-ocr page 1-

-ocr page 2-


		rnirr \\6\\ y^-

-ocr page 3-

-ocr page 4-

-ocr page 5-



		QU^STIONES ET ANNOTATIONES IN TRACTATUS DE SACRAMENTIS IN GENERE ET IN SPECIE.

		St. Michiels-Gestel, EX TYPOGRAPHIA DIUiCËSIS BUSCODUCKNSIS IN INSTITUTO SURDO-MUTORUM. 1895.

-ocr page 6-



		IMPRIMATUR. lh.MiKN, 6 ApriHa 1895. L. Berkvens, Lier. Cens.

-ocr page 7-



		DE SACRAMENTIS IN GENERE.

		PBOCEIWIUIYI. ï. Quare tractalus de Sacramentis in genere et de quo- libel Sacramenlo in specie Ecclesia: minisiris surnmi momenli est ? R. Auct. />. 3: Administratie" In liane rem dicit Catechismus Rom. part. Il De Sacramentis n. 1 : Cum omnis christianae doet rinse pars pa- storis scientiam diligentiamque desiderat; turn Sacrameuto- rum disciplina , quae et Dei jussu necessaria, et utilitate uberrima est, parochi facultatem et industriam postulat sin- gularem : ut ejus accurata ac frequenti perceptione tideles tales evadant, quibus prsestantissimae ac sanctissimoe res digne et salutariter impertiri possint, et sacerdotes ab illa divini inter- dicti regula nou discedant: Nolile dare sanclum canibus, neque mutatis margaritas veslras ante porco<t." Vide C o n c. Trid. Sess. VII Proam., Conc. Prov. p. 127 et 128. II. Dividitur tractalus in septem capita quee exhibet Index. Vide Auct. p. 247, 248 et /;. 3: Servatur." III. jS\'otandnm de argumeutis, quibus verilales circa Sa- cramenta probanlur: 1. Eoruni sunt duo fontes seu loei insignes: Concilium Florentinum et Tridenlinum , quorum doctrina singulis traeta- tibus pricmittitur. Conc. Flor. seu Deerelum Eugenii IV, in Conc. Flor. pro Armenorum. inslruclione latum , pluriinorum sen- teutia non est definitio dogmatica; (luamquam nonnulla con-

-ocr page 8-





		tinet qua; ex aliis fontibua snnt fide eerta. Unde Franzelin De dioina Tradilione, thes. \\% schol. I princ. 1 corull. e) dicit: Diversse seutcntire fuerunt et inter aliquos adhuc sunt . . . utriiin qnac ihi docentur nominatim de materia et forma Sa- crnmentorum sint delinitiones dogmatici au solum instructio- nes in praxi observamlse." Imo Tournely De Sacramentis Q. III art. \'6 pro certo habet, Eugeuiuin IV usum et di- sciplinam Ecclesiae Romanae Armenis <\|uos informabat ex po- suisse , non vero totidem fidei articulos ipsis ad credendum praescribere voluisse." Vide Den/.inger Enchiridion, ediL 6 p. 160. 2. Tradilioniê documenta de Sacramentis ex primis Eccle- siic s;eculis non liaheinus multa, eaque srepe sunt aliquatenus obscura. Ratio allegari potest duplex. I. Quod nullo iis tem- poribus adversus veritatem Sacramentorum exsurgente adver- sario , illa simpliciter admittebantur, atque usu magis quam diserta doctrina proponebantnr et retinebantur. Postea au tem Ecclesia contra refractnrios hicreticos doctrinaui suam enucleate magis, explicate et delinitive proposuit. () \'l.* Altera ratio est dUciplina arcani, vi cnjus dilliciliora et abstrusiora dogmata , mysteria ac Sacramenta non uisi initiatis sseu baptizatis trade- bantur. Vide Wouters Hul,, eccl. cornp. Ep. In. 60. Auct. p. 103. (*) 3. Ad probandam contra Novatores veritatem Sacramento- () Unde S. Augustiims De Cio. Dei, lib. Xf1 rap. 2 «. 1 . «Muit» quidem ad fideni catliolieam pertiuontia, duin luereticorani callida inquietudine exagitantur, ut adversns eos drfendi ponÏQt, et ennsidorantur diligeniius, et inteiliguutur clarius, et in.-ttantius pra-dicantur, et ab adversarto mota rjuasstio discendi existit oocasio." (*) S. Cliryso stom us i» / Cur. Uom.* 0 n. 1 agens de VSaptismoait: n Voln quidem a\|M\'rte hoc dieore, verum nou audeo propter non initiatos. lli enim exposi- tionem nobia redduut difuVilioiem, ut qui nos eogunt vel non aperte dieere vel eis areana enuutiare. £eil tanien (]uantuin potero, dicam adumbrato." S. I n noee n t i u s 1 Deeentio Eugubiuu Episcopo cmmolenti, datis nonnullis responsis de baichnribtia, Pienitentia et Kxtr. Unetione, eoneludit: « Reliqua vero, qu.x suribi fas non ent, cum adfueris, interrogati potcrimus edicere". Cfr. Franielin De Saer. in >jrn. p. 277 «/.*

-ocr page 9-



		\\ rum suepe adhibetur argu men tuin prascriplionu, de quo In- trod. i 11 S. Theol. /;. 89 91. Quod proponi potest hoc vel siraili modo: Ut ipsi adversarii fateri debent, universa Ecclesia a siEcⁿ. XII usque ad saec. XVI septem confitebatur Sacramenta: consequenter aut sera per ea retinuit ut ab apo- stolis tradita et a Christo instituta, aat prioribus sneculis mutatio facta est, sive quod tëcclesia qutedam Sacramenta in- stituit, sive quod circa eoruni essentialia aliquid innovavit. Atqui mutatio fieri non potuit. Ergo. Prob. min.: Mutatio fieri non potuit. Etenim Ecclesia jam a primordiis suis late erat difl\'usa, omnibusque conspicua, alte ipsi semper fait repostum niliil in fide ]>osse mutari, so- li(\|iie Christo coinpetere Sacramenta instituere, adversario rum obtrectationibus perpetuo tuit exposita. Quocirca si qua mutatio fuisset inducta circa Sacramenta qua; sunt nsus quo- tidiani, procul dubio historiographi, qui quaralibet disciplinne variationem referunt, ejusraodi lidei mutationem enarrassent; reclamassent Episcopi, sacerdotes, et ipsi fideles; imo si assensissent Catholici, h;cretici Ecclesiie mutationem in- troductain exprobrassent, uovatoribus adlia3sisset nomen inno- vatiu doctrinse. Uorum autem niliil factum reperimus; contra Mcclesiara jam sscculo V confessam esse septem Sacramenta, constat ex antiquissimis Latinorum Sacraraentariis et Grasco- rum Kucliologiis, necnon ex sectis Orientalibus quae eanidem nobiscum profitentur doctrinam ile Sacramentorum numero et veritate (Au et. p. 101). Ergo semper, etiam prirais sceculis, Ecclesia admisit sej)tem Sacramenta ab apostolis tradita et a Christo instituta. Valet enini hlc regula Tertulliani De PncscripL cap. 28: Quod apud ra ui tos unum invenitur, non est erratum, sed traditum"; item S. Augustini De Bapt. lib. IV cap. 24 ». 31: Quod universa tenet Ecclesia, nee conciliis institutura, sed sem])er retentum est, nonnisi aposto- lica auctoritate traditum reclissime creditur."

-ocr page 10-

 6 

Ciput 1.

De natura Sacramenti. n. 18.

lc Quolupliciter xumitur voz Sacrament] .\'
R. A ii c t. /;. 7 : Quolupliciter ?
Nota. Antiquitiis vox sacramenti etiam adhibebatur pro ijuo-
libet ritu sacro , per (|iit\'in homo cultui divino aliquo modo
addicebatur et mysteriis initiabatur. Hoc sensu S. Augusti-
n u s De peccal. mer. et, remi»», lib. II cap. 26 dicit , bene-
dictionem Catechumenorum esse quoddam sacramentum : Ca-
techamenos secundum quemdam inodum saam per signum
Christi et orationein manus impositionis puto sanctificari : et
quod accipiunt, qaamvis non sit corpus Christi, sanctuui est
tamen . . . quoniam sacraiiienliiin est." Etiam lotio pedum ,
professio monastica, cseremonite in depositione mortuoruin
olim vocata sunt sacramenta. Cfr. Klee Dogmes chrél. part.
Il cap. 6 § 1.

2. Quomodo dioiduntnr l. Sacramenta in genere; 2. Sa-
cramenta iV. L. ?

R. Au et. p. 7.

3. Quomodo dejinitur Sacramenlurn , quod vomplectitur :
1. Sacramenta turn A. turn iV. L. , et explica dejinitionem ;

\\ ,2. Sacramenta V. L. tantum ; 3. Sacramenta solius N. L. ?

m est sancti-

// /* \\K

/ Jf l/ncans homines. Signum est res , qute prteter sp

peciem , quam
rei.

Y l\\ rvU iJtfensibu» ingerit, ducit in cognitionem alterius i

Ja"\\ iA \\T Ir Iⁿ Sacramenti deiinitione signum est genus remotum , si-
Vr jT l/( gnum rei sacrte genus proxiinum , in quantum est sanclijicans
l J\'/ I homines differentie ultima.

v JfP Ultima verba communius referuntur ad rei sacra , ita ut

significant sanctijicantis; alü autem ea referunt ad signum, et

-ocr page 11-



		7

		interpratantor lanctificans bomincs. In neutra autem interpre* tatione Sacramentum h\\c sumitur pro signo nndo seu specu- lativo; nam etiam V. L. Sacrainenta, qiininvis per se confer- reut aanctitatem tantum legalem , erant signa gratiic sancliji- eanlis futurce sub N. L. Vide A u e t. p. S. In liane rem di- cit F ra n zei in l. c. the». 1 p. 9 «q. : Per observationes et caremonias legales V. L. conferebatur emundatio carnis el sanctificalio qutedam legalis, nou ad delenduin peccatum, sed ad auferendam iininunditiain legalem et quamdam irregulari- tatem lege statutam. thee autem sanctilicatio legalis typus erat, legalis prophetia et a Deo faeta promis-iio sanctificationis theologicae in N. T. futura. Hinc in Sacrauientis V. T. du- plex erat significatie* diversa duplicis sanctificationis : signili catio ejficax mnclificationU legalis in pratenli et prophelica tanclificalioni» theologiea in fitluro. I\'roinde ratio Sacramento- ruin V. T. constituitur notis seqaentibus, ut fuerint a) ritus sensibiles divinitus instituti; b) signa et causa? sanctificationis ac munditise legalis, ac qua;dam consecratio velut populi sa- cerdotalis ; c) ut per hanc signifieationem typicam fuerint si- gna gratia\' conferendse per Christuin; d) pignora et infallibiles ])roinissiones gratis futuraj in N. T. Itaque proprii noininis Sacramenta V. T. fuerunt circumcisio , initiatio sacerdotuin {Eirod. XXIX, Leo. A111), expiationes, de quibus Lev. XIV, Ntim. XIX, agnus paschalis, ut docent plerique, paties pro- positionis, ut censet S. Tb o in as 1. 2. Q. 105 art. V. Cfr. A u c t. p. 33. Ad 2"^m : A\'. 2° Sacramentum." Ad 8^unl : li. 3"", ubi dantur dua; definitiones. Cate- cbi sinus dimc. lecl. 30 definit: Signum externum a Chri- sto institutum signilicans gratiam specialeen , quie nobis per illud confertur." 4. Qua est ren sacra , eujus Sacramentum ent iignum ? R. Est triplex : causa formaiis seu gratia sanctificans ; causa meriloria seu passio Christi; causa Jinalix seu futura

-ocr page 12-



		£ ^^\'^"^\'\'^lori!». Itaque Sacrament urn N. L est signum demonstratirum gratire prsesentis , commemoralivum passionis Cliristi et progno- slictm gloria:. Hsbc raemorantur in Antiphona: O saerum con- viviuin, in quo Christus sumitur: recolitur memoria passionis ejus : mens impletur gratia : et futunc glorias nobis pignus datur." Vide Auct. ;;. J) : ,,/lu Sacramentum." 5. 1. Quare Sacramenli definitio calholica rejieilur a Novaloribus. 2. Quas varia» definitione» varii dederunt. 3. Qua- re illte corruunl. \\. Quid contra eos definioil Cunc. Trui. \'.\' lt. Auct. Ad 1\'"" p. 9: Definitio." Ad 2^um p. 9: Juxta Zuinglium." Secuiiduin Zuinglium est nudum signum. Secundum Lulherum et Lutheranos est signum seu sigillum promissionis gratise, a Christo institntum ad (idem excitnndam et nutriendam. Inde secundum eos aliquatenus indirecte ad justitiaru obtinendam operatur. Secundum Calvinnm est signum atque simul et preecipue pignus, quo pnedestinatus certus redditur de sua justiöcatione per lidem. Quare Confessio Neerlandica Calvinislarum Sacra- menta dicit: Heilige en zinnelijke teekenen en zegelen , op- dat door het gebruik derzelve de belofte des Evangelies beter te verstaan gegeven worde. . . ." Ad 3^um p. 10 : Omnes." Ad 4^um (\'out. Trid. Sess. VII can. 5 et 6 proscripsit has propositiones : Si cjuis dixerit lucc Sacrainenta propter solam fidem nutriendam instituta fuisse: A. 8. Si quis di- xerit, Sacramenta N. Ij. non continere gratiam quam signifi- cant, aut gratiam ipsam non ponentibus obicem non conferre; quasi signa tantum externa sint acceptse per fidem gratice vel justitiie, et nota; quu\'dam christianse professionis, quibus apud homines discernuntur fideles ab infidelibus : A. S." 6. 1. Quale signum est Sacrametitum./2. Quare Sacra- menla instituta simt ut res sensibiles ? // R. Auct. p. 10, 11.

-ocr page 13-



		$/^^L^yi^ ^»^»« * d \' llsl-r, e^Y jUu^y -t C^~* "«* 7. Allega ijuttdam , qua: a ratione Sacrameidi excludun- tur; atque adde raliunem. R. Au et. p. 11, 12: Ex dictis." 8. 1. Quibus Sacramenla i\\. L. perJiciunlursZ. Quare non addilur subjectmn nueipietU&S. Quare dicuntür omaia Sa- eramenta tribus perfici, et non componi ? fJ R. A«c t. />. 12, 18. . s ^«<«^~«« ?^-

-ocr page 14-



		aTapitt 11. De materia et forma Sacrameiitorum. u. 030.

		ART. I. *Dr i-muin iinlura et dit iii»u<-. n. »!»►.** 9. 1. Qufftnim sunt Sacrament! pariet essenliiil.es et in- trinsecor. 2. Quotuodo consliluunt tutum tDonXjfrffTQuibus oer/As h/r partes antiquitns el hodie designantiir ?/\'^ R. Au et. p. 13: Res et verba." 10. 1. Quid intelligitur j)er materiatn; in //na re pro diversie Sacramenlis cotisisljtzZ. Quid i.nteUigilur per formant; in quibus here consistit \\r-^~ R. Auct. /;. 13: Quid /tic." 11. Qnare partes essentiales Sacrameuli vocantnr materia et forma ? R. Nomina ista assnmpta sunt ob analogiam, qua; est inter totum morale Sacrament] et totuni aliquod nliysiciun. Analogia il la. consistit praesertim in hoc: . In toto physico illud habet rationem (den aard) materiiu, \' l/rr^H^J^^quod* de se est indeterminatum et imperfectum ac determinari r^m\'" . et perfici debet per aliud; illud vero habet rationem forma; <jj f ./Lu quod aliud determinat et perlicit. Simill modo in omnibus f/f. Jirrm»- tf\': Sacramentis res determinantur per verba. Ktenim res ex se sunt f>. t^Le crUw \'^^iindiilerentes quoad plu res significationes, v. g. aqua potest /j?"" significare ablutionein et refrigationera j quando autem accedit 41-4* f^ 4~c~.\'^or,na naptismi: llgo te bapkzo,* aqua determinatur ad sigiu- pit -dM tH 41 ficandum unum, nempe ablutionein spiritualem , atque consti- (t,v^-^t^r> tuitur unum totum morale; uuod est Sacramentaal. LndeS. Augustinus: Detrahe verbum et quid est aqua nisiaqua? Accedit verbum ad elementum, et tit Sacramentum." Et S.

-ocr page 15-



		Thomas: Ex verbis et rebus fit quodammodo unutn in Sacramentis sicnt ex forma et materia, in quantum scilicet per verba perlicitur significatio rarum." Cfr. B i 11 u a rt De Sacr. in com. diss. I art. IV § 2 , A u c t. p. 13 , 14 : Qua raüone." 12. 1. Qualis requiritur simullas maleriae et formae ad validitatem Sacramenti. 2. In quorconsistit Ma simullas moralis? 3. Applica islam regulam geueralem in siw/ulis Sacramentis. R. Ad l"^,n Au et. p. 14: Qualis." Ad 2^UI" Consistit in eo, quod verba forma; ita alliciunt nn\\- te min , ut raorali liominum ajstimatione, spectata natura cu- jtisque Sacramenti, iiiiiim totale signum constituat. Lig. lib. VI n. 9. Cfr. A u c t. p. 14: In quo." Ad 3^am Au et. p. 14: Ilinv simullas." I: In Kucharislia requiritur conjunetio physica, quia alias pro- noinina hoc et hic non verificantur. 2\' In Sacramentis PmnUenlite et Malrimonii minor conjunctio requiritur quam in rcliquis Sacramentis, quia priusinstitutum est per inodum judicialis actionis , alterum per modiim contractus. 3 Meliqua Sacramenta certo sunt valida, si materia incipit applicari antequam forma proferri desinat, aut vice versa. ^Cy-^-v^-----------------:------::------v-~~y\'v~~^ ~~~~_t~~ \\ Quid autem, si minister tormam incipit immediate, nuDa interjecta mora, post applicationem materia?, aut vice versa? Communissiina est sententia, valere Sacramentura. Dicit qui- dem Lig. Exam. Ordin. n. (i: sententia quod sufficiat appli- care materiaal immediate ante vel post prolationem forma;, est tantum probnbilis, non autem moraliter certa, uti requi- ritur, ubi agitur de valore Sacramenti" Verum lid. VI n. 9 ait, istam sententiam communiter affirtnari, quia in com- posito morali, quale est Sacramentum , sufficit moralis simul- tas. Et de lioc videtur non j>osse dubitari; . . . \\\\vcc unio (in Sacramento Baptismi) tam erit moralis, si fiat ablutio imme- diale antequam forma absolvatur, quam si fiat immediate post." Pro ista sententia stant quoque Sca vin i l. lil n. 177 , A e rt- n ijs lib. VI n. 6, Mare n. 1402, atque negligunt verba ex Exam. Ordin.

-ocr page 16-

/^<

*£4i£^\'

1&~é-

fc**. \' r r -taai"

«1^

,/ JAttainefjZiiiora\'unias Pater nos/er inter mater

iam et forman.

&, <s4«<*^udetur Sacramentum invalidare

\\Zl^^^?~-\' ** Qualis requirilnr simultas, ui Sacramenla licite eo»-

£*jt~li4i-*s&>Uj^ificiaiitur ?J^ f /.

rW fa,.
15 : Qualis."

i\\««» Christus mshtuens Sacramenla delermtnavil eo-

kjU<

mqler/as cl fo/mas: 1. in getier»; ww/tf w probater:

o«^

W¹

f*./In nidividito ,\' 3. in specie, \'4. QwsY/ jndicandum de
sententia, Chrislum malerlam el formam Ordinis in genere tan-

. /i\\\'i\'-^l lum designasse ? \'

 An Christus."

t" R. Auct. Ad

p. 15 , 16
Quomodo."

it!\'

Ad 2^um p. 1(

* f L_t^-

Ad 3"\'" p. If
Ad 4""¹ /?. 17 : De Sacramento Ordinis

r/^^ t^l !«* Quomodo dividitur materia Sacramentorum ?

R. Auct. jb. 17 : Quomodo."

L_/v^^//\' _J/i*^v\'ⁱ\'^> 1^** Q«*^ c*^ materia: 1. remota, /«/« ex qua lum ei
/"\'.« L\'^\'/ Q* (|uan>;\'2. nroxima^ 3. essentialis^^L intei\'rali^yS\'. totalis>
^iA~ 6. partiali*77. transieiur; 8. permanens A/-*"
P\'^)^^K- Auct. _P. 18.

\'r/\'" &**£*&Nota. ad 1^UUI: Materia remota ga? flgg est alterum ex con-
viiU*⁴ ,.4 stitutivis Sacrament], v. g. aqua in Baptismo, olenm in Extr.
^TJJa ** _/^^j*>^,lc*\'» ^llon ^au\'^em materia cwcatiuam , v. g. peccata in Sa

\'^i\'^7_e/f/>^r,y^ cramento Pcenitentiie, panis et vinum in SS. Bucharistia, quse

^ ~4^bj(LAt./ sunt tantum materia, circa quam actus poenitentis, verba con-
. fit> seprationjs versantur.

\'**f\'/_<>*\'^/^Tf7. Quomodo dividilur forma Sacramentorum ?
4~*jj R. Auct./». 19: Quomodo."

_4jM^^ ^J Nota. S. Thomas 3 Q. 66 art. I in Sacramentis distin-

b>* S^X[it sliquid, quotl est Sacramentum tantum, aliquid, qnod

est res tantum , et aliquid, quod est res simul et Sacra-

T"¹

.l.mtntum. In hoc loquendi modo , qui maxime SS. Eucharistise
applicatur, ])er Sacramentum tantum intelligitur aliquid quud
significat et non significatur, per rem tantum aliquid quod
significatur et non significat seu effectus Sacramenti, per

-ocr page 17-



		"->""^ _rem simul et Sncramemmin aliqiud quod sigiiihcajg\'Ttt signihoa\'^^^»^«^i^£» tur. ftaque in SS. Kncli.iristia Sacramentum tantum sunt apevy_w j£_tc/^j/-, cies, quia significant Corpus et Sanguinem Christi et gratiani ig^^^ ^.^^ species antcm ips(E non rignificantur; re tantum* est S\'«i/v^ ^iV^/ tia, quia signifieatnr et non significat; rat simul et S^ncraïk/jsS7s7 mentum. sunt Corpus et Sangnia Christi , quia significant gra- tiarn et significantiir verbis et speciebus. Cfr. Hurter TheotTVy £* \'*

		dogm. comp. t. III n. 327 , Franzclin p. 17\'J sq. Orat S\' Thomas: Da mihi, quwso , Dominici Corporis et Sangui-^\'^> _s.. nis non solum suscipere Sacramentum, sed ctiam rem et nT~~/S tutem Sacramenli." Cfr. S. ïhoinas 3 Q. 73 art. VI, Q. 84 art. I ad 3. 18. Qiiare et quo xenxu Novatnres verba formre vacant ^/promissoria^yconcionatoria ^éonsecratoria ? / E. \'A uct. p. \\<è-/ De forma." IJ). Proba: l. Ad Sacramentorum essentiam non requiri til verba formre sint concümator erba formre esse vere el proprie comecraloria. /^**\'A-^ ^m^^^<^- R. Ad l^u,n Au et. />. 20: Probatnr primum." Ad Z^am Verba vere congecratoria et efficacia sunt, tuin qua- tenus maleriatn benedicunt et consecrant, ideoque ex re pro- fana faciunt rem gacram et signum sacramentale, tuin maxime (juatenus juncta materise, tanqaam pare Sacratuenti essentialis, consecrant hominem, eum sanctiricando, gratiam conferendo. Exempli gratia: In Jiaplismo verba forma: consecrant aquam , eamque sacram efficiunt, atque virtute verborum et aquac si- mul lit, ut bomo justitia et sanctitate donetur. In Eucharislia verba panein et vinum consecrant transsubstantiando ea in Corpus et Sanguinem Christi; consecrant quoque bominein in- directe et mediate, quia vi verborum Christus in Sacramento prajsens esse perseverat. Prob. 1. Kx forma Baptismi et SS. Eucharistiae ex man- j&/£&rfarr>~~^ dato Christi adhibenda : utriusque enim verba nullatenus sunt ~n"⁷\'^M *" concionatoria aut promissoria, sed consecratoria seu efficacift^v/^***** \' ïatm significant solummodo ; insuper efficiunt ablutionem ani- maj et transsubstantiationem. Item probatur ex eo quod in S.

-ocr page 18-

S7 y / &

Cer^p c . ^ \'S y^^. £*f*< t/f\' Ju

^/**"^w,"^fï\' Scrjptura et a SS. Patrrttus verba fonnre voeantur benediclio,
TTT^J^/; ft; inoocalio, verbum vitre, consecrationis , etc. Vide A u c t. p. 20,
ypiir*on~y~^-~^<\' 21: Ex verborum fine,"
/«^U/g^w^r _üidt _Tournel i _c q j _arL _JV. _s Augustinus

//cf n^f u Süj" in (rad. in Joa. ait: Delrahe verbum , quid vut aqua nisi aqua ?
f-n*\'UiivA -> A-tdetracto verbo doctrine quo instruuiitur audientes , pro-
rf&t*4*4* cm/fru. t nuntiatis autem evangelicis verbis, aqua non est aqua simplex
2&mmm*te£^*», _ej; communis, sed sacra ad effeotum plane spiritualem desti-
<£uS\\vZZt<4*>6~X&^- Accedil verbum, ad elementum, et fit Sacramenlum. At
£ ^Verbum concionis non dirigitur ad surdum elementum, recte

f»~<£i~6j züutem verbum consecrationis. Vnde tanla virlus aqure , ut corpus

-^*t^-///n^s tangal et cor abtuat, nisi facienle verbo F Quid vero potest
féria* S/&/\' verbum instructionis respectu aquse?"

/Vz^-*-&tr/>~-" \'h ^^>ro^- 2. Ex verborum efficacia; Sacramenta e.niin conferunt
a.e.&* <>/ts~k£i. gratiam ex se seu eo ipso quod recte materia applicatur et
ry. /. _i<rrr**_fUt»f^()rmA pronuntiatur. Vide A u c t. p. 21.
yiifa* trt*£vh*~~ j Objecliones vide in Au et. p. 21.

-U **^ ART. II.

jl 1---------ti^i^yL\'Uf lumlBlIoiie moterlw et lm \'iiiir. n. *©3i.

nj^rf e*c /-t«vr420. 1. Quotnplex dislinguilur mntatiu materia el forma^
\'"ij /%. Quandonojn. mutatio censetur subxtantudis, quandonam acci-

deniaÜAMro. Num ex hujusmodi mutationibus Sacramenlum red-

ditur iuvalidum ?f \'

R. Au et. p. 22.

21. Quibus modis mvtari potest forma; sunlne illtt. mu-
tationes substantiales an accidentales ?

R. Au et. p. 2325. ^/^

22. Eslne forma Sacramenlorum ita pronnnlianda ut, mi-
nister seipsum audire ppssit ?

R. ,. Affirmative, ne Sacramentum pericnlo iiullitatis

«in i» i\' ".....  ⁱ ;------------------

exponatur; nam in dubiiim voeatur , iitrum pronuntiatio , qu8B
audibilis non est, vocalu dici possit. Tdeo non excusatur a

-ocr page 19-



		/^ (rMrt,t^t-- oUj-u^BJvf: ff S y , ^, / (/* , y , mortali, qui sedus faceret." Tta Aertnijs Uh. FTn.6 Q. 5^S^y-j~&>* cum Lig. 11. 414/ Kodem sensu dicit Lehmk. t. Il n. 630^^. faee^?* ^&^<H6gens de recitatione divini officii: Vocalis pronuntiatio jja-x?«^-^^£/ \'"y\'iieri potest, etsi recitans se non audit: sufficit enim voces ztforS&v* -^-**^- iU-bifSti** ^su\'^s organis efformasse. Ita S. A 1 p h. m. 163; idquey? . /. mn-4-tïi*

	?\'<Wjdocet in distinctione a pronuntiatione in celebranda Missa, efe^^^/Aiw ^\'/ maxime in consecratione, sieut in omnium Sacramentorum^"⁷^\'*^/ _j^ formis requisita J Nam ubi de valore Sacramenti quicritur, noxy^^y^>\'.^"^\'* \'^rti^sufficit probabilia eligere; sed probabile tantum est, eam pro- v£^_;>£_ - bttionem sufficere^ nua; ne a loquonte, (\|uidein exlerius audia- / tf/ !__S\'liir. At quia probabile est, sufficit, sic recitasse breviarium." / i.- 23. A\'um ab intentione miniêtrt denendel, ulrum mut.at.io -_f /forma git .substantialix an accidenlalia ?/Applica hmc canbus Te >ï parlicularibus.* ^"J^ R. Au et. _P. 25-87. t^y 24. 1. Quare per sa non licet in adminutratione Sacra- tiicnlorum nli materia oei forma dubia aut Brobabiliori minus <«^fl, qualis cerlitudo de materia et. forma haberi debetL \' ~^ R. Anct. p. 27. 25. Quandonam el quare licet Sacramenla adminiürare cum materia dubia ? R. ld licet in necessitate, proportionata irreverentiae qua¹ Sacramento seu C\'hristo ob dubiam materiam infertur. Licitum autem est, quia charitas postulat, ut quoad fieri potest proximo succurramus. Deinde Cbristus vult, ut magis consulamus saluti proximi quam Sacramento, si utriusque pe- riculum vitari neqnit. Vide A uct. p. 27 , 28: In casu vero." 2(J. In qvièuê casibus adest necessilas irreverentia Sa- cramenli proportionata ? R. 1. Secundum omnes adest in necessitate exlrema , i. e. si Saeranientiim est necessarium , h\\c et nunc admini* strari debet seu differri neqnit, atque materia certa nullatenus haberi potest. Quod signanter contingere potest: a) In Sacramento Baplitmi. Vide Tract. de liaptismo ». 15 et 16, Lig. n. 103.

-ocr page 20-





		r//& * e^^Y^ ^as~~^^,\'»ws rfur**.^,* z 4&/lb^ c>&&^~Jn)* In Raoroinento Pa uitenti/r. Vide Tra et. de Sn er. \'^r-AJ_/ ^Pob n i t. «. 76, 103, L i g. . 483. (?/^^ tfefii&rfc \'\') l" Saeramento $»/r. Uncliouis, si moribundus in statu Jnvrw^* *" peccati mortalia coustitutus confiteri nou potest. Vide Tract. ^^<le Bxtr. I net. /;. . 2. Secundum multoa probatos auctores adest etiam in ne- /wx ^^-^^7^<t!essitate grain, i. e. quando proximo imminet grave detriiuen- ^,^i»««* ^_um spii-itnale et materia certa haberi non potest. Kjusmodi necessitas censetur adesse: a) In Saeramento Panüentia, quando confitentur pueri, se- mi-fatui aut alii dubie dispositi, si non affalget spes fore ut certo dispositi redeant, contra tiraendum est ne in peccatis tabescant. Vide Tract de Sacr. Pcenit. n. 103, Lig. n. 431 , 432. b) In Saeramento Exlr. Vnctionis casu quo iegrotus confes- sus est. Quia privatio effectuum hujus Sacramenti testimatur grave daranum , censetur causa sufïiciens illud adininistrandi cum materia dubia. Vide Tract. de Kxtr. Unct. p. 23 sq. c) Quandoque in Saeramento Malrimouii pnecipue in ejus revalidatione. 27. Quid notaudum, ut consulatur reoerentire Sacramenti, quando in necesnitate administratur cum materia dubia ? B. Kxpedit saltein et convenit, ut conferatur sub con- ditione expressa , v. g. in quantum posstim , ui es capax , vel alia ejusraodi. Fusius n. lq# Nota. De conditione: si es dispositus ante sacramentalem ab- solutioneui, vide Tract. de Sacr. Poen. u. 35, Lig. w.432. 28. Quare nou licet extra necessitatem Sacramentum su- scipere cum materia aut forma dubia R. A uct. p. 28 , 29 : An sicul." 29. 1. Quantum et qualet est peccatum mutare maleriam vel formam a) substantialite/70) accidentalite/P&7 Potestne ignorantia in hisce eximere a peccato mortali?/is E. A uct. Ad l^um p. 29.

-ocr page 21-



		17

		Ad 2^um p. 30: Quod attinet." 80. Nnm licitum aut obligatorium esse potent super eam- dem, materiam repetere formam , item totum Sacramentum Uerare ? I!. 1. Lieet formam repetere aut totum Sacramentum iterare absolute, si constat de invaliditate Sacramenti; sub conditione vero, si habetur dubium rationale, prudens 8eu fun- datum de valore Sacramenti. Debet autem memorato modo fieri , si invaliditas Sacramenti vergeret in mainiam irreveretvtiam religionia vel Ohristi, aut in grave nocumentum suscipientis. Unde si constat aut, pru- denter dubitatur de defectu essentiali forma; consecrationis, absolute aut sub conditione forma repetenda est. Si agitur de Sacramentis initerabilibns Raptisroi, Ordinis aut Confirmatio- nis, in dubio generalim totum Sacramentum sub conditione iterandiim, seu nova materia et forma adhibenda; erunt. Si vero dubitatur nnm recte prolata sit forma absolutionis super paenitentem, qui est in statu peccati mortalis, debet sub conditione repeti j sed praestat fere, peen iten tem, nova elicita contritione, peccata sua summatim rc,\|)etere, super qnae nova et absoluta detur absolutio. 2. Sine rationabili dubio formam repetere , aut totum Sacramentum iterare , si est initerabile (vel hïc et nunc ini- terabile , ut Extr. Unctio in eodem mortis periculo) est per se peccatum mortale. Rationabile autem dubium non est du- bium negativum , cujusmodi babet sacerdos , t(ui post conse- crationem aut aliud Sacramentum ndministratum mere nescit, se formam rite protulisse. Unde dicit Gury /. II n. 201 : Si in Missa post consecrationem dubium tibi oriatur de for- mie debita prolatione, vel de totali omissione, nihil repetere debes , nee potes , cinn alias Ikbc omittere non soleas ; judi- candum enimest ex communitor contingentibus , nisi tarnen val- de probabiliter dubites, ut loquitur Rubrica" De defect, f ar mm n. 2. Eadera ratione unuin verban] vel syllabara for- ma; sine rationabili causa repetere, est peccatum veniaie. %

-ocr page 22-



		18

		Neque per se a culpa exeusatur, qui sine prudenti dubio for- mara aut Sacramentum repetit sub conditione. In praxi tarnen scrupulosi, qui formam repetunt, plerum- que a peccato mortali, irao quandoque a veniali excusantur. Vide Au et. p. 30, 31: Notant", Gury l. c. Potest ta- uien, ait Lehmk. «. 17 ad 2, ejusraodi repetitio iuanis ali- quando grave peccatum evadere , nimirum si quis adverlem consuetudinem contrahit frequenter irrationabilem illam repeti- tionem cominittendi, aut si non adlaborat, consuetudinem illaui objective graviter peccaminosam auferre: quod reipsa raro lo- cum habebit. Cfr. Sporer De Sacr. in gen. n. 99. Quare etiamtum qualibet vice , qua fiat irrationabiiis illa repetitio , graviter peccare , dici nonduin potest." Attamen , ut observat Lehmk. w. 18, nccidere potest ali- quando etiam in Sacramentis valde necessariis, ut Baptismo et Ordine, ut licita quidera sit conditionata Sacramenti repe- titio, quatnvis nou sit praescripta. Nam I. Quoad dubium fa- cti, acrupulus uiolestus et diuturnus aliquando licitam redde- re potest repetitionem etiam non necessariam. 2. Quoad du- biura juris aliquando existunt opiniones scriptorura paucorum negantium Sacramenti valorem vel valorem certum , qua; ta- men adeo ratione destituta\' sunt ut vix levissimani probabili- tatis umbram retineant. Si v., <:. certus aliquis modus confe- rendi aliquod Sacramentum liabeatur communi sententia pra- ctice moialiter certus , sed ab aliquibus etiam theoretice in du- bium vocatur: quod 9i Sacramentum boe modo eollatum fue- rit, obligatio repetendi statui nequit; verum etiam licentia re- petendi non facile debet negari, nisi authentica declaratio hac de re facta fnerit. Unde secnndum Lugo Rasp. moral. lib. 1 dub. 33 ad sedandam inquietudinem potest conditionate Ordi- natio repeti , si Ordo ita collatus est, ut non in ipso tactu instrumentorum , sed immediate post en in verba Accipe pote- statem prolata sint. Cfr. Lig. n. 9 in fine, B i 11 u a r t l. c. § 2 in fine. Aliud exemplum ponit Lehmk. I. c. et n. 61 quoad Baptismum , de quo Sacramento , ntpote quod sit sum- mse necessitatis, dicit, potius inclinandum esse in conditiona- tam repetitionem. Cfr. Reuter De Sacr. cap. Il n. 60, Mül- ler lib. 111 § 50 ad 4 , N. Rev. tliéol. t. XXVI p. 322, D\'Annibale De Sacram. n. 209 (17), Palmieri De Sa- cram. n. 29, Croix lib. VI part. II n. 2145. Vide ». 12, Tract. de Baptismo n. 85.

		ï

-ocr page 23-

f JJ Zf^tO tH-e-n^ ??1^0£>L*O

a^ot/

frv/$

\' * Dei^tessitate et <^8alitatrl3acTOiiientorum^^\'^J~\'~^^ ^^^4^

1 i n. 3140. fj.A-J &**f^- "* So^** «*,

^t\'-tm£~*- At£-& *-4*^t.

»^/vv«^ _/ j-taf é-* #****** 

2fo6>^.

31. Jr. Quare msiuutio Sacramentorum nonr esf/aoSo\\«,
necessaria ad hominum salutemsZ. Ob quas tarnen raiianeSySa-^j/^^^ <zm*tuz.

ry *»;

cramenta cum homine congruunt ? fr 7^\'y\'⁷^\'

A u et. p. 31.

^PnT^t x ^2. Quot humani generis status distingui solent ?J^^&tsz~ au*.

**Wy ^R\' ^Auct- * ^8l> ³²-

; frfltAwiu*«J3. JVww e/ ^«<2 Sacramenta fuerunt: 1.

^\'nocefma; 2. ï» *<o<« fc^j* natura;

^z^Jk^^^-

sunt in N.

R. Auct. jti. 3234. ?4»^.

34. Gratine causa principalis est solusU^as^^cTanieKfsr^^^ *?***rfr_Aautem gratiae sunt causa itistrumentales, i. e. producunt

tiam virtute ipsis indita a Chriato, institutore, cujus nominetf/f^^^^^ ^^ ^
et auctoritate jugiter adrainistrantur. Quae Sacramentorum vis 7**^</ ^^****^c-
vocatur: conferre gratiam ex opere operato. Vide Auct. Py^^^^Ü^-u^^\'
34: Quamvis." dfé

35. 1. Quid est grafiam conferri a) ex opere operantir;
b) ex opere operatqp^fT In quantum requiritur dispositio su-
scipienti&^S. Quid menliunlur vel calumniantur fmtherus et Cal
vinus tn Catholicos quoad signi/icationem verborum: ex opere*

Auct. p. 34, 35: Gratia."

Quo sensu Sacramenta N. L. dicuntur coniiwero^r^^wy^/uy

gratiam

E. A u c t. p. 35 , 36 : Quo sensu
37. Quinam sunt errores Novatorum

eratnenlorum ?/UP^
R

icaciam Sa-.^

_/t^^/^d 0t t^ze^-s ^-z*^yé&>~

-ocr page 24-



			/. / . ^V^-


		yV~^£»^ y££i\' til?£" /9n,p* £fc~^~~ tShoi*~^- 38. ProbcLrSacramenta N. L. gratiam continere, eamau»^^\' -&-*- ZJii?f/jL, ^non P^onen^^uus obicem conferre ex opere operato/W>Zf?^t\' ff^/J **&»yj l. J££ B. A u c t. p. 3638 : Proba." /&"?\'" "* " s ^J^jy^T^\' 2Wfa# objecliones.* r^^^/^h ^Anot\' ^38, ^89, /_, y^ ^^ \' \' ?£.(? 40» Utrum Sacramenta gratiam. causant per modum in- strumenti moralin , an el.iam per modum inxlrumenti phi/sice in- \'fy -f(m.ir/-Arm.\' f f Prcen. Duobus modis cauia operari potest: moraliter et \'"^f^\' S^*^~ phyjice. Operator\'\'moro/tter, si non ipsa effectmn prudncit, jrW/ ^^/fc^*fea aliam causam movet morali inliuxu [nempe soa bonitate, ?-£^uVïr<\'ru~ ^\'* dignitate) ad eum producundum , v. g. quando debitor ad exhi- si/tscyrru~t. -* bitionem sui chirographi inovetur ad solutipnem det>itj- Causa A vero operatur phi/sice, si sua actioXe, seu virtute a se ilinusa ?* 7-z,<h <m-j_t. " L^L-------:------------------- ^c "\'---------;-----;---------;----------; lTit£u~T-<,LZ* ^_luJjnmediate effectum ])roducit; sic ferrum ignitum immediate h^ jv^ ïu~i.* _ad_urit cutein , culter secat lisniuiu. ^w^^./.^^y. ,/* Au et. />. 39, 40.

		ai~~ecjc~~n

-ocr page 25-

t^t

 V \'/Z^frr\' /**<?/

- tj^fri^3 £&i->m-

r (Tje ett\'ectibus Sacramentornm. n. 41 66y4

Duplex est Sacramentorum effect us: primarius esTgra>fir7
secmidarius est character, (|iii tribus tantum Sacramentis pr.<5^£
prius est. Unde

ART. I.

De gratia Nacramentorum. n. 41S»0 J^O CT ^

>£"* ii<^/-r\' rm*^&-zr*. : /sns^. ^£v&. 4L~~? \'

41. Qu#>uam intelliguntur gratuit, omnibus &acramentist* //,.~i*~~ s^tto\'.
N. L. commune»?/^* a^^o^y\'

R. Au et. /;. 41:  Qucnnam." /y£*- «**<^ Sa*/^6i

42. 1. Q»i7£ intelligitur per graliam sancfcfiedntejiC\'pri-, . . \'
mam, y?<««? /;er secundam/ 2. Quotum Sacramenla causant/^/A*/Sr)

graliam primam , quanam secundam ?/^~^ 4

££**^Sts<£jZj

R. Auct. /?. 41, 42:  Quid" Quanam." /£**<??.

43. 1. Quare Baptismus et Pcenitentia vocanlur Sacro^y^
menta mortuorum. 2. Quare isla dicuntur per se conferre gra-
ham primam r yr>» <fe*w-»~«^

\' R- Auct. p. 42. *£?&&&

\'acmmema vivorum.^
er\'re ^ra^\'aM/Secundam. 3

44.

2. Quare istü

Quibus rationibus hoc ultimum proóatur ?I^ 2>-s£**-^^-n^^&Te^f~

. Auct. p. 42, 43. ~~?g^7~~^U^U^ .

45. 1. A^»ï unumquodque Sacramentum confert grajnam^\'t&ïffc***^\'**^\'
sibi propriam seu specialenj/~2\\ 7» ^ko consislit proprietas^"^^~~?^**^*^~~*
gratiae />ro diverm1 Sacramentis ? 3. Assigna cujusque Sacramenti^-^y^^^^.^^^ j
gratian propria&r\' ^T\'f*^^f**^r ~Y*vy^- j

R. Ad l^um Auct. ». 43: /4m unumquodque." ^y-^>*^ -^^-
Ad 2^um r\'r^M. Lrratia habituahs cujusvis Sacramente ^xyfa^^j;^^ \'
hominem Deo gratum aut magis gratum, et habet Minexu

-ocr page 26-



		#/ij ;£^2w-xirtutes et dena Spiritus SanciK Quedlibet auten^Sacranientum tSoy-tci^^ójcfit aliquid ad gratiam istara comraunem. Etenim singula Sacramenta ordinantur ad effectus speciales in vita christiana exercendos j neque alias opus fuisset plu ra Sacramenta insti- tui aut ea sub diverso ritu administrari; préeterea qui justi- ficatur extra Sacramentum recipit gratiam habitualem commu- nem, sed non sacramentalem seu actualem. Quia autem gratiae sacramentales oranes homini necessariie non sunt , quum Sa- cramenta suscipit, adjicitur gratise sanctificanti jus ad auxilia specialia, quae opportune dabuntur ad finem cujuslibet Sa- cramentL obtinendum. R. Disputatur autem quid ratione sui sit hoc superad- ditutn gratiae sanctificanti , utrum nempe solummodo jus ad gratias actuales recipiendas an etiam vigor quidam seu per- fectio specialis ad finem Sacramenti obtinendum ordinatus. Dicit Bil 1 u ar t De Sacr. in gen. diss. III art. V: Gratia sacramentalis non est habitus realiter distinctus a gratia com- muniter dicta virtutura et donorum, neque solum auxilium speciale transiens, sed novus modus intrinsecus perfectionis seu specialis vigor gratia; communiter dietse superadditus, cum ordine seu exigentia et jure ad auxilium actuale suo tempore conferendum." Vide A u c t. p. 44. Ad 3^um Auct. p. 44, 45: * Assigna."* 46. Num aqualem gratiam conferunt Sacramenta 1. spe- cie distinctqK, 3. numero distincta t/~^ R. Auct. p. 45, 46. 47. Qua ralione habenda est dispositio tuscipientis quoad inaqualitatem gratia ? B. Tanquam conditio, utrum Sacramentum ex opere operato majorem an minorem gratiara producat. Sacramenta operantur ut causae naturales , qua proportionate ad disposi- tionem subjecti effectus producunt. Simili modo, ait Billu- art cum S. Th oma, quo idem ignis plus calefacit proxi- mum, minus remotum, majorem calorem producit in ligno sicco, minorem in viridi."

-ocr page 27-



		48. Qumnam colliguntnr ex dictis de gratia habituali et sacramentali ? ~ R. Quatuojrïn Au et. p. 46: Colligitur." 5. Jus ad gratias sacramentales , quod simul cutn gratia sanctiticante infunditur, etiam parvulis obvenit; actualia vero auxilia iis post usum ratiouis opportuno tempore tribuuntur. 6. Qui Sacramenta indigne suscipit, neque gratiam habi- tualem neque sacrameutalem consequitur; utratnque potest ta- men recuperare quoad ea Sacramenta quae reviviscunt. 7. Amissa s^ratia sanctificante homo simul privatus est gra- tia sacramentali etiam quoad jus ad eara; sincera tarnen conver- sione utramque recuperare potest, secundum Ezechiel. XXXIII 12: Impietas impii non nocebit ei in qua die conversus fuerit ab impietate sua." 49. Quanam observanda quoad populi instruciionem circa gratias, qurc per Sacramenta conferuntur ? R. 1. Eidelibus inculcetur, quantopere intersit in pro- xima praeparatione ad Sacramenta etiam vivorum suscipienda sincerara elicere contritionern. Eecordetur quisque verba S. Pauli Cor. IV 4: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum." Praeterea quum quo melior sit susci- pientis dispositio, eo majores Deus per Sacramenta elargiatur gratias, incitentur ut majori qua poterunt charitate et ardore se disponant ad hsec divina dona accipienda. 2. Non expedit fere populo publice proponere sententiam communiter receptam , per Sacramenta vivorum quandoque con- ferri gratiam primam. Periculum enim est ue perverse id in- telligant atque in eis minuatur fervor se digne praeparandi. Exceptio autem facienda est quoad Sacramentum Extr. Unctio- nis, ut docetur in Catechismo dieccesano: Wat voordeel geeft ons het H. Oliesel? li. 4. Het neemt de doodzonden weg, die men alsdan niet in staat is te biechten." Sedulo tarnen animis imprimatur, id tune tantum rieri, quum homo fecerit quod potuerit ad acquirendam veniam peccati inortalis per me-

-ocr page 28-

~y~-\'

y^? ^e-ri^/u^dia ..ordinaria, ppêesertim per Snerauientuui PrjBTiitenttte, atqüe
/ \'*»*>*»\'SP⁰* temp⁰¹"\'\' \'l^u0 «xtr. Unctionem suscipit, habet contn-

^^.yW^ii/tMHem imperfectam.
^r/JY^^T***/ ⁸- ^Rite exponatur, quid sit Sacramentorum gratia specialis

p^A-e-rut tf\'7ïis£i$> sacrauientalis; quare multi auxilia actuaha suo tempore non

\'hAi-u-cmUn*> cxperiantur. Hnjus rei nempe ratio est, aut quod Sacramenta

Pjfji\'j /2T &n, indigne suscipiunt , aut quod gratiarn sanclificantem per Sa-

qjlii/f-i-nX-i*JfcAt*cramenta susceptaui celeri ac frequenti relapsu amittunt.

/Mi»M<m^ /s~ Kxjiostra necessitate et gratiae actualis prffistajrtia^ sumatur,

t-^yvr/u

.4 \' / \'»fc&//^e*^,am Diotivuui alliciendi omnes, ut gratias Sacramenti, ob nij**^

\'wU*"6*Mjt"-^u-\'>^ jlig 11 am susceptionein non obtentas aut per relapsum aofissas,^:
slïieera ad Deum conversione quamprimutn acquirere aut recff^»^

^^^4^y^«~^j£erare studeant

^e^ltM tut\' 50,

tf\' At -éff-i*^*- tiij^, eonfert effec

// ^r

1. Q**^ e.v< Sacramentum voto suscepttaokr 2. Nmna,^e-
\\uct. p. 47. %^^

Q?iam differentiam JVovalore.i slatuunt inter Sacnc^

f&^

el N. Legis?/2-

7*A,

JR.

A u c t. p. 48: Cuin Novatores

J-iy fut J-f e^/t t Ha^

-?Z/~.

1. Qiiosnam effeclm et quomodo produxerunt Sacra-

Quinam fuerunt effeetus circumcisionu el re-

ry^y,-yfU> tjr\' medii,legis ualitrre contra peccalum originale; ac quomodo isli

tf*^~_e£_<r^\'&-*~>*-^yejjectus prod/tceoantur .-y«-v/

K. Ad l^um Auct. /). 48: Quinam.

^|^*^Ad 2^ul" A u c t. p. 49 : Quinam.

\'£*~*~^ Theologi docent comuiuniter ouin S. Th oma 3 Q. 70 arl.

&-<>tu-o£.lV, cirruiTicisioiieni principaliter datam i\'uisse, _u_t in ejus per-
ceptione qül credebant in Cb rist urn sive per se, ut adulti, sive
per alios, ut parvuli, mondarentur a pecoato originali. Addit

n ea etiani collalam fuisse, gratiarn qnoad omnes gratisB effe-
*^etus. Scribit tarnen , eirenmcisionem justificationem contulisse non

\'^gex opere operato sen ex virtute sua ,

, sed ex virtute ridei

/\'^^/^jC.\',,.. passionis Chiisti, cujus signum erat circumcisio; ita scilicet
(V\'T^t^^f^^t^^/^^^yqund horuu, i|ui accipiebat circumoiaionem, prbfitebatur se su-
fajjf*ys^>te Arrvv\'. scipere talem fideru , vel adiiltus pro se, vel alius pia parvu-
4*^* fiU ^ fft^fafis." Cfr, 3 q. 62 art. Vl\'ad 3.

-ocr page 29-

!t<m. 3 ad lil /K.zfit^^/S-t^^^¹mipter futurum satis^yV» l&cê^P⁷ r*y

/ In hanc rein dioif Fraiiselin /. e

niissio pcrcatorum et gratia sanetiricaii

factionem ut fntnra raerita Salvatoris donabatur iis qni actu in^%f\'****

"£*~-

serebantur in Christum reparatorem futurum. Jam heec insertioC^^/?*
in Christum quoad ad al tos fieri non put uit sine ipsorum ^w&^*\\/^*^tr/&* V
bus Bupernaturalibus, quorum radix et fundameutuin erat ^^"^/^*^T\' \'
spes, compleinentum et perfectio obaritas; Bdes inquam et sp^svv\' <.. \'*£,
tuin explicita in verum l>eum misericordem coiidonatorem ^g^^^Z^^^j^.
justum remuneratorem, turn saltem iinplicita in ipsum \'\'bi\'i-0^,. -z^<*-^t^->-~\'

st uu
rum.
venr

fiitiiiiiin. Qnoad iufantes fieri debuit actu religioso n\\Ut-a^** / *J» ^y"
llic actus ix natura rei erat profesaio aliqua et susceptio^\'-^2^,^^^>v\\2^

fidei nomine in faut is et significatio voluatatia, ut coinpn^ / AJL/ a.m^4>^l-
taretnr in Dei populo fideli. In isto aiitcm actu externo ihiUil^é a»**».«« C*l^-
ex iiislittitioiii: Dei erat diirnitas aut cfficacia, ut propter iilain/;**y«-r--»-»\'-»-«iV-*£*-^r
et per Ulam Deus infanti infunderet gratiam saiictificantem n -^it*-ftt.t^*»^/f-o
remitleret peceatum, sed sigiiifieabatiir luntuimnodo fides Ee-/4*^?^»«* **^*
clesiie Dei in Christum veutiirum, et liujus fidei susreptio A*^?^-*^^**t~u?*
infante, et aggregatio ad populum fidelem sub (\'liristo fiitiuo/^3^**^*⁴ ^*5*\'
reparatore, atque ita saltem mediale pnefigurnbat ipsum Chru^**** F***^*^
stum redemptorem renturum eiusque reuemptionem.y\'^ 7s Z / s s-

ART. II. ^

p/é&*

f*C%>&£0

//-U&**t\'. ^&

De rliiiructcrc snrruuieii<ali./li. Ül-^-Sa..^^»*^»^, J*o/L*<2-

r>:j.

\\. Qiihl est characler. saemimenlalin%_% lurexpUca^* ***" ^m&2 .
ttonem dejintltonu quaer.: a) euj/fs/ret ntt ngnujyrjh) qua rayy^^^y^^

indelebütPel, guare Sf*-~*6r£~
i. Qiuuam /mui ettectus cka-^^r\'
vocatur character Christi ewtry*"?*
dicliH coUigitur excellentia &

gpirilualep*ⁱ<i

lione sit signum

d) cur dicalur: anima impressun
raclcri&s^V. Quarc characler meril.o
signaculum Rederaptoris

ckaracteris, atque dignUas

Ordities promoli.

hominis baptizati ,

confirpiatt el <

S^rT***"^**

li.

54.

A u c t. /;. 50 , 51.

I . Quiici/a^^~Savrameii/(i

imnriminil cliari

Quare üla trv/fra alü* Mum unpnmunl." /^J^^u a^^e^. <7*r*-êJLm*

It.

Ad i^am

55.

Au,, Ad 1- ,, 51 6£. ^fe^^^tfe^

hasj Ji/rc tria Sacramenlsrcharaclerem

Proo

imprtmere.

«V

^ futn<- \'yux-lyrU-ftJt\' /^r,^ .

***** -feiA\' if s?-&jsfes*u

-ocr page 30-




	/ ^-o<4£./^rfif- Jon-fZS f^^z^^t^a^^ _/u^^-?-^&&si&^/t?l#^>0\'Lt3£ £4fótfYp IrT-f/r-rU £~4-»->~ -t£&ts£ y-t-^/t^y^Y?^ * y _^ y / &-r~e»- ^t^-y^^^Nota* quoad locos ex S. Scripkfra / In S. Scriptura per se i^- /jst-u/f^v Yk-"i&\\». sumpta, diserta quidem testimonia non reperiuntur; at- uinsytjLn^panJ&^BMXi talii»j quibus htec de characteris existentia doctrina, si frrf^-^<z^^^t_?$§i^Patrum explicationes respicimus, sat clare indicatur et &ryyy-Jl4L~~j* deropnstratur." Ita Katschthaler t. IV p. 87. Eodom W/H^^t -^<f^e\'l?^u loquitur Franzelin thes. 12 p. 160. ^->~" j^i^^^^»»«56. Objectiones* in Au et. p. 58, 54. a^ur^é£S\'ü.e^iZL^I^tnoceH^^us UI* i" ^nne capitis citati ad propositam quaestio- (jfa±&l * <f"JlMm respondit: ftormientes et aroentes, si priusquam amen- fpe^ytfur* Y\\im incurrerent aut dormirent, in contradictione persisterent: ij&titto^y\'j\'" quia in eis intelligitur contradictionis propositam perdurare , h4-1<i>tVtyr^A~^vy\' etsi fuerint sic imraersi, characterem non suscipiunt Sacra- JJ?£<A^i~~ &-fisu~-mer\\U. Secus autem , si prius catechumeni extitissent, et ha- ^VW^ⁱ^\'^f7- buissent propositum baptizandi (Baptismum suscipiendi): unde £i_ut4tat* }* ^ta\'^es ⁿ ^necessi^tati^s articulo consuevit Ecclesia baptizare. Tune feojjth-< " a«ö- ergo characterem sacrauientalis imprimit operatio, cum obicem fust* °^"^^ .* voluntatis contrarise non invenit obsistentem." 57. Quodtiam est officium cujusque characteris tr""^ R. A u c t. p. 54 : Quodtiam." ART. III. De tempore quo Sacramenta efloclus siios produruiit, de flctlone et reWviscentla Sacraineiitoruni- n. .»SS. 58. jVum Sacramenta suos ejfectus conferre possunt ante- quam realiier suscipiunlur ? R. Nunquam ex opercyoperato: sed Sacpa men turn. quod voto suscipitur, potest/producere gratias Sacramenti awalogas^^T/ Vide Auct. p. 55: Prienotandum." £t,\' 59. Num Sacramenta omnes suos conferunt efecfus tem7^^<~~-. pore quo actualiter suscipiuntur ?/^~ R. Auct. p. 55: Au Sacramenta." 60. Quanam inde a contrario sequuntur ? R. 1. Sacramentum invalidum nullos producit effectus non tantum tempore quo suscipitur, sed neque postea.

-ocr page 31-



		27 2. Character trium Sacramentorum semper imprimitiir, si sunt valida; gratiaj autem non semper conferuntur per Sa- cramenta valide suscepta. Quia vero ipse suscipiens potest aliquid objicere, quod impedit quominus unus aut plures ef- fectus Sacramentorum obtineantur , quaestio instituitur de po- sitione obicis seu de fictione Sacramenti. Vide Auct. p. 55 , 56: Praenotandum." 61. Quid est Sacramenti obicis jmttfe>^/>^»^£^^^_<^^^^. é* R. Est simulatio alicuius rei. quae fn adulto susci-,o^»-\' ^"Z , tt,-------------:------^J-------- ---------:-----------;-&Z1UJU.* ^L^_; piente ad validam aut tructuosam Sacramenti susceptionem^^m~~, ,i^^-. requiritur. "^T*^^ Die.* 1. Qua; in suscipiente requiritur. Eteniin defectus **»\' ¥- ét-ty materire vel fortnae aut ex parte ministri generatim non dicitur obex. De simulata administratione vide n. 1

		2. In adulto: nam si quid deest in parvulo vocatur inca- pacitas. 3. Ad validam et fructuosam susceptionem. Intelligitur enim non sola simulatio intentionis, sed etiam cujuslibet requisiti, quod necessarium est ad obtinendos Sacramenti effectus, turn characterem turn gratias. Non intelligitur vero absentia dis- positionum , qua\', requiruntur ad consequendas gratias uberiores. 62. I. Quoluplex est Jictio Sacramenüfr 2. Quanam dici- tur essentialis r/p^ R. Auct. p. 56. Nota. Defectus contritionis est proprie fictio Sacramenti Pcenitentiae in sententia eorura , qui dicunt, hujus Sacramenti totam essentiam consistere in sola absolutione; tres autem actus pcenitentis esse dumtaxat dispositiones seu condiliones, sine quibus absolutio non potest esse sacramentalis. In sen- tentia vero communi, quod tres actus pcenitentis sunt Sacra- menti materia proxima, et partes intrinsecae, defectus contri- tionis minus proprie secundum definitionem supra datam dicitur fictio. Etenim qoarovis adsit simulatio in ipso suscipiente, de- Scit simul requisitum ex parte materiac. Cfr. Tra et. de Sacr. Peen. n. 30.

-ocr page 32-



		(i-t. Quantum et quote ent peccatum Sacramentum tmtcipere cum Jiclione 11. A uct. /;. 57.

		H5. Qui/l ent Sacramentum reoinincens. 2. Quare non ob- slat, Sacramentum nou atnpliu» phytice exittere t/unm centat obex. \'6. Quttnam Sacramenla remoto obice reoiimcunl? R. A u c t. p. 57, 58. ($(>. Quare Sacramentum l\'oe.nilentiii\'. non potest enne in- forme ? R. Auct. \'p. 58. Vide Notam ad n. 62. Disputatur tarnen , num Sacramentum Poenitentise sit vali- duin et siniul informe in hoc casu : Quispiam commisit duo inortalia, furtum et perjurium : iriemor tantum furti illud so- lum confitetur , de eo dolens ex motivo speciali turpitudinis supematuralis cjuam habet furtum. Quperitur, num ille, licet gratiam sanctificantem assecutus non sit, Sacramentum Pce- nitentiffi valide susceperit, ita ut postea sublato obice, nèmpe detestatus peccatum perjurii gratiam sanctificantem consequatur per reviviscentiam Sacramenti. Vide Lig. n. 444.

		-<>^:ï>>£*>a>-

-ocr page 33-



		29

		nput V. De causa et mini stro Sacramentoruiii. n. 07108. ART. I. De cniiNa Snrranicntorum n. «dlO. Pram. Causa est duplicis generis: causa iustituens Sacramen- ta, et causa efficiens interiores etl\'ectus. 07. Quoluplex est causa efficiens interiores effeetus Sa- cramenli ? R. A u et. /;. 59, GO. 08. 1. Quid ent jiotestas excellentiir quoad Sacramenta. 2. In quidus hcec Christi poleslat consislil \' R. Ad l^ul" 1\'otestas excellentia: seu niinisterii princi- palis est, qnae alicui ex singulari prarogativa competit pra; ca:teris, qui ad Sacramentorum aut designationem aut con- fectionein fnrsan possuut concurrere. . Ad 2 Au et. p. My$^"faJi* **** 09. 1. Quisnam est auctor Sacramentorum. 2. Qua pole- stale Christus eadem instituit ? U/Wt»« ^- t^>c* C_ R. Au et. p. 61. J 70. 1. Quid est Sacramenta instituere a) iminediate, b) raediate. 2. Num Christus omnia Sacramenta immediate instituit. 3. Estne hoc de ft de ? R. Ad l^um a) Immediate Sacramenta instituere est: per se ipse eorum substantiam in specie aut saltem in genere (A uct. p. 16, 17) constituere. b) Mediale instituere est: aliis dare potestaten) Sacramentorum substantiam constituendi. Cfr. Katschthaler l. c. n. 99. Ad 2^um Pr/vn. Ante Conc. Tridenlinv.m srec. XII et XIII quidam Scholaslici erroneas aut saltem minus correctas opi- niones emiserunt quoad Sacramentorum institutionem. Assere-

-ocr page 34-



		30

		bat v. g. Alexander Halensis errorem, Sacramentum Confirmationis post apostolos institutum fuisse Spiritus Sancti instinctu in Concilio Meidemi quantum ad formam verborura et materiam elementarem , cui etiam Spiritus Sanctus contulit virtutem sanctificandi." Prob. in Auct. p. 61, 62: An Christus." Aliud argumentum IV desuraitur ex Traditione: SS. Patres aut irumediatam Christi institutioneui ubique supponunt ut rem per se notam, aut eam diserte docent , quamvis obiter tantum, utpote quae sit res manifesta. Dictitant enim , Sacra- menta nullo sensu dici posse apostolorum , sed oranino esse Sacramenta Christi; verba sacramentalia esse verba Domini Jesu, eaque esse instituta ut a ininistris noraine Jesu Christi institutoris perpetuo adhibita efficaciam suam exererent. Fran- zelin thes. 14 p. 190. Prseterea ante sasc. XII inaudita erat distinctio inter mediatam et immediatam institutionem , nullus occurrebat sermo de alicujus Sacramenti institutione ab apo- stolis aut ab Ecclesia; sed simpliciter cum SS. Patribus cuncti profitebantur, omnia N. L. Sacramenta a Christo esse instituta. Nota. 1. Quod attinet ad errorem Alexandri Halensis: Conc. Meldense, habitum anno 845 , de Sacramento Con- firmationis nihil aliud decrevit, nisi quod interdixit ejus ad- ministrationem Chorepiscopis; atque in hac prohibitione ap- pellabat ad auctoritatem Innocentii I. Cfr. Ui 11 nart /. e. diss. V art. I, Franzelin p. 186. 2. Quoad Sacramentum Bxtr. Unclionis quidam objecerunt verba «S. Jacobi V 14 sq. Verum Conc. Trid. Sess. XIV De Extr. Unct. cap. I hsec verba authentice interpretans ait: Instituta est autem haec S. Unctio infirmoruin tanquam vere et proprie Sacramentum N. T. a Christo D. N., apud Mar- cum quidem insinuatum, per Jacobum autem Apostolum ac Domini fratrem fidelibus commendatum ac promulgatum." Ad 3» Auct. p. 62, 63.

-ocr page 35-



		81

		ART. II. De mtnistro Sarramenlornm. n. 31tOS. 71. Quoluplex distinguilur minister Sacramentorum ? R. Duplex : minister principalis et secundarius. 1. Principalis est, qui ritui externo Sacramenti internam annexuit gratiaui , atque cujus nomine et auctoritate Sacra- inenta conferuntur a ininistris secundariis. Secundarius est, qui principalis gerens personam ejus nomine Sacramenta confert. 2. Secundarius est a) ordinarius, qui vi Ordinationis ac- ceptae habet pert\'ectam et expeditam potestatem Sacramenta administrandi ; ideoque qui ea administrat secundum Ohristi institutionem vi potestatis ordinarice divinitus acceptae; aut extraordinarius, qui vi Ordinationis suse incompletam vel im- peditam tantum potestatem habet, sed ex speciali privilegio vel delegatione ad Sacramenta administranda deputatur. b) Minister solemnitatis seu ex officio , qui specialiter con- secratus est ad ministerium quod exercet; aut minister ne- cessi/ads seu privalim administrans, qualis est laicus in neces- sitate baptiüans, inio sacerdos si in necessitate sicut laicus bapti/.at. c) Minister SS. Eucharistise est conjiciens aut ministrans seu dispensans. Vide Au et. p. 63. [\\aa,ya-* ►\'*^h,M w \'* 72. Quis est Sacramentorum minister 1. principalis, 2. se- cundarins ? R. Auct. p. 63 , 64. 73. Proba, non quemlibel hominem ralione utentem esse minislrum omnium Sacramentorum. R. A u c t. p. 64 : dn quilibet." 74. Quinam singulorum Sacramentorum sunl ministri se- cundarii ? R. 1. Baptismi minister a) solemnitatis ordinarius, qui etiam dicitur minister ex officio, est quilibet sacerdos; b) so- lemnitatis extraordinarius est diaconus; c) necessilatis quivis homo

-ocr page 36-



		32

		viator, ratione prreditus. Cfr. Tract. de Sa er. Bapt. n. 23. 2. Conjirmationis minister ordinarius est solus Episeopus , extraordinariu* sacerdos cum delegatione S. Sedis. Cfr. Tra et. de S a c r. C o n f\', n. 18 et 14. 3. SS. Eucharrstve minister confectionis est solus sacerdos. Minister vero dispensalionis seu distributionis ordinarius est solus sacerdos; exlraordinarius diaconus cum superioris dele- gatione. Cfr. Tra et. de SS. Euch. p. 110. 4. Pamüenlia minister est solus sacerdos jurisdictione in poenitentera munitus. (\'Ar. Tra et. de Sacr. Poen. p. 234. 5. Ea-lr. Unctinnis minister est solus sacerdos. Cfr Tra et. d e Ex t r. IJ ne t. p. 35. G. Sacramenli Ordinis minister ordinarius est solus Kpisco- pus; minister exlraordinarius Ordinum miiioruin, probabiliter Subdiaconatus, forte etiam Diaconatus, est sacerdos ex delega- tione S. Pontilicis. Cfr. Tract. de Ordine p. 122, 135. 7. Sacramenli Malrimouii ministri sunt ipsi contrahentes. Cfr. Tract. de Matr. Secl. II Pari. TI § 1 art.. Il n. 29. Vide Hesp. ad Q. B. anni 1876 p. 9 sq. 75. Poleslne quis sibiipsi Sacramentum eonferre ? R. A u et. p. 65. § 1- Dë FIDE ET FROHITATE MINISTRI. N. 70----91. 70. Quinam errores hie p-rrrcipue notandi sunt ? R. A u c t. p. 66. 77. Mum ad valorem Sacramenli requiritnr //\'des el pro- bitas in minislro; in quantum, utrumque constal ? Eadem proia. R. A net. /). 66 68. 78. Objecliones qnatuor in Au et. ;;. 68, 69. 79. Num el in quantum prreslat Sacramenta suscipere a minisiris fidelibus el boni-i qnam. ab infidelibu* el malit? R. A u c t. p. 69 : An saltem."

-ocr page 37-



		88

		80. Quamam Rituale Romanum. Sacramenlorum ministri» inculcat quoad reoerenliam el conscientia puritaletn, quacum ea pertraclari oporlet ? \\\\. A u e t. p. 69 , 70 : Rituale Romanuru." 81. Quantum et quale committit peccalum , qui sibi conscius peccati morlalis sine êincera pmnitenlia vonjicil Sacramenlum ? R. Per se committit peccatum mortale sacrilegii saltem si conficit Sacramentum ut minister ad hoc specialiter conse- cratus seu ut minister solemnitatis sive ex officio. Rationes sunt: 1. Quia injuriam infert rei sanctissimae, (jualis est Sacramentum. 2. Quia injuriam irrogat Ohristo, rainistro principali, cujus personam gerit. 3. Quia est innuV litas in officio sponte suscepto et abusus gratiarum. Vide A uc t. p. 70. Die. 1. Per se: potest enira per accidens excusari ob igno- ranliam vel necessitate m. Necessitas tarnen vix poterit excusare parochum aut alium tninistrum , cui ex officio Sacramentorum administratio incumbit: raro enim deerit tempus eliciendse contritionis , atque , ut dicit Hit. Hom., ministri semper parati esse debent. Cfr. Lig. n. 33, Gurj n. 20S Quar. 8. Die. i. Saltem si tanquam minister ad hoc consecratus. üispu- tatur de Iaico, imo de sacerdote in necessitate bapti/ante, item de Matrimonium contrahentibus. Vide A uct. p. 71. Ünde: 82. Num laiens, item sacerdos in necessitate non sole- mniler baptizans peccant mortaliter? R. Au et. p. 71, 72: An laicus." 83. Num Matrimonium contrahentes, in quantum sunt ministri, graviter peccant ? R. Au et. p. 72: An contrahentes." 84. Num parochus , qui in peccalo mortali assistit Malri- monio ? R. Au et. p. 72: Quid de." 85. 1. Num graviter peccal sacerdos, item diaconus, qui 8

-ocr page 38-



		84

		SS. Eucharisiiam dh\'ribvif in peccato mortali. 2. Quot peccata committil, qui pluribus continualim aut interrupte S. Cornmu- nionem dislribuil aut alia Sacramenla confert ? R. Ad ]^um A uct. p. 72 : An graviter." Dicit S. A1 p h. ti. 35: Secunda sententia, quam sequi- mur, affirmat . . . . quia sacerdos ministrans Eucharistiam in mortali, gravern irrogat injuriam huic Sacramento, eo quod ut minister ad illud dispensandutn consecratus ipsum indigne ministrat: et sicut in aliis Sacrament» minister proxime per confectionem concurrit ad sanctificationem suscipientium, ita hic proxime concurrit per dispensationem, cum minister Eu- charistise non possit ut ministrum se exhibere aliter (\|uam per dispensationem." Addit, celebrantem in mortali quatuor com- mittere sacrilegia: 1. quia Sacraraentum conficit; 2. quia su- scipit; 3. quia indigne ministrat; 4. quia ministrat sibi indigno. Ad 2^am Auct. p. 72, 73: An autem." 86. Hum graviler peccat qui in statu peccati mortali» so- leruniter exercet officium Diaconattu , Snbdiaconatus^nijjwrum Ordinum , aut Sacrumentalia , aut qui concionatur? \' R. S. Thomas dicit, oinnes exercentes ex officio fun- ctiones Ordinis suscepti , ab Episcopo usque ad ostiarios, in mortali, graviter peccare. Ex sententia vero communiori et satis probabili committunt peccatum ex genere suo tantum veniale: ratio est, quod exercitia Ordinum, praeter confectio- nem et administrationem Sacramentorum , non videntur sub gravi exigere exercentium sanctitatem, quuui illa ad sanctifi cationem animse non sint proxime ordinatae. Veniale autem quod committunt eo erit gravins quo functiones magis acce- dunt ad ministerium Sacramenti. Lig. n. 38. Vide in Auct. p. 73 75 aliorum sententias quoad di- versas S. functiones. Dublum itaque speculativum est de quan- titate peccati, quod committitur ab eo qui istas functiones in statu peccati mortalis exercet. Quia vero peccatum saltera veniale, idque ssepe ex gravioribus committet, suadendum

-ocr page 39-



		85

		quam maxime, ut ante functiones confiteatur aut contritionein perfectam eliciat. 87. Quid agendutn est ministro , qui confectvrus vel ad- ministralurus Sacramenlum , sibi plene conscius est peccati certo mortalis, quod nee directe nee indirecte remissurn est ? R. 1. Quantum ad SS. Eucharistie coufeclionem seu consecrationem, sacerdos, quantumvis sibi contritus videtur, certo debet prius contiteri , si habet copiam confeggarii; ratio est, quod celebrans tenetur couiiuunicare. \'Z. Quantum ad alia Sacramenta (et idem dici potest de distributione SS. Eucharistie) , minister debet certo aul prius confiteri aut contritionem perfectam elicere. Num vero tene- t\'ur prius confiteri, si hal)et copiam cont\'essarii? Dicit Lig. «. 34: sententia probabilior et communis negat. Ratio est turn quia nullum existit pra^ceptum prsemittendi confessionem, ut habetur pro iis qui volunt communicare, tum quia satis est ut sacerdos adhibeat diligentiam moralem ad se justificanduin , nempe per contritionem perfectam prudenter existimatam ; non vero requiritur diligentia summa, scilicet per confessionem. Practice tarnen ejusmodi minister prius confiteatur oportet, saltein ad tranquillandam suam conscientiam. Vide A u c t. p. 75 sq. Unde Rit. Rom. tit. I al. 3"; Si habeat confessarii copiam, et temporis locique ratio ferat, convenit confiteri." Monet etiam Catech. Rom. De Sacr. Poen.: Quoties . . . aliquam rem tractare aggredimur cujus tractatio homini pec- catis contaminato non conveniat, veluti cum Sacramenta ad- ministramus aut percipimus, toties confessio prsstermittenda non est." 88. Quid agendutn est ministro Sacramentum adminislra- inru, qui recordatur peccati mortalis, indirecte remissi ? Pran. Quamvis probabilius non teneatur peccatum istud , si memoriae occurrat, quamprimum confiteri, debet tarnen il- lud declarare in prima confessione, quam ex praecepto aut li- bere instituet. Secus enim confessio non est formaliter inte-

-ocr page 40-



		86

		gra; siquidem confitenda sunt omnia mortalia, quorum me- moria habetur, ut directe absolvantur. Lig. ». 257, Tract. de Poen. p. 181, 182, Gurv «. 495, Lehmk. n. 824 326, Aertnijs lih. VI n. 188 III. R. 1. Excepta Missie cglebratione et SS. Eucharistiae suraptione, omnium consensu potest, non instituta confessione aut non elicito actu contritionis, alia Sacramenta administrare atque S. functiones obire, nam de statu gratire est sufficienter certus. 2. Disputatur, num hujusmodi confessionera praeroittere de- beant celebrationi Missae (idem est quoad sumptioneun SS. Eu- charistia* pro fidelibus). S. A 1 p h. n. 257 ait, sententiam ne- gativam rationi omnino consentaneam videri ; praxim autem tideliiim , qui tale peccatum prins contiteri solent, per se quam maxime suadendam esse. Fusius in Tract. de SS. Euch. p. 116 sq., ubi etiam dicitur, quid judicandum sit de eo, qui dubitat, num peccatum mortale cointniserit, aut num de peccato certe patrato remissionem acquisierit. Vide Auct. p. 78: An Me." 89. Quü liïc inleUigilur minister malus, ac quotuplex considerari potest? K. A uct. p. 78, 79. Nota. Ao?i tolerati seu vitandi sunt qui nominatim sunt denuntiali et notorii clericorum percussores. Hisce hac in re wquiparandi sunt: 1. illi quibuscum communicatio in sacris ab Ecclesia expresse est probibita. Ejusmodi communicationem Pius VI anno 1792 omnibus fidelibus in Gallia degentibus proliibuit cuui sacerdotibus, qui civicum emiserant juramen- tum , quamvis nulla contra eos lata esset excomraunicatio. Cfr. Moser cap. XVII n. 27 Nota. 2. Qui ultro et manifeste ad haereticorum vel schismatico- rum partes transierunt. Cfr. Vecchiotti t. II § 14 p. 239. 90. Licetne Sacramenta petere a ministro malo? R. Non licet sine justa causa, quia obstat lex chari-

-ocr page 41-



		37

		tatis; licet ex justa causa, quia tune saerilegium ipsi mini- stro imputandum est. Au et. p. 79: * An licet."* Justa causa adest, ut petantur Sacramenta: 1. A ministro vitando in extrema necessitate, quse existit quoad Sacramenta Baptisrai et Prenitentise , si a ministro bono recipi nequeunt; ex multorum sententia licet etiarn petere Viaticum, item Extr. Unctionem si moribundus non potest confiteri neque SS. Eu- charistiam suscipere. A u c t. p. 80, 81. 2. A ministro toleralo, cui Sacramenta administrare ex o/- ficio non incumbit, in gravi necessitate. Vide casus in Au et. p. 81. 3. A ministro toleralo, qui ex officio lenelur Sacramenta administrare, in necessitate communi seu ex causa rationabili. Auct. p. 81, 82. Nota. 1. Si commode expectari potest, debet ministro dari occasio se eximendi a peccato vel censura. Ipse autem mini- ster potest quandoque excusari ob necessitatem fidelium. I1H- cite quoque Sacramenta a malo ministro petuntur, si a mi- nistro bono facile recipi possunt. 2. Fieri potest, ut jus naturae vel divinum prohibeat quod- cumque Sacramentum a ministro malo petere vel recipere, v. g. si inde oritur periculum seductionis, aut si id denotat professionem haeresis vel approbationera peccati ministri mali. Vide Auct. p. 82, 83. § 2. De intentione ministri. n. 91 102. 91. Quid est intentio ; quoluplex est pracipue quoad con- fectionem Sacramenli ? B. Intentio est actus voluntatis se moventis in finein. Dupliciter intentio cousiderari potest: ex parte objecli seu rei, quain voluntas sibi ut finem proponit, et ex parte subjecti seu modi, quo voluntas fertur in objectum propositum. Si

-ocr page 42-



		38

		voluntatis objectum est Saeramentum , potest minister ejus confectionem veile explicite aut tantum implicite, si nempe Sacramentiiro ad ministrans solummodo vult facere quod facit Ecclesia. Fusius n. 1)6. Aola. Ab intentione distinguitur attentie, quse est intelle- ctus advertentie ad id quod agitur. I\'t babeatur sufficiens ad valorem Sacramenti intentio , nou reqniritur ut adsit attentio in ipea operis exseeulione seu in ipsa Sacramenti administra- tione. Vide n. ï)4, 95. 92. Qnanam intentio in ministro reqniritur ex par/e ob- jecti ad valorem Sacramenti secundum dejinitionem Cone. Trid. contra Lutherum ? Hane veritatcm proba. K. A u c t. p. 83 , 84 : An ad valorem." 93. Quotvplex dixtingnilur intentio ex parte subject\') seu modi ijuo ferlnr in objectum ? R. Quadruplex: 1. Actualis est pracsens volitio cum inentis attentione aut ad ipsnm actum voluntatis aut ad rem quse agitur. Si prins, dicitur actualis explicila seu rejlexa; sin posterius , vocatur actualis implicila seu directa. 2. Virtualis est ea, qua quis agit vi intentionis actualis antea saltetn implicite formatsn. Reqniritur itaque, ut actualis non sit retractata, atque ut ea se manifestet in aliquo ef- fectu , seu perduret in actione ex ea secuta, ita ut quis ex ejus vi nunc operetur et media eligat, quamvis actu de fine non cogitet vel non advertat id quod facit. Dicit Bi 11 nart De ultimo fine, diss. I art. V: Tune cognoscitur in praxi hanc virtualeuu intentionem inHuere in opus, quando quissui compos et moraliter agens nihil quidem de priori intentione actu cogitat, sed est in ea mentis dispositione ut reflectens supra se vel interrogatus quid aut quare agat, statim allegaret suam priorem intentionem et responderet, hoc facio propter hoc." 3. Habitual\'u est, quae antea quidem tuit formata et non est retractata, sed non ainplius intluit in actionem; v. g. si

-ocr page 43-



		39

		quis optavit ut ante mortem baptizaretur, et hoc desiderium non retractavit, babet intentionera habitualem Baptisini quando in perieulo mortis ratione est destitutus. Ab intentione habituali distinsntandus est habitus seu prom- ptitudo qusedam ex actibus pnecedentibus acquisita. Operari quis potest ex habitu sino ulla intentione, v. g. si dormiens vel ebrius ponit riturr, sacramentaleru. 4. lnterpretaliva, est, si quis intentionem nee habet nee habuit, sed ita ést dispositus, ut intentionera haberet si ad- verteret. Cen;_¥etur saeerdos ejusmodi intentioneoj consecrandi habere, qi»ando ipso inseio hostiie consecrandïe in altari po- si tie sun.\'t. Vo^fjatur etiam intentio interpretativa, quando quid sequitur ^ex cfousa antea voluntarie posita. Vide A u c t. p. 84, 85. k\\ota.* Scholastici antiquiores, et etiam S. Thomas 8. Q. fi4₍ art. VIII ad S, distinguunt intentionem in actualem et hoMtualcm ; quo posteriori nomine intelligunt eatn , quse postea "\\icta est virtualin. Cfr. Lig. n. 18, Fransselin p. 214. > 94. Qnalis intentio requiritur et sufficit ad valorem Sa- \'iramenti? Adde exempla. R. A u e t. p. 85 , 86 : Qualis requiritur." 95. Num in ministro Sacramenti requiritur attentio? R. 1. Non requiritur ad valorem Sacramenti; id palet ex dictis de intentione virtuali. Neque difficultas moveri potest quoad Sacraraentum Extr. Unetiouis, cujus forma multorum judicio est deprecativa. Etenim , quamvis deprecatio, cum plena et voluntaria distractione fusa, non sit oratio in quantum est opus operantis, valet tarnen quatenus est opus sacramentale vi divinse institutionis ; forma quoque manet deprecativa , quia saeerdos supponitur habere intentionem faciendi quod Chri- stus instituit et Ecclesia facit. 2. Ex reverentia Sacramentis debita requiritur ad licilam eorum administrationein , ut voluntariie distractiones excludan- tur. Ex communi sententia ejusuiodi voluntariae distractiones

-ocr page 44-



		40

		constituunt per se peccatura veniale tantum. Si vero commit- tuntur sub canone et pncsertim sub consecratione et com- munione, dicunt (\'on ei na, Roncaglia etTamburinus esse peccatum mortale ob gravem irreverentiam, qua? irrogatur altissimo mysterio. Huic sententie probabiliori adhieret S. A 1 p h o i) s u s n. 14, 224, 410 Dub. 5. Cfr. Resp. ad Q. B. anni 1876 p. 27, 28. 90. 1. Quid seu qurenam objecla in/endere potesl minister quutn Sacramentum perjicit. 2. Quodnam ex istis objeclis ad valorem Sacramenti a) non requiritur ; b) non sufficit; c) sufficit et requiritur? K. Auct. p. 87 89. Nota ad Auct. p. 87 Queeritur I": Pius V deh\'tiivit, baptizatos a Calvinistis non ea de causa iteruin baptizandos esse quod isti hicretici non credunt per Baptismum puccata deleri, ideoque illum non conferunt in remissionem peccato- rum. Cfr. Ben. XIV De Sgn. Dim\'., lib. VII cap. VI n. 9. Item S. C. Inqu. 18 Dec. 1872 validum declaravit Ba- ptismum hsereticorum , qui ,, baptizant cum materia et forma debitis, simultanee applicatis, sed expresse inonent baptizan- dos, ne credant, Baptismuui habere ulliim eft\'ectum in aui- mam." Cfr. Bucceroni Ënchiridion , p. 73 ad n. 204. 97. Num valel Sacramentum collatum a ministro, qui habebat duas intentiones repugnantes? B. A uct. p. 89, 90 : Quid dicendum." 98. A\'aw ad valorem Sacramenti requiritur in ministro intentio 1. recta, 2. determinata quoad cerlam personam nul materiam ? \\ R. Auct. p. 90, 91. 99. Quid est intentio 1. absolula, 2. conditionala, et quotuplex ? M. Auct. p. 91: Intentio." 100. Num ad valorem Sacramenti sufficit intentio condi- tionata ?

-ocr page 45-



		41

		R. Sufficit sola illa, quae aequivalet absolutaj. Talis autem est, si verificata conditione tnateria et forma Sacrament] ita perseverant, ut cum iiitentioue miuistri totum morale con- stituere censeantur. Vide n. 12. 101. I. Quid circa valorem Sacramenli facit inlentio con- dilionata a) de prrtlerito vel de prirsenti, h) de fuluro. 2. Num licile apponi passant ? R. Auct. /;. 91, 92: Quid circa." 102. I. /// quibus casibus prrccipue contingil, ut condi- tio de praienti vel praierito adhibeatnr. 2. Num tune e.rpressis verbis farm/r sacramenlali addenda est ? R. Ad l"\'" Adhiberi debet: 1. Quando in necemtate proportionata («. 25) Sacramentum confertur cum materia dobia. Item <\|iiandoque si habetur ra- tionabile dubium de potestate miuistri aut de habilitate sub- jecti, et Sacramentum ex justa causa administrandom videtur. Attamen sine prudenti dubio conditionem ap])onere non li- cet. Dicit Jjig- n. 2S : Si quis judicans ptcnitentem esse dispositum, eum sub conditione absolveret, dieens: Ego te ab- solvo, si disponlus es; recte dicunt (\'out. Toitm. el Sal/u. (\|uod is non peccaret iiiortaliler , sed non excusaretur a culpa ve- niali, cum iioe esset contra ritum Ecclesiae." 2. Quando ob rationabile dubium de valore Sacratnenti col- lati forma aut totum Sacramentum reiterari potest vel debet. Quoad Sacramentum Poenitentite vide n. 30 ad 1. Ad 2^un\' 1. Kx communi sententia per se nunquam requi- ritur, ut conditio ore exprimatur: nam per conditiouem, quse in raente retiuetur, sutlicienter restringuntur verba forroa^, cum operari non possint ultra intentionem loquentis, ut di- cit Croix lib. A J part. 1 n. 83. ld colligitur etiam ex M i s- sali Rotn. De defect, forma n. 2: Si valde probabilitor dubitet, se aliquid essentiale (forma; consecrationis) omisisse, iterct formant sallem sub tacila conditione." Ita quoque L i g.

