i\'iiiiii.iii.isiiii: liiiii.iiiiiiiik

Merlandsch Onderwijzers-Genootschap.

-c-*tf=j^=^^OKK2iS^ïr5^^»

i\'it:iitiii)iiiNi:in:

Merlandsch Onderwijzers-Genootschap.

//Eindelijk!" Zoo zal do uitroep zijn, van menigeen, die dezen catalogus
ontvangt. //\\V^rat heeft dat boekje lang op zich laten wachten!"

Eu ik moet toestemmen, dat het velen onbegrijpelijk moet voorkomen,
dat een boekje van slechts 1 1 vellen druks en tot welks samenstelling
reeds in 1S87 is besloten, eerst in 1.801 het licht aanschouwt.

Tot opheldering strekke het volgende.

Toen ondergeleekende in den zomer van 1889 als Commissaris van
de Paedagogische Bibliotheek optrad, bleek het hem, dat door het vertrek
van hen, wien aanvankelijk de (aak der samenstelling was opgedragen, de
arbeid, ter nauwernood begonnen, reeds sinds geruimen tijd was gestaakt.

In het najaar van 1889 zijn met kracht de werkzaamheden hervat,
maar het catalogiseeren is werk, veel meer tijdroovend dan onder-
geteekeude zich had voorgesteld. Alle titels moesten uit de werken zelf\'
overgenomen. Ook was niet altijd de Stadsdrukkerij ter beschikking.
Hoewel er steeds met ijver is gewerkt, mocht het niet gelukken den
catalogus vóór heden (Mei 1891) gereed te krijgen.

Desniettemin acht ondergeteekeude zich gelukkig het werkje bij U
in te leiden.

Drie hoofdrubrieken zijn aangenomen :
Wetgeving, inrichting en statistiek. (II.)
be wetenschap der opvoed- en onderwijskunde. (III.)
Schoolboeken. (IV.)

Deze drie hoofdrubrieken worden voorafgegaan door een groep Algemeette
werken (I.) en gevolgd door een groep Handschriften (VI), terwijl de
werken, die in geen dezer groepen eene plaats konden vinden, bijeen-
gevoegd zijn onder den titel Varia. (V.)

Do groep Wetgeving enz. is in vier ondergroepon gesplitst, waarvan
de eerste groep (A.) werken bevat, die de wetgevingen hebben voorbereid,
terwijl in de tweede groep (B.) wetten en verordeningen en in de derde
en de vierde groep (C en D.) werken geplaatst zijn, welke de inrichting
van \'t onderwijs en de statistiek er van met de critiek daarover behelzon.

In de ondergroepen zijn, voor zooverre daarvoor aanleiding bestond,
de Nederlandsche geschriften eerst geplaatst, daarna de Hoogduitsche,
vervolgens de Eransche, de Engelsche en de andere.

Bij de samenstellende groepen is verder de chronologische volgorde
in acht genomen.

Aan het geheel is een naamregister toegevoegd.

Gaarne wil ondergetcekende erkennen, dat de gekozen indeeling niet
voldoen zal aan de strengste eisenen, die de critiek stellen kan, maar
toch hoopt hij, dat ze bruikbaar zal zijn.

Ook is liet zeker, dat menig boek in den eatalogus niet op de juiste
plaats is gesteld. In dit opzicht zullen er vele fouten zijn aan te wijzen.
Voor welwillende opmerkingen en terechtwijzigingen, houdt onder-
geteekendc zich dan ook ten zeerste aanbevolen.

Ieder, die met aandacht de verschillende titels naleest, zal tot de
ontdekking komen, *lat de Paedagogische Bibliotheek zeer onvolledig is,
maar ook, dat ze door welwillende ^menwerking kan aangroeien tot
eene belangrijke boekerij, die het onderwijs zeer ten goede kan komen.

Alle belangstellenden worden daarom dringend verzocht te trachten
de Paedagogische Bibliotheek te vei rijken door geschenken van school-
en studieboeken van vroegeren en lateren tijd, opvoed- en onderwija-
kundige werken van oudere en jongere dagteekening en andere gc-
schrit\'teu omtrent de verschillende takken van het schoolwezen in ons
vaderland.

Menigeen is allicht in het bezit van eenige documenten, die voor
hemzelven van geen bijzonder hooge waarde zijn en wier plaatsing in
de Paedagogische Bibliotheek gewenscht is.

In dit opzicht hebben reeds een goed voorbeeld gegeven de Maatschappij
tot Nut van \'t Algemeen, die honderdtallen van boekdeelen gaf, do
Oefensehool te Amsterdam, de Onderwijzersbond, en de Heeren Dr. O P.
Burger, A. H. van dkr Yklden, II. Bouman, .1. Schippers, P. H.
ïestas, II. W. Bloem, Dr. II. Buxk, .1. Yersluys, Van Dam van
Issei.t, De Bruijne, P. Noordhoff, H. .Meijer, J. Oppenheim, Salvebda
de Ghavb, en niet het minst de Familie Buddingh, die niet minder
dan 155 werken der Paedagogische Bibliotheek afstond, alle van de hand
des heeren D. Buddingu.

Met dankbaarheid moet ook medegedeeld worden, dat nog gedurende
het afdrukken van de laatste vellen van den catalogus eenige schenkingen
inkwamen van de Hoeren F. Z. Mbhlkr, Dr. C. P. Burger «Fr.,
Middei.veli) A\'iehsen, J. A. J. Sciiook, van de Plaatselijke Commissiën
van Toezicht op het Lager Onderwijs en van die op het Middelbaar
Onderwijs, van vele gemeenten en van alle Provinciale Staten van
ons vaderland.

Deze werken konden niet meer in den catalogus worden opgenomon.
Zij zullen uu worden geplaatst in een supplement.

Aanvankelijk werd het voornemen opgevat hot supplement te gelijker-
tijd met den catalogus te verzenden, maar het bleek weldra, dat dit
eene aanmerkelijke vertraging ten gevolge zou hebben.

\'t Is daarom dat besloten werd, nu alvast den catalogus aan de
verschillende afdeelingen van \'t N. O. G. te zenden en beschikbaar te
stellen voor de belanghebbenden.

Ten behoeve van do belangstellenden volgt hierachter een reglement

van de Universiteitsbibliotheek, waarvan de Paedagogische, althans
tijdelijk, een deel uitmaakt.

Tevens zij er op gewezen, dat de werken van de geheele Universiteits-
bibliotheek met inachtneming van de gestelde bepalingen te ieders
besehikking zijn gesteld.

Van harte hoopt ondergeteekende dat deze catalogus vele leden van
het genootschap er toe zal brengen, gebruik te maken vau de werken
uit de Paedagogische Bibliotheek.

Vriendelijken dank betuigt hij aan den Heer E. J. van Sonsbekk,
die hem bij het catalogiseeren heeft bijgestaan en zeer belangrijke
diensten heeft bewezen, aan den Heer J. H. Swildens, die hem ge-
holpen heeft bij het corrigeeren der drukproeven en meuigen goeden
wenk gaf\', en aan den Bibliothecaris der Universiteitsbibliotheek,
Dr. C. P. Burger Jr., voor de bijzondere moeite, die hij zich getroost
heeft en voor de welwillende en belangstellende zorg, die hij voor de
Paedagogische Bibliotheek heeft aan den dag gelegd.

P. H. VAN bfc\'R LEY,
Oammittaris der raedatjogitche Bibliotheek.

REGLEMENT op h<>t uitleenen van Boeken on Hand-
Rchriften van de Bibliotheek der Universiteit van
Amsterdam.

Het Bureau van uitleening is dagelijks, behalve Zaterdags en in He eerste week
van de maanden Januari, April, Juli en October, geopend van 1(( tot 3 uur.

Horken of handschriften wenden enkel uitgeleend aan hen, die eene maatschappelijke
betrekking bekleeden, of hij den Bibliothecaris bekend zijn. Wanneer dit niet hel

geval is kan de uitloonin, all.....i plaats hebben op bijzondere aanbeveling van

bekende personen. Do Bibliothecaris hoeft het recht het uitleenen van hoeken te
weigeren.

Zij die boeken of handschriften ter leen willen ontvangen, moeten het lleglement
onderteekend hebben. Aan hen die buiten Amsterdam wonen, wordt een afdruk
ter teekening toegezonden.

(leene hoeken of handschriften worden uitgeleend dan op een geteekend bewijs
van ontvangst. Pit bewijs wordt bij het terugbrengen weder afgegeven of ver-
nietigd. In het laatste geval wordt hiervan kennis gegeven.

De boeken of handschriften worden ter hand gesteld aan hen die ze verlangen,
of aan personen die door hen schriftelijk gemachtigd zijn het bewijs te teekenen.

Ito boeken worden niet bezorgd; de aanvrager moet ze doen afhalen door iemand,
die behoorlijk daartoe gemachtigd is.

Wanneer de aanvrager buiten Amsterdam woont, moet hij, terstond na de ont-
vangst van liet hoek of handschrift, het bewijs geteekend franco terugzenden. De
verzending geschiedt voor rekening en risico van den ontvanger. Bij de terugzending
moet van het bijgevoegd adres gebruik worden gein,takt.

Uitgeleende boeken en handschriften moeten na een maand teruggeven worden,
wanneer zij door een ander zijn gevraagd. Do Bibliothecaris heelt het recht ge-
leende werken lenig te vorderen, wanneer hij dit uoodig acht.

Alle uitgeleende boeken moeten voor het einde van elk kwartaal, dus op ultimo
Maart, Juni, September en December, op de Bibliotheek terug zijn, tenzij vooral
verzocht is den termijn van uitleening te verlengen.

Geleende hoeken of handschriften mogen niet aan andere personen worden
afgegeven. Hij die ze geleend heeft blijft ten allen tijde aansprakelijk.

Hij het ontvangen overtuige men zich, dat het werk volledig en onbeschadigd
is. Wanneer een boek of handschrift wordt beschadigd of verloren gaat, is men
verplicht de schade te vergoeden.

Woordenboeken, encyclopaediën, ongebonden tijdschriften, plaatwerken, kaarten,
alsmede de werken die in de lees- en studiezalen zijn geplaatst, of die altijd aan-
wezig moeten zijn, Worden niet uitgeleend. De Bibliothecaris kan hierop in bij-
zondere gevallen eene uitzondering toestaan.

Handschriften, zeldzame en kostbare werken kunnen niet worden uitgeleend,
dan mei bijzondere vergunning van den Bibliothecaris, en onder voorwaarden, die
hij mocht uoodig achten te stellen.

De Bibliotheek hooft aanspraak op een exemplaar van hel geschrift, dat met
behulp van de boeken en handschriften der boekerij wordt uitgegeven.

I. ALGEMEENE W ETC KEN. Biadz.

BlBMOGRAPIHËN. ---- BIBLIOTHEKEN. -- EnCTCF.OPAEDIE 12

11. WETGEVING, INKTOHTIXG en STATISTIEK.

A. VERHOUDING VAX DE SCHOOI, TOT STAAT, KERK EN HAAT-
SCHAPPIJ ................. 221

1. In Nederland.............. 2

2. In andere landen............. 17

B. Wette» en verordeningen.......... 2130

1. In Nederland.............. 21

2. In andore landen............. 27

3. Schoolbouw............... 29

C. Inrichting en statistiek tan het onderwijs, en

CRTTIEK DAAROVER............. 3054

1. Onderwijs in\'talgem. (a. in Nederl.,i. iu andere landen) 30

2. Bewaarscholen n tl 33

3. Lager onderwijs // n 34

4. Middelbaar onderwijs // n 42

5. Hooger onderwijs // n 47
G. Examens // u 53

D. Onderwijs van bij/onderen aard....... 5463

1. Opleidingsscholen............. 54

2. Scholen voor handel, kunst, nijverheid, enz. ... 56

3. Militair onderwijs............. 60

4. Liefdadigheid» onderwijs........... 60

5. Godsdienstonderwijs............ 62

6. Bijzondere inrichtingen van onderwijs...... 62

III, OPYOED- en ONDERWIJSKUNDE.

A. Geschiedenis der optoed- en onderwijskunde . . 6373

1. Geschiedenis van de opvoed- en onderwijskunde . . 63

2. Geschiedenis van opvoedkundigen....... 67

3. Geschiedenis van vereenigingen en inrichtingen voor
onderwijs, enz............... 69

B. Hulpwetenschappen der opvoed- en onderwijskunde 7375

1. Natuurkunde van den mensen......... 73

2. Zielkunde.........-...... 74

0. ÜPVOED- en onderwijskunde......... 7592

1. Tijdschriften............... 75

2. Werken in het Nederlandsen.......... 79

3. Werken in andere talen.......... 86

D. Methodent.eer . . . ,.......... 93113

1. Onderwijs in \'t algemeen eu godsdienstonderwijs . . 93

2. Voorbereidend en aanvankelijk onderwijs .... 96

3. Spraak- en geheugeuoefeningen........ 100

4. Lezen en taalkunde............ 100

5. Schrijven................ 105

6. Rekenen, stelkunde, vormleer, meetkunde en toe- Bladz.
gepaste wiskunde............ 107

7. Aardrijkskunde............. 109

8. Geschiedenis........,..... 110

9. Natuurkennis............. 110

10. Zingen................ 110

11. Teekenen............... 111

12. Gymnastiek.............. 112

13. Handwerken.............. 113

IV. SCHOOL- en STUDIE BOEKEN.

A. LEERBOEKEN VAN ALGEMEENEN, VAX GODSDIENSTIGEN

EN VAN PRACTISC\'n-MAATSCUAPl\'ELI.TKEN AAKD. . . . 114121

B. Nederi.andsciik Leesboeken.........122135

C. NEDERLANDSen E TAAL- EN LETTERKUNDE.....135 144

D. Vreemde taxen..............144155

1. Frausche taal- en letterkunde........ 141

2. Hoogdiiitsche taal- en letterkunde....... 148

3. Eugelsche taal- en letterkunde........ 150

4. Latijn, Grieksch en Hebreeuwsch...... 152

5. Russisch, Hongaarsch, enz.......... 154

E. Wiskunde................155-167

1 Wiskunde in \'t algemeen.......... 155

2. Rekenkunde.......,.,.... 156

3. Stelkunde............... 164

4. Vormleer............... 165

5. Meetkunde.........,..... 165

F. Natuurkennis..............167175

1. Natuurkennis in \'t algemeen........ 167

2. Natuurlijke geschiedenis.......... 170

3. Natuur-, schei- en werktuigkuude....... 173

ö. Aardrijkskunde.............175183

1. Wis- en natuurkundige aardrijkskunde..... 175

2. Algemeene aardrijkskunde......... 176

3. Nederland en zijne bezittingen........ 180

4. Andere landen.............. 182

H. Geschiedenis............... 183193

1. Algemeene geschiedenis.......... 183

2. Vaderlandsche geschiedenis......... 186

3. Geschiedenis van andere landen....... 190

I. Zano- en toonkunst............ 193

V. VARIA...................195201

VI. HANDSCHRIFTEN.............. 202

Alphabetisch register............... 203

(Bibliographie. Bibliotheken. Enoyolopaedie.)

Koekdllijst (Algemeene) ten dienste der lagere scholen in Holland.
Leyden 1810. 8°.

11 tl tl «* CA. van nEN)j, Ophelderende aanmerkingen belivkk. de algeiu.
boekenlijst ten dienste der lagere scholen binnen Holland. Leyden
1810. 8°.

Itoekeillijst (Algemeene) ten dienste der lagere scholen in de Noordel.
provinciën van het Koningr. der Nederl. s (Iravenhage 181.1. kl. 8°.

Oltciloo (M. I). van), 11. J. van Lummel, .1. P. JSciiaherg en H. A.
(jekihtzen, Leiddraad en eerste bouwstoffen voor eene boekenlijst.
Utrecht 1805. 8°.

Vereen, voor christ-nation. schoolonderw.

katillog des K. K. Nchulbücher-Verlages in VVien. Wien 1809. 8°.

[Ullddillgll (L)), Aanteekeningen uit mijne eigene levensbeschrijving.
Z. pi. of jr.J. Met portr.

- Overzigt der boekwerken, brochuren en artikelen, geschreven
door . Z. pi. 1854. 8\'.

Itiiddiiiiilt (D.), Over christelijke volks-bibliotheken en verslag van de
volksbibliotheek te Eist. Dordrecht 1855. 8°.

(utillogUS der tentoonstelling van hulpmiddelen voor het onderwijs.
[Amsterdam 1856\'r] 8°.

Hierachter een artikel over deze tentoonstelling overgedrukl uil het Zondagsblad.

