L. J. VEEN � AMSTERDAM

RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT

L. J. VEEN � AMSTERDAM

RIJKSUNIVERSITEIT

TYP. TH. A. VAN ZEGGELEN, *M. J. P. VAN SANTEN > AMSTERDAM

Aurelie keek verrast op van haar boek,
waarin zij onder de gaslamp te lezen zat:
er werd gebeld, zoo laat, reeds halftien
van den avond!

Haar vader � een geleerde � scheen
niets gehoord te hebben. Hij schreef met
een potlood op den witten rand van een
wetenschappelijk werk haastig, zeer diep
als kortzichtige er over gebogen, zijne
eigene opmerkingen neer.

Aurelie luisterde, met den wijsvinger
omhoog, als om eene stilte te gebieden,
die niemand onderbroken had.

Een ieder kent en vat de geruchten van
zijn huis: zij volgde den tragen stap der
meid in de vestibule, hoorde het rinkelen

der reeds ingelegde ketting, en de verdoofde
klank eener stem was genoeg om haar te
doen uitroepen:

Hij stond aldra voor haar, onaangemeld.
Hij stak haar de hand toe, terwijl zij zit-
ten bleef, en het boek, met een strookje
papier tusschen de bladen, had toegevouwen
en weggeschoven.

� Reeds weder in de stad? vroeg ze in
het Fransch, hun omgangstaal, en lachte
hem verblijd toe.

� Zooals ge ziet, sprak hij, ook glim-
lachend.

Het was een groote man, sterk geschou-
derd, met een breed aangezicht, een bree-
den mond, zeer zwarte, rechte, toegegroeide
wenkbrauwen, blauwe oogen en donker
haar. Hij kon op het einde der twintig zijn.

Hij had zijn overjas nog aan, hoog met
vaalkleurig bont gekraagd en gevoerd; de
mouwen ook droegen zware omslagen van
bont, waarvan ieder rechtstaand haarsprietje
een microscopisch droppelt] e torste, als
door een dichten mist of stofregen ver-
oorzaakt.

Een koude lucht kwam verkwikkend met
hem binnen.

Mijnheer Van der Hawermeiren, de ge-
leerde vader van Aurelie, had niet opgehou-
den met schrijven, maar hield zonder op- of
omzien zijne linkerhand zijdwaarts uit:

� Bonsoir, soyez Ie bienvenu, bromde
hij met eene gemeenzaamheid, welke hier
als een blijk van gulheid gelden kon.

Guido nam het ook aldus op; hij had
zich van zijn jas ontdaan en zat naast de
dochter. Hij was gedurende een drietal
dagen afwezig geweest. Hij kwam recht-
streeks van den trein, zeide hij, wat was
het koud nog voor den dertigsten van
April! toen keek hij rond:

� Morgen reeds? vroeg hij.

� Helaas ja! zuchtte het meisje.

Zij zouden naar hun landgoed gaan.
Alle schikkingen schenen genomen: het
tapijt lag opgerold in een hoek; de gor-
dijnen waren af; de vensters langs de reten
met oude dagbladen bekleed; de spiegel-
lijst onder gaas beschermd; de niet meer
te gebruiken stoelen stonden twee en twee
met de zittingen opeen.

� Wat ziet het er hier treurig, naakt,
onhuislijk uit! sprak hij, eensklaps zijne
levendige uitdrukking verliezend en zijne
zware wenkbrauwen samentrekkend.

De meid had de thee binnengebracht
en terwijl zij heen en weer ging om de
benoodigdheden voor hare meesteres te
stellen, scheen hij zenuwachtig te worden;
schier verwijtend zei hij:

� Wat klinkt hier alles hol en onbe-
woond over de naakte planken!

Aurelie gaf hem gelijk: o die bestendige
verhuizingen tweemaal in \'t jaar, wat was
het een last, wat was het vervelend, de
laatste dagen bijzonder! eens ingericht werd
het beter.

� Ik zal u spoedig komen bezoeken,
zei hij, overmorgen of....

Maar zij onderbrak hem: Neen, neen,
niet zoo dadelijk, er is te veel te regelen
en in orde te brengen, wacht eene week,
antwoordde zij bedaard.

Hij trok aan zijn snor, hij sprak eerst
niet, toen zei hij: Ik ben gewoon hier nu
alle dagen te komen. Het zal mij zonder-
ling schijnen het huis gesloten te _zien.

Onder het drinken van de thee liep het
onderhoud over de vele woningen, welke
in den zomer, met hunne geloken blinden
en het waarschuwend briefje op deur
of poort, aan de stad een doodsch uitzicht
geven, en hoe ieder nu een buiten had of
reisde of naar een badplaats ging.

Mijnheer Van der Hawermeiren mengde
zich in het gesprek en Guido verzonk in
gedachten.

Zijne stilzwijgendheid werd volkomen en
hoorbaar, toen zijn vader � dokter Cap-
puijns � na een hevigen ruk aan de bel
was binnengeleid en ook plaats in den kring
nam: het was een kleine, rosgrijze man,
vlug bewegend, beslist van toon, scherp
van blik, stuursch van aangezicht. Mijn-
heer Van der Hawermeiren vormde een
contrast met hem, stil, lang en mager, de
trage bedachtzaamheid van den geleerde op
het gelaat dragend.

Zijne dochter geleek op hem: zij ook
was groot, slank en bleek, met bruine
schrandere oogen. Haar blond haar, dat
\'s morgens ongekunsteld opgestoken werd,
lag door de zwaarte der vlecht en de

bewegingen van den dag thans diep in
den nek gevallen. Zij scheen zich volstrekt
noch om haar uiterlijk noch om harekleedij,
die zeer eenvoudig was, te bekommeren
en bediende de gasten met de oplettende
handigheid eener goede huishoudster.

Het een of ander wetenschappelijk punt
werd aldra luid betwist onder de twee
oude heeren aan den eenen kant der tafel;
en de twee overige personen, die er geen
belang in namen, knoopten een stiller gesprek
met malkander aan; maar het had ook wel
iets ongewoons voor een jongen man en
eene jonge vrouw, want het liep weldra
over de verantwoordelijkheid of niet ver-
antwoordelijkheid van den mensch in zake
van misdaad, door drift gepleegd.

Het was reeds half twaalf, toen de dokter
opstond en zijn stoel krakend verschoof. Guido
gehoorzaamde dat sein tot afscheid nemen.

� Goeden avond en goede reis!

� Tot weldra! wenschte men van weers-
kanten.

Handdrukken waren nog gegeven in de
vestibule, en de poort viel toe achter de
bezoekers.

De groote zoon liet plichtmatig den klei-
nen vader aan zijne rechter hand naast den
muur. Zij wisselden echter geen enkel woord
en stapten haastig door de ledige straat,
aan den hoek onder de wuivende gaspit
inslaande. Een paar huizen verder stak
Cappuijns met rassche en als grammoedige
beweging zijn sleutel in het slot, draaide
hem, trok hem krijschend uit, en trad bin-
nen zonder naar zijn gezel, die hem volgde,
om te zien.

Dokter Cappuijns was de aangetrouwde
oom van Aurelie. Een man uit lagen stand.
Door wilskracht en werkzaamheid had hij
het zoover gebracht schitterende examens
af te leggen en, na jaren worstelens, zich
een eigen, eerlijk bestaan verschaft. Hij was
aan de liefde zijner jeugd getrouw geble-
ven en had een onbemiddeld meisje gehuwd.
Jong door den dood weggerukt, had zij
hem een knaap nagelaten. Deze knaap was
Guido. De praktijk van den dokter breidde
zich uit, zijn gezag groeide aan, en ondanks

zijn weduwschap, zijn weinig gunstig uiter-
lijk en den last van het kind, was het hem
gelukt de hand van juffrouw Van der Hawer-
meiren, de zuster van den huidigen emeri-
tus-professor, te verkrijgen.

Die gebeurtenis bracht zonneschijn in
het leven van Aurelie. Eenig dochtertje en
moederloos waren hare dagen tot hiertoe
treurig heengevloden in het gezelschap
van een leergierigen vader, die weinig naar
haar omzag en een paar aanmatigende
meiden, die haar aan onwetende willekeur
deden gehoorzamen, en meenden goed te
handelen door haar van alle kindergezel-
schap te verwijderen. Thans kreeg zij een
speelkameraad: Guido! en hoe jong zij ook
was � vijf jaar � herinnerde zij zich even-
goed als de twee jaren oudere knaap, hoe
alles eensklaps, als door de tooverroede
eener fee aangeraakt, om haar veranderde.
Hare tante, die eertijds slechts zelden over-
kwam, en nu voor hare kleedjes zorgde,
die in de buurt woonde, en door wier
gezegend toedoen het voorzeker was, dat
er op een morgen een groot gat in den
scheidsmuur werd geslagen � Aurelie had

er bij gestaan en de metselaars met breek -
ijzers en hamers aan het werk gezien �
en er vervolgens een poortje bestond, dat»
enkel met een klink sloot, en zij en Guido
nu bestendig samen waren en in den groe-
nen tuin van oom den dokter mochten
spelen en rondloopen. Dat was maar een
stadstuin, doch hij scheen haar groot, bijna
zoo groot als haar in latere jaren deuitge-
strekte eigendom voorkwam, dien haar
vader op een paar uren afstand van de stad
kocht, en waar zij vervolgens hunne zomers
doorbrachten.

Toen de kinderen wat ouder werden en
elk van hun kant school gingen, maakten
zij \'s avonds hunne devoirs \') te zamen en de
grootere Guido hielp de kleinere Aurelie. Hij
was als een levend woordenboek, een nooit
verdroten meester voor haar. Zij hadden
elkander lief als kinderen van hetzelfde huis.

Maar Aurelie moest vroeg naar kost-
school, en vermits haar vader haar een
veelzijdige ontwikkeling wilde laten verkrij-
gen, had hij haar een paar jaren in Frank-
rijk, ��n jaar in Duitschland, ��n jaar in

Engeland doen verblijven. Guido was aan
de hoogeschool. Intusschen, terwijl zij in
den vreemde vertoefde, stierf hare tante en
bij de spijt over dit verlies kwam zich
voor Aurelie nog een grooter verdriet voe-
gen. Zij vernam van haren grammoedigen
vader, bij haren terugkeer in den vacantie-
tijcl, dat alle omgang met oom den dokter
was afgebroken en moest afgebroken blij-
ven. Hare tante had namelijk geheel haar
fortuin in eigendom aan den overleden
echtgenoot gelaten, en deze werd, te rechte
of ten onrechte, door Cappuijns beticht
deswege eene zedelijke drukking op de
stervende te hebben uitgeoefend.

Eene ijzeren stang lag aan den kant van
hun tuintje, dwars over de toegangspoort,
ten einde aan te geven, dat alle verkeer
voortaan opgeschort was.

Wat schuld hadden Guido en zij aan
dit alles? vroeg Aurelie zich soms met
weemoed af. Zij kon er geene ontdekken.
Overigens zij eerbiedigde het verbod. Bijwij-
len ontmoette zij Guido nog op de straat.
Hij was een jongeling geworden, groot en
kloek; hij had een snorbaard gekregen. Zij

was een volwassen meisje, opgeschoten, en
had iets van het ontzagwekkende haars
vaders in gang en gelaatsuitdrukking. Deze
bijzonderheden waren het veelmeer dan de
afwerende stang, wat hen van elkaar ver-
wijderd hield, en oorzaak was, dat hij zich
beperkte verlegen in allerijl zijn gegalon-
neerde studentenpet af te nemen zonder
haar naam te durven noemen, wanneer zij,
gevolgd door hare meid, hem voorbijging,
lichtrood wordend en buiten haar weten
haar stap een weinig verhaastend.

De spijt over de verwijdering zelf ver-
minderde naarmate de tijd vorderde en de
een in \'t leven van den anderen niet
medetelde.