-ocr page 46-



		42

		n. 29 (), Ben. XI V De Syn. Dieec. lib. VII cap. Vin. I,* Elbel /. IV p. 62. 2. Priecipitur autem ut conditio ore expriuiatur a Rit. Bom. et bn 11a Auctorem J/dei prop. 27 in administratione Baptimni; item si Ewlr. Unclio confertur dubie viventi. Cfr. Baruffal- dus /;. 266 § XII n. 91. In aliis vero Saeramentis magno- pere quidem suadendum est, non tarnen exigi videtur, ut conditio ore exprimatur; sed ex coiumuni sententia sufficit, si tnente eoncipitur. Dicit Mare n. 1408 Nota: Tutius (aut saltem decentius) erit, conditionem verbis expnmere quo- lies ministratur sub conditione , sive publice sive private quod- curoque Sacramentum." Cfr. Gury n. 206, Lehmk. n. 28, A ertn i js ». I 5. § 3. De ClIRA HIN13TK1 QLOAD OIONAM SUSCIPIENTIS DISPOSITIONEM. N. 103108. 103. 1. A quo, quibus et qurenam Sacramenla admini- tstranda mint. 2. Quid parochi insuper prirMare debenl, utjideles ad Sacramenla smeïpienda alliciantur ? R. Au et. p. 92, 93: Qiiibux." 104. 1. Quale peccatum per se commillil, qui Sacramenta adminülrat indignu. 2. Quandonam Heel per accident Sacra- menla indigno minislrare ? R. Ad l^um Au et. p. 93: * Licelne."* () S. Alphonsus ait tarnen in Elencho quasi, rrform. » Quar. XVII:* Au !i- ceat conferre Sacramentum sub eonditione, absque eo quod conditio ore exprimatur? JAt. H n. 29 in fine affirmatum e>t eum ConL Tottrn. Rotte Caafrop. et aliis com- munissime. Sed quia non (losuut auetores aliqui, ut donrt, Juenin, Contena. Srrry He. qui tenent (Jieet parum probabiÜter) valorem Saeramenti non pendere ab inten- tione ministri, sed tantum ab ipsa collatione Saeramenti serio peiacta, tutius est conditionem etiam verbis exprimere." E contra dicit Gobat «. 272, neopus quideni esse conditionem explicite et iomiaiiter habere in mente, sed sufficere si implicite et virtualiter: qualiter babet, qui vult audire eonl\'essionem secundum iustitutionem Cliristi vel inientionem Ecclesia:.

-ocr page 47-



		43

		Ad 2^um Generatim quando ministro est justa causa se ha- bendi permissive ad peccatum suscipientis. Qute justa causa adest, si ex denegatione Sacramenti oritur fractio sigilli sacra- mentalis aut dittauiatio proximi. Cfr. A u et. p. 98: In quibus." 105. 1. Quare Sacramenta Panitentia et Ordinis indigno tantum adminittrari possuvt 06 priorem cduaam. 2. Unde volli- giinr, eese voluntatem Vhrisli, ut Sacramenta indigno adwini- streiilar, si «./ negatione orilnr diffamatio et scandatum \' R. Au et. Ad I""\'//. 93: Kxtra casum." Ad -Z^a"< p. 9:?, 94: ,, In casu autem." KK5. Qua* regidus prudentiir et charitatis sacerdos in negatione Sacramentorum obseroare debet \'f R. A ii c I, p. 94 : Sacerdos." 107. Qualis requiritur in ministro notitia de dispositione suscipientis, ut ei Sacramentum miniatrare lieeat? R. Au et. /;. 94, 95: Qnalis." 108. 1. I\'roba , simnlare administrationem Saeramenti grave esse peccatum. 2. Quandonam a ministro committilur si- mulatio seu Jictio Saeramenti ? R. Ad l^UI" Au et. p. 95: An unquam." Ad 2^uin Saeramenti simnlationem propno sensu oommittit minister, (\|iiando partes esscntiales externe ponit cimi intei>- tione non conficiendi Sacramentaru. Latiori autem sensu sutni- tur pro quohbet defectu essentiali voluntario imperceutibili iis, (\|ui jus habent iir! legitiroam Saeramenti eonfeetionem. Unde adest etiam simulatio, si adhibetur materia ex occiilto defectu invalida, aut si forma omiltitur vel essentialiter mutatur. Ita(\|iie I . Hsl, simulatio Saeramenti in Missa super paneui verba eonsecrationis proferre sine intentioue, aut formam vo- luntarie omittere, vel eam corruptam vel verba impertinentia proferre. Quod est rnajus peccatum quam eelebrare in statu peceati mortalis, qoia hac simulatione sacerdos Deo illuditet populum deeipit. i. Item committitur simulatio, si inscio poenitente eadein

-ocr page 48-



		44

		fiunt qunad formam absolutionis, v. g. quia pcenitens jndica- tur indispositus, aut quia dubitatur de ejus contritione casu quo venialia tantum confessus est. Non est autem simulatio, si pnrnitens uovit se non absolvi, el super eum quaedam verba iuipertinentia pronuntiantur. Imo generatiai expedit tune ipsi benedictionem dare et aliquam orationem dicere , ne ejus indispositio aliis prodatur. De easu speciali, in quo S. Alpbonsns putat, poenitentem indis- positum celari posse, ipsnm non absolvi, vide Lig n. 631 in fine, Aertnijs lib. VI n. 27H. Cfr. Tra et. de Sacr. Pon. p. 389, 390. 3. Si inscio suscipiente hostia non consecrata datur pro consecrata, committitur proprie simulatio circa Sacramentum. Neque hoc sine gravi peccato fieri potest, quarnvis sciatur, suscipientem esse in statu peccati mortalis; et.enim hac simu- latione sacrilegium formale non praepeditur, atque ponitur causa idololatri;c materialis. Neque hoc facere licet ex condiclo ; nam panis proponitur adorandus tum adstantibus turn ipsi suscipienti, utpote qui eum ]>er extemam reverentiam adoret. Aliud autem est, si ex conventione sacerdos , pronuntiatis verbis Corpus 1). N. etc. , sacram particulatn non porrigit, sed confestim in ciborio reponit. Hoc aliquando licite fieri posse ex gravi causa, dicit Lig. n. 61, v. g. si quis se ad dignam communionem componere non posse arbitratur, atque ab ea sine gravi infamia non potest abstinere. Rarissime tarnen ex- pediet ea agendi ratione uti , ait Lehmk. n. 44. 4. Neque illicitum est, si gravis metus est incussus, aut obstat aliud impedimentum dirimens, ad evitandum grave da- iiiiiuiii vel scandahim simulare extemam Matrimonii celebratio- nem. Ratio est, quod ob impedimentum existens consensus est invalidus, ideo(\|ue nx hac sola causn deest materia et forma Sacramenti. Ita communis sententia , dicit Lig. n. 62. Cfr Tract. de Matr. p. 260, de disp. Matr. n. 120.

-ocr page 49-



		45

		De subjecto Sacramentorum. n. 109113. 109. 1. Quodnam est Sacramentorum subjeetum. 2. Quis- nam singulorum Sacramentorum ent capax? R. Au et. p. 96. 110. A⁷utn ad valorem Sacramenti requiritur in susci- piente intentio Mud recipiendi ? I!. 1. Nulla requiritur intentio vel alia dispositie» in parvulis et perpetuo amentibus pro Sacramentis, (\|uorum ca- paces sunt. 2. I!ci\|iiiriliir autein intentio in adultis, etiam in ainenti- bus, qui ali(\|uando usum rationis habuerunt. Non sufficit in- tetitio neutralis seu indifferens, i. e. qure neque consentit neque dissentit. lUide plene invitis et palam reluctontibus non possuntSa- cramenta valide administrari , neque amentibus, qui aliquando usu rationis praditi fuerunt, nisi anten intentionem il la, su- scipiendi habuerint. Imo si abest requisita intentio, ne inate- riale quidem Sacramenti oonfertur; excipitur sola SS. Eucha- ristia , cum isla seniel confecta persistat , seu consistat in re permanente, independenter ab intentione suscipientis. Quare qui sine ulla intentione comrnunicat, Sacramentum accipit rnaterialiter seu revera recipit Corpus et Sangiiinem Christi, non autem sacrameutaliter seu effectus Sacramenti. Quamquam non valent Sacramenta, (\|iue administrantur omnino invito et contradicenti, valent tarnen (si excipitur Ma- trimonium) quando quis minis adactus in susceptionem con- sentit; nam tune susceptio, licet sit involuntaria secundum quid, est simpliciter volunlaria. Vide Auct. p. 97, 98. lil. Qualis ad valorem Sacramenti debet esse intentio suscipientis ?

-ocr page 50-



		46

		R. 1. Ex parte object-i requiritur saltem intentio re- cipiendi id quod Ecclesia ejusmodi ritu sacro tradit. 2. Ex parte subject-i sufficit intentio habitualis, ï. e. antea habita non retractata. Utruin auteui illa intentio debet esse ante explicüe formata, an sufficit implicita ? Implicite conceptu (<\|iium alii vocant interpretativam , Lig. n. S2)- quae continetur in vita christiane peracta, in voluntate moriendi ut decet bonum Catholicum sufficit ad suscipienda Sacramenta Confirtnationis, Viatici, Extr. Unctionia et ad recipiendam absolutionem^n articulo mortis. Ad yalorem au tem Sacramenti Ordinia et Matrimonii certo requiritur intentio antea explicite concepta; dispotatur vero nuin etiam necessaria sit ad Baptisinmu valide suscipienduin. Cfr. A u c t. p. 98: Qualis", Lig. I. c., L e hink. n. 77, 78, N. Hev. théol. t. XXII p. 540 sq. 112. Queenam requiritur dinpositio, ut Sacramenta fru- ctuose snscipianlur ? R. A u ct. p. 99: Qutenam." 113. Quanam luc statut possunt quoad semi-amenten, scilicel num iis Sacramenta administrari possttnt ? R. 1. Generatiin : Seini-aiuentia seu mentis debilitas non est per se ratio sufficiens aliquem a Sacramenlorum usu repellendi; imo in seini-amentibns minor dispositio quain in aliis exigitur ut ea digne et fructuose suscipiant. Quod atti- net Sacramenta, quorum valor ex insufficienti usu rationis periclitatur, v. g. Sacramentum Pcenitentiue, semi-amentia ali- quando preebet justaui causam ea administrandi cum dubia materia seu dubia dispositione subjecti. 2. Specialim: a) Baptismm etiam extra mortis periculum eis conferri debet, modo sufficienter sint instructi, imo citius quam aliis adultis, quia plenior instructio ssepe frustra speratur. b) Conjinnuliu iis ante primam Cominunionem in nostra dice- cesi conferri non solet. Si vero non liabetur spes fore ut un- quam sint satis instructi ad SS. Eucharistiam suscipiendam ,

-ocr page 51-



		47

		possunt Episcopi consilio inaturiori aetate Sacramento Confir- mationia donari. c) S. Communio, si coelestem cibuiu distinguant ab aliis, iis danda est in articulo mortis et quando urget pneceptum coiiiüiunicaiidi ; non autem stppius in vita secundum eorum devotionem. Ita Lig. n. 303. d) Sacramentum Ponmtentïa- se.u S. absolutio, quainvis du- bie sint dispositi, iis sub conditione dari debet, quoties con- fessi fuerint peccatum mortale dubium , maxime vero si urget periculum mortis aut prseceptum paschale; imo probabiliter sispius absolvi possunt sub conditione, quainvis attulerint pec- cata tantum levia. Lig. n. 432. e) E.etr. Unelio iis periculose decumbentibua sub conditione administranda est, si Sacramenti Poenitentise oapaces censen- tur, etiamsi S. Viaticum ipsis dari non posse videatur. Lig. n. 719, Ben. XIV De Si/n. Liae. lib.* VIII aap. Vin.* 2. f) Sacramentum Ordinis iis non administratur. g) Matrimonium de se valide et licite inire possunt, modo ea rationis discretione prsediti sint, ut intelligant substantiam contractus. Per accidens tarnen stepe ab eo averteudi sunt. Fusius in fiesp. ad Q. B. anni 1876 p. 7779.

-ocr page 52-



		48

		*put VIL De numero et ordine Sacramentorum. u. 114118.

		114. Quo/, Sacrametita admittunt aut adntiserunl. Novatores? R. Lutherus primuuo adinisib sulum Baptismum ; po- stea tria Sacrauienta: Baptismum, Ccenam et Pcenitentiam; de- muiu duo: Baptismum et Coenain. Zwingliui duo : Baptismum et Coenam , passim addidit etiam Matrirnonium. Calvinus etiam duo: Baptismum et Ccenam , quibus passim adjecit Ordinatio neut. Protestatites recentiores, licet communiter Baptismum et Coenam confiteantur, variant. Sant (aut saltera fuerunt) qui ad nul in ui etiam Pcenitentiam cum Confessione Auguslana ; alii addunt Ordinem; alii quintum, Matrirnonium. PI ui es theologi Wittembergenses, inter quos Melanchthon , anno 1548septem Sacrametita professi sunt. Anglicani confitentur duo: Bapti* siiiuni et Ccenam; inter eos autem RitualitttB ista duo habent ut Sacramenta sensu proprio, et caetera quinque ut Sacramenta sensu improprio, quia de prioribus, ut aiunt, narrant Evan- gelia, posteriora autem ab apostolis descendunt. Vide K a t s c h- t ha Ier ». 19, A uct. p. 99, 100. 115. Proba Jidei dogma, septet esse Sacramenta* JV. L., nee plura nee paueiora. R. Au et. p. 100102. 116. Dilue objeciiones desumptas ex eo: 1. quod in S. Scriptura nullibi numerus septenarius Sacramentorum invenitur; 2. quod quidam SS. Patres paueiora quam septem referuni. R. A uct. p. 102, 103. 117. Cur Christus septem Sacramenta instituit? R. Auct. p. 103. 118. 1. Quotuplex est ordo inter septem N. L. Sacramen- ta ? Istos ordines explica. 2. Quomodo Protestantes hac in re errant?

-ocr page 53-



		49

		E. Ad l Auct. p. 104, 105. Ad 2^um Protestantes ex errore suo de natura Sacramento- rum concludunt: 1. Ea ratione dignitatis esse paria. Hoc damnatum est a Conc. T rid. Sess. VII can. 3: Si quis dixerit, hrec septem Sacramenta ita esse inter se paria, ut nulla ratione aliud sit alio dignius : anathema sit." 2. Xulluin Sacramentum ad salutem esse necessariuro. Quod damnatum est a Conc. Trid. 8ess. VII can. 4: Si quis dixerit, Sacramenta N. L. non esse ad salutem necessaria, sed superHua, et sine eis aut eorum voto per solam lidem homi- nes a Deo gratiam justificationis adipisci, linet omnia singu- lis necessaria non sint : anathema sit."

		4

-ocr page 54-



		50

		(f.npul VIII. De cwremouiis Sacramentoruni. n. 119131.

		Pran. 1. Oaeremonire in genere simt actus extern) religio- nis ad cultum divinum ab Ecclesia instituti. 2. Ritus, qui in Sacraraentorum adrainistratione observan- tur, sunt substantiales aut accidentales, pro ut pertinent ad Sacramentorum essentiam aut eis adhserent per morlino acci- dentis. Per ritus accidentales itaqne intelliguntur tuin caere- moniae proprio sensu turn Sacramentalia , qute ex praescripto Ecclesia? in Sacrainentoruin administratione adhiberi debent. Hoc loco agitur de ritibus accidentalibus, qufe uno vocabulo dicuntur caeremonise; postea n. 132 sq. agetur de Sacramen- talibus, quatenus fiunt extra Sacrainentoruui administrationem. Vide A u c t. p. 105: Ceeremonite." 119. Quid sunt earemouia Sacramentorum F R. A o C t. p. 106: Quid sunt." 120. Quinam errores quoad creretnonias notandi sunt ? R. Novatores creremonias , quse ab Ecclesia adhibentur, rejiciunt ut inutiles, firtus superstition.is, deceptiones popali, ut religionis puritati adversas, ut noxias qnod a tWelibus facile confundi possint cura essentia Sacramentorum. RationalistoB vero eas velnti scenales species irrident. 121. Proba, Ecclesve cowpetere potestatem, Sacramentorum cmremonias institnendi, easque pro temporum varietate immutandi. R. 1. Ex ratione theologica. 2. Ex SS. Patribus. Vide Au et. p. 1.06. Devoti Imt. can. t. I p. 382. 3. Ex co quod S. Paulus hanc potestatem sibi tribuit; ete- nim postquam multa de Eucharistie institutione, ejusque cele- bratione a Domino accepta prtescripsit, dicit 1 Cor. XI 34:

-ocr page 55-



		51

		Csetera autem cum veiiero disponam." In qure verba S. A u- gustinus Epist. 54: Viiletnr Doioinus ideo non prcece pisse quo deinceps ordine sumeretnr (Eucharistia), ut aposto* lis per quos ecclesia* dispositnrus erat, servaret hunc lociim." 122. 1. Num Ecclesia merito ea facullate usa est. 2. Quanam sunt utilitalex ctremoniarum Sacramentorum ? R. A net., p. 106, 10 7. No/a. ad \\^um : Ex Novatoribus, <111ï cieremonias Ecclesite calumniantnr, qnserere licet, annon ipsiua (\'hristi actiones» ir- rideant. Dominus enim legitur, quutn institneret SS. Eacha- ristiam, oculos in coelura elevasse paniqne benedixissej qoum institueret Sacramentuni Pcrnitentia¹, in disfipnlosinsuttlavis.se. Lutnni quoque adhibnit quando caecuin , salivam quando mu- tum et surdnm sanabat; genuflexus, in terrain prostratus oravit. 123« Num ministri eau earemonias tenentur observare ? R. Au et. p. 107: ,, dn ministri." 124. Quibutt rat ion il/n x vindicalur usus 1. lingum non rvlgaris in administralione Sacramenlorum et S. functionibus ; 2. canlns in officiis divinis? R. Auct. p. 107 109: Qnare." 125. Qiiid Ecclesia pr/eslitü ad oblinendam vnitalem in adminixlratione Sacramentorum ? R. S. Pontifex Panlua V anno 1614 edi jussit Rituale Itomanum, quo libro continentur ritus servandi in Sacramentorum administratione alüsqae ecclesiasticis functioni* bus. Hoc Rituale auctum et castigatum iterum anno 1752 editum fait jussu Benedicti XIV, ac diligenter recogni- tum nu per anno 1884 excusum fuit liatisbonm, cui editioni tanquam typicae ut novae omnes sint conformes , prpesertim quoad cantum , statuit S. R. C. 24 Martii 1884. Anno autem 1879 cura Archiepiscopi Ultrajectenais editmn fuit Rituale Romanuin jnxta editionem Romanam anni 187b\' a S. R. C. approbatain. Annexa est Appendix sive Collectio benedictionum et instructionuin a Rituali Roinano exsulanlium

-ocr page 56-



		52

		S. Sedis auctoritate approbatarum. Seorsum typis mandatum et Rituali Rom. adjunctum est Supplementum ad Rituale Ro- manum pro nsu cleri Provincie ecclesiasticaj Utrajectensis a S. Sede concessum. Siquidem quum in nostra Provincia a ve- tusta a:tate in administratioue Sacramentorum , in Exsequiis, in Benedictionibus et Processionibus peculiares nonnulli ritus lo- cum haberent, et preces adhiberentur quae ob specialia adjuncta et vigentes circumstantias Rituali S. R. E. minime erant oon- formia, ea quae cum Rituali Romano in substantialibus con- cordabant in unum fuerunt collecta, ut quoad posset in una- quaque Dioecesi unitas servaretur. 12(J. Est/ie obligalio in Sacramenlorttm administralione observare ritus Rilualis Romani? R. Plnrinii dicunt, Rituale Romanum per se ubique locorum debere observari, idque probant turn ex bulla Pauli I\', turn ex declaratione S. R. C. (); ubi autem est rcce\|)tum certo debet adhiberi, ejusque ritus a nemine, ne ab Episcopo quidem possunt sine peccato omitti aut in alios rautari. Quare Concilium Provinciale/;. 129 ait: Eos itaque ritus ad pra-scriptas leges Romani Ritualia religiose summaque cum attentione observent." Atque lil. Dnus* G od sch alk in Cceln Prosynodali 11 Nov. 1879 (Co 11. II p. 135) edixit: Novam hanc editionem Ritualis Romani cum Appendice et Supple- mento (de quibus n. 125) pro nostra Dioecesi assumiinus ac publicamus : inandantes ut omnes et singnli, ad quos spectat, a die Paschatis anni proxime subsequentis ejusdem prrescri- ptionibus adamussim sese accotnmodent atque conforrnent."

		() In Const. Apoaloliöie Sci/i,* Rituali Rom. priefixn, dicit Panlus V: « Re- stabat, ut uno volumine comprehensi sacri et sinceri catholicu; Ecclesia: ritus, qui in Sacramentorum udministratione nliisque ecclesiasticis f\'unctionibus servari debent at) iis, qui curam animarum gerunt." Declaravit autem S. R. C. 23 Maii 1835: " llli soli libri adhibendi (sunt), et in illis tantum benedictionibus, qua; Rituali Rom. sunt eonformes ; . . . . nee alia\' adliibcantur (formulee) , dummodo non constet ab hac S. Congregationc fuisse approbatas." Item 7 Stpl. 1850 in responso nd Episcopttm Tre- cinstm: "Rituale Romanum, cujus leges uuiversalem afficiunt Ecclesiani, integre servetur."

-ocr page 57-



		53

		127. Quid observandum quoad mum Supplementi, de quo nup ra ? R. 1. Prrestat, quoad fieri potest, observare Kituale Romanum prre Sii\|)i)leiuento. Istud eniin habendum non est pro novo inandato vel statuto , sed potius pro indulto, quo ïionntilla a priescriptionibus Ritualis Rom. aliena mere per- niittiiiitur. 2. Praeterea non oiimia qua in Supplemento indulta sunt in omnibus locis pormittuntur, sed ea sola quse in loco usu sunt recepta, aut in guibus ob particularia reruiu locorumve adjuncta Ritualt\' Kom. commode scnari nequit. Ita lil. Dnus Godschalk in Congr. past. 13 April. 1880 (Co 11. II p. 160, 161). De formulis benedictionum pro nostra Dicecesi approbatis et de Manuali ad usuin cleri nostri vide Coll. II p, 471 , 472. 128. Qiucnam pratcripla sunt quoad vesles etc. sacerdotis in administratione Sacramentorum et aliis S. funclionibus ? R. 1. Quoad vesles sacras: a) In explicationem verborum Ritualis Romani: In omni Sacramentorum adininistratione" etc. dicit Supplementum n. Ij In Sacramentorum adininistratione, quse in ecclesia peragitur, sacerdos veste talari ac superpelliceo sit indutus et desuper stola, nisi in Sacraraento Pccnitentiae administrando occasio vel consuetudo, vel locus interdum aliter suadeat. Cum autem extra ecclesiam Sacrainenta ministranda sunt, excepta Pccnitentïa, de qua ut supra, prater stolam sacerdos adhibeat vestein talarem et superpelliceum i 1 lis in locis, in quibus ex Kpiscopi Ordinarii judicio verum non obstatgraveincommodum." b) Speciatim quoad vestem talarem dicit C o n c. Prov. p. 302: Post ulam us ac districtim praecipimus, ut talari veste induti prorsus sint sacerdotes Sacris operaturi, aut admini- straturi in ecclesia Sacramenta , et Sacramentalia , aut rituales alias actiones quascumque, sive in ecclesia sive extra eccle- siam, ubi nihil obstat obituri." Vide Ibid. p. 197. Quare

-ocr page 58-



		54

		S y ii. Dim c. /;. f>5 , 6f>: In uniuscujusque ecclesia? sacri- stia una alterave v es lis lalaris rite conservata, non lacera vel scissa, in gratiam sacerdotum extraneorum appendatur." Item prsesto t-il in eorumdem gratiam unum alterumve biretum. Ita Stat. Catus Prosyn. 10 Nov. 1885 (Goll. II p. 475 ad 3). e) Quiiin SS. Eucharistia ad «\'gros defertur et naeremoniae Ritualis Rom. servari nequeunt, prascribit Syn. D i uc e. p. 41, ut sacerdos stolam albi coloris semper habeat propriis coopertam vestibus , ... quam ingressus infirmi domum induat super vestem seu pallium." Pneterea dicit Supp Iementum n. 28: S. S. iudultit in loeis ubi adest onininu gravis causa frigoris vel aëris intempeiiei, open: pileoli in deferendo publice Viaticum ad infirmos, tarnen extra civitatem vel oppidum." 2. Quoad minislros: Dicit Uit. Rom.: Adliibebit unum saltem, si habeat, vel ])lures clericos, pront loei et Sacramenti ralio postulabit, decenti habitu et superpelMceo pariter indutos." Ad quse verba addit Supplementu m «. 2 : Ob clericorum defectum, in S. functionibus in ecclesia peragendis adhibentur honesti et pii laioi, qui in soleinnioribus saltem toga talari et superpel- liceo induantur." Syn. I)ia;c. p. f>6 ait: Qui sacerdoti in rainisterio ultaris deverviunt, habitum gerant. . . . mundum et decentem; diebus praecipne dominicia et festis saltem toga ve- stiti sint: exposito au tem SS. Sacrament o insuper superpelliceo nitido induantur." Vide Conc. Prov. p. 198. 3. Cu in Rit. Rom. ait Conc. I\'rov. p. 129: Loens in quo Sacramenta adiuinistrantur, vasa, libri, vestes quae ad- hibentur, eo nitore sint, qui rei dignitati ac sanctitati con- veniat." 129. Quanam ex monilis et pmceptis Rit. Rom. ac Conc. Prov. observanda gunt, ut minister sibi suisque minislerium snnm frucluose obeat? B. 1. Ut prsecipue in concionibus et catechismis po-

-ocr page 59-



		55

		pulum edoceat de Sacramentorum dignitate, virtute, usu et utilitate, ac de creremoniarum significationibus. Cfr. Supple- men tu tn n. 8, Conc. Prov. p. 130. 2. Ut seraper agat vitam integram, castam et piara, qua quovis tempore paratus sit ad sancta sancte tractanda. Vide n. 80. 3. Ut ante Sacramentorum administrationera paululum sal- tem orationi vacet. 4. Ut verba forrase attente, distincte et pie atque clara voce pronuntiet, alias preces devote dicat, generatim omnia ex libro recitet, cunctosque ritus Rom. Rit. religiose obser- vet. Cfr. Conc. Prov. p. 129. 5. Ut omnia esterna quoque reverentia et gravitate pera- gat. Cfr. Conc. Prov. p. 129. 6. Ne causa vel occasione administrationis Sacramentorum aliquid exigat aut petat, sed ea gratis administret. Si quid vero nomine eleemosyn:e, aut devotionis studio, peracto jam Sacramento, sponte a fidelibus offeratur, id licite pro con- suetudine locorum accipere poterit, nisi aliter Episcopo videa- tur." Kusius in Resp. ad Q. B. anni 187fi p. 50, 51. 130. Nnm et quatenus prohibilum est causa vel occasione administrationis Sacramentorum aliquid exigere aut petere ? K. 1. Nunquam licet aliquid exigere aut petere tan- quain pretium rei sacrcr., nee ut stipendium sustentationis quod pia consuetudine non est introductuun aut ab Episcopo non approbaturn. 2. Neque licet imporlune, inulto minus vi vel metu exigere nut petere oblationes covsuetas, quamvis ex pia consuetudine a longo jam tempore fiant et ab Episcopo probatse sint. Quara- quam fideles ejusmodi oblationes facere tenentur, judicis est detractantes jure actionis cogere. Per Episcopum loei, inquit Conc. Later. IV, veritate cognita, compescantur, qui ma- litiose nituntur laudabilem consuetudinera immutare." 3. Quicritur autem, num ejusmodi oblationes titulo susten^ . tahoms moderate et caute exigi aut peti pjjssintf Plur^s ne-

-ocr page 60-



		56

		gant; affirmat autem cum Reiffenstuel et Lessio S. A1- phonsus lib. IV n. 55, modo absit qusevis coactio et scan- daluro. Vide Resp. ad Q. B. anni 1871 p. 75, 76. 131. In quibus casibus a Conc. Prov. uut Si/h. Dicec. pro- hibeiur recipere aut colligere oblationes sponte favtas ? B. 1. Prohibetur, quorainus quidquam recipiatur: a) In administratione Sacramenti 1\'oenitentiae (Conc. Prov. p. 162), imo quominus tune accipiantur eleetnosynse Missaruin. Syn. Dicec. p. 50. b) Quando S. Communio devotionis causa, aut ilerato per uiodutn Viatici infiruis administrator. Syn. D i oec. p. 42. 2. Prohibetur, quominus colligantur oblationes: a) In ad- ministratione S. Communionis. Syn. Dicec. p. 36. b) Oc- casione venerationis reliquiarum, nisi Ordinarius id approba- verit. Syn. Dicec. p, 78. APPENDIX. De Sacramentalibu8. n. 132147.

		Prren. In celebratione Missse et administratione Sacramen- torura prseter ca3remonias stricto sensu , multa quoque adhi- bentur Sacraraentalia, ut confessio sacerdotis initio Missee, execratio diaboli in solemni administratione Baptismi. Hic au- tem de Sacramentalibus prsecipue agitur quatenus perficiuntur extra Sacramentorum administrationem. 132. 1. Quid sunt Sacramenlalia. 2. Quare ita vocantur. 3. Quomodo conveniunl cum Sacramentis, ab iisque differunt? B. A u O t. p. 111: Quid sunt." 133. Quot et quanam sunt Sacramentalia ? B. Auct. p. 111, 112. 134. Quo modo Sacramentalia suos effectus operantur; atque \'/innam sunt eorum effectus ? B. Auct. p. 112, 113: * Quinam sunt."*

-ocr page 61-



		57

		Nota. Ex hisce, qu;e de ert\'ectibus dicta sunt, sequitur, Sacramentalia eos producere non tantum ex opere operantig, sed insuper iuio praecipue ex meritis et pfecibus Ecclesiae; quare nonnnlli theologi dicunt, Sacramentalia quosdam saltom efiectus producere tiitasi ex opere operato. DicitConc. Prov. p. 232: Benedictionis vis non in ritu ipso, sed in eo est, quod Deus precibus Ecclesiae, dilectissima; Christi s\|>onsie, rogatus, creatune bonuui illud coneedat, quod eidem Ecclesia apprecatur." Quidam Sacramentalia quamdam infallibilem liabent effe- ctutu , v. g. aqua a legitimo ministro benedicta secundum regu- las ab Ecclesia pnescriptas, certo est aqua benedicta; plurimis tarnen virtus infallibilis non inest, tuin quod multos effectus non operantur uisi dependen ter a dispusitione et devotione ministri vel subjecti , tuin quod eorum virtus innititur potis- simum precibus, quibus eft\'ectus infallibilis adscribi nequit. 135. Qicotuplices distingui possunt benedictiones , nllitna species Sacramentalium ? B. 1. Ratio in\', objeeli: benedictiones personarum et rerum. 2. Katione ejfectus: benedictiones consecrativre seu constitu- tivse et invocativas seu simplices. 3. Katione ministri benedicentis: pontificiae, episcopales et sacerdotales. 136. Quanam intelliguniur benedictiones 1. consecrativce, 2. invocativfc. Nutn persons? aut res ita benedicta; suam bene- dictionem amittere aut ad profanos usus converti possunt ? R. 1. Benedictio consecralioa est, qua persona aut res ad cultuin divinum degtinatur atque in statu sacro et religioso permanent] constituitur. Ejusmodi benedictiones sunt quoad personas: prima Tonsura, benedictio abbatis et inonialis; quoad res: consecratio ecclesia;, calicis, oleorum; benedictio para- ineiitorum sacerdotalium , aqua-, cereorum, cinerum, pahuarum, Personas et res .constitutive benedicta; non possunt statutn,

-ocr page 62-



		58

		sacrum amittere, considerari ut profanae , redire aut adhiberi ad usum profaniim, ex reg. 51 jnr. in 6: Semel Deo dica- tum, non est ad usus hu manos ulterius transferendum." At- tamen res inaiiitiiatse, ut ecclesia, altare, calix, possunt ex amissione tormee etc. execrarj item pollui, ito ut nova con- secratione vel reconciliatione opus sit. Nota. S. Alphonsus lid. VI n. 94 refert sententiam C.\'roix lifj. VI n. 227, licitum esse aqua et candelis bene- dictis uti ad usns profanos et hooestos. 2. Benedictio invoeg Uva est, qua Dei henignitas invocatur in personas aut tes, ut iis aliquid boni concedat, aut ut qui iis utuntur speciale hei auxiliuui experiantur. Hac benedi- ctione earurndem status non imitatur neque sacne fiunt. Ejus- modi simt benedictiones Kpiscopi et sacerdotis super populo, benedictio nuptialis, benedictio domus, panum, etc. Quia hac benedictione res non 6unt sacrse, possunt uti an- tea ad usus profanos et honestos adhiberi. 137. 1. Quas benedictiones impértire possunt omnes sa- cerdoles. 2. Quanam reservantur Episcopis. 8. Quanam vero S. Fonfijici ? It. 1. Omnes sacerdotes de se possunt sine speciali delegatione impértire benedictiones, qua; reperiuiitur in Mis- sali, item in Jiilnali Romano a p. 283 303. Quaedam tarnen suilt de jure parae/ii, ita ut ab aliis sacerdotibus fieri neque- ant sine parocbi vel Episcopi licentia. Hujusmodi sunt bene- dictio nuptiarum, benedictio fontis baptismalis, benedictio domuum in Sabbato sancto, et alia;, de quibus in Bituali notatur, ut jianl a parocho. () () Bcnedi\'-tio mulicriê pott partum in nostra Diwcesi vi consuetudinis pprtinet ad parocliuin. Uu.mms fata benedictio tanqoam una iⁱx functionibus parochialibna, non vero juribus parochiulibns, (acienda sit parocnis, non tarnen jure eommuni ita pri- vativu atï eos spectat, quin ab aliis sacerdotibna in ecclesjis a parochial] Bcjonctig dari possit. Ita Uiraldi Expus. jnr. pon!, p. 454. Attamen, uti dicit Ben. X I V *Insl.* eccl. 105 «. 107, ejuamodi fuuctio ad solum parocuum cjusvc delsgatam perti- nere potest. Clr. Rcsp. ad Q. B. anni 1871 p. 94, 05, Mare ». 1444 B.

		I

-ocr page 63-


		**/J^fiZnAi£.»-?-° ^t^9^V friat^rév^,\' ététJbijtctsrr /* »*»« 0<r-n^-e c-^o-^^t/.***
		/ 0


		59 2. Benedictiones Epixeopix resgrvatg sunt: a) ehrismatis et oleorum, qu;e adhiberi debent in adrainistratione Saeramen- tornm; h\\ benedictiones qutc nnctione S. ehrismatis peificiun- Jjl^-------:--------------:----------^L---------- tnr, v. g. consecratrones ecclesiaruin, altariuin, calicum, cam- panarum; e) benedictiones sacerdotalium indumentoriim, rerum <]ii;p in Sacrificio Miss* adhibentur , ut snnt mappee, corpo- ralia; benedictio pi-imarii lapidis, ecclesia\', enmeterii d) Be- nedictio crncis et imnginutn, si fit golemniter cnin concursu \|)o])uli, cantn , pluribus ministris; (privata au tem sine sole- innitate cuu) uno rainistro a quocumque sacerdote fieri potest). 8. R. C. 18 Jidii 1704. ;3. £, Pontifici reseryantur preecipue benedictiones palliorurn , Agnus Dei et roste aurete. 13S. I. Poteslne Kpiscopuê benedict\'ionen sibi reservatas tacerdolibus delegare. 2. Quas benedictiones el quiöuê Episcopvê noster delegavit ? B. Ad l"^m Kpiscopus jure ordin/irio non potest deleuare benedictiones, qnic cnin ehrismatis nnctione perticiuntur. Quo- ad reliquas benedictiones, de quibns n. 1 <37 sub* c) et rl): certo delegare potest. benedictionem et reconciliationein ecclesia: non- duin consecratfe ac ctcineterii , necnon benedictionem primi la\|)idis (vide S u p plein en t u in «. 52); de cateria disputa- tnr , et generatin] consuetudo videtur obstare. Cfr. Lig. n. .\'37 8 Dub. 4, La v ma n n lib. V trad. IX rap. 13 n. 9 so. Attaineii Episcopi specialia indulta delegandi habere solent. Kpiscopus nostor accepit faeultatem quinqtiennalem : a) Delegandi siinplicibus sacerdotibns potestatein benedi- cendi paramenla et alia ntensilia ad Sacriticinin Missie neces- saria, ubi non interveniat sacra nnctio , et reconciliandi eccle- sias pollutas aqua ab Kpiscopo benedicta, et in casu necessi- tatis, etiam aqua non benedicta ab Kpiscopo." [Form. III n. 1 1). b) Communicnndi presbyteris in Dicecesi (Buacodacensi) sacro ministerio fungentibus faeultatem consecrandi calices , patenas et altarium lapides, necnon bcnedicendi campanas cum

-ocr page 64-



		60

		oleis ab Episcopo catholico consecratis." (Litt. Q. n. 8). Ad 2^um Episcopus noster dclegavit ileeanli faoultatem be- nedicendi in districtn sim in iisuin sacruni linteamina, orna- uiBiita et vasa , et alia utensilia in quorum bgnedictione non intervenit. g&crj c^jTgjmatig unctio." Ita in Lilt. eire. 1 I Junii 1867. () 139. Cum i/uibus rilibus el formi/lis benedicliones saeer- dotibu» faciendtB sunt ? It. I. Benedictiones peragendje sunt sccuiulum pr;e- Bcripta Migsalia aut Ritualia Roinani. (, Saeerdos quoque , qui ex facultate sibi expresse delegata perficere potest bene- dictiones episcopales , uti debet fonnulis , qua ad hnjusinodi benedictiones inipertiendas inserta; sunt in Rituali Romano; nullatenus auteui ipsi licet adliibere formulas Pontificalis Ro- mani, nisi etiani ad lioe specialem facultatem obtinuerit. Si_L in Rituali pro re aliqua benedicenda specialis formula non repei\'itur, adliiberi potest Benediclio ad onmin , qua: babe- tur in Rituali Kom. ;; XCVIII et in Sup plein en to n. 50. Imo hoc casu sufficit ex S. R. C. decreto 12 Aug. 1854, ut sacerdos sine cereo accenso signum crucis manu ellormet super re benedicenda cum forma: Ih nomine Palri», etc , et dei mie rem benedictani aqua aspergat. Ut objectis anne- ctantur indulgentie apostolicee aut 8. Birgittw, sufficit, si so lum signum crucis manu super objectis etlonnatur cuin inteii tione applicandi indulgentias. S. C. tnd. 7 Jan. 1843 {Deer. aulh. n. .\'513 ad 2). Attamen magis convenit observare quie

		[) Quia ïii UiuL\'rcbi nostra existcbant altaria portatilia , qu;r invalide consecrata eraut co quod rcliquiarum scpulchruin non lapide marinoreo, scd cera sigillari vel gypso tantum clausuui erat, Hl. Duns Godschalk ex facultat\'* a S. Sede ~5 Febr. 1883 concejisa potcstat-cm fceit omnibus Diojcesis uostnc parochis caeterisqueec- clcsiarum et oratoriorum rectoribiu, imthoh aliis saoerdotiboa de couafnaaeoram qoo< rum interest, ut altaria eju-niodi tempore opportuno eonsecrarent cum ritu descripto in Co 11. II p. 303. (*) Speciale» <iua-dnui 1\'orinuhe coDceasu cleru Diojcesis nostrie reperiuntur in Ap- pendice Manuaits.*

-ocr page 65-



		61

		illico clicentur mb 2. Pro nostra Dicecesi habetur specialis for- inula in Manu al is Append. p. 3. 2. In oinni henedietione extra Missam sacerdos saltem su- perpelliceo et stola pro ratione temporis (i. e. coloria officij djui) utatur, nisi aliter in Missali notetur. Habeat ministram eum vnse aqure benedictie et aspergillo. Stans semper benedi- cat et aperto capite. In principio cujuscumque benedictionis dicat: Adjutorium noxlrvm in nomine Domini.* k-. Qnifecil, etc. Diiuh vobiêcum. \\y. Kt cum spiritu tuo. Deinde, dicatur ora- tio propria una, vel jilures , pront suo loco nolatur. Postea rem aspergat aqua benedicta, et ubi notatum fuerit, pari ter incenset, nihil interea dicens. Ita Rituale Ho mannin /;. 283, 2S1. Monet S n u p I o in e, n I. n in u. 51 : Sacerdos quoad potgrit, habeat omnia qua? Ine piascrihnntiir, saltem vero habeat vas aqu;e benedicta: cum aspergillo, ([noties sua res benedicendi ]iotestate fungitur, quippe cum facienda gene- ratim sit aspersio; et non utatur ulla prece, quffi a S. Sede legitime adprohata non fuerit" Vide (Jonc. Prov. /). 234. 140. Qiuriiam circa, benedicliones ecclexiaxtieas observanda mnl quoad instruclionem populi \' H. 1. Sacerdotes dent operam , ut lideles benedictio- num natu ram et virtutem rite intelligant, easque magni faciant. 2. Excitentur lideles, ne omittant in seipsos, in suas fa- milüs suasque res omnes advocare bcnedictiones divinas per benedictionem et apprecationem sacerdotis. 3. Edoceautur de obsequio ac veneratione qua tractandae sant personse ac res per benedictionem constitutivam divino cultui sacratie; ac quan- topere conveniens sit, ut quae ministerio sacro inserviunt ac mancipantur speciali hac benedictione ab usibus profanis se- gregentur. Ita Conc. Prov. p. 233. Nota. Maxime sibi cavcbunt (ministri sacri), ne ecclesia- sticas benedictiones (\|iiocuinque praetextu ad alios fine9 adhi- beant, quam ad quos ab Ecclesia institutae sunt, et ne im- prudenti earum usu sanctissimam institutionem despectui ex-

-ocr page 66-



		62

		ponant, aut superstitionis, vel inhonesti lucri fame comma- culent." Co lic. Prov. /;. 2.\'5 . 141. Qnid e.t/- exorevtmua, quoluplici modo fieri. potetl f R. Est aliciijiis adjiiratio sul) divini Nominig ohtegta- tione, ad aliquid faciendum vel omittendum. Kieri potest per adjurationem deprecalioam , v. g. auperiores , imo Deuin per seipsum soaque attributa , aut per adjuratio- neni imperafiram, qua\' fit in creaturas C\|u;r> simt nol>is inr\'e- riores, maxime in djemones. 142. Quo .senxH crealura irrattonales exorcizantur ? R. Secundum se exorcizari nequeunt, quia incapaces sunt deprecationis aut imperii; improprie au tem exorcizantur, quatgnua ah alio moventur. I nde possumns Deum deprecari, ne creaturas noliis noeere sinat, ut in earnin usu nobis as- sistat, aut adjurare dnemonem imperando ut a creaturis abs- cedat neve per eas nocc.at. Cfr. Deus De virlute religionis n. 179. 143. Quoluplici tetuu exorcixmux sumitur? R. Duplici sensu : Primo ad significandum exorei- simim seu benedictionem aqua\' et salis, qnae fit diebus Domi- nicis ante Missam. De har benedictione actum est n. 1-36, 137. Secundo ad expri mondain obtestationem qua utitur Ecclesia ad expellendiim d;rinnnem ejusque potestaten! , ut fit in ca;re- moniis qua? Baptismum antecedunt, et ad ejiciendnm daeroonem ex obsessis. De exorcismo sensu posleriori hlc tantum agitur. 144. Qnare exorcizantur pueri, quonclo Bap/ixmo collalo solce carernonicr. supplenlvr ? R. Extra casuni necessitatis exorcismus fieri debet ante Baptismum, ne diabolus impedial snsceptioneni Baptismi ejus- que plenum effectum. Collato autem Sacramento exorcizantur, ne impediantur ejus effectus (S. Thomas 3. Q. 71 art. lil), atque ut auxilia prsestontur contra infestationes diaboli et fo- mitein peccati, qui peccato originali reinisso actualiter rema- net. Cfr. L. F er ra ris v. Exorcizare.

-ocr page 67-



		63

		145. Quanatn reqnirunlur, ut exorcismus licite exerceatur ? R. 1. l/\'t fiat ex solo fine amovendi damna et vexa- tioiu\'in dtemonia, non vanitatis vel curiositatia causa. 2. Lt fiat per adjurationem imperativam. 3. Ut solemnis exorcismus fiat a legitinio ministro secundum formam ab Ecclesia pree- scriptam. 14-0. Qui/jiisnam lici\'t solemnen exorcismo exercere?* R. 1. Cnilibet saeerdoti licet adhibere exorcismos, qui occurrunt in benedictionibus et functionibus ipsi commissis. 2. Solemnem autern exorcismum erga obsessos neuio exer- ceat nisi qui Bpecialam licentiam Ordinarii acceperit. Vide Lig. lid. TTn. 193 Aim. IV, Conc. Prov. p. 234 ,,233. é? C⁷ S Privata dffinonis adjuratio omnibus per se est licita, et pree- sertim Ecclesia; ministris. Nota. Rit. Rom. p. 404 monet exorcistam : In primis, ne facile credat aliqueuo a daemonio obsessuin esse , sed nota habeat ea signa, quibus obsessus dignoscitur ab iis , qui vel atra bile vel niorho ali(\|uo laborant." Deinde recenset signa obsidentis dsemonis. Cfr. etiam L. Ferrari s l. c. n. 17. S. A 1 p li o n s u s Prax. conf. n. 110 ait: Consilium est semper de talibus invasionibus (dwmonis) suspicionem habere; non enim negandum , majorem earuin partom esse aut tictio- nes, aut imaginationes, aut infirmitates, piaesertim in mulie- Tïbus." Vide E e bink. t. I n. 427 HL 147. Habetne exorcismus nomine Ecclesia debile exerci- lus infallibiliter et quasi ex opere operato suum, effeclum ? R. Communiter dicunt DD., exorcisiuum habere ef- fectum tanquain ex opere operato ob peculiarem potestatem a f\'hristo Ecclesiae concessam imperandi dasmonibus. Quamvis non infallibiliter expellat diemones, habet tarnen semper ali- (\|iiein efl\'ectum ; nam daemomim vires saltein attenuat. L i g. I. c. App. I M fine. *----------S>=5D^:>=>=»3----------*

-ocr page 68-



		64

		DE SACRAMENTIS IN SPECIE.

		i. De Sacramento Baptismi. PBOCEIVIIÏJIM,, I. Eu genius IV Inttruct. pro Armenis dicit : Pri- mum omnium Sacraraentorum locuin tenet sanctum Baptisma." Ob quaa rationes, vide in Au et. p. 115: Postquam." II. Tractatus de Baptisruo dividitur in decera capita. Vide A iict. p. 249, 250. III. Summa doctrinse catholicm de hoc Sacramento ex Concilio Florenlino seu ex lmlruclione Evgenii IV ad Armenos et ex Concilio Tridenlino: Au et. p. 11 5118.

-ocr page 69-



		65

		De Baptisini nomiue, figuris, notione et iiislilul i.....-. n. 15. 1. 1. Qnid vox Baplismi generatim et principaliler signi- jicat. 2. Quotuplici significatione sumitur in S. Scriptnra. 3. Qure- nam alia nomina Saeramento Baplismi trihnunt S. Scriptnra et SS. Patres? R. Au et. p. 118, 119. 2. 1. Quinam fuerunl pracipua jigur/E seu typi Sacra- menli Baplismi. 2. Eslne institutio hu/uu Sacramenli in V. T. prmnunliala. 3. Quanam colliguniur ex Baplismi nominibus, ti/pis el pramtnliatione ? R. Ad l^uni Auct. p. 119: Quanam." Ad 2^um PraMiuntiata est apud Ezech. XXXVI 25 : Effun- dam super vos aquam miiiidam, et mandabimini al) omnibus inquinamentis vestris" ; item apud Zach. XIII 1 : In die illa (i. e. temporibus Messire) erit fons patens domui David , et habitantibus Jerusalem in ablutionem peccatoris." Ex bisce praedictionibus Judmi persuasum habebant, venturum Messiam Baptismum altioris ordinis esse instituturum , ideoque S. Joan- nem , qui baptismum pcenitentise pruedicabat, Messiam esse opinati sunt. Ipse autem Joannes Baptista preedixit, Christum ipsius Baptismo pricstantiorera et effioaciorem instituturum esse: Ego quidem baptizo vos in aqua in pcenitentiam ; qni au- tem post me venturus est, fortior me est ... . Ipse vos ba- ptizabit in Spiritu Sancto, et igni." Malt/i. III 11. Ad 3^um Colligitnr: 1. Baptismi materiam esse aquam. 2. Per hoc Sacramentum Spiritum Sanctum invisibiliter operari. 3. Mirabiles ejus esse effeetus spirituales. 4. Hoc Sacramen- 5

-ocr page 70-



		66

		turn ad salutem esse neoessariuin. Cfr. A uct.p. 120:Exhis." 3. 1. Quid est Sacramenlum Baptismi. 2. Quare rejicien- da sunt dejlnitiones hmrelicorum ? R. Auct. p. 120. 4. Eslne Baplismus verum N. L. Sacramenlum ? R. A o et. p. 121: An Baplismus." 5. 1. Quandonam Christus Sacramenlum Baptismi insti- luil. 2. Quomodo hoc probalur ? R. Auct./;. 121 , 122. Nota. Dogmatice definitum est a Cone. Trid. Sets. Vil aan. 1, baptisinuin Joanuis non habuisse eamdem vim, quam habet Baptismus Christi, i. e. vi sua seu ex 0]>ere operato non delevisse peccata. Vide Auct. p. 122, 123: Nota." Du ra lid us putavit baptismurn Joanuis fuisse Sacramen- tum V. L.; S. Bonaventura et S. Thomas in IV dist. 2 Q. 2 art. I affirmarunt, eum fuisse Sacrameiitum , quod medium quemdam locum occupat inter V. et N. L. Attamen ab hac sententia S. Thomas recessit, 3. Q. 38 art. I ad 1 dicens : Baptismurn Joanuis non fuisse per se Sacramentuin , sed quasi quoddam Sacramentale disponetis ad Baptismurn Christi; ideoque aliqualiter pertiuuisse ad legem Christi, non autein ad legem Moysis. Cfr. Tournelj De Baplismo art. V p. 129, 130. Poterat tarnen baptismus Joanuis peccata remittere ex de- votione et fide suscipientium , aut ex contritione , quam ho- mines concipiebant ex concione et baptismo Joannis.

		*^\'uwAAAAAAAnA/v/^**

-ocr page 71-



		67

		tiput IL De inaterisi Baptismi. n. <>17.

		(>. Quinam errores circa maleriatn remolam Baptismi no- tandi sunt ? R. A u c t. /;. 123: Praenotandum." 7. Proba , quamcumque aqnam. nalnralcm esse Baptismi maleriatn remolam, eamqne esse ad valorem Sacramenli neces- sariam. R. Est fidei dogma, definituin a C o n c. Trid. Sess. Vil can. 2: Si quis dixerit, aqnam veram et naturalem non esse de necessitate Baptismi, atque ideo verba illa D. N. J. C., nisi quis renatus fuerit ex aqua et. Spiritu Sanclo, ad me- taphoram aliquam detorserit: A. S." Prob. in A u c t. p. I 24 : Proba." 8. Üilue objectiones, quas luvretici depromunl ex S. Scriptura ? R. A uct. p. 125, 126. 9. Qurenam est Baptismi materia 1. invalida, 2. valida , 3. dubia. 4. Estne obligatïo adhibendi extra necessitatem aqnam ex fonle baptismali ? R. Auct. p. 126128. 10. QiMruam regula quoad maleriatn remolam in praxi servandtp. sunt: 1. ut Baptismi valori consulatur; 2. ut Bapti- smus licite administretur ? R. A uct. p. 128. Nota. ad 2^um. Licet in Baplismo privato adhibere aquam non consecratam aut non benedictam seu lustralem. Lig. ». 102 ad 3, Hom. ap. trad. XIV n. 8. Attamen sacerdos do- mi baptizans omnino utatur aqua consecrata seu e foute ba- ptismali si potest; nam IBaptismus, quem tune conferre debet

-ocr page 72-



		68

		cura c.eremoniis ablutionem snbseqnentibus, vero sensu priva- ttis dici nequit. Cfr. 8yn. Dioec. p. 30. Convenit etiam, ut laicus in necessitate baptizans ntatur aqua histrali, si pricsto est. Cfr. L e li in k. n. 58 et 60 ad 5. 11. 1. Quanam est Tiaptismi materia proxima. 2. Qui- bw modii aèluiio fier* potent ? R. Auct. /i. 129. 12. Proba, ad valorem Baptixmi sufficere veram ablutio- nem , sive fiat immersione, sive aspersione, sive effusione. R. Definivit Conc. Trid. Sess. VIT can. 3 contra Gracos: Si quis dixerit, in Ecclesia Jtomana non esse ve- ram de Sacramento Baptismi doctrinain : A. S." Quamvis constet, Ecclesiam usque ad saeculum XIII in so- lemni Baptismate retinnisse ritutn iinmersionis , certuin est etiam , eo tempore ritu ra aspersionis vel effusionis in Ecclesia probatum et usurpatum fuisse. Cfr. Auct.p. 129: Quixnam." Quod probatur: 1. Ex S. Scriplura. ],egitur Act. ap. II 41, uno die Pentocosles Iria millia hominum baptizatos fuis- se; incredibile autem est tantam mnltitiidinem intra tam breve temporis spatium per iramersionein baptizari potuissc. Item Act. ap. XVI 33 legimus , S. Paulum et Silam in carcere custodem cum tota familia baptizasse ; verisimile autem non est, tantam in carcere fuisse aquae copiam , ut Baptismus per iramersionem administrari potuisset. Cfr. Billuart De Ba- plismo , dus. I art. III § 2. 2. Ex Traditioue: a) S. Augustinus Trad. 80 in Joa.: Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentetn , offerentem , benedicentem , tingentem etiam tan til- lüm, mundet infantem." b) C o n c i 1 i u m R o m a n u in anno 252 et Neocicsare- ense anno 314 rata habuerunt Baptismata clinicorum seu gra- batariorum, i. e. qui in lectulo morbi per afTusionem vel per solam aspersionem baptizati erant. S. Cy p ri an n s de horum Baptismate consultus a Magno respondet Epist. 76, adductis

-ocr page 73-



		69

		quibasdam S. Scripturse loeis, inquiens: Unde apparet, asper- sionem quoque aqute instar salutaris lavacri obtinere" etc. Cfr. Tournely De Baplismo Q. I art. III p. 51. c) Kx calacumbis: In imaginibus sreculo II, III et IV factis, raro reperitur immersio sola, sed cuui afl\'usione ple- rumque conjancta, et quidem ita, ut, saltem in pluribus ca- sibus, potior pars existat in infusione." Ita Katsch thaler n. 96, qui adducit exempla ex Rossi Homa sotterranea. d) Idem patet explicita testiQcatione, qua3 reperitur in per- vetusto opere recens detecto AiJay/j tw/t \'AitoBróXurv cap. VII, ubi Baptismus per infusioiiem certis in casibus coinmendatur. Ita Pal mier i De Baplismo n. 16. 13a 1. Ob quas rationes usus baptizandi per ajfusionem in Ecclesia Latina invaluit et ah ea tanquam ritus baptizandi ordinarius f uit prtescriptus. 2. Quare Auic mutalioni non ob- stal, quod per immersionem expressins reprasenlalur sepullura Christi ? R. Auct. Ad l^um p. 129: Porro usus." Ad 2^um p. 129, 130: Nee iminutationi." 14. 1. Num ad Baptismi valorem requiritur trina im- mersio , aspersio vel effusio. 2. Qualis el quotuple.r ablulio ex pmscriplo Ecclesia facienda est. 3. Quandonam sub trina ablutione Sacramenlum completur. 4. Quccnam praclice obser- vanda sunl ? R. Auct. p. 130 , 131. 15. 1. Qualis ad valorem Baptismi debet esse ablulio. 2. Quanam consequenter requiruntur ? R. Ad l^ul» Auct./;. 131: Qualis." Ad 2^um 1. Idem sit qui aquam applicat et verba pronun- tiat, ut dicit Kil. Kom. Nota. Quamvis secundum Rit. Rum. p 17 et 25 in so- leinni Baptismo adhibendum sit vasculum , urceolus vel coch- lear ex argento aut alio metallo nitidum , dicit S uppie iuen- tum Rit. Rom. n. 5: Cocblearis istius usus laudabilis

-ocr page 74-



		70

		quidem est; non prohibotur tarnen, quominus in paluia raa- nus accipiatur aqua et ita ablutio trina fiat abeque cochleari." 2. Ut ablutio sit successiva , sive ut aqua moveatur circa corpus , ita ut in Baptismo per effusionem aqua vere fluat per seu circa corpus baptizandi. 3. l\'l aqua tangat corpus (imo physice ipsain cutem , ut omne dubium excludatur). 4. Ka adhibeatur aquse quantitas, qu;e sufficiat ad ablue,n- (1 u in. 5. Ablutio fiat in notabili parte corporis (imo in capite , ut absit omne dubium). Fiisius Au et. />. 131 , 132. 11». 1. Quid judicandum de valore Baptismi pro diversa parte corporis, qua: ablula est. 2. Quivnam inde regvlce in pra- ri seroandir sant, ut ablutio in debila parte fiat. 3. Qiinnam specialim obxervanda tsnnl quoad Baplismnm in partu perieuloto ? R. Auct. p. 133 , 134. 17. 1. Quotupliciter ablutio potest esse occisiva. Suffwilne ejusmodi ablutio ad valorem Baptismi. 2. Quid observandum de infante qni timelur celerius moriturus , si Baptismus con- suelo modo adminixtratur ? R. Auct. Ad l^um p. 134. Ad 2^um p. 135 : dn licet."

-ocr page 75-



		71

		(Enput III. De lorum Baptismi. n. 1822.

		18. Quinam quoad formant Baptismi errarunt ? B. Auct. p. 135: Legitimam." Nota. Quia Protestantes fonnam Catholicorura non absolute neeessariam habent , de ea adhibenda quandoque non valde curant; unde etiam ex hoc capite semper dubitandutn , num eorum Baptisuiata sint valida. Cfr. Katschthaler n. 200. 19. Qiiixnam est Baptismi legitima forma turn apud La- tinos turn apud Grrecos. Botestne utraque promiscue adhiberi ? R. Auct. jD. 135 , 136 : Quanam." 20. Quinam tuut essentialia forma ? B. Auct. p. 186138. Nota ad 2°: S. C. de Pr. Pide interrogata, num censen- dum esset validum Baptisma , omisso ])ronomine te in forma , 5 Julii 1841 respondit: Non valere Baptisma, ideoque ite- randum." Cfr. Zitelli Apparatus juris p. 262 sub 2. Nota ad 4°: Disputatur, num valeat Baptismus, si omissa est prsepositio iu. Hn3C omissio aliquod dubium circa valorem excitat , ait Pal mi er i n. 28 cum Lehmk. n. 64. Vide Lig. n. 112 Lub. 2. Unde Baptismus cum hac omissione collatus videtur sub conditione repetendus. S. C. C. 12 Sept. 1801 ratum quidem habuit Baptismum sine prava mente Ita- lice ab obstetrice collatum , omissa particula in; sed id , ait Lehmk. I. c. in Nota, consultor S. Congregationis ar- guit ex usu linguse Ilalce vel Etruscee, quo consueverunt sse- pe supprimere litteram i ante m et n, ita ut n\'nome omnino sit in nome : quare minime constat , etiam in Latina aliave lingua suppressionem vocis in certo non obstare valori." Idem auctor dicit l. c. d): Cum noniine sine mala inlen-

-ocr page 76-



		72

		tione diclum S. O. C. et S. Officii pluries dixit, non obttare oalotl (cfp. N. Rov. tb col. t XX p. 112 iq.). Idem puto dicendum, si cjuis in nomen dixerit, seu ut alicubi voluut in Hollandia op den naam (si; tó nv,\\>.-j.), etsi haeretica meute pu- tent , Eeclesiam catholicam a recta formula deviasse , modo absolute intendant, formulam a Christo et ab apostolis tradi- tam adhibere; nam haeo versio plane congruit cum verbis in S. Scriptura traditie." Nota ad 5°: Si quis dixerit: In nomine Pa Iris, in nomine Filii, etc , S. Al p b o n s u s n. lil habet formam probabi- lius validam, sed non satis tutam , eo quod unio l\'ersonarum distinctarum in una divinitate non satis exprimatur. Attamen dicit Zitelli l. c: Validum erit si dixeris : Ego te bapti- zo in nomine Patris, in nomitie Filii, in nomine Spiritu» San- cti; vel : Ego te baptizo in nomine Patris , ego te baptizo in nomine Filii, ego te baptizo in nomine Spiritus Sancti. C o n g r. S. Off. 13 Jan. 1882." Nota ad 6° : 1\'orinulam : Ego te baptizo in nomine Bei Pa- Iris el Dei Filii et Dei Spiritus Sancti, probat Go bat l)e Baplismo n. 721 , nisi quis voluerit exprimere tres Deos. Nam si bona fide et recto sensu profertur, babes formulam in aliquibus regionibus consuetam , quam cum signo crucis ex- primunt, et qua eamdem trium l\'ersonarum deitatem (\|uam maxime efï\'erre voluut. At quum a formula Ecclesiae discre- pet, sine peccato adtiiberi nequit." Ita Lebiuk. n. 64 ad 8 e) et P al mier i n. 3.\'5. Nota ad 7°: Si particula et solum omissa est ante Filii non videtur du bitand uu de valore Baptismi ; nam illa omis- sio non tollit significationem distinctiunis inter Patrem et Fi- lium , et pneterea ita est fere usus loquendi. Ut dicit L e h m k., i. Co n gr. C. et S. Off. non semel deciderunt, pueros sub hac formula baptizatos, ideo non esse baptizandos neque sub conditione. Vide N. liev. thêol.t.XXp.WZsq.Cir. Lig. ». 112 Lub. 1.

-ocr page 77-



		73

		Quid autem judicandum, si et prorsus omissa est, aut omissa ante Spiritus Sancti, posita vero ante Füii, ita ut for- ma la adhibita sit hsec : Ego te baplï.u in nomi?ie Putris el Fi- lii, Spiritus Sancli. Ex senh-ntia S. A 1 phonsi l. e. certn dubius est valor Baptismi, si et omissa est ante Spiritus San- eli, quia nomen Spiritus Sancti per se non est notionale et proferri potest ut attributum l\'atris et Filii. Attamen S. C. (.\'. 12 Maii 1753 validum declaravit Baptismum sub hac for- mula collatum. Kx quo responso et declaratione addita con- cludit Leliink. I. u. (2) vocem el seniel tantum oinissam presertiin ante Spiritus Sancti invalidum nut dubinm facere Baptismum, si ex prava aut erronea mente oriatur, qua nii- nister vocem Spiritus Sancti velit proferre ut appositum ad fatrem et Eilium, non ut nomen distinctie Personae SS. Tri- nitatis. Imo dicit l\'almieri n. 2i), cum in praxi sit dubio obnoxia forma , in qua omissa sit copula el ante Spiritu* Sancti, repetendus erit Baptisinus sub conditione. Nota. Vox Amen non est in line formulsR addenda. S. C. R. ad dubium hac de re propositum , !) Junii 1853 respon- dit, in casu strictim servanduin esse Uituale Ronianum. Cfr. De Herdt l. 111 n. 150. 21. Qutire fiullicite curandum est, ut omuia oerba for- tnre bene pronuntieulur ? R. Au et. p. 138, 13!): * Qua re."* 22. 1. Num vaiida est forma : Ego te bapti/.o in n<i- mine (\'hristi. 2. Aum aposioli ex speciali ditpetisalione Bapti- smum contulerunl in nomitte Chrisli \' R. A u et. p. 139 , 140.

		*^»>ï>^ >><>**

-ocr page 78-



		74

		<£put* IV. De m i n is i ni lïiijil is in i n. 233a.

		23. Qnotuple.r minister Raptismi distinguiturf R. Auct. p. 140, 141: Duplex." 2. Quinam sunl prcrcipui errores quoad ministrum Ra- ptitmi? B. I. Rebaptizatorei* dicebant, Baptisinum ab hseretico , schismatico aut infideli ooi lat urn invalidum esse. SJ. Donalisla, Wicleffislir et alii affirmabant, non valere Baptismum collatum ab homine peccatore , sa]tem manifesto. 3. Calvinista Baptismum a laicis (i. e. non legitime vocatis) praecipue a feminis, etiain in neeessitate, administratum ha- bent invaliduin, aut saltem illicitum. Quidam etiain Grïeci schismatiei malunt absente presbytero , pertnittere ut infantes sine Baptisii)o moriantur quam ut a laicis baptizentur. 4. Marcionüa attribuerunt mulieribus potestaten) soleinni- ter baplizandi. 25. l\'roba, quemlibel hominem ratione ulentern valide baptizare posse. B. Auct. p. 141: Quis valide baptizat." 2(». Quoad licitam administrationem Baptismi qurtritur, quis rit minister solemnilatis ordinarius et e.rlraordinarius, quis necessitalis ? B. Minister solemnilatis ordinarius est sacerdos, extra- ordinarius diaconus; minister vero necessitalis est quivis homo ratione utens. Eugenius IV in deer. pro Armenis dicit: Minister hujus Sacramenti est sacerdos, cui ex officio coui- petit baptizare. In causa autein neoessitatis non solum sacer- dos vel diaconus, sed etiain laicus vel mulier, inio etiain paganns H haereticus baptizare potest, dummodo formam ser-

-ocr page 79-



		75

		vet Ecclesiae, et facere intendat, quod facit Ecclesia." Den- 2 i nge r n. 591. Ita f uit usus a primis Ecclesiae swulis. Tertullianus De Baptismo eap. XVII scribit: Baptismus ab omnibus exer- ceri potest .... Dandi (Baptismutu) liabet jus summus sacer- dos, qni est Kpiscopus. Debinc presbyteri et diaconi. Alioquin etiam l.iicis jus est... Tune constantia surrurrentis exripitur , cum urget circumstantia periclitantis." 8. Augustinus lib. 11 Contra epist. Parmeuiaui n. £!: Ktsi laicus aliquis per- eunli dederit (Baptisma) necessitatu compulsus, quod cum ipse arciperet , quomodo dandum esset addidicit, nescio an pie quisquain dixerit esse repetendum. Nulla e.niui cogente neces sitate, M Kat, alieni muneris usurpatio est: si aute.m neees- sitas urgent, aut nulluiu, aut veniale delictum est. Sed et si nulla necessitate usurpetur, et a quolibet cuilibet detur, quod datum t\'uerit, non potest dici non datum, quamvis rectodici possit illicite datum." 27. 1. Qnid requirilur, ut minister ordinarius licile baptizet. 2. Cuinam proinde parocho compelü baptizare in fan - les: a) qui ea- aliena parochia deferunlur; b) parentum oago- rum; c) qui casu in parovhia nali sunt:\' R. Ad l^um Hequiritur, ut minister habeat in loco ju- risdictionem. Hanc possidet Kpiscopus in tota sua dicecesi, parochus in sua parochia , quivis alius sacerdos ex parochi vel Ordinarii loei delegatione aut aaltom tacita vel rationabiliter praesumpta licentia. Ad 2^UI" a) Infantes, qui ex aliena parochia deferuntur, re- niitti debenl ad proprium parochum , nisi necessitas urgeat aut timeatur, ne ex rcpulsa infans rille Baptisino relinquatur. Cfr. Syn. Dioec. p. 29, Revue théol. anni 1856/;. 28-t sq. b) Peregrini vel qui certum domicilium non babent, pos- sunt baptizari in ecclesia quam elegerint. c) Infantes, qui casu in parochia nati sunt, de se bapti- zari debent in parochia matris. AHamen incommoda transpor-

-ocr page 80-



		76

		tationis generatim simt parooho loei nativitatis ratio sufficiens ejusinodi infanten) baptizandi. Cfr. I. I. e. e. et Lig. n. 115. Vide A n et. p. 141. <58. Qu/T.nam requiruntur, ut diaconus licile solemniler baptizet ? R. Au et. p. 142: Diaconus." Nota. tëx jure communi sufiicit coujniissio parochi (Lig. n. HG); attamen usu et eonsuetudine in nostra Dicecesi ejus- modi coramissio reservata est Kpiscopo ; iino dicit Corblet Dn Bapléme t. lp. #08, eam ex eonsuetudine universali Episcopis reservari. 2J). Qualis necessitas requiritur et sufficit , ut laicus licile baplizel ? R. Periculum probabile, ne infans inoriatur antequani ad ecclesiam deferri aut sacerdos acciri possit, qui eum modo convenienli baptizet. Nam in casu necessitatis fieri potest, ut sacerdotem, quiniirio virum laicum dedeceat Bnptismum con- ferre. Vide n. 81. 30. 1\'oteslne Me, qui in necessilale baplizat, solem?iila- les Baplismi adhibere.\'\' It. Au et. p. 142: In extrema." Sacerdotes auteni in casu necessitatis domi baptizantes quan- tum per necessitatein Heet, generatim adhibere debentsolemni- tates, quse ablutionem subsequuntur. Vide Syn. Ui ojc. /;. .\'}(). >J1. 1. Qui» onlo servandus ent inler minislros necessitatis. 2. Quantum pecealum est hunc ordinem sine causa invcrlere? R. A uet. p. 142, 143. JS\'ola. Legitur in Rit. Rom. lil. Ue ministro Baplismi p. 18: Pater aut mater propriam proleui baptizare non debent, prasterquam in mortis periculo , quando alius non reperitur, qui baplizel;. neque tune ullam contrahunt cognationem, qua; Matrimonii nsuni iuipediat." Necessitas vero aut ignorantia juris vel facti invineibilis et striete vincibilis excusant a co- gnatione spirituali. Vide Tract. de Matriuionio u. 40/;. 148, Ann. in hunc tract. p. 115 sq.

-ocr page 81-



		77

		32. 1. Quare parochi curare debent, ut fidele* bene no- scant rilum baptizandi. i. Quanam exin.de popnlo crpouenda sunt\' R. Ad 1"\'" Auct. p. 143: Qua re." Ad 2^um Pnecipue hscc quatnor populo ineuleari debent: [n Baptismi administratione ]. adhihendam esse aquani natu- ralein; 2. in sullicienti qnantitate, ut ita per corpus bapti- zandi fluat; 3. ablutionem faciendam esse in capite, si tieri potest, secus in alia parte corporis; 4. eaindem personam, qu:c nh]uit et eodem tempore quo a([iiain effundit in bapti- zandum , dieere debere sine ullius verbi otnissione vel mnta- tione : Ego Ie baptizo in nomine l\'atrix et. Fiii.i et Spiritu» Sancli. 33. i. QiKT.nam ex monito Conc. I\'ron. parocho incnm- bunt quoad eos qui obstetricandi artem exercent. 2. /Je qn/bus ixti moneri debent ? B. Ad l"^m Dicit Conc. I\'rov. p. L83: Parocliis incumbit vigilare, ut prsesertim obstetriciam artem oxercentes Baptismi rite conferendi rationem optime calleant, ac de officiis edoceantur quibns obstringuntur cum infanti periculum mortis immineret." Elisce verbis non pncscribitur, ut parochus exa- miuet obstetricandi artem exercentes; attamen dicit Lig. n. 117, parochos ad hoc examen faciendam sub gravi teneri. Cfr. L. Ferrari8 v. Obttetrix, Bschbach Disp. pkys.-theol. p. 240. Ad 2¹"" Auct. p. 144, 145: De quibus." Nota. Signa periculi mortis in recens natie h;cc enumerat S. Alphonsus n. 106: 1. si infans oritur sine vagitu; 2. si modice respirat; 3. si lividus apparet, prtBsertim in fa- ciej 4. si nascitur \|>ost multuin temporis, aut multum laboris obsfetricis; 5. si nascitur ante septimum mensem; 6. si cra- nium habet admodum molle, aut suturas nimis apertas , aut alias partes disjunctas." 34. 1. Quantum peccatum committit, qui extra neces.iit.a- tem baplizat sine jurisdictione aut licentia. 2. Incurritne irretjularitalem ?

-ocr page 82-



		78

		R. Au et. p. 145, 146. 35. 1. Poisuultie plures unum valide baptizare; aut 2. unus valide el lieite simul plures; aul 3. quis seipsum ? R. Ad l^um et 2^u,n Auct. p. 146. Ad 3^unl Nemo potest ne urgente quidein necessitate seipsuin baptizare. Ratio est turn quod Christus in forma Baptismi tninistrum et subjectum clare distinguit, ideoque forma sub- stantialiter rautaretur, direndo : Ego baptizo me; turn quod nemo potest seipsum regenerare , sicut neque sei]>sum generare potest. S. Thomas 3. Q. 66 arl. V ad 4, Q. Si art. IV ad 2. Ideo Innocentius ILI jussit iterum baptisara Ju- daeuin , qui morti proximus se ipse baptizaverat. Decrel. lib. III lil. 42 cap. IV. Cfr. B i 11 u a r t De Baptimo, dist.11 art. III.

-ocr page 83-



		79

		npttt V. De triplici Baptismo. n. 3640.

		36. 1. Quoluplex Baptismus disi\'ivgui salet. 2. Quo sensu marlyrium item votum Baplismi suscipiendi vocalur Baptismus F II. Ad l^um Triplex: Baptismus fluminis, flaminis et sanguinis. Ad 2^um Ko sensu, quod supplent vices Sacramenti Baptismi quoad hujus effectmn prineipalein seu quoad productionem gratise sanctificantis atque deletionem peccatorum et poen se saltem setemae. Cfr. A u c t. p. 146, 147: * Quotuplex."* 37. I. Quid est Baptismus flaminis. 2 Quid Baptismus sanguinis ? B. Au et. p. 147: Quid est." 38. Proba: 1. Baptismum flaminis supplere vices Sacra- mcuti Baptismi; i. item Baptismum sanguinis kim in adrdtis turn in parvnlis. R. Ad l^uni Est de fide, uti patet ex Conc. Trid. Hnc pertinent decretuin Innocentii lil et prouositiones Baji damnatse. Vide Auct. p. 148: Probatur 3° et 4°." Prob. 1. Ex S. Scriptura, ubi omnibus Deum diligentibus, poenitentibus, credentibus , etc. salus promittitur. Vide Auct. p. 147. 2. Ex Traditione. S. Augustinus De Bapt. contra Do- nat. lib. IV cap. 22 n. 29: Invenio, non tantum passio- nem pro nomine Christi id, quod ex Baptismo deerat, posse supplere, sed etiam fidem conversionemque cordis , si forte ad celebrandum mysterium Baptismi in angustiis temporum suc- curri non potest." Item S. Ambrosius. Vide Auct. p. 148. Idem patet ex praxi, qua jam ab antiquissimis temporibus consuevit pro catechumenis, qui sine Baptismo obierant, pre-

-ocr page 84-



		80

		ces fundere et Sacrificium offerre. Vide Tournely Q. IIart. II p. 250 sq., Corblet /. lp. 151 sq. Ad 2^um Kst certa sententia al) omnibus Catholicis admissa. Prob. ex S. Scriptura, Traditione et praxi Ecclesiae. Vide Au et. p. 148, 149: Pro/m." 39. Qiusnam requiruntur dispositiones, ut uil: 1. Ba- ptismus Jlaminis, 2. Baplismus sanguinis ? B. Au et. p. 149, 150. Nota. Kx sententia S. Alphonsi n. !)8 in Baptisiuo san- guinis probabilius requiritur aetus contritionis seu dilectio Dei super omnia. Übservat tarnen Leb in k. n. 57: Sive actus perfectus cbaritatis et contritionis necessarins est, sive attritio martyri sufficit , id dubium esse non debet , (\|uin Deus pro- pter protnissionem suam certo curatnrus sit, ut (\|ui vere tnar- tyrium subeat, bos necessarios actus, anteqnam plane sit extra statuin viae, eliceat." 40. In quo tres Baptismi 1. convrniuiil ; 2. differunt. 8. Qui,i ent potisêimttê ? B. Au et. p. 150 , 151.

-ocr page 85-



		81

		©ftput VI. De necessitate Sacramenti Baptismi. n. 4146.

		41. Quinam errarunt circa dogma Jidei, Baptismum ad salulem esse necessarium ? B. Auct. p. 152. 42. Quandonam dicitur aliquid necessarium ad salulem obtinendam: 1. necessitate prtzcepli, i. necessitate medii? B. Auct. p. 153: Notandum." 43. In quantum realis Sacramenti Baplismi susceptio sin- gulis hominibus est ad salulem necessaria ? B. 1. Per se necessaria est necessitate medii turn adul- tis tuin parvulis. Uicitur per se, quia ad salutem sufficit pro omnibus Baptisinus sanguinis, et pro adultis etiam Baptismus fiaminis. 2. Adultis insuper ad salutem necessaria est neces- sitate prrecepti. Auct. /). 153: Quomodo." 44. Proba realem Sacramenti Baplismi susceplionem 1. omnibus per se necessariam esse necessitate medii, 2. adultis insuper necessariam esse necessitate pracepti. 3. llefuta objectiones. B. Auct. Ad l^um p. 153, 154: Prob. 1» pars." Ad 2^um p. 155: Prob. 2» pars." Ad 3^um p. 155, 156. Obj. III. Multi absque sua culpa privantur Baptismo, me- dio ad salutem aeternam necessario, ut infantes, qui non suscepto Baptismo decedunt, et infideles , qui Baptismum in- vincibiliter ignorant. Atqui hoc repugnat Dei bonitati et ju- stitirr. Ergo. Resp. Neg. min. 1. Nam beatitudo crelestis est beneficium omnino indebitum; potest itaque Ueus salvis suis attributis medium ad eam obtinendam aliis tribuere , aliis denegare. 2. In- 6

-ocr page 86-



		82

		fantes , qui ante usum rationis decedunt, et adulti , qui Ba- ptismum invincibiliter ignorant, uterna salute non privantur in pteiiam, quod Baptisniiim non susceperunt, sed eo qnod iis applicatum non est medium a Deo misericorde prsestitu- tum ad delenda peccatum originale, et peccata actualia. \'i. Deus sincera voluntate omnium hominum vult salutem , etiam , ut comiDunior fert sententia, parvulorum; ideoque omnibus sufticientia ad salutem pnestat media. Quod autem multi ho- r 11 in inedioruin non limit participes, Deus salva sua bonitate ex altioribus rationibus permittere potest. 4. Quod attinet statum infantium, qui Baptismate non ab- luti moriuntur, quatnvis careant visione beatifica crelestique beatitudine , melius est ipsis sic esse quam non esse. Prseterea ex plurimorum senten tia nulla afficiuntur pocna sensus, atqae ex privatione visionis beatificse tristitiam non sentiunt; imo multi dicunt, eos quadam frui beatitudine ex naturali Dei cognitione et amore. Fusius in Tract. de quat. Noviss. Obj. IV. (\'onditio infantium sub N. L. est deterior quam erat sub statu legis nature et V. L.: tune enim infantes sal- vabantur per solnm lideiti parentum , aut saltem per signum aliquod indeterminatum, quo fidem protestabantur. Cfr. De Sacr. in gen. p. 82 sq. Resp. Conditio infantium sub N. L. non est deterior. Nam 1. Baptismus tere semper facile administrari potest. 2. Multo plures parentes liabent veram fidem sub N. L. quam ante Cbristum. S. Valor Baptismi non dependet a fide ministri. Cfr. Billuart l. c. diss. III art. 1 p. 520 , Tournely l. c.p. 211. 45. Qumnam liï.c eommemorandw tuut absonte opiniones quoad medium vel modum, quo saloari potsunt infantes, qui sine Baptismo moriuntur ? R. Prater errorem Calvini, qui docuil infantes paren- tutn fideliuui sanctific-ari in utero materno ob foedus quod inter Christum et illos existat (p. 155, 156), commeraorandaj sunt opiniones Calholicorum singulares et minus correct* : 1. Caje-

-ocr page 87-



		88

		iani; 2. Gersonii, Durandi, Gabrieli» et S. Bonavenlurce in IV dist. 3 part,. I Q. 2 art. 2 (vide A u c t. p. 156 158); 3. Klee, qui putat, Baptismuui in hujusraodi infantibus sup- pleri posse per desiderium suscipiendi Baptismum, quod in iis statim post mortem exoriatur. Vide Katschthaler n. 275 et Eschbach Ditsp. phys.-theol. p. 217 sq. Contra has opiniones provocari licet a) ad Conc. L u g- dun. 11: ., Illoriiiii aniraas, qui in inortali peccato, vel curn solo originali decedunt, mox in infernum descendere pcenis tarnen disparibus puniendas." b) Ad verba Chrisli: Nisi quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu Sancto, non potest introire in regnuin coslorum." c) Ad SS. Patres (vide A u c t. p. 154) et ad hc verba S. Augustini Ad Hieroni/m. Epist.* 166: Quisquis dixerit, quod in Ghristo vivificabuntur etiam par- vuli, qui sine Saeramenti ejus (Baptismi) participatione de vita exeunt, hic profeoto et contra apostolorum pr<edicationeui venit, et totam condeinnat Fieclesiain , ubi propterea cum ba- ptizandis parvulis festinatur et curritur, quia sine dubio credi- tur aliter eos in Christo vivificari omnino non posse." 40. Num requiritur Baplismus, ut quis alia Sacramenta licite et valide suscipiat ? Illud proba. R. Au et. p. 158, 159.

-ocr page 88-



		84

		nput VII. De subjecto Baptismi. u. 4773.

		47. I. Quodnam est subjectum capax Sacrament* Bapli- umi. 2. Quare debet baptizari is, t/ui care/, peecato originali ? R. Au et. p. 159 , 160. ART. I. I»r ltu\|>tisino \|iurvtiloi iiiii. ii. 41Hl.* 48. Quiutim commemorandi sutit errores quoad Baptismum paroulorunt , qui usum raliouis nondum habeul.\' lt. I. Berengariuê, Waldenses , Pelrobusiani, Calhari dixerunt, infantes Baptismi esse incapaces. Item Anabaptista seu Meunonitic, rjni ideo eor., (\|iii in infantia bapti/.ati simt, i Ier uu) baptissant, quando ad adultam mtatem pervenernnt. <^s"- ciiiiiini, (\|iii Baptismum habent rein liberam, permittunt, ut Baptismus in ndolescentia iterum conferatur. Michaël Servet parvuli)rum Baptismum voeat horrendain abominationem. Cfr. Tournel)\' Q?uest. IJ f art. 111 p. 302 sq. 2. Alii, ut Ter t u 11 ian u s De Bapt. cap. XflII, valo- rem psedobaptismi profitentes , dixerunt expedire magis , si mortis periculura non inunineat, Baptismum ditt\'erre , donec infantes rationis sint compotes , ut proprio actu credere et obligationes Baptismi melius intelligere valeant. 3. Lut/ierns secutus est Erasmum , qui (innixus principio , nerninem invitum obligari posse ad servandum aliqnid, quod ab alio ejus nomine est promissum) docuit, parvulos bapti- zatos, cum adoleverint, interrogandos esse, ratasne habere ve- lint promissiones per patrinos factas, eosque, si id reeusave- rint , proprio arbitrio relinquendos esse , nee ad vitam cbri-

-ocr page 89-



		86

		stiaiiatn cogendos. Ita quoque /. J. liomseau et Frêrel. Cfr. Perrone De Hapt. cap. IF prop. 2 n. 109. Iluc aliquate- nus saltem referri potest etiam Hermen. Vide A ti c t. p. 160. 49. Froba , 1. infanten ante mum rationis capaces esse re- cipiendi Baplismum. 2. expedire, ut infantes ante mum ratio- nis baptizentur. R. Auct. Ad l^u,n p. 160, 161: Qua3st. [." Ad 2« p. 161 : Qua?st. II." 50. Proba , 1. parvulos, cum adoleoerint, teneri ad ea, qua patrini eorum nomine polticiti sunt; 2. ideoque eos non interrogandos esse , num ea rata habere velint. R. Ad l^um Eos teneri ad ea qua: patrini eorum no- mine spoponderunt tuin quoad fidem tuin quoad morurn alia- que Ecclesia? pra?cepta , dicit C o n c. Trid. Sess. VII eau. 7 et 8 : Si quis dixerit , baptizatos per liaptismuin ipsuiu solius tantum fidei debitores fieri, non au tem universa? legis Christi : A. S. Si quis dixerit, baptizatos liberos esse ab omnibus S. Ecclesia? pneceptis, qua? vel scripta , vel tradita sunt, ita ut ea observare non teneantur, nisi se sua sponte illis submittere voluerint : A. S." Frob. 1. Ex & Scriptura: Matth. XXVIII 19, 20: Eun- tes docete. . . . baptizantes eos .... docentes eos servare omnia quiccumque mandavi vobis." 2. Ex ralione: Jure naturali quilibet debet vi nativitatis ob- servare legem naturalem , item leges societatis cujus meui- bruni est. Ita etiam quisque vi Baptismi, quo regeneratur et lit membrum ordinis supernaturalis atque societatis ecclesia- sticiü, obstringitur legibus ordinis supernaturalis et Ecclesia?. Imo lex naturalis dicit, queincumque debere servare pactum, sub quo inscius liberatus est uiaximo malo et donatus exi- miis donis. \'6. Ex analogia: a) Vi circumcisionis infantes obnoxii fie- bant universa? legi Mosaica: : ergo. b) Item vi legis civilis pupilli tenentur observare contractus, quos tutores pro iis in

-ocr page 90-



		86

		eoruro utilitatem inierunt: ergo. Ad \'Z^am Eos non interrogandos esse etc, docet Conc. Trid. Sets. Vil van. 14: Si quis dixerit, hujusmodi par- vulos baptizatos, euin adoleverint, interrogandos esse, au ra- tuui habere velint , (\|uod palnni eorum nomine, dum bapti- zarentur , polliciti sunt ; et , ubi se nolle responderint , suo arbitrio relinquendos , nee alia interim pajna ad christianam vitara cogendos, nisi ut ab Bacharistiae aliorurnque Sacramen- torum perceptione arceantur , donec resipiscant : A. S." hrob. 1. Ex rationibus allegatis ad l^um. 2. Kx dbsurdis a) Talis interrogatio subvertit fidem ; nam sequeretur, adolescentulos debere dubitare de fidei veritatibus, easque suo judicio subinittere; fides autem et dubium sibi ad-

		versantur et una alterum excludit. (*) Quod exam super generatim impossibile est. Vide Tract. de		en ii)si>-m- *1 O Ijwi* U U>**

		n. 17 sa. (*) b) Inducit indifFerentismum , cum cuilibet re- linqueretur eam amplecti religionera quee ipsius opinioni ma- gis arrideret. Syllabi prop. XV.* 8. Ex eo quod independenter a promissionibus in Bapti- sirio pritstitis qnilibet ex jure divino debet certas servare con- ditiones ad consequendam salutera aeternam. Matth. XXVIII20. 4. Ejusraodi interrogatio est contraria Traditioni et praxi Ecclesia;. SS. 1\'atres et quovis sevo Ecclesia omnes hortati () Agitur hie de examine ilitbitatïpo, si nempe mens anceps et suspensa ha\'ret quoad aliquam veritatem, sufficienter ab Ecclesia ut credeiidam propositam. Quod examen utique aliud est bc examen coHJirmalii\'itm, quum scilieet aliqaa verkas lir- miter ut certa creditur, sed ignorantur pcculiaria motiva et rationes intrinseca? qui bus innititur. Posterius examen optjme cum lide consistere potest (Cfr. Conc. Pro». p. 10, D); miiiime autem examen dubitativum (Vide Conc. Vatic. Scm. 111 can. 6 de Jidf). Cfr. Perrone /. c. n. 111. Comp. De Baplismo n. 81. (*) Uicit Perrone l. c. n.* 8 : » Ejusmodi examen haud est a;tati puerorum ac commodatum. Ad hoe enim instituendum non modo acre requiritur judicium , sed in- numere pene exiguntur eoguitiones biblica,\', critica;, historica,\', philosophiea:, etc, quibus vix instructi esse possuut viri in studiis enutriti. Aut igitur nuuquam perve- nient ad actum fidei elicienduni, aut fatendum illis supplere Ecclesia: auctoritatem, qua; utpote regula fidt-i pinximu, sola pntest defectui motivorum qua: intrinseca sunt prospieere. Qua:vis alia via aut absurda est, aut ad jnditferentismum, aut ad incre. dulitatem perducit."