Itl-.iiipol teil Cat« (.S.), Verschillende overdrukken. Oroniugen 1863
180Ö. 8°.J

1, Ue schoolbibliotheken, inzonderheid in du Prov. Groningen.
\'2, Beoordeeling van N. Considerant, T)u travail des enfants, etc.
M, » » S. Sr. Coronel, De bewaarschool, enz.

4, Schoolverzuim, beschouwing van eenige rapporten der Afd. van \'t Genootscb.
Nijverheid te Onderdelldam, omtrent de middelen ter bevordering va» het
geregeld schoolgaan. De rapporten zijn er by gevoegd.

Catalogus [dor] Tentoonstelling van hulpmiddelen bij het middelb.
onderwijs te Utrecht. Utrecht 1872. 8°.

Catalogus van de bibliotheek der openbare Handelsschool te Amster-
dam 1874. gr. 8\'.

Catalogus van eenige werken uit de bibliotheek van S. Blaupot ten Cate.
Groningen 1877. gr. 8". Niet in den handel.

Catalogus van de Bibliotheek der Hoogere Burgerschool niet ó-jarigen
cursus voor jongens te Amsterdam 1880. Amsterdam, kl. 8°.

IlilIgS (A W.j, Catalogus bibliothecae Guyotianae iustituti surdo-
uiutorum Groningani. Gron. 1883. 8°.

Pars spocialis. De snido-imitis. h:ill>is. raecis, mente imbecillis.

Citiilogus der bibliotheek van de Overijselsche Vereeniging tot ontwik-
keliug van provinciale welvaart, gevestigd te Zwolle. 1° verv. Zwolle
1883. 8°.

Catalogus van de verzameling paedagogische boekwerken nagelaten aan
het Nederl. schoolmuseum door 1). .1 Steijn Parvé. Leeuwarden 1880. 8".

IC;l|l|inrl der Commissie in zake schoolbibliotheken, benoemd door de
alil. Amsterdam v. h. Nederl. onderwijzers-genootschap 1887. Amster-
dam 1887. 8°.

iCe» IciiH\'iH pour la Bibliothèquo des r.\'gents. dn 2 .1 uillet 180!). Lausaune
180». 8°.

Hierbij li and. reglementen.

Wtfrle (.1. G. C), Encyklopiidisch-pidagogisches Lexikon. lleilbronu
1835. 8°.

Waglier (.Ion. Jak.), System des Uuterriehts. Oder Encyclopedie und
Methodologie des gesammten Schulstudiums, usvv. Neue Ausg. Ulni
1851. 8°.

Lik \\ klo|i.idic des gesammten Erziehungs- und Unterriohtswesens,
herausgeg. von K. A. Sciimid. 11 Bde. Gotha 185978. gr. 8°.

Stoj (K. V.), Encyclopiidie der Püdagogik. Leip/.ig 1801. 8°.
Kncyclnpiiilii\' Methodologie und Literatur der PaJajrogik. Th. I.

Verhoudiug van de school tot staat, kerk eii maatschappij.

(In Nederland. In andere landen.)

Krom (11. .1.), K. van der Talm en D. C. van Voorst, Antwoorden
over de verbeteriuge der schooien. Middelburg 1782.J 8°.

Verhandelingen uitgey. door hel Zeeuwst.li Genootseh. dei wetensoh. UI. 8.

IvailtagTS (Des) et désavantages de 1\'éducation tant publique que privée.
Utrecht 1704. 8".

Sllijs (.1. J.). Be Oisterwijksche schoolkwestie, niet haro officieel e
bescheiden, enz. \'s Bosch z. j. kl. 8°.

llclleliarre (Jos. Pu.), Avertissement donnant une idéé générale du
nouveau projet d\'iustruetion. Leyde 1798. kl. 8°.

Denkbeelden (Algemeene) over het Nationaal onderwijs, ingeleverd
in 1790 van wegen hoofdbestuurers der Maatsch. tot Nut van
\'t Alg. aan de Commissie uit de Nation. Vergad. represent, het
volk van Nederland, enz. [Amsterdam 1798]. 8 .

IMoejiMll. W. van der), liet belang der waave volksverlichting. Uitgeg.
door de Maatsch. tot Nnt van \'t Alg. Amsteldam 1S00. 8°.

LtllliaisoilllCHVe (Akt. Legroing), Proeve over de geschiktste soort
van onderwijs voor de bestemming der meisjes. Uit het Fr. vert.
Leyden 1804. kl. 8°.

Loosjes Pz. (A.), Vertoogen ter beschaving en verbetering van den
zogenaanideu gemeenen man. Haarlem 1804. kl. 8°.

WeSterbaeil (C. W.), Redevoering over de verlichting en beschaving
des volks, als waarborgen van den roem en welvaart onzes vaderlands.
[Amsterdam] 1818. 8°.

<«CS|ll\'ekkeil (Vrijmoedige) van een sehooloiiderwijzersgc-elschap. Iets
voor de vrienden van het lag. schoolwezen. N . 11. Groningen
182425. 8".

Hellen van den Vorst op het publiek onderwijs. Uit het Fransch
vert. Amsterdam 1828. 8°.

l\',ni:iiiii|iiilioii (De 1\') de 1\'enseignement primaire dans Ie royaume
des Pays-Bas. Mons s. a.J. 8°.

Kil\'.ldl (P. de), Brief over de wetten op het lager onderwijs. Kotter-
dam 1S29. 8°.

[Tliorbecke (J. R.),], Over het bestuur van het onderwijs in betrekking
tot eene aanstaande wetgeving. Zutphen 1829. 8°.

\'I\'iindci (Cu.), Idees sur l\'instrnction publiqne dans Ie Royaume des
Pays-Bas. Bruxelles 1829. 8°.

Brouckere (C. de) , Examen de quelqnos questions relatives il l\'ensei-
gnement supérieur dans Ie royaume des Pays-Bas. Liége 1829. 8°.

FreillfM (Bic) des Unterrichtes, mit besondercr Rücksieht auf das
Kön. der Niederiaude uud die gegenwartige Opposition iu deinselbeu;
von einem wahrheitliebenden Schweizer. Bonn 1829. 8°.

l\'is.Mii sur Ie monopole de 1\'euseignement aux Pays-Bas. Anvers 1829. 8°.

Broit (Uu) et. dn devoir des gouverneurs concernant 1\'éducation et
1\'instruction. Bruxelles 1829. 8°.

Bestuur (Over het) van het ouderwijs in betrekking tot eene aan-
staande wetgeving. Zutphen 1829. 8".

Raadt (P. de), Brief over de wetten op liet L. O. aan .1. Oorver Hooft
bij zijne benoeming; tot voorzitter der 2° Kamer, enz. Rotterdam 1829. H°.

Swindereil (Th. van), Verzoekschrift betrekkelijk bet lager onderwijs
ing. aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Groningen 1829. 4°.

Iloury (C. B.), Dn droit des gonvernemens sur 1\'instruction publique
et du monopole de 1\'enseignement dans les Pays-Bas. Bruxelles 1829. 8°.

IMIn higin. Verhandeling over het staatk. belang der openbare opvoe-
ding. Brussel 1830. 8\'.

Itf deilkillgfll nopens bet ontwerp van wet op liet openbaar onderwijs.
\'sGravenhage 1830. 8°.

Verzamel!!!!*" van stukken bevattende de antwoorden op de vraag: Of
bet raadzaam zijn kan, toe te laten, dat personen, welke eenen rang
hebben verkregen, zich naar eigen goedvinden als bijzondere school-
onderwijzers kunnen vestigen, enz. Recueil de pièces. etc. \'sGra-
venhage 1830. 8°.

Illiel (.1. van) en P. K. Görmtz, Gedachten over onderwerpen het

lager onderwijs betreffende. 2\'¹\'\' dr. Arnhem 1833. 8°.

(.iirlii/ (P. K.) et A. 1). J. MioüIjET, l\'étition relativement au projet
de loi sur 1\'instruction publique. Rotterdam 1830. 8°.

lllllirillü\' (Hknry), Romarqucs sur 1\'instruction populaire et sou impor-
tance dans Ie siècle oü nous vivons. Amsterdam, etc. 1831. 8°.

Itebs (Tuit. (ioTTi,.), Het leven en de school in hunne wederkeerigc
werking beschouwd. Hit bet lïoogil. door 1). BoMitOFF Hz. 2¹\' uitg.
Deventer 1838. 8°.

SlicKKiiiü (Gevaarlijke) van het openbaar onderwijs in Nederland. Uit-
treksel uit de Catholijke Noderl. Stemmen, \'s Hertogenboscb 1838. 8°.

Nie<r«Mlbeek (M.), Eenige bedenkingen over bet lager onderwijs. Leiden
1810. 8°.

(l\'Olldfll van bemoediging in doze zorgvolle dagen betrekk. het lager
onderwijs en voorstellen ter verbetering. I. Groningen 1840. 8°.



		62

		Dam Thz. (.1. van), Schoolverzuim en gevangenis in Nederland. Het gevangenis-onderwijs in do 2^e Kamer. Regeling vau het gevangenis- onderwijs. Nieuw bezoek aan Belgische strafgestichten. 4 st. (lbd.). Utrecht, Antwerpen 186974. 8°. l\'.i\'V;ii\'iH»tii en opmerk, naar aanleiding van den arbeid op de christe- lijke school voor fabriekmeisjes boven de 12 jaren te Leiden. Met aanbeveling van J. H. Gunning Jr. Verslag over de jaren 18711875. Leiden [1875]. 8°.

		Sr h;meii (C. A. van), Feestrede ter gedachtenis van het 25jarig bestaan der zondagsschool te Cappelle op d\'JJssel. Rotterdam 1842. 8°. ktttecllisilius of onderwijzing in de christel. leer, die in de Nederl. geret\'. kerken, enz. geleerd wordt. Amsterdam z. j. kl. 8°. (iiailllillg (W. E.), Over zondagsscholen. Eene bijdrage tot aanprijzing en bevordering van \'t christelijk onderwijs. Naar \'t Engelsch. Gro- uingen 1857. 8°. Urn»\' (S. L.), De kinderkerk of godsdienstoefeningen voor kinderen van 614 jaren, enz. Leeuwarden 1861. kl. 8°. ltil\|)\|lort der commissie tot onderzoek betreft", het israëlit. godsdienst- onderwijs in Nederland van wege de Maatschappij tot nut der Israëlieten in Nederland, \'s Graveuhage 1862. 8°. Mei j 1)001)1 (H. U), Ons godsdienst-onderwijs. Groningen 1877. gr. 8°.

		IMilll van philantropynsche opvoeding of volledig bericht van liet eerste Philantropinimi te Marschlins. Uit het Hoogd. vert. door Adg. Stekk. Leeuwarden, enz. 1777. 8°. Salzilllinn (C. G.), Beschrijving van het opvoedings-institut te Schnep- fenthal. Uit het Hoogd. vert. door J. van Wijk. Met plattegr. en portr. Amsterdam 1808. kl. 8°. Visser (H. W. C. A.), Beknopte beschrijving vau de armenschool te Sneek. Sneek 1824. 8°. Hclpr.it (G. H. M.), Verslag van de broederschap, bekend onder den naam van Fratres vitae communis, enz.; vooral van de scholen door deze broederschap bijzonder in de Nederl. gesticht .... [Utrecht 1829]. 8°. Kramp CMEi.cn. .1. C), L\'école Dominicale considérée comme base fondamentale du bonheur de la classe ouvrière. Anvers 1838. 8°. Raadt (Petr. de), Noortheij, huis van opvoediug en onderwijs, gesticht den 24» Junij 1820. z. pi. [1838]. 8^&. - Met pi. \\ooi-tlicij op den 30«^tcn Junij 1845. [Leyden]. 8°. op den 18 Febr. 1846. [Leyden]. kl. 8°.



		100

		MareilholtZ (Mad^e Dk), Les jardius d\'eufanta. Brnxelles 1858. 8". Troebel Mauuel des jardins d\'enfants. Les fi dons de Froebol. Paris, etc. 1859. 8°. Mïissoii (Octavïe), L\'éeole Froebel. ïlistoire d\'un jardin d\'eufanta. Simples récita pour servir de guide aux mères de familie et aux institutrices des écoles gardieunes, etc. Avec pi. Hruxelles 1872. 8°.

		S\|»raak- en leesoefeilillgen ten dienste van doofstomme kinderen bij liet onderwijs in bet afzien, spreken en schrijven. 2 st. Rotterdam 1S5S. kl. S⁶. Huilt (J.). liet stamelen en stotteren beschouwd uit een geneea-, gescliied- en opvoedkundig oogpunt. Naar \'t Eng. door A. Dkikt.sma. Amsterdam 1>G5. kl. 8°. kingiua (F. Yntks), Spelend-geneeskundig onderwijs voor achterlijke kinderen, bestaande in anatomische articulatiën, enz. Met 184 afb. van klankgebaren. Utrecht, /,. j. S°. obl. SprailktOOIieil, hunne inondstellingen, overgangen en afsluitingen, of dadelijk leesboek ten dienste van achterlijken en spraakgebrekkigen. Amsterdam, z. j. 8°. [Burjrjrranff (Piet.)], Aanwijzing der middelen om het geheugen te oefenen. Leiden, enz. 1828. 8°. Uitgeg. iloor ilc MaaLsch. tot Nut van \'t Alg. Ilasslr (Gust. Ad.), ISystème mnémonique: ou Art d\'aider la mémoiré. Divisé en 0 lecons, et suivie de la chronologie de 1\'hisloire ancieune et moderne, et autres branclies de 1\'éducation, mnémonisées. Londres 1841. 8°. Av. portr. Reveiltlow (Cart, Otto), Lehrbueh der Mnemotechnik nach einem durchaus ueueu Systeme. Stuttgart, usw. 1813. 8°. Mlléliintecltllie. Nouvelles formules historiques mnémonisées d\'après la methode de M. Aimé Paris. Paris 1815. 8°. Itl\'lllllllM\'lei\' VVz. (Q. ten), Mnemotechnie, of proeve eener geheugenis- leer. Nieuwe uitg. \'süravenhage 1817. 8°.

		Villaunie, Leerwijze om jonge lieden bekwaam te inaaken om hunne gedachten schriftelijk welgeregeld uittedrukken. Naar het Moogd. Met eene tafel. Dordrecht 178!). 8°. Wilnindcliii» over het onderwijs in het spellen, leezeu en schrijven. Uitgeg. door de Maatseh. tot Nut, enz. Amsterdam L791. 8°. Srliui illici (.1. J.), Nieuwe leerwijze om kinderen binnen zeer korten tijd te leeren leezeu en denken. Leyden 1796. kl. 8°.



		165

		ItoliilisOll (H. N.), Mathematical series. 4 vol. New York etc 1S60, 6t. 8°. New elementary algebra; University algebra. 38th _ej,; Scw uuiversity algebra Mathematical operations. lliiy (Jos.), Algebra. 2 parts. Revised ed. Ciuciunati, etc. w. y. 8°.

		Boer (II. de), Oefeningen in de vormleer, voor de scholen, enz Zwolle 1858. kl. 8°. Seillllielillk (B.), Begiuseleu der vormleer eii volksmeetkunde euz. Zutphen 1858. 8°. Met fig. Vormleer. Een leesboekje voor de scholen. Groningen 1861. kl. 8°. Opgaven, oefeningen en voorstellen betrekkelijk het onderwijs in do vormleer. Ken schoolboekje. Schoonhoven 1861. 8°. Swartwolt (R.), Oefeningen en vraagstukken ter toepassing bij het onderwijs in de vormleer, voor de middelste, en voor de hoogste klasse eener lagere school. 2 stn. Met fig. en pi. Amsterdam 1862. kl. 8°. ----------------, Oefeningen, enz. voor de hoogste kl. 3° dr. Met pi Amst 1867. kl. 8°. Ticiliersma (O.), Vijfhonderd opgaven over de vormleer, enz Sneek 1868. 8°. ----------------, Vijfhonderd opg., enz. 3° dr. Met Voorlooper. Snoek 1886. 8°. Tieniersilia Hz. (G.), Vormleer of aanschouwelijke meetkunde, enz. Vervolg op //Vijfhonderd opgaven". Sneek 1886. 8°. Moll (J. D. R.), Vormleer voor het lager onderwijs. Deventer 1872. 8°.