Aurelie deed als andere meisjes van haar
stand en haar leeftijd: zij ging naar bals
en concerten, zij had bekenden en vrien-
dinnen; eene oprechte vriendschap vormde
zij niet. De jonge juffrouwen harer omge-
ving en de jonge heeren, die haar het hof
maakten, waren te ijdel voor haar ernstigen
geest. Hoe het kwam had zij niet kunnen
zeggen, geen enkel grondbeginsel had zij
dienaangaande vooruitgezet, geen besluit

genomen, doch na eenige jaren was haar
leven van gezelligheid in eene betrekkelijke
afzondering van de wereld veranderd. Haar
hart was vrijgebleven en de behoefte aan
meesterschap en heerschappij, die zoo
machtig veel er toe bijdraagt om de jonge
meisjes op zekeren leeftijd tot het huwelijk
te verlokken, had bij haar bevrediging
gevonden, nog voordat die behoefte zich
gelden deed. Zij was de meesteres des hui-
zes en haar vader stond zijn wil aan den
haren af. Kunst en wetenschap trokken
haar aan, niet de kunst, die men zelve
beoefent en welke ons hare bloemen reikt
en met hare doornen kwetst, maar de vol-
doening om het kunstgenot te zoeken en
te vinden. Niet de wetenschap van den
man, die studi�n vereischt, een practisch
doel beoogt, doorgrondt en den vooruit-
gang een stoot geeft, maar die oppervlak-
kige, veelomvattende en toch verwarde en
groote leemten aanbiedende liefhebberij-
kennis der weetgierige vrouw, wars van
alle pedanterie of praalzucht, enkel voort-
spruitend uit den drang naar ontwikkeling,
welken de Duitschers �Streben" noemen.

Aldus bereikte zij de zes en twintig
jaren. De wrong tusschen haar vader en
oom Cappuijns was door den tijd versleten.
Reeds den zomer te voren hadden zij �
tot dezelfde politieke opinie behoorend �
elkander gedurende dagen van verkiezings-
koorts in het comiteit ontmoet; eerst in \'t alge-
meen gesprek hunne wederzijdsche opmer-
kingen bedild of de kansen van welgelukken
berekend; later al eens het woord tot elkan-
der gericht; vervolgens samen de zaal ver-
laten en den weg in gezelschap tot aan de
deur des eenen afgelegd. Wat echter hun
volkomen verbroedering had teweegge-
bracht was eene plotselinge bezwijming,
waardoor de professor aan zijne schrijf-
tafel was verrast geworden; het radeloos
om hulp snellen der verbijsterde meid naar
den naasten dokter, en de ijvervolle toe-
wijding van dezen tijdens eenige dagen
van gevaar.

Het spreekt van zelf, dat, nu de oude
heeren verzoend waren, de jongelieden geen
wrok meer droegen. Alles kwam zoo natuur-
lijk, de vroegere vertrouwelijkheid werd niet
weder aangeknoopt, maar om zoo te zeg-

gen na jaren voortgezet, zooals zij het doet
tusschen degenen, die enkel door het
maandenlang verblijf in eene kostschool
zijn gescheiden geweest. Een korte tijd op
zich zelf, maar die van groote beduidenis
wordt, omdat hij het kind tot volwassen
persoon heeft gebracht. En nu hadden zij
elkander weder, nu herkenden zij den lach,
den spreektoon, de eigenaardige wijze van
doen of zeggen. Hunne vriendschap voerde
de bevredigende zekerheid met zich, dat zij
oud was en bezat toch tevens den toover-
glans der nieuwheid. Wat al ontdekkingen
en verrassingen waren er niet: met wat zij
dachten, wat zij wisten, wat zij gevoelden,
wat elk hunner geleerd en ondervonden had!
Zij kwamen nu dagelijks te zamen, meest
\'s avonds in het huis van den professor;
doch het gebeurde ook, dat Aurelie met
haar vader bij uitzondering de thee bij den
dokter gebruiken ging.

Nooit had zij minder lust dan dit jaar ge-
voeld om naar buiten te gaan; maar zij had

toch niet vermoed, hoezeer het contrast
der verwijdering met hare thans gewone
gezelligheid haar treffen zou. Aanvankelijk
was er veel in orde te brengen, wat haar
afleiding verschafte; na verloop van een
paar dagen welde er echter een soort van
onbehagelijkheid in haar gemoed op. Zij
gaf er zich eerst geen duidelijke rekenschap
van; maar de tweede en derde avond te
lande schenen haar reeds lang, niet zoozeer,
omdat de stilte niet gestoord werd, maar
omdat zij op voorhand wist, dat zij niet
gestoord zou worden. Zij geeuwde een
paar malen met het boek voor zich, onder
de lamp rechtover haar altijd kalmen, te-
vreden studeerenden vader gezeten.

Was het de buitenlucht, die haar aldus
terneerdrukte ? Was het de gure voor-
jaarswind, die bij dage de wandelingen in
den tuin en aan den boord der Leie, die
hem aan �en kant begrensde, zoo weinig
aantrekkelijkheid bijzette ?

Zij wist het niet. Zij dacht aan de stad
met hare duizend nauw verneembare levens-
geruchten, die zelfs degenen, welke tehuis
blijven en alleen zitten, voor een gevoel

van afzondering vrijwaren. Zij dacht aan
Guido, aan zijn schranderen geest, aan zijn
boeiend woord, aan zijn veelomvattende
kennis en leerrijken omgang, en zij begon te
verlangen, dat hij daar wezen zou. Was zij
op die korte maanden hunner hereeniging
reeds zoozeer aan zijn gezelschap gewoon,
dat zij het niet meer missen kon ? Het
scheen wel zoo In de stad was zij ver-
heugd hem te zien; nooit wenschte zij zijn
bezoek, rustig zag ze het te gemoet; be-
vredigd en zonder spijt hem vertrekken. Zij
minde Guido met de milde toegeeflijkheid
eener zuster en beoordeelde hem tevens
met de strenge blaam van een onpartijdi-
gen rechter: hoe was het toch mogelijk,
dat een verstandig man als hij tot hiertoe
al het practische had over \'t hoofd gezien ?
Eerst de medicijnen, later de rechten, ver-
volgens het notariaat bestudeerend, het vak
daarenboven verwaarloozend voor de eene
of andere nieuwe belangstelling in kunst
of wetenschap, die op hare beurt, aleer
doorgrond te worden, alle aantrekkelijkheid
verloor. Het was de beweegbare gretigheid
van zijn geest, de onverzadelijke weetgier

zelve, die er de oorzaak van waren; maar
wist hij dan niet, dat studie geen dilettan-
tisme is en iets nuttigs tot doel moet
hebben ? Zij kon zich ergeren over zoo
weinig doorzicht, gepaard aan zoovele na-
tuurlijke begaafdheden.

Maar thans dacht ze aan dit alles niet.
Zij wenschte om zijn stap te vernemen, zijn
glimlach te zien, zijne stem te hooren, en
zij schold zich zelve voor dom uit. Zij had
hem verboden te komen: � Donderdag,
Vrijdag, Zaterdag, lispte zij. Dan zou het
acht dagen zijn. Zij had gezeid acht dagen;
maar zou hij het zoo letterlijk opnemen
en nu niet gaan meenen, dat hij slechts
den Zondag komen mocht ? Was hij daar
niet als tehuis?

Den Vrijdag ging haar vader naar de
stad. Aurelie verblijdde zich bijna over zijne
afwezigheid. Dit bezoek was als een band,
die haar met de aldaar geblevenen verbond.
Zoodra zij het terugkeerend rijtuig hoorde,
liep zij het voorhof op en reikte hem de

hand bij het afstijgen. Hij had een groot
pak boeken mede, dat hij zelf. de hulp
van den knecht weigerend, binnendroeg
en zij volgde hem in de woonkamer.

� Alles goed in \'t ledig huis?

Mijnheer Van der Hawermeiren tastte
in den achterzak van zijn jas, in de zijzak-
ken, in zijn vest en haalde er beurtelings
allerlei voorwerpen uit een pakje thee, een
fleschje glycerine tegen het springen der
handen en lippen in dit gure voorjaar, een
modejournal en twee dubbele strooken
postzegels, de eene rozenkleurig, de andere
groen,

� Daar, daar, sprak hij met de naieve
fierheid van een kind, dat geene bood-
schappen vergeten heeft.

Onder het zoeken had Aurelie hem ge-
vraagd:

� Zijt gij bij oom Cappuijns geweest?

� Ik heb er gedineerd.

� En wanneer komen ze? vroeg ze schijn-
baar achteloos, de postzegels rond haar
vinger rollend.

� Ha! Zondag, � haar aangezicht hel-

derde op � \'t is te zeggen de dokter,
want Guido is belet.

� Hoezoo? liet zij teleurgesteld ontglippen.

� Wel, hij moet naar da vergadering van
de commissie voor het oprichten van een
standbeeld voor... voor...

Hij haalde de schouders op ten teeken,
dat de naam hem niet te binnenschoot.

Het was ook dat niet, wat Aurelie be-
lang inboezemde:

� Wanneer komt hij dan ? vroeg ze.
Nu was mijnheer Van der Hawermeiren

eens recht in zijn schik te kunnen bewijzen,
dat hij bescheid wist: � Ik heb hem gezeid,
mijn jongen, doe zooals gij verkiest, geneer
u niet, wij zullen u zonder fout Zondag
over acht dagen verwachten.

� O papa, dat is hem afzeggen! sprak
zij op een toon van verwijt. Maar hij luis-
terde niet. � Welnu, vroeg hij opgeruimd,
met de zelftevredenheid, die eene gepleegde
heldendaad medebrengt: heb ik uwe bood-
schappen niet goed gedaan ? en hij streelde
de uitgepakte voorwerpen met het oog.

� Opperbest, antwoordde zij met ironie.
Zij wilde hem echter niet bedroeven,

haar braven, dwazen, geleerden vader, die
alles gewoonlijk verkeerd deed, en zij ging
uit de zaal om hare ontevredenheid te
verhelen. Het fleschje glycerine had ze
laten staan, het pakje thee laten liggen, de
postzegels op de tafel geworpen, zij zoo
bezorgd, die nooit de kleinste wanorde
noch bij zich zelve noch bij anderen ge.
doogde.

De koude voorjaarswind blies in haar
aangezicht en dreef een traan in haar oog.
Kwelling lag in haar hart: neen, Guido
zien of niet zien, was haar om \'t even;
maar hem zoo brutaal doen begrijpen, dat
hij gedurende heel de week niet komen
mocht, was te kras. In eens stond zij pal
en maakte eene beweging om op hare
stappen terug te keeren: hem een telegram
zenden ? � Neen, dat was te veel gewicht
aan de zaak hechten. Dan dacht ze, of ze
hem niet schrijven zou. Och neen, zij had
hem nog nooit geschreven. Er stond haar
niets te doen dan het vervolg af te wachten ...

Zij liep zoo haastig door de tuinpaden,
dat zij verschrikte, toen de hovenier, uit
een zijlaan komend, met de hand, die hij

onder \'t spreken, ten blijke van eerbied,
recht naast de pet hield, haar vlucht stuitte
om te vragen, waar zij dien boomstronk
wilde geplaatst hebben, dien zijne dochter-
kens zoo even aangebracht hadden.

Aurelie had naar dien tronk verlangd;
zij had zoo iets in een naburigen tuin be-
wonderd: het onderdeel van een knoestigen
wilgestain, half in den grond gedolven en
kunstmatig met varens en maagdepalm
overgroeid. De hovenier had moeite gehad
om er een dergelijken te ontdekken, en
wilde haar medetroonen om hem te zien.

Zij schoot als uit een droom: \'t Is mij
om \'t even, zei ze ongeduldig, bijna on-
beleefd, gij doet mij verschrikken, Wanus.

