Schrijver van : Gedachten over Heilkimaking" enz.

1 .. *\\ ■;■ h f. _____:____

Vertaald naar de 6^e Engelsche Uitgave

.JACQUES DUSSEAU & Co. Rokin 160.

r;x:,^\'ïVv\\ \\ v.x v-xs?

VEf\\lTE.5üëFEün

JEZUS CHRISTUS EN DE SCHARE

MARK GUY PEARSB,

Schrijver van: Gedachten over Heiligmaking" enz.

Vertaald naar de 6^e Engelsclic Uitgave

AMSTERDAM. - JACQUES DUSSEAU & Co.

BIBLIOTHEEK DER
RIJKSUNIVERSITEIT
UTRECHT.

Bij de uitgevers JACQUES DUSSEAU & 0°. te
Amsterdam, verschijnt mede:

GEDACHTEN OVER HEILIGMAKING.

VERTAALD NAAR DE 60^E ENGELSCHE UITGAVE

Mevrouw DOEDES-CLABISSE. ■

.... Het is een aantrekkelijk geschrift. Niemand zal zich
beklagen het te hebben gekocht.

Pb. J. H. Gunning JHzn.)

.... Dit boek moet door alle christenen gelezen en her-
lezen worden. Wij wenschen het een rijken zegen toe.

(\'s Grav. Kerkbode.)

.... Het is een voortreffelijk geschrift.

(De Kerkelijke Courant.)

IN ENGELAND ZESTIGMAAL HERDRUKT.

Prijs f 1.25. Gebonden, verguld op snede .\' 1.75.

Alom -vei"ltrijgft>aar.

Wat Jezus voor de schare deed en wat
Hij ons beveelt te doen.

Jtl.£ttNNIN£J.Hi

ïibi et f\\mic\\s>\\

_ü£RIT£5am5P£^R

En Jezus, uitgaande, zag eeiie groote schare en werd
innerlijk met ontferming bewogen over hen: want zij waren
als schapen, die geenen herder hebben; en Hij begon hun
vele dingen te leeren.

En als het nu laat op den dag geworden was, kwamen
Zijne discipelen tot Hem en zeiden: Deze plaats is woest,
en het is nu laat op den dag. Laat ze van U, opdat zij
heengaan in de omliggende dorpen en vlekken, en brooden
voor zichzelven mogen koopen: want zij hebben niet, wat
zij eten zullen.

Maar Hij, antwoordende, zeide: Geeft gij hun te eten. En
zij zeiden tot Hem: Zullen wij heengaan en koopen voor
tweehonderd penningen brood, en hun te eten geven?

En Hij zeide tot hen: Hoeveel brooden hebt gij ? gaat heen
en beziet het. En toen zij het vernomen hadden, zeiden zij:
Vijf, en twee visschen.

En Hij gebood hun, dat zij hen allen zouden doen neder-
zitten bij waardschappen, op het groene gras.

En zij zaten neder in gedeelten bij honderd te zamen en
bij vijftig te zamen.

En als Hij de vijf brooden en de twee visschen genomen
had, zag Hij op naar den hemel, zegende en brak de broo-
den, en gaf ze Zijnen discipelen, opdat zij ze hun zouden
voorleggen; en de twee visschen deelde Hij voor allen.

En zij aten allen, en zijn verzadigd geworden.

En zij namen op twaalf volle korven brokken, en van de
visschen.

WAT JEZUS VOOR DE SCHARE DEED EN WAT HIJ
ONS BEVEELT TE DOEN.

Onze aandacht wordt hier allereerst bepaald
bij de teedere zorg van den Heer Jezus voor
Zijne discipelen. Hij en Zijne jongeren waren vermoeid
van den aanhoudenden arbeid, want er waren velen,
die kwamen en die gingen en zij hadden zelfs geen tijd
gehad om te eten. De Meester noodigt hen nu vrien-
delijk uit, zich een weinig met Hem af te zonderen
en wat uit te rusten. Voor ieder vermoeide zou dit
een heerlijk voorstel zijn geweest; voor ieder van
\'s Heeren discipelen was het een hemel van genot,
Hem eens alleen voor zich te hebben, zich rondom
Hem in eene stille plaats te mogen verzamelen, en
eens rustig met Hem te kunnen spreken over dui-
zend zaken, die zij Hem te zeggen hadden. Zoo gaan
zij op dezen zonnigen namiddag in het schip; de

Meester zet zich onder zijne jongeren neder, en de
roeiriemen brengen hen vlug naar eene kleine, half
verborgen baai, waar zij eens recht aangenaam van
hunne vrije oogenblikken hopen te genieten. Maar
hier en daar zijn zij door enkele personen opgemerkt
geworden. Men vertelt elkander, waarheen Jezus ge-
gaan is en de menschen verzamelen zich in menigte
aan het strand. Toen nu de Heer uit het schip ging,
drong zich de schare op Hem aan en vervlogen was
alle kans op rust en stilte. Voor de discipelen, ver-
moeid en hongerig als zij waren, was dit ongetwij-
feld eene groote teleurstelling; wij merken dit op
uit hun later verzoek om de schare weg te zenden.
Maar Jezus, de wachtende menigte ziende ontving
se", zegt Lukas. Eene andere vertaling bezigt een
woord, dat meer teederheid uitdrukt: Hij verwel-
komde se", als wilde men hierdoor zeggen, hoe onze
gezegende Meester in blik en woord toonde, dat Hij
zich verheugde hen te zien. Markus gaat nog verder
en deelt ons mede, dat Hij uitgaande en de groote
schare ziende met ontferming over hen bewogen
werd." Het woord ontferming toont aan, dat hij
met medelijden omtrent hen vervuld en zoo geheel
één met hen is, dat Hij hunne lasten draagt, hunne
vrees deelt en hunne verdrietelijkheden mede gevoelt.
Het Grieksche woord drukt nog meer uit. Het was
een medelijden, dat niet alleen Zijn gansche hart
vervulde, maar zich van Zijn geheelen persoon meester
maakte. Zulk medelijden wordt pijn. Met zulk har-
teleed werd Jezus vervuld over de schare, omdat

zij waren als schapen, die geen herder hadden.

Iemands houding tegenover het volk duidt zijn chris-
tendom aan. Sommigen vreezen het volk en weigeren
het ten. eenenmale alle vertrouwen. Anderen ver-
achten het volk, en wenschen er niet mede in aan-
raking te komen. "Weder anderen vleien het volk
en zoeken daardoor zich eene goede positie te ver-
werven en tot macht en aanzien te geraken. Jezus
Christus was met ontferming over hen bewogen. Hij
leefde voor hen; Hij gaf zich geheel aan hen; Hij
predikte tot hen en richtte tot hen Zijne teederste
en meest vertroostende woorden. Hij deed wonderen
waardoor hunne ziekten werden genezen en hun
nood gelenigd. Uit hun midden vergaderde Hij Zijne
eerste discipelen en Zijne voornaamste apostelen.
En ten laatste, toen het noodig was, dat iemand voor
het volk stierf, gaf Hij zich voor hen over, Hij, de
Rechtvaardige, voor de onrechtvaardigen, opdat Hij
hen tot God mocht brengen. Wij kunnen er zeker
van zijn, dat er maar één christendom bestaat en
dat is de macht, die ons aan Jezus Christus gelijk
doet zijn. Daarom hij, die zich verre boven het volk
verheven gevoelt en hetzij met minachting hetzij
met vrees op het gepeupel" nederziet, is geen christen.
Hoeveel een mensch waard is, onverschillig of hij
rijk of arm, hoog of laag in stand is, werd door den
Heer Jezus aangetoond, toen hij op Gods bestel voor
ieder mensch den dood smaakte. Jezus kwam uit
het volk, tot het volk, voor het volk.

En Rij begon hun vele dingen te leeren. Lukas voegt

er bij, dat Hij tot hen sprak van het koninkrijk Gods.
Hij stelde hen allereerst het koninkrijk Gods voor
en zijne gerechtigheid. Eerst moesten zij de groote,
eeuwige waarheid leeren begrijpen, dat God bestaat;

dat wij in het koninkrijk Zijner liefde en genade
mogen ingaan en wonen als kinderen bij hun Vader ;

dat de wetten van Zijn koninkrijk heilig en gees-
telijk zijn, het hart met zijne roerselen oordeelende;

dat wij Zijn koninkrijk niet kunnen zien en nog
minder binnengaan, tenzij wij wederom geboren
worden;

dat wij niet alleen licht noodig hebben, maar leven,
nieuw leven; en

dat Christus gekomen is, om ons dit werkelijk
leven te doen deelachtig worden;

dat God in Christus de wereld met Zichzelven
verzoent.

Zoo leerde Hij hun vele dingen. Eerst en vooral
dit: de rechten van God, de bevelen Gods, de
zaligheid, die uit God is door Jezus Christus,
onzen Heer. Dit was voor Hem het voornaamste,
zonder dat Hij nu juist bij iedere ontmoeting met
het volk hiermede begon. Waar Jezus de schare
hongerig aantrof, kunnen wij er van verzekerd zijn,
dat Hij hen eerst gevoed zou hebben, ten einde hen
later te kunnen onderwijzen, en dat ook hier de
orde zou geweest zijn eerst het natuurlijke daarna
het geestelijke."

De Heer Jezus schroomt niet om de menschen de

verborgenheden van het koninkrijk Gods te open-
baren. Zijn godsdienst is geen spitsvondige theorie,
die alleen door de ontwikkelden kan worden ver-
staan ; het is eene werkelijkheid, die steun biedt aan
zoovele mannen en vrouwen, die met de nooden en
behoeften van dit aardsche leven hebben te kampen.
Zijn godsdienst is geen heerlijk genot, dat alleen
voor de rijken is weggelegd, geen indrukwekkende
tempeldienst, het is een leven waartoe de een-
voudigsten kunnen geraken, eene vreugde door de
armsten te genieten, een zegen waarin de minst
begaafden mogen deelen, eene rust voor de zwaar
beladenen, eene hoop voor de meest wanhopenden,
eene zaligheid voor den grootste der zondaren. Hij
leerde hun vele dingen.

Laat ons hierop vooral nadruk leggen; vermijden
wij het gevaar der eenzijdigheid, die het eene op den
voorgrond plaatst, terwijl zij het andere veronacht-
zaamt. God heeft ons twee handen gegeven, opdat
wij meer dan een ding tegelijk zouden kunnen vast-
houden. De godsdienst is niet alleen eene zaak van
gevoel, van zich gelukkig te gevoelen, gelijk som-
migen meenen, of van zich ellendig te gevoelen,
gelijk anderen schijnen te veronderstellen.

Tot woning behoeven de menschen iets meer dan
een schoon prieel, al ware het met de heerlijkste
rozen begroeid. Jona\'s wonderboom, met zijne ver-
kwikkende schaduw, staat zoolang het dag is en de
zuidenwind waait; maar met den nacht komt de
worm, en tegen den morgen de hevige oostenwind

en ziet de wuivende bladerdos van straks is ver-
dord. Het huis, waarin de Heer Zijn volk wildoen
wonen heeft fondamenten, stevige, duurzame fonda-
menten; en wanneer de wind blaast en de regen-
vlagen tegen het huis slaan, blijft het onwrikbaar
staan, want het is op de rots gegrond. "Wreed en
slecht is het, om het volle Evangelie Gods den men-
schen te onthouden, omdat men vreest, dat zij het
niet zullen verstaan. Vrees niet; geloof alleenlijk.
Even zeker als het licht geschikt is voor het oog
en het voedsel voor het lichaam en het geluid voor
het oor en de lucht voor de longen, even zeker is
Gods Evangelie geschikt voor het menschelijk hart.
Gij zoudt toch niet bevreesd zijn uwen kinderen
brood te geven, omdat zij geen scheikunde en natuur-
kunde bestudeerd hebben. Geef het ze gerust; zij
zullen zeer goed weten, wat zij er mede doen moeten.
Het Evangelie bekend te maken is genoeg; gij be-
hoeft het niet uit te leggen. Er is een geestelijk
instinct, dat het terstond zal vatten en het leven er
in zal vinden. Hierin ligt juist het bewijs van zijn
goddelijken oorsprong.

Hij leerde hun vele, vele dingen. Christus gaf hen
het Evangelie in al zijne verscheidenheid. Hij deed
het hen van alle zijden bezien. Het zou geen gunst
van den eigenaar van een aanzienlijk kasteel zijn,
indien hij de menschen uitnoodigde zijn slot te komen
zien en hen alleen de keukens en kelders toonde,
meenende, dat zij het andere toch niet zouden kun-
nen beoordeelen. Waarlijk; niemand zal de schoon-

heid der bloemen meer naar waarde kunnen schat-
ten laat ze door de broeikassen wandelen. Nie-
mand zal meer genieten van de schilderijen open
de galerijen. Niemand zal meer genot scheppen in
de tuinen en het landschap. Hij leerde hun vele,
vele dingen. Voor de Farizeën had Jezus alleen de
vreeselijke eentonigheid van Zijne veroordeeling; maar
hoeveel verscheidenheid had Hij voor het volk! Welke
schoone gelijkenissen, welke vriendelijke uitnoodigin-
gen, welke heerlijke beloften! Zij, die thuis allerlei
gemakken hebben, mogen in eene vervelende predi-
king eene nieuwe opwekking komen zoeken: en boven-
dien hebben hunne banken zulke zachte kussens,
dat zij er gemakkelijk een slaapje in kunnen doen,
wanneer zij willen; maar laat ons G-od om genade
bidden, opdat wij het Evangelie in al zijne frissche
schoonheid aan de vermoeide mannen en vrouwen
der wereld mogen voorstellen vroolijkheid, ver-
scheidenheid, vreugde moet hen daaruit te gemoet
stralen. Hij verwellcomde hen; hoe vermoeid Hij ook
ware, er was een glimlach op Zijn gelaat; Zijne
handen waren tot hen uitgestrekt, en zij gevoelden
zich reeds dadelijk verblijd, dat zij gekomen waren.
Vraag den Meester om den sleutel van het paradijs
en breng de menschen in Gods tuin. Zet geen bordjes
aan, dat zij niet op het gras mogen loopen, dat zij
geene bloemen mogen afplukken, en de vruchten
niet mogen aanraken. O neen, zeg hun, dat het
alles hun eigendom is een paleis voor het volk, en
dat zij het in alle eeuwigheid mogen behouden, zoo

Hij, die de Zaligmaker van het volk was, ook hun
, persoonlijke Heiland is. Hij leerde hun vele dingen.

Bit eerst. Maar wat nog meer?

Nu beginnen de discipelen zich ongerust te maken
over de schare, waarlijk zij zijn zeer bezorgd over hen.
De zon begint reeds te dalen, het avondkoeltje doet
zich gevoelen: en hier is dit groote gezelschap van
mannen, vrouwen en kinderen op grooten afstand
van huis en zonder eenigen leeftocht. Zij denken,
dat de Heer zoo vervuld is met het verkondigen
van Zijne groote geestelijke waarheden, dat Hij
deze aardsche aangelegenheden geheel over het hoofd
ziet. Hij is natuurlijk veel te veel met het hemel-
sche vervuld, om er aan te denken, dat de menschen
honger krijgen en dat het tijd is voor het avondeten."
Ten laatste wordt de bezorgdheid van de discipelen
zoo groot, dat zij het wagen hun Meester in de rede
te vallen. Deze plaats is woest en het is nu laat
op den dag. Laat ze van u, opdat zij heengaan in
de omliggende dorpen en vlekken en brooden voor
zichzelven mogen koopen: want zij hebben niet, wat
zij eten zullen."

Deze plaats is woest. De gezegende Meester moet meer-
malen uit hun mond woorden vernomen hebben, die
Hem grootelijks verbaasden, maar nooit iets dat zoo
wonderlijk klonk als dit. Deze plaats is woest!" en
hier stond Hij, de Heer des oogstes, de Schepper van
het paradijs; Hij, die Zijne hand opent en in de be-
hoefte van ieder levend schepsel voorziet. Hoe konden
zij eene plaats woest noemen, wanneer Jezus daar was!

Het is nu laat op den dag alsof de Heer niet
wist, hoe laat het was! Waarlijk, Hij kende den tijd
beter dan zij, en wist dat het veel te laat voor de
menschen was, om heen te gaan, zonder eenig voed-
sel gebruikt te hebben.

Laat se van w. Hoe bedroefd moet de Heer geweest
zijn, toen Hij dit hoorde. Laat ze van u, omdat
hunne behoeften zoo groot en zoo vele zijn! Laat
ze heengaan in de omliggende dorpen en vlekken
om brood voor zich zelven te koopen." De discipe-
len waren ook vermoeid en hongerig; hunne eigene
behoefte deed hen waarschijnlijk zoo haastig spreken.

Laat se van u. Zend hen heen. Het was niet de
eenige keer, dat zij zulk een liefdeloozen raad gaven.
Zij zeiden hetzelfde, toen de moeders hunne kindertjes
tot den Heer Jezus brachten, opdat Hij de handen
op hen zou leggen en hen zegenen. Zij zeiden het
ook, toen de arme moeder Hem kwam smeeken
voor hare zieke dochter. Indien ik den een of ande-
ren heilige moest uitkiezen, om mijn voorspraak
te zijn, zou ik het liefst een keus doen uit hen, die
het meest bij Jezus geweest waren en Hem het
best kenden. Maar dit laat ze van u" schrikt mij
af. Ik ben daarom zeer blijde, dat ik mij tot den
Heer Zelven kan wenden. Ik ken Zijn woord: Die
tot Mij komt, zal ik geenszins uitwerpen."

