7-ZZ7-Z/ZZZZZZZZZ-ZZZZZZ \' 7-ZZ.ZZ7Z ZZ \'-ZZZ Z .\'J Z\'Z  .*.\' Z\'\'Z.\'\'ZJZ \'ZZfi \' ,\'Y

I BIJ DE VOLKEN DER OUDHEID. |*

0100530053010102015302020102000001000102020023020500530210020148

SOCIAAL-HYGIËNISCHE STUDIE

Met Af 1) op ld in go n.

Slechts de verdorvenheid voelt zichbeleedipd
door do tafereelen der verdorvenheid."

Pe wijsbegeerte bemoeit zich met, en spreekt
vrij over allo zaleen om er de*oorzaak van te
vinden, 2e te beoordeelen on to verbeteren.\'*

_rTTrpTTTTTTT«_rTT,

Bij A. VAN KLAVEREN, te Amsterdam, is verkrijgbaar dederdedruk van:
CLARISSE

OF HET LEVEN EENER

IN DE NEGENTIENDE EEUW,

door LORD MONROE.

MET OFFICIE E LE B IJ LAGEN.
Royal 8° - 216 bladz. druks - Prijs/1.90.

Het werk, waarvan wh\' hierboven den titel afschrijven en dat,
dank zn\' de welwillende toestemming van den auteur, nu ook
hier te lande in den handel gebracht mag worden, heeft in
sommige kringen niet weinig sensatie veroorzaakt.

Hoewel het Publiek slechts als \'t ware noode, er mede in
kennis werd gesteld (de eerste uitgave was slechts voor enkele
Regeeringspersonen en belangstellenden verkrijgbaar), was de ver-
schh\'ning er van voor verschillende belanghebbenden, als
daar zijn \'bordeelhouders, handelaars in meisjes, geheim».
agenten en het legio hunner handlangers, wier vuil en laag
bedrijf in dit boek openlijk wordt aan de kaak gesteld, gelijk aan
een donderslag bh\' helderen hemel.

En niet ten onrechte!

Hunne schandelijke praktijken niet alleen oogluikend
toegelaten maar zeli\'s gewettigd, zoo niet begunstigd door
Overheidspersonen, wier eerste plicht het ware onschuldigen
en zwakken te beschermen, voor te lichten, en zoo noodig, te
redden, worden hier met onverbiddelijke gestrengheid onthuld,
wereldkundig gemaakt en gebrandmerkt.

Zoo werd er ook de aandacht der Hooge Regeering op
gevestigd.

Dat de in dit werk onthulde schandelh\'kheden, die er met
onervaren, meest althd minderjarige meisjes, plaats vinden, ten
Hemel schreien, wordt bevestigd door de woorden van onzen
tegenwoordigen Minister van Justitie, Baron du Tour van
Bellinchave.

Immers, in eene zitting van de Tweede Kamer der Staten-
Generaal, bracht Z. E. de eerste uitgave van dit boek ter
sprake en noemde het toen een werk dat door geheel
Europa een kreet van verontwaardiging heeft doen
opgaan." *)

Van zekere zh\'de heeft men den schrijver verweten, dat hij
jacht maakte op schandalen.

Niets is echter minder verdiend en minder waar, hetgeen
trouwens reeds duidelijk blijkt uit het feit dat Mevrouw Jos.
E. Butler, de welbekende en edele beschermster van gevallen
meisjes, volgaarne de opdracht van dit werk aanvaardde.

Des schrijvers doel was tweeledig, eerstens: de aandacht dei-
verschillende Regeeringen te vestigen op misdaden, die, in de

*) Het Algemeen Handelsblad van 6 Dec. noemde het oen wereldhe
roemd werk.

laatste jaren vooral, straffeloos bedreven konden worden, en
tweedens: jeugdige en onervaren meisjes of vrouwen te waar-
schuwen voor de helsche listen en lagen van handelaars
in Blanke Slavinnen.

Het eerste doel werd reeds voor een gedeelte bereikt; immers
de Nederlandsche Staatscourant van 19 December 11. bevatte het
volgende bericht:

Op 18 dezer is door Zr. Ms. Gezant te
Brussel met den Minister van Buiten-
landsche zaken van Z. M. den Koning
der Belgen eene verklaring o n d e r t e e-
kend, betreffende maatregelen tegen den
handol in jeugdige vrouwen en meisjes."

Moge ook het tweede doel bereikt worden!

Mogen ouders, voogden en opvoeders dit boek met aandacht
lezen, ten einde, door kennis van zaken beter gewapend, hunne
kinderen of pupillen des te beter te kunnen beschermen, tegen
lieden, die uit vuig winstbejag niets anders beoogen, dan het
licltaamlijk en zede/ijk verderf van de slachtoffers, die hun in
handen mochten vallen.

Hoe dikwijls leest men niet in verschillende dagbladen enkele
advertentiën, waarbij onder de gunstigste voorwaarden, jonge
meisjes van knap uiterlijk eene gemakkelijke en aangename
betrekking wordt aangeboden (liefst buitenslands), als gouver-
nante, dame van gezelschap of iets dergelijks, en hoe dikwijls is
het niet na een nauwkeurig onderzoek gebleken, dat zulke
aanbiedingen door of namens zeer verdachte personen waren
ingezonden!!

Dikwjjls had de persoon, die zulk een onderzoek instelde,
gegevens genoeg, om openlijk te kunnen waarschuwen, z\\j het
dan ook onder bedekte termen of verzwijging van namen.

Maar doordien men angstvallig nauwkeurig moest zijn, kwam
zoodanige waarschuwing altijd veel later dikwijls te laat
en wie kan becijferen hoeveel slachtoffers er dan reeds gemaakt,
verhandeld en opgezonden waren, om na enkele dagen in een
bordeel en van daar uit enkele jaren later in het Gasthuis aan
te landen, het Gasthuis, waarin het in het bordeel gevoerde
leven veelal zulk een ontzettend einde vindt.

"Welnu, het is de treffende geschiedenis van zulk een slacht-
offer, welke hier geheel naar waarheid en gestaafd
door o f f i c i e e 1 e b ij 1 a g e n, verhaald wordt.

Dit boek waarschuwt vooruit.

Die het eenmaal gelezen heeft, heeft veel geleerd en vergeet
dat nimmer.

Feiten, niets dan feiten worden vermeld en zoo onverbidde-
lijk onthuld, dat sommige Ambtenaren van Politie, meer
speciaal belast met het toezicht op de bordeelen en de. inschrü-
ving van publieke vrouwen, al een zeer treurig figuur maken *)
dat zelfs een Burgemeester eener groote en welbekende stad

openlh\'k, met name gesignaleerd wordt als eigenaar van een___

Men leze en oordeele !!!

*) Deze Ambtenaren mochten wel eens een voorbeeld nemen aan
den Heer Van Schermbeek, Hoofdcommissaris van Politie te \'s-Hage,
die warm bestrijder der prostitutie als hij is zich o. a. zeer ver-
dienstelijk heeft gemaakt door eene onpartijdige en strenge toepassing
der verordeningen op de openbare zeden.

BIJ DE VOLKEN DEE OUDHEID.

SOCIAAL-HYGIËNISCHE STUDIE

Slechts* de verdorvenheid voelt zich beleedigd
door de tafereelen der verdorvenheid."

De w\\jabegeerte bemoeit zich met en spreekt
vrij over alle zaken om er de oorzaak van te
vinden, ze te beoordeelen en te verbeteren."

DE PROSTITUTIE BIJ DE VOLKEN
DER OUDHEID.

De geschiedenis van de prostitutie bij de volken der Oud-
heid raakt zooveel belangrijke vraagstukken, en hecht zich
aan zooveel moeilijke raadsels vast, dat zij, om volledig
geschreven te worden, de medewerking zou vereischen van
uitstekende mannen in de archeologie, de letterkunde en
wetenschappen, de wijsbegeerte en geneeskunde, zooals": de
verschillende werken van Dulaure, A. Béraud, P. Creuzer,
Famin , Sabatier , Rosenbaum , Rabutaux, Pierre Dufour,
Parent-Duchatelet, enz., enz. het bewijzen. Maar het valt
misschien in de macht van een electrisch wijsgeerig ver-
nuft de verspreide studiën samen te vatten van die schrij-
vers, wier werken men heden slechts in de groote biblio-
theken vindt.

Als men deze verschillende monographieën de een na de
ander ontleedt, wordt men onwillekeurig ertoe gebracht,
uit een nieuw en oorspronkelijk gezichtspunt de geschiede-
nis van \'s menschen geest te beschrijven, in zijn vooruit-
gang door de oude godenleer en de Oostersche godsdiensten,
en om tot een zeer nauwkeurig onderzoek over te gaan
van de opvolgende beschavingen in haar betrekking tot de
zeden, de wetgevingen en de gezondheidsleer der volken.

Zoo zullen wij in de prostitutie drie onderscheiden tijd-
vakken vinden: 1° dat van de prostitutie der gastvrijheid,

d. i. van het om een min of meer vleiende reden afstaan
van de slaafsche vrouw aan den gast, dien het toeval in
de hut van den oermensch voert: dit is het steenen tijd-
perk der prostitutie; 2°. dat van de gewvjde prostitutie, die
uitgeoefend wordt onder den invloed der bijgeloovige denk-
beelden en woeste hartstochten van de Oostersche volken ;
ten laatste de wettige prostitutie, die den tuchteloozen handel
van het menschelijk lichaam duldt en bekrachtigt in naam
der physische en zedelijke gezondheidsleer.

Deze drie vormen der prostitutie zijn door alle schrijvers
aangenomen geworden, die haar algemeene geschiedenis
geschreven hebben. Wij hebben een zeer opmerkelijke be-
schrijving ervan gevonden in het werk van Rabutaux:
Overal," schrijft hij, zoover de geschiedenis ons laat door-
dringen, bij alle volken en in alle tijden zien wij als een
min of meer algemeen feit, dat de vrouw de afschuwelijkste
slavernij ondergaat en zich zonder keuze of neiging, aan
de woeste driften overgeeft van hem, die haar begeert of
uitlokt. Dikwerf verliest in dat noodlottig duister de edele
en zachte gezellin van den man, zoodra alle zedelijk be-
wustzijn uitgedoofd is, het laatste spoor van haar waardig-
heid en rangschikt zij zich zelve door een uiterste ver-
laging onverschillig geworden voor hem, die haar bezit
als een nietig iets onder de geschenken der gastvrijheid;
de heilige betrekkingen, waaruit de vreugde en de banden
van het huisgezin ontstaan, zijn bij deze gezonken volken
van geen belang, van geen waarde."

Andere malen vereenigt zich in het oude Oosten, bij
voorbeeld, en van land tot land bij schier alle volken, die
oude overleveringen eraan ontleend hadden, door een nog
afschuwelijker koppeling het offer der schaamte van de vrouw
met de dogma\'s van een monsterachtig naturalisme, dat alle
hartstochten opwindt, door ze te vergoden; dat offer wordt een
gewijd kerkgebruik van een zonderlingen en ontaarden eere-
dienst, en het aan eene ontuchtige priesterschaar betaalde
salaris wordt als een offerande beschouwd aan hun goden.

Bij andere volken, eindelijk bij hen, die op de ladder de
verhevenste plaats innemen, leveren nog de ellende en de
ondeugd een geheele, tot de onderste lagen teruggestooten,
geduld, maar met eerloosheid gebrandmerkte klasse van
ongelukkige vrouwen, voor wie de uitspatting en de schande
een beroep zijn geworden, over aan de grove opwellingen
der zinnen en aan haar onbeschaamde lusten.

Indien men de documenten betreffende de zeden der eerste
beschaafde volken uit een physiologisch oogpunt beschouwt,
kan men in het algemeen bij alle a priori twee klassen van
vrouwen onderscheiden: de eene door het huwelijk bestemd
tot de voortteling der soort en nagenoeg levende onder het
nakomen der natuurwetten ; terwijl aan de andere als werk-
kring aangewezen is, zich aan geslachtsverrichtingen van
een andere soort over te geven, waarvan het doel onvrucht-
baarheid voor haar is, en voor de mannen overprikkeling
der voorttelings-zinnelijkheid met al de verfijningen van den
wellust. Het is bij deze, dat men de eerste oorzaken moet
zoeken der venerische ziekten en die afdwalingen der zede-
lijke eigenschappen, waarvan de physische formule nog ge-
vonden moet worden. De geschiedenis van dit gedeelte der
pathologie is dus nauw verbonden aan die der prostitutie:
de wonde der Oostersche rassen en de noodlottige geesel
van de toekomstige geslachten, die op ons voorbeeld waar-
schijnlijk de veiligheidsklep der menschelijke hartstochten
ervan zullen maken en de zedelooze bewaarster van de
openbare zedelijkheid.

Eenige geschiedschrijvers en wijsgeeren der oudheid heb-
ben den godsdienstigen oorsprong der prostitutie verklaard
door den angstvalligen geest der menschen. Zij toonen ze
ons, den toorn der hemelsche machten trachtende te bevre-
digen, door haar de eerstelingen te offeren hunner oogsten,
vruchten en kudden, totdat voor hun oogen mannen optre
den, die zeggen dienaren der goden op de aarde te zijn. Als
priesters eischen zij van hen voor hunne altaren offeranden
en gaven. En, misbruik makende van hunne onwetende

lichtgelovigheid, blazen zij hen in, dat de goddelijke goe-
dertierenheid hun deelachtig kan worden door de gewijde
prostitutie hunner dochters, wier maagdelijkheid het mono-
polie is, dat wettig toegestaan wordt aan de ingewijden en
wachters der tempels. Van toen af vingen die geheimzinnige
ceremoniën aan, waarin de prostitutie de rol van grond-
wettige leerstelling van den eeredienst gaat spelen, in tegen-
woordigheid van wonderlijke afgodsbeelden, die uit hout of
steen vervaardigd van het mannelijk organisme slechts het
mannelijk voorttelingslid bezitten.

Op de gewijde prostitutie moest noodwendig de wettelijke
prostitutie volgen, die als een bedrijf uitgeoefend wordt en
wier eenige drijfveer geld is. Zij zette het werk der verdor-
venheid, door de godsdienstige prostitutie begonnen, voort,
maar met minder weerklank ten opzichte van de openbare
gezondheid. Met haar ziet men wel mannen en vrouwen
zich aan al de buitensporigheden der wellust overgeven ;
maar het menschelijk wezen is niet meer in het ziekelijk
hypnotisme gedompeld der mysteriën van Isis en Belphégor,
waarin men het zijn lichaam evenals een ledepop ziet over-
leveren aan alle tegennatuurlijke verrichtingen.

De eerediensten dezer goden hadden de Oostersche vol-
keren door-en-door ontzenuwd en hunne beschaving slechts
stoffelijk doen ontwikkelen. Gelukkig kwam de Grieksche
Venus een gunstige wijziging in die barbaarsche zeden
aanbrengen. Hoewel zij nog de lichtekooi van den Pireüs
en der eilanden van den Archipel vergoddelijkte, en de
beschermster was der ontuchtige prostituees, vertoonde zij
zich echter in de tempels en in de eerbare vrouwenzalen
der huismoeders als de dichterlijke allegorie der liefde in
haar vurigste streven naar het schoone. Met haar herneemt
de menschelijke geest zijn vrijheid ; zij staat aan het Griek -
sche genie toe die heilige fakkel te ontsteken, wier stralen
de wereld zullen gaan verlichten, en haar het gevoel voor
de kunsten, de fraaie letteren en de wetenschappen open-
baren.

Onder de tallooze standbeelden, die men haar oprichtte,
bewijzen die der Venus Aphrodlte, der Venus Genitrix, der
Vernis van Cnide, der Venus Victrix (waarvan de Venus van
Milo slechts een namaaksel is) en de standbeelden van
Adonis en Cupido, der Muzen en der Gratiën, gezellen dei-
godin, dat de eeredienst van Venus, in de verbeelding der
Hellenen, slechts het gedicht was van dat gevoel, dat een
der grootheden van onze natuur vormt; hetwelk de beitel
van Phidias en van Praxitèle bestuurd en Homerus, en
Pindar, en Corinnus en de groote Plato bezield heeft.

Zooals men ziet, is d? afstand groot tusschen de erotische
verpersoonlijking der Oostersche goden en deze vergoding
der viouw, door de bekoorlijkheden van haren geest en de
volmaakte schoonheid van haar lichaam, koninginne der
wereld. De Venus-Urania is dus in werkelijkheid het uit-
gangspunt, vanwaar de menschelijke geest zijn vlucht neemt
naar hooger sferen.

Haai\' eeredienst, door alle groote mannen der oudheid
geëerd, door alle volkeren der bekende wereld erkend, zal
weergevonden worden in de tempels van het oude Rome, en
zal een der goede geniussen worden van de latijnsche be-
schaving. En zij zal het zijn, die in de schoone dagen der
Renaissance onze dichters, onze schilders en onze beeld
houwers zal bezielen. Want onsterfelijk is haar wezen en
almachtig de gloed, dien de natuur op de harten der men-
schen doet uitoefenen! Maar, waarom heeft het noodlot
gewild, dat naast het schoone het misvormde bestaat,
naast de Venus-Urania Venus-Pandemos, naast de liefde de
prostitutie ?

Deze voorafgaande beschouwingen waren noodig, om deze
geschiedkundige studie der zeden in de oudheid te doen be-
grijpen; wij moesten de lezers voorbereiden op de sombere
tafereelen, die wij hun voor de oogen zullen voeren, tafe-
reelen die voor de zedenleer zijn, wat de pathologische
ontleedkunde voor de geneeskunde is.

DE PROSTITUTIE IN INDIË.

De eeredienst van Lingam.

De chronologische orde volgende moeten wij in Indië,
waarvan het bestuur als maatschappij tot de hoogste oud-
heid opklimt, de eerste sporen van de gewijde prostitutie
zoeken.

De Indische Lingam is dezelfde als de Grieksche Phallus
en de Egyptische Priapus: het mannelijk lid werd door alle
volken der Oudheid als het symbool van de algemeene be-
vruchting beschouwd. Zyn eeredienst is een der populaire
fabels van Indië, die men als volgt vertaald heeft: Op den
goudberg Kailasa, woont de god Siva. Daar is een terras,
waarop zich een vierkante tafel bevindt door negen edel-
gesteenten versierd en in het midden de lotus, in haar
schoot den driehoek dragende, den oorsprong en de bron
van alle dingen. Uit dezen driehoek komt de Lingam voort,
eeuwige god, die er zijn eeuwig verblijf van maakt.

Op dezen berg," zeggen Fr. Creuzer en D. Guignant (\'),
verscheen voor den eersten keer de oude Phallus van Siva,
dien de god, volgens een andere overlevering in twaalf Lin-
gams verdeelde schitterend van licht, en die de blikken der
goden en der menschen op hen deden richten; vervolgens
plaatste hij hen over in verschillende gedeelten van Indië,

(1) Religions dans 1\'antiquité considirées dans leurs formes symboli-
ques et mythologiques par Creuzer et Guignant, professeurs d\'histoire a
1\'Ecolo normale.

waar de goden en de genieën, voor de acht wereldstreken
bestemd, hun vrome hulde bewezen; en nu nog worden zij
er aangebeden."