De man verschrikte ook over het stroeve
van haar stem; doch even ras bezon zij
zich en : � Ja, toon mij dien, zei ze milder
en begeleide zijn tragen, loom en aard-
werkersstap.

Even achter de hazelaren stonden de
dochters er mede. Zij hadden hem op een
kruiwagen tot daar gevoerd: een plomp
stuk hout, een zwaren last voor twee meisjes.
De eene, de jongste, de grootste, droeg nog

het handzeel over de schouders, terwijl zij
de uiteinden er van rond de hand gekruld
hield. Zij bezat een lief gezicht, regelmatig,
verlokkend blij, met een hemelsche uit-
drukking. die Aurelie verraste en totsym-
pathie bewoog. De andere, die aan den
»kortewagen« was gespannen geweest, scheen
zeer klein nevens haar. Zij had een bochel,
een hooge heup en een pijnlijken trek op
het gelaat. Haar mond was groot, haar
gescheiden haar gitzwart. Zij groette diep,
zooals de arme meisjes tegenwoordig te
lande doen, iets wat zij van de nonnekens
in de kloosterschool leeren.

Zij was niet beschaamd en gaf bescheid
over de moeielijkheden van \'t vervoer, om-
dat de weg van het bosch tot hier zoo
moerassig vuil lag.

Hare zuster sprak niet en glimlachte.

Aurelie reikte aan het bultje een drink-
penning voor haar beiden. En: � All�, zei
de groote nu en reed met den geledigden
wagen voorop, gevolgd door hare zuster.

Aurelie en Wanus zochten eene geschikte
plaats voor het planten. Zij bleef er bij
staan, toen de put werd gemaakt, en volgde

met het oog het uitwerpen van den muilen
grond. De wind blies om hare ooren en
joeg haar losgeraakt haar over het voor-
hoofd en deed haar rok op heup en beenen
kleven. En nu eerst bemerkte zij, dat ze
blootshoofds was en geen beschermenden
sjaal had omgeslagen. Zij huiverde:

� Doe gij het maar alleen, Wanus, naar
uw goeddunken, het is hier te koud, zei
ze en trad den weg naar het woonhuis in.

Mijnheer Van der Hawermeiren had een
paar rijtuigen, welke hij in de stad niet
bergen kon, maar die in den zomer van
groot nut waren, evenals de bruin en wit
gevlekte muilezel, die \'s winters bij den boer
op stal bleef. Aurelie reed er gaarne en
veel mede uit in het omliggende. Zij mende
zelf. Het was een groot genot voor haar.
Den eersten Zondag reed zij er ook mede
naar het naaste station � een goed half
uur van het landgoed � om oom Cap-
puijns at te halen. Zij wist, dat Guido niet
komen zou, en toch was ze teleurgesteld,

toen zij den dokter alleen irit den trein
stijgen en fiks, met korte stapjes als zoovele
kleine schopjes, naderen zag. Een vriendelijke
grijnslach verscheen op zijn kwaad aange-
zicht, zoodra hij haar ontwaarde. Hij nam
plaats in \'t open rijtuig en pijlsnel vloog
de muil heen. Het was een zoele meidag
en verbazend hoe veel groener alles scheen,
nu de wind het jonge loover niet mee-
doogenloos omkrullen deed.

Mijnheer Van der Hawermeiren stond
zijn voormaligen vijand af te wachten, en
leidde hem rond in het huis en den
tuin met al de bedrijvige voldoening, welke
de bezitters van eenen eigendom, dien ze
bewonen, kenschetst.

Aan de tafel kregen de heeren � wat
vaak het geval was � eene discussie over
een punt van politiek, vrij luidruchtig en met
drift gevoerd. De professor animeerde zich
enkel, wanneer hij een tegenstrever had, en
Cappuijns met zijn oploopend temperament
was bijzonder geschikt om zijn zwager in
die opgewekte, hem zoo dierbare stemming
te brengen.

Aurelie luisterde niet of weinig. Zij luis-

terde nooit naar hun geharrewar, niet uit
minachting, maar omdat zij dezelfde din-
gen van in hare kinderjaren, aleer zij ze
verstaan kon, had yehoord en de herhaling
er van haar als een hol, onaangenaam ge-
rucht aandeed.

Zij was blij, toen ze vernam, dat oom
Cappuijns eene consultatie in de stad had,
welke hem dwong met een vroegeren trein
te vertrekken ; en zij zorgde, dat paard en
wagen op tijd gereed waren, om hem naar
\'t station te voeren.

Dat bezoek had haar vermoeid. Zij had
zich voorgenomen niet het eerst van Guido
te gewagen. Van hem was geene spraak
geweest. Zij dacht nochtans aan hem, dien
avond, toen zij met de schemering nog eens
den tuin doorwandelde, in de logge rust
en drukkende eenzaamheid, welke het einde
van den Zondag zoo geheimnisvol en on-
verklaarbaar te lande over alles werpt. En
zij verlangde weer naar hem met die innig-
heid, welke de ontbering van iets doet ont-
staan. Had hij haar afzeggen en dat haars
vaders euvel opgenomen, en dreef hij den
kleingeestigen wrok zoo ver, dat hij haar

straffen wilde, of voelde hij die opschorsing
van hun verkeer, die leemte der afwezig-
heid, niet z�� als zij? Het maakte haar
wrevelig\', dat navorschen naar iets, dat haar
kwellend bezighield zonder de gronddiepten
van haar hart te beroeren. Want in haar be-
kommernis en spijt mengde zich geene
teederheid. De behoefte om hem daar te
heb! en was eene behoefte van den geest,
veelmeer dan van \'t gemoed.

Terwijl ze des morgens hare lange lok-
ken kamde, vroeg ze zich weder af, of ze
hem dien dag niet zien zou. En hoe dwaas
hij was niet ongehoorzaam te worden, � dit
was juist het onpractische, het gebrek aan
initiatief, dat hem kenschetste en heel zijn
leven hinderlijk in den weg staan zou.

In den tuin was het heerlijk, alles kiemde
en groende in de warme lentelucht vol
levensgeronk. Hoe was het mogelijk nu
niet een uitstapje naar buiten te doen!
Het lindeloover hing malsch en blinkend
aan de reeds lang geschoten, roodachtige
twijgjes; purperen judaspenningen, in haast
ontloken, schitterden tusschen en onder het
nog kleinbladerig heestergewas, dat hen

aldra overweldigen zou. De pyrrhus, kun-
stig" besnoeid, bloeide nog hoogrood, alleen
staande, in \'t grasplein aan de bocht van
het slingerpad. Daar een perkje bontkleu-
rige fluweelen anemomen, met open kelken
de zon aanbiddend; ginder een grooter
perk: hemelsblauwe tuinvergeet-mij-nietjes,
een weelderigen hul \') rozenkleurige silenas
omzoomend, dat van verre aan den fris-
schen overvloed en de gazige lichtheid van
kundig uitgestalde balstoffen deed denken.
De kastanjeboom stak fier zijne prachtige
bloementoortsen op \'t donkergroen omhoog;
al de groote boomen ritselden met lente-
gesuizel boven het hoofd, en vrijpostig
begon het woekerkruid zelf den weg te
overdekken.

Wanus was bezig met het uitrakelen der
dorre bladeren van onder \'t hazelaargewas.
Hij hield de korte pijp in den mond en had
de berekend trage bewegingen van de
grondbewerkers, die weten, dat hunne taak
lastig, en de dag lang is.

En nu jubelde Aurelie\'s hart met de
vogelen mede; het zweefde met de speel-

sche, kwetterende zwaluwen in de ruimte;
alle gedachten dommelden in rust; ademen
werd eene weelde in al dat groen. En zij
bleef staan voor eene groep meiroosjes,
hevig geel, zonder schakeeringen, zooals wel
dikwijls gele bloemen zijn � of schijnen
zij het, omdat het oog, door hun geschitter
verblind, de tonen niet meer vat? Dorre
takjes staken boven de groene uit, schen-
dende teekens van vergankelijkheid en ver-
val op dit alom uitbarstend lenteleven.

Aurelie bezat fraaie handen, die zij met
de grootste zorg verpleegde; nooit stelde
zij die aan de lucht bloot. Thans ook had
zij hare lange, tevens den pols beschermende,
vleeschkleurige hondenvellen handschoenen
aan, en werktuiglijk begon zij de naakte
takjes af te breken. Zij smaakte het zuiver
mechanisch genot der vingeren: de broze
stokjes te doen kraken en telkens zegerijk
hun kleinen weerstand te overwinnen. Aldus
had zij reeds een heelen hoop rijshout ver-
zameld en stond zij nu verder, nog altijd
werkzaam, bij de lagere theeboompjes, wier
kenmerk het ook is hunne dof rozenkleu-
rige, wollige bloemenkaarsjes door eene om-

geving van bruine, bladerlooze stokjes te
beschamen.

Daar klepte \'t klokje voor \'t diner. En
zij schoot uit hare verdooving op en haastte
zich naar huis om haar vader niet te doen
wachten Wat was zij zonderling en wei-
lustvol, die opschorsing van alle gevoelens
en gedachten, dat oplossen van \'t eigen ik
in de onmiddellijke omgeving! En welke
vergoeding voor het ontberen van de on-
rustwekkende begaafdheden des geestes
moest er niet liggen in de tevreden, be-
spiegelende verstomping dergenen � zooals
zij, misschien ten onrechte, geloofde dat er
zijn � welke nederig en arbeidzaam, aan
het redeloos lastdier gelijk, hunne dagen
slijten!...

Tegen den straatkant, juist waar de steen-
weg een hoek vormt, was in den tuin eene
kleine hoogte; daar stond een open linden-
prie�ltje met eene bank. Men zat er beschut
voor \'t oog der voorbijgangers en kon
toch, door eene opening in \'t groen, zelt
alles bespieden; geene boomen of struiken
benamen het uitzicht op de vlakte. Over
de Leie, welke na vele kronkelingen door

wei- en akkerland op eenige honderden
meters voor het landgoed terugkeerde, lag
eene ophaalbrug; het tolhuis stond er naast.
Aurelie bezat een buitengewoon scherp oog
en kon de komenden en gaanden tot op
grooten afstand onderscheiden, Na den
middag, terwijl haar vader bij het lezen van
een dagblad in zijn zetel insluimerde, ging
zij in dat looverhuisje zitten. Het was het
uur van den trein en telkens maakte zich
daar eene kleine gejaagdheid van ruiar
meester. Zij keek bestendig op van haar
boek: er kwam een wagen of een pracht-
gespan over de brug; de vrouw van den
tolmeester verscheen met de hand uitge-
strekt voor het te ontvangen recht; soms
werd er door deze een praatje met een
voetganger of ruiter gemaakt. De lucht
was zoo helder, dat Aurelie het verdoofd
geruisch van den verren trein vernam. Zij
vouwde haar boek geheel toe. Zou Guido
komen ? Zou hij het niet doen ? En zij bleef
in de richting kijken. Neen, niemand, dien
zij met hem verwarren kon. Enkele malen
schrikte zij nochtans belangstellend op: een
zekere zwier, eene eigenaardige, hoogege-

stalte, een donkerder kleederdracht deden
haar een oogenblik twijfelen; maar neen,
zij zag het dra, het was een handelsreiziger
of ergens een bezoeker met bestemming voor
een ander landgoed uit de buurt. Toen
welde een soort van schier vernederende
teleurstelling in haar gemoed op. Hoe was
het mogelijk zich aldus om een afwezige
te bekommeren! het was een eebrek aan
eigenwaarde tegenover zich zelve, zoozeer
naar iemand te verlangen, die aan haar
niet dacht en haar zoo goed kon missen.
En nu zij zekerheid had, dat Guido van-
daag niet te verwachten was, hernam zij
kalmer hare lezing of haar handwerk, in
haar hart verblijd, dat er ten minste nie-
mand anders haar geliefde eenzaamheid
verstoren, en haar tijd rooven zou.