-ocr page 91-



		87

		sunt, ut vota Baptismi diligenter observarent. Vide A u c t. p. 162: Qutest. III", ubi duplex objectio ret\'utatur. 51. Num pueri minoreunes, qtti ad mum rationis perve- nerunl , pottunt baplizari purentibus invitix \' R. Attirmative; nam sunt sui juris quoad salutem ïeter- nain ; ideoque si Baptisuium petunt, parentum reluctantia non est ratio eo.s ab hoc Sacramento exeludendi. Lig. n. 128. Cfr. A u c t. p. 163: Notandum 2." Ab üs tarnen postulari potest et debet, ut ostendant firmant voluntateiii non obstan- tibaa incommodis et damnis sibi imminentibua, catholico more vivendi. Eas est oiniiino, pueros se parentibus subducere, ut daarna fidei evadant, atque aliis eos adjuvare licet, ut hoc perficiant; inio post Baptisuium susceptuui Ecclesia jus habet, et ]iro diversis adjunctis obligationem, eos parentum potestati Bobtrahendi. At plerumque Ecclesia a civili potestate impedi- ttir, quominus suuin jus exerceatj ita ex Cvd. nostri cinilis art. 354 356 proles minorennes paternse subjiciuntur potestati, atque sine patris consensu ipsis non licet parentalen) domum relin(\|uere. Maxima itaque hac in re utenduin est prudentia, tuin oh pericula seductionis, qute inde prolibus oriuntur, turn ob alia incommoda, qua; in ipsam religionem redundare possunt. Quocirca si ])er tempus licet, nunquam inconsulto (Jrdinario Baptismus miuoreiinibus administrari potest. Cfr. Lehmk. ». 80. () () Ad qua-.situm Vicarit AposL Bengal.: «Au tut o admitti \|iossit ad fidei catholi- ese professionem puetla decem aiinorum in mouasterio degens, ejusdem pat re haere- tico iuvito"; S. C. S. Officii 21 JitUi 1880 respoudit: » Curet prius Vicarius Ap. totis vin bus eonseusum pat ris puellm obtinere; si consensus non obtineatur, perpen- dat wrio ioeonmoda qote at talis pudlu admissionc in Beetnam provenire pru:vi- deuntur, tuin quoad pcriculum proximum pervenionü ejusdem pm-ll.r, turn quoad #rave daiuuum se hola: ac UÜWODla eatholica:; et quateuus nul la , aut sperneuda in- commoda pru:videantur , eamdeai admittat sinc mora: quateuus verogravia pra.-videan- tur incommoda futura , ejusdem admissionem ad fnriualcm et publicam professioncm fidei catholicuj diiFcrat, nisi perieuluni mortis immincat; et interim curet eam hor- tari ut in bono proposito persi-veret, atque l)eum precetur ut nlistacula omnia au- ferre di^nctur simulquc curet ut ipsa in monarferio manere petgat, et talï rondo suain educiitmnem eatltoliuam eompleat et perliciat." Cfr. Zitelli Apparatits juris p. 502, Bucceronl Enckiridion p. 82, Acta S. Sedis t, XXVll p. 192.

-ocr page 92-



		88

		52. Num invitis parentihns licile baplizanlur pueri non- dum ratione utentes: 1. si parentes sunt hteretici , schismatici aul apostattt. ; 2. si parentes snnl injideles ? R. Ad l^u\'" Auct. /;. 164: R. 1." Vide Responsa S. C. S. Officii in N. Rev. théol. t. XVII p. 603 sq., et Insirnct. S. C. d e P r. P. apud Bucceroni l. e. p. 80 IX. Ad 2«"\' Auct. p. 164, 165 R. 2° et 3°." Cfr. N. Rev. théol. I. XXIV p. 192 sq. Nota. Si au tem pueri infidelium sive licite sive illicite ante usnm rationis baptizati sunt , debent parentibus subduci et (Jhristifidelibus tradi, ut ab illis pie sancteque informentur j hic enira Baptismi licet illiciti , tarnen veri , validique , eff\'e- ctus est." Ita Ben. XIV in Bul la Postremo mense v. 29. Plerumque tamen Ecclesia civili lege jure suo uti probibetur. De. historia fainosa Kdgard Murtara , prognati ex ])arentibus Judaeis, vide Robrbacber t. XIV p. 165, Corble.t t. 1 p. 397. 53. In quihus casibus licet baptizare infantes invitis pa- rentibus injidelibus ? R. Auct. p. 165, 166: Diotum est." Nota. ad 1°: Obstetrices et nu trices atque medici docendi et inonendi sunt, ut secreto liaptisinum conferant infantibus non baptizatis , c\|ui in pruximo vitte periculo versantur. 54. Licetne baptizare infantes insciis parenlibus inji- delibus ? R. Auct. p. 166: An , sicul." Nota. Sententiic Henrici a S. Ignatio etc. obstat Instru- ctio S. C. de Pr. ¥. citata, sub VII et VIII, secundum quaiu non sufficit periculum mortis commune et vagans, sed requiritur , ut Bteviente morbo contagioso periculum sit pro- prium ac certum , in quo sunt qui mali tabe actu inficiun- tur, item qui quocumque modo in prsesens vitas discrimen adducuntur. Ita quoque N. Rev. théol. t. XXIV p. 192 sq. Attamen , ait L en rak. n. 82, graves script ores conten-

-ocr page 93-



		89

		dunt illud praten» vitte disetimen non ex solo morbi statu , sed etiam ex aliis adjunctis re])eti posae, ae, si prudenter pu- tetur puer vix ad annos discretionis perventunis , sed antea moriturus , etsi nutte mors iiondum immineat, licite Bapti- siniiin conferri posse: idque eo magia tenenduni est, quia 8. Inquisilio .... Iiodie a severiore illo locjiiendi modo reees- sisse videtur." 55. Licetue baplizare infante* in mortis periculo non conxlitutos, qui ultro ojf\'erunlur 1. u parentibux injidelibux, 2. a parentibux in religiune indijj\'erentibux , xi in parentum pote- state relinquendi sant ? R. A uct. p. 166, 167. 5<i. Quanam certa sunt qnoad valorem et lictilatem Ba- plixmi collati. infanti in nlero matrix existentie R. Auct. /;. 167, 168: Certiim est." 57. 1. k alidttxne est Baplismus infanti», qui lotus uteru matrix incluxus debito modo aqua ablului est. 2. Quid practice tenendum et faciendum est ? R. Auct. Ad l""¹ p. 168170. Ad 2""\' p. 170, 171. 58. Quid intetlhjilur per seelionem cecsaream ? R. Intelligitur operatio qua foetus, cjui per naturalem viam e mulieris utero in lueem edi nequil, artiticiose (i. e. uteri materni incisione) educitur. Nomen accepit a Julio, qui hac methodo editus Cusar (a cadendo) dictus est. Medici eatn operationem plerumque vocant hyxlerotomiam (a üortfpa, ropbiï). Operatio ista lieri potest aut in inatre oiva aut in matre recens defuneta. 59. l)e sevlione casarea in matre viva quser.: 1. Aw«t lieile Jieri poxxil. R. Negant theologi vetere* et quidam periti liodiemi, eo quod putant, sectionein crcsaream inducere proximum peri- culuui occidendi matrem, imo per eam ipsum foetum una cuin matre plerumque trucidari.

-ocr page 94-



		90

		Nostro au te ui iRvo plurimi chirurgi affirmant, sectionem istam , t[iiüiiivis remotum uliquod vitm periculuin atferat, in se non esse occisivani , iit(\|ne experientia teste eventus feltces infaustis esse pluras. Cfr. Eschbacfa /;. 267 sa. , N. Kev. thénl. t. XV11 i>. 372 tg., Marres De jualitio lib. II n. 281, Ca peil man n Medicina pasloralU, qui />. 19 eam vocat operationeni saluberrimam, utpote qu;h multorum ho- iiiiiiniii vitara conservet. QuiiiiiluiKim licila kabenda eet? Si mnlier iiaturaliter parare non potest, atqne ideo mater et proles aut salteui ui ter u tra proxiuio pereundi pericnlo est exposita , ac sequontes concur- runt conditiones: a) l\'t deficiant media magia tnta, quibus proles viva extralii possit, v. g. inversio infantis. b) Ut sectio fiat per medicum peritnm. c) l\'t prudenter sperari possit salns tuin matris turn prolis; ideoque ut prol is sit viialis atqne status matris phvsicns sit satis fortis ad incisioncm felici eventu perferendam. Cfr. Au el. p. 171, 172: Quiest. [I." Nota. a) Ttaque non lieet inatrem occidere neque eam pro- xiino mortis pericnlo exponere ad sulvandam vitara prolis aut ad ei Baptismuin conferendum. Non sunt facienda inala, inquit S. Thomas 3. Q. 68 art. XI, ut eveniant bona, ut dicitur ad Hom. cap. lil, et ideo non debet homo occidere ma trein, ut baptizet puerutn." C\'(r. Lig. n. 106. I\'ericuluin matris oriri potest ex ipsius debilitate, aut ex imperitia me- dici. Cfr. A u e t. p. 17 1 : Quaeat. I." b) Neque unquam licet matris servanda: causa einbryoto- iniain committere, seu prolem occidere vel quidquain facere, (\|Uod natura sua directe et per se in mortem ejus cedit. Qua- propter nefanda est agendi ratio eoriun, qui in partu pericu- loso craniotoinia seu cephalotripsia fcetuin vivom occidunt el dilacerant, atqne deinde per viam naturalem ex utero extra- hunt. Ejusmodi operatio potest tantum licite fieri, si constat de morte prolis. Quod declaravit S. C. Inqu. in Responsis datis \'ó\\ Maii 1884 et 19 Auy. 1889 : In scholis cstholicis

-ocr page 95-



		91

		tuto doceri non posse licitam esse operationem chirurgicam, quam craniotomiam a\|>pellant ... et i\|uamcumque chirurgicam operationem directe occisivam fcr-tns vel matris gestantis." Cfr. N. Rev. théol. /. XVII p. 13, t. XXII p. 73. Dlicita (\|UO(\|iie est excisio foetus ante mensen) septimuin coinpletum a conceptione. Ratio est quia ante id tempus prolis non censetur vitalis, ideoque ipsi mors directe inferretur. \'Z. Num maler secliu/iem etsaream licitam snbire teneatur. R. a) Mater videtur theoretice gravi teneri obligatione , ut eam subeat, si constel, prolem alias haptizari non posse. Ratio est, quod , ut ait tv Thomas 2. 2. Q. 26 art. V, proximuin quantum ad salutem anima? magis deliemus dili- gere quam proprinm corpus." Qua¹ regula charitatis maxime urget matreni, quae arctissimo vinculo ad eeternam liliorum salutem diligentissime procurandam obligatur." Cangiami la lid. 111 cap. V. Verum tarnen practica nunquam tere constat de extrema prolis necessitate; nam plerumque potest baptizari in utero aut post mortem matris ex utero excisa. b) Niibi autem gravis obligatie matri oriri potest ex eo (\|uod debet servare vitam temporaten] prolis aut suam ipsius ? Plures auctores, pra-cipue veteres negant, quum nemo tenea- tur medio tam extraordinario et arduo suam vitam eustodire, multo minus alienam. Quidam autem recentiores attirmant vel dubitant, quia nostro revo post provectas scientias chirurgicas et medicinales operatio csesarea tam aspera et atrox dici nequit.() Oicterum matres, qua; suilt in bona fide, nunquam mo- {\\ liirit Ca pc 11 m a mi p. 23 stj., nperatioiicm adhibito ehlorofiirmio sine do- lore perfiei posse, ntque inde horrorein, quem im-isio injicit, inuttuiii dimiuui; imo dolores operationis sine chlorofurinio jieraetu.\' miniine es.se intnlerahiles; af curationein vulnerum ineisione effértorom plerumque non alFerrc dolores tam atroers, quam quos excitat ipse nmrbus, ex quo operatio fit necessaria, quosque isgrota eti;im sine ope- rationa perfene debet. Conchidit: » Si vires et matris et fuutus sint bujusmodi, ut ntriusque salus prudenter sperari possit, matrem puto teneri, sectionem cajsarearn pennittere." Doeet qui>que Palmieri Iract. VI terl. V n. 97 VI, lenen matrem ad iucisionem patiendam, lii-et saluti artenue prolis prospici aliter possit", modo " longe probabilior sit spe» salutis prolis gimul et matris."

-ocr page 96-



		92

		nendïü sunt rle gravi obligatione, inetu ne ex horrore (\|iiem medium adeo insolitum in eis excitat, assentiri noliiit et in malo statu moriantur. Maxime tarnen ipsis suadendum , ut sectionem subeant, si hac sola suiipsius aut infautis vitam servare possint. Cfr. Auct. p. 172: Quiest. III", (J a n- g i a ra i 1 a lib. JU eap. V (), L u p e 11 u s De caslilate t. I p. 359, Bouvier Abrégé d\'\'Embryologie Qu.* 5 lienp. 3, Gousset. // «. 84, Eschbach p. 27.^r) , N. ttev. théol. t. XVII p.* 378, Aertnijs lib. VI ». 43 Quar. 2, Marres lid. 11 n. 281. <»ü. Ue sectione ccesarea in muire morltta qu.er: 1. i\\ \'um Jieri debeat. I!. Affirmative, si constat matrem esse mortuam atque siinul habetur aliqua spes fuctum vivuni extraltendi. Hoe pne- scribit Kit. Kom.; idem docet S. Thomas 3. Q. (>8 art. XI ad 3. Cfr. Auct. p. 172, 173: Quasst. IV." Die. I. Si eomtal, matrem e/tne mortuam. Hodierni medici videntur pro certo signo mortis babere solam cadaveris putre- dinem, (juic iionnisi post plures a morte dies incipere solet. Negari nequit, dillicile esse pro (\|uolibet casu alia signa oinni- no certa statuere, prrccipue si mors supponitur eft\'ecta ex aberrationibua nervosis, ut catalepsi, epilipsia , bysteria , ideo- que maxima circumspectione et iteratis experimentis uteiiduni () (lui auctor /. e. ait: » Parochua, ubi ex medieorum jadicio gravidw iucisio nem esse uecessariam, ejuaque pericula superar! posse, cognoverit, partum ipsi cau- aareum laudare, et efflcaciter auadere non oniittat, ostendeus hujus BPctionis dolorem non esse adeo vcheinentrni, ueque cruoria effuaioneni adeo immanent.... Paroclii aliique pruBgnniiti demonatrabunt, lue ejus quoque rem agi, quaj ipsius niaximopere jntersit: nam t\'irin iutra viscera moriente, Ulam quoque mori nccesse est, autsaltein ad fujtus mortal extractionem sustineudam adigetur; quaj ehirurgiea operatio mento horrciida et atuvitntima creditur.... Cieteruni non Indifferenter nee faeili; sustincnila: ineisionis debitum sub gravi peccato priegnanti paronhaa denunciabit, sed tantum ubi ex christiana illius virtute atque eircumstantiis ennfidat iltam assensuram. Si tarnen ipse pro eerto liaberet, se nihil suaaionibus suis consecatarum, partum ctesaream prndentiori atque couvenientiori mndn qao poterit, proponet quidrin; de tftricta »ero obligatione diligentiasime silens, orationi fervidius insistet, ae tntum negotium di- vina: Providentiie commiltet."

-ocr page 97-



		98

		est antequam judicatur, cjusmodi morbis correptos occubuisse. Verum ubi agitur de iis, qui aliis morbis oppressi simt, signa satis certa existunt, ex quibus prudeiiter deduci potest, eos esse defunctos. (\'fr. Eschbach p. 292 sq. Hu jus generis signa vide in Auct. p. 173, Capellmann p. 1S4 sq. Die. 2. Si habetur uliqua spes fatum vivum ewlrahendi. Unde nota a) Fa;tus quidem probabiliter animatur station a conce- ptione aut saltem ]>rimis a conceptione diel)iis; attamen inde non sequitur obligatio sectionem faciendi jam \|>riinis gravidi- tatis diebus. Ratio est turn quod, ut dicit Aertnijs ». 42, ipso artis peritus frrtum difficulter inveniet primis duobus a conceptione mensibus, tuin quod, teste Capellmann p. 27, primis mensibus pnegnationis vix unquam spes est fcetum vivum extrahendi. b) lnfans in ulero non vivit vita matris acsi ab ea hauriat spiritus vitales et sanguinem, sed vita propria. Inde, uti experientia constat, infans non necessario moritur pereante matre, sed por plures boras, imo interduru per diem et ultra in sinu prmgnantis morton* vitam trahere pol est. Itaque, quamvis medicus assevcret , fmtuin jam inor- tuum esse , quod nimium tempus post mortem matris effluxerit, sectio omitti iiec\|iiit, quum nemo certo scire possit firtmn obiisse. Cfr. Auct. p. 175, Bouvier Qu. 7 , E s c h b a c h p. 2S9 sq. , 297 sq. 2. Citjvs uit sectionem errsaream facere. R. Tmprimis est chirurgi, cui soli ex lege nostra civili lieita est; deinde obstetricis aut laici artis periti. Num vero, deficientibus vel renuentibus chirtirgo aut aliis artis peritis, obligatur parochus aut alius minister sacer? Alii affumant, parochum teneri vi muneris tui, ex quo mtemaj saluti suorum providere debet. Alii dicunt, eum ex munere suo tantum obligari ad Sacramenta conferenda hominibns jam nalis; eum autem, si sit peritus, e.v charitate teneri sicut quilibet alius rei peritus. Alii docent , eum ne ex charitate quidem obligari, quia ista operatio decori status clericalis non

-ocr page 98-



		94

		congruit, Bdelibus Bcandalo esse potest, aliisque incomraodis ob legem civilem obnuzia est. () Cfr. Marres n. 284. Discutientibus et dissentientibus theologis, culpae reus ba- beri non posse videtur parocbus, qui omni cura adhibita, ut sectio al) artis perito Rat, ipse ab ea abstinet, quamvis rei non sit ignarus Summae tarnen eliarilatis opus exsequetur, si neeessitate urgente sectionem fecerit. Plerumque autem ejus- modi necessitatein prascavere poterit, si sedulo curat,, til, quum ui 11 lier gravida in mortis periculo versetur, accessatur medicus, (\|ui sectionem quamprimum licet perticiat. Cieteruin si quis sacerdos neeessitate compalsua , ad salvandam prolis aniiuain operationem aggreditur, summa utatur prudeutia, ne propter illicitum artis chirurgics exercitium dirheultatibus iiuplicetur, maxime ne homicidii arguatur. Quocirca fidi adsint testes, qui attestari valeant, matrem ante sectionem obiisse; atque caveat ne res divulgetur. Nota.* a) Graviter peccat cliirurgus vel medicus, qui incisi- onem omittunt aut diff\'erunt. Ttem pater et propinqui, qui eam impediunt , aut qui non curant ut perficiatur. Lig. n. 106. Cfr. Auct. p. 173, 174: Qu.est. V." b) De obligatione et officio confessarii , qui puellre mori- bundae excipiens confessionem audit, eam ex delicto occulto esse gravidam, vide Tract. de Poenit, n. 144 III;;. 391 , Ost Confess. instr. p. 19, 20, Eschbach p. 304. 3. Quisnam sit modus aptissimus sectionem casaream fa- ciendi. R. Auct. p. 174: Quast. VI", Append. p. 11, Bon- vier Qua.it. IX, A e r t n i j s n. 43 Qu. 4, Esc h bac h p. SOS. 61. 1. Quid est abortus , item partus preematurus. 2. Li- cetne eos efficere ? R. Ad l^um Abortus est prEeinatura foetus ejectio ex () WH op de brgrafenia* 15 April 1886 art. *3, 7°: «Met eene boete van vijftig t-ent tot honderd gulden of hechtenis van een dag tot een jaar wordt gestraft: het verrichten van lijkopening door iemand, die geen geneeskundige is, of buiten toe- licht van een geneeskundige."

-ocr page 99-



		95

		utero materno, qua mors illius sequitur. I\'artu pramaturo proles editur ante tempus naturale (i. e. ante noniini a conceptione mensem completum) sed tempore quo proles, quarovissit de- bilis, censetur vitalis. Habetur au tem generatim vitalis post seplimum a conceptione mensem. Cfr. Lehink. n. 840 (I). Ad 2^m l. Nunquam lieet directe eflicere abortum proprio sensu , neque partura preeraaturum per media, qua; natura sua sunt occisiva raatris aut prulis, v. g. per gravem percus- siouem aut per vulnus instrumento proli inHictum. 2. Licet auteiu directe etlicere partuin praematiinnn per media qu;c de se non sunt occisiva (v. g. per (ibrarum rela- xationem, secundinarum disruptioneiu), casu quo deficit me- dium magis tutum atque prudens habetur spes ita seivandi matrem et prolem, quarum utraque aut saltem alterutra pro- ximo pereundi periculo est exposita. Tempus itaque, quo me- diuin applicatur, item ciicumstantiae eligenda sunt, qua: turn matris turn prolis vitie salvaiuhe videntur opportuniora. 3. Disputatur au tem , num casu quo mater versatur in vitre periculo, quod tantum ejectione fcutus auferri potest, liceat efficere, ut fictus nondutn vilalix ejiciatur, ita ut, quaiuvia vivus in lncem edatur , brevi mori debeat. Alii altirmant; ex quorum sententia ejusmodi ejectio non est directa prolis occisio, sed raera mortis permissio , quia amo\\etur tantum a loco (utero) in quo diutius vivere nequit, et statuitur in alio loco (extra uterum), in quo vitam pro- ducere non potest. ita Ballerini in Owy t. In. 402, 408, Leb mk. /.In. 842 - 846 , M a tha ran in N. Re v. théol. I. XVII p. 410 sq. ett.XFIIIp. 283,?//., Palraieri l. c. Alii negant, atque ejusmodi ejectionem babent pro directa foetus occisione, eo quod privatur neceasaria vitre conditione , existentia nemj)e in utero. Lta Aertnijs lib. III n. 192 Qu. 5, Capellmann p. 14, Mare n. 744 Qu. 3 , B s c h- bach Disp. IIIap. 307, Waffelaert in N. Rev. théol. I. XVII et XVIII diversis locis, Marres lib. Il u. 209\'"\'.

-ocr page 100-



		96

		Cfr. Analecta ecclesiastica /. II. De hisce fusius in Deus De jure el just. ad n. D54. 02. 1. Eslne f cdu» abortivus semper baplizandns; 2. atque quo modo ? R. Ad l^um Affirmative, nisi de ejus morte constet. Ratio est, quod hodie post accuratiores a physiologis institutas ob- servationes, tnulto cominunior est sententia, fu.\'tuin in ipsa conceptione animari. Neque Ecclesiam ab hac sententia alienam esse, patet ex festo ImmaculaUr Conceptionis B. M. V. ; atque in Constitutione 1\'i i IX anni 1869 Apostolica Sedis excommunicationi subjaeere declarantur procurant.es abortum, effeclu seculo, oniissa anterioris temporis distinctione inter fn\'tuin animatum et inanimatutn. Signum autem certum , prolem esse mortuam, vix habetur, nisi sola putredo. Vide Auct. p. 175, 176. Ad 2"\'" 1. Foetus, si certo apparet humanus et certo vi- vus, absolute baptizetur; si dubitatur, nuin sit humanus aut nnm vivat, baptizetur sub condif.ione: si es capax. Fusius Auct. p. 176: * An fti\'lns."* 2. Si fretus involvitur seeundinis, statitn baptizetur sub eadem. condüione j deinde iis rescissis iterum baptizetur sub conditione: si non es baplizatus. Auct. p. 177: Nota", Eschbach p. 250, 251. 3. Si ita tenellus est fü\'tus, ut modo solito , afi\'usione sci- iicet baptizari vix possit, baptizetur per immersionem in aquam tepidam, vase seu pelvi contentam. Quamprimum deinde ex- trahatur; nam quamvis certo sit moriturus, non licet ei mor- tem inferre. Bouvier Quasi. II ad 4 , Ost p. 16 Nota. Cfr. Capellraann p. 112. 63. Quibus signis fwtus humanus discemi potest a mola (valsche vrucht, vleeschklomp) aut sanguine eoagulato ? R. Auct. p. 176, 177 : Ut vero." Sanguis coagulatus est, quando id, quod ex muliere est effusum , motu vel digitorum attactu facile dissolvitur et diffluit.

-ocr page 101-



		97

		64. Quspnam practice de ftttu aborlivo nolanda iuntf R. 1. Qua? tradita simt de tempore et modo baptizandi foetus abortivos , opportune simt ineulcanda chirurgis, medicis et obstetriciain artem exercentibus. Eisdem quoque instrui de- bent matres , prrecipue si abortum jam passse suut, imo o- mnes nupt;e vel nupturientes in Instructione matrimoniali, de qua Annot. in tra et. do Matr. p. 126. 2. Matribus prudenter insinuandum est, ne abortum qua- lemcumque incaute abjiciant in latrinam vel sterquilinium; sed ut, si quando sanguinis profluvium patiantur, effluvium moveant et palpent. Si ex signis commemoratis n. 63 judi- eent illud esse ernbryonem seu foeturn bumanura, Baptisraum modo n. 62 ad 2^am tradito illico conferre ne unquam negli- gant. Cfr. Ost p. 17, Eschbacb. p. 241, 242. Fcetum , si baptizari non potuerit, ex prohibitione Rit. Bom, p. 13 in loco sacro sepelire non licet; convenit tarnen, ut honesto modo terrse mandetur. 3. Matres monenda? sunt, ne foetum, etsi non sit vitalis, occidant, aut ejus mortem accelerent; sed ut eum meliori quo potuerint modo custodiant, doneo mortem naturalem obierit. 4. Ut abortus pra:caveantur, juvat data opportunitate iis, ad quos pertinet, abortus indicare prajeipuas causas et reme- dia. Vide Capellmann p. 153 (1), Eschbaeh p. 204 sq. , Ost § 1. Qui auctor prosequitur : Attendat haec con- fessarius et mente revolvat, et data opportunitate instruat quos res concernit pareis, eastis et claris verbis, v. g. : Si Dominus benedixerit tibi et dederit prolem , hujus curam gerere debe- bis etiam antequam in lucem edatur; umie cave sedulo ab orani, quantum poteris , turn anitrue tuin corporis insolita pas- sione, maxime instante et durante raenstruorum solito tera- pore ; et ea satage prospicere, qua; gravera inopinato (>ertur bationem producere possent, ac pra3vie animam tuam adversus ea obfirma." 7

-ocr page 102-



		98

		65. 1. Quid hXc intelligilur per monstrum. 2. Ejusmodi monstra habentne animam rationalem. 3. Fietus poiestne oriri ex congressu hominis cum beslia \'\' R. Ad l^u\'" Auct. jö. 17 7: Pracnotandum I." Nota. Eschbach p 246 rcfert liaec D^r Poujol verba: Les auteurs adraettent génc\'ralement trois espèces de inoustrcs : 1. Ceux qui naissctit incompleta soit non viubles: exemple, les acéphales , les hydrocrplinles; soit viahlcs, eomme les mono- cles, les unipèdes, etc... 2. Les monstres qui naissent avec exces de parties : p. ex. deux têtes supportées par un seul troue , ou bien eeux qui résultcnt de l\'adhérence de deux corps distincts entre enx , mnis réunis par uu Hen quelconqnfl, . . . ou eneore qui sout confondus dans nu seul tronc pour deux têtes, deux bras distincts, etc... 3. Enfin on a admis une troisième classe de monstres, dans laqucllc on a corapris les individus qui sont nes avec Ie coeur si droite et Ie foic ü gnuclic." Cfr. Capellmann p. 107 sq. Ad 2^um Auct. p. 177: Pronotandum 2." Ad 3"\'" llabetur pbysice impossibile ut femina enncipiat ex congressu cum bestia, aut belloa ex congressu cum viro. Ideo (\|uod nascitur ex bestia nunquam baptizari potest, quamvis similitudinem foetus humani referat; foetus autein , qui nasci- tur ex feraina, est foetus bumaiius, tanquamvis est deforma- tus. Cfr. Eev. théol. /. II anni 1857 p. 263 sq., N. Re v. théol. t. IV p. 312, Capellmann ;;. 107 sq, Esch- bach p. 245 sq., 251 sq. 66. 1. Suntne monstra baptizanda. 2. Quid faciendnm, si dubilalur, utrum fatus sit unus an plures homines ? R. Auct. p. 177, 178. 67. 1. Quare infantes quantocius baptizandi simt. 2. Quandonam dilatio ejusmodi erit grave peccatum. 3. Qucenam parocho notanda sunt ? R. Ad l^nm Auct. p. 180, 181. S. C. Inqu. Nov. 1855 declaravit: Si periculum non adsit, ultra tertiuin diem post nativitatem pueri non differendam Baptismi administra- tionem." Hisce verbis consonat Conc. Prov. p. 132: Mo-

-ocr page 103-



		99

		nebunt (paroclii) eos ad quos lirec cura perlinet, ut recentes nati quamprimum fieri potest, ac nunquam tardius tertia a nativitate die ad ecclesiam deferantur baptizandi." Ad 2^un> Lig. n. 118 Nota II ait: (\'ommunius et pro- babilius Soius . . . ac Ronc. dicniit non esse gravem dilationein nisi decem vel undecitn dies excedantur." Vide A u c t. p. 181 : Igitur." Ad \'ó^am Auet. p. 1SJ : Parochus." Vide Syn. Dioec. p. 5 et 30. ART. II. De Baptlsnio iiilultorunt. n. «»9S. Preen. Adultus hlc intelligitur, qui habet aut ante habuit usuui rationis. (>8. Quii hum. disposilio requirüur, ut adultus valide ba- ptizelur ? R. Au et. p. 179: Quanam." 09. 1. Qumiatn disposilio requirilur, ut adultus Bapli- smum frucluose suscipial. 2. Q?ialis debet esse ejus actus atnoris item conlritionis. 3. Debelne habere contritionem de peccato originali ? R. Auct. p. 179, 180. 70. ft\'um adultus ante aut immediate post Baplismum instiluere debet confessionem sacramenlalem t R. 1. Ante Baptismuin , negative; utiliter tarnen fit; sed omittitur absolutio, neque iuiponitur satisfactio. Vide Auct. p. 180: An Baptismo." 2. Post Bap^fismum: a) Adultus, qui ante certo nondum valide erat baptizatus, negative. b) Adultus, qui ante dubie jam erat baptizatus, ita ut Baptismus sub conditione ei ad- winistratus sit, debet immediate post Baptismum instituere confessionem omnium peccatorum prseteritse vita3 , ab iisque sub conditione absolvi. Si autem , ut multo praestat, ante Ba- ptismum humiliationis et instructionis causa peccata jam con-

-ocr page 104-



		100

		fessus est, sufficit e.i per gamma capita reassumere et absolu- tionem sub conditione impertire. Ita S. C. Officii 2 Dec. 1874, cfr. Acta S. Sedisrf. XXV p. 454. Vide Tract. de Saer. Poen. n. 27 p. 91, Itesp. ad Q. B. ;;. 87. 71. 1. Quo tempore adultus Baptismum snscipere debet. 2. Ob quas rationes iis Baplismus differri debet ? R. Aa et. p. 181, 182: Quo tempore." 72. Ad quanam parochus e.v jure communi el parliculari ituuper altendere debet in Baplismo adulti ? R. 1. Ut adultus nou nisi sciens et volens probeque fide et moribus instructus baptizetur. Attamen si incidit in mortis ])ericulum statim baptizari debet, quamvis nondum sit suflRcienter instructus ; habet enim dograatura fidem iraplici- tam ; () item Heet ob inorbum rationis usu destitutus sit; nam ob desiderium ante manifestatura habet saltem intentio- nem habitualem Baptismi suscipiendi. Cfr. Gousset t. II n.* 90. 2. Ut, quando per tempus licet, licentia Ordinarii obtinea- tur. Ita Rit. Rom. et Sjn. Dircc. p. 31. In hujus licen- tise supplica commemorandte sunt peculiares difficultates, qua: obstare videntur, v. g. quod minorennis invitis parentibus in gremium Ecclesbe vult recipi. 3. ii harelicus ad fidem converti exoptat, parochus debet diligenter inquirere in valorem Baptismi ante suscepti, atque in litteris supplicibus inquisitionis institutaj Ordinario accura- tam exponere relationem. Syn. Dioac. p. 31. 4. Puber ex liseresi ad Kcclesiam rediens ante Baptismum hferesin ejurare tenetur, emittendo fidei professionem juxta () Dubio proposito ab Archiepiwopo (liirberensi:* » Utrum antequam adalto con- fer.it nr Baptfsma, mitaister debeat ei explicare omnia fidei nostrse mysteria, pra;ser- tiiu si est moribuudus, quia hoc perturbaret mentero illius; an non sullici.it., si mo- ribundus promittcret se cum primuni e morbo convaluerit instrui euraturum ut in prnxim derigat quod ei priuscriptum fuerit" ; S. C. Inqu. 3 Maii 1703 respou- dit: Nou sufliccre proaiasionem, sed missinnarium teneri ndulto etiam moribundo , qui ineapax omnino nou sit, explicare mysteria fidci qu:u sant neecssaria necessitate medii, ut sunt priecipue mysteria Trinitatis et lucarnationis. Ita apud Zitelli^/J- paralus jtiris />. 203.

-ocr page 105-



		101

		forinulam a Pio IV praescriptam." Syn. Dioec. p. SI. Cfr. n. 92. Fusius Resp. ad Q. B. p. 84 sq. Uajretici, ait Hei f t\'en s t u e 1 lib. I til. In. 153, qui ad vcritatem fidei ealholicai.... redire voluerint, tenentur prins arbitrio Episcopi pnblice suam hseresin abjurare , c. Ad abo- leiidum 9 de Baret. Idquc rectissirae fit emittendo professio- ncm fidei catholica; jnxta formnm de facto in Ecclesia usita- tam, et a Pio IV.... praescriptam." Profesêio fidei Triden- lince juxta formvlam Pii IV el PU IX reperitoi in Suppl. Rit. E om. p. 38. Ab hsercticis antem impuberibus sufficiens fidei professio peragitor per congrnentes responsiones a bapti- zando factas ad interrogntiones baptizantis. (\'fr. Rei ff. /. c. u. 152. Instructio S. C. Inqu. 20 Julii 1859 dieit: Tri- plex in conciliandis lircrcticis distingnitut piocedendi metho- dns: 1. Si Baptisnms absolute conferatnr, nnlla sequitur ab- juiatio, seu nbsolutio, eo quod omui.i abluit Sacramentuni re- generationis. 2. Si Baptismus sit sub conditione itcraudus, hoc ordine procedendum erit: a) Abjuratio seu fidei professio, b) Ba- ptisinus conditionatus, e) Confessio ancramentalis oum absolutio- ne coiiditionata. 3. Quando denique validum judicatum fuerit Baptisma, sola recipitur abju ratio seu fidei professio, quain ab- solutio a censuris sequitur." Cfr. Bucceroni &/»>. p. 84. Nota. 1. Pro hujus veneratione Sacrainenti, tam sacerdo- tera , qui adultos baptizabit, quam ipsos adultos, qui sani suilt, convenit esse jejunos. Quare non post epulas , aut prandia , secl ante meridiem, nisi ex rationabili causa aliter faciendum esset, eorum Baptisma celebretur." Rit. Rom. De Bapt. ad uil. 2. Nuui cserereonia; sapplendffi sint, aut cum quibus caeremo- niisBaptismus heereticis conversis administrandus sit, videw. 100. 73. Num iis, qui in adulla alate baplizali sunt, illico alia Sacramenta administranda sunt ? ft. 1. S. Communio iis danda est quamprimum habent requisita eam fructuose suseipiendi. 2. Extrema Unctio iis administrari debet, si degunt in mortis periculo, quamvis censeantur post Baptismum non pec- casse. Vide Tract. de Extr. Unct. p. 45. 3. Matrimonium ante inituin non est renovandum , nisi constet de ejus invaliditate. Vide Tract. de disp. et rev. Matr. ». 123.

-ocr page 106-



		102

		Caput VIII. De effectibus Baptismi. n. 7481.

		74. Qninam sunt pracipui errores quoad effeclus Bapti- smi ? R. Auct. p. 182: Circa effectus." 75. Quinam sunt effeclus Sacramenti Baptismi ? R. Auct. p. 183: Qumam mnt." 76. Quanam peccata per Baptismum remittutilur ? Proba Aanc veritatem. R. Auct. jB. 183: Quanam peccata." Probatur etiam ex SS. Patribus: S. Hieronyraus Epist. 69 ad Oceanum : Omnia nobis Baptismate condonata sunt crimina ; nee post indulgentiam judicis raetuenda est severi- tas , dicente Apostolo : Et Aac quidam fuislis, sed abluli eslis." S. Augustinus Contra 2 epist. Pelag. lib. III cap. 3 : Baptisraus abluit peccata omnia, prorsus omnia, factorutn , dictorum , cogitatorum , sive originalia, sive addita, sive quse ignoranter , sive quae scienter admissa sunt : sed non aufert infirmitatem, cui regeneratus resistit, quando bonum agonem luctatur." 77. Quanam pcena peccati per Baptismum remiltunlur ? Proba Aanc veritatem. R. A uct. p. 184. Nota. 1. Remanent post Baptismum miseriae , sed in rena- tis non habent rationem pcena. Vide Auct. p. 184: Ne- que dici." 2. Per Baptismum remittitur solummodo pcena peccati, cu- jus culpa deletur. Auct. p. 184: Nota." 3. Positiva Christi voluntas est unica ratio, ob quam Ba- ptismus potius quam Sacramentum Pcenitentise delet omnem

-ocr page 107-



		108

		pcenam. Auct. p. 185: * Quare."* 78. Proba , Baptismum conferre graliam sanctificanlem, qua homo non solum a peccalis liberatur , sed el conslituilur sanclus et justus coram Deo , amicus Dei, membrum Ckrisli, hmres vilce esterna , etc. R. Est fidei dogma, definituui a Conc. Trid. Sess. VI de justif. cap. Vil: Justificatio . . . , quae non est sola peccatorum remissio, sed et sanctificatio et renovatio interio- ris hominis per voluntariam susceptionem gratiee et donorum; unde homo ex injusto fit justus , et ex inimico amicus, ut sit hseres secundum spem vitae aeternse. tlujus justificationis causa .... instrumentalis (est) Sacramentum Baptismi." Vide can. 11. Prob. 1. Ex S. Scriptura : I Cor. VI 11 : Abluti estis , sanctificati estis , justificati estis in nomine D. N. J. C. , et in Spiritu Dei nostri." Gal. 111 26 sq. : Omnes eniin filii Dei estis per fidem , quae est in Christo Jesu. Quicumque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis." Mare. XTI 16: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit." 2. Ex SS. Patribus. Vide verba S. Ghrysostomi in Auct. p. 185. 79. Quid ejfficil relate ad Baptismum Jiclio seu obex 1. es- sentialis , Ü. accidenlalis ? R. Auct. p. 185 , 186. 80. 1. Num Baptismus Jicle susceptus , Jictione ablata, reviviscit ? 2. Illud proba. R. Ad l^uni Baptismus susceptus cum fictione essentiali reviviscere non potest, cum nunquam extiterit. Baptismus autem susceptus cum fictione accidentali revivi- scit ita, ut gratiam producat, et peccata tam originale quam actualia , quae ipsum praecesserunt aut comitata sunt, remit- tat quoad reatum culpee et totius pcenee; non tarnen illa quas post ipsum commissa sunt. Billuart diss. IV art. lip. 584. Quod probatur in Auct. p. 186, 187: * Undenam."*

-ocr page 108-



		104

		Aota. Ex comtnuniori sententia Baptisraus reviviscens con- fert gratiam secundum dispositionem quse habetur quando re- viviscit. Auct. p. 187: Qua proportione, Billuart l. c. p. 591 , 592 : Petes 2°." 81. 1. Qnauam disposUio est necessaria, ut Baptismm re- vioiscat. 2. Num r/uis ajfeclum peccati mortalis , quem habu\'d Baptismnm suseipiem , debet in confussione exponere ? R. Auct. p. 187 , 188.

-ocr page 109-



		105

		(£apitt IX. De itersitione Baptisnii. n. 8292.

		82. 1. Potenene Bapiismus üerari. 2. Qua/e ilerari nequit ? It. Ad l^um Negativo; est fidei dogma ex Conc. Trid. Sets. VII can. 9. Prolt. 1. Ex S. Scriplura. tlebr. VI 4 et 6 : Inipossibile est enim (ex Dei ordinatione) eos r/ui seniel sunt illuminati (lumine tidei per Baptismum) et prolapsi sunt (a fide deficientes), rur- sus renovari ad pmdtentiam (iterum novitatem consequi quaiu in Baptismo receperunt, i. e. rursus recipere per viain rege- nerationis, sicut in Baptismo receperunt, ubi culpa et poena omnino dimissis, nova facti sunt in Christo creatura) rursum crucijigentes sibimelipsis Filium Dei (i. e. quia cum Ba])tismus sit nostra cum Christo crucifixio, Baptismi iteratio esset nova Christi crucifixio in nobis; quod est absurdum). Ita exponit A piconio cum interpretatione coinmuni antiquorum Patrum. Alia autem inter recentiores valde communis expositio est haec : Vix possibile est eos, qui semel per fidem illuminati sunt et defecerunt a fide, converti, quia quantum in ipsis est suo defectu Filium Dei iterum crucifigunt. 2. Ex Tradilione ab apostolis accepta , quae nobis constat ex unanimi consensu SS. Patrum (vide Klee t. IIp. 164^.), constanti et perpetua Ecclesia? praxi atque iteratis Ecclesiae definitionibus. Vide Billuart dit. I art. V p.* 462, Auct. p. 188. Ad 2^ara Auct. p. 188, 189: Quare." 83. Si Bapiismus sine prudenti dubio de ejus volore scien- ter iteratur: 1. Quale et quantum pecealum committiiur. 2. Quanam pwna incurrunlur. \'6. A\'um irregularilas conlra/iitur,

-ocr page 110-



		106

		quando Baplismus iteratur sub conditione? R. Ad l^um Grave peccatura sacrilegii. Ad 2^um 1. Rebaptizatus innirrit irregularitatem totalem sive delictum iterationis est occultum sive publicum , uti fert cora- raunis sententia. 2. Rebaptizans, ipsique administram incurruiit certo irre- gularitatem ad alios Ordines suscipiendos. Nura etiam ad Or- dines susceptos exercendos? Plnres negant praeeipue quoad ministrantem. Vide A u c t. p. 189, 190. Affirraat vero G as- pa rri Tract. de Ordinatione n. 381, suamque sententiam de- ducit ex responso S. (\'. C. 14 Nov. 1716, in quo declaratur, ex ileratione Baptismi irregularitatem incurrisse sacerdolem , qui puellaro, ob immineus vitae periculum a se baptizatam , iterum cum cmremoniis baptizaverat. Neque, ait Gasparri, obstat cap. De apostalia citatum in Au et p. 189, in quo tantum dicitur, acolythum non posse proraoveri ad superiores Ordi- nes; nam irregularitas directe prohibet Ordinum susceptionem, indirecte autem , saltem si est ex delicto, susceptorum usuin. Ministrans hanc irregularitatem certo non incurrit, si Ba- ptisuii iteratio est occulta; idem dicit sententia ])robabilior, et in praxi tuta, ait Gasparri n. .\'524, ubi agitur de reba- ptizante. Ad 8^un\' Afïirmat sententia extrinsece probabilior propter auctoritatem plurium gravium auctorum. Negat sententia pro- babilis. Vide Lig. lil. VI n. 122, lib. Vil n. 356, G as- pa rri n. 329, Auet. p. 190: An pana." Tract. de Irreg. p. 184, 185. Quia autem agitur de dubio juris, clericus, qui ita sub conditione rebaptizavit, tuta conscientia se uti non irregula- rem habere potest. Vide Tract. de Irreg. p. 166. 84. 1. Quandonam Baptismum sub conditione iierare li- cel, imo oportet; nnde hoc probatur. 2. Eslne condilio externe exprimenda ? R. Auct. Ad l^um p. 190, 191: An licet."

-ocr page 111-



		107

		Ad 2^u,n Au et. p. 191, 192: An heec." 85. Quate dubium sufficit et requiritur, ut liceal Ba- ptismum sub conditione iterare? R. 1. Non sufficit dubium leve, valium seu irratio- nabile ortum ex scrupulo aut infundata suspicione, quia inde non aufertur vera certitudo moralis, Baptismuin valide collatiiin fuisse. Casus hujnsniodi dubii irrationabilis ba bet Auct./;. 192. 2. Retiuiritur et sufficit dubiutu rationabile et prudens, sive dubium est juris, sive facti. Dicit Croix lib. VI part. II n. 2145 cuui Gobat aliisque, Baptismum licite iterari posse propter dubium utcumque rationabile, seu non aperte vanum, futile et ex])lodendum. Item dicit Lehink. inN. Rev. théol. t. XXVI p. 322, Baptismum repeti posse, si dubium de priore collatione non sit aperte vanum vel plane nullum. Vide Tract. de Sn er. in gen. n. 30. Hinc a) In dubio juris licet repetere Baptismum, quamvis ex communi sententia auetorum fuerit validus, si aliqui pro- bati auctores de ejus valore dubitant. Casus: Ex communissima sententia Baptismus collatus (non in capite, sed) in scapnlis, humeris vel pectore est validus. Quia autem nonnulli auctores putant , ejusmodi Baptismuin dubium esse, dicit Lig. n. 107 Qu/rr. IV, propter aliquale dubium, quod in tali Haptismo intervenit , inerito dicunt Viva, Salm. ... ad majorem cautelam licite posse illum repeti." Cfr. Lehmk. n. 62 sub 2. Si in fans in utero matris rite baptizatus est in capite a secundinis omnino soluto, vix de valore Baptismi dubitari potest (Lehmk. «. 7-1, Kschbach p. 257); attamen dixit S. C. C., infantem, si in lucem est editus, iterum baptizandum esse. Vide n. 57. b) Dubium facti prsccipue adesse potest in parvulis bapli- zatis ab obstetricibus, in parvulis expositis et in baptizatis ab hsereticis. Vide Auct. p. 193. 86. Quid revererdia Sacramenti postulat ante adrninistra- tionem Baptismi?

-ocr page 112-



		108

		R. Ut minister hujus Sacramenti , si suspicatur Ba- ptismiiui forte jam collatum esse, prius diligenter inquirat (sal- tem in quantum adjuncta ferant; vide n. 92 et L e hink. n. 19 (1) in fine), num , a quu et quomodo Baptisinus admini* stratus sit. Ratio est, quod sine seria investigatione non ha- hetur duhium prudens , quale requiritur ad Baptismuin con- ditionatum (Rit. Rom. p. 12: Hac tarnen"). Si parvuli offeruntur baptizandi , minister generatim habet rationetn su- s])icaudi , eos ex aliqua causa necessitatis jam ablutos esse; quare prudentia suadet, ut universim ante Baptismuin in eam rem inquirat. Itaque 87. Licelnc parvulos, necessitatis causa jam ab obste- trice, chirurgo vel alio laico baptizalos, nulla investigatiotte l\'acta in valorem Bapüsmi, üerum baptizare sub conditione ? B. 1. Fuerunt auctores, qui affirmarent, eo quod prte- sumi possit, valorem ejusmodi Baptismi ex quacutnque tan- dem causa esse dubium. Fuerunt etiam Synodi et Ritualia, () quaj praescripserunt, ut baptizati ab obstetricibus indistincte sub conditione rebapti/.arentur. Vide Auct. p. 194. 2. Negat sententia communissima et vera , qure sententia confirmatur auctoritate S. Caroli Borromai, Calec/tismi lioma- ni, Benedicli XIV et S. C. C. 29 Deo.* 1682, 27 Marlii 1688. Vide Auct. p. 194, 195. Cum hao sententia consentiens dicit Conc. I\' r o v, /;. 133: Ulis etiam, qui propter periculura mortis ablutionem ba- ptismalem privata ratione receperunt, csereinonise otnissaj cuin

		() Steyaert VïxegesU in Si/nodos limcodttcentea anni* 1571 et 1612 dicit «MO J692: » Ad qux\'stioneni de baptiiatis inter acatholicos,..,. satius invenimus, gene- ratim pro uniforinitatc baptizandos itorum -u 11 conditione: idemque faeiendum circa hapt i/.atos ab obstetricibus. Quemadraodum in utroque casu pnescribuut passim Pa- storalia Belgica." Statuta Diujc. Buscod. anni 1852 art. 52 sub 10: «/Circa reiteratioucm Ba- ptismi a laicia coiiati, servanda est laudabilis et probata praxis Diojcesis, qua; ob circtunstantias temporis et locorum habet, infantes a laico baptissntos sub conditione esse rebaptizandos, aisi certo conatet ISaptismum iis valide 1\'uissc collatum."

-ocr page 113-



		109

		convaluerint in ecclesia supplendse simt, postquam tarnen pa- rochua de collati Baptismi validitate diligentissime perscrata* tus fuerit. Si enim prudens dubium de hoc haberi poraet , iterum infant ablaendns esset sub conditione." 88. SuJ/icilne testimonium uniux ad excludendum dubium probabile de oalore Baptismi in tieeeiiitaée admmixtrati ? K. Ad Baptismum comprobamlum sullicit testimonium ïinius, sive maris, sive feminae, dmnmodo ipsi fides pruden- ter adhiberi possit , (ita Ben. XIV Bull.i Postremo, Huil. I. V p. 52, 54) 860 dummodo testis sit fide dignus (atque femina exce\|)tione major) , nee sint alii testes contra* rium deponentes , ut loquitur Mare n. 1478. Quaiidonam autem in casu testis est fide dignus , ita ut , si testetur se rite baptizasse, dubiuin prudens absit et non liceat iterum baptizare ? 1. Alii eensent, dubium rationabile excludi , si obstetrix legitirae edocta priusquam ad obstetricium officium exercen- dum admitteretur, in speciali casu n parocho interrogata to- stclur omnia rite a se adhibita esse , quae ad Sacrauientum valide conficiendum requiruntur, nee quidquam ocenrrat in contrarium , quod illius testimonio fidem detrahat. Ita Hen. X IV üe Si/n. dicec. lib. Vil cap. VI n. 4. () 2. Alii putant, non subesse rationabile dubium, si obste trix insuper sit animosa, circumspecta, sicpius experta et probata semper recte egisse" , ut ait Croix lib. VI pari. 1 n. 321 cum aliis. S. Alphonsus n. 13u\' hunc auctorem aliosque citans dicit, pueros domi baptizatos non rsse reba- ptizandos, si in examino parochus conslanler deprehendat () S. Officium & April.* 1859 rtacripiit ad Spiieopum llarlemrnsem: «Tertion cju.-csitum de Baptiano infantiiim cintur ilomi ab nbstetrii ibus aliUque cnllato..... Sed qunad hoc plura verba congerere suprrvacaneum foret, cum a S. Pontifirc Be/t. XIV copiosam solidamqiie pro more institutioncm rc^ulamquc practicam expositam reperirc poterifc Amp. Tua De Syn. lib. l\'Il rap. VI el Itisl. 8 ac 8-k Tanti Docto* ris inbtructiones srqui opoftflt ad perimendas obortfls lites, ac ad pn>xim tutoineun- dam aptissima."

-ocr page 114-



		110

		obstetricem , sive laicum rite baptizasse , ut dicunt AA. prsefati." 3. Alii existimant dubium rationabile vix unqnam abesse, nisi obstetricis testimonium uno saltem teste confirinetur. lta Bouvier Be Haplismo cap. VI § 8, Co n f ér. d\' Angers edit. anni 1830 l. XII p. 128 sq. cura Bi 11 u art diss. I art. } p. 465 sq., qui dicit: Nisi testis gravis et ocula- tus asserat omnia essentialia esse servata, vix aut ne vix, raeo judicio, id certo constare potest. Experientia namque no- tum est mul tas mulieres sive ex ignorantia, sive ex turbatione in materia vel forma errare; item saepe referre aliter quam fe- cerint aut dixerint; item seinel aut iterum deprehensas quod bene fecerint, deinceps malitiose errare , et tarnen afferre se more solito baptizasse. l\'nde excepto casu testis, existimo non esse daiiiiiaiuluiii, qui sic baptizatum baptizaret sub conditione." () 89. Quanam ex disputalis vident.ur practice deduci posse ?* K. 1. Qui artein obstetriciam exercent sub mortali te- nentur noscere modum rite baptissandi; parochi autein obligan- tur eos examinaie. Vide n. 33. () S. C. de Pr. F. dedit 8 Se/il.* 1869 ad omnes Vicarios Apostolicos Indiarum Orientalinm lnstructionem, in qua § 44 hoc liabetur prujceptum: » Extcuderunt quo- que iidem EE. PP. ad omnes vicariatus pncscriptiones Pudicheriuue memoratu: Sy- nodi lialiita- anno 1849 circa rciterationem Baptismi sub conditione: I. Unusquisque missionnrius enteeliistas suos et inferiores catechistas seniel saltem singulis annis dili- genter cxamiuare tcnebitur, ut certior nat, quiuam inter illoi sint fidueia digni. 3. Ut non teneatur missionaiius baptizatos a catcchista fidueia digno sub conditione bapti- zare, requiritur ut adsint duo testes qui testificari possint, Haptismum fuisse legiti- me collatum; quibusdam tarnen ensibus exepptis, in quibus siugulis perpensis circum- stantiis, attenta peritia et probitatc catechistu:, cui tarnen fidueia non est nimis fa* cile concedenda, Beri potnt, ut nullum prorsus probabile dubium circa validitatem Baptismi oriatur, etiamsi non adl\'ucrint duo testes. 3. Catechista iufantem aliquem haptizaturus testes, quotiescumque poterit, advocare tcnebitur dabitque operam, ut testes apprime noscant, quujnani sint cotiditiones ad hujus Saeramenti validitatem re- quisitu!. 4. Pueros a catechista fidc digno baptizatos non liecbit missionario sub c»n- ditione rebaptizare, si pricdicta exhibeautur testimonia, nee ulli pateat suspioioni testium sinceritas." lta in Collect. Lac. t. VI rol. 070 et apud Leh m k. /. II n. 19 (1), qui auctor liane iustructionem applicat casui proposito in N. Rev. théol. i. XXVI p. 323.

-ocr page 115-



		111

		Obstetrix curet, quantum potest, ut quando baptizat duse (vel saltem una) raulieres prasentes sint, quaB postea testari possint, quo modo Baptismus administratus sit. 2. Ut minister sacer de valore Baptismi ab obstetrice ad- ministrati prudentiori quo potest modo judicec, prins ipsain obstetricem, deinde testes separatim interroget, easquo admo- nitas , ut spreta qaacumque consideratione terrestri vel tem- porali sincere eoram Deo de Baptismo collato attestentur. In- terrogentur vero , num aqua fuerit naturalis et in sufficienti quantitale, ita ut vere Huxerit; quodnam membrum sit ablu- tum; til rum aqua tetigerit cutem an solos orines; qutenam verba prolata sint, quandonam et num ab eadem persons qua: abluit. 3. a) Fieri potest, ut dubium rationabile submoveatur te- stimonio solius personae qute baptizavit, si est catholicse reli- gionis, probatic vita;, ante legitime edocta, atque ore aut scri- pto positive affirmat se rite baptizasse secundum ea qure sub 2" allegata suilt, modo nihil obstet in contrarium. b) Con- tra prudens dubium non tollitur testimonio persome acatholi- ese, aut mahe vita?, aut ante a parocho non legitime instru- ctse, aut quae luesitans testimonium deponit, aut quie iu facti relations defectum saltem dubie essentialem narrat, aut cujus testimonium aliunde est suspectum, v. g. defoctu veracita- tis, sincerse relationis etc, nisi forte ejusmodi testimonium ab uno saltem teste confirmetur. In casu ad a) si nempe Baptismus habetur validus, se- cundum Rit. Bom, til. Ordo supplendi omissa super infantem baplizalum p. 57, solae casremonia? supplendte erunt, atque in Registro baptismali describendum, quis infantem privalo modo baplizaril, et a quo caremonia supplela sint. Vide Rit. Rom. lit. Forma describendi baptizalos p. 436, 437. In casu ad b) Baptismus generatim sub conditione iterandus erit. Nota. In locis, ubi non habetur chirurgus vel obstetrix , qui sint fide digni, investigatio in valorein Baptismi inutilis

-ocr page 116-



		112

		eenseri possit. Niliilominus n«?r\|m; ibi licitum vtdetur infnntes a laico baptizatos, praetertnissa inquisitione, indistincte et ge- neratim sub conditione rebaptizare ob dubium preesumptum. Ratio est, tuin quod investigatio universim obligatoria est, turn quod tieri potest, ut in casu specinli alius tide dignus adfnerit <{ui infanteni baptiznvit, aut ut Baptismus ab aliis testibus confirmetur. 90. Num et qnomndo baplizandi mint pueri expoxili ? R. Auct. p. 196, 197. Co nc. Prov. p. 134 ait: Adhibita conditione expositi infantes baplizandi sunt, si eos rite baptizatos esse suspicari quidero possit, plene tarnen non constitent. Schedulae, qua forte baptizati significentur, acqoiesci nequit, nisi, investiga- tione facta, testiinonio oinni fido digno rem ita se habere comprobetur." 91. Suntne baplizandi qui ab haresi convertuuiur? R. Ordinarie baptizandi sunt sub conditione , quiajusta est ratio dubitandi, num hseretiei omnia essentialia adhibeant; Pieri tarnen potest, ut dubium rationabile de valore Baptismi auferatur per testem fide dignum. Vide Auct. p. 197, 198. Oonc. Prov. p. 184 ait: Propter gravia dubia, qua; ge- neratiin obstant validitati Baptismi nostris in regionibus , diligentia pietatis exigit, ut qui ex hacresi ad Bcclesiara rede- unt ut pliirimum sub conditione rebaptizentur." Nota. 1. Accurate et valide solent Baptismum oonferre JnnsenieltS, Grrrci Sc/tism\\atici, Evtychiani, Nestoriani, el alii lirrretiei Oriëntale»; item Schismcdici Galli (priite Eglise), Fe- tere» Calholid, et inter Anglicos Ritualhtce. 2. Minus ac- cnrate ideoqne dubie Baptismnm adnoinistnint luni Methodi- ,il(C et Presbyleriani, qui solent baptissare per aspersionem ; tuin Kpisnopatiani, qui hodic preesertitn consent Baptismnm esse ritum nudutn absque vera efficacia; tum denique Congre- (jationalhtrr, Unitariani, et Uuivertalisla, qui Baptismum eeu quid iiberum exislimant. 3 Baptisla adnltos tantum l>a- ptizant, et qnidem ilubie, quia formant proferunt integraal an- tequam incipiat immersio. (Vide tarnen Tract. de Sacr. in

-ocr page 117-



		113

		gen.u. 12). Sociuiani et Quaekeri unllnm prorsus Baptismnm con- ferunt." Ita Mare». 11-77 ex Sa bctti n. 668 et Ko nings n. 1264. Zitclli Apparalu» juritp. 871 «Heit: Videntnr esse inüdeles nati ex sectis Socinianoruni seil [Jnitarioruin, Metfaodistariiin , Quakeroriun, Swedenborgianorum, Rongia- ii iniin, sou liberarnm nt vocant Ecnlesiarnm. Kt si agatur de natis in sect» Haptismi necessitatem non respuente, tarnen observandum, au debita materia et forma ejus asseclre utantur; adeo cnini in dies sectarnm incuria et temeritas excrevit, ut jnxtii Netrman dimidia fere pars tot baereticornm in Anglia non sit Bnptismo rite abluta." i>2. Quaenam quoad Baplismum kareticorum , qui adjidem converlunlur, declaravit Sedes Apost, alque edixü ju» notlrum parliculare \' R. 1. Sedes Apost. declaravit per S. C. I n q u. 20 Nov. 1878 et 21 Febr. 1883: In eonversione haereticoruin a quo- cumque loco vel a quacumque secta venerint, inquirendiim est de validitate Baptismi in haeresi suscepti. Instituto igitnr in singulis casibus examine, si corupertum fuerit, ant nulluin , uit nulliter collatum fuisse, baptizandi erunt absolute. Si autem pro temporuin aut loeoruiii ratione, investigatione per- acta, nihil sive pro validitate sive pro invaliditate detegatur, aut adhuc probabile dubium de Baptismi validitate supersit, tune sub conditione secreto baptizentur. Demuin si constiterit validum fuisse, recipiendi erunt tantmnmodo ad abjuratioiiein et professionem fidei." 2. Ne hairetici, qui convertuntur, temere sub conditione rebaptizentur, edicit Conc. Prov. p. 134: Extra casuin imminentis mortis perieuli, sententia Episcopi exquirenda sem- per erit, qui judicabit in casibus particularibus, an aliquod probabile dubium de validitate subsit." Quod idem inculcat S y n. H i os c. /;. 31 adjangens: Parochi non omittent de illius (Baptismi) validitate diligenter tnquirere, et in ipsis lit- teris, quibus facultalem necessariarn a Nobis postulant, argu- menta oinnia et circuinstantias exponere qua; ad rem dijudi- candain faciant." Cfr. n. 72 sq. 8

-ocr page 118-



		114

		De adjuuctis Baptismi. n. 93113.

		ART. T. Dr Inro el il<- fonlo l>ii\|>li«mnli. n. J»:t»«. 93. Ubinam Baptismus adminislrandus est? K. Auct. p. 199, 200. Conc. Prov. p. 133 dicit: Baptismum, noiuiisi in pa- rochiali ecclesia penes fontein baptismalem administrandum esse, ad normam Sacrorum Canon O m, districte pneeipimus, nisi propter justam causam, ab Episcopo recognoscendain , ex- ceptio admittatur." 94. Quoad fontem baptismalem quaer.: 1. Queniam de ipso foute observanda sint. R. a) Ecclesia» parochialea generatim ex jure liabent fontein baptismalem ; potest tarnen contingere, ut in erectione ecclesine filialis boe jus reservatum sit ecclesia; matrici. Ca>terae autem ecclesia:, ut regulares, succursales, annexio , fontein baptismalem non habent nisi ex speciali concessione S. Sedis aut Ordinarii. Cfr. Ben. XIV Instit. 98 n. 12, Darts Prftl. can. t. II n. 144, Rev. théol. anni 1856 p. 279 sq. b) Congruentissimum est, ut fons baptismalis sit in ipsa ecclesia aut pro po eam in baptisterio (Rit. Rom. /;. 15). Si est in ipsa ecclesia, convenit ut sit in loco cancellis distincto prope ingressum ecclesia; et ad il]11cl porto principalis latus, quod ad ingredientis dextram est. Indulgetiir tnmeu , ut fons , si in alio ecclesiie loco aut in sacristia jam constitutus sit, ibidem retineatur, atque ut cancelli non apponantur, si nota- bilis obstat ratio. ïta ex Suppl. Rit. Rom. n. 4. Cfr. Conc. Prov. /;. 223. c) Curandum , ut aqua fontis baptismalis sit seroper nitida

-ocr page 119-



		115

		et iMiimlii; item ut ipse fons sit deoenti forma, ex materia solida, clave munitus, atque ita obseratus ut aqua a pulvere aliis(\|ue sordibus munda servetur. Fusius in Au et. p. 200, 201, Syn. Dioec. p. 29. Co n o. Pro v. p. 222 ait: Mun- dissima sit ac rite custodita pelvis baptismalis, e solido lapi- de, si fieri potest, potius quam e cupro confecta." 2. Quandonam el quo ritu aqua benedicenda sit. R. a) Solemnis fontis benedictio facienda est bis in anno, nerape in 8abbato Sancto et in Vigilia Pentecostcs. Consuetudo istatn benedictioneui serael tantum in anno pera- gendi velut abusus et Rubricis contraria eliminanda est. Ita deer. S. C. R. 7 Dec. 1814 et 13 April. 1874. Cfr. B u c- ceroni Enchir. p. 88. Adlubendi sunt ritus Missalis Romani. b) Si aliis anni temporibus aqua fontis baptismalis fa:cu- lenta evaserit aut plane defecerit, recens aqua benedicenda est secundum ritus Rit. Rom. tit. Benedictio fontis Ba- ptismi extra Sabbatum l\'ascha et Penlec. p. 87. Nota. 1. Quando nova aqua benedicenda est, antiqua in sacrarium elf\'undatur, ac deinde fons accurate mundetur. 2. Si aqua benedicta tam imminuta sit, ut minus suffi- ciens videatur, alia non benedicta admisceri potest, in minori tarnen quantitate." Rit. Rom. p. 11. 95. Quanam obseruanda sunt quoad sacra olea, qua ad- hiberi debent turn in benedictione fontis baptismalis, turn in administratione Bapiismi ? R. 1. Adhibendum est sacrum oleum, quod etiain ca- tecbumeuorum dicitur, et sacrum cbrisma. 2. Sacerdos uti debet sacris oleis, quse eodem anno ab Episcopo Feria V in (\'cena Doinini sunt benedicta, atque veteribus oleis, nisi necessitas cogat, ultra annum uti non licet. Rit. Rom. Ut. Sacr. Bapt. De sacris oleis, p. lti. 3. Qui legitima causa non impeditus veteribus oleis utitur , graviter peccat (Lig. n. 141). Unde, ut dicit Rit. Rom., curet parochus, ut ea suo tempore quamprimuin habeat."

-ocr page 120-



		116

		Cfr. Ben. XIV Jmt.it. SI n. 4, ubi loquitur de oleo infir- morum. Legitima au tem causa excusans censetur locorum di- stantia , viarum difïicultas, aëris temporuraque intemperies. Vide Gardellini in deer. S. C. R. 16 Dec. 1826, qui abusum et damnabilein corruptelara vocat consuetudinem distribuendi sacra olea post Dominicam in Albis. Atque Syn. 1) i oe c. p. 29 cum Ben. XIV parochos magnopere hortatur, ut sacra olea in Ccena Douiini consecrata statim obtineant, quibus utantur in Sabbato Sancto, cum beuudictio tbntis baptismalis instituitur. 96. Quid facto opus est, turn in benedictione fontis ba- ptismalis turn in administratione Baptismi, si nova olea nondum fuerint obtenta? R. 1. Benedictio fontis fieri debet cum chrismate et oleo anni prajeedentis (S. G. R. 28 Sept. 18-\'57); accepta au- tem olea non debent infundi in aqtiara , qua: cum infusione veteruui oleorura jam est benedicta (S. C. R. 12 Aug. 1854). Vide De Heidt /. /// «. 155. A Hamen si nova olea casu for tuit o non fuerint recepta, sed i-11111-in die aut saltem brevi, cl antrquam Baptismus adinini- strandns est, haberi poterunt, pnrochua potest, fonlem in Sab- bato Sancto benedieere omittens infusioncm S. oleorum ; atque posten recepta nova olea prtvnliin nc separatim in aquatn mit- tere. S. C. 11. 12 April. 1755, 12 Aug. 1854. Hoc in casu servanda est pars aqna> benedicta? anni pripcedentis, et cutn ca interim Baptismus conl\'erendus est. Ita Rev, tliéol. anni 1859 p. 27 si/, et A d o u e Sgu. can.lii. tib. 1 n. 1032. Alii antem putant omiii in casu fontein benedicendum esse eum oleis anni prsecedentis; idque deducunt ex decreto S. C. H. 19 Sept. 1859, in quo dicitnr, easn r\|iio ob magnam parochise ab nrbe cpi- scopali distantiam nova olea in proroplu haberi nequeuut, be- nedictionein fontis celebrandam esse cuin infusione S. oleorum anni prtecedentis. Ita N. Kev. tliéol. I. Il p. 55 sq., Ij e h m k. «. 60, Aertnijs n 49 Queer. 4. 2. Baptismus administrandus est cum aqua fontis anni prae- cedentis usque dum fons cutn uiixtione novorum oleorum erit

-ocr page 121-



		117

		consecratus. Neque differendae sunt unctiones a Rituali Rom. praescriptae, sed in his adhiberi debent vetera olea donee nova recepta erunt. S. C. R. 23 Sept. 1837. Nota. 1. Si in decursu anni S. oleum deficere videatur, et alind benedictum haberi non possit, aliud oleuui de olivis non benedictum adjiciatur, sed in minori quantitate. Rit. Rom. Hoc tarnen licitum tantum est in casu necessitatis, nullatenua vero iimnediate post accepta olea consecrata. S. C. R. 7 Dec. 1844. i. Vetus chrisma, et oleum catechumenorum, ac infirmo- rum , si quod remansit in ampullis , ponitur in lampadibus ecclesia: ante SS. Sacramentum , ut coinhuratur. Reliquum , quod est in pyxidibus, sive capsulis , cum bombyce, igne comburitur." Syn. Dioec. /;. 18 cum Ponti/icali Bom. Cfr. Do Herdt t. III n. 155, 156. 3. Sacra olea asservanda sunt in suis vasculis argenteis aut saltem stanneis, bene obturatis et mundis. Vascula debent esse distincta, et unumquodque propriam habere inscriptionein , majusculis litteris incisani, scilicet Oleum C a t e c h u m e n o- r u in et Sa er urn Chrisma vel Bal tem litteras initiales O C. et S. C. j item vasculum olei infirmorum sit peculiari in- scri])tione signatum (Conc. Prov. ji). 170). Vascula ini- nora ita distincta possunt tarnen conjungi. Ut periculuin efl\'usionis caveatur, coinmodum erit in vasculis bouibacium vel (\|iiid simile habere." Vascula SS. oleorum in loco proprio, honesto ac mundo, sub clave ac tuta custodia decenter asserventur, neabaliquo, nisi a sacerdote temere tangautur, aut eis sacrilege quisquain abuti possit." Rit. Rom. tit. De sacris oleis p. 16, 17. Lo- cus honestus hie intelligitur v. g. armariuin seu fenestella in \|>ariete ecclesise prope altare majus ad cornu Evangelii vel E- pistola?, aut repositorium in sacristia vel baptisterio. Prohi- betur au tem S. olea deponere in tabernaculo SS. Sacrameiiti. Conc. Prov. p. 143.

-ocr page 122-



		118

		4. Patochus , quantum fieri potest, curet , ne per laicos , sed per se, vel per alium sacerdotem , vel saltein ])er alium Ecclesia; ministrum hsec olea deferantur." Rit. Rom. I. e. Uaque extra necessitatem aut sidtetu siue justa causa ne tan gantur a laico sacra vasctila quando sacra olea continent. Cfr. De Uerdt n. 1.57. ART. II. Do <<!TiiioMiis Rii\|iU»iiil. ii. 1»3 IOS. 97. Proba contra karelicos, nsum cmremoniarum Bap(i- snti non esse novum neque superxlitiosum. R. Au et. p. 201 , 202. 98. 1. Suntne caremonio\' in quocumque liapthmo adhiben da. 2. Quantum eit peccatum eau in nolemni liaptwmo omitlere f R. Ad l^um 1. Adhibenda: sunt in solemni Baptismi administratione , tjuae extra casuin necessitatis semper p(;r se facienda est. Au et. p. 202: Quandonam." %. Si sacerdos in casu necessitatis aut alia de causa ab Ür- dinario probata , infanten: vel adultum domi privatiro bapti- zat, omittere debet cicremonias , quse ablutionem prcecedunt. Syn. Dicec. p. 30. 3. Laicis in necessitate baptizantibus nullas lieet adhibere cseremonias. Vide n. 30. Ad 2"\'" Qui sine justa causa in Baptismo solemni caereino- nias omittit, per se graviter peccat (B e n. XIV Gonst. In- ter omnigenas. Vide n. 100). Idem dicendum de eo, qui unam csererooniam notabilem negligit, v. g. <\|ui baptizat sine unctione chrismatis, cum aqua non consecrata , cum chrismate anni prsecedentis. Lig. «. 141. Cfr. A u c t. p. 202: * Quomodo."* 99. Licetne aliquando plnres simid nolemniter baptizare? R. Auct. /;. 202, 203: An licet", De Uerdt t. III n. 161. Nota. Qunm auctores dispnlent, qiiwnam causa ïequiratiir, ut plures siiniil soluuiniter baptizaru liceat, opportuue obser-

-ocr page 123-



		119

		vatnr, inde non magnum commodum referri; nam plerirque cscremonire et formulsr. pro singulis repeti debent. Ex prae- scripto Rit. K o ui p. 26, 87 singnlariter singulis fieri debet: a) prima nominis interrogatio, cxsuHlatio, crucis impressio; b) prior manus impositio; c) immissio salis in ore; d) cnicis impressio; e) altera manus impositio; I\') tactus aurium et na- rinm ciini saliva ; g) abrenuntiatio et unctio S. olei catechu- menorum; h) interrogatio de fide, et reliqua ornnia quse se- quuntur usque ad fiuem. 100. Num el qnomodo caremotiice in Baptismo omissa sup- plendre sunt? R. Affiruiative, ut pnecipit Ben. XIV Bulla Inter omnigenas § 19 (Buil. t. Il p. 180): Quas (caeremonias) quum ex veris, gravibusque causis pra:termitti oontingat, pri- mo quoque tempore suppleri (parochi) eurabunt. Neque enim sine gravi peccato negliguntur tam magni ponderis, tantreque antiq uitat is ritus, atque ad reverentiam Sacramento reconci- liandam maxime necessarii." Itaque 1. Cteremonias omissre in Baptismo domi privatitn collato quamprimum fieri potest in ecclesia supplendse sunt (Conc. Prov. p. 133, Syn. Ditcc. p. 30). Speciales cseremonias, quaR adhiberi debent qiiaudo supplentur omissa in Baptismo turn infantium turn adultorum, vide in Kit. Rom. p. 57 et 65. Quaenam autem ex utrisque crcremoniis adhibendre sint , dependet ab setate, in qua ipse Baptismus valide collatus est. Quare si quis Catholicus adultus in infantia omissis omnibus vel quibusdam creremoniis valide baptizatus est, cseremoniae et preces servanda; sunt quaj assignantur in Rit. Rom. lil, Ordo supplendi omissa super infanlem baptizatum. Ita deer. S. C. R. 27 Aug. 1836. 2. Si in fans vel adultus jam est in ecclesia , ut solemniter baptizetur, sed mortis periculum immiuet, sacerdos omissis iis quaj Baptismum prflecedunt, eum illico baptizet ter vel semel tantum aquam super caput ejus effundens in modum crucis, atque immediate addat cieremonias subsequentes. Si baptiza-

-ocr page 124-



		120

		tus supervixerit, suppleautur ritus praecedentes. Kit. Roin. p. 27 et 5 7. 3. Si in Baptismo solemniter administrato aliqua cperemo- nia ex inadverlentia vel alia causa omissa aut male peracta est, error aut vitium corritji debet, si abs(\|ue gravi incom- raodo ficri possit, v. g. si detegitur quum baptizatus adhuc est in ecclesia. 4. Si hsereticus, in h:rresi valide baptizatus, convertitur ad lidem , cseretnonise ?upplendm sunt, nisi rationabili de causa Episcopo aliter videutur; quod in adultis saepe erit. Vide Rit. Rom. /;. 80, Lig. n. 141, Lehmk. n. 09 ad 5 sub 2), A u c t. p. 203: An suppleri." Si hsereticus adultus sub conditione rebaptizatur, Bapti- smus conferendus est cum cffirerooniis quae pro adultorum Ba- ptismo pncscribuntur. S. C. R. 27 Aug. 1836. "Videtur ta- uien, ait Lehmk. I. c. sub 4), in casu particulari ex gravi causa Episcopus dispensare posse, utliceatcierenioniasomittere." Nota. Si, cseremoniis in Baptismo rite adhibitis, ipse Ba- ptismus absolute aut conditionate re])eti debet, tutius est etiam caeremonias repetere. Lig. n. 144, Scavini l. lil n. 553. 101. Quomodo caremonice Ba/dismi dividuntur? R. In generales seu remutas et parliculares seu proximas. Proximn iteruru dividuntur in prsecedentes, concomitantes et subse(juentes. I. Pracedentes. Auct. p. 203 206. 1. Nominis impositio. Auct. p. 204. In Conc. Prov. p. 137 legitur: Prohibemus ne fabu- losa, obsecena et ridicula nomina baptizandis imponantur, attjue praecipimua Coelitum tantum nomina illis t\'ore assignan- da, quae in Martyrologio Romano, aut in aliis probatis Me- nologiis reperiuntur." Refert Zitelli l. c. p. 276 decre- tum S. Officii Jun. J883: Si puerum baptizandum de- ferens nolit prorsus eum baptizari, nisi imposito impii alicujus nomine, non ideo las est Baptismum differre, sed puer ba-

-ocr page 125-



		121 ptizandus est, addito, subroissa voce , nomine alicujus Sancti." 2. Interrogationes. A u u t. />. 205. Zitelli l. c. p. 276 dicit: Interrogationes... possunt primo latine factie, dein in vulgarem linguam verti, ut ab adulto baptizando vel a patrinis et matrinis intelligantur, si agatur de Baptismo infantiuro. Congr. S. O. 23 Aug. IS80." In Suppl. Rit. Hom. n. 7 legitur: SSmus Dominus Noster indulsit ut in dicecesibus luijus Provincise atnodo in administrando Baptismo cuilibet fnterrogationi et Responsioni Latina lingua prolata? juxta prsescripturn Ritualis Romani il- lico nova interrogatio, novaqne responsio iteretur lingua vul- gari seu patria." II. ConcomUanles. A u c t. /;. 206. Introductio in baptisterium. Suppl. Rit. Mom. n. 6 dicit: Introductio, quffi hlc ponitur ad limen ecclesia\', satis erit si fiat a loco, qui a foute baptismali aliquantulum distet." III. Subsequenlcs. Au et. />. 206, 207: Post collatuin." 102. I. Qurenam est natura votornm baplismaliutn. 2. Qnid quoad eurum renovalionem suadetur aul prtecipUur ? 11. Ad l"^,n Non sunt proprio sensu vota aut proioia sioues , sed declaratio voluntatis acceptandi et observandi le- gein christiauam. Quare fideles monendi sunt. ut memiiterint qualein obligationem iu Baptismo contraxerint , ac quantum sua peccata sint aliorum peccatis graviora. Fusius Au et. p. 207, 208: * An in Baptismo."* Ad 2^um Suadendura, ut eorum votorum memoria ssepe aga- tur, eaque renoveotur, prtecipue die anniversaria Baptismi. Unde Conc. Prov. p. 137: Recepti Baptismi cominemo- ratio jugis resonet in aurihus filiorum, tantique beneficii uie- inoria colatur , tuin religiosis actibus piisque operibus recur- rente pnesertiin anniversaria die concelebratie, tuin vero etiam renovatis srepius publiee ac privatim solemnibus promissioni* bus Deo Creatori, Redemptori et Sanctificatori, in Baptismo,

-ocr page 126-



		122

		factis , cum nos in filios adoptionis recepit." Pra;cipitur autem in Gonc Prov. p. 148 et in Syn. Pioec. p. 39 solemnis votorum baptismalium renovatio die prima? Commonionia puerorum. Formulam renovationis habes in Syn. Dicec. p. LS9. Cfr. Au et. p. 207: Fideles." ART. III. !» pntriiiis. ii. I03 lil. 103. 1. Quare patrini in Baptismo adhibendï mul., 2. Qui- bus alth nominibus vocanlur, et (/nare. 3. /// quu Baptismo adhibendi gunt. 4. Quol assumi licel ? 11. Ad l^unl et 2^um Au et. p. 208. Ad 8^nm In Baptismo solemni adliibendi sant , idfiue sub gravi peccato preecipitur. In Baptismo privalo , (\|ui a sacerdole admiiiistratur, certo non sunt necessario assumendi. Num licite assumantur ex jure communi, disputatur. Cfr Feye n. 414, Mol. théol. Sé- rie 2 p. 574 sq., Rev. théol. anni 1856 p. 70. Jure au- tem nostro particulari prohibetur in Syn. Dioec. p. .\'10. At- tamen si adhibiti fuerint, contrahunt cognationem spiritualem. Vide Tract. de Mntr. p. 287. Ad 4^anl Assumi possunt non plures quam nnus et una; sufh\'cit vero unus aut una, et tunc,ait Lig. n. 155 Dub. 1, probabilius non refert, utrius sit sexus. Parentes autem duos masculos aut duas feinnias designantes , et paroohus eos aut eas admittens peccanty mortaliter~~; item vuriuj ip~~ui duo patrini aut duae matrina;/^ sunt diversi sexus ac est puer. Lig. ti. 155 Dub. 2. 104. Quinam sunt effectus valid/c mixceptionis in Baptismo ? R. A u c t. p. 209 : Quinam sunt." Quod attinet ad secundum effectum dieit Conc. Prov. p. 135: Patrini seu susceptores adhibentur , qui, baptizati fidejussores constituti, catholicee ejusdem educationi, si a pa-

-ocr page 127-



	123

	rentibus vel Ui tori bus negligatur, intendant, sollicite caren* tes ut in iis qucB ad mores inforraandos attinent, erudiatur, et in sanctn Dei tiinore adolescat. Hoc officium niinium no- gligenter habelur nostris diebus, deque eo vix cogitant, sive ii quibus patrini inducendi cura est, sive ii ipsi qui sanctam liane curationem in se suscipiunt. Non itaque omittnnt paro- chi , quffl sint patrinorum partes in mentem revocare iis qui hoc munus acceptant, ac nominatim exponere quantopere de-

		5
deceat, ut qui se alterius ptedagogum et custoden: professus est, illum ipsum deserat quem in (idem et clientelam saam re- cepit, donec opera et prcrsidio suo eumdein egere intellexerint." 105. 1. Qucrvam ad validam nueeptionem requirunlur. 2. Quifl si plnres quant duo patrini desvjnanlnr et admitlunlur ? 11. Ad 1^UI" Au et. /;. 209, 210: * Quanam."* A\'ola ad 7" de taclu pkynco: Communiter docetur, reqniri ut sive ipse patrinus sive ejus procurator biptizandum pliysii e tangat. Lig. n. 148. Tactus physic.ua videtur esse sufficiens, si susceptores inanuin vel extremitatem digitoruin supra huinerum infantis ponunt. Cfr. Peye». 118, Gasparri n. 74-4 , qui id deducit ex declaratione S. C. de Pr. P. 21 Jan. 1856. Tactus iste fieri debet aut sub Haptismo, aut immerliate post, aut (quod probabilius sqfficit) iinmediate ante Bapti- suiuiii. Suflicit (\|iio(\|ue si patrinus infantem baptizatum de manu sacerdotis recipit, licet in actu Baptismi eura non tetigerit (S. (\'. C. 20 Dec. Itt53); non videtur au tem universim suf- ficere, si baptizatum suscipiat de manu tertise personic v. g. obstetricia, alterius patrini vel matrinse. Ex sententia Cor- radi, De Justis alioruinque satis est, si susceptor infantem sacerdoti baptizandum porrigit vel prassentat. Sed, ut dicit Lig. I. c., comniunissime et merito docent Dl)., non sutticere tactiun moralem sive assistentiam; nee sullicit quod quis re- spondet tantum ad interrogationes baptizantis. Ad 2^um Auct. p. 210: * Quid si."* 10(t. Susceptio per procuralurem estne oalida?

-ocr page 128-



		124

		B. At) ot. p. 210: Au valuta" 107. Estne patrinus adhibendus, quando solum caremo- niee supptentur, item quando Baplixmux sub condilione iteralnr \' R. A uct. p. 2 J 0 , 211: dn est." 108. Quinam ex pire eommnni aut parliculari tanquam indigni nel inepli excluilunlur a miniere patrini? R. Auct. /). 211, 212. Conc. I\'rov. p. 185 ait: Psrochi fideles edoceant saneta: hujus tutelw ndministratio- nem eonimittendam du Hatenus esse iis , quj eam gerere aut (ideliter uolint, aut sedulo et accurate non qneatit." Nota ad 1°: Ex prsesrripto (One I\'rov. p. 135 pablice criminosis annumerari debent ii, qui ad aliquam ex damnatis societatibus pertinent, qui Cotnmunionem pasehalem et longiori tem])ore cultum divinum neglexerunt, qui Matri- ïuonio mixto illicite conjuncti consensiim dederunt, at proles iu li!erosi educentur. Quos omnes, ait, ne quidem tanquam alterius procuratoren, ad baptizatum e sacro foute suscipien- duin, admittendos esse prescribimus." Nota* ad 2ⁿ: Quamvis directe excludantur solum regulares, vota solemnia habentes, videntur etiam comprahendi religiosi et religio>a^, vota tantum simplicia prol\'essi. Ita Pe 15 r a ba n- dere Jur. can. eomp. n. fi27 cuni L. Ferrari.«o. Baptismus art. VI ii. 42. Conc. I\'rov. p. 146 simpliciter dicit: Ke- ligiosos ab hoc manere suscipiendo Canones arcent." Cfr. Lehmk. in N. Rev. tb col. t. XXVI p. 668. Nota ad 4°: Conc. Frov. p. 135, 136 addit: Nee inuti, aut sanse mentis non compotes, nee pueri qui ad pri- mam saltem Communionem admissi nondum fuerunt, uti pa- tri ni eligantur." 109» Possuntne sacerdotes sffculares esse patrini\' R. Neque jure communi neque jure nostro particu- lari id prohibetur, attameu generatim dissuadetur. Vide Auct. p. 212: Ah sacerdotes." Qnare Conc. I\'rov. p. i :>6: ,, Clericos haec Synodus bortatur, ut idem munus, ad vitan-

-ocr page 129-



		125 duin speoialiorein cum familiis nexnin , aliasque ob rationes, declinent." 110. Qufpnam. practice minixlro Baplixmi notanda sunt quoad patrinoê? K. 1. Ne unquam aliqnem invitum vel inscium ut patrinum adinittat; nam ad validam susceptionem requiritur intentio saltem virtualis. Quando ipsi susceptores designati Baptismo non ndstant, minister ab aliis inquirat, nu in con- sensuoj vere dederint. Quodsi non constet, aliuin palrinnin vel mail\'iiciiu statim substituut, aut si id commode faeere ne- (\|iieat, Baptisiniiui administret cum uno tantum susreptore. 2. Attendat, ut susceptores aut pro iis procuratoras filio- liim physiee tangant, secundum dicta n. 105 ad 7"; imo generatim ipsi curandum est, ut susceptores, aut, si absen- tes sint, eorum procuralores vel aliie personae nomine quasi* procuratorum sub ipsa ablutione aut filiolos super brachia teneant, aut iis man urn imponant vel supponant. Cfr. De II erdt l. e. u. lfi() (15). :}. Si parochus ante Baptismum intelligat, indignum ele- etuui fuisse a parentibus ad patrini munus, illos tempestive doceat legem Ecclesiae, atque prudenter inducat til eligant alium. Si indignus inopinato se praesentet, sacerdoa ipsi ho- nes!o modo signilicet, legem Ecclesiae non permittere ut ad- mittatur, ipsum vero coram aliis nullatenusobjurget; quinimo facile permittat ut ceu testis assistat; et ne , in aliud tem- pus Baptismo dilato, infuus exponatur periculo sine eo de- cedendi , absque ullo etiam suseeptore baptizet." Conc. Frov. ;;. 18(J. 111. Potealne Catholicu» esse patrinu» prolis qutr ab htvrelici* baptizatur? R. Negativo. S. Officium 10 Maii 1770 decidit: Absolute non licere nee per se nee per alios fungi officio patrini in Baptismis, quae haereticorum liliis ab haereticis mi- niatrantur." Cfr. N. Hev. tb col. t. lil p. 308. Qunre dicit

-ocr page 130-



		126

		Syn. Dioec. p. 81: Edocendi sant fideles non licere sibi suscipere, sive per se sive per procuratoren), aliquem infan- tem, qui ah hieretico aut schismatico baptizatur ministro." (\'fr. A u c t. p. 213: An Catholicus." ART. IV. De regixtro biiptismali. n. 112. 113. 112. Quanam ex jure communi et par/iculari servanda sunt qttoad regislrum haptismalem ? R. I. Pr.neter libros confirmatorum , matrimoniorum , status animarum et defunctorum parochus debet habere li- brum baptizalurum apte et diligenti opera compact una , in quo secunduin ordinem diermi), quibus occurrunt, baptizatos per- spicue , accurate et nitide describat ex praescripta in Rit. Rom. ;;. 436 rationa, aut alio breviori ihodo qui in usu est et al) Ordinario approbatus. Vide Rit. Rom. til,. Formula scribender. p. 436, Conc. I\'rov. p. 90, Suppl. Rit. Rom. n. 60. 2. Register baptismalis in arehivo parochiae sub sera servari debet, codex vero pneparatorius, in quo prima fit descriptio, in sacristia custodiri licet; prohibetur tarnen, quominus hiec descriptio exaretur in charta volante. Syn. D i cc c. p. 110, Jll , Conc. Prov. /;. 332. 113. Quanam peculiarüer servanda sunt quoad inseri- ptionem prolis illegitima ? R. I. Si parentes legitimo Matrimonio juncti non sunt, oinittendum est nomen conjugMms, item nota legitiroi- tatis. Attainen uL om nis infamiic vitetur occasio , ne addatur prolem esse illegitimam , aut parentes solum Matritnouiuiu civile contraxisse. 2. Nomen alterius parentis, de quo constat, scribatur; si vero de neutro constat, scribatur: Anno Domini . . . die . . . tnensis . . . etc. baptizaoi infanlem, cujus parentes ignorantnr, natum die. . . .