		Nisneil (Matth. van), 11e beknopte lant-meetkonst. 2^d« dr. llierby- gevoeght liet tractaet van de landt-maten door .1. P. Dor ende C. Evwisdltck e. a. Dordrecht, M. v. Nispeu 1669. kl. 8°. Met fig. ---------, De beknopte lant-meetkonst. 3^<l° dr. Dordr., M. v. N. 1689 kl. 8°. Met fig. Morgenster (Jou.), Werkdadige meetkonst, enz. 2&° dr., overgezien, vermeerdert en in kopere platen gebragt door Jou. Herm. Knoop. Leeuwarden 1711. 8°. (\'lairailt, Beginzelen der geometrie. Uit het Fransch vert. door ##. Amsterdam 1760. kl. 8°. Ypey* (Nic), Grondbeginzelen der kegelsneeden. Amsterdam 1769. 8°. Harsten (J. W.), Handleiding tot de kennis der meetkunde. Leyden 1797. kl. 8°.



		209

		Geelhoed, D., 109, 114, 125. Geelhoed, W. O., 69. Geer, P. van. 27. Geerligs, G. H., 70, 140. Geerling, W. J., 178. Geertsema, C, 121. Geertsema, C. J., 56 Gefken, J. W., 5. Geist, P. B., 161. Gelder, J. de, 159, 164, 166. Gelder, J. J. de, 06, 76, 82, 84. Gelder, W. van, 182. Gelliers. C. de, 122. Gendt, J. M. van, 191 Genlis, Mad. de, 92. Geographer, 180. Geographie, 182. Geographist, 177. Gerbrauts, P., 134. Gericke, G. Fr. Wilh., 65 Germain, A. J., 92. Gerrits, G. Engelberts, 129, 145. Gerritzen, H. A., 1. Gersbach. J., 98. Gerstacker, F.. 178. Geschenk, 122, 125. Geschichte, 67, 73. Geschiedenis, 122, 186, 188, 191. 202. Gesell, K., 95. Gesetz, 28, 29, 46. 53, 55, 59. Geslachtslijst, 140. Gesprekken, 3, 58, 123. Gessert, F., 88. Gestel, A. van, 11. Geuns, J. van, 22. Geus, H. de, 147. Gevallen, 123. Geysbeek, P. G. Witsen, 158. Gezangen, 193. Gezondheid, 135. Ghorum, J. van Male de, 40. Ghyben, J. Badon, 164. Gids, 78. Gille Heringa, S., 15, 65, 196. Girard, 104, 145. Gisi, W.. 39. Gittermann, J. Ch. H., 116, 137. Glatz, J., 171. Glaubensklee, Th. G., 160. Gleuns Jr., W., 109, 175, 176. Gloger, C. W. L., 171. Goede, W, 114. Goedhart, B. J., 153. Goedhart, J. P., 181. Goed man, 114. Goeje, M. J. de, 11, 27.
		Fischer, A. 8., 99. Fischer. J. A., 88. Fitch, 179. Fleckeisen, A., 153. Fles, J. A., 60. Fleury, Lamé, 191, 192. Floh, J. H., 79, 81. Florian, 192. Fokke Simons, A., 183. Fölsing, J , 33, 98. Foutaines, J. des, 158. Formey, S., 79. Fournier, 145. Fragmenten, 143. Francken, A., 193. Francken, C. M., 50, 102. Francq van Berkhey, J. Le, 144. Frankamp, L., 115. Franken, G., 82. Frankenberg, Ad., 63. Franklin, B., 128. Frederiks, J. G., 182. Freem, B., 202. Freiheit, «Üe, 3. Fréville, A. F. J., 183. Fricke, W., 96. Friedeniann. A. J., 163. Frisius, Doctor, 12. Fritz, Th., 64. Fröbel, F.. 78, 90, 98, 100. Frijlink, U., 102, 178. Furrer, K., 96. G Gallenkamp, W., 46. Gams, J. van, 112. Ganot, A., 174. Garebek Moeloed, 198. Garrigues, 116. Gasc, 92. Gaspar, J., 155. Gaspari, A. C, 109. Gastmann, A. C, 11. Gaultier, 179. Gauthey, L. F. F., 55. Gavere, C. de, 111. Gazelles, Ch 104. Gedachten, 47, 49, 81, 84. Gedenkschrift, 49, 55, 72. Gedenkschriften, 71. Gedenkstuk, 72. Gedichten, 199. Gedike, F., 64. Gediking, F., 78. Gedragingen, 129.


		Paed. Bibl.
		U



		210

		Goeman Borgesius, H.. 196. Qoeree, W., 111. Goes, G. F. D., 87. Goeverneur, J. J. A., 124, 128, 194. Goldammer, H., 33, 99. Goldsmith, 151, 191, 192. Goltïsch, E. F.. 35. 38. Gönczy, P., 110, 150, 154, 155, 171, 175, 182. Gouda, J., 36. Görlitz, P. K., 4, 5, 34, 65, 69. Göthe, J. W. von, 143. Gottschick, A. F., 154. Gou, J. de, 141. Goudschaal, U. P., 131, 171. Gouka, A., 160. Gouka, M., 85, 105, 160. Gouw, J. ter, 2ó, 31, 66. Gradaus, E., 38. Grafe, H., 88. Grammaire, 147. Gras, Wolfgang, 32. Graser, J. B., 5, 18, 38, 98. Grashuis. G. J., 15. Grassmann, J. G., 107. Grasso, V. E, 92. Graswinckel, D. P. M., 14. Gratama, L. Oldenhuis, 199. Grave, J. L. A. Salverda de, 41. Gray, A., 173. Gressler, F. G. J., 178. Groen van Prinsterer, G., 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 26. Gronden, 4. Groot, D. de, 141, 178. Groot, J. de, 157. Groot, P. Hofstede de, 6, 6, 7, 8, 10, 48. Grootvader Jakob, 124. Grote, J. C, 112. Grotefend, A., 103. Grube, A W., 185. Gruber, J., 99. Grundsatze. 94. Grünevekl, G., 140. Gruner, G. A., 87. Grunow, H., 45. Guffev, M», 151. Guikèma. U., 193. Guillié, «0. Guimps, R- de, 92. Guiz.ot, F., 66. Gunn, A., 199. Gunn, C. H., 105. Gunning Jr., J. H., 11 Gunning, J. W., 174.		Gutachten, 45, 91. Gutsmuths, J. Ch. Fr., 110, 112. Guyot, P. C. G., 199.

		Haacke, Ch. F. F., 191. Haan, W., 89. Haan, 1>. Bierens de, 36. Haan Hettema, M. de, 102, 200. Haanstra, H., 157. Haar, J. van der, 71 Haarman. C. F., 106, 111. Haarst, W. van, 93, 159. Haegen, Ph. van der, 64. Hagen, H, 99. Hagenaar, J., 71. Hager. 1). M., 175. Hagoort. A., 138. Hakkert, 147. Hakbvl, L., 151. Hakvoord, B., 101, 136. Halberstadt, A., 154. Halbertstna, P, 6. Halbertsma, T., 50. Halbertsma, T. J., 51. Hall, Baynard, R., 92. Hall, M. C. van, 71. Halm, C, 153. Hamann, A., 19. Hamel, J., 64. Hamelsveld, 117. Hamonière, G., 151. Handboek, 23. Handboekje, 97, 109, 110, 140. Handbuch, 86. Handel, Ch. Fr., 74. Handelingen, 7, 70, 116. Handleiding, 80, 101, 110, 138, 175. Hankiewicz, H. van, 53. Hanschmann, A. B., 69. Hanschmann, J. G., 32, 89. Hansen, J. A., 160, 166. Hardeman, Mevr. G. van Eijk, 113. Hardy de Bemlieu, Ch. Ie, 119, 120. Harnisch, W., 78, 88. Harrebomee, P. J., 84, 139. Harthoorn, S. E., 17. Harting, D., 33, 49. Harting, P., 51. Hartmann, C. F., 78. Hartog, W. de, 60. Hartogsveld, J., 141. Hartsen, F A., 13, 49. Haspels, E. J., 168. Hass, H. L. Ch., 32.



		VOORBERICHT.

		//Eindelijk!" Zoo zal do uitroep zijn, van menigeen, die dezen catalogus ontvangt. //\\V^rat heeft dat boekje lang op zich laten wachten!" Eu ik moet toestemmen, dat het velen onbegrijpelijk moet voorkomen, dat een boekje van slechts 1 1 vellen druks en tot welks samenstelling reeds in 1S87 is besloten, eerst in 1.801 het licht aanschouwt. Tot opheldering strekke het volgende. Toen ondergeleekende in den zomer van 1889 als Commissaris van de Paedagogische Bibliotheek optrad, bleek het hem, dat door het vertrek van hen, wien aanvankelijk de (aak der samenstelling was opgedragen, de arbeid, ter nauwernood begonnen, reeds sinds geruimen tijd was gestaakt. In het najaar van 1889 zijn met kracht de werkzaamheden hervat, maar het catalogiseeren is werk, veel meer tijdroovend dan onder- geteekeude zich had voorgesteld. Alle titels moesten uit de werken zelf\' overgenomen. Ook was niet altijd de Stadsdrukkerij ter beschikking. Hoewel er steeds met ijver is gewerkt, mocht het niet gelukken den catalogus vóór heden (Mei 1891) gereed te krijgen. Desniettemin acht ondergeteekeude zich gelukkig het werkje bij U in te leiden. Drie hoofdrubrieken zijn aangenomen : Wetgeving, inrichting en statistiek. (II.) be wetenschap der opvoed- en onderwijskunde. (III.) Schoolboeken. (IV.) Deze drie hoofdrubrieken worden voorafgegaan door een groep Algemeette werken (I.) en gevolgd door een groep Handschriften (VI), terwijl de werken, die in geen dezer groepen eene plaats konden vinden, bijeen- gevoegd zijn onder den titel Varia. (V.) Do groep Wetgeving enz. is in vier ondergroepon gesplitst, waarvan de eerste groep (A.) werken bevat, die de wetgevingen hebben voorbereid, terwijl in de tweede groep (B.) wetten en verordeningen en in de derde en de vierde groep (C en D.) werken geplaatst zijn, welke de inrichting van \'t onderwijs en de statistiek er van met de critiek daarover behelzon. In de ondergroepen zijn, voor zooverre daarvoor aanleiding bestond, de Nederlandsche geschriften eerst geplaatst, daarna de Hoogduitsche, vervolgens de Eransche, de Engelsche en de andere. Bij de samenstellende groepen is verder de chronologische volgorde in acht genomen.



		INHOUD.

		I. ALGEMEENE W ETC KEN. Biadz. BlBMOGRAPIHËN. ---- BIBLIOTHEKEN. -- EnCTCF.OPAEDIE 12 11. WETGEVING, INKTOHTIXG en STATISTIEK. A. VERHOUDING VAX DE SCHOOI, TOT STAAT, KERK EN HAAT- SCHAPPIJ ................. 221 1. In Nederland.............. 2 2. In andere landen............. 17 B. Wette» en verordeningen.......... 2130 1. In Nederland.............. 21 2. In andore landen............. 27 3. Schoolbouw............... 29 C. Inrichting en statistiek tan het onderwijs, en CRTTIEK DAAROVER............. 3054 1. Onderwijs in\'talgem. (a. in Nederl.,i. iu andere landen) 30 2. Bewaarscholen n tl 33 3. Lager onderwijs // n 34 4. Middelbaar onderwijs // n 42 5. Hooger onderwijs // n 47 G. Examens // u 53 D. Onderwijs van bij/onderen aard....... 5463 1. Opleidingsscholen............. 54 2. Scholen voor handel, kunst, nijverheid, enz. ... 56 3. Militair onderwijs............. 60 4. Liefdadigheid» onderwijs........... 60 5. Godsdienstonderwijs............ 62 6. Bijzondere inrichtingen van onderwijs...... 62 III, OPYOED- en ONDERWIJSKUNDE. A. Geschiedenis der optoed- en onderwijskunde . . 6373 1. Geschiedenis van de opvoed- en onderwijskunde . . 63 2. Geschiedenis van opvoedkundigen....... 67 3. Geschiedenis van vereenigingen en inrichtingen voor onderwijs, enz............... 69 B. Hulpwetenschappen der opvoed- en onderwijskunde 7375 1. Natuurkunde van den mensen......... 73 2. Zielkunde.........-...... 74 0. ÜPVOED- en onderwijskunde......... 7592 1. Tijdschriften............... 75 2. Werken in het Nederlandsen.......... 79 3. Werken in andere talen.......... 86 D. Methodent.eer . . . ,.......... 93113 1. Onderwijs in \'t algemeen eu godsdienstonderwijs . . 93 2. Voorbereidend en aanvankelijk onderwijs .... 96 3. Spraak- en geheugeuoefeningen........ 100 4. Lezen en taalkunde............ 100 5. Schrijven................ 105



		Algemeene Werken. (Bibliographie. Bibliotheken. Enoyolopaedie.)

		Koekdllijst (Algemeene) ten dienste der lagere scholen in Holland. Leyden 1810. 8°. 11 tl tl «* CA. van nEN)j, Ophelderende aanmerkingen belivkk. de algeiu. boekenlijst ten dienste der lagere scholen binnen Holland. Leyden 1810. 8°. Itoekeillijst (Algemeene) ten dienste der lagere scholen in de Noordel. provinciën van het Koningr. der Nederl. s (Iravenhage 181.1. kl. 8°. Oltciloo (M. I). van), 11. J. van Lummel, .1. P. JSciiaherg en H. A. (jekihtzen, Leiddraad en eerste bouwstoffen voor eene boekenlijst. Utrecht 1805. 8°. Vereen, voor christ-nation. schoolonderw. katillog des K. K. Nchulbücher-Verlages in VVien. Wien 1809. 8°. [Ullddillgll (L)), Aanteekeningen uit mijne eigene levensbeschrijving. Z. pi. of jr.J. Met portr. - Overzigt der boekwerken, brochuren en artikelen, geschreven door . Z. pi. 1854. 8\'. Itiiddiiiiilt (D.), Over christelijke volks-bibliotheken en verslag van de volksbibliotheek te Eist. Dordrecht 1855. 8°. (utillogUS der tentoonstelling van hulpmiddelen voor het onderwijs. [Amsterdam 1856\'r] 8°. Hierachter een artikel over deze tentoonstelling overgedrukl uil het Zondagsblad. Itl-.iiipol teil Cat« (.S.), Verschillende overdrukken. Oroniugen 1863 180Ö. 8°.J 1, Ue schoolbibliotheken, inzonderheid in du Prov. Groningen. \'2, Beoordeeling van N. Considerant, T)u travail des enfants, etc. M, » » S. Sr. Coronel, De bewaarschool, enz. 4, Schoolverzuim, beschouwing van eenige rapporten der Afd. van \'t Genootscb. Nijverheid te Onderdelldam, omtrent de middelen ter bevordering va» het geregeld schoolgaan. De rapporten zijn er by gevoegd.

		Pacd. Bibl.
		1



		5

		Rommel (C. R. A. van), Kort begrip der voorstelling vau de ware beginselen over het openbaar onderwijs. \'sGravenhage 1841. 8\\ PyiTho (Natu.) [13. van 11 ini.ooi\'kn Labuebton], Over heidendom eu heidensche scholen iu Nederland, (iouda 1811. 8\'. Tree (F. J. van), 1»«« -3^d<> brief aan M. Siogeubeek. Leijden 18 11. 8°. I, Verdediging van hel gewezen Seminarie te Kuilenburg. 1, Onderzoek naar de vraag, ol\' de scholen onchristelijk zijn. li, Over de vrijheid van onderwijs. («eiken (.1. W.), Uver christelijke volks-opvoediug eu vrijheid van onder- wijs in Nederland \'s Gravenhagc 18-41. 8°. (ürusrr (J. B.), Het lager ouderwijs in betrekkin",\' tot do staatsinrigting. Uit bet Uoogd. vort. 3 stu. Leydeu 184111. 8° Groot (P. Hofstede oe), Over de verhouding van de godsdienst eu de wetenschap tot het ouderwijs. Denkbeelden vau Graser, vau Neusde, Cousiu eu vau Bommel vergeleken. Groningen 1841. 8°. MtOlllct (A. 1). .1.). Het godsdienstig onderwijs in de lagere scholen beschouwd in zijne uood/.akelijkheid, enz. Rotterdam 1841. 8°. \\iissiiu (II. J.), Vlugtigo gedachten over \'t koninklijk besluit vau \'1 Jan. 18-42, betrekk. \'t lager onderwijs, en bedenkingen over \'t onder- rigt in de kerkgeschiedenis on die vau \'t vaderlaud. Assen 1812. H\'^J. YeheilHIiS II\'. V.), Denkbeelden nopens de bevordering vau nijverheid door onderwijs. Uit het lloogd. [door 1). BuDUlNUiij. \'s Gravenhagc 1842. 8°. Klont (1\'. .!.)_>. Brief aau deu heer A. Rutgers vau der Loef!\' over zijn adres aau de Algein. Synode. Leiden 1842. 8\'. Bel prat (ü. 11. M.), De toekomst vau het openbaar schoolwezen in Nederland. Toespraak. \'A. pi. 1843. 8\\ Allres aan het gezond verstand betretl\'. geloof, kerkleer, hoogor eu lager ouderwijs, euz. Amsterdam 1813. 8\'. Vrijheid (De) vau ouderwijs iu België. Waarschuwing voor Noord- Nederlandera [door (J. Julius]. Utrecht 1844. 8°. Clirtlllilll (W. J. G.), De school eu hot leven. Naar het lloogd. door I». 11. Tydoman. Leydeu 1844. 8°. (afOOt (P. Hofstede de), Zijn afzonderlijke scholen voor de vorschil- leude kerkgenootschappen uoodig of weuschelijk ? Grouiugeu 1844. 8°. (iirlit/, (P. K.), Bedenkingen over de zedelijk-godsdienstige opleiding iu de openbare scholen. Rotterdam 1844. 8°. Mm il VAU PriUSterer (G.) on P. J. Elout, Verzoekschrift aau de ledeu der provinciale Staten vau Z. Holland. \'sGravenhage 1845. 8°. Groot (P. Hofstede de), Het belang der volksopvoeding, in een voorbeeld uit de geschiedenis onzer eeuw opgehelderd. Grouiugeu 1845. 8°.