Het was opmerkelijk, en zij gaf er zich
geene rekenschap van waarom, maar zij
vreesde het bezoek van bekenden uit de
stad, en bij gebrek aan zijn gezelschap,
bleef zij \'t liefst aan zich zelve overgelaten.

VI.
Het schoone weer had niet aangehouden.

Fel blies de wind in \'t malsche loover, dat
aan zooveel strengheid niet gewend, pijnlijk
dooreengeslagen, zijne aanhoudende wee-
klacht huilde. Aurelie. die heel de week om
zoo te zeggen buiten had geleefd, kon het
in huis niet uithouden. Zij wandelde op \'t
voorplein, warm in een sjaal geduffeld,
met een capeline op het hoofd, waarvan
de fronsels tot over hare wenkbrauwen
hingen. Daar, juist in \'t zuiden, was zij wat
voor den noord-oostenwind beschut, maar
zij hoorde zijn woeden in de loeiende spar-
ren, niet ongelijk aan het geruisch der zee;
de wolken waren grauw met logge zwarte
randen en namen monsterachtige gedaanten
aan; nu en dan vielen enkele koude regen-
druppelen op hetgeen van haar gelaat was
blootgebleven. Zij ging met rassche schre-
den heen en weer onder den grooten, ge-
struikten kerslaurier ^l), die zoo overvloedig
vol bloementrossen stond, dat hij als met
donzige sneeuw bedekt scheen; de grond
zelf er onder lag heel wit met afgestoven,
fijne bladerkens bestrooid. Zij dacht dat zij

*) Kerslaurier: prunus lauro-cerasus.

zulk weer minde, en de oproer der elementen
iets grootsch in zijne woestheid heett, dat
ontzagwekkend de macht der natuur ver-
kondigt. Zij voelde zich zoo levenslustig,
het scheen haar, dat ze uren ver had kun-
nen gaan. En zij zag op in\'t loover: daar,
ergens verborgen, dichtbij, zong de nach-
tegaal. Zijne stem overheerschte het bruisen
van den wind, als trotste hij de kou
en de orkaan; onvermoeid en onverdroten
wierp hij zijne jubeltonen in de ruimte, het
luisterend oor verrukkend door hun har-
monische, oneindige afwisseling.

Wat was het toch heerlijk te lande!. ..

In eens, zich omkeerend, schrikte zij en
deed een stap achteruit: Guido stond v��r
haar. Zij had het ijzeren hek niet hooren
openen. Hij lachte haar tegen, ook in zijn jas
gewikkeld, met den kraag op en de schou-
ders hoog, rood van zijn worstelen met
den wind.

Hij stak haar de hand toe, en terwijl zij
die nog vasthield, vroeg zij, blij verwonderd:

� Hoe komt gij hier?

Het uur van den namiddagtrein, met

welken zij hem dagelijks verwacht had, was

lang voorbij. Zij had zijne komst zoozeer
bespied en nu verraste hij haar toch op het
oogenblik, dat zij volstrekt aan hem niet
dacht!

� Te voet, antwoordde hij.

� Meer dan twee uren gaans, door zulk
een weder! zei ze, het klonk bijna ver-
wijtend.

En hij bekende het als een scholier, die
eene guitenstreek op zijn geweten heeft: hij
kon het in de stad, in zijne ballingschap,
niet meer uithouden. Het was nu Vrijdag,
morgen nog geduld te hebben .... nog een
heelen dag te verloopen tusschen den Zon-
dag! neen neen, hij had zijn uurwerk ge-
raadpleegd en was naar \'t station geijld,
hij hoorde den wegtrekkenden trein fluiten,
juist, toen hij met zijn snel genomen kaartje
aangeloopen kwam. Zijne teleurstelling
duurde slechts een oogenblik. Hij zou zich
daardoor niet laten afschrikken: Ik wilde
u zien, vandaag, u � en uw vader, voegde
hij er in eens verlegen bij.

Dit laatste deed Aurelie glimlachen. Eene
onuitsprekelijke kalmte was in haar hart
gedaald, eene bevrediging, eene zalig be-

wustzijn van macht en zegepraal. En nu
was zij het, die zoozeer naar hem had ge-
snakt, welke met vriendelijke blaam zijn uit-
stapje kinderachtig en buitensporig noemde,
terwijl hij aan hare zijde op \'t voorplein heen
en weer ging! Zij was oprecht, zij had al haar
verlangen vergeten bij het veropenbaren van
zijn nog grooter verlangen om elkander
terug te zien. Zij dacht er niet meer aan
om zich te ontschuldigen over schijnbare
onbeleefdheden, of wilde het misschien niet
doen, omdat zij gevoelde, dat het al te
vriendelijk van haar ware geweest.

Guido was daar sedert jaren niet gekomen;
alles moest hem bekend zijn en herinne-
ringen wekken en scheen als dusdanig toch
niet veel indruk te maken. Zij waren nu
verder den tuin ingewandeld; hij had het
hoofd eens binnen de halve staldeur ge-
stoken, en den ouden muil een streelend
klopje op de achterlende gegeven; en deze
had omgezien en gehinnikt als tot weder-
groet; zij waren genaderd tot aan de beuken-
haag met haar bleek en glimmend groen,
waarvan de weelderige broosheid bewonde-
ring en tevens angst voor zijn onmogelijk be-

houd verwekt. Daar was het, dat hij,
toen beiden van de schepping genoten,
zonder van hare schoonheid bewust te
zijn, kevers schudde, die zij als levenlooze
voorwerpen hier en daar opnam en prik-
kelde, tot zij uit hunne verdooving ont-
waakten en met de pooten begonnen te
spartelen. Guido verzamelde ze in eene
doos en toen werd een draad door hun
stuitje gestoken en zij � op den grond
gesteld � hieven hunne schubben in
eene beweging van ademhalen op, al meer
en meer, tot er eindelijk lucht genoeg onder
was en zij eensklaps � altijd onverwacht
nog voor de belangstellende toezieners �
ook hunne gazen vlerken daaronder ont-
plooiden, en in lompe vlucht opgingen on-
der de zegekreten van de kleinen, die den
draad hielden. Ginder stonden de groote
denneboomen heen en weer geslingerd door
den stormwind, hier de reuzenolm, waarop
hij eens roekeloos, met levensgevaar, geklau-
terd was om er een weewaalnest (wiele-
waal) te rooven.

Zij waren aan den boord der Leie ge-
komen. Het schuitje van vroeger met zijn

rood en wit gestreept paviljoen lag er nog
vastgeketend, zwalpend in het ongestuimig
water, dat thans even grauw als de hemel
was. Hoe vaak had hij er met haar als
knaap tot aan de sluis in geroeid! Maar
aan dat alles dachten zij niet of gewaagden
er niet van, en weldra had het gesprek �
wat altijd gebeurde, als zij te zamen waren
� eene gansch tegenovergestelde wending
van die der sentimentaliteit genomen. Op
eene bemerking van Aurelie, dat het klimaat
in Vlaanderen zoo veranderlijk is, had Guido
gezegd, dat de huidige verkoeling hare
wetenschappelijke uitlegging vond en alle
jaren omstreeks den twaalfden Mei inviel,
omdat zij veroorzaakt werd door de smel-
ting der groote ijsschollen in de Baltische
zee, die eene beduidende hoeveelheid latente
luchtwarmte daartoe moesten opslorpen.
Toen sprak hij van den wind, van andere
natuurverschijnselen, en het was reeds laat
en tijd om te vertrekken, voordat hij
er aan dacht eens bij haar vader te
gaan.

Zij keerden ras naar huis met koude
wangen, frisch doorwaaide kleederen, kracht

in \'t bloed, gezondheid in den geest en
sympathie in \'t hart.

Mijnheer Van der Hawermeiren was niet
verwonderd Guido zoo laat te zien aan-
komen, hij was over niets verwonderd en
had reeds vergeten, dat hij zelf dat bezoek
tot den Zondag verschoven had; ook niet
verheugd, of niet verstoord, omdat hij in
zijne studie onderbroken werd. Hij ging
mede tot aan het voorhek in zijn gekleurden
kamerrok, en bemerkte geenszins, dat zijn
jonge vriend zelfs niet had neergezeten,
wat toch zonderling was voor iemand, die
van uren ver kwam.

Bij het scheiden � haar vader had reeds
den rug gekeerd � viel er Aurelie nog
iets te binnen en zij zei heel opgewekt:

� Guido, \'s avonds zie ik altijd een tame-
lijk groote, doffe ster in \'t zuiden tusschen
de constellatie van den Leeuw en het Aar
der Maagd, het moet eene planeet zijn;
Jupiter is niet zichtbaar, Mars kan het niet
wezen, want\' die heeft eene roode kleur;
Venus is grooter, het kan geen andere
dan Saturnus zijn... is het zoo ?

Hij wist het niet, hij wist er minder van

dan zij, die deze wetenschap ook uit lief-
hebberij bestudeerd had in boeken voor
oningewijden geschikt. Hij had geen tijd
meer: � Ik zal het aan Mouval � dat
was zijn vriend, een sterrenkundige � vra-
gen en u zijn antwoord Zondag mededeelen,
zei hij heenijlend.

Des anderdaags stond hij daar weder,
ook laat, lang na het uur van den trein:
hij had niet willen wachten, hij moest haar
dadelijk de boodschap brengen. Ja, zij had
gelijk, hij had het aan Mouval gevraagd, het
was Saturnus, die thans op de door haar
aangeduide plaats zat.

Aurelie glimlachte, verrukt; hare oogen
schitterden, zij was zoo verheugd over die
ontdekking in het nederig grondbewustzijn
zelf harer onwetende geleerdheid.

� Ziet ge \'t wel, zei ze zegepralend, dat
ik er iets van heb onthouden en gij mij
niet te vergeefs die boeken van Houzeau
en Flammarion heb gegeven.

Hij bekende het volgaarne, opgeruimd,
hare blijdschap medegenietend. En als een
leerzuchtig kind, dat fier is over zijne weten-

schap en ze bewijzen wil, daagde zij hem
schertsend uit om haar vragen te stellen:
welk teeken van den Dierenriem op een
bepaalden dag en een bepaald uur aan
de middaglijn voorbij trok. En hij deed
het en zij � na eenig nadenken of aarzelen
� wist bescheid te geven.

Aldus wandelden zij het slingerpad op.

Wanus had den kruidsteker neergezet
en rakelde nu vlijtig, daar het Zaterdag was
en de tuin in zijn Zondagstooi moest prij-
ken; en »omdat er zooveel werk was met
al dat verduiveld onkruid, waar een mensch
niet meester over kan worden," had hij
Aurelie een paar dagen geleden voorge-
steld zijne dochters in de hoedanigheid van
wiedsters mede te brengen. Hetgeen met
enthousiasme was aanvaard. Aurelie kon
geene wanorde of gebrek aan oppas zien.
Het was een genoegen voor haar, wanneer
ze alleen drentelde, de kleine, fijngeschoeide
voetjes in de mul omwoelde aarde te mogen
stellen en wederkeerend langs het pad, het
eerste spoor te volgen met het oog, en
zich rekenschap te geven van de nauw
merkbare bochten en afwijkingen in de

rechte lijn, door de aantrekkingskracht van
boomstammen of struikgewassen veroor-
zaakt.

Toen zij aldus keuvelend aan den pyrr-
husstruik kwamen, richtte eene kruipende
gestalte zich juist daar van onder op: het
dochtertje van Wanus, diegene met den
grooten bult. Zij had een schortvol afval
en rotte bladeren verzameld. Zij had de
komenden niet ontwaard en trad terzijde
om hen door te laten.

Zij groette zeer gewichtig met de diepe
buiging, die men haar in \'t klooster had
geleerd. Guido\'s blik viel in \'t voorbijgaan
op haar: er lag iets jammerlijks en tevens
comisch over die plichtmatige beleefdheid, in
tweestrijd met den stand van dat mis-
vormde schepsel, iets dat deed denken aan
een aapje, toeren verichtend.

� Dag, Clete, zei Aurelie, met hooge,
verwijderende minzaamheid en zij vervolg-
den hun weg.

Aan den ingang der overwelfde linden-
allee lagen eene houweel en een krabber
met de snee en de tanden omhoog naast
een stapel versperrend onkruid. De beiden

bleven staan, Aurelie zag rond: de andere
dochter van Wanus was verder in de zode
neergehurkt, bezig met het uitwieden van
een perkje rozelaren.

� Rensken! riep Aurelie.
De gestalte verroerde niet.

� Zijn het les naturels de f endroit, welke
zulke harmonische namen dragen ? vroeg
Guido schertsend.

� Chut, beval Aurelie en zij herhaalde op
luideren toon den oproep van Rensken!
Nu had de aangesprokene haar gehoord
en wendde zij het hoofd om.

� Kom eens hier, als een braaf kind, en
neem dat gereedschap weg, het zou ge-
vaarlijk kunnen worden. En het uitgestort
onkruid bedoelend: de menghoop is ginder
in den hoek, achter gene palmstruiken,
zei zij, met den vinger de plaats aan-
wijzend.

Rensken stond op en kwam nader: haar
voorschoot hing af en droeg twee groote
groenachtige zandvlekken aan de kniehoogte
van het kruipen over den grond; haar hoed,
nog aan den hals met vuile strikken vast,
was achterover in den nek gevallen, en hare

wispelturig losgekrabde en verwarde haren
vormden eene lichtkroon in de laatste zonne-
stralen boven haar hoofd.

Zij bloosde hoogrood in de tegenwoor-
digheid van dien vreemden heer, beschaamd
over het verwijt en had zich in haast neerge-
bukt, met hare twee handen te gelijk het
onkruid in hare schort scharrelend. De
roode huid der kneukels en polsen droeg
kleine, bloedige schrammetjes door de niet
te ontwijken doornen van het rozenperk
veroorzaakt.

Weldra was de ingang open, de sporen
van het krabbelen harer nagels op de aarde
achterlatend. En terwijl Aurelie het meisje
nog een bevel gaf � iets nopens het voor-
plein, waar Guido niet naar luisterde �
zag hij haar aan met verrassing eerst en
weldra met geboeide bewondering in den
blik, terwijl Rensken in bekoorlijke schroom-
valligheid, glimlachend eenige woorden van
onderwerping stamelde.

� Elle est jolie! sprak hij, nog eens om-
ziende, aan Aurelie\'s zijde onder den boog
van den loovergang voortgaande.

� Niet waar ? zei deze op een toon, die

zijn oordeel niet alleen beaamde maar klem
bijzette, het is als een madonnabeeldje
van Rafa�l.

Eene vrouw gevoelt nooit de behoefte
eene andere vrouw � haars gelijke � om
hare schoonheid te hooren roemen; maar
dat achttienjarig veldkind was zoover bene-
den Aurelie in alle andere opzichten, dat het
bij de steedsche juffrouw een gebrek aan
het besef harer eigenwaarde, zelfs tegenover
zich zelve, zou hebben behelsd, indien de
minste zweem van naijver in haar hart
ware ontstaan en zij Rensken anders dan
onder een artistiek oogpunt had beschouwd.
Het kwam haar niet in den zin, dat het
bij Guido kon anders wezen, en het scheen
ook niet zoo; maar die ontmoeting bracht
hun gesprek op de schoonheid in \'t alge-
meen, op sommige om hare uiterlijke gaven
beroemde vrouwen, wier naam de geschie-
denis heeft bewaard. En dra ontstond de
vraag of het wel een geluk mag heeten
voor een volksmeisje deze gave te bezitten,
vaak om er den ondergang harer bewon-
deraars door te bewerken, of er zelve door
in \'t verderf gestort te worden.

Toen zei Aurelie: � Hebt gij er nooit op
nagedacht, hoe zonderling het is, dat de
schoonheid, die tronen heeft veroverd en
oorlogen verwekt, die hare macht schier
alom doet gelden en hulde vergt, waar
zij verschijnt, bij enkelen eene werkelooze
macht wordt, iets onbewust, dat noch de
bezitster noch hare omgeving weten te
schatten, als eene zeldzame bloem die on-
bewonderd bloeit en verwelkt op haren
stam?

� Hoe meent gij dit? vroeg Guido.

� Ik meen, hernam zijne gezellin, dat
om eene begaafdheid van het uiterlijke of
den geest in een voordeelig licht te plaat-
sen, er eene daartoe geschikte omgeving
behoort, dat de tooneelspeler een theater
hebben moet, indien hij schitteren wil. Is
niet de schoonheid van dat meisje uit de
bosschen alsof zij niet bestond? waar geldt
zij? wie zal ze schatten ? Niet de ruwe werk-
man, wier vrouw zij worden zal; niet de
menschen die haar beperkten kring uitma-
ken; zij zelve heeft misschien geen spiegeltje
of althans maar een onvoldoende, waarin
zij hare eigene trekken bewonderen kan..,

� Halt, zei Guido lachend, nu overdrijft
ge, en wij dan, rekenen wij niet mede, die
Rensken � hij drukte luimig op dien naam
� bewonderen en de eer van een geheel
gesprek gunnen?

Hij kwam des anderdaags met zijn vader,
hij kwam den Maandag ook; den Woensdag
stond hij daar reeds weder. Bijna te dikwijls
nu voor Aurelie.

De lente was gansch verschenen met
uitbundig gezang en schier overdadigen
groei. Zij brachten meest den tijd in den
tuin door, en alras begonnen zij ook wel
eens in het schuitje over de Leie te steken
en � het daar geankerd latend � volgden zij
den trachel (jaagpad) langs den stroom. Er
waren thans geene koewachters met koeien
in de weiden; het opgeschoten gras, met
duizenden kleurige bloemen er tusschen,
suizelde en boog op groote oppervlakten
onder den streelenden ademloop van den
wind; de lucht was mild, het weer bleef
voortdurend mooi. Guido had altijd iets

boeiends te verhalen, iets belangrijks mede
te deelen, eene bemerking te maken, of
eene meening uit te drukken, die haar door
de juistheid of de nieuwheid verraste en
trof. En terwijl zij daar aan elkanders zijde
voorttraden, in genoegelijke harmonie des
geestes, naar niemand anders gezelschap
wenschend, doelloos en bevredigd in de
zomerzon, kon Aurelie toch niet nalaten
een schuinschen blik op hem te slaan en
haars ondanks zich af te vragen, of die
groote, jonge, vernuftige man niets beters
te verrichten had op de wereld dan hier
met haar aan den boord van \'t water te
slenteren.

� Waar denkt gij aan ? vroeg hij haar
somtijds half misnoegd, wanneer zij, zicht-
baar verstrooid, met een bewustzijn als van
tijdverlies zwijgend voortschreed.

Zij kon of dorst hem dat niet zeggen:
een gevoel van vrouwelijke kieschheid hield
haar terug om die snaar te roeren, en
zijn toekomst en zijn burgerplicht met hem
te bespreken; maar zij nam zich voor het
later eens te doen, openhartig en gestreng,
zoodra hij zelf die quaestie aanraken zou.

Op een Zondag in den vroegen namid-
dag nog, dat zij beiden � onbemerkt van
de twee kampioenen � een hevigen we-
tenschappelijken woordenstrijd tusschen de
geleerde vaders aan het dessert ontvlucht
waren, stelde Guido haar voor een
tochtje op \'t water te doen: hij zelf zou
roeien.

Het schuitje, door haar aan \'t roer be-
stuurd, door hem met krachtige riemslagen
in beweging gesteld, volgde de vele kron-
kelingen der rivier met hare lage oevers
en haar helder, den hemel en de boomen
weerspiegelend nat; nu ras en stil het water
doorsnijdend, dan trager, wat gehinderd �
ruischend tusschen \'t buigend riet heen-
schuivend.

Soms liet Aurelie hare hand over den
boord in \'t water slepen, den uitgetrokken
langen handschoen met het stuur in de
andere houdend.

Zij kwamen aldus tot aan de brug van
het tolhuis. Zij hadden nog niet gesproken.

� Nog verder? vroeg hij nu.

� Indien gij niet te moede zijt, zei
ze, want zijn in \'t eerst verbleekt gezicht

was gansch rozen kleurig van de inspan-
ning en kleine droppelen blonken onder
zijn achteruitgeschoven stroohoed op zijn
voorhoofd.

� Neen, antwoordde hij, den adem in-
houdend om de hijgingen zijner borst te
verbergen, en het vaartuig, wat ingetoomd
in zijne vlucht, schoot snel onder den boog
der ophaalbrug heen.

De vrouw uit het tolhuis kwam buiten
en hield de hand boven de oogen om hen
na te zien.

� Even tot ginder aan dat groepje boo-
men, bad Aurelie, die nu begon te denken,
dat zij misbruik van zijn dienstvaardigheid
had gemaakt, en dat de lichaamskracht van
den sterkste ook hare palen heeft.

Die groep was een hoop struikgewas, dat
zij altijd van uit het prieeltje op den hoek
van haar tuin donker op de weide aftee-
kenen zag, en dat zij ofschoon niet ver er
van verwijderd � in rechte lijn ten minste
� nooit had bezocht.

Het was een bekoorlijk plekje, zooals de
Leie er vele telt, eene bocht van \'t water
met riet begroeid, door een elskant belom-

merd, en nog met een paar hooge boomen
overschaduwd.

Guido wierp het anker in den grond. Hij
was op den boord gesprongen. In zijne
volle lengte stond hij daar, met een zak-
doek zijn aangezicht afdoopend.

Hij wilde niet bekennen, dat hij vermoeid
was en de inspanning te groot achtte; maar
hij had dorst, zei hij, en op haar raad
keerde hij langs den oever terug � te
voet thans � naar de herberg van het
tolhuis om een glas bier.

Aurelie bleef alleen in het schuitje. Over
de weiden heen zag zij haar landgoed:
wit, in \'t groen half verborgen; de massa\'s
van den tuin, het hek aan den ingang;
haar voorkeursplekje op den hoek. Het was
een genot met haar scherp oog al die
bijzonderheden uit te vorschen ....

Reeds een paar malen had een voorbij-
ganger, aan den anderen kant van \'t water
zijn weg volgend, de pet voor haar afgenomen,
nu ruischte iets dichtbij en zij keek om:
een drietal meisjes � aankomelingen �
waren in den elskant verschenen en stieten
elkander giegelend in hare richting vooruit.

Zij konden haar niet bereiken en zouden
\'t zeker niet hebben gepoogd; maar hunne
tegenwoordigheid was niettemin als eene
stoornis en een gevaar en zij keek uit, of
Guido niet terugkwam.

Toen nam ze haar lievelingsboek �
Gedichtjes van Heine � dat naast haar
met een meegebrachten sjaal op de bank
lag en opende het. Zij kon echter niet lezen
en schuins terzijde keek zij onder haar
zomerhoed, aan de kin gestrikt, vooruit-
springend van vooi \') en die het gebruik
van een zonnescherm overbodig maakte,
naar de haar bespiedende en storende
meisjes. Zij hoopte deze door eene onver-
schillige houding te ontmoedigen; maar
nu klonk het van op den oever:

� Koekoek, koekoek! � er waren
knapen bij de overigen gekomen � en
een luid gelach ging op. �Tietjes en haan-
tjes," zei er een. Wat dat beduidde verstond
zij niet, maar hoorde iets voorbij zoeven
en zag de sprongen van steentjes of keitjes
over \'t water.

\') Rand. Enkel van een hoofddeksel gezegd.



		iJ�A.d-k&

		EENEIDYLLE

		DOOR

		VIRGINIE LOVELING

		L. J. VEEN � AMSTERDAM

		BIBLIOTHEEK OER RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT.