Laat se van u, opdat sij in de omliggende dorpen
brood voor sichselven koopen.""

Goed, maar wat moeten zij doen, die geen geld
hebben?"

Ja, daar kunnen wij ons natuurlijk niet mede
bemoeien."

En als er nu eens geen brood te koop is, wat dan?"

Dan moeten ze \'t maar zonder doen: onze zaak
is hen nu heen te laten gaan; verder moeten zij
voor zichzelven zorgen. "Wij moeten de verantwoor-
delijkheid niet op ons nemen, hen nog langer hier te
houden."

Zoo spraken de discipelen. Zoo spreekt de gemeente
nog. De discipelen van alle eeuwen zijn in deze zaak
zeer aan elkander gelijk geweest, en zeer ongelijk
aan den Heer Jezus. Zend de menschen heen,"
zeggen wij. De preek is gedaan; wij hebben hen
vele dingen geleerd; laat ons nu den zegen uit-
spreken natuurlijk eerst collecteeren. Wat kan
iemand meer verlangen? "Wij hebben het geestelijke,
het voortreffelijke den menschen gegeven. Wij heb-
ben hunne zielen verkwikt. Laat hen nu naar huis
gaan, om hun avondeten te gebruiken en naar bed
te gaan."

en jezus zeide: geeft gij hun te eten."

Nu waren de discipelen verwonderd, misschien
meer dan verwonderd, verontwaardigd. Zij vragen
min of meer beleedigd: Zullen wij heengaan en
voor twee honderd penningen brood koopen om hen
te eten te geven? Wij! Hebben wij onze vischnetten
en alles niet verlaten, om u te volgen? En zullen
wij, die zulk eene hemelsche, zulk eene goddelijke

roeping hebben, naar de bakkerswinkels gaan, en
zooveel brooden halen, als wij maar kunnen dragen,
om ze aan al deze menschen te geven?"

Zij waren verwonderd, bijna even verwonderd als
wij, predikanten en kerkelijke waardigheidsbeklee-
ders zouden zijn, indien de Meester tot ons zeide:
Geeft gij hun te eten. Stel u Petrus voor, den
eerste van eene aanzienlijke rij van Apostelen,
Pausen, Voorgangers, Bisschoppen, Opzieners, een
voorraad brood voor het volk halende! Het kan niet
letterlijk bedoeld zijn werkelijk brood, dat de
menschen eten. Neen, neen, de gedachte is haast
oneerbiedig. Wij moeten het geestelijk opvatten. Het
is zooveel waardiger om het geestelijk op te vatten
en zooveel goedkooper ook.

GEEFT GIJ HUN TE ETEN.

Dit is het bevel des Meesters aan Zijne discipelen
van alle tijden; en Hij bedoelt werkelijk, gewoon, alle-
daagsch brood en iets er bij om het smakelijk te maliën.
Is het niet wreed en ongevoelig, om hongerige man-
nen en vrouwen een Evangelie te brengen, dat alleen
hunne zielen belooft te redden en hen naar den
hemel belooft te brengen, wanneer sij sterven? Kun-
nen zij niet iets van dien hemel reeds hier genieten ?
De eenige zielen, waarvan wij iets weten, zijn zielen
met een mond, waarvoor zij eten noodig hebben,
en zielen met een rug, waarvoor zij kleeren noodig
hebben. Waarlijk, mijn goede Heer of Mevrouw,

gelooft gij, dat het u eenigen troost zou geven, indien
wij u verzekerden, dat gij daar nooit meer honger
of dorst zoudt lijden, wanneer gij hier geen stuk
brood kondt krijgen ? Zal het iemand eenigen troost
geven, te lezen van gouden straten en witte klee-
deren en kronen, wanneer men niets zoozeer noodig
heeft als eenig werk.

Maar gij zoudt toch zeker de kerken niet willen
verlagen tot bakkers winkels en soeploodsen, en van
de predikanten armverzorgers willen maken?"

Verlagen? Wel zeker; indien gij het zoo noemen
wilt, wanneer de menschen het voorbeeld van den
Heer Jezus volgen, die Zichzelven vernederde, en
de gestalte van een dienstknecht aannam; die zich
omgordde, gelijk Petrus schrijft, om Zijne discipelen
te dienen en hunne voeten te wasschen. Hij, onze
Heer en Meester, staat in ons midden, en Hij zegt:
Geeft gij hun te eten.\'"

Gelukkig leefden de discipelen niet in onzen ver-
heven tijd, want dan zouden zij nog eene andere
tegenwerping hebben kunnen maken: Het is niet
goed om het volk zoo geheel als armen te behandelen.
Zij zullen het geheel verkeerd begrijpen. Zij zullen U
koning zoeken te maken, opdat zij altijd zoo ge-
makkelijk aan .den kost mogen komen. Het zal aan-
leiding geven tot verkeerde drijfveeren en hunne
zeden bederven." O, wat een doodelijk vergif is het
brood, wanneer het weggegeven wordt! Voor ons, die
het kunnen koopen is het uitnemend geschikt en
wij genieten er zeer van, maar onzen armen broeder

op straat! geef het hem niet! het zou hem doen
stikken!

Maar hij sterft van honger!" Dat doet er niet
toe, gij zoudt zijn gevoel van eigenwaarde en onaf-
hankelijkheid kwetsen." De volgende week werd al
wat er overbleef van die onafhankelijkheid in een
bedelaarsgraf gelegd!

Wanneer de Koning op den grooten dag op den
troon Zijner heerlijkheid zal gezeten zijn, omringd
door Zijne heilige engelen, en Hij tot degenen, die
aan Zijn linkerhand zijn, zal zeggen: Ik ben hon-
gerig geweest en gij hebt mij niet te eten gegeven;"
wat dunkt u? Zullen wij eene verontschuldiging voor
ons gedrag kunnen aanvoeren, die Hem zal voldoen ?

Geeft gij hun te eten: dit is het bevel des Meesters.
De Heere Jezus leert ons niet om alleen de zielen
te redden, maar om lichaam, ziel en geest, den ge-
heelen mensch dus, te behouden. Heeft Hij ons niet
leeren bidden: Onze Vader, die in de hemelen
zijt, Uw naam worde geheiligd! Uw koninkrijk
kome! Uw wil geschiede op aarde als in den hemel?"
Kan men zich iets verheveners, voortreffelijkers
denken dan deze groote smeekingen? Wat volgt
nu? Geef ons heden ons dagélijksch brood." Dat Gods
naam geheiligd moge worden ; dat het koninkrijk Gods
moge komen; dat Gods wil geschieden moge, maar
geef ons heden ons dagélijksch brood. Dit is onmis-
baar bij het geestelijke en verhevene. Gij kunt
moeielijk in verheven stemming verkeeren, als gij
van honger dreigt om te komen. Gij kunt ook niet

zeer geestelijk gestemd zijn, wanneer gij van koude
bibbert. Handel daarom met uw broeder, gelijk God
met u handelt. Geeft gij hun te eten."

Herinnert gij u het schoone verhaal, dat ons op
de laatste bladzijde van het laatste Evangelie mede-
gedeeld wordt, als om het in ons geheugen te doen
blijven, wanneer wij het boek sluiten? Het was
niet, toen Simon koud en hongerig en nat was, dat
de Heer Jezus hem naar zijne liefde vraagde. Toen
gevoelde hij niets anders dan behoefte aan zijn ontbijt
bij een aangenaam vuurtje. En toen zij aan land
kwamen, zagen zij hoe de vriendelijke Heiland zich
had neergebogen en met Zijne doorboorde handen
het hout bijeen had gelegd en een vuur had aange-
stookt. En zie, nu wachtte de Heer hen daar met
de vriendelijke uitnoodiging: Komt ontbijten." Toen,
maar ook niet eerder dan toen, deed de Meester de
vraag: Simon, hebt gij mij liever dan deze?" Dat
vuur verlevendigde elke edele aandrift en die vrien-
delijkheid deed het hart in vuriger liefde ontvlam-
men. Het is met Zijne eigene volmaakte kennis van
het menschelijk hart, dat Christus door woord en
voorbeeld het bevel aan Zijne gemeente achterlaat:
Geeft gij hun te eten.

En nu, laat ieder onzer zich ernstig en plechtig
en als onder Gods oog afvragen, hoe zijne houding
is tegenover het volk. Herinneren wij ons, dat onze
betrekking tot de armen over de uitkomst van ons
leven zal beslissen. Wij zijn door het geloof behou-
den, maar ons geloof vindt zijn eenig bewijs in goede

werken. Goede werken moeten in het geloof gegrond
zijn; maar het geloof moet de goede werken tot
vrucht hebben. De belichaming, het naar buiten
openbaren van den godsdienst is de zorg voor wedu-
wen en weezen. Nu en dan eene gift of eene in-
schrijving is niet het voldoen aan de rechten, die
het volk op ons heeft. Het bezoeken van de armen
is een bevel tot ons allen gericht het wil niet
alleen zeggen, hen te helpen, wanneer zij onze hulp
komen inroepen. Wij moeten de toestanden, waarin
zij leven, bestudeeren en onze kracht inspannen,
om aan fatsoenlijke lieden geschikte woningen te
verschaffen; ook moeten wij zorgen dat eenig gemak
en genoegen binnen het bereik van de behoeftigen
komt. Bovenal moeten christelijke vaders en moeders
bereid zijn hunne dochters af te staan tot het leven en
werken onder het volk. Eene bezoekzuster, die een
avond per week aan dit werk besteed, kan zeker
veel goeds doen; maar de wezenlijke moeielijkheden
en strijd der armen blijft gewoonlijk verborgen voor
zulk eene bezoekster, wier komst verwacht wordt.
Eene bijbelvrouw, die eiken dag in hun midden
verkeert, zal veel meer te weten komen; maar
wij kunnen onze verplichting niet op eene bijbel-
vrouw overdragen, die van hare armoede in de be-
hoeften der nooddruftigen niet kan voorzien en hunne
ellenden niet kan lenigen. De Roomsen Catholieke
kerk weet hare liefdezusters uit de beschaafde en
gegoede klassen der maatschappij te verkrijgen. Is
de Protestantsche kerk onmachtig om eene derge-

lijke toewijding onder hare jonge meisjes in het
leven te roepen? Wij hebben in den laatsten tijd
in de Zending in het noorden van Afrika en in
China en vooral in het Leger des Heils gezien, hoe
meisjes, zoowel in het vaderland als daarbuiten,
zeer veel nut kunnen stichten door haren arbeid
onder de menigte. Zou het ook komen, omdat deze
vereenigingen vrijer zijn dan de kerken in het alge-
meen ? Waarom worden de gemeenten toch niet door
zulke voorbeelden aangespoord, om hetzelfde te doen ?
Er is tegenwoordig in de wereld geen kostelijker
en tegelijk nutteloozer wezen dan onze jonge dame
het sierlijkste voortbrengsel der schepping wel-
opgevoed, begiftigd met liefde, geestdrift, toewijding
en moed, en toch meestal veroordeeld tot een doel-
loos leven van theepartijtjes, enz. Waarom zou de
jonge dame, wier opvoeding voltooid is aan de beste
inrichtingen van onderwijs, die zich daar heeft bezig-
gehouden met het ontwikkelen van allerlei talen-
ten, die spoedig vergeten worden, niet voor een
jaar naar eenige inrichting gaan, waar haar geleerd
wordt op welke wijze men onder het volk moet
arbeiden, waar zij hare eigene gaven ontdekt en
leert, hoe daarvan het best partij te trekken. Dat
christen vaders en moeders hunne dochters voor zulk
werk niet geven willen maakt het christendom, dat
zij belijden, tot een spot. Wij kunnen den Gekruiste
niet aannemen en het kruis verwerpen. Zijn wij de
Zijnen, dan moeten wij Zijn leven openbaren en
Zijne werken navolgen. De Protestantsche kerk be-

treurt het, dat Rome zooveel voortgang maakt. Wien
kan dit echter verwonderen, wanneer men ziet, dat
de Roomsche een leven van toewijding wil leven,
dat wij voor onszelven en voor onze kinderen ver-
werpen, terwijl wij ons tevreden stellen met van
tijd tot tijd eene geldelijke bijdrage te leveren. De
gemeente, die hare vrouwelijke leden aan het werk
zet, zal den grootsten invloed in de wereld uit-
oefenen.

WAT JEZUS VOOK DE SCHARE DEED EN WAT HIJ

ONS BEVEELT TE DOEN.

En Hij zeide : Geeft gij hun te eten." Hoe moeten
zij ontsteld zijn bij dat woord! Zij overzagen deze
groote menschenmassa, vijf duizend man behalve de
vrouwen en kinderen! Moesten zij die allen voedsel
bezorgen in deze woeste plaats? Het was totaal on-
mogelijk !

Natuurlijk was het dat. Dat was juist de reden,
waarom Jezus Christus hen beval het te doen.

Alleen het onmogelijke is Zijner waardig. Hebben
wij niet van de lieden uit den ouden tijd reeds ge-
leerd, dat het woord ik kan niet" in ons woordenboek

niet moet te vinden zijn. Het is juist het A. B. C.
van onzen arbeid. Zoodra wij denken, dat wij iets
kunnen, mogen wij er zeker van zijn dat wij niets
kunnen, maar wanneer wij zeker weten, dat wij
niets kunnen volbrengen, dan is er voor ons eenige
hoop. Indien ons werk als discipelen van den Heer
Jezus Christus iets beteekent, dan beteekent het het
onmogelijke te verrichten. Bezie het uit welk oog-
punt gij wilt. Let op het werk zelf de redding
van mannen en vrouwen; let op de toerusting tot
den arbeid eene openbaring uit den hemel om
ons te besturen, de duizendmaal herhaalde belofte
van Gods tegenwoordigheid, de redding der wereld
door onzen Heer Jezus Christus, de gave des Heiligen
Geestes dit alles is het onze, omdat ons werk
onmogelijk is, tenzij de Almacht tusschenbeid e
treedt. Ik kan niet" zij uw roem, geen wanhoopskreet
en gij kunt het tot uw wachtwoord maken. Gij
kunt niets doen," zeide de Meester, niet om te ont-
moedigen, maar opdat wij Hem eene plaats zouden
inruimen. Deze gezegende hulpeloosheid doet ons
tot den Almachtige gaan om hulp, en dan zijn ook
wij almachtig en het ik kan niet" is veranderd in:
Ik kan alle dingen door Hem, die mij kracht geeft".
De gemeente Gods is hare roeping niet getrouw,
zoolang zij niet in aanraking komt met het onmo-
gelijke. Om het vertrouwen van hare eigene leden
evenals dat van de wereld te winnen, moet de ge-
meente voortdurend zulke overwinningen behalen,
dat zij haren Goddelijken oorsprong en hare Godde-

lijke zending daardoor bewijzen kan. Eene gemeente,
wier goederen vermeerderen en die geens dings
gebrek" heeft, moet altijd arm en ellendig zijn; hare
kinderen kunnen geen geloof in haar hebben; hare leden
worden hopeloos, ongeloovig en spotten zelfs met
den godsdienst, dien zij belijdt. Wij kunnen alleen
in de rechte verhouding tegenover God blijven, wan-
neer wij datgene trachten te doen, dat ons de be-
hoefte aan hulp van den Almachtige diep in het hart
doet gevoelen. Niets doet ons zoo spoedig en zoo
zeker God vergeten, dan het gevoel dat wij wel
buiten Hem kunnen.

Hoe vele brooden hebt gij ?" zeide Jezus. Gaat
heen en beziet het." En toen zij het wisten, zeiden
zij: Vijf slechts vijf." Wij kunnen ons allen voor-
stellen op welken toon dit gezegd werd, den lang-
gerekten, zwaarmoedigen toon, waarop de gemeente
altijd spreekt over hare eigene hulpmiddelen met
zijwaarts gebogen hoofd, met handen die hopeloos
neerhangen en met een stem, die waarlijk beklagens-
waardig klinkt vijf. Daarna begon de moeielijke
rekening, die de gemeente Gods altijd bezig houdt.
Vijf brooden onder vijf duizend mannen, behalve de
vrouwen en kinderen hoeveel is dat voor ieder?
Welk eene arme, kleingeestige, karige gemeente
is het toch zoolang de discipelen alleen op de
menigte en op de brooden staren. Wat zijn wij altijd
spoedig ten einde raad, uit gebrek aan geld en aller -
lei andere dingen, altijd in de war gebracht door

zulke vreeselij ke onevenredigheid tusschen hetgeen
noodig en hetgeen voorhanden is, gelijk in dit ge-
val. Het geheele plan en begrip van onzen godsdienst
is eene belachelijke en bespottelijke zaak. Gij kunt
het niet doen, mijne waarde heeren! Een kruimel
per persoon en dat nog wel een kleine! Geeft het
op. Zegt aan de menschen, dat het u zeer spijt, maar
dat gij bemerkt eene groote dwaling te hebben be-
gaan, daar de voorraad niet toereikend blijkt te
zijn. Of gaat anders met een inschrijvingsbillet
rond, reist het land af en verzamelt de overgescho-
ten brokken en kaaskorsten, die men u nog misgunt,
en komt dan terug om te zien, dat vele menschen
heengegaan, zijn en dat zij, die gebleven zijn, niet
veel smaak in zulk eten vinden. Dat kunt gij misschien
doen: sommige menschen doen het, maar het is
een hard werk. Maar wacht! gij kunt nog iets doen:
als gij wilt, kunt gij den Heer Jezus Christus tusschen-
beide laten treden, om u te helpen. "Wanneer wij geheel
buiten machte zijn het werk te doen, dat van ons
verlangd wordt, wanneer onze hulpmiddelen geheel
ontoereikend zijn, dan wij behoeven niet te gaan
leenen of bedelen dan is er plaats voor den A1-
machtige: verwacht dan een wonder. Uwe hulpeloos-
heid geeft God gelegenheid u te helpen.

