o J a

eo-Q

\'Ja  n ö  fi co   O 9  is e-g e   - M   ?- , e   ■*

&J 0ST3

M .

s

0) ei\' »8

3 0) 1> E 60»

s «ir

II

a » ó> n 2 jj fi 60 © CT3

II

^Jxj^SjS J2

8ï

_ S co 2 b fl 3\'S 2 5 2 P §-£j5 fi fl 60 « 3 «. 8,0 \'S Ë w o 11 §

o

.3 co s

attti lif 11

H Ö 0> J

a^fl

se

"^60

s

o°.S

— \'O P - n 60_, tj ,1 •STf <j>g fl o s-o *&MJs 1g-g 18 3:3 5

«•"ja SJ3

co_2 o ©

-

o ■

SS

* S **■ CD Jvï

3lli!

-ocr page 44-

42

g Sc£ 8 .SPI ■e-a sT2,a g « §oS * c = ^ I- I\'S $.* § tn n es > 2 a> ° 3 ï c i « \'S ? SC sVS

o s c ^ ra ^ O ® fl . £ Sc ^ o c _ O ** O) 02 MS c o o F c S bc

3

1 t E1 >^? o -Kis

Q .?5 » o ■££

te -U - - ©O © O o o o >t >o o ■* co II I I SS8 S z- ie cm e-i

e s s. s 3 ea

iiiiiri

1 o t EG a c *- ■a ■a £ .jS.fi 90 il. 00 - c S ■a i aln vol o. 0 6 f—ï* 5 00 :=-■ lie s; Ijk\'] z -fi ,j - \'e 0 5 | 5 ö M 2

8 S

"" =-s BE iüli

(53

\' 9> C

-/:

C 11

ga §1 s o

«^ 43 o g u ~ fc\'. > o

\'•B-i C 7- O 3

lllï

" s  os „ _ o-b  n c a s 3  S o \' Or_\'   M G ~ a  e a\'s a>"3     ja , HS3oc

22

CJS

^ gflS

-S«

• 18 8 PU

o ö c S

V

C-fi o

l!

e

ai

O) O je js

-ocr page 45-

43

i 9 2 ° b. 9

H II

ff 11*

•»* a -e *.* P c£> o o s

-o A\'S 03 S 5 g o. 9 "5 r « n ■* 3j f*- -  S s S o S - — — CD *^ CS 05 O o J5 3 CD

Ü

> te

a S

_ o os «■O -g cd fl j3 ► 3 8 =5,2 K « o - /• pa \'

ïl

p

lp a g ■

o>-g." 5 $"2 .S 2 S " S oj *

ri

iï.I

s s-

co -« — 4 S -2-3

5.a>s lil .ü.2 v

■i * £ IJl I

t

• • e.

28«-i?

Thon Kaïn Chilu er s * OOO OOO -f f cc -008 Ö -- É

j?..   & ooo     o -t 3 cc       ^ mi    \\ o o c       o ooo       Ba 55 -f 53       ei

s s « B 9 V: 9i ■ft

!

& ë§1 gl

2- i-a

e

S33.2Ê

|.9gJ||

0>

a-«

«Ijl

s."o-aiSflj««si

0 ei

*JÏS

Mllii

"aitlf11

Jj,

cc» 53,2 a -5 o ca o -Q 8 ïlv-rt «

13 3  3 S a  ** MS   M 3 O  g a»  o

lil g3 §•11 t1!

fff 111 ■ffl 1413

cp cp cd cp

II

S^2 3 rS\'H O B 3 M o u .- c > \'ï\' tj Sec j- CD 03 o hp-g

13 II\'

l

S cd ■o S73 " CS . " o 8

-3 90-j w g.2

•

5-° Sc - ja $ "ï s £ 2 co t> O

Se" □ (O « CD ~ " Ö :ss»

lil

=IÏ

ït3 -

a§2

eSSS5

-ocr page 46-

44

»ö 3 3 o

ai-

J5.2 arcS-o O\'S ft O fl o o Ja j» o

c

M

bc *& - §3J?3Ö

êi^^a

t> o o> W

3 »

bC-O

ÏBÏS .5 s jt e a 3 3j Ih 0> 0>^ .O «O CS 05 . g © Cö 2 3 - ►4 O *a 8*0 -ö la>*ii: O £ 3 O « NS«2

1 c« es s "3 e M

M

bc ft 3 5 o _© H J»i R •3 3 e o o> -M r- C c \'S -*^* Mg | M ■— « 2 «s oed gecu] ■e a o SC i-H bc f* ir

f #11 jfi| iii.! gfsS

§ É o 3 s a \'a 3 ■ald 33 * •■i-B ■».£t3 8 01

■ga II

Ü

Pil

•O 9 «5,3

-/.

ajg

.. ©

l^ï

-s-g

°S «Ja

■g

o § g p-S 53 g

•e-M -s-o

ü

5.5 § 3 go 3 35 °

\'t!  «h       3 3   O   3   4) 5  c  o  o 8   >   e   r»

a

«ïïi

o

o

-ocr page 47-

45

-ö a V o 0-) sc E 0 a is 0) d -O =! 0 M N a d U s ■ U den

si-i

2

1 i^-S^ d --

gT3 P CS S-ais. > a> d g

t» Sa W

9^*2

_ o 11 CSX

Ffl

^ d - o a -a as o *

s

■ 1-H

c5

COJ! —    —

.2*2

M

8 c*   ï^ w ■o;8 «  P S II SC <*   a a

I

lil*

•5 -S?S~ 5^-a .

5 I

\'X. w 8 F R bc.**

" 2 a 3> 8 c3

tiiltiii SC F O SC 00 P .8 to

M

<A 8 Si

o a

bc 55

y

a d *» o 5 « ■"SI !§►§ 88 =

.S.8

m 3 J3 \'es ja 2 Shmo I > &r O SC c R JS om ^000 cc 5öo«S •8 fc T \' *? 00 *^ 1 > 55 05 «O rH

■o fa v -w x • H 4)

■f IJ «1|

a 03 ■8 d .- CD MM •ss CD « .2\'S M CS *^ S SC CD •9 SC 8

ee »

cd >• o

w li

I5* dl CS t, cp d SC M o«o.« d

3

S

CD

.

-e na

*ïii

-ocr page 48-

46

met gen len. »£§ ngen. :3 Ja a s o M » M u bc a, 3 0? • 3 CT1 S3 s ■s°e •^5 ft -t3 bc— o bC o-X Sn 0> >-sg XI bc =« . o 53 f .11 a ** .ra § .2 ,s s 3.5 SS bc \'ZS — " Zï _zr 02 0? HM g^ a bh N o ^ e e R pa ©oio o ie io cm co III oo oo o © o S5 -t< Th 0I<M B * J X! V . 3 ^ XI > ü 3 Ft 3 OP > o N o •» 3 > 3 o 0? . C — o <■> Wj 3 aai; O <p"0 ^ bc V \'S a 1 i \'s loem gei kalkach leibodej: gsten. .o «J4 g p O II4 pa o> S jl ^ rs _ e ■« siJJ

t

-51

uil

*i|s

fi;

Ï-3-2.SM

o a

«uil

m

0) 0)

si

H

s:

2 • " 3 bc

•/. 3 O >? o 3 io <M üü [ I 1«§8 m *5* \'M

II

■

53 a ■£ 3 lll\'fï Mi

•f £ Sxï^ a I]

4) •* 3"» i

«

bh » gS"fi\'- ~* o a 3 3

mi

Ji!!f

Sfl°a

ill

o) 3 II 3-^ > 0) §1 « 6

c" <D

3 3 O 3

OBJ) MS .

I

XI

c2 a> a

MJ

> Sr* lil si xi-5

Ifllf

•S33

» a-o a

A\'S

3 5 fS

,1

§•.2 8-as 2

-ocr page 49-

47

SA sS 2 g » o dat. s ► a •g o a> d> È ■-3 o;

& a o a § * sa > § Is .11 S S He 0) W =3 C:K>-3 o3 e C a

a a II O et Sn

l

■■3 2 ►

|

llli

te -3 v > bc— es ^d\'1^ -M fe—• bc ^-S"5

lil? jnjj \'S 8*11

90

sl

- È43 ü o; fi, 3 cj ei OJ 0) cj OJ Ö a ö s.d,a

H

lil

£44

3 « ~ — 9C.S N ©O O <n C H r o <a

411 iii lil Pj ■Il

illi

O bc N .1» HS .,

-ocr page 50-

48

P -LI •\' M A> T3

H12 a o 2

£

sa SS

ap 3J fli .

I?

II II f

lm

•PO as n — P T3

II5

a

S

S

a

a 5

lift

si a a !s a Slss

1 «ft

«Ml

CP i--3 GO .O) •cIS 2 2 I £ 8-3■"

i

jg o e o S 9 mW^ > -O S*

•§•§!#

iinr

-"«5 ga

,a

flü gss|

2 ja 3 \'S l> 2 P il Ja $.

11 lil lil

5!\' É

0>

s

J

II

aa o ■ S * bc *

P |i!

j»*

. « böoQ -«•**, 5-a^^ ■E^lS *i d o

Is § » I

e i5 J5 s

I I

llfrl

II II, lil Ss.ï g

a\' sc£

Uil* iaill ^ d t,T3 cc \'S\'S SrK-3 pN •« • la il s ^ 0 o> ï >- o,Q G

5 3 S s o a h 2,m!h So«o «

=* ca P CS >"3

SI

s

CP *5\' ■"^. 0J -i-i ■ - cc

II

P a>

Il | "3 SCo> .

o

60 S o c & — s — —

a.i ij ^^ c^< H^ glS 2 g a 7. — - - .1 §.ü° \' 2 2 1\' o a fl a lal

x <è a ,\' 53 lo ï a° ? 3 5,5,8 S O        O «5^1 o nlS j f ►■31 I s a 1 S 4) ï 3 toT5 be^

\'iWJI

c o s CU fc. o se .o \'S c C3 0)

a c p g § 6C H ■»< -, 00 « \'S m\'gr se a c o? " ace ~ 1) O • SC & \'S r< SC-S \'S _h ffl\'2

S        ^3

?Q^ r! w « - ffl

02 r- o S

•9 o,-* =0^3 °3 58 H i &! I 0^5.»° O d \'jlllil

S c O es -3 fi

-ocr page 51-

		Drivif.
		Opbrengst per plant. Zonder bemesting: 11 Trossen = 155 gr., 10 Trossen = 135 gr.

-ocr page 52-

Druif.

.■\'•■■;.\'»■"-\';"■-•.■,.\'■\':\':■\' \'■■ ■                                          .\'■\'? :,i:.\'\'.\'" ï*»^ï*-«l\'--;\';-,\'-,7^\',>\':^\'!\'*\'.....\'-\' :"öj \':■\'\' \'~flfcï»v-\'- \'. v?\'--f3

^♦S*»*

e*^4

pp;;

3Hfa

m

Bemesting per H.A. 960 K.G. Oliekoeken. 500 K.G. Chloorkalium. Opbrengst per plant: 80 Trossen = 1140 gr. 22 Trossen = 925 gr.

-ocr page 53-

		158. Oof\'tboomen en Struiken. Vroeger meende men, dat eene bemesting vuur ooft- boomen niet noodig was („dit meent men tegenwoordig ook nog in vele streken"). Als van zelf volgde op een goed oogstjaar een slechter. Er is volstrekt geen oorzaak voor te vinden, waarom de ooftboom niet telken jare een goeden oogst kan voortbrengen, indien slechts genoeg voe- dingsstoffen in den bodem aanwezig zijn en de boom bij den vrnchtenoogst \'niet mishandeld wordt. Reeds bij aan- planting moeten de jonge boompjes met minerale stollen bemest worden, waardoor zij zich krachtig ontwikkelen. Worden nieuwe boomgaarden aangelegd, dan kan de toe- voer van kali en phosphorzuur uitstekend plaats hebben in den vorm van Thomasmeel en Kaïniet. Rij aanplanting van afzonderlijke hoornen neme men ± 1\\\',—2 KG. Zwa- velzure kali en 4 KG. Thomasslakkenmeel, die zoo mo- gelijk gelijkmatig in de bovenste laag en in den onder- grond verdeeld worden. Rij grootere aanplantingen strooie men voor het omgraven 1500 KG. Thomasphosphaat en bij lichten grond 400 KG. (Tdoorkalium of Zwavelzure kali uit. Dragen de hoornen kenmerken van mindere weligheid d. w. z. komen zwakkere houtscheuten en onvoldoende loofontwikkeling, gele kleur van de bladen met verminderde opbrengst te voorschijn, dan is dit een zeker bewijs, dat de bodem aan alles gebrek beeft. Alsdan is voor boom- gaarden en groote aanleggen van besvruchten de volgende bemesting aan te bevelen: 500 KG. Thomasphosphaat. 400 „ Zwavelz. kalimagnesia of 250 KG. Zwavelz. kali. 200 ,, Zwavelz. Am. of een gelijke hoeveelheid Chilisal peter. Een alleen staande krachtige boom heeft jaarlijks noodig: 2—2.50 KG. Thomasphosphaat. 0.5—0.75 „ Zwavelz. kali. 0.5—0.00 „ Zwavelz. Am. of Chilisalpeter. Toont de boom sterke houtvorming en weelderige blad-

-ocr page 54-

		52
		ontwikkeling en daarnaast gebrekkige bloei en vrucht- vorming, zoo beperke men de bemesting zoo lang tot Thomasph. (± 2 KG. per jaar en per boom), tot bloei- vorming en vruchtaanzetting in evenwicht zijn met het hout. Zoo gauw als dit tijdstip voorbij is, moet natuurlijk de volledige bemesting weder toegepast worden. 43. Ooftboomkweekerij. Om in de kweekerijen gezonde, krachtige telgen te kwee- ken en de snelle ontwikkeling te bevorderen, dient men een rijke minerale bemesting toe. Men geve daartoe den bodem bij de voorafgaande bewerking: iff^tJS f, 1000—1200 KG. Thomasph. 1200—1500 „ Kaïniet. Op een goeden bodem kan de kalibemesting zonder na- deel verminderd worden, terwijl Kaïniet geschikt door geconcentreerde zouten kan vervangen worden. Men geve al naar de samenstelling van den bodem 100—200 KG. Chloorkalium of een gelijke hoeveelheid Zwavelzure kali. Een eerste voorwaarde blijft steeds een groot gehalte van den bodem aan organische stof. 44. Tningewassen. In \'t algemeen wordt de bodem, voor tuingewassen be- stemd. zeer sterk met stalmest bemest. Door hare eenzij- digheid echter, bereikt men niet, wat men beoogt, een groote opbrengst van goede kwaliteit; dit laatste is voor tuinvruchten juist van belang. Daarom is een bijbemesting met kunstmeststoffen noodig. De intensieve stahnestbe- mesting vraagt eerstens een aanvulling met phosphor/uur. Hiervoor leent zich op voortreffelijke wijze het Thomasphos- phaat, van welk een toegift van 50—00 KG. op 10 Are toonend is. Deze gift is overal als boofdvereischte nevens de stalmest- en aaltbemesting enz. te beschouwen. Of verder- een aanvulling met kali en stikstof bepaald noodig is, hangt af van de sterkte van de stalrnestbemesting. van de samenstelling van den bodem en van de behoeften van de te verbouwen gewassen. a) Legiiminosen, ontvangen geen stalmest, maar staan het beste als tweede vrucht, o) Tuinboonen: 00 KG. Thomasph. 30 KG. Chloor- kalium op 10 Are.

-ocr page 55-

		53
		b) Erwten 50—60 KG. Thomasph. 20—25 KG. Chloorkalium op 10 Are. b)  K o o 1 s o o r t e n: Sluitkool, Savoyekool, Bloemkool enz. De koolooorten zijn veeleischend, wat betreft de stikstof. Men bemest ze daartoe gewoonlijk met sta 1- mest, latrine of aalt in sterke mate. Ontbreekt dit, dan gebruike men daarvoor Chilisalpeter in de plaats, gedeeltelijk bij de bestelling, gedeeltelijk als over- bemesting. 25—30 KG. Chilisalpeter . 50—60 „ Thomasph. f          ._ . 10-20 „ Zwavelzf kali j Per 10 Are- 40—80 „ Kaïniet             \' al naar de bodemgesteldheid. c)  Augurken, selderij enz. worden evenals kool, ge- woonlijk met stalmest bemest. Kali-phosphaatbe- mesting verbetert de kwaliteit en verhoogt de duurzaamheid. 50-60 KG. Thomasph. 20—15 „ Chloorkalium 20—30 „ Zwavelz. Am. J per 10 Are. of 25—40 „ Chilisalpeter 1 d)  Uien. Stalmest deugt niet, omdat de planten dan door „vreterij" worden aangetast en minder duur- zaam worden. Als tweede vrucht. 25—30 KG. Thomasph. 10—15 „ Chloorkalium. e)  Asperge. Houdt van zandig leem of van leemig zand met wat humus en kalk. Asperge vraagt een ruime bemesting. Men geeft afwisselend het eene jaar stalmest, het andere kunstmeststoffen. 40—50 KG, Thomasph. . 50—75 „ Kaïniet, of             ■ ,n . 10—15 „ Chloorkalium *)ei 1U Are- 25—30 „ Zwavelz. Am. \' 45. Weiden. Zooals bekend is, heeft men vroeger dikmaals beproefd een speciale meststof voor weiden samen te stellen, om den landbouwer het gemakkelijk te maken, hunne hooi- landen een behoorlijke vergoeding aan te bieden voor de groote hoeveelheden voedingsstoffen, die deze gronden door

-ocr page 56-

		54
		de hooioogsten worden onttrokken. De samenstelling van een speciaal weidemeststof is thans een feit geworden, wijl wij een onovertroffen weidemeststof bezitten, die bo- vendien veel goedkooper is niet alleen dan de vroegere speciale meststof, maar ook dan de later tot weidemest gebruikte stollen als compost, asch, aalt enz. Deze geboren weidemeststoffen zijn Thomasphosphaat en Kainiet. Over de buitengewone werking dezer stoffen heerscht in de kringen der practische landbouwers volle overeenstemming; geen landbouwer, die eenmaal op oor- deelkimdige wijze Thomasphosphaat en Kainiet op zijne weiden gebruikt heeft, wil weder van het gebruik dezer meststoffen afstand doen. De kaliphosphaatbemesting be- vordei\'t onmiddelijk den groei van verschillende klavers en andere vlinderbloemigen en maakt daardoor een stik- stofbeinesting overbodig. Ook de vergoeding aan kali be- hoeft niet overal volledig plaats te hebben; is zelfs onder bepaalde omstandigheden eveneens wel te ontberen. Onvoorwaardelijk noodig is een kalibemesting op alle veenachtige en zandige gronden. De geringste hoeveelheden kali verlangen die weiden, welke door moeder Natuur rijkelijk van water worden voorzien, evenals die op zware gronden (leetn- en kleigronden). Terwijl de stikstofbe- mesting overal, de kalibemesting in sommige gevallen onnoodig is, is een phosphorzuurbemesting onder alle omstandigheden aanbevelenswaardig, \'t Zij een zand-, klei- of veen bodem, \'t zij de weide te bevloeien is of niet, eene vergoeding voor het in den hooioogst den weidegrond ont- nomen phosphorzuur moet overal geschieden. 400—000 KG. Thomasph. 500—800 .. Kainiet. Op verwaarloosde en verarmde weiden is bij de eerste maal bemesten, een sterkere bemesting met Thomasphos- phaat niet overbodig, terwijl men later de hoeveelheden iets kleiner kan nemen. Op veen weiden is een krachtige kalibemesting alleszins noodig, terwijl zij op bevloeibare weiden en op een leembodem verminderd kan worden, of wel heelemaal achterwege kan gelaten worden, zooals ook reeds straks is gezegd. Men bedenke echter steeds, dat onregelmatige bemestingen m.a. w. niet jaarlijks we- derkeercnde, als geheel en al onoordeelkundig moeten bestempeld worden.

-ocr page 57-

		MAATSCHAPPIJ „NEDERLAND", Landbouwkundig-, Handels- en Technisch Bureau, GEVESTIGD TE DORDRECHT. Telegram-Adres: LANDBOUW DORDRECHT. Intercommunaal Telefjioon 272 -170.
		Onder Rijkscontrole levert cle Maatschappij alle soorten van Stikstof-. Piiosphorzitur-, Kali-, Magnesia- en Kalkhoudende Meststoffen voor Land- en Tuinbouw. Specialiteit ECHT DUITSCH THOMASSLAKKENMEEL. Krachtvoeder voor Vetweiderij, Melkvee, enz. Verstrekt volgens tarief adviezen tot ontginning van woeste gronden; maakt begrootingen van kosten; taxeert landerijen. Aan de Maatschappij zijn verbonden een practisch Landbouw- hundige, ren gediplomeerd Tuinbouwkundige en Tuinarchitect en een gediplomeerd Landbouwkundige. Behandelt in haar LACT0L0GÏSCH LABORATORIUM W ETEXSCIIAl\'PEtJJ K I) K Zuivelbereiding, Lactologie, Bacteriologie, Grondonderzoek EX/.. ENZ. Onder leiding van den lieer G. .1. KRIEBEL. Levert alle Zuivel- en Landbouwwerktuigen, Leermiddelen voor Landbouw- en ander onderwijs. Prospectussen, Brochures, enz. kosteloos op franco aanvraag te verkrijgen.