		EENE IDYLLE.
		145


		landgoed ten dienste van oom en neef; zij hoopten dat men er in hunne afwezig- heid gebruik van maken zou. � Het is vriendelijk ons dat aan te bieden, sprak Guido, met zijn ge- dachten elders, na een lang stilzwijgen aan het maal, beschaamd over zijn afge- trokkenheid. � Ja, zei Cappuijns bijtend, terwijl hij kletsend twee messen op elkaar wette, � en voordeelig voor wie tijd heeft om het aanbod aan te nemen. Het bleef bij deze aanranding; de zoon opende den mond niet meer, maar liet, nog v��r het nagerecht werd opgediend zijn strijdlustigen vader alleen zitten. Na een paar weken was Guido noch- tans op het landgoed gevestigd, zonder er het eigenlijk voornemen van gemaakt te hebben. Zoolang hij Aurelie ver- wachtte, vermeed hij opzettelijk, en om vervolgens dubbel te genieten, elke wan- deling daarheen; nu was hij toch gegaan in de melancholische stemming, waarin de brief hem gelaten had. En waren het nu de vele herinneringen aan die gebouwen,

		10



		EENE IDYLLE.

		I. Aurelie keek verrast op van haar boek, waarin zij onder de gaslamp te lezen zat: er werd gebeld, zoo laat, reeds halftien van den avond! Haar vader � een geleerde � scheen niets gehoord te hebben. Hij schreef met een potlood op den witten rand van een wetenschappelijk werk haastig, zeer diep als kortzichtige er over gebogen, zijne eigene opmerkingen neer. Aurelie luisterde, met den wijsvinger omhoog, als om eene stilte te gebieden, die niemand onderbroken had. Een ieder kent en vat de geruchten van zijn huis: zij volgde den tragen stap der meid in de vestibule, hoorde het rinkelen



		2		EEN E IDYLLE.


		der reeds ingelegde ketting, en de verdoofde klank eener stem was genoeg om haar te doen uitroepen: � Guido! Hij stond aldra voor haar, onaangemeld. Hij stak haar de hand toe, terwijl zij zit- ten bleef, en het boek, met een strookje papier tusschen de bladen, had toegevouwen en weggeschoven. � Reeds weder in de stad? vroeg ze in het Fransch, hun omgangstaal, en lachte hem verblijd toe. � Zooals ge ziet, sprak hij, ook glim- lachend. Het was een groote man, sterk geschou- derd, met een breed aangezicht, een bree- den mond, zeer zwarte, rechte, toegegroeide wenkbrauwen, blauwe oogen en donker haar. Hij kon op het einde der twintig zijn. Hij had zijn overjas nog aan, hoog met vaalkleurig bont gekraagd en gevoerd; de mouwen ook droegen zware omslagen van bont, waarvan ieder rechtstaand haarsprietje een microscopisch droppelt] e torste, als door een dichten mist of stofregen ver- oorzaakt.



		EENE IDYLLE. 3

		Een koude lucht kwam verkwikkend met hem binnen. Mijnheer Van der Hawermeiren, de ge- leerde vader van Aurelie, had niet opgehou- den met schrijven, maar hield zonder op- of omzien zijne linkerhand zijdwaarts uit: � Bonsoir, soyez Ie bienvenu, bromde hij met eene gemeenzaamheid, welke hier als een blijk van gulheid gelden kon. Guido nam het ook aldus op; hij had zich van zijn jas ontdaan en zat naast de dochter. Hij was gedurende een drietal dagen afwezig geweest. Hij kwam recht- streeks van den trein, zeide hij, wat was het koud nog voor den dertigsten van April! toen keek hij rond: � Morgen reeds? vroeg hij. � Helaas ja! zuchtte het meisje. Zij zouden naar hun landgoed gaan. Alle schikkingen schenen genomen: het tapijt lag opgerold in een hoek; de gor- dijnen waren af; de vensters langs de reten met oude dagbladen bekleed; de spiegel- lijst onder gaas beschermd; de niet meer te gebruiken stoelen stonden twee en twee met de zittingen opeen.



		4 EEN E IDYLLE

		� Wat ziet het er hier treurig, naakt, onhuislijk uit! sprak hij, eensklaps zijne levendige uitdrukking verliezend en zijne zware wenkbrauwen samentrekkend. De meid had de thee binnengebracht en terwijl zij heen en weer ging om de benoodigdheden voor hare meesteres te stellen, scheen hij zenuwachtig te worden; schier verwijtend zei hij: � Wat klinkt hier alles hol en onbe- woond over de naakte planken! Aurelie gaf hem gelijk: o die bestendige verhuizingen tweemaal in \'t jaar, wat was het een last, wat was het vervelend, de laatste dagen bijzonder! eens ingericht werd het beter. � Ik zal u spoedig komen bezoeken, zei hij, overmorgen of.... Maar zij onderbrak hem: Neen, neen, niet zoo dadelijk, er is te veel te regelen en in orde te brengen, wacht eene week, antwoordde zij bedaard. Hij trok aan zijn snor, hij sprak eerst niet, toen zei hij: Ik ben gewoon hier nu alle dagen te komen. Het zal mij zonder- ling schijnen het huis gesloten te _zien.



		EENE IDYLLE. 7

		De groote zoon liet plichtmatig den klei- nen vader aan zijne rechter hand naast den muur. Zij wisselden echter geen enkel woord en stapten haastig door de ledige straat, aan den hoek onder de wuivende gaspit inslaande. Een paar huizen verder stak Cappuijns met rassche en als grammoedige beweging zijn sleutel in het slot, draaide hem, trok hem krijschend uit, en trad bin- nen zonder naar zijn gezel, die hem volgde, om te zien. II. Dokter Cappuijns was de aangetrouwde oom van Aurelie. Een man uit lagen stand. Door wilskracht en werkzaamheid had hij het zoover gebracht schitterende examens af te leggen en, na jaren worstelens, zich een eigen, eerlijk bestaan verschaft. Hij was aan de liefde zijner jeugd getrouw geble- ven en had een onbemiddeld meisje gehuwd. Jong door den dood weggerukt, had zij hem een knaap nagelaten. Deze knaap was Guido. De praktijk van den dokter breidde zich uit, zijn gezag groeide aan, en ondanks



		8 EENE IDYLLE. zijn weduwschap, zijn weinig gunstig uiter- lijk en den last van het kind, was het hem gelukt de hand van juffrouw Van der Hawer- meiren, de zuster van den huidigen emeri- tus-professor, te verkrijgen. Die gebeurtenis bracht zonneschijn in het leven van Aurelie. Eenig dochtertje en moederloos waren hare dagen tot hiertoe treurig heengevloden in het gezelschap van een leergierigen vader, die weinig naar haar omzag en een paar aanmatigende meiden, die haar aan onwetende willekeur deden gehoorzamen, en meenden goed te handelen door haar van alle kindergezel- schap te verwijderen. Thans kreeg zij een speelkameraad: Guido! en hoe jong zij ook was � vijf jaar � herinnerde zij zich even- goed als de twee jaren oudere knaap, hoe alles eensklaps, als door de tooverroede eener fee aangeraakt, om haar veranderde. Hare tante, die eertijds slechts zelden over- kwam, en nu voor hare kleedjes zorgde, die in de buurt woonde, en door wier gezegend toedoen het voorzeker was, dat er op een morgen een groot gat in den scheidsmuur werd geslagen � Aurelie had



		EENE IDYLLE O,

		er bij gestaan en de metselaars met breek - ijzers en hamers aan het werk gezien � en er vervolgens een poortje bestond, dat» enkel met een klink sloot, en zij en Guido nu bestendig samen waren en in den groe- nen tuin van oom den dokter mochten spelen en rondloopen. Dat was maar een stadstuin, doch hij scheen haar groot, bijna zoo groot als haar in latere jaren deuitge- strekte eigendom voorkwam, dien haar vader op een paar uren afstand van de stad kocht, en waar zij vervolgens hunne zomers doorbrachten. Toen de kinderen wat ouder werden en elk van hun kant school gingen, maakten zij \'s avonds hunne devoirs \') te zamen en de grootere Guido hielp de kleinere Aurelie. Hij was als een levend woordenboek, een nooit verdroten meester voor haar. Zij hadden elkander lief als kinderen van hetzelfde huis. Maar Aurelie moest vroeg naar kost- school, en vermits haar vader haar een veelzijdige ontwikkeling wilde laten verkrij- gen, had hij haar een paar jaren in Frank- rijk, ��n jaar in Duitschland, ��n jaar in \') Schoolwerk.



		EENE IDYLLE. 13 Aldus bereikte zij de zes en twintig jaren. De wrong tusschen haar vader en oom Cappuijns was door den tijd versleten. Reeds den zomer te voren hadden zij � tot dezelfde politieke opinie behoorend � elkander gedurende dagen van verkiezings- koorts in het comiteit ontmoet; eerst in \'t alge- meen gesprek hunne wederzijdsche opmer- kingen bedild of de kansen van welgelukken berekend; later al eens het woord tot elkan- der gericht; vervolgens samen de zaal ver- laten en den weg in gezelschap tot aan de deur des eenen afgelegd. Wat echter hun volkomen verbroedering had teweegge- bracht was eene plotselinge bezwijming, waardoor de professor aan zijne schrijf- tafel was verrast geworden; het radeloos om hulp snellen der verbijsterde meid naar den naasten dokter, en de ijvervolle toe- wijding van dezen tijdens eenige dagen van gevaar. Het spreekt van zelf, dat, nu de oude heeren verzoend waren, de jongelieden geen wrok meer droegen. Alles kwam zoo natuur- lijk, de vroegere vertrouwelijkheid werd niet weder aangeknoopt, maar om zoo te zeg-



		14 EENE IDYLLE.

		gen na jaren voortgezet, zooals zij het doet tusschen degenen, die enkel door het maandenlang verblijf in eene kostschool zijn gescheiden geweest. Een korte tijd op zich zelf, maar die van groote beduidenis wordt, omdat hij het kind tot volwassen persoon heeft gebracht. En nu hadden zij elkander weder, nu herkenden zij den lach, den spreektoon, de eigenaardige wijze van doen of zeggen. Hunne vriendschap voerde de bevredigende zekerheid met zich, dat zij oud was en bezat toch tevens den toover- glans der nieuwheid. Wat al ontdekkingen en verrassingen waren er niet: met wat zij dachten, wat zij wisten, wat zij gevoelden, wat elk hunner geleerd en ondervonden had! Zij kwamen nu dagelijks te zamen, meest \'s avonds in het huis van den professor; doch het gebeurde ook, dat Aurelie met haar vader bij uitzondering de thee bij den dokter gebruiken ging. III. Nooit had zij minder lust dan dit jaar ge- voeld om naar buiten te gaan; maar zij had



		EEN E IDYLLE. T 5

		toch niet vermoed, hoezeer het contrast der verwijdering met hare thans gewone gezelligheid haar treffen zou. Aanvankelijk was er veel in orde te brengen, wat haar afleiding verschafte; na verloop van een paar dagen welde er echter een soort van onbehagelijkheid in haar gemoed op. Zij gaf er zich eerst geen duidelijke rekenschap van; maar de tweede en derde avond te lande schenen haar reeds lang, niet zoozeer, omdat de stilte niet gestoord werd, maar omdat zij op voorhand wist, dat zij niet gestoord zou worden. Zij geeuwde een paar malen met het boek voor zich, onder de lamp rechtover haar altijd kalmen, te- vreden studeerenden vader gezeten. Was het de buitenlucht, die haar aldus terneerdrukte ? Was het de gure voor- jaarswind, die bij dage de wandelingen in den tuin en aan den boord der Leie, die hem aan �en kant begrensde, zoo weinig aantrekkelijkheid bijzette ? Zij wist het niet. Zij dacht aan de stad met hare duizend nauw verneembare levens- geruchten, die zelfs degenen, welke tehuis blijven en alleen zitten, voor een gevoel




		yv\\vn 12
		*<f?*

		Nederl oct. 1058

		*



		RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT

		A06000003115775B

		0311 5775



		EENE IDYLLE. ig

		derde op � \'t is te zeggen de dokter, want Guido is belet. � Hoezoo? liet zij teleurgesteld ontglippen. � Wel, hij moet naar da vergadering van de commissie voor het oprichten van een standbeeld voor... voor... Hij haalde de schouders op ten teeken, dat de naam hem niet te binnenschoot. Het was ook dat niet, wat Aurelie be- lang inboezemde: � Wanneer komt hij dan ? vroeg ze. Nu was mijnheer Van der Hawermeiren eens recht in zijn schik te kunnen bewijzen, dat hij bescheid wist: � Ik heb hem gezeid, mijn jongen, doe zooals gij verkiest, geneer u niet, wij zullen u zonder fout Zondag over acht dagen verwachten. � O papa, dat is hem afzeggen! sprak zij op een toon van verwijt. Maar hij luis- terde niet. � Welnu, vroeg hij opgeruimd, met de zelftevredenheid, die eene gepleegde heldendaad medebrengt: heb ik uwe bood- schappen niet goed gedaan ? en hij streelde de uitgepakte voorwerpen met het oog. � Opperbest, antwoordde zij met ironie. Zij wilde hem echter niet bedroeven,



		2O EENE IDYLLE.

		haar braven, dwazen, geleerden vader, die alles gewoonlijk verkeerd deed, en zij ging uit de zaal om hare ontevredenheid te verhelen. Het fleschje glycerine had ze laten staan, het pakje thee laten liggen, de postzegels op de tafel geworpen, zij zoo bezorgd, die nooit de kleinste wanorde noch bij zich zelve noch bij anderen ge. doogde. De koude voorjaarswind blies in haar aangezicht en dreef een traan in haar oog. Kwelling lag in haar hart: neen, Guido zien of niet zien, was haar om \'t even; maar hem zoo brutaal doen begrijpen, dat hij gedurende heel de week niet komen mocht, was te kras. In eens stond zij pal en maakte eene beweging om op hare stappen terug te keeren: hem een telegram zenden ? � Neen, dat was te veel gewicht aan de zaak hechten. Dan dacht ze, of ze hem niet schrijven zou. Och neen, zij had hem nog nooit geschreven. Er stond haar niets te doen dan het vervolg af te wachten ... Zij liep zoo haastig door de tuinpaden, dat zij verschrikte, toen de hovenier, uit een zijlaan komend, met de hand, die hij



		EENE IDYLLE. 2 I

		onder \'t spreken, ten blijke van eerbied, recht naast de pet hield, haar vlucht stuitte om te vragen, waar zij dien boomstronk wilde geplaatst hebben, dien zijne dochter- kens zoo even aangebracht hadden. Aurelie had naar dien tronk verlangd; zij had zoo iets in een naburigen tuin be- wonderd: het onderdeel van een knoestigen wilgestain, half in den grond gedolven en kunstmatig met varens en maagdepalm overgroeid. De hovenier had moeite gehad om er een dergelijken te ontdekken, en wilde haar medetroonen om hem te zien. Zij schoot als uit een droom: \'t Is mij om \'t even, zei ze ongeduldig, bijna on- beleefd, gij doet mij verschrikken, Wanus. De man verschrikte ook over het stroeve van haar stem; doch even ras bezon zij zich en : � Ja, toon mij dien, zei ze milder en begeleide zijn tragen, loom en aard- werkersstap. Even achter de hazelaren stonden de dochters er mede. Zij hadden hem op een kruiwagen tot daar gevoerd: een plomp stuk hout, een zwaren last voor twee meisjes. De eene, de jongste, de grootste, droeg nog



		EENE IDYLLE. 2 5

		terde nooit naar hun geharrewar, niet uit minachting, maar omdat zij dezelfde din- gen van in hare kinderjaren, aleer zij ze verstaan kon, had yehoord en de herhaling er van haar als een hol, onaangenaam ge- rucht aandeed. Zij was blij, toen ze vernam, dat oom Cappuijns eene consultatie in de stad had, welke hem dwong met een vroegeren trein te vertrekken ; en zij zorgde, dat paard en wagen op tijd gereed waren, om hem naar \'t station te voeren. Dat bezoek had haar vermoeid. Zij had zich voorgenomen niet het eerst van Guido te gewagen. Van hem was geene spraak geweest. Zij dacht nochtans aan hem, dien avond, toen zij met de schemering nog eens den tuin doorwandelde, in de logge rust en drukkende eenzaamheid, welke het einde van den Zondag zoo geheimnisvol en on- verklaarbaar te lande over alles werpt. En zij verlangde weer naar hem met die innig- heid, welke de ontbering van iets doet ont- staan. Had hij haar afzeggen en dat haars vaders euvel opgenomen, en dreef hij den kleingeestigen wrok zoo ver, dat hij haar



		2 6 EEN E IDYLLE.

		straffen wilde, of voelde hij die opschorsing van hun verkeer, die leemte der afwezig- heid, niet z�� als zij? Het maakte haar wrevelig\', dat navorschen naar iets, dat haar kwellend bezighield zonder de gronddiepten van haar hart te beroeren. Want in haar be- kommernis en spijt mengde zich geene teederheid. De behoefte om hem daar te heb! en was eene behoefte van den geest, veelmeer dan van \'t gemoed. Terwijl ze des morgens hare lange lok- ken kamde, vroeg ze zich weder af, of ze hem dien dag niet zien zou. En hoe dwaas hij was niet ongehoorzaam te worden, � dit was juist het onpractische, het gebrek aan initiatief, dat hem kenschetste en heel zijn leven hinderlijk in den weg staan zou. In den tuin was het heerlijk, alles kiemde en groende in de warme lentelucht vol levensgeronk. Hoe was het mogelijk nu niet een uitstapje naar buiten te doen! Het lindeloover hing malsch en blinkend aan de reeds lang geschoten, roodachtige twijgjes; purperen judaspenningen, in haast ontloken, schitterden tusschen en onder het nog kleinbladerig heestergewas, dat hen



		EENE IDYLLE.		= 7


		aldra overweldigen zou. De pyrrhus, kun- stig" besnoeid, bloeide nog hoogrood, alleen staande, in \'t grasplein aan de bocht van het slingerpad. Daar een perkje bontkleu- rige fluweelen anemomen, met open kelken de zon aanbiddend; ginder een grooter perk: hemelsblauwe tuinvergeet-mij-nietjes, een weelderigen hul \') rozenkleurige silenas omzoomend, dat van verre aan den fris- schen overvloed en de gazige lichtheid van kundig uitgestalde balstoffen deed denken. De kastanjeboom stak fier zijne prachtige bloementoortsen op \'t donkergroen omhoog; al de groote boomen ritselden met lente- gesuizel boven het hoofd, en vrijpostig begon het woekerkruid zelf den weg te overdekken. Wanus was bezig met het uitrakelen der dorre bladeren van onder \'t hazelaargewas. Hij hield de korte pijp in den mond en had de berekend trage bewegingen van de grondbewerkers, die weten, dat hunne taak lastig, en de dag lang is. En nu jubelde Aurelie\'s hart met de vogelen mede; het zweefde met de speel- ") Massa.



		2 8 EEN E IDYLLE.

		sche, kwetterende zwaluwen in de ruimte; alle gedachten dommelden in rust; ademen werd eene weelde in al dat groen. En zij bleef staan voor eene groep meiroosjes, hevig geel, zonder schakeeringen, zooals wel dikwijls gele bloemen zijn � of schijnen zij het, omdat het oog, door hun geschitter verblind, de tonen niet meer vat? Dorre takjes staken boven de groene uit, schen- dende teekens van vergankelijkheid en ver- val op dit alom uitbarstend lenteleven. Aurelie bezat fraaie handen, die zij met de grootste zorg verpleegde; nooit stelde zij die aan de lucht bloot. Thans ook had zij hare lange, tevens den pols beschermende, vleeschkleurige hondenvellen handschoenen aan, en werktuiglijk begon zij de naakte takjes af te breken. Zij smaakte het zuiver mechanisch genot der vingeren: de broze stokjes te doen kraken en telkens zegerijk hun kleinen weerstand te overwinnen. Aldus had zij reeds een heelen hoop rijshout ver- zameld en stond zij nu verder, nog altijd werkzaam, bij de lagere theeboompjes, wier kenmerk het ook is hunne dof rozenkleu- rige, wollige bloemenkaarsjes door eene om-



		EEXE IDYLLE. 2 O, geving van bruine, bladerlooze stokjes te beschamen. Daar klepte \'t klokje voor \'t diner. En zij schoot uit hare verdooving op en haastte zich naar huis om haar vader niet te doen wachten Wat was zij zonderling en wei- lustvol, die opschorsing van alle gevoelens en gedachten, dat oplossen van \'t eigen ik in de onmiddellijke omgeving! En welke vergoeding voor het ontberen van de on- rustwekkende begaafdheden des geestes moest er niet liggen in de tevreden, be- spiegelende verstomping dergenen � zooals zij, misschien ten onrechte, geloofde dat er zijn � welke nederig en arbeidzaam, aan het redeloos lastdier gelijk, hunne dagen slijten!... Tegen den straatkant, juist waar de steen- weg een hoek vormt, was in den tuin eene kleine hoogte; daar stond een open linden- prie�ltje met eene bank. Men zat er beschut voor \'t oog der voorbijgangers en kon toch, door eene opening in \'t groen, zelt alles bespieden; geene boomen of struiken benamen het uitzicht op de vlakte. Over de Leie, welke na vele kronkelingen door



		30 EENE IDYLLE.

		wei- en akkerland op eenige honderden meters voor het landgoed terugkeerde, lag eene ophaalbrug; het tolhuis stond er naast. Aurelie bezat een buitengewoon scherp oog en kon de komenden en gaanden tot op grooten afstand onderscheiden, Na den middag, terwijl haar vader bij het lezen van een dagblad in zijn zetel insluimerde, ging zij in dat looverhuisje zitten. Het was het uur van den trein en telkens maakte zich daar eene kleine gejaagdheid van ruiar meester. Zij keek bestendig op van haar boek: er kwam een wagen of een pracht- gespan over de brug; de vrouw van den tolmeester verscheen met de hand uitge- strekt voor het te ontvangen recht; soms werd er door deze een praatje met een voetganger of ruiter gemaakt. De lucht was zoo helder, dat Aurelie het verdoofd geruisch van den verren trein vernam. Zij vouwde haar boek geheel toe. Zou Guido komen ? Zou hij het niet doen ? En zij bleef in de richting kijken. Neen, niemand, dien zij met hem verwarren kon. Enkele malen schrikte zij nochtans belangstellend op: een zekere zwier, eene eigenaardige, hoogege-



		KFNK Tm\'I.T.E. 3 I

		stalte, een donkerder kleederdracht deden haar een oogenblik twijfelen; maar neen, zij zag het dra, het was een handelsreiziger of ergens een bezoeker met bestemming voor een ander landgoed uit de buurt. Toen welde een soort van schier vernederende teleurstelling in haar gemoed op. Hoe was het mogelijk zich aldus om een afwezige te bekommeren! het was een eebrek aan eigenwaarde tegenover zich zelve, zoozeer naar iemand te verlangen, die aan haar niet dacht en haar zoo goed kon missen. En nu zij zekerheid had, dat Guido van- daag niet te verwachten was, hernam zij kalmer hare lezing of haar handwerk, in haar hart verblijd, dat er ten minste nie- mand anders haar geliefde eenzaamheid verstoren, en haar tijd rooven zou. Het was opmerkelijk, en zij gaf er zich geene rekenschap van waarom, maar zij vreesde het bezoek van bekenden uit de stad, en bij gebrek aan zijn gezelschap, bleef zij \'t liefst aan zich zelve overgelaten. VI. Het schoone weer had niet aangehouden.