Mattheus voegt hier een woord in het verhaal,
dat Markus overslaat. Van de vijf brooden en de
twee visschen zeide de Heer: Brengt mij dezelve
hier." Welnu, dit is de ontbrekende schakel tusschen
de hongerige wereld en de Goddelijke hulpmiddelen.

Daar boven op de heuvelen storten de regenwolken
hun overvloed uit en de nieren houden het water be-
sloten, als eene groote bewaarplaats voor de verander-
lijke jaargetijden. En daar beneden in de vlakte ver-
gaan de menschen van dorst, omdat er eene gelei-
ding ontbreekt, die de gemeenschap tot stand
brengt en de gave onder het bereik brengt; eene ge"
leiding van het meer in de hoogte, naar de vlakte in de
laagte. Er is eene onuitputtelijke genade, groot genoeg
voor de behoeften van de geheele wereld vol van
genade en waarheid is hetgeen gezegd wordt van
Jezus ©hristus. Vol van genade en waarheid, eene
onuitputtelijke bron van liefde en macht, die alle
droefheid kan lenigen, in alle behoeften kan voor-
zien en de hongerige ziel met goed kan verzadigen;
maar het eenige dat ontbreekt is de gemeenschap,
de aanraking, waardoor wij uit de Goddelijke volheid
mogen putten en daarvan uitdeelers worden. Eene
geleiding tusschen een meer en eene stad is zulk
eene eenvoudige zaak. Welnu, laat het water slechts
daardoor gaan en het zal een grooten weg afleg-
gen en velen van dienst zijn. Hij zeide: Brengt ze
tot mij." Wij weten nooit waartoe wij nut zijn,
tot dat wij in aanraking komen met den Heer. Laat
ons dit zeer ernstig in het oog houden. Het kan
zijn, dat gij den Heer Jezus Christus als uw Zalig-
maker hebt aangenomen, en toch heit gij uzelven
misschien nooit werkelijk en onverdeeld aan Hem overge-
geven, opdat Hij u in Zijn dienst kon gebruiken. Hebt
gij wel? Het weinige, dat Hem geheel toegewijd is,

\'■:■■■;■ \'\'s\':\'.■■;■\'■■;^v\'-\';-\'?\';■■ ■\'\';./*■■ \'■\'"?f&

zal verder reiken dan het vele, dat wij kunnen vin-
den buiten Hem. Brengt se tot Mij". Het was een
belachelijk kleine voorraad vijf gerstebrooden en
twee kleine vischjes: genoeg voor één hongerig
mensch en hier zijn vijfduizend hongerige menschen.
Maar dat doet er niet toe: veel of weinig, laat er
Hem over beschikken. Het grootste deel van het
werk Gods hier op aarde is niet gebracht door groote
geniën, maar door eenvoudige mannen en vrouwen,
die zich geheel aan Hem hebben gegeven. In Zijne
hand zijn vijf brooden meer dan gansche graanzol-
ders vol met het kostelijkste koren vooral als gij
de deur gesloten houdt en den sleutel verloren hebt.
Staat gij niet even verlegen als de discipelen? Het
werk, dat gedaan moet worden, is zoo groot en gij
zijt zonder gaven, zonder organisatie, zonder geld,
zonder eenig hulpmiddel. De Meester roept u toe:
Breng het tot Mij. Verlangt gij om iets te doen?
Hebt gij daartoe ook maar een zwak, flauw, weife-
lend verlangen? Welnu, ga er mede tot Hem. Be-
vindt gij u in eene omgeving, waar de zonde welig
opschiet en de overhand krijgt, en gevoelt gij dat
er iets tegen gedaan moet worden ? Ga ook daarmede
tot Hem. Wij zijn verantwoordelijk niet voor wat
wij zijn, maar voor wat wij konden zijn; endaar is
maar één weg, waarop wij ooit van de verantwoor-
delijkheid, die op ons rust, kunnen verlost worden
en dat is wanneer wij ons geheel aan Hem hebben
overgegeven. Doe dit. Doe dit heden. Doe dit dage-
lijks. Geef u aan Hem over, om in Zijn dienst ge-

bruikt te worden. Wind u niet op in noodelooze po-
gingen, die u toch niet baten kunnen. Doe geene groote
beloften. Zeg uw gezegenden Meester, dat gij u aan
Hem overgeeft, eenvoudig en in alle oprechtheid,
gij weet zelve het beste hoe, en dat gij verlangt ge-
heel de Zijne te zijn. Doe het nu, terwijl gij deze
woorden leest. Dit was al wat Hij van Zijne disci-
pelen eischte; toen, maar ook toen eerst, was Hij
gewillig, om het overige te doen. Dit is al wat Hij
van ons eischt: Brengt ze tot Mij". Begin eiken
dag met de bepaalde daad van zelfovergave aan
den Heer, tot Zijn dienst en tot heil van anderen.
Dit is het kanaal, waardoor iets van Gods liefde en
mededoogen en hulpvaardigheid in onze arme wereld
kan vloeien, om die te zegenen en te verblijden.

WAT JEZUS VOOE DE SCHARE DEED EN WAT HIJ

ONS BEVEELT TE DOEN.

Eli nu? wat gebeurde er verder? En hij gebood
dat zij gouden nederzitten bij gezelschappen, bij honder-
den en bij vijftigen. Het was eene groote liefdadig-
heidsinrichting. Wij hebben hier een zeer schoon
bewijs van des Heilands teedere zorg voor de schare
en het is ook een van die eigenaardige, bijna toe-

\\ - ~ ---.,... .<: .x*^y.r:_:."r:

vallige trekken, die de waarheid der geschiedenis
bevestigen. Hij denkt niet aan Zichzelven, aan Zijne
grootheid of aan Zijne goedheid, maar Zijne gansene
gedachte is voor het volk. De goede Herder doet
hen nederliggen in grazige weiden. Zoo was er geen
gedrang; de sterken hadden niets vóór boven de
zwakken; zij, die het dichtst bij Hem waren, had-
den het niet beter dan de verstverwijderden. Niemand
was uitgesloten en niemand werd overgeslagen. En
toch zijn er menschen, die het bijna oneerbiedig
noemen, om te zeggen, dat Jezus verstand heeft
van zaken: Zijne discipelen dachten dat Hij zoo
opging in het geestelijke, dat Hij niet tot hunne
dagelijksche behoeften kon afdalen. Er is eene zaak,
die de Heer Jezus verstaat gelijk niemand anders
en dat is het voeden van eene hongerige wereld.

En toen Hij de vijf brooden en de twee visschen ge-
nomen had, mg Hij op naar den hemel en gedankt
hebbende, brak Hij de brooden en de twee visschen deelde
Hij onder hen allen. Hier is eene goede oefening in
het optellen en deelen voor ons, scholieren in de
school des Heeren. Indien gij de optelling kunt
maken, kunt gij ook gemakkelijk de deeling bewerk-
stelligen. Hoeveel is het vijf brooden en twee
visschen zijn zeven en Hij Jezus? O! hier
komt uw rekenen aan een eind; gij hebt geene
cijfers genoeg, om uw optelling af te maken. HIJ,
HIJ, leg al den nadruk op dit woord; schrijf het
met eene hoofdletter en laat het vooral op den voor-
grond treden; toen HIJ de vijf brooden en de twee

visschen genomen had toen was alles in orde.
Ja, de deeling is gemakkelijk, wanneer gij de op-
telling geleerd hebt.

En zij aten en werden verzadigd ALLEN
niemand werd vergeten: geene arme, zwakke vrouw
werd teruggedrongen, geen schuchter meisje voorbij
gezien, geen klein kind vergeten. De gezegende
Meester neemt ons allen aan en heeft ons lief. Ik
meende vroeger, dat Hij geene gunstelingen had
maar dat is eene vergissing. Wij zijn allen Zijne
gunstelingen, en Hij heeft ieder onzer lief met al
de liefde, die in Hem is. Zij aten allen en werden
verzadigd vervuld gelijk Wiclif het overzet. De
genadige Heer geeft ruim en misgunt ons Zijne
gaven niet. Zij mochten nog eens en nog eens om
een stuk brood komen. Laat mij uwe aandacht
vestigen op deze en gene uit het gezelschap. Ziet
gij dien boerenarbeider, die dezen morgen vroeg zijne
woning heeft verlaten en sedert geene spijs meer
genuttigd heeft? Hij heeft wel een stukje meer
noodig. Welnu, hier is het, een stuk brood en nog
wat visch ook. Daar is een hongerige jongen, die
al voor de tweede maal bediend is; hij mag nog
wel eens wederkomen. En se namen van de brokken
op twaalf volle korven. Zonder Jezus hadden zij veel
meer monden dan brooden, maar met Jezus hadden
zij meer brood dan monden. O! indien toch de ge-
meente van Christus wilde leeren, zich van Jezus\'
hulp te bedienen! Hij heeft ieders behoefte gade-
geslagen en komt tot ons met een ruimen voorraad,

en Hij zal niets terughouden dat noodig is, om het
Evangelie Zijner genade te doen zegevieren. De
grootste en vruchtbaarste arbeider is niet de man,
die de meeste gaven, den grootsten rijkdom en den
meesten invloed bezit: het is de man, die zich Jezus
Christus het meest volkomen toeeigent. Velen, zeer
velen van des Heeren dienaren zijn bevreesd, om
tot Hem te gaan en Hem om geld en middelen te
vragen, teneinde Zijn werk voort te zetten, en als men
hen wijst op menschen als George Muller, Spurgeon
en Hudson Taylor, dan antwoorden zij u spottend,,
dat deze menschen slechts eene slimme wijze van
adverteeren gebruiken! Zoo spraken de Farizeën en
Schriftgeleerden ook over de wonderen, die God in
den ouden tijd deed wonderen, die Hij verlan-
gend is voor ieder onzer te herhalen, indien wij Hem
daartoe slechts gelegenheid geven.

Letten wij er op, dat de voorraad niet vermenig-
vuldigd werd, voor zij begonnen uit te deelen. Zoo
lang zij het brood behielden, werd het niet meer;
maar toen zij het weg gaven, werd de voorraad
vermenigvuldigd. De discipelen zijn misschien be-
gonnen met een heel klein stukje voor ieder af te
breken; maar langzamerhand werden zij stoutmoe-
diger, en weldra deelden zij de grootste stukken uit
met eene mildheid, waarin onze God behagen schept.
De eenige gaven, die ons voor altijd toebehooren,
zijn de gaven die alleen bewaard kunnen blijven, wan-
neer zij worden weggeschonken. Liefde is geen liefde,
tenzij zij zich aan een ander geeft, evenals het zaad

geene bloem kan worden, tenzij het zich met de
aarde vereenigt. Licht en vreugde moeten van buiten
komen, indien ik ze van binnen vinden zal. De
meesten onzer zijn arm en dor en ellendig, omdat
wij voor onszelven behouden, wat wij gekregen heb-
ben, om mede te deelen. Licht wordt alleen dan licht,
wanneer eenige wereld aan de zon een atmosfeer
verschaft, waarop zij hare lichtgolvingen kan over-
brengen. Het licht van ons leven moet gevonden
worden in hetgeen wij aan anderen schenken. Er
is maar eene wijze om Gods genade te behouden,
de mensch moet zich haasten om haar met anderen
te deelen.

Laten wij ons het tooneel van den Heer Jezus,
die de hongerige schare door middel van Zijne dis-
cipelen voedt, nogmaals voor den geest roepen. Er
is eene andere schildering, welke gij bij wijze van
tegenhanger daarnaast kunt plaatsen eene andere
voorstelling van dit tooneel, die helaas! door de kerk
is aangenomen. Het is die van een feestmaal, waar
de bevoorrechten aanzitten, die voor hunne zlt-
plaatsen kunnen betalen; zij zijn daar in hunne
fraaiste kleeding vergaderd rondom de tafel des
Konings, waarop kostelijke spijs en drank staat; en
daarbuiten in den ruwen wind en in de koude
regenvlagen is de hongerige wereld, die begeerig
naar binnen ziet en verlangend is naar de stukjes
en kruimpjes, welke deze godsdienstige menschen
kunnen missen. Helaas! de wereld gaat verloren en
de kerk is machteloos uit gebrek aan gemeenschap

met den waren Christus, den verheven Broeder van
alle raenschen, die rijk was maar om onzentwil arm
geworden is, opdat wij door Zijne armoede zouden
rijk gemaakt worden. Hij staat in ons midden, niet
alleen om de zielen der menschen van het eeuwig
verderf te redden gelijk wij in onze blindheid
gemeend hebben; niet alleen om de menschen in
den hemel op te nemen, wanneer zij sterven
maar om al de kwalen van onze arme mcnschheid weg te
nemen, maatschappelijke kwalen, natuurlijke kwalen
en geestelijke kwalen. En rondom Hem zijn zij
alleen Zijne ware discipelen, die van Hem ontvan-
gen, niet alleen tot hun eigen voordeel en om zich-
zelven den Hemel te verzekeren, maar om Zijne
gaven uit te deelen aan onze arme wereld. Zij zijn
de handen" waardoor de medelijdende Heiland in
de behoeften van de hulpbehoevende wereld voor-
ziet; de gehoorzame en gewillige dienaren, tot wie
de Meester zegt: Geeft gij hun te eten." Handen,
geen prelaten met hooge titels en in prachtig ge-
waad, maar eenvoudige en dienstvaardige handen,
die zich bezig houden met soep uitdeelen, met
stuiversmiddagmalen voor de armen gereed te maken,
de huur voor arme menschen te betalen en nacht-
verblijven en werk aan mannen en vrouwen te
verschaffen; eerbiedwaardige vaders en moeders in
God door hun christelijk medelijden en hunne christe-
lijke hulpvaardigheid.

Er is eene Duitsche legende, die hiervan eene juiste
illustratie geeft.

Er was eens eene arme vrouw ia Andernach, vrouw
Martha geheeten; zij woonde geheel alleen in een huisje en
had al de heiligen en de heilige maagd lief; zij was zoo
goed als een engel en verkocht taartjes bij de brug over den
Rijn. Haar huisje was zeer oud; de dakpannen waren ge-
broken en zij was te arm om nieuwe te koopen en de regen
stroomde naar binnen en geen christenziel in Andernach
wilde haar helpen. Maar vrouw Martha was eene goede ziel,
die niemand ooit eenig leed deed, die iederen morgen naar
de mis ging en daarna taartjes verkocht bij de brug over den
Ryn. Eens op een donkeren, winderigen nacht, toen al de goede
christenen in Andernach rustig sliepen, hoorde vrouw Martha,
die onder het dak sliep, een groot geweld boven haar hoofd
en in haar kamer ging het tik, tik, alsof de regen naar bin-
nen druppelde door de gebroken dakpannen. Arme ziel! zoo
was het inderdaad. Daarop hoorde zij kloppen en slaan op
het dak, alsof iemand daar aan het werk was; en zij dacht
dat het Pelz-Nickel was, die er de dakpannen afnam, omdat
zij niet dikwijls genoeg gebiecht had. Zij begon nu te bidden
en hoe harder zij haar Paternoster en haar Ave Maria bad,
hoe harder Pelz-Nickel sloeg en hamerde, en tik, tik, hoorde
zij aan alle kanten om zich heen in de donkere kamer, tot
dat de arme vrouw zoo bevreesd werd, dat zij naar het
venster liep, ten einde om hulp te roepen. Toen werd
oogenblikkelijk alles stil, doodstil. Maar zij zag het schijnsel
van een licht door den regen en de mist heen en eene groote
schaduw op het huis aan de overzijde. Daarop klom iemand
langs eene ladder van het dak van haar huis naar beneden
met eene lantaarn in de hand, en hij nam de lantaarn op
zijn schouder en ging de straat op. Zij kon het niet heel
duidelijk zien, daar de regen tegen haar venster aansloeg.
En in den morgen vond men de oude, gebroken pannen op
de straat verspreid en er waren nieuwe op het dak en het
lekte nooit weder in het oude huisje tot op dezen dag.

Nu gebeurde het op een stormachtigen avond, dat een arm

zondig schepsel door de straten dwaalde met haar kindje in
de armen; zij was hongerig en koud en niemand in Ander-
nach wilde haar innemen. En toen zij bij de kerk kwam,
waar het groote crucifix stond, zag zij geen licht in de
kleine kapel op den hoek; zij zette zich neder op een
steen aan den voet van het kruis en begon te bidden; zij
bad tot zij in slaap viel met haar arm, klein kindje in de
armen. Maar zij sliep niet lang, want een helder licht scheen
haar plotseling in het gelaat, en toen zij de oogen opende,
zag zij een bleek man met eene lantaarn in de hand, die
recht voor haar stond. Hij was bijna ongekleed, en daar was
bloed aan zijne handen en lichaam en groote tranen in zijne
schoone oogen en zijn gelaat geleek op dat van den Zalig-
maker aan het kruis. Hij zeide geen enkel woord tot de arme
vrouw, maar keek haar medelijdend aan, gaf haar een
brood en nam het kindje in zijne armen en kuste het. Toen
keek de moeder naar het groote crucifix en ziet, daar was
geen beeld; zij uitte een kreet en viel voor dood neder....
Sedert dien nacht heeft het zich nooit weder bewogen.