-ocr page 131-



		127

		3. Lege civili inqnisitio in nomen patris prohibetur. Burg. We tb. art. 342; unde fieri non consuevit. Neque illegitirai infantis pater inscribatur, nisi de eo certo constet ex ipsius patris confessione vel aliunde , v. g. quod Matrimonio civili t-iiin ïnatre junctus est. 4. Si proles illegitima postea a parentibus ngnoscitur, aut subsequenti Matrimonio legitimatur, in registro baptisinali no- inina omissa addantur siinul cum die et loco quo inter pa- rentes Matrimoniiim corain Ecclesia inituin est. Similiter nota legitimitatis adjiciatur , si infans pro foro ecclesiastico vere legitimatus est. Quomodo hoc fieri possit, vide Tract. de Matr. Append. Q. 5 et 6. Nota. Quomodo conliciendum sit extractum seu excerptum e registro baptisinali, vide Syn. Dirjec. p. 110. APPENDIX. De purificütione puerperarum. n. 114117. 114. Estne pttrijicatio mnlierum post parfum jure com- muui aut particnlari prateripia? 15. 1. Jure communi non est pnescripta; sed mulie- res possunt statim post partuin, si voluut et vires perinittunt, ad ecclesiam accedere, ut Deo gratias agant. Si voluut tarnen ex devotione ab ingressu ecclesiae aliquamdiu abstinere, ut lege Mosaica erat prajscriptum (Lev. X[I 2), id laudabiliter perinitti potest. ita ex liö. 111 Decret. Ui. XLVI1. Attamen purificatio consuetudine introduci potest, pluribusque in locis introducta habetur obligatio benedictionem ante ingressu ui ad ecclesiam petendi, et aliquid pro ea parocho praebendi." Heif- fenstuel in l. c. juris. Cfr. Giraldi Expos. jur. pont. t. 1 p. 454. 2. Prsescribitur auteni jure nostro particulari. C o n c. Prov. p. 137 ait: Ex more antiquitus tradito et ad exemplum Bea-

-ocr page 132-



		128

		tissima; Virginis Genitricis Dei, mulieres puerperse, exacto feliciter partu, ad ecclesiam accedant, ut benedictionem re- cipiant, et do prole quam suseeperunt, quamque in legitimo Matrimonio amantissima; Matri nostrai Ecclesiae gemierunt, Deo omnipotenti tuin gratias agant, tum pro incolumitate commendent." Et Syn. Dicec. p. 31: Piano et laudabilem consuetudinem servandam esse decemimus, ut muiier post prolem emissam in ecclesia benedictionem imploret." Aota. Benedictie) puerperartun , quaruvis non sit unurn ex juribus parochialibus, est functio parochialis, qua* ex con- suetudine apud nos competit parocho. Ideoque honorarium seu oblationes occasione luijus benedictionis factae ei de se tribui del)ent. Cfr. Tract. de Sacr. in gen. ». 137 ,Resp. ad Q. B p. 94, 95. 115. Quibus puerperiê benedictionem dare non licet? R. 1. lis, fjnas, notum est, extra legitimuin Matri- moniülD peperisse vel concepisse. Syn. Dioec. /). 32 dicit : Denegari mulieribus debet, quae notorie e fornicatione, ex adulterio aut damnato alias coitu pepereruut." Sed Suppl. Rit. Kom. n. 49 ad benedictionem negandara reqnirit, ut proles concepta et nata sit extra legi- timum Matrimonium. Nihilominus edixit Ordinarius in Oom- at unie an dia anni 1890 (Co 11. III ;;. 137), inhserendum esse statuto Synodi Direc. Licet prohibitio illa in Suppl. ad EU. Hom. limitetur. . . ., inde jure inferri nequit, in nostra quoque Dicecesi licite admitti posse mnlierem, cujiis proles notorie extra contiubiurn concepta 1\'uit, quainvis nata sit con- tracto jam Matrimonio." 2. lis, quae illicito mixto Matrimonio junctie nondum cum Ecclesia reconciliatie sunt. 3. lis, quariim infans ipsarurn culpa a ministro acatholico baptizatus est. Nota. Opportune, ait Syn. Dioec. p. 32, de pnefata pro- hibitione luoneiidse sunt mulieres, ut ouinis evitetur confusio."

-ocr page 133-



		129

		116. Mfttue benedictie deneganda, si quoad istas causa» existit aliquod dnbinm ? R. Negative ; sed tune ex peel it pnerperas ad benedi- ctionem admittere. Hoc eruitur ex cap. II de Reg. juris lib. V Decret. fit. XLI: dubia in meliorera partem interpretari debent." Q,u:e regula teste Rei ff. in I. e. n. 10 valet etiaiu in odiosis et. onerosis v. g. in pcenis infligendis." Vide Hesp. ad Q. B. p. 96. 117. Quo tempore pont par tv m et quo modo benedictio ista, danda est ? R. 1. Quoad tempus recjuirit Syn. Diccc. p. 31, ne puerperre ad purificationem admittantnr ante diem quin- tam decimara a partu , nisi rationabiles causae aliud suadeant. () 2. Quoad modum vide Kit. Rom. p. 280. Dicitur ibid.: Ipse (sacerdos) .... ad fores ecclesiae accedat , ubi illam (puerperam) genufiectentem et candelam in manu tenentem aqua benedicta aspergat." Ad quse verba Suppl. Kit. Rom. n. 49 ait: Perraittitur ut inolier non se sistat ad fores ec- clesiic, verum aliquanto saltein spatio distet ab altari ad quod exinde introducenda est." Adjnngitur 1. e.: Si quando plu- res simul introducuntur, in plurali dicitur: J/en accipient"* etc.

		() Observat Giraldi /. c. Kola IJ, »* improbandnm pssp. puerperarum morem, (\\\\xixi citci ulliini valetudinis perieulom , nimiam sibi blandieiites, largissiroe aliquautu- lam temporis, :i Poutifice (I n n uren t in III lib, lil Vrcret, lil. XLVI1) liic in- liiliiiin, interpetrando illud extendunt etiam ad quadragiuta dies: quo lit, ut diebus festis Müsse Sacrificie, non assistant, et sic vertaal, ia commodum corporis, quod pia consuetudine ad profectum anima; institutum est." «^4«jfe- Cü^t-yi^d,iy cJ-i . £60 Z0 ?t/. 5 i&.

-ocr page 134-



		180

		II. De Sacramento Oon- firmationis. I. Baptismum excipit tractatus de Sacramento Confirma* tionis, quia est Baptismi complementum quoddam et perfe- ctio. Eteiiim qui per Baptismum regeneratus est Christum ope- ribus profiteri debet, et fnrdus cum eo initum intactum ser- vare. Quod ut proestet, Baptismus suflicientes quidem largitiir gratias; verum pronitas ad mal urn animaeque infirmitas atque scandalum saecnli homini magnas sa;pe facessunt difficnltates. Quare quo esset ex]ieditior ad pugnam vitseque christianse ob- stacula facilius vinceret, benignissimus Salvator instituit Sa- cramentum Confirmationis. Cfr. Conc. Prov. /;. 137, 13S. II. Tractatus dividitur in quinque capita. Vide Au et. p. 251. III. Summa doe tri nee catholica? de hoc Sacramento ex Concüio Florentino et Tridentino: Auct. p. 216218.

-ocr page 135-



		131

		(ÜAptlt I. De natura et existentia Confirinationis. n. 16.

		1. 1. Quibus nominiöus appellater aeeundum N. L. Sa- cramentum. 2. Quomodo definitur? R. Auct. Ad l^um p. 219. Ad 2^um p. 220: Quid est." 2. Quinam prrpcipue veritatem hiijus Sacramenli impu- gnant ? R. A act. p. 220 222. 3. Proba Confirmationem esse serum Sacramentum N. L. R. Hïrc veritas dogmatice definita est a C o n c. Trid. Sess. fll de Conf. can. 1. Vide Auct. p. 223. Prob. in Auct. p. 222, 223. 4. Refelle objectiones. R. Auct. p. 223225: Objiciunt." 5. 1. Proba, Christum Sacramentum Conjirmationis in- stiluisse. 2. Num ipse Christus Mud immediale instituit. 3. iV«m etiam ejus materiam et formant determinavit in specie? R. Ad l^um Prob. 1. Ex S. Scriptura , in qua proroit- titur, Spiritum Sanctutn datum iri non solis apostolis , sed omnibus baptizatis seu credentibus. a) ld ostendit S. Petrus Act. ap. II 17 sq. ex prophetia Joëlis dicens : Et erit in no- vissimis diebns (dicit Dominus) effundam de Spiritu meo su- per omnem camera.....Et quidera super servos meos et su- per ancillas meas in diebus illis effundam de Spiritu meo." b) Etiam ipse Christus Spiritum Sanctum proraisit quum diceret Joa. VII 37 sq.: Si quis sitit, veniat ad me et bi- bat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, fiuraina de ven- tre ejus fluent aquoe vivre. Hoc autera dixit (addit S. Joan- nes) de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; non-

-ocr page 136-



		132

		dum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondnm erat glo- rificatus." H\'ic non agi de donis gratis datis , sed de do nis gratos facientibus seu de gratia sanetificante, patet ex eo quod multi jam ante Christi gloriücationem dono gratis dato aucti erant. Cfr. Luc. X 17. 2. Ex factie apostolorum, qui baptizatis sub inaniium im- positione Spiritu in Sanctum contulerunt , atque ut idem face- rent siiceessoribus tradiderunt. Haec apostolorum eorumque siiccessorum praxis necessario supponit divinam institutionem, turn quia alias non potuerant esse tam eerti de gratia divina secutura ex determinato ritu , turn quia apostoli propria au- ctoritate signis externis lalem eft\'ectum annectere non valebant. Cfr. A uet. ;;. 222: Probatur )." Ad 2^unl Au ot. p. 225, 226: .In Christus." Ad 8^um A uct. p. 220: Au, quemadmodum." Cfr. Trad. de Sacr. in gen. n. 14. ö. Quandonam Christus Sacramentum Confirmationis in- ttituil ? R. A u c t. p. 226: ,, Quandonam." Ex sententia Sunrcz De Sacrawenlis disp. XXXII secL II Confirinatio verisimilius promissa et explicata est in ultiina Coma, perfecte au tem inslituta , atque apostolis tradita pote- stas eain conferendi , quando Christus post resurrectioucm apo- stolis dixit: ^cripite Spiritum Sanctum." S. Thomas 3 Q. 72 art. I ad 1 ait: Dicenduin est, quod Christus instituit hoc Sncrnmentuni, non cxhibendo, sed promitteudo, seciindum illud Joa 16: Si non ahiero , Paracli/.us non veniet ad vos; si autem al/iero, mittam euni ad tos; et hoc ideo quia in hoc Sacramento datur plenitudo Spiritus Sancti, quse non erat dan- da ante Christi resurrectionem et ascensionem, seciindum il- lud Joa. 7 : Non erat Spiritus datus , quia Jesns nondnm erat glorificatus" In verba S. Thomse : non exhibendo, sed promittendo notat G o 11 i De Confirmatione Q. 2 § 1, sensum non esse quod Christus Confiimationcm non instituerit nisi post ascensionem, sed quod danda et exhibcnda non erat nisi post ascensionem.

-ocr page 137-



		183

		Caput II. l)e materia «t forma Conflruiatiouis. n. 711. 7. 1. Qucenam est Conjirmationis materia remola. 2. Num ad calvrem Conjirmationis requiritur oleitm el quale. 3. In quan- turn requiritur admixtio bahami oum oleo. 4. Num ad essenliam Conjirmationis requiritur a) chrismatis eonsecralio, b) favta ab Episcopo ? R. A uct. p. 227 , 22S. 8. 1. Qucenam ex mullo commvniori sententia est mate- ria proxima Conjirmationis essentialis et admquata. 2. Qucenam sunt, a/ia quatuor sententie de materia proxima ? 3. Proba sen- lentiam eommuniorem, seu esseiit\'ialem esse a) ehrismalionem, b) aliquam manus impositionern, e) imposilionem qwe fit simul cum chrismatione. R. A uct. p. 228231. Ad 3^U1" c) Coramunioretn seu ten tiara, speciatim requiri manus impositionern a chrismatione indistinctam , S. A 1- p h o n ? u s lib. VI n. !(i4< vocat communem vel fere com- munem, earoque cara Bellarmino habet certissimam. Hanc sententiiim saltem ut veriorein in praxi sequendaw esse, pro- batur: a) Quia propugnatur a plurimis eisque gravibus aueto- ribus. b) Quia seeundum hanc sententiam inulta SS. Patrum elf\'ata intelligenda videntur, ut probat Bellarminus apud Lig. /. c. c) Quia apud Grtecos universim sola ista manus imposi- tio in usu est; et tamen Ecclesia Rocnana ngnoscit, eos verum Sacrameiitum Confirmationis habere (Vide verba Ben. XI Vm A u c t. p. 230). d) Quia in hac sententia conciliantur orania, cjuse pro aliia sententiis ex S. Scriptura et Traditione afferun- tur. e) Oenique hac admissa sententia, nihil nos urget, ut

-ocr page 138-



		134

		dieamus Christum materiam hujus Saeramenti in genere tan- tum determinasse. 9. Quanaill praclice observanda simt quoad primam seu communem manunm impositionem ? R. Au et. p. 231: Interim." Nota. Eritne Sacramentum iterandum aut aliquid sup- plendum, si quis cotiliruiatidurum , qui prüme manuum ini- positioni non interfuerit, inadvertenter S. ehrismate unctus est? Nihil videtur iterandum aut supplendutn, si hoc fieri non polest nisi cum gravi incoinmodo. lmo dicit S. Al phon- sus n. 167 injine: Episcopi couimuniter non satagunt, ut oinnes confirmandi sint praesentes in principio ritus, cum minister elevans manus profert orationem, nee dubitant ipsi confirmare eos, qui postquam primus ille ritus jam est coni- pletus, accedunt." Cum hujusiuodi agendi ratio, ait Ben. XIV De Si/n. Dieet: lib. X1I1 cap. XIX n. 17, coinmuniter recej)ta sit et passim servetur, nemine penitus contradicente, propterea nullum irritumque csse Confirmationis Sacramentum sic administratum, . . . satis id est ad eviucendum, . . . neque reipsa esse, neque censeri eam tnauuutn impositionein, qme ad validitatem Sacrament] requiritur." Cfr. Kesp. ad Q. B. p. 106, 107. Hroposito dubio, an pnetermissa ab Epi- scopo prima inanuuni iinpositione super contirniandis , repeten- diiin esset Sacramenttim sub conditione, vel potius tuta con- scientia sic contirmati in bona fide relinquendi essent, S. C. de Pr. F. 6 Aug. 1840 respondit: Non esse repetendam Confirmationem sub conditione." Ita apud Zitelli p. 277. Cfr. Vecchiotti t. 111 § 10. 10. Chrismatio: 1. in qua parte corporis el quem. in mo- dutn Jieri debet; 2. num immedialc manu Episcopi? R. Auct. Ad l^um p. 231: In qua." Ad 2^,lm p. 281, 232: An chrismatio." Obj. S. Scriptura nullum afl\'ert testimonium, Confirmatio- nein per unctionein administratam fuisse.

-ocr page 139-



		135

		li. 1. Quamvis forte in S. Scriptura unctio diserte non memoretur, certo tarnen insinuatur II Cor. 21 sq.: Qui confiruiat nos vobiscuin in Christo, et qui unxit nos Deus: qui et signavit nos, et dedit pignus Spiritus in cordibus no- stris." Item Eph. IV 30, / Joa. II 27. 2. Etiamsi nulluiu testimoniuiu ex S. Scriptura afferri pos- set, inde nu 11a difficultas. Etenitn non omnia dogmata habe- mus ex S. Scriptura, sed multa ex Traditione. Deinde, ut dicit S. Augustinus De f de et uperibus cap. IX, quando S. Scriptura narrat, Baptisuiuin adininistratum esse, debemus intclligere omnia imj)leta esse quse ad Baptismum pertinent. 3. Si apostoli quandoque sola manuum impositione Con- firmationem contulerint, id fecerunt ex divina dispensatione. Quando enim Spiritus Sauctus sub visibilibus signis descen- debat in conh\'rmatos, non erat necessaria sensibilis raateria Sacramenti ad significandos ejus eff\'ectus. Ita S. Thomas 3. Q. 72 art. II ad 1. Ct\'r. Hilluart digg. I art. II. 11. Qufettam est forma Conjirmationis; qurenam verba in forma Latinorum gunt estentialia ? R. Auct. /;. 232, 233.

-ocr page 140-



		136

		iCn\\tut III. De niinistro et siibjecfo Contirmationis. n. 1211). ART. I. I)<» niiiiislro. ii. 19 15. 12. Quinam commemorandi sunt erroren f/naad minisfrum C o ujirtn a I io »in \' K. 1\'ost Photium sire. IX dicebant Waldennen siec. XIII, Wieleffista ssec. XIV et Hun s;ec. XV, Episcopum a presbytero ijuoad potestaten) sacrainentalem non difterie; ideo- que presbjterum babebant pro Confirmationis ministro ordina- rio. Hos secuti Lulherani et Calviuisla caluiniiiantur, I0pi- scopos hanc confirmandi potestaten) ex ambitione sibi arrogasse. IS. Froba Jidei dogma, Episcopum enne minintrum urdi- uarium Conjirmatioui». K. A uct. p. :>33. Alia SS. Patrum testimonia: S. Cyprianus: Quud nune" etc. in A u c t. /;. 2iï2;S. Hieronymus: Non abnuo" etc.; vide (Jbj. II. Item [nnocentiusl Epint. 24 ad Drcenfium n. 6: De coiusigiiandis i111\';u11U>u.> manifestum est, non al) alio quain ab Episcopo fieri licere. Nam pieshvteri , licet sint sacer- dotes, pontificatus tarnen apicem non hal)ent. Hoc autem Pon- tificibus solis deberi, ut vel consignent, vel Paracletnm 8piri- tum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et illa lectio Actiium apostolorum (VIII 14)." Ex Patribus Grnecis: Dionysius Areopagita De eccl. hier. aap. II part. II: fiaptizatnm indutiim alba veste ad Pontificem ducunt; ille divino ac deifico prorsus unguento virum sign.it." S. Ghrysostoinus Hom. 18 in Act. ap.\\ Hïec (dandi Spiritum Sanctum per manuum iuipositionetn)

-ocr page 141-



		137

		apostolorura erat praerogativa ; ideoque et praepositos Ecclesiae , non alios videre est hoc facere." Cfr. Bellarminus De Conjirmatione lib. Il cap. V. Obj. I. Ananias, qui non erat Episcopus, Saulum confir- mavit; nam Act. ap. IX 17 legitnr ei majius imposuisse, ut impleretur Spiritu Sancto. R. Hrec manuum impositio non fuit Conlïrmatio, sed facta est ut Saulo visus restitueretur, ut patet ex X. 18. Praeterea Sanlus, quuin nondum esset baptizatus, non poterat confir- mari. Cfr. Bil] o art l. c. art. VII, Ben. XIV De Syn. Dia-c. lib. VII cap. VII n. 3. Obj. II. S. Ilieronymus dicil, presbvteris eaindem esse confirmandi facultatem ac Episcopis; earn autern Episcopis ex sola consuetudine tribui, non ex legis necessitate. Scribit enira l. Epitt. 101 ad Evangelum: Quid facit, excepta Or- dinatione, Episcopus quod non faciat presbyter!\'" Z. Dial. adv. Lucifer, n. 9 : Non abnuo hanc esse Ecclesiarum con- siietudinem, ut ad eos, qui longe a majoribus urbibus per presbyteros et diaconos baptizati sunt, Episcopus ad invoca- tionem Sancti Spiritus man urn impositurus excurrat Sed hoc ad honorera potius sacerdotii factum quam ad legem neces- sitatis. Si ad Episcopi tantum imprecationem Spiritus Sanctus derluit, lugendi sunt qui in reinotioribus locis per presbyteros baptizati, ante dormierunt, quam ab Episcopis inviserentur." R. Ad l^um S. Doctor agens contra queradam, qui diaconos presbyteris anteponebat , hos extollit, atque Episcopis proxiraos esse ostendit, eo quod eamdem conficiendi Corpus Christi facultatem habent. Adjungit tarnen , eos hanc potestatem ha- bere per Ordinationem ab Episcopo factam ; unde dicit: Quid facit" etc. Non loquitur autem de aliis muniis episcopalibus, quia id ejus instituti non erat. Caeterum , officium confirmandi Episcopis esse reservatura, palam agnoscit in secundo testi- raonio objecto. Bil lu art l. c. p. 61. Ad 2^ura S. Hieronymus dicit, Episcopos esse ministros Con-

-ocr page 142-



		188

		firmationis ex consuetudine quse ex apostolis descendit; nam addit: Pisce hanc observationem ex ea auctoritate descen- dere, quod post ascensum Domini Spiritus Sanctua ad apo- stolos de-cendit." Verba : ld ad honorem poiiut sacerdotii fat-turn quam ad legem necessitat.is, intelligi possunt de necessitate ministerïi aut Sa- crumeuli. Priori sensu ea accipit Baronius ad annum 594 n. 15, ita ut significent: quamvis Confirmatio etiam in locis remotioribns ab Kpiscopo conferri soleat, id magis ad honorem episcopatus (\|iiain ex stricta fit neeessitate; nam potest etiam extraordinaria f\'ncultate adruinislrari a presbyteris : secus lugendi sunt etc. Si verba referuntur ad necessitatem Sacrament/ seu con- sequend;<: salutis, significant: officium confirmandi lionori epi- scopalis dignitatis reservatiun est, quia Confirmatio non est, sicut Baptismus , tantae necessitatis ad salutem , ut ejus mini- sterium unicuique committi debeat. Seeus enim lugendi sunt etc. Ita H e 1 1 a r m i n u s /. e. ca». XII, B i 11 u a r t l. e. p. 61 sq. 14. 1. Esinc Con/irmatiovis minister e.rt raordinarhis ? Proba affirmativam sentenliam. 2. Ostei/de , delc<jationem S. l\'on- (ificis tufficere, ut timplex sacerdos valide confirmet. 3. Pol- estne etiam Episcopus facultalem confirmandi sacerdotibus tri- buste ? R. Au et. Ad l^am p. 234: An datur." Ad 2^um /;. 234, 235: Dices." Ad 3^um /;. 235: Au etiam." 15. Qwruam minislro Conjirmationis observanda sunt \' R. 1. Ne C\'onfirmationem conferat neque alienis ne- que suis subditis in aliena Dirpcesi sine expressa Ordinarii illius loei licentia; est enim exercitium jurisdictionis tori extemi. Secus agens incurrit suspensionem ab exercitio pon- tificalium. Ct\'r. Tra et. de Cens. p. 97, 9S. Quin imo, ait Soglia part. 111 lib. 7 § 5, neque de Ordinarii consensu, qui Vicariorum Apostolicorum munere funguntur, ac S. C. de Pr. F. directe subjiciuntur, extra üioeceses sibi

-ocr page 143-



		139

		assignatas non solum intra fines Europ;e, sed etiani ad omma loca, pontificalia exercere possunt." 2. Quamvis Episcopo per se non liceat alienos subditos in sua Dicecesi confirmare sine licentia Ordinarii confirmando* rum, coinmuni taaien consuetudine et ucito Episcoporum consensu introductum est ut licite conti r ra et omnes extraneos, nisi eorum Episcopus contradicat. Cfr. Lig. n. 172, 17-3. 3. Loens proprius Confinnationis conferendae est ecclesia; potest tarnen sine gravi peccato administrari in quocumque loco decenti; imo rationabiüs causa excusat ab oinni peccato. Lig. n. 174 Qiuer. 2. 4. Convenit, ut jejunus inane Confirmationem conferatje- junis. Hoc tarnen, ait Lig. n. 174 Qu>/r. 1, non est de pra\'- cepto, sed de consilio; imo dicit cum Suarez: consue- tudo fere jam obtinuit, ut tale Sacramentaal post prandium conferatur." Cfr. Lig. u. 1S4, Hom. ap. Ir. XIV n.bOadé. ART. II. Oe «abject..... ief». 16. 1. Quodnam est subjectum Conjirmationis. 2. In qua atate suteipienda est. 3. Soletne administrari moribundis. 4. Qucenam de hisce staluta sunt jure nostro parliculari? R. Ad l^um, 2^un> et 3^um Au et. p. 236. Ad 4^um Si quis, ait Conc. Prov. p. 139, nondum confirmatus, in periculo mortis reperiatur, ei, cujuseumque sit ietatis, Confirmatio utiliter seinper confertur, vel ob id solummodo, ut confirmatus decedens majorein gloriam con- sequatur. Nisi autera pro particulari casu aliter Episcopo vi- suuo fuerit, nemo ante septennium absolutuui ad Sacraroentum Contirmationis admittatur. Neque enini Confirmatio ad salutis necessitatem instituta est, sed ut ejus virtute optime instructi et parati invenireuiur, cuui nobis pro Christi fide pugnandum esset: ad quod sane pugnse genus pueros, qui adbuc usu

-ocr page 144-



		140

		rationis carent, nemo aptos esse judicarit. Sed neqae dintius Confirmatio ditf\'erenda est, ne adolescens supemo Spiritus Sancti robore destitutus sit , cum illud vitso stadium ingre- ditur, in quo tanto magis ccelestibus donis indigei, quanto majoribus illecebris ac fallaciis exposilus est." Practice in nostra Dioecesi consuetudine ex Stat u tis anni 1852 art. 54 sub i receptum est, ut om nes et soli i 11 i, qui primam Communionem receperint, confirmentur prima data occ-asione. Nota. Confirmatie valide et licite conferri potest semi-ainen- tibus (De Sa er. in gen. n. 118); etiaru plene et perpetuo amentibus (Lig. n. 178, Billuart l. e. art. VIII § 1, A u c t. p. 237: Hoc Sacramentum"}. 17. Queenam requiruntur ad validam Conjirmationis su- gceptionem ? R. A tiet. /;. 237. 18. 1. Quanam anima disposilioues requiruntur ad lici- t ii in et friicltiosam Conji rmationi* susceplionem. 2. Quanam iude statnta sunt jure nostro particulari? R. Ad 1^UI" Status gratis, debita instructio atque re- verentia et devotio. Fusius A n c t, /;. 237, 238. Ad 2^um 1. Quoad statiim gratia et dignam dispositionem di- cit Conc, Prov. p. 139: Impensam dent opeiam parochi, ut confirmandi onini pietatis sensu ac debita dispositione prius accedant ad Pccnitentinc Sacramentum , expiatique ab animse sordibus, si tbr te ad primam Communionem adraissi jam fue- runt, pane etiam angelornm reticiantur." 2. Quoad imlructionem vero aitConc. Prov. p. 13S, 189 : Ad parochos pertinet adlaborare in iis quorum curam spiri- tualem gerunt, ut par est erudiendis , ac sumrao studio prse- parandis, ne illud negligant, sed ut illud digne ac fructuose suscipiant." In qua? verba Syn. Dio3c. p. 32, 33: Ideo, inquit, statuimus, ut peculiari cura per trium saltem hebdo- madarum spatium quinquies ad minus singulis hebdomadis in

-ocr page 145-



		UI

		sancta» religionis mysteriis et prseceptis nee non in christianse vitae virtutibus regalariter contirmandi erudiantur. De quorum sufficienti idoneilate, niei certo constet, singuli seorsiin et se- rio exaiiiinentur ;ui sciarrt" saltem distincte preces consuetas , mysteria fidei, prsecepta Dei et Ecclesia?, crcteraque fidei ru- dimenta, naturam et fructus Confirmationis, una cuiu dispo- sitione et qualitatibus, qu«e in suscipiente requiruntur.... Quicuuoque vero christianse legis prteceptis et mysteriis non satis imbuti deprehenduntur, a Sacrament! susceptione arceri debent. Parochorum conscientiain desuper oneramus , eosque cuin Benedicto XIV monemus, ne al ie nas opera; nimium tribuant, sed videaut ipsi, quo loco res sint, cdoi pueri Sa- c ramen turn Eucharistie et Confirmationis exposcant." Cfr. Co n c. P ro v. p. 139. 19. Qitanum corporu disposiliones requiruntur ad ConJir- mationem rite smcipiendam ? R. 1. Decet, Confirmationem suscepturos essejejunos, si commode fieri potest et Sacrautentum marie administratur. Syn. D iie c. p. \'ó\'ó. Ü. Masculorum frons crinibus omnino vacua sit; femina: decenter et valde modeste sint ornatae , earumque caput co- opertum velo aut alio tegumento turn simplici et plano, ut, dum Pontifex frontem pollice inungit , man urn capiti iinpo- nere valeat." I. c. \'6. Ex reverentia s. chrismatis frons rontirmati statim post unctionem boinbyce abstergendus est. Prsescriptum Pontijiealis Rotnani portandi lineam vittam, qua frons ligetur, donec chri- sma desiccatum aut abstersum fuerit , in desuetudinem abiit. Lig. M. 188. Vide Au et. p. 238: Qtueuam."

-ocr page 146-



		142

		(Tftfmt IV. De eifectibus et necessitate Coufirniationis. n. 2025.

		20. Qninain sunt effectus Conjirmalionis? R. A uct. /;. 239. 21. Potestne Conjirmatio cunferri in dubio jnris aut fa- cti, num quis eam susceperil ? R. Au et. p. 239 , 240 : Quomodo." 22. Num Conjirmatio reoiviscit \' R. A u e t. p. 240 : An Sacramentum." 23. 1. Qurtnam de necessitate Conjirmalionis certa Buut, 2. Num existil prceceplum suscipiendi Conjirmalioitem per se et. directe obligans ? R. Ad l¹"" Auct. ;;. 240: Pnenotandum." Ad 2^um Auct. p. 240242: * An Conjirmatio."* Nota. Inswper S. C. d e Pr. F. dedit 4 Maii 1774 ln- striictionem pro simplici sacerdole Sacramentum Conjirmationu ex Sedis Ap. deletjntione administranie, quam Clement XIF ap- probavit et servari jussit (Rit. Kom. App. p. V tg.). In line Iiistructione ("ardiualus remittentes ad Const. Bencdicti XIV tlien111 : Hoc SarraiiM iiti.iu sine gravis peccali reatu re- spui non potest, ac negligi , cum illud suscipiendi opportuna adest occasio." Sunt adhuc tarnen, ait Scavini t. III n. 560(l),qui tenent ea verba Benedicti XIV non concludere pro omnibus, quia (inquiunt) hie Pontifex tantum loquitur de invalide con- firmatis a presbyteris Gnccis, qui renuunt ad Contirmationem de novo accedere, quasi habeant validam primam : unde hio habetur ratio peculiaris. Attainen non recederem a prima sen- tentia." Hisce verbis assentiens dicit L oh in k. u. 103:üonec clarius Ecclesia obligationem gravem existere declaraverit, prorsus existimo de gravi peccato non constare, nisi extrinse- cus alia ratio accedat." Deinde adducit rationes, ob quas ipsi videtur gravis obligatio neque probari ex natura rei, noque

-ocr page 147-



		148

		ex lege divina neque ecclesiastica. Speciatira ;i) quoad Gonst. Ben. XIV dicit, hunc Pontificera certe controvereiam theo* logoruw diriinere noluisse, quum quasi transeundo tantum verba supra eitata aflerat. Deinde Gneco-Itali aliquando infan- tes confirmandos curabant siroplicibus sacerdotibus, quibus o- mnis facultas deropta erat, et induci non poterant ut ab Epi- scopia (\'onfirniaiionein reciperent: mide qui data occasione Con- lirmationem negligebatit, facile scandal» aut eonteuiptu pecca- bant. Htec conlirmuntur, dicit D\'Aniiibale I. III u. 283 (17), ex ipso Hen \\ I V De St/u. Uicec. lib. Vllcap. X u. 9 post eam Conslitutionein edito. b) Quoad l u s t ru c tio n e m 6\'. C. tie Pr. F. ait, istain Congregationem non pollere legi- fera potestate pro universa Ecclesia; prseterea Instructioni de- esse formant legis, quiim non ad universum populum christi- aniiin, sed ad paucos tantum sacerdotes dirigatur; tandem approbationem 8. Pontiücis eam amplioris auctoritatis non fa- cere, quoniam forma legis deest. Quare concludit: Ergoid soluin restat, ut, omissa mcnlione gravis peccati, lideles, pro- posita turpitmline ingratitudinis erga Deum et incuriie pro- priaj perfectionis, si opus sit, urgeantur ad accipienduin illud doniim, quo copiosa gratia et magna auxilia Spiritus Sancti conferantur: nisi forte negligeutiorea uionere velis, aliquando adjuncta txtema ea esse, ut Sacramenti illius neglectas grave scandalum, contemptuin , periculuin personale grave, at(\|ue ita grave peecatutn constituere possit." l\'jjusdem seiitentife sunt Gury l. 11 n. 27(1, Ballerini in h. I., l\' al mier i De Confirmalione n. 25, Bucceroni Inst. theol. mor. t. 11 u. 490. 24. 1. Quosnam afficU praceplwm suscipiendi (\'o)ijirmatio- nent. 2. Quamlonam hoc praceptum obligat \' K. Ad l^u\'" Auct. p. 242: Quosnam." Ad 2^U1" Auct. p. 242 : Quamlonam." 25. Quienam ex hac Jidelium obligaiione deduci possunl quoad officium 1. Epiicopi, 2. catechist\'a, 3. confessarii? K. Ad l^um Ex obligatione Hdelium Confirmationis susci- piendec sequitur officium Episcopi boe Sacrauaentum suo tem-

-ocr page 148-



		144 pore per se aut per alium administrandi; prjeterea boni pa- storis est oves ipsi commissas non sol urn necessariis sed etiain salutaribus mediis ad salutem perducere. Ut obligationi plene satisfaciat, debet frequenter secundum Dicecesis cirnumstantias suis subditis Confirmationis suscipiendir opportunitatem dure. Non peecat, si ex justa causa difl\'ert per tres vel plures auuos; peccat au tem graviter, qui perocto vel decem annos dillen, nisi excuset moralis iinpossd)ilitas Ita Croix apud Lig. ". 175. Ad 2^um Catechista occasione data, v. g. quando pertractat qupestionem Cafeehismi levl. 32 qu. i : ,, Wanneer moet men het Vormsel ontvangen?" obligationem liujiis Sacramenti sus- cipiendi rite inculcet. l\'t autein lideles alacriores evadant , evolvat precipue hujus Sacramenti salutares effectus, nostram indigentiam et necessitudinein , atque exempluin proavornoi , qui non raro magno cum periculo extra limites patrise Con- iirmationeuj suscipere non dubitarunt. Ad 3^U,° Quid judicandum aut quomodo agendum est con- fessario, si poenitens, requisitam vel ordinariam habens a;ta- tein, quamvis Sacraineiitum non cOntemuat, data opportuni- tate renuit illud suscipere, suwque detreetationis nu Ham sutli- cientem rationem excusantein adducere potest? Kjusmodi ex sententia S. Alphotui (vide n. £\')) vix a gravi peccato potest exeusari. Cfr. C o n c. I\'rov. /;. 138. Attamen imprudentis erit eum per se sub gravi peccato obstringere ad Confirmatio- nero suscipiendam, tuin qnia ex sententia communi veterum auctorum atque nonnulloriim rccentissimorum, non sine funda- mento dubitatur, num existat grave praeceptum , tuin quia \|>u> nitens ejusmodi de gravi obligatione plerumque non cogitabit, atque inonitus saepe non auscultabit. H;ec eo magis valent.si poenitens suae excusationis rationem affert, v. g. quod est gran* dior quam qui simul cum \|)ueris confirinetur, quo rubore suf- funderetur. Itaque cum pcenitente in casu dato agat suaden- rlo , non autem gravem obligationem im])oneudo.

-ocr page 149-



		145

		Caput V. De adjunctis Coiifirmatioiiis. n. 20, 27.

		20. De patrino Confirmalionis quwr.: 1. Num el qno jure adhibendus uit. H. Affirmative jure ecclesiastico; in decreto S. C. C. 12 Jnlii 1S23 contraria consuetudo reprobatur. Vocatur te- neus, quia dexteram super humerum dexterum confirraandi ])onit ; quod ex pm-scripto Syn. Dioec. p. 34, 35 etiam in Confirtriatione adultorum servandum est. 2. Qninam sint effeclus pro patrino. R. a) Obligatio instruendi confirnnttuni, si opus habet. 1)) Cognatio spiritualis cum conörmato , hujusque parentibus. Ideo ne unqiiam pater aut mater propriaui prolem in Confir- matione teneat. 8. Quot et qninam adhibendi sint. 1{. linus tantum , (\|iii sit ejusdem sexus cujus est con- firmandus, et diversus a patrino Baptismi, ut etiam statuitur a C o n e. Prov. p. 140 et Syn. Direc. p. .34. 4. Qninam a mvnere patrini excludanlvr. 11. Qui non stuit confirmati, ac qui hoe muitere in Baptismo fungi prohibiti fuerunt." Conc. Prov. p. 140. Si non contirmatus patrinum agit non contrabit cognationem spiritualem, uti dicit S. C. C. 13 Junii 1654. Cfr. Feye De imped. matr. n. 411. Nota. Ex priescripto Pontificalis Romani : Nullus prasen- tel nisi nnum aut ditos, non plures, nisi aliter neeessilas sua- deat, arbitrio Episcopi. Quapropter cum alicujus parochiae pue- ri omnes siinul admittuntur ad (\'onfirmationem , unus saltem patrinus pro masculis, et una saltem matrina pro feminis con- stituatur ex parochianis. . . . Pluribus parochiis eumrlem patri-

-ocr page 150-



		146 nurn vel m.itrinam constitui prohibemus." Syn. Diccc.p. 84. De usu adliibendi in Confirmatione iiniiin tantum pro omni- bus raasculis, unamque pro omnibus feminis, resolvit S. C. C. 12 Julii 1823: Non esse probandum , sed tolerandum in casu necessitatis ab Episcopo dijudicandse ad formam Pontifi- calis Bomani." Cfr. Feye l. c v. 419. Bodem sensu respon- dit S. Officium 16 Juuii 1884. Cfr. Zitelli l. e. p. 280. 27. Quanam ex Cone. Prov. et Syn. Diw.c. statulis sunt parochorum officia, quando suis subditis Confirmatio admini- stratur ? R. 1. Antcccdentia : a) Specialis confirinaiirlorum instrnctio in rebus fidei et mo- rum ]>er tres saltem hehdnmadas quinquies ad minus singulis hel)domadis. Syn. Dim f. p. 32. b) Nisi de eorum eruditione certo constet, singuli confir- mandi serio examinentur antequam admittantur. Admissis tempore opportuno porrigenda est schedula a parocho vel ejus nomine a sacellano signata, qua Episcopo constet illos esse ad Confirmntionem admissos." Syn. Dicec. /;. 32, 33, Conc. Prov. p. 139. c) Parochi impensam dent operam , ut ante Confinnationem omnes suscipiant Sacramenta Pcenitentiae et SS. Eucharistice (die Confirmationisaut pridie pro opportunitate). Conc. Prov. p. 139. d) Si confirmandi alienam parochiam adire tenentnr, desi- deramus, ait Syn. Dioec. ;;. 33, ut, si nihil obstet, pueri prsecedant, et diverso agmine sequantur puelhr. Iter illud summa fiat aniuni recollectioue , qune in tractibus catholicis , dum id sine offendiculo et licite fieri potest, per recitationem rosarii, aliarumque piarum precuin foveatur. Cfr. Conc. Prov. p. 140. 2. Concomitantia : a) Die et hora statuta confirmandi mature in ecclesia sint pra?sentes, ut omnia ordinatim disponi possint. Confirmandi

-ocr page 151-



		147

		primo loco et eo ordine disponantur, ut mares a puellis di- stinctum sejunctumque lorum occnpent, et primum mares de- inde femiiife confirmentur." Syn. Dia&c. p. 33, 84. Conc. 1\'rov. p. 140. b) Cseremoniarum initio onines intersint; quare invigilan- dum, ut statiin ac creremoni;e incipiunt, fores ecelesi;e clau- dantur, quum illi, qui absente? sunt eo momento, qno Epi- scopus precatur Omnipotens sempiterne Deun, non possint san- cto chrismate inungi, et pneterea nemini ex prsesentibus abire liceat, nisi aceepta benedictione, quain Pontifex post omnium Confirmationem imperlitur." Syn. Direc. p. 34, Conc. Prnv. 140. Nota. Num possint valide et per se licite confirmari, qui piimri\' generali maniium impositioni sub oratione Omnipotens non interfncrint, vide «. 9 Xota. Bencilictio communis, qiKT in fine al) Episcopo datnr, ex eomniuni sententia non est essenlialis, sed mere cseremonialis. Lig. n. 188, S. C. Inqu. 2 Maii 1892. Cfr. N. R c v. tli.\'ol. t. XXIVp. 620 sq. Ne- que ol»liirat (saltem non sub pravi peccato) admonitio Pont. Rom.-. Nullu« confirmatas discedat, nisi benedictione aece- pta, quam Pontifex post omnium Confirmationem dabit." Cfr. Ii i g. I. c, Scavini f. lil n. 568, Mare ». 1495. Quare si quis confirmatua ob infirmitatem vel similem causam ante istnm benedictionem nlnerit, illa ipsi postea generatirn danda non est, nisi forte sine notabili incommodo txtemplo impertiri possit. Vide Resp. ad Q. B. p. 107. c) Per totum tempus, qno Sacramentaal administrator, alternatim cantentor hymni, psalmi vel cantica, atque rosa- rium recitetur." Syn. Dioec. p. 34, Conc. Prov. /;. 140. d) Corent parochi, ut dum frons sncro cbrismate inungi- tnr, patrinus vel matrina manum dextram super humerum confirmandi pariter dextram constanter teneat." Syn. Dicec. p. 84. 3. Subsequentia : a) Cum, accepta Pontificis benedictione, oinnes dimitlun- tur, confirmati in omni modestia domum revertantur. Qui alte*

-ocr page 152-



		148

		rius sunt parochiafi, redeant eo ordine quo venerunt. Cancti honeste et sancte diem transigant.\'\' Sjn. Dicec. p. 35. b) Curandum maxime, nt confirmati gratine accept;p strenno allaborent. Vide Cnnc. I\'rov. p. 1-1(1: Curandum." c) Secundnm fonnain Rit. Rntti. p. 437. 438 confirmati describi debent in speciali libro (Co tic. Prov. p. 90). Iste liber servandus est in archivo parochite, et cum cseteris libris in visitatione decanali exhibendus , si post ultimam visitatio- nem Confirmatio administrata est. Syn. Dircc. p. 111 et 120.

-ocr page 153-



		149

		III. De ©acramerito Euoharistise.

		I. 06 quas camas Sacramenlum Eucharistia cateris my- steriis pritstat ? B. A. U 01. p. 1 : Ex omnibus." Ad quae verba ju vat haec afferre Conc. Trid. Sess. XIII de Euch. cap. II et III: Salvator noster, discessurus ex hoc mundo ad Patrem, Sacramentum hoc instituit, in quo divi- tias divini sui erga homines amoris velut efFudit , memoriam faciens mirabilium suorum , et in illius sumptione colere nos sui memoriam prnecepit, suamque annuntiare mortem , donec ipse ad judicandum miindum veniat. Sumi autein voluit 8acra- mentum hoc tanquam spiritualem animarum cibum, quo alan- tur et confortentur viventes vita illius, qui dixit: Qui man- ducat m.e, et ipse vivet propter me, et tanquam antidotum , quo liberemur a culpis quotidianis, et a peccatis mortalibus praeservemur. Pignoa pncterea id esse voluit futurre nostrse gloriae et perpetune felicitatis, adeoque symbolura unius illius corporis, cujus ipse caput exsistit . . . Commune hoc quidem est sanctissimae Eucharistire cum cseteris Sacramentis , symbo- lum esse rei sacne et invisibilis gratise formam visibilem; ve- rum illud in ea excellens et singulare reperitur, quod reli- 10

-ocr page 154-



		160

		qua Sacramenta tune primum sanctificandi vim habent, quum quis illis utitur: at in Eucharistia ipse sanctitatis auctor ante usum est. Nonduin enim Eucharisliam de manu Domini apo- stoli susceperant, quuiii vere tarnen ipse affirmaret corpus suuni esse quod pnebebat." Cfr. Conc. Prov. p. 141 sq. II. Quo animi sensu ad SS. Eucharistia studium est ac- cedendum; ac queenam ministro Christi in hoc studio pracipue cordi esse debenl ? R. Auct. p. 1: Ad illius." III. Tractatus dividitur in octo capita. Auct. p. 2: Ordinem." IT. Summa doctrinae catholicfc de SS. Eucharistia ex Concüio Florentino et Tridentino : Auct. p. 25.

-ocr page 155-



		151

		aput I. De 88. Eucharistiae noininibus, flguris, existen- tia et natura, n. 19.

		1. linde Eucharislia plura sortila est nomina ? R. Auct. p. 5: Praenotandum." Nota. Uno et eodera actu consecrationis panis et vini Sa- cramentum perficitur et Sacrifieium Deo offertur. Ratio est , (\|Uod venerabilis actio, quam Christus in ultima ccena in- stituit et perfecit, atque apostolis eoruraque in sacerdotio suc- cessoribus ut in sui inemoriain peragerent, prascepit, est signum rei sacrnc in quantum est sanctificans homines, ac si- mul oblatio externa rei sensibilis, qua; per legitimum mini- strntn qoodammodo perimitur in protestationem supremi Dei dominii. Cfr. Tract. de Sacrif. Misssc n. 2 et 15. 2. Quibus nominibus Eucharislia inngniri consuevil; ac quttnam est nominum. ratio ? R. A ii o t. p. 6 : Quibus." 3. 1. Qutfnam fuerunl prrncipum Eucharistie figura sub V. L. 2. Proba, has Jignras umbras fuisse Eucharislia, seu eas huic merilo applicari. 3. Quanam sunt ulililales Jigurarum ? R. Ad 1» Auct. f 7 et 8. Ad 2^um 1. Ex eo quod V. L. fuit figura N. L., ut do- eet S. Paulus I Cor. X 11: Ha3c autem omnia in figura contingebant illis." Hebr. X 1 : Umbram enim babens lex futurorum bonorum." Cfr. Coloss. II 17. 2. Ex eo quod ipse Christus figuras applicavit: Joa. III 14: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto , ita exal- tari oportet Filium hominis"; imo Joa. VI 49 sq. manna pro- ponit ut typnm Eucharistie. 3. Ex Conc. Trid., quod Sess. XXII de Sacrif. Missa cap. I ait: Haec (oblatio Sacrificii Missae) illa est, quse per

-ocr page 156-



		152

		varias sacrificiorum natura; et legis tempore similitndines figu- rabatur, utpote qua; bona omnia per illa significata velut il- lorum omnium consummatio et perfectio coraplectitur." Ad 8ⁿⁿⁱ 1. Figura; uoysterium ?]ucharistia; illustrant ad fi- dem facilius prastandam. 2. Figura; arguinentum praïbent ad probandam Christi realem in Eucharistia prasentiam. Quod argumentum cum Bell arm in o ila proponitur : Figura; ne- cessario inferiores esse debent rebus figuratis. Atcjui , si Eu- charistia non realiter continet corpus Christi, sed tantum pa- nem naturalem , et solummodo significat corpus Christi, figu- rae non sunt Eucharistia; inferiores , imo qnndam sunt ipsi excellentiores. Ergo Eucharistia non est simplex pan is natura* lis, sed ccclestis; non solum significat, sed realiter continet corpus Christi. Prob, maj. Non tantum ex rei natura, sed etiam ex doctri- na S. Pauli, qui figuras V. T. vocat umbras, impletionem au tem et veritatein dicit corpus et imaginem. Coloss. II 17, llebr. X 1. Prob. min. Si Eucharistia solum panem naturalem contineat, ipsi non inferiores , sed a?quales sunt panis quem obtulit Mel- chisedech , panes propositionis, item panis subcinericiu3. Ipsi vero pra;stantiores sunt sacrificia crnenta V. L. , lignum vi- tsc, manna , agnus paschalis. Agnus e. g. ut substantia est pane nobilior; caro Christi melius significatur carne agni qnam pane, etc; item sanguis sacrificiorum est vino nobilior, ac melius quam vinum Christi sanguinem repra\'sentat. Cfr. Au et. p. 8: Nota." 4. 1. Quid nolandum quoad errores de existentia Sacra- menti Eucharistia. 2. Quomodo e.r S. Scriptnra probatur, Eu- charisl.iam esse vere et proprie Sacramentum ? R. Au et. Ad l^um p. 8: Fuerunt." Ad 2^um p. 9 : Quomodo." 5. 1. Quomodo Sacramentum Eucharistiir defnitur. 2. In rjuibus differt a cceteris Sacramentis ?

-ocr page 157-



		168

		R. Au et. Ad l^am p. 9 et 10: Quomodo." Ad 2^um p. 10: In quibus." ü. 1. Quiuam memorandi sunl errores circa Jidei dogma: Sacramentum Eucharwlüe consislere in re permanente? 2. Quid hisce verbis signijicatur ? 3. Proha hoc Sacramentum consistere in re permanente. 4. ltefuta objeclioiies. R. A u c t. p. 11 et 12. Ail 3^um scribit Leibnitz System, theol. p, 224: Certum est, anliquitaten) tradidisse, ipsa consecratione fieri conversio- nera, quemadmodum apparet ex verbis Ambrosii paulo ante allatis: neque unquain veteribus auditum est novum quorum- dam dogma, quod in moraento perceptionis deraum adsit cor- pus Christi. Certum enim est, nonnullos sacrum hunc cibum non statim consumpsisse, sed aliis misisse, et secum domum, imo in itinera, in deserta tulisse , eumque morem aliquando fuisse commendatum , quauiquam postea abrogatus sit majoris reverentias causa. Et profecto aut 1\'alsa sunt, qua; a sacerdote pronuntiantur verba institutionis, quod absit, aut necesse est, quiid benedictum est, esse corpus Christi, etiam antequam raanducetur. Ut taceam, qui sic sentiunt in tricas incidere, utruni in labiis aut in ore aut in gula aut in stomacho pri- inum incipiat, an ne in hoc quidein, si vitio ejus symbola non consumantur." 7. 1. Quotuplici modo Eucharistia ratione Sacramenti considerari potent. 2. In quo consistil essentia Sacramenti Eu- charistia: in facto esse. 3. Licetne Eucharistiam , quamquam species ad ejus essenliam pertinent, adorare. 4. Qurenam est materia el forma Eucharistie/; in facto esse/ R. Auct. Ad l^um p. 13: Praenotandum." Ad 2^um Disputatur inter Catholicos, utrum essentia con- sistat in solis speciebus, an iu speciebus una cum corpore et sanguine Christi. L\'riorein sententiam plurimi Thoroistae pro- pugnant; sed quum species considerent ut consecratas, con- tinentes corpus et sanguinem Christi, bsec sententia ab altera

-ocr page 158-



		154

		fere non nisi verbis dili\'ert. Cfr. S. Thomas 3. Q. 73 art. VI, Lig. u. 190, Billuart De Eucharistia diss. Il art. 1 § 2 p. 231 sq. Priori sententie adhücrens dicit Gat. Ro- m :i ii u s part. II de Eucharistia n. 8: Ipsie pallia et vini species veram et absolutnm hujus noininis (Sacramenti) ratio- neni habent." Vide Au et. /;. 13: In quo." Ad 3^un\' A u c t. p. 14.: Si species." O/jj. Cliristiani adorantes Sacramentum Eucharistiee, specie- bus deferunt cultuin latritc; species autem suut quiddam creati: ergo. Hesp. 1. Plures theologi dicunt, solum Christum, non autem species adorari. 2. Comraunior vero sententia est, per modum unius simul cuin Christo adorari etiam species, utpote quae cuin ipso sint conjunctie (unione accidentali), sicut purpura regis una cuin rege honoratur. () Ad 4^um Auct. p. 14, 15: Qua est."* 8. 1. Eüne Eucharistia sub specie panis et vini unum specie Sacramentum. 2. Unde unitas aul pluralitas numerica hujus Sacramenti desumenda est t R. Auct. p. 15 et 1(5. i). 1. a) Sub quo ordine actionum; b) in quem Jinem; c) quandonam Christus Eucharisliam imlüuit, et quare convenien- ter tune institula est. 2. a) Quo hebdomadis die Christus ha- buit ultimam ccenam ex sententia Creecorum atque Lalinorum; b) quinam diversi dies, item vesper cc apud Judceos distingueban- tur; quotnodo numerabanl menses et annos; quandonam agnus () Bel la r in i ii u .. De Sacr. Euch. lib. IV cap.* 29 ail: « C\'ultu latriic dicimus per se et proprie (\'liri.st.uin esse iidorandum, et cam udoratiouem ad synibola etiam panis et vini pertincre, quatenus apprehenduntur ut quid unum cuin ipso Christo quem continent. Qucmadinodum qui Christum in terris vestitum adorabant, non ipsum solum, sed etiam vestcs quodammodo adorabant; neque enim jubebant cuin vestibus uudari antequnm adorarent, aut animo et cogitatione separabaut a vestibus cum ado- rurent; sed simpliciter Christum ut tune se habebat adorabant; tametsi ratio adorandi non erant vestes, imo necipsa humanitas, sed sola dhinitas."Cfr. Billuart /. c.p. 229.

-ocr page 159-



		155

		paschalis comedi debebat; c) proba, Chri&tum ultimum Pascha celebrasse feria 5^a ad vesperam; d) solve objectiones; e) quid senliendum de opinione, Chrislum non legalem, sed vulgarem tantum camarn fecisse. 3. Num Christus consecravit in pane azytno? R. Auct. Ad l^um p. 1618. Ad 2^ura p. 18 21. Ad d) Obj. )* in Auct. p. 20: Dices." ?) Dicitur *Joa.* XVIII 28 : Judaci die quo Christus passus est, non introierunt pretorium, ut non contaminarentur, sed ut inanducarent Pascha", seu agnum paschalem. Quum autem Pascha manducaretur die 14^a vesperi , Christus eadem die mortuus est; ultimam autem cccnam celebravit pridie quam pateretur. Hesp. Pascha /. e. non intelligitur agnus paschalis, sed intelliguntur cibi paschales, nempe azymi, boves et oves, qui totis septera diebus azymorum immolabantur et coraedeban- tur, et non nisi a Judaeis mundis manducari poterant. Dici- tur enim Deuter. XVI 2 et 3: Immolabis Phase (Pascha) Domino Deo tuo de ovibus et bobus . . . Non comedes in eo panem fermentatum. Septem diebus comedes absque fermento afflictionis panem." Cfr. B i 11 u a r t /. e. art. 111 p. 248 et 253. ï) Christus dicitur mortuus in parasceve Pascha; apud Joa. XIX 14 : Erat autem parasceve Paschse hora quasi sexta." Parasceve autem Paschae est praparatio seu vigilia Paschae, qu« vigilia incidit luna 14^a seu feria 5^a. Ergo Christus ulti- mam cuenam feria 4^a celebravit. Hesp. Parasceve Paschae non significat preeparationem seu vigiliam Paschae, sed prteparationeiu Sabbati. Vocatur autem pa- rasceve Paschae, quum eo anno in ipsam solemnitatem paschalem incideret, simili modo quo nos dicimus : Dominicam Pascha- tis, Pentecostes. Hanc interpretationem legitimam esse con- stat, tum ex eo quod nulla parasceve seu prseparatio erat ad festa, sed tantum ad Sabbatum , in quo solo prohibituin erat cibos prseparare, tum ex aliis locis evangelii, ut Mare. XV

-ocr page 160-



		156

		42 : Erat parasceve quod est ante Sabbatuin"; Luc. XXIII 54: Dies erat parasceves, et Sabbatum illucescebat"; Joa. XIX 31 : Judtci ergo (quoniam parasceve erat) ut non re- manerent in cruce corpora Sabbato, (erat enim magnus dies ille Sabbati) rogaverunt Pilatum" etc. Cfr. Billuart /. c. Ad 3^um p. 21 et 22.

-ocr page 161-



		157

		(Cupnt II. De materia et formsi Eucharistiu; in fieri. n. 1024.

		ARÏ. I. De malerla. n. ÏOIS. 10. 1. Qumiam est materia J\'Juc/iarislia conjiciendtx seu in Jieri. 2. Qnsenam sunt rationes, ob quas Christus hanc ma- teriam elegit. 3. Licetne quandoque uli materia dubia. 4. Qurr- nam inde notanda? R. Auct. /). 22 et 23. Ad 4^um Eucharistise dignitas exigit maximara curam de materia hujus Sacramenti. Quocirca Conc. Prov. p. 198 et 199: Ne irrita unquara fiat aut illicita materiio defectu aut vitio salutaris Sacrificii celebralio, sedulo invigilent parochi aliique ecclesiarum rectores, ut panis ad Missam necessarius, seu hostia, ex tritico sit otnnino piiro, recens, et pnescri- ptam formam referens: vinum auteut e vite expressum , niilla aliena materia admixtum, neque aciduin aut alia quavis ratione corruptura. Ab iis tantum ista emant, quorum fidem explo- ratam habent, nullumque diligentioris iii(\|uisitionis studium adhibere omittant." Hsec inculcans Syn. Dioec. p. 66 addit: Parochi vinarios pröemoneant de usu , ad quem destinatur vinum." 11. 1. Nnm et quare ad validam consecralionem requiritur, ut materia consecranda sit preesens conseeranti. 2. Qualis pr<v.- sentia requiritur. 3. Quannm inde deduci aut nolari possunt. 4. Qualis requiritur prasentia ut licite consecretur ? E. Auct./i. 23 et 24. Ad 4^am 1. Ut pyxis hostias consecrandas continens aperta sit sub ipsa consecratione, sicut sub prima oblatione. fü t u s

-ocr page 162-



		158

		cel. Missiiin lil. VIII n. 5, til. VI n. 3. Id tarnen non obligat sub gravi peccato. (J u ry n. 283 Q. 2. 2. Ut prasens sit in lapidc altari* consecrato et in corpo- rali (id quod requiritur sub peccato mortali, Lig. n. 217) atque in altare allata sit ante od\'ertorium. Post offertorium hostias consecrandas admittere licet ex legitima causa , v. g. ut aliquis eommunieet; facienda tune est earum oblatio men- taliter. Ut ante prffifationem admittantur sufficere quoque vi- detur causa rationabilis, v. g. commoditas populi. Incepta pracfatione, sed ante canonem gravis requiritur causa, v. g. si inagna multitudo parata est ad coinmunicandum; si infirmo S. Coininunio danda; si S. Hostia solemniter exponenda. Nu ie vero liceat consecrare hostias allatas incepto jain ca- none, disputatur. 13en. XIV De Sacrif. Misna secl. 11 n. 158, quem sequitur De Herdt t. II. n. 139, dicit, commu- neui esse sententiam, id nullo in casu licere, etiainsi agere- tur de hostia consecranda ad Viaticum administrandum, eo enim casu parvam quamdam detrahi posse particulam ex Hostia Missre et pro infirmo reservari. Alii vero id licilum esse pu- tant, si secus tnagna pars populi non sine ofl\'ensa nimis ex- pectare deberet. Ita C r o i x et alii citati apud Lig.//. 217 sub IV, Exam. Ordin. n. 99, Scavini t. III n. 736, Mare n. 1536 (3), Lehmk. /. Il n. 126, P a 1 m i e r i De Eucha- rutia n. 63. Nunquam autem id licet consecratione panis jam peracta; ita enim essentia Misso; sacrilege iterum perageretur , idque imperfecte. 12. 1. Estue determinata quanlilas maleria cOHslituta, qua valide aul lieile consecrari possil. 2. Nam el in quantum maleria debet in parlieulari determinari per inlentionem eonse- cranlis. 3. Quanam inde deducuntur ? R. Auct. Ad l^um p. 24: * An quanlilas."* Ad 2^U"\' p. 25: * An maleria."* Ad 3^UI" p. 25 : Ex hac responsione." Aula ad 1°: Si vero ante consecrationem, postquam ob-

-ocr page 163-



		159

		tulit, advertat, alteram seponet, et post Missam ipse vel alias sumat tanquam panetn benedictuin." Lig. n. 216 II. Nota ad 2°: Attainen plures auctores dicunt, certo con- seeratas esse hostias inclusas in pvxide ex errore extra cor- porale relicta , si sacerdos tempore consecrationis de iis cogi- tavit ; item, ut dicit Lehmk. n. 125, si in offertorio eas consecrare intendit, magis etiam si tune temporis eas aasumpsit atque in corporali se ponere putavit, quamvis tempore conse- orationis earnm plane immemor t\'uerit. Vide Reuter De Eu- ekarittia n. 155 ad 4, Mare n. 1527, Ballerini mi Gury n. 283 II a), Palmieri l. c. n. 59 62. llostiae, (juaruni consecratio inanet dubia, ex doctrina Ben. XIV in alia Missa sub conditione consecrands sunt una cutn alia liostia inajori certo nondiim consecrata. Si au tem pauca; sunt, licet eas sumere post sumptioneiu SS. Sanguinis, ant post ablutionem, sed ante purificationem, ut cuin Lig. n. 21? dicit Mare n. 1527. Cfr. Aertnijs ». 75 Qu/rr. 1, L eh in k. n. 1 25 ad 6. Ut dubia, quoad fieri potest, praecaveantur, multi suadent, ut sacerdos efformet intentionem generalem et expressam (qnam subinde renovet) consecrandi illas tantum hostias, qua; in corporali sunt positae, atque illud soliiininodo vinum quod in fundo calicis contluxum seu per moduin unius continui est. Insiiper dicunt expedire ut intendat eas tnutuin consecrare guttas separatas, quic fundo sunt proxinuS\', item micas liostia- rurn otunes qme sunt in ciborio, atque micas hostiis adhae- rentes, non autem separatas in patena vel corporali. Neque obstat, has ultitnas sumendo laedi jejunium; nam magis pne- cavenda videtur irreverentia Sacramenti qnam lnr.sio jeiunii. Vide Croix lib. VI part. I n. 449, S asse r a t h De Euclta rintia n. 9, Keu ter n. \\5éad2, Lig. n 215, Mare n. 1527 Quar. 4, Aertnijs n. 75 Qu/er. 2, De HerdW. II n. lbi ng., Palmieri n. 56, 57, D\' A n nibale pari, III n. 888 (39).

-ocr page 164-



		160

		13. 1. Poleslne una maleria consecrari sine altera a) va- lide, b) lieile. 2. Poleslne Ecclesia dispensare, ui una tantum maleria consecrelur. 3. Aum et in quantum necesse est panem consecrari ante vinum ? B. Au et. Ad l^u,n p. 26 et 27. Dicit De Lugo: Communiter theologi docent, Christum ita instituisse hoc Sacramentum , ut simul illud instituerit in ratione Sacrificii, nee voluerit fieri Sacrificium sine Sacra- mento, nee Sacramentum sine Sacrificio . . . Consequens est, ut qui vellet consecrare hostiam solam , et non offerre Sacri- ficium, sed excludendo oblationem Sacrificii, nihil faceret, quia non habet potestatem ad consecrandum nisi per modum Sacrificii. De facto tarnen omnes sacerdotes consecrantes sive per errorem sive ex industria unam speciem sine alia valide consecrant, quia non excludunt omnino eflicaciter intentionem sacrificandi . . . Cacterum si sacerdos advertens, non posse of- ferri Sacrificium absque consecratione utriusque speciei et praevidens, se non posse consecrare utramque, vellet conse- crare unam, excludens omnino intentionem offerendi etiam ]>artialiter vel inchoandi per eam consecrationem, per volun- tatem omnino eflicacem modo explicato non consecraret, quia voluntas consecrandi debet esse ad minus implicita voluntas offerendi partialitcr seu inchoandi oblationem Sacrificii." Cfr. Ballerini in l. c. n. 284 Quar. 4 e), Falmieri n. 17. Ad 2^un\' p. 27 : An Ecclesia." Ad 3^um p. 27, 2S : An et quomodo." 14. I. Quinam errarunl eirca panem in Eucharistie con- feciione adhibendum. 2. a) Qualis panis ad valorem requiritur, idque proba ; b) qurmam inde cotligunlur quoad speciem frumenli ex quo patiis conjicilur, quoad modum quo conjicilur , quoad li- quorem quo farina coalescit, quoad panis inlegrilulem. \'6. Quid faciendum sacerdoli, qui depre/iendil, panem esse corruptum aut non triliceum a) in sumplione panis , b) post sumplionem SS. Sanguinis ?

-ocr page 165-



		161

		R. Auct. p. 8830. Nota ad 2 b): Spelta, ait Lig. n. 200, est materia dubia. Attainen in aliquibus regionibus sumitur pro certa specie veri tritici; quo casu est mjiteria valida. Vide Lehmk. n. 119 sub 3, Palmieri n. 20. Qui dicont, siliginem vix non certe esse materiam invali- dam , forte cotifundiint siliginem cum secali. Citat au tem Fal- miori l. c. testimonia, qurn dicunt, siliginem esse triticnm optimum, secale vero genus frumenti a tritico diversum. Requiritur ut sit proprie pan is, i. e. aqua confectus et igne coctus. 15. Quales insnper debent esse hostire, ui licile conse- crentur ? R. 1. Sint forma rotunda:, ferro ignito coctae; majores qua; adliibentur pro hostia Sacrilicii et expositione SS. Sacra- menti in ostensorio. Si major hostia deest, probabiliter potest sacerdos etiam solius devotionis causa celebrarc cum hostia tninori, modo absit scandalum populi, quod praecaveri potest monendo populo , hostiam majorem deesse. Auct. /;. 30: * Cujus/orma" ,* Lig. ft. 205, Kram. ordin. n. 97, He Herdt f.. TI n. 137. 2. Hostia; sint integra; seu non fractie atque munda:. Llti sinr rationabili causa hostia majori fracta aut maculata est secluso scandalo peccatuin veniale tantum , nisi fractura aut macula sit enonnis. Si fracta post offertoriuui apprehenditur, potest licite consecrari , nisi inde scandalum populi oriatur aut hostia inepta sit ad exsequendos graves rilus. Vide De defect. Missa? tit. X n. 9, Lig. «. 204, De Herdt/. II n. 181. 3. Hostiae sint recens confecta;. Vide Rit. Rom. tit. De Kuch. Sacram.; atque S. C. R. interrogata: Utrum rector ecclesiae consecrare possit species, a tribus mensibus tempore hiemis, et a sex mensibus tempore spstivo confectas ?" respon* dit 16 Dec. 1826: Negative, sed eliminata consuetudine

-ocr page 166-



		162

		servetur Rubrica." Adverte tarnen hoc responso negativo tem- pus, a quo confectai esse debeant, non determinari. Cfr. De Herdt t. I n. 281, Haine T/ieol. mor. I. III Q. 18. K>. 1. Quid est panis fermentatus, quid azj/mus. 2. Qua- re Gr/cci cousecranl panetn fermenlatum, Latini vero azymum. 3. Ecclesia Latino eslne semper usa pane azi/mo, et Grreca fer- menlalo ? R. A uct. p. 31. 17. 1. Proba ad valorem Sacramenti non referre, nlrum consecrelur panis fermentatus an azymus. 2. Sub qua obligalione tencnlur tarnen sacerdoles servare riltim shit Ecclesia:. S. Quid sacerdotibus Grrfcis agendum est quando commorantur in regio- nibus Latinis, alque contra ? R. A ii et. p. 32 et 33. Nota. In Epist. Orientalium dignitas, quatn Leo XIII 29 Nov. 1894 direxit ad Ecclesins Orientales, edicit, ut de- creta, quse de Grceris Melckitis a Ben. XIV Gonst. De- mandatam 24 Dec. 1743 (Buil. t. lip. 148) priinitus data sunt, fidclcs omnes cujusvis in Oiiente ritus nniverse attin- gant. Deinde certa quffidam ejusdern Benedictine Gonstitutionis prwscripta facit explicatiora et ampliora, atque i. a. sanxit: 1°. Suspensionem etc. incurrit missionarius quilibet Latinus, qui Orientalcm qnempiam ad Latiniiin ritum consilio auxiliove inducat; qui transitus ex Const. Demandalam per se est prb- bibitus. Mnlieri autein Latini ritus quse viro nupscrit ritus Orientalis, a3que ac mnlieri Orientali qua; nupserit Latino, integrum erit ut ad ritum viri transeat, etc. 2°. Fidclibus est facultas communicandi (etiam devotiouis causa) utrovis ritu in iis locis nbi nulla ecclesia nee sacerdos sui proprii ritus (sive Latini sive Orientalis) babetnr, aut si propter lon- guinquitatem ecclesia? su;c eam non possunt sine gravi in- commodo adire. Plura in N. Rev. thcol. t. XXVII p. 5 sq., l. XXVI p. 504 sq., Const. Ben. XIV Allata: sunt in Bn 11. t. XI p. 127. 18. 1. Quinam viguerunl errores quoad vinum in Eucha- ristia consecralione adhibendum ? 2. Proba quodenmque et solum vinum de vite seu ex uvis esse maleriam validam consecrationis. 3. Quodnam est vinum certo sufliciens ; alque quid specialim di-

-ocr page 167-



		163

		cendnm a) de musto, b) de vino minori quantitate aqum mixto, c) de vino ex uvis passis, d) de vino acescenle, e) de vino cm immixius est spiritus vini, f) de vino arte facto. 4. Qumnam simt materim certo insiiflicienles. 5. Quid censendum de valida nut lieita consecratione vini congelali. ö. Quid faciendum sa- cerdoti, si in sumptionc calicis deprehendit pro vino positam esse aquam. 7. Quid advertendnm quoad curam de vino valido et licilo ? R. Au et. p. 3335. Nota ad 3 c) : Vin uil) ex uvis passis, si debite \|>r«e[>ara- tur, in iis regionibus ubi inagna est vini penuria , adhiberi Heet, dummodo ex colore, odore et gustu dignoscatur esse verum vinum." S. Offic. 22 Jnlii 1706. Vide N. Rev. théol. t. XXI p. 227, Aertnijs lib. Vin. 72, Leb. uik. n. 119 sub 6 (l). Nota ad d) : üicit Miss al e De defect. Missa tit. IV n. 2: Si vinum cneperit acescere_/ vel corrumpi, vel fuerit ali- quantulmn aere . . . conficitur Sacramentum, sed conficiens graviter peccat." Verum illud acescere non videtur accipien- dum tam rigoroso sensu , ut usus vini subacidi constituat gra- ve peccatum; nam S. Alphonsus n. 207 Quser. I dieit, deficiënte alio vino probabiliter licituin esse sine scrupulo ad- hibere vinum param acescens sive non notabiliter acidum; id- que Ben. XIV List. 77 n. 2 extendit ad eos, qui in aliena ecclesia celebrant aut quibus cura vini non incumbit. (Jfr. Lehmk. n. 120, Aertnijs n. 72 Qumr. 3. Licet quoque ob rationabilem causam uti vino parum tur- bido, si aliud commode haberi nequit. Ad e) Ad quresitum, num lieita sit admixtio spiritus vini (alcohol) vino, quod in Missae Sacrificie) adhibetur, tam debili ac impotenti, ut dia conservari non valeat, respondit S. I n- q u. 30 Jnlii 1890: Dummodo spiritus extractus fuerit ex genimine vitis, et qu anti tas alcoolica addita una cum ea quain vinum, de quo agitur , naturaliter continet, non excedat pro-

-ocr page 168-



		164

		portionem duodecim pro centum, et, admixtio fiat quando vi- nuin est valde recens, nihil obstare, quominus idem vinum in Missie Sacrificium adhibeatur." Quod responsum S. S. Leo XIII approbavit. Cfr. N. Rev. théol. t. XXIII p. 36. Vide decretum 19 April. 1891 ibid. t. XXIV p. 52. Ad f) Vinum arte factum , etsi chemice eadem sint elemen- ta, materia certe ilubia est, quum non quid chemice, sed quid humana restimatione vinum de vite sit , attendi debeat. Ita L e hink. n. 119 sub 7. Ad 5^uni Multi negant, vinum congelatum esse materiara va- lidain , eo quod non habet rationem potus. Sed verior senten- tia afürmat, quia retinet sul>stantiam et denominationem vini de vite ac natura sua est potabile. S. Alphonsus n. 207 Quar. II patat, priorem sententi.ini nulla pollere solida pro- bal)ilitate; quare dicit: casu quo sacerdos illicite consecrasset vinum congelatum, non licet aliud vinum consecrare; sed, ut dicit Missale De defect. Missm til. X n. 11 , pannis cale- factis vel alio modo liquefiat et sic sumatur. Cfr. De Herdt l. II u. 183. Illicite autem vinum congelatum consecratur, saltein oh re- verentiam SS. Eucharistiic debitam. Itaque prius liquefiat, aut potius aliud sumatur. Lig. I. c., De Herdt /. c. 19. De aqua vino ante conseerationem mincenda quaer. : 1. Quinam hac in re errent. 2. Num sit pr/rceplnm et ob quas rationes. 3. Semperne in Ecclesia viguerit. 4. Süne de necessi- late Sacramenli aut jvris divini. 5. In quantum et quare obli- get. 6. Qualis debeat esse aqua. 7. Quotum aqure qnantitas et quare miscenda sit. 8. Quid in consecratione fiat de aqua vino admixta ? B. Auct. jd. 3537.

-ocr page 169-



		165

		ART. [I. De forma. n. \'.\'Oil. 20. Quinam errarunt circa formant Eucharistim con/icien- dm? R. Au et. p. 38. Nota ad 2°: Quidam Gricci schismatici contenderunt, etiam verba, quse post verba consecrationis in liturgiis Graecis oc- currunt, requiri ad validam consecrationem, v. g. haec Litur- giin S. Chr/jsostomi : Kt fac panem istum quidem pretiosum corpus Christi tui, et quod est in calice isto pretiosum san- guinem Christi tui." Cfr. Corblet De l\'Eucharistie t. I p. 270 sq. Quidam etiam Catholici, ut Durandus, Ambrosius Cathari- nus, quamvis non negent, verba Hoc est corpus meum, esse consecratoria , contenderunt, quasdam preces esse necessarias , quibus consecratio efllagitetur aut intentio consecrandi a sacer- dote exprimatur, v. g. haec verba: Quam oblationem tu Deus . . . benedictam, . . . acceptabilemque facere digneris , ut nobis corpus et sanguis fiat dilectissimi Filii tui D. N. J. C." Nota ad 3°: Scotus dixit, verba : Qui pridie etc. ad forrnam pertinere, quia per ea sacerdos manifestat se loqui in persona Christi. 21. I. QiMvnam est forma Eucharistie; et unde hoc li- qnel. 2. l\'ertincntnc preces, qum ante et post verba consecratio- nis dicuntur, ad forrnam; quomodo hoc conjirmatur. 3. Quare verba: Qui pridie etc. ad forrnam non pertinent. 4. Verba con- secrationis utrum narrative an assertive a sacerdoie proferuntur. 5. Estne Christus verbis tuut, quando Eucharistiam in ultima cwna consecravil ? R. Au et. /;. 3840. Nota ad 1 °: Tertullianus lib. Il contra Mardon, cap. 40 ait: Acceptum panein et distributum discipulis corpus suum fecit, Hoc est corpus meum dicendo. 11

-ocr page 170-



		166

		Nota ad 2°: Episcopi Gracci S. Pontifici Eugenio IV hanc dederunt explicationem : Fateri hos diximus, per haec verba: Hoc est corpus meutn, transsubstantiari sacrum panem et fieri corpus Christi, sed postea , quemadniodum et vos dicitis: Ju- be hac perferri per manies S. angeli tui in sublime altare tuum, ita nos quoque oramus dicentes: Ut S])iritus Sanctus descen- dat super nos, et efficiat in uobis panem hanc pretiosum cor- pus Christi sui, transmatetque ipsa dona S[)iritu S. suo, ut fiant communicantibus in pargationem anima;, in reuiissionem peccatorurn, et non fiant in judicium aut condeiniiatiotiein nostrain." Cfr. Klee Uut. des dugm. chrét. I. 11 p. 2,23, Katschtlialer n. 457 (3), Billnart l. c. p. 340 , H u r- ter TAeol. dogm. comp. t. 111 n. 446 sq. 22. 1. Quot/wdo verba consecrationis pronuntianda svnt. 2. Quid faciendum sacerdoti, si dubitat, nnm verba consccra- tionis protuleril ? R. A uct. /;. 40, 41. Nota. Quo melius dubia de verborutn omissione vel muta- tione priucavcantur, summopere expedit verba consecrationis legere seu oculis lustrare ; praeterea ea meinoriter recitare llu- bricis non probatur. 23. I. Quanarn est forma consecrationis panis; quanarn ex iis verbis sunt cssenlialu/ ? 2. Explica singula verba hujus forma¹; atque adde, in quantum consecratio J/at invalida aut illicita ex Ziorum verborum omissione vel mulalione. R. A uct. p. 41 et 42. Nota. 1. Forma consecrationis est propositio practica seu operatoria. Difïert a propositionc theoretica: ctenim in liac subjectum , demonstratiim per pronomen, in line propositionis idem mauct quod erat in iuitio, atque solum enuntiatur id quod jain ante ciiiintiationem verum existebat, v. g. si dicitur de quantitale aqiiae : hoc vel ha>c est aqua. Propositio au tem practica non prmsupponit, sed efficit quod signifieat seu enun- tiat, sive efficit id quod in prwdicato enuntiatur; atque sub- jectum per pronomen denionstratum est aliud initio cnuntia- tioDis quam quando pra;dicatum enuntiatur. Potuisset v. g. Christus quando aquam mutavit ia vinum , ad aijiiam iu hydreis

-ocr page 171-



		167

		appositam dirigerc hsec vcvba: hoc est vinum. 2. Pronomen hoc sumi ])otest substantive aut adjectivc. Non multum refert, utrolibet sensu smnatur , dummodo accipiatur ut subjuctum propositionis, atque corpus meum ut prsedieatum ; sensus enim idem est, quamvis modus eoncipiendi et cnun- tiaudi paululum sit diversus. Si koe sumitur substantive , significat ens aliquod in com- muni et indetermioatum j unde sensus est v. g.: hoc ens, Iiaec res, hoc quod vobis trado , est corpus meum. Si sumitur ad- jeetive refertur ad prsedieatum cum eoque concordat, ita ut jam initio enuntiationis loqucns meute praeconcipiat identita. tem subjecti (quod per pronomen demonstratur) cum eo qnod in prrcdicato enuntiaturus et efl\'ecturus est. Utrovis modo su- mitur , propositio vera est ; nam si pronomen accipitur sub- stantive, coiisideratur ejus significatio ante enuntiationem pne- dicati; si sumitur adjective, spectatur significatio quam habet quaiido in preedicato jam enuntiatur corpus aut sanguis Christi. Pronomen Mc in forma consecrationis vini videtur melius exponi adjective: Ilic est sant/nis mens; Hic est calix sangui- nis mei. Vide F r a n z e 1 i n De SS. Eucliaristia thes. VI. 3. Forma: Hoc enim corpus meum ex communi sen tent ia est invalida, qnia desunt hic adjuncta, quse denotent, subaudiri verbum est. Lig. n. 223 Qiher. IV, Gury n. 387 Qucer. 4>. 4. Omissio particulaa enim, nisi ex contemptu aut malevo- lentia fiat, peccatum veniale non excedit, ut contra alios di- cunt v. g. G ury n. 387 Qucer. 1, Aertuijs n. 76,Lehmk. n. 128 ad II, Ballerini in Gury l. c. Vide Lig. n. 220 sq. 24. 1. Quanam est forma consecrationis vini; qumnam ex Mis verbis sunt essentialia. 2. Suntne reliqtia verba sub gravi exprimenda ? 3. Explica verba forma. 11. A u c t. p. 4244. Nota ad 2: Dicit Miss al e De defect. Missen tit. X n. 3 : ,, Si semiprolata forma corporis obiit sacerdos, quia non est faeta consecratio, non est necesse , ut Missa per aliiun sup- pleatur. Si vero obierit semiprolata forma sanguinis, tune alter prosequatur Missam, et super euindem calicem repetat inte- gram formarn ab eo loco: Simili modo postquam cwnatum est; vel posset super alium calicem praparatum integram formam proferre, et Hostiam primi sacerdotis, et Sanguinem a se con- secraturn sumere, ac deinde calicem relictum semiconsecratum."

-ocr page 172-



		188

		aput 111. De doginate realis prasentlffi Christi in Eucharistia in se, de modo quo Christus in Eucharistia praesens fit et permanet, atque «Ie concor- dia rationis cum Eucharistia. n. 2553.