		«



		2,2 EENE IDYLLE.

		Fel blies de wind in \'t malsche loover, dat aan zooveel strengheid niet gewend, pijnlijk dooreengeslagen, zijne aanhoudende wee- klacht huilde. Aurelie. die heel de week om zoo te zeggen buiten had geleefd, kon het in huis niet uithouden. Zij wandelde op \'t voorplein, warm in een sjaal geduffeld, met een capeline op het hoofd, waarvan de fronsels tot over hare wenkbrauwen hingen. Daar, juist in \'t zuiden, was zij wat voor den noord-oostenwind beschut, maar zij hoorde zijn woeden in de loeiende spar- ren, niet ongelijk aan het geruisch der zee; de wolken waren grauw met logge zwarte randen en namen monsterachtige gedaanten aan; nu en dan vielen enkele koude regen- druppelen op hetgeen van haar gelaat was blootgebleven. Zij ging met rassche schre- den heen en weer onder den grooten, ge- struikten kerslaurier ^l), die zoo overvloedig vol bloementrossen stond, dat hij als met donzige sneeuw bedekt scheen; de grond zelf er onder lag heel wit met afgestoven, fijne bladerkens bestrooid. Zij dacht dat zij

		) Kerslaurier: prunus lauro-cerasus.*



		EENE IDYLLE. 33

		zulk weer minde, en de oproer der elementen iets grootsch in zijne woestheid heett, dat ontzagwekkend de macht der natuur ver- kondigt. Zij voelde zich zoo levenslustig, het scheen haar, dat ze uren ver had kun- nen gaan. En zij zag op in\'t loover: daar, ergens verborgen, dichtbij, zong de nach- tegaal. Zijne stem overheerschte het bruisen van den wind, als trotste hij de kou en de orkaan; onvermoeid en onverdroten wierp hij zijne jubeltonen in de ruimte, het luisterend oor verrukkend door hun har- monische, oneindige afwisseling. Wat was het toch heerlijk te lande!. .. In eens, zich omkeerend, schrikte zij en deed een stap achteruit: Guido stond v��r haar. Zij had het ijzeren hek niet hooren openen. Hij lachte haar tegen, ook in zijn jas gewikkeld, met den kraag op en de schou- ders hoog, rood van zijn worstelen met den wind. Hij stak haar de hand toe, en terwijl zij die nog vasthield, vroeg zij, blij verwonderd: � Hoe komt gij hier? Het uur van den namiddagtrein, met welken zij hem dagelijks verwacht had, was 3



		34 EENE IDYLLE.

		lang voorbij. Zij had zijne komst zoozeer bespied en nu verraste hij haar toch op het oogenblik, dat zij volstrekt aan hem niet dacht! � Te voet, antwoordde hij. � Meer dan twee uren gaans, door zulk een weder! zei ze, het klonk bijna ver- wijtend. En hij bekende het als een scholier, die eene guitenstreek op zijn geweten heeft: hij kon het in de stad, in zijne ballingschap, niet meer uithouden. Het was nu Vrijdag, morgen nog geduld te hebben .... nog een heelen dag te verloopen tusschen den Zon- dag! neen neen, hij had zijn uurwerk ge- raadpleegd en was naar \'t station geijld, hij hoorde den wegtrekkenden trein fluiten, juist, toen hij met zijn snel genomen kaartje aangeloopen kwam. Zijne teleurstelling duurde slechts een oogenblik. Hij zou zich daardoor niet laten afschrikken: Ik wilde u zien, vandaag, u � en uw vader, voegde hij er in eens verlegen bij. Dit laatste deed Aurelie glimlachen. Eene onuitsprekelijke kalmte was in haar hart gedaald, eene bevrediging, eene zalig be-



		EENE IDYLLE. 35

		wustzijn van macht en zegepraal. En nu was zij het, die zoozeer naar hem had ge- snakt, welke met vriendelijke blaam zijn uit- stapje kinderachtig en buitensporig noemde, terwijl hij aan hare zijde op \'t voorplein heen en weer ging! Zij was oprecht, zij had al haar verlangen vergeten bij het veropenbaren van zijn nog grooter verlangen om elkander terug te zien. Zij dacht er niet meer aan om zich te ontschuldigen over schijnbare onbeleefdheden, of wilde het misschien niet doen, omdat zij gevoelde, dat het al te vriendelijk van haar ware geweest. Guido was daar sedert jaren niet gekomen; alles moest hem bekend zijn en herinne- ringen wekken en scheen als dusdanig toch niet veel indruk te maken. Zij waren nu verder den tuin ingewandeld; hij had het hoofd eens binnen de halve staldeur ge- stoken, en den ouden muil een streelend klopje op de achterlende gegeven; en deze had omgezien en gehinnikt als tot weder- groet; zij waren genaderd tot aan de beuken- haag met haar bleek en glimmend groen, waarvan de weelderige broosheid bewonde- ring en tevens angst voor zijn onmogelijk be-



		36 EENE IDYLLE.

		houd verwekt. Daar was het, dat hij, toen beiden van de schepping genoten, zonder van hare schoonheid bewust te zijn, kevers schudde, die zij als levenlooze voorwerpen hier en daar opnam en prik- kelde, tot zij uit hunne verdooving ont- waakten en met de pooten begonnen te spartelen. Guido verzamelde ze in eene doos en toen werd een draad door hun stuitje gestoken en zij � op den grond gesteld � hieven hunne schubben in eene beweging van ademhalen op, al meer en meer, tot er eindelijk lucht genoeg onder was en zij eensklaps � altijd onverwacht nog voor de belangstellende toezieners � ook hunne gazen vlerken daaronder ont- plooiden, en in lompe vlucht opgingen on- der de zegekreten van de kleinen, die den draad hielden. Ginder stonden de groote denneboomen heen en weer geslingerd door den stormwind, hier de reuzenolm, waarop hij eens roekeloos, met levensgevaar, geklau- terd was om er een weewaalnest (wiele- waal) te rooven. Zij waren aan den boord der Leie ge- komen. Het schuitje van vroeger met zijn



		EENE IDYLLE. 37

		rood en wit gestreept paviljoen lag er nog vastgeketend, zwalpend in het ongestuimig water, dat thans even grauw als de hemel was. Hoe vaak had hij er met haar als knaap tot aan de sluis in geroeid! Maar aan dat alles dachten zij niet of gewaagden er niet van, en weldra had het gesprek � wat altijd gebeurde, als zij te zamen waren � eene gansch tegenovergestelde wending van die der sentimentaliteit genomen. Op eene bemerking van Aurelie, dat het klimaat in Vlaanderen zoo veranderlijk is, had Guido gezegd, dat de huidige verkoeling hare wetenschappelijke uitlegging vond en alle jaren omstreeks den twaalfden Mei inviel, omdat zij veroorzaakt werd door de smel- ting der groote ijsschollen in de Baltische zee, die eene beduidende hoeveelheid latente luchtwarmte daartoe moesten opslorpen. Toen sprak hij van den wind, van andere natuurverschijnselen, en het was reeds laat en tijd om te vertrekken, voordat hij er aan dacht eens bij haar vader te gaan. Zij keerden ras naar huis met koude wangen, frisch doorwaaide kleederen, kracht



		38 EENE IDYLLE.

		in \'t bloed, gezondheid in den geest en sympathie in \'t hart. Mijnheer Van der Hawermeiren was niet verwonderd Guido zoo laat te zien aan- komen, hij was over niets verwonderd en had reeds vergeten, dat hij zelf dat bezoek tot den Zondag verschoven had; ook niet verheugd, of niet verstoord, omdat hij in zijne studie onderbroken werd. Hij ging mede tot aan het voorhek in zijn gekleurden kamerrok, en bemerkte geenszins, dat zijn jonge vriend zelfs niet had neergezeten, wat toch zonderling was voor iemand, die van uren ver kwam. Bij het scheiden � haar vader had reeds den rug gekeerd � viel er Aurelie nog iets te binnen en zij zei heel opgewekt: � Guido, \'s avonds zie ik altijd een tame- lijk groote, doffe ster in \'t zuiden tusschen de constellatie van den Leeuw en het Aar der Maagd, het moet eene planeet zijn; Jupiter is niet zichtbaar, Mars kan het niet wezen, want\' die heeft eene roode kleur; Venus is grooter, het kan geen andere dan Saturnus zijn... is het zoo ? Hij wist het niet, hij wist er minder van



		EENE IDYLLE. 39

		dan zij, die deze wetenschap ook uit lief- hebberij bestudeerd had in boeken voor oningewijden geschikt. Hij had geen tijd meer: � Ik zal het aan Mouval � dat was zijn vriend, een sterrenkundige � vra- gen en u zijn antwoord Zondag mededeelen, zei hij heenijlend. VII. Des anderdaags stond hij daar weder, ook laat, lang na het uur van den trein: hij had niet willen wachten, hij moest haar dadelijk de boodschap brengen. Ja, zij had gelijk, hij had het aan Mouval gevraagd, het was Saturnus, die thans op de door haar aangeduide plaats zat. Aurelie glimlachte, verrukt; hare oogen schitterden, zij was zoo verheugd over die ontdekking in het nederig grondbewustzijn zelf harer onwetende geleerdheid. � Ziet ge \'t wel, zei ze zegepralend, dat ik er iets van heb onthouden en gij mij niet te vergeefs die boeken van Houzeau en Flammarion heb gegeven. Hij bekende het volgaarne, opgeruimd, hare blijdschap medegenietend. En als een leerzuchtig kind, dat fier is over zijne weten-



		4-0 EENE IDYLLE.

		schap en ze bewijzen wil, daagde zij hem schertsend uit om haar vragen te stellen: welk teeken van den Dierenriem op een bepaalden dag en een bepaald uur aan de middaglijn voorbij trok. En hij deed het en zij � na eenig nadenken of aarzelen � wist bescheid te geven. Aldus wandelden zij het slingerpad op. Wanus had den kruidsteker neergezet en rakelde nu vlijtig, daar het Zaterdag was en de tuin in zijn Zondagstooi moest prij- ken; en »omdat er zooveel werk was met al dat verduiveld onkruid, waar een mensch niet meester over kan worden," had hij Aurelie een paar dagen geleden voorge- steld zijne dochters in de hoedanigheid van wiedsters mede te brengen. Hetgeen met enthousiasme was aanvaard. Aurelie kon geene wanorde of gebrek aan oppas zien. Het was een genoegen voor haar, wanneer ze alleen drentelde, de kleine, fijngeschoeide voetjes in de mul omwoelde aarde te mogen stellen en wederkeerend langs het pad, het eerste spoor te volgen met het oog, en zich rekenschap te geven van de nauw merkbare bochten en afwijkingen in de



		EENE IDYLLE. 41

		rechte lijn, door de aantrekkingskracht van boomstammen of struikgewassen veroor- zaakt. Toen zij aldus keuvelend aan den pyrr- husstruik kwamen, richtte eene kruipende gestalte zich juist daar van onder op: het dochtertje van Wanus, diegene met den grooten bult. Zij had een schortvol afval en rotte bladeren verzameld. Zij had de komenden niet ontwaard en trad terzijde om hen door te laten. Zij groette zeer gewichtig met de diepe buiging, die men haar in \'t klooster had geleerd. Guido\'s blik viel in \'t voorbijgaan op haar: er lag iets jammerlijks en tevens comisch over die plichtmatige beleefdheid, in tweestrijd met den stand van dat mis- vormde schepsel, iets dat deed denken aan een aapje, toeren verichtend. � Dag, Clete, zei Aurelie, met hooge, verwijderende minzaamheid en zij vervolg- den hun weg. Aan den ingang der overwelfde linden- allee lagen eene houweel en een krabber met de snee en de tanden omhoog naast een stapel versperrend onkruid. De beiden