		6

		(«root <V. Hofstede de), Behoort de staat het christelijk beginsel in het lager onderwijs te verwijderen ofte behouden? Groningen 181(5. 8°. Ilissink (Loi is Akmaku). Jiéflcxions sur 1\'iustruction publique en Hollande. Zutphon 1316. 8". Onderwijs f Het) en het ontwerp van grondwetsherziening. Rotterdam 1848. 8°. Alircs van eenige onderwijzers in het l^e schooldistrict in Zuid-Holland aan de Tweede Kamer der Staten-Gencraal, nopens art. 183 van het ontwerp van grondwet, enz. \'s Gravenhage 1818. 8\'^J. Groot (P. Hoestkde de), Wat hebben wij van het ontwerp van gewij- zigde grondwet te verwachten niet betrekking tot godsdienst en onderwijs? Groningen 18-18. 8°. S\|>it7,eil (O. A.), Brief aan P. Hotstede de Groot. 2<-« dr. Zwolle, enz 1818. 8°. Hoeven (A. va» dek), De vrijheid van onderwijs. Amsterdam 1848. f°. Woeldereil (C. L. vax) , De volksopvoeding beschouwd als grondslag van Nederlands toekomstige staatsregeling. Arnhem 18-48. 8°. [Adres van de OnderwijzersVereeniging in het achtste schooldistrict van \'A,* Holland aan de Tweede Kamer der Staten-Geueraal. Rotterdam 18-18]. 8°. Uei\'khmit (J. J. Teüimi van). Toetsing der Gronden, waarop art. 185 van het ontwerp der gewijzigde grondwet door den Hoogleeraar Hofstede de Groot bestreden wordt. Nijmegen 1848. 8°. Grueil van PrillSterer (G.), Aan G. .Schimmelpenninck over de vrijheid van onderwijs, \'s Gravenhage 1818. 8°. Ili\'.lhertsilia (P.), De nieuwe rigting van het onderwijs in Engeland. Devoutor 1849. 8°. Spitzen (Otto Ant.), Euphronimus of Neêrlands lager onderwijs naar de grondwet en het gezond verstand. Groningen 1849. 8°. Klillk Sterk (J. \\V\\), Memorie over de toepassing vau art. 194 der Grondwet (Onderwijs). Arnhem 1819. 8°. Groen van I\'rinsterer (G), Grondwetherziening en eensgezindheid. Amsterdam 1849. 8°. KijkeilS (E. G.), Staatsbelang en ouderzorg, of volksveredeliug, door de verbetering der ligchamelijke opvoeding in huizen, aan hooge* en lagere scholen en in liefdadige gestiebten. Groningen 1849. 8°. Hissillk (L. A.), Gedachten over ons toekomstig lager onderwijs over- eenkomstig art. 194 der Grondwet van 1848. Zutpheu 1819. 8°. Woeldereil (C. L. vaa). De volksopvoeding en armverzorging, beschouwd als het zekere redmiddel in den tinancielen toestand des vaderlands. Arnhem 1819. 8°.



		7

		Swilldereil (Th. van), Eenige denkbeelden over srhoolpligtigheid en kosteloos onderwijs. Groningen 1849. 8°. Diephllis (O.)], liet lager onderwijl) eone zaak van .staat s- en maat- schappelijk belang. Bedev. 1850. 8°. Vloten (J. van), Enkele weuschen omtreni de wijziging van het onder- wijs. Amersfoort 1850. 8°. Itnleiikiiiüril (Bescheidene) op de openlijke verantwoording van deu lieer I\'. II. Hugenholtz, wegens zijne toetreding als voorstander eener bijzondere school. Rotterdam 1850. 8°. Vraag Eene ernstige in een gevaarvolleii tijd: «Moet de eircu- lairi\' van den Minister van Binn. Zaken, van 12 Doe. 1810 over het onderwijs, door de provinc. eu plaatse), besturen opgevolgd worden?" Rotterdam 1850. s°. («roeil Vrtll l\'lilisterer (G.), Welke is voor Nederland de hoop van een christen? Amsterdam 1850. S^. oVorst\'heideiilu\'ilcn nvri\' staalsregt en politiek". I Krilgsiini (B.), De invoering der algemeeue staatszorg voor het lager onderwijs in Nederland de dankbare herinuoring der natie waardig. Groningen 1851.] 8°. Ul\'t\'ts (Nlc), Fantasie en werkelijkheid niet betrekking tot het open- baar onderwijs. Haarlem 1852. 8°. Rijkm.s (li. G.), De meeniugen van G. Groen van l\'riustever e. s. tegenover die van J. II. Thorbecke, J. P. P. van Zuylen van Nyevelt, E. W. van Dam van Isselt e. a. over het lagere onderwijs bescheiden getoetst, enz. Groningen 1851\'. 8\'. Ivllis (WiLii.), De opvoeding beschouwd als middel tot wering en ver- mindering van armoede. Uit het Eng. door J. P. BbküIUS. Zwolle 1852. 8°. Betoog (Eenvoudig) dat een algem. christcl. godsdienstig onderwijs volstrekt onmisbaar is bij het lager onderwijs, enz. Sneck 1852. 8°. Ilissinh (li. A.), Aanstaande regeling van het lager onderwijs; Wenken en overwegingen, \'s Graveuhage L852. 8^r. («root (P. Hofstede uk), Met onderwijs, oen voorwerp van de aanhoudende zorg der natie. Bederoering. Zwolle 1853. 8°. TValk (Ij.)] , 1\'ligt en belang. Uitgeg. door de Maatsch. tot Nut, enz. 2<>« dr. Amsterdam 1853. kl. 8⁶. Vrijheid van onderwijs en eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen volgeus de grondwet van 1818. Amsterdam 1854. 8°. I\'illlllis, Hel lager schoolwezen in Nederland, zooals het is, zijn kan, en zijn moest. Amsterdam 1854. 8°. Handelingen der Stateu-Geuoraal over onderwijs, kunsten cu weten- schappen. 18531854. Leyden 1851. 8°.



		8

		llarïllllav (Tir. Baiusoton), De pligt. der regering oin voor de volks- opvoeding te zorgen. Kedev. Groningen 185-4. 8°. Onderwijzers-Genootschap (Nederlandsen), De voorgedragen wet op het lager en middelbaar onderwijs. Groningen 1854. 8°. Ilnsrll Dz. (D. W.), De staatszorg voor liet lager onderwijs niet bctrek- king tot de school pligtigheid. Kedev. z. pi. 1854]. 8°. Wilrfe (J. C. de), Ix>sse gedaeliten over de voorgednigcne schoolwet, enz. Middelburg 1855. 8°. Groen van Prilisterer (G.). Narede van vijfjarigen strijd. Utrecht 1855. 8^U. Uit de Nciloilaiiilcr. Groen VHII Prilisterer (G.), Over het verband van de openbare volks- sehool en de godsdienst. Utrecht 1855. 8°. Ontwerp van Wet op het L. en M. O. verdedigd. Utrecht 1855. 8°. KesellOIIW\'ilIjreil (Vrijmoedige) lietrett\'. het wetsontwerp op het lager en middelI). onderwijs van 22 Sept. 1854. Amsterdam 1855. 8°. Groot (P. Hokstedk de), Het christendom zouder Christus, \'t welk velen nu ook in Nederland willen invoeren. Groningen 1855. 8°. Met vele adressen vóór i\'ti tegen het godsdienstonderwijs <>p de scholen. Nassau (II. .1.1, Eeuige aanteekeuingen betrekk. \'t ontwerp van wet op \'t lager onderwijs. Assen 1856. 8°. Niet in den handel. Groen vail Prilisterer (G.), De Tweede Kamer en de verzoekschriften, o)\' de beraadslaging van 28 April 1856, met bijl. en aan teek. Utrecht 1856. 8°. Kruiper f.I. dk Bosch), De tijd vragen over de afscheidingen vereeuiging van staat, kerk en school, in betrekk. tot de levensbeginselen van het christendom. Amsterdam 1856. gr. 8°. Ontwerp van wet op het L. O. getoetst aan het regt en belang van den protestautscheu christen. Utrecht 1856. 8°. Groen vail Prilisterer (G.), Adviezen in de Tweede Kamer der Staten- Gencraal. Dl. I, 11, 1. Utrecht 185657. 8°. Koetsveld (CE. van), Ëene bede om christelijke en israëlitischo volks- sebolen. als eene volstrekte behoefte voor ons vaderland. Schoonhoven 1856. 8°. Toespraak in een geheim genootschap, benevens een woord over de vereeniging der protestantsche genootschappen. Dordrecht 1855 8°. Dordsche Stemmen 1855. N". U en 7. ----------------(Tweede), waarin een woord over het nationaal christelijk schoolonderwijs. Dordrecht 1856. 8°. Dordsche Stemmen 1856, N° 12. Miintiiiiiit (H. D.), Verhandeling over het christelijk beginsel in het lager onderwijs. Utrecht 1857. 8°.



		9

		Groen vail IrillSterer(G.)> Redevoering uitgespr. in de Tweede Kamer betrekk. liet ontwerp van wet op het lasser onderwijs. Amsterdam 1857. 8°. Groeil VaII Prinsterei, Over het ontwerp vau wet op het lager onderwijs. 5 stu. \'sGravenhage 1857. H°. kcilipor (J. J)K Bosm), Open brief aan G. Groen van 1\'rinsterer. Amsterdam 1857. 8°. Groen vail I\'rilistt\'rer (G.). Antwoord aan J. de Bosch Kemper. \'sGravenhage 1857. 8°. Kruiper (J. nu Bosch), Repliek aan G. Groen vau Priusterer. Amster- dam 1857. 8°. Grocil van l\'rillSterer (G.), Dupliek aau J. de Bosch Kemper. \'s Graven- hage 1857. 8°. Moilllier (P. J. J.), Discours sur les droits et les devoirs de 1\'église a 1\'égard de 1\'instruction primaire, s. 1. 1857. 8°. Groen van 1\'rilisterer, Opeu brief aan de kiezorsvereenigiug: Nederland eu Orauje te Leiden, \'s Gravenhage 1857. 8°. Hierachter: Aan de kiezers. N° 1 8. TBrailW (Dn), Voorstel tot wijziging der wet van 13 Aug. 1857 (Bijblad Staatscourant)]. f°. Woord (Een) aan de onderwijzers in Nederland, wieu de handhaving der schoolwet ter harte gaat. z. pi. en j. 8°. Hierbij eenige andere brochures en overdrukken. Sellilllllielpeillliliek vail lier Oye (W. A ), Bijdrage over een hoofd- beginsel van het ontwerp van wet op het hi;er onderwijs. Zutpheu

		Ollderwijskwestie (De), volgens de stukken tusscheu de Regering en de Tweede Kamer der Staten-Generaal gedurende de zittingsjaren 1851/55 en 1855 56. Amsterdam 1857. 8°. Itinldiiiuli (D.). Hoogere burgerscholen of praetiseh lager onderwijs ter bevordering van landbouw, handel en nijverheid. Delft 1858. 8 . Selireber (D. G. M.), Geneeskundige wenken omtrent het schoolwezen. Uit het Hoogd. door J. L. Dcsskaü. Utrecht, enz. 1858. gr. 8°. Met pi. Laveleye (Em. de), Débats sur 1\'enseiguenient primaire dans les Chambres Hollandaises (sessiou de 1857). Gand 1858. 8°. Bril] (W. G.), Over den eisch des tijds en de wetenschap als geschikt om aan dien eisch te beantwoorden. Redev. Leiden 1859. 8°. Examens - Over de publieke aan scholen of inrii\'tim\'on. Amsterdam 1859. kl. 8°.



		10

		Swnllie (E. B.), De vroegere en tegeuwoordige godsdienstige toestand en behoeften der protestanten in Hongarije, bijz. ten opz. van de inrichtingen van onderwijs. Amsterdam 1850. 8°. Groen Vrtll Pritisterer (O.), Verspreide geschriften. 2 dlu. Amsterdam 1859, «0. 8°. I, Staatsregt en politiek. 11, Kerk, school, volkshistorie. Wet op het onderwijs Do schaduwzijde der nieuwe . In brieven Amsterdam 18(50. \'8°. SelirelMT (D. G. M.), De volksopvoeding en hare noodzakelijke ont- wikkeling door verheffing van den onderwijzersstand Uit het Hoogd. door J. L. Dusskau. Utrecht 1800. 8°. Groot (P. Hofstede de), Over de licht- en schaduwzijde van ons tegenw. lager schoolwezen. Rede. Groningen 1861. 8°. Vorstei\'IiDUI Villl Qyeil (G. A.), De school met den bijbel is iu strijd met God en de maatschappij. X1I1 stellingen. Oostburg z. j. 8°. Groen van I\'rinsterer (G.), Het voor christelijk-nationaal school- onderwijs niet ongunstig vooruitzigt. \'s Gravenhage 1861. 8°. Hierbij twee circulaires der Vereen, voor Clirist.-nat. schoolnnilerw. Itlanpot teil (\'ate (S.), Subsidiën aan israëlitischo scholen. Eotterdani 1861. 8°. liijili. tot de kennis van het staats, provinciaal en gemeentebestuur. Adres aan de Tweede Kamer der Staten-Gen. op de Delftsche aan- gelegeuhedeu betrekking hebbende, \'s Gravenhage 1861. 8°. Driesiliail (H.), De twistvraag op liet gebied van ons openbaar lager schoolwezen. Groningen 1862. 8°. Tellenen (B. D. H.), Vrees en hoop aangaande het opeiib. lager schoob wezen. Groningen 1862. 8°. Groot (P. Hofstede de), Hoop en vrees voor het openbaar lager school- wezen. Groningen 1862. 8°. Brug (S. L.), Meest noodzakelijk wetenschappelijk onderrigt voor scholen en huisgezinnen. Kampen 1862. kl. 8°. Itlannot ten Cate (S.), De wet, regering en Tweede Kamer in betrekking tot P. Hofstede de (Jroot als schoolopziener. Groningen 1862. 8°. UuMcr (H.), Een woord over het lager onderwijs en de bewaarscholen iu betrekk. tot de nieuwe schoolwet. Leiden 1868. 8°. Sanders (A. J. W. Fabncombe), Benige bedenkingen tegen het rapport omtrent de schoolpligtigheid uitgebragt namens eene commissie uit de Maatschappij lot Nut van \'t Algemeou. Utrecht 1803. 8°. Groen van lrilisterei\' (G.), Vrijheid van christelijk-nationaal onderwijs iu verband met scheiding van kerk en staat. Amsterdam 1863. 8°.