		ART. I. De reall Christi pi ii-.niiiu in se ronwiderntn. n. 353S. 25. Qnibus verbis Conc. Trid. contra errores proponit dogma, Chrittum in Eucharistia esse prcrsentem ? R. Au et. p. 44: Catholicam" et p. 48 : Prrcfatis." 26. Quinam el in quantum circa Christi, pr<rsenliam er- rarunt aui errant? K. Au et. p. 4448. Nota ad V. Inter articuloa comprehensos in libro Prayer- book, qui ut fidei ar tic u li Ecclesia; Anglicaan; Talent, art. 2S sonat: Pallia et vini transsubstantiatio in Eucharistia ex S. Litlcris probari nor. potest, sed apertis Scripturse verbis ad- versatur, Sacramenti naturnm evertit et multarum superstitio- nnm dedit occasionem. Corpus Christi datur , accipitur et inan- ducatur in ccena tantum coclesti et spirituali ratione. Medium autem quo corpus Christi accipitur et manducatur in cocna, f des est" Attamen, ut scribit Katschthaler p. 299, aevo no- stro exeipiendi sunt dicti Pnseita: seu Rilualista:, qui rcalem Christi prresentiam nobiscum acritcr defendunt, et etiani trans- substantiationcm admittunt. Attamen circa transsubstantiationis dogma plnra inepte et erronee docuit ipse Pusey" etc. Verurn Anglicanus Episcopus Salisburgensis in cpistola 18 Maii 1894 dicit: Quant a la doctrine de la pn\'sence n\'clle , c\'est vrai que nos formulaircs ne contiennent pas cette phrase de la mótaphysique des rcoles (iutclligit verbum transsubstan- tintionis) dnnt la signifioation n\'est pas aesez clairc au peuple. Mais la doctrine que lc Corps et lc Sang de Notre-Scignctir sont en véritc donnés, pris et recus dans lc Saint-Sacrement, c\'est la doctrine explicite et ofticielle de notre Eglise." Unde

-ocr page 173-



		169

		iste, rejeota transsubstnutiutione, profitetur, Cliristum solum- modo in utit prtescntcm csse. Cfr. De Katholieke. 10 7 jo. 71. 27. Ex qnibus fontibua pracipue realia pmaentia Chridi in Eucharisiia probalur ? lt. 1. Ex cap. VI S. Joannis, ubi Eucharistia prorait* titur. 2. Ex Matth. XXVI 26 28, Mare. XIV 2224, Lue. XX11 19, 20 et ex S. Paulo I Cor. XI 23 25. 3. Ex traditione. 28. 1. Quo sensu plerique Prolestanles Joa. VI inter- pretantur, item quidam Catholici et qua de causa. 2. Quo sen- su vera et communis sententia Catholicorum Mud intelliijit; at- que in quas partes caput hoc distinguunt ? R. Ad l^um Auct. p. 48: Plerique." Praecipui Catholici, qui totum istud caput etiam a f. 51 intelligunt de fide in Christum, fuere Gabriel Biel, Cajeta- nus, Tapperus, Jdnseniue (landaveusis. Eoruin opinio, quamvis damnata non sit (vide Auct. /;. 57), probari nequit, quia aliena est a coinmuni sensu Eccle- site et unanimi SS. Patrum consensu. Ad 2^um Communis sententia illud dividit in tres partes. In priina parte a "f. 1 26 agitur de cibo materiali ; in secun- da a f. 2750 vel potius ad 47 de cibo mere spirituali; in tertia parte , seu in reliquis versibus , de reali manducatione carnis Christi. Quae ultiina pars sonat: jf. 48. Ego sum parlis vitse. \'f. 49. Patres vestri manduca- verunt manna in deserto, et mortui sunt. y~. 50. Hic est pa- nis de ccclo descendens : ut si fpiis ex ipso mandneaverit non moriatur. jf. 51. Ego sum panis vivus, qui de ccelo descendi. ft. 52. Si quis mandneaverit ex hoc pane, rivet in reternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro muudi vita. ft. 53. Litigabant ergo Judrei ad invicem , dicentes: Quomodo potest hic nobis camem suam daro ad niaiiducandum ? ft, 54. Di- xit ergo eis Jcsus : Amen , amen dico vohis : Nisi manduca- veritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vohis. ft. 55. Qui manducat meain carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam eeteraan): et ego re»

-ocr page 174-



		170

		siiscitabo cum in novissinio die. tf. 50. Caro cnim nica vere est cibus ; et sangnia mens vere est potus. V¹. 57. Qui man- ducat meam carnetn , et bibit ineuni sanguincm , in me ma- net, et ego in illo. y\\ 58. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter 1\'atrein ; et qui manducat me, et ipse vivet propter me. "f. 5\'J. Hie est panis, qui de ccclo desceudit. Non sicut manducavcrunt patres vestri manna, et mortui sunt. Qui manducat hunc pancni , vivet in rcternum. y". 00. Hacc dixit in synagoga doeens , in Oapharnaum. y". 01. Multi ergo audientes ex discipulis cjus , dixerunt: Durus est hic sermo , et (\|iiis potest eum audire ? y\\ 62. Sciens autein Jesus apud semetipsum, quia murmurarent de lioc discipuli ejus, dixit cis: Hoc vos scandalizat? y. 03. Si ergo videritis Filium lio- minis ascendentem ubi erat prius? y. 04. Spiritus est qui vi- vificat : caro non prodest quidquam. Verba , qua: ego locutus snm vobis, spiritus et vita sunt. y. 05. Sed simt quidam ex vobis, qui non credunt. Sciebat enim ab initio Jesus, qui es- sent non credentes , et quis traditurus esset cum. y. 66. Et dicebat : Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me , nisi fuerit ei datum a Patre meo. y. 67. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro ; et jam non cum illo ambu- labant. y. 68. Dixit ergo Jesus ad duodecim : Numquid et vos vultis abire ? y. 09. Kespondit ergo ei Simon Petrus: Do- mine , ad qnem ibimus ? verba vitre feternrc habes. 29. Proba ex Joa. VI realem Chrisli prasenliam in Eu- charislia. R. Realis Christi praesentia in Eucharistia probatur, si constat, Christum in capite citato loqui de Eucharistia et de reali corporis sui manducatione. Atqui constat, Christum ibid. loqui 1. de Eucharistia,* et 2. de reali corporis sui manduca- tione. Ergo etc. Prob. minoris pars prima : Christus ibi loquitur de Eucha- ristia. Quod patet: I. Ex ipsis verbis, qtiibus Christus ulilur. Etenim : 1. Promittit novum panem , qnem in futurum daturus est. In secunda parte capitis locutus erat de pane figurativo, nem- pe de sua divinilate et incarnatione, quas lide suscipere debe- bant, de pane a Patre ccelesti jam dato; in tertia autem parte agit de pane novo, quem ipse daturus erat: Panis quem ego

-ocr page 175-



		171

		dabo, caro mea est pro mundi rita. Cuui proinittat aliquid no- vi, expectandum in futurum, id non \|>otest esse pan ia fide tantum accipiendus seu lides qua in Christum creditur, quan- doquidem Filius a Patre datus jam aderat et multi in ipsum credebant; sed est realis Christi caro, quam ipse oblaturus erat in cruce ac (\|uam realiter deberetit manducare \'f. 54. 2. Sicpe repetit voces caro et sanguis , cibus et potus, eas- que constanter distinguit; qua; distinctio sensu vacat si de sola fide serino sit, sed optime adhibetur si refertur ad SS. Eucha- ristiam , qua; duplici specie constat. 3. Utitur verbis, qua cum verbis institutionis optime con- cordant. 4. Congrait promissio Eucharistiie cum Christi agendi ra- tione, qui consueverat animos praparara antequam quid magni instituebat. Auct. p. 49 51. II. Ex incommodis tententia opposila. Etenim se(jueretur, Christum, qui consueverat animos prseparare antequam majora mjsteria traderet, nusquam de hoc prodigioso mysterio locu- tum esse, nullibi expressum mandatum manducandi dedisse , imo S. Joannem, discipulum amoris, Sacramentum summi amoris silentio prïeteriisse. Auct. p. 51 et 52. Prob. minoris pars altera: Christus ibi loquitur de reali cor- poris sui manducatione. Quod patet: I. Ex verbis Christi et variis adjunctis. Etenim : 1. Phrasis camem alicujus manducare, qua Christus iterato utitur, si in sensu metaphorico in S. Scriptura occurrit, in« dicat: alicui injuriam injligere prrccipue per falsam accusatio- nem. Absonum itaque est dicere, Christum hac tropica locu- tione suam doctriuaiu commendare voluisse, idque sub pra> cepto et ut vitam haherent seternam ; nam horum verborum sensus esset: Nisi me calumniaveritis, non habebitis vitam in vobis. 2. Christus non potuit clarioribus verbis realera corporis et sanguinis sui praesentiam atque realem manducaiiouem et po-

-ocr page 176-



		172

		tationeni exprimere quam fecit per verba: Caro mea vere est cibus . . . Aisi manducaverilis carnem Filii Aominis etc. Insuper particula vere, qua bis, et verbum manducare, quo sexies uti- tur, tropum prorsus excludunt. 3. Judiui et discipuli verbis Jesu sensu litterali et proprio acce))tis leguntur ofrensi et scandalizati abiisse. Nihilominus nedum eoruin intelligentiani litteralem corrigat , eaui eonfir- mat: a) asseveranter verba repetendo et prtvceptum injungen- do; b) fructus polliceudo ; c) Euehnristiam cum manna (cibo reali) comparando, huicque extollendo; d) miraculo ascensio- nis sute stabiliendo; e) apostolos interpellando, velintne cre- dere an abire : Numquid el vos vullis abire? A u c t. p. 5257. II. Ex unanimi consensu SS. Patrum tum Grsecorum tuin Latinorum, Scholasticorura et Theologorum; imo i])sa Conci- lia , ut Ephesinum , Nicanum 11 et Tridenlinum , verba ( lirisli ex Joa. VI allegant ad piobandam catholicam iidem de SS. Eucliaristia. Auct. p. 57. Obj. I. Joa. VI 27 , 29 et 35 agitur de cibo et mandu- catione spirituali per tidem ; unde etiam sequentia in euiudein sensum interpretanda sunt. Hesp. Ex ipso contextu ostenditur, caput boe dividi in tres partes , atque in tertia parte agi de cibo eucharistico et man- ducatione reali carnis Christi. Fortius etiam ruit objectio in sententia eorum, qui dicunt , Christum in secunda parte ca- pitis loqui de fide et simul de cibo eucharistico. Auct. p. 58 et 59. Obj. IL Panem Christus intelligit raortein et comineuiora- tionem mortis sute, quando dicit: Panis quetn ego dabo, caro mea est, quam ego dabo pro mundi vita. Kesp. Ejusniodi expositioni gratuitse et violentae obstat in- telligentia Juda;oruin et res])onsio Christi, necnon scopus Sal- vatoris, qui obiter tantum futuram suam mortom attingit. Gratuitum quoque est commentum , Judieos quosdam verba Christi proprio sensu accepisse dato eonsilio , ut euiu irride-

-ocr page 177-



		173

		rent. Au et. p. 59 et 60. Obj. 111. Christus ipse se improprie loeutuin usse declarat y. 64: Spiritus est qui vivificat : caro non prodest quid- qoatn" etc. Hesp. 1. H;ec interpretatie) repugnat cum contextu, Christuin ponit illusorem et nugatorem , qui prius cum gravi offensione adstruxisset sensuin proprium , et deinde sensuiu improprinm prodidisset. Prseterea tali audita prioruni verbo- rum interpretatione, nulla amplius Judocis scandalizatis erat ratio abeundi. Z. Verba objecta duplici sensu explicantur: a) Caro Christi a spiritu vivificante i. e. divinitate sejuncta nou prodest quid- quam; prodest autem unita cum divinitate. b) Caro i. e. ho- mines carnales non possunt divina mysteria percipere; sed spi- ritus Dei est qui dat (idem et intelligentiam. H;i\'c interpreta- tio priecipue coniirinatur ex usu biblico , quo caro sa>pe, pra-- cipue ubi spiritui opponitur, pro carnali et sensuali modo in- telligendi suniitur, spiritus vero pro spirituali intelligendi ra- tione, seu pro liomine per Spiritu in Sanctum elevalo. Auct. /;. 60 63. Cfr. Hurter t. lil n. 391. 30. Re/er verba , quibus Christus SS. Eucharistiam. in- stituit. R. A u c t. p. 63. 31. Proba realem Chrisli puesenliam ex verbis inslilulionis. \\\\. Verba institutionis invicte probant realem prajsen- tiam, si sensu proprio et naturali intelligeuda sunt : atqui sensu proprio et naturali intelligi debeut; ergo, etc. Prob. minor. I. Ex regula S. Augustini, verba S. Scripturue intelli- genda esse sensu litterali et proprio, tiisi evidentes rationes ea tropice vel allegorice sumenda esse suadent. Atqui nulla est liujusmodi ratio, contra cunctic circuinstantiie sensum lit- teralem exigunt. II. Ex contextu variisque circumslantiis;

-ocr page 178-



		174

		1. Verba institutionia sunt clarissima, atque magis perspi- cua Christus adhiberu tiun potuit ad realem pnosentiam ex- primciulam. 2. Ex concordia evangelistanim et apostoli, qui eadem sal- tem quond substantinni verba institutionia referunt, () quamvis diversis teiuporibus et locis scripserint, atque ex diversis fon- tibus illain historiam haaserint, () nee ullo modo indi- cant, verba sensu metapborico sumenda esse. Iiuo S. Paulua aenaum figurativum ablegat quando dicit ~f.* 27 : Indigne su- mens hoc Sacramentum reus erit corporis et sanguinis Domini." 3. Ex verbis qua; Christus fonnae consecrationis addit: Qnod pro voois tradelur; qui pro mullis cjj\'utideiur. Item ex ver- bis emphaticis quibus Christus usus est in benedictione cali- cis, dicens Mallh. XXVI 28 : t\'jüto yip èa-rtv tö u\\i\'i pou -i -ï,z xnnffi SiaÖTjXtjc, to tte[>i rcoXXüw êxyuviipievov tic dfcptatv sjpapruov. Arti- <-111 tiiii ter repetendo Christus inculcat identitatem sanguinis, cjuem bibendum exhibet, cum sanguine quem effudit pro no- bia, acsi dicat: Hic est sanguis meus, ille idem, qui efFun- ditur pro multis. 4. Ex aperta comparatione, quam Christus facit cum san- guine testamenti Mosaici , certocertius reali. 5. Ex materia de qua agebatur: nam Christus instituebat prrestantissimum Sacramentum et condebat testamentum , qua; duo postulabant verba elara et aperta. 6. Ex conditione personarum et temporis: Christus ipse transiturus ex hoc mundo loquens ad priudilectos suos aposto- los , quibus datum erat nosse mysteria regni c(L\'lorum , non potuit uti tropo vel ambiguitate. A u c t. p. 6468. III. Ex eo quod omnes relinquentes litteralem verborum () Verba eonseerationis panis* apud omnes sunt prorsus eadem. Verba eunseera- tionis vini sunt apud Matth. XXI\'J 28 et Mare. XIV 24: HU est sanyuis meus noei testamenti; apud J.ur. XXII 20 et 1 Oor. .17 25: hic est calix novum teslamrutum in sanguine meo. (*) Matth<eus* eam hausit ex propria experientia; Marenen institutione S. Pctri; 1\'aulus, a quo Lucas eam didicit, ex diuina revelatioue (I Cor. XI 23).

-ocr page 179-



		175

		sensu m in varias ac ferc innumeras abierunt interpretationes h\'gurativas. Au et. p. 68 et 09. IV. Ex absurdis hypothesis hsereticorutn. Eteniin ex hac sequitur, evangelistas et S. Pauluin nos decepisse, nullibi in N. T. gen ui il ara tanti Sacramenti dari notionem , Christum apostolos deeepisse, suamque Ecclesiam ineluctabiliter in ido- lolatriam dejecisse. Quis inde Christum Deuin crediderit? Nam cultura idololatricmn , quein Ecclesia pani et vino consecrato usque tribuit, Christus aut non prtevidit, aut prfficavere no- luit vel non potuit. llanreticis itnque, si sapere velint , hoc necesse est continuo obstrepitare dilemma: Christus aut reali- ter in SS. Eucharistin prassens est, aut non est Deus. Au et. p. 69. Cfr. F ra n zei in /Je Eucharistia the». IV. Obj. I. Verbum esse ssepe in S. Scriptura sumitur pro »- gnifi\'care* aut repróesenlare: ergo etiam hlc eodem sensu a Chri- sto usurpari potuit. Hesp. Aliquoties tantum in S Scriptura hoc sensu sumitur, sed tune solummodo ubi id ex contextu, materia aut adjun- ctis satis li(\|uet. In tota autem serie verborum, quibus Chri- stus Eucharistiam instituit, ejusmodi fignra ne obiter quidem innuitur. A u c t. /;. 6971. Cfr. Hor ter H. 398. Insi. I. Christus in ccena figurative usus est verbis ealicis et testamenli; ergo omnia verba institutionis tropice accipien- da sunt. Hesp. Ex duplici illa figura non sequitur, reliqua verba fi- gurative esse accipienda. Pneterea sensus harum vocuin uni- cuique est notus, atque explicatur a Mall/ueo et Marco: Hic est sanffuis mens novi testamenli. Interim vox testamenti in sensu proprio accipi potest. A u et. p. 71 et 72. Cfr. H u r- ter n. 399. bist. 2. Christus Eucharistiam in sui memoriam seu coinmemo- rationem instituit; memoria autem est rei absentis , non pnesentis. Hesp. Memoria opponitur oblivioni, non pnesentis:; nam possumus oblivisci res prassentes. Praeterea quando consecratur

-ocr page 180-



		176

		panis et viiium nut Eucbaristia sumitur lil roemoria rei ab- sentis, nempe passionis et mortis Christi, atque simul rei pr;e- sentis, scilicet corporis et sanguinis Domini. A uct. p. 72. Cfr. H u rter n. 401. Insl. 3. Post consecrationem calicis Christus eum vocavit genimcn vilis: ergo mansit vinum. lies/>. Evangelista Lucas hsec verba refert ad calicein pa- schalem cceme legalis. Sin ad calicein encharisticum referantur, iinproprie suinuntur, quia sanguis ante consecrationeiu erat vinum, et post consecrationem species vini remanent; uti certo tropice accipienda sunt verba sequentia ejusdem phraseos: us- nue in diem illum cum Ulied bibam vobiscttm novum in regno Patriê mei. Au et. p. 72 et 73. Cfr. Hu rter n. 400. Inst. 4. Lingua Syriaca, qua usus est Christus, caret voce exprimente ideam signijicandi vel reprasentandi: ideo esl sape usurpatur pro signijieal vel reprasentat. Hesp. Probat Card. Wiseman , linguam Syriacam circiter 50 voces habere ad hanc ideam exprimendam. Christus autem usus est dialecto Hierosolymitana, qua vocibus ad exprimendam hanc ideam abundat. Cieterum S. Paulus et evangelistac, qui Graece scripserunt, constanter utuntur ion, quuin multifarie ideam significandi exprimere potuissent ; hoc autem verbum usurpa- runt ipso Spiritu Sancto directi. Au et. p. 74. Ohj. 11. Qua; in Au et. p. 7478 objiciuntur et refutan- tur, referimus ad art. III, ubi agemus de relalione rationis ad doctrinam Ecclesiie de SS. Eucharistia. 32. Proba realem Christi praientiam ex traditione. R. 1. Via discussionis: a) A prirais Ecclesiie saeculis SS. Patres unaniiniter afflr- raant, panem eucharisticiim esse reale corpus Christi, utentes siepe verbis, quaj metaphoram positive excludunt, asseve- rant tieri conversionem panis et vini in corpus et sanguinem , eam illustrant perspicuis similitudinibus, dicunt Eiuehari* stiam esse stupendura uiysteriuui, testantur , in Euchari-

-ocr page 181-



		177

		stia esse eamdem carnem, qure ex Virgine nata, in cruce passa et in coelum assumpta est, proedicant Christum seipsum propriis manibus portasse , tandem Eucharistie tribuunt proprietates insanas, si Christus realiter non est prnesens. A u et. p. 7982. Alia testimonia vide in Breviario, in Festo et infra Oct. Corporis Christi. b) Concilia jam ante exortum protestantismum saepius rea- lem prsesentiam commemorant. c) Omnes liturgiae, non solum orthodox» sed etiam schisma- ticre.quavis lingua conscriptse, ritum Missam eelebrandi conti- nentes adstruunt realem prrcsenliam et transsubstantiationem. () d) In eamdem rem cum Catholicis consentiunt omnes se ctre, etiam qme primis seculis ab Ecclesia separatie sunt. e) Ethnici ex confusa Eucharistise notitia calumniabantur, quod Christiani infantes occiderent eorumque carnem mandu- carent. Christiani autem , si Christum in figura tantum man- ducassent, calumnias et furores ethnicorum facile avertere po- tuissent. Au et. p. 8284. f) Monumenta primorum sseculorum praeeipue in catacum- l)is reperta pristinam fidem de reali presentia manifestant. Disciplina arcani artifices christianos in piimordiis Ecclesia; vetabat augustissimum religionis mystcrinm repracsentare , ti- mebant enim ne homincs profani in ipsas catacumbas ex im- proviso ingrederentnr. Unde in hisce sacris ccemetcriis nulla repcritur vero sensn reprresentatio ccena;, Missse vel Commu- nionis; verum muite ibi factie sunt allusiones per figuras sym- bolicaa, qnaram significationcm soli Christiani intelligcbant. Ex iis hic qnredam aileruntur. Argiimentum fidei catholica; ex seculo primo aut saltcm ex inennte saeculo sectindo reperitur in crypta 8. Lncince,* Ista , ut () Inter litorgios Orir.nlales* celeberrimae sunt IMurgia S. Jacobi, eujiis prima lineamenta S. Jacobo, fratri Domiui trilmuntur, et quu: per totam Syriam ditïusa apud Kutyehianorum seetns permnnsit j IMurgia 8, Afarri, quae quoad sabstan* tiam S. Marco adscribitur, et a S. Cyrillo Alexandrino in ordinem redacta et am- plificata, etiam !n copticam lingaam translata est; IMurgia .». BatUH ei S. Ckr;i- tostomi_t qu;e ex Liturgia S. Jacobi breviori forma di^estie sunt. Tater litargias Oc~ \'\'idciilalcs [iim ripii.i sunt Uomana, Ambrosiana* , QalHoane et Nozarabica , qua? an- tiquissima; sunt prwsertim qunad canonem.

-ocr page 182-



		178

		cruditi contendunt, erat Pompouia Grcczina, uxor Plaulii, Brit- tannorum victoris , que in Baptismo circa anniiii) 58 ei ad- ministnito accepit nomen Laciuse i. e. IUuininate. In hac cry- pta simt dua imagines , quae representant pitcein vivum in aqua natanteni , in dorso suo portantem cauistrum vimineum seu corbem ex ramis salicis confectum , super qnem positi sunt quinque panet cinerei eoloris, et in quo conspicitur calix vi- treus liquore rubro implctus. Piscis, Graece i/0\'j;, est signum hicroglyphicum, quo C\'hristiani jam antiquitus Chriatnui signi- ticabant, quia sunimam doctrimu christiana\' apte exprimit; ete- nim iyh\'Ji = \' lr₍joö; XptOTÖc Bsoü \'jtö« aiurrjf. () , aut \'Il)OOÜc XptTrös öeis \'Jfitöv atoTTjf,. Cum piscis in aqua uatans ideoque vi- vus depiclus cematur , Cliristuin vivum , ejus corpus et san- guinem cum anima et divinitate significat. Uti in Eucharistia corpus et sanguis Christi velatur sub speciebus, ita etiam in hisce imaginibus Christus sub symbolo piscis velatur ; uti in Eucharistia species sunt visibiles, ita etiam in imaginibus spc- cies visibiliter exhibentur. S. Paulinus Nolanus* C\'liristum ap- pcllat panem veruni et aquas viva? piscein." llisce pictu- ris revera fidcm de reali Christi presentia exprimi, confirma- tur etiam eo quod depicti paues non panes sunt communes , scd sub cinere confecti , uti apud Syros , Hebreos , Grecos et postmodum etiam apud Romanos iu primitiis , q\\irfi sacer- dotibus offerebantur, auhiberi solubant ; item quod cauistrum est vimineum , quo uti consueverunt antiqui Juda-i ad primi- tias fruguiu in tcinplo oil\'erendas. In eadem crypta reperitur imago , in qua conspicitur vas super aliqua re, altari simili, positum , ad quod accedunt duo agnelli, i. e. fideles (vel agnus et hccdus , i. e. anima inno- cens et peccator conversus). Vas esse vas lacteum , patet ex baculo pastoris ad altare inclinato. Vas eontinet lac, ut ita dicam , divinum , i. e. substautiam corporis et sauguinis agui ccclestis , seu pastoris divini. llunc esse imaginis sensum ap- paret non tantum ex SS. Patribus , qui Christi corpus sa;pe lac appellant, sed etiam ex aliis hujusmodi imaginibus ejus- dem a;vi, qua? in coemeteriis iiivcniuntur. In crypta v. g. S. Petri et Marcellini quater reperitur imago agni, qui in dorso vas lacteum portat. Aliir imagines ex saeculo tertio ineunte reperiuntur in ca- tacumba S. Callüli, nempc in capella SS. Sacrainenti, uti vo- catur, ubi est imago tripodis, super quem positi sunt tres pa-

		() ïloriim anten quin({ue rerboram, si primas litteraa jnngis, erit iyb\'jz, id est piücris, in quo noroiofl mystice intelligitar Christus." S. Augustinus De oiv. Vei lib, XI\'111 cap. 23.

-ocr page 183-



		179

		nes et nnus piscis. In terra septem corbes conspiciuntur, pa- nibus impleti. Hbo imagine designatur corpus Christi (piscis) sub specie panis prsesens, ideoque SS. Eucliaristia confecta su- per altare (id enini tripode apud antiquos constanter exprirai solcbat). Huuc cibum pro fidelibus esse paratam, indicatur cor- bibaa adatantibaa, (juibus miraculosa Jndreorum saturatio in evangelio relata , ante oculos ponitur. Plura vide apud C o r- blet Du Sacr. de l\'Euc/i. t. Il p. 478 sq. et Katschtha- ler ». 380, De Groot Summa apologelica part. lip. 849 sq. 2. Via prascriptionis. Vide Auct. p. 84 et 85. ili. Qurcuam observanda sunt, ut diluantur objecliones , quas ProlestatUes afferunt ex scriptis SS. Patrum ? K>. Quaedara SS. Patrum voces et sententie, quas a con- textu separatas Protestantes adducunt, subvertere nequeunt innuraera et apertissima testimonia antiquse et communis fidei, pr&sertiiu quum verba per se aliquatenus obscura optime ita explicari possint, ut nihil detrahant de Patrutn fide realis pnesentiie. Quare Auct. p. 86 et 87 ponit sex regulas, per quas obscura ex SS. Patrum uperibus interpretanda sunt. Prse- terea quod quidam Patres minus accurate quandoque locuti sunt, inde accidit, quod nondum exortis lueresibus sciebant, se rite a fidelibus intelligi. Quinimo Patres primorum siecu- lorum cousulto scripserunt parce et obscure ob disciplinam ar- cani. Kadem disciplina ratio est, quare ethnici raro SS. Eu- charistiam Christianis exprobrarunt, quamquara obscura hujus dogmatis notitia ipsis dirarum calumniarum occasionem sub- ministravit. Auct. p. 87 et 88. ART. II. De modo <\|iio ChriNtiiM in KiicliurlNlin prirseiiN lil ulquc oeriiiuiiet. n. :ii !>, 34. 1. Quinam tres modi concipi possunl, quibus Chri- slus in Eucharislia Jil prasens. 2. Quomodo circa transsubslan- liationem errarutit Lulher et Pislorienses ? R. Ad l^um Auct. p. 88 et 89.

-ocr page 184-



		180

		Ad 2^um Luther, quem plerique Lutherani secutisunt, do- cuit consubstantiationem sou companationem et dixit, substan- tiam panis et vini in Eucharistia cum corpore et sanguine Christi coüxistere. Au et. p. 89: Hane hneresim." Pistorienses profitentes , Christum realiter et substantialiter in Eucharistia esse prcesentem, ac raanentibus solis speeiebus substantiam panis et vini cessare, diserte hortantur, ut sile- atur de modo quo Christus in Eucharistia pnesensfit, acsi iste modus sit quaestio libere disputata, et non sit fidei dog- ma , id iieri per transsubstantiationem." Aa et. p. 96 et 97. 35. Qi/id est transsubstantiatie» ? Erplica dejinitionem. R. Au et. p. 89 et 90. 30. Quomodo transsiihstantiatio vocari debet si considera- tur aut solus terminus a quo, aut solus terminus ad quem ? R. Conversio, quum sit transitus unius rei in aliam , requirit turn terminum positivura a quo, qui desinit, tum ter- ïninuin positivliin ad quem, qui succedit. Terminus a quo non potest vocari annihilaüo , sed conversio; nam panis et vinuin non annihilantur, sed in aliud transeunt seu in aliud positi- vum convertuntur. Terminus ad quem, seu actio, qua Christus priesens poni- tur, non est creatio, quia corpus Christi fit ex pane tanquam ex materia transeunte seu desinente. Neque est adductio, quia transsubstantiatio est conversio substantialis, non autem mera corporis Christi dislocatio. Potius appellatur prodneiio tali mo- do seu ex substantia panis; non est productio simpliciter . nam corpus Christi est jam productum ante verba consecra- tioïiis. Franzelin p. 238 eam cum Lessio vocat reduplica- tionem seu replicationem analogam productioni, i. e. actionem , quse ita ponit corpus Christi sub speciebus , ut sufficeret ad corpus producendum , nisi jam secundum alium modum conna- turalem prtcexisteret. Vide A net. p. 90 et 91 : Porro cum." 37. Proba Christum, in Eucharistia prsesentem esse per transsubstantiationem.

-ocr page 185-



		181

		R. Auct. p. 9194. 38. Solve objectiones. R. Auct. p. 9496. Nota quoad verbum transtubtianliationis. Qui dogma admit- tens hanc vocem rejicit haereticus verisitnilius non est, atta- men temcrarius dici debet; dicit enim Conc. Trid.: Qua? conversio convenienter et proprie a sancta catbolica Ecclesia transsubstantiatio est appellat»." Illud (nomen) incjuit Fran- zelin t/ies. XIII p. 187 et 188, ad dogma catholicum ex- primendum sane est aptissiinnm, ut nullis artibus in alienum sensum detorqueri possit ; atque ideo merito usu ecclesi»stico et sanctionibus Conciliorum consecratum est tanquam tessera, qua distinguatur catholica professio de Eucharistia ab errori- bus oppositis Novatorum.....Proprium , inquam , hoc no- men est, qui» nulli alii conversionis speciei convenire potest. Est etiam aptissimum , quia sua significatione ac etymologia exhibet ipsam rei significatie definitionera , transitu» iolius sub- stantia in aliam snbstantiam; quia deinde ipsa sua proprietate hanc conversionem a quavis ali» apertissime distinguit, et pro- pterea dogma expriimt in oppositione ad conceptus praeposte* ros et erroueos hrereticorum. flic vero ipse finis est formula- rum ecclesiasticarum , et simul est ratio , cur illfc Novatori- bus semper sint molestissima:, ut non modo in hac tessera trantsubsfantiafio, sed etiam in aliis videre est, cujusmodi sunt exempli gratia ijtoo-jOKx;, feoróxot, unio hypottatica, S»cr»men- toruin efficacia ex opere operalo, dejinüio ex cathedra, etc." 3J). Quare proncripta ent doctrina Spwdi Pistorientit ? R. Quia tradens plenain doctrinam de Christi reali pracsentia ac cessatione panis et vini, solis remanentibus spe- ciebus, consulto silet de transsubstantiatione, acsi sit queestio mere scholastica. Hac agendi ratione detrahit fidei integritati, rejicit vocem al) Ecclesia consecratam ad tuendum contra hffl- reticos dogma peculiare circa Kucharistiam , ideoque favet ha> 12

-ocr page 186-



		182

		reticis. Etenim modus quo Christus in Eucharistia praesens fit et substantia panis et vini cessat, est s])eciale dogma, quod Ecclesia aptissime adversus haereticos profitetur utendo voce transsubstantiationis. Vide A o c t. p. 96 et 97. Nota. Aliam explicationem transsubstantiationis, qua; ex decreto S. Inqu. 7 Julii 1875 tolerari non potest, vide in N. Rev. théol. t. XI p. 134 et 135. 40. Qurznam corollaria dcdvcunlur ex reali el permanenti Christi prccsentia in Eucharistia ? R. Auct. /;. 97100. 41. Quanam in Conc. Prov. el Si/n. Diac. mint statula: 1. Ut cultus SS. Eucharisticc debitus in populo promovealur. 2. Quoad locum el modum Eucharistiam servandi ad normam juris communis. 3. Quoad delalionem hujus Sacramenli ad in- Jirmos ? R. Ad l^um 1. Ne cessent sacerdotes verbo et exemplo devotionem populi erga SS. Eucharistiam excitare per motiva desumpta pröecipue ex 6de rcnlis Christi proesentia; atque ex amore majorum erga hoc Sacramentum. Conc. Prov. p. 202204. 2. Statutis diebus SS. Eucharistia publice adorationi expo- natur, in qua expositione observentur tempora, modus et ordo in Sy n. D i ccc. p. 7375 descripta. Con c. P ro v. p. 204 sq. 3. Propagetur exercitium Quadraginla Ilorarnm, illudque celebretur ad norinam praescriptam in Conc. Prov. p. 200 et Syn. Diccc. p. 75. 4. SS. Eucharistia reverenter ac honorifice in processionibus circumferalur. Conc. Prov. p. 207 pra;scribit, ut processio- nes qua: in usu sunt retineantur, vetat tarnen novas sine li- centia Ordinarii induci. 5. Parochi instituant atque excolant Sodalitates quac a SS. Sacramento nuncupantur, imprimis quac Adorationis perpetuas dicitnr, iisque adscribendos curent adolescentulos occasione primac Communionis. Conc. Prov. p. 207 et 208.

-ocr page 187-



		183

		Ad 2^um 1. SS. Eucharistie servetur in solis ecclesiis paro- chialibus ot Regulariuin; in aliis vero oratoriis nonnisi ex in- dnlto apostolico. Conc. Prov. p. 143. Ejusmodi iiulultum per S. C. C. anno 1585 concessuro est Monialibus sub clau- sura viventibus. Vide Lig. n. 424 in fine, De Herdt t. III n. 179, Lehmk. n. 132. Ejusmodi privilegium conces- sum quoque est plurimis nostrnc Dicrcesis oratoriis vel capel- lis in domibus charitatis, etc. erectis, turu per immediatum in- dultum apostolicum , turn ab Episcopo vi specialis facultatis. () 2. SS. Eucharistia decentissime collocetur in tabernaculo in medio altaris posito, apte ornato ac serico panno albi co- loris intus circumvestito.....Tabemaculi ostiolum clavi di- ligentissime obseratur, qua? fideliter custodienda est a parocho vel rectore ecclesia?. . . . () Nihil in ipso tabernaculo, quan- tumvis sanctum et sacrum , prseter divinum Sacramentum , re- ponatur." Conc. Prov. p. 142 et 143. Eusius De Herdt l. c. u.* 180. 3. Pyxis sit ex solida materia, intus auro perlita, alboque cooperta velo , insideat corporali mundo, quod alternis men- sibus sit mutandum," etc. Conc. Prov./». 143, De Herdt n. 181. 4. Lampas corain SS. Sacramento diu noctuque perpetuo colluceat. (**) Oleum quo nutritur de se ex olivis esse debet; () SS. Eucharistia servari potest in uno tantum aitari (S. C. K. 21 Ji/lii 1690), ita ut ferri non possit eonsuetudo eam servandi in dunbus aut tribus altaribus, ne- que transferendi occasione noveudialis, uut alicujus festivitatis in aliud altare diver sum ab illo in quo ordiuaric asservatur (10 Martii 1861). Privilegium SS. Eucharistiam servandi in domibus religiosia pleruraque non con- ccditur nisi sub conditione, ut quotidie, si fieri potest, aut saltcm seniel in hebdo- mada Missa eelehretur. S. C. lt. 16 Martii 1833, S. C. C. 17 l\'ebr. 1883. Cfr. Adone lib. lil n. 1598. () Claves tabemaculi nee relinqui debent in saeristia , ncc a Iaico servari , sed a solo saeerdote (S. C. lt. 22 Frbr. 1593); imo ipsas rctinero debet paroehus, priva- tive ad sacristam et eapellanura (S. C. C. 14 No». 1(393). Cfr. Co mm. ait»i 1892 (Cnll. III p. 306), L. Ferraris Tabirrnaoulum n. I et 2, Adone Sijn. ean. lil. lib. 111 n. 1822, Aertnijs n. 87 sub l, Lebmk. ». 132 II (0). [***) Si ob graviter culpabilem negligentiaui paroclii vel ejus c.ii ista eura com-

-ocr page 188-



		184

		prohibiturn autem est inconsalto Ordinario adhiberi oleum ex materiis non vegetalibus. Conc. Prov. p. 143, De Herdt n. 182 et 1S3. 5. Ut omne corruptionis periculum sollicite avertatur, par- ticulse consecratie alternia saltem hebdomadibus renoventur; id quod nullibi ultra mensem differri potest. Ita Conc. Prov. p. 143. Cfr. Ben. XIV Const. Etui pasloralis § 6 n. 4 (Buil. t. lp. 356), De Herdt t. In. 279 et 280, Lehmk. ». 132 , Auct. p. 1(17. Ad 3^um Delatio SS. Eucharistise ad infirmos ex pnescripto Rit. Som. lil. De comni. injirm. p. 109 fieri debet decen- ti habitu , superposito mundo velniuine, manifeste atque ho- norifice, ante pectus cum omni reverentia et timore, semper Iumine praecedente" .... Sncerdos indutus superpelliceo et stola , et , si haberi potest, pluviali albi coloris , pyxidera seu parvam custodiam , superimposito velo suo serico, coope- rit oblongo velo albi coloris sibi humeris imposito, nudo ca- pite procedit. In quod pnescriptum obse.rva : 1. fêpiscopis nostnc provincise eeclesiasticre concessa est fa- cultas indulgendi ob graveui omnino causam frigoris vel aë- ris intemperiem usmn pileoli , si extra civitatera vel oppidum Viaticum publice ad infirmos defertur. Suppl. Rit. Rom. ». 23. 2. Ubi autem ex prohibitione legis civilis (Grondwet arL 16 7) aut ex alia necessitate publice ac solemniter deferri nctjuit, sacerdos stolam albi coloris semper habeat propriis coopertam vestibus, et in sacculo seu bursa pretiosioris mate- teria: pjxidera recondat, quam in sinu reponat." Syn. Diccc. />. 41 , Conc. Prov. p. 153. Cfr. Lehmk. n. 139 II 2. 3. Si urget necessitas, licet currere; aut si longius vel dif- missu est, intr^ro die vol :>li(\|unt iiitcfjris noctibni lumcii non anlct. nnto vfnorabile Sacrmni-ntum, peeeatur mortaliter. Lij;. ». 248. f\'fr. Lehmk. ». 132IV(4), Pal- mie ri »;. 110 sub \'A.

-ocr page 189-



		185

		ficilius iter obeundum est , equo vel curru vehi ; (\|UO casu debet vas , in quo Sac ra uien tuin defertur , bursa ad collam appensa apte includi et it;i ad pectus alligari atque adstringi , ut neque decidere, neque Sacramentaal pyxide excuti qaeat. Vide Lig. u. 242 et 243, Rit. Hom. p. 111 et 112. 42. 1. Quiil iidelli\'jUur per species seu aecidentia panis et vini, qitfC remaneni post consecrationem. 2. Qureuarn est na- lura karum specierum. \'A. Cui subjeclo inhcerent. 4. Q/ci/l aijere aut patl possunt. 5. Quare Christus seipsum sub islis speciebus dedit ? lt. Ad l^u"\' Au et. p. 101 : Quamvis." Ad 2^UI" l\'nen. Recentiores quidam philosophi post Carle- slum dicunt , omnia aecidentia nihil aliud esse nisi modilica- tioues substantie seu ipsam substantiam modificatam , ita ut ab ea ne divina quidem virtute separari possint, atque sub- stantia desinente ips;o quoque e vanescan t. Thomistse au tem et plerique Theologi docent , aecidentia sensibilia corporum esse quiddam physicum , realiter a substantia distinctum , quod na- turaliter quidem substantie tanquam subjecto inhaeret, sed ab ea per iniraculum separari polest. 1\'nuterea distinguunt acci- deutia in absoluta, qua? substantiam immediate afficiunt, v. g. quantitas dimensiva, et in modalia, ([ure aecidentia absoluta modificant, v. g. magnitudo quantitatis; atque dicunt, acci- dentia modalia naturaliter inhaerere accidenti absoluto, si hoc virtute divina a substantia separetur. Cfr. Vallet t. Il On- tologia part. III cap. I art. 11. E. 1. Noiniulli recentiores dixere , species eucharisticas non esse quiddam reale seu physicum, sed apparens tan- tura, quod Deus in sensibus nostris producit, ita ut virtute divina immediate ercdem sensationes in organis nostris produ- eantur qure naturaliter efficerentur si substantia panis et vini adesset. 2. Plerique vero Theologi docuerunt, et docent, species eucharisticas objectivam habere realitatera, et idem esse acci-

-ocr page 190-



		186

		dens physicum , <\|tioil ante consecrationem naturaliter inh;cre- bat pani et vitio , sed post consecrationem per mi rat\'ui u in sim; pane et vino existit. Prseterea ciim S. Thoma Q. 77 art. Il dieniit, solain specieruin qnunl.Ua/em esse accidens absolutuni, quod iramediate a Deo sustentatur; caetera autem accidentia, ut sunt color, sapor, odor, a quantitate sustentari seu ipsi naturaliter inhserere. Cfr. Billuart /. e. dis-i. I art. VI § 2 p. 198, Sylvius in 8. Q. 77 art. II. Hasc sententia probatur ex eo quod plura Concilia, signan- ter T r id e n t i n u in sess. XIIIde Kuch. eau. 2, docent, spe- cies remanere; id autem solum remanere dicitur, quod prius jam erat. Deinde experientia teste eadem sunt accidentia quse erant ante consecrationem , atque ha-c agere et pati possunt eadem, qufe eflicere et subire possent, si substantia pan is et vivi adesset. Vide ad 4^um. Ad 3"\'" Auct. /;. 101 , 102 : Quomodo." Ad 4^um Auct. p. 102: * Quid agere."* Ad 5^UT" Auct. p. 102: Quare." 43. Quoad modum , quo Christus in Eucharinlia precxens est, quaer.: 1. Num integer Christus sit sub utraque seu una- quaque specie F Hoe proba. 2. Quanam sub utraque specie con- tineaniur a) oi forma¹ conseeratori/\'e, b) per concomitantiam. 3. Quomodo cum Vitio prasenles sint Pater et Spiritus Sauclus. 4. Num lotus Christus preeseus sit sub singulis utrinsqne speciei pariibus turn, post turn ante separatiouem. 5. Num cr/jo Chri- slus ante sfieciei divisionem pluries sub una specie e.rislal ? B. Auct. p. 103105. Ad 5^um dicit S. Thomas Q. 76 art. lil ad 1 : Nume- rus sequitur divisionem , et ideo quamdiu quantitas manet in- divisa actu , neque substantia alicujus rei est pluries sub di- mensionibus propriis, neque corpus Christi sub dimensionibus panis et per consequens neque infinities, sed toties, et in quot partes dividitur." 44. 1. Corpus Christi esine in Eucharislia prasens cum

-ocr page 191-



		187

		sint quanlilate. 2. Eslne ibidem ut in loco ? 11. Ad L^UI" Cutn quautitate interna; unde corpori Chri- sti, tj1111111 sit organizatum , inest ordo et dispositio partium in seipsis , ita ut caput connectatur collo, collum excipiatur a pectore, etc. Sed corpus Cliristi in Eucharistia non est pr<K- sens cum quantitate exierna seu locali; unde ibi iiullum lo- cum occupat seu non est extensum in ordiue ad locum, ideo- que una pars non respondet uni parti loei, at(pue altera alteri. Vide n. 51. Ad 2^um Si per esse in loco intelligitur realiter pnesens esse alicui spatio, corpus Cliristi certocertius in Eucharistia est in loco; nam est realiter pnesena spatio, in quo species eonse- cratse sunt. Si esse in loco sensu proprio Bumitur , corpus Christi non est in Eucharistia ut in loco, neque circumscriplioe, quia quantitaa non est extensa ad locum, neqne dejinitive, quia tune nullibi posset esse nisi in uno Sacramento; sed cum S. Th o ma et communi sententia Christus dicitur sacramentuliter esse in Eucharistia seu modo hu juk Sacramenli proprio, i. e. ad modum tubslanluc. Iste existendi modus nullum exemplum ha- bet in rerum natura, et antiquis philosophis prorsus ignotus t\'uit, (luuni humanit) mentis captum transcondens sola fide co- gnoscibilis sit; potest tarnen sub aliquo respectu comparari cum modo c[Uo substantie spirituales prasentes sunt. Unde Conc. T rid. I. c. cap. I: Neque htec inter se pugnant, ut ipse Salvator noster semper ad dexteram Patris in ecclis assideat juxta modum existendi naturalem, et ut multis nihi- lominus aliis in locis sacramentaliter praesens sua substantia nobis adsit, ea existendi ratione, quam etsi verbis exprimere vix possumus, possihilein tarnen esse Deo, cogitatione per (idem illustrata assequi possumus et constantissime credere debemus." Vide n. 52. Catechismus Roman us l. c, n. 44 modum quo Chri- stus in Eucharistia existit explicans ait: Christum Uominum

-ocr page 192-



		188

		in lioc Sacramento , ut in loco , non esse : ctcuim locus res ijisas conse(\|uitur el compreliendit, ut magnitudinc aliqua pra> ditas sunt. (\'Iiristum vero Dominum ea rntionc in Sacramento cssc non dicimus, ut magniis aut parvus est, quod ad quan- titatem pertinet, sed ut substantia est. Substantia cniui pauis in Cliristi substantiam, nou in magnitudincm aut quantitatem, convertitur. Nemo vero dubitat substantiam ceque in parvo , atque in iiihkiio spatio contineri. Nam et aëris substantia , to- taque ejus natura sic in par va, ut in inagna acris parte, itcm- que tota aquse natura non minus in urnnla , quam in tlunii- mine insit nccesse est. Cum igitur pania substantia: corpus Domini nostri succedat, fatcri oportet, ad euindem planc mo- dum in Sacramento esse, quoniodo panis substantia ante con- secrationem. Ea vero utrum sub magna au sub parva quanti- tate esset, nihil ad rem omnino pertinebat." Cfr. S. Thomas 3. Q. 76 art. III et V, Sylvius in l. c. Quar. IV art. V. Nota. 1. Ex hisce sequitur, ut corpus Ghristi in Kuchari- stia nihil possit pati ab agentibus naturalibus v. g. frigore, caJore; nam requireretur contactus quantitativus, cujus non est capax corpus quantitate externa privatum. H;ec qtioque est ratio quare corpus Cliristi per se moveri non potest, sed tan- tuui per accidens, (\|iinndo neinpe species moventur. Vide S. T h o in a m l. c. art. / /. 2. Ex cominuni sententia Christus in Eucharistie non ha- bet actus sensuum externoruin naluraliter i. e. ex sola virtute naturali; ratio est quod ejus sensus, cum non babeant exten- sioneni externani, nullas ab objectis species recipere possunt. Videtur tamen , ait Fr an zei in then. XI p. 178, dignitas SS. hinnanitatis exigere vel certe ejus dignitatem decere, ut Verbum mperuaturali modo tribuat suai humanitati etiam in hoc statu exercitium sensuum corporis, quantum id mysterie fidei et fini Sacramenti congruit." 3. Omnes docent, Christum in Eucharistia liabere saltem oranes actus immanentes , qui a sensibus non dependent; et in anima ejus esse omnes thesauros visionis beatilica; et scien- tiae infusai; insuper propter iilentitatem humanitatis, qua; una numero simul est in cuclo et in Eucharistia, anima: Christi

-ocr page 193-



		189

		inesse oinnes perceptiones, quas Christus habot alibi ex. sen- suuiti exercitio. 45. Quicl ejt oeritate, L/irislum sub quedibet specierum par/e pratsenlem esse, sacerdutibus Missam eelebratilibus uut S. Coumunionem dislriiuenliiua obtervandum est ? 11. A u c t. p. 105 : Ux co." Vide. M i s sa 1 e De (lef. Missa lil. X ti. 1215. In qua: notat Lig. tt. 250: 1. Lo- cus in quo decidit hostia, non statim abltii debet, sed sufli- cit illico locum linteo inundo etc. tegere. 2. Si S. hostia deci- dit, lotio non est prsescripta sub gravi, inio ordinarie omitti ])otost, si in alicujus vestem aut barbam cecidit. Loens vero, ubi inciderant species vini, semper ablui debet. 3. Si S. ho- stia ceciderit in mulieris pectus vel ubera (intra vestes) , non sacerdoSj sed ipsa mulier eam aut\'orat et reponat in ciborio. 4(1. 1. Quamdiu Christus in Euckaristia prestens manel. 2. Quandonam species existere desinunl. 3. Quamdiu species ma- neut post sumptam 8. Commnnionem, atque qudenam inde colli- gunlur ? R. Auct. p. 105 107. No/u ad 3^UI": Quamquam , inquit L e hink. n. 111 sub 5 , in homilie sano non ultra qnadrantom re(\|iiiri coinmuniter videtur, ut sacrtB species plene eorruptns sint: tainen de sto- inacho a-groti id dici nequit. Quod maxime attendenduin est, si post aliquod tein])iis a sninptione vomitus sequitur." Deinde ret\'ert sontentiain Gapellmann Medicina pastoralis IJ. IIp. 121, qui patat, minimum dimidiam horam postulari , auto* quam corruptio vera et eompleta diei possit; neque tantum hac in re discriminis esse inter majoreni et minorem hostiam ; atque ad corruptioneui speciei vini semihoram suflicere: qua- re, si intra illud spatium vomitus contingat, quamvis nulla saera s]>eeies apparaat , ejectamenta comburi et in sacrarium mitti debere Ex speciali autein infirmitate accidere potest, ut etiam post horam species plano incorrnpta: ejiciautur. 47» Quid judicandutn de apparitionibus car/iis et sangui*

-ocr page 194-



		190

		nis in Euckaritlia; manctne Christus prasens sub speciebus sic immutatü ? R. Auct. p. 107 et 108. Nota. Die: sub speciebus sic immulalis; nam certo Christus praisens inauet, in mutationibus apparentibus tantum, in qui- bus nu Ha realis specierum mutatio accidit, sed tantum alia species alicujus oculo miraculose iinprimitur. Kjusmodi conti* gisse leguntur, ita ut v. g. aliquis solus in Eucharistia vide- ret carnein, sanguinem, puerum, etc, aliis autem speciem panis tantum videntibus; aut ut idem qui per aliquod tem- pus puerum, etc. viderat, postea solam panis speciem videret. Cfr. S. Thomas Q. 76 art. VIII, Sylvius in l. e. Quar. IV art. VIII. 48. Manelne Christus pr/esetts sub specie vini , si ei alins liquor affundilur ? R. A uct. p. 108. ART. 111. I»«\' ronrordiu ratiniiis rum MM. lairliiM i-I ia. n. 1953. Prten. Doctrina catholica de SS. Kucharistia plurima con> tinet facta mirabilia , qua;, Heet sensibilia non sint et propter ea miracula proprie vocari nequeant, latiori tarnen sensu ini- raculis annumeranda sunt. Verbis nimirum substantia trans- mutatur; accidentia manent sine sua substantia; aliud specie apparet, aliud revera exsistit; corpus humanum integrum exi- stit sub minima specie panis, idem corpus est in diversis lo- cis; idem corpus est in terris sacramentaliter et sub aliena specie, atque eodeua tempore remanet in crelis gloriosum et in propria specie. Cfr. Schouppe lüemenla theol. dogm. t. II n. 122, Fr an zei in t/ies. 1 ad IV p. 10 sq. Haec mysteria perpendentes monitum perstringit T liomas a Kern pis Imit. Christi lib. IV cap. 18: Cavendum est tibi a curiosa et inutili perscrutatione hujus profundissimi

-ocr page 195-



		191 Sacramenti, si non vis in dubitationia profundum submergi." Ilumilict se homo, et agnoacat Deum efficere posse qnas hu- inanuni intellectum superant. Detnus, inc(uit S. Augusti* nus Episl. 137 ad Volutsiaa., Deum aliquid posse, quod nos fateamur investigare non posse. \\\\\\ talibus rebus tota ratio fa- cti est potentia facientis." Vide verba S. Joannis Daroa- seeni in Auct. p. 105. Nihilominus lide praducente et dirigente licet etiam in hoc. mysterie pradenter et sobrie perfectiorem intelligentiam quierere eoriiin qu;e lides ex- hibet, fi(leiii(\|iie ipsam tueri ac defendere." Conc. l^Jrov. p. 10. 4J). Unde patel,, ralionem demontlrare non pox.se, SS. AV- charhtiam eontinere repugnantiam, ideoque eam impossikilem esze ? R. Repngnantia exsurgit ex comparatione duorum ter- minorum seu idearum , qua: se invicem excludunt. Ut autein duae ide:u vere comparentur, debent clare cognosci. Atqui idoiu, quibua SS. Eucharistia cxhibetur, perfecte non cogno- scuntur. Ergo etc. 1\'rob. min. Idesc SS. Eucharistia; stuit realis praesentia sub stantiae corporia Christi, atque ejus praesentia sul) specie pa nis et vini. Qui itaque repugnantiam ostendere vult, tuin in- timam corporis essentiam seu substantiam, turn modum quo Christi corpus in Eucharistie prteaena est, perspecta hahere debet. Corporum autein essentise ignorantur, item relatio inter essen tiam et sua accidentia; aut si conccdainus eoruin natu- ram a nobis cognosci posse, certo tarnen non habemus adae- quatam cognitionem modi seu status quo Christus in Eucha- ristia praesens est. Nam corpus ejus est conditionis superna- turalis, in statu glorificato, attamen in gloria sua non appa- ret. Ergo quuin hunc rerum ordinem , qui est supra naturam et supra leges quibus naturalia diriguntur, ratio ex seipsa nunquain cognoscere possit, ideo neque repugnantiam hujus status cum essentia corporum deinonstrare valet. Vide Auct.

-ocr page 196-



		192

		p. 75 et 76: Sullicit." () 50. Quid ratio circa SS. Eucharisliam valel ?* II. 1. Probare potest, ejus existentiam agnosci et fide divina credi debere. Profecto ratio demonstrare non potest, SS. Kucharistiam evidenter possibilem esse , quia saltem mo- dus quo Christus in ea praesens est neque rationi fide illu- stratie est eognita , (juuin Cliristus eum nobis non revelaverit. Attamen innumera et int\'allibilia simt argumenta, quibus cer- tissimi reddiniur de reali Christi presentia. Insuper sana ra- tio, quse perspicit Ueuin omnia efFicere posse qu;c evidentem contradictionem non continent, ob ejusmodi testiinonia ejus possibilitatem et exislentiam libens admittit. Annon sibi eon- tradieit hcereticus, qui pnetextu impossibilitatis Eucbaristiaiü rejicit, (juum sine diificultate mysteria SS. Trinitatis , Incar- nationis et Besurrectionis Christi confiteatur? Quis assequi pot- est, quomodo anima corpori sit unita, quomodo sentiat ; quomodo sol emittat radios ; quomodo arbor crescat? Admit- tuntur tarnen , quia videntur , sentiuntur etc. ; quare itaque fides negatur argumento auctoritatis? Historice eniui certi su- mus de veritate SS. Eucharistife ex verbis et factis Christi , (jui se miraeulis omne genus Deuin probavit. Z. Ratio fide illuininata potest SS. Eucharistiam illustrate atque contra adversarios defendere. Quare ut hoc sublimissi- muni dogma fide rectius teneatur atque contra adversariorum objectiones facilius defendatur, quuedam hlc dicuntur de cor- poris humani quantitate ejus([iie inultilocatione.

		() (tui SS. Eucharistiam sub pnetextu (juut! impossibilis pst, non admittit, »pec cat, uti dicit Hurter /. >. /. lil n. 4-Gt), a) idcarum confusioue, coufundi enini solet in hisco urgenditi iinpossibilitas rei cum ejusdem incomprehengibilitate; peccat b) temeritate, supponit enim, se compreliendere penitua omnipotentiam Dei atque accurate nosse, quid possit ({uid(\|iie non possitj peccat e) arrogantia, cum sibi vin- dicet cognitioncni essentiaj eorporura perfectam , de qua tarnen dissident pliilosopbi sagacissirni. Peccat d) contra regulas logica*, quatenus priusens reram ordo pro unieo possjbili habctur: ex eo inferunt adversarii leges onini exceptione majores."

-ocr page 197-



		193

		51. 1. Quid ent quantilas; 2. pertinetne ad corporis es- sentiam ? R. Ad l^um Qu.intitiis duplex distinguitur: interna, qua; etiatn dieitur extensio interna, atque externa sive extensio externa seu localis, prout consideratur ut est in se, aut ut refertur ad extensionem in spatium seu locum. Quantitaa interna est, qua partes corporis in se extendun* tur , distinguuntur et inter se ordinantur. Itaque vi hujus quantitatis partes substantie corporeoe sunt extra partes et in- ter se sunt coördinatie; ita ut in corpore hu man o capnt ex- cipiatur a collo, colluin a pectore, etc. Inde habetur corpo- ris organizatio et Jigura. Quantitas externa est ea, qua totum corpus respondet seu prsesens est toti loco et aliie partes corporis aliis partibus lo- ei. Vi hujus extensionis corpus est impenetrabüe, ita ut a loco in quo est omne aliud corpus excludat et cjufclibet pars aliain partem. llrcc actualis extensio ad locum naturalitcr consequi- tur extensionem internara , qua corpus opium est ad se ita extendendum. Ad 2^um Ad essentiara corporis requiritur, ut habeat quan- titatem intemain , item aptitudinem ad extensionem extemam seu localem non autem ut habeat quantitatem externam seu ut iictu ad locum extendatur. Actualis extensio seu extensio externa natnraliter quidem consequitur aptitudinem corporis ad hnnc extensionem, ita ut per vires natura irapediri neque- at, potest tarnen supernaturaliter divina potentia impediri seu suspendi , salva corporis natura. Quse dicta sunt de extensione, suo modo valent etiain de aliis corporis proprietatibus. l)nde in corpore bumano Jigura et organizatio interna neressario requiruntur, ita ut partes certo ordine ex ipsa sua natura ad se invicem referantur ad unuin totum constituendum ; non requiritur autem partium dispositio in loco , nam hiec a Deo impediri potest. Eodem modo impenetrabilitas in aptitudine cuilibet corpori necessario

-ocr page 198-



		194

		competit; sed actualis impenetrabilitas a Deo iinj>ediri pot- est suspendendo in materia vim resistendi penetrationi al- terius materiie. Hoc factum est quando Christus lapide non revoluto resurrexit, atque januis clausis ad discipulos intravit. Alice quoque naturales corporura proprietates a Deo impeditse leguntur, v. g. quando igui fornacis Babylonic;e ademit actua- lein virtutem urendi , manente ignis natura et urendi apli- tudine; item Christus suspendit eorporis sni graviditatem , quando ambulabat supra mare. Cfr. Billuart l. e. dis». I art. IV§ 8 p. 170, Sylvius t» 8. Q. 76 Qnoir. IV art. IV. Nota. Quamvis natu ram et essentiam eorporis non ita per- s])ectam habeamus, ut ratione positive demonstrare possimns , hanc distinctionem inter quantitatem internam et externam exi- stère, posterioremque a priori separari posse, nulla tarnen sup- petit evidens ratio, ex qua evidenter possit demonstrari, liane distinctionem et separationem repugnantiam habere. At ex re- velatione constat, corpus Christi organicuiu modo inextenso in Eucharistia revera existere. Cfr. F ra n zei in /. c. the». XI p. 109 et 170. 52. 1. Quid est midtilocatio; 2. eslne possièilis ? Fran. Prarsentia entis est id quo in certa relatione consti- tuitur cum altero ente. Hicc pnesentia distinguitur triplex : 1. Circumscriptiva , si totum ens toti cuidara spatio ita pnc- sens est, ut una ejus pars adsit uni tantum parti spatii , al- tera alteri etc., singulis partibus se invicem ab eadein spatii parte excludentibus. 2. iJejinitiva, si ens totum adest toti cuidam spatio seu loco et totum singulis spatii partibus, at- que ad illud spatium limitatur. Ejusmodi est praesentia ani- maï in corpore. 3. Quasi definiliva seu redundant est eadem ac definitiva, sed qune insuper se ad aliud spatium protendit; ita ut ens vi hujus praesentia: alii quoque spatio p rassen? sit. B>. Ad l^um Est primsentia eorporis plnribus in locis sim ui. Ad 2^UI" Multiplicatio circumscriptiva, ita ut corpus in plu-

-ocr page 199-



		195

		ribus locis suam extensionem actualem seu localem servet: negant plurimi ThomisUc ; affirmant Scotistte et Dynamislcc. Non repugnat autem , corpus pluribus locis adesse proesen- tia non circumscriptiva; corpus enim inextensum non circum- scribitur loco. Neque repugnautiam continet, corpus uni loco adesse pra> sentia circumscriptiva et aliis locis prccsentiis non circumscri- ptivis seu modo inextenso; nam tune de eodem ente diversa quidein sed sub diverso respectu statuuntur. Hecc autem est prsesentia corporis Christi in Eucharistia, qnod in ccrIo est prsesentia circumscriptiva sen cum extensione sua locali, in altaribus autem prasentia quasi definitiva sine extensione locali , ritnili modo quo spiritus in loco prtesens est. Nam totum est sub tota specie et totum sub singulis speciei partibus per modum substantiae sine actnali extensione ad locum , indivisibile cum omnibus corporis partibus. Preeter- ea corpus Christi in Eucharistia habet internam organizatio- nem , (iguraiu et pulchritudineni , non autem relate ad spa- tium. Vide Franzelin Ihen. XI. 53. QufCtiam praicipiHe sunt ohjectiones qua e ralione pe- tunlur ? R. Au et. p. 76 78. Insuper nota ad Tnst. 1. Corpus Christi in Eucharistia prresens est modo inextenso , sublata supernaturaliter actnali impenetrabilitate. Ctcterum vide S. Thomam 3. Q. 57 art. IV ad 3, Val- 1 e t Cosmol. spec. cap. I art. § 3. Cfr. n. 51 ad 2^um. Inst. 2. Vide n. 52, Bi 11 u art Be Euch. dil». I art. IV § 3 t. XVII p. 167, 168, Franzelin p. 171. Inst. 3. Corpus non est divisum a semetipso, sed loca sunt in ter se divisa , et relationes corporis ad loca tantum multi- plicantur. Franzelin/?. 175 , Bi 11 u a rt p. 169 , Sch o u p- pe n. 180. Inst. 6. Corpus non habet exigentiam , ut prresens sit omni- bus qure existere possunt in indefuiitum; potest tarnen Deus

-ocr page 200-



		196

		corpus prsesens reddere pluribus existentibus in indefiiiitura. Haec autem non est corporis iinmensitas vel ubiquitas, sed immensitas diviiuc omnipotentiai. Notandum adversus Luthe- ranos, magnaat esse differentiana inter hiec duo: Verbum quod est homo est ubique, et Verbum qualenus est homo , seu hu- mauitas per quam est homo, est ubique. Franzelin l. v. Cfr. Sylvius in 3. Q. 76 Quar. I. lust. 7. Christi corpus in Eucharistia prajsens est ad mo- dum substantiae sine actuali extensione. lust. 9. Presentia Christi in Eucharistia niulta Christo in- digna continet: scilicet dentibus teritur, in ventrem abit, a muribus corroditur in eosque intrat, etc. Resp. Ilaee non corpus Christi, sed species immediate tan- gnnt, eodem modo quo in Incarnationis mysterio divinitas non nascitur, esurit, flagellatur, sed humanitas. Billuart p. 171 et 172. lust. 10. In Eucharistia sensus nostri falluntur; atque iste error a Deo descendit , quod est contra ejus veracitatem. Resp. Sensus proprie non falluntur; horum enitrj est pha;- nomena referro, non vero de horum subjecto vel causa judi care. Quamvis vero ratio ex sensuum relationibus jure con- cludat ad substantiam correspondenten), fide piievenitur quo- minus ita judicet. Cfr. S. Thomas 3. Q. 75 arl. V ad 2, Billuart l. c. arl. VI § 2 ;;. 199, Sylvius in 3. Q. 75 art. V, Schouppe n. 182, Hurter n. 164. linde impro- prie dicitur in hym.no: Visus, gustus, tactus in te fallitur." Hic enim sensibus adscribitur, quod ratio fide non illustrata judioat ex relatione sensuum. Inst. 11. Accidentia vim nutriendi retinent; non possunt autem nutrire nisi substantia panis et vini permanet. Resp. Accidentia tune solnmmodo nutrire incipiunt quum in stomac.bo iminutantur; mutatis autem accidentibus desinit substantia corporis Christi, et alia substantia succedit. Aut respondetur cum S. Th oma Contra gent. lib. IF cap. 66 :

-ocr page 201-



		197 In consecratione . . . miraculose accidentibus confertur quod subiistanl, quod est proprium substantiae; et per consequens quod omnia possint facere et pati quit\' substantia posset fa- cere et pati, si substantia adesset." Cfr. Bil In art /. c. p. 200 sq.

		18

-ocr page 202-



		198

		<£a\|jut IV . De ministro Eucharistiae. n. 5456.

		54. Quoad ministrum secundarium consecrationis seu con- Jicienlem : 1. Quinam errarunt? 2. Contra eos proba solos sacer- dotes esse ministros. 3. Possuutne plures simul eamdem maleriam consecrare; quid neomystis observandum ? R. Auct. p. 108 110. Nota ad 3^um : Auctores , qui patant, neomystas non con- secrare una cum Episcopo, has adducunt rationes: materia ipsis non est sufficienter prafsens; sa\'pe ante ant ]>ost Episeo- pum proferunt formam ; non communicant sub specie vini. Has rationes insufficientes babet Billuart l. c. diss. VII art. II. S. Alphonsus lib. VI n. 232 dicit, ex com- muni sententia plures sacerdotes, si eodein tempore consecrent unam hostiam, omnes Sacramentum conlicere. Cfr. Exam. o rd i n. >/. 123. 55. De ministro distri/jutionis quser. 1. Quis sil minister ordinarius; hocque proba. 2. Quis sit exlraordinarius; et unde hoc constet. 3. Quandonam diaconus Eucharistiam dispensare possit. 4. Num clericis diacono inferioribus aut laicis liceal ministrare Viaticum. 5. Quinam et quandonam sibiipsis S. Com- munionem dispensare possint. R. Auct. p. 110112. Nota ad 2^um: Constat insuper ex C o n c. Nicaeno 1 can. 18: Si non fuerit in proesenti vel Episcopus vel presbyter, tune ipsi (diaconi) proferant etedant"; item ex Conc. Car- thag. IV can. 28: Diaconus prassente presbytero Eucha- ristiam corporis Christi populo, si necessitas cogat, jussus eroget." Vide Billuart l. c. art III. Ad 4^UI" Alii negant. Vide Auct. p. 112: An etiam."

-ocr page 203-



		199

		Alii affirmant, turn quia urgente pr.ecepto divino Viatici, nulla Sacramento fit injuria, tuin quia in primaeva Ecclesia fideles solebant hoc Sacramentuiu manibus accipere, iino in suas domos inferre et sibi administrare. Cfr. Palinieri üe Kuch. n. 91, Lehmk ». 134 IV. Verum, ut ait R o n- caglia De Euch. cap. IV Q. II, cutn id concedant (docto- res), si fieri possit sine scandalo, dicendum est, in praxi non licere; semper enim scandalum adesset et admiratio atque omiies dicerent, non sine gravi indecentia factum esse. Porro non urget praeceptura sumendi Viatici, dum communiter judi- catur, indecenter administrari." Cfr. Aertnijs «.81. Quar. 3. Ad 5^um 1. Sacerdos in Sacrificio Missie. 2. Sacerdos et diaconus in necessitate suscipiendi Viaticum, si non adsit sacerdos, qui administret; imo probabiliter sa- cerdos solius devotionis causa, si desit alius sacerdos et absit scandalum. Cfr. Lig. n. 238. 3. Num clerici diacono inferiores et laici sibimet Viaticum administrare possint, disputatur eadem fere ratione ac qmestio de qua ad 4^um. Cfr. Lig. n. 237 Queer. Il, Palinieri n. 90. 50. 1. Qua/is con,ie?isiix parochi requirilur, ui sacerdolibus liceat Euckarisliam administrare. 2. Quid inde observandum de dulributione Eucharuti(e in ecclesüs liegidarium in quindena paschali ? \\i. Ad l^um 1. Generatim sufficit consensus rationabiliter prsesumptus. Unde ex liodierna consuetudine eo ipso quod alicui conceditur facultas celebrandi, concedi iutelligitur fa- cultas Eucharistiam distribuendi omnibus ex devotione com- municare volentibus. Nota. In sacello privata; domus cum ex indulto apostolico ibi permittitur celebratio Missse, non eo ipso permittitur dis- tributio S. Eucharistie. Quare quid hac iu re liceat, colli- gendum est aut ex ipso indulto, aut ex licentia Episcopi, cujus est concedere facultatem recipiendi S. Communionem. Vide Ben. XIV, Gonst. 2 Junii 1751 tlagno % 23 et 24

-ocr page 204-



		200

		(Buil. t. IX p. 21). Cfr. Lig. n. 359 in fine, Exam. ord in. n. 114, Leh ra k. «. 184 II, Conc. Pro v. p. 146. I. Requiritur auteui plerumque parochi consensus expres- sus ad dandam Communionem paschalem et Viaticum, item ad deferendam Pjticharistiam ad infirraos ut devotionis causa communicent. Nota. Die. 1. Plerumque consensus expressus; nam, ut ait Lig. n. 235, consensus non facile pnesumendus est ubi agi- tur de Communione ex obligatione. Altamen Layinann cap. VII n. 4 dicit quoad Communionem paschalem ejusmodi prae- sumptionem rationabilem haberi posse; unde v. g. sacerdos, qui tempore paschali ex licentia parochi celebrat in altari ex qua Communio distribui solet, legitirae prsesumere videtur licentiam dandi Communionem paschalem iis qui sub Missa communicare volunt. Ad dandum Viaticum in casu necessita- tis certo parochi consensus expetetulus non est. Die. 2. Parochi consensus. Nomine parochi intelligitur etiam Episcopus, qui habet potestatem ordinariam dispensandi S. Eucharistiaiu in tota Dicrcesi. Vide A u c t. p. 193. Cfr. A n a- lecta j u r. pont. t. r II p. 1750. Noster autera Ordinarius permittit ut omnes qui commorantur (i. e. qui domicilium vel quasi-domicilium acquisierunt, a prima die comraorationis) in seminariis, collcgiis ecolesiasticis, aliisque congregationibus, ab Episcopo sj)eciali directori vel rectori concreditis, aut ab eo approbatis , in ipsius domus sacello , a rectore ipso vel ab ejus delegato, Communionem paschalem et Viaticum recipere valeant. Vide Conc. Prov. p. 151 et Syn. Diccc. p. 42; ubi p. 89 idem conceditur Religiosis eorumque novitiis, atque iis qui de cosnobii familia dicuntur. Ad 2»\'" Auct. /). 113: Possunt."

-ocr page 205-



		201

		nput V. De subjecto Eucharistue. n. 5780. ART. I. *Ue <li.«\|M»!itioiiibiiN -ni>j> ««- \'»\'«i».** 57. Qu/cuam in subjecto requirunlur, ut Eucharisliam suscipial 1. sacramenlaliter seu ejfectus Sacramenli , 2. digne et fructuose ? lt. Ad l^um Ut sit homo viator baptizatus , atque in adulto ut habeat iiiteutionein saltem implicitam suscipiundi. Auct. p. 113, 114. Cf r. T r a c t. de S a c r. in gen. n. 109111. Ad 2^UI" Auct. /;. 114 et 115: Quanam." 58. 1. Quiel docuit hul/ter quoad disposilionem subjecti , nominatim quoad pcenitentiam de peccatis. 2. Quid Conc. Trid. contra eum definivit et devlaravit ? K. Ad l"ⁿ\' Auct. /;. 115: Lutherus." Ad 2"^m Definivit: solam (idem non esse sufficientem pr;c- parationem ad sumendum S. Eucharistioe Sacramentaal. Statuit atque duclaravit , illis quos conscieutia peccati mortalis gra- vat .... necessario prsemittendam esse confessionem sacramen* talem. Excominunicationem infligit in eum , qui contrarium docere etc. prsesumpaerit (ean. 11). Definivit, pracipuum fru- ctum S. Eucharistiae non esse remissionem peccatorum (can. 5). 59. 1. Quoad prmceptum eon/itendi ante S. Communionem ei impositum , qui sibi conscius est peccati mortalis, quser. : 1. Num per se obliget. 2. Quanam tria Conc. Trid. declaret ? R. Auct. p. 115 et 116. 60. Tn explicationem hujus declarationis Tridentinm quaer.; 1. Quanta et qualis ejus sit obligatio. 2. Quisnam certo dicen-

-ocr page 206-



		202

		dus sü sibi conscius peccati morlalis. 3. Num habendua sü con- seins , ideoque eonfiteri teneatur : a) qui dubitat num graviter peccaverit, item num peccatum morlale certo commissum confes- sus sü ; b) qui post confessionem fructuosam recordatur peccati mortalis inculpabiliter omissi seu indirecte remissi. 4. Quanam practice ex hisce dcduci possunt \' B. Ad 1^U1" Est obligatio gravis ex jure divino. A u c 1. /). 116: Ha?c autem." Au prtüceptum." Ad 2^um Ille certo sibi conscius est peccati mortalis, qui positive novit, se commisisse peccatum certo inortale post ul- timam fructuosam confessionem. Ad 3\'"" a) Qui dubitat num graviter peccaverit, stricte con- scius gravis peccati dici nequit; unde ex sententia S. Alp bon- si, quia lex prohibens nondum possidet, potest non pra\'inissa confessione ad S. Communionem accedere, et sufficit si eliciat ge- neralem contritionem. Vide A u c t. p. 116 et 117 : An dubitans." Qui autem dubitat, num peccatum grave certo commissum sit confessus, prius tenetur eonfiteri, quia lex probibens pos- sidet. Attamen gravissimi Theologi a confessione eximunt euiu, qui probabiliter credit se peccatum illud jam confessum esse. 8. Alphonsus, quamvis hanc sententiam non approbet, non reprobat tarnen n. 477 , si dicitur non teneri eonfiteri eum , qui diligens fuit in peccatis confitendis , si post mul- tum tempus dubitat, num aliquod peccatum omiserit. Vide Au et. p. 117 : Nota." Ad b) Sententia communissima affirmat; sententia vero val- de probabilis seu rationi omnino consentanea negat. Vide Anct. p. 117: * An tenetur."* IVeque tenetur ante Commu- nionem de hoe peccato actum contritionis elicere , nam sup- ponitur jam justificatus. Lig. n. 257 Quar. III. Ad 4^um 1. Eideles obligari non possunt ut peccata incul- pabiliter omissa ante Communionem confiteantur. Illud tarnen quam maxime suadendum est pcenitentibus laxioris conscien- tise, vel qui raro eonfiteri solent; prodest enim ad conscien-

-ocr page 207-



		203

		tia3 tranquillitatem , atqae timor in ejusmodi siepesubest, ne peccata ex neglectu examinis omiserint aut ne hcec postea obli- vioni dent. At prcnitentibus timoratae conscientiae vel qui s;cpius confitealur , item iis qui cuua debita dispositione confessionem geiieralem instituerunt, suadendum est, ut pec- cata inculpabiliter omissa, vel peccati circumstantias, in confessione proxime sequenti exponant. 2. Item obligatio confitendi peccata dubia imponi nequit. Attamen per se sumraopere expedit, et prodest ad conscien- tise tranquillitatem ut peccata turn negative tuin positive du- bia in confessione exponantur. Dicitur per se; nam scrupulosi omnino eximi debent ab obligatione confitendi peccata , nisi certo constet ea esse mortalia atque nunquarn in confessione esse exposita; similiter eximendi sunt ii qui sunt timoratae conscientiae et deliberate lethaliter peccare non solent. Katio est tum quod ejusmodi in dubio rationabiliter imo moraliter certo credere possunt se non consensisse, quia prsesumptio su- mitur ex communiter contingentibus (Lig. n. 476), tum quod ob incommoda pnecipue in scrupulosis timenda ejusmo- di peccatorum confessio ad Sacramenti integritatem non re- quiritur. Vide Auct. p. 118: Quamvis." Tract. de Pce- nit. n. 57, Resp. ad Q. B. p. 114 et 115. (*)

		() S. Alphonsus l. e.* dicit: Habert «sapienter ait: Si air probala pieta- lis anxius sit, an consenseril drleclalioni venereie, moraliter eerlus esse debet non consensisse; quia moraliter fieri nequit, ut volunlas lam firma in bono proposilo mutctur, quin ditnride adoertat. Idem docent Sa 1 mant. dicentes: Qui habel ani- mum sa/is firmum in bono, proinde numquam aut raro in aliquod grane eonsensit,et sensualitalis motus fastidio sunt , non est cur ex qualibet permissione aut non re- sistentia stalim consensum pertimeat; ea namque animi disposilio pidetur sujjicienter periculum auferre. Ratio hujus a priori est, quia is qui habitualiter Deo adhieret, et valde timet ne divina gratia privctur, si eontingat aliquando ab eo averti, ma- gnam sibi vim inferre debet, ut remorsum conscieutiie coutemnat, et in peccatum deliberate se projiciat: id autem uon potest agere , nisi certo advertat malum quod amplectitur . .. Ad pnesumendum autem, quod non adfuerit plenus consensus in ho- mine pio, maxime prosunt ha sequentes conjectura;: si talis scrium et sa:pc repeti- tum propositum habuerit uuuquam peccandi mortaliter, et nesciat illud certo revo- casse; si, cum advertit malum, terreatur, et il lira tentationem repellat, statimque

-ocr page 208-



		204

		OBeteruin ut obviatur periculo ne S. Communionis eftectus frnstrentur, ille cjui ex gravi ratione dubiuin mortalis peccati couiinissi habet, conari saltem debet elicere contritionem per- fectam. Vide Lehink. n. 150. 61. 1. Quandonam licel communicare, non preemissa con- fessione. 2. Quandonam cemelur deesse copia confessarii. 3. Quandonam in casu adest mjjiciens necessüus cclebrandi vel communicandi ? R. Au et. Ad l^um p. 118: An et quandonam." Ad 2^am p. 119: Quandonam." Nota ad 2°: In periculo gravis scandali vel infamiae quili- bel coufessarius potest directe absolvere a non reservatis et cum Ü8 peccatum S. Pontifici reservatum indirecte remittere; postea tenetur pecnitens sibi procurarc nbsoliitioncm directam; a censnris pupalibus omnibus potest directe absolvere, scd pce- nitens tenetur i u f ra toeneem recurrere ad sacerdotem qui fa- cultatem absolvendi habet , sub pocna reiueidendi in easdem ceusuros. Insnper omnes confessarii in nostra Dicecesi appro- bati possant directe absolvere a peccatis Kpiscopo reservatis, et a snspensione episcopali quss tarnen reviviscit; atque abso- lute absolvere ab omnibus peccatis et censnris R. Pontifici re- servatis (excepta excommunicatione ob absolutionem complicis et falsa denuutiatione confessarii) nbi deest copia babentis fa- eultatem , sacerdotem , qui debet eelebrare nc populus careat Missa die obligationia, vel si Missnrn orailtere nequit sine gravi int\'amin, obloquio vei sinistris suspicionibus, aut qui tenetur Sacramentum necessitatis administrare. Gl\'r. ïract. de (Jus. res. ii. 55 et 56. Ad 3^um p. 119121: Quandonam." Nota ad 8°: Quod autem dicunt, sacerdotem, qui eontri- tionem perfeetani elicere non possit, omnino recedere debere, periculo in lam ia: postliabito, ad praxim vix quidquam valet: nam serium conatum adhibenti Deus gratia sua non dcerit,

		duhitet, au conmiMritj si meminerit se timide proeessisse; si ncseiat an in vigilia vel sommi aliquid egerit vel cogitaverit: si enim fuisset vigilans, jam id advertisset et sciret. E converso oppositum est eensendum de eo qui est assuetus de facili in peccata mortalia prolabi, (juia in dubio prxsumitur iste eonsensisse; si enim obsti- tisset, utique recordaretur eonatus illius quem sibi intulissct ad tentationem repel* lendara." Cfr. Hom. ap. trad. 1 n. 10, trant. XVI n. 32.

-ocr page 209-



		205

		ncque agitnr de actu, comitaote divioa gratis, adeo difficili, neqne necessaria est omnimoda certitudo, sed prudeiis opinio seu persuasio coiilritionis factie." L e hink. n 152. Qusb ooii- tritio faciliu8 etiam clicietur a saoerdote, qui ioopinato oom- misit peccatum inorlale, cui animo non adhaerct. (>2. Quidfaeiendum sacerdoti, qui eonneius peecati mortalis non pramissa confessione in necestitale celebravit, Num ad koe sub ijravi peccato lenetur. Quid significa!, quumpriinum. Num hoe praceplum etiam pertinet ad laicos, aut ad saeerdolem, qui ila celebraoil sine necessitate, oei qui celebravit non con- iciué sui peecati ? R. Au et. p. 121 et 122. 03. Jejunium nalurale in communicanle requisitum: l. in quo consislit; 2. quali lege pntscribitur et ob quox fine»; >i. in quantum obligat et num admitlil parvitatem materiee; 4. qurenam requiruntur ut frangatur ? R. A u c t. p. 122124. Nota ad l^uni : Media nox sutnitur ex horologüs publicis re- gionis; sed licet etiam sequi tempus venim. S. Poenit. 21) Noo. 1882 respondit: Fideles in jejunio naturali servando , et in officio divino recitando sequi tempus medium posse.sed non teneri." Cfr. Lehmk. n. 159, N. Rev. thóol. t. XV p. 128, /. XXIV p. 662. Si horologia dissonant, ex eom- munissima sententia sequi lieet id quod ultiinum tempus in- dicat, modo ne constet de errore, aut illud ut plurimum er- ret. Lig. n. 282. Nota ad 4^um 2°: Jejunium non solvitur per deglutionem sanguinis, tjui ex lingua vel gingivis, aut saniei quae ex pu- stula oris manat. Neque si guttula sanguinis defluens ex ca- pite aut tnanans ex ore exteriore vel naribus, aut guttula sudoris ex facie prteter intentiouein cuin saliva mixta trans- mittitur. Billuart diss. VI art IV § 2 p. 419, Lehmk. n. 160. Trajectio reliquiarum cibi qnie ex praceedenti die inter den- tes manserunt, non solvit jejunium, si est involuntaria; dis-

-ocr page 210-



		206

		pututur au tem, si est voluntaria. Scntentia probabilia negat; seiitentiii communior et probabilior aflirmat, ut dicit Lig. n. 279 et Hom. ap. trad. XV n. 36: Binc, quanivis in hoc negutio non sit scrupulose agendutn , consulenduin tarnen est, ut reliquiae a dentibus avulsae, qua; super lingua sen- tiuntur, exspuantur; non est autem obligatio adhibendi cu- rain ad il las e dentibus extrahendas, aut jam extractas intra oris angulos quserendas ut exspuantur, etiamsi praevideantur deglutiendx postea; alias enira hoc prseeeptum esset innume- ris scrupulis et perplexitatibus obnoxium, quod certe pra-su- mitur Ecclesia noluisse." Aertnijs n. 104 Quar. 1. Vide etiarn Pal mier i De Eucharislia u. 154. G4. Yrangitne jejanium usus tabaci ? R. 1. Non frangit tabacus nasalis, etiamsi casu ali- quid in stomachum transmittatur; ratio est quod non suinitur per modum cibi. Ita sententia communis et probabilissima. Lig. n. 280 Dub. 1. 2. Neque frangit /umus tabaci, etiamsi voluntarie deglu- tiatur; ratio est, qnia non est cibus aut potus, neque sumi- tur per modum comestionis. Ita sententia communis et pro- babilior. Lig. I. c. Dub. 2. 3. Tabaci masticalio seu tabacus dentibus attritus non sol- vit jejunium, modo succus expuatur, etiamsi modicum succi aut minima particula prater intentionera insensibiliter salivae inunixta deglutiatur. Ita sententia probabilis apud L i g. I c. Dub. 3; qui tarnen addit, masticationem ob indecentiam a veniali excusari non posse, nisi aliqua causa subsit. Nota. Fundamentum sententise negantis est, quod ut pluri- nium tabaci neque succus neque particula? in stomachum tra- jiciuntur. C\'fr. Sasserath De Eucharislia n. 36, lies. 6. Vide Auct. p. 124 et 125. Concludit autem. Re u t e r De Eucharislia n. 275 ad 3: Masticare, sicut indecens est, sic et facilius jejunium solvit, quia vix impediri poterit, quin multae particula\' succulentiores deglutiantur." Cfr. Col let

-ocr page 211-



		207

		De Eucharixtia part. I cap. VI § 2. 65. 1. In quibus eatibuê licet communicare non jejitno ? 2. Specialim quoad infirmnm quser. . a) num poxxil ipxi non jejuno S. Communio pinnen adminixtrari, xi periculum mortis perxeveral; etc pont quodnam temporis xpatinm ; b) num poxxil ipxi non periculoxe deenmbenti, al/amen jejnnium xervare non valenli, dari Communio ex devotione aut ex praicepto paxcliali. R. Ad L^um Au et. p. 125128. Nota quoad Viaticum. Quodsi infirraus facile possit jejunus sumore, Viaticum, tenetur expeotare; secus tarnen , si adsit periculum mortis, vel si nou possit commode expectare, puta si deberet differri medicina opportona, vel esset deferenda Eucharistia intempesta nocte. C.eterum in hoc non est scru- pulora procedendum , cuui in C o n c. Constan tiensi ness. XIII dicatur: Quod hujusinodi venerabile Sacramentaal non debet u fidelibus recipi non jejunis, nisi in casu infirmitatis aut alterius necessitatis a jure vel Ecclesia concesso vel ad- misso." Ita Lig. n. 285 Dub. 3 in fine, Hom. ap. n. 49. Quare dicit Lehmk. n. 161: Quodlibet incommodum ra- lionabile sive ipsius a^groti, sive eorum qui inserviunt, sive sacerdotis, ratio est cur observatio jejunii negligi possit." Item Sasserath n. 38: Si periculum mortis adhuc sit remotum, debet expectare, donec sit jejunus, si hoc potest absque suo vel parochi notabili incommodo; in quo tarnen non est scrupulose agendum, nee ideo differenda medicina neces- saria, nee cogendus parochus, ut veniat de nocte." Ita quoque Reuter n. 167. () {.) Casum Viatici, ait Lehmk. n. 162 (2), et proin pro eireWMtentiis cxcusa- tioncin a jejunio non n solo praseiiti perienjo, sed etiam nonnünl ab adjuut-tis pen- (lere, liabes ex responso S. C. de Pr. V. 2U Febr. 1801: « Aliquamlo missionariis christianos sibi commissos visitantilms occurrit a;\|:rotus, hnotiea febri vel simili morbo labortns, qui juxta experientiam rivet adhuc plures menses, sed intra anuum morie- tur. Quicritur, au iu Uil casu missionaris ipsi administrarc possit Viaticum et Extr. Unctioncm, co quod quaudo verior aderit casus ea rccipiendi, non poterit liabcri pntsens missionarius ob magnum distantiam et alias circumstantias?" S. C. de Fr. F. regpondit: " Affirmative."

-ocr page 212-



		208

		Ad 2^um a) Au et. p. 126: Non semel." Ad b) Au et. p. 126 et 127: /In aprotit." Alii affirmant euin Elbel. Vide Mél. théol. I. I Cahier III p. 122 sq. Alii negant, atqae dicunt, legroto, si secus diutius a S. Communione abstinere debeat, aut saltem si proceptum pa- schale implere nequeat, S. Kuciiaristiam j>otius deferendam esse summo mant;, imo post mediam noetera, quando adhuc est jejunus. Ita sentiunt Gury n. 334, Aertnijs n. 106 Quar. 5, Mare. n. 1560, Palm ie ri n. 175 et L e hink. n. 161 sub 2, qui addit: Lex TCucharistiam non noetu de- ferendi ecclesiastica est neque adeo gravis; sumendam esse aliquando kuciiaristiam , legis divinas interpretatio est; neque ullo modo Eeclesia censetur fideles aegrotos adstringere veile, ut potius non recipiant S. Sacramentum , quani ut noetu ali- (\|iioties in anno recipiant." Prreterea periculum ne nimis fa- eile iegrotus S. Kuciiaristiam sumat non jejunus et ita lex jejunii deeidat, majus videtur tjuam incominoda qua; ex no- cturna delatione oriuntur. Qua3 ratio eo magis valet pro iis regionibus ubi ex lege eivili vetitum est observari pr;fseri- ptum Rit. Rom., ut S. Bucharistia manifeste et honorifice ad privatas segrotantium domos deferatur. Tandem notat Pal- mier i n. 174: Bomse hiemali tempore solet a parochia summo mane deferri S. Eueharistia privatim et occulte, etiam extra tempus paschale, ut fideles jejuni identidem communi- eent. Certe eo pnecepto Ritualis non comprehentluntur ii in- lirmi religiosi, qui domi habent S. Eucharistiam, et si quis inlirmus in domo parochi juncta ecclesia; deeumbat." Cfr. A e r t n i j s n. 86 , EI ai n e Theol. mor. t. III n. 68 , O\' K a n e Kxplication des rubr. du Ril. Kom. n. 787. (>6. Licelne sacerdoli non jejuno celebrare, ut moribundo Viaticum dari possii ? R. Auct. /». 128 et 129: /In sacerdos." 07. Licelne communicare ei, qui dnbitat, num sil jejunus F

-ocr page 213-



		209

		R. Au et. p. 129 : * An dubitans."* 68. 1. Quare requirilur mundities ac decens corporis composüio, ut quis ad Eucharutiam. reverenier accedat. 2. In quo consislit hmc corporis composüio. 3. Impediuntne sordes e.r morbo aut paupertate Communionem f R. A uct. p. 129 et 130. 69. Impedüne Communionem vel Miss"celebrationem:\\. pollntio, 2. aclus conjugalis, 3. peccatum morlale proa-ime cow- mismm, sed per confessionem remissum ? R. A uct. p. 130133. Nota ad l^ur" 3°: Prrcterea pollutio involuntaria, iiuo venia- liter mala , raro impediet S. Cominuniouetn, si homo facit quod in se est, ut mentis evagationem repellat ac devote ac- cedat. Lig. n. 272. Insuper quia votum Ecclesiae est, ut sacerdotes quotidie celebrent (vide n. 106 et Tra et. de Sa- crif. Missie n. 59 Nota) plerumque justa ipsis erit causa a levi indispositione vel mentis perturbatione excusans. Nota ad 2^um in fine: Suadendum est conjugibus, ne nocte ante aut post Communionem debitum conjugale petant. Uxoreui autem sciscitantem, num debitum reddere teneatur nocte ante Communionem, confessarius moneat, eara ad id obligari, si saepius eotnmunicare soleat, ne periculo expona- tnr peccandi contra justitiam aut charitatem; si autem non fre(\|uenter communicet, ipsi suadeat ut virum precibus indu- cat ad abstinendum in honorem Communionis; si iste non l\'acile acquiescat, reddat debitum et per se potest communi- care. Lig. n. 273, 274, Hom. ap. I. c. n. 57. Cfr. Pal- in i e r i ». 151. ART. IL »> prrratn iniligiiip C\'omiiiimloniN et air (\'uiiiiiiiinioniN <leiiejja- ilone ob iiiiJi^iiiiiiliin suhjt-rli. n. 3» JJ, 70. 1. Quisnam dicitur indigne communicare. 2. Qua/e el quantum est peccatum ; estne omnium gravissimum ?