Helaas! de Christus van alle eeuwen is slechts
de Gekruiste geweest een Christus van achttien
honderd jaren geleden, van wien wij houten
afbeeldsels snijden en over wien wij prediken.
Maar ach, de gemeente heeft den grooten medelij -
denden Christus zoo dikwijls vergeten, en uit het oog
verloren, dat Hij de Broeder en Helper van alle
menschen is, die nog altijd komt om het lijden en
de ellende van mannen, vrouwen en kleine kinderen
te verzachten en om te zorgen voor hunne wonin-
gen en hun dagelijksch brood. De Christus, die zeide:
Geeft gij hun te eten", is heengegaan en toch
heeft de arme wereld Hem nooit zoo noodig gehad

als tegenwoordig. Waar is Hij, van wien de Psalmist
lang geleden zong: Hij zal de ellendigen zijns volks
richten; Hij zal de kinderen des nooddruftigen ver-
lossen en den verdrukker verbrijzelen. Hij zal den
arme en nooddruftige verschoonen en de zielen der
nooddruftigen verlossen?" In onzen twijfel en droef-
heid mogen wij wel met Johannes vragen: Zijtgij
degeen die komen zou of verwachten wij eenander?"
Wij hebben een Jesaja in ons midden noodig, om de
gemeente Gods wakker te schudden.

Roep uit de keel, houd niet in, verhef uwe stem
als eene bazuin, en verkondig mijn volk hunne over-
treding, en het huis Jakobs hunne zonden. Hoewel
zij Mij dagelijks zoeken en eenen lust hebben aan
de kennis mijner wegen.... Is niet dit het vasten,
dat Ik verkies, dat gij losmaakt de knoopen der
goddeloosheid, dat gij ontdoet de banden des juks en
dat gij vrij loslaat de verpletterden, en alle juk ver-
scheurt? Is het niet, dat gij den hongerige uw brood
mededeelt, en de armen, verdrevenen in huis brengt ?
als gij eenen naakte ziet, dat gij hem dekt, en dat
gij u voor uw vleesch niet verbergt? Dan zal uw
licht voortbreken als de dageraad, en uwe genezing
zal snellij k uitspruiten en uwe gerechtigheid zal
voor uw aangezicht heengaan en de heerlijkheid des
Heeren zal uwe achtertocht wezen .... En zoo gij
uwe ziel opent voor den hongerige en de bedrukte
ziel ve rzadigt; dan zal uw licht in de duisternis
opgaan en uwe donkerheid zal zijn als de middag."

Het is niet alleen de voorspoed van de gemeente

op aarde, die hierdoor verzekerd wordt. Door deze
deur, en door deze deur alleen moeten wij ingaan,
om tot de gemeente hierboven te worden toegelaten.
De Zoon des menschen komt weder in Zijne heer-
lij kheid en al Zijne heilige engelen met Hem, en op
den troon Zijner heerlijkheid gezeten, zal Hij het
eindoordeel uitspreken over ieder menschenleven.
Hij zal de menschen van elkander scheiden en
allen zullen behooren tot een van de twee groote
klassen. Tot de eene wordt het woord Komt" gespro-
ken: tot de andere het woord Gaat weg van Mij."
Voor hen, die aan Zijne rechterhand zijn, is de zegen
des "Vaders, de vreugde des Heeren: voor hen,
die aan Zijne linkerhand zijn, is de diepe, donkere
verborgenheid der hel. Welke vreeselijke scheids-
muur wordt daar opgetrokken ? Luister:

IK BEN HONGERIG geweest en gij hebt mij te
eten gegeven; ik ben dorstig geweest en gij hebt
mij te drinken gegeven; ik was een vreemdeling
en gij hebt mij geherbergd; ik was naakt en gij
hebt mij gekleed; ik ben krank geweest en gij hebt
mij bezocht; ik was in de gevangenis en gij zijt tot
mij gekomen .... Voor zoo veel gij dit een van deze
mijne minste broederen gedaan hebt, zoo hebt gij
dat mij gedaan."

TWEEDE HOOFDSTUK.

GOD, DIE GROOT IS VAN GOEDERTIERENHEID.

Hij versmaadt niet; geweldig is Hij in
kracht des harten. Job XXXVI: 5.

Hij zeide ook tot sommigen, die bij
zichzelven vertrouwden, dat zij rechtvaardig
waren, en de anderen niets achtten, deze
gelijkenis: Luk XVIII: 9.

Go d is groot van goedertierenheid dit is eene op-
vatting van God, die men niet overal aantreft.
Tennyson zingt van iemand, die de hoogste liefde,
de volkomenste haat en de diepste verachting in
zich vereenigde. Schooner beschrijving van een edel
karakter kan moeielijk in zoo weinige woorden ge-
geven worden. Dit in het oneindige is waar van
God. Hij bezit bovenal de hoogste liefde, de vol-
komenste haat en de diepste verachting. Het zal
het beste zijn eerst het beeld van menschelijke ver-
achting, door Jezus ons in deze gelijkenis geteekend,
in het oog te vatten en daarna bij tegenstelling te
zien, hoe God den verachtelijke bejegent.

Onder denzelfden blauwen hemel vervolgen twee
menschen hun weg; zij begeven zich beiden naar
den tempel. Het trotsche gebouw verheft zich in
alle pracht voor hen; daar zijn de trappen, die leiden
naar de poort bijgenaamd de Schoone. Daar verheft
zich de marmeren zuilengang; het vergulde dak
schittert in den zonneschijn; en de torens wijzen
met hunne spitsen ten hemel. Alles verkondigt de
grootheid van den God Israëls. Geheel in overeen-
komst met de deftigheid van de plaats is de Fari-
zeër, die daar heengaat om te bidden; hij is iemand
voor wien de menschen op zijde gaan, dien zij nede-
rig groeten iemand van de anderen onderscheiden
door kleeding, gelaat en manieren. Reeds door zijne
geboorte is hij hooger en voornamer dan anderen
van afkomst een zoon van Abraham, dit is boven
allen twijfel verheven. Zijne omgeving en zijne maat-
schappelijke positie hebben hem beschermd tegen
de ruwe stormvlagen, waaraan het geringe volk"
blootstaat. Door eene zorgvuldige opvoeding geleid,
is zijn geheele leven tot in de kleinste bijzonder-
heden beheerscht door zijn godsdienst. Daar gaat
hij, een waar gunsteling des hemels!

Nu gaat de tollenaar ter zijde, om hem te laten
passeeren, en wordt daarvoor beloond met een blik
van verachting, terwijl de blanke handen zijn kleed
bijeenhouden, opdat dit niet bezoedeld moge worden
door de aanraking van dezen afvallige. Een tollenaar!
Niemand was zoo veracht als deze ellendige in-
zamelaars der belastingen. Tollenaar was de laagste

benaming, het leelijkste scheldwoord, dat men zijn
vijand naar het hoofd kon slingeren. Het waren
verraders, die zich niet schaamden de gehate belas-
tingen, welke de romeinsche regeering het volk Gods
had durven opleggen, te verzamelen. Dit was op
zichzelf al slecht genoeg. Maar de manier, waarop
deze belastingen werden ingezameld, moedigde hen
aan, ja, noodzaakte hen bijna, om onrechtvaardig
en hardvochtig te zijn. En omdat zij veracht werden,
werden zij natuurlijk ruw en onverschillig; zij be-
schouwden zichzelven als verloren, gelijk de menschen
zeiden, dat zij waren en leefden nu dienovereen-
komstig. De Farizeër wordt zeer geërgerd door het
gezicht van dezen tollenaar. Hij had zich voor de
godsdienstige plechtigheid, die hij ging vervullen,
zorgvuldig gebaad en gezalfd met kostbare olie en
in een wit kleed gekleed en deze man had een
grof kleed aan, en was onverschillig omtrent zijn
uiterlijk. De trotsche Farizeër spoedde zich met
afschuw voort. Het was toch vreeselij k, dat men
altijd herinnerd moest worden aan het bestaan van
dat volk!

De tollenaar volgde van verre deze schitterende
persoonlijkheid en hij zuchtte: O! ik wenschte zoo
gaarne hem te gelijken, en ook zoo goed en zoo wijs
te zijn! Ik ben zoo onwetend en daarbij zoo slecht,
ik begrijp niets en er is niets schoons of heiligs
aan mij. En ik moet tegen zooveel dingen strijden.
Hij bezit alles wat hem kan helpen. Zou het voor
iemand als ik ben wel van eenig nut zijn, om aan

bidden te denken?" En met een treurig hart ver-
volgt hij zijn weg.

De Farizeër treedt stoutmoedig den tempel binnen
en bid staande het woord heeft eene bijzondere
beteekenis. Hij neemt eene bestudeerde houding
aan, want op de houding werd zeer gelet, rechtop,
het hoofd achterwaarts geworpen, het gelaat ten
hemel gekeerd en de handen uitgestrekt. En hij bad
bij zichzélven eene eigenaardige uitdrukking! Het
is alsof hij niet enkel bij maar ook tot zichzélven
sprak; alsof hij zijn eigen God ware, wien hij hulde
bracht in zijn gebed. O God, ik dank U, dat ik niet
ben gelijk de andere menschen, roovers, onrecht-
vaardigen, overspelers of zelfs gelijk deze tollenaar.
Ik vast twee maal per week en geef tienden van
alles wat ik bezit./

Wij stellen ons voor, dat de Farizeër zich hier
omkeert en daar ver weg den tollenaar ziet, die
niet verder durft te gaan dan het voorhof der heide-
nen en daar bidt hij. Indien iets de verachting
des Farizeërs kan opwekken, dan is het zeker dit.
Kan men zich grooter ergernis voorstellen, dan zulk
een man te zien bidden. Zoo iemand denkt nog over
godsdienst, waarlijk, het is ergerlijk! Het is een
wonder, dat de aarde zich niet opent, om hem te
verzwelgen. Hoe kan hij bidden? Hij weet zelfs
niet eens, hoe hij staan moet. Zie hem aan; de
houding is natuurlijk alles in het gebed. Zijn hoofd
hangt neder, zijn gelaat is naar den grond gekeerd
en. zijne handen zijn op de borst gevouwen. Waar-

lijk, men ergert zich aan zulk eene oneerbiedigheid ?
Misschien nadert hij dicht genoeg, om het gebed, dat
uit dit treurige hart opstijgt, te hooren. O God,
wees mij, zondaar, genadig," dat zijn de woorden.
Ik ben niet als de andere menschen, o God, niet
als deze goede man, zoo wijs, zoo heilig en rein, ik
ben de zondaar." Verbeeld u eens, om dat aan God
te vertellen! Wel, als hij niet iets beters te zeggen
heeft, deed hij wijzer zijn mond te houden. Menschen,
die zoo onwetend en zoo slecht zijn, moesten eigenlijk
niet in den tempel toegelaten worden. Nu, ik dank
God, dat ik niet tot deze ellendige schepsels behoor.
Ik walg er van, als ik ze zie."

Toch zegt Jezus: Ik zeg u, Ik, die het weet, zeg
u, deze ging af naar zijn huis gerechtvaardigd meer
dan die. Hij veracht niemand, want Hij is groot in
kennis en groot in liefde. Waar de trotschheid alleen
aanleiding vindt tot verachting, zal de liefde aan-
leiding vinden, om te beklagen en te helpen. Indien
een arm tollenaar het zondige van zijn leven begint
in te zien en zich verbeteren wil, wat dunkt u?
Zal een liefderijk God hem verwijten wat hij
geweest is en hem verstooten, als hij bevend tot
Hem nadert? Nooit, nooit! Gods hand zal verlan-
gend en vriendelijk naar hem uitgestrekt worden, om
hem te verwelkomen. Zal een liefderijk God hem
verachten en hem uit Zijne voorhoven verdrijven,
omdat hij zoo onwetend is? Neen, nooit, nooit! Hij
zal de waarheid zeer duidelijk maken en den weg
zeer gemakkelijk en Hij zelve zal hem het ABC

van alles leeren. Zijn Geest zal hem leeren roepen
Abba, dat eenvoudige woord voor kinderlippen
Abba, Vader. Zal God zijne pogingen bespotten,
omdat zijne geheele omgeving zoo vol moeielijkneden
en hindernissen is? O, welk eene godslasterlijke
veronderstelling! De goedertieren God zal zich in
oneindige ontferming neerbuigen en met onverander-
lijke zorg over hem waken en hem in Zijne A1-
machtige liefde uitredden. Hij veracht niemand.

Mijn broeder, deze boodschap der liefde is voor
ons. Verachting is iets wreeds; er is niets dat zoo
scherp en diep wondt. Het kan zijn, dat gij nu juist
het schild zijt, waarop de verachting hare pijlen af-
schiet. Gij zijt misschien iemand, die zijn eigen weg
gevolgd heeft, misschien een voorganger is geweest
in allerlei kwaad; die de eerste was om de dwaze
nauwgezetheid en schroomvalligheid van anderen te
bespotten; maar nu begint gij naar God te verlangen
en tracht waar, rein en goed te worden. Daar zijn
terstond een twintigtal minachtende stemmen, die
u verachten. Daar weerklinkt een helsch gelach in
de ziel. Gaat gij vroom worden? Wilt gij tot de
brave menschengaan behooren? Iemand, die zoo slecht
is als gij! Dat zal u nooit gelukken; goede menschen
zijn heel anders als gij. Zij hebben een ander soort
van vleesch en bloed; zij hebben geen humeur, geene
drift, geene zwakheden en verkeerde gewoonten ge-
lijk gij." En daar zeggen zij, die u omringen, ook
spottend: Gij moogt u waarlijk wel zoo bijzonder
aanstellen! Gij moogt waarlijk wel zoo\'n drukte

maken over den godsdienst!" Het is hard om te
verdragen. Sommige menschen zouden beter op het
slagveld kunnen sterven dan zulk eene spottende
minachting verdragen. Gij zijt blind voor uw eigen
belang. Hoe kunt gij zoo bespottelijk bijzonder willen
zijn; het is of gij meent veel beter te zijn dan andere
menschen!" Luister, mijn broeder, luister, en laat
dit woord als zoete muziek in uwe ziel doordringen.
Mijn Heer zendt u deze liefdevolle boodschap: Hij
veracht niemand, want Hij is groot in wijsheid en
groot in liefde.

Hij veracht ons zelfs niet in onze zonde. Zeker
indien er iets is, dat zou kunnen maken, dat God
ons verachtte, dan ware het dat. Onwetendheid,
hulpeloosheid, ellende stemmen het hart tot mede-
lijden en roepen zijn hulp in, even als ons ook
het kleine kind juist door zijne hulpeloosheid on-
schendbaar is. Maar de zonde is zoo verachtelijk
in het oog van God, zulk eene groote dwaasheid, dat
zelfs God daardoor zou kunnen bewogen worden
ons te verachten, indien Hij niet zoo vol liefde
was. Ik heb, helaas! wij allen hebben meermalen
de vreeselijke uitwerkingen der dronkenschap gezien,
maar het scheen mij toe, als had ik nog nimmer
zulk een blik geworpen in de diepe ellende door deze
zonde veroorzaakt, dan toen ik eens in een huis
kwam, waar ik den man dronken zag zitten, afschu-
welijk lachend en hikkend, een zinneloozen gek, of-
schoon een man van goede positie en op andere
oogenblikken zeer knap. Zijne vrouw volgde mij tot

aan de deur, en daar stond zij bij mij met roodge-
weende oogen en de handen tegen het hart gedrukt,
terwijl zij snikte: O, bid voor mij tot God, opdat ik
hem niet moge verachten". Zelfs het hart eener vrouw
kon zich nauwelijks weerhouden van den echtge-
noot, dien zij verlangde lief te hebben, als een dwaas
te verachten. Hoe afschuwelijk moet de zonde zijn
in het oog van Gods heiligheid; hoe laag, hoe leelijk,
hoe verachtelijk moet de mensen worden door het
slechte humeur, de spijtige zelfzucht, het liegen en
bedriegen, de valschheid! Toch veracht Hij niemand,
want Hij is goedertieren.

Wij zien het in de geschiedenis van den zondeval.

Hier is het schepsel uit stof geschapen en met
de majesteit van den wil begiftigd, in alles van God
afhankelijk en door Hem met allerlei goed gezegend.
Hij staat echter tegen den Allerhoogste op en maakt
zich onafhankelijk. "Wel mocht nu de machtige God
van hemel en aarde zijn zwak schepsel om zulk een
dwaze, onzinnige daad verachten. Dwaze ziel, ik
zal u in het stof terugstooten; ik zal de verheven
gave, waarmede ik u had vereerd, van u terugnemen
en de majesteit van den wil zult gij niet langer be-
zitten. Ga, neem uwe plaats in onder de dieren
des velds, voortaan zijt gij ongeschikt om goed
van kwaad te kunnen onderscheiden, niet in staat
een eigen wil of keuze te hebben; gij zult als de
dieren uw instinkt volgen en niet meer uw ver-
stand ; gij leeft bij het tegenwoordige; gij zult eten,
drinken en slapen en daarna wederkeeren tot de

aarde, waaruit gij genomen zijt: gij hebt uzelven
onwaardig en ongeschikt betoond, om zulk een zegen
te ontvangen." Zoo zouden wij misschien verwacht
hebben, God te hooren spreken. Maar Hij is goe-
dertieren. Met lijdzame hoop, met onwrikbaar ver-
trouwen, met oneindige liefde buigt Hij zich over
den mensch neder en veracht hem niet. En ziet,
Hij geeft hem de belofte van den Zoon Gods tot
redding en zaligheid. Het zaad der vrouw zal den
kop der slang vermorselen.