		11

		Romeijll (P.), Schoolverzuim en wettelijke schoolpligtigheid. Schoon- hoven 1^G3. 8\'. Gr[oeil] vTan] l\'r[illStercr], Kosteloosheid van het openbaar onderwijs, enz. sGravenhage 1864. 8°. Hijl. van n" 8 der Berigteu van de Vereen, voor christel.-nat. schoolonderw. (iroeil V. Prilistert\'1\' (O.), De Tweede Kamer en de volksopvoeding in 1863. \'sGravenhage 1864. 8°. Gunning\' Jr. (.1. 11.), Een woord lot de christelijke gemeente over school-onderwijs. 4» dr. \'sGravenhage 1864. 8°. Valeton (J. J. P.), Het christelijk nationaal schoolonderwijs. Groningen 1864. 8°. Schabelü (J. P.), Wat is christelijk nationaal sehool-onderwijs ? 2^e dr. Amsterdam 1864. kl. 8°. Gllllllillg\' Jr. (J. H), Zeven stemmen over schoolonderw ijs tot de be- sch aaide christenen in den lande gebracht. \'sGravenhage 1864. 8\'^J. («astllliUIII (A. C), Overeenstemming tnsschen huis en school is nood- zakehjk. Toespr. z. pi. 1861. 8 . IMOOS Vllll Allistel (J. J. A.), De roeping vm christel. ouders in do opvoeding hunner kinderen, enz. 3^e dr. Amsterdam 1805. 8°. Hierachter: Stemmen over christel. nation. schoolonderw. 1805 N\'. 18, enz. Groen Vllll PrillSterer, Studiën en schelsen ter schoolwctshcr/.icuiug. \'s Gravenhage 1863. 8°. PiCCtirdt (S.), Moet de werkkring van de vrouw worden uitgebreid? Amsterdam 1865. 8". Goeje (M. J. de), Kosteloos onderwijs. Leiden 1866. kl. 8°. Jonckbloet (W. J. A.), De schoolwet-agitatie. Eene studie. Amsterdam 1866. 8°. Groen vail PlïllSterer (G.), Aan de kiezers. 2 dln. \'sGravenhage 1866. 8°. Groeil Vllll PrblStercr, Parlementaire studiën en schetsen. 3 dln. \'sGravenhage 1866. 8°. [Zuyleil vail Nyevelt (J. P. J. A. van)], Agitatie of pligtsbetrachting. Een woord aan W. J. A. Jonckbloet. Utrecht 1866. 8°. Konieyil (P.), Wat is er van de klagten over het lager onderwijs? Schoonhoven 1866. 8°. Hierbij: Oiunerkiiiyen, door I). DE Groot. Overdruk. Gestel (A. van), De Nederlaudsehe schoolwet, getoetst aan het cbrist. beginsel: De opvoeding der jeugd in de vreeze des Heeren. \'sHertogen- bosch 1867. 8*.



		^ nsss

		(,. oct.

			I
		DU/



		17

		Kerdijk (A.), Sparen in de school. Delft 1879]. 9°. Dam V. Isselt (J. van), Een voorstel tot versterking der levende strijd- krachten in school en leger. Amsterdam 1880. 8°. Joiipejail (A.j, Waarom ik heenga. Oud-Beierland 1882. 8°. Huizillga (J. Menno), En toch lijden wij. Critiek van het rapport der commissie uit den Geneeskundigen Raad voor Friesland en Groningen omtrent geestesoverlading. Amsterdam 1883. 8°. Boeles (W. B. $.), De patriot J. H. Swildens gehandhaafd als de vader der gedachte van het neutraal godsdienstig onderwijs, enz. Leeuwarden 1884. 8°. Harthoorn (S. E), De toestand en de behoeften van het onderwijs bij de volken van Neêrlands Oost-Indië. Haarlem 1865. 8°. Beschouwingen over de ontwerp-verordening, regelende het lager onder- wijs in de kolonie Suriname, door het Surinaamsch Onderwijzers- Genootschap aan de Koloniale Staten ingediend Paramaribo 1874. 8°.

		Janssen (J. A. R), Versuch einer Beantwortuug zwever für unser Zeitalter höchstwigtiger Fragen. Hamburg 1802 8°. kriele (Wilh. Leonh.), Der Horoskop oder: Beobachter des Zeitgéistes in theolog. und padagog. Rücksicht. Bd. I. Leipzig 1805. 8°. h i\'ummacher (F. A.), Die christliche Volksschule im Bunde mit der Kirche. Essen 1823. kl. 8°. Daniel (Wit.h. Friedr.), Die Hauptgegenstande des Volksschulen- UnterrichtS. Bd. I. Stuttgart 1824. 8 . Muhl (Serv.) , Der Volks-Unterricht in seiner Nothwendigkeit, usw. Mainz 1824. 8°. (iraser (J. B), Die Elementarschule fiirs Leben in der Steigerung, usw. Bayreuth und Hof 1828. 8°. Bildtiiig (Ueber weibliche) und besonders über die Errichtmng eiaer weiblichen Lehranstalt. Von einem sachsischen Schulmanne Leipzig 1828. kl. 8°. Wilberg (Joh. Friedr), Ueber Schulen. Essen 1829. kl. 8°. Luther (Mart.), Ueber Schulen. Aasichten, Wünsche und V\'orsohiage. Aufs Neue an\'s Licht gest. von Joh. Carl. Leber. Hantschke. Elber- feld 1830. 8°. Ewicll (Joh. Jac), Was thut unserm erziehenden Unterrichte Noth? Elberfeld 1834. 8°. kühnke CM. C), Ueber Staats-Schulbehörden, Schullehrerseminarien und bessere Besoldung der Volkslehrer. Hamburg 1835. S°. Paed. Bibl. i



		IR

		Denzel (B. G.), Erfahrungen und Ansichten ttber die Berufsbildung der Yolksaehullehrer, usw. Stuttgart 1836. 8°. Jliirklill (Chr.). Ueber die Nothwendigkeit einer umfasaenden Volka- bildung und Erziehung. Stuttgart 1830. kl. 8°. Kriiif. Soll man die Erziehung der Jugend wieder den Mönchen und insouderh. den Jesniten auvertrauen? Leipzig 183G. gr. 8°. Diesterweg (E. A. W.), Beitrage zur Lösung der Lebensfrage der Civilisation, einer Aufgabe dieaer Zeit. 2^te Aufl. Eaaen 1837. 8°. Relllll (WiLH.), Darlegung einiger Uebelstande welche den Yolks- schullehrerstaud noch drücken. Essen 1839. 8°. DrillllitUS (J. F.), Zeitt\'rageu. Beitriige zu unparteiischer Beurtheilung politischer und socialer Zustaude. 11. 1 3.- Darmatadt 1840. 8°. Tlieopllilos (J. H.), Das amtliche Verhaltnisa zwischen Predigern und Scliullehrern, usw. Lemgo 1841. 8°. Ciraser (J. B.), Beleuclitung der Elenientarschule fürs Leben zuid sicheren und leiehteren Yerstandniss. 2^,e AuH. Hot\' und Wunsiedel . 1841. 8°. lil / i«-li iinii >- mul I mei ii< hlMH\'M\'li (Das) als Angelegenheit des Staates, und Uegenstaud der Gesetzgebung, inii bes. Hinsicht auf Württeinberg. Kêutlingeii 1841. 8°. Wandel* (K. F. W), Die Volksschule als Staatsanstalt. Leipzig 1842. 8°. HeillsillS (Tukod.), Ooucordat zwischen Schule und Leben oder Yer- inittclung dus Humanismus und Realisinus. Berlin 1842. 8°. /.il il k t Ir on (John Gbobge), Die Schule in Beziehung auf das" Leben. Heidelberg 1842. 8°. kleilipaul (Kabl), Die Hebung des Genieiusinns durch den Unterricht. Leipzjg 1843. 8°. Tliaulow (Gist.), Die Schule der Zukunft. Kiel 1846. 8°. Salzuiailll (Abn.J, Briefe von der Elbe über padog.-polit.-religiöse Tages- frageu. Leipzig 1846. kl. 8°. I\'itupt risiiiiis (Der) und die Volksschule. Leipzig 1847. 8°. (intimiil (W. J. G.), Die Schule und das Leben. Eine gekrönte .Preisschrift, 2<« Aufl. Kried berg, i. d, W. 1847. 8°. Herx (Wkrn.), Verbesserungs-Vorschlage für das Volks-Schulwesen Deutschlauds. Kölu 1848. 8°. Scilöppiier (Al.), Die Lehrfreiheit, mit vorziiglicher Hinweisung auf Belgieu .und Nordauierika. Augsburg 1848. kl. 8°. Aphorismen (Hundert) über Staat, Kirche, Schule. Beriln 1848. B°.-



		19

		Beneke (Ed.), Die Reform und die Stellung unserer Schulen. Berlin 1848. 8°. Haniann (A.), Die Reform der Schule und ihrer Verwaltung. Potsdam 1848. 8°. Deutscllland (Das neue) und seine Volksschule. Leipzig 1848. 8°. Kreut/er (Joh. Jak.), TJeber die Trennung der Schule von der Kirche. Aachen 1848. 8°. Kttbner (C), Zur Organisation des Schulwesens namentl. in grosseren Stadten. H. 1. Frankfurt a. M. 1849. kl. 8\'. Hellner (Phil.), Tagebucb enth. einen Organisationsplan fur das stad- tisehe Bürgerschulwesen, usw. Löbau o. J. 8°. Ketzereieil (Pedagogische), Kin Gast-Geschenk für die radicalen Er- ziehungs- und Weltbeglückungs-Künstler der Gegenwart. Leipzig 1849. 8°. Menu (Cabl), Unterrichts-FreiheitoderStaat8-Erziehungr\' Aachen, usw. 1850. 8°. Scliliell (Kaki Febd.), Wie sind muthwillige Schulversauinnisse zu verhüten? usw. Berlin 1850. 8°. Schule (Die) als Staatsanwalt. Oldenburg 1851. 8°. Kroger (J. C), TJeber die Stellung der Schule zum Staate und zur Kirche. Hamburg 1851. 8°. MittelStaud (Der) und die Mittelschule. Barmen 1853. 8°. Michelseil (Conr.), Wie uimmt die Schule Theil am Kampfe gegeu den Pauperismus? Hildesheim 1854. 8°. Weber (Geohg). Das vaterlandische Element in der deutschen Schule. Leipzig 1857. 8°. Eisenlokr (Th.), Die Volksschule und die Landwirthschaft. Stuttgart 1857. 8°. Sclireber (D G. M). Ein arztlicher Bliek in das Schulwesen. Mit Abb. Leipzig 1858. 8°. Volksschule (Die katholische), ihre Aufgabe, ihre gegenwartige Leistung und ihre nothwendige Umgestaltung. Mainz 1859. 8°. Schreber (D. G. M.). Ueber Volkserziehung und zeitgemasse Entwicke- lung derselben durch Hebungdes Lehrerstandes, usw. Leipzig 1860. 8°. Ausstellillg (Die) der Arbeiten Württeinbergiscber Volksschulen im J. 1860 Mit Taf. Stuttgart 1861. 8°. Lukas (Joa), Der Schulzwang ein Stück moderner Trraunei. Landshut 1865. 8°.



	12

	Home vu (P.), Wat te doen tegen schoolverzuim ? 1807. 8°.]

		4
Solioolzank te Wons. Amsterdam 1867. 8°. Vloten (J. vak), Eerlijke wonscheu omtrent hoogereu iniddelb. onderwijs, Nederl. volksziu, enz. Kedcv. 3^A° dr. Deventer 1807. 8°. roonnriilM i^cii (J. J. van), Ter schoolwctsherziening. Utrecht 1807. 8°. Subsidie? Het ontwerp vde Brauw" beschouwd van het standpunt des onderwijzers. Rotterdam 1N67. 8°. t\'ilgcg. van wegc de Algem. oiiderwijzei>-.^-creeu. Ie ltotteidani. Coek (A. M. de), De wet op liet lager onderwijs getoetst aan liet beginsel van billijkheid, enz. Rotterdam 18(57. 8°. ftegeillliirdt (W.), Het zelfstandig bestaan van ons lager onderwijs, z. pi. en j. 8°. Maandbl. v. Ii. Ned. Ondeiwijzei\'s-Gen. TllOl\'bet\'ke (.1. R.). De genieeuto- of\'openbare scholen zijn secte-scholen. Amsterdain 1808. 8". Slliwuiz (F. W. S.), Die religionslose Schule der Niederlande und ihre Früehte. Berlin 1868. kl. 8°. >i IiiiiiiIii\'(\|\|\|c itoeije (M. J.), De sehoolquaestie. Zierikzee 18(58. 8°. FrisillS (Doctor), Voorstel tot wijziging van de wet tot regeling van het lager onderwijs, \'süravenhage 1868. 8°. Veil (E. van dkii), Godsdienstonderwijs en openbaar onderwi\|s. Haarlem 18(58. 8°. Piersoil (A.), De liberale partij op staatkundig gebied. 2 stn. (1 bd.). Arnhem 18(38. 8°. keiliper (J. nu Bosch), De openbare lagere school tegen de beschul- diging van godsdienstlooshcid verdedigd. Amsterdam 18(58. 8°. Heydeili\'ijck (C. J. A.), Twee redevoeringen over de onderwijsquaestie niet eene aanteekening. \'sGravenhage 1868. 8°. 0\|IZ00IIIC1\' (O. W.), De vrije volksschool. Redev. Amsterdam 1868. 8°. ICiiijU i de Wildt (A. de), Open brief aan H. Barge, over de waar- deeriug der godsdienstloze school. Amsterdam 1868. 8°. Oplossing der ondorwijs-quaestie. Proeve van wetgeving. Amsterdam 1868. 8°. .ScIlOOlwetshei\'Xieilillfr, vrijmoedige wenselien en gedachten van eeuige openbare onderwijzers in Nederland, uitgesproken door de afd. Wor- merveervauhet Nederl. Onderwijzers-Genootschap. Krommenie 1868. 8°. Iets naar aanleiding der Botterdanische schoolkweslie, door Ego. Rot- terdam 1868. 8°.



		13

		llnrtsfii (F. A.), Dr. A. Pierson en de schoolwet. Lejden 1869. 8°. .Illliseil (.1. F.), Het openbaar onderwijs in Nederland is godsdienstig en nationaal. Leeuwarden 1869. 8\\ I.;illiiu;m ((!. 13.). liet schoolverzuim in Nederland en liet Nchool- verbond. Tiel 1809. 8\'. Iitllleillilll (G. B.), Hoe is de volksschool in Nederland in betrekking tot art. 23 ingerigt? Amsterdam 1809. 8°. I.\'.impiui:\' (.1. A.). De slaat en het volksonderwijs in Nederland. Leiden 1809. gr. 8°. I.-.Ilil\|»ililt\' (J. A.), Kerk en school. Ren woord aan het volk van Nederland, «otterdam 1809. 8°. StililtSSCllllleil Die hollaudisehen ein Zeirhen zur Warnnng. Stade 1809. kl. 8°. .Illliius, Proeve eener herziening van onze school wetgeving. Amsterdam 1809. 8°. Linni van l\'rilisterer, Ons schoolwot-program Amsterdam 1800. gr. 8". Wijfk (Van der), Het lager onderwijs eu A. Pierson. Groningen 1S09. 8°. Wolters (W. P.), Een pleidooi voor de gemengde lagere school. Ainster- dam 1869. kl. 8^D. Silvhes (V. IL), Yerpligt onderwijs. Een woord in \'t belang der openb. neutrale school. Assen 18G9. 8^. Maii»"t\'il (J. II. W.), Üe gemengde school in Nederland praktisch be- schouwd. Helder [1809]. 8°. Itciiiiiieli\'ii (P. van), Een politisch vrcdebeginsel. Politisch vergelijk tusschen oud-christenen en modernen en oplossing der onderwijs- quaestie. Utrecht 1809. 8°. Ui huw (VV. M. de), De ouderwijs-quaestie. Eene parlementaire gedachten- wisseling. \'s (Iravenhage 1809. 8°. Sclielteina Ez. (M. \\V.), Gevolgen eener wetsvera inleving. Dockum 1809. 8°. [VrieildeilkrilliT (De) te Vlasdorp. Gesprekken over de Nederlandsehe volksschool. Door VV. D. Amsterdam 1809.] 8°. Blaadjes, uitgeg. door de Mantscli. tol Nut v. \'t Alg. N» i\'2.V2. Volksonderw. 14. (1 I..I.). Iloevers (VV.), Do Remonstvantsche Broederschap, een getuige voor de gemengde volksschool. Toespr. \'s Gravenhage 1809. 8". Op/oniner (C. W.), Een woord tot mijne kathol. landgenooten. Anister- dam 1869. 8°.