-ocr page 214-



		210

		R. Au et. p. 133 et 144. 71. Num et in quantum peccal, qui communicat 1. cum peccalo veniali acluali, 2. cum peccaio oeniali habiluali, 3. si- ne reverentia aut rcquisila inslruclione t R. Auct. p. 134 et 135. 72. I. Quis quoad negationem Communionis censetur pec- cator occultus. 2. Estne Communio neganda peccatori occulto, et ob quant rutionem. 3. Licetne sacerdoli Communionem sub aliquo pnclea-lu negare alicui , cujus indignilatem ex sola con- fessione nooit. 4. Qnalis criminis md.ilia requiritur , ut liceat Commuuionem negare ? R. Auct. p. 135137. 73. 1. Estne Communio neganda peccatori publico. 2. Quinam lüc habendi sunt peceatores publiei. 3. Licetne pec- catori publico Eucharisliam dare , si cogal metu mortis ? R. Au et. p. 137. Ad 2^un\' dicunt Resp. ad Q. B. anni 187G p. 65: Pec- catoies publiei, in praesenti materia generatim censentur, qui in peccato mortali eerte ac notorie pergunt, vel sic peccasse sciuntur quin de eorum emendatione ac scandali reparatione sufficienter constet." Nota ad 3"^m: Prseterea incomraoda ex negatione Commu- nionis hoc in casn imminent tantum ministro Sacramenti , qui potius vitam profundere debet, quam causam aut occasio- nein prrcbere profanandi Sacramenta; ineminerit verborum Christi : Qui perdiderit animam suam propter me inveniet eam." Matth. XV 26. Cfr. Lig. n. 49. 74. 1. Quomodo peceatores quoad negationem Communio- nis dividunlur. 2. Quamdiu S. Communio neganda est peccatori publico a) ordinario, b) ertraordinario seu infami , ei quare ? R. Ad l^um Dividuntur : 1. In peceatores ordinarios, qui commiserunt peccata communia , seu ex quibus specialis populi off\'ensio aut infamia non sequitur. 2. In peceatores e.r- traordinarios seu infames, qui commiserunt peccata enormia,

-ocr page 215-



		211

		per qune fideles multura offenduntur et scandalizantur, et ipse peccator infamia juris aut facti afficitur. Resp. ad Q. B. I. c. p. 65 et 66, Au et. p. 138: Ut sciatur." Ad 2^UD> a) Au et. p. 138: Quamdiu Communio." Nota. Siquando quis in casu particulari loeiiin dat suspi- cioni contrarire, parochus in festo Paschatis non tenetur fi- detn adhibore asserenti se alibi confessum esse, sed exigere potest testimonium seu schedulam confessionis. Unde Svn. Diccc. p. 40: In pagis qui se allegabunt in Paschate alibi eonfessos esse , sed locum dant contrarie suspicioni, testimo- nio confessarii id docere teneantur , cum parochus illud exi- git; si non docuerint, agatur contra eos, ac si confessi non essent." Statutum istud dirceesanum non solum in pagis, sed etiatn alibi applicari potest, ut docet Ben. XIV Inst. 45 n. 15 dicens: Certum est, parochum posse denegare in Pa- schate Cotnmunionem non exhibenti schedulam confessionis, (juoties prudenter rredi non possit alicui asserenti, se confes- suin esse: nam tune, cum parochianus fideuo non inereatur, bene parochus abstinet se ab administranda eidem (;ommunio- ne." Cfr. liouix l)e 1\'arocho part. IV cap. IV n. 11 p. 457 sq. Ad b) Auct. p. 138 et 139: Quamdiu neganda." 75. Quinam peccatores inter infa-mes nnmerandi sunl ? K. A u c t. p. 139: Quinam." Nota. Magi intelliguntur, qui veram et certain raagiain pu- blice et quasi ex professo exercent. Blasphemi, qui ex spiritu itnpietatis ore vel scripto inju- riosa in Deiira, D. Virginem, Sanctos, religionem vel Ec- clesiam effutire non desinunt. lis quoque annumerandi sunt iLIï, qui publicc noscuntur adscripti esse societatibus clandestinis ab Ecclesia damnatie, qui publice vivunt in adulterio, concubinatu vel matri- monio civili, aut qui illieite matrimonium mixtum eontraxe- runt et scandalum datum nondum repararunt (Cfr Anno t,

-ocr page 216-



		212

		in tract. de Matr. p. 168, 169); item fili.-E et feminse pnblics, histriones, actoris vel actricis raunere fungentes in tlieatris et spectaculis impietate vel obsccenitate notis. Vide Gousset Théol. mor. t. II n. 51 et 53. 7(i. Quanam h\\c observanda sunt, ut evitentur graven dijfficultales, qua ex denegatione Communionis oriri possunt ? R. Auct. p. 139 et 140. 77. Estne Communio danda: 1. peccatori publico in nno loco, si eam pelit publice in alio loco, in quo crimen ejus non exl publicum; 2. peccatori publico in arliculo mortis? R. Ad l^um Auct. p. 140 et 141. Ad 2^ura Auct. p. 141. Nota 1. Peccatori publico, dicit Lacroix lib. VI part. I n. 143, in articulo mortis petenti non est negandum Sa- cramentum, quia quisque prsesuraitur se tuin veile disponere, et necessitas levat scandal urn, vel illud toilet minister pu- blicando pccnitentiam occultam moribundi." Cfr. Aertnijs h. 20 Quar. 2°. 2. Quid agendum sacerdoti, qui in urgenti necessitate cum S. Eucbaristia perveuit ad segrotum , cujus deinde confessio- nem excipit, sed in qua reprehendit impedimentum absolu- tionis, v. g. quia moribundus non vult abstinere a conver- satione peccaminosa aut non vult reparare graves injustitias patratas? Debet ipsi injungere, ut post confessioneni coram aliis declaret, se, allegato aliquo prastextu , nolle in praesenti S. Viaticum suscipere. Quod si aegrotus facere recusat, ipsi S. Communionem dare debet; implicite enim ab eo petitur, quuin ejus indignitas, uti supponitur, ex sola confessione nota sit. Cfr. Gousset l. c. n. 237. 3. Si Sacramentis muniendus est infirmus, cujus peccata publica ordinaria satis reparantur sola confessione, prudentia quandoque suadet, ut ante confessionem coram domesticis vel aliis interrogetur, nnm ipsum peccatorum publicorum poeni- teat et paratus sit ea praestare qua? de se requirantur. Secus enim audita confessione oriuntur forsan diflicultates de Com-

-ocr page 217-



		218

		munione, qufe post confessionem iinplicite saltem publice peti censetur. Alios casus vide apud Van Egeren Confessarius rnoribiuidorum n. 6(i nq. 4. Moribundo catbolico, ([iii hucusque vixit in peccatis publicis et nulla valet etlere signa doloris, aut qui in ipso actu peccati usu sensumn privatus est, quaravis probabiliter S. absolutio et Extr. Ünctio ipsi dari possint (cfr. Tract. de Paenit. p. 301 et £02, de Extr. Unct. /;. 49), S. Comnninio administrari nequit, quia eam reverenter suscipere non potest. ART. UI. *De quibusdam » t oiiiiiiuiiionis Kiinjerli» in xpecie. n. 38"«>** 78. 1. Poleslue S. Communio dari pueris ante nsum ra- lioniê. 2. Quanam in iis genera Hm requiruniur, ut ad Com- munioiiem admitli possint et deheant ? R. Ad l^um Aa cl. />. 141 et 142: An communio." Ad 2^um Auct. /). 142: Quanam." Nota. Tempus, quo S. Communio a puero suscipi po led, post S. T/toniam a S. A lp h ons o n. 801 et aliis distinguitur a tempore quo susci\|)i debet. Quare ait, Suarez, Solo, Lay- tiiuiiii, 1\'alaux, Croi.r ». 635 probabilius dicere, pueros, quara- vis non teneantur comir.unicare statim post adeptDin usum rationis, non prohiberi ad Eucharistiara accedere, semper ac sciant disoernere liane caelestem cibum a profano. Dicit enim S. Thomas 3. Q. 80 art. IX ad 3: Quando jam pueri iucipiunt aliqualem usum rationis liabere, ut possint devotio- iiem concipere hujus Sacrament!, tune potest eis hoc Sacra- mentum conferri." Deinde docet S. Alphonsus, pueris in pe- riculo mortis constitutis S. Comrounionem dari debere, si dari possit; pro reliquis au tem ex usu Ecclesiae requiri majorem instructionem etc. Lnde agitur a u. 79 de hisce pueris, et n. 85 de pueris in mortis periculo constitutis. 14

-ocr page 218-



		214

		79. Qua (elate puer censet.ur ad anno* discrelionix per- venisxe, ila ut ipsi S. Communio dari debeat? II. Au et. p. 142 et 143: Qua (date." Nota. S. Thomas in lï dist. IX Q. 1 art. V Q. 4 ait: Pueria jam incipientibus habere discretionem etiam ante per- fectain ictatein, puta cum sint decem vel undecim annoruin aut circa hoc, potest (Communio) dari, si in eis signa discre tionis appareant et devotionis." Hen. XIV De Syn. Diwc. lib. Vil cap. XII u. 2 dicit: Quo ietatis anno eam raatu- ritatem advenisse sit praesumendum , non potest certa regula definiri, cum alii tardius, alii citius perfectum rationia usum reriiiiujiie spiritualium intelligentiam assequantur: id autem intra decimum et decimum quartuui setatia annum coromuni- ter evenire , notat Suarez." Unde C o n c. Prov. p. 147 , quid communiter eveniat statuens ait: Regulariler non admittan tur pueri ad sacram Synaxim ante. annum duodecimuin in- casptum." tnsinuat itaque verbo regulariler dari posse exce- ptionea, si qui pueri citius sufficientem gustum et cognitionem SS. Eucharistisc habeant. 80. Qutniam inalruclio et pro/Ata» in pueri» re/juiruvlur et suMciunt, ut ad primaat Communionem admitli posninl ? R« A u c t. /;. 143: Quanam." Aola 1. Modem sensu quo Sgu. Mechl. dicit G o u sset ». 243, pueruin tredeeim vel plurium annorum , si melior in- structio sperari nequeat, admitti posse, modo noverit l\'ater, Ave, Credo et Actum contritionis (a. v. rudimenta fidei et substantiam mandatorum Dei et Ecclesiae) atque panem ca:le- stem a communi cibo discernat. 2. Vera itaque causa diff\'erendi ])rimam Communionem est solus defectus doctrines aut probitatis. Nemo autem repelli potest in pocnam parentum aut ob aliam similem causam; imo nee per se tutum videtur ali(juem hac sola de causa de- pellere, quod catechismuin non fideliter frequentavit, modo in examine satisfecerit. Cfr. Mcl. t h rol. t. 1 Cahier 111 n. 31 sq.

-ocr page 219-



		215

		81. Cuiaam compel\'d pueros ad primam Communionem adm\'dtere ? II. 1. Ex jure eommuui pertinet ad parentes et con- fessarium judicare (jua xtate pueri adinittendi sint, atque explorare, nuoi Kucharistiae aliqoaiu cognitionem acceperint et gustum babeant. Oatech. Kom. n. 79. Cfr. Ronacina De Kuch. disp. IV Q. Vil punct. II n. I. Finale auteni ju- dicium de pueri doctrina aliisque requisitis spectat du se ad parochum , ut patet ex Ben. X I V Gonst. Etsi mi?iime § 14: Monendiis est parochus, ne alientE opera: nimium tri- buat, sed videat ipso quo loco res sint, cuin jmerï Sacra- inentuni Kucharistiae et Contirmat\'onis , alii vero Matrimonii sibi administrari exposcant." Cfr. N. U e v. théol. t. XX p. 274 sq. [psa S. Communionis distributio, si excipiuntur casus ii. 5(i relati, fieri potest a quovis sacerdote, cui Missie cele- bratio pennittitur; nulla eniin ex jure comiuuni existit dis- tinetio inter primam et alias Communiones. Cfr. Analecta j u r. pont. anid 18(58 /;. 320. 2. Sed ex jure nuntro particulari tuin examen puerorum tuin priiux\' Cominiinionis administratio pertinet ad parochum , nisi aliud ab Ordiuario sit statutum vel indultum. Hoc con- stat ex Conc. Frov. /;. L47: Nullus ad primam Com- inunionem adinittendus eiit, nisi, examinatus circa doctrinam et mores, idoneus repertus fuerit: et hoc quidem examen parocho ipsi reservatum volumus. Parocbis prseterea injungi- mus, ut sine justa causa neinini licentiam concedant primam Communionem ab alio sacerdote suscipiendi." Cfr. Auct. p. 143, 144: Cuiaam." Dieit autem Syn. Dicc-c. p. 38: Concedimus, ut in eollegiis ecclesiasticis, nee non mona- steriis et eongregationibus speciali directori aut rectori a No- bis concreditis, intenii, ibidem cominorantes" (i. e. saltem quasi-domicilium habentes) ad primam Communionem in eorum ecclesiis aut sacellis assuinantur."

-ocr page 220-



		216

		82. 1. Num el quare faveudum est cita Commuuioni pue- rorum. 2. Qiuenam ex jure noêtro pariiculari nolanda sunt pa- rocho quoad eorum instructionem in Jide el moribus ? R. Ad l^um Auct. p. 144: * An favendum."* Ad 2^um a) Printer catecheses pnescriptas a Conc. Prov. p. 125 et Syn. D i ce c. p. 25, mandat Conc. Prov. p. 147, ut paroehi habeant quotannis sacro Adventus tempore in- eunte, puellaruiu ac puerorum delectum, ([uos.....prima Panis Angelorum refectione alendos arbitrentur , quosque in- terim certis statisque horis accurate et patienter quotidie, ex- ccptis sabbatis, festivitatum pervigiliis et festis in populo fe- riandis , instruant in christiana doctrina et in iis nominatim qua; ad SS. Eucharistiam spectant." b) Quoad mores dicit Conc. Prov. /;. 147: Nulli stu- dio paroehi parcant ad tenera puerorum corda ferventiori erga Christum amore incendenda, maximamque cibi Encharistici existimntionem in ipsis infundendam.....Sedulo allaborare debent corrigendis eorum defectibus , illisque ad praxim vir- tutuin , maxime obedientias et pietatia assidue informandis." 88. Qitid juduandum de pru.fi, qua ea-jixa rcgula pueri nunquam ad primam Commuuionem admiltantur, nisi qui ad delerminalam aliquam eslalem pervenerinl ? 11. Ejus praxis generatim approbari nequit; nam ali- quis puer ante illam astatem pro omnibus statutam potest esse idoneus et obligatus ad S. Commuuionem suscipiendam. linde dicit Auct. p. 144: Sequitur peccare parentes et pnrochos, qui negligunt pueroa instruere et promovere ad primam Com- munionera, aut sine justa causa differunt, <i uï idonei sunt." Si vero Episcopus deteiininatani netatein statuerit, lmjus man* dato standum est quoad, tolemnüatem (\'omniunionis , ut patet ex responso S. C. C. in causa Anneeiensi 21 Julii 1888; vide infra. Nostrum autem Conc. Prov. p. 147 dicit: llegula- riler non admittantur ante aiiiium dnodeciinum incceptnm." Vide n. 7!» Nota.

-ocr page 221-



		217

		Att\'cruntur hac do re testimouia qnsedam Theologorum et respons» S. Sedis. 1. Dicit Lngo De EucJi. disp. XIII sect. IV n, 33: Pro- cul dubio ïnulti pneri ante quartumdecimuin , imo ante duo- decimum annum possunt et debent communicare, habentque discretionem plusquam suftieientcm." Lig. n. 3U1: Com- muniter dicunt doctores, regnlariter loquendo, pueros non ob- ligari ad Comtnunionem ante noiiuin vel dcciiniim annum . . . Dictuui est regulai iter, nam ut advertunt aiictores, citius pos- sunt obligari pueri, qui ante talem eetatem perspicaciores con- spiciuntur. l\'ndc recte reprehendit Ronc. parochos, (\|ui indis- criminatitrj non admittunt ad Communionem, nisi pueros in certa aHate constitutos." Puta, ait Boncaglia De Ench. cap. VI Q. VII lieg. 5^a, nisi attigorint annum duodecimum. Cum teneantur Eucharistiam suscipere statim ac tale linnen rationis illucescit, ut possint ad eam debita cum devotione ac- cedere, et il 1 ncl in aliquibus ctiain ante talem rctatem appareat, isti aroeri non possunt ab Eucharistie, et muniis est parochi illos diligontissime instruere, ut possint tantum Sacramentum suscipere." Imo V a s q u e z in 3. S. T/tonuc dinp. 214 cap, IV n. 40 : Quod ait 5. Thomas et Cajetanu», a decimo aut un- deciroo setatis anno hoc prseceptum pueros obligare , eatcnus solum verum csso potest, quatcnus ab eo tempore ut pluri- mum rationis usus sufliciens ad hoc Sacramentum inciperc so- let; ca tarnen regula decimi aut undecimi anni indiscrimina- tim in omnibus servari nequit." Atque addit n. 44: Si puer semel ad hunc tismn rationis pervenerit, statim ipso jure di- vino ita obligatur, ut Ecclesia non possit ipsuin omnino libe- rare." (\'sctcruin vide etiam Laymann De Eueh. traet. IV cap. IV n. 3, L e hink. ». 144 III, N. Rcv. Ihéol. t. XXVII p. 524 et 525. 2. Sensa S. Sedis patescunt ex duobus responsis S. C. C.: a) Quum Concilium Provinciale Rothomagenie disposuerat : Ncmo ad Sacramentum Eucbaristise prima vice suscipiendum admittatur, quin duodecimum saltcm annum eerto attigcrit" , S. C. C. 15 Marlii 1851 id reformans notavit : Nnlla lege canonica sancitnm essc, ne Commiiuio ministretur pueris ante duodecimum annum ; hinc satius csse dicere ad formam tam Bitualis Komani, quam Catechismi Romani: Nemo ad Sacra- mentum Eucliaristite prima vice suscipiendum admittatur, qui nondum hujus Saoramenti cognitionem et gustum habeat judi- cio prresertim parochi ac sacerdotis, cui peccata puer confite- tur. Mcminerint autem parochi se pueris, quos rite dispositos invenerint, diutius denegare non posse panem illum supersub\' stantialem, qui est anima; vita et perpetua sanitas mentis."

-ocr page 222-



		218

		1)) Episcopus Anneciensiê tulcrat decretum, nc ullus puer admitteretur ad primam Comuiunionem, nisi explevisset dno- deeim anaos, atque exacte scentus fuisset catcchismum per duos ultimos annos. liationes liujus deereti allepat Episcopus, (jiiod oh Iiictuosam Ecclesia; in Gallia coiiditioncm pucri non possant mnniri contra omne genus pericula, nisi diutius et ple- nius in fide et. moribus instriiantur; qnod dempta liac dispo- sitionc (non admittendi ante annum dnodeciinnm coropletum) ruit plane nniversitas nicdioruin, tanio labore ab Episcopis adhibitornm , ut fntura generatio eatholica et non atlieista fiat ; nam turn pa rentes, tuin scholarum magistri, tuin ipsum gu- berniuin omnia tentant , ut prima (\'ommunio quam primnm pueris omnibus administretiir, ut ab liac ipsa Communie-nis die pucri doctrinam christiauntn frequentare jam non teneantur. Ad dubiiim: An decretn Episcopi Anncciensis sint eonfir- manda vel inürmanda in easu ?" S. C. C. 21 Julii 18S8 re- spondit: Attentis locormn ac temporum circumstantiis , affir- ïnative ad primam partem juxta modiim. Modus est, nc Epi- scopus paroclios prohibeat ab admittendis ad primam Comniu- nionem" (privatam tarnen) iis pueris de quibus certo con- stat, eos ad discretionis a;tatem juxta Conciliorum Lateianen- sis IV et Tridentini decreta pervenisse." Additur: privatam ta- men; nam ipse Sanctissimus 23 Julii jussit deolarari, verba ad primam Communionem esse intclligenda ad exclusionem pri- mss Coinmunionis in forma solcnmi." Quocirca Cardinalis Prfie- fectus S. C. C. hanc explieationeni Episcopo tratismisit: Pa- rochus potcst Communionem dare adolescenti, quem putat in- structum et discretionem babere, ut intelligat quod agit: ve- rum private absque ulla solcmnitatc et publicitate. Si autem agatur de administranda S. Commnnione in forma publica et solemni, juxta morem Ecclesiarum Francite, tune observandum est episcopale decretum." De liisce decretis vide ActaS. Se- dis t. XXI p. 239 iq., 1\'almieri l. IV n. 206 p, 694., N. Rev. tb col. t. XXI p. 20 hij. ; qua¹ ephemerides notant p. 28: Quum Theologi diversam designeut setatem, qua puer ad sufticieiitem rationis discretionem perveniat, Episcopi, ut pa- roclii totius Dicecesis, jus est, determinatam statuere aetatem, qua pueri regulariler ad primnm Communionem idcjiiei cense- nntur. Ejusmodi determinatio episcopalis eonstituit preesumptio- nem juris et regulam practicum, a qua recedere non licet , nisi puer judicetur maturiori jam setnte certo babere disposi» tiones, ita ut jus divinum obliget. 84. 1. Quomodo piteri proxime ad primam Communionem solemnem praparandi simt. 2. Qua die hcec celelrilas habenda

-ocr page 223-



		219

		al. 3. Quiius solemnitalibus est peragenda. 4. Qua rationa spe- eialü cura gerenda ent de piieris prima Commutiione refectii ? It. Ad l^um Stepius vocandi sunt ad confessioneun ; et quando dies prima; Coininunioiiis proximo accedit incitandi ut instituant confessionem generalem. Magiiopere juvabit , illos ultiinis ante Comimuiionein diebus in aliquo pio secessu con- gregare. Conc. Prov. p. 147 et 148. Ad 2¹"" Solemnis puerorum Coinmunio instituenda est nou ante quartam Dominicam Quadragesima; nee post festam Ascen- sionis. Conc. Prov. p. 14-7. Summopere au tem suaden- dum est, ne fiat post tempus paschale, (iuod in nostra Dice- cesi pro neo-communicantibus , sicut pro .egrotis, protenditur usque ad Dominicam secundam post Pascha inclusive. Syn. Diicc. p. 40. Parochi, qui primee Communionis celebritatera differre cupiunt ultra festum Ascensionis vel ad ipsuin annum sequentem, rationes dilationis Ordinario exponere debent. Syn. Diccc. p. 38. Ad 3^um Vide Conc. Prov. p. 148 et Syn. Diccc. p. 38 et 3!). Ad 4^um 1. Pueri prima Commtinione solenini refecti sal- tem per unum annum , singulis circiter mensibus, statutis a paroclio diebus, ad confessionem accedant. Syn. Diccc. p. 43. 2. [tem per integrum annum frequentare tenentur cateche- siin , qnoe diebus dominicis instituitur, et qua; habetur diebus ferialil)us pro iis qui in sequentem annum ad priinam Com- munionem prseparantur. Maxime vero suadendum , ut etiain secundo et tertio anno saltem per aliquod tempus catechi- smum frequentent. I. c. p. 37. 3. Mandatur a Syn. Dicec. /;. 37 et 38, ne ullus, qui ab uno aut duobus annis priinam Cominunionem solemnem susceperit, ad Cominunionem paschalem admittatur, nisi exa- minatus satis instructus videatur. Quod ut fiat etiam quoad eum , qui jam a tribus annis ad S. Cominunionem admissus est, suadetur. Hoc ultiinum parochus rigorose urgere nequit,

-ocr page 224-



		220

		sed monitia et precibns solummudo exigere potest. Csetoram confessarius observet, sibi jus uc ollicium esse non absolvendi cos, qui ignorant qua: scire debent. Cfr. Coll. Il />. 414. 80. 1. QtiiuiduHum pueris in periadu mor/is cunslitulu S. Communie dart debet. 2. Q/iecnatu ohservanda sunt quoad ejutmodi piicros f iatieo muuitvs ? K. Ad 1^U1" Au et. /;. 144: Quaudonam." Kodem sensu dicit Ji e n. \\FV De Si/n. Dicec. lilt. lil ca/). XII n. 3: Doctores tere coniniuniter fatentur, tantain non desiderari setatem (quanta desideratur in aliia pueris), ut quis in mortis periculo et possit et debeat S. Viatico muniri; quin iino Suarez expresse doeet, omnibus, qui sunt doli ca- paces , ]>ositis in vitie diseriinine , illud esse ex divino pr;c- cepto porrigendum." IJnde Lehrak. n. 147 sub 2: Si puer moribundus septennium attigerit, coiumuniter obligatio erit parochi, pueruin post breven) instructionem 8. Communione, non soluni absolutiono et Bxtr. Unctione muniendi." Vide hane coramunem doetrinam Theologorum, divino prurepto in- nixam apud Lig. n. .\'501 Uu/j. 2, Suarez Be Sacr. dis/). 69, Layin. cup. II v. 3, Logo disp. XIII n. 37, Croix lib. VI part. I n. 636, Sas a er at b n. 27 lies. 2 , Reuter. 182, Bonaeina disp. II Q. VIIpuuet. II n.* 4, Bi II u art dus. VI art. I \\ 2 , Koncaglia eap. VI Q. IIJ , T lio 111 as ex Charmes t. VII p. 294 , Ci o u ss et ra. 238 , G u ry n. 320 Qun>r. 5, Scavini ra. 598. Unde etiam Conc. Prov. p. 153: Encbaristia per inoduin Viatici conferri potest pue- ris, qui primnc Communionis setatem nondum adepti, ad usuni tarnen rationis pervenerunt, ac cu.lestem Eueliaristicum cibuin a vulgari et materiali distinguere queunt." Ad 2^u,n 1. Quodsi pueri Viatico refecti a morbo convalue- rint , ad priinam Comniunionem solemnem consueta tantum ictate postea admitti possunt. Conc. Prov. p. 153. 2. Si vero moriuntur, eorum exequise quantum ad Missain et preces celebrandse sunt more adultorum, ut generatiin edi-

-ocr page 225-



		221 citur de pueris post usum ratinnis defunctis. Quum au tem ad primain Coinrounionem uonduin solemniter admissi sint, pruhibetur, ne prtcter ordinarium Missie cantatu: stipendium ulla alia exigantur jura , quam qua: in exequiis parvulorum solvi consueverunt. 8yn. Dioec. p. 80. 8(i. Poleslne S. Communio duri amentiöits , setni-falnis, iiirtlo-mulLi, cuergiimeniit alque extremo tupplicio afficieudié f K. Au et. />. 145147.

		cSfö

-ocr page 226-



		222

		<2apiit VI. De effectibus Saerauienti Encharistl». n. S7Wi.

		Hé. Qitid Lul/ter falso conlendil de effectibus Euchari- li<r; quid aulem Conc. Tri//, contra eum dejinivil? H. A u et. /;. 117. 8S. Qttinam sunt effectus dignre Communioui» \'* lt. A tiet. ;;. 147 et 148. S5). De hi effectibus in specie* quser.; 1. Qualis coufe- ralur gratia sanclijicans a/que propria. 2. Quales oblineantur gratia sacramentale. 3. Umie cons/et, Evcharisiia dari dulce- dinem ttpirilualem; «urn temper sit sensibitis el nnm delur in- fallibililer. 4. Num et qva ratione reniilluntur peccala venialia, item pmia peccalorum. 5. Num el qua ratione suscipiens prre- servetur a peccatis. (>. Unde conslet, gloriosam corporum resur- reclionem el adeplionem gloria esse effectus Eucharistie ? il. Auct. p. 14S151. Nota ad 3: Dulccdo hese, quntenns consistit in promptitu- dinc voluntalis ad res divinas hilari animo peragendas , infal- libiliter datur, si non impeditnr ex parte subjecti. Lig. n. 2CÜ EJj. V. Vide Salmant. I)e Encli. disp. X dub. /§ 6, Lngo disp. XII >/. 90 sq., Tl) om. n K cm pis lib. IV cap. XV. Nota ad 4: Ex sententia S. Alphonsi n. 2(39 Eff. II, mclins dicitur, Eucbaristiam non immediate ex se, »ed roedi- ante actn charitatis quem in anima excitat, delere venialia. Vide Hom. ap. trad. XV n. 5, Prajcis conf. n. 154. Nota ad 5: Christus enim , inquit Cv r i 11 u s A 1 e x.. cxi- stens in nobis , sopit saevicr.tem in nostris membris carnis le- gein , et pietatem in Detim exsuseitat, pertnrbalioncs moitifi- cat , delicta , in quilius sumus , nobis non imputans , sed po- lius iit a><rrotos sanans." Cfr. Hurter l. 111 n. 472 p. 368. Imo assem il t Sa lm, l. c, n. 15 et 16, ait Lig. /. c. Eff\'. III, Eucbaristiam eonferre divinam etiam exteruam protectio* nem, qua Deus non permittet, ut homo versetur in oecasio-

-ocr page 227-



		22:3

		uibus, iu (\|iiil)iis pnrvidct Deus illiim casurum." Cfr. Lu go l. c. ii. 100 stj. Iste effectus orilur ex speciali nfliuitatc, quse exislit intcr corpus Christi et corpus dignc coinmunicantis. Unde ait F ran- a c I iu tlies. XIX p. 303 si/.: Christus ipsam enruem eoruin (\|iii dignc snscipiunt Sacramentum, tanqunm contactu suee san- ctissimre carnis conserratam considerat ut earnem suam speciali affinitate. Quamvis cnim corpora nostra, quamdiu per statum gratiffi tctiipla sunt Spiritus Saucti, sint per lioc ipsuuo merobra Christi, de ossibus ejus et de carne cjus, ex (\|iio tempore ipse naturam nostram per incarnationem fecit suam , et participavit carni et sanguini uostro (/ Cor. VI 15, 19; Kph. V30; Uebr. Il 14); luxe (amen inystica nnitns carnis nostrsc cum carne Christi saam pleniorem consumnaationcm et velut sacrnnienta- lem consecrationem accipit per conjunctionem glorificati corpo- ris et sanguinis cjus cum ipsis corporibus nostris, in qua con- jnnctione celebrantur nuptia? Agni cum sponsa su;i Ecclesia adhnc peregriiiante in mtmbris singnlis, quse jucuudiores et plenioris uuitionis solum celebrabuntur in patria. Sic igitur ex saeramentali conjunctionc oritur peculiaris illa affinitas, qua Christus sponsus considerat earnem digne manducautium car- nem ejus et l)ibentium sanguinem ejus speciali titulo ut car- nem suam. Et propterea conformat earnem nostram carni su<r incorruptibili et glorificattc, liic quidem in exilio nondum in- corruptibilitate et immunitate a conenpiscentia, sed quantum couditio ba?c patitur et nostra\' dispositionis ac cooperationis defectus non obstat, per auxilia interna et esterna adversus tentationes carnis et dinboli, aliquaudo etiam restinctione cu- piditatum per aliquatn prteternaturalein humorum nttemperntio- neni imraediate in ipso corpore sanctorum suorum." Kola ad 6 : Cloriosa resunectio corporum , quoe SS. Eucha- ristiain receperint, non est ita accipiendn acsi corpora aliorum sanctorum, qui hoc Sacramentum non susceperint, non sint resurrectura cum gloria; sed ita ut priora propter realem cum Christo iu Eucharistie conjuuctionem gloriose resurrectura sint ex speciali titulo Nota finalis, Admirabiles, inquit Lehmk. n. 117, divini Saerameuti effectus, fortasse magis quam effectus aliorum Sa- cramentorum , ab humana cooperatione dependent; imo id ex speciali liujus Saerameuti fine iiobis conjicerc lieet. Quum eniin ad excitandos divinos affectus in anima suseipientis institutum sit, neque illx sinc ulla hominis coo])eratione in actus libcros et meritorios transire possint: omnino pntet, ipsius hominis teporc, negligentia, distractionibus divinos illos fructus facile intercipi vel prtcsciudi posse. Unde aliquain causam habes, cur

-ocr page 228-



		224

		lmjiis venerabilis Sacramenti 1\'ructus aul abnndantiorea non sint, uut non ila admirabilea appareant. Cieterum non ex iis pnecipue que apparent illi efl\'ectus dijndienndi sunl." Vide Lig. Praxis couf. n. 155, Co nc. I\'rov. p. 144 et 145 , Le li in k. n. 154, JK). 1. Quo momenlo Commuuionis conferlur grutia san- clijicans. 2. Angel urne gratia, si crescat disposilio, toto lcm- pure \'/iio species perseoeraul in slomacho ? B. A uct. p. 151 et 152. 1)1. Poleslne Eucharislire Sacrament urn prodesse al iis quam sumentihu* ? . I!. Auct. p. 152 et 153. Wï. 1. Qu/cnam impcdiunt ownem effectum Eucharislire. 2. Aum el in quantum peccatum veuialc ejfecljts impedil. 3. l^Jro/ta per peccatum oeuiale non, lolli angmenlum gralia; liahi- lualis. 4. Num defectut deootionis aclnalis impedit ejfeclus? R. Auct. p. 153 155. {){. 1. Quiius modi» Eucharistia nttdpi potesl. 2. Quis- nam eam sumil: a) sacramentaliler tantum ; Ir) spirilvuhler lan- turn; e) sacramentaliler el sjnrilualilcr simul? IJ. A uct. /;. 155157. Nota. De Couiiiiiinionc spirituali vide Lehmk. ft. 143(1), Bal Ier ini in Gtiry n. 345, ([ui adnotat, nequaquam neceo- sariam esse reprsesentationem, qua quis silii animo fingit se ad sacram mcnsain accedere ; item Scavini t. lil n. 630, tjui notat: Qni est in mortali ... in corde conteri debet, si ve- lit utiliter communioare spiiitualiter... Si poeniteat, sed cjus pcBnitentia non sit oontritio qua? peccatum deleat, boua erit pecnitenüa, sed iioii consequitur specialcs gratias qua¹ huic Comuiunioni annectuntnr ol> defectnm uecesearise dispositionis." Modum spiritlialiter communicaiuli proponit S. A 1 p h o n s u s liisce verbis: Klice actum fidei, qno Srme eredaa Jesum Chri- stum in Sacraniento pra\'senteni esse; actum amoris, cui adjun- gatur tiioriiin peccatorum contrilio ; deinde actum \'lesiderii, quo Jesum Cliristum invites, ut in tuam veniat aniniam , eamque suani reddat; demuiii gratiai ei age , quasi euin jam vere sus- cepisses." Vide Mare n. 1582 sub 4°.

-ocr page 229-



		225

		Gapuf VII. De tempore et frequentia Coniniuniouis. n. 94105.

		94. 1. Quibus diebus, et 2. quibus horis Kucharistiam dispcnsari Heet ? R. Auct. /;. 157 et 158. Nota ad 1: Ex decretis S. H. C. 22 Martii 1806, 23 Sept. 1837 et 7 Sept, 1850 (apud Falise v. Communio § l u. 3) eruitur, Sabbato Sancto S. Coirimunioneui distribui licere post Missaui, sed inlra Missaiu in iis solum locis ubi est consiietudo. Cfr. O\'Kan e n. 712. Vide etiarn decretum 13 Jan. 1882 in N. Rev. tlicol. /. XIV p. 144. Nota ad 2: Ubi Missa, ait C o n c. l\'rov. /;. 146, ce- lebrari consuevit anteqnam aurora lucescere incipiat, in ea S. Communio dispensari potest, atque immo et ante eam, si mora gravis esset fidelibus, qui forte etiatu minori tempore, minorive pietatis einolumento in gratiarum actione permitte- rentur manere, eum ad sacram mensam nonnisi post Com- munionem sacerdotis appellarentur." 95. Qutniam notanda mint de dislributione S. Communio- nis turn inlra turn extra Mixsam ? R. 1. De se convenit, ut S. Communio fidelibus distri- buatnr intra Missa m , cuin orationes, qua; post Commtinio- nem in Missa dicuntor, non solum ad sacerdotem , sed etiam ad alios coir.municandos spectent." Kit. Rom. Ordo adm. \'S\'. Lom. p. 107. Vide Conc. Trid. sess. XXIf de Sacrif. Missa cap. VI, Ben. XIV De Sacrif. Missre secl. II n. 162, De Herdt l. 1 n. 274. Cfr. Traet. de Sacrif. Missa; n. 15 ad 3"^m. 2. Ex rationabili causa potest distribui post aut etiam ante Missam. Quse causa temporuni nostrorum conditione per-

-ocr page 230-



		226

		pensa, aiunt Ephem. liturg. /. IX ft. 710, facile adest, semperque generaliter adesse censenda est, quando Communio petitur"; imo, ut dicit L e hink. u. 14l sub i , consuetudo late vigens et causse couamuniter occurrentes effecerunt, ut veruin prseceptum, etsi sub veniali tantum, statu i nmplius non possit." Vide verba Conc. Prov. n 94 Nota. Quare Svn. Direc. p. \'}!: Rectores aniinarutn . . . paratissimi erunt, ut esea Angelorum fideles reficiant, non pra-fixis tantum die- bus et horis, sed quatenus Heet, quotidie, sub omni Missa, et omni hora, pront poj)ulo magis conveniat, atque eti.un , si üdelium necessitas id postulet, ante primam Missain." Nota. Non couveuit , ait C o n c. Prov. />. 145, ut pres- byter Eucharistiam dispensaturua ad altare accedat, dum alius sacerdos saerosauctum Missie Sacrificinm in eo peragit 1ste ahusus .... ubi invaluit sine mora tollatur. Ne autem fideles loii<;ius expectare cogantur, cum priesertim Missa soleuiuis ce- lebratur in altari , in iiuo Cliristi Corpus asservatur, poterit pro eo tempore SS. Sacranientum alio in altari collocari." Cfr. De Hordt t. Il n. 35. 8. Disiributio lieri debet cum stola coloris ofliciu diei con- vcnientis. Al tarnen S. K. C. 27 Junii (2-\'J Juliï) 1868 doere- vit: l\'osse in Missis defunctorum, cum parainentia nigris, S. (\'ommunionem lidelibus ministrari, etiam ex particulis prieconsecratis, extrahendo pyxidem a tabernaculo. l\'osse item in parainentis nigris ministrari Cominunionem iminediate ])ost Missain defunctorum\\ data autem rationabili causa, iminediate quoque ante eamdem Missain; in utroque tarnen casu oinit- tendain esse benedictionem." liitus distribuendi S. Cominunioneiu tuin intro turn extra Missain, vide in Hesp. ad Q. B. /;. 744 sq., De Herdt L 1 n. 275. JM>. 1. ()b quas rationes per se non licet pluriet eodem die communicare. 2. Quinam simt easus ia quiéus licet pluriet communivare? R. Auct. Ad l^um p. 158: Au licet."

-ocr page 231-



		227

		Ad 2^um p. 158 160: Quot tuut." 97. 1. In cujus rei memoriam Heel, in feslo Aatioitatis Do mini tres Missa» celebrare. 2. Qualem Missam lef/ere debet f/ui imam tantum Missam celebrat. 3. Licelne pro tribun Missie accipere stipendium ? R. Ad l.^um et 2"\'" Au et. p. 159: Primus casus." Nota. Qui oh defecttim visus ex privilegio quotidie Missam votiviim de B. V. M. legit , non potest in Nativitate Domi- ni illam Missam ter dicero. S. C. 1{. IL April. 1840 et 2S April. 1866 apud Bucceroni Enchiridion p. 10S. Ad 3^U\'" Nulla lege videtur prohibitum pro singulis Missis aeeipere stipendium. Vide Tra et. de Sacrif. Miss re //,. 55, Hen. XIV Gonst. Quod expensis 26 Aug. I 718 (Huil. I. II p. 217), De Sacrif. Minste teet. II n. 184, Lu go disp. XXI n. IS , Va n d e 1? u rg t De cel. Miss. n. 185 , Lel) in k. n. 212, ,\\ er tnijs n. 123 Q/uer. 7. 1)8. 1. Quandonam Heet sacerdoli bis celebrare eadem die Dominica vel festioilale de prreeepto. 2. Quoluplici modo casus oceurrere po test. 3. Qiucnam dure conditiones concurrere debent. 4. Qnanlus numerus Jidelium sufficit, ut Missa iteretur. 5. QiifC- uiiiii de binalione statuit L\'onc. Pro», et Syn. IHrnc ? lt. Ad l^um Parochus potest imo tenetur bis celebrare, si seeus populus vel magna pars populi Missa careret. Ita ln- struc/io S. C. de Pr. Fide 24 Maii 1870 ». 11. Cfr. N. Rev. thcol. t. IV p. 454. Ad 2^ura Iste casus duplici modo occurrit: 1. Si parochus habet duas parochias aut in una parocliia duos populos seu duas ecclesias, matricem seu parochialem et lilialem seu annexam , atque ob locorum distantiam popu- lus in unani ecclesiam commode convenire nequit. 2. Si una tantum est ecclesia, ad quain universus populus insimul convenire nou potest. Hen. XIV Gonst. Declarasti 16 Martii 1746 (Huil. /. V p. 32). Cfr. Van de Burgt l. c. n. 176.

-ocr page 232-



		228

		Ad 3^am Ut parocho in his casibus biuare liceat duse neces- sariae sunt conditit)nes: 1. Ut nullus alius sacerdos prsesto sit, qui Missara cele- brare possit. Inslruclio memorata ait n. 9 : Interdicta est sacerdoti Missae iteratio, si alter haberi possit sacerdos, quo satisfiat populi necessitati, ceu expresse docet Ben. XIV." tïr. Van de Burgt ». 177. 2. Ut regulariter licentia seu potius necessitatis declaratio sit obtenta ab Episcopo; iste eiiim debet de Blifficientia causa; et de defectu alteiius sacerdotis judicare. Attamen in casu ne- cessitatis repen tin O, ita ut Episcopus commode adiri ncqueat, licentia non videtur requiri. Vide ad 5^unl sub 2 b). Ad 4^um Quantus numerus fidelium , cjui ob distantinm , parvitatera ecclesia? aut alia de causa Missam audire nequeant , sufficial, desumenduni est non ex solo numero, sed etiam ex bominum conditione et necessitate. Vide Lehink. u. 215. Oiuteruin id prudenti Ordinarii arbitrio definiendum est, qui hac in re a nimia anxietatc cavere debet. Ita Inslruclio ci- tata u. 1817. Cfr. Vecchiotti lib. II§ 85, t. I p. 338 tq., A u c t. /;. 159 et 160: Secundus casus." () Ad 5^UI" 1. Dicit Conc. 1\'rov. p. 201 : a) Licentiam Sacrificii celebrationem iteraudi ab Kpiscopo , vel si necessitas urgeat, a decano districtus obtinendam esse." Facnltaa ejusmodi dandi licentiam tribuitur decanis in Conc. I\' r o v. p. 98. b) Sacerdotcs, qaibus hscc facultas collata fuerit, tanidiu ea uti posse quamdiu causa perduret, nee alius snppetat pres byter qui Sacris operari possit." c) Cu ra licentia ista conceditur, pro unica tantum Missa () S. C. C. in l.iuytmen. 12 Jan. ls 7 declaravit, concedendam esse iteratiunem Mi>-,i in gratiam vigintï rirciter personarnm. «Aderat qiuedau coinmunius unn cir- citer lapidf (hora qmadrante) a paroehiali ecclesia separata, constaos viginti eirciter personia. Kt S. C. respondit: In casu licentiam esse coneedendjiiii." Acta S. Sed is l. 1 p. 9.

-ocr page 233-



		229

		stipendium accipi posse; nullam autem recipi posse eleemo- synam, curu sacerdos ad Missan) pro populo applicandam te- neatur, nisi Episeopus, justa et gravi causa intercedente, ex acceptis ab Apostolica Sede facultatibus, dispensandum een- suerit." Cfr. Tra et. de Sacrif. Missa; n. 55. 2. Dicit insuper Syn. Diccc. p. 69: a) Si parochus vel alius sacerdos, eui facultas hiuandi legitime competit, ratiotie infirmitatis vel alia de causa Mis- sam celebrare nequeat, eadem facultate uti poterit quicumque sacerdos vices illius supplens." b) Cum aliquo in loco, ubi duo vel plures adsunt pres- byteri , forte unus eorum gravi de causa inopinato impeditus fuerit, quominus Missa ra legat, nee sufficiens tempus suppe- tat, assistentem pra;vie acciendi vel ad Ordinarium aut deca- num pro obtinenda facultate recurrendi , poterit alter sacerdos (parochus vel sacellanus) eo die bis celebrare, modo jejunus sit, et Missa; iteratio vere necessaria fuerit, ne notabilis pars fulelium Sacro privetur." No/a. In casu binationis de se adhibendus est unus et idem calix, qui in prima Missa impurificatus relinqui debet. Atta- men si in locis dissitis celebrandum est, permittitur usus duorum calicum. Qui si adhibentur, sequenda est instructio S. R. Cong" ; quam vide in Syu. Dicee. p. 69 sq. et Rit. Rom. App. p. XVIXVIII. Cfr. De Herdt L I n. 284 et 285. 99. Si quii mane ex devotione commnnicavit et eodem die incidil in mortis periculum , polettne ac tenetur eodem die iterum communicare per modnm Viatici ? R. Auct. p. 160168. Nota. Conc. Prov. p. 152 et 153 ait: A lege recipiendi Viatici non eximitur qui sive devotionis causa, sive ut pree ceptum paschale impleret, corpore Domini surapto, altera saltem die in gravem inorbum inciderit." 15

-ocr page 234-



		280

		100. Quid ex hiüoria notandum ent de frequenti Com- munione ? R. Auct. p, 163 et 164: Prajnotandum." 101. 1. Eslne nlile ac laudahile tape communicare; quo- modo hoc probalur. 2. Quid ex hisce concludendum ? R. Ad l^um Auct. /;. 1<>4166: Quitstio prima." Conc. Prov. p. 149 ait: Sancta Mater Ecclesia, qua; vehementer optat ut fideles frequentissime, ac pr.Tsertim re- currentibus majoribus anni soleninitatibus, sacram Communio- neui repetant, utque oranes, juxta Augustini normam, sic vivant ut (\|iiotidie possint sumere; certa ali(\|ua regula non praescribit iitrum id unoquoque mense vel hebdomada, vel die expediat, sed pii ac prudentis confessarii judicio pro singu- lorum fervore et in pielate profectu, hoc decernendiim relin- quit." Cfr. Syn. Diccc. p. 30. Ad 2^U1" Auct. p. 166 et 167: Ex dictis." Quare Conc. Prov. p. 144: Parochi, confessarii et concioiiatores efficacioribus verbis ad hiijus Sacrainenti fre- quentiam fideles excitent. Si mul tarnen eos moneant de prac- paratione eidem pneniittenda, ut non modo veste nuptiali ornati, sed et inagna humilitate, modestia et exteriori decen- tia sistant ad sanctissimaui coenam Agni Immaculati Christi." Vide quoque l. c. p. 130. 102. Quanam paroc/iis aliisque .sacerdotilms prastatida au ui, ut frequentia Commnnionix inler /ideles promoveatur ? R. 1. Confessarii sint prompti et faciles ad excipien- das confessiones. Monemus, ait Conc. Prov. /;. 163, ac per charitatem Christi obsecrainus confessarios, ut nullo non tempore ad confessiones excipiendas promptos ac faciles se prcebeant. Parochi et sacerdotes cosdem adjuvantes non solum advocati, sed ultro etiam , diebus proesertim dominicis ac festis, nee non in sabbatis ac vigiliis festorum , ad audiendas con- fessiones assidui adsint." 2. Sint prompti ac faciles ad distrihuendam S. Communio-

-ocr page 235-



		231

		riem. Unde Syn. Ditec. p. 36 : .Tuxta monituiu Ritualis Rotnani parochus summum stadium in eo ponat, ut populus sibi commissus hoc Sacranientum sancte frequenterque susci- piat, prsesertim in majoiibus anni Bolemnitatibus. Kt ne po- pulns fidelis ulla ratione aut praetextu a frequenti Sacramenti hujus nsu revoeetur, rectores aniinaruin . . . paratissimi erunt, ut esca Angelorum fideles reficiant, etc. Ob eatndem rationem prohibemns parochis et aliis quibuscumque curam animarurn habentibus, ne quidquatn retributionis de mensa Commnnio- nis exigant aut colligant seu colligi faciant." 3. Curent diligentissime Ecclesiae instituta, quibus SS. Eu- charistia; cultus proniovetur; instituant et excolant sodalitates a SvS. Sacramento tot indulgentiis ditafcis. Conc. I\'rov. p. 207 et 208. 4. Commendent indulgentias, qua: ex confratemitatibus vel alio titulo lucrifieri possunt. Cfr. Conc. Prov. p. 167, Syn. DicBC. p. 50 et 51. Vide A u c t. /;. 166 et 167: Ut vero." 103. Quifmsnam frequenter commnnicare licel; num etiam iis, qui negotiorum curix xunt dixtenli, ac conjugatix ? R. A u c t. p. 167: Quaestio seeunda." 104. Quifjui confexxariux permUlere aiU snodere po/exl (Jomtnunionem , 1. menxt.ruam , 2. hehdomadariam, 3. frequen- lem , 4. quotidianam ? R. Ad l»^m Au et. p. 167 et 168: Quaestio tertia." Ad 2^um Ut hebdomadaria Communio alicui pennitti possit, S. Francixcux Salexinx exigit, ut immunis sit ab attectu ad ve- nialia et ardens habeat desiderium cominnnicandi. Kx senten. tia autem S. Alphnvxi (<\|ui Coramunionem octiduam non ha- bet fre,(\|iientein) ea per se permitti et suaderi potest omnibus, qui peccata mortalia evitare solent. Fusius Auct./i. 168 170 , R e v. théol. Serie lp. 245 .iq. Quid practice attendendum. Vide A act. p. 170 : In praxi." L e hmk. n. 156 () ait: ,, 1. lis non est deneganda (Com- () L e li in k. dicit in N. Re», théol. I. XXV II p. 535: «Regula;, quie exhi-**

-ocr page 236-



		282

		inuiiio hebdomadaria) , qui hahitualiter ita sint dispositi, ut se immunes servent a peccatis gravibus , et insuper conaturo aliquem verura adbibeant contra peccata venialia. Igitur a) la- psus in peccatum grave debet esse aliquid extraordinarium ; b) qui post plures vices nullmn conatum contra venialia pec- cata seriura ostendunt, privandi aliquando sunt hebdomadaria Communione sul) hoc respectu. 2. lis non deneganda, sed suadenda est, qui non ita quidein extraordinarie tantum in peccatum mortale lahantur , sed tentationibus gravibus labo- rent atque in frequentiore Communione remedium atque for- titudinem quderant, modo tarnen voluntatem (innam dimican- di contra tentationes concipiant." Cfr. Mare n. 157\'J, Aert- n ij s h. 94. Ad 3^um Commnnio frequens ((\|Utc bis, ter vel quater in hebdomada fieri solet) permitti et suaderi potest iis, qui im- munes simt ab aH\'ectu ad peccatum veniale, ita ut non con- sueverint committere venialia deliberata , passiones et sensus mortificant, atque nrdens comniuiiicandi desideriuni habent ut in virtutibus proficiant. Cfr. Mare n. 15S0. Ad 4^uni Communio qnotidiana vel fere quotidiana conoe* denda est tidelibus , qui insuper pravas inclinationes maxima ex parte superaverunt, serio conatu incumbunt in christianam perfectionem et Christi omnimodam imitationem , ideoque inul- tuin orationi mentali se dedunt. Fusius A u c t. p. 170173: Qunpstio quinta." Cfr. Aertnijs T/ieol. pastoralis n. 232. 105. Quanam insuper confessario attendenda sunt, ut rectum ferat judicium de frequenti Communione concedenda aul neganda ? R. Confessarius , ad quem spectat judicium de frequen- ti Communione sui pcenitentis , attondat : 1. Quinam sint fructus, quos poenitens ex frequenti Com- lii\'ntur in nic.-i Theol. mor. I. IJ n. 150, a S. C. uV Proji. F. in substantialibus ap- prnbationcm tulcrunt, non quidem ut lex absoluta et taxativa, sed v**luti nonna con- fessario tradenda."

-ocr page 237-



		233

		munione referat, ut ruin nempe inde amoris fervor et reveren- tia augeatur an ininuatur (Au et. p. 171); attainen sensibilis dovotio non re(]uiritur (p. 172); item num pietate proficiat, confessarii monitis liuinilis et docilis obtemperet, officia sui status rite adimpleat, cuin domesticis bene consentiat, () etc. 2. Attendat ad conditionem vitae, num pa-nitentes sint con- jugati, negotiatorea aut aliis curis temporalibus implicati. Kte- nim , quamvis status conjugalis aut negotia temporalia frequen- tem Communionem de se non impediant (/;. 17.\'}), per acci- dens v. g. ob mentis evagationem , ob curam domesticis re- bus impendendam , Cominunio frequens quandoque est dissu<v denda. Quoad pccnitentcs (jiii impedimenta Communionis fre- quentis experiuntur, non ex parte sua , sed ab aliis , vide verba S. Francisci* in Auct. p. 173 et 17-1: Ktiam." ï\'re- quena Cominunio, ait Mare n. 1582 sub 2, imprudenter suaderetur aut concederetur personis aliunde dispositis , quse ad eam accedere nequeunt sine aliquo detrimento rei familia- ris, educationis puerorum , curie infirmorum , etc. Personae ta- men prudentes noscunt plerumque utrumque, devotionem sci- licet et officia status , ita conjungere, ut h;ec sibi invicem minime noceant." 3. Quod attinet ad religiosas (item ad viros in congrega- tione aliqua viventes ])rofessione ac regimine penitus laicos) constat ex multis decretis SS. CC., Communionem pluries in hebdomada concedi posse quam Regula vel consuetudine sta- tutum est, sed solummodo ex licentia confessarii ordinarii vel extraordinarii. Superiores vel superiorissae generatim nullam liabent auctoritatem hac in re sese ingerendi; attainen qui a confessario licentiam frequentioris Communionis obtinuerit, de hoc superiorem certiorem reddere tenetur. Monet tarnen Or- () i Nonnisi a;gre permitterem (requentcm Communionem illi Moniali, qu.x sese cmendare non vellct (Ie quodam defectu, liect non evidenter peccaminoso, certe tarnen perfectioni contrarin , priescrtim si agatur de defectu contra hamilitatem aut contra obedientiam." Ita Lig.* apud Mare n. 1580.

-ocr page 238-



		234

		dinariua noster in Comtnnnicandis antii 1S90 (C ol 1. III p. 144): Prudens sit con fessari us in usu facultatis sibi assertae, ne forte, cuui poenitentis gloriatione aut cotisodaliuin ottensione S. ( ot»iii111ii11>ni ui supra iiumeruin alicui peruiittendo , scor- Inoneni pro ovo ipsi porrigat." Cfr. Aertnijs l. c. n. 238, N. Rev. th col. t. XXVII p. 528 tq. () Nota.* Quotl spcctat ad conlessionem , ait Lig. Praxis cutif. ti 14S : Qusedam aniroee delicatioris conscientise consueverunt (\|iiolidie confiteri ; sed , generatim !o(\|uen<lo, sufiiciet personis spirilualibus praescrtim scrnpulosis, eonliteri semel, aut ad sum- niiiiri bis in hebdomada. Sed quando aliqua ex istis gravare* tiir aliipia eulpa levi , et non babet opportnnitatem confiten- di . . . . non ideo omittere debet Commnniouera; ad remissio- nem eniin venialinrn docet Cotic. Trid. esse (juoque alia media , ut essent actus contritionis, et amoris; unde inelius tune est ad purifieanduni aniniam a cnlpa iIia , uti istis mediis , i\|uam privaii Oommuuione propter absentiam confessarii. Et, stipiens quidam diiector dicebat, quod aliquando longe frnctiiosius est pro quibnsdam animabus timoralis disponere se ad Comiuuuio- nem aetibns suis , quam cum i])sa confessione. Et multoties accidit, quod tune anima se dispon at actibus ferventioribus contritionis, conhdentia; et humilitatis."

		() Quoad congregationes sive raulieruni qua; vota simplicia aut solemnia nuncu- pant, sive virorum professioue nc regimine penitus laicoram, in decreto S. C. EE. et RR. lluemailmO\'lum* 17 Uee. 1890 Sanctitaa JSua constituit atque decrevit i. a.: » V. Quod vcro attinet ad permissionem vel proliibitioncm ad S. Synaxim accedendi, Eadcin Sanctitaa Sua decernit, liujusmodi permissioncs vel prohibitiones dumtaxat ad eonfcssnrium ordinarium vel extraordinartum spectare, quin superiores ullam hubeant auctoritateni haf: in re sose injrerendi, exeepto easu quo aliquis ex eorum subditis post ultimam saeramentalem eonfessionem communitati scandalo fuerit, aut gravem exter nam culpam patraverit, donec ad Pcjunitontire Sacramentum denuo accesserit." \'i VI. Monentur hine onines, ut ad S. Syiiaxini curent diligcntor se pneparare et aceedere diebus in propriis Regulis statutis; et quoties ob fervorem et spiritualem alicujus profectum confessarius expedire judicaverit ut frequentius aceedat, id ei ab ipso confessario ]>ennitti poterit. Veriim qui lieentinm a confessario obtinuerit frcqucn- tioris ac etiam quotidiamu Cominunionis, de hoc certiorem reddeie supcriorem tcnea- tur, quod si !iic justas gravesijue eausas se liabere repulet contra frequentiores hu- jusmodi Coinmuniones, eas confessario manifestare teneatur, cujus judicio aequiescen- dum omnino erit." Cfr. N. Rev. théol. I. XXlll p. 133, 134. 1\'lura hac de re l. e, I. XXlll et XXIV.

-ocr page 239-



		285

		106. Quid diceudnm de frequerdi ac quolidiana celebra- tione Misste ? R. A uct. p. 174 et 175. Suarez disp. LXXX secl. 2 ait: Duramodo indignus non sit, et moralem ac huuianatn diligentiam adhibeat, quamvia sit imperfeetus, non debet ab hoc sacro inunere cessare." Eo- dem sensu Leliink. n. 157: Propter rationem publicae et communis utilitatis suadendum omnino est , ut cum minore anirai puritate potius celebret, quam ut Sacrum ouiittat, modo tuinen pro sua parle aliquatenus incumbat in puritatem non a solis mortalibus , sed etiam a levioribus culpis conservan- dam vel quantocius sibi restituendam." Cfr. /. c. n. 193 , L ugo disp. XVII n. 45, Uil lu art diss. VI art. § 5.

-ocr page 240-



		236

		Caput VIII. De necessitate (\'oiniiiwuionis. u. 107137.

		107. I. Quinam mcmorandi sunt errores quoad necessi- laf cm Communionis. 2. Proba , Communionem parvulis et adultis non esse neccssariam necessitate medii a) neque in re, b) neqne in voto. 3. Qico sensu mnlti dicnnl eam necetssariam esse in «oio. 4. Solve objecliones. 5. Qnare S. Communio adultis est MoralUer necessaria ad perseverandum ? B. A uct. p. 175178. Nota ad 5\'"": Communior, ait Lig. n. 193, et verlor est sententia, Eucharistiam in re vel in voto adultis medium ne- cessariuui esse ad vitara spiritualem conservandam. Hinc dicit cum Salmaul. non excusari a peccato, etiam qui semel in anno Eucharistiam sumunt, si norint Communionem tam ra- ram eis non suflicere ad perseverandum, habita ratione pro- j>riae infirmitatis." Cfr. lbid. n. 295, Lehmk. n. 148. ART. I. Hr pi-irrepto ilivinn roiimiimicuiHlI. n. iiih lil. 10S. 1. Qnibus ralionibns probalur, dari pncceplum di- vinum suscipiendi Eucharistium. 2. Qnare hoc praceplum est gr ave. 3. Quosnam hoc praiceplum obligat? E. Auct. p. 178 et 179. 109. 1. Quandonam praceplum divinum communicandi obligat per sej quibus rationibus hoc probalur; quoties Ëucha- rislia in decursu viten sumenda est vi hujus prcecepti. 2. Quan- donam obligat prtrceptum divinum per accidensF R. Auct. p. 179 et 180: Quandonam." 110. Quid contendunt Calixtini; quinam hunc errorem inlroduxerunl, ac quinam iis adhceserunl ?

-ocr page 241-



		237

		R. Au et. p. 181 : Gravis." 111. 1. Qucnain f uit disciplina Ecclesia quoad Commu- nionem sub utraque specie ? 2. Proba, ex pneeeplo divino anl ex necessilate salutis omnes et singulos Jideles non obligari ad Vommunionem sub utraque specie. R. Auct. p. 181188: Disciplina." 112. Solve objectiones. R. A net. ;;. 188 186. 115{. 1. Proba, Hcelesiam nsum calieis laicis subtrahere potnisse. 2. Ob quas rationes hune nsum sublraxit. -i. Quare non obstal abrogatioui calieis, quod Jideles inde aliqua graliu privenlur. 4. In quibus casibus licet laico communicare sub specie vini ? R. A uct. /;. 186 et 187. 114. I. Communio sub utraque specie: a) quare ex eoin- muniori senleniia non confert per se seu vi Communionis ma- jorem graliam quam Communio sub una specie; b) quo casu pote.st per accidens majorem ijratiam con/\'erre. 2. Quandonam producit soos effectns? R. Auct. p. 188 et 189. ART. II. I>«\' \|>rii-rt\'\|iln <Trlr>iu-li< o roiiiiiiiinlfuiiill. n. 115 121. 115. I. Quid de preccepto suscipiendi Kucharistiam in Pascha ediwit Concilium Laleranense 1V, Tridentinum el nostrum Provinciale. 2. Quinam hoe prsvceplo tenentur ? R. Ad l^um Auct. /;. 189: * An dalur."* (\'o ii c. 1\' r o v. p. 149 prascipit ut hoc praeceptura quadra- gesimali tempore, ad praescriptura Ritualis Itomani, quotamiis e suggestu promulgelur ac rite fidelibus explicetur. Deinde p. 150 varia commendat parochis praestanda, ne quis hanc praescriptionem negligat. Ad 2^ura Auct. p. 189 et 190: Quinam tenentur."

-ocr page 242-



		288

		116. 1. Quo tempore vi praeepli ecclesiastici Communio sumenda est. 2. Qnid htc intelliyitur per Pascha. 3. Quare Ecclesia designavil determinalum tempus, idque paschale ? R. A uct. p. 190. Nota ad 2^um: Ex sententia Ben. XIV De Si/n. Dmc.lib. XII cap. VI n. 10 Episcopus propria aucloritate tempus pa- schale prorogare nequit pro tota communitate. Cfr. Mol. théol. Serie JIJ p. 127. Ex facultate S. Sedis tempus paschale in nostra Direcesi incipit pro omnibus fidehbus n Dominica Passionis, atque extenditnr pro neo-communicantibus et regrotis ad Dominicam secnndam post Pascha. Cfr. Syn. üicee. p. 40. 117. Quennam eonliuet. praceplum paschale Communionis ? R. Auct. p. 190 et 191: * Quanam."* 118. 1. Quotnodo compulandus est annus in quo semel commnnicandum est. 2. Num Mc, qui non communicavit tempore paschali, lenelur quamprimum communicare. 3. Num Me, qui pravidet impedimentum commnnicandi tempore paschali, lenelur hoc prirvenire. 4. Num Me , qui timens impedimentum tempus paschale pravenil, debet iterum communicare tempore paschali, si impedimentum non existit vel cessavit? R. Auct. p. 191 193. Nota ad 2^um: Sententie eoruro qui putant, pneceptutn pa- schale cum tempore cessare aut saltem non committi novum peccatum mortale modo S. Coramunio sumatur ante finem anni civilis vel intra annum ab ultima Communione suscepta juvare potest ut mitius judicemus de co , qui hujusmodi ra- tionibus innixus Comniunionem distulerit. Cfr. Lehtnk. I. I n. 1 206 in Jine. 119. 1. A quo Communio paschalis recipi debet. 2. Quisnam inlelligilur proprius sacerdos? R. Auct. p. 193. 120. 1. Ubinam Communio pasekalis sumenda est. 2. Sa- tisfacilne qui communical in ecclesia calhedrali, si non est

-ocr page 243-



		289 ejus propriet parochia ? R. Ad !«" Auct. p. 193: Vbinam." Neiiio est, qui ignorat, ait Ben. XIV Gonst. Magno cum animi § 21 , prseceptum hoc in propria parochiali eccle- sia adimplendnm esse aut in alia ecclesia, cum proprii Episcopi vel parochi licentia." Cfr. Buil. t. IX p. 20. Ad 2"^m 1. Aftirmat Bonacina De Kuch. disp. IV Q. 7 punct. 2 n. 11 quia ecclesia cathedralis videtur communis illins Diuecesia ecclesia, cum in ea resideat communis illius Direcesis pastor." Alios auctores, qüi stant pro hac sententia, vide apud L. Ferr. Eucharistia n. 13. 2. Negativa sententia certa est, ut dicit Ben. X IV fuif. IH n. 11 , post lnnocentii XI decisionem , qua Pontifex hu- jusmodi preecepto minime satisfieri declarat, si qui Rorose in ecclesiis etiam patriarchalibus S. Joannis Lateranensis aut S. Petri in Vaticano S. Fucharistiam sumant" , nisi, ait L i g. n. 300, adsit in aliquo loco communis usus, qui consensum Episcopi projsuraere faciat." Vide L u go Hesp. mor. lib. I dub. 15, Giribaldi De Euch. cap. VIII n 28, L. Ferr. I. c. () 121. Quinam ewimuntur ab obligalione communicandi in ecclesia parochiali ? R. Auct. p. 194 et 195. Nota* l. Licentia parochi, ut dicit Lu go disp. XVIII n. 51, non potest facile pr.usumi; nee semper suftieit nosse, parochum licentiam daturum esse, si peteretur. Nam si pete" retur, jam eo ipso recognosceretur ut pastor et ipse aliquo modo cognosceret ovem suam; si autem non petitur, manet rationabiliter invitus quoad moduin et substantiam : habet eniiu jus, ut aliquo modo recognoscatur et ipse vicissim recognoscat oves suas. Hac de causa requirit S. Alphonsus n. 300, ut () Dicit Zitelli App jnr. ecel. p.* 285: " Locus est ecclcsiastica lege defmitus in quo quisque pnvneptum hoc implcat, nentpe in propria parochiali ecclesia et non alibi, nc iii cathcdrali quidem, ncque in monnsterio in quo degit, nisi ex parochi facultate. Sac. Congr. Epp. tl RR. 21 Jan. 18*8."

-ocr page 244-



		240 consensus parochi quodam sensu sit moraliter certus. Cfr. Falmieri u. 217, Lehmk. I. 1 n. 1206 nub 4 (2). 2. Quando quis elapso demuin teuipure paschali ad eon- fessionem accedit extra parochiam , atque dispositus est, ab- solvatur et tacendo permittatur ei Kucharistiam ibi extra pa- rochiam sumere. Adjiciatur exhortatio ut brevi quantum possit etiam in sua parochia denuo ad Sacramenta accedat; ne autem intimetiir obligatio. Timor enini subest ne ex bona fide detur- betur et ansa ipsi pncbeatur peccandi formalitcr; pretoren exacto jam teui]iore paschali, aut ob circumstantia* infamise vel aliuriun incommodoruin facile consensus parochi pnesumi licet. Cfr. Leb nik. t. I a. 1206 (5), Aertnijs lib. IV .* 35 Quar. 8, Mare n. 1572. 122. 1. Quisnam potent dare licentiaat differendi (Jommu- ii \'tourui pase/talem. 2. Qutfuam notanda turnt de venia düalionu? K. Ad l^um A uct. p. 195. Ad 2^ura 1. Licentia ejusroodi non potest a parocho dari loti parochia: siinul, sed tantum in gratiam particularium. Cfr. Lig. lib. I n. 190, lib. III n. 288. 2. Liceutia petatur et concedatur currente tempore paschali. Sy n. D icee. p. 40. 3. Licentia data eximit aliquem a peccato per tempus di- lationis concessie, non ultra. Nee, ait Gury l. In. 482, excusandi sunt a ])eccato mortali, cjui ex gravi negligentia accedunt indispositi ultima die temporis pascbalis, ita ut a confessario ad aliud tempus remitti debeant. Per accidens ex- cusantur, qui bona fide existimant satisesse, si ad confessa- rium tune accedant inchoandse confessionis gratia." 123. Qua pana stafuia sunt contra Mum qui Commu- nianem pasc/ialem negligtt ? R. Au et. p. 196 et 197. Nota 1. Ista excommunicatio est tantum sententie ferenda;; requiritur igitur Ordinarii sententia condemnatoria, seu, ut dicit Conc. Prov. p. 149, ut pcena pronuntietur. Cum

-ocr page 245-



		«41

		autem hoc apud nos fieri non soleat, dicit Suppl. Rit. Roin. n. 20: Denuntiatio , quae h\\c (in Rituali) pnescribi- tur Ordinario facienda, pnetermitti potest, dummodo tarnen nomina eoruin qui debito paschali satisfacere renuant, a pa- rocho accurate noten tur." 2. Quoad privationem sepulturre ecclesiasticfc dicit Conc. Prov. p. 230: Ejus (Ordinarii) sententiam seinper exqui- rendam esse volumus, cum de eo agitnr qui per annuin in- tegram non est eonfessns, et tem\|>ore paschali S. Synaxim sine justa causa non snsoepit, <\|nif(iiti absque allo signo con- tritionis obiit." Cfr. Vecchiotti t. II p. 153. 124. 1. Satiijitne pracepto rommunicandi per Commuuio- nem xacrilegam. 2. Qtiid inde sequitur pro eo qui stacrilege .«w.t- cepit : a) Viaticum, b) Communionem paxchalem ? R. A net. p. 197. Nota ad 2 a): Si qnis sacrilege sumpserit Viaticum, et postea dolore tactus id confitetur, prudentiie confessarii relin- quitnr, utrum moribundiim moneat de iterando Viatico, all id dissiinnlet. Nam si id difficile videtur, hortatione, non au- tem obligationis mentione euin ad hoc adducere conetur, ne oiiiittendo formaliter peccet. Vide L e hink. n. 140. ART. III. !»« « omiiiiiiili..... lulliumi uin. n. Itt-ISl. 125. Quilms competit Eucharistiam ad infirmos deferre. Quantum peccatur ex usurpalione hujus offwii ? R. Auct. p. 197 et 198. Conc. Prov. p. 152 ait: Viaticum ministrare intinus parochi est, qui et vicariis i 11 ncl delegat; extra casum neces- sitatis sine parochi aut Ordinarii licentia nulli alii sacerdoti licet." Ex indulto tarnen Sy n. Di oee. p, 42 et 89 permittitur rectoribus et religiosis Viaticum praebere iisdem personis , qui- bot possunt Communionem paschalem administrare. Vide n. 56.

-ocr page 246-



		242

		126. 1. Quoties parochi aliiqne sacerdoles cnram anima- rum habenles Eucharistiam infirmis minislrare lenentur. 2. Qua~ nam Conc. I^}roc. inculcal quoad injirmoi um Communionem de volionis causa ? R. Ad 1^UI" Au et. p. 198. Ad 2^um Conc. 1\'rov. p. 151 et 152 dicit: 1. Sedulo hortandi sunt infirmi , ut etiamsi non graviter dectimbant, de Kueharistia ssepius suscipienda cogitent , ina- xime si festi alicujus eelebritas id suadeat. 2. Sacerdotes paratissitni semper sint ad illam administrnn- dain quoties pro sna quis devotione id exoptet ; quin etiam tenenliir illam iterato deferre ad a-grotos, tjui, ninrbi pericalo probabili minime cessante, eani siepius per modiim Viatici per- cipere cupiunt. Recola qua: tradita sunt n. 65. Cfr. Ben. XIV /Je Si/n. Dieec. lib. VII cap. XTT n. 4. 3. Tempore pascltali , nisi dilatio magis expediat (vide n. 122), infirmi rite disponantur et Communio ad eos deferatur. 4. Qui dorai ob infirmitatotn, non tamen per modiim Via- tici, Corauounionem recipiunt, debent essejejuni. Vide n. 65. 127. Num iidem lenentur moribundis morbo conlagioso infeclÏH Viaticum adniinislrare cum vitte periculo ? R. A uct. p. 198 et 199. 128. 1. Quid inlelligitur per arlienlum mortis, in qua obligat prmceplum divinum comtnunicandi. 2. Licctne aliquando probabile periculum mortis prrr.venire ? R. Auct. p. l\'J9 : * Quomodo."* Dicit Lig. Hom. ap. tracl. XV ». 46: Ad recipiendum Viaticum non est necessc , nee laudabile expectare tempus , quando nulla amplius spes vitae subest , sed sufficit ut adsit periculum probabile mortis." Monet etiam lib. VI n. 285 Dub. 3 in hoc non esse scrupulose procedendum , cum in Conc. Constanliensi simpliciter infirmi excipiantur a lege jeju- nii." Probabile autein mortis periculum habetur, ut dicit lib. VI n. 561 , si adsit prudens timor mortis ex illo pe-

-ocr page 247-



		248

		riculo eventurae." Ballerini in Gury n. 334, gravissitnos auctores allegans el explicana, periculum dicit probabile , si frequenter in tali casu mors accidit, si morbus per se par est ad pcricu 1 um mortis adducendum. 129. I. Quolies ab codem infirmo Viaticum suscipi de- bet ; quolies potent. 2. Sub qua formula dandum ent si iterum administratur ? R. A act. p. 200. 130. ht quo loco Viaticum dart potesf. ? R. A act. p. 200. 131. Quinam modi assignantur quibus S. Communio ad- minislrari Heet regroto , qnando limor est ne sacerdos morbo con- tagioso injicialur ? R. A uct. p. 200 et 201. Nota. Quia infectionis periculum in morbis contagiosis or- dinariis, ut in fehri maligna, dissenteria, variolis, non solet esse grave seu imminens, praeatat fere hujusmodi morbis cor- replis Coinmunionem modo consueto administrare. 132. Licelne Viaticum administrare sub formula : Cor- pus l)ni nostri , ui evilelur ttgroti perburbatio ? R. A uct. p. 201 : // Quaslio." 133. Quid faciendum, si periculum sil, ne tpgrolus pra oris ariditate hostiam deglulire nequeaf ? R. Au et. p. 201 et 202: UT Quaslio." 134. 1. Licelne Viaticum administrare, si mgrolus illud reverenier accipere non polest. 2. Eslne igitur administrandum regroto , qui laborat a) vomiln , b) singultu vel stemulatione , aut c) lussi f R. Ad l^um Auct. p. 202: IV Quaslio." Ad 2^u,n a) Si vomitus paulo post Communionem timetur , aut prudenter liac de re dubitatur , (<\'ommunio dari nequit. Quando regrotus jugi vomitu laborat non potest cominunicare nisi saltem per sex horas ab illo liber fuerit, aut aliunde constet periculum vomitus cessasse. Ita Lig. Hom. ap. trad.

-ocr page 248-



		244

		XV n. 20. Si potest, in singulis easibus consulatur medicus. Caeteruin, ut observat Capellmann p. 119, ad dijudican- (Iiiin , iiiitii ailsit. periculum vomitus , videnduin utruin antea post parva an longa intervalla vomuorit, ita ut cessatio vo- mitus a sex horis aliquando non requiratur , aliquando non suHiciat ad periculum probabile excludendum. In dubio autem prndentis sacerdotis est regroto prius prrebere aliquantuluin cibi sive solidi v. g. hostiam non consecratam , sive lluidi. Si id sunipserit sine inclinatione ad vomituni, conjkere licet ne- (jue S. speciem vomitum effecturam esse. Denique addit lau- datus Auctor : Coinmunione sumpta wger quietissimus sit neve nllam potionem sumat, vel si f\'orte ad speciem facile deglutien- dam bibendum est, potionem minimam. In liunc finem aptissi- ina est aqua frigida et recens vel, si haberi potest, glacialis." b) Nullum periculum irreverentise videtur in solo singnltu continuo, ueque in sternutatione. A u c t. />. 202. c) Ex tussi assidua vel vehcmentissiraa periculum oriri pot- cst, ut in ipso tussis impetu, vel voniitu qui tussiendo ex- citetur llostia sacra ejiciatur. Tussis autem, etiamsi frequen- tior sit et multa simul sputa excreentur, Communionem non impedit, quia sputa quie tussiendo expelluntur, non e sto- maclio et resophago, sed e pulmonibus seu via respirationis proveniunt. Lig. n. 292, Capellmann /;. 118. 135. Quid faciendum , si rpgrotus mcram Ilosliam evomil ? R. Auct. j». 202 et 203. üe tempore intra quod species corrumpi censetur , vide n. 46 ad 3^um. 13(1. Quid faciendum sacerdoli, si cnm SS. Sacramenlo ad (egrotum ingressus deprehendil Mud ipsi dari non posse ? R. Auct. p. 203. 137. Quanam insuper sacerdolihus curam. animarum ha- hentibus attendenda sunt quoad Communionem injirmorum. ? R. 1. Sumrao studio vigilent pastores, ut opportuno tempore Viaticum tegrotantibus procuretur, ne forte contingat il los tauto beneficio ex culpa aut negligentia parocbi defrau- dari. Conc. Prov. p. 152.

-ocr page 249-



		245

		2. Quare quamprimum noverint quempiarn ex suis aegrotare, ultro ad eum accedant; ne au tem expectent donec advocentur. 3. Curent, ut in domo, quara Salvator ipse ingredi debet, majori quo fieri potest cultu recipiatur." Conc. Prov. p. 153. Quare cum Rit. Kom. ait nostra Sy n. Dioec. p. 41: Pa- rochianos suos prcemoneat (parochus), ut rcgrotantis cubieulum ab oinni prius sorde purgetur, et mensa, si non nitida inappa, saltem alio linteo mundo constrata et cruce, luminaribus ac vasculo aquse benedictie (cuin palma) instructa praparetur, in qua pyxis cum S. Sacramento poni possit. Paretur et aliud vas cum aqua simplici; praeterea lintoum mundum, quod ante pectus coramunicandi ponatur, atque alia ad ornamentum loei, pro cujusque facultate." 4. Expedit ssgrotis Sacramenta Pcenitentiae, Eucharistiae et Extr. Unctionis distinctis temporibus administrare. Steyaert Exegesis n. 23. 5. In confessione interrogetur segrotus de vita anteriori; et quamvis respondeat, se nulla re angi, plurimum conducit ut saltem summarie peccata praeteritfe vita; denno exponat, nisi jam pridem confessionem generalem instituerit. 6. Antequam Viaticum aduiinistratur ajgrotus excitetur ad eliciendos actus fidei , spei, charitatis et contritionis; suscepta vero S. Communione, ad gratiaruin actionetn, patientiam , sub- missionem divinae voluntati; suggerantur ipsi preces jaculato- rise et proponatur modus quo indulgentias lucrari potest. 7. Sacellanus, et quivis alius sacerdos singulis vicibus de facta administratione parochum certiorem reddat. Syn. Dicec. p. 42. 8. Licet a fidclibus, sumpto Viatico vel Communione pa- schali, oblationem suscipere; omnino tarnen prohibitum est ne ulla jura exigantur aut percipiantur, quamvis sponte offe- rantur, quando S. Communio devotionis causa aut iterato per modum Viatici infirmis aduiinistratur. /. c. 9. De cura et visitatione infirmorum vide Tract. de Extr. Unctionep. 59 «. 16

-ocr page 250-



		246

		IV. De Sacrificie) Missse.

		PBOCEIVIIUm. I. Tractatus de Sacrificio Missse considerari potest ut altera pars tractatus de SS. Eucharistia. Kationeni vide in Auct. p. 205 et Tract. de Euch. n. 1. II. Tractatus dividitur in septem capita. Vide Auct. p. 205 et 813. III. Summa doctrinre catholicae de Sacrificio Missse ex Conc. Trid. sess. XXII can. I IX, in A u et. p. 205 et 206.

-ocr page 251-



		£47

		(C.ipul 1. De sacriftcii notione et divisione. u. 15.

		1. Quid nomine sacrificii in S. Scriptura significalur, lum sensu improprio turn sensu proprio? R. Auct. p. 207. 2. Quomodo sacrijicium proprio sensu definitur? Expliea definitionem. R. Auct. p. 207209. Nota. Definitie» data declarat ratiouem sacrificii in omni statu generis humani; etenim jam ex solo beneficio creationis homo officio tenetur, ut Deum honoret eique in omnibus se sub- jiciat, atque gratias ei referat pro beneficüs acceptis et nova beneficia petat. Post lapsum autem generis humani accessit officium, ut homo se reum corara Deo profiteatur, mortique temporali et aeternae obnoxium, atque veniam a Deo petat. Quare pro statu naturse lapsae sacrificii definitioni addi potest: Atque ad placandam divinatn justüiam per peccalum qffensam. 3. Quare ad veram rationem sacri/lcii requirilur rei ob- latce immulalio realis seu destructio ? R. Quia finis sacrificii attingi nequit, nisi res oblata saltem quodammodo destruatur. Eo enim fine homo sacrificium offert, ut protestetur supremum Dei dominium et omnimo- dam suam subjectionem atque agnoscat se morti esse obno- xium, ideoque justum esse, ut in Dei honorem se penitus consumat et destruat. Quum vero sibi mortem inferre non potest, requiritur ut res, quam homo sibi substituit, ita im- mutetur, ut destructa censeatur. Sufficit autem destructio moralis, seu quoe morali oestimatione et quoad usum hominum ffiquivalet destructioni physicee. Quando v. g. in V. L. liba- mina effundebantur, moraliter et pro usu hominum quasi du-

-ocr page 252-



		248

		struebantur. Cfr. L u g o Be Euch. disp, XIX gect. I. 4. Eslne oblalio sacrijicii de jure natura? R. Auct. p. 209 et 210. 5. Quomodo sacriftcium dividitur? B. Auct. p. 210 et 211.

		...... ^.v\\AAAAT>J\\AAAAAy^"-< *

-ocr page 253-



		249

		nput II. De Sacriflcii Missie existentia et essentia. n. 617.

		6. Erue e.v verbis Cono. Triil. naturam Sacrificii N. L.; et adde, ulrum sil unum an duplex. B. Auct. p. 211 et 212 sub I et II. Itaque Sacrificium N. L. est unum quoad substantiara seu essentialiter, duplex vero quoad modum offerendi seu acciden- taliter : cruentum et incruentum. 7. 1. Quomodo Sacrijicium Missie defmiri potest. 2. Unde vocabulum Missee. 3. Quibus aliis nominïbus apud Latinos de- signatur. 4. Quomodo nuncupalur apud Gracos? R. Ad 1» Auct. p. 212 sub III. Catechismus dioccesanus lect. 34 refert hanc defi- nitionem legitiraam : Incruentum Sacrificium N. L. in quo corpus et sanguis Christi sub specie panis et vini Deo Patri offertur." Ad 2^um Auct. p. 212: Vocabulum." Pusius Ben. XIV De Sacrif. Missee sect. In. 67 sq. Ad 3^u,n Apud Latinos saepe etiam vocatur Collecta seu con- ventus, quia populus in unum colligitur seu convenit, ut Sacrificio intersit; Canon ex principali parte actionis liturgi- cae; "Oblatio , Officium solemne , Dominicum solemne, Agenda. Ad 4^um Auct. p. 213: Apud Graecos." Item [A\'jïTaY<uY\'\'-< i secreta actio seu peractio mysterii, lepoupyt\'a, sacrificium, eiXoyii, benedictio , Wpeta, cultus, süyapiaTta, etc. 8. Quinam errores circa Sacrificium Missie Kïc comme- morandi sunl ? R. Auct. p. 213 et 214 sub IV. Nota 1. In confessione fidei Anglic. anno 1562 sub regi- na Elisabeth confecta legitur art. 31: Oblatio Christi semel

-ocr page 254-



		250

		facta perfecta est rederoptio , propitiatio et satisfactio pro o- mnibus peccatis totius mundi, tam originalibus quara actuali- bus; neque pretor illani unicam est ulla alia pro peccatis ex- piatio : unde Missarum sacrificia , quibus vulgo dicebatur sa- cerdotem offerre Christura in remissionem pcense aut culpas pro vivis et defunctis, blasphema figmenta sunt, et pernicio- sae imposturas." Puseyla generatim Missam ut sacrificium sensu proprio sum- ptura agnoscere primo noluerunt; attamen jam ab exordio qui- dam erant inter illos qui illud agnoscebant, et solas Missas privalas rejiciebant. Hodie autem oraues ferme Missam ut pro- prium sacrificium agnoscunt, et Missas privatas admittunt. Ita Katschthaler t. IV p. 465 et 466. Observandum tarnen est, legititnum sacerdolium , ut fert sententia fere communis, apud Anglicanos cessasse, eo quod a temporibus Eduardi VI et Elisabethse Ordinis ritus iminu- tati sunt. Cfr. Tract. deOrdine p. 126, Wouters Comp. kist. eccl. t. III v. Angl. ordinat. Deficiënte autem legitimo mi- nisterio consecrationis, eo ipso verum Missse Sacrificium deficit. 2. Bajm dixit, Sacrificium Missa3 non alia ratione esse sa- crificium quam generali illa , qua omne opus , quod fit, ut sancta societate Deo homo inhaereat. Vide Denzinger En- chiridion n. 925. 3. Jansenista , quamvis cum Synodo Pistoriend in quibus- dam circa Sacrificium Missae errent (cfr. A u c t. p. 230), eam verum sacrificium habent. Unde fideles , casu praesentes, de- bent adorare Christum realiter praesentem sub hostiis ab iis consecratis. Quod patet ex responso dato a Pio VI: Fideles genua flectere debent coram hostiis consecratis ab intrusis (sa- cerdotibus), cum in iis contineatur vere, realiter et substan- tialiter corpus et sanguis una cum anima et divinitate I). N. J. C. Ne vero in ejusmodi cultu praestando immiscere se videan- tur Catholici cum schismaticis , curabunt iidem Catholici oc- casiones declinare occursüs schismaticorum, cum Sacramentum

-ocr page 255-



		251

		deferunt." Cfr. Collectio brevium Pii VI t. lp. 335. 9. Proba in Missa ojferri proprio sensu sacrificium, et non analogicum aul mere commemorafivum Sacrificii cruci. R. Au et. p. 214220. Nota* post Au et. p. 216: Agnus paschalis insignis erat figura non tantum cruentae Christi immolationis in cruce, sed etiam Eucharistie celebrationis. Etenim sicut Agnus paschalis iinmolabatur turn ut manducaretur et esset quasi viaticum peregrinorum Hebrajorum , tum ut memoria celebraretur trans- itus Domini et liberationis Judajorum, ita in Eucharistia Agnus Dei per immolationem factus est cibus viatorum, ac passionis ejus et nostne spiritualis liberationis memoria reco- litur. Hujus figurau impletionem memorat S. Pau lus I Cor. V 7 sq.: Pascha nostrum iinmolatus est Christus. Ttaque epulemur ... in azyrais sinceritatis et veritatis." Apostoli ante Christi passionem in novissima ccena manducarunt carnem Christi, seu verum Agnum paschalem; ad cujus epulas Apo- stolus invitat. Quia vero agnus ante iramolabatur quam com- edebatur, debuit, ut figura figurato responderet, ultimae cujiise manducationem prascedere qusedam Christi immolatio, nempe consecratio et oblatio SS. Eucharistia;. Unde Conc. Trid. sess. XXII cap. 1: Celebrato veteri Pascha, quod in memoriam exitus de xEgypto multitudo filiorum Israël immo- labat, novum instituit Pascha, seipsum ab Ecclesia per sa- cerdotes sub signis visibilibus immolandum in memoriam transitus sui ex hoc raundo ad Patrem, quando per sui san- guinis effusionem nos redemit, eripuitque de potestate tene- brarum, et in regnum suum transtulit." Cfr. Bellarminus De Misna lib. I cap. VII. Argumento ex verbis institutionis, de quibus Auct. p. 217, vis accedit ex eo quod Christus aperte respexit ad vetus testamentum, quum dicebat: Hic est sanguis novi testa- menti." Sicut Moyses, pacto inter Deum et populum foedere antiquo, de sanguine vituli in fcederis confirmationetn oblati

-ocr page 256-



		252

		dixit: Hic est sanguis f mieris quod pepigit Dominus vo- biscum" Baad. XX.IV 8, ita Christus eadem fere verba usur- pavit ad sanciendum novum t\'oedus per sacrificiuin sui sanguinis. 10. Objectiones, earumque refutationem vide in Au et. p. 220 et 221. 11. Sacri/icium Missa estne simul relativum et commemo- rativum Sacrijicii crucis ? R. Affirmative. linde Conc. Trid. quamquam sess. XXII can. 1 et 3 anathemate damnat, qui dixerit, in Missa non offerri Deo verum et proprium sacrificiuin" aut Missie Sacrificiuin esse nudam commemorationem Sacrificii in cruce peracti" docet l. c. cap. 1: Christum reliquisse Sacrificium, quo cruentum illud, semel in cruce peragen- dura repraesentaretur, ejusque memoria in finera usque saeculi permaneret." Fundamentuin relationis seu reprsr-sentationis Sacrificii crucis est in ipsa natura Sacrificii inornenti, ut a Chiisto institutum est. Etenim hoc ita instituit, ut per distinctam consecratioiiem vi verborum corpus ponatur sub specie pauis et sanguis sub specie vini; qua duplici consccratioiie reprsesentatur et vividc exhibetur separatie sanguinis :i corpore, et illius cffusio in eru- ce peracta. Hoc modo Sacrificio inoruento instituto, apostolis dat mandatum: Hoe facite in raeani commemorationem." In quee verba S. Pau lus I Cor. XI 26 : Quotiescuuiquc enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis, donec veniat." Hanc relationcm SS. Patres et et Liturgise saepe declnrant , v. g. quando verba consecrationis dicunt gladium spiritualera, gladium rationalem et incorporeum quo victima immolatur. S. Thomas 3. Q. 83 art. /hanc do- ctrinam profitens ait : Celebratio hiijus Sacramenti imago qua> dam est repraeseutativa passionis Christi , qua? est vcra cjus iramolatio , et ideo celebratio hujus Sacramenti dicitur Christi immolatio." 12. Quanam pramonenda sunt, ut rite intelligalur qua- slio, in quu cousisial essentia Sacrijicii Missa? R. 1. Hsec qutestio seu disceptatio Theologorum non attingit fidem circa veritatem Sacrificii Missae. Etenim dog-

-ocr page 257-



		258

		matice definitum est atque ex S. Scrij)tura et Traditione pro- batur, in Missa verum et proprium sacrificium offerri, ideo- que oiunes proprietates essentiales veri sacrificii in hac obla- tione reperiri. Inquiritur au tem , quomodo Missa sit veri no- ïninis sacrificium, seu quibus formaliter constituatur ut verum sacrificiuin. Unde dissensio Theologoruui hac de re, nedum infirmet dogma veri Sacrificii Missa;, id confirmat: nam ipsa eorum disceptatio ostendit, eos Missam habere verum sacri- ficium. Vide A u c t. p. 223: Ante responsionem." 2. In hac quaestione considerandum est, qusenam sit Sa- crificii Missa; mnteria et forma, a. v. a) quacnam res in hoc Sacrificio offeratur, sive qutriiam sit hostia seu victima; b) quicnam sit proprie actio sacrificativa, seu (\|uanam actioue hostia hujus Sacrificii offeratur. Unde 13. 1. Qmettam est Sacrificii Misure hostia ; idque proba. 2. In quantum species panis el vini pertinent ad hostiam; et quare non sunt pars hostia. 3 Quam relatwnem ad hoc Sacri- Jicium haltent ipse panis el vinum ? R. Auct. p. 221 et 222: Quid est." 14. 1. Quomodo actiones , qure fiunt in Sacrificio Miss/r, distinguuntur. 2. Quceuam requirunlur ut actio in Missa sit sacrificativa. 3. Queenam sunt actiones Missce de quibus poti»- simum dispulalum est, num ad essentiam pertineant? R. Ad l^unl Actiones Missa? diatingui possunt: 1. in essentiales, sine quibus iiulluni est sacrificium ; 2. in integrale», sine quibus sacrificium quidem est, sed imperfectum relinquitur; 3. in caremoniale», qune solumuiodo fiunt, ut sacrificium di- gniori et soleinniori. modo offeratur, aut ut sacrificium offeren- dum vel jam oblatum expressius signilicetur. Ad 2^ttm Ut actio sit vere sacrificativa, seu ut contineat proprietates essentiales Sacrificii incruenti N. L., ex comrau- niori sententia requiritur, ut sit: host) te oblatio, a Christo in ultima ccena peracta, fiat in persona Christi seu per legitimum ministrum, reprscsentet Sacrificium crucis, < victimam immutet.