Maar er is meer in deze waarheid oneindig
meer dan Elihu ooit vermoedde. Versmaden! neen
waarlijk, om den versmade op te richten en te ver-
lossen wordt Hij zelve versmaad en veracht! Worden
de zwakken en de kleinen veracht, zij die geen
kracht hebben, om zichzelven te beschermen en geen
helper om hen te redden? Hij wordt geboren als
een klein Kind en in de kribbe gelegd, in doeken
gewonden, blootgesteld aan al de ongemakken der
armoede. Hij zelve is zwak en klein en hulpeloos,
opdat Hij de zwakken en kleinen mocht heiligen en
Gode welbehagelijk maken. Worden de armen ver-
acht? Zijn de geringen de slaven van anderen? Hij,
die rijk was, heeft zich om onzentwil ontledigd, is
veracht geworden en heeft in één woord de gestalte
van een dienstknecht aangenomen, opdat wij door
Zijne armoede rijk mochten worden.

En ziet, het wonderlijkst van alles daar hangt
Hij aan het hout als de verachte en verworpene onder
de menschen, opdat Hij den vloek der zonde mocht

dragen en ons uit onzen schuld en onze doemwaardig-
heid mocht opheffen tot Zijn eigen geluk en heerlijk-
heid. Niemand werd ooit zoo bespot en veracht als Hij,
toen Hij daar aan het smadelijk kruis hing. De voor-
bij gangers schudden hunne hoofden en bespotten
Hem; de priesters en schriftgeleerden spraken
hunne verachting uit; de soldaten belachten Hem
op ruwe wijze; de menigte bespotte Hem, en de
kwaaddoeners zelfs voegden hunne bittere smaadre-
denen bij den spot, waarmede Hij van alle kanten
bejegend werd. Dit kruis van Christus is de verkla-
ring van den tekst, dien het ons in al Zijne heerlijke
volheid voor oogen plaatst: Hij veracht niemand,
want Hij is goedertieren.

Beschouwen wij nog eenmaal Zijn leven. Nooit
vertoonde dat wezen een blik van minachting, nooit
werd iemand door Hem veracht.

Daar nadert Hem een melaatsche, gesmaad en ver-
acht van alle menschen, iemand voor wien ieder af-
schuw gevoelt en tegenover wien zelfs het medelij -
den vergeten werd. Maar Hij buigt zich over den
ongelukkige met ontferming neder en de hand uit-
strekkend, raakt Hij hem aan en maakt hem gezond.
Daar komt ook de verachte vrouw, door de Farizeën
met diepe minachting aangezien, en over wie zij
vol afgrijzen met elkander fluisterden, toen zij bin-
nenkwam; maar ook voor haar is er in dit groote
hart plaats en aan Zijne voeten nedervallend vindt
zij zegen en liefde en een nieuw leven, onschuldig
en rein als het leven van een klein kind.

Laat ons zoo stoutmoedig zijn, om deze gezegende
waarheid tot de onze te maken. Hij kent ons door
en door"; Hij leest in ons hart en weet onze zwakheid,
dwaasheden en zonde. En toch Hij veracht ons
niet, want Hij is goedertieren. Laat ieder onzer de
genade zoeken van zoo aan God gelijkvormig te
worden. Het staat in ons aller macht, om onze
nog ongeredde medemenschen in hunne zonden onder
te houden; de ketenen der zonde, waarmede zij geboeid
zijn, vaster te klinken en het matte schemerlicht
der hoop in hen uit te blusschen, en dat: door hen
met minachting te bejegenen. Teleurstelling komt de
mensch te boven; vertwijfeling niet. Als wij ons
onder de menschen bewegen met Goddelijke ontfer-
ming aangedaan, zullen wij den kouden winter uit
menig hart verdrijven en de gezegende lentewarm te
daarin doen ontstaan.

DE VOOEKECHTEN VAN DEN BURGERSTAND.

En de menigte der schare hoorde Hem
gaarne. Mark. XII: 37.

Zoolang de wereld bestaat zal men er deeen-
voudige volksklasse ruim vertegenwoordigd vin-
den. Naarmate het volk zich vermenigvuldigt, neemt
ook de eenvoudige volksklasse toe; en met het toe-
nemen der beschaving zullen de groote kloven, die de
menschen scheiden, zeker gedempt worden, de geringen
zullen opgeheven worden en de grooten zullen af-
dalen, en alles zal, Goddank, meer en meer bijdra-
gen tot het nut van den eenvoudigen stand. De
welvaart van de wereld hangt samen met de wei-
vaart van den werkenden stand.

Eenigen tijd geleden stond er een belangwekkend
stukje over Bergstompen in een tijdschrift, waarin
de schrijver de heuvelen van Dartmoor beschreef
als de afgeknotte stompen van eene oude bergketen,
die eens met de Alpen had kunnen wedijveren.

Daarin werd verder verteld, hoe in den loop der
eeuwen duizend verraderlijke en verborgen invloeden
aan het werk zijn geweest, om deze hoogten af te
slijpen en ze te verspreiden in de korenvelden en
de weilanden van Devon. In het maatschappelijk
leven zijn er gelijksoortige krachten aan het werk,
die de machtigen vernederen en de voorrechten
van de hoogverhevenen op het volk doen over-
gaan, niet door revolutie of communisme, maar ook
hier door onmerkbare, verborgene, doch onweder-
staanbare invloeden. De toekomst der wereld behoort
aan de eenvoudige volksklasse. De godsdienst van
de toekomst is die godsdienst, die het geschiktst is
voor de volksklasse, en dat is de godsdienst van
Jezus Christus. Dit is Zijn roem en onderscheiding:
De menigte der schare hoorde Hem gaarne.

Het gebeurde eens, dat iemand in het bijzijn van
Abraham Lincoln over een of ander openbaar per-
soon sprak als zijnde iemand van een alledaagsch
voorkomen. Lincoln antwoordde: De Heer geeft de
voorkeur aan menschen met een alledaagsch voor-
komen daarom heeft Hij er zoo velen geschapen."
De Heer Jezus gaf ook zeker de voorkeur aan de
eenvoudige volksklasse. Hij heeft verkozen onder hen
geboren te worden en Zijn gansche leven onder hen
te wonen. Hij verliet gaarne het gezelschap van de
schriftgeleerden en Farizeën in Judea, om te gaan
naar de schare in Galilea. In hen vond Hij Zijne
aandachtigste toehoorders, Zijne meest betrouw-
bare volgers, Zijne meest toegewijde discipelen. He-

rodes en Pilatus vonden geen schuld in Hem, maar
zij moesten hunne positie in acht nemen. Wie weet
of ieder van hen niet zuchtend tot zichzelven gezegd
heeft: Als ik maar iemand uit het volk was en doen
kon wat ik wilde, maar!... Het is altijd zoo moeie-
lijk, om te doen wat men wil, indien men een hoog-
geplaatst persoon is. Nicodemus bracht Jezus een
beschermend bezoek bij nacht en later waagde hij
het aan Pilatus vergunning te vragen, om Hem te
begraven. En Jozef van Arimathea stond Hem eene
begraafplaats af. Maar het was moeielijker voor hen
om Zijne discipelen te worden dan voor de visschers
van Galilea.

Eens echter kwam er een zeer rijk man, om een
onderhoud met Jezus te hebben, maar hij was de
eenige, die ooit van den Zaligmaker heenging even
arm als hij gekomen was die treurig heenging
in plaats van blijde. Onder de eenvoudige lieden trof
Jezus een waar geloof aan en eene liefde, die Hem gaarne
diende; de eenige vreugde, de eenige opbeuring en
vriendschap, die hij ooit in Zijn leven ontmoette,
vond hij in het gezelschap en in de hulp van de een-
voudigen dezer aarde.

Waarlijk, wij moesten de voorrechten van de een-
voudige standen der maatschappij meer op prijs
stellen. Anderen moeten soms hunne meening wij-
zigen naar hunne positie; hunne opvattingen worden
op allerlei wijzen gevormd en geleid door hunne op-
voeding. "Vroegere vooroordeelen zijn zeer moeielijk
uit te roeien en al worden zij overwonnen, toch

zullen zij zich nog gedurig laten gevoelen. Wij ver-
gissen ons zeer, wanneer wij meenen, dab het voor
ieder even gemakkelijk zal zijn, de waarheid aan te
nemen en zich even spoedig en op dezelfde wijze
als ieder ander aan de zijde der discipelen des
Heeren te scharen. De omstandigheden maken iets
voor den een zeer moeielijk, wat voor den ander
gemakkelijk is. Er staat geschreven: velen geloofden
in Hem, maar niet openlijk, uit vrees der Joden."
Hunne geheimhouding prijs ik niet aan, maar ik ben
er dankbaar voor, dat hun geloof ons is medege-
deeld; en ik zie niet in, dat hunne geheimhouding
hun geloof schade deed. Beter een verborgen geloof
dan geen geloof. Nicodemus kwam des nachts het
zou misschien beter van hem geweest zijn, indien
hij overdag gekomen ware; maar het is stellig beter
om des nachts dan om in het geheel niet te komen,
Paulus predikte in het bijzonder tot hen, die aanzienlijk
waren en was niet beschaamd over zichzelven noch
over hen. God heeft het zoo beschikt, dat de kleine
kinderen leeren loopen, vóór zij leeren spreken en
loopen is eene moeielijke zaak, vooral voor hen, die
gewoon zijn gedragen te worden. Dit alles wordt
maar al te dikwijls vergeten. Medelijden met de armen
is een gevoel, dat wij allen kennen, en ik hoop dat
wij er naar handelen. Maar er is eene andere uit-
spraak, waarmede wij ook vertrouwd moeten worden.
Héb medelijden met de arme rijken. Bid voor hen, en vraag
God, dat wij hen mogen helpen. "Wij, alledaagsche
menschen, zijn een soort van maagdelij ken grond

gelijk de prairiën, vrij en geopend voor het zaad der
waarheid. Maar de schriftgeleerden en Farizeën van
voorheen en van thans zijn aan de statige wouden
gelijk, waar veel omgehouwen en uitgeroeid moet
worden, vóór er ruimte is om te zaaien; en helaas!
de takken spreiden zich ver uit en de wortels gaan
diep in den grond en het uitroeien is eene zeer
moeielijke en misschien pijnlijke zaak. Er zijn verfij-
ningen, die eene bijzondere gevoeligheid in het leven
roepen en die iemand blootstellen aan dubbel lijden
verkeerd begrepen te worden door hen, die men
verlaat en door hen, waarbij men zich voegt. Wanneer
men iemand zou benijden, zou men het iemand uit
den eenvoudigen middenstand moeten doen, die noch
zeer arm noch zeer rijk is; lieden, die de waarheid
in al hare eenvoudigheid kunnen ontvangen, omdat
zij een eenvoudig leven lijden en eenvoudige men-
schen zijn en Christus des te gereedelijker kunnen
volgen, omdat zij weinig hebben achter te laten.
Het is waar, Petrus zeide eens: Wij hebben alles ver-
laten en zijn U gevolgd", maar voor zoo ver wij weten
bestond zijne bezitting alleen in een derde gedeelte
van een visschersboot en wat vischtuig, dat niet
heel veel zou opbrengen. Dit is het voordeel van de
eenvoudige lieden zij kunnen Hem met vreugde
hooren overal waar Hij zich bevindt en zij kunnen
heengaan, om Hem te volgen.

De godsdienst van Jezus Christus is de godsdienst
voor de onaanzienlijken, omdat hij hen uit hun gerin-
gen staat opheft.

Zelfs in deze eeuw, de beste die de wereld ooit
gekend heeft, is de grootste misdaad, waaraan iemand
schuldig kan zijn, dat hij een onaanzienlijk mensen
is. De wereld, zelfs de godsdienstige wereld, kan slecht-
heid nog wel verdragen, mits die maar gevonden
wordt in schitterende kringen en bij aanzienlijke
personen. Vernuft is nog altijd meer waard dan
deugd. Maar, hoe slecht dit alles ook in onzen tijd
moge zijn, het is ons bijna onmogelijk om ons
de trotsche hoogheid voor te stellen, waarmede de
voorname personen onder Joden, Grieken en Romei-
nen deze aarde bewandelden, en de grenzenlooze ver-
achting te begrijpen, waarmede zij zich van het volk
afkeerden. Het begrip zelfs van gelijkheid onder de
menschen was niet in de wereld doorgedrongen;
zelfs de verstandige Griek had geen woord, om dit
begrip uit te drukken. Jezus Christus leerde deze
waarheid het eerst en bevestigde ze. Jezus Christus
heeft ons geheel verlost van het alledaagsche. Hij
heeft het geheele menschengeslacht opgeheven en
geheiligd door een onzer te worden; door een met ons
te worden, door Zijne Openbaring van den Kader, en
door hetgeen Hij voor ons gedaan heeft.

Laat ons een oogenblik samen deze punten na-
gaan. Jezus Christus heeft al het onbeduidende, het alle-
daagsche uit de menschheid te niet gedaan door mensch
te worden gelijk wij. Wij noemen dingen alledaagsch,
waarvan er veel zijn. Wie kan het dan helpen
alledaagsch te zijn, waar zooveel mannen en vrouwen
in zulk eene menigte gevonden worden. Het goed-

koopste in de wereld zijn mannen en vrouwen. Maar
Jezus Christus heeft een prijs op de menschheid gezet,
en welk een prijs! Hij verbaasde de wereld door te
vragen, hoeveel een mensch een schaap te boven
gaat? Een schaap wel, dat is geld waard; een
schaap wordt verzorgd; een schaap krijgt frissche
lucht en eene groene weide! Maar hoe groot is de
waarde van de menschheid nu, sedert de Zoon van
God uit den hemel nederdaalde, om deze zelfde
menschelijke natuur op Zich te nemen, been van
ons been en vleesch van ons vleesch te worden: om
het kleine Kindje onder de kleinen te worden, de
Knaap onder de kinderen, de Man onder de men-
schen? Indien men dat niet noemen kan het alle-
daagsche, dat door God geheiligd is, wat dan te zeg-
gen van die menschheid, waartoe God Zelve zich
heeft nedergebogen, om onder haar te wonen.

Hij sprak met menschelijke lippen; Hij strekte
vriendelijke menschenhanden uit naar de ongelukki-
gen; Hij boog zich neder over de arme wereld en
weende om haar leed; Zijne handen en voeten werden
tot ons heil aan het vreeselij k kruis genageld en nu
is daardoor onze menschelijke natuur opgeheven en
verheerlijkt. Op den troon des heelals gezeten en
den schepter over de werelden voerend is Hij, die
nog onze Broeder wil genoemd worden, Koning der
koningen en Heer der heeren! De menschheid is geene
onbeduidende zaak meer. Christus heeft haar voor altijd
geheiligd, veredeld en opgeheven. Door een onzer te
worden, heeft Hij ons verlost van het alledaagsche.

Hij heeft ons ook van het alledaagsche verlost door
een met ons. te worden. Wij noemen dat alledaagsch,
wat voor algemeen gebruik is. Helaas, wat is het
leven eene ongelukkige zaak, wanneer men hongerig
is en wanneer men in het zweet zijns aanschijns zijn
brood moet verdienen ! De menschelijke natuur heeft
niet veel te beteekenen, tenzij zij prachtig gekleed is,
door rijkdom omgeven, door kunst omringd en wan-
neer de gaven der natuur met kwistige hand er over
worden uitgestrooid.

Maar kom en zie de verlossing en de opheffing der
menschheid.

De Zoon Gods, de Koning der eere, wordt een
Kind in doeken gewonden en in eene kribbe ge-
legd, te midden van al de ongemakken der . ar-
moede. Is dit niet de Timmerman, die daar in
Zijne werkplaats met bijl, schaaf en zaag bezig
was? Hoe hard moet Hij werken, om Zijne moeder
eene woning te verschaffen en het dagelij ksch brood
te verdienen! Hoe zien wij Hem later zondereigen
tehuis en hongerig, zonder eene plaats om het
hoofd neder te leggen! Hoe vermoeid is Hij; Hij
heeft zelfs geen tijd om te eten! Hoe weinig kent
Hij de weelde dezer wereld, Hij, die op het ruwe
dek van het schip als op een bed rustte, door de
golven bevochtigd, en gekleed met een eenvoudig
gewaad, dat Hem nauwelijks tegen den guren
nachtwind kon beschermen! Hoe arm is Hij, die
met Zijn laatsten ademtocht Zijne moeder aan de
zorg van Zijn discipel moest toevertrouwen! Laat

ons dezen toestand des levens, dien onze gezegende
Meester als de Zijne verkoos aan te nemen, toch
niet meer als alledaagsch beschouwen. In deze
eenvoudige omstandigheden leefde Hij het edelste
en verhevenste leven, dat de aarde ooit gezien heeft.
Hij verkoos het leven in den eenvoudigen stand als
dat, waarin Hij het best Zijns Vaders wil kon vol-
brengen en eene verloren gaande wereld het best kon
zegenen. Hij heeft den mensch boven zijne omstan-
digheden verheven.

Christus heeft ons verlost van het alledaagsche door
ons den Vader te openbaren. Voor de liefde is niets
onbeduidend. Hoe onbeduidend was die arme jon-
gen, toen hij langs de schrale heuvelzij de de zwij-
nen moest hoeden, en bijna van honger omkwam
verloren, onbekend, door niemand in dat verre land
geliefd. Maar daar komt hij thuis! En toen hij nog
zeer verre was, zag hem zijn vader, en liep hem te
gemoet en omhelsde en kuste hem. O, hij is nu
een persoon van zeer veel aanbelang! Brengt hier
voort het beste kleed" niets is nu goed genoeg
voor hem den ring voor zijn vinger, schoenen
voor zijne voeten en het gemeste kalf." Hij is nu
de hoofdpersoon. Deze mijn zoon! Zoo verlost God
ons van het alledaagsche. Ziet, hoe groote liefde ons
de Vader gegeven heeft, dat wij kinderen Gods zouden
genaamd worden: en dit z\'jn wij. Hij is geen onbedui-
dend persoon, die, hoewel niet onderscheiden van de
menigte, kan nederknielen en zeggen: Onze Vader,
die in de hemelen zijt.