Daar werden ook," zeggen deze schrijvers, ter eere van
Siva de feesten van Phallus gevierd, waarop men dit hei-
lige beeld plechtig droeg; daar bleken ook zijn aanbidders
in de waanzinnige Bacchusfeesten, door een wild enthusi-
asme gedreven, zelf toe te geven aan de macht, die de
natuur met een onweerstaanbaar geweld meesleept en haar
versterkt met een verzengend vuur."

Alle Indische legenden hebben den Lingam voorgesteld
als een der oudste Hindoe-goden. In de oogen van die
instinctmatige godsdienstige volksstammen konden de teel-
deelen slechts heilige deelen zijn, die hunne verbeelding
onder de hooge bescherming eener godheid plaatste. Deze
werd hun door hunne priesters werkelijk voorgesteld in den
vorm van een mannelijk lid, dat zij onder den naam Lin-
gam aanbaden. Deze door de Brahmanen begunstigde eere-
dienst voerde hen, volgens de overleveringen, tot alle bui-
tensporigheden der zinnen, en bracht hun besmettelijke
ziekten der geslachtsorganen.

Pierre Sonnerat geeft in zijn belangwekkende reis in Indiè
een andere legende over den eeredienst van Lingam betrek-
keiijk de venerische aandoeningen bij de aanbidders van
Siva en Vischnoe. Ofschoon dit verhaal slechts de waarde
van een fabelachtige geschiedenis heeft, verbergt het echter,
onder den schijn van verdichtsel, een waarschijnlijk feit,
dat overigens met andere geschiedkundige documenten van
onbetwistbare echtheid overeenstemt. Sonnerat laat zich
als volgt uit: De boetelingen waren door hunne offeran-
den en gebeden tot een hoogen graad van macht geraakt;
maar om die te behouden moesten hun harten en die hun-
ner vrouwen altijd rein blijven. Doch Siva of Chiven had
de schoonheid der laatsten hooren roemen en hij besloot
haar, te verleiden. De gedaante van een jongen bedelaar (^x)

(1) De bedelaars of Fakirs loopen in Indië het land af bij duizenden,

van een volmaakte schoonheid aangenomen hebbende, noo-
digde hij Vischnoe uit, die van een mooi meisje aan te ne-
men, en naar de plaats van bijeenkomst der boetelingen
te gaan, om hen verliefd te maken. Vischnoe ging er heen,
en hen voorbijgaande, wierp zij hun zulke teedere lonkjes
toe, dat zij allen verliefd op haar werden; zij lieten hun
offeranden in den steek om deze jonge schoonheid te vol-
gen. Hun hartstocht werd aldus steeds grooter, zoodat zij
eindelijk zielloos neerstortten en hun kwijnende lichamen
op was geleken, dat bij de nadering van vuur wegsmelt.

Chiven ging van zijnen kant naar het verblijf der vrou-
wen, evenals de bedelaars in eene hand een flesch water
houdende en als zij zingende. Zijn zang had zooveel bekoor-
lijks, dat al de vrouwen zich om hem vereenigden ; en de
gestalte van den zanger volbracht verder, wat zijn stem
begonnen had. De verwarring was zoo groot, dat eenigen
haar juweelen en kleederen verloren, zoodat zij hem volgden
in Eva\'s costuum, zonder het zelf te bemerken.

Het dorp doorloopen hebbende, verliet hi] het; allen
vergezelden hem naar een naburig bosch, waar hij van haar
verkreeg, wat hij verlangde. Weldra merkten de boetelingen
op, dat hun offeranden niet meer hun oude uitkomst had-
den, en dat hun macht niet meer dezelfde icas. Na eenige
vrome overwegingen bleek het hun duidelijk, dat de schuld
aan Chiven lag, die in de gedaante van een jongen man
hun vrouwen verleid had, en dat zij zelf misleid waren
geworden door Vischnoe, als jong meisje hervormd. Zn\'
besloten Chiven als een offerande te dooden. Beschaamd,
de eer verloren te hebben, zonder zich te kunnen wreken,
namen zij tot de uiterste middelen hun toevlucht; zij ver-
eenigden al hunne gebeden tegen Chiven. Dit offer was van
de meest verschrikkelijken, en de god zelf kon geen weer-

bijna naakt en buitengewoon vuil. Hunne bezoeken geven, volgens Strabo,
de vruchtbaarheid aan de vrouwen. Het volk beijvert zich hun alle
mogelijke eer te bewijzen, en de mannen verlaten hun dorpen om den
monniken vrij spel te laten. (Rosenbaum).

stand bieden. Het was als een vuur, dat zich op de geslachts-
deelen van Chiven wierp, en die van zijn lichaam scheidde. (\')
Verbitterd tegen de boetelingen, besloot hij er zich van te
bedienen, om de geheele wereld in brand te steken; reeds
breidde het vuur zich meer uit, toen Vischnoe en Brahma,
belast met de bewaring der schepselen, op middelen dach-
ten, om het te stuiten. Brahma nam den vorm van een voet-
stuk aan, en Vischnoe dien van de geslachtsdeelen van een
vrouw, en zij ontvingen de organen van Chiven. De alge-
meene verbranding werd aldus gestuit. Chiven liet zich door
hun gebeden zachter stemmen, en beloofde de wereld niet
te zullen verbranden, als de menschen aan zijn deelen god-
delijke eer bewezen."

Indien wij over deze mythe nadenken, zooals zij hier
verhaald wordt, schrijft Rosenbaum, kunnen wij ons niet
van de gedachte ontdoen, dat zij in jongere tijden te huis
behoort; want deze fabel is geheel en al geëigend om de
syphilis op eene wijze te constateeren, die niets te wenschen
overlaat. Ook heeft Schaufus er den grondslag van zijn
meening van gemaakt, als hij zegt, dat deze ziekte uit Indië
in Europa gebracht is geworden. Van een andere zijde stem-
men zekere bijzonderheden van deze geschiedenis zoozeer
overeen met de oude geloofsleer der Indiërs, dat men moet
toestaan, dat zij, bijaldien zij op een legende berust, samen-
gesteld is geworden met gebruikmaking van de oude aan-
wijzingen.

Sedert heeft Dr. F. Klein (²) bewezen door de jaarboeken
van Malabar, dat de syphilitische ziekte niet alleen vóór de
ontdekking van Amerika bekend was in Oost-Indië, maar
dat de geneesheeren Sangarasiar en Alessianambi, die voor
omstreeks tien eeuwen leefden, en vele anderen reeds vóór hen
van de syphilis spreken en van hare genezing door het kwik.

(1) Het is niet vermetel in deze fabel de legende der geschiedenis
van de syphilis te zien.

(2) De morbi veneri curatione in Judia orientali usitata, 1796.

Later nog heeft in 1863 P. Dabry, Fransen consul in China,
een werk uitgegeven, getiteld: La medecine ches les Chinois.
waarin men de beschrijving vindt van de syphilis naar
handschriften, die van meer dan 2500 jaren vóór Christus
dagteekenen.

Eindelijk heeft Dr. Scheube, van Leipzig een manuscript
uitgegeven, (*) dat geheel onbekend in Europa kostbare in-
lichtingen bevat ten opzichte van de oudheid der syphilis in
de oude wereld. Dit manuscript: Dai-dorui-shiu-ho, of ver-
zameling van recepten naar klassen gerangschikt uit het tijd-
vak van Dai-do, werd omstreeks het jaar 808 van onze tijd-
rekening geschreven.

In dit tijdperk besloot keizer Heizei Tenno, daar hy in
zijn land meer en meer de Chineesche geneeskundige we-
tenschappen ingevoerd zag, al de voor Japan geschikte
grondbeginselen der geneeskunde in een boek te verzamelen.

Hij belastte met dit werk zijn beide geneesheeren A-be
Ma-nao en Idzu-mo Hiro-sada. Maar het handschrift raakte
zoek, en werd eerst in 1827 in een tempel op een eiland
der provincie Bungo teruggevonden. Dit manuscript, door
Bude uitgegeven, en waarvan de lezing zeer moeilijk was,
aangezien het in de oude Japansche taal geschreven is, was
bijna geheel onbekend bij de geleerde wereld, toen een Ja-
pansch geneesheer. Dr. Kayama, leerling van Dr. Scheube,
aan zijn ouden leermeester de vertaling der hoofdstukken
zond, betrekking hebbende op de syphilis. Als uitlegging
laat deze vertaling niets te wenschen over, want Dr. Kayama
heeft zich voor de moeielijke passages van de medewerking
van geleerde Japansche landgenooten verzekerd.

Hoofdstuk 94 luidt als volgt:

Kata-shine-kasa, d. i. het doorbreken van een der liezen. In de dwarslig-
gende plooi, tusschen de dij en den onderbuik gelegen, vertoonen zich
ontsteking en opzetting vergezeld van hevige pijnen en koortsen. Na
eenige dagen ontstaat ettering: het gezwel breekt door, en er vloeit etter uit.

Mara-kasa-hyami, d. i. aan uitslag gepaard gaande ziekte der roede. In

(1) Archive für Path. de Virchow, mars 1883, p. 448.

<len aanvang opzetting als een gerste-korrel groot, en pijnen. Na enkele
dagen verzwering en uitstorting van etter.

Fuse-kasa. De huid der roede, de plaats van den uitslag, bevat water ;
een verschijnsel, dat vooral in <!en zomer zich vertoont. De roede is ge-
zwollen en veel dikker geworden. De opzwelling strekt zich over de geheele
roede uit, en men kan den eikel niet zien. Uit de huid vloeit etter.

Shiri-mara-kasa. d. i. tweede uitslag van de roede. In den beginne ver-
toont zich die uitslag als bij Mara-kasa-hyatni. Daarop volgen verzwering
en pijnen. Na eenige dagen breidt zich de verzwering uit, en valt de
eikel af. Vervolgens gaat de verzwering langzamerhand naar achteren
voort, de roede valt geheel af, en de teelballen worden eveneens door
de verzwering aangetast.

Kaskiri-kusa, d. i. de vliegende uitslag. Het gif der roede of van een
der liezen wordt heviger, en de uitslag overweldigend. Warmte en koude
worden waargenomen, en de beenderen der handen en voeten, worden
pijnlijk. Na eenige maanden vertoont zich op den rug en op het Bange*
zicht een kleine uitslag zonder pijn of jeuk. Er vloeit een geelachtig vocht
uit. Na enkele maanden verkankert het gelaat, en verspreidt het een
stinkende lucht. Er loopt etter uit.

Nu volgt Hoofdstuk 95:

llone-no-hari-kaxa, d. i. uitslag en opzetting der beenderen. Na de gene-
zing van den uitslag der roede worden de gewrichten der ledematen
pijnlijk, zoodat men ze noch uitstrekken, noch buigen kan. Over het alge-
meen heerscht er koorts bij. Dit wordt Hone-no-hari-kaso genoemd. Dan
wordt het gif sterker, en komen verschillende onaangename verschijnselen
erbij. De zieke heeft koorts, deze duurt den gehoelen dag, en de eetlust
houdt op. Er bestaat hardlijvigheid. De pis is rood en vloeit moeilijk.

Xondo-faki-kasa d. i. uitslag van de keel. Het overige van de gifstof van
den uitslag der voorhuid bereikt de bovenste lichaamsdeolen en verwoest
het gelaat en het hoofd. Jarenlang is geen genezing mogelijk. Wat van
het gif overblijft verwoest het hoofd, de huid, het vleesch en de been-
deren. Dan worden de ooren verwoest, of er ontstaat uitslag op den neus
of blindheid. Of ook zwellen handen en vooten op, of zijn gedurende
vele jaren pijnlijk. Dan gaan de zieken tot verrotting over. Het gif ver-
woest het geheele lichaam, de teelballen worden door puisten overdekt,
zwellen op en verkankeren, en er vallen verscheiden gaten in. Vervol-
gens gaat de geheele opperhuid van het lichaam te niet.

Mimi-no-hi-kasa, d. i. uitslag der ooren. Het overige van het gif bereikt
de bovenste liehaarnsdeelen; er bestaat oorsuizing en hardhoorigheid. Na
enkele maanden ontstaan hevige pijnen en vloeit er een geelachtig vocht
uit. De oorsuizingen houden op. maar de zieken zijn doof.

Er bestaat zeker, zegt Gille de Tourette, een groote ver-

warring in de verschijnselen, die aan de syphilis toege-
schreven worden; maar het is niettemin gemakkelijk de
primaire, secondaire en tertiaire gevallen der venerische
ziekte te herkennen : verzwering der roede, verzwering van
de keel, pijn in de beenderen, syphilitischen uitslag en been-
vlies-gezwellen van de schedelhuid en van het gelaat.

Indien er twijfel overbleef ten opzichte van den aard dei-
ziekte, zou het voldoende zijn, erbij te voegen, dat het woord
Kasa, in oud Japansch zoowel als in de nieuwe taal, dient,
om de besmettelijke aandoeningen aan te duiden, die na de
geslachtsgemeenschap ontstaan, en die men thans in Japan
zeer goed kent.

De eeredienst van Lingam en de gewijde prostitutie, welke
het gevolg ervan was, strookten zoo met de Indische zeden,
dat reizigers, die voor een kleine eeuw, zekere provincies
van Oost-Indië doortrokken, den een zoowel als de andere
even populair vonden als in het tijdperk der historische
overlevering. De abt Mignot heeft in zijne tweede Mémoire
sur les anciens philosophes de F Inde gezegd: Deze soort
Lingam wordt heden nog in Indië gevonden, zooals men
zien kan uit de afbeeldingen der afgoden van dat land, die
aan den markies de Marigny gezonden zyn." Men ziet nog
in de pagoden bas-reliefs den Lingam voorstellende in meer
of min groote afmetingen, en er bestaan eveneens schilder-
stukken en beeldhouwwerken van. In enkele pagoden stelt
men op dezelfde wijze de vereeniging der twee geslachten
onder den naam Pulicior voor. Die teekeningen vindt men
bovendien nog terug op de amuletten, Taly genaamd, die,
na gezegend te zijn door den Brahma, op den huwelijksdag
door den man aan z\\jn bruid worden gegeven. Sonnerat
verhaalt hierover een anecdote, die bewijst, wat de ijver
voor het proseliet-maken waard is bij zulke onwetende stam-
men. Eenige zijn bekeerd geworden tot het Katholieke ge-
loof, maar twee soorten zendelingen wedijverden met elkan-
der bij hen : de Jezuïeten en de Capucijners. De laatsten
klaagden hun mededingers te Rome aan, wegens hun ver-

draagzaamheid jegens de vrouwen, aan wie zij toestonden,
amuletten te dragen met kleine Lingams bedrukt. De Je-
zuïeten verklaarden hun gedrag door de oude gebruiken van
het land, en zij verkregen de goedkeuring van het Pauselijk
hof; maar zij eischten evenwel van de Indische vrouwen
aan hunne taly een kruisje toe te voegen! ...

Andere verhalen toonen den eeredienst van Lingam zoo
in Indië ingeworteld, dat men in de hotels en aan den
openbaren weg overal den hindoegod ontwaart, hetzij in
zijn organisch menschelyke gedaante of in zijn allegorischen
vorm : een voetstuk, dat een vaas draagt, waar een lange
cylinder uitsteekt. Het voetstuk is Brahma; de vaas is
Vischnoe, de vrouwelijke god ; de cylinder is Chiven of de
mannelijke god; dit is de Indische drieëenheid. Maar bij
plechtige processiën voegt men bij den gewonen Lingnam de
gedaante van een mensch. En het godsdienstig denkbeeld
is zoo overheerschend in den geest der Indiërs, dat zij het
ontuchtige van hun handeling niet begrepen." Zoo ziet
men in de pagode van Elephanta een bas-relief, die een
groep voorstelt, welke zich aan het schandelijk bedrijf over-
geeft, dat de latijnsche schrijvers door het woord irrumatio
aanduiden; op de poorten der stad Suri-Patnam-Sita: de
vrouw van Rama, de 7e vleeschwording van Vischnoe, om
ringd door zes Fakirs of boetelingen, geknield en de oogen
naar haar opgeheven, terwijl elk een Lingam in de hand
houdt; in de pagode Villenour: afzonderlijke Lingams van
een buitengewone afmeting op al de muren afgebeeld. De
Grandpré verhaalt in zijn voyage dans l\'Inde, op zijn beurt,
dat een officier der marine op de kust van Trovencour
eenige mannen aan land zond, om inlichtingen in te win-
nen. De matrozen ontdekten in een nis een Lingam van
gelijke grootte; zij maakten zich meester ervan, en bedien*
den zich op hun vaartuig ervan als een boom.

Over het godsdienstig karakter van Lingam in het he-
dendaagsch Indië heeft Dulaure gemeld, dat, volgens zekere
navorschers, de priesters van Chiven dagelijks op het mid-

daguur den heiligen Lingam met guirlanden van bloemen
en sandelhout versieren, en dat in Canara de priesters naakt
rondloopen, terwijl zij schellen luiden, waardoor zij de
vrouwen tot zich roepen, om hun geslachtsdeelen godvruch-
tig te kussen.

Wat de godsdienstige prostitutie aangaat, zijn de feiten,
die haar bewijzen, door Duquesne gecontroleerd geworden.
Hij heeft in een pagode, in de omstreken van Pondichéry.
jonge bruiden gezien, die aan den god het offer hunner
maagdelijkheid kwamen aanbieden. Men liet ze op een hou-
ten of ijzeren Lingam gaan zitten. Maar, voegt hij eraan
toe, in vele pagoden hebben meer behendige priesters aan
dien god een zoo edele verrichting ontrukt."

In een andere pagode, die van Tréviscaré en aan Chiven
gewijd, ziet men een kolossaal monument, de Indische drie-
eenheid voorstellende. In dit heiligdom, op den gewijden
steen, zegt dezelfde schrijver, wijden de priesters van Chi-
ven de jeugdige Devedassi, die wij onder den naam van
Bayaderen of Balaidera kennen, in de geheimen der liefde
in; en terwijl zij aan den eeredienst gewijd zijn, dienen
zij tevens tot de genoegens van het publiek, evenals de
lichtekooien en prostituees van Griekenland."

Wij weten, dat die Indische meisjes balletten opvoeren ;
maar de akkoorden der stemmen en der instrumenten, de
geur der oliën en der bloemen, misschien zelfs de verlei-
ding der bekoorlijkheden, waarmede zij op de toeschouwers
werken, alles vereenigt zich langzamerhand, om verwarring
en dronkenschap in haar zinnen te verwekken. Evenals bij
de aulétriden van Griekenland schijnt somtijds een zachte
aandoening, een ongekend vuur haar te overmeesteren.
Verwonderd, bewogen, trillende schijnen zij onder den in-
druk eener te machtige illusie te bezwijken. Zoo hebben
zij door gebaren, door de meest sprekende houdingen van
het lichaam, door onderdrukte en hevige zuchten en fonke-
lende blikken, soms een zacht smachtend verlangen uit-
drukkende, eerst de verlegenheid der schaamte, daarna het

verlangen, de ongerustheid en de hcop, en eindelijk de be-
dreigingen en het ongeduld van den wellust weten weer
te geven.