		11

		\\icnwrnhnis (.1. Domkia), Eene levennvraag voor de natie, eenvoudig besproken. Amsterdam 1SC0. kl. 8°. ïleijier (W. de), Schoolwetshcrziening niel wenschelijk. Krommenie ISC9. 8°. Veer ((«. S. de), Het volksonderwijs. Voorstellen tot verbetering en aanvulling .U-r wet van 1.3 Aug. 1857. Utrecht 1870. 8°. Knyper (A.) Do christclijk-nationalen op de vergadering van »School- verbond". Artikelen, verzameld door . Amsterdam 1870. 8\'. Onderwijs. Het meer uitgebreid lager in zijne reden van bestaan gehandhaafd door de afd. Amsterdam van het .Xederl. Onderwijzers- (Jenootseh. Amsterdam 1S70. 8°. kerdijk ( \\.i. Leorpliehtigheid. Utrecht 1870. 8°. Solicffehlrtl\' Klots (F. IL). Het uitgebreid lager onderwijs geen imaginaire grootheid. Leeuwarden 1871. 8°. liemper (.). de Bosch), De staatsschool in den constitutioneel en staat. Amsterdam 1871. kl. 8°. Sikkes (V. H.), De /.aak van onder wijspligtigheid tegenover A. J. \\V. Karncombe Sanders verdedigd. Winschoten 1871. 8°. Toomienhergeii (J. .1. van). Vredewoorden in onderwijsquaestiën. J. Rotterdam 1S71. 8°. Voisteriliail van öijeil (G. X.), Mijne grieven tegen de wetten op \'t lager en middelbaar onderwijs. Formerende 1871. 8". Itriene (Max. van), De vrije school der toekomst. Deventer 1871. kl. 8". Alispaell (.T.), Leerplichtigheid. Tiel 1872. 8°. itoiillian (11.). Met schoolverbond en de arbeidersvraag. Toespr. Oroniugen 1S72 K\\ r.iiireleiibiu^,tr (F. T. Viirdknki.ik), De herziening der wet op het lager onderwijs van 1857. Open brief aan de leden der Stat on-Generaal. Nimwegen [1872]. 8". Itiipport der Commissie belast niet het onderzoek naar den toestand iler kinderen in fabrieken arbeidende. 5 ad. (3 bdn). \'s Gravenhage 1872. 4\'. Liitgep. op lasl van den Min. v. Binnenl. Zaken. lïosnitH-rts (O.), Een stem uit het volk. Sociale toestanden besproken. Sneek /.. j. 8³. Verplicht onderwijs, euz. i.ï.i>\\\\im hol (D. P. M.), Open brief aan het bestuur van het Anti- school wet verbond. Amersfoort 1873. kl. 8°.



		15

		Iteijma tlioe Kiiijfma (F. H. van), Volksonderwijs 1872. Open adres aan de leden der Staten-Generaal. Heerenveen 1873. 8°. Ilcijfni\'i (P.), De leerplicht. Eenige beschouwingen naar aanleiding vau het wetsontwerp van S. van Houten. Amsterdam 1873. 8°. Mlllwerp eener nieuwe wet op het lager onderwijs, door een school- opzieuer. Amsterdam 1873. 8°. I\'iiilo (>S. n«). Een jood op de tribune der Tweede Kamer. Beschou- wiugcu naar aanleiding van eenige lioofdpnnten in het debat over het onderwijs, enz. Leiden 1874. 8¹. Versliljjf omtrent de invoering van den leerplichl uitgebracht door eene commissie uit het Ned. school verbond. Utrecht 1874. kl. 8°. Verslag omtrent cene wettelijke regeling van den leerplicht uitgebracht door eene commissie uit het Ned. school verbond. Utrecht 1875. 8". NtiUltskM\'k De neutraal-chrisl olijke - voor Nederland. .Rapport aan \'t Nut vau \'t Algem. Dordrecht 1875. H°. BrilSsillg\'il (A. .!.), Eene klacht over zijne behandeling als openbaar lager onderwijzer te Saaxumhuizen door den gemeenteraad van Bide. Groningen 1875. 8°. i\\u\\\|M\'i (A.)] Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. Amsterdam 1875. kl. 8°. Hierachter: «De scherpe resolutie", «Grieven tegen «Ie schoolwet" en nog peuige andere overdrukken van hoofdartikelen uil »I)e Standaard" van 1875. Huiler (Max.), Eene rede over nationale educatie beschouwd als nationale [dicht. Uit liet Eng. vort. door Lamu. van Kakhrkkn. Breda 1875. 8°. Vinders (A. J. W. Farncombk), [Artikelen over het restitutiestelsel, overgedr. uit het Utr. Prov. en Sted. Dagbl. 1875. kl. 8°.]. I, Rostitutiestclsel en gedachten omtrent schoolwet-herziening. II. Ilc graal\' van Zuylt\'ii en het restitutiestelsel. III, Ken laatste woord over het restitutie- stelsel. Heringa (8. Gille), De waarheid ligt in het midden. Gedachten over onderwijs. Amsterdam 1875. 8¹. Klinkenberg: (W. F. K.), De volksschool, wat zij zijn moet. Leeuwarden 1875. 8°. Solllieiiiiis (P. M. Tutktn), Open brief aan alle ouders in Nederland, die belang stellen in opvoeding eu onderwijs. Purmerende 1875. 8". Do/.y (G. J.), Aan P. M. Tutein Nolthenius. Een woord naar aan- leiding van zijn //Open brief aan alle ouders", enz. Deventer 1876. 8°. (rasliuis (G. J.), In afwachting. Eeu woord over de school-quaestie. Leiden 1870. 8°. Siimlcis (A. J. W. Farncombe), School, godsdienst en gezond verstand. Bijdrage tot schoolwetherziening. Utrecht 1876. 8\\



		10

		HededeelinifPll van de Vereeniging tot verbet. van den gezondheids- toest. te \'s Gravenhage. N° 1 (Onder/., van eenige schoollokalen). 187Ü. 8°. \\\\ ij/.iüiiiü\' van de wet op hot lager onderwijs. [Amsterdam 187ü.] 8°. Neilei lionlsrli Onderwijzers-Genootschap. IJ 11 nr er (Een) van Leiden. Protest tegen \'t voorstel tot verhooging van de schoolgelden van de openb. scholen voor lager, middelt), en honger n derwijs. Leiden 1876. 8°. Mijns (.Iac). Bedenkingen op het tweede ged. van het rapport over de werking der wetten op lager en middelb. onderw. Amsterdam 187G. 8°. I\'intn (S. dk), Wat moeten en wat kunnen wij van een joodse!) en algem. godsdienstig standpunt verlangen van eene nieuwe wet op het lager onderwijs? \'s Gravenhage 1S7G. 8°. Hrcderno. Vooruit of\' achteruit? Eenige beschouwingen naar aan- leiding van het wetsontwerp-Heemskerk tot regeling van liet lager onderwijs. Hoogeveen 187V. 8°. I.ijcklcm.i ü Nijeliolt (.1. A.), Beschouwingen over het verbod van subsidie aan bijzondere scholen en de verpligte schoolgeldheffing. \'«Gravenhage 1877. 8°. liOllllllltl (A. F. DK Savornin), De vrije school. Utrecht 1877. gr. 8°. Eysillgil (.1. F. van Humalda van). Verplichte schoolgeldheffing. \'Leeuwarden 1877. 8°. Mlllieil (W. C. van). Voor school en godsdienst. Zierikzee 1877. 8°. Oppcdijk (NV. M.). Wat gaf het? Een onderzoek op het gebied van liet lager onderwijs. Sneek [1878]. 8°. Degeilhurdt (W.), Proeve van herziening der conceptwet-Kappeyne. Amsterdam 1878. 8°. Schets eei.er wet tot regeling van het openbaar lager onderwijs, door geen schoolnian. Deventer 1878. 8°. tuilteelieilill". op enkele artikelen van liet wetsontwerp tot regeling van liet L. O., door een oud-lid van het schooltoezicht, s Gravenhage 1878. 8°. Moci\'llluil Ja. (f.), Open adres aan de leden van de 2^dc Kamer [be- treflende vergelijkende examens]. Brielle 1878. 8°. kluchten Wat is er van de over het openbaar onderwijs? door een openbaar onderwijzer. Amsterdam 1878. 8°. K.ippoil van de commissie uit de afdeeling Leeuwarden van de ver- eenigiug Volksonderwijs over het schoolwezen te Leeuwarden [Leeuw. 1879J. 8°.



		20

		KeiMilsitivt\' Die drei preuBsischen über Einrichtung des evftng. Semiuar-, Praparaudeu- und Eleinentarschul-Unterriehts. Zusamn.eu- gest. von F. Stiebl. 8»e Aufl. Berlin 1867. 8°. Eiseillolir (Th), Die Idee der Yolksschule nach den Schriften Fr. Schleieruiacher\'s. Stuttgart 1869. gr. 8°. Otto (Friedr.) , Der deutsche Burgerstand uud die deutsche Bürger- schule. Leipzig 1871. 8°. Meijer (Jüito. Bona), Die Fortbildungsschule in unserer Zeit. Berlin 1873. 8°. Deutsche Zeit- umi Streit-Frageu. H. 19. Makrce (A. dk), Die Schul-Sparkassen. Berlin 1879. 8°. Deutsche Zeit- und Streit-Fragen. H. 120. VertuSSUIIg (Politisehe) der deutsoheu Volksscbulen fur die öster- reichiseheu Provinzeu tuit Ausnalime vou Ungaru, Lotubardie, Venedig und Daliuatien. 9< Aufl. Wien 1859. kl. 8°. Heller! (Jos. Alex. von). Die öründung der ósterreichisehen Volks- schule durch Maria Theresia. Prag 1860. 8°. Die österreichische Yolksschule. Ueschichte System Statistik. t«r Bd. Sliell (Ludw.), Geist der neuen Yolksschule in der Schweiz, usw. St. Gallen 1840. kl. 8°. St\'heiT (Thom.), Die Nothwendigkeit einer Organisation der allgemeinen Volksschule, usw. Zürich, usw. 1842. 8°. Vérillll (C. J. van), Esaai sur 1\'inatruction primaire et en particulier sur les écoles gratuites de Gand. Gand 1838. 8°. Stèyaert (J. J.), Verhandeling over de noodzakelijkheid van eene wet op het onderwijs in België. Gend 1840. 8°. Exposé des vrais principes sur 1\'instruetion publique par 1\'Évêque de Liége. 2 pts. Liége 1840. 8°. Fottei\' (De), De 1\'éducation publique sous 1\'empire du doute social. Bruxelles 1840. kl. 8°. Répoiise a un honorable meinbre de la Charabre sur uu fait particulier relatif\' a 1\'euseiguement religieus dans les colleges par 1\'Evêque de Liége. Liége 1841. 8°. Strijd (De) der liberale en der katholieke partij in België, eene waar- _: schiiwing voor andere landen. Uit het rloogd". Groningen 1858. 8°. Laveleve (Em. ue). Het volksonderwijs in de XIX^d« eeuw. Naar het Fransch met aant. van J. W. Reut. Tiel 1867. kl. 8°. Braun (Th), La vérité sur les écoles primaires communales de Bruxelles. Brux. 1873. 8°. L\'Abeüle.



		21

		Rivail (H. L. D.), Plan proposé pour 1\'amélioration de 1\'éducation publique. Paris 1828. 8°. Bulletin de la Société pour 1\'instruction élémentaire. Anu. 1829. N« 112. Paris. 8°. Willm (J.), Essai sur 1\'éducation du peuple, etc. Strasburg, etc. 1843. 8³. BrhiiImIIiui» (Ueber die) des öftentl. TTnterrichts. Bemerkungen gesamm. und herausgeg. von Friedr. Otto. Mühlhausen 1843. 8°. WunkOalg (L. A.), Die Kirche Frankreichs und die Unterrichtsfreiheit. Freiburg i. Breisgau 1845. 8°. QuiiK\'f (E.), L\'enseignenient du peuple. 2^mc édit. Paris 1850. kl. 8°. Ellseignemeill (De 1\') obligatoire. Discussion entre G. de Molinari et Fréd. Passy. Paris 1859. kl. 8°. La Garde (M. H. de), Considérations sur la liberté d\'enseignement. Paris 1860. 8°. Macé (Jkan), Morale en action. Mouvement de propagande intellectuelle en Alsace. Paris 1865. kl. 8°. Marais (Aug.), L\'école et la liberté. Av. prétace par E. Polletan. Paris s. a. kl. 8°. Camot, Uavin et Jules Simon, L\'instruction populaire en France. Débats parlementaires, avec une introd. histor. par Jules Simon. Paris [1868J. kl. 8°. StOW (Dat.), The training system, the moral training school and the norinal sominary. 8^th edit. London 1850. 8°. With pi. BlliidillU\'ll (D.), De kerk, school en wetenschap in de Vereen. Staten van Noord-Ainerika. 3 dln. Utrecht 1852. 8°.

		Wetten en Verordeningen. (In Nederland. In andere landen. - Sohoolbouw.) School-reglement in de steeden en ten platten lande, staande onder de Generaliteyt. \'s Gravenhagc 1725. 4 . School-ordre cnde instructie, waer naer de schoolmeesters ter onder- wijzinge van de arme jeugd, bij Schout en Burgermeesteren van \'s Gravenhagc, over de stads schooien aeugestelt, zig zullen hebbeu te reguleren, \'s Gravenhagc 1729. 8°. [ Ampliatie op de School-ordro van de arm-kinderschoolen. Leyden 1739]. 4°. Instructie voor de twee ondermeesters in de stads armenschoolen van \'s Gravenhagc, waar na dezelve hen zullen hebben te gedragen. 1752. 8°.-



		22

		Orde (Gerenoveerde) waer naer alle schoolmeesters en kosters ten platten lande van Utrecht zich zullen hebben te reguleren, gearr. 1776. Utr. 1776. 4°. Schoolregrlement door Deputaten van de Zuid Hollandsche Synode in 1776 opgesteld. Delft (1783). 4°. Reglement van orden voor de drie stads schooien van den Haag. Den Hage 1802. 8°. TeiSSedre 1\'Allge (Jos.) en J. vav Geuns, Schoolopzieners, aan alle de Schoolonderwijzers tot hunlieder schooldistrict behorende. [Haarlem en Leyden 1802]. 8°. [Schoolwezen Stukken betreffende het in de Bataafsche R«pu- bliek 17991806]. 8°. I, Publicatie van Viet Uitvoerend bewind. 16 Nov. 1799. II. Besluit van de l« Kamer. 31 Inly 1800. Met bijlaage. III, Publicatie van het Uitvoerend bewind. 15 Juny 1801. IV, Publicatie van het Staatsbewind, houdende Reglement, enz. 29Julyl803. V. Resolutie van H. H. M.. met Concept-Wet. 26 Nov. 1805. VI, Notificatie van den Secret, van Staat, behelzende eene Algem. Schoolorde. Gearr. 23 Mei 1806. Memorie van den Agent der Nationale Opvoeding, J. H. van bis Falu, gevolgd door een drietal staatsstukken betrekkelijk de invoering der schoolwetten van 1801 en 1803. en van de voordragt van den Baad- pensionaris K. J. Schimmelpenninck, van het ontwerp der schoolwet van 1806. Leyden 1854. 8^S. Publicatie van Hun Hoog Mogende, vertegenwoordigende het Bataafsch Gemeenebest, aangaande het lager schoolwezen en onderwijs in de Bataafsche Republiek. Gearr. 3 Apr. 1806. Den Haag 1806. 8°. Hierbij de Besluiten van 27 Mei 1830 en 2 Jan. 182. Publicatie* van het huishoudelijke school-reglement voor het departement Utrecht. Gearr. 11 Nov. 1806. Utr. 1806. 4°. Ontwerp van een huishoudelijk schoolreglement voor de provincie Zuid- Holland naar aanleiding van art. 20 der wet van 3 April 1806 op het lager schoolwezen en onderwijs. 4°. [ViiSer (H W. C. A.)], Het wijze en weldadige der schoolverordeningen. door \'slands hooge magten vastgesteld in 1806. Amsterdam 1810. 8°. Uitgeg. door de Maatsch. tot Nut van \'t Alg. Reglement voor het lagere schoolwezen en onderwijs binnen de stad Amsterdam. Geapprob. 11 Apr. 1811. Amsterdam. 8°. Wetten en decreten betre ff. het openbaar onderwijs, met den i\'ranschen tekst; ten dienste der Hollanders uitgegeven door Abr. Blussé, de Jonge. Dordrecht 1812. 8°. Reglement van orde voor het collegie der plaatselijke Schoolcommissie der stad Amsterdam en derzelver jurisdictie. 1812. 8°. Reglement voor de stads-scholen van \'sGravenhage. \'sGravenh. 1817. 8°.



		28

		School-orde voor de lagere en bijzondere scholen van de tweede klasse binnen de stad Amsterdam, enz. Amst. 1817. 8°. Reglement pour 1\'organisation des écoles primaires dans la ville de Luxembourg. Verordnung, usw. [1825]. kl. 8°. Repertorium voor bepalingen omtrent het lager onderwijs inzonderheid voor de provincie Groningen. Gron. 1836. 8°. Handboek voor schoolopzieners en onderwijzers der jeugd voor dé lagere scholen, of verzameling van alle wetten, enz. betr. het lager schoolwezen in ons Vaderland. 3 dln. Zalt-Bommol 1827, 38. kl. 8°. Cousill (Vict.), De Piustruction publique en Hollande. Pari8,etc. 1837. 8°. ---------- De Pinstruction publique, etc. 2 torn. Bruxelles 1838. kl. 8°. Raadt (P. dr), De wetten op het lager onderwijs in het Kon. der Nederlanden, geschiedk. beschouwd als een eigendom der Noord- Nederlanders, enz. Rotterdam 1830. 8°. Verordeningen op het lager onderwijs, waarbij het besluit van den 2^e" Jan. 1842; met een" alphab. register. Amsterdam 1842. kl. 8°. Verordeningen op het lager onderwijs voor de prov. Holland in het algem. en voor de stad Amsterdam in het bijzonder. Amst. 1842. kl. 8°. Randt (P. de), Het besluit van 2 Jan. 1842 omtrent het lager onder- wijs vergeleken met de wet van 3 April 1806. \'s Gravenhage 1842. 8°. [Hinloopeil Labberton (D. van)], Handleiding tot de kennis van de bestaande bepalingen op het lager schoolwezen. 2^dc dr. Gouda 1842. 8°. ---------------_3d8 _dr _Gouda ₁₈₄₈ ₈o Reglement op het betalen der schoolgelden in de landelijke gemeenten der prov. Groningen. Gron. 1843. 8°. Verzameling van besluiten en verordeningen betrekkei. het lagere schoolwezen in de prov. Noord-Holland. Amsterdam 1846. kl. 8°. Schoolwezen (Lager). De wet en reglementen van 3 April 1806. Met aanteek., enz. door A. M. Broedelet. \'sGravenhage 1846. kl. 8°. Verzameling (Volledige) van wetten, besluiten, en verordeningen betreft\', het lager schoolwezen in de prov. Gelderland. Arnhem 1846. 8°. Hemkes K/n. (H.), Verzameling van wetten, enz. betreft", het lager onderwijs in de prov. Zuid-Holland, benevens de algemeene schoolwet van 8 April 1806, enz. Gorinchem 1846. 8°. Verzameling van wetten, besluiten, enz. betreft", het lager onderwijs in de provincie Utrecht. Utr. 1847. 8°. Handboek voor schoolopzieners, gemeentebesturen, plaatselijke schoolr commissiën, enz., bevattende al de wetten, besluiten en verordeningen betrekk. het lager onderwijs sedert 1795. 2 dln. Groningen 1844,47. 8".



		Proeve (Beknopte) eener opvoedkundige beschouwing der schoolwet van 1806, enz. \'s Grayenhage 1848. 8°. Swinderen (Th. van), Aanteekeningen op de redevoering over de school- wet van den 3 April 1806, vergeleken met de schoolverordeningen van andere landen, met eene schets van eene nieuwe wet op het lager onderwijs, eu de geschiedenis der grondwetsherziening van 1848, zoo ver die betrekking heeft op het onderwijs. Groningen 1848. 8°- Schoolreglement Plaatselijk voor de stad Gorinchem. Gearr. 2 Dec. 1847. Gorinchem [1848]. 8°. Schoolregrlement Wijziging in art. 14 van het plaatselijk voor de stad Gorinchem. Gorinchem 1848. 8°. Mionlet (A. D. J.), Wenken over eenige hoofdpunten der wetgeving op hef; lager schoolwezen. \'sGravenhage 1849. 8°. Schets eener wet op het lager onderwijs. [Januari) 1849]. z. pi. 8°. Hensden (C. J. van), Schets eener wet op het lager en middelbaar onderwijs, \'s JJertogenbosch 1$51. 8°. » LambrechtS (E. J.), Artikelen van wet en reglement op het lager onderwijs. Amersfoort 1852. 8°. Verordeningen omtrent het middelbaar en lager onderwijs uitgevaar- digd voor de provincie Groningen. 4 dln. Gron. 184654. 8°. [Ontwerpen van wet tot regeling van het lager onderwijs, met bijbe- hoorende stukken. 10 dln. 18491878.] f°. I, Wetsontwerp, aangeboden 31 Aug. 1849, met Mem. v. Toel. II. Rapport der Staatscommissie, aangeboden 19 Jan. 1841, met bijgevoegde Nota\'s, aan d,e 2« Kamer overgelegd in 184,9. III, Voorstel van den Heer Groen van Prinsterer, ingekomen 13 Mei J854, tot wijziging van bestaande verordeningen, met bijbehoorende stukken. IV, Ontwerp van Wet op he.t lager en middelbaar onderwas, ingediend in de zitting ^854 18,55, met Mem. en Verslag. V, Ontwerp van Wet, aangeboden 30 Dec. 1855, met Mem. en Versl. VI, Nader Wetsontwerp, aangeboden \'21 Febr. 1857, met Mem., Versl. en gewijzigd Ontwerp. VII, Ontwerpen van Wet op de inrichting der bewaarscholen. 1858, en 1870. VIII, Ontwerp tot wijziging van de Wet op het L. O., aangeboden 28 Apr. 18(68, met Mem., enz. IX, Ontwerp tot herziening der Wet op het L. O., aangeboden 20 D$c. -1876, met Mem., bijlagen, en gewijzigd Ontwerp. X, Ontwerp tot herziening, aangeboden 2 Maart 1878, met Mem. en Versl., en nader gewijzigd Ontwerp. Ontwerpen (De) van wet op het onderwijs van 1854, 1849 en 1829 en de wet van 3 April 1806 onderling vergeleken. Groningen 1854. 8°. Schoolwet (De) van 1806 en die van 1,856, overgedrukt uit de \'s Grayenhaag$cbe Hieuwsbod^. Mjaart 1856, 8°.



		25 Alma (P.), Het ontwerp van wet op het lager onderwijs, toegelicht. Tiel 1856. 8°. Met vele andere stn. over het lager onderwijs in éen bd. [Wetsontwerp omtrent het lager onderwijs. Met memorie van toe- lichting. \'sGravenhage 1849]. f°. Handel, van de 2\' Kamer der Staten Gen. Zitting 185556. [Verzameling van stukken omtrent de wet op \'t lager onderwijs, 1854i57. Met aanteek. in hs. van S. Blaupot ten Cate.] 1 bd. f°. Meylink (A. A. J.), Officiële geschiedenis der wet van 1806 voor het lager schoolwezen en onderwijs en van de reglementaire bepalingen over dit onderwerp, enz. 2 bdn. \'s Gravenhage 1857. 8°. Wet op het lager onderwijs met toelichtingen, enz. bewerkt door J. Nieüwenhüis en W. J. Wendel. Groningen 1857. 8°. Teekenmeesters (Onze) en de wet op het lager onderwijs. \'sGraven- hage 1857. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs, volledig verklaard en toegelicht door Iz. J. Lion. Haarlem 1857. 8°, Wet van 13 Aug. 1857 tot regeling van het lager onderwijs toegelicht, enz. en voorafgegaan door een overzigt van de geschiedenis der wet- geving op het lager onderwijs, \'s Gravenhage 1857. 8°. Rehrns (J. H.), Wettelijke regeling van het lager onderwijs. I⁹ 3» aflev. Harlingen 1858.\'8°. Niet verder verschenen. Wet (De) op het lager onderwijs met aanteek. door H. Hbmkib Kz. Groningen 1858. kl. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs, met eene aanteek. van J. J. db la Babsecour Caan. \'s Gravenhage 1859. 8°. Diepbnis (G.), Handleiding tot de kennis der wetgeving op het lager onderwijs in Nederland. Groningen 1859. kl. 8". Schoolwet (De) opgehelderd door eene aanteekening van J. J. Kreene* en J. H. G. Boissbvain. Arnhem 1861. kl. 8°. GOUW (J. tbb), Beknopt historisch overzigt van onze nationale school- wetgeving. Amsterdam 1862. 8°. Uitgeg. door het hoofdbestuur van het Ned. Onderw.-Gen. Regeling van het lager onderwijs in Amsterdam, na de wet van 13 Aug. 1857 (Stbl. n° 103). Verzameling van verordeningen, besluiten en reglementen, enz. Amsterdam 1862. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs toegelicht uit administratieve en regterlijke Deslissingen, enz. door E. L. vas Emdbn. \'s Gravenhage



		26

		Wet van 13 Aug. 1857 tot regeling van het lager onderwijs. Met aanteek. door L. N. Schuurman. 2^ uitg. Zwolle 1865. smal 8°. Wet (De) op het lager onderwijs (13 Aug. 1857, Stbl. n° 103), na haar 10-jang bestaan uit Koninkl Besl.. Minister, bescheiden, enz. toegelicht door S. Blaupot ten Cate. Groningen 1868. 8°. Blaupot ten Cate (S.), Handleiding tot do kennis der wet op \'t lager onderwijs, met eene geschiedk. schets, enz. Groningen 1871. 8°. ------------------------- Handleiding, enz. 2° dr. Groningen 1876. 8°. -------------------------en G. van Mii.ligen, Handleiding, enz. 3^e dr. Gro- ningen 1880. kl. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs Met aanteek. door S. Blaupot ten Cate. 2«* dr. Groningen 1875. gr. 8°. Onderzoek naar de werking der wetten op lager- en middelbaar onder- wijs ingesteld vau wege de Maatschappij : Tot nut, enz. 2 stn. Amsterdam 1875, 76. 8°. Moens, A^Toorstel tot wijziging van enkele bepalingen der wet van 10 Aug. 1857. [Amsterdam 1876]. 8°. Rijdrage tot de herziening der wet op het lager onderwijs. Amsterdam 1876. 8°. Croen van Hrilisterer, Hoe dr onderwijswet van 1857 tot stand kwam. Historische bijdrage. Amsterdam 1876. gr. 8°. InstrtlCtion Elenientarv and middle-class in the Netherlands, and their devolopment, etc. Publ. bv the roval commission of the Netherlands. Leyden 1876. gr. 8°. [Faber (J. G. A.)], Bijdrage tot de herziening der wet op het lager onderwijs. Amsterdam 1876. 8°. [Wetsontwerp Heemskerk tot regeling van het lager onderwijs.] Gro- ningen 1877. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs en het ontwerp [van J. Heemskerk Bzn.] tot herziening dier wet ter vergelijking naast elkander gesteld, enz. Haarlem 1877. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs, en het gewijzigd ontwerp tot her- ziening dier wet, ter vergelijking Daast elkander gesteld, enz. Haarlem 1877. 8°. Loi sur 1\'instruction primaire du 13 Aoüt 1857. Leide 1878. 8". Wet (De) op het lager onderwijs, en het ontwerp-Kappeyne tot her- ziening dier wet, ter vergelijking naast elkander gesteld. Gevolgd door de Memorie van toelichting. Haarlem 1878. 8°. ftoeje (M. J. de), Aanteekeningon op het wetsontwerp Kappeyne tot regeling van het lager onderwijs. Leiden 1878. 8°.



		27

		Geer (P. tan), Het wetsontwerp-Kappeyne en het regeeringsverslag omtrent het lager onderwijs. Leiden 1878. 8°. Verslag Het voorloopig van de Tweede Kamer der Staten-Gen. over het ontwerp-Kappeyne tot herziening der wit op het lager onderwijs. Haarlem 1878. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs en het gewijzigd ontwerp-Kappeyne tot herziening dier wet, ter vergelijking naast elkander gesteld. Gevolgd door de Memorie van beantwoording. Haarlem 1878. 8°. Wet (De) op het lager onderwijs, met den zakelijken inhoud der kamer- debatten, enz. door Th. J. Ho\'ppk en J. M. H. Bosman. Tiel 1878. gr. 8°. Hnsen (R.), De onderwijswet goedgekeurd. Utrecht 1878. 8\'. Onderwijswetten (De) in Nederland en hare uitvoering. Uitgeg. en met aanteek. voorz. door P. F. Hubrkcht. 15 dln. \'sGravenhage 188084. 8°. A, Eerste afd. Hooger onderwijs. 3 dln. B, Tweede » Middelbaar onderwijs. 2 dln. C, Derde » Lager onderwijs. 5 dln. D, Vierde » Allerlei instellingen van onderwijs 3 dln. E, Vjjfde » Wetenschap en kunst. 2 dln.

		Sammlnujr der Gesetze, Verordnungen und Bekanntmachungen über das Elementar-Schulwesen für den Regierungsbezirk Köln. Hcrausgeg. von Friedr. Stadelkr. Köln 1835. 8°. Sa lil in In il»\' der Verordnungen und Bekanntmachungen in Bezug auf das Elementar-TJnterrichtswesen für den Regierungsbezirk Aachen. Herausgeg. von Karl Ritsch. Aachen 1836. kl. 8 . ScholtheiSS (W. K.), Sendschreiben an die deutschen Schulmanner. Erlangen 1841. 8°. Bnlle (A. C), Die Reorganisation der Volksscbule. Gütersloh o. j. 8°. Sanimlung der gesetzl. Bestimmungen und Vorschriften des Elementar- Schulwesens zu Düsseldorf, von Hkrm. Altoklt. 2^te Aufl. Düsseldorf 1842. 8°. Krttger (J. C), Bausteinb zu einer Hamburgischen Schalordnung. Hamburg 1848. 8°. Entwurf einer neuen Schulordnung für die gelehrten Anstalten Würt- tembergs. Stuttgart. usw. 1848. 8°. Jacobi (Fribdr.) , Entwurf eines Deutschen Volksschul-Gesetzes mit vollstand. l.ehr- und Erziehungsplan. Nürnberg 1849. 8°. Dieiistvorschrifteil für die bei dem Volksschulwesen iin Grossherz. Sachsen-Weimar-Eisenaeh thatigen einzelneD Personen und Behórdeu. Weimar 1852. 8°.



		2*

		Exposé sur 1\'état de 1\'instmction publique dans Ie royaume de Saxe. Dresde 1867. 4°. N< hiiljjesetzjebuilg (Die) der Gegenwart. Sammlung der neuesten Schulgesetzo, wichtiger Verordnungen der Schulbehörden, usw. Von J. C. N. Backhaus. 2 Thle. Osnabrück 1869, 1873. 8°. [Gesetz für das Königreich Sachsen, das Elementar-Volksschulweseu betreffend, vom 6 Juni 1835, nebst zugehörigen Verordnungen und spateren Abanderungen. Dresden 183570] 4°. Gesetz- und Veroidnungslilatt für das Königr. Sachsen. Gesetz das Volkssehulwesen [im Königr. Sachsen] betreffend vom 26 April 1873. Dresden. gr. 8°. 1 njjer (W.), Systematische Darstellung der Gesetze über die höheren Studiën in den gesammten Deutsch-Italien. Pro vinzon der Oester- reichischen Monarchie. 2 Thle. (1 Bd.). Wien 1840. 8°. Sainmlnng; der Beichs- und Landes-Gesetze über das Gemeindewesen. 5 Thle. Wien 186469. kl. 8°. Verordnilllgsblatt für den Dienstbereich des Ministeriums tür Cultus und TJnterricht. Jahrg. 1869. 4» Aufl. Wien 1869. gr. 8°. IllStrilCtioil für die Gemeinde-Schulcommissionen. Anweisung für die Distrikts-Schulrathe. usw. Ofen 1869, 70. 8°. Schttlgesetz tür den Kanton Aargau. Beglement über die Organi- sation der Fortbildungsschulen des Kantons Aargau. 1865, 69. 8°. InstrUCtioil für die Schulinspectoren des Kantons Appenzell-Ausserrho- den. lnstructiou zür Führung der Schultabellen, usw. 1863. 8°. Verordllllllg über das Schulwesen ini Kanton Appenzell der ausseren Ehoden. 1864. 8°. Gesetz über die Organisation des Schulwesens im Kanton Basel-Land- schaft. Liestal 1835. 8°. Gesetz über Besoldungszulage an die Lehrer der untern und mittlern Schulen der Stadt Basel. 1858. Gesetz vom 18 Juni 1860 über die Schulen im Landbezirk des Kantons Basel-Stadt. 1861. Gesetz über die für die mannliche Jugend bestimmten Schulen in Basel. 1870. 8°. [Gesetz und Geschaftsreglement über die Schulsynode des Kantons Bern. 1848]. 8°. [Reglement für die Patentprütüngen von Primarlehrern und Lehrerinnen des Kantons Bern. 1862.] 8°. Gesetz über die Organisation des Schulwesens im Kanton Bern. Gesetz über die Kantonsschulen. Gesetz über die öffentlichen Primarschulen des Kantons Bern. Bern 1869, 70. 8°. Sfhulnrdiumg für die Volksschulen des Kantons Graubünden. Chur. 1859, 8°.



		29

		Schulordniing für die Primar- und Realschulen des Kantons St. Gallen. 1865. 8°. OesetZ über das Yolksschulwesen [ini Kanton Luzern]. 1809. 8°. [Loi sur 1\'instruction publique primaire du canton de Neuchatel, etc. 3 pièces. 186169]. 8°. Gesetze, Reglemente, Verordnungen und Beschlüsse, betreffend das Unterriehtswesen ini Kanton Thurgau. o. D. u. J. 8°. Reglement provisoire pour les écoles primaires et secondaire» du canton de Vaud du 7 Juillet 1865. Loi sur 1\'instruction publique. Loi sur 1\'organisation des écoles normales. Reglement, etc. pour Ie college cantonal. Progratnine et reglement général pour les colleges communaux. Lausanne 1865 70. 8 . Loi du 9 Mai 1870 sur 1\'instruction primaire et secondaire. Fribourg 1870. 8°. [GesetZ über das gesammte Unterriehtswesen des Kantons Zürich, nebst andereu Regulativeu, usw.] 8³. Projef de loi pour l\'enseignement public en Belgique, par la eouimissiou spéciale, créée par arrêté du 30 Aoüt 1831. Bruxelles 1832. 8°. Recueil complet des lois, arrêtés et régiemens relatifs a 1\'instruction supérieure en Belgique. Bruxelles 1836. kl. 8°. Loi organique de 1\'instruction primaire en Belgique. Bruxelles 1842. 8°. Code de 1\'instituteur beige. S^m" édit. mise en ordre par Fllix Angesot. Liége 1874. kl. 8°. Disi\'USSioil de la loi sur 1\'instruction secondaire. l^ère part. 2 toni. Paris 1844. kl. 8°. Moniteur uuiversel. Loi sur 1\'instruction publique, pree. d\'une introduction hist. par J. Barthélémy Saint-Hilaire. Paris 1850. kl. 8°. Lois (Nouvelles) sur l\'enseignement suivies des décrets, règlements et arrêtés relatifs a 1\'exécutiou de ces lois, avec un commentaire par Th. H. Barrau. Nouv. édit. Paris 1857. kl. 8°. Pil\'hard (A.), Nouveau code de 1\'instruction primaire. Paris 1867. kl. 8°. Statutes The general of the Commonwealth of Massachusetts. Boston 1868. 8°.

		Btiruard (Henrt), School architecture, or contributions to the impro- vt\'iiifiit of schoolhouses in the United States. 5^,h edit. New Tork 1854. gr. 8°. With ill. Onderzoek omtrent den toestand van openbare en bijzondere school- lokalen in Arnhem, uit een hygiënisch oogpunt, enz. Arnh. 1870. 8°.



		30

		föhn (Hkrm), Die Scbulhauser und Schultische. Eine augenartzl Kritik Mit. Taf. Breslau 1873. 8°. Bijilm«feil tot de kennis van de eisenen aan welke een schoolgebouw moet beantwoorden. 2 stn. (1 bd.). Utrecht 1874. 8°. Met pi. Hittenkoftr, Der Schulhausbau. H. 1. Leipzig 1875. 8°. Robson (Edw. Rob.), School architecture, being practical remarks on the planning, designing, building, and furnishing of school-housea. With UI. London 1877. gr. 8°. Verslag van de Plaatselijke Schoolcommissie te Leiden omtrent den tue.-itand der inrichtingen tot luchtverversching in de gemeente-scholen van lager en uitgebreid lager onderwijs te Leiden. April 1878. 4°. Belval (Th.), L\'hygiène scolaire au Congres internat, d\'hygiène de Paris, Aoüt 1878. Bruxelles 1878. 8°. Rapport van de Commissie benoemd bij besluit van 2 Feb. 1879, n° 15, enz. Met bijl. en pi. \'s Gravenhage 1879. f°. Over bouw en inrichting van schoollokalen. Rietschel, Over de verwarming van schoollokalen. Vert. door Symons. Rotterdam 1880. 8°. Verslag; vau het onderzoek der openbare scholen te Alkmaar uit het oogpunt der gezondheidsleer. Alkmaar 1887. 8°.

		Inrichting en Statistiek van het onderwijs, en critiek daarover. (Onderwijl in \'t algemeen. Bewaaraoholen. Lager, middelbaar, Looger onderwijs. Examens.) Uittreksels uit de jaarl. verslagen eu aanmerkingen bij het einde van het schooljaar 1.8271828 8*. Verslag; nopens den staat der hooge-, middelbare en lagere scholen, in 1836. \'s Gravenhage 1838. 8°. ------------- over 184854. (1 bd.). f°. ------------- over 1879/80 f°. Verslag; der Commissie uit de 2« Kamer der St.-Gen. voor de regerings- verslagen nopens den staat der hooge-, middelbare en lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden over 1845 en over 1846. Delft 1848. 8°. Bijdragen betrekkelijk den staat eu de verbetering van het schoolwezen in het Bataaf\'sch gemeenebest, eu in het Koningrijk Holland. 9 dln. Leyden 18001809. kl. 8°. ----------- ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, enz. 5 dln. Leyden. Haarlem 181014. 8\'. ----------------(Nieuwe) ter bevordering van het onderwijs, enz., voor 18151877. Leiden, \'s Gravenhage 181577. kl. 8°, 4°, gr. f\'.



		31

		Jaarboekje voor hooger-, middelbaar- en lager onderwijs, enz. door D. Büddingh. l^ste4<*<> jaarg. \'s Gravenhage 184346. kl. 8°. Met portr. laarboekje voor het lager- en middelbaar onderwijs in Nederland. Hoofdred. J. J. van der Ki.ors. Jaarg. I4. Nijmegen 185861. kl. 8°. Via ml ijst der leeraren aan de Nederlandsche gymnasiën, latijnsche scholen, hoogere burgerscholen en burgerscholen. Jaarg. 1869, 70, 71 en 74. Zaltbommel. 8°. HoiU\'k (A. J.), De ware verhouding tusschen hooger-, middelbaar- en lager onderwijs, enz. Deventer 1840. 8°. Vlllllim; (C. I, Wetenschappelijk handboekje voor al de klassen onzer vaderlandsehe scholen. Bevattende voorschriften, bepalingen, tafels, enz. Kotterdam [1845]. 8". Loke (J. J.), Het middelbaar en lager onderwijs. Schets. Breda 1849. 8\'. tyeurdeilburg (J. C), Wenken over lager en middelbaar onderwijs. Rotterdam 1856. 8°. Bloem (H. W.) en J. ter Gottw, De tentoonstelling voor onderwijs te Amsterdam in 1860. Met pi. Amsterdam 1801. 8\\ Rapport betrekk. de aansluiting van het lager en het middel b. onderwijs. [Kotterdam 1872J. 8°. Schillen Elementar- und Mittelschulen im Königr. der Nieder- lande. Herausgeg. im Auftrage des Ministers des tunern. Leiden 1873. gr. 8°. Zaaijer Az. (J.), De leervakken van het lager onderwijs en de aan- . sluiting van lager en middelb. onderwijs. Leeuwarden 1877. 8°. Steyil Parvé (D. J.), De grens tusschen het lager en middelb. onderwijs. Leiden 1877. 8°. Steyil Parvé (D. J.l, Organisation de 1\'iustruction primaire, secondaire et supérieure dans Ie Jtoyaume des Pays-Bas. Leide 1878. 8°. Verslag (Algemeen) van den staat van het middelbaar en lager Onderwijs in Ned. Indie over 1877 . Batavia 1879 . 8°. en gr. 8^S.

		Thierseh (Frtedr), Ueber den gegenwartigen Zustand des öffentl. Unterrichts in den westlichen Staaten von Ueutschland, in Holland, ÏY-inkreich und Belgien 3 Thle. Stuttgart, usw. 1838. 8°. Beer (Ad.) und Fr. Hocheggrr, Die Fortschritte des Unterrichtswesens in den Culturstaaten Europas. 2 Bde. Wien 1867, 1868. 8^D. 1« Bd., Frankreich und 0<-sterieich. 2»r Bd. 1\' Abth., Das Unterrichtswesen Russlands und Belgiens. Linde (Jüst. Tim. Balth), Uebersicht des gesammten Unterrichts- wesens im Grossherzogthum Hessen bes. seit dem J. 1829. Giessen 1839. 8°.



		32

		Diestfrweg (Asoi-ph), Alaaf Preussen! Zur Begrüssung der neuen Epoche in deni preussischen Erziehungswesen, usw. Vortrag. Berliu 1842. kl. 8°. IliiiiM Imiiiiiu (J. G.), Schuluachrichten aus Weiinar. Weimar 1847. kl. 8°. Kiiclllt\'l (J. G. K. E.), Ueber Reorgauisation des gesatnuiten Schul- wesens, usw. Darrastadt 1848. 8°, St\'llliell (Kahl Fkbd.), Die Verbiuduug des Unterrichts ia den Realien init den übrigen Lehrgegenstanden. Berlin 1849. 8°. Exposé über eiuige Frageu des Schulwesens und der Schulgesetzgebung. Vom Ministeriuiu des Kultus und orteutl. Unterrichtes. Dresdeu 1864. 8°. Gras (Wolfgang), Was steht in den preussischen Schulregulativen? Leipzig 1868. 8°. Bericht über den Stand des Unterrichtswesens im Konigr. Sachsea. Mit Kataloge und Plane der sachs. Ausstell. für Unterrichtswesen in Wien. Dresden 1873. H°. Rei\'traili (H). Das Qemeinde-Schulwesen der Stadt Berlin. 2 Abhandl. Berlin 1878, 79. 8°. Lütgens (J. J. H.), Der allgemeine Danische Schullehrerverein. Kiel 1842. 8°.; Reiluei\'S (P. H.), Die wechselseitige Schuleinrichtung dargestellt nacb ihrer öjahrigen Anwendung, usw. Altona 1849. 8 . Fieh (C. F), H. L. Ch. Hass, A. P. Sönksen, Schulstatistik f. das Herzogthum Holstein. Th. I: Das specificirte Einkommen sammt- licher Schulstellen. Kiel 1854. 8°. VerfassuilK (Politisehe) der deutschen Schulen in den kais. kön. deutschen Erbstaaten. 5«« Aufl. Wien 1821. kl. 8°. Schimmer (Gcst. Ad.), Statistik der Lehranstalten des Oesterreichischen Kaiserstaates für 185157. II^e Abth., Gymnasien und andere Mittel- schuleu. Wien 1858. gr. 8°. Mitiliril aus dem Gebiete der Statistik. Jahrg. 7, H. 4. lirecek (Jos.), Handbuch des Unterrichts\' und Prüfungswesens in Oesterreich. Wien 1868. 8°. Lehrplan für Volks- und Bürgersehulen sowie für Praparandieen. Im Sinne des 38^en Gesetzartikels vom J. 1868 herausgeg. vom kön. ung. Kultus- und Unterrichts-Ministerium. Pest 1869. kl. 8°. Bericht über das Schulwesen im Kanton Appenzell-Ausserrhoden von 18551865. Trogen. kl. 8°. Bericht des ErziehungsratheB über das Unterrichtswesen im Kanton St. Gallen im Schuljahre 1862 63. [St. Gallen 1864]. 8°.



		Bericht über die Verhaadlungen der Zürcherischen Schulsynode von 18661860. 4 Thle. Zürich 186770. 8°. Prufrrailime des Études du college et du lycée de Fribourg et de 1\'école normale d\'Haufcerive. Fribourg 1869. 8°. hoenders (J.), Essai sur 1\'enseigneraent primaire et moyen. Hasselt 1838. 8°. < om nol. Des institutious d\'ias\'truction publique en France. Paris 1864. 8°. Reyiltiens (N.), L\'enseignement primaire et professionnel en Angieterre t-"t en Irlande. Paris 1864. 8°. BEWAARSCHOLEN. Trip (H. J.), Rede bij de inwijding van de zuider stads-bewaarschool voor kinderen uit den behoeftigen stand. Groningen 1849. 8°. Oprigfting (De) der bewaarschool te Voorburg, waarvan de eerste steen gelegd is den 6«ⁿ Julij 1853, enz. Z. pi. en jr. 8°. Met pi. ( «ronel (S Sr.), De bewaarschool, haar verleden, tegenwoordige toestand en hare toekomst. Amsterdam 1864. 8°. Zaaijer (M. ,T. de), Een kijkje in de bewaarschool. Hoogezand 1867. 8°. Ontwerp (Het) van wet op de bewaarscholen. 1870. 8°. Nedei-1. Spectator. Huil inü 11 >. i. Een arme-kinderschool der vorige eeuw. Eukhuizen 1875. 8°. Jansen (A.), Wat er kan gedaau worden om in de behoefte aan bewaar- scholen te voorzien. Rotterdam 1879. 8°. Coronel (S. Sr.), Onze bewaarscholen van een hygiënisch standpunt beschouwd. 1883. 8°. Tijdspiegel.

		litMiiü (J.), Die Hessischen Kleinkinderschuleu. Darmstadt 1862. 8°. Goldammer (H.), Ueber Fr. Fröbel\'s Erziehungaweise. Berlin 1866. 8°. ÜOlller (A), Der Kindergarten in seinena Wesen dargestellt. Weiniar 1868. 8°. Richter (Karl), Kindergarten und Volksschule in ilirer ongaoiachen Verbindung dargestellt. Leipzig 1876. 8°. Seildler (Ricu. Osk.), Die Mittel der K indergarten-Erziehiuig. Wien 1867. 8°. Vfilmildluilffeil über die Kleinkinderschuleu in der schweiz. geniein- nützigen Gesellschaft. St. Uallen 1847. 8°. Paed. Bibl. 3



		34

		Reglement de la crèche, école gardienne i\\ St. .Tosse-ten-Noode. Rapport sur I\'adminiatration de rétablissement. Bruxelles 1849, 60. 8°. C\'ocllill, Man nel des tbndateurs et dea directeurs des premières écoles de l\'enfance, connues sous Ie nom de salles d\'asile. 2^e éd. Paris 1884. 8°. LAGEE ONDEEWLTS. \|{«»iii»- (Dirk)!, Brief aan de schoolKbuderen in Nederland. Amsterdam 1791. 8°. Uileeg, door <lc Maatsch. tot Nut van \'t Alg. Wester (TT.), Eedevoeringen over de algem. schoolorde en de bijz. school - orde in het Dep. de Wester-Eems. Groningen 1S13. 8°. Met portr. (\'oi\|llilliat (J. P.), Exposé du système d\'éducation primaire, actuellement suivi en Suisse, en Allemague et en Ilollande, etc. Bruxelles 1820. 8°. dürlil/. (P. KV), Over den omvang en de inrigting van het onderwijs in de openb. en armenscholen. E otterdam 1820. 8°. Boxillilll (A.), Proeve over de beste inrichting van het onderwijs voor de geringere standen, enz. Groningen 1821. 8°. Viering: van het 25jarig bestaan des verbeterden onderwijs op de stads armenscholen bij gelegenheid van het jaar], openb. verslag. [1822]. 8°. Uneven (Vrijmoedige) aan eoneu vriend over den tegenwoordigen staat van liet lager onderw. in het Koningr. der Nederl. Koevorden 1822. 8°. [Visser (H. W. C. A.), Circulaire, inhoudende opmerkingen, raad- geviugen en aanwijzingen voor onderwijzers. IJsbrechtuui 1824.] 8°. Verslap over de scholen van het koningrijk. Brussel 1827. 8°. Vredeiiburcll (Jou. Will. van), Memorieoverhetschoolwezen.[1829].8°. Vries (Jeron. de), Verslag bij het openbaar onderzoek en de prijs- uitdeeling der stads-armen-scholen, den 20 Maart 1832. Amsterdam 18S5. 8°. RrtlgsniR (B.), Brieven over eene reis naar Oldenburg, Bremen, Han- nover en Osnabriick, met opmerkingen bijzonder ten aanzien van het lager onderwijs. Groningen 1836. 8°. Sa grit (Eamon de la), Eeis door Nederland en België met toepassing op het lager onderwijs, de instellingen van liefdadigheid en de gevangenissen. 2 dln. (1 bd.). Groningen 1839, 42. 8 . I, Nederland. II, Hellip. Raadt (Petr. de), Lager onderwijs in Engeland en ons vaderland. \'sGraveuhage 1840. 8°. Eekllia (B.), Het lager schoolwezen in Nederland, bijzonder in de provincie Groningen onderzocht en opengelegd aan alle vrienden van God, Vaderland en Koning. [Groningen 1840]. 8°.