Verder heeft Jezus Christus onze menschheid van
het alledaagsche verlost, door hetgeen Hij voor ons
gedaan heeft en doen zal. Mijn broeder! wie gij ook
zijn moogt, indien gij des Heeren zijt en Hij de
uwe is, hef uw hoofd omhoog en wandel op aarde,
alsof gij iemand van aanbelang waart. Welke eer-
zucht, welke onderscheiding kan hiermede vergeleken
worden: de Zoon van God heeft mij lief gehad en zich-
zelven voor mij overgegeven!

Welke grootsche verwachting, welke rijke erfenis
staat hiermede gelijk: voorts is mij weggelegd de kroon
der gerechtigheid, welke de Heer, de rechtvaardige Rech-
ter, mij in dien dag geven zal."

Hij is geen alledaagsch persoon, die door geboorte
zoo verheven is, door familiebetrekking zoo hoog
onderscheiden, en die recht en aanspraak heeft op
zulk eene schoone bezitting, die hem wacht: En wan-
neer de Zoon des menschen komen zal in Zijne heerlijk-
heid, dan zal Hij zeggen tot degenen, die aan Zijne
rechterhand zijn: Komt, gij gezegenden mijns Vaders,
beërft het koninkrijk, hetwelk u bereid is van de grond-
legging der wereld." En zij zullen in eeuwigheid regceren."

Het leven verliest zijne onbeduidendheid in Hem,
en vindt in Hem zijne heerlijkheid, even als het
zaad, dat op den korenzolder lag als eene onbedui-
dende, onbeteekenende massa, maar in den akker
zichzelven verloor om zichzelven te vinden, en ont-
sproot als iets zoo schoons, dat zelfs Salomo in al
zijne heerlijkheid niet is bekleed geweest gelijk een
van deze.

De gaven, die de Heiland zoekt, zijn gaven die
Hem de eenvoudigen kunnen brengen, geloof,
dat Hem aanneemt en liefde, die Hem dient.

De gave, die de Heiland aanbiedt, is eene gave
welke door de eenvoudigen kan aangenomen wor-
den - HEMZELVEN ALS ONZE ZALIGMAKER,
ONZE BROEDER EN ONS AL.

Voorwaar, voorwaar zeg ik u: tenzij
dat iemand wederom geboren worde, hij
kan het koninkrijk Gods niet zien."
Joh. 111:3.

Dit hoofdstuk behoort zeker onder de wonder-
lijkste van den Bijbel. Het zou moeielijk zijn,
om een vers te vinden, dat zooveel inhoudt als het
zestiende vers van dit hoofdstuk. Het omvat het
oneindige: het oneindige in de liefde van God, in
den persoon van Christus, in de natuur des men-
schen in hemel, aarde en hel. Maar het wonder
der wonderen is in dit hoofdstuk de onbewuste
openbaring van de grootheid en de heerlijkheid van
Christus. Het is een visioen als dat van Jacob
eene ladder van de aarde naar den hemel reikende.
Roep u voor den geest den jongen Timmerman
van Nazareth, die een wonderbaar afgezonderd leven
heeft geleid een leven, eenzaam en weinig begre-

pen door hen, die Hem omringden. Plotseling op
dertigjarigen leeftijd aanvaardt Hij Zijn verheven
roeping en treedt in het openbaar op en in het
midden van eene groote menigte te Jeruzalem pre-
dikt Hij het koninkrijk Gods en doet vele teekenen.
En nu komt Nicodemus Hem bezoeken.

Deze Nicodemus is een man van goede positie in
de wereld, een raadslid en een voornaam persoon.
Wat zijn komen in den nacht betreft, misschien
was hij er nog niet op voorbereid, om den Heer
in het openbaar te belijden; maar het is even waar-
schijnlijk, dat hij op dit vreemde uur kwam, omdat
Hij wist, dat dit de eenige tijd was, waarop hij Jezus
waarschijnlijk een oogenblik rustig zou kunnen
spreken. "Wat er verder van hem wordt medege-
deeld doet ons hem kennen, niet als iemajid, die
verlegen of dubbelhartig is, maar juist als een moedig
en bedachtzaam man.

Zoo komt dan deze man van invloed den jongen
Profeet van Nazareth bezoeken. Hij beschouwt Hem
zeker als een man door God gezonden, maar is ge-
heel onwetend van Zijn verheven oorsprong en van
het groote doel Zijner komst. Hij wil Hem een
woord van vriendelijke aanmoediging geven. Wij
zijn zoo gewoon den Bijbel als een tekstboek voor
onze leerstukken te beschouwen, dat veel, indien
niet al het natuurlijke, er uit is verwijderd door
onze diepzinnige theologie. Het schijnt bijna ver-
keerd om te veronderstellen, dat Nicodemus met den
jongen Profeet was komen spreken over den maat-

schappelijken en politieken toestand van Israël, zoo-
als een politiek leider heden ten dage een leeraar
zou kunnen gaan spreken, wiens helder inzicht en
ernstige woorden juist voor de tijdsomstandigheden
geschikt schijnen. Zoo zitten zij bij elkander.

Op een toon van grooten eerbied begint Nicode-
mus het gesprek. Rabbi! wij weten, dat gij zij t een
leeraar van God gekomen: want niemand kan deze
teekenen doen, die gij doet, zoo God niet met hem
is. Wij weten dit wordt niet uit de hoogte of
beleedigend gezegd, maar met het kalm zelfvertrouwen
van een man, die gewoon is met gezag te spreken,
en wiens woorden eerbiedig aangehoord en gehoor-
zaamd worden.

Jezus ziet hem aan met dat helder oog, dat in
iemands hart leest: Voortvaar, voorwaar, zeg ik u"
hier is het bewustzijn van een verheven gezag, van
eene verheven, instinctmatige en natuurlijke ver-
zekerdheid. Ik segu let op het persoonlijke hiervan.
Nicodemus wordt afgescheiden van de leeraars, van
Israël, van het gansche geslacht. Hij stond alleen
in \'s Heeren tegenwoordigheid. Ik zeg u  Nico-
demus, een leeraar van Israël, een Overste der Joden,
tenzij dat iemand wederom geboren worde, hij kan het ko-
ninkrijk Gods niet zien. Meen niet, dat het koninkrijk
Gods den hemel beteekent wij denken dat alles
alleen op den hemel betrekking heeft en zoo stellen
wij hetgeen wij nu en hier het meest behoeven,
buiten ons bereik. Het koninkrijk Gods is natuurlijk
de plaats, waar God gekend, bemind en gediend

wordt, waar Hij als koning wordt erkend. Voor
Nicodemus was dit Judea. Voor ons is het de plaats
onzer woning, of moest het ten minste sijn. Gij zegt:
 Wij weten." Ik zeg u: Wanneer iemand niet wederom
geboren wordt, heeft hij geene oogen om het konink-
rijk Gods te zien" hij weet niet wat het is en
waai* het is; hij heeft geene zintuigen, om het waar
te nemen.

De toon en de wijze van spreken waren even
indrukwekkend, als de woorden geheimzinnig waren.
Terstond, zonder eenige moeite, met de grootste ge-
makkelijkheid wordt de jonge Profeet, Leeraar, bij
ieder woord hooger en hooger stijgende, totdat hij
daar staat als de eeniggeboren Zoon des Vaders;
en Nicodemus daalt van den toon der vertrouwe-
lij ke verzekerdheid tot de nederige vraag : Hoe kun-
nen deze dingen geschieden?" En dan buigt hij zich
nog dieper in een bewonderend en aanbiddend stil-
zwijgen.

Voor den leeraar met zijn nationalen trots, zich
grondend op het roemrijk verleden zijns volks, diens
heerlijke voorrechten, de schitterende beloften, die
het tot de gunstelingen des Hemels maakten, was
dit een onbegrijpelijk woord. Natuurlijk hadden de
heidenen, die geene kinderen van Abraham waren,
noodig om wederom geboren te worden. Z#behoor-
den niet tot het uitverkoren volk, en moesten door
den doop gereinigd en geheiligd worden, vóór het
hun kon toegelaten worden God te dienen, en onder-
danen van Zijn rijk te worden.

Maar wat beteekenden deze woorden voor Nico-
demus? "Waarom werd tot hem zoo op den man
af gezegd: Ik zeg U?" Hij was van de secte der
Faiïzeën, een overste der Joden, uit den binnensten
cirkel van de uitverkorenen des Hemels.

Nicodemus is verbaasd, misschien is daar wel
iets van verontwaardiging in den toon van zijn
antwoord.

Wat bedoelt gij?" vraagt hij; gij kunt toch niet
meenen, dat een mensch werkelijk ten tweede male
geboren kan worden?"

Wederom klonken daar de ernstige woorden van
Jezus, terwijl de doordringende oogen op hem rustten
en zijn hart doorschouwden.

Voorwaar, voorwaar, zeg ik u: zoo iemand niet
geboren wordt uit water en Geest, hij kan in het
koninkrijk Gods niet ingaan."

Geboren uit water dit was de eenige vernieu-
wing, waarvan Nicodemus iets wist, de doop van hen,
die tot het Joodsche geloof overgingen, of de doop
van hen, die onder leiding van Johannes den doo-
per, zich voorbereidden voor de nieuwe openbaring
van het koninkrijk Gods. Maar dat was slechts een
vorm, waarvan dit het wezen en de werkelijkheid
was: Zoo iemand niet geboren wordt uit wateren
Geest, hij kan in het koninkrijk Gods niet ingaan"
niet alleen, dat zoo iemand niet in het koninkrijk
is, maar hij kan er zelfs niet inkomen. Hetgeen uit
het vleesch geboren is, dat is vleesch; alleen dat uit
God geboren is, kan God kennen, Hem liefhebben



		8

	$

		GUNNING 3 M , 31

		J.HGüNNIN£J.H

		VEf\\lTE.5üëFEün

		W.w.UEL-blWMl



		Bij de uitgevers JACQUES DUSSEAU & 0°. te Amsterdam, verschijnt mede: MARK GUY PEARSE: GEDACHTEN OVER HEILIGMAKING. VERTAALD NAAR DE 60^E ENGELSCHE UITGAVE DOOR Mevrouw DOEDES-CLABISSE. ■

		.... Het is een aantrekkelijk geschrift. Niemand zal zich beklagen het te hebben gekocht. Pb. J. H. Gunning JHzn.) .... Dit boek moet door alle christenen gelezen en her- lezen worden. Wij wenschen het een rijken zegen toe. (\'s Grav. Kerkbode.) .... Het is een voortreffelijk geschrift. (De Kerkelijke Courant.)

		IN ENGELAND ZESTIGMAAL HERDRUKT. Prijs f 1.25. Gebonden, verguld op snede .\' 1.75. Alom -vei"ltrijgft>aar.



		> ■■\'■ 2 Meester zet zich onder zijne jongeren neder, en de roeiriemen brengen hen vlug naar eene kleine, half verborgen baai, waar zij eens recht aangenaam van hunne vrije oogenblikken hopen te genieten. Maar hier en daar zijn zij door enkele personen opgemerkt geworden. Men vertelt elkander, waarheen Jezus ge- gaan is en de menschen verzamelen zich in menigte aan het strand. Toen nu de Heer uit het schip ging, drong zich de schare op Hem aan en vervlogen was alle kans op rust en stilte. Voor de discipelen, ver- moeid en hongerig als zij waren, was dit ongetwij- feld eene groote teleurstelling; wij merken dit op uit hun later verzoek om de schare weg te zenden. Maar Jezus, de wachtende menigte ziende ontving se", zegt Lukas. Eene andere vertaling bezigt een woord, dat meer teederheid uitdrukt: Hij verwel- komde se", als wilde men hierdoor zeggen, hoe onze gezegende Meester in blik en woord toonde, dat Hij zich verheugde hen te zien. Markus gaat nog verder en deelt ons mede, dat Hij uitgaande en de groote schare ziende met ontferming over hen bewogen werd." Het woord ontferming toont aan, dat hij met medelijden omtrent hen vervuld en zoo geheel één met hen is, dat Hij hunne lasten draagt, hunne vrees deelt en hunne verdrietelijkheden mede gevoelt. Het Grieksche woord drukt nog meer uit. Het was een medelijden, dat niet alleen Zijn gansche hart vervulde, maar zich van Zijn geheelen persoon meester maakte. Zulk medelijden wordt pijn. Met zulk har- teleed werd Jezus vervuld over de schare, omdat



		4 er bij, dat Hij tot hen sprak van het koninkrijk Gods. Hij stelde hen allereerst het koninkrijk Gods voor en zijne gerechtigheid. Eerst moesten zij de groote, eeuwige waarheid leeren begrijpen, dat God bestaat; dat Hij regeert; dat wij in het koninkrijk Zijner liefde en genade mogen ingaan en wonen als kinderen bij hun Vader ; dat de wetten van Zijn koninkrijk heilig en gees- telijk zijn, het hart met zijne roerselen oordeelende; dat wij Zijn koninkrijk niet kunnen zien en nog minder binnengaan, tenzij wij wederom geboren worden; dat wij niet alleen licht noodig hebben, maar leven, nieuw leven; en dat Christus gekomen is, om ons dit werkelijk leven te doen deelachtig worden; dat God in Christus de wereld met Zichzelven verzoent. Zoo leerde Hij hun vele dingen. Eerst en vooral dit: de rechten van God, de bevelen Gods, de zaligheid, die uit God is door Jezus Christus, onzen Heer. Dit was voor Hem het voornaamste, zonder dat Hij nu juist bij iedere ontmoeting met het volk hiermede begon. Waar Jezus de schare hongerig aantrof, kunnen wij er van verzekerd zijn, dat Hij hen eerst gevoed zou hebben, ten einde hen later te kunnen onderwijzen, en dat ook hier de orde zou geweest zijn eerst het natuurlijke daarna het geestelijke." De Heer Jezus schroomt niet om de menschen de



		.

		8 Hij, die de Zaligmaker van het volk was, ook hun , persoonlijke Heiland is. Hij leerde hun vele dingen. Bit eerst. Maar wat nog meer? Nu beginnen de discipelen zich ongerust te maken over de schare, waarlijk zij zijn zeer bezorgd over hen. De zon begint reeds te dalen, het avondkoeltje doet zich gevoelen: en hier is dit groote gezelschap van mannen, vrouwen en kinderen op grooten afstand van huis en zonder eenigen leeftocht. Zij denken, dat de Heer zoo vervuld is met het verkondigen van Zijne groote geestelijke waarheden, dat Hij deze aardsche aangelegenheden geheel over het hoofd ziet. Hij is natuurlijk veel te veel met het hemel- sche vervuld, om er aan te denken, dat de menschen honger krijgen en dat het tijd is voor het avondeten." Ten laatste wordt de bezorgdheid van de discipelen zoo groot, dat zij het wagen hun Meester in de rede te vallen. Deze plaats is woest en het is nu laat op den dag. Laat ze van u, opdat zij heengaan in de omliggende dorpen en vlekken en brooden voor zichzelven mogen koopen: want zij hebben niet, wat zij eten zullen." Deze plaats is woest. De gezegende Meester moet meer- malen uit hun mond woorden vernomen hebben, die Hem grootelijks verbaasden, maar nooit iets dat zoo wonderlijk klonk als dit. Deze plaats is woest!" en hier stond Hij, de Heer des oogstes, de Schepper van het paradijs; Hij, die Zijne hand opent en in de be- hoefte van ieder levend schepsel voorziet. Hoe konden zij eene plaats woest noemen, wanneer Jezus daar was!
		/





		12 gelooft gij, dat het u eenigen troost zou geven, indien wij u verzekerden, dat gij daar nooit meer honger of dorst zoudt lijden, wanneer gij hier geen stuk brood kondt krijgen ? Zal het iemand eenigen troost geven, te lezen van gouden straten en witte klee- deren en kronen, wanneer men niets zoozeer noodig heeft als eenig werk. Maar gij zoudt toch zeker de kerken niet willen verlagen tot bakkers winkels en soeploodsen, en van de predikanten armverzorgers willen maken?" Verlagen? Wel zeker; indien gij het zoo noemen wilt, wanneer de menschen het voorbeeld van den Heer Jezus volgen, die Zichzelven vernederde, en de gestalte van een dienstknecht aannam; die zich omgordde, gelijk Petrus schrijft, om Zijne discipelen te dienen en hunne voeten te wasschen. Hij, onze Heer en Meester, staat in ons midden, en Hij zegt: Geeft gij hun te eten.\'" Gelukkig leefden de discipelen niet in onzen ver- heven tijd, want dan zouden zij nog eene andere tegenwerping hebben kunnen maken: Het is niet goed om het volk zoo geheel als armen te behandelen. Zij zullen het geheel verkeerd begrijpen. Zij zullen U koning zoeken te maken, opdat zij altijd zoo ge- makkelijk aan .den kost mogen komen. Het zal aan- leiding geven tot verkeerde drijfveeren en hunne zeden bederven." O, wat een doodelijk vergif is het brood, wanneer het weggegeven wordt! Voor ons, die het kunnen koopen is het uitnemend geschikt en wij genieten er zeer van, maar onzen armen broeder