De Bayaderen, Indische danseressen," zegt Raynal (*),
leven in troepen vereenigd in de seminaria van den wellust.
De best saamgestelde gezelschappen van deze soort zijn aan
de rijke en druk bezochte pagoden gewijd. Hare bestemming
is in de tempels te dansen en de genoegens der brahma\'s
ter wille te zijn. Om aan de volkeren het schandaal van
zoo\'n buitensporig leven te verbloemen, zijn al die vrouwen
gewijd aan den dienst der altaren. De bevolkingen schikken
zich deste gewilliger aan dit soort van bijgeloof, omdat het
binnen een enkele omheining de toomelooze lusten van
een troep monniken opsluit, en zoodoende haar vrouwen
en dochters beschermt tegen verleiding.

Het is waarschijnlijk, dat de ouders, door het gewijde
karakter aan dit soort lichtekooien toegekend, zonder weer-
zin hun schoonste dochters, door deze roeping medegesleept,
het vaderlijk huis zagen verlaten, om in dit seminarie bin-
nen te treden, vanwaar de \'vrouwen, die boven de jaren
waren, zonder schaamte in de maatschappij konden terug-
keeren ; want er bestaat geen misdaad, die door de tusschen-
komst der goden niet geheiligd kan worden, geen deugd,
die zij niet verachtelijk kan maken. Het begrip van een
absoluut wezen is in de handen van priesters, die er mis-
bruik van maken, de vernietiging van elke zedeleer.

Er bleef den Brahmanen slechts een schrede over, om
de instelling tot de laatste volkomenheid te voeren. Dit
was den bevolkingen te overreden, dat het den goden aange-
naam, dat het eervol en heilig zou zijn, bij voorkeur een
Bayadere boven elke andere vrouw te huwen, en als een
bijzondere gunst naar het overschot van hun uitspattingen
te dingen.

Er zijn minder uitgelezen troepen in de groote steden

(1) Raynal. Histoire philosophique des Deux-Indes.

voor het genot der rijken, en andere voor hunne vrouwen.
Maar men kan van welken godsdienst, van welke caste
men ook zij, ze laten roepen. Er bestaan zelfs ambulante
troepen door oude vrouwen aangevoerd, die, leerlingen van
deze seminaria, op het eind directrices worden. (^l)

Op de eentonige en snelle klanken der tam-tam raken
de Bayaderen, verhit door de begeerte om te behagen en
door de geuren, waarvan zij voorzien zijn, eindelijk geheel
buiten zich zelven. Haar dansen zijn gebarenspelen der liefde.
De voorstelling, de teekening, de houdingen, de maten, de
tonen en de gang in deze balletten, alles ademt hartstocht,
en drukt den wellust en de woede ervan uit.

Alles werkt mede aan het wonderdadig succes dezer wei-
lustige vrouwen: de kunst en de rijkdom van haar tooi
evengoed als de handigheid, die zij bezitten, om haar schoon-
heid te verhoogen. Haar lange zwarte haren overdeschou-
ders uitgespreid of in vlechten opgebonden, zijn beladen
met diamanten en opgeluisterd met bloemen. Kostbare
steenen versieren haar halssnoeren en armbanden.

Niets evenaart bovendien haar oplettendheid, om haar
boezem te verzorgen, als een der kostbaarste schatten
harer schoonheid. Om dien te beletten dikker of misvormd
te worden, sluiten zij dien in twee aan elkander gehechte
bakjes van licht hout, die op den rug vastgebonden worden.
De buitenzijde dezer doosjes is met bladgoud bekleed en
bezaaid met briljanten ; maar dit scherm, dat den boezem
bedekt, verbergt er de trillingen, de zuchten en de zachte
golvingen niet van; het ontneemt niets aan den wellust.

Het meerendeel dezer danseressen gelooven den luister
van haar kleur, den indruk van haar blikken te verhoogen,
door om haar oogen een zwarten cirkel te trekken, dien zij
met een naald met spiesglas-poeder gekleurd aanbrengen."

In de kunst van te behagen bestaat het geheele leven,
de geheele bezigheid, het geheele geluk der Bayaderen. Men
weerstaat bezwaarlijk haar verleiding.

(1) Voorbeeld Tan den overgang der gewijde tot de wettelijke prostitutie.

Onafhankelijk van de Devadassi, in het bijzonder aan de
gewijde prostitutie verbonden, bestaan er verscheidene an-
dere klassen van Bayaderen : de Natches. die dezelfde functiën
uitoefenen, maar aan geen bepaalden tempel verbonden zijn;
de Vestiatris en de Cancenis, die zich aan de genoegens dei-
rijke particulieren van het Oosten opofferen. Zij worden uit
de schoonste meisjes gekozen ; haar tooi is rijk en schitte-
rend; en niettegenstaande haar losbandig leven wordt haar
staat toch niet als onteerend beschouwd. De priesters hebben
aldus beslist.

In Mogol en Hindostan, waar de gewijde prostitutie nog
in de macht der priesters is, maken deze een buitengewoon
misbruik van hun gezag op hun ongelukkige ingewijden.
Bernier vertelt in het verhaal van zijn reis door die landen,
dat men in de pagode van Jagrenat de maagden brengt,
opdat zij er het offer aan den god Lingam zelf opdragen,
die voor die gelegenheid mensen wordt. Het jonge meisje
wordt \'s avonds in het heiligdom gebracht; men zegt haar,
dat de god komen zal, om haar te huwen, dat zij naar hem
luisteren moet en hem ondervragen moet over haar toe-
komst. Begunstigd door de duisternis van den nacht profi-
teert een priester van dit buitenkansje, en het misleide
meisje gelooft gemeenschap met den god gehad te hebben.
Zij verkondigt daarna als een goddelijke mededeeling, al
waarbij de priesters belang hebben om den bevolkingen
te doen weten, ten einde hun dwang op haar te kunnen
blijven handhaven.

Van zh\'n kant deelt de abt Dubois in zijn werk, Moeurs
de l\'Inde mede, wat hij in 1825 op zijn reis door Indië ge
zien heeft: De Lingam," zegt hij, die de vrome mannen
en vrouwen aan hun haren of armen vasthechten of om
den hals hangen, is eene kleine reliquie veranda utriusque
sexus in actn copulalionis voorstellende; bovendien teekent
men zich twee witte lijnen op het voorhoofd, die aan het
ma8cidi liquorum seminalem herinneren, en een roode lijn,
het feminae fluxum menstruum beduidende.

De vereerders van Lingam zijn zeer talrijk in Malabaren
Coromandel; zij maken minstens de helft der bevolking uit.
Zij beschouwen den Lingam als alle menschen gelijk ma-
kende; en hunne priesters, Gourous genaamd, genieten groote
voordeelen. Als een Gourou een bezoek brengt aan zijn
distrikt, betwisten zijn aanhangers elkander de eer, hem tot
gast te hebben.

Zoodra hij zijn keus gedaan heeft, verlaten alle mannen
het huis; hij blijft er dag en nacht alleen met de vrouwen
van zijn gastheeren, welke zich allen beijveren hem naar
zijn" luimen te dienen, zonder dat de mannen de minste
jaloezie toonen.

Men moet opmerken," zegt verder de abt Dubois, dat hij
er voor gezorgd heeft, het huis uit te kiezen, waarin zich
de jongste en schoonste vrouwen bevinden. Deze Gourous
hebben bovendien bijzondere maitressen, echtgenooten der
goden genaamd; eene klasse, die wel onderscheiden is van
de Bayaderen, maar niet minder verdorven. Zij dragen op
de dij het teeken van Lingam."

Zoo was de gewijde prostitutie in Indië en het gebruik
dat, sedert de meest verwijderde eeuwen, de priesters ervan
wisten te maken in naam van de goddelijke aanschouwing
der volken !

Wij zullen dezelfde priesters in andere landstreken terug-
vinden, de menschelijke schepsels weder in den helschen
cirkel drijvende der zinnelijke gedrochtelijkheden, hen ver-
stompende door hun leugenachtige fabelen, de mannen ver-
liederlijkende en de maagden onteerende, van prostitutie
en corruptie levende, tempels stichtende voor hun losban-
dige afgoden, te hunner eere priester spelende en in hun
naam goud eischende voor hun praal, de noodige gehoor-
zaamheid aan hun trots en de vrouwen onmisbaar voor hun
wulpschheid.

DE PROSTITUTIE IN KLEIN-AZIE.

§ 1. Eerediensten van Phallou, Baiil-Péor,
Moloch, Atis en Adonis.

Onder de namen Phallou, Baal-Péor, Moloch, Atis en Adonis
zullen wij den eeredienst van Lingam met weinig onder-
scheid bij de Assyriërs de Chaldeën, de Canaanieten en de
Pheniciërs terugvinden.

Phallou werd voornamelijk te Hiëropolis aan de boorden
van den Eufraat vereerd. Daar stond een uitgestrekte tem-
pel, van een ongehoorden rijkdom, voor welks portiek zich
twee Phallous van 170 voet hoogte verhieven, met het op-
schrift, dat zij door een Assyrischen god ter eere van zijn
schoonmoeder opgericht waren.

De tempel van Baiil-Péor of Belphegor was op den berg
Péor gelegen; van wien hij zijn naam ontleende: bij de
Chaldeërs beteekende Baal heer.

Moloch was de mannelijke afgod van de Moabieten, de
Syriërs, Lydiërs en Ammonieten. Zijn bronzen standbeeld
stelde in kolossale afmetingen een man voor met een stie-
renkop; het hield de armen uitgestrekt om de offeranden
van allerlei aard te ontvangen, die de ingewijden in de even
reusachtige openingen neerlegden, die in zijn buik gemaakt
waren. De slachtoffers, die dus Moloch aangeboden werden,
waren gewoonlijk huisdieren, maar somtijds ook kinderen.
Het voetstuk van het standbeeld rustte op een verbazend
groot, fornuis, dat men ontstak, om de slachtoffers by een

barbaarsche door de priesters der godheid uitgevoerde mu-
ziek te verbranden.

Zoodra de plechtigheid begon, en het metaal van het
standbeeld gloeiend werd, gingen de geloovigen er om heen
dansen onder het uitstooten van wilde kreten, terwijl zij
zich aanstelden als waanzinnigen. Daarna pleegden zij, op
een gegeven oogenblik, de meest schaamtelooze pederastie.

De mysteriën van den eeredienst van Baal-Peor waren,
op de slachtoffers na, geheel gelijk aan die van Moloch. De
god was aan de Midianieten voorgesteld nu eens door een
reusachtig mannelijk lid, dan weer door een tweeslachtig
standbeeld. Zijn tempel werd voor alle losbandigheid van
mannen en vrouwen gebruikt en ook voor de prostitutie
der jeugdige meisjes, die den god haar maagdelijkheid moes
ten afstaan, zoodra zij huwbaar waren.

Volgens de beschouwingen van de archeologen en de toe
lichtingen van de Kerkvaders aangaande de mysteriën van
Baal, herkent Pierre Dufour als grondslag van zijn eeredienst
de gewijde prostitutie. En betrekkelijk de acolieten van de
priesters van den god, voegt hij er aan toe: het waren
schoone jongemannen zonder baard, die zich de huidharen
uittrokken en het lichaam met welriekende oliën wreven,
om er in het heiligdom een schandelijken ontuchtigen han
del mede te drijven. De vulgata noemt hen verwijfden {ef-
feminati); in het Hebreeuwsch noemde men ze Kedeschim,
d. i. heiligen of gewijden. Hun gewone rol bestond in het
min of meer werkdadig uitoefenen der schandelijke myste-
riën: zjj verkochten zich zelf aan de aanbidders van hun
god, en legden op het altaar het salaris van hun prostitutie
neer. Dit is evenwel nog niet alles, zij hadden honden op
dezelfde schanddaden afgericht, en de onreine opbrengst, die
zij uit den verkoop of verhuur dezer dieren trokken, voegden
zij ook als den prijs van den hond bij de inkomsten van den
tempel. Eindelijk vielen priesters en gewijden elkander met
messen aan, en overdekten elkander met insnijdingen en
weinige diepe wonden b\\j zekere plechtigheden, die \'s nachts

in het diepst der heilige bosschen gevierd werden, terwijl
de starren heur gelaat schenen te bedekken en zich uit
schrik te verbergen ; dan vielen zij verhit door de verdorven-
heid en opgewekt door hun muziekinstrumenten door elkan-
der in plassen bloeds."

De verwijfden," zegt dezelfde schrijver, vormden eene
sekte, die hare kerkgebruiken en inwijdingen had, en waarvan
de oorsprong klaarblijkelijk zich aan de rijke verscheidenheid
vastknoopt van verschillende schandelijke ziekten, die het
bloed der vrouwen vergiftigd hadden, en de gemeenschap
met haar zeer gevaarlijk maakten: melaatschheid, bloed-
vloeiing en allerlei andere soorten.

Niettegenstaande dit voegde men aan de verwijfden, om
de inkomsten van den eeredienst te vermeerderen, een ver-
eeniging van vrouwen toe, die zich ten voordeele van het
altaar prostitueerden. Deze vrouwen, Kedeschott genaamd,
hielden onder kakelbonte tenten in den omtrek van den
tempel van Baal verblijf; zij maakten zich gereed tot de
prostitutie door reukwerken te branden, liefdedranken te
bereiden en op de muziek te spelen."

Na het tijdperk der gewijde prostitutie, vinden wij dezelfde
vrouwen terug, zich aan de wettelijke prostitutie overge-
vende, waarin zij sedert hare kindsheid geoefend waren.

De eeredienst van Baal-Péor, Moloch, Astarte en andere
gelijksoortige godheden, waarvan de naam alleen veranderde
naar het land, bestond dus in de prostitutie der vrouwen
en der mannen, en in het bedrijven van pederastie. Het
was hetzelfde in Egypte in de mysteriën van Isis en Osiris;
maar het moet gezegd worden, dat deze onreine ongebonden-
heid der zinnen vooral de geliefkoosde ondeugd der Pheni-
ciërs, Syriërs en Lydiërs was, die haar in alle landstreken,
die zij bezochten, verspreidden. De apostel Paulus van deze
volken sprekende, schreef: hun lichaam was vol lusten.
God liet hen over aan de ontucht, opdat hun lichamen ont-
eerd zouden worden." Evenals de vrouwen tegennatuurlijke
genoegens in de plaats stelden van het natuurlijk sexueel

genot, zoo begeerden de mannen, de samenleving met vrou-
wen opgevende, individuen van hun geslacht en deden zy
met hen schandelijke dingen. De bijslaap volgens de wetten
der natuur behoorde in Azië tot den eeredienst van Venus,
maar de pederastie maakte er ook deel van uit.

Deze prostitutie van den man was de oorsprong van
de ontmanning bij de Oosterlingen. Lucius zegt het
zeer duidelijk in deze passage (^l): Toen men nog
onder de zeden van den ouden tijd leefde, ontzag men nog
de deugd, de dochter der goden, men hield zich aan de
wetten der natuur en zij, die op een betamelijken leeftijd
huwden, brachten krachtige kinderen voort. Van lieverlede
zocht men, van het verheven gebied der zedeleer in den
afgrond der losbandigheid afdalende, de geslachtsgenietingen
te voldoen langs schandelijke en dierlijke wijze. De verdor-
venheid verspreidde zich overal, en men trad de wetten der
natuur met voeten. Er werd een man gevonden, die het
eerst zijn gelijke nam in plaats van een vrouw en op wien
hij, hetzij door geweld of door list, zijn beestelijkheid beging ;
aldus paarden twee individuen van hetzelfde geslacht op
dezelfde slaapstede, en hadden zij geen schaamte over het-
geen zij deden, of hetgeen met hen gedaan werd. Op een
dorre rots zaaiende, zooals men zegt, oogstten zij veel schande
en veel kwalen voor weinig genoegen. Eenigen gingen zoo-
ver in de laatste verstomping van dit verworpen leven, dat
zij zich met het staal de deelen afnamen, die hun het ka-
rakter van een man gaven, en dachten het toppunt van hun
wellustige schande bereikt te hebben, door zich van de
teekenen der mannelijkheid te berooven. Maar, terwijl zij
hun toestand als jonkman wilden verlengen, bleven zij niet
lang mun maar werden een type gelijkvormig aan een
twijfelachtig geslacht, dat hen weldra het kenmerk van hun
oorspronkelijke natuur deed verliezen ; zij wisten zelf niet
meer, tot welk geslacht zy\' behoorden. De kracht der jeugd

(1) Amores, Cap. 2021.

putte hen des te sneller uit; en terwijl men ze nog onder
de aankomende jongelingen rekende, waren zij reeds grijs-
aards; er bestond voor hen geen tusschen-leeftijd. Aldus
leidde de wellust, het eene genoegen in het andere zoekende,
en steeds drijvende naar hetgeen het schandelijkst en het
meest verdorven was, tot een niet te erkennen ondeugd,
zoodat hun geen enkele soort van genieting onbekend bleef."

Die losbandigheid der mannen en vrouwen, welke zich aan
den eeredienst der Oostersche goden overgaven, heeft niet
nagelaten bij hen een zeker getal aandoeningen der geslachts-
organen te veroorzaken, die moeilijk zijn te specificeeren,
maar waarvan men noch het bestaan, noch den oorsprong
kan betwisten. Herodotus spreekt ervan bij den inval der
Scythen in Azië en hun verblijf in Syrië; zij keerden naar
hun land terug met een door ziekte ontstaan gebrek, dat
zij in hun betrekkingen met de Syriërs opgedaan hadden;
een gebrek, dat de legende als een wraak van Mylitta be-
schouwde, van wie zij den tempel te Ascalon geplunderd
hadden. Er wordt nog melding van gemaakt in een passage
van den geschiedschrijver Eusebius Pamphilius, de beschrij
ving betreffende van den tempel van Venus op den berg
Liban. Daar bestond," zegt de schrijver, een school van
ontucht voor de losbollen, die er hun lichaam op alle wijzen
onteerden ; verwijfde mannen loochenden er hun natuurlijke
waardigheid, en zij vereerden als godheid de ondeugd, waar-
mede zij aangedaan waren. Er hadden buitendien tusschen
vrouwen onderling een wulpsche bijslaap en omhelzingen
plaats, die niet geoorloofd zijn ; er werden bovendien schan-
delijke en eerlooze daden gepleegd, als in een plaats, waar
God noch gebod heerscht."

De schrijvers hebben ons de namen van enkele andere
ziekten nagelaten, die den mond en de geslachtsdeelen aan-
deden : morbus phenicus, scelerata lues, enz., namen, die dui-
delijk een venerischen oorsprong, een besmettelijk karakter
verraden, en die men beschouwen kan als de grondslagen
van de Syphilis. Evenwel was de ziekte der Scythen, de-

Nosos rhailcia, volgens zekere uitleggers en volgens Rosen-
baum in het bn\'zonder, geen besmettelijke venerische ziekte,
maar een verzwakking der manbaarheid door den harts-
tocht der passieve pederastie teweeggebracht.

Er kan dus geen twijfel bestaan over dezen toestand der
prostitutie van den mensch in de oudheid: de afgod van
den tempel van Amathonto was trouwens vertegenwoordigd
door een standbeeld van een gebaarde vrouw, met de ken-
teekenen van een man en in vrouwenkleeren; terwijl hij te
Paphos ter eere van de godin van Cipris voorgesteld werd
in den vorm van een eenvoudigen wit steenen kegel.

§ II. De Aziatische Vernissen.