-ocr page 258-



		254

		Ad 3^um Sunt qoinque: oblatio panis et vini ante conse- crationein, qure dicitur ofl\'ertorium, eonsecratio, obla- tio post consecrationetn , quando dicitur: Unde et memores, item Supplice te rogamns,* fractio hostisc et mixt 10 cum sanguine coinmunio. 15. 1. In qnanam Misna actione comistit essentia Sa- crijicii. 2. Proba a) eam connislere in solaeonsecratione, b) sed utriustjne speciei; c) communionem sacerdotis esse partem inte- grantem. 3. Quetnam inde sequunlur corollaria? R. Ad l^um Au et. p. 223: Connnunior." Ad 2^UI" a) Probatur: 1. Negative seu indirecte, iienipe ex co quod non consistit neque in oblatione quae fit ante aut post consecrationem, neque in fractione hostiu\' et mixtione cum sanguine, neque in sacerdotis coinmnnione. Vide A u c t. p. 223 et 224: Probatur." Nota. Sententiani Bellarmini, essentiam Sacrifieii etiam in .sacerdotis commiinione partialiter consistere, S. Alphonstis n. 305 liabet probabiliorcm. Hatio ejns est quod non in con- secrntione , sed in sumptione fit rcalis viclima: consummatio seu destructio , uti ad essentiam vcri et perfecti Sacrifioii re- quiritur. I\'robatur ratio allegala. Viclima est Christus sub spc- cit hos ])anis et vini , seu Christi essentia sacramentalis ; atqui in eonsecratione Christus in altari sacramentaliter tantum po- uitur, non vcro realiter destrnitur : ergo realis viclima\' destrn- etio non fit in eonsecratione. Sumptio autem vitam Clirisli sa- cramentalem realiter destrnit. Ad objectionem : In eonsecratione jam babetur mors Christi mystiea seu moralis . atqne vi verborum etiam mors rcalis, qua; mors realis tantum impediiur ex eo quod propter naturalem coiicomitantiam jam nequeunt Christi sanguis et anima a cor- pore separari. Kcspondct : Si coucomitantia illa uaturalis impedit mortem , impedit etiam Sacrificium , ut])ote quod sine vera et reali destrueuone non peificiatur. Verum sufficit victimtB destructio moralis (n. 3). 1\'rnpterea huic sententia* obstant , practer ea de qnibus A net. p 224 sub 3 , quod actu sumptionis hostia non destrnitur , sed tantum localiter mutatnr, cum in ipsa anmptione Christus sub spcciebiis praesens remaneat. Neque dicas , immntationem hostire fieri in stomacho qnando species corrumpnntiir; etenim actio sacrificativa debet fieri in altari intra ipsam Missam , non

-ocr page 259-



		255

		in stomaclio post Missum. Insuper (\|uum species corrumpun- tnr, Christus statum victimre amittit. 2. Probatur ponitive, neitipe ex eo quod \'>) sola consecratie fit in persona Christi, ?) repnesentat Sacrificium crucis , nam vi verborum sive gladio verbi mystice corpus Christi a san- guine separatur , 7) victimam immulat, aut quia per ruysticam separationem corporis a sanguine Christus tanquain occisus in altari ponitur, aut saltem (\|uia Christus moraliter exinanitur et destruitur, quando sub speciebus pan is et vini ad statum cibi et potus dejicitur. Vide Nota i. ^?j) Insuper sola conse- cratione Eucharistia essentialiter perficitur ut Sacramentum , ergo etiam ut Sacrificium. Quod S. Thomas etiam l. e. art. IV ad 1 dicit: Consecratio chrismatis vel cujuscumque alte- rius materiae non est sacrificium sicut consecratio Eucharistire." e) Ex SS. Patribus. Vide A u c t. p. 2U et 2Zb : // Podtive." Nota 1. Oblatio iiostise in consecratione it is actu exer- cilo, quod sufficit. Au et. /;. 225: Non obest." 2. Sacrificium Missa? est Sacrificium veruin et proprium, ac simul comtnemorativum Sacrificii crucis. In hujusmodi autem Sacrificio sufficit victimiEdestructio moralis. Vario modoTheologi explicant , quomodo vel quare in consecratione iiat victima; destructio moralis, seu talis quae physicsB tequivaleat. Alii cum Lessio De dio. per/, lib. XII n. 95 eam reponunt in my- stica occisione : quia verba consecrationis, quantum valent ex se, separant corpus a sanguine, ideoque Christum sacramen- taliter mactant et in altari ponunt tanquain victimam occi- sam; nam quod per naturalem concomitantiam idem est sub utraque specie, hoc est per accidens. Alii cum Lu go De SS. liuvh. dup. XIX teel. V n. 67 et F ra n zei in l. e. thes. 16 eam collocant in statu exinanitionis, in quo Christus per con- secrationem se sistit : per statum enim cibi et potus corpus ejus humano modo destruitur, quum desinat omnis actus con- naturalis vitse eorporese pendens a sensibus, ac corpus ejus et sanguis permittatur quodammodo arbitrio creaturarum non se-

-ocr page 260-



		256

		cus acsi sit res inanimata. Vide n. 3. Cfr. Sasserath De Eucharislia n. 54. () 3. Vasquez in 3. S. Thomce ditp,* 220, 222 contendit, ra- tionem formalem sacrificii positam esse in eo, quod (non so- lurn verbis sed) re ipia exprimatur, Deum esse auctoiem vi- tsc et neois; ideoque sine reali rei oblatte immutatione verum haberi posse sacrificium. Quo posito duplex distingnit sacrifi- cium : absohitum et relativum seu coinmemorativum. Absolu- tum (quod per se sine ulla relatione ad aliud est verum sacri- ficium) requirit realem victima; immutationem. Relativum au- tcm (quod ex eo solummodo sacrificium est quia aliud reprse- sentat) requirit tantum veram reprsesentationem immolationis seu victiuuc destructionis preeteritse. Missam dicit verum, non autem absolntum sed relativum Sacrificium , in quo Christus i.on vere immutatur, quum non nmplius possit mori, ast so- lum vi consecrationis ita prresens si>titur et mystiee moritur, ut reprsesentet Sacrificium crucis ejusque sit commemoratio. Itaque totam essentiam Sacrificii Missse reponit in bac relatione ad Sacrificium enieis, cujus immolationem eruentam realiter exliibet. llajc opinio al> omnibus f e re Theologie rejicitur; at- lamen dici nequit proscripta esse a Cunc ï r i d. sesa. XXII can. 3, quo damnata est lia^resis, quae ita affirmat celebratio- nem Eucharistie esse nudam eommemorationem Saerificii cru- cis, ut neget eam esse verum et proprium sacrificium. Cfr. Franzelin p. 392 , Au et, p. 228. Ad b) Auct. p. 225: Pro bat ur 2» pars." Vide n. 11. Unde, ait Franzelin tkes. 15 p. 388 et 389, si tolla- tur liajc relatio (seu repruesentatio Sacrificii crucis) secundum institutionem Christi huic Sacrificio essen tialis, tollitur ipsa ra- tio sacrificii. Sublata igitur sanguinis effusione mystica, i. e. consecratione distincta corporis et sanguinis Christi sub du- plici specie, quae effusionein sanguinis in cruce et Sacrificium

		() »Licet, ait Lug» l.c.* , ipsa consecratione corpus Christi non destiuatursub- stantialiter, tarnen destruitur humano modo, quatcnus accipit statum deeliviorem et talem, quo reddatar inutile ad usus liurnanos corporis humani, et aptum ad alios di- versos usus per modum eibi. Quare humano modo idem est aesi Aeret verus panis et aptaretur ac condiretur in cibum. Fieri enim comestibile illud quod uon erat comesti* bile, et ita fieri comestibile, ut jam non sit utile ad alios usus nisi per modum cibi, major mutatie) est quam ali;e, qua; ex communi hoiniiium meute sufliciebaat ad verum sacrificium."

-ocr page 261-



		257

		cruentura reprafisentat, per consecrationem unius tantuin spe- ciei reddetur quidem Christus realiter prresens, sed sacrificium non erit." Eodero sensu Ben. XIV De Sacrif. Misnee seci. II n. 83 dicit; Ad Sacriticii naturam et essentiam omnino speciem utramque necessariam esse, et quidem jure et pra> cepto divino . . . Neque tarnen inde consequitur , si sacerdos solum panein consecraret, non confici Sacramenturo; forma enini consecrationis panis neque quoad significatum , neque quoad efficaciaui pendet a forma consecrationis vini . . . Missa tarnen, in qua sacerdos alterutram sine altera speciem conse- craret, vere et proprie non esset Sacrificium , prout Missa est tale Sacrificium a Christo Domino institutum." Cfr. Tract. de Eucharistia n. 13. Ad c) Au et. p. 225 et 22fi : Probatur 3" pars." Ad 3^um Ex iis, quae de essentia et integritate Sacrificii Mis- sae pertraclata sunt , deducitur : 1. Semper utramque speciem consecrandam esse , imo per consecrationem unius speciei non satisfieri obligationi offerendi Sacrificium Missa;. Unde si alterutra consecratio fuerit invali- da, iterum peragenda est. Cfr. Tract. d e S S. E u ch. ». 14 ad 3^um et n. 18 ad 6^um. 2. Hostias minores, quae pro communione populi consecra- taj sunt, in altaris corporali relinquendas esse, donec com- munio sacerdotis peracta sit. Oinnes enim sunt una victima, omnesque orationes, oblationes et benedictiones non minus spectant ad hostias parvas quam ad magnam; atque ante cora- munionem sacerdotis Sacrificium non est integrum. Unde per se non licet hostias minores ante communionem sacerdotis in tabernaculo ponere, aut eas alteri sacerdoti populo distribuen- das dare. Cfr. Lig. n. 373. l(i. 1. Quomodo circa naturam et essentiam Sacrificii Mis~ sce errant Anglicani, eorumque apologista Le Courayer. 2. Quas rationes in patrocinium tui erroris isle adducit ? 3. Oslende, kas rationes esse frivolas.

-ocr page 262-



		258 R. Auct. p. 226229. 17. Quomodo circa essentiam aclionis sacrificativa. errant: 1. Lutherani, 2. Synodus Pistoriensis ? Eos refuta. R. Auct. p. 229231.

-ocr page 263-



		259

		<£.\\put III. De ministro Sacrillcii Missae. n. 1820.

		18. Quinam memorandum est error circa minislrum Sa- crificii Missa ? R. Error Jansenistarum , qui asserunt ipsos fideles, Missoe adstantes, hoc Sacrificium una cum sacerdote celebrante vere et immediate offerre. Quum enim dicant, victimne parti- cipationem saltem spiritualem adstantium esse partem Sacrificii incruenti essentialem , inferendum est, etiam laicos cum sa- cerdote esse Sacrificii ministros. Cfr. Pil VI Bul la Aucto- rum fidei prop. 28. 19. Quisnam est Sacrificii Missce : 1. minister principa- lis, et qua ratione; 2. quisnam secundarius, et unde hoc pro- batur ? R. Au et. p. 231. 20. Quo sensu tarnen seu in quantum dici polest , fide- les Sacrificium Missa offerre ? R. A u c t. p. 232 : An fideles."

-ocr page 264-



		260

		<£aput IV. De tine, eifectibus et fructu Sacriflcii Missse. n. 2137.

		21. 1. In quolupliceni ftnem Sacrificium Misna institutum est, ac Deo offertur. 2. Quare haretici contendunt , illud non esse propiliulorium , neque impelralorium ? R. Ad l^um Au et. p. 232 , 233. Ad 2^um Protestantes asserunt, hisce finibus vel effectibus admissis , derogari Sacrificio crucis , acsi hoc sit insufficiens ; atque hac pracipue de causa Missam verum esse sacrificium negarit. 22. 1. Qua ralione Sacrificium Missm est propitiatorium et impelratorium ? 2. Proba per illud Deunt placari , et nova auailia gralia oblineri. R. Ad l^um Non in se seu ratione sufficientia;, sed ra- tione applicationis. Nam per Sacrificium crucis totum redem- ptionis pretium abundanter solutum est; ideoque altaris Sa- crificium non offertur ut novum pretium acquiratur , sed ut infinitum pretium crucis nobis applicetur. Unde C o n c. Trid. sess. XXII de Sacrif. Missm cap. II ait : Cujus oblationis cruenta: fructus per hanc incruentam uberrime percipiuntur." Ad 2^um Auct. p. 283 et 234: Proba." 23. Proba per Sacrificium Missa nullam injuriam Jieri Sacrificio crucis , aut huic derogari. R. ld, quod dogmatice definitum est a Conc. Trid. I. c. can. 4 , probatur ex natura Sacrificii Missa; , quod , ut ait idem Conc. I. c. cap. I, institutum est , ut per illud Sa- crificium cruentom reprasenlarelur, hujusque salutaris virtus in remissionem eorum , qua; a nobis quotidie committuntur , peccatoruin applicarelur. Neduni igitur derogetur aut injuria

-ocr page 265-



		261 fiat Sacrificio crucis, hujus virtus et efficacia extolluntar: nam Sacrifieium Missa; totam suain efficaciam desumit a Sacrificio crucis, hujusque meritornin mera est applicatie Porro si medium seu instrunientum applicationia dicatur derogare Sa- crificio crucis, etiara p.eces nostrse, Baptismus, quinimo ipsa Protestantium fides justificutiva eidein injuriam inferunt. (>fr. Au et. p. 220 : Obj. 1"." 24. Debelne sacerdos MUtam celebrant quatuor Sacrijicii fine.? c.rplicitc intendere? R. A u c t. p. 234 : An sacerdos." 25. Quinam turnt effectus Sacri/icii Missa? R. A u c t. p. 234 et 235. Nota. Effectus correspondet Snij nam idem bon urn, qua- tenus consideratur ut obtinendum, vocatar finis operis, et q naton as consideratur ut jam obtentum, dicitur effectus. 2<>. Qvandonam aliqnid dicitur effecturn cansare ex opere operato immediate, quandonam mediate/ R. A n c t. p. 235 : Notandum." 27. t. Proba, Sacriji\'cinm Missa: a) iiios effectus cau- sare ex opere operato; b) etiam vim haberc ex opere operan* tis. 2. Quos effectus operatur: a) mediate, b) quosnam immediate. 3. Quosnam effectus producii infallibiliter, quosnam fallibiliter. 4. Qito tempore effectus operatur \' R. Auct. p. 235 239. 28. In quantum Missa mali sacerdotis dici potest mino- res effectus producere quam Missa boni sacerdotis? R. Auct, p. 239: An Missa." 29. 1. Quid intelligitnr per fructus Sacrificii Missa. 2. Quotuplex iste fructus distingnitnr, et citi oboenit ? R. Auct. p. 240. Nota. Sacerdos non potest per unam Missam satisfacere duobus stipendiis, applicando uni fructum specialem et alteri specialissimum. Unde hoc constet, et qnnnam hujus rei sit 17

-ocr page 266-



		262

		ratio, vide in Auct. p. 241 : An sacerdos." 30. 1. Quid est applicalio Sacrificii Misna. 2. Num requirilur specialis el expressa applicatio sacerdotis celebranlis: a) ui ipse obtineal f\'ructum specialissimum; b) ut Ecclesia ob- veniat fructus generalis ? R. Ad l^um Est intentio, qua sacerdos vult, ut Sacri- ficii fructus determinatie personae cedat. Ad 2^ttm Auct. /;. 241: An requirilur." 31. 1. Quid Synodus Pitlorientu docuil de applicalione fructus specialist 2. Vroba sacerdolem arbitrio suo fruclum specialem applicare posse. R. Auct. p. 241 et 242: * Proba."* 32. 1. Applicalio fructus specialis debelne fieri personis determinalis et sacerdoli notis, ut Me ipsis obveniat. 2. Cui obvenit fructus specialis, si sacerdos eum nemini applicavit aut applicavil incapaci. 3. Quandonam hwc applicatio fieri debet. 4. Qui fruclum specialem uni delerminato applicare tenetur, potestne valide applicare alleri ? R. Auct. ;;. 212 et 243. Nota ad l^um: Sufficit applicatio implicite detertninata, quia tune persona, cui applicatur, licet sacerdoti celebranti sit ignota, Deo perfecte designata est. a) Hinc sufficit si fit ap- plicatio ignoto, qui stipendium dedit, cui ut fiat exigit fun- datio, cui primutn promisi, anim;e purgatorii, quae csete- ris tnagis est derelicta aut Deo magis grata, ad intentio- nem, quam quis in libello suo notavit, quam superior aut alius a quo stipendium acceptum est, determinavit, modo iste determinationem fecerit. b) Qui a diversis accepit v. g. decem stipendia, et nescit a quibus et quo ordine data sint, sufficienter determinat, si facit intentionem seu applicationera secundum ordinem quo stipendia tributa sunt. Attamen (nisi debeat unam aut alteram Missam celebrare pro urgenti causa) potest quamlibet ex decem istis Missis offerre ad intentionem omnium qui stipendia dederunt, applicans singulis parten)

-ocr page 267-



		263

		cujusque Sacrificii debitam, nam fructus Sacrificii est divisi- bilis. Quodsi ipse celebrans stipendia non collegit, sed alter qui ex cuinulo stipendiorura qnse habet, diversis sacerdotibus distribuit, per se distributoris est secundura ordinem temporis quo data sunt distributionein facere, et sacerdotis celebrantis est Missas offerre secundum ordinem sibi prsestitutura. Sin ordo praestitutus non est, aut pro nullo ex his stipendiis tempus urget, potest omnes Missas celebrare pro omnibus, c) Intentio autem sen applicatio confusa non suflicit. Uilde qui accepit a decero personis stipendium, aut decem stipendia pro di- versa defuncta, non sufficienter determinat, ideoque nulli ex istis decem applicat, si facit intentionem celebrandi unam ex decem, nullo modo determinans quotam ex illis intelligat. Cfr. Lig. n. 335 Queer. II, Gury n. 355357, Casus l. II n. 345 sq., Mare n. 1599, Lehmk. n. 189. Neque determinat, qui, nulla prorsus determinatione facta , applicat ei cui Deus vult Missam applicari; nam Deus nulli determinate applicat, sneerdoti applicationem relinquens. 33. Qualis in sacerdote requirüur intentio ex parte sub- jecli, ut fructus Sacrificii alicui specialiter applicelur ? Prmn. Dicitur: ex parte subjecti; nam de intentione ex parte objecti, cui applicatur, actum est n. 32 ad l^ura. R. Auct. ?. 243 et 244: Qualis." Nota. Sacerdos, ait Ben. XIV l. c., ut se omnibus ex- pediat difficultatibus, in pr.i\'paratione ad Missam antequara sa- cris se vestibus induat, ne omittat Sacrificii fructum applicare." 34. 1. Nnm valide et licite Missce applicanlur eis, in quorum gratiam posiea stipendia offerentur ad Missas celebran- das. 2. Licelne sacerdoti, qui singulis hebdomadibus duas Mis- sas celebrare tenelur, istas ante tempus slalutum legere ? R. Ad l^um Probabilius, ait Lig. w. 337, talis ap- plicatio non solum erit illicita, sed ssepe invalida, quia saepe accidet, quod Missa tune dicatur pro causa, qua\' adhuc non existit... Si vero sacerdos prsevideat, quod postulabuntur

-ocr page 268-



		264

		Missa; pro aliquo defunclo, bene potest eas nunc offerre , et deinde stipendium percipere, (juia hoc casu jam offerentur pro persnna determinata." Vide Au et. p. 244: Art licet." Ad 2^um A u c t. p. 245 : An sacerdos." 35. 1. Quomodo valor Sacri/icii Missa distinguitur ab ejus fruclu. 2. Quantus est ejus valor, guantut ejus fruclus ? R. Ad l^um Valor difi\'ert a fructu, ut causa ab effectu. Nam valor intelligitnr dignitas et virtus, quam Sacrificium Missie in se habet; fructus antem inlelligitur effectus, quem haec virtus producit relate ad nos ; a v. quando de valore agitur, inquiritur, quid possif, effieere, quando de fructu, quid de facto efficiat. A u c t. p. 245 : Distinguendum." Ad 2^um / alor Sacrificii Missae est tuin intensive turn ex- tensive infinittis seu potius quantum ad nos indefinitus. Ratio est quod èt victima èt principalis offerens sunt infiniti valoris. Dicitur polins indefinitus, qnia crcalnra3 , quibus fructus ap- plicantur, infiniti non sunt capaces. Fructus autem est intetixive finitus ob eamdem rationem , quia nempe ii pro quilxis offertur habent liraitatam capacita- tem et dispositionem ; (\|u:c dispositio in vivis semper augeri potest v. g. per majoreni devotionem et" charitatem. Cfr. Auct. p. 237 : 2° Infallibiliter." 36. Quanritur vero , nnm etiam e.vlensive sit infinitus , a. v. num per se idem sit, utrum Sacrificium Missre offera- tur pro pluribus nn pro uno. Duplex est sententia probabilis. I¹¹ Sententia aflirmat , Missam quac pro pluribus offertur , singulis eorum eosdem fructus producere quos produceret si pro uno offerretur. Hujus sententiae ratio est, quod valor Sa- crificii est infinitus j unde per se applicari potest innumeris hominibus quin exhauriatur. Auctores, qui hanc sententiam propugnant, illicitum tarnen dicunt, pro una Missa plnra stipendia accipere : a) tum quia stipendium datur ad sustentationem ministri , ideoque deest titulus accipiendi aliud stipendium, si ministro sua suslenta-

-ocr page 269-



		265

		tio tribuitur; b) turn quia sententia opposita maiiet probabi- lis, ideoque sacerdos non potest pro stipendio certo incertum Sacrilicii fructuin applicare. Cfr. Au et. p. 246: Alii dicunt." 2^a Sententia negans docet, fructuin Sacrificii extensive esse (initum ex voluntate Christi ; ideot\|ue si pro pluribus otfera- tur, singulis minus prodesae, quam si pro uno offerretur. Hscc sententia probatur: a) Ex praxi Ecclesia;, cui semper curie fait ut pro singulis defunctis Missa celebraretur, et quae probavit fundationes pro personis determinatis. Hsec autern praxis in sententia priori est inutilis, imo crudclitatern sapit, quum per applicationem uni tantum anima: factam caetera: ex- cluduntur. b) Ex praxi sacerdotum , quorum plurimi, acceptis pluribus stipendiis secundiim diversorum intentionem, pro unoquoque stipendio specialem Missam ofl\'erre solent. In priori vero sententia debereut quauilibet Missam omnibus simul ap- plicare. c) In priori sententia posset sacerdos, qui ex stipen- dio Missam pro aliquo offerre debet, sine injuria eamdem etiam aliis applicare , item hanc Missam applicare ut satisfaciat voto aut pracepto superioris. d) S. Thomas in IVdist. 45 Q. 2 art. IV queer. 2: Melius est plures juvare quam unum. Si ergo suffragium pro multis factum tantum valeret singulis ac si pro uno tantum fieret, videtur quod Ecclesia non debuit instituisse, ut pro aliquo singulariter Missa vel oratio fieret, sed quod semper diceretur pro omnibus fidelibus defunctis; quod patet esse falsum." Cfr. Lehmk. n. 184, Palmieri t. IV p. 715 (a). Vide Au et. p. 245 et 246. Nota. Aertnijs n. 111 (l) ait: In opere morali n. 312 S. Alph. utramque sententiam probabilem dicit, primam vero sibi videri probabiliorem. At in duobus posterioribus operibus , nempe in opere In Trident. ses-s. XX n. 22 , et in opusculo de Missarum stipendiis , cui titulus : Ile abusibus in acceptan- dis Missis n. 26 28, absolute docet secundam sententiam, eamque communem vocat ; unde videtur sententiam mutasse. Quapropter , cum secunda sententia omnino prtepondcrare vi-

-ocr page 270-



		266

		deatur, eam multo probabiliorem nuncupavi." Cfr. Au cl.p. 246 : Alii sustinent." 37. Quid in hac senlenliarum diversüale practice allen- dendum est? R. Sacerdos primo et principaliter Sacrificii fructus ap- plicare debet illi , pro quo celebrare tenetur ratione obliga- tionis susceptsc. Huic intentioni expedit addere conditioiiatam : si Missa non prosit ei cui applicatur , ut fructus applicen- tur iis qui stipendium dederunt, aut secundum intentionem quam re cognita iidem haberent, etc. Deinde optime addit alias intentiones secundarias applicandi nempe fructus, quan- tum sine prapjudicio prioris intentionis fieri potest, aliis sibi cbaritate aut alia ratione conjunctis vel commendatis, etc. "Vide A uct. p. 247 et 243.

		<S=<^C^C!bCÏ-

-ocr page 271-



		267

		(Enput V. De subjectis pro quibus Sacrificium Missie offerri potest, de hujus differentia ab aliis sacrificiis, et de stipendio. n. 3857.

		38. Pro quibus sacerdos generatim Sacrijicium Missa of- ferre, i. e. quibus fructum specialem applicare potest? B. Pro omnibus vivis et defunctis in purgatorio de- gentibus, nisi ab Ecclesia positive excluduntur. Auct. p. 247 : Sacerdotes." 39. Pro quibus viois in specie Sacrijicium Misser. 1. of- ferri licet, 2. pro quibus non licet ? R. Ad l^um Offerri licet: 1. Pro Catholicis, etiaun pec- catoribus. Auct. p. 247 et 248: Certo." 2. Pro catechumenis et infidelibus praecipue ad impetran- dutn Ijoiiuni eorum spirituale. Quod probatur ex V. Lege, ex Sacrificio crucis, ex usu prima;vaj fjcclesise et ex S. C. Officii. Vide Auct. p. 248. 3. Probabilius pro excommunicatis toleratis, nisi sint hae- retici vel schismatici. Auct. p. 249 : Quoad toleratos." Cfr. ïract. de eens. n. 49 Effcctus 1 et n. 57. Ad 2^um Offerri non licet: 1. Pro excommunicatis vitandis. Auct./?. 249 : Imprimis." 2. Pro hsereticis et schisraaticis, nisi ad impetrandam eorum conversionem; id constat ex S.C. Officii 19 April. 1837. Auct. p. 249 et 250: Notandum." Nota. Licet tarnen sacerdoti pro lus in Memento vivorum privata intentione directe orare, irao ipsam actionem sacrifi- candi quatenus est ipsius opus privatum, pro iis offerre. Item licet pro iis Sacrificium Missa; indirecte offerre. Auct. p. 248 et 249: 1° Quod non."

-ocr page 272-



		268

		40. 1. Quare Sacrijicium Minste offerri non potest pro dam.natis. 2. Quomodo ilaqne intelligenda est oratio Ecclesia:: Libera animas defunctorum de pccnis inferni/\' R. A uot. p. 250. 41. 1. Proba pro sanctis non posse Sacrijicium Missa offerri, neque ut est propiliatorivm , neque ut est impetralorinm. 2. Poleslne ipsis sanctis offerri. 3. Quid intendit Ecclesia, cum in honorem sanctorum Missas eelebrat? R. A uct. ;;. 250 et 251. 42. 1. Proba Sacrijicium Missa rite offerri pro anima- bvs in purt/aturio. 2. Quem effeclum isUe anima ex Sacrijicio Missie percipiunt? R. Ad 1""\' Auct. /;. 251: Proba." Ad 2^um Auct. p. 252: Quem effectum." 43. Licelne Miss/e Sacrijicium offerre pro dejunctis: 1. sine Baptismo, 2. hmrelicis vel schumaticis, 3. eu:communica- lis, 4. peccatoribus publicis. R. Ad 1^UI" Auct. p. 252: Sub distinctione." Nota. Qui allirinaiit , pro defunctis catecbumenis Missatn offerri posse, nituntur etiatn auctoritate S. Ambrosii, utpote qui in oratione De obitn Valentiniani, qui obierat catechu- menus, hortetur, ut pro anima ejus sacrificia offerantur. Cfr. Tract. de Baptismo n. 38, Anal. jur. pont. livr. 50 p. 1538. Alii autem uegaut eo quod hujusmodi sepultura ecclesiastica privantur. Ad 2^um Auct. p. 252: Quoad I^m"." Hoc constat etiam ex Brevi Gregorii XVI 9 Julii 1842. Vide N. Bev. tb. col. /. III p. 309 sq. Ad 3^um Auct. p. 252: Quoad 2^um." Ad 4^um Pro peccatoribus publicis, quibus denegatur ec- clesiastica sepultura, Sacrificium Missse certo offerri nequit publice (i. e. populo conscio), neque specialis Missa de Requiem cum peculiari oratione pro iis. Ratio est quod quibus denega- tur sepultura ecclesiastica, denegantur onmia suffragia Eccle-

-ocr page 273-



		269

		sias publica. () Uaque quiim sacerdos Missam nomine Eccle» sia; offerat, eam publice pro hujusmodi peccatoribus offerre ipsi certo non licet. Quaeritur autem, nam pro iis Mi>.-a occulte seu secreto offerri liceat. Pluras negant, qnia sacerdos etiam occulte. ee- lebrans personam publicam Ecclesia; agit; at(\|iie Ecclesia ex- terno suo judicio peccatores, quibus sacrain sepulturam negat, generatim ut daninatos habet. Nou obslat, ut dicunt, eos extremis vitae inoineiitis pocnitere potuisse; nam secretiora di- vin«e gratise mysteria ad externum Ecclesia¹ judicium minime pertinent", ut ait Gregorxm Xïl* in Brevi citalo agens de aeatholieis. Alii aflirmant, quia per denegationem sacra: sepultunc Ecclesia eos eensetur tantum privarc suffragiis qua: ]>ublice fluut. Rationes liujus sententia: sunt: a) quod Eccle- sia, ut denegctur sacra sepultura, requirit erimen publice notum; b) decretum S. C. Inqii. 27 Julii 1892. Quuro ex hujus S. C. decreto 15 l)ec. 1886 ecclesiastica sepultura do- nari non possint qui propria voluntate cremationem sui cor- poris elegerint et in bac voluntate certo et notorie us(\|ue ad mortcm perseverarint, qua-situm fuit: Utrum liceat pro tidelibus, (juorum cor]>ora non sine i]>sorum culpa creuiata sunt, Missa: Sacrificium publice ollerre vel etiam privatira applicare, itemque fundationes ad bunc (inem aeceptare." Re- spondit S. C. Inqu. 27 Julii 1892: Ad II. Circa publi- cain S. Missae applicationem , Negative; circa privatam , Athr- roative." (*) Cfr. N. Rev. théol. t. XXIV p.* «18, t. XXVU ^.128 sq.

		() f/Nominn ecclfsiastieu: sepultura;, imjuit lïar uffald i Rit. Hom. nomment. tit. XXXV n. 4», non (iintum locos neer, verum tti.au pulsatio canip:inarum, ese quiaj, liiminaria, prooauionM, sufFragia , Mime, aliaque similia in Ecclesia catholica pro defuuctia fieri rotisueta, inti\'lliguntur: propterea cui prohibitum unum est aut permissum, et ;ilterum permissum vel prohibitum csse eensetur." (**) Ad horum intelligetitiam faciunt qufla S. Conjrr. praïmiserat. Etenim ad quu.-.si- turn primum: "Utrum Üceat Sacramenta nmrientium miniï.trarfi fidclibus qui masso- DIOB quidem secta: nou adluerent, nee ejus ducti principiis, sed aliis ratiouibus motl

-ocr page 274-



		270

		Quinimo Mare agens de defunctis infidelibus, hwreticis et schismaticis dicit n. 1601 Quccr. 2 Resp. 2: Licet pro ipsis etiam Missam diei (non de Requie) occulte applicare; modo vitetur scandalum. Sic v. g. sacerdos cui stipendium pro aliquo hscretico in particulari offertur, respondere poterit se posse applicare Missam (de Requie) pro omnibus fidelibus defunctis, cutn intentione subveniendi etiam anima; illius defuncti, si hoc acceptnm sit coram Deo." Item L e hink. de iisdem agens ait n. 176: Si probabilia signa sunt, defunctum bona fide atque in gratia divina ex hac vita migrasse, occulte seu privatim sacerdos pro tali dcfuncto in particulari celebrare posse vidc- tur. Specialem autem Missam de Req. , potissimum cum spe- ciali oratione pro hoc dcfuncto, fieri, mihi non probatur, si- quidem haec nunquain non publica actio est." 44. In quibus Sacrificium Missm differt: 1. a sacrijiciis Legis Mosaica et natura, 2. a Sacrificio crucis, 8. a Sacriji- cio ultimo; cozna;, 4. a Sacramenlo Eucharistie ? E. Auct. p. 253 255. 45. 1. Quid intelligitur per stipendium Missai. 2. Qua; nam est, stipendiorum origo. 3. Licetne stipendium accipere pro celebratione Missai; ex quibus hoc probatur. 4. Qua; obligatio contrahitur per acceptationem stipendii ? B. Auct. p. 255257. 46. 1. Quodnam est stipendium legilimum. 2. Licetne pascisci de stipendio Misiarum. 3. Quomodo peccat sacerdos plus exigens quant stipendium legilimum. 4. Ex quibus lilulis licet plus accipere quam stipendium legilimum; quid vero censendum de celebratione Missai pro minori stipendio ? B,. Auct. p. 257 et 258. Nota ad l^ura: Stipendium ordinarium, in nostni Diuecesi con- suetudiue statut»m , est decem assiuin. Nota ad 2^un\': Conc. Trid. prohibet pacta et importunas atque illiberales eleemosguarum exacliones; quae fiunt : a) si quid novi vel insoliti exigitur, aut si quid petitur supra ta- eorpora sua post mortem cremanda mandamnt, si hoc maudatum retractare nolintP" Respondit: » Si moniti renuaut, NegatWe. Ut vero fiat aut omittator monitio, ser- ventur regulas a probatisauctoribustradita;, habita prasertim ratione scandali vitandi."

-ocr page 275-



		271

		xam statuto Ordinarii vel legitima consuetuiline deterrninatam ; b) si legitimum stipendium importune vel illiberaliter exigitur. Attamen legitimum stipendium moderate et caute exigere )icet, modo absit coactio et scandalum. Tj i g. n. 320 Dub. 4. Cfr. Tra tt. de Sa er. in gen. n. 130, Resp. ad Q. B. anni 1871 p. 7577. Non tainen illicitum videtur , si sacerdos pinguioribus sti- pendiis ordinarie provisus respondent petenti : Non possum ipsemet sti]>endia tua exonerare , nisi tantum tribuas, quaro- tuin alii tribuorunt. Hoc enim pactu petentis libertatem non laedit." Aertnijs n. 123 Quar. 4. Nota ad 3^um: Vide Ben. XIV De 6>». hiiec. lib. Vcap. IX n. 2. Cone. Prov. p. 199 ait: Pertinet ad Kpi- scoputn ordinariuin Missarum stipendium vel eleemosynam de- terminare, pro locorum adjunctis : quare nee parocho , nee fabricac concilio licet , ne in Missis quidem cutn cantu , sti- pendium lege dieccesana definitum , vel pro peculiari loei con- suetudine admissum , inconsulto Ordinario augere, vel alia quavis ratione immutare." Nota ad 4^um: Syn. Diocc. /;. 67 ait: Caveat quisque , ne . . . . ex fraudulenta quadam liberalitate minor) stipendio Missas celebrandi onus in se suscipiat." Cfr. Hen. XIV l.e. Nota. Si testator praecepit, ut post suam mortum determi- natus numerus Missarum celebrarentur, non addito certo sti- pendio , istud aut statuendum est secundum stipendium con- suetum Diajcesis, aut, ut decrevit Urbanus VIII, ab Epi- scopo prsescribenda est eleemosyna congrua, quse respondeat oneribus Missarum celebrandarum secundum morem civitatis vel provincia;. Si vero testator reliquit certam summam , ut pro ca Missae celebrarentur , non determinato earum nume- ro, tot celebrari debent quot pra;scripserit Ordinarius secun- dum morem civitatis vel provincise. Ita Innocentius XII C o n s t. Nuper Ad II et V. Vide casum de testamentario, qui in favorem aninue testatoris ex hujus pra;sumpta voluntate de- terminavit stipendium consueto majus ut eo citius Missa3 cele- brarentur , in N. Rev. théol. t. XVI n. 562. Cfr. Lig. n. 320, Ben. XIV De Sacrif. Misna tect. Il n. 199.

-ocr page 276-



		272

		47. 1. Licetve taeerdoti, qui stipendium acvepit, Missa celebrationem alteri commitlere. 2. Licelne earn alteri commitlere retenta sibi parle slipendii; quandonam ob tale pecvalum incur- ritur excommunicatio. \'6. In quibus casibus licet sibi partem sli- pendii relinere. 4. Num Me, qui partem illegitime relinuit, ob- ligalus est ad restitutionem ; et cuinam. 5. Licetne duobus sa- cerdolibus permutare obligalionem celebrandi, relcnlo proprio stipendio inrequali ? R. Auct. j». 257 260. Ad 3^um Nota quoad casum primum : Licet generatim quan- do stipendium consueto majus constitutum est ob titulum a celebratione Miss.c distinctum , v. g. ob alia onera simul fe- renda , ad honestam alicujus vitae susteiitationem. Unde spe- ciatim si stipendium provenit ex beneficie Quod extendi de- bet: a) Ad capella»uin amovibileni , modo pro capellania certi reditus sint annuatim constituti; secus vero si bujusmo- di ca]>ellano pro qualibet Missa celebranda certa detur elee- mosyna. S.C.C. 15 Mart. 1745. b) Ad sacerdotem, cui com- missa est celebratio ex pingui legato ad vitain sibi relicto cutn onere Missarum. Lig. n. 321: Idem licet." c) Ad fun- dationes Missarum, pro quibus stipendia consueto majora con- stituta sunt, modo raorali certitudine constet pinguiora sti- pendia assignata esse in gratiam vel pro congrua sustentatione parocbi. S.C.C. 22 Aug. 1874. Cfr. N. Rev. thcol. t. VI p. «55, 470, 572, Van de Burgt De cel. Miss. n. 108. () Nota* quoad casum tertium : Dicit Billuart De Kuch. diss. VIII art. VI Petes 4, se id non practice tutum putare , nisi quando certo constet de pleno, spontaneo et libero consensu alterius , ut si v. g. (unus) sincere offerat et conferat stipen-

		() Olim in pluribus Uicceesis nostra locis vigebat praxis , qua parocbi ex bono- rario Miaflanuu, quu; ab eorum sacellanis vel assistentibus cclebrabantur, partem sibi retiuebant. Usus iste innitebatur pa consideratione quod majora stipendia parochis darentur ob titulum a celebratione distinctum. Qua de re vide Hesp. ad tl. B. p. 131 »₉.*

-ocr page 277-



		278

		dium integrum, alter au tem motu proprio ex gratitudine par- tem remittat." Rationem pnemittit: quia regulariter contin- git quod illa partis condonatio non sit omnino et plene spon- tanea; .... sed remittunt, quia vident hanc esse voluntatem conferentis, et timent ne alioquin ad alios nunc aut in po- steruin deferat, et ipsi careant." Nota ad 5"^m: ld licitum per se habent Sasseratli n. 71 Hen. 7, Reuter n. 233 mb 4, Billuart l. c. l\'etes 5, Vindicise Alphons. /;. 387 (edit. Hom.), A e,rtnijs n. 123 Qurer. 1U, Ballerini in Gurij n. 372, Palmierift. 258 , Ilaine n. 114. 48. 1. Sacerdos tenetur pro singulis stipendiis Missam celebrare, etiainsi sint justo miuora. 2. Sacerdos omitteti9 ce- lebrare Missam , cujus relebrancla; obligationem liabet ex be- neficio , nura animarum , prxcepto superioris , voto , aut sti- pendio, quamvis hoc non sit materia gr3vis, probabilius mor- taliter peccat; non autem si omittit Missam gratis pro- missam, quia simplex promissio non obligat sub gravi. Lig. n. 317 Quar. IV. 3. Duplici stipcndio accepto: uni pro defuncto, alteri pro conversione peccatoris, non satisfieri pot- est per unani Missam , applicando defuncto fructum satisfa- ctorium , alteri fructum impetratorium. 4. Sacerdoti , qui ra- tionc beneficii tenetur alicui Missam applicare, iilicitum est pro eadem Missa stipendium accipere. 5. Sacerdos , qui so- luin pro populi commoditate in certo loco celebrare tenetur, potest insuper aliud stipendium accipere , ut fructum specia- lem applicet. Attamen , ut dicit Lig. n. 324 Qtuer. I, debet ex fundatione constare de libertate applicationis. De hisce fu- sius Auct. p. 260 262. 49. Licet.ne onus celebrandre Missee alteri committere dando t ipsi pro pecunia aocepta libros, merces, etc." / R. Auct. p. 262. Nota. Ecclesia vetat prsecipue turpis lucri studium et ne- gotiationem, qure per Missarum eleemosynas aut in iis colli*

-ocr page 278-



		274

		gendis exerceatur. Quare ex decreto S. C. 0. 9 Sept. 187-1 prohibetur, quomiuus bibliopolsB vel uiercatores Missarum eleemosynas colligant, et sacerdotibus, quibus eas celebrandas committiint, non pecuniam , sed libros aliasve merces repen- dant; item quoininus accept;e a fidelibus vel locis piis eleemosyiiBe Missarum tradantur bibliopolis, mercatoribus, aliisqne earum colleotoribus ; item quominus a dictis bi- hliopolis vel mercatoribus pro Missis celebrandis recipiantur libri aliicve merces. Ex decreto autem ejusdem S. Cong^is 25 Maii 1S93 sacerdotes , qui contra hanc proliibitionem egerint, suspensioni a divinis S. Sedi reservatae et ipso facto incur- rendse obnoxii sunt; clerici antem sacerdotio nondum initiati eidem suspensioni quoad susceptos ordines snbjacent et inha- biles hunt ad superiores ordines suscipiendos; laici demum excommunicatione latte sententiic Episcopo reservata obstrin- guntur. Fusius in N. Rev. théol. t. XXV p. 854 sq. et t. XXVI p. 369 sq. 50. Quo tempore tenetur tacerdos celebrare Miêêam , pro qua stipendium accepit ? K. Auct. p. 262 et 263: Quo tempore." 51. 1. Licetne saeerdoti plura congerere stipendia Mis- sarnm, qnas pravidet non nisi post diuturnum tempus eelebrari posse. 2. Quanam. dilalio censelur modica? R. Ad l^um Auct. p. 263: * An licet."* Ad 2^um Auct. p. 263 et 264: Quanam." Probabile videtur, ait Lig. n. 317 Quttr. II, id quod dicit hugo, nempe nequaquam peccare sacerdotein, qui dicit Missam promissam infra duos menses, et hanc sententiam ap- probat etiam Conl. Tourn., asseritque esse communein . . . . In Missis autem pro defunctis dilationem unins mensis merito gravem reputant Salm., Pal., Esc., et ab hac sententia non dissenüunt Sporer, lionc., Cont. Tourn. et Croix, duin dicunt Missas pro defunctis celebrandas citius quam pro vivis." Unde Leuahk. n. 199: Ex multorum scriptorum sententia diu-

-ocr page 279-



		275

		turna dilatio non censetur, qute duos menses non excedat: nisi forte de defunctis, maxime recenter defunctis agatur, circa quos multi iique alioqui sat benigni auctores dilationem breviorem, v. g. unius mensis, gravein habent." Idem fere sentiunt Scavini n. 644, Aertnijs n. 124, Mare n. 1615, Gury n. 369, Konings n. 1324. Nota. Ne pusillis scandali occasio praebeatur, atque ut omnis turpis lucri suscipio removeatur, Coiic. Prov. p. 163 severissime prohibet ne Missarum stipendia in pncnitcntiam imponantur; imo Sy n. Diccc. p. .^r>0 , ne in audiendis con- fessionibus a pccnitentibus accipiantur. Dedecet enim, ait S. C. de Prop. Pi de, ut ubi judicium sacramentale exer- cetur, sacerdos qui pro tril)unali sedet qnovis sub titulo vel prnetextu pecunias accipiat." Cfr. Co lic. Prov. I. c. 52. 1. Quid S. C. C. mandavil, ne Missarum major numerus in privatorum manus congeratur. 2. Quomodo hoe prm- eeptum intelligendum est. 3. Quid Ordinarius noster quoad islam rem. statuil ? R. Ad l^unl S.C.C. 25 MaiilStiS in decreto, quod S. S. ratum habuit, confirmavit atque eili mandavit, decernit et mandat, sub gravi obedientia: praecepto, ut in posterum omnes et singuli ubique locorum beueficiati et administrato res piarum causarum aut utcumque ad Missarum onera im> plenda obligati, sive ecclesiastici sive laici, in fine cujuslibet anni Missarum onera, qua: reliqua sunt, et quibus nondum satisfecerint, propriis Ordinariis tradant juxta modum ab iis definiendum." Ad 2^um Quamquam verba decreti sunt absoluta, nee ullam exceptionem aut litnitationein insinuant, anteriora decreta quoad tempus in tra quod Missae propter stipendium acceptum celebrari debent vel possunt non abrogant aut modificant. Unde hoc prrccepto non comprehenduntur: 1. Onera Missarum, quibus satisfieri potest intra modicum tempus; de quo n. 51.

-ocr page 280-



		276

		2. Missae qua; celebrantur tempore a stipendiorum largito- ribus determinato. 3. Missne in cautu et etiam alire, qu.\'e publice e suggestu die dominico populo amiuiitiaiitiir et fixo dit) celebranda; sta- tuuntur. Etenim eleemosynarum largitores dilationi , si pro - ]>ter Missarum abundantiam necessaria sit, aequiescere censen- tur, iiuo nolunt ut eelebrentur in ecclesia non sua. Ita in f.\'omm unicand is anni 1894/». 30 euro N. Rev. théol. t. ATA p. 363 et 364. Ad 3"^m Quoad reliquas Missas, qua; decreti praecepto eom- prehenduntur, Ordinarius noster statuit : 1. Intentiones seu Missarum onera, qua; reliqua santin fine anni et non excipiuntur, mediante decano tradentur cuin annexo stipendio anle 15 Januari!. Vicario nostro Generali." 2. Notificent parochi in sua parochia decretuui et hanc ordinntionem nostram administratoribus causarum piarum, quales sunt diiectores Confraternitatum , Congregationum, Prccessionum , etc., quibus incombit onus intentionum exonera- tionem procurandi. Singulo anno in posteruin per decanum in sua visitatione inquirel ur, an ordinatio ha:c sedulo fuerit observata." 53. hicelne ecclesia rum. administraloribus de slipendiis aliquid delrahere in commodum ecclesia¹ subminislrantis indn- menla aliaque ulensilia ? R. Auct. p. 264. Nota. Nemo tarnen non videt, ait Syn. Dicec. p. 109, quatn requum et justum sit, maxime si ecclesia; ararium prematur inopia, ut sacerdotes non adscripti, cjui in ali- qua ecclesia vel oratorio celebrare babitualiter solent, quam- dam compensationem ipsi retribuant." 54. Quanam inlelligunlur Misstr manuales seu advenli- (ia, qvcenam vero perpelum seu fundatm ? R. A u c t. p. 264: Nota." Nola 1. Missn> perpeiitcc dicuntur etiatn fvndata, quin per longiim annorum spatium cclebraiulne sunt ex voluniate vel

-ocr page 281-



		277

		prsecepto pii cujusdum fundatoris, qui hunc in finera Ecclesia? vel pio Instituto fundiim aitl capitale reliquit. 2. Vlisssc manuales itaque distinguuiitur a Missis perpetuis ex tempore, per quod celebrandce sunt. Attniuen LYlissae vocan- tur quoque manuales hoc setisu vel liac de causa, quod lotvm stipendium dutur pro sola Missce celebratione. Si ito intulligan- tur, ssepe opponuntur Missis quae celebrari debent propter fundationem , si uempe pro Missis fiindatis coustituta sunt sti- pendia consueto majora ub titalum a celebratione dislinctum. Vide n. 47 ad 3^um. Uude si hoc sensu sumuntur, Missie perpetuae et fundatee possunt esse manuales. Hac quoque de causa dicit Lig n. 321: Uatio horum est, (\|iiia decreta prohibentia retinere partem stipendii, taiituin loqimutar de Missis mnnualibus"; atque Ponens in causa Coloniemi 18 Julii 1868: in hoc repositam esse manualitatis rationem, cum uuice eleeinosyna tradatnr ti- tulo celebrationis." Gfr. Acta S. Se dis l. IV p. 40. 55. Licetne sacerdoli, cui bis eodem die celebrare per- miUilur, duplex stipendium accipere ? B. Negative ; pro una tantum Missa stipendium acci- pere licet. Parochis autem, qui unain Missam populo applicaro debent, pro neutra Missa, neque directe neque indirecte, stipendium percipere licet, nisi Episcopus justa et gravi causa intercedente , ex acceptis ab Ap. Sede facultatibus , dispensan- dum censuerit. Conc. Prov. p. 201. Quam facultatem Epi- scopus noster habet ex Rescripto S. C. de Prop. Fide 15 Oei. 1863, in quo i. a. dicitur: SS. D. N. Papa benigne decernere dignatus est, ut Ordinariis Missionuin facultas im- pertiatur, quemadmodum per preesentes litteras eisdeui tribui- tur, iudulgendi ut, justa et gravi causa intercedente, sacer- dotes sibi subditi etiam pro secunda Missa in eadem die cele- branda stipendium percipere possint ac valeant." Cfr. Gonc. Prov. app. XXIX p. 149. titiam S. G. C. 23 Maii 1861 decrevit: posse permitti prudenti arbitrio Episcopi remune- rutionem intuitu laboris et incommodi , exclusa qualibet elee- mosyna pro applicatione Missie." Cfr. Acta S. Sedisi!. lp. 15. Vide etiam decretum S. C. C. 29 Aptil. 1871 in Acta S. Sedis t. VI p. 52652.9. 18

-ocr page 282-



		278

		Nota 1. Non prohibitum tarnen videtur in Nativitate Do- mini pro tribus Missis tria stipendia accipere. Cfr. T r a c t. de Euch. n. 97 ad 3"^m. 2. Parocho segrotante aut alia ex causa irapedito quominus celebret Missaal, non Heet ejus sacellano, qui habet faculta- tem binandi , pro una Missa stipendium accipere et alteram loco parochi pro parochia gratis offerre. Etenim parochus , qui propter sustentationera quam accipit a parochia huic ex justitia Missam applicare tenetur, indirecte accipit stipendium ex eo quod sacellanus pro eo Missam gratis offert. Cfr. N. Rev. théol. t. XXV p. 20 »q. 8. Sacerdos, qui ex statutis sodalitatis, cui nomen dedit, tenetur Missam celebrare pro sodali defuncto, potest ad satis- facienduin huic oneri secundam Missam in die binationis ap- plicare. Ita deer. S. C. C. 5 Martü 1887. Ratio est quod sacerdos secundam Missam applicans sodali suo nee directe nee indirecte eleemosynam percipit. Cfr. N. Rev. théol. t. XIX p. 254 sq. 56. 1. Num Missre qua lilas est circumslanlia gravem in- ducens obligalionem. 2. Satisfacilne susceplo oneri celebrandi pro dejunctis aut in honorem alicujus mysterii vel sancli, qui legit Missam fesli aut feria cnrrentis ? Prmn. Agitur hie de Missis privatis, non de Missis in cantu celebrandis. R. Ad l^um Missse qualitas ex se non videtur gravem obligationem afferre, quia Missa eadeiri est quoad substantiam. G u ry n. 877 Quar. 18. Cfr. Lig. n. 328. Unde per se obligationi stricte satisfacit, ita ut non peccet mortaliter, qui diebus liberis legit Missam festi aut feriae cnrrentis loco Missae de Requiem , aut Missam de Requiem quando Missa applicanda est vivis. () Dicitur per se;* nam qui v. g. suscepit obliga- () Ad quxsitum: » An liceat sacerdotibus, uti paramentis nigris , et celebrare Mis- t>am de Requie, ut satisfuciaut nbügationi, quam suBeppcrunt, celebrandi secundum iutentioneni duntis eleeraosynara, quando prorsus ignorant, quanam sit illius intentio, pro defunctis necne? S. R. C. rescripsit: afürmative." S. C. de Prop. Fide 13 Vet.* 1866. Cfr. Bucceroni Enchir. p. 95.

-ocr page 283-



		279

		tionem applicandi defuncto Missam cum indulgentia altaris privilegiati, sub gravi peccato videtur teneri diebus liberis legere Missam de Requiem; hsec enim tune est necessaria conditio altaris privilegiati. Cfr. Tra et. de i n d u 1 g. p. 79 sq. Ad 2^um Prcen. Hujusmodi Missae duplici modo peti pos- sunt, nempe aut quoad solam applicationem , v. g. si dans stipendium petit solummodo Missam pro defunctis, in honorem alicujus mysterii vel sancti , aut insuper quoad qualitalem , v. g. si petitur Missa de Requiem, vel votiva alicujus mysterii vel sancti. R. 1. Si Missa petita determinata est quoad applicationem tantum , uti solet: a) Obligationi celebrandi pro defunctis plene satisfacit sa- cerdos legendo etiam diebus liberis Missam festi vel feriae cur- rentis. () Ita edixit S. R. C. 12 Sept.* 1840. b) Ex multis declarationibus S. R. C. patet, sacerdotem , qui acceptavit onus celebrandi in honorem alicujus mysterii vel sancti, non plene satisfacere legendo Missam diei curren- tis. Vide De Herdt t. In. 66 sub IV. Nihilominus putant aliqui innixi particularibus decretis , ita satisfieri quando qui dedit stipendium, solum in genere petiit Missam in honorem alicujus sancti , etc , non intendens Mis3am sensu liturgico votivam. (*) 2. Si Missa petita determinata est quoad qualitatem ,* pec- () Attumen supposita u?quali devotintie Missa de Requiem defunctis magis prod- est, ut dicit S. Thomas Suppl. H.* 71 art. IX ad 5: « El parte Sacrificii oblati Missa rcqualiter prodest defuncto , de quocumque dicatur : sed ex parte orationum magis prodest il la, in qua sunt orationes ad hoc determinatie." Cfr. Lig. ». 309. (*) Lclimk. ». 201 dicit, earadem S. Congr. 15 April.* 1876 in litteris privatis communicassc, satisfieri per Missam diei currentis, etiam in ritu duplici, si solum in genere Missa in honorem alicujus sancti pitita fuerit. vQuarc, ait, videtur ratio ha benda esse diversarum regionum, in qua Missa in honorem certi sancti petitur. Si ndeles norint coramunitcr, quid sit Missa votiva, atque eam commuuiter intendant si in honorem certi sancti Missam postulant: aut Missa votiva dicenda est, aut qui dat stipendium, monendus est de impeditnento, si quod forte existit; si vero fideles Missa rum discrimen non norunt, sed sacerdotis arbitrio sese coramittunt, diei potest Missa diei eaque in honorem sancti solummodo applieari."

-ocr page 284-



		280

		cat per se venialiter, qui diebus libtris non legit Missam de Requiem aut votivam. Ratio est, quod, ut dixit S. H. C. 3 Martii 1761, expressa vuluntas testatoruin vel postulantiura , dummodo sit rationabilis , debet adimpleri. Quid auteni diebus, quibus Missaj de Requiem aut votivaj prohibentur ? a) Missa privata de Requiem exonerari potest et debet per Missam festi currentis , ne dilatio anima bus suffragia expe- ctantibus detrimento sit, ut ait S.R.C. 5 Aug. 1662. Vide Missale Rom. deer. Urbis et Orbin al. 2". Nota 1, Missa excquialis pratsente corpore defmicti potest canturi omni die etiain festo, modo ne Missa couvetitualis et officia divina impedinntur aut magna diei celebritas obstet. In quibus au tem casibus Iwc impediantur aut obstent, explicatur in Syu. Diosc. p. 8] et 82. 1\'raoteren S. R. C. 18 Febr. 1892 decidit: Cadaver absens ob civile vctitum vel morbuui contagiosnm , non solnm inscpultum , sed et huinaturo , dnm- modo non ultra biiluum ab obilu , cen»eri potest ac si f\'oret pbysice praesens, ita ut Missa exequialis in casu eantsri licite valeat qnoties presente cadavere permittitur." Cfr. N. Rev. théol. /. XXV p. 72 ad 27. 2. Missa; anniversarue defunotorum fundatm cantari possiint omni tempore, exceptis duplicibus prima; et secundee classis, diebus dominicis et festivis in populo, octavis privilegiatis , feria IV Cinernm, bebdomada sancta et vigiliis Nativitatis Do- mini ac Pentecostea Qnodsi ex capite illo imptdinientum ob- stiterit , Missa; anniversariae canturi possunt die antecedente vel subsequente , etiain in duplici ronjore , dummodo non trans- ferautur ultra primum diem non impeditam. Mis9as anniversa- riffi , quibus liasc privilegia npplicari possunt, intelliguntnr non tantum tjiiee quotannis in die obitus seu depositionis ex testa torum vel bseredum dispositione eantands sunt, sed etiam qua¹ex ejasmodi dispositione raiidatn sunt die deteruiinato, a die obitus diverso. Cfr. De Herdt t. I n. 6] anniveraariie autcm non fundntie , quse a defuncti parentibns vel amicis pe- tuntur , cantari possunt in duplici turn minori turn majori , modo sint tere aunitersaria a die obitus; sed privilegium traus- lationis , de quo supia , non liabent. S. R. 0. 23 Jan. 1884. Cfr. De Herdt t. In. 5 9 sub 3. (*)

		() Imo dieunt Ephem. liturg. I. IJl p.* 166 et t. VUI p. 675 at 676, ex- stare decretum S. K. C. 2 Vee. 1891, ex quo dcducuut, ejusmodi anniversaria ha- bere eadem privilegia ai; auuiversaria fuudata.

-ocr page 285-



		281

		b) Si Missa votiva jietitnr die impedita, sacerdos roget li- centiam celebratidi Missam diei currentis cum applicatione ad inteiitionem petentis, aut expectandi diem non impeditam. Si vero dies detenninata non est, Missa votiva die non impedita eelebranda est, modo intra congruum tempus fieri possit; se- cus applicetur Missa diei currentis. Deer. 3 Sept. 1612. Nota. Non licet acceptare Missam votivam in honorem bea- ti sine speciali indulto, aut ad honorandum mysterium, pro quo Missa votiva non babetur. Si vero accepta est, celebran- da est Missa officii currentis. S. C. R. 24 Julii 1671 , 29 Jan. 1752. Cfr. De Herdt t. I part. 1 tit. IV. 57. Qu/rnam ex jure noslro parliculari observanda sunt quoad stipendia Missarum ? E. 1. Prohibet Conc. Prov. p. 200, ne Missa; a sacerdotibus collectie celebranda dentur extra uniuscujnsque Dioecesis ambitum absque Ordinarii permissione. 2. Idem Conc. I. e. veheraenter exhortatur sacerdotes , ut suscepta stipendia , item assumptie obligationis implementum sedulo atque accurate in proprio Missarum elencho adnotent. Quam exhortationem enixe repetiit Ordinarius noster 27 April. 1889 ad pnecavenda dubia , quae nonnunquam post obitum parochi alteriusve presbyteri suboriuntur. Quilibet igitur, ait, sacerdos peculiarem teneat libellum seu codicem, in quo, pro majori securitate, distinctis titulis diligenter de- scribat varia Missarum onera ab ipso implenda; e regione ve- ro exacte adnotet, quot et qua; Missie per se aut per alium jaiu celebratie sunt. Illud etiam summopere curet, liiijusmodi descriptionem et adnotationem sic conficere, ut non modo si- bi, verum et aliis conspicuum sit, quo modo res ista se ha- beat." Cfr. Coll. III p. 106. Qusenam observanda sint quoad Missas fundatas, vide». 183.

-ocr page 286-



		282

		<£npxti VI. De celebrationis obligatione et adjunctis. n. 58103.

		AET. I. De obligatinne celebrandi >li-sam ei Naeerdotio, beneficia . fundatione et rui» anlniai uni. n. SS94. 58. Proba jidei dogma , Ckristum apostolis eorumque in sacerdotio successoribus dedisse prmceptum celebrandi Missam. R. Au et. p. 265. 59. De celebralione Missa vi solius sacerdotii qnaer. ; 1. num singnli sacerdotes et quo praceplo aliquoties ad vam te- neantur; 2. quoties, quandonam et sub quanla obligatione cele- brare debeant. R. Ad l^ura Auct. p. 265 et 266 : An quüibet." Alii negant, constare de prascepto per se sub peccato sal- tem mortali obligante. Ita cum S. Bonaventura sentit De Lu- go, qui tarnen De Euch. disp. XX n. 18 addit, hodie vix posse excusari a culpa gravi sacerdotera non celebrantem per totuin annum, quia scandalum grave generat, et indicium est corruptissimae vit»." Cfr. Lig. n. 313: Secunda sententia." Ad 2^um A u c t. p. 266 : Quoties." S. Thomas 3. Q. 82 art. X dicit: Saltem videtur, quod celebrare teneatur (sacerdos) in prsecipuis festis et maxime in illis diebus, in quibus h\'deles communicare consueverunt." In quae verba ait Ben. XIV De Sacrif. Missa sect. II n. 6 : Dicendum S. Doctoris consentire doctrinam cum Tridentina Synodo (sess. XXIII cap. XIV) , quae sacerdotibus animarum curam non habentibus proescribit , ut in diebus dominicis et solemnibus festis Missam celebrent." Nota. Qui raro celebrat facile peccabit ob scandalum quod inde pnebet. Imo S. Alphonsus vix a veniali excusat sacerdo-

-ocr page 287-



		288

		tem, qui ex sola desidia seu pigritia omittit quotidie celebra- re. In omittenda celebratione, ait Lehmk. n. 192 Ad III, ipsa res, quae omittitur, videtur venialem deordinationem omni- no inducere : niraia eiiim incuria est , Deum tanto honore , hominem tantis bonis privare , quse tanta facilitate praestari possunt ab eo, qui a Deo hoc speciale munus accepit." Vide A u c t. p. 266 et 267 : Sequitur" , De Eucharistia n. 106. Ideo ait Conc. Prov. p. 289: Quoniam tanta sunt beneficia, quae per hoc divinissimum Mysterium obtinentur , hortamur in Domino sacerdotes omnes , et eos maxime qui- bus cura animarum incumbit , ut nulla die , absque rationa- bili causa, a Missa celebranda abstineant, sed quotidie sacro- sanctum hoc Sacrificium Deo offerre satagant, summa quidem qua decet reverentia et cordis puritate." 60. De sacerdole, qui debet Missas celebrare titulo be- nejicii vel fundationis , quier. : 1. quoties et nbi teneatur eas celebrare et applicare ; 2. cuinam debeat applicare; 3. num grav%- ter peecet si celebral a) in alia ecclesia, b) in alio altari, quam quee designata sunt ; atque num possit teneri ad restitutionem. R. Auct. p. 267 et 268. Nota ad l^unl: Omnibus interdicitur, ait Conc. Prov.jt». 200, ne contra expressarn vel tacitam offerentis voluntatera, in alia ecclesia ab illa ad quam ipse .... eleemosynam con- fert , Missas celebrare faciant." Vide Ben. XIV Const. Quanta cura 30 Junii 1741 in Buil. t. lp. 113. Nota ad 3^ura : Peccat mortaliter, qui celebrat in alia eccle- sia, in alio altari, aut die vel hora non designata, si id fa- ciat saepius, sine causa vel dispensatione, modo fundator has conditiones ob causam seu motivum grave apposuerit. Lig. n. 329. Num possit Episcopus in hisce conditionibus, prsecipue in loco celebrationis dispensare , vide ». 131. 61. Cujus auclorilate et ex qua causa licet numerum Missamm rsducere ?

-ocr page 288-



		284

		R. Au et. p. 268: An reduclio." Fusius n. 188. 62. Licelne sacerdoti, qui debet ratione beneficii quoli- die celebrare, aliquoties Missam omitlere, ac debetne tune Mis- sas omissas per alium supplere ? R. Aa et. p. 268 et 269: An sacerdos." 63. Quid intelligilur per Missam conventualem ? R. Au et. p. 269: Quid inlelligtlur." 64. Num et qnandonam tenentnr ii, qui eurarn animarum habent, in suis ecelesiis Missam celebrare ? R. Au et. p. 269 et 270: An et quandonam." Nota ad 2°: Syn. Diocc. supponens , omnes curam animarum habentes quotidie in suis ecelesiis Missam celebrare, nisi legitime sint impediti, p. 71 varia tradit praecepta et monita quoad tempus et ordinem celebrationis, nempe: a) Parochis injungit, ut tempus celebrationis adaptent majori (idelium commoditati et devotioni, atque ut diligenter curent Missam inchoari eo ipso horae momento quo designatum fue- rit. b) Parochi ita disponant, ut, qui unura vel duos in sacro ministerio adjutores habent, duas Missas, qui tres co- operatores habent , tres saltem Missas diversis statisque horis quotidie in ecclesia celebrari curent. Hrec regula non obstringit, si Sacrificium offerri debet in aliquo parochiae sacello, aut si obvenit legitimum impedimentum, v. g. ex infirmitate vel legitima absentia, de qua vide Vecchiotti t. I. p. 329, Conc. Prov. p. 89, 101 , Syn. Dicec. p. 95, Resp. ad Q. B. p. 227 sq. e) Ubi est magna Missarum frequentia, curabunt parochi, ut per singulas horas aut semihoras Missa Hat. 65.\' Num et quo jure tenentnr curam animarum habentes aliquando subditis suis Missam applicare vi qfficii pasloralis ? R. A u c t. p. 270: * An pastores."* 66. 1. Quinam tenentur subditis suis Missam applicare. 2. Unde kae obligatio ipsis provenu ? R. Ad l^um Qui proprio sensu curam animarum habent. Ejusmodi sunt qui curam animarum immediate seu aclualiter

-ocr page 289-



		285

		(non habitnaliter tantum) et principaliter (non snbsidiarie tan- tuni) exercent. Vide Au et. /;. 270: Omnes." Ad 2^um Au et. p. 270: U;ee autem." Unde in specie tenentur : 1. Episcopuis; est euim jure divino pastor ovium suariiin. Hoe novissime deelaratum est a Leone XIII Gonst. In suprema 10 Junii 1882. Ad id tenentur post adeptam suse Dicecesis possessionem , ut respondit S. R. C. 12 Nov. 1831. Cfr. N. Rev. théol. t. XIX p. 485 (G), Van de Burgt De Miss. celehr. n. 11. Bodem modo obligati simt Abhates vel l\'rcclaü Nuttin* , qui jurisdictionem quasi episeop.ilein in cleraiu et populuni iu ter- ritorio ii Diceeesi separato hnbtnt. Item tenentur Vicarii Apo- stotici et Adminisfratores Apóstolici, tjnibus incumliit aduiiui- gtratio et grnhernatio Diceoesis can\'ónice erectse. Vide N. Rev. thé o I. I. c. p. 483 485. 2. farockus, tuin saecularis turn regularis, tum amovibilis tum inamovibilis , post adeptam possessionem parochiae cano- nice erectie. 3. Vicarius curatus (i. e. qui curie animarum exercitium actuale liabct, re man en te penes alium cara habituali), item temporaneuè parochiae administrator, qui vulgo deservilor dici- tur. Cfr. Ben, XIV Gonst. Cum tsemper oblata» § 4 in Buil. t. Il p. 307, Syn. Diere, p. 8, N. Rev. théol. t. XX p. 583 sq. 4. Missionarii et similes sacerdotes, qui in defectu paro- chorum in parceciis canonice erectis legitiinorum pastorum vices gerunt. Cfr. Vecchiotti t. I p, 330, Verhoeven Dixs. can. de Missa Sacrif. p. 85 sq., N. Rev. théol. I. c. p. 485 (4), Van de Burgt l. c. n. 10 14. A\'o« tenentur autem : a) Episcopi titulares. Leo XIII l. c. b) Vicarii Apóstolici et Missionarii, qui non habent Diue- cesim aut parochiam canonice erectam. Decet tarnen , eos ex charitate Missam pro populo sibi commisso oft\'erre. S. C. d e

-ocr page 290-



		286

		Prop. Fide 23 Marlii 1863. Cfr. Bucceroni /. c. p. 96. c) Vicarius capitularis , sede vacante. S. R. C. 12 Nov. 1831. d) Capellani et Rectores monialiutn, congregationum, col- legioruin, seminariorum , militum hospitaliutu, etc. S. R. C. 7 Dec. 1844, S. C. C. 23 Martii 1863. Cfr. Van de Burgt */. c. 11.* 12.** e) Sacellani et assistentes in nostra üioecesi ; nam curam animarum subsidiarie tantum gerunt. S. C. C. 23 Martii 1861. Cfr. Lucidi t. lp. 427. 67. Quaudonam et quoties tenentur curam animarum ge- rentes Missam aubditis applicare ? R. Diebus dominicis et festis de prsecepto, qu;e enu- raerantur in A u c t. p 307 et 308. Nisi speciale babeant indultum, tenentur etiam iisdem die- bus festivis, quamvis sicubi fidelibus ex indulto apostolico opera servilia facere liceat, item diebus festivis suppressis ita ut fideles Missam audire non teneantur et ipsis opera ser- vilia exercere liceat, quamvis festi externa solemnitas ad Do- minicam translata sit. Si autem una cum soleumitate divinum officium translatum est in Dominicain , una tantum Missa po pulo applicanda est. Fius IX B u 11 a Amantissimi liedemploris in A u et. p. 306. G8. Qnid quoad fesla suppressa pro nostra Diacesi con- cessum est ? R. Ex speciali indulto Pii IX anni 1854 parochi Dioccesis nostra; satisfaciunt, modo loco festorum pro nostra Diuecesi suppressorum semel in anno pro grege suo Sacrificiutn applicent. Ex usu recepto onus illud adiuiplendum est in festo S. Joannis Evangelista; si autem illud festum incident in dieui üominicam, aut in eo festo alia de causa pro populo cele- brandum erit, v. g. quia est patronus loei , Missa populo applicanda est prima die non impedita. Vide Syn. Dioec. p. 8 et 9.

-ocr page 291-



		287

		69. Quoluplex applicaüo populo facienda est, si eodem die duplex applicandi lilulus oecurrit ? R. Una tantum applicatio debet fieri. Casus adest, si festum in quo Missa populo applicanda est, cadit in Domi- nicaiu Jiem ; item si duo ejusmodi festa eodem die occurrunt, et utmm festum quoad officium tantum transfertur, non vero quoad solemnitatem (seu , ut dicitur, quoad choruin, non vero quoad forum). S. C. C. 24 April. 1875 in N. Rev. théol. t. VIII p. 14 sq. Cfr. Md. I. lip. 521, t. XIX p. 494. 70. Qualis ent obligatio Missam populo applicandi; ac quo die implenda est ? R. Est obligatio personalis simul et realis, quse ipso die statuto adiinpleri debet. Principaliter autem est obligatio personalis, ita ut sine causa legitima seu canonica in alium sacerdotem transferri nequeat. () Est simul obligatio realis ipsi diei annexa: unde qui ipso die, quo Missam populo ap- plicare tenetur, legitime irnpeditus est, quominus Missam celebret, debet curare, ut suis sumptibus eo die per alium sacerdotem Missa in parochia populo applicetur, et non potest sine speciali iudulto Missam alio die populo applicare. () Cfr. Auct. p. 271: Au paroc/ti."* () Ad qasaitain : " Au parochi ipsi S. Missie Sacrificium pro populo otterre de- beant si legitimn causa nou impcdiantur, au vero per aliuni , e. ,u\'- saei-llanum aut prrsbyt\'Tum advi\'nam, huic officio satisfacere possint." Kespoudit S. C. C. 25 Sept.* 18 7: " Affirmative ad primam partem, negative ad sccuudam, exccpto casu veruj necessitatis et concurrente causa canonica." Item S. II. C. 22 Jitlii 184-8 respondit: \'/ Posse quemlibi\'t parochum, accedeutc justi et legitima causa, adiniplementum Mis* su: pro populo applicandx\' alii sacerdoti committere, seu per alium sacerdotem hanc Missam celebrare facere." Vide etiam declaratioucm S. C. C. 9 April. 1S92 in N. Rev. théol. I. XXIF p. 23 aq.* (*) S. C. C. 14 De,:* 1859 ad quusituni : » Utrum parochus iourmitate. detentus et diebus domiuicis et aliis festis ea de causa irnpeditus celebrare, teucatur per alium supplcre bis ipsis diebus, si adsit alius sa<-erdos, aut post recuperattm siintatem Mis- sas omnes sic non applicatas offerre ipse pro populo." Respondit: Affirmative ad primam partem, et negative ad secundam." Item ad quajsita: w Utrum paroohos iter aliquud die festo agens et eo die Missam celebrare proliibitus, Missam altero die sup* plere tencatur? Utrum paroohos pia agens exercilia secessus ecclesiastici. . . Missam die festo aut dominico non celebrans, teueatur Missas hoc tempore non oblatas pro populo deinceps supplere." Respondit: «Teneii die statuta per alium, citra speciale indultum S. Sedis."

-ocr page 292-



		288

		71. Qumiam est causa legitima? R. 1. Infirmitas vel alia similis impotentia. 2. Missa conventualis per parochum canonicum benefacto- ribus applicanda. Gonst, citata Ben. XIV § 17. 3. Legitiraa absentia , ut plures deducunt ex responso S. C. G. 11 Maii 1720. Vide Annot. in Acta S. Sedis t. Vil p. 192. Cfr. N. Rev. théol. t. XIX p. 499. Parochus au- tem legitime absens, qui eo die celebrat in loco ubi degit, certo etiam satisfacit obligationi suse Missam populo suo ap- plicando. ld constat ex responso S. C. C. 14 Deo. Ih72. () Nota.* Legitima causa non est: 1. Sola consuetudo in ali- quo loco existens , neque consuetudo ex qua parochus Mis- sani privatam pro pio aliquo bencfactore ap])licat. S. C. C. 25 Sept. 1847. 2. Neque consuetudo applicandi populo Missam solemnem in cantu, cui populus frequens assistit cum persuasione Missam sibi applicari. S.G.C. 9 April. 1881. In locis ubi talis consuetudo existit, parochus impeditus Missam solemnem celebrare, Missam privatam legat in ecclesia, si potest, eamque populo applicet. Cfr. A u c t. p. 272: Quod si", N. Rev. théol. I. c. p. 501 (9). 3. Neque sufficit Missa exequialis prncsente cadavere celebranda, ut parochus obligationi satisfaciat per alium sacerdotem , aut eam adimpleat alio die. (*) () S. C. C. 14 Dec. 1872 respoudit: « Parochum die feato a sua paroecia legi time absentcm satisfacore sua; obligationi Missam applicando pro populo suo iti loco ubi degit, dummndo ad uccessariarn populi comniodjtatem alius sacerdos in ecclesia parociiinli eolebret et verbum Dei explicet." Cfr. Bucceroni Et/rhir. p. 97. (*} S. C. C. 26 Jan.* 1771 propositis dubiis: > 1. Au parocbi Domimcis alii.-que fe.stis dicbus, pnesente cadavere, possint celebrare Missam pro defuncto, et ad alium diem tranaferre Missam pro populo applicandam in casu? Et quatenus negative: 2. An saltem appllcationi Miaaee pro populo supplere possint per alium sacerdotem in casu?" Rrspoiidit ad 1 et 2: » Negative." In hoc responsum dicit N. Rev. théol. /. e.p. SOI (10), ne excludi quidom c.isum , quo parochus est solus , qui non possit habero sacerdotem ut celebret Missam excquialem. Fertur quidom, dicit De lirabandcre Jur. eau. comp. n. 44-8, S. C. C. 13 Jan. 1858 respondisse ad Episcopum NaHCeitn* sent et Tidlenscm, parochum posse in eo casu applicationem diirerre in diem sequcn- tcin, si agitur do diebus festivis suppressis. At mcrito alii suspicantur, pnefatam re- sponsionem potius coiitinere facnltatetn specialem Episcopo Nanceiensi datam quam veram declarationem ubique applicabilem.

-ocr page 293-



		289

		72. Qualis Missa el in quo loco populo applicari debet ? R. 1. Jure communi statutum non est, ut Missa pro populo aliqua solemnitate aut fixa hora celebretur; atque S. R. C. 27 Febr. 1817 et 22 Julii 1848 declaravit , non requiri Missain solemnein. Itaque suflicit Missa privata seu lecta, nisi ex praescripto Episcopi aut ex consuetudine Missa solemnis celebranda est. Vide tarnen declarationeiu S. C. C. 9 April. 1881 n. 71 Nota. Cfr. Verhoeven De Missa> pro populo p. 26, Bouix De parocho p. 591 et 592. 2. Per se debet celebrari in ecclesia parochiali, ut populus ei interesse possit. Cfr. L. Ferraris o. Parochus art. III n. 1 , Van E s p e n Jus can. part. II secl. 1 Ut. V n. 2, Bouix l. c. p. 591, Gou ss et Théol. mor. /,. I n. 555, Verhoeven /. c. p. 29, N. Rev. théol. p. 501. Dicit quoque 13en. XIV in Gonst, citata § 1: Onus omnibus animarum curain gerentibus incumbit applicandi Missam pa- rochialem pro populo." Item nostra Sy n. Dicec. p. 9 : Missa pro populo celebranda est a parochis in ecclesia propria." Itaque iinprobandum saltem est, si parochus diebus donii- nicis et festivis Missam pro populo celebrat in quodam oratorio privato; itno dicit N. Rev. théol. I. c. p. 502, ut hoc licite fiat, requiri causam gravetn. Item probari nequit, aut salfoin cuiu natura Missa? parochialis non congruit, si paro- chus absente populo Missam privatam in ecclesia propria applicat. Nota. Parochus ex legitima causa absens satisfacit applican- do Missam populo in loco ubi degit. Vide n. 71 ad 3. 73. Eslne obligalio parochi, r/ui duabus ecclesiis prreesl, duas Missas populo applicare ? Pran. Unio ecclesiarum seu parochiarum ante distinctarura triplici modo fieri potest: a) per exrequaliotiem sive reque prin- eipaliler , b) per aecessionem sive subjeelive, in quo casu una ut filia (ecclesia filialis) subjicitur matri (ecclesia; matrici); in hoc utroque casu utraque ecclesia manet distincta et retinet sua jura et titulos; c) per confusiouem seu per uniouem ple-

-ocr page 294-



		290

		nariam et extinctivam , qua ex duabus suppressis una fit pa- rochia. Cfr. Vecchiotti /. III p. 3Z. Quandoque autein in una eademque parochia existit praïter ecclesiam parochia- lem capella, oratorium vel ecclesia annexa (hulpkerk), in qua in coimnoduuQ populi qutedaui sacrse functiones peragi solent. R. 1. Qui praeest duabus parochiis unitis per exaqua- tionem aut per accessionem, tenetur duas Missas populo appli- care : utratnque nempe ipse per se, si habet facultateni bi- nandi, secus alteraui per alium. S.C.C. 4 Febr. 1883. Cfr. Bucceroni l. e. p. 97 et 98. 2. Si vero parochia; unita: sunt per confusionem, aut altera ecclesia est capella, etc, applicatio unius Missse sufficit. Vide decreta S. C. C. 12 Martii 1771, 29 Julii 1854, 25 Sept. 1858, 24 Sept. 1864, 24 Julii 1886 in N. Rev. théol. I. XIX p. 491 et 492, Adone Synopzis can. liturg, lib. III n. 1441 sq. , Bucceroni p. 98. 74. Poleslne obligatio celebrandi pro populo non adim- ploia extingui ? K. Obligatio ista die statuto ex quacumque causa, sive culpabili sive inculpabili , omissa non extinguitur , sed huic quamprimum satislieri debet. Hoc constat ex responso S. C. C. 14 Lee. 1872: Parochum utcuraque legitime impeditum ne Missaiu celebret, teneri eaui die festo per alium celebrari et applicari facere pro populo in ecclesia parochiali; quod si ita facturn non fuerit, quamprimum poterit, Missam pro populo applicare debere." Cfr. N. Rev. théol. I. e. p. 508. Non potest tarnen parochus, qui facultatem binandi habet, obliga- tioni omissae salisfacere applicando die dominico vel festivo secundam Missam. S. C. C. 14 Dec. 1882. Cfr. N. Rev. théol. I. c. p. 255 et 260. Vide n. 55.

-ocr page 295-



		291

		ART. II. De tempore et loco celehratioiil». n. ï.«SO. 75. I. Quibus diebus Missam celebrare Heet. 2. Quare non Heel in Parasceve. 3. Quid observandum qnoad feriam V Ceena Domiui et Sabbatum sanctum. 4. Licetne eidem sacerdoti pluries eodem die celebrare ? R. Auct. /). 272 et 273. 76. 1. Qua Aura Missam celebrare Heet. 2. Quomodo tempus aurora et meridiei sumendum est. 3. Eslne peccatum grave celebrare ante auroram aut post meridiem. 4. Quandouam Heel celebrare ante auroram aut post meridiem ? R. Auct. p. 273 et 274. Nota ad 4^um 2: Ejusmodi consuetudo in nostra Dioecesi existit , qure in Conc. Prov. p. 146 commendari videtur, quum dicat: Ubi Missa celebrari ennsuevit antequam aurora lucescere incipiat, in ea sacra Coinmunio dispensari potest at- que imino et ante eam , si inora gravis esset tidelibus." Cfr. Lig. ti. 343, qui citat Laymann lib. V trad. V cap. IV n. 3, ubi iste dicit: Consuetudo in quibusdam Galliie par- tibus, item in Belgio et superiore Germania viget, ut in ci- vitatibus hieinis tempore, tribus vel quatuor horis ante solis ortinn Missa inchoetur, reprehendi non debet, quia justa ra- tione iutroducta est , ut his regionibus septentrionalibus . . . operarii et famuli prius Missa; Sacrificium audire possint, quam ad opus se accingant. Ita docet Navarrus" etc. Nota ad 4^um 4: Ex Facultatibus quinquennalibus n. 15 Ordinarius noster habet facultatein , quam aliis communicare potest, celebrandi per unam horain ante auroram, et aliara post meridiem." Ejusmodi privilegium, ait Lig. n. 346, val- de probabiliter intelligitur de una hora ante vel post tempus, quo sine privilegio Missa legitime celebrari potest. 77. 1. In quo loco Missam celebrare Heet. 2. Quomodo oratoria dividuntur; licetne cuicumque sacerdoti in iis celebrare.

-ocr page 296-



		292

		3. In quantum peccal qui extra loca memorata celebrat ? R. Auct. Ad l^u\'" p. 2 74: In quo loco." Ad 2^um Dividuntur: 1. in stricte publica; 2. in late pu- blica seu semi-publica: in liis cuicumque sacerdoti celebrare licet; 3. in privata seu douiestica: ex tenore indulti viden- duni est, cui et quoties in iis liceat celebrari. liuo dicit Lig. ti. 359, Nolandum lil: Si in indulto dicatur: Una Misna quolidie celebretur, nequit sub mortali a quibascamqae sacer- dotibus . . . preeter il lam Missam alia celebrari. Vide Auct. p. 274 et 275: Nota" el n. 108. Cfr. etiam Lig.U6.III n. 318, Hom. ap. trad. VI ». 38, Vecchiotti t. Il p. 128, N. Kev. théol. /. XXI p. lil sq., Aertnijs lib. VI n. 134 Qu<er. 4°. Ad 3^um Graviter. 78. Ex quibus causis licet extra loca memorata celebrare ? II. 1. Ex necessitate, pnesertim publica. Vide Auct. p. 275: Excipe", E i g. n. 359, Van Gameren De ura- turiis p. 17 S180. 2. Ex legitima concessione. a) Ex privilegio apostolico pro- pter eorum dignitatem Episcopis legitima ex causa peregrinan- tibus licet etiam in aliena Dicecesi in domibus privatis Mis- sam celebrare, et propria celebrata aliam audire. Cfr. Lig. n. 358, Ben. XIV De Sacrif. Missw secl. II u. 46, Vec- chiotti /. II p. 127. b) Ex Facultatibus quinqu. n. 15 Ordinarius noster liabet potestatem, quant aliis coinuiunicare potest, celebrandi sine ministro, sub dio, et sub terra, in loco tarnen decenti, etiamsi altare sit fractuin, vel sine reli- quiia sauctorum . . ., si aliter celebrari non possit." Nota. Ut liceat celebrare in mari , requiritur indultum S. Sedis. Auct. p. 275: Excipe 2°." Cfr. L ig. ». 856 , Ben. XIV De Sacrif. Missm sect. II n. 51. 79. 1. Sub quo peccalo et quibus pont» prohibetur cele- brare in ecclesia: a) interdicta, b) execrata seu profanala, c) polluta seu violata. 2. Quandonam ecclesia censelur execrata.

-ocr page 297-



		293

		3. Quandonam polluta? R. Au et. p. 275 et 276. Nota ad p. 27(5 sub 2: Ex responso S. R. C. 26 Junii 1894 ecclesia; consecratoe non habendne sunt execratae, si ex earum parietibus crusta, vulgo intonaco, raajori ex parte disjecta fuit. flujus responsi ratio cum Ephemer. liturg, a N. Rev. théol. t. XXFJI p. 140 datur haec: (\'onsecrationem ecclesiae non afficere tantiun raaterialiter opus tectorium parietum, sed totos parietes. Ecclesia eniin per ritus et ca3remonias praescriptas ad inoduiu unius et integre consecratur." 80. 1. Ex quibus causis ecclesia violatur. 2. Quid no- tandum de ctumelerii violatione. \'$. iJebenlne causa violal.ionis esse piiblicte. 4. Quomoilo ecclesia violala reconciliatur ? R. Auct. p. 277279. Nota ad l^um 5°: Non violatur autem per sepulturam alicu- jus, qui sacra sepultura privari deberet, nee per sepulturam htsretici, modo ne nominatim sit denuntiatus. Cfr. L. F er- ra ris v. Ecclesia art. IV n. 54, Syn. Dicec. p. 86. Nota. Quamvis ecclesiae ex memoratis tantum quinquecau- sis proprie violentur, quandoque sacrilega injuria iis infertur per alia scelera, v. g. ex eo (juod adhibentur ad exercendum cultum haereticorum vel schismaticorum, quod convertuntur in hospitium inilitum , in stabula , etc. Convenit saltem ut etiam in hujusmodi casibus ecclesiae reconcilientur, uti patet ex decretis S. R. C. 3 Marlii 1821 et 27 Febr. 1847. Vide Van de Burgt l. c. n. 218 et Lehmk. n. 222 (e). ART. III. Dr rrqulMltl» ad 11i««.-un alqiif <!« rirremonlla rt lic ilefW-tihim Mi ir. n. "I -l»:i, 81. 1. Quoluplici sensu sumilur altare. 2. Quid est al- tare fixum., quid portatile seu mobile sensu liturgico. 3. Quan- donam altare amitlit suam consecrationem ? 19

-ocr page 298-



		294

		R. Ad l^um Altare duplici sensu suuoitur: aut pro in- tegra structura cum mensa seu tabula in qua Saerificium of- fertur, aut, et quidein prinoipaliter, pro solo lapide sacro. Mensa est aut tota lapidea, constans unico lapide, aut est lignea, in cujus medio insertus est lapis sacer. Ad 2^um 1. Altare Jixum est, si ejus mensa lapidea totam superficiem structurae tegens in consecratione CEemento imrao- biliter unita est cum inferiori structura, qua; basis seu stipes vocatur. Ipse etiam stipes , aut saltem ejus latera seu cola* mellse, quibus mensa sustentatur, debent esse ex lapide na- turali. Quamvis non stricte requiratur, ut i)>se stipes pavi- mento immobiliter adha;reat, id suminopere desiderandum est. Solum ejusmodi altare fixum solemniter conseoratur; quod si fit, integra structura consecrari censetur. 2. Altare portatile , quod rubrica». vocant aram , est lapis separatim ab Episeopo consecratus , qui sine nexu mensas altaris lignea; inseritur et in alium locum transferri potest. No/a 1. Ut altari annectatnr indulgentia altaris privilegiati, illud debet esse fixum; sed boe intelligitur de tota structura, non de lapide sacro. Unde in bac materia altare est fixum , si tota structura inferior ita pavimento seu parieti adliseret ut nullatenus aut saltem difficulter dimoveri possit. Pro ejus- modi altari fixo non requiritur, ut stipes sit lapideus, neque ut lapis sacer sit inamovibilis. Cfr. Tract. de indulg. p. 79. 2. Altare dicitur viaticum, quando intelligitur solus lapis consecratus, qui nulli structurre imponitur, aut saltem non imponitur structnrre immobili. Tale est altare quod occasione alicujus soic in uitat is in ecclesia exstruitur , et postea aufertur. Ad erigendum ejusmodi altare parocbo licentia Episcopi vide- tur opus esse. Vide Van Gameren De oratoriis p. 202 sq., Vecchiotti l. II p. 122, De Herdt /. 7 n. 176. 3. Privilegium altaris portatilis, quod habent Episcopi, intelligitur iacultas celebrandi super altare portatile seu via- ticum extra templa et oratoria.