		■

		13 op straat! geef het hem niet! het zou hem doen stikken! Maar hij sterft van honger!" Dat doet er niet toe, gij zoudt zijn gevoel van eigenwaarde en onaf- hankelijkheid kwetsen." De volgende week werd al wat er overbleef van die onafhankelijkheid in een bedelaarsgraf gelegd! Wanneer de Koning op den grooten dag op den troon Zijner heerlijkheid zal gezeten zijn, omringd door Zijne heilige engelen, en Hij tot degenen, die aan Zijn linkerhand zijn, zal zeggen: Ik ben hon- gerig geweest en gij hebt mij niet te eten gegeven;" wat dunkt u? Zullen wij eene verontschuldiging voor ons gedrag kunnen aanvoeren, die Hem zal voldoen ? Geeft gij hun te eten: dit is het bevel des Meesters. De Heere Jezus leert ons niet om alleen de zielen te redden, maar om lichaam, ziel en geest, den ge- heelen mensch dus, te behouden. Heeft Hij ons niet leeren bidden: Onze Vader, die in de hemelen zijt, Uw naam worde geheiligd! Uw koninkrijk kome! Uw wil geschiede op aarde als in den hemel?" Kan men zich iets verheveners, voortreffelijkers denken dan deze groote smeekingen? Wat volgt nu? Geef ons heden ons dagélijksch brood." Dat Gods naam geheiligd moge worden ; dat het koninkrijk Gods moge komen; dat Gods wil geschieden moge, maar geef ons heden ons dagélijksch brood. Dit is onmis- baar bij het geestelijke en verhevene. Gij kunt moeielijk in verheven stemming verkeeren, als gij van honger dreigt om te komen. Gij kunt ook niet



		\'

		15 werken. Goede werken moeten in het geloof gegrond zijn; maar het geloof moet de goede werken tot vrucht hebben. De belichaming, het naar buiten openbaren van den godsdienst is de zorg voor wedu- wen en weezen. Nu en dan eene gift of eene in- schrijving is niet het voldoen aan de rechten, die het volk op ons heeft. Het bezoeken van de armen is een bevel tot ons allen gericht het wil niet alleen zeggen, hen te helpen, wanneer zij onze hulp komen inroepen. Wij moeten de toestanden, waarin zij leven, bestudeeren en onze kracht inspannen, om aan fatsoenlijke lieden geschikte woningen te verschaffen; ook moeten wij zorgen dat eenig gemak en genoegen binnen het bereik van de behoeftigen komt. Bovenal moeten christelijke vaders en moeders bereid zijn hunne dochters af te staan tot het leven en werken onder het volk. Eene bezoekzuster, die een avond per week aan dit werk besteed, kan zeker veel goeds doen; maar de wezenlijke moeielijkheden en strijd der armen blijft gewoonlijk verborgen voor zulk eene bezoekster, wier komst verwacht wordt. Eene bijbelvrouw, die eiken dag in hun midden verkeert, zal veel meer te weten komen; maar wij kunnen onze verplichting niet op eene bijbel- vrouw overdragen, die van hare armoede in de be- hoeften der nooddruftigen niet kan voorzien en hunne ellenden niet kan lenigen. De Roomsen Catholieke kerk weet hare liefdezusters uit de beschaafde en gegoede klassen der maatschappij te verkrijgen. Is de Protestantsche kerk onmachtig om eene derge-



		16 lijke toewijding onder hare jonge meisjes in het leven te roepen? Wij hebben in den laatsten tijd in de Zending in het noorden van Afrika en in China en vooral in het Leger des Heils gezien, hoe meisjes, zoowel in het vaderland als daarbuiten, zeer veel nut kunnen stichten door haren arbeid onder de menigte. Zou het ook komen, omdat deze vereenigingen vrijer zijn dan de kerken in het alge- meen ? Waarom worden de gemeenten toch niet door zulke voorbeelden aangespoord, om hetzelfde te doen ? Er is tegenwoordig in de wereld geen kostelijker en tegelijk nutteloozer wezen dan onze jonge dame het sierlijkste voortbrengsel der schepping wel- opgevoed, begiftigd met liefde, geestdrift, toewijding en moed, en toch meestal veroordeeld tot een doel- loos leven van theepartijtjes, enz. Waarom zou de jonge dame, wier opvoeding voltooid is aan de beste inrichtingen van onderwijs, die zich daar heeft bezig- gehouden met het ontwikkelen van allerlei talen- ten, die spoedig vergeten worden, niet voor een jaar naar eenige inrichting gaan, waar haar geleerd wordt op welke wijze men onder het volk moet arbeiden, waar zij hare eigene gaven ontdekt en leert, hoe daarvan het best partij te trekken. Dat christen vaders en moeders hunne dochters voor zulk werk niet geven willen maakt het christendom, dat zij belijden, tot een spot. Wij kunnen den Gekruiste niet aannemen en het kruis verwerpen. Zijn wij de Zijnen, dan moeten wij Zijn leven openbaren en Zijne werken navolgen. De Protestantsche kerk be-



		17 treurt het, dat Rome zooveel voortgang maakt. Wien kan dit echter verwonderen, wanneer men ziet, dat de Roomsche een leven van toewijding wil leven, dat wij voor onszelven en voor onze kinderen ver- werpen, terwijl wij ons tevreden stellen met van tijd tot tijd eene geldelijke bijdrage te leveren. De gemeente, die hare vrouwelijke leden aan het werk zet, zal den grootsten invloed in de wereld uit- oefenen.

		WAT JEZUS VOOK DE SCHARE DEED EN WAT HIJ ONS BEVEELT TE DOEN. Mark. VI: 3443. II. Ons zelven. En Hij zeide : Geeft gij hun te eten." Hoe moeten zij ontsteld zijn bij dat woord! Zij overzagen deze groote menschenmassa, vijf duizend man behalve de vrouwen en kinderen! Moesten zij die allen voedsel bezorgen in deze woeste plaats? Het was totaal on- mogelijk ! Natuurlijk was het dat. Dat was juist de reden, waarom Jezus Christus hen beval het te doen. Alleen het onmogelijke is Zijner waardig. Hebben wij niet van de lieden uit den ouden tijd reeds ge- leerd, dat het woord ik kan niet" in ons woordenboek 2





		21 Daar boven op de heuvelen storten de regenwolken hun overvloed uit en de nieren houden het water be- sloten, als eene groote bewaarplaats voor de verander- lijke jaargetijden. En daar beneden in de vlakte ver- gaan de menschen van dorst, omdat er eene gelei- ding ontbreekt, die de gemeenschap tot stand brengt en de gave onder het bereik brengt; eene ge" leiding van het meer in de hoogte, naar de vlakte in de laagte. Er is eene onuitputtelijke genade, groot genoeg voor de behoeften van de geheele wereld vol van genade en waarheid is hetgeen gezegd wordt van Jezus ©hristus. Vol van genade en waarheid, eene onuitputtelijke bron van liefde en macht, die alle droefheid kan lenigen, in alle behoeften kan voor- zien en de hongerige ziel met goed kan verzadigen; maar het eenige dat ontbreekt is de gemeenschap, de aanraking, waardoor wij uit de Goddelijke volheid mogen putten en daarvan uitdeelers worden. Eene geleiding tusschen een meer en eene stad is zulk eene eenvoudige zaak. Welnu, laat het water slechts daardoor gaan en het zal een grooten weg afleg- gen en velen van dienst zijn. Hij zeide: Brengt ze tot mij." Wij weten nooit waartoe wij nut zijn, tot dat wij in aanraking komen met den Heer. Laat ons dit zeer ernstig in het oog houden. Het kan zijn, dat gij den Heer Jezus Christus als uw Zalig- maker hebt aangenomen, en toch heit gij uzelven misschien nooit werkelijk en onverdeeld aan Hem overge- geven, opdat Hij u in Zijn dienst kon gebruiken. Hebt gij wel? Het weinige, dat Hem geheel toegewijd is,



		\'■:■■■;■ \'\'s\':\'.■■;■\'■■;^v\'-\';-\'?\';■■ ■\'\';./■■ \'■\'"?f&*

		22 zal verder reiken dan het vele, dat wij kunnen vin- den buiten Hem. Brengt se tot Mij". Het was een belachelijk kleine voorraad vijf gerstebrooden en twee kleine vischjes: genoeg voor één hongerig mensch en hier zijn vijfduizend hongerige menschen. Maar dat doet er niet toe: veel of weinig, laat er Hem over beschikken. Het grootste deel van het werk Gods hier op aarde is niet gebracht door groote geniën, maar door eenvoudige mannen en vrouwen, die zich geheel aan Hem hebben gegeven. In Zijne hand zijn vijf brooden meer dan gansche graanzol- ders vol met het kostelijkste koren vooral als gij de deur gesloten houdt en den sleutel verloren hebt. Staat gij niet even verlegen als de discipelen? Het werk, dat gedaan moet worden, is zoo groot en gij zijt zonder gaven, zonder organisatie, zonder geld, zonder eenig hulpmiddel. De Meester roept u toe: Breng het tot Mij. Verlangt gij om iets te doen? Hebt gij daartoe ook maar een zwak, flauw, weife- lend verlangen? Welnu, ga er mede tot Hem. Be- vindt gij u in eene omgeving, waar de zonde welig opschiet en de overhand krijgt, en gevoelt gij dat er iets tegen gedaan moet worden ? Ga ook daarmede tot Hem. Wij zijn verantwoordelijk niet voor wat wij zijn, maar voor wat wij konden zijn; endaar is maar één weg, waarop wij ooit van de verantwoor- delijkheid, die op ons rust, kunnen verlost worden en dat is wanneer wij ons geheel aan Hem hebben overgegeven. Doe dit. Doe dit heden. Doe dit dage- lijks. Geef u aan Hem over, om in Zijn dienst ge-


		\\ - ~ ---.,... .<: .x^y.r:_:."r:*

		24 vallige trekken, die de waarheid der geschiedenis bevestigen. Hij denkt niet aan Zichzelven, aan Zijne grootheid of aan Zijne goedheid, maar Zijne gansene gedachte is voor het volk. De goede Herder doet hen nederliggen in grazige weiden. Zoo was er geen gedrang; de sterken hadden niets vóór boven de zwakken; zij, die het dichtst bij Hem waren, had- den het niet beter dan de verstverwijderden. Niemand was uitgesloten en niemand werd overgeslagen. En toch zijn er menschen, die het bijna oneerbiedig noemen, om te zeggen, dat Jezus verstand heeft van zaken: Zijne discipelen dachten dat Hij zoo opging in het geestelijke, dat Hij niet tot hunne dagelijksche behoeften kon afdalen. Er is eene zaak, die de Heer Jezus verstaat gelijk niemand anders en dat is het voeden van eene hongerige wereld. En toen Hij de vijf brooden en de twee visschen ge- nomen had, mg Hij op naar den hemel en gedankt hebbende, brak Hij de brooden en de twee visschen deelde Hij onder hen allen. Hier is eene goede oefening in het optellen en deelen voor ons, scholieren in de school des Heeren. Indien gij de optelling kunt maken, kunt gij ook gemakkelijk de deeling bewerk- stelligen. Hoeveel is het vijf brooden en twee visschen zijn zeven en Hij Jezus? O! hier komt uw rekenen aan een eind; gij hebt geene cijfers genoeg, om uw optelling af te maken. HIJ, HIJ, leg al den nadruk op dit woord; schrijf het met eene hoofdletter en laat het vooral op den voor- grond treden; toen HIJ de vijf brooden en de twee



		:

		31 als tegenwoordig. Waar is Hij, van wien de Psalmist lang geleden zong: Hij zal de ellendigen zijns volks richten; Hij zal de kinderen des nooddruftigen ver- lossen en den verdrukker verbrijzelen. Hij zal den arme en nooddruftige verschoonen en de zielen der nooddruftigen verlossen?" In onzen twijfel en droef- heid mogen wij wel met Johannes vragen: Zijtgij degeen die komen zou of verwachten wij eenander?" Wij hebben een Jesaja in ons midden noodig, om de gemeente Gods wakker te schudden. Roep uit de keel, houd niet in, verhef uwe stem als eene bazuin, en verkondig mijn volk hunne over- treding, en het huis Jakobs hunne zonden. Hoewel zij Mij dagelijks zoeken en eenen lust hebben aan de kennis mijner wegen.... Is niet dit het vasten, dat Ik verkies, dat gij losmaakt de knoopen der goddeloosheid, dat gij ontdoet de banden des juks en dat gij vrij loslaat de verpletterden, en alle juk ver- scheurt? Is het niet, dat gij den hongerige uw brood mededeelt, en de armen, verdrevenen in huis brengt ? als gij eenen naakte ziet, dat gij hem dekt, en dat gij u voor uw vleesch niet verbergt? Dan zal uw licht voortbreken als de dageraad, en uwe genezing zal snellij k uitspruiten en uwe gerechtigheid zal voor uw aangezicht heengaan en de heerlijkheid des Heeren zal uwe achtertocht wezen .... En zoo gij uwe ziel opent voor den hongerige en de bedrukte ziel ve rzadigt; dan zal uw licht in de duisternis opgaan en uwe donkerheid zal zijn als de middag." Het is niet alleen de voorspoed van de gemeente

		/



		.

		37 lijk, men ergert zich aan zulk eene oneerbiedigheid ? Misschien nadert hij dicht genoeg, om het gebed, dat uit dit treurige hart opstijgt, te hooren. O God, wees mij, zondaar, genadig," dat zijn de woorden. Ik ben niet als de andere menschen, o God, niet als deze goede man, zoo wijs, zoo heilig en rein, ik ben de zondaar." Verbeeld u eens, om dat aan God te vertellen! Wel, als hij niet iets beters te zeggen heeft, deed hij wijzer zijn mond te houden. Menschen, die zoo onwetend en zoo slecht zijn, moesten eigenlijk niet in den tempel toegelaten worden. Nu, ik dank God, dat ik niet tot deze ellendige schepsels behoor. Ik walg er van, als ik ze zie." Toch zegt Jezus: Ik zeg u, Ik, die het weet, zeg u, deze ging af naar zijn huis gerechtvaardigd meer dan die. Hij veracht niemand, want Hij is groot in kennis en groot in liefde. Waar de trotschheid alleen aanleiding vindt tot verachting, zal de liefde aan- leiding vinden, om te beklagen en te helpen. Indien een arm tollenaar het zondige van zijn leven begint in te zien en zich verbeteren wil, wat dunkt u? Zal een liefderijk God hem verwijten wat hij geweest is en hem verstooten, als hij bevend tot Hem nadert? Nooit, nooit! Gods hand zal verlan- gend en vriendelijk naar hem uitgestrekt worden, om hem te verwelkomen. Zal een liefderijk God hem verachten en hem uit Zijne voorhoven verdrijven, omdat hij zoo onwetend is? Neen, nooit, nooit! Hij zal de waarheid zeer duidelijk maken en den weg zeer gemakkelijk en Hij zelve zal hem het ABC



		38 van alles leeren. Zijn Geest zal hem leeren roepen Abba, dat eenvoudige woord voor kinderlippen Abba, Vader. Zal God zijne pogingen bespotten, omdat zijne geheele omgeving zoo vol moeielijkneden en hindernissen is? O, welk eene godslasterlijke veronderstelling! De goedertieren God zal zich in oneindige ontferming neerbuigen en met onverander- lijke zorg over hem waken en hem in Zijne A1- machtige liefde uitredden. Hij veracht niemand. Mijn broeder, deze boodschap der liefde is voor ons. Verachting is iets wreeds; er is niets dat zoo scherp en diep wondt. Het kan zijn, dat gij nu juist het schild zijt, waarop de verachting hare pijlen af- schiet. Gij zijt misschien iemand, die zijn eigen weg gevolgd heeft, misschien een voorganger is geweest in allerlei kwaad; die de eerste was om de dwaze nauwgezetheid en schroomvalligheid van anderen te bespotten; maar nu begint gij naar God te verlangen en tracht waar, rein en goed te worden. Daar zijn terstond een twintigtal minachtende stemmen, die u verachten. Daar weerklinkt een helsch gelach in de ziel. Gaat gij vroom worden? Wilt gij tot de brave menschengaan behooren? Iemand, die zoo slecht is als gij! Dat zal u nooit gelukken; goede menschen zijn heel anders als gij. Zij hebben een ander soort van vleesch en bloed; zij hebben geen humeur, geene drift, geene zwakheden en verkeerde gewoonten ge- lijk gij." En daar zeggen zij, die u omringen, ook spottend: Gij moogt u waarlijk wel zoo bijzonder aanstellen! Gij moogt waarlijk wel zoo\'n drukte



		\'

		39 maken over den godsdienst!" Het is hard om te verdragen. Sommige menschen zouden beter op het slagveld kunnen sterven dan zulk eene spottende minachting verdragen. Gij zijt blind voor uw eigen belang. Hoe kunt gij zoo bespottelijk bijzonder willen zijn; het is of gij meent veel beter te zijn dan andere menschen!" Luister, mijn broeder, luister, en laat dit woord als zoete muziek in uwe ziel doordringen. Mijn Heer zendt u deze liefdevolle boodschap: Hij veracht niemand, want Hij is groot in wijsheid en groot in liefde. Hij veracht ons zelfs niet in onze zonde. Zeker indien er iets is, dat zou kunnen maken, dat God ons verachtte, dan ware het dat. Onwetendheid, hulpeloosheid, ellende stemmen het hart tot mede- lijden en roepen zijn hulp in, even als ons ook het kleine kind juist door zijne hulpeloosheid on- schendbaar is. Maar de zonde is zoo verachtelijk in het oog van God, zulk eene groote dwaasheid, dat zelfs God daardoor zou kunnen bewogen worden ons te verachten, indien Hij niet zoo vol liefde was. Ik heb, helaas! wij allen hebben meermalen de vreeselijke uitwerkingen der dronkenschap gezien, maar het scheen mij toe, als had ik nog nimmer zulk een blik geworpen in de diepe ellende door deze zonde veroorzaakt, dan toen ik eens in een huis kwam, waar ik den man dronken zag zitten, afschu- welijk lachend en hikkend, een zinneloozen gek, of- schoon een man van goede positie en op andere oogenblikken zeer knap. Zijne vrouw volgde mij tot



		.


		41 aarde, waaruit gij genomen zijt: gij hebt uzelven onwaardig en ongeschikt betoond, om zulk een zegen te ontvangen." Zoo zouden wij misschien verwacht hebben, God te hooren spreken. Maar Hij is goe- dertieren. Met lijdzame hoop, met onwrikbaar ver- trouwen, met oneindige liefde buigt Hij zich over den mensch neder en veracht hem niet. En ziet, Hij geeft hem de belofte van den Zoon Gods tot redding en zaligheid. Het zaad der vrouw zal den kop der slang vermorselen. Maar er is meer in deze waarheid oneindig meer dan Elihu ooit vermoedde. Versmaden! neen waarlijk, om den versmade op te richten en te ver- lossen wordt Hij zelve versmaad en veracht! Worden de zwakken en de kleinen veracht, zij die geen kracht hebben, om zichzelven te beschermen en geen helper om hen te redden? Hij wordt geboren als een klein Kind en in de kribbe gelegd, in doeken gewonden, blootgesteld aan al de ongemakken der armoede. Hij zelve is zwak en klein en hulpeloos, opdat Hij de zwakken en kleinen mocht heiligen en Gode welbehagelijk maken. Worden de armen ver- acht? Zijn de geringen de slaven van anderen? Hij, die rijk was, heeft zich om onzentwil ontledigd, is veracht geworden en heeft in één woord de gestalte van een dienstknecht aangenomen, opdat wij door Zijne armoede rijk mochten worden. En ziet, het wonderlijkst van alles daar hangt Hij aan het hout als de verachte en verworpene onder de menschen, opdat Hij den vloek der zonde mocht



		I

		DERDE HOOFDSTUK. DE VOOEKECHTEN VAN DEN BURGERSTAND.

		En de menigte der schare hoorde Hem gaarne. Mark. XII: 37. Zoolang de wereld bestaat zal men er deeen- voudige volksklasse ruim vertegenwoordigd vin- den. Naarmate het volk zich vermenigvuldigt, neemt ook de eenvoudige volksklasse toe; en met het toe- nemen der beschaving zullen de groote kloven, die de menschen scheiden, zeker gedempt worden, de geringen zullen opgeheven worden en de grooten zullen af- dalen, en alles zal, Goddank, meer en meer bijdra- gen tot het nut van den eenvoudigen stand. De welvaart van de wereld hangt samen met de wei- vaart van den werkenden stand. Eenigen tijd geleden stond er een belangwekkend stukje over Bergstompen in een tijdschrift, waarin de schrijver de heuvelen van Dartmoor beschreef als de afgeknotte stompen van eene oude bergketen, die eens met de Alpen had kunnen wedijveren.


		I

		50 koopste in de wereld zijn mannen en vrouwen. Maar Jezus Christus heeft een prijs op de menschheid gezet, en welk een prijs! Hij verbaasde de wereld door te vragen, hoeveel een mensch een schaap te boven gaat? Een schaap wel, dat is geld waard; een schaap wordt verzorgd; een schaap krijgt frissche lucht en eene groene weide! Maar hoe groot is de waarde van de menschheid nu, sedert de Zoon van God uit den hemel nederdaalde, om deze zelfde menschelijke natuur op Zich te nemen, been van ons been en vleesch van ons vleesch te worden: om het kleine Kindje onder de kleinen te worden, de Knaap onder de kinderen, de Man onder de men- schen? Indien men dat niet noemen kan het alle- daagsche, dat door God geheiligd is, wat dan te zeg- gen van die menschheid, waartoe God Zelve zich heeft nedergebogen, om onder haar te wonen. Hij sprak met menschelijke lippen; Hij strekte vriendelijke menschenhanden uit naar de ongelukki- gen; Hij boog zich neder over de arme wereld en weende om haar leed; Zijne handen en voeten werden tot ons heil aan het vreeselij k kruis genageld en nu is daardoor onze menschelijke natuur opgeheven en verheerlijkt. Op den troon des heelals gezeten en den schepter over de werelden voerend is Hij, die nog onze Broeder wil genoemd worden, Koning der koningen en Heer der heeren! De menschheid is geene onbeduidende zaak meer. Christus heeft haar voor altijd geheiligd, veredeld en opgeheven. Door een onzer te worden, heeft Hij ons verlost van het alledaagsche.



		53 Verder heeft Jezus Christus onze menschheid van het alledaagsche verlost, door hetgeen Hij voor ons gedaan heeft en doen zal. Mijn broeder! wie gij ook zijn moogt, indien gij des Heeren zijt en Hij de uwe is, hef uw hoofd omhoog en wandel op aarde, alsof gij iemand van aanbelang waart. Welke eer- zucht, welke onderscheiding kan hiermede vergeleken worden: de Zoon van God heeft mij lief gehad en zich- zelven voor mij overgegeven! Welke grootsche verwachting, welke rijke erfenis staat hiermede gelijk: voorts is mij weggelegd de kroon der gerechtigheid, welke de Heer, de rechtvaardige Rech- ter, mij in dien dag geven zal." Hij is geen alledaagsch persoon, die door geboorte zoo verheven is, door familiebetrekking zoo hoog onderscheiden, en die recht en aanspraak heeft op zulk eene schoone bezitting, die hem wacht: En wan- neer de Zoon des menschen komen zal in Zijne heerlijk- heid, dan zal Hij zeggen tot degenen, die aan Zijne rechterhand zijn: Komt, gij gezegenden mijns Vaders, beërft het koninkrijk, hetwelk u bereid is van de grond- legging der wereld." En zij zullen in eeuwigheid regceren." Het leven verliest zijne onbeduidendheid in Hem, en vindt in Hem zijne heerlijkheid, even als het zaad, dat op den korenzolder lag als eene onbedui- dende, onbeteekenende massa, maar in den akker zichzelven verloor om zichzelven te vinden, en ont- sproot als iets zoo schoons, dat zelfs Salomo in al zijne heerlijkheid niet is bekleed geweest gelijk een van deze.



		\'

		54 De gaven, die de Heiland zoekt, zijn gaven die Hem de eenvoudigen kunnen brengen, geloof, dat Hem aanneemt en liefde, die Hem dient. De gave, die de Heiland aanbiedt, is eene gave welke door de eenvoudigen kan aangenomen wor- den - HEMZELVEN ALS ONZE ZALIGMAKER, ONZE BROEDER EN ONS AL.



		VIERDE HOOFDSTUK. JEZUS EN NICODEMUS.

		Voorwaar, voorwaar zeg ik u: tenzij dat iemand wederom geboren worde, hij kan het koninkrijk Gods niet zien." Joh. 111:3. Dit hoofdstuk behoort zeker onder de wonder- lijkste van den Bijbel. Het zou moeielijk zijn, om een vers te vinden, dat zooveel inhoudt als het zestiende vers van dit hoofdstuk. Het omvat het oneindige: het oneindige in de liefde van God, in den persoon van Christus, in de natuur des men- schen in hemel, aarde en hel. Maar het wonder der wonderen is in dit hoofdstuk de onbewuste openbaring van de grootheid en de heerlijkheid van Christus. Het is een visioen als dat van Jacob eene ladder van de aarde naar den hemel reikende. Roep u voor den geest den jongen Timmerman van Nazareth, die een wonderbaar afgezonderd leven heeft geleid een leven, eenzaam en weinig begre-



		: -

		57 schappelijken en politieken toestand van Israël, zoo- als een politiek leider heden ten dage een leeraar zou kunnen gaan spreken, wiens helder inzicht en ernstige woorden juist voor de tijdsomstandigheden geschikt schijnen. Zoo zitten zij bij elkander. Op een toon van grooten eerbied begint Nicode- mus het gesprek. Rabbi! wij weten, dat gij zij t een leeraar van God gekomen: want niemand kan deze teekenen doen, die gij doet, zoo God niet met hem is. Wij weten dit wordt niet uit de hoogte of beleedigend gezegd, maar met het kalm zelfvertrouwen van een man, die gewoon is met gezag te spreken, en wiens woorden eerbiedig aangehoord en gehoor- zaamd worden. Jezus ziet hem aan met dat helder oog, dat in iemands hart leest: Voortvaar, voorwaar, zeg ik u" hier is het bewustzijn van een verheven gezag, van eene verheven, instinctmatige en natuurlijke ver- zekerdheid. Ik segu let op het persoonlijke hiervan. Nicodemus wordt afgescheiden van de leeraars, van Israël, van het gansche geslacht. Hij stond alleen in \'s Heeren tegenwoordigheid. Ik zeg u Nico- demus, een leeraar van Israël, een Overste der Joden, tenzij dat iemand wederom geboren worde, hij kan het ko- ninkrijk Gods niet zien. Meen niet, dat het koninkrijk Gods den hemel beteekent wij denken dat alles alleen op den hemel betrekking heeft en zoo stellen wij hetgeen wij nu en hier het meest behoeven, buiten ons bereik. Het koninkrijk Gods is natuurlijk de plaats, waar God gekend, bemind en gediend



		.

		58 wordt, waar Hij als koning wordt erkend. Voor Nicodemus was dit Judea. Voor ons is het de plaats onzer woning, of moest het ten minste sijn. Gij zegt: * Wij weten."* Ik zeg u: Wanneer iemand niet wederom geboren wordt, heeft hij geene oogen om het konink- rijk Gods te zien" hij weet niet wat het is en waai* het is; hij heeft geene zintuigen, om het waar te nemen. De toon en de wijze van spreken waren even indrukwekkend, als de woorden geheimzinnig waren. Terstond, zonder eenige moeite, met de grootste ge- makkelijkheid wordt de jonge Profeet, Leeraar, bij ieder woord hooger en hooger stijgende, totdat hij daar staat als de eeniggeboren Zoon des Vaders; en Nicodemus daalt van den toon der vertrouwe- lij ke verzekerdheid tot de nederige vraag : Hoe kun- nen deze dingen geschieden?" En dan buigt hij zich nog dieper in een bewonderend en aanbiddend stil- zwijgen. Voor den leeraar met zijn nationalen trots, zich grondend op het roemrijk verleden zijns volks, diens heerlijke voorrechten, de schitterende beloften, die het tot de gunstelingen des Hemels maakten, was dit een onbegrijpelijk woord. Natuurlijk hadden de heidenen, die geene kinderen van Abraham waren, noodig om wederom geboren te worden. Z#behoor- den niet tot het uitverkoren volk, en moesten door den doop gereinigd en geheiligd worden, vóór het hun kon toegelaten worden God te dienen, en onder- danen van Zijn rijk te worden.



		■ ■

		59 Maar wat beteekenden deze woorden voor Nico- demus? "Waarom werd tot hem zoo op den man af gezegd: Ik zeg U?" Hij was van de secte der Faiïzeën, een overste der Joden, uit den binnensten cirkel van de uitverkorenen des Hemels. Nicodemus is verbaasd, misschien is daar wel iets van verontwaardiging in den toon van zijn antwoord. Wat bedoelt gij?" vraagt hij; gij kunt toch niet meenen, dat een mensch werkelijk ten tweede male geboren kan worden?" Wederom klonken daar de ernstige woorden van Jezus, terwijl de doordringende oogen op hem rustten en zijn hart doorschouwden. Voorwaar, voorwaar, zeg ik u: zoo iemand niet geboren wordt uit water en Geest, hij kan in het koninkrijk Gods niet ingaan." Geboren uit water dit was de eenige vernieu- wing, waarvan Nicodemus iets wist, de doop van hen, die tot het Joodsche geloof overgingen, of de doop van hen, die onder leiding van Johannes den doo- per, zich voorbereidden voor de nieuwe openbaring van het koninkrijk Gods. Maar dat was slechts een vorm, waarvan dit het wezen en de werkelijkheid was: Zoo iemand niet geboren wordt uit wateren Geest, hij kan in het koninkrijk Gods niet ingaan" niet alleen, dat zoo iemand niet in het koninkrijk is, maar hij kan er zelfs niet inkomen. Hetgeen uit het vleesch geboren is, dat is vleesch; alleen dat uit God geboren is, kan God kennen, Hem liefhebben



		60

		en dienen. Zoo daalt de leeraar al dieper en de een- voudige Man uit Nazareth stijgt hooger, wordt een Leeraar van de verhevenste waarheden, die door Hem niet twijfelend worden uitgesproken, alsof Hij ze slechts flauw vermoedt, maar op een toon van gezag worden verkondigd. Jezus gaat niet voorzichtig van het eene punt tot het andere over, gelijk de zeelieden uit den ouden tijd van de eene kaap naar de andere overstaken, onzeker wat er achter mocht liggen; Hij blikt neder op de geheele afgeronde waarheid in al hare volheid. Voorwaar, voorwaar, zeg ik u, wij spreken wat tvij weten en getuigen wat wij gezien hebben. Ik zeg u. Het persoonlijke geeft aan het ver- haal meer levendigheid van voorstelling; het geeft eene volheid en kracht, die wij niet kunnen missen. Indien geboorte en godsdienstige voorrechten er iets toe konden bijbrengen, om iemand in het koninkrijk Gods te doen binnengaan, zou Nicode- mus zeker aanspraak kunnen maken, om daar te zijn. Zijn geslachtsboom klom zonder breuk tot Abraham op, aan wien het beloofd was, dat in zijn geslacht alle geslachten der aarde zouden gezegend worden. Hij behoorde tot een volk, dat door uitreddingen en beloften, zoo als aan geene natie gegeven waren, be- wijzen kon, Gods volk te zijn. Indien ooit iemand aanspraak kon maken, om tot Gods kinderen tebe- hooren door het nauwgezet vervullen zijner gods- dienstige plichten, dan was hij dit. Hij was door het



		■■

		61 oorspronkelijk sacrament aan God geheiligd, was nauwgezet in het gebed, in het onderzoeken der Schrif- ten, en in het nakomen van de wet. Indien uiterlijke ceremoniën iemand het koninkrijk Gods konden doen binnengaan, kon niemand daarop meer aan- spraak maken dan Nicodemus, die iederen dag en ieder uur van zijn leven doorbracht in allerlei gods- dienstige plechtigheden, die met de ijverigste nauw- gezetheid werden waargenomen. Indien de godsdienst bestaat in begrippen, schriftuurlijke en orthodoxe begrippen, in godsdienstzin, in vrome gebeden, in edelmoedige gevoelens, dan is hier iemand, wien het aan niets van dien aard ontbreekt. Toch wordt tot hem gezegd: Voorwaar, voorwaar, ik zeg «, tenzij iemand wederom geboren wordt, hij kan het koninkrijk Gods niet zien. Maar was dan al het bestaande niet anders dan dwaasheid ? De geheele inrichting van den Jood- schen godsdienst met zijne besnijdenis, altaren, pries- ters, offers, profetieën, van geen nut, ofschoon God Zelve het alles zoo had ingesteld en bevolen ? Juist, het had alles geene nuttigheid, tenzij het wees op iets hoogers. Het was onnut, even goed als voedsel, licht en lucht, en opvoeding, omgang en beschaving onnut zijn voor een doode. Schenk hem het leven en dan zullen deze dingen hem nuttig zijn, hem dienen en hem zegen aanbrengen. Hij moet eerst leven. Sacramenten, dienst, prediking, de Schriften, de geloofsbelijdenis kunnen slechts dan, wanneer iemand leeft, van nut zijn, maar vóór alles moet

5

verborgenheden van het koninkrijk Gods te open-
baren. Zijn godsdienst is geen spitsvondige theorie,
die alleen door de ontwikkelden kan worden ver-
staan ; het is eene werkelijkheid, die steun biedt aan
zoovele mannen en vrouwen, die met de nooden en
behoeften van dit aardsche leven hebben te kampen.
Zijn godsdienst is geen heerlijk genot, dat alleen
voor de rijken is weggelegd, geen indrukwekkende
tempeldienst, het is een leven waartoe de een-
voudigsten kunnen geraken, eene vreugde door de
armsten te genieten, een zegen waarin de minst
begaafden mogen deelen, eene rust voor de zwaar
beladenen, eene hoop voor de meest wanhopenden,
eene zaligheid voor den grootste der zondaren. Hij
leerde hun vele dingen.

Laat ons hierop vooral nadruk leggen; vermijden
wij het gevaar der eenzijdigheid, die het eene op den
voorgrond plaatst, terwijl zij het andere veronacht-
zaamt. God heeft ons twee handen gegeven, opdat
wij meer dan een ding tegelijk zouden kunnen vast-
houden. De godsdienst is niet alleen eene zaak van
gevoel, van zich gelukkig te gevoelen, gelijk som-
migen meenen, of van zich ellendig te gevoelen,
gelijk anderen schijnen te veronderstellen.

Tot woning behoeven de menschen iets meer dan
een schoon prieel, al ware het met de heerlijkste
rozen begroeid. Jona\'s wonderboom, met zijne ver-
kwikkende schaduw, staat zoolang het dag is en de
zuidenwind waait; maar met den nacht komt de
worm, en tegen den morgen de hevige oostenwind