De Assyrische Venus droeg den naam van Mylitta of
Milidath, dat, volgens Scaliger, genitrix beteekent, want er
lag in haar het denkbeeld van een wezen, dat de oorsprong
van alle anderen was. De Perzen noemden haar Mitha en
de Arabieren Alitta, zooals Herodotus en Selden aanduiden.
Volgens den abt de la Chau werd zij door de Chaldeërs on-
der den naam van Delephat, door de Babyloniërs onder dien
van Salambo, door de Saracenen onder dien van Cabar aan-
gebeden. In Syrië en in Phenicië noemde men haar Astarte
of Assera; in Armenië, Anaïtis of Anais. Te Askalon en te
Joppe was zij Derceto. Deze werd in de gedaante van een
vrouw voorgesteld, wier onderste lichaamshelft in een visch-
staart eindigde.

In beginsel was Mithra of Militta niets anders dan de
hemelsche Venus of de liefde als de oorsprong van de voort-
teling. In verscheiden Oostersche dialecten beteekent Mithra
inderdaad licht en liefde. Volgens Heiodotus namen de Per-
zen dezen eeredienst van de Indiërs over, en brachten zij
dien weder bij de volken van Cilicië over.

De Hammer beschouwt Mithra als de genius van de zon.
Ized. De naam van dezen genius, is Mihr; en dit woord
beteekent in het Perzisch nog Ized, de zon en de liefde.

In Chaldea nam de eereJienst van Mylitta zijn oorsprong
en vandaar verspreidde hij zich bij de naburige volken. Hij
vestigde overal den godsdienstigen vorm der prostitutie en
ontaardde weldra in schaamtelooze losbandigheid, die in
het openbaar plaats greep, midden in de tempels, voor de
godin opgericht. Herodotus, de vader van de historische
overlevering heeft ons omtrent de gebruiken ingewijd van
den eeredienst van Mylitta, die kenteekenen, wat men on-
der den naam van gewijde prostitutie verstaat. Hij zegt:

De dochters van Babyion zijn verplicht zich eens in haar
leven voor geld aan een vreemden man over te geven in
den tempel van Mylitta. Vrouwen van aanzien laten zich
voor den tempel brengen in overdekte wagens, daar zij door
den hoogmoed, dien haar rijkdommen haar inboezemen, een
tegenzin hebben met de anderen verward te worden. Daar
gaan zij zitten, terwijl zij een groot aantal bedienden ach-
ter zich hebben, die haar beschermen tegen de aanrakingen
der priesters. Maar het meerendeel neemt in de omstreken
van den tempel plaats met een bloemenkrans op het hoofd.
Men ziet," zegt de geschiedschrijver, in alle richtingen lanen
door gespannen koorden gescheiden ; de vreemdelingen wan-
delen in die lanen en kiezen de vrouwen, die hen aanstaan.
Als een vrouw in deze plaats gekomen is, kan zij niet heen-
gaan voor eenig vreemdeling gemeenschap met haar gehad
heeft buiten het heiligdom, en haar geld gegeven heeft met
de woorden : Ik roep de godin Mylitta aan. Hoe gering de
som ook zij, zal zij toch niet geweigerd worden, daar de
wet dit verbiedt, want dit geld is nu heilig. Zij volgt dus
den eerste, die haar geld toewerpt, en het is haar verbo-
den iemand af te wijzen. Als zij zich dan gekweten heeft
van hetgeen zij der godin schuldig was, gaat zij naar haar
huis terug. Daarna kunnen noch beloften, noch giften, hoe
groot ook, haar weder in de armen van een vreemdeling

voeren. Zij, die een elegante taille en schoonheid deelachtig
zijn, verblijven gewoonlijk niet lang in den tempel, maar
de leelijken blijven er deste langer, omdat zij niet aan de wet
kunnen voldoen. Er zyn er zelfs, die daar drie of vier jaar
blijven (»)."

De wijsgeeren en geschiedschrijvers hebben den oorsprong
opgezocht van deze gewoonte om de maagdelijkheid der
vrouwen aan den meest onzedelijken handel met vreemde-
lingen over te leveren, een gewoonte, die niet alleen bij de
Babyloniërs bestond, maar ook bij alle volkeren van Klein-
Azië, die den eeredienst van Mylitta kenden. Men heeft de-
zen vorm van gewijde prostitutie toegeschreven aan de ge-
loofsleer, bij alle oude volken van Azië verbreid, dat de
eerstelingen van alle dingen aan de godheid gewijd moeten
worden en dat, bygevolg, de maagdelijkheid der vrouwen de
godin der liefde moest toekomen. Maar, bijaldien dit een
godsdienstig werk was, waarom noodigde men dan bij deze
plechtigheid vreemdelingen, die langs officieusen weg ver-
wittigd werden, dat zij geld moesten geven aan de meisjes,
die hun hare maagdelijkheid aanboden ?

Men heeft ook, om de ontmaagding der Oostersche meis-
jes uit te leggen, het denkbeeld geopperd van de onreinheid
van het bloed, dat na het verbreken van het maagdevlies
vloeit. Maar dit is een verklaring, die nooit door een authen-
tieken tekst bewezen is geworden. Indien volgens de gods-
dienstige leerstellingen het bloed van den eersten bijslaap
werkelijk als onrein werd beschouwd, waarom belastten de
priesters zich dan met het werk voor de personen van aan-
zien (^a). Waren er overigens niet de Phallou en andere Pria-
pen van hout, bestemd om het maagdelijk vlies te verbreken ?
Onze meening is, dat het voor alles een geldquaestie gold,

(1) Herodotus, Lib T § 199.

(2) Sonnerat vertelt in zijn Voyagê mix lndes orientalea, dat de koning
van Calicut aan zijn hoofdpriester 500 kronen betaalt, om bij zijn vrou-
wen den Venusgordel te ontknoopen.

en dat de vreemde kooplieden, die in de havensteden woon-
den, deze maagdelijkheid ruim betaalden, die dus onder de
voornaamste inkomsten van de tempels en van de arme
huisgezinnen gerekend werd. Men vindt er het bewijs van
in de huwelijksplechtigheden van zekere stammen : Bij de
Nasamons, een volksstam van Lydië/\' verhaalt Herodotus,
staat de bruid den eersten nacht van haa,r huwelijk hare
gunsten aan alle gasten toe, en ieder geeft haar iets cadeau,
wat hij van huis meegebracht heeft (\') De handel der maag-
delijkheid heeft sinds langen tijd aan meisjes een uitzet
bezorgd, dien zij niet bezaten. De anderen der bevoorrechte
klassen, hadden de hulpbron in den tempel der godin sla-
vinnen te onderhouden, die, bekend onder den naam hiéro-
dules permanentes, zich belastten voor haar de schatting van
de gewijde prostitutie aan te zuiveren.

Zoo verloor Venus haar karakter van godin der voortte-
ling, om de beschermster te worden van ontuchtige liefde.
De tempels en de bosschages hielden op de plaatsen te zijn,
waar de twee seksen zich vereenigden met het doel der
voortteling, en eindigden met plaatsen van losbandigheid
te worden, de offeranden waren niets meer dan de schatting
aan de prostitutie betaald; de tempels werden werkelijke
publieke huizen, waarin de priesteressen van Mylitta of
van Astarte de rol van officieele prostitué\'s vervulden onder
de oogen der priesters en den dekmantel van den godsdienst.

Buitendien was de prostitutie der maagden slechts het
voorspel van die der vrouwen, en zoo werd ook de tempel
van Mylitta te Babyion te klein, om al de aanbidders van
de godin te bevatten; maar er was om dezen tempel een
uitgestrekte omwalling, die deel ervan uitmaakte en die
tempeltjes, boschjes, vijvers en tuinen omvatte; dat was
het veld der prostitutie, zegt Pierre Dufour. De vrouwen,
die er zich aan overgaven, bevonden zich op een gewijd
terrein, waar het oog van een vader of echtgenoot haar

(1) Herodotes, Lib. N Cap. 172.

niet kwam verontrusten. Herodotus en Strabo spreken niet
van het aandeel, dat de priesters zich voorbehielden, in de
offeranden der vrome aanbidsters van Mylitta; maar de pro-
feet Baruch toont hen ons als lieden, die zich niets onthielden.

De gewijde prostitutie bracht snel de ontaarding dei-
zeden in Babyion. Deze uitgestrekte stad met millioenen
inwoners werd aan de meest ongelooflijke uitspattingen
overgeleverd. Quintus-Cursius heeft in zijn Geschiedenis van
Alexander den Grooten het tafereel geschilderd der losban-
digheid van de groote Assyrische stad: Er was niemand
meer verdorven dan dit volk," zegt hij, niemand meer
geleerd in de kunst der vermaken en van den wellust. Va-
ders en moeders duldden, dat hunne dochters zich voor geld
prostitueerden aan hunne gasten, en de mannen waren
niet minder toegevend ten opzichte van hunne vrouwen.
De Babylcniërs gaven zich vooral aan dronkenschap over
en aan de ongeregeldheden, die daarvan het gevolg zijn. De
vrouwen, die aan hun feestmalen deelnamen, ontdeden zich
van haar bovenkleeding en vervolgens stuk voor stuk van
het overige, langzamerhand de schaamte afschuddende, tot
zij geheel naakt waren. En dit waren geen publieke vrou-
wen, die zich zoo vergaten ; het waren de aanzienlijkste
vrouwen zoowel als hare dochters."

De eeredienst van Mylitta draalde niet, zich over geheel
westelijk Azië uit te breiden, in alle landen het beginsel
der gewijde prostitutie met zich voerende en het geheim
der openbare losbandigheid, die de volken met geestdrift
onder een verschillenden naam en met eenige wijzigingen
naar hunne bijzondere gewoonten aannamen.

In Armenië, bij voorbeeld, had Anaïtis een tempel, waar-
van de bijgebouwen bestemd waren voor de jonge meisjes
van het land, die zich aan den eeredienst wijdden. De vreem-
delingcn werden in dit serail toegelaten, waar hun tegen
eene vergoeding de gunsten der Armenische meisjes wach-
tende waren. Strabo voegt er aan toe, dat men zooveel
mogelijk zorg droeg, den leeftijd, het voorkomen en den

maatschappelijken stand der minnenden passend bijeen te
voegen, om aan Anaïtis te behagen. Als zij een zekeren
tijd in den tempel doorgebracht hadden, gingen de ouders
hun dochters terughalen en huwelijkten zij haar des te ge-
makkelijker uit, als zjj meer geluk gehad hadden in haar
werkkring van priesteressen der liefde.

"Wij weten, dat in Syrië en in Phenicië de godin den naam
van Astarte of Assera droeg; evenzoo nam Phallou dien
van Adonis, haar minnaar, aan, die het mannelijk element
vertegenwoordigde, en van wien de eeredienst aan vrouwen
werd voorbehouden, totdat Astarte in hare standbeelden de
dubbele geslachts-kenteekenen van den man en de vrouw
aangenomen had. Op de nachtelijke feesten van de goede
godin nam de prostitutie een karakter van priapismus en
van nymphomanie aan, die onmogelijk te beschrijven zijn.
Mannen en vrouwen vermomden zich en gaven zich bij de
akkoorden der muziek en der trommen aan alle wulpsche
buitensporigheden over in tegenwoordigheid der priesters,
die zelf de plechtigheden bestuurden.

Bij de rouwfeesten van Adonis waren alle vrouwen ge-
houden zich de haren te laten afsnijden, of zich een dag
aan vreemdelingen over te geven ter eere van de godin en
voor het beeld van den god, dat bij die gelegenheid omhan-
gen was met een ontelbare menigte phalli van verschil-
lende grootten. Zij gaven zich aan dien schandelijken han-
del over, zegt Lucius, zoo dikwijls men haar wilde betalen,
en al het geld, dat deze openbare prostitutie opbracht, werd
voor de offeranden gebruikt, die Anaïtis aangeboden werden.

Deze eeredienst, die de wulpsche genietingen vergodde»
lijkte, had zich geleidelijk over al de landstreken van de
oude wereld verspreid; hij was door de Phenicische koop-
lieden, die handelsbetrekkingen hadden met de steden van
het Oosten, medegebracht. Wij vinden hem terug in Pontus,
te Zila, te Comones, te Sidon, te Askalon, in het gebied van
Carthago en in het algemeen over al de bewoonde kustlan-
den der zee. Overal richtte men voor de Venus van het

land tempels op, voor welke men zorgde, ze op hoogten in
het gezicht van de zee te plaatsen, om aan de zeevarenden
het verblijf der godin aan te wijzen, waar hun jonge doch-
ters wachtten, die haar voorbereidingstijd der liefde voor
haar huwelijk hadden te vervullen en die een bruidsschat
moesten verdienen, welke door weinig nauwgezette echtge-
nooten met graagte aangenomen werd.

Bij de Lydiërs kon men het eerst de prostitutie haar ge-
wijd karakter zien verliezen. De uitspattingen der meisjes
en vrouwen hadden slechts het geld, dat zij er mede ver-
dienden, tot doel. Macrobius en Athénéus hebben het verhaal
der wellustige zeden van de Lydiërs geschreven, hetwelk
door Pierre Dufour in de volgende bewoordingen weergege*
ven wordt: Zij hadden in hunne legers een menigte dan-
seressen en vrouwen, die muziek maakten, en bovendien
wonderlijk bedreven waren in de kunst van den wellust.
De muziek werd toen de prikkel tot losbandigheid, en er
werd geen groote maaltijd gehouden, waarop dronkenschap
en uitspattingen op de akkoorden der instrumenten, on-
tuchtige zangen de wulpsche dansen der lichtekooien niet
uitgelokt werden. Dit schandelijk tooneel, dit voorspel van
een breidelooze zwelgpartij, spaarden de oude Perzen zelfs
niet aan de blikken hunner wettige vrouwen en dochters,
die op het feest ongesluierd en met bloemen getooid plaats
namen. Verhit door den wijn, opgewekt door de muziek
en overspannen door de wellustige pantomime der tooneel-
kunstenaressen verloren deze maagden, deze huismoeders
weldra alle ingetogenheid, en met den beker in de hand
namen zij de schandelijkste uitdagingen aan, wisselden of
lokten die uit in tegenwoordigheid van haar vaders, mannen,
broeders en kinderen. Leeftn\'d, geslacht en stand werden
onder den invloed van een algemeenen roes dooreengemengd ;
de zangen, kielen en dansen namen toe. Een afschuwelijke
wanorde maakte zich dan van de feestzaal meester, die
een schandelijk dictérion werd. Het banket en de wulpsche
entre-actes duurden, totdat de dageraad het licht der toort-

sen deed verbleeken en dat de gasten halfnaakt door elkan-
der op hun zilveren en ivoren bedkoetsen in slaap vielen."

Herodotus heeft vrij lang uitgeweid over de wettige pro-
stitutie der Lydiërs. Om de levenswijze hunner dochters te
schilderen, heeft hij zich van woorden bediend, die voor
geen dubbelzinnige uitlegging vatbaar zijn, en die Heine
vertaald heeft door: Deze meisjes oefenen haar beroep hori-
zontaal liggend uit. Abrabo heeft hetzelfde gezegd van de
Armenischen. En wat de Pheniciërs aangaat, heeft de H.
Augustinus, volgens Anthénagoros, gezegd: Veneri etiam
Phcenices donum dabant de prostitutione fdiarum, antequam,
jungerent eas viro.

Zoo is de geschiedenis der prostitutie in Westelijk Azië
volgens de geschreven gedenkschriften. De getuigenissen der
schrijvers zullen in het hoofdstuk, dat voornamelijk aan de
werken der archeologen betreffende de prostitutie der Oud-
heid gewijd is, versterkt worden door die der zinnebeeldige
gedenkteekenen.

DE PROSTITUTIE IN EGYPTE.

De eeredienst Tan Priapus, van Isis en Tan Osiris. (\')

De priesters van het oude Egypte leerden, dat Osiris, de
Zon, in de lente, als zij het leven aan de natuur en de
vruchtbaarheid aan de aarde en de dieren teruggeeft, in het
sterrenbeeld van den Stier gaat. Osiris moest dus, in de te
Mefnphis gesproken taal, als zinnebeeld dat van den Stier
hebben ; en Isis, de aarde, dat der Koe. Aan het woord Apis
het\' voorvoegsel pre toevoegende, dat op een heilige zaak
wijst, verkreeg men priapus, dat op de gewijde geslachts-
deelen van Osiris doelt. Deze verklaring wordt er door Du-
laure van gegeven, en berust op een langdurigen weten-
schappelijken arbeid, die te lang zou zijn, om medegedeeld
te worden. Herodotus zegt overigens, dat de Egyptenaren
menschelijke gedaanten verzonnen hadden, aan welke zij
geslachtsdeelen toevoegden, die zoo lang als het beeld wa-
ren en dat deze alle maat te buiten gaande priapus, die van
een Stier was."

De abt Mignot denkt volgens zijn navorschingen over de
godsdienstige oudheden der Assyriërs en der Pheniciërs, dat
de eeredienst van Priapus oorspronkelijk is uit Assyrië en
Chaldea, waar hij bekend was onder den naam van Phallou.

(1) De Grieken hebben de Egyptische namen Iseth en Osireth in Isis
en Osiris veranderd.

Uit dit land zou hij in Egypte gekomen zijn, waar hij tot
de 4e eeuw van onze tijdrekening voortbestond.

Bh\' de feesten van Osiris droeg men een Priapus in pro-
cessie door de velden, om een overvloedigen oogst te ver-
krijgen ; de priesters deden hem bewegen door middel van
een veer, die door een koord gespannen was. Deze plechtig-
heid werd in 1787 aan den Congo door de Grandpré weer-
gevonden ; Plutarchus had er in de volgende regels melding
van gemaakt: Men vierde de geboorte van den god Osiris
op de lente-nachtevening. Men voerde zijn beeld rond, waar-
van de phallus driemaal de lengte van het lichaam had ;
want deze god is het beginsel der voortteling, enelkbegin-
sel vermenigvuldigt door zijn voortbrengende kracht al, wat
van hem uitgaat.

De Egyptische vrouwen moesten zich ook, zegt Herodotus,
voor den nieuwgekozenen stier Apis in het openbaar ontklee-
den, want deze eer, die zij den vertegenwoordiger van den
god bewezen, moest haar voor onvruchtbaarheid vrijwaren.

Met hetzelfde doel droegen zij ook, zooals Michel Montaigne
zegt, amuletten, die den vorm van een priapus hadden:
de Egyptische dames droegen er om den hals, voortreffelijk
uit hout gesneden, groot en zwaar, een elk naar hare kracht ;
terwijl het beeld van haar god er een te aanschouwen gaf, die
in grootte het overige van het lichaam overtrof."