-ocr page 299-



		295

		Ad 3^um Auct. p. 280: Qua?ulo>iam." Cfr. Vecchiotti t. II p. 132, De Herdt L I. n. 177. 82. A\'um et sub quo peccato requirunlur crux, tres map- pa benedicta et candelm cere/v, accensm ? R. A uct.j». 2S0 et 281. Cfr. ü e He rd t t. In. \\Vd sq. 83. 1. Qualis requiritur calix et patena ; quandonam calix amittit suam consecrationem. 2. Quanla est okligatio utendi cor- porali benedicto ? R. Auct. p. 281 et 22. Cfr. De Herdt n. 172 sq.* 84. Qnibns lieitum est tangere vasa sacra ? R. Au ft. ;;. 2N2 et 283. Cfr. De Herdt n. 175. Nota. Ex jure licet acolythia sacra vasa vacua tangere :di- fitnr enim dist. XX1I1 cap. 32: Non lioeat cuilibet mini- steria tangere, nisi subdiacono aut .icolytho in secretario vasa dominica." Cfr. Lig. n. 3S2 , Ben. .XIV Inst. 34 n. 18. Consuetudo contraria non tangendi secmulum Suare: non obligat, quia introducta est ex errore, ([iiod esset prohibitio, fjuie non est." Ita Croix lib. VI part. Il n. 357. Imo, ut dicit Ij i g. I. e., ex consuetudine licet omnibus clericis, at(\|iie ex privilegio Itegularibus laieis et Monialibus sacristis. Vide Auct. p. 282: Vasa sacra." Quoad lotionein respondit S. \|{. C. 12 Sept. 1857, Monia- les et pias feininas vitain (\'oininunem sub regula degentes non posse^cuDO licentia Ordimini abluere corporalia, pallas et purificatoria. Cfr. N. Hev. tbéol. /. Xp. 223, De Herdt t. I n. 171. 85. De vestibiis sacris in Missie, celebratione adhibendis qu.er.: 1. qurmam ex illis benedicim esse debeanl; 2. sub quo peccato prohi.bi.tHm sit celebrare line vestibus sacris principalibus aut minoribus; 3. quandonam amittaiil. suam benedictionem. R. Ad 1^UI" Certum est benedici debere corporale, ami- ctuin , albain, inanipulum , stolain et casulam ; et idem dicen- duiu est de palla, roappis et etiam de eingulo. Puriücatorium tarnen benedici non debet. Ita De Herdt l. In. 168.

-ocr page 300-



		296

		Nota. Ordinarius noster habet facultatem quinquennalera delegandi simplicibus sacerdotibus potestaten] benedicendi paramenta et alia utensilia ad Sacrificium Missse necessaria, ubi non interveniat sacra unctio" (clirismatis). Qua; facultas benedicendi in suo districtu decanis impertitur in Lilt. eire. I (a). Vide Syn. Direc. in fine. Ad 2^u,n Auct. p. 283: Eslne licilum." Ad 3«» Auct. p. 284 et 885: * Quaftdonam."* Ofr. De Herdt t. I n. 169. Nota. Color vestium per se non obligat sub gravi. Auct. p. 284: An color." Cfr. Lig. n. 420. 8<>. 1. Quanta est ohligalio adkibeudi Missale. 2. Qnan- tlonam lieel celebrare sine Missali ? R. Auct. p. 234 et 285. 87. I. Sub quanta obliyalione rei/nirilur minister, qui sacerdoti inservial el respondent. 2. Quandonam licet eelebrare sine minislro ? R. Auct. p. 285 : Au in celeiralioue." Nota. Minor necessitas saffir.il ad celebramlum cura tnini- stro nesciente responden) quain sine ininistro. Cfr. liugo De Kuch. disp. XX n. 108. 88. Qumiam ohseroanda sunl de minislro ? lt. ]. Debet esse masculus; prohibetar enim in cap. 1 De co/ia/j. eleric. ne ulla femina ad altare pnesumat accede- re, aut presbytero ministrare, aut intra cancellos stare aut sedere." Hoc pneceptum obligat sub gravi; unde sub peccato mortali prohibetur quominns femina immediate in altari mini- stret, porrigendo urceolos, etc; atque urgente necessitate sa tius est celebrare sine ininistro quam cum femina in altari roi- nistrante. Lig. ». 392. Sed communis sententia a peccato mortali excusat celebrare cum femina respondente a loco dis- sito, v. g. extra septa presbyterii , modo ne administret ad al- t.are. Hoc modo uti ministerie feminne certo nulluni est pecca- tum , si adest necessitas celebiandi ad dandum Viaticum aut ut

-ocr page 301-



		297

		populus die festo auriiat Missam. Irao si uaasculus nullatenus vel nonnisi difficulter haberi potest, videtur alia quoque ra- tio, etiam sola saeerdotis devotio, causa sufficiens, ut qnan- doque celebretur muliere cininus respondente, maxime si vir ad altare ministret. Cfr. Lig. I. c., Pillucius De Sacrif. Missa n. 193, Lu go l. o., La yin. De Sacrif\'. Missa cap. VI n. 38, Col let De Euc/t. part. Il cap. IX § 8, Bonacina De Ji\'uc/t. puttet. IX ii. 33, Sylvius in 3. Q. 83 art. V, Sasserath L c. n. 99, Lehmk. n. 244, Aertnijs n. 161, N. Rev. théol. t. Vip. 394 sq. {)* 2. Minister sit bene iustructus et rite compositus. Unde C o n c. Prov. p. 198: Adolescentuli pietate ac moruun ho- nestate commendabiles sint, ritoque instructi tuin de sacris csereraoniis, tuni de sanctitate actionis, ad quam assumuntur." Addit Syu. Diuec. p. 66 : Habitum ne gerant sordidom aut inquinatuin vel dilaceratuin , sed mundum et decentein; diebus preecipue dominicis et festis saltera toga vestiti sint: exposito autein SS. Sacramento insuper superpelliceo nitido induantur." Nol.a. Celebrans non facile peccabit, si minister male pro- nuntiat, nisi suum sit ministrum instruere; nee facile errorea corrigat, ne se aliosve perturbet. Suppleat tarnen a ministro oinissa, si commode tieri possit. Cfr. Croix lib. VI pari. 11 n. 390, Lig. n. 391 , Reuter n. 216. 8. In Missa solemni plures ministri adhibeantur. Unus au- tem tantum admitti potest in Missa stricte privata, sive cele- bratur a simplici sacerdote sive ab abbate aliisque pradatis

		() Ad iju.rsit uu) : « Potrstne sacerdos , omnibu-s sibi prius commode dispositis, qu.\'e ;id Saerifieium occarrere possant, ne malieron inserviant altari, uti ministerio malie- ris tantum pro responsisP" Repoaait S. 11. C. 27 Amj.* 1838: « Affirmative, urgente uecessitate." Qua: ultima verba Kphem. liturg, t. V1I1 p. 116 aq. conformiter ad superius dicta exponnnt, non de nccossitate eelebrandi, scd de necessitate ministerii mulieris ob defectum viri. Adduut: Caveaiit uiliilominus sacerdotes, ne legem ne- ecssitatis cl inlaat,, iiiillatu adliibendo diligentiam ut aptum iu\\ta rubricas ministrum procureut sibi." Cfr. N. Bev. théol. t. XXV p. 620 iq.

-ocr page 302-



		**\' p7^ne«jb c-u~n^ in/*u " 0-asfatr*-~ 7>tsC\'&&c; &4?\\e-^e-c*** \' 898 aut dignitatibus Episcopo infcrioribus, quia solis Episcopia privatiw celebrantibus convenil duos habere mi nis tros. S. K.C 7 Jnlü 1612. Attamcii Misstc stricte privatse non intelligun- tor Missa parocliialis, aut qua; celebrantur occasione alicujus solemnitatis, et similes, in <jnibu^ duo ministri tolerari pos- sunt. S. K. C. 12 Sepl. 1857. Cfr. De Hardt t. In. 297. 89. Ue/jetne nacerdun Mix/sam celebrare voufurmem vjjieio </uod rtcitavil ? R. 1. Generatini affirinative, si logit in ecclesia pro- pria aut in ecclesia , in qua agitur idem oflicium ac in sua. Attamen ex communi Ben ten tia non est peccatum mortale, se- cluso scandalo et contemptu, diebus vetitis legere Missam voti- vam vel de Requiem. Lig. n. 420. Cfr. 1) e H erd t /. / n. 34. I\'iebus autein ritus semiduplicis et ritus inferioris Missa3 votiva^ et de Requiem generatini permittuntur. 2. Sacerdos sive saicularis sive Regularis, qui legit in atieua ecclesia vel oratorio publico turn saecularium cum Begularium , debet celebrare Missam ollicio hujus ecclesia\' vel oratorié\'COll- formem. Hoc constat ex recenti decreto S. R. (\'., quod re- scripta seu decreta , turn particularia turn etiam generalia in contrarium f\'acientia, penitus abrogando", constituit 5) iidii 1895: Omiies et singuli sacerdotes tam saculares quam Re- gulares ad ecclesiam confluentes, vel ad oratorium publieum/y Missas quum sanctorum tum beatorum, etsi Regularium pro- prias , omnino celebrent oflicio ejusdem ecclesia: vel oratorii confornies, sive illai in Romano , sive in Regularium Missali contineaiitur, exclusis tarnen peculiaribus ritibus ürdinum pro- priis. Si vero in dicta ecclesia vel oratorio oflicium ritus du- plici inferioris agatur, unicuique ex celebrantibus libeium sit Missam da requie peragere, vel votivam , vel etiam de occur- renti feria f iis tarnen exceptis diebus, in quibus pnefatas Mis- sas rubrica Missalis Romani vel S. R. C. decreta prohibent." Cfr. Ephem. liturg, t. IX p. 706 »q., Anal. e cel. I. III p. 490, Revue tliéol. Franc. L lp. 21 et 125.

		*\'t»*

-ocr page 303-



		299

		Nota. Sacerdos externs non potest tamen se conformare ri- tibus Ordinuiu propriis, ut clicitur in decreto: exclusis ta- men peculiaribua ritibua ürdinuni propriis." Kitus autem com- plectitur in easu Cïeremonias omnes et singulas in Roinano Missali prsescriptas, nempe quas coraprehendit Ordo Missa cum canone ac reliquis usque ad peractam purificationem. 1\'! ph e in. liturg. t. X p. 22. 90. Quantum specialia observanda sunt, si sacerdos cele- bral in oratorio privalo ? R. Misna tune coneordare debet cum officio celebran- tis, etiamsi sit de beato nonduin canonizato. Excipitur soluui lestiiin patroui loei vel parochies in qua oratorium situtn est, de quo in oratorio privato Missa festiva celebranda est. üe Herdt t. I n. 100. 91. In quem fitter* caremonur Missa ah Ecclesia pra- scriptie fuerunt ? R. Au et. /;. 286: * In quem /inem."* C o n e. Prov. p. 106 ait cum verbis Pii IX: Sancta Mater Ecclesia, tanto divini sui Sponsi ditata thesauro, nun- quain destitit oinneni curam, operam diligentiamque in id eonferre, ut tam tremendum mysterium a sacerdotibus, quan- ta maxime fieri ])osset interiore cordis munditia ac puritate perageretur, debitoque sacrarum crererooniarum ac rituum ap- paratu cultuque celebraretur, ut ipsius mysterii magnitudo et inajestas vel externa quoque specie magis eluceat, et lidelcs ad reruni divinaruin, quie in tam admirabili ac venerando Sacrificio occultic continentur, contemplationem excitentur." 92. Quanta est obligatio seroandi rubricas i. e. cteremo- nias et formulas precum in Missa celebratione prascriptas ? R. Au et. p 286 et 287: Quanta." Nota 1. Conc. Prov. p. 197 et 198: Omnes sacerdo- tes enixe commonemus, ut in Missa; celebratione ritus omnes et caeremonias, ab Ecclesia constitutas, adamussim expleant; tum scilicet in iis attente ac devote dicendis quse elatiori vel

-ocr page 304-



		300

		submissiori voce legenda simt , tuin in iis studiose agendis, quae facienda prscipiuntur. Ne quid autem per incuriam vel ignorantiam admittatur, quod a sacraj liturgiie pncseiiptis vel minimum abscedat, meminerint sacerdotes omnes se obliga- tione teneri s;epius legondi diligenterque considerandi, quee, in synopsim redacta, de Sacrih\'cii celebrandi ratione Missalis Romani rubrica complectitur." 2. Peccata contra leges rubricales frequentiora ab auctori- bus enumerantur ha:c : 1. nimia festinatio sub psalmo Jadica et sequentibus altematiiti dicendis cum ïninistro; 2. sub Kyrie omnimoda confusio; 8. otnissio inclinationum sub Gloria et Credo; 4. genuflectiones indevotae et non usque ad terram protracto; 5. signa crucis male aut nimia festinanter formata; 6. orationes extra locum dietse aut anticipatie. Fusins Ven- drickx Sacerdos devote eelebrans in Appendice, Aertnijs Comp. liturg, p. 58 sq. 93. 1. Quantum tempus sacerdos celebrationi Misse. im- pendere debet. 2. In quantum peccal sacerdos qui celerius qitam par est Missam absolvil ? R. Au et. Ad I^UI" p. 287: Quantum." In hanc rem dicit C o n c. 1\' rov. p. 289: Eb qua par est devotione et gravitate Missa profecto ab iis non celebra- tur , qui aestu quodam rapti , in id intendere videntur ut sa- crum Altaris opus brevissimum faciant. Ne nimia festinatione peccetur tertiam ad minus hora: partem Missa; celebrationi ad- hibendam esse , communis fert regula. Verum prouti Ecclesia? sensus culpa non expertem eum asserit , qui citius quam ter- tia parte hora? Missam absolverit; ita nullatenus pro bat n i miam in agendis tarditatem et in diceudis lingua; debilita- tem , quam quidam adhibent, et qua\' fidelibus txdium atfert ac molestiam. Monitos proinde volumus sacerdotes nostros de- cere plane ne ultra dimidium hora; Sacrih\'cii celebrationem protrahant." Ad 2^um p. 287 et 288.

-ocr page 305-



		301

		Accipe verba et sensa ciuoruindatn auctorum quoad tempus celebratioui Misste impendciiduiu. Ben. XIV lust. 34 n. 30 sq. et De Sacrif. Misste secl. 11 ii. 217 sq.: Scriptores juxta Kubricam temporis spatium , quod in Missse celebiatione impendittir, duplex constituiint : videlicet interius et exterius. l\'rimuin quidem in recta integra- que verborum pronunciatione, in precibus cfeterisquc rebus, quse a sacris ritibus prsescribuntur, attente decenterque absoN vendis oollocatur; altcrum vero illud est, quod pietati sacer- dotis liberum relinquilur. Admonent tarnen, ut hano secundam prolixitateip, quo possant studio, sin^nli evitent, ne fastidium populo afferatnr; primam vero non sine gravi rulpa omitti posse fatentur ... ttaque, si spatium temporis interius, quod requiritur in iis omnibus rite perliciendis, sedido perpendatnr, non ita brevi tempore, ut multi existimaut, Sacruin expediri potest, sed ex unanimi seriptorum opinione ad tertiam horac partem saltem debet pertin^ere , neque horse dimidium cxce- dere .. . Per exteriora pictas interior indicetur, rectumque po- pulus exemplum a nobis desnmat: quee legenda sunt clara vo- ce exprimantur , omnis lingua; festinatio prorsus impediatur, quidquid vel agcudum vel ore prol\'erendum est cnm seria inentis eonsideratione jungatur; et tune tertise partis vel etiam dimidia? hora? spatium pro Miss» Saerifieio constitutum nimis prolixum non videbitur." Vide etiam Gonst. Annus qui §15 in Buil. I. F11 ^.86 sq. Go bat, ait Ben. XIV ll.ee, illam conditionem breviler in celebranda Missa necessariam, bis verbis explanat: Bre- viter, id est. circa dimidium horam; vix enim breviori spatio possunt omnia in communibus Missis peragi cum debito de- core ac devotione, cum tarnen sit necessario tanta mora tri- buenda Saerifieio, qiianta necessaria est ad rite ac devote o- mnia peragenda, etc. Nee facile quis milii persuadebit, se com- muniter cum sensu pietatis, et sine multis imperfectionibus intra horae quadrantem finire Sacruni." Lncroix De Saerif. Missa n. 559 ait: Quoad brevita- tem attinel , Synodus Coloniensis anno 1662 vult mediam ho- ram impendi Missa? privutse. Pro sacerdotibus Soc. Jesu P. Mu- tius 20 Mart. 1628 declaravit impendendam esse mediam ho- ram ad altare, id est, a formatione crucis in Introitu usque ad tinem ultimi Evangelii. Sane valde indecorum est festinare in Saerifieio; nam festinans siguificat, ac si censeret perditum vel minus bene eollocatum tempus, quod ponitur ad aram, cum tarnen sa?pe ante vel post Sacrificinm longa9 horas det otio aut inutilibus fabulis . .. Vauissimum autem esset quaerere gloriam in legenda celeriter Missa."

-ocr page 306-



		302

		Roncaglia Be Sacrif. Missa cap. III Q. II: Gavere debuut sncerdotcs a Missa iiimis prolixa, quod obscrvat etiam S. Philippus Nerius, ut consuleret adstantiuiu imbccillitati, et ne ta:dio eos allicerct. At nerno credat Missam esse prolixam, si uicdiam horam non excedat; et nimis brevem reputare de- bet, si saltem tertiam horre partem non compleat, ut com- inuniter docent 1)1). Quod si quis l\'estine Missam celebret, sed nihil prsetermittat aut cacremonias confundat, non peocabit nisi venialiter. Quia tarnen, qui infra qnadrantem Missam ubsolvit, necesse est valde indevote celebrare , pluia confundere , trun- care vel saltem syncopare, ideo eoimuuniter dicitur peccare mortaliter." Sasserath De Kuch, casus XVI11: Missa" private or- dinarie impendi debet media circiter hora , ut dicunt commu- niter; hoc eniui temporis spatium suHicit et minus eo non suf- fieit ad omnia cuni debito decore et devotione peragenda. Ab- surduui est operi divinissimo ad niediam horara non veile im- morari." Kenter De Sacrif. Missta n. 223: Servandus est bonus , communis Missam legendi modus, ita, ut ncc ita festinet sa- ccrdos, ut non cxplcat mcdiam in ca horain, ncc ita protra- bat, ut eam multuin excedat: sic enim consulitur et rcveren- tiae erga mysterium et rcdificationi devotionique fidelium." Gury t. II «.384 Quwr. 10: Heguia generalis est, Mis- siini nee longiorem esse debere dimidia hora , ne adstantes ta> dio afficiantur, nee breviorem tertia hor;e parte , quia sceus non poterit decenter celebrari . . . Optandum est autem, cun- ctisque sacerdotibus enixe commcndauiliim, ut in Saero facien- do dimidiam horam expleaut." Eadem verba refert Kon ings n. 1827 Quter. 10. Aertnijs lift. VI n. 132 Quar. 5: Ut sacerdos quanta maxima fieri potest interiori cordit munditia et puritate, atque exteriori devotionis bc pietatis specie celebret, pront vult Conc. Trid., debet fere semihoram oelcbrationi impendere." Gum sententia el verbis fere S. Alphonsi consonant (Jons set t. Il u. 338 , Soa vin i l. Ill u. 643, Van de Velden t. 11 h. 183, Mare n. 1641, Tb col. G 1 n ra m o n te u si s t. lil n. 673, Haine». 123, Palmieri. IV n.* 356, item Lc li nik. n. 220, qui addit : A eulpa vero iudecentis aocelerationis per se immunis illc est cjui tempus ^l/₃¹/₂ ho- i"e in celebranda Missa impendat: nihilominus alii a veniali peccato vel potius u venialibus peccatis aut saltem a pluribus defectibus vix exeusant eum , qui notabiliter infra semihoram Sacrum absolvat, nisi nlia causa aceedat; siquidem volunlarie impedimentum ponit, quominus eam devotioiiem per Bingulas

-ocr page 307-



		303

		Missie pnrtes retincal , qua? imntiim mysieiium summopüre decit. . . . Notabilitcr scuiiboraui cxcedcrc in cclcbranda Missa pri- vala nou cunvunit, nu adslaiitus Isedio iifliciantur, nisi furte saccnlos non publiec, scd privutiiii culcbrans sua: privitta; de- volioni Batisfacero vclit." Vide ctiain Werken van de» II. Alph. d. 19 De prieUer aan hel altaar \\ JL. !>4. Quióus mud is peecari polesl contra runs rccitando- ram aut agendornm , qui in Sacrijicio Miss/c prmscripti simt ? R. I. Oinissione, 2. additione, 3. mutatione, 4. in- terruptione. 95. 1. Quomodo pariet Mitste disliuijunntur. 2. Quan- lum est peccalum portent aliquam omittere. 3. Üelielne pars o missa si:n dt\'feelus snppleri ? R. Ad 1""\' Auct. /;. 288: * Quolnplicis."* Ad 2..... Omittere partein essentialem aut integralein est pec- catum mortale. Omittere autera partem csremonialem est peccatum, cujus gravitas dependet a quantitate et qualitate rei omisss. Vide particularia in Auct. p. 286 et 287 : Interim." Ad 3^U1" Auct. p. 288 et 289: Au defect»."* Hellet sacerdos supplere si pars omissa pertinet ad subslan- tiani Sacrificii , aut si secrelo orans alitjuitl nutabile oinisit idque post pauca verba certo apprebeudit. Quare ne iiuquam sacerdos resumat Gloria aut Credo si omiserit, neque lipislo- lam , Evangelium , Prafalionem aut Communicantes , si unuin pro altera recitaverit , nisi ab initio Kpistola; etc. errorem animadvertat. Cfr. Lig. ». 403. 9(>. Quantum est peccalum , si aliouid additur ? R. I. I\'er se est peccatum murtale ex genere suo. Propter parvitatem materiae est peccatum veuiale, v. g. a) ex indiscreta devotioue plurea recitare commemorationes quam rnbricae pertnittunt. 8. R. (;. 7 Sepl. 1850; b) in Missa so- lemni , duin a choro cantatur Gloria aut Credo , officium di- vinum recitare; c) in Conl\'essione , sed multo magis in Canone nomen alicujus sancti addere. Lig. n. 411. Attainen dicit

-ocr page 308-



		304

		L e li m k. «. 242 sub 9 : Devotionis causa per roodum suspi- rii oratiunculain jaculatoriam a sacerdote celebrante interpo* ui , quando propter actiones a prosequendis liturgicis preci- bus impedialur ut in elevatione, post sacrarum specierum suinptionem , vel duin finein cantus expectat minus qui- dein convenire videtur, ila ut pr&slet sola meute aftectus di- vinos ciere , attamen pro peccato , etiam veniali tantum , id ducere non possumus." 97. Qualin mui\'tifio lua inlettigit.ur; el quantum cul pec- calum ? 15. 1. hitelligilur mutatio voois , ([iiando neinpe quse alta aut clara voce recitanda prteseribuntur, voce submissa di- cuntur , ita ut a circumstantibus audiri non possint. Hoc a peccato veniali excusari non potest. Sed depriinere vocem , ita ut a proxime assistentibus tantum audiri possit, ex qua- libet rationabiii causa Heet ; imo id tieri debet quando alii sacerdotes in propinquo celebrant, ne eos perturbet. E contra clara voce recitare quae secreto dicenda sunt , ita ut in magna distantia , v. g. 40 passuum , audiantur , habetur pro gravi peccato , quando quis ita recitnt parteru notabilem pra3sertim Cauonis aut sola verba Consecrationis. Lig. n. 416. Nota. Si sacerdos in iis quae secreto dicenda sunt a solis ministris auditur , nullum est peccatum , quum sic recitando modum secreto recitationis non necessario excedat. Insuper quis vitio vertat sacerdoti in sacellulo angusto celebranti , si submissa quidem voce ntens non tanto conatu eam deprimat, ut non quilibet ex praesentibus , qui erectis auribus audiat , vocem percipere possit? Imo nimis secreto verba proferre pe- riculosius est quain paulo altius. Qui euim ita submisse lo quitur , ut ne se ipse quidem audire possit secluso stre- pitu forte excitato si de verbis consecrationis agitur , fa* cile graviter poccat, e.o quod consecrationem facile duiiatn fa- cit. Cfr. Tract. de Sacr. in gen. ». 22. Si de reliquis precibus agitur, erit peccatum veniale. Lehmk. n. 2 la.

-ocr page 309-



		805

		2. In solemni Missa non cantare qua? canlari debent ex praescripto Missalis til. XVIn. 3. Cfr. (\'onc. Prov. p. 198. 8. Celebrare aliatn Missam quam ex rubricis celebrari de- bet. Ha?c mutatio per se non constituit peccatum mortale. Cfr. «. 89. 98, 1. In r/uibus\' casibus Heel Missam interrumpere el po.il.ea per/lcere. 2. Quid agere debet sacerdos pont hujusmodi in- lerrnptionem ? R. Ad l^un\' Au et. p. 289: An licel." Missam post consecrationera interrumpere non licet ad Via- ticuin adtninistrandum moribundo, nisi aegrotus ita prope est, ut sacerdos vestibus sarris non depositis eum adire possit. Vjtc- teroquin si periculum non est in more, sacerdoti neque post Commnnionem Miss* ad ;pgrotuin accedere licet, nisi in con- spectu altaris maneat. S. R. (!. 19 Dee. 1829. Ad 2»\'" Au et. p. 2S9 : Quid agere" Nota 1. Missam post consecrationem abrumpere , maxime au- leni SacrihVium imperfectum relinquere non licet nisi ex causa gravissima, v. g. si imminet periculum mortis aut profanatio- nis Sficramenti. In his casibus sacerdos sive unam sive utram- que consecrationein perfecerit , SS. Eucharistiam aut statiin sa mat, aut fugiendo secum auferat. 2. Si sacerdos ante consecrationem in gravem morbuui vel syncopem incidit , aut moritur , reliqua Miss» praetermittun- tur. Si post consecrationem , etiam unius speciei , id ac- cidit, alius sacerdos (etiam non jejunus, si jejunus haberi ne- quit) Missam explere debet incipiendo ab eo loco quo primus sacerdos desiit. Si vero intra boram alius sacerdos qui sup- pleat non potest haberi, obligatio Sacrificiura perficiendi non videtur amplius adesse. Vide Lig. ». 355. 99. Licetne sub MisstT cetebratione uli pileolo aut coma adê~~citü~~ia ? R. 1. In decreto Urbani Vïïl Missali prsrfixo usus pi- leoli sine expressa licentia S. Sedis interdicitur. Ilinc tolam

-ocr page 310-



		306

		Missam cooperto capite celebrare censetur peccatum niortale. Extra Canonem vero uti pileolo probabiliter est peccatum tan- tum veniale : ideoque habetnr licitum sine dispensatione ex rationabili causa pnecipue repentinie infinnitatis alir\|iioties sal- tem cum pileolo celebrare, modo deponatur a Canon e usque ad Commnnionem peractam. I>ig. n. 397, Hen. XIV De Sacrif. Miss/e neet. T n. 53, Sylvius l. c. art. V, Col- let l. c. Qtt/rr. 3. 2. Coma adscititia sen capillis Gctitiis sine dispensatione apostolica uti, Innocentius \\ / prohibuit sub poena snspensio- nis. Cfr. Ben. XIV De S//>/. Dure. lib. XI cap. IX n. 5. Quare Conc. I\'rov. /;. 31(3: Coma adscititia, vel in rasu necessitatis , non aliter qnam obtenta dispensatione iitantur , illud simnl caventes , ik; cjiiiclrjuam leve aut inane illa pree se ferat." 100. Qturnam prascrièuulur de ealceis el. de vette talari? lt. Saccrdos celebratnrus debet esse ealceatus pedi- bus, et indntus vestibus sibi convenientibus , quariim exterior saltem talum pedis attingat." Ita Missale Ril. Miss. fit. I. Declaravit S. R. C. 31 Aut/. 1N72 utendum esse ealceis, quibus publice uti solent probati clerici Dioecesis. De veste talari vide Tract. de Sacr. in gen. n. 128. Cfr. De Herdt /. / n. 192, Lig. n. 402. 101. Licelne injirmo celebrare , qnamvis omnes mbriens observare neqneat ? R. Licet, si rubricae, quas servare nequit, paucse et leviores tantum simt, maxime si celebrat in loco privato , ant etiam in loco publico , si populus infinnitatem novit. Vide Lig. ti. 402. Si vero non nisi indecore et cum multis aut gravibus defectibus celebrare potest, petenda est pro rei gra- vitate venia ab Ordinario aut a S. Sede. Cfr. Lebmk. u. 245, Tract. de eens. etc. p. 169 171, Gasparri De sacra Ordin. n. 262 sq. 102. Rubricre ante et post Missam servanda, sunlne pra-

-ocr page 311-



		307

		ceplivtB an tantum direclivtc ? Pran. Agitur hic de rubricis, quae non spectant ad ipsum actum Missie; nam si respiciunt actiones, qnse extra Missam fiu 111 , sed ipsum Missre actum comitantur, simt prrcceptivie. Lig. n. 37S Dub. 5. Ejusmodi sunt rnbricae de colore pa- rameutorum , de hora celebrandi , etc. R. Disputatur. Alii dicunt eas per se esse pneceptivas, ita ut sine peccato oinitti nequeant. Alii cum S. Alphonso n. 39!) eas habent directivaa seu de consilio , ita ut per se non obligent sub peccato, nisi aliunde constet de prrecepto ex jure vel ex consuetudine. Attamen earuin violatio commu- niter non fit sine culpa veninli, quia provenire solet ex ani- mi torpore vel simili causa. C\'fr. De Hordt l. In. 3. Unde Pal mi e ri De Eueh. u. 355 earum transgressionera comparat cum transgressione regularum Ordinum religiosornm qua? non obligant sub culpa; et Leb. ui k. n. 238 earum violationem censet quamdam inconvenientiam, nisi forte justa causa aliter agendi adsit, aat rubrica aequivalenter impleatur. Caete- rum, ut observat Aertnija n. 154 Qii/er. 1°, cum juxta S. Alpbonsnm panen sint rnbricae extra Missam, qute de con- silio tantum sunt, ambse sententise in praxi parum discrepant." 103. Qu/nuam tuut actiones extra ftlis&am , el quid de earum niolatione censendum ? II. H;ec statuit Missale Rit. Miss. Ut. I n. 1 et 2: Sacerdos celebralurus Missam, prsevia confessione sacra- mentali, quando opus est, et saltcm Matutino cum Laudibus absolute, orationi aliquanlulum vacet, et orationes inferius positas pro opportunitate dicat. Deinde.. . accipit Missale, perquirit Missam, perlegit, et signacula ordinat ad ea quae dicturus est. Postea lavat manus , dicens orationem inferius positam. Deinde pncparat calicem . . . Accedit ad paramenta... induit se dicens ad singula singulas orationes inferius positas." Til. IIn. 1 : Sacerdos omnibus paramentis indutus , accipit manu sinistra calicem ... et facta reverentia cruci vel imagi.

-ocr page 312-



		308

		tii . . . capite cooperto accedit ad altare." Til. XII n. 6 : 0- innibus absolutis . . . redit ad sacristiam , interim dicens anti- phonam Trium puerorum et canticum Benedictie... et aliis oratiouibus, ut suo loco ponuntur. De hisce nota: 1. Ex communiori et ]>robal>iliori sententia, dicit Lig. ». 347, celebrare ante recitationem Matutini non excusatur a peccato veniali, quia inter defectus Misse nu merstor (vide De defect. Missen til. X n. 1), ideoque recitatio non polest dici mere de consilio. Addit tarnen : A culpa veniali excusabit quaelibet medioeris causa rationabilis , puta si dans eleemosr* nam postnlet ut statim celebretur, si expectet populns aut aliqua persona gravis, si superior procipiat, tempus celebrandi transeat, vel instet commoditas studii, itineris, et similia." Ejusdem sententia: est Ben. XIV De Sacrif. Misser, secl. II n. 102 adjungens : Quod si quis nulla causa urgente per- petuo id faceret, ut videretur quasi statuisse animo nunquam celebrare dicto Matutino et Laudibus . . . concludi posset, hu- jusmodi sacerdotem peccare mortaliter." Quod tarnen non con- cedit Lehmk. u. 219 sub 2). 2. Orationes, qua? pro pncparatione et gratiaruui actione in Missali habentur, sine peccato omittere licet, nam ibide.m orationes praeparatoriic dicuntur facienda? pro opportunitale (i. e. commoditate) sacerdolis. \\Kamen reverentia SS. Sacramenti requirit , ut praeparatio et gratiarum actio saltem alio modo fiat. Orationibus Missalis itaque alias substituere licet; merito tarnen illse quibuscumque aliis prfeferuntur; nam , ut ait Collet l. c. § VII Queer. 3 optiini semper est consilii, e vestigio sequi id orane quod ab Ecclesia propositum fuerit, quia ij)sis etiam Ecclesia; consiliis sua inhneret benedictio." Cfr. Lig. n. 410 Dub. 2. 3. Lotio manutim ante Missara debet fieri saltem sub ve- niali; et sub gravi, si manu» sint valde immundse , propter reverentiain Sacrificii", ait Lig. n. 409 cum alÜ9, et in signi- ficationem spiritualis munditiae, quatn sacerdos habere debet,

-ocr page 313-



		309

		ut dicit cuui S. Thoma Ben. XIV De Sacrif. Minste «eet. 1 n. 64. Post Missam vero lotioneiu omittero, niilluiu est peccatum. Croix De Sacrif. Museen. 412. Cfr. De Herdt t. I n. 294. 4. Orationes, qure sacerdoti recitandis sunt <\|uum indiüt sacras vestes, ex commimiori sententia obligant sub peccato veniali. Lig. n. 410 l)ub. .\'3, Croix l. c. n. 414. 5. Quod attinet ad orationes in recessu ab altari dicendas i. e. Benedictie cum precibus: alii dicunt, eas obligare sub peccato veniali, eo quod in Online Misure pnescriptffi sint. Ita Mare n. 1640, Aertnijs n. 152 Qu/er. 3, Theol. Cla rom. I. 111 n. 677. Alii dicunt non constare de vero prce- cepto; ideoque, quamvis earutn recitatio (jiiani maxime sua- deuda sit, non peccare sacerdotem , qui alias orationes de- votius recitet. Ita De Herdt n. 294 Nota cum Quarli et Caoalieri, Croix /. c. n. 413, Lehmk. n. 238. Aula. Quoad prseparationem et gratiarum actionem dicit C o n c. Prov. p. 289 et 290: Ante Missae celebrationem , debitatn tante actioni pneparatK>nein agens, pie recogitet sa- cerdos tremendi luysteni quod tractaturus est excellentiain, suamque propriam vilitaluiu ac iniseriam : propositas vero ab Llcclesia preces devotissimo recitet , sciens tanto majores ab Altaris Sacrilicio suscepturum se esse fructus, ([uanto ferven- tiori studuerit praparationi. Gratiarum quoque actionem post Sacrum peractum , maxima qua potest devotione ac pietate persolvat, ut a Jesu , secum inanente, verba vitae icternm au- diat , et ei benedicens, ab eo etiam benedictionem recipiat." Quamvis nullibi detenuinetur tem)>us quod gratiarum actioni impendi debet, benigniores Theologi saltem quartam hora? partem requirunt, dicit (jury n. 385; atque Lig. ». 400 enixe suadet ut saltem seiniliora huic pio exercitio impenda- tur a sacerdote qui fidelibus exempluin pnubere debet. Cfr. Prax. conf. n. 156 , Seloa t. II cap. I. -----------«=<S5CjP>C»?G*>----------- 20

-ocr page 314-



		810

		£.iput Vil. De praecepto audiendi Missani. n. 104123.

		104. 1. Qutbus diebus, et qtw jure , atque 2. quinam obligantur pracepto audiendi Missani ? R. Au et. p. 290. Nota ad 2^um : Si quis completo septennio , usum rationis iiomttim habet, non obligatur. Quaeritur autem nuin tenea- tur is, qui ante septennium usum rationis certo habet? Sen- tentia communior et probabilior affirmat, quia leges ecclesia- sticae obligant oinnes, qui ad annos discretionis pervenerunt. Sententia probabilis negat, quia leges lui manbe attendunt tan- tuin ad ea quse communiter contingunt. T>ig. lib. I n. lf>5, lib. IV n. 270 et 1012. Cfr. Lehmk. t. In. 138. 105. 1. Qttid compleclilur praceptum audiendi Missam. 2. Quanta est ejus obligalio et quare ? B. Auct. Ad l^ul» p. 290: Mud autem." Ad 2^um p. 291 : Quanta." 106. 1. Quandonam pars omissa censetur notabilis: a) ob qualitate/// , b) ob quantitalem. 2. Quanam consideranda sunt, ut recte judicelur de peccato omissionis ? R. Auct. Ad l^um p. 291 et 292: Quanam." Ad 2^ura p. 292 : Catervm." Nota ad 4: Qui cuin voluntate nihil supplendi aut cum im- possibilitate aliquid supplendi culpabiliter periculo se expo- suerunt , notabilem partem Missse omittendi , graviter pecca- runt. Cfr. Lig. Prax. conf. n. 32. 107. 1. Num is qui partem notabilem omisil et aliam Missam ai/dire nequit, tenetur partem restantem audire. 2. Sa- lisfacilne pracepto : a) qui simul diversas partes a diversis ce-

-ocr page 315-



		811

		lebranlibus audit; b) qui snccessive audit diversas parte* diver- sarum Mistarum ? B. Ad l^um Si venit ante consecrationem , certo reli- quie Missae interesse debet. Si venit post consecrationem , multi negant , quia jam Sacrificii actui essentiali interesse nequit: ubi autem deficit essentia Missae, cessat obligatio , cuin pne- cipiatur auditio Missae. Nihilominus S. Alp bonsus lib. VI n. 310 Q/tar. 2 dicit, scntentiam affirmativain esse valde pro- babilem et in praxi tciieiidam , quia Ecclesia pnccipit assiste- re integnc Missae caereiootiiffi (vide n. 105 ad l^um) , cujus parti notabili interesse potest. Vide A u e t. p. 292: An qui." Caeterum potest talis quandoque ex alia causa excusari , ex magno rubore neuipe, quo ab ingressu ecclesiae deterretur , quique honestioribus et timidioribus facile incommodum grave constituit , ut dicit Aertnijs lib. III n. 133 Qumr. 1. Nota. Qui partem Missae oraisit et eain in alia Missa sup- plere potest, ad id tenetur , si pars omissa est notabilis, et probahilius etiam si pars est levis. L i g. ». 310 Qucer. 3. Attamen si pars est omnino levis, non tenetur, quia pro ni- hilo reputatur. Caeterum saape aderit ratio excusans; nam cau- sa levis excusat ab obligatione levi. Ad 2^am Auct. p. S98. 108. 1. In quo loco prtteeplo audiendi Missam satisjieri potest. 2. Quinam satisfacere possunl in oralorio slricle privalo Keu domestico ? B. Ad l^ura In ecclesiis atque in oratoriis turn stricte tuin late publicis, item sub dio quando ita celebrari licet. Auct. p. 293: In quo." Ad 2^um In oratoriis doraesticis, in quibus ex indulto apo- stolico celebrari licet, satisfacinnt omnes qui indulto compre- henduntnr, nerape ipsi indultarii, eorum cognati i. e. con- sanguinei et affines usque ad quartum gradum , si cum do- mino privilegiato in eadem familia vivunt, hospites nobi- les, famuli actu i. e. ipso tempore Missae domino neces-

-ocr page 316-



		812

		sarii. At ex communi sententia ibi non satisfaciunt extranei; nam in nul u Ito addi solet clausuia : Volumus , ut qui de familia non sunt , non censeantur liberi ab obligatione au- diendi Missain in ecclesia." Exeipiuntur tarnen festa sole- mnia, in quibus ipsa Missie celebratio in oratorio privato pro- hibetur, nisi quando oratorium infirmitatis causa a S. Pouti- fice conceditur. Cfr. Ben. XIV (Jongt. Magna 2 Junii 1751, Lig. lib. IV 7i. 318, 319, lib. VI n. 357 êq., Vec- chiotti /. II p. 129, 130, Mare n. 679, Palmieri t. II n. 120 sq. Nota. Ex jure antiquo fideles tenebantur diebus pra:ceptis Missam audire in ecclesia parochiali , atque Cono. Trid. sess. XXII in decreto De obxerv. in celehr. Miss. ad id fideles adhortatur; attamen ex universali consuetudine contraria huic preecepto derogatum est, ita (juidein, ut neque Episcopus fi- deles ]>ossit cogere , ut in sua quisque parocliia Missam au- diat. Cfr. Lig. lib. IV «. 320323, Ben. XIV De Spi. Dxcec. lib. XI cap. XIV m. 7 11. 109. Qualis requirilur preesentia , ut Missa rite audiatur ? R. All et. p. 293 : ,, Qualis." 110. I. Quara requirilur prresenlia corporis et animi. 2. Qualis prasentia corporis suj/icit ? R. Auct. Ad l^um p. 293 et 294: Quare." Ad 2^um Sufiicit gen eratim, ut quis cuiu sacerdote celebrante unitus sit sive directe euin videndo vel audiendo , sive indi- recte jungendo se turbae assistentiura seu adstantium, ita ut communi hominum icstimatione unus eorum censeatur. Vide Auct. p. 294 : Sufficit." Hinc moraliter praesens censetur : 1. Intra ecclesiam , qui stat post altare vel columnam , quam- vis non videat sacerdotem , modo ex signis et inotibus assi- stentium, soniiu campanulie, cantu chori, etc. advertere pos- sit quid a celebrante agatur, inio qui est in aliqua ca- pella magrue basilicse quando in alia distantissima Sacrum ce-

-ocr page 317-



		318

		lobratur , modo possit videre celebranten) , et quid agat. 2. Extra ecclesiam. Vide A u c t. p. 294: Hinc satis." Nota 1. In sacristia contigus cura janua aperta ali(\|uetn satisfacere, modo per alios advertat quid in altari peragatur, docent Mare n. 671 et Aertnijs n. 184, imo janua clau- sa, dicit Lehmk. n. 557 sub 3, si adeo sit celebranti pro- piuquus, ut ejus vocem audiat. 2. I\'robabiliter satisfacit, qui e domo ecclesiae proxime adjacenti conspicit sacerdotem in al- tari ; non autem si longe v. g. 30 passus distat a reliqua turba fideliuin, maxime si interjacet via ubi frequens est po- puii concursus. Cfr. Lig. n. 3L2. 111. 1. Qu/tnam cnmplectitnr presentia religiosa. 2. Qva- lis debet esse intentio, et quare requiritur ? R. Ad 1 Au et. />. 294: Quid." Ad 2^um p. 294 et 295: * Qualis."* Intentio colendi Deum per se supponitur in eo qui libere Missie assistit, nisi de contrario constet. Neque intentio sa- tisfaciendi pnecepto requiritur; unde satisfacit qui Missam audit, quamvis iguoret esse diem festum. Satisfacit quoque qui Missie interest ob solum metum patris vel domini; nam licet peccet prava voiuntate omitteudi Sacruin si possit, inetu isto moderato libertas non tollitur, neque proinde intentio Missam audiendi. Lig. lib. I n. 165, Hom. ap. trad. Vin. 27. Cfr. Resp. ad Q. B. /;. 186 sq. 112. 1. Qtiid est attenlio interna , quid externa. 2. Qua- lis requiritur attenlio ad satisfaciendum pmcepto ? 11. Ad l^um A u c t. p. 295 : Ante responsionem." Ad 2^um Disputatur. 1. Ex sententia , quam dicit Lig. «. 313 satis probabilem, sufficit ad satisfaciendum substantne prsecepti intentio colendi Deum cum attentione externa (i. e. curn qua attentio interna conjungi polesi). Ratio praecipua hu- jus sententise est, quod Kcclesia praecipit actum religiosum cultus externi, ad cujus substantiam attentio interna non re- quiritur. Quamvis itaque cum voluntaria distractione prEece-

-ocr page 318-



		314

		pto stricte satisfieri possit, dicunt tarnen hujus sententire pa- troni, non satisfieri, si divagatio mentis sit talis, ut assistens nullatenus possit teslari de iis qua; in Missa gesta sunt. Cfr. Croix lib II part. I n. 65S et 659. Cfr. Au et. p. 295: Nota 2°." 2. Ex sententia, quam Lig. dicit communiorein et pro- babiliorem , requiritur attentio interna, quia Ecclesia prsescri- bendo cultuin Dei indirecte pnreipit attentionem internani, ut- pote quae sit forma intrinseca cultus externi. In hac autem sen- tentia sufficit ad evitandum peccatum mortal e attentio remissa, qua quis ad principales partes Missie attendit. Cfr. A u c t. p. 295 : Ad satisfaciendum" et p. 296 : Qualis." 113. 1. Quoluplex distinguitur attentio ex parte objecti. 2. Qualis sufficit. 3. Quid jidelibus suadendum f B. Au et. p. 295 et 296: Qualis." 114. Qualis attentio ex parte subjecti requiritur et svjjieit ? R. A u c t. p. 290 : Qualis." Vide n. 112 ad 2^um sub 2. 115. Quanam ex diclis sequuntur F R. 1. Non satisfacere praecepto eos : a) Qui per notabilem Missa; partem ita plene voluntarie sunt distracti ut non possint testari de eis quee in Missa ge- runtur. Qui autem ex intentione colendi Deum incipit, deinde voluntarie de aliis rebus cogitat, attamen sibi conscius est quid in genere agatur, quoad substantiam probabiliter sa- tisfacit, ideoque non potcst damnari de peccato mortali , quamvis magnum peccatum veniale committat. Unde ipse S. Alphonsus lib. III n. 316 et Hom. ap. tract. VI n. 32 dicit non peccare mortaliter dormitantem , si somnolentia sit tam tenuis ut aliquam saltem attentionem ad Missam relin- quat. Quamvis quam maxime fidelibus suadendum sit , et quisqne conari debeat, ut piis cogitutionibus et orationibus mens occupetur et ad principales Missa; partes attendat, post factum non facile quisquam angi debet , quod defectu atten- tionis peccaverit mortaliter. Vide Lig. n. 313, Lehmk. t. I n. 558 sub 6.

-ocr page 319-



		815

		b) Qui actionetn externam exercet, quacum attentio ad Deum constare nou potest, v. g. per notabilem Missie partern dorraire, confabulari, etc. Au et. p. 296 et 297: Ex dictis." c) Quid judicanduin de eo, qui cogitationi graviter pecca- minosae adhaeserit ? Quamvis lethaliter peccaverit , non ideo dicendus est quoad substantiam prascepto non satisfecisse. Kteniiu licet voluntarie et advertenter fuerit distractus , non necessario distractus est voluntarie a Missa. Lehmk. /. c. 2. Satisfacere prnecepto eos, qui occupantur actionibus, quae intra Missam ad divinum cultura diriguntur ; cum his enim optime constare potest attentio saltem ad externa quse a sa- cerdote geruntur, et intentio colendi Deum. Ejusmodi actio- nes sunt eleeruosynas colligere, organa pulsare, vinum, thus vel alia ad Missam necessaria afferre, modo ne ex ecclesia egrediendum sit, saltem per longum tempus, etc. Au et. p. 297: Observant", Lig. m. 309. 116. Satisfacitne prercepto qui intra Missam : 1. legit koras canonicas, 2. se praparat ad confessionem, 3. confessio- nem institnït, 4. pcenitentiam sacramentalem implet ? E. Ad l^um Au et. p. 297 : An Me." Ad 2^am Auct. p. 297: An cum." Communiter admittunt , ait Lig. Hom. ap. (rad. Fin. 29, quod satisfacit Missée, qui conscientiam examinat ut con- fiteatur, aut aliquem librum spiritualem legit, non autem historiarum licet spiritualiuni", aut, ut dicit lib. IV n. 314, nisi legeret historiam sacram animo discendi stilum." Ad 3^um Non satisfacit, quia confessio impedit etiam atten- tionem externam ; excipe si confessio est facilis et valde bre- vis. Verum aliquando aderit causa excusans pro eo qui alias deberet aliquamdiu permanere in statu peccati mortalis (Lig. n. 382), item pro famulis aliisque quibus nullum aliud tem- pus confitendi vacat; nam pro istis prsesumitur conniventia Ecclesia;. Croix l. c. n. 655 cum Lessio apud Lig. n. 314 et 332 et Hom. ap. l.c. n. 31. Cfr. Mare n. 676, Aert- nijs lib. III n. 186 Quar. 2, Lehmk. /. c. sub 7. Vide

-ocr page 320-



		316

		A ii c t. p. 297 et 298: * An cum auditione."* Ad 4^um Allirmative, quia duobas praeceptis simul eodem tempora sntisfieri potest. Lig. n. 309. Nota. Missa ex pnecepto audienda in satisfactionem sacra- inentalem quidetn imponi potest, eamque injungere aliquando expedit ob fragilitatem pccnitentis. Attamen Missa in poeniten- tiam iinposita intelligitur Missa uliunde non praecepta , nisi confessarius eontrarium exprimat, aut id ex circumstantiis col- ligatur. Lig. lib. VI u. 513 , Hom. ap. trad. XVI «.4 7 et 53. Cfr. Tract. de Prenit p. 41G et 417. 117. 1. Qutrnam «uut causa excusanles ab auditione Mis- sa. i. Quolnplex distiiKjuilur impotentia ? R. Au et. p. 298: Quot sunt." 118. 1. Quinam e.rcu.ianlur oh impotentiam phi/x\'tcam. 2. Licetne ooluntarie ponere aut non remooere mpedimeuium ? R. Ad l^um Au et. p. 298: Quinam." Ad 2^UI" 1. Semper licet ponerë^vcausaa ab obligatione exi- mentes, probabilius etiam directe et proxime. Unde, ait Sca- vini t. I n. 247, non vetaris die festo te eo conferre, ubi non sit festus dies ncque ideo Missffi pracceptum." Cfr. Lig. lib. In. 152. &/«&.&»\' ?~-<3i* 2. Causas impedient.es: a) Non licet directe ponere, ne re- motas quidein. Quare peccat qui sommo se tradit paulo ante tempus vel tempore quo Missa audienda est. Cfr. Lig. I. c. et lib. IV n. 1045. b) Non licet ponere ne indirecte quidem proximas sine ju- sta causa. Lig. lib. IV n. 1040. c) l\'robabilius licet etiam sine speciali causa ponere indi- recte remolas. Cfr. Cu ry t. 1 n. 110. Quandonam autem ali quis censetur punere impedimentuin proximum ? Dicit L i g. lib. IV n. 301, non posse aliquem die Sabbati ad venandum proficisci in locum, ubi die Dominica non possit Missam au- dire; eum vero qui die Jovis proficiscitur, a culpa excusari. Cfr. Sca vi ni t. In. 247 , Leh m k. t. In. 158 , A u et. p. 299 : *An* quis."

-ocr page 321-



		817

		119. Quinam excusanlur ob impotentiam spiritualem f R. Au et. p. 299 : Quinam." 120. Quinam excusanlur ob impotentiam moralem? R. Auct. p. 299 et 300: Quinam." Simili ex causa excusantur aurigse, nautse, mercium vecto- res, etc. , si Missam audire nequeunt siae gravi incomuiodo sive damno in bonis qufe jam possident. Estne idem dicen- dum, si agitur de araissione lucri quod alias fieri potest ? Af- firmat sententia probabilis, si lucrum amittendum est notabi- le, vel si ex auditione Missce amittitur opportunitas lucri ex- traordinarii ratione habita conditionis ejus , de quo agitur. Cfr. Lig. n. 301 et 332. In his omnibus tarnen sedulo videndum ne cupiditas men- tiatur sibi , atque ne ejusmodi fiant cum periculo amittendse fidei defectu instructionia , etc. 121. Quinam excusantur titulo charilatis ? R. Auct. p. 300 : Quinam." Excusantur similiter assistentes intirmis qui ex recessu gra- viter turbarentur, aut qui judicant eorum assistentiara sibi esse necessariam. Qui periculum incurrunt gravis offensionis seu indignationis mariti , domini aut parentum , quamvis in- dignatio non ex justa causa oriatur. Isti autem non excusan- tur si ex odio religionis domi manere jubentur , aut si fre- quenter fit, aut levis tantum indignatio timenda est. Puella, quas scit se ab aliquo turpiter concupisci intra Missam , pot- est saltera , et quidem ut videtur , debet semel vel bis Mis- sam omittere. Lig. n. 326, 327 et 331. 122. 1. Quinam excusanlur titulo officii. 2. Quid spe- ciatim notandum de famulis , operariis , aliisque, qui a domi- nis officii causa coguntur Missam omittere ? R. Ad l^um Auct. p. 300: Quinam excusantur." Excusantur quoque medici et obstetrices, quorum assisten- tia infirmis necessaria aut saltem valde utilis est. Ad 2^um Pran. Supponitur, eos non cogi ex contemptu vel *

-ocr page 322-



		818

		odio religionis, neque ex omissione Missse oriri periculum proximum amittends fidei , v. g. ex defectu instructionis; nain hisce in easibus officium etiam cum gravi ineommodo statim deserendum est, quia fides externe profitenda et inte- gre servanda est. R. 1. Si eorum ministerium est necessarium aut sine gravi doraini ineommodo omitti nequit , turn dominus tum famuli excusantur, modo ordinariain habuerint diligentiam hora ma- gis convenienti Missatn audiendi. 2. Si vero sine necessitate seu ex causa insufficiënt! a do- mino prohibentur, dominus proeul dubio peccat; famuli au- tem excusari possunt, si timent domini graves iras, blaspbe- mias etc, aut dimissionem. Attamen si ssepe impediuntur, te- nentur famulatum vel functionem deserere si absque gravi in- commodo possunt, i. e. si aliutn famulatum, quamvis sit ali- quantulo minus lucrificus, obtinere queunt. Cfr. Lig. n. 327. Vide A u c t. /;. 301 : * An ad auditione.* 123. Quinam excusantur titulo connnetudinis ? R. Consuetudo excusat puerperas , domi se conti- nentes post partum per aliquod tempus (v. g. per sex heb- domadas ex communi usu , ut testantur Sporer et Etbel), etiam postquam convaluerint." Lig. n. 330. Nullatenus autem ex- cusantur , si propter alia negotia jam domo exeunt. Auct. p. 301 : Quinam." Nota. Si infirmus dubitat, num incommodum sit satis gra- ve , potest judicio medici, superioris , parochi aut viri pru- dentis acquiescere, imo proprio quoque judicio, si ipse pru- denter judicare valet. Quodsi consilio petito dubium inanet, infirmus excusatur , quia in periculo gravis damni prtevalet jus naturale conservandi salutem, et certe mater Ecclesia mi- nime obligare intendit. Lig. n. 325, Hom. ap. I. c. n. 39. Caeterum bona fides e^ensabit saltem a gravi culpa , etiamsi non adsit ratio sufficiens. Auct. p. 301 : Merito."

-ocr page 323-



		319

		APPENDIX de Missis fundatis. n. 124-140.

		124. Quid eat fundatie Miitarutn; quihus modi» Jieri potent? R. Est donatio fundi vel summa? capitalis alicui ecclesiae aut instituto ecclesiastico vel pio , sub conditione ut in perpetuum aut ad longnm tempus una nut pi lires Mis?a? singulis anuis cele- brentur. Cum onere Missarum quandoque aliae obligationes conjun- ctee sunt. Ejusmodi onera vocantur perpetua; si vero Missac doter- miuatis tantum vicibus, v. g. singulis hebdoroadibus per unuin an- num , ex voluntate fundatoris celebranda? simt, dicuntur adventitia? 6eu mantiales. B e n. XIV De Syn. Bicec. lib, XIII cap. uit. ». 4. Cfr. Resp. ad Q. B. p. 184 et 135 , et supra n. 54. Fundatio fieri potest per donationem inter vivos aut per testa. mentum. 125. Niim ad validam fimdalionem reqniritnr ejtts acceptatio? R. Acceptari debet ab ecclesia vel instituto, cui fundus aut capitale sub onere attribuitur. Ratio est, qnod fundatio habet naturam contractus , qui offerentis et acceptantis mutiio consensu perficitur. 126. Estne preevim comensits Ordinarii necessariu»? R. 1. Affirmative quoad liceitatem, uti eonstat ex decreto Cum stepe contingat Urbani VIII ab Innocentio XII in Const. Niiper a, congregatione 23 Nov. 1697 coofirmato, in quo § 8 dicitur: Quibusvis capitulis, collegiis, societatibus et congre- gationibus, nee non omnibus et singulis ecclesiiirum, ac piorum locornm, tam saeculariuni quant regnlarium superioribus vel aliis , ad qnos pertinet, districte probibet, ne imposterum onera perpetua suscipiant Missarum eelebrandarum , saeculares quidem sine Episcopi vel ejus Generalis Vicarii , regulares vero sine Generalis vel Pro- vincialis consensu et licentia in scriptis et gratis concedenda." Quamvis in boe decreto agatur de solis oneribus perpeluis, atque perpetuum non dicatur quod non attingit tempus centura annorum, niliilominns cum Ben. XIV Conc. Prov. Ultraj. hoc tempus ar-

-ocr page 324-



		820

		ctius intelligït dicens p. 200: Nulln \\a posteruun suscipiantnr per- petna vel ad longum tempus Missarum onera absque Dicecesani An- tistiiis approbatione." Cfr. Resp. ad Q. B. p. 135. Imo ex Ordi- narii nostri prrccepto 5 Dec. 1877 eadem approbatio etiam requi- ritur antequam accipiantur Missarum oblationes , qure pro anniver» sariis aut aliis hujusinodi Missis in futuro peragendis, anticipata soluin stipendiorum solutione, ipsirnet ecclesia aut temporali istius administro quaudoque fiuut." Cfr. Coll. II p. 7. 2. Negative quoad valorem; nam allegatum decretum simpliciter prohibet, non irritat acceptationem. ld etiam declaravit S. C. C. 16 Jan. 1664. Clr. Lucidi Fint, s. liminum t. Il p. 417 ». 54, Van de Burgt De celebr. Missarum n. 80. Attamen integrum est Ordinario acceptationem rescindere, si vergeret in detrimentum ecclesiae vel pii instituti. Lucidi l. c. p. 417 n. 56. () 127. Quare consensus Ordinarii requiritur? R. Iste consensus requiritur, quia Episcopi aut Superiores regularium cavere teueutur , ne loca ecclesiastica graventur funda- tionibus quibus satisfacere nequeant , atque prospicere debent, ut reditns, qui ecclesiis et locis piis relinquuntur, oranino responde- ant oneribus adjectis juxta morem cujusvis civitatis vel provincias. Ita deer. Urb. VIII et Inn. XII § 10. Quapropter Ben. XIV /. c. n. 1 dicit: Inter episcopalis soliciludinis onera haud sane novissimum locum tenere censendum est illud, quo sacri Pastores obstringuntur , majori qua possunt cura advigilare, ut suis in l)ia>- cesibus pia legata debite executioni maudentur, praescriptae cele- brentur Miss», eaedemque juxta piorum fundatorum voluntatem ap- plicentur." 128. Queenam in ejusmodi onerum acceplaüone observanda sunt, ut accurata earum adimpletioni consulatur t B. 1. Curandum est, ait Syn. Dicec. p. 68, iustru* rnenta piorum legatorum ita conscribi, ut bona attribuantur nou parocho vel alteri sacerdoti, sed parocbiali seu loei ecclesiae."

		() Qui auctor ait: \'/Integrum est Ordinario acceptationem rescinderc; et reipsa 17 Maii* 18G1 S. C. Episc. et Reg. acceptationem cujusdam legati a deputatoloei pii sine lioantfa Epiöcopi nonnullis ante annis peractam et in loei pii libros relatam, etiamsi Episcopum hac de re saltem inscium non fuisse colligeretur, nullatenus com- probandam esse respondit ex eo quod detrimentum potius quam utilitas, aut saltem non paucie difficultatos ac lites ex ea acceptatione non sine causa prictimerentur."

-ocr page 325-



		321

		2. Si fundationnm pecunia? et pretiura bonoriim mobiliuin ad ac- qnirenda bons immobilia fraotifera vel census bypotheca nssecuratos impeudi nequeant, oblata , ait Syn. Dioec. I. e., non acceptentur nisi addita atque donatoribus diserte significata conditione, cessarc scilicet obligntionem celebrationis Missarum, si pecunias ant bona perire, vel non amplins fructus facere contigcrit. Oujus conditionis mintio fieri debet in tabella Missarum." Lno, uti dicit B en. X I V l. c. n. 30, expedit semper, ut 1\'iindator in ipso actu fundatiouis conferat facnltatem immiuuendi Missarum nunieruin, si cnntingat, ut minuantnr fundi reditus aut ex alia causa inipares evadant elee- mosynre pro singulis Missis. Ct\'r. Coll. III p. 137 sub 1°. 3. Stipendia Missarum, in quantum consideratie circumstantiis prudentia siuit, statuantur majora quam Missarum manunlium. Ut norma sumi potest Breve Ben. XIII 20 Febr. 1725, in quo pro Missis pcrpetuis designat dupluin stipendii ordinarii. Cfr. N.Rev. thool. t. XXII p. 324. 4. Insuper Ordinarius noster 5 Vee. 1877 admonuit ecelcsiarum caelerorumqiie institittorum rectores, ut, quantum in ipsis est, fuu- dationes sic conficiant vel confieiendas curent, ut major pars redi- tuum obveniat ecclesia? vel instituto, cui fundationes, sub condi- tione oneris perferendi, a fundatore addicta? simt. Ilationem addit Ordinarius : quoninm ea sit natura fundationum , ut illmipsa; pri- nium fieri censeanlur in gratiain seu commodum ecclesim aut insti- tuti ecclesiastici cui a pio fundatore coniiectuntiir." Cfr. Coll. II p. 6. 129. Qiusnaiii prceslare debet Ordinarius antequam consensum prabet ? R. Ne praebeat consensum vel licentiam, nisi ex instituta diligenti investigatione sibi constiterit, ecclesia: vel instituti sacer- dotes Missarum obligationibus debite satisfacere posse, prrecipuam- que habcant rationem sintne reditus oneribus implendis pares. Vide n. 128 et Ben. XIV l. c. n 10. Itaque : 1. Si agitur de douatione inter vivos, et reditus onus impositum non adaequant , inducat donatorem ut bona augeat. Si vero funda* tioni appositss sunt couditiones possibiles et honeslee, sed forsan juri communi contrarie, Episcopus exquirat a domitore ut eas mu- tet ; quod si denegat, Episcopo integrum est donationem rejicere aut una curu oneribus acceptare. Cfr. Craisson Man.jur. » 5364 sq.

-ocr page 326-



		322

		2. Si fuudatio fit per testamentvm, Episeopus eam sine justa causa repudiare nequit: ejns enim est curare ut pi» voluntates executio- ni dentnr atque ut cultus Dei commodiimqne ecclesiarum promo- veatur. Cfr. Vecchiotti t. lp. 276 § 59. Conditiones vero im- possibiles vel turpes , si qum fumiationi adjectae sint, debet ut non appositas habere. Quodsi reditus non rc9]>ondent oneribus, debet a S. Sede eorum reductionem seu imminutionera petere, nisi ipse te- stator facultatem reducendi Episcopo fecerit. ld docet deerctum Ut ba n i VIII §2: Districte prohibet , ne Episcopi reducant onera ulla Missarum celebrandarum ... in limine fundationis." Imo ad quresitum : An Episeopus possit onera Missarum nondum ac- cepta reducere absque beneplacito Sedis Apostolicn? sive hujus S. Oongregationis, quoties reductionem neeessariam esse judicaverit , ex eo quod locus pius legatum acceptare recuset, non diminuto onere"; respondit S. C. C. 22 Junii 1682: Negative." Cfr. Ben. XIV l. c. Ui. V cap. X n. 2 ; qui Ui. XIII eap. uit. n. 19 ait: Episcopo nullam hodie relictam esse facultatem reducendi Missas, excepta dumtaxat ca facti specie, qua testator ipse hanc facultatem Episcopo tribuisse dignoscatur." 130. Qumnam potestas Episcopis jure ordinario competit quo- ad fundaliones et pia legato, ? R. Quamvis propria auctoritate commutationem ultimae vo- luntatis testatoris facere nequeant , ideoque neque Missarum onera reducere , simt tarnen omnium piarum dispositioiuim executores et judices. Conc. T r i d. êeis. XXII cap. VIII de reform. Consequenter: 1. Nonnullos circa fundationes Missarum perficere possunt actus, qui minus recte dicuntur reductiones, scd potius sunt declarationcs seu judicia, v. g. dubia solvere. Vide Ben. XIV l. c. n. 9, et Van de Burgt l. c. u. 145 et 152. 2. Si testator stipendium Missarum non determinavit, attendenda est, ut respondit S. C. C. 15 Nov. 1698, consuetudo loei vel lex synodalis, qiiatenus adsit ; sin minus, statuenda est per Episcopnm elcemosyna competens , ejus aibitrio. Vide u 46 Nota. 131. Quoties et ubi tenetur sacerdos celeirare el applicare li- tulo fundationis; cuinavi deiet Jieri applicatio ? R. Haec orauia dependent a voluntate fundatoris expressa vel prassumpta. Unde: 1. Si fundator bona legavit ecclesia; parocbiali , sed locum quo

-ocr page 327-



		323

		Missse celcbrandsfl siint, non assiijnavit, praesurnitur voluisse ut cc- lebrarentur in ecclesia pnrochiali. Ita De Brabandere Jur. catt. comp. n. 890. (\'fr. Conc. Prov. p. 200. 2. Si fundator non expressit, cui Missa¹ applicand* sint, prre- sumitur voluisse , ut anplicentur anima) suse. Vide n. 60. Nola 1. Num cl in quantum peccet sacerdos , qui celebrat in alia ecclesia vel alio altnri, aut alia die vel hora , vide n. 60. 2. L\'t officia fundata celebrari valeant in aliena ecclesia, opus est jiixt.i probabiliorein seutentiam dispensatione pontificia", ait De Brabandere l, c. In liane rem dicit L i g. n. 829: Potest Epi- scopus dispensare, ut celebretur in alio loco, ex ratiouabili causa, qilia in tali dispensatione vol nn tas testatoris tautum in accidentibus omittitur et altiori bono compensatur , seu potius qnia Episcopus voluntatem testatoris interpietando , eam reducere potest ad sequita- tem. Non potest tarnen dispensare , si fundator dtsignando ecclesiam vel horam specialiter intendcrit , ut populus commodius Missaal au- dirc posset. C»terum , addit , advertendum est, apud F errar i s Bibl. verb. Capellania n. 14 referri pinra decreta S. C. C., quibus dicitur pro hujusmodi dispensatione semper adeundam esse Sedem Apostolieam." 132. Queenam prascripta sunt, ne fundationum onera negli- gantur aut oblivioni tradantur ? R. 1. Fundalionnui pecunia? et pretium bonorum mobi- limn adhtbcnutur ad acquirenda bona immobilia fructifera vel een- sus hypotheca assecnralos. Quod si fieri nequeat", atque ideo oblata sub couditione (de qua //. 128 sub 2) acceptata sint, cnra baberi (debetj , ut quo certiori et n til tori modo fieri potest, bona ista fructifera reddantur." Syn. Dioec. p. 68. Ad qua; bona immobilia aut alia fructifera acquirenda requiritur licentia Episcopi ex art. 20 Kegl. voor liet par. kerkbestuur in Syn. Dioec. p. 152. Vide etiam Co 11. I p. 441 ». 112. (\'fr. Van de 15 u r ir t l. c. n. 85 et 86. ?. Fundi et proventus taliura fuudationum a magistris fabricsc administrandi sunt et pleno jure competuut ecclesia;, servato tarnen stipendio a fundatore aut a Nobis (Episcopo) constituto." Syn. Dioec. p. 68. 8. Districte proliibetur, quominus pecunia) vel alia bona mo- bilia , qiiiu pro Missis in perpetuum aut longum tempus celebran-

-ocr page 328-



		324

		dis offernntnr, in usum ecclesia? vel presbyterii aut in alinm pium nsuin funüntionis fini contrarinin propria aactoritate impendantur." Syn. Diocc p. 67. Idem prohibitum est si agitur de oblationibu» Missarum, du quibna n. 126. Vide Coll. II p. 8. 4. Fundationes describantur in Hegistro Memoriali paroobise (Syn. Dicsc. p. 110), atque exslet in ecclesia\' saeristia, omnium oenlis perspicua index earnm Missarum tabella. Conc. Prov. p. 201. 133. Quomudo fundationes in Hegistro Memoriali describi debent ? R. 1. Memorari debet testamentum aut legalis nctus inter vivos qno fundatio facta est; describi bona, e quibus reditus per- cipiuutnr; numerus et qualitas Missarum euin loco et tempore ce- lebrationis; inentio fieri speeialium conditioiiiim, quibus forte Mis- saruu. onus est legatum aut acceptum. Addantur insuper actus ap- probatorii Ordinarii. Vide Syn. Diocc./. 110, Communie, mui 1878 in Coll. II p. 6 et 7, ubi preecipilur, ut eadem observen- tur quoad oblationes* Missarum , qure pro anniversariis aut aliis Mis- sis in fnturo peragendis , anticipatn sol urn stipendiorum solutione , ipsi ecclesia! aut temporali ejus adniinistro quandoqne iiunt. 2. In Registro Memoriali sub distinclo eapite conscribi quoque debet aunuus fnndatiouum eoinputus una cuni nolnine sacerdotis , qui Missas celebravit. lta Syn. Dicec. p. 110 .sub V seeundum Const. 1 n ii o c e n t i i XII, qua? statuit, ut pratter tabellam in sacrario sint duo libri , in quorum altero onera perpetua ac tempo- raria, in altero vero Missro manuales et adventitise inscribantur, una eum fideli ac distincta annotatione subsecuti atrorumqne imple- menti. Vide Ben XIV l. c. n. 4, Vecehiotti t. Il p. 110. Nota. De libro oiiernm manualium jure nostro particulari nihil prmceptuin est, qnia illffi non ecclesiae sed persoms particularibue dan\' solent ; attamen (\'on e. Prov. et Ordinarius anno 1889 vebementer ezbortantnr sacerdotes , ut bujusmodi librum seu elen- chuin etiam pro istis Missis mannalibus adhibeant, Vide n. 57. 134. Qiucnam referre debet tabella Missarum in saeristia af- figenda ? R. lleferre debet Missarum fuudatarum numcrum, inteu- tioncni ad quam eclebrari debeut, diem qno et annos per (juos ce- lel)iandH> sunt. 135. Quid est Missarum condonatio , quid reductio ?

-ocr page 329-



		825

		R. 1. Condonatio est concessio omittendi Missas, quse tem- pore prseterito colcbrari debaerant. Dicitur quoque remissio vel ab- solutio. 2. Reduclio est permissio eelebraudi in futurum minorem nume- rura Missarum quam ex ftindationc oelebrari debuut. Ejusuiodi condonationes sive remissiones ab aliquibus dicmitur reductioues Missarum, sed minus ructe et omnino improprie, cum ha; preeteritum tompus solummodo respiciant ; verre autem et pro- prie dieta3 reductioues futuro tempori provideant." lta Iten. XIV 1. c. n. 15. 13(>. 1. Cui competit polentas condonandi Missas omissas. 2. Ex qua causa quandugi/e fit. 3. Quo modo peragi solet P B. Ad 1» Potestate ordinaria competit soli R. Poutifici , qnia B. Petro cjiisque successoribus Christus amplissimain in res ecclesiasticas tribuit potestatem. Pen. XIV /. e. Cfr. Keiffeii - stuul lib. lil til. XXVI n. 807. Ad 2^UI" Condonatio tantum fit ex ratiouabili causa 3eu aequa commiseratione, ideoque si diluciile pateat, Missas siue culpa cele- bratas non fuisse, atque simul non tanti reditus stipersint ut orois- sioncs prseteritse snppleri valeant. Lucidi l. c j>. 429 n. 86 88. Ad 3^um Imponi solet salutaris uliqua pcBuiteutia, ac prsesertim ut ccrtus Missarum numerus celebretur. L u c id i l. c.p. 429 n. 89 , N. Rev. tbéol. t. XIX p. 593. Condonationes, ait Ben. XIV /. c., frequentius fiiint per organum A\' C. Fabrica S. Petri, exaim- natis prius omissionum causis, ex spirituali tlicsauro Ecclesiae sup- plendo quidquid in oncribus iinplcndis peccatum est. In suiïragium autem et cxpiationem animarum , pro quibus omissa Sacrificia of- ferri debaerant , cougruum Missarum uumerum celcbrari quotidie mandat ab aliquibus oapellanis huic mnneri addictis in Vaticana Basilica, ctijus Fabrice inoilica eleemosyna persolvenda iraponitur iis (\|iü condonationem exposcunt, prreter reliqua pia opera pro facti circumstantiis. Cfr. Van de Burgt n. 153. 137. 1. Cnjits auctoritate reductiones Missarum fieri possunt. 2. Ex quiltus causis conceduntur ? B. Ad l^um Auctoritate solius R. Pontificis , nisi fundator liane facultatem Episcopo expresse fecerit. Constat ex decreto U r- baui VIII et Innocentii XII; vide Ben. XIV l. c. , Van de Burgt n. 150, Conc. Prov. p. 201 et supra n. 129.

-ocr page 330-



		826

		Nota. S.C.C, pluries declaravit, facultatem reducendi oDera Mis- sarum tributam Episcopis ex decreto Concilii Trid. sess. XXV cap. IV de ref. intelligendam esse de Missis ante Conc. Trid. im- positis, eosque hanc facultatem exercere tantum posse iu prima Sy- nodo Oiceoesana , quae post idem Coneilium celebraretur. Cfr. Ben. XIV l. c. n. 18 sq., Lucidi l. c. p. 426. Ad 2^ura Reductiones, ut docet Ben. XIV l. c. n. 28, conce- duntur ob duplicem causam, scilicet plerumque et fortasse semper ob redituum decrementuai, aliquando autem ob stipendiorum aug- menlum ;ib Episcopo statutuui , ita ut nullus reperiatur sacerdos, qui oblata juxta veterem taxam eleemosyna , Missam celebrare velit. S. Alphonsus vero dicit «.331 : Causaj , ex quibus Sedes Apostolica solet Missas reducere , simt paucitas sacerdotuni , stipen- dii tenuitas , vel augmentum stipendii currentis , extenuatio redi- tuum monastcrii , vel majores expens» necessariae ad victum , etc., denique si urgeret uecessitas fratrum , vel fabricte ecclesia? , aut monastcrii." 138. 1. Quomodo facultas reducendi onera Missarum a S. Sede conceditur. 2. Quid in nsu hujus facultatis observandum est? B. Ad l^um S. Sedes ssepe delegat Episcopis facultatem re- duceudi Missas , et siuiul iis tradit instructionein , cui se in pera- genda reductione conformare debent. Attameti aliqui Episcopi illam facultatem ad trienniuin habent ex ampliatioue indulti , quo donati fuere Episcopi, qui Concilio Bomano , sub Ben. XIII anno 1725 celebrato , interfuerunt. Cfr. Ben. XIV l. c. n. 21 sq. Ad 2^um Episcopus , qui ejusmodi facultatem accepit , non potest tarnen reducere: a) Missarum onera per contractant intt-r vivos iin- posita et acceptata. Ben. XIV l.c. n. 2 5. Quoad hujusmodi Mis- sas potest tantum assurnere partes judicis , investigando scilicet, nuni sit talis redituum iraminutio ut secundum jnris regnlns suffi- ciat ad rcscindendum contract um aut saltem ad eum ad justi et av qui normam redigendum. Ben. XIV l. c. n. 26. Cfr. Van de Burgt l. c. n. 152 in Jine , n. 155 et 161. b) Neque redu- ducere potest Missas in benejiciorum collatione constitutas, quia in hisce intervenit quasi contractus utriinque obligans. Ben. XIV l.c. 2. \\ntequam reducat numerum Missarum , consideret duid forte quis, v. g. hceres, teneatur redituum imminutionem vel insufficien- tiam supplerc , atque num ad id utiliter cogi possit. Verum si ex

-ocr page 331-



		827

		voluntate testatoris ipse fundus vel capitale ecclesiae vet pio insti- tuto est traditura (uti uostris temporibus assolet), hneres iiulla ratio- ne urgeri potest ut suppleat quoil succedentibus temporibus ad in- tegrum Missarum onus implendum deest. Ben. XIV l. c. n. 33. 3. Nisi facultas accepta contineat potestatem derogatoriam, ob- servare debet regulas , quas Ben. XIV l. c. tradit quoad ordinem reductionis n, 2224 , et quoad quantitatem stipendii n 34 et 35. Cfr. Van de Bnrgt l. c. n. 157, N. Rev. théol. t. XXII p. 425 sq. 139. Estne aemper necesse ad S. Sedem recurrere, si reditiis deficiunl, ? R. 1. Si per aliquod tempus ex toto defioiunt sine eulpa capellani , isie non tenetur Missas celebrare. Ita Lig. n. 331. Nam decreta Urbani VIII et Innoc. XII, ut dicit Croix lib. IV n. 855 , videntur tantum loqui de reduotione stabili et seuper duratura , non autem pro brevi tempore." Sed excipi debere, notarunt Auctores, Missarum fundos seu reditus, qui culpa legatarii perierunt; pariterque illi excipiantur, qui absque Sedis Ap. venia eonsuinpti sunt aliuin in finera , exem- pli gratia, in aedificationem ecclesia?. 1\'rseterea excipi debent onera Missarum acceptata per contractum." Ita Van de Burgt l. c. n. 161. Cfr. Ben. XIV l. e. n. 26, Vecchiotti l. c. 2. Si deficiunt ex parte : a) Si fundator ipse determinavit stipendium pro singulis Missis, a capellano min ui potest numerus Missarum pront reditus ininuun- tur; sicut numerus est augendns si reditus crescuot. b) Si vero testator designavit solummoilo numerum Missarum , iste numerus videtnr sine legitima auctoritate mimii non posse , quaravis deficiat ordinarium stipendium Missarum manualium. Cfr. Lig. I. c. , Van de Burgt l. c. n. 162. Nota. Onera Missarum nunquam cessant preescriptione. Vetat enim naturalis aequitas , quomiuus prrescriptio currat contra non valeutem agere. Lucidi l. c. p. 397 sq. , Lig. n. 324, Van de Burgt n. 167. 140. Quid observandum est de redemptione fundationis ? B. Si quis debet annuatim praestationcm solvere, quia possidet domum, agrnm, etc, iu quo onus Missarum fundatnm est, non potest boe onus redimere sine auctoritate Sedis Apostoli-

-ocr page 332-



		828

		C8B, nisi testator vel fundator in legato liane facultatem fecerit. Ratio est (juod hujustnodi redemptio est mutatio dispositionum te- statoris vel fundaforis, at(\|Ue alienatio boni ecclesiastici. Vide Col 1. II p. 471 sub 4, Van de Bnrgt l. c. u. 165. Nota. Fundatio non potest per se sine auctoritate R. 1\'ontifieis ab uno loco transferri ad alium, v. g. ad aliam ecclesiam. Vide Van de Burgt l. c. n. 166, L u e i d i l. c. p. 434 sq.

		ïj ^jrW^J^*\' w"¹"

-ocr page 333-



		329

		V.

		De Sacramento Extremse Unctionis.

		FB003iyiIlJIVI- I. Qu.irc sacerdos debet de Sacramento Extr. Unctio- nis accuratam cognitionem habere? Anct. p. 1 : Clemen- tisrimuê." II. Tractatus dividitur in scx capita. Vide Auct. p. 1. Hisce adjecta est Appendix de sepullura ecclesiastica. III. Summa doctrines catholicae de hoc Sacramento ex Concilio Florenlino et Tridcntino: Auct. p. 2 et 3.

		21

-ocr page 334-



		880

		(gaput I. De natura, existentisi et ossentialibus Extr. l\'iiftiouis. n. 121.

		1. Quibus nominibw hoc Sacramenlum vocari solet? B. A u c t. p. 3 : Quibus." 2. 1. Quomodo Extr. Unclio definilur ? i. Indica, in hac definitione omnia essenlialia conlineri. B. A u c t. p. 8 et 4 : Quomodo." 3. Quinam errores circa hoc Sacramenlum memorandi sunt ? B. Au et. p. 4 et 5: Quoad hscreticos." é. Proba fidei dogma, Extr. Unclionem esse verum Sa- cramenlum N. L. B. Probatur: 1. Ex verbis 5. Jacobi, quibus requisita ad verum Sacrameutum coutinentur, nempe: a) signum ex- ternum, b) practicum giatise, c) a Christo iustitutum. Vide A uct. p. 5 et 6. 2. Ex traditioue, quam testanlur SS. Patres et concilia. Auct. p. 6 et 7. 3. Ex consensu Ecclesia? orientalis cuin occidentali. Auct. p. 7 et 8. 5. JJilue objecliones. B. Auct. p. 810. 6. 1. A quo Extr. Unctio inslilnla est. 2. Estne im- mediate a Christo instituta. 3. Quandonam institula est? B. Auct. fi. 11 et 12. 7. Quanam est hujus Sacramenli maleria remota? B. Oleum ex olivis expressum et benedictum ab Epi- scopo aut a presbyte.ro ex S. Pontificis coucessione sive ex- pressa (pro Ecclesia Latina) sive tacita (pro Ecclesia Grreca). 8. Quare debet esse oleum oliearum ?

-ocr page 335-



		381

		R. 1. Quia oleum sine addiinento iutelligitur illud quod ex olivis est expressutn ; atque eo Ecclesia semper usa est. 2. Quia effectus, quos lioc oleum producit in corpus, con- gruunt cum effectibus spiritualibus hujus Sacramenti. üleum eniin sanat, lenit, recreat, ])enetrat et Iucet, ut explicat S. Thomas (vide A uct. /;. 12),item Catechismus Ro- in a 11 ii s De Exlr. Uncl. n. 10 dicens: Aptissime haoc materia illud significat, quod vi Sacramenti iuterius in anima elfici- tur; nam ut oleum ad mitigaudos corporis dolores magnopere proficit, ita Sacramenti virtus aiiim.T tristitiam ac dolorciu minuit. Oleum pnrterea sanitatem restituit, hilaritatein adert, et lumini tanquam pabuluin praebet; tuin vero ad recreandas defatigati corporis vires maxime accominodatum est. Qua? o- mnia, quid iu tegroto divina virtute per hujus Sacramenti ad- ministrationem efiiciatur, declarant." 9. 1. Quanam suul dioersa .tentenlim de necessilale be- nediclionis episcopalis olei. 2. Uude patel: a) requiri benediclio- nem peraclam ab Epi.icopo ut minislro ordinario; b) oleum be- nedici posse in Ecclesia orienlali ex lacila, in Ecclesia oceiden- tali ex expressa concesüoiie S. Ponlijich ? R. Auct. p. 1214. 10. 1. Quoluplex oleum sacrum distinguilur, el qnando- nam adhibetur. 2. Eslne ad valorem Sacramenti necesmrium, ut npecialiler ad hoc Sacramenlum admiuitlrandnm sil benediclum; quid inde ej/icilur ? R. Auct. p. 14: Ah oleum." 11. 1. Quanam pr/escripla tunt quoad decenlem cnslodiam el renovalionem sacri olei. 2. Quanam nolanda tunt quoad olea velera. 3. Quid faciendum , qnum in decurtu anni oleum bene- dictum incipil dejicerc ? R. Ad l^um Auct. /). 14 et 15. Conc. Prov. ;;. 170 et 171 ait : Sacrum oleum infir- moruin in tuto ac honesto loco et vasculo , si iieri potest ar- geuteo, peculiari inscriptione signato, asservandum est. Sac-

-ocr page 336-



		332

		culus serieus violacei coloris illud suo vase inclusurn excipiat, quoties ad infirmos defereuduua erit; nee, Sacrameuto adini- nistrato, relioquatur unquam sive iu tcdibus iufirmi,sivo postea in ipsius sacerdotis duuium redeuntis conclavi, sed orunino ad locuin suutn deferatur." Qui loens hic habeatur tutus ac honestus, vide Tra et. de Baptismo n. 96 sub 3. Cmterum dicit deer. S. R. C. 16 Junii 1663: Vasa olei sacri serventur in ecclesia in loco de- centi , tam in cornn cpistol;r quam in cornu evangelii." B a- ruffaldi til. XXVII n. 40 ait: Proprie sita esse debet fc- nestella (in qua servatur olenm infirmoruni) in pariete ecclo siie ad cornu evangelii altaiis, in quo adsit tabernaculnm cum SS. Euchiiristia." Ut lioc modo asservetur, si fieri polcst, sua- detnr a üc Herdt t. III n. 198 et O\'K a n e ». 855. Cfr. etiatn Gardellini in deer. S. 11. C. 16 Bec. 1826. Loeus Utique debet esse distinetus a tabernaculo , in quo SS. Sacia- mentnm residet. Conc. 1\'rov. p. 143. Ex quo AA. deducunt, rnulto minus vasculum S. olei an- neeti posse pyxidi SS. Siicranienti, nut hoc cooperculo vel pe- di vasculi impoui. Ex decrclo citalo snceidotes oleum infirmoruni in dorribus suis retinere non possunt: excipitur tantum si babitatio sa- cerdotis longe distat ab ecclesia. () Quod attinet ad renovationem et acquisitioncm sacri olei , vide Tra et. de Bapt. «. 95. Quomodo distribuendum sit, dieitur in Syn. Dicec. /;. 17 et 18. Ad 2"^m Auct. p. 15 et IC: Circa vetus." Plura in Tra et. de Baptismo n. 96. Ad \'ó"^m Auct. p.* l(i: Quid faciendum."

		() Ad dubium: »/ Sacerdotes curam nniinarum exercentes pro sua commoditatc, apud Be iu dotuibus suis retinent S. olcum iufirmorum. Au attenta consuctudinc, liane praxim licitc retinere valeant ?" Rcspondit S. H. C. 10 Vee.* 1820": » Negative, et servetur Hituale Rom., excepto taiuen casu magnas distantise ab ecclesia: quo iu ca- su ontnino servetur ctiani domi Ruhrica (juoad hoiiestain , deceutem tutamque custo* diam." (Vide Suppl. Hit. Rom. «. 22). Decretam hoc videtur agere de reteutione habituali; attamen, ut observant auetores, etiaro ilüeitum est unica tantum vicccom- moditatis causa S. oleum retinere. Exeipiunt solummodo, si sacerdos pr.-cvidcl se noctu ad infirmum vocatum iri, et pcriculum est nc serio adsit ad Kxtr. Unetionem admi- nistrandam. Cfr. Lig. «. 7U0, Vraxis conf. «. 275 iu fine.

-ocr page 337-



		383

		12. 1. Quanam est Extr. Unctionis maferia proxima. 2. Quanam corporis parten in diversis Ecclesiis inunguntur. 3. