|
fo.tl.\'Z\'■ fy. *«"p}
|
||||||||||
|
Voorloopig vastgesteld
PROGRAM VAN BEGINSELEN
|
||||||||||
|
CHRISTELIJKHISTORISCHE
OF VRIJ-ANTIREVOLUTIONAIRE PARTIJ |
||||||||||
|
M KT
|
||||||||||
|
CONCEPT-STATUTEN
voor de Organisatie, enz.
|
||||||||||
|
PROGRAM VAN BEGINSELEN
DER
Christelijk-Historische of Vrij-Antirevolutionaire Partij.
|
|||||||
|
iVoorloopig vastgesteld te Utrecht 15 November 1897.)
|
|||||||
|
Artikel 1.
Zedelijkheid en recht, gezag en vrijheid, en derhalve
ook de instellingen welke dienen om die te handhaven en te bevorderen, vinden hunnen grondslag ("niet in den volkswil noch in het goedvinden en onderling overleg der menschen, maar\'in eene in de Heilige Schrift geopenbaarde ordening Gods, welke ook op staatkundig gebied richtsnoer en toets- steen in alles moet wezen. Art. 2.
De bestaande maatschappij heeft zich ontwikkeld overeen-
komstig de door God geschapen, maar door de zonde misvormde menschelijke natuur; de gang dier ontwikkeling raag derhalve niet naar willekeur verwrongen, doch moet bij het licht van Gods Woord verder geleid worden, opdat èn de maatschappelijke toestanden èn de daarop passende rechtsregelen voldoen aan hetgeen God gebiedt. Art. 3.
Het Koningschap is onder Gods leiding de vrucht van
de natuurlijke ontwikkeling van \'s Lands Historie en daarom terecht in onze Grondwet bevestigd. Art. 4.
Naar het in Nederland geldend staatsrecht is de Koning
Souverein, en als zoodanig alleen voor den rechterstoel van God verantwoordelijk. Evenzeer als allen, die onder den Koning met eenige regeeringstaak zijn belast, is de Souverein gebonden aan de instellingen en bepalingen, die door Hem- |
|||||||
|
2
|
|||||
|
zelven met gemeen overleg der Staten-Generaal in het algemeene
welzijn en ter bewaring en verdediging van de volksrechten en volksvrijheden worden vastgesteld. Art. 5.
De Staten-Generaal zijn belast met eene bij de Grondwet
aangewezen taak. Deze behooren zij steeds met eerbiediging
van de bestaande wet en van de eischen van een goed bestuur
te vervullen, zonder te beproeven de Regeering (bij voorbeeld
door onthouding van de gelden, die voor den geregelden gang
van zaken onmisbaar zijn.) feitelijk aan hun wil en inzicht
te onderwerpen.
Art. G.
De Volksvertegenwoordiging is geroepen om naar eigen
inzicht de belangen van het volk als een geheel te bevorderen. Daar dit beginsel in Art. 86 der Grondwet is neergelegd, is het niet enkel met den geest van ons staatsrecht, maar ook met de Grondwet in strijd, indien de leden der Staten-Generaal door eenigerlei belofte of ruggespraak hunne zelfstandigheid bij het beoordeelen der te nemen maatregelen prijsgeven. Bij de vervulling hunner taak hebben die leden steeds op onpartijdige wijze aller belangen, en niet alleen of allereerst de belangen hunner kiezers in het oog te houden. Dit alles sluit echter niet uit, dat de afgevaardigden zedelijk verplicht zijn hunne kiezers in te lichten over hunne handelingen en beginselen. Art. 7.
Ter ontwikkeling van het politieke leven der Natie worde
zooveel mogelijk de persoonlijke en rechtstreeksche deel- neming van de ingezetenen van gewest en gemeente aan hetgeen ter bevordering voor de publieke zaak noodig is in de hand gewerkt. De toekenning van kiesrecht ter vorming van publieke lichamen en de inrichting van het kiesstelsel houde daarmede verband. Art. 8.
De Overheid is geroepen om met alle kracht mede te
werken tot vordering van het Koninkrijk van Jezus Christus. Zij moet zich onthouden van inmenging in kerkelijke aan- |
|||||
|
3
|
|||||
|
gelegenheden, van het verleenen van eenig bijzonder privilege
of hulp aan eenige kerk of van het begunstigen of benadeelen van iemand wegens zijne persoonlijke overtuiging, opdat Jezus Christus gediend worde om Hem zelven en niet om uiterlijke eer of voordeel, hetgeen met eene ware Godsvereering in strijd is. Datgene wat van Overheidswege voor altijd aan eenige kerk is toegekend, behoort evenals haar privaat vermogen door de Overheid te worden geëerbiedigd en beschermd; eene toezegging van uitkeeringen enkel op grond van al- gemeen belang kan, bij verandering van maatschappelijke toestanden, worden ingetrokken, doch dan zóó dat voor de belanghebbende kerken geene gevaarlijke schokken ontstaan. Art. 9.
In onze koloniale bezittingen behoort eene onbaatzuchtige
staatkunde te woi-den gevolgd, en, speciaal in Oost-Indië, het zedelijk en materieel belang van de oorspronkelijke bewoners op den voorgrond te staan. Met eerbiediging van het beginsel van godsdienstvrijheid
behoort onze Regeering zich bewust te zijn van hare roeping als Christelijke Overheid ook tegenover het Mohammedanisme en het heidendom, en er dienvolgens onder anderen voor te waken, dat de Zending in haren arbeid niet slechts op geenerlei wijze belemmerd maar ook krachtig gesteund worde. Art. 10.
Het onderwijs der kinderen behoort in de eerste plaats
tot de taak der ouders of hunner plaatsvervangers. Daarom moet gestreefd worden naar vrije volksscholen. Toch is de Overheidszorg daarbij onmisbaar, zoowel om te voorzien in de financiëele behoeften, als om te zorgen, dat het onderwijs, onverschillig in welke richting het gegeven worde, aan de eischen van goed onderwijs voldoet. De bloei van het hoogere onderwijs moet van Overheids-
wege krachtig worden bevorderd. Daarbij dient eenzijdigheid te worden vermeden en alles gesteund wat het door particulieren te geven hoogere onderwijs tot ontwikkeling kan brengen. |
|||||
|
4
|
|||||
|
Art. 11.
De Overheid heeft te waken voor de eerbaarheid op
openbare plaatsen. Zij is verplicht met bestrijding van alles, wat aan de ontucht een schijn van wettigheid kan geven, mede te werken tot bevordering van een eerbaar leven en tot beteugeling van wanorde en onzedelijkheid, voor zoover die zich in het openbaar vertoont. Art. 12.
Op de Overheid rust de zorg voor de openbare gezond-
heid, maar deze verplichting brengt niet mede het recht om iemand te dwingen zich of zijne kinderen te onderwerpen aan kunstbewerkingen waartegen hij bezwaar heeft. Art. 13.
De Overheid behoort krachtig op te treden ter bescher-
ming inzonderheid van hen die buiten machte zijn zichzelven te beschermen, niet alleen dus van kinderen, maar ook van volwassenen; zij neme de noodige maatregelen ter bevordering van Zondagsrust en ter bescherming van de veiligheid van personen in fabrieken en werkplaatsen; zie toe op de bewoon- baarheid hunner woningen en behoede hen zooveel mogelijk voor onrechtvaardige bejegening. Het belastingstelsel late toe, dat de lasten van wie te
zwaar worden gedrukt op de sterkeren worden overgebracht, mits dit niet ten doel hebbe de economische verhoudingen te veranderen of de eene maatschappelijke klasse ten koste der andere te bevoordeelen. Art. 14.
Het behoort niet vrij te staan zich door plaatsvervanging
aan de verdediging des lands te onttrekken, tenzij de noodzaak blijke, maar de Overheid zorge, dat de krijgslasten tot het noodzakelijke beperkt blijven, en bevordere ook in het leger, in de kazerne en op de vloot het leiden van een eerbaar en ordelijk leven. |
|||||
|
/
|
||||
|
CONCEPT-STATUTEN -^
VOOR DE
Organisatie fier Mtelp-Historische of Vrü-Antireyoliitiouaire partij.
I. Van de Kiesvereenigingen.
Artikel, 1.
Waar zulks doenlijk is wordt eene plaatselijke Kiesver-
eeniging opgericht, die zich ten doel stelt de beginselen der Christelijk-Historische of Vrij-Antirevolutionaire partij te bevorderen en bij de verkiezingen voor leden der Tweede Kamer der Staten-Generaal de kiezers te leiden. Art. 2.
Elke plaatselijke Kiesvereeniging behoudt hare zelfstandig-
heid ten aanzien der vraag of, in hoeverre en op welke wijze
zij ook bij verkiezingen voor bestuurs-colleges zal optreden.
Zij is bij hare handelingen ten deze alleen gebonden aan
haar beginsel.
Art. 3.
Bij huishoudelijk Reglement worden bepaald de plaats,
waar de Kiesvereeniging wordt gevestigd, de gemeente of gemeenten welke zij omvat en de vereischten voor het lid- maatschap, en worden de samenstelling van het bestuur en de orde van werkzaamheden geregeld. Dit Reglement wordt vóór de definitieve vaststelling ten
line van advies aan het Provinciaal Comité toegezonden. II. Van de Districts-Coinités.
Art. i.
In elk der Kiesdistricten, bedoeld in Art. 127 der Kieswet,
wordt een Districts-Comité opgericht, dat zich ten doel stelt bij
de verkiezingen voor lid der Tweede Kamer der Staten-Generaal
de kiezers in het district te leiden en te dienen van advies.
|
||||
|
6
|
|||||
|
Het Districts-Comité wordt gevestigd en vergadert in de
hoofdplaats van het kiesdistrict. Art. 5.
Het Districts-Comité wordt samengesteld uit afgevaar-
digden van de plaatselijke Kiesvereenigingen in het district. Tenzij bij huishoudelijk reglement anders wordt bepaald
brengt iedere Kiesvereeniging een gelijk getal stemmen uit. Art. (i.
De afgevaardigden spreken en stemmen naar eigen over- tuiging. Over zaken wordt mondeling gestemd, over personen met
gesloten briefjes. Art. 7.
Alle leden van plaatselijke Kiesvereenigingen, alsmede
allen, die door het Bestuur van het Districts-Comité worden toegelaten, hebben toegang tot en recht van spreken in de vergaderingen. Art. 8.
De samenstelling van het Bestuur en de orde van werk-
zaamheden woorden in het huishoudelijk reglement geregeld. Daarin wordt tevens bepaald welk deel der ontvangen
contributies elke Kiesvereeniging in de kas van het Districts- Comité jaarlijks zal moeten storten. Het huishoudelijk reglement wordt aan het Provinciaal
Comité medegedeeld. III. Van de Provinciale Comité\'s.
Art. ).
In elke provincie vereenigen zich de in die provincie ge vestig-
de Districts-Comité\'s tot het vormen van een Provinciaal Comité. Het Provinciaal Comité houdt zijne vergaderingen in de
hoofdplaats der provincie. Art. 10.
Het Provinciaal Comité wordt samengesteld uit afge- vaardigden der Districts-Comité\'s, die daartoe elk twee personen afvaardigen. |
|||||
|
7
Zoolang in een district slechts ééne placitsclijke Kiesver-
eeniging bestaat, kan dezelve, namens het district optredende, één afgevaardigde naar het Provinciaal Comité zenden. Art. 11.
De afgevaardigden brengen ieder ééne stem uit. Zij spreken en stemmen naar eigen overtuiging. Over zaken wordt mondeling gestemd; over personen met
gesloten briefjes.
Art. 12.
Het Bestuur van het Provinciaal Comité bestaat uit drie
leden, welke de functiën van Voorzitter, Secretaris en Penning- meester onderling verdeden. Telken jare treedt één lid van het Bestuur af, doch is
terstond herkiesbaar. Art. 18.
Het Provinciaal Comité vergadert zoo dikwijls als het
zulks noodig acht. Alle leden van Districts-Comité\'s in de provincie alsmede allen, die door het Bestuur worden toegelaten, hebben toegang tot en recht van spreken in de vergaderingen. Art. 14.
Het Provinciaal Comité dient de Districts-Comité\'s en
de plaatselijke Kiesvereenigingen van advies over hunne huishoudelijke reglementen. Art. 15.
Het Provinciaal Comité onderhandelt namens de Districts-
Comité\'s over het stellen van candidaten met de Districts- Comité\'s en met andere partijen in de provincie. Ingeval het, door de meerderheid der Districts-Comité\'s
in de provincie daartoe gemachtigd, met andere partijen onderhandelt, zijn zijne besluiten dienaangaande bindend voor alle aangesloten Districts-Comité\'s. Art. 16.
Ter dekking van de huishoudelijke uitgaven van het
Provinciaal Comité draagt elk der Districts Comité\'s een gelijk bedrag bij; Kiesvereenigingen, als in Art. 10, tweede lid, bedoeld, dragen de helft van het bedrag bij. |
||||
|
8
|
|||||
|
IV. Van de Algemeene Commissie van Advies.
Art. 17.
Elk Provinciaal Comité vaardigt één of meer leden ot
personen af ter vorming van eene Algemeene Commissie
van Advies.
Art. 18.
Deze Commissie vergadert op eene door haar te bepalen
plaats zoo dikwijls zij dit noodig acht. Zij is bevoegd in haar midden al diegenen toe te laten,
die zij goedvindt. Abt. li».
De Algemeene Commissie van Advies dient de Provinciale
Comité\'s, en in provinciën, waar nog geen Provinciaal Comité bestaat, de Districts-Comité\'s of plaatselijke Kiesvereenigingen van advies, maar is niet bevoegd deze door eenig partij- besluit te binden. Zij is bevoegd voorstellen te doen tot wijziging of aan-
vulling van het Program van beginselen. Te dien einde roept zij alle aangesloten Kiesvereenigingen op tot eene algemeene vergadering. Art. 20.
De Algemeene Commissie van Advies kiest uit haar midden
een bestuur van vijf leden, die onderling de functiën van Voorzitter, Onder-Voorzitter, lsti?n en 2J<;» Secretaris en Penning- meester verdeelen. . Telken jare treedt één lid van het Bestuur af, doch is
terstond herkiesbaar. V. Slotbepaling.
Al£T. 21.
De Algemeene Commissie van Advies, de Provinciale en
Districts-Comité\'s en de plaatselijke Kiesvereenigingen in deze Statuten bedoeld, staan allen op den grondslag van het Program van beginselen der Christelijk-Historische ofVrij-Antirevolutio- naire partij, voorloopig aangenomen en vastgesteld te Utrecht den 15 November 1897. |
|||||
|
Bijlade I.
|
|||||
|
Model-Huishoudelijk Reglement eener
Plaatselijke Kiesvereeniging. Artikel 1.
De Christelijk-Historische of Vrij-Antirevolutionaire Kies-
vereeniging: f,1).........."] te.......stelt zich ten doel
de beginselen der Chr.-Hist. of Vrij-Antirev. partij te bevorderen
en bij verkiezingen voor lid van de 2<Ie Kamer der Staten- Generaal in het kiesdistrict.... [en voor lid der Provinciale Staten van .... in het kiesdistrict.... en voor lid van den Gemeenteraad van . . . .] de kiezers te leiden en te dienen van advies. Zij\' stelt zich op den grondslag van het Program van
beginselen dier partij, voorloopig aangenomen en vastgesteld te Utrecht den 15 November 1897. Art. 2.
Alle meerderjarige mannelijke ingezetenen der gemeen-
te[n] .... [en . . . . ] kunnen lid der Kiesvereeniging zijn, mits zij hunne instemming met bovengenoemd Program betuigen. Alleen zij, wier namen voorkomen op de laatst vastgestelde
kiezerslijsten] dier gemeente[nj zijn tevens stemgerechtigd. Art. 3.
Een lid, wiens handelingen in strijd zijn met het beginsel
der Kiesvereeniging, kan van zijn lidmaatschap vervallen worden verklaard, doch niet dan nadat hem de gelegenheid is gegeven verklaring van zijne handelwijze te geven. Art. 4.
Elk lid betaalt eene jaarlijksche contributie van ten
minste f.....welke in het begin van het jaar wordt geïnd. Het vereenigingsjaar loopt van 1 Januari tot 31 December.
Art. 5. Van de ontvangen contributiën wordt jaarlijks aan de
kas van het Districts-Comité te ... . afgedragen zoodanig deel \') b.v. Gezag en Vrijheid."
|
|||||
|
10
|
|||||
|
als bij het huishoudelijk reglement van dat Comité is of zal
worden bepaald. Art. Ci.
Het Bestuur bestaat uit ... . [ten hoogste .... en ten
minste . . . . ] leden. Telken jare [om de twee jaar] treden volgens rooster
.... leden van het Bestuur af; de aftredenden zijn terstond herkiesbaar. Het Bestuur kiest uit zijn midden een Voorzitter, een
Secretaris en een Penningmeester. Art. 7.
Het Bestuur belegt eene vergadering telkens wanneer
het zulks noodig acht, wanneer het Districts-Comité het daartoe uitnoodigt of wanneer het door ten minste .... leden met schriftelijke opgaaf van redenen wordt gevraagd. Het Bestuur bepaalt tijd en plaats der vergadering.
Art. 8.
In de niet-openbare vergaderingen kan op voorstel van
het Bestuur ook aan niet-leden toegang tot en recht van spreken in de vergadering worden verleend. Art. 9.
Elk lid ontvangt ten minste drie dagen vóór het houden
der vergadering een oproepingsbrief met vermelding der te behandelen onderwerpen. Voorstellen, vreemd aan de orde van den dag, kunnen
alleen met goedvinden der vergadering in behandeling worden genomen. Art. 10.
Over alle zaken wordt mondeling gestemd; over personen
met gesloten briefjes. Art. 11.
Wijzigingen in dit Reglement kunnen alleen worden tot
stand gebracht nadat in eene vorige vergadering het voorstel daartoe, behoorlijk geformuleerd, is ingediend en behandeld. |
|||||
|
Bijlade II.
|
||||||||
|
Model-Huishoudelyk Reglement voor een
Districts-Comité. |
||||||||
|
Artikel 1.
Er bestaat een Districts-Comité te ... . dat zich, over-
eenkomstig de Statuten der Cliristelijk-Historische of Vrij- Antirevolutionaire partij, ten doel stelt bij de verkiezingen voor lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal de kiezers in liet district.... te leiden en te dienen van advies. Het Comité stelt zich op den grondslag van het Program
van beginselen dier partij, voorloopig aangenomen en vast- gesteld te Utrecht den 15 November 1897. Art. 2.
Elke der plaatselijke Kiesvereenigingen in het district
vaardigt één lid en één niet-lid van haar bestuur ter vorming van het Districts-Comité af. Het mandaat der afgevaardigden moet telken jare worden
vernieuwd. Art. 3.
Elk der afgevaardigden brengt ééne stem uit.
By afwezigheid van zijn mede-afgevaardigde van dezelfde
plaatselijke Kiesvereeniging brengt hij twee stemmen uit. [of wel (zie art. 5 der Statuten):
De door elke plaatselijke Kiesvereeniging aan te wijzen
afgevaardigde brengt namens haar, naar gelang van het aantal stemgerechtigde leden, dat zij blijkens de aan het Bestuur van het Districts-Comité telken jare over te leggen ledenlijst telt, voor elke . . stemgerechtigde leden ééne stem uit. De andere afgevaardigden hebben slechts eene raadgevende
stem.] |
||||||||
|
!
|
||||||||
|
12
Art. 4.
Het Districts-Comité kiest uit zijn midden een bestuur
van drie leden, die onderling de functiën van Voorzitter, Secretaris en Penningmeester verdeelen. Telken jare treedt een lid van het bestuur af, doch is
terstond herkiesbaar. v Art. 5.
Het Districts-Comité vergadert zoo dikwijls als het bestuur
dit noodig acht of het door de afgevaardigden van ten minste twee Kiesvereenigingen met schriftelijke opgaaf van redenen wordt gevraagd. Het bestuur bepaalt tijd en plaats der vergaderingen.
Art. C.
Ten minste vier maanden voor de algemeene verkiezingen,
bij tusschentijdsche vacature zoodra mogelijk, roept het Bestuur de plaatselijke Kiesvereenigingen op om zich over het stellen van een candidaat te beraden, met opgaaf van den termijn binnen welken candidaturen kunnen worden ingeleverd. Elke plaatselijke Kiesvereeniging is bevoegd eene candi-
datuur in te dienen. Art. 7.
Het Bestuur vergewist zich, voor zooveel noodig, van de
beginselen der voorgedragen candidaten, en belegt zoo spoedig mogelijk eene vergadering van het Districts-Comité, waarop eene definitieve candidaatstelling geschiedt. Art. 8.
Elke plaatselijke Kiesvereeniging stort jaarlijks in de
kas van het Districts-Comité l/. van het bedrag, door haar aan contributiön geïnd. Hieruit wordt mede betaald de jaarlijksche bijdrage aan
de kas van het Provinciaal Comité. |
||||
|
STOOMDRUKKE!\'.].!, D. VAN SlJN & ZOON. ---- ItoTTKBDAM.
|
|||||