Om deze zeden te begrijpen, moet men zich rekenschap
geven, dat het eerste godsdienstige gevoel der menschen,
toen zn\' zich uit den staat van wilden ophieven, de aan-
bidding was der geheimzinnige machten, die tot de voort-
planting van de soort strekken. Zij aanbaden de zon; en
door al de volken der oudheid werd de zon als het beginsel
van het vuur beschouwd; het vuur als het beginsel van
de voortplanting; en de geslachtsorganen als het zinnebeeld
van de godheid, die de natuur bevrucht. Al deze denkbeelden
vermengen zich en geven aan dezelfde eerediensten het
ontstaan.
vDe godsdienstige prostitutie werd in Egypte doordeChal-

deeërs en door andere volken van Westelijk Azië ingevoerd (\').
Het vurige gestel der Egyptische vrouwen leende er zich
overigens evengoed toe als hare onverzadigbare inhaligheid,
en hare verbreiding strekte zich des te gemakkelijker uit,
daar zij in de priesters machtige en rechtstreeks belang-
hebbende bondgenooten vond. Deze vergoddelijkten dus de
zon of Osiris, als den vertegenwoordiger van het manlijke
geslacht en de aarde of Isis, als het beginsel der vrouwln\'ke
natuur. Bij deze plechtigheden, zegt Pierre Dufour, droegen
de priesteressen der godin de zinnebeeldige wan, die het
graan en de zemelen ontvangt, maar die het eerste slechts
behoudt en het tweede uitwerpt. De priesters van den god
droegen het Sint Antonie\'s kruis of den sleutel, die de best
geslotene sloten opent. Dat kruis of dien sleutel stelde het
manlijk orgaan voor; de wan dat der vrouw. Men had nog
het oog, met of zonder wenkbrauwen, dat in de attributen
van Osiris naast den sleutel geplaatst werd, om de betrek -
king tusschen de beide seksen voor te stellen. Evenzoo
droegen bn\' de feesten van Isis onmiddellijk achter de
melkkoe, gewijde jonge meisjes, Cistophoren genaamd, den
bij de feesten van Ceres gebruikelijken korf, en bij haar
stond een priesteres, die in haar schoot een gouden urn
droeg, waarin de Phallus zich bevond, die volgens Apuleus het
aanbiddelijk beeld van de verhevenste godheid was en het
werktuig voor de meest geheime vermaken.

De gewijde prostitutie moest bij een dergelijken eeredienst
de grootste uitbreiding hebben; maar zij was zeker, ten
minste in de eerste eeuwen, voor de priesters bewaard, die
er een van de meest winstgevende inkomsten voor hunne
altaren van maakten.

Zij heerschte schaamteloos bij de inwijdingen, waartoe
men zich voorbereiden moest door wasschingen, rust en

(1) De Egyptenaren zijn van Aziatischen oorsprong. Door hun ken-
merkende eigenschappen evenals door hun taal waren zij verwant aan
de blanke bovolking van West-Azië. Maspero.

vasten. De god en de godin hadden volmacht gegeven aan
dienaren, die er geheel stoffelijk gebruik van maakten.
Epiphanus zegt beslist, dat die geheime plechtigheden een
toespeling waren op de zeden der menschen voor de ves-
tiging der maatschappij. Het waren dus de gemengdheid
der seksen en al de uitspattingen van de grofste losban-
digheid."

De studie der geschreven en figuurlijke bewijsstukken
der geschiedenis van de oudheid laat geen twijfel meer
over aan de geloofwaardigheid van die buitensporige zeden.

Volgens Strabo werden de schoonste maagden den Egyp-
tischen god aangeboden, aan wien zij zich door tusschen-
komst van zijn priester moesten overgeven. Later huwde
men haar uit. Maar hierbij bepaalden zich de voordeelen voor
de priesters van Isis niet. Zij wijdden de nieuwelingen van
beiderlei kunne in de geheimen der buitensporigste losban-
digheid in bij plechtigheden, die om de tempels en in on-
deraardsche gewelven, die met het binnenste van den tem-
pel gemeenschap hadden, plaatshadden. Herodotus zegt, dat
alle jaren, gedurende de feesten van Isis, 700,000 pelgrims
zich lieten inwijden te Bubastis. Deze gewijde prostitutie
men zou kunnen zeggen deze dwaasheid der gewijde wulpsch-
heid was de bron van aanzienlijke inkomsten voor de
altaren der godin, inkomsten, die de priesters onder elkan-
der verdeelden; die, met uitsluiting van anderen, van de
godin de noodige macht ontleenden tot de inwijding in de
mysteriën.

In evenredigheid van de ontaarding der Egyptische ze-
den, die het noodlottig gevolg was der godsdienstige ge-
bruiken van den eeredienst van Orsis, werd de prostitutie
in zoo\'n mate alledaagsch, dat Ramses, om den dief teken-
nen, die hem een gedeelte van zijn schat gestolen had, zijn
eigen dochter liet prostitueeren in een ontuchtig huis, dat
door de ergste bandieten van zijn rijk bezocht werd, tegen-
over wie zij de rol van verspiedster speelde. Cheops, een
andere Koning, offerde insgelijks zijn dochter op, om zich

de noodige fondsen te verschaffen voor de voltooiing van
de groote piramide. Herodotus deelt het feit als volgt mede:
Door onberekenbare uitgaven voor een twintigjarigen arbeid
uitgeput, werd Cheops derwijze eerloos, dat hij zijn dochter
in een ontuchtig huis prijsgaf en haar beval, van haar min-
naars al het mogelijke geld te trekken; ik weet niet, tot
welk bedrag die sommen opliepen, de priesters hebben het
mij niet gezegd. Niet alleen volgde zij de bevelen van haar
vader op, maar zij zelf wilde ook een gedenkteeken achter-
laten. Zij verzocht dus aan allen, die haar kwamen bezoe-
ken, haar elk een steen te geven voor bouwwerken, die zij
ondernemen wilde. Met deze steenen, zeiden mij de pries-
ters, werd de piramide gebouwd, die in het midden van de
drie staat."

De archeologen kunnen, als zij de steenen van het mo-
nument tellen, aangenomen dat deze pyramide eene hoogte
van 147 meter heeft, zich rekenschap geven van het aan-
tal vorstelijke gunstbewijzen, die de dochter van Cheops
aan de onderdanen van haar koninklijken vader toestond.

De geschiedenis heeft ons de namen van vele beroemde
lichtekooien van Egypte bewaard en voornamelijk die der
stad Naucratis: laat ons Rhodopis aanhalen, die de piramide
van Mycerinus liet bouwen. Zij verwierf ter wille van
hare schoonheid verbazende rijkdommen van haar talrijke
minnaars, onder welke Charaxus van Mytilene, de broeder
van de befaamde Sapho, genoemd moet worden; na haar
was het Archidice, die haar gunsten op zoo\'n hoogen prijs
stelde, dat een fortuin noodig was, om ze te verwerven. In
de aanteekeningen van Larcher vindt men aangaande deze
vrouw de volgende anecdote: Een jonge Egyptenaar, die
slechts een middelmatig vermogen bezat en smoorlijk ver-
liefd op haar was, stelde voor een enkelen nacht harer
liefde, al wat hij bezat, te harer beschikking. Archidice wei-
gerde zijn aanbod. Onze verliefde smeekte in zn\'n wanhoop
Venus hem in den droom de gunsten toe te staan, die de
schoone hem in de werkelijkheid weigerde. Zijn wenschen

werden vervuld, maar toen de inhalige lichtekooi de zaak
vernomen had, daagde ze haar smachtenden minnaar voor
de rechters, om betaling te eischen van den prijs van dezen
wellustigen droom. De magistraten zonden hen terug, zon-
der het geschil te beslechten, terwijl zij aan de schoone
Archidice wijselijk aanraadden, aan dezelfde godin te vragen,
haar in den droom het geld te laten zien, dat zij van haar
denkbeeldigen minnaar eischte.



		78

		Ook gebeurde het soms wel, dat een dictériade zich voor een gehuwde vrouw uitgaf, en dan in vere.eniging met een koppelaarster een onnoozel man exploiteerde, die zich door de vertooning van de overspeelster liet vangen.

		§ IV. De vrye prostitutie. De courtisanen. De vrye dictériaden. De wettige prostitutie werd in Griekenland dus niet alleen vertegenwoordigd door de vrou- wen, die verblijf hielden in de erkende of in de gemeente- lijke dictérions, door Solon tot stand gebracht. Zij had ook hare vrije courtisanen, die men in drie groote, wel onder- scheiden categorieën kan rangschikken : de dictériaden ; die gelijk waren aan de hedendaagsche publieke vrouwen met een kaart, en die het bedrijf voor eigen rekening uitoefenden ; de auletriden, danseressen en fluitspeelsters, die voorstellin- gen aan huis gaven, en op de openbare plaatsen kwamen, en de hetairen, galante vrouwen, demi-mondaines van de eerste of tweede keur, van wie eenigen een zekere rol ge- speeld hebben in de letterkundige, wijsgeerige, politieke of artistieke geschiedenis van Griekenland. Oorspronkelijk waren de dictériaden in de voorstad Pireüs gevestigd; de eenen woonden bij logement" en koffiehuis- houders van de haven, de anderen in huisjes buiten de om- walling. Het was haar verboden, volgens de wet van Solon, voor zonsondergang in het binnenste der stad te komen ; maar later kwamen zij er zich ongestraft vestigen en er haar beroep uitoefenen. Men zag haar de straten, de open- bare pleinen en frissche wandeldreven van het CeramiconO)

		(1) Het Ceramicon was een tuin in de schoonste wijk van Athene. In dezen tuin, die aan een zekeren Academus toebohoord had, werd onder den naam van Academie de wijsgeerige school van Plato gesticht. Op eene afgezonderde plaats werden er de burgers begraven, die met de wapens in de vuist voor het vaderland gesneuveld waren.



		- 126 -

		het avontuur van Mars door Vulkaan in de armen van Venus geketend en de moeder der liefde Paris tot overspel overhalende ? . .. Zou men niet zeggen dat de godsdiensten bewonderens- waardig ontworpen werden om al de ondeugden toe te staan en elke prostitutie aan te moedigen ? Dit is de logische conclusie. Overigens regeert men de menschen slechts door hunne hartstochten (\') te vleien en de bedienaren der oude eerediensten hebben altijd de heerschappij zeer bemind.

		DE GEWIJDE PROSTITUTIE IN ITALIË. De eeredienst van Priapus en van Venus. Zuidelijk Italië, dat de Ouden Groot Griekenland noemden, was lang voor de stichting van Rome, door de Pheniciërs, Egyptenaren en Grieken bevolkt geworden. Deze hadden hun godsdiensten en zeden medegebracht en bijgevolg ook de gewijde prostitutie, die de grondslag was van den eeredienst der Oostersche Venussen. Noordelijk van Groot-Griekenland lag Etrurië, waarvan de bewoners volgens de geschiedschrijvers afstammen van de Pelasgen, maar die volgens latere archeologische ontdekkin- gen uit Lydië kwamen. Evenwel waren het de Corybanten, priesters van Cybelle, die, zooals Heraclites verhaalt, den eeredienst van Phallus en van Bacchus in Italië overbracht ten. Deze Corybanten, ook Cabiren genoemd, kwamen uit Phrygië, waar zij zich schuldig hadden gemaakt aan twee broedermoorden, waarna zij den gewijden korf stalen, waarin de phallus van den god Bacchus zich bevond. Zij brachten dien naar Etrurië over; en daar zij uit hun land verjaagd waren, vestigden zij hun woning bü\' de Etruriërs, predikten

		(1) (en wel hunne slechte). Vert.



		- 185 -

		van het keizerrijk zonder haar zich zouden overgegeven hebben om hun cynische hartstochten te bevredigen. Deze werden niet alleen tusschen Cincedes en pathici be- dreven; alle verfijningen der ontucht werden in werking gebracht om de schaamtelooze en wellustige begeerten van mannen en vrouwen te voldoen. Want meer nog dan de Grieken kenden zij de ondeugden van de Pheniciërs en Lesbiërs: irrumare, fellare en cunnilingere. Dat men de hekeldichten van Martiales en van Catullus, het leven der Cesars en voornaamlijk dat van Tiberius leze en men zal volledige geschiedkundige getuigenissen hebben over het vraagpunt; getuigenissen, die versterkt worden door de schilderstukken, gravures en beeldhouwwerken, welke ons als zinnebeeldige monumenten der prostitutie in het Romein- sche rijk van de Latijnsche beschaving overblijven. Aan de beschrijvingen, die wij in ons werk la Médicine et les moeurs de la Bome antique, d\'après les poêtes latins" aantreffen, hebben wij niets toe te voegen. Al hetgeen wij zeggen kunnen is, dat deze ondeugden door de Pheniciërs naar Griekenland en van uit Syrië (^J) naar Italië overge- bracht werden, zooals de dichter Ausonius in een zijner hekeldichten zegt.

		ONTAARDING DER ZEDEN IN DE ROMEINSCHE MAATSCHAPPIJ. De prostitutie der matronen. De getuigenissen der geschiedschrijvers, die over de pro- stitutie geschreven hebben, hebben aan Chateaubriand een welsprekend hoofdstuk over de zeden der volkeren van de

		(1) Syrië was de voortdurende kweekplaats van het schurft en van de lues venerae. Ausonius. Epigramme 128.



		- 194

		die den moed hebben gehad de schanddaden bekend te ma- ken, die in de paleizen der Patriciërs en aan het hof der Cesars gepleegd werden. Cicero vatte ze in een zijner plei- dooien te zamen in deze woorden, die, volgens zijn gedaclv ten, allen synoniem waren: Libidines,amores,adulteria,con- vivia, comessationes.

		De venerische ziekten by de Grieken en Romeinen. Het bestaan van venerische ziekten bij de volkeren der oudheid zou heden niet betwist kunnen worden, met de ge- tuigen is van de talrijke wetenschaplijke en letterkundige documenten, die wij bezitten. Wij hebben in de voorafgaande hoofdstukken aangetoond, dat het syphilis en de druiper reeds zeer lang bekend waren in China, Japan, Indië en in andere streken van Azië. Wij hebben onbetwistbare feiten medegedeeld over de veelvuldigheid der venerische ziekten bij de Hebreeuwen en bij andere volken van het Oosten. Deze ziekten, waarvan men den oorsprong slechts aan ero- tische buitensporigheden en aan tegennatuurlijken omgang van mannen en vrouwen kan toeschrijven, moesten nood- wendig de Grieken en Romeinen aantasten, die de ontaarde zeden van de Oosterlingen overgenomen en die zich evenals zij aan al de uitspattingen der prostitutie overgegeven had- den. Deze uitspattingen hadden onder den invloed van het heete en vochtige klimaat van het Oosten het eerst bij de vrouwen aandoeningen der baarmoeder en der scheede veroorzaakt, die besmettelijk werden en die zij aan de man- nen mededeelden. Volgens Rosenbaum zou Neumann (*) gezegd hebben; na zijn meening over de morbus phenicus blootgelegd te heb- ben : men vindt in het schrift van den Pseudo-Galenus

		(1) Manuel de Clinique de Neumann. Vol. VII. p. 88.



		209

		aan den top hard en ruw is, de akrochordon als een gladde, ronde vleezige knobbel met een dun, rond gevoelloos en ver- hard voetstuk. Nu eens vallen de laatsten vanzelf af, dan weder ontsteken zij en gaan tot verettering over, en als men ze afsnijdt laten ze geen wortels achter. Celsius. (^l) Galianus en Aetius hebben akrochordon aan den aars en aan de geslachtsdeelen der vrouw gevonden. Men neemt ze met het mes of met bijtende middelen weg. De onder den naam van formica door de Grieksche genees- heeren omschreven vijgwrat is een andere zeer hardnekkige vorm van uitwas, die veel op de akrochordon gelijkt. Zij is niet zoo hoog maar harder dan de thymion ; zij heeft langer wortels en is pijnlijker dan deze; zij is breed aan den grondslag en smal aan den top. Als men haar aanraakt, veroorzaakt zij aan den lijder het gevoel van den beet van een mier, vanwaar zij den naam van formica ontleende. Dit zyn kortom de venerische aandoeningen, die de ge- neeskundigen van de oudheid aan de geslachtsorganen der mannen en vrouwen waargenomen hebben. Ofschoon zij ons geen voldoende bewijsstukken achtergelaten hebben, om be- slist een besmettelijken oorsprong vast te stellen, schijnt het ons evenwel onmogelijk dezen niet volgens de leer van de oorzaken der ziekten en de kenmerken harer verschijn- selen als bewezen aan te nemen. Melaatschheid en Olifantsziekte. De ve- nerische ziekten, die over Egypte en al de landstreken van Klein-Azië verspreid waren, waar de gewijde prostitutie uit- geoefend werd, namen op een gegeven oogenblik in Syrië en Judea een meer ernstig karakter aan. Want toen entte zich op haar de melaatschheid met haar van gedaante ver- wisselende vormen, die evenwel altijd van een regelend grondbeginsel getuigden, dat misschien zelf slechts een wij- ziging was van de heerschende syphilis van Indiö en het verre Oosten.

		(1) Meth. med. Lib. XIV. cap. 17.

		14



		8 d. i. van het om een min of meer vleiende reden afstaan van de slaafsche vrouw aan den gast, dien het toeval in de hut van den oermensch voert: dit is het steenen tijd- perk der prostitutie; 2°. dat van de gewvjde prostitutie, die uitgeoefend wordt onder den invloed der bijgeloovige denk- beelden en woeste hartstochten van de Oostersche volken ; ten laatste de wettige prostitutie, die den tuchteloozen handel van het menschelijk lichaam duldt en bekrachtigt in naam der physische en zedelijke gezondheidsleer. Deze drie vormen der prostitutie zijn door alle schrijvers aangenomen geworden, die haar algemeene geschiedenis geschreven hebben. Wij hebben een zeer opmerkelijke be- schrijving ervan gevonden in het werk van Rabutaux: Overal," schrijft hij, zoover de geschiedenis ons laat door- dringen, bij alle volken en in alle tijden zien wij als een min of meer algemeen feit, dat de vrouw de afschuwelijkste slavernij ondergaat en zich zonder keuze of neiging, aan de woeste driften overgeeft van hem, die haar begeert of uitlokt. Dikwerf verliest in dat noodlottig duister de edele en zachte gezellin van den man, zoodra alle zedelijk be- wustzijn uitgedoofd is, het laatste spoor van haar waardig- heid en rangschikt zij zich zelve door een uiterste ver- laging onverschillig geworden voor hem, die haar bezit als een nietig iets onder de geschenken der gastvrijheid; de heilige betrekkingen, waaruit de vreugde en de banden van het huisgezin ontstaan, zijn bij deze gezonken volken van geen belang, van geen waarde." Andere malen vereenigt zich in het oude Oosten, bij voorbeeld, en van land tot land bij schier alle volken, die oude overleveringen eraan ontleend hadden, door een nog afschuwelijker koppeling het offer der schaamte van de vrouw met de dogma\'s van een monsterachtig naturalisme, dat alle hartstochten opwindt, door ze te vergoden; dat offer wordt een gewijd kerkgebruik van een zonderlingen en ontaarden eere- dienst, en het aan eene ontuchtige priesterschaar betaalde salaris wordt als een offerande beschouwd aan hun goden.



		11 Onder de tallooze standbeelden, die men haar oprichtte, bewijzen die der Venus Aphrodlte, der Venus Genitrix, der Vernis van Cnide, der Venus Victrix (waarvan de Venus van Milo slechts een namaaksel is) en de standbeelden van Adonis en Cupido, der Muzen en der Gratiën, gezellen dei- godin, dat de eeredienst van Venus, in de verbeelding der Hellenen, slechts het gedicht was van dat gevoel, dat een der grootheden van onze natuur vormt; hetwelk de beitel van Phidias en van Praxitèle bestuurd en Homerus, en Pindar, en Corinnus en de groote Plato bezield heeft. Zooals men ziet, is d? afstand groot tusschen de erotische verpersoonlijking der Oostersche goden en deze vergoding der viouw, door de bekoorlijkheden van haren geest en de volmaakte schoonheid van haar lichaam, koninginne der wereld. De Venus-Urania is dus in werkelijkheid het uit- gangspunt, vanwaar de menschelijke geest zijn vlucht neemt naar hooger sferen. Haai\' eeredienst, door alle groote mannen der oudheid geëerd, door alle volkeren der bekende wereld erkend, zal weergevonden worden in de tempels van het oude Rome, en zal een der goede geniussen worden van de latijnsche be- schaving. En zij zal het zijn, die in de schoone dagen der Renaissance onze dichters, onze schilders en onze beeld houwers zal bezielen. Want onsterfelijk is haar wezen en almachtig de gloed, dien de natuur op de harten der men- schen doet uitoefenen! Maar, waarom heeft het noodlot gewild, dat naast het schoone het misvormde bestaat, naast de Venus-Urania Venus-Pandemos, naast de liefde de prostitutie ? Deze voorafgaande beschouwingen waren noodig, om deze geschiedkundige studie der zeden in de oudheid te doen be- grijpen; wij moesten de lezers voorbereiden op de sombere tafereelen, die wij hun voor de oogen zullen voeren, tafe- reelen die voor de zedenleer zijn, wat de pathologische ontleedkunde voor de geneeskunde is.



		DE PROSTITUTIE IN INDIË.

		De eeredienst van Lingam. De chronologische orde volgende moeten wij in Indië, waarvan het bestuur als maatschappij tot de hoogste oud- heid opklimt, de eerste sporen van de gewijde prostitutie zoeken. De Indische Lingam is dezelfde als de Grieksche Phallus en de Egyptische Priapus: het mannelijk lid werd door alle volken der Oudheid als het symbool van de algemeene be- vruchting beschouwd. Zyn eeredienst is een der populaire fabels van Indië, die men als volgt vertaald heeft: Op den goudberg Kailasa, woont de god Siva. Daar is een terras, waarop zich een vierkante tafel bevindt door negen edel- gesteenten versierd en in het midden de lotus, in haar schoot den driehoek dragende, den oorsprong en de bron van alle dingen. Uit dezen driehoek komt de Lingam voort, eeuwige god, die er zijn eeuwig verblijf van maakt. Op dezen berg," zeggen Fr. Creuzer en D. Guignant (\'), verscheen voor den eersten keer de oude Phallus van Siva, dien de god, volgens een andere overlevering in twaalf Lin- gams verdeelde schitterend van licht, en die de blikken der goden en der menschen op hen deden richten; vervolgens plaatste hij hen over in verschillende gedeelten van Indië, (1) Religions dans 1\'antiquité considirées dans leurs formes symboli- ques et mythologiques par Creuzer et Guignant, professeurs d\'histoire a 1\'Ecolo normale.



		13 waar de goden en de genieën, voor de acht wereldstreken bestemd, hun vrome hulde bewezen; en nu nog worden zij er aangebeden." Daar werden ook," zeggen deze schrijvers, ter eere van Siva de feesten van Phallus gevierd, waarop men dit hei- lige beeld plechtig droeg; daar bleken ook zijn aanbidders in de waanzinnige Bacchusfeesten, door een wild enthusi- asme gedreven, zelf toe te geven aan de macht, die de natuur met een onweerstaanbaar geweld meesleept en haar versterkt met een verzengend vuur." Alle Indische legenden hebben den Lingam voorgesteld als een der oudste Hindoe-goden. In de oogen van die instinctmatige godsdienstige volksstammen konden de teel- deelen slechts heilige deelen zijn, die hunne verbeelding onder de hooge bescherming eener godheid plaatste. Deze werd hun door hunne priesters werkelijk voorgesteld in den vorm van een mannelijk lid, dat zij onder den naam Lin- gam aanbaden. Deze door de Brahmanen begunstigde eere- dienst voerde hen, volgens de overleveringen, tot alle bui- tensporigheden der zinnen, en bracht hun besmettelijke ziekten der geslachtsorganen. Pierre Sonnerat geeft in zijn belangwekkende reis in Indiè een andere legende over den eeredienst van Lingam betrek- keiijk de venerische aandoeningen bij de aanbidders van Siva en Vischnoe. Ofschoon dit verhaal slechts de waarde van een fabelachtige geschiedenis heeft, verbergt het echter, onder den schijn van verdichtsel, een waarschijnlijk feit, dat overigens met andere geschiedkundige documenten van onbetwistbare echtheid overeenstemt. Sonnerat laat zich als volgt uit: De boetelingen waren door hunne offeran- den en gebeden tot een hoogen graad van macht geraakt; maar om die te behouden moesten hun harten en die hun- ner vrouwen altijd rein blijven. Doch Siva of Chiven had de schoonheid der laatsten hooren roemen en hij besloot haar, te verleiden. De gedaante van een jongen bedelaar (^x) (1) De bedelaars of Fakirs loopen in Indië het land af bij duizenden,



		14 -

		van een volmaakte schoonheid aangenomen hebbende, noo- digde hij Vischnoe uit, die van een mooi meisje aan te ne- men, en naar de plaats van bijeenkomst der boetelingen te gaan, om hen verliefd te maken. Vischnoe ging er heen, en hen voorbijgaande, wierp zij hun zulke teedere lonkjes toe, dat zij allen verliefd op haar werden; zij lieten hun offeranden in den steek om deze jonge schoonheid te vol- gen. Hun hartstocht werd aldus steeds grooter, zoodat zij eindelijk zielloos neerstortten en hun kwijnende lichamen op was geleken, dat bij de nadering van vuur wegsmelt. Chiven ging van zijnen kant naar het verblijf der vrou- wen, evenals de bedelaars in eene hand een flesch water houdende en als zij zingende. Zijn zang had zooveel bekoor- lijks, dat al de vrouwen zich om hem vereenigden ; en de gestalte van den zanger volbracht verder, wat zijn stem begonnen had. De verwarring was zoo groot, dat eenigen haar juweelen en kleederen verloren, zoodat zij hem volgden in Eva\'s costuum, zonder het zelf te bemerken. Het dorp doorloopen hebbende, verliet hi] het; allen vergezelden hem naar een naburig bosch, waar hij van haar verkreeg, wat hij verlangde. Weldra merkten de boetelingen op, dat hun offeranden niet meer hun oude uitkomst had- den, en dat hun macht niet meer dezelfde icas. Na eenige vrome overwegingen bleek het hun duidelijk, dat de schuld aan Chiven lag, die in de gedaante van een jongen man hun vrouwen verleid had, en dat zij zelf misleid waren geworden door Vischnoe, als jong meisje hervormd. Zn\' besloten Chiven als een offerande te dooden. Beschaamd, de eer verloren te hebben, zonder zich te kunnen wreken, namen zij tot de uiterste middelen hun toevlucht; zij ver- eenigden al hunne gebeden tegen Chiven. Dit offer was van de meest verschrikkelijken, en de god zelf kon geen weer- bijna naakt en buitengewoon vuil. Hunne bezoeken geven, volgens Strabo, de vruchtbaarheid aan de vrouwen. Het volk beijvert zich hun alle mogelijke eer te bewijzen, en de mannen verlaten hun dorpen om den monniken vrij spel te laten. (Rosenbaum).



		- 17 -

		<len aanvang opzetting als een gerste-korrel groot, en pijnen. Na enkele dagen verzwering en uitstorting van etter. Fuse-kasa. De huid der roede, de plaats van den uitslag, bevat water ; een verschijnsel, dat vooral in <!en zomer zich vertoont. De roede is ge- zwollen en veel dikker geworden. De opzwelling strekt zich over de geheele roede uit, en men kan den eikel niet zien. Uit de huid vloeit etter. Shiri-mara-kasa. d. i. tweede uitslag van de roede. In den beginne ver- toont zich die uitslag als bij Mara-kasa-hyatni. Daarop volgen verzwering en pijnen. Na eenige dagen breidt zich de verzwering uit, en valt de eikel af. Vervolgens gaat de verzwering langzamerhand naar achteren voort, de roede valt geheel af, en de teelballen worden eveneens door de verzwering aangetast. Kaskiri-kusa, d. i. de vliegende uitslag. Het gif der roede of van een der liezen wordt heviger, en de uitslag overweldigend. Warmte en koude worden waargenomen, en de beenderen der handen en voeten, worden pijnlijk. Na eenige maanden vertoont zich op den rug en op het Bange* zicht een kleine uitslag zonder pijn of jeuk. Er vloeit een geelachtig vocht uit. Na enkele maanden verkankert het gelaat, en verspreidt het een stinkende lucht. Er loopt etter uit. Nu volgt Hoofdstuk 95: llone-no-hari-kaxa, d. i. uitslag en opzetting der beenderen. Na de gene- zing van den uitslag der roede worden de gewrichten der ledematen pijnlijk, zoodat men ze noch uitstrekken, noch buigen kan. Over het alge- meen heerscht er koorts bij. Dit wordt Hone-no-hari-kaso genoemd. Dan wordt het gif sterker, en komen verschillende onaangename verschijnselen erbij. De zieke heeft koorts, deze duurt den gehoelen dag, en de eetlust houdt op. Er bestaat hardlijvigheid. De pis is rood en vloeit moeilijk. Xondo-faki-kasa d. i. uitslag van de keel. Het overige van de gifstof van den uitslag der voorhuid bereikt de bovenste lichaamsdeolen en verwoest het gelaat en het hoofd. Jarenlang is geen genezing mogelijk. Wat van het gif overblijft verwoest het hoofd, de huid, het vleesch en de been- deren. Dan worden de ooren verwoest, of er ontstaat uitslag op den neus of blindheid. Of ook zwellen handen en vooten op, of zijn gedurende vele jaren pijnlijk. Dan gaan de zieken tot verrotting over. Het gif ver- woest het geheele lichaam, de teelballen worden door puisten overdekt, zwellen op en verkankeren, en er vallen verscheiden gaten in. Vervol- gens gaat de geheele opperhuid van het lichaam te niet. Mimi-no-hi-kasa, d. i. uitslag der ooren. Het overige van het gif bereikt de bovenste liehaarnsdeelen; er bestaat oorsuizing en hardhoorigheid. Na enkele maanden ontstaan hevige pijnen en vloeit er een geelachtig vocht uit. De oorsuizingen houden op. maar de zieken zijn doof. Er bestaat zeker, zegt Gille de Tourette, een groote ver- 2



		- 19 -

		draagzaamheid jegens de vrouwen, aan wie zij toestonden, amuletten te dragen met kleine Lingams bedrukt. De Je- zuïeten verklaarden hun gedrag door de oude gebruiken van het land, en zij verkregen de goedkeuring van het Pauselijk hof; maar zij eischten evenwel van de Indische vrouwen aan hunne taly een kruisje toe te voegen! ... Andere verhalen toonen den eeredienst van Lingam zoo in Indië ingeworteld, dat men in de hotels en aan den openbaren weg overal den hindoegod ontwaart, hetzij in zijn organisch menschelyke gedaante of in zijn allegorischen vorm : een voetstuk, dat een vaas draagt, waar een lange cylinder uitsteekt. Het voetstuk is Brahma; de vaas is Vischnoe, de vrouwelijke god ; de cylinder is Chiven of de mannelijke god; dit is de Indische drieëenheid. Maar bij plechtige processiën voegt men bij den gewonen Lingnam de gedaante van een mensch. En het godsdienstig denkbeeld is zoo overheerschend in den geest der Indiërs, dat zij het ontuchtige van hun handeling niet begrepen." Zoo ziet men in de pagode van Elephanta een bas-relief, die een groep voorstelt, welke zich aan het schandelijk bedrijf over- geeft, dat de latijnsche schrijvers door het woord irrumatio aanduiden; op de poorten der stad Suri-Patnam-Sita: de vrouw van Rama, de 7e vleeschwording van Vischnoe, om ringd door zes Fakirs of boetelingen, geknield en de oogen naar haar opgeheven, terwijl elk een Lingam in de hand houdt; in de pagode Villenour: afzonderlijke Lingams van een buitengewone afmeting op al de muren afgebeeld. De Grandpré verhaalt in zijn voyage dans l\'Inde, op zijn beurt, dat een officier der marine op de kust van Trovencour eenige mannen aan land zond, om inlichtingen in te win- nen. De matrozen ontdekten in een nis een Lingam van gelijke grootte; zij maakten zich meester ervan, en bedien* den zich op hun vaartuig ervan als een boom. Over het godsdienstig karakter van Lingam in het he- dendaagsch Indië heeft Dulaure gemeld, dat, volgens zekere navorschers, de priesters van Chiven dagelijks op het mid-



		20

		daguur den heiligen Lingam met guirlanden van bloemen en sandelhout versieren, en dat in Canara de priesters naakt rondloopen, terwijl zij schellen luiden, waardoor zij de vrouwen tot zich roepen, om hun geslachtsdeelen godvruch- tig te kussen. Wat de godsdienstige prostitutie aangaat, zijn de feiten, die haar bewijzen, door Duquesne gecontroleerd geworden. Hij heeft in een pagode, in de omstreken van Pondichéry. jonge bruiden gezien, die aan den god het offer hunner maagdelijkheid kwamen aanbieden. Men liet ze op een hou- ten of ijzeren Lingam gaan zitten. Maar, voegt hij eraan toe, in vele pagoden hebben meer behendige priesters aan dien god een zoo edele verrichting ontrukt." In een andere pagode, die van Tréviscaré en aan Chiven gewijd, ziet men een kolossaal monument, de Indische drie- eenheid voorstellende. In dit heiligdom, op den gewijden steen, zegt dezelfde schrijver, wijden de priesters van Chi- ven de jeugdige Devedassi, die wij onder den naam van Bayaderen of Balaidera kennen, in de geheimen der liefde in; en terwijl zij aan den eeredienst gewijd zijn, dienen zij tevens tot de genoegens van het publiek, evenals de lichtekooien en prostituees van Griekenland." Wij weten, dat die Indische meisjes balletten opvoeren ; maar de akkoorden der stemmen en der instrumenten, de geur der oliën en der bloemen, misschien zelfs de verlei- ding der bekoorlijkheden, waarmede zij op de toeschouwers werken, alles vereenigt zich langzamerhand, om verwarring en dronkenschap in haar zinnen te verwekken. Evenals bij de aulétriden van Griekenland schijnt somtijds een zachte aandoening, een ongekend vuur haar te overmeesteren. Verwonderd, bewogen, trillende schijnen zij onder den in- druk eener te machtige illusie te bezwijken. Zoo hebben zij door gebaren, door de meest sprekende houdingen van het lichaam, door onderdrukte en hevige zuchten en fonke- lende blikken, soms een zacht smachtend verlangen uit- drukkende, eerst de verlegenheid der schaamte, daarna het



		22

		voor het genot der rijken, en andere voor hunne vrouwen. Maar men kan van welken godsdienst, van welke caste men ook zij, ze laten roepen. Er bestaan zelfs ambulante troepen door oude vrouwen aangevoerd, die, leerlingen van deze seminaria, op het eind directrices worden. (^l) Op de eentonige en snelle klanken der tam-tam raken de Bayaderen, verhit door de begeerte om te behagen en door de geuren, waarvan zij voorzien zijn, eindelijk geheel buiten zich zelven. Haar dansen zijn gebarenspelen der liefde. De voorstelling, de teekening, de houdingen, de maten, de tonen en de gang in deze balletten, alles ademt hartstocht, en drukt den wellust en de woede ervan uit. Alles werkt mede aan het wonderdadig succes dezer wei- lustige vrouwen: de kunst en de rijkdom van haar tooi evengoed als de handigheid, die zij bezitten, om haar schoon- heid te verhoogen. Haar lange zwarte haren overdeschou- ders uitgespreid of in vlechten opgebonden, zijn beladen met diamanten en opgeluisterd met bloemen. Kostbare steenen versieren haar halssnoeren en armbanden. Niets evenaart bovendien haar oplettendheid, om haar boezem te verzorgen, als een der kostbaarste schatten harer schoonheid. Om dien te beletten dikker of misvormd te worden, sluiten zij dien in twee aan elkander gehechte bakjes van licht hout, die op den rug vastgebonden worden. De buitenzijde dezer doosjes is met bladgoud bekleed en bezaaid met briljanten ; maar dit scherm, dat den boezem bedekt, verbergt er de trillingen, de zuchten en de zachte golvingen niet van; het ontneemt niets aan den wellust. Het meerendeel dezer danseressen gelooven den luister van haar kleur, den indruk van haar blikken te verhoogen, door om haar oogen een zwarten cirkel te trekken, dien zij met een naald met spiesglas-poeder gekleurd aanbrengen." In de kunst van te behagen bestaat het geheele leven, de geheele bezigheid, het geheele geluk der Bayaderen. Men weerstaat bezwaarlijk haar verleiding. (1) Voorbeeld Tan den overgang der gewijde tot de wettelijke prostitutie.



		23

		Onafhankelijk van de Devadassi, in het bijzonder aan de gewijde prostitutie verbonden, bestaan er verscheidene an- dere klassen van Bayaderen : de Natches. die dezelfde functiën uitoefenen, maar aan geen bepaalden tempel verbonden zijn; de Vestiatris en de Cancenis, die zich aan de genoegens dei- rijke particulieren van het Oosten opofferen. Zij worden uit de schoonste meisjes gekozen ; haar tooi is rijk en schitte- rend; en niettegenstaande haar losbandig leven wordt haar staat toch niet als onteerend beschouwd. De priesters hebben aldus beslist. In Mogol en Hindostan, waar de gewijde prostitutie nog in de macht der priesters is, maken deze een buitengewoon misbruik van hun gezag op hun ongelukkige ingewijden. Bernier vertelt in het verhaal van zijn reis door die landen, dat men in de pagode van Jagrenat de maagden brengt, opdat zij er het offer aan den god Lingam zelf opdragen, die voor die gelegenheid mensen wordt. Het jonge meisje wordt \'s avonds in het heiligdom gebracht; men zegt haar, dat de god komen zal, om haar te huwen, dat zij naar hem luisteren moet en hem ondervragen moet over haar toe- komst. Begunstigd door de duisternis van den nacht profi- teert een priester van dit buitenkansje, en het misleide meisje gelooft gemeenschap met den god gehad te hebben. Zij verkondigt daarna als een goddelijke mededeeling, al waarbij de priesters belang hebben om den bevolkingen te doen weten, ten einde hun dwang op haar te kunnen blijven handhaven. Van zh\'n kant deelt de abt Dubois in zijn werk, Moeurs de l\'Inde mede, wat hij in 1825 op zijn reis door Indië ge zien heeft: De Lingam," zegt hij, die de vrome mannen en vrouwen aan hun haren of armen vasthechten of om den hals hangen, is eene kleine reliquie veranda utriusque sexus in actn copulalionis voorstellende; bovendien teekent men zich twee witte lijnen op het voorhoofd, die aan het ma8cidi liquorum seminalem herinneren, en een roode lijn, het feminae fluxum menstruum beduidende.



		- 24

		De vereerders van Lingam zijn zeer talrijk in Malabaren Coromandel; zij maken minstens de helft der bevolking uit. Zij beschouwen den Lingam als alle menschen gelijk ma- kende; en hunne priesters, Gourous genaamd, genieten groote voordeelen. Als een Gourou een bezoek brengt aan zijn distrikt, betwisten zijn aanhangers elkander de eer, hem tot gast te hebben. Zoodra hij zijn keus gedaan heeft, verlaten alle mannen het huis; hij blijft er dag en nacht alleen met de vrouwen van zijn gastheeren, welke zich allen beijveren hem naar zijn" luimen te dienen, zonder dat de mannen de minste jaloezie toonen. Men moet opmerken," zegt verder de abt Dubois, dat hij er voor gezorgd heeft, het huis uit te kiezen, waarin zich de jongste en schoonste vrouwen bevinden. Deze Gourous hebben bovendien bijzondere maitressen, echtgenooten der goden genaamd; eene klasse, die wel onderscheiden is van de Bayaderen, maar niet minder verdorven. Zij dragen op de dij het teeken van Lingam." Zoo was de gewijde prostitutie in Indië en het gebruik dat, sedert de meest verwijderde eeuwen, de priesters ervan wisten te maken in naam van de goddelijke aanschouwing der volken ! Wij zullen dezelfde priesters in andere landstreken terug- vinden, de menschelijke schepsels weder in den helschen cirkel drijvende der zinnelijke gedrochtelijkheden, hen ver- stompende door hun leugenachtige fabelen, de mannen ver- liederlijkende en de maagden onteerende, van prostitutie en corruptie levende, tempels stichtende voor hun losban- dige afgoden, te hunner eere priester spelende en in hun naam goud eischende voor hun praal, de noodige gehoor- zaamheid aan hun trots en de vrouwen onmisbaar voor hun wulpschheid.



		- 26 -

		barbaarsche door de priesters der godheid uitgevoerde mu- ziek te verbranden. Zoodra de plechtigheid begon, en het metaal van het standbeeld gloeiend werd, gingen de geloovigen er om heen dansen onder het uitstooten van wilde kreten, terwijl zij zich aanstelden als waanzinnigen. Daarna pleegden zij, op een gegeven oogenblik, de meest schaamtelooze pederastie. De mysteriën van den eeredienst van Baal-Peor waren, op de slachtoffers na, geheel gelijk aan die van Moloch. De god was aan de Midianieten voorgesteld nu eens door een reusachtig mannelijk lid, dan weer door een tweeslachtig standbeeld. Zijn tempel werd voor alle losbandigheid van mannen en vrouwen gebruikt en ook voor de prostitutie der jeugdige meisjes, die den god haar maagdelijkheid moes ten afstaan, zoodra zij huwbaar waren. Volgens de beschouwingen van de archeologen en de toe lichtingen van de Kerkvaders aangaande de mysteriën van Baal, herkent Pierre Dufour als grondslag van zijn eeredienst de gewijde prostitutie. En betrekkelijk de acolieten van de priesters van den god, voegt hij er aan toe: het waren schoone jongemannen zonder baard, die zich de huidharen uittrokken en het lichaam met welriekende oliën wreven, om er in het heiligdom een schandelijken ontuchtigen han del mede te drijven. De vulgata noemt hen verwijfden {ef- feminati); in het Hebreeuwsch noemde men ze Kedeschim, d. i. heiligen of gewijden. Hun gewone rol bestond in het min of meer werkdadig uitoefenen der schandelijke myste- riën: zjj verkochten zich zelf aan de aanbidders van hun god, en legden op het altaar het salaris van hun prostitutie neer. Dit is evenwel nog niet alles, zij hadden honden op dezelfde schanddaden afgericht, en de onreine opbrengst, die zij uit den verkoop of verhuur dezer dieren trokken, voegden zij ook als den prijs van den hond bij de inkomsten van den tempel. Eindelijk vielen priesters en gewijden elkander met messen aan, en overdekten elkander met insnijdingen en weinige diepe wonden b\\j zekere plechtigheden, die \'s nachts



		27

		in het diepst der heilige bosschen gevierd werden, terwijl de starren heur gelaat schenen te bedekken en zich uit schrik te verbergen ; dan vielen zij verhit door de verdorven- heid en opgewekt door hun muziekinstrumenten door elkan- der in plassen bloeds." De verwijfden," zegt dezelfde schrijver, vormden eene sekte, die hare kerkgebruiken en inwijdingen had, en waarvan de oorsprong klaarblijkelijk zich aan de rijke verscheidenheid vastknoopt van verschillende schandelijke ziekten, die het bloed der vrouwen vergiftigd hadden, en de gemeenschap met haar zeer gevaarlijk maakten: melaatschheid, bloed- vloeiing en allerlei andere soorten. Niettegenstaande dit voegde men aan de verwijfden, om de inkomsten van den eeredienst te vermeerderen, een ver- eeniging van vrouwen toe, die zich ten voordeele van het altaar prostitueerden. Deze vrouwen, Kedeschott genaamd, hielden onder kakelbonte tenten in den omtrek van den tempel van Baal verblijf; zij maakten zich gereed tot de prostitutie door reukwerken te branden, liefdedranken te bereiden en op de muziek te spelen." Na het tijdperk der gewijde prostitutie, vinden wij dezelfde vrouwen terug, zich aan de wettelijke prostitutie overge- vende, waarin zij sedert hare kindsheid geoefend waren. De eeredienst van Baal-Péor, Moloch, Astarte en andere gelijksoortige godheden, waarvan de naam alleen veranderde naar het land, bestond dus in de prostitutie der vrouwen en der mannen, en in het bedrijven van pederastie. Het was hetzelfde in Egypte in de mysteriën van Isis en Osiris; maar het moet gezegd worden, dat deze onreine ongebonden- heid der zinnen vooral de geliefkoosde ondeugd der Pheni- ciërs, Syriërs en Lydiërs was, die haar in alle landstreken, die zij bezochten, verspreidden. De apostel Paulus van deze volken sprekende, schreef: hun lichaam was vol lusten. God liet hen over aan de ontucht, opdat hun lichamen ont- eerd zouden worden." Evenals de vrouwen tegennatuurlijke genoegens in de plaats stelden van het natuurlijk sexueel



		28 -

		genot, zoo begeerden de mannen, de samenleving met vrou- wen opgevende, individuen van hun geslacht en deden zy met hen schandelijke dingen. De bijslaap volgens de wetten der natuur behoorde in Azië tot den eeredienst van Venus, maar de pederastie maakte er ook deel van uit. Deze prostitutie van den man was de oorsprong van de ontmanning bij de Oosterlingen. Lucius zegt het zeer duidelijk in deze passage (^l): Toen men nog onder de zeden van den ouden tijd leefde, ontzag men nog de deugd, de dochter der goden, men hield zich aan de wetten der natuur en zij, die op een betamelijken leeftijd huwden, brachten krachtige kinderen voort. Van lieverlede zocht men, van het verheven gebied der zedeleer in den afgrond der losbandigheid afdalende, de geslachtsgenietingen te voldoen langs schandelijke en dierlijke wijze. De verdor- venheid verspreidde zich overal, en men trad de wetten der natuur met voeten. Er werd een man gevonden, die het eerst zijn gelijke nam in plaats van een vrouw en op wien hij, hetzij door geweld of door list, zijn beestelijkheid beging ; aldus paarden twee individuen van hetzelfde geslacht op dezelfde slaapstede, en hadden zij geen schaamte over het- geen zij deden, of hetgeen met hen gedaan werd. Op een dorre rots zaaiende, zooals men zegt, oogstten zij veel schande en veel kwalen voor weinig genoegen. Eenigen gingen zoo- ver in de laatste verstomping van dit verworpen leven, dat zij zich met het staal de deelen afnamen, die hun het ka- rakter van een man gaven, en dachten het toppunt van hun wellustige schande bereikt te hebben, door zich van de teekenen der mannelijkheid te berooven. Maar, terwijl zij hun toestand als jonkman wilden verlengen, bleven zij niet lang mun maar werden een type gelijkvormig aan een twijfelachtig geslacht, dat hen weldra het kenmerk van hun oorspronkelijke natuur deed verliezen ; zij wisten zelf niet meer, tot welk geslacht zy\' behoorden. De kracht der jeugd

		(1) Amores, Cap. 2021.



		30 -

		Nosos rhailcia, volgens zekere uitleggers en volgens Rosen- baum in het bn\'zonder, geen besmettelijke venerische ziekte, maar een verzwakking der manbaarheid door den harts- tocht der passieve pederastie teweeggebracht. Er kan dus geen twijfel bestaan over dezen toestand der prostitutie van den mensch in de oudheid: de afgod van den tempel van Amathonto was trouwens vertegenwoordigd door een standbeeld van een gebaarde vrouw, met de ken- teekenen van een man en in vrouwenkleeren; terwijl hij te Paphos ter eere van de godin van Cipris voorgesteld werd in den vorm van een eenvoudigen wit steenen kegel.

		§ II. De Aziatische Vernissen. De Assyrische Venus droeg den naam van Mylitta of Milidath, dat, volgens Scaliger, genitrix beteekent, want er lag in haar het denkbeeld van een wezen, dat de oorsprong van alle anderen was. De Perzen noemden haar Mitha en de Arabieren Alitta, zooals Herodotus en Selden aanduiden. Volgens den abt de la Chau werd zij door de Chaldeërs on- der den naam van Delephat, door de Babyloniërs onder dien van Salambo, door de Saracenen onder dien van Cabar aan- gebeden. In Syrië en in Phenicië noemde men haar Astarte of Assera; in Armenië, Anaïtis of Anais. Te Askalon en te Joppe was zij Derceto. Deze werd in de gedaante van een vrouw voorgesteld, wier onderste lichaamshelft in een visch- staart eindigde. In beginsel was Mithra of Militta niets anders dan de hemelsche Venus of de liefde als de oorsprong van de voort- teling. In verscheiden Oostersche dialecten beteekent Mithra inderdaad licht en liefde. Volgens Heiodotus namen de Per- zen dezen eeredienst van de Indiërs over, en brachten zij dien weder bij de volken van Cilicië over.



		32 voeren. Zij, die een elegante taille en schoonheid deelachtig zijn, verblijven gewoonlijk niet lang in den tempel, maar de leelijken blijven er deste langer, omdat zij niet aan de wet kunnen voldoen. Er zyn er zelfs, die daar drie of vier jaar blijven (»)." De wijsgeeren en geschiedschrijvers hebben den oorsprong opgezocht van deze gewoonte om de maagdelijkheid der vrouwen aan den meest onzedelijken handel met vreemde- lingen over te leveren, een gewoonte, die niet alleen bij de Babyloniërs bestond, maar ook bij alle volkeren van Klein- Azië, die den eeredienst van Mylitta kenden. Men heeft de- zen vorm van gewijde prostitutie toegeschreven aan de ge- loofsleer, bij alle oude volken van Azië verbreid, dat de eerstelingen van alle dingen aan de godheid gewijd moeten worden en dat, bygevolg, de maagdelijkheid der vrouwen de godin der liefde moest toekomen. Maar, bijaldien dit een godsdienstig werk was, waarom noodigde men dan bij deze plechtigheid vreemdelingen, die langs officieusen weg ver- wittigd werden, dat zij geld moesten geven aan de meisjes, die hun hare maagdelijkheid aanboden ? Men heeft ook, om de ontmaagding der Oostersche meis- jes uit te leggen, het denkbeeld geopperd van de onreinheid van het bloed, dat na het verbreken van het maagdevlies vloeit. Maar dit is een verklaring, die nooit door een authen- tieken tekst bewezen is geworden. Indien volgens de gods- dienstige leerstellingen het bloed van den eersten bijslaap werkelijk als onrein werd beschouwd, waarom belastten de priesters zich dan met het werk voor de personen van aan- zien (^a). Waren er overigens niet de Phallou en andere Pria- pen van hout, bestemd om het maagdelijk vlies te verbreken ? Onze meening is, dat het voor alles een geldquaestie gold,

		(1) Herodotus, Lib T § 199. (2) Sonnerat vertelt in zijn Voyagê mix lndes orientalea, dat de koning van Calicut aan zijn hoofdpriester 500 kronen betaalt, om bij zijn vrou- wen den Venusgordel te ontknoopen.



		33

		en dat de vreemde kooplieden, die in de havensteden woon- den, deze maagdelijkheid ruim betaalden, die dus onder de voornaamste inkomsten van de tempels en van de arme huisgezinnen gerekend werd. Men vindt er het bewijs van in de huwelijksplechtigheden van zekere stammen : Bij de Nasamons, een volksstam van Lydië/\' verhaalt Herodotus, staat de bruid den eersten nacht van haa,r huwelijk hare gunsten aan alle gasten toe, en ieder geeft haar iets cadeau, wat hij van huis meegebracht heeft (\') De handel der maag- delijkheid heeft sinds langen tijd aan meisjes een uitzet bezorgd, dien zij niet bezaten. De anderen der bevoorrechte klassen, hadden de hulpbron in den tempel der godin sla- vinnen te onderhouden, die, bekend onder den naam hiéro- dules permanentes, zich belastten voor haar de schatting van de gewijde prostitutie aan te zuiveren. Zoo verloor Venus haar karakter van godin der voortte- ling, om de beschermster te worden van ontuchtige liefde. De tempels en de bosschages hielden op de plaatsen te zijn, waar de twee seksen zich vereenigden met het doel der voortteling, en eindigden met plaatsen van losbandigheid te worden, de offeranden waren niets meer dan de schatting aan de prostitutie betaald; de tempels werden werkelijke publieke huizen, waarin de priesteressen van Mylitta of van Astarte de rol van officieele prostitué\'s vervulden onder de oogen der priesters en den dekmantel van den godsdienst. Buitendien was de prostitutie der maagden slechts het voorspel van die der vrouwen, en zoo werd ook de tempel van Mylitta te Babyion te klein, om al de aanbidders van de godin te bevatten; maar er was om dezen tempel een uitgestrekte omwalling, die deel ervan uitmaakte en die tempeltjes, boschjes, vijvers en tuinen omvatte; dat was het veld der prostitutie, zegt Pierre Dufour. De vrouwen, die er zich aan overgaven, bevonden zich op een gewijd terrein, waar het oog van een vader of echtgenoot haar

		(1) Herodotes, Lib. N Cap. 172.

		3



		34

		niet kwam verontrusten. Herodotus en Strabo spreken niet van het aandeel, dat de priesters zich voorbehielden, in de offeranden der vrome aanbidsters van Mylitta; maar de pro- feet Baruch toont hen ons als lieden, die zich niets onthielden. De gewijde prostitutie bracht snel de ontaarding dei- zeden in Babyion. Deze uitgestrekte stad met millioenen inwoners werd aan de meest ongelooflijke uitspattingen overgeleverd. Quintus-Cursius heeft in zijn Geschiedenis van Alexander den Grooten het tafereel geschilderd der losban- digheid van de groote Assyrische stad: Er was niemand meer verdorven dan dit volk," zegt hij, niemand meer geleerd in de kunst der vermaken en van den wellust. Va- ders en moeders duldden, dat hunne dochters zich voor geld prostitueerden aan hunne gasten, en de mannen waren niet minder toegevend ten opzichte van hunne vrouwen. De Babylcniërs gaven zich vooral aan dronkenschap over en aan de ongeregeldheden, die daarvan het gevolg zijn. De vrouwen, die aan hun feestmalen deelnamen, ontdeden zich van haar bovenkleeding en vervolgens stuk voor stuk van het overige, langzamerhand de schaamte afschuddende, tot zij geheel naakt waren. En dit waren geen publieke vrou- wen, die zich zoo vergaten ; het waren de aanzienlijkste vrouwen zoowel als hare dochters." De eeredienst van Mylitta draalde niet, zich over geheel westelijk Azië uit te breiden, in alle landen het beginsel der gewijde prostitutie met zich voerende en het geheim der openbare losbandigheid, die de volken met geestdrift onder een verschillenden naam en met eenige wijzigingen naar hunne bijzondere gewoonten aannamen. In Armenië, bij voorbeeld, had Anaïtis een tempel, waar- van de bijgebouwen bestemd waren voor de jonge meisjes van het land, die zich aan den eeredienst wijdden. De vreem- delingcn werden in dit serail toegelaten, waar hun tegen eene vergoeding de gunsten der Armenische meisjes wach- tende waren. Strabo voegt er aan toe, dat men zooveel mogelijk zorg droeg, den leeftijd, het voorkomen en den



		- 35 -

		maatschappelijken stand der minnenden passend bijeen te voegen, om aan Anaïtis te behagen. Als zij een zekeren tijd in den tempel doorgebracht hadden, gingen de ouders hun dochters terughalen en huwelijkten zij haar des te ge- makkelijker uit, als zjj meer geluk gehad hadden in haar werkkring van priesteressen der liefde. "Wij weten, dat in Syrië en in Phenicië de godin den naam van Astarte of Assera droeg; evenzoo nam Phallou dien van Adonis, haar minnaar, aan, die het mannelijk element vertegenwoordigde, en van wien de eeredienst aan vrouwen werd voorbehouden, totdat Astarte in hare standbeelden de dubbele geslachts-kenteekenen van den man en de vrouw aangenomen had. Op de nachtelijke feesten van de goede godin nam de prostitutie een karakter van priapismus en van nymphomanie aan, die onmogelijk te beschrijven zijn. Mannen en vrouwen vermomden zich en gaven zich bij de akkoorden der muziek en der trommen aan alle wulpsche buitensporigheden over in tegenwoordigheid der priesters, die zelf de plechtigheden bestuurden. Bij de rouwfeesten van Adonis waren alle vrouwen ge- houden zich de haren te laten afsnijden, of zich een dag aan vreemdelingen over te geven ter eere van de godin en voor het beeld van den god, dat bij die gelegenheid omhan- gen was met een ontelbare menigte phalli van verschil- lende grootten. Zij gaven zich aan dien schandelijken han- del over, zegt Lucius, zoo dikwijls men haar wilde betalen, en al het geld, dat deze openbare prostitutie opbracht, werd voor de offeranden gebruikt, die Anaïtis aangeboden werden. Deze eeredienst, die de wulpsche genietingen vergodde» lijkte, had zich geleidelijk over al de landstreken van de oude wereld verspreid; hij was door de Phenicische koop- lieden, die handelsbetrekkingen hadden met de steden van het Oosten, medegebracht. Wij vinden hem terug in Pontus, te Zila, te Comones, te Sidon, te Askalon, in het gebied van Carthago en in het algemeen over al de bewoonde kustlan- den der zee. Overal richtte men voor de Venus van het



		36

		land tempels op, voor welke men zorgde, ze op hoogten in het gezicht van de zee te plaatsen, om aan de zeevarenden het verblijf der godin aan te wijzen, waar hun jonge doch- ters wachtten, die haar voorbereidingstijd der liefde voor haar huwelijk hadden te vervullen en die een bruidsschat moesten verdienen, welke door weinig nauwgezette echtge- nooten met graagte aangenomen werd. Bij de Lydiërs kon men het eerst de prostitutie haar ge- wijd karakter zien verliezen. De uitspattingen der meisjes en vrouwen hadden slechts het geld, dat zij er mede ver- dienden, tot doel. Macrobius en Athénéus hebben het verhaal der wellustige zeden van de Lydiërs geschreven, hetwelk door Pierre Dufour in de volgende bewoordingen weergege* ven wordt: Zij hadden in hunne legers een menigte dan- seressen en vrouwen, die muziek maakten, en bovendien wonderlijk bedreven waren in de kunst van den wellust. De muziek werd toen de prikkel tot losbandigheid, en er werd geen groote maaltijd gehouden, waarop dronkenschap en uitspattingen op de akkoorden der instrumenten, on- tuchtige zangen de wulpsche dansen der lichtekooien niet uitgelokt werden. Dit schandelijk tooneel, dit voorspel van een breidelooze zwelgpartij, spaarden de oude Perzen zelfs niet aan de blikken hunner wettige vrouwen en dochters, die op het feest ongesluierd en met bloemen getooid plaats namen. Verhit door den wijn, opgewekt door de muziek en overspannen door de wellustige pantomime der tooneel- kunstenaressen verloren deze maagden, deze huismoeders weldra alle ingetogenheid, en met den beker in de hand namen zij de schandelijkste uitdagingen aan, wisselden of lokten die uit in tegenwoordigheid van haar vaders, mannen, broeders en kinderen. Leeftn\'d, geslacht en stand werden onder den invloed van een algemeenen roes dooreengemengd ; de zangen, kielen en dansen namen toe. Een afschuwelijke wanorde maakte zich dan van de feestzaal meester, die een schandelijk dictérion werd. Het banket en de wulpsche entre-actes duurden, totdat de dageraad het licht der toort-



		37 -

		sen deed verbleeken en dat de gasten halfnaakt door elkan- der op hun zilveren en ivoren bedkoetsen in slaap vielen." Herodotus heeft vrij lang uitgeweid over de wettige pro- stitutie der Lydiërs. Om de levenswijze hunner dochters te schilderen, heeft hij zich van woorden bediend, die voor geen dubbelzinnige uitlegging vatbaar zijn, en die Heine vertaald heeft door: Deze meisjes oefenen haar beroep hori- zontaal liggend uit. Abrabo heeft hetzelfde gezegd van de Armenischen. En wat de Pheniciërs aangaat, heeft de H. Augustinus, volgens Anthénagoros, gezegd: Veneri etiam Phcenices donum dabant de prostitutione fdiarum, antequam, jungerent eas viro. Zoo is de geschiedenis der prostitutie in Westelijk Azië volgens de geschreven gedenkschriften. De getuigenissen der schrijvers zullen in het hoofdstuk, dat voornamelijk aan de werken der archeologen betreffende de prostitutie der Oud- heid gewijd is, versterkt worden door die der zinnebeeldige gedenkteekenen.



		40

		deeërs en door andere volken van Westelijk Azië ingevoerd (\'). Het vurige gestel der Egyptische vrouwen leende er zich overigens evengoed toe als hare onverzadigbare inhaligheid, en hare verbreiding strekte zich des te gemakkelijker uit, daar zij in de priesters machtige en rechtstreeks belang- hebbende bondgenooten vond. Deze vergoddelijkten dus de zon of Osiris, als den vertegenwoordiger van het manlijke geslacht en de aarde of Isis, als het beginsel der vrouwln\'ke natuur. Bij deze plechtigheden, zegt Pierre Dufour, droegen de priesteressen der godin de zinnebeeldige wan, die het graan en de zemelen ontvangt, maar die het eerste slechts behoudt en het tweede uitwerpt. De priesters van den god droegen het Sint Antonie\'s kruis of den sleutel, die de best geslotene sloten opent. Dat kruis of dien sleutel stelde het manlijk orgaan voor; de wan dat der vrouw. Men had nog het oog, met of zonder wenkbrauwen, dat in de attributen van Osiris naast den sleutel geplaatst werd, om de betrek - king tusschen de beide seksen voor te stellen. Evenzoo droegen bn\' de feesten van Isis onmiddellijk achter de melkkoe, gewijde jonge meisjes, Cistophoren genaamd, den bij de feesten van Ceres gebruikelijken korf, en bij haar stond een priesteres, die in haar schoot een gouden urn droeg, waarin de Phallus zich bevond, die volgens Apuleus het aanbiddelijk beeld van de verhevenste godheid was en het werktuig voor de meest geheime vermaken. De gewijde prostitutie moest bij een dergelijken eeredienst de grootste uitbreiding hebben; maar zij was zeker, ten minste in de eerste eeuwen, voor de priesters bewaard, die er een van de meest winstgevende inkomsten voor hunne altaren van maakten. Zij heerschte schaamteloos bij de inwijdingen, waartoe men zich voorbereiden moest door wasschingen, rust en

		(1) De Egyptenaren zijn van Aziatischen oorsprong. Door hun ken- merkende eigenschappen evenals door hun taal waren zij verwant aan de blanke bovolking van West-Azië. Maspero.



		0 41 vasten. De god en de godin hadden volmacht gegeven aan dienaren, die er geheel stoffelijk gebruik van maakten. Epiphanus zegt beslist, dat die geheime plechtigheden een toespeling waren op de zeden der menschen voor de ves- tiging der maatschappij. Het waren dus de gemengdheid der seksen en al de uitspattingen van de grofste losban- digheid." De studie der geschreven en figuurlijke bewijsstukken der geschiedenis van de oudheid laat geen twijfel meer over aan de geloofwaardigheid van die buitensporige zeden. Volgens Strabo werden de schoonste maagden den Egyp- tischen god aangeboden, aan wien zij zich door tusschen- komst van zijn priester moesten overgeven. Later huwde men haar uit. Maar hierbij bepaalden zich de voordeelen voor de priesters van Isis niet. Zij wijdden de nieuwelingen van beiderlei kunne in de geheimen der buitensporigste losban- digheid in bij plechtigheden, die om de tempels en in on- deraardsche gewelven, die met het binnenste van den tem- pel gemeenschap hadden, plaatshadden. Herodotus zegt, dat alle jaren, gedurende de feesten van Isis, 700,000 pelgrims zich lieten inwijden te Bubastis. Deze gewijde prostitutie men zou kunnen zeggen deze dwaasheid der gewijde wulpsch- heid was de bron van aanzienlijke inkomsten voor de altaren der godin, inkomsten, die de priesters onder elkan- der verdeelden; die, met uitsluiting van anderen, van de godin de noodige macht ontleenden tot de inwijding in de mysteriën. In evenredigheid van de ontaarding der Egyptische ze- den, die het noodlottig gevolg was der godsdienstige ge- bruiken van den eeredienst van Orsis, werd de prostitutie in zoo\'n mate alledaagsch, dat Ramses, om den dief teken- nen, die hem een gedeelte van zijn schat gestolen had, zijn eigen dochter liet prostitueeren in een ontuchtig huis, dat door de ergste bandieten van zijn rijk bezocht werd, tegen- over wie zij de rol van verspiedster speelde. Cheops, een andere Koning, offerde insgelijks zijn dochter op, om zich



		- 42 - de noodige fondsen te verschaffen voor de voltooiing van de groote piramide. Herodotus deelt het feit als volgt mede: Door onberekenbare uitgaven voor een twintigjarigen arbeid uitgeput, werd Cheops derwijze eerloos, dat hij zijn dochter in een ontuchtig huis prijsgaf en haar beval, van haar min- naars al het mogelijke geld te trekken; ik weet niet, tot welk bedrag die sommen opliepen, de priesters hebben het mij niet gezegd. Niet alleen volgde zij de bevelen van haar vader op, maar zij zelf wilde ook een gedenkteeken achter- laten. Zij verzocht dus aan allen, die haar kwamen bezoe- ken, haar elk een steen te geven voor bouwwerken, die zij ondernemen wilde. Met deze steenen, zeiden mij de pries- ters, werd de piramide gebouwd, die in het midden van de drie staat." De archeologen kunnen, als zij de steenen van het mo- nument tellen, aangenomen dat deze pyramide eene hoogte van 147 meter heeft, zich rekenschap geven van het aan- tal vorstelijke gunstbewijzen, die de dochter van Cheops aan de onderdanen van haar koninklijken vader toestond. De geschiedenis heeft ons de namen van vele beroemde lichtekooien van Egypte bewaard en voornamelijk die der stad Naucratis: laat ons Rhodopis aanhalen, die de piramide van Mycerinus liet bouwen. Zij verwierf ter wille van hare schoonheid verbazende rijkdommen van haar talrijke minnaars, onder welke Charaxus van Mytilene, de broeder van de befaamde Sapho, genoemd moet worden; na haar was het Archidice, die haar gunsten op zoo\'n hoogen prijs stelde, dat een fortuin noodig was, om ze te verwerven. In de aanteekeningen van Larcher vindt men aangaande deze vrouw de volgende anecdote: Een jonge Egyptenaar, die slechts een middelmatig vermogen bezat en smoorlijk ver- liefd op haar was, stelde voor een enkelen nacht harer liefde, al wat hij bezat, te harer beschikking. Archidice wei- gerde zijn aanbod. Onze verliefde smeekte in zn\'n wanhoop Venus hem in den droom de gunsten toe te staan, die de schoone hem in de werkelijkheid weigerde. Zijn wenschen



		43 werden vervuld, maar toen de inhalige lichtekooi de zaak vernomen had, daagde ze haar smachtenden minnaar voor de rechters, om betaling te eischen van den prijs van dezen wellustigen droom. De magistraten zonden hen terug, zon- der het geschil te beslechten, terwijl zij aan de schoone Archidice wijselijk aanraadden, aan dezelfde godin te vragen, haar in den droom het geld te laten zien, dat zij van haar denkbeeldigen minnaar eischte. De wettelijke prostitutie werd, zooals men ziet, ten allen tijde in Egypte geduld en met dezelfde verdraagzaamheid als de gewijde prostitutie behandeld. De Ptolomeüssen gin- gen nog verder: zij begunstigden de beroemde lichtekooien derwijze, dat zij haar, zooals Ptolemeüs Philadelphus deed, zekere ambten aan het hof gaven. Het is dus niet te ver- wonderen, dat deze Egyptische lichtekooien, met de bescher- ming der Koningen eenerzijds en met de baatzuchtige aanmoedigingen der priesters van den anderen kant, maar bovendien met haar onvergelijkelijke talenten om de harts- tochten op te wekken, de vermaardheid verkregen hebben, die haar door alle geschiedschrijvers toegeschreven is. Zij hadden evenwel eenige Grieksche lichtekooien tot me- dedingsters, die groote geldelijke voordeelen verwierven bij de Egyptische Vorsten, zooals wij in het hoofdstuk, aan de lichtekooien van Athene en Corinthe gewijd, zullen zien. Overigens hadden de koninginnen en prinsessen van Thebe en Memphis geen afkeer van de prostitutie, en vonden zij het zelfs zeer natuurlijk, voordeel uit hunne bekoorlijkheden en koninklijke liefde te trekken. Zoo was koningin Cleopa- tra even beroemd door hare schoonheid als door hare mis- daden. Cesar betaalde haar gunsten, door haar den troon van Egypte terug te geven, en Antonius verkreeg ze op zijn beurt, door haar eenige Romeinsche provinciën in het Oosten af te staan. Wat zou zij van Octavius geëischt heb- ben, indien de overwinnaar van Actium erin toegestemd had Cesar en Antonius op te volgen in de welwillendheid van de dochter der Lagiden ?... Maar zij was reeds negen



		44

		en dertig jaar oud en op dien leeftijd slaagt men zelden erin, een overwinnend generaal te verleiden. Zij had dit wel begrepen, toen zij haar borst aan den doodelijken beet van de hoornslang overliet. Men weet, dat er in het Oosten en voornamelijk in Egypte een klasse van vrouwen bestond, die, evenals de Indische bayaderen, een corporatie van danseressen, zangeressen en toonkunstenaressen vormde. Dit waren de Almeën, van het Arabische Almeh, dat geleerde wil zeggen. Hare zangen wa- ren bovenal wulpsch en ofschoon zij bij familie-plechtighe- den toegelaten werden, behoorden zij niettemin tot de klasse der groote lichtekooien. Zij, die zich aan het volk vertoon- den, werden Gawasi genoemd. Men kon de eene zoowel als de andere zonder schande huwen : de zedeleer verzette er zich niet tegen en de godsdienst evenmin. Er werden trouwens geen feesten zonder haar gegeven, geen partijen, waarvan zij het sieraad niet uitmaakten (*). Savary voegt er bij : De lenigheid van haar lichaam is onbegrijpelijk. Men is verwonderd over de beweeglijkheid harer gelaatstrekken, aan welke zij naar willekeur de uitdrukking geven, die voor de rol past, welke zij spelen. Dikwijls wordt de onbetame- lijkheid harer standen tot het uiterste gevoerd. De blikken, de gebaren, alles spreekt, maar op een zoo veelbeteekenende wijze, dat het niet mogelijk is, zich te vergissen. Bij den aanvang van den dans leggen zij, tegelijk met haar sluiers, de schaamte harer kunne af. Een lang dun zijden kleed reikt tot aan haar hielen ; een rijke ceintuur omsluit haar zacht; de lange zwarte haren hangen gevloch- ten en welriekend over haar schouders; een als gaas door- schijnend hemd verbergt ternauwernood haar boezem. Naar gelang zij zich in beweging stellen, schijnen de vormen, de omtrekken van haar lichaam zich achtereenvolgens los te maken. De toon van de fluit, van de trom en der cimbaal

		1) Savary, Voyage en Egypte.



		45

		regelt haar passen en verhaast of vertraagt de maat. Woor- den, voor deze soort scènes geschikt, wekken haar nog meer op ; zij schijnen dronken : het zijn waanzinnige bacchan- ten. Op zoo\'n oogenblik geven zij zich, alle ingetogenheid vergetende, geheel aan de wanorde harer zinnen over." De Hebreeuwen, voor wie door een lang verblyf in Egypte de gewoonten van dat land een tweede natuur waren geworden, hadden ook Almeën. Het schijnt dat zij te Jeruzalem evenals te Caïro les gaven aan de vrouwen. Markus heeft een ge- schiedenis bewaard, die bewijst welke macht de Oostersche dans over het hart der menschen uitoefende: Herodes-Antipas vierde zijn geboortedag met een kwistig feestmaal, waarop hij de hoofden van het volk, de tribunen en de vorsten van Galilea verzameld had. Terwijl de gas- ten aan tafel zaten, kwam Salomé, de dochter van Herodias, binnen en danste voor hen volgens de wijze van het land. Het geheele gezelschap juichte de bevalligheid toe, die zij ten toon gespreid had. De koning zwoer in verrukking, dat hij haar geven zou, wat zij verlangde, al ware het de helft van zijn rijk. Door haar moeder opgestookt, vroeg de jonge Salomé het hoofd van Johannes den Dooper, en verkreeg het. De Almeën wonen tegenwoordig nog de huwelijksfeesten by ; zij gaan, op instrumenten spelende, voor de bruid uit. Maar de voorname Almeën gaan slechts bij de vorsten en bij de rijken en laten haar uitvoeringen duur betalen. Een dichter heeft voor haar deze verzen geschreven, die slechts een vrije vertaling zijn van de Oostersche ode: Kom dan, hemelsche Almee. Mijn welbeminde Houri; Kom bij \'t vallen van den dag Onder den ouden vijgeboom. De zoete geuren en de zang van den Moor, Fathma! Fathma! doen mij van liefde droomen. De Almeën werden voor de rol afgericht, die zij in de maat- schappij te vervullen hadden. Men koos ze uit de schoonste



		46

		en edelste meisjes van het land. Salomé was de volle nicht van Herodes en toch noemde men haar slechts onder den naam van Salomé de danseres. Men gaf deze lichtekooien een volledig onderwijs: de toonkunst, de zang en deletter- kunde vormden den grondslag van haar opvoeding. Zy im- proviseerden verzen, die slechts liefdezangen waren en niets dan den hartstocht en wellust der zinnen ademden, de eenige dingen wellicht, die men niet zeer noodig moest oordeelen, in het program harer studiën opgenomen te worden om geleerd te worden in de kunst van Venus!



		DE PROSTITUTIE BIJ DE HEBREEUWEN.

		De eeredienst van Haiil. Met reden zegt A. Béraud, dat de prostitutie tot den oor- sprong van de wereld opklimt en dat zij zich met de ge- bruiken van de oudste godsdiensten ineenstrengelt. Genesis toont ons Hagar, zich aan Abraham prostituee- rende; de twee dochters van Lot aan haren vader, na hem dronken gemaakt te hebben; terwijl Lea en Eachel hare dienstmaagden aan Jakob prostitueeren; de bijzit van Ja- kob, Bela, zich aan zijn zoon Ruben; en Thamar zich aan haren schoonvader Judas prostitueert. De Aartsvaders waren de eersten om het voorbeeld van losbandigheid en van wulpschheid aan hun kinderen te geven. Maar, toen zij onder geleide van Mozes Egypte verlieten, waren de Hebreeuwen wel anders verdorven door den om- gang, dien zij met de aanbidders van Isis en Osiris gehad hadden. Gedurende de veertig jaren, die zij in de woestijn doorbrachten, hadden zij betrekkingen met andere volken, die nog dieper gezonken waren dan de Egyptenaren, want allen waren in de eerediensten van Baal en Mylitta, de Azia- tische goden, ingewijd. Mozes begreep toen, hoe moeielijk het zou zijn, de verdor- vene neigingen van zh\'n volk te keeren. Hii spande al zijn krachten in, om in naam der dictatoriale en godsdienstige macht, die hij beweerde van Jehovah te ontleenen, hun neigingen tot losbandigheid, welke de eeredienst der afgo-



		48

		den hun aanbood, tegen te gaan. Op den berg Sinaï zeide hij hun : Gij zult niet hoereeren, gij zult de vrouw van uw buurman niet verlangen." In Exodus is hij weder verplicht hun te zeggen : hij, die vleeschelijke gemeenschap zal ge- had hebben met een lastdier, zal met den dood gestraft worden. Gij zult geen geslachtsgemeenschap hebben noch met een man, noch met een vrouw, want dat is een gru- wel. Gij zult met geen dier inwonen noch u daaraan be- zoedelen, de vrouw zal geen hoererij plegen met een dier, en zij zal zich met hetzelve niet vereenigen, want dat is een wanbedrijf." Den noodlottigen invloed voorziende, dien de Canaanieten op de zeden zouden hebben, zeide hij in Leviticus, in naam van zijn God: Gij zult de dwalingen van deze volkeren niet volgen, want zij hebben schanddaden gepleegd, die ik u verbied. Gij zult uwe dochter niet prostitueeren, opdat de aarde niet bezoedeld worde, noch vervuld van onrein- heid." Sn in Deuteronomium: er zullen geen hoeren zijn onder de dochteren, noch boeleerders onder de zonen Israëls." Daarentegen stond Mozes de wettige prostitutie met vreemde vrouwen toe. Hij zelf gaf het voorbeeld door in onecht te leven met eene Ethiopische. Met zijn wijze voorschriften voor de Hebreeuwen had hij niet alleen ten doel, den gods- dienst van Abraham te verdedigen, maar ook het Joodsche ras, dat reeds gedeeltelijk ontaard was, te beschermen te- gen losbandigheid. Hij verbiedt zoowel uit een hygiënisch beginsel als volgens een wijsgeerig leerstelsel de samenle- ving van een man met zijn bloedverwante, moeder of schoon- moeder, zuster of schoonzuster, dochter, kleindochter of schoondochter, tante van moeders- of vaders zijde, volle nicht of halve nicht. Dit is wel de veroordeeling van de vereeniging van bloed- verwanten, die de volken ontaardt, welke er zich aan o ver- geven. Het is ook in naam der gezondheidsleer, dat de wet van Mozes den bijslaap verbiedt met vrouwen in den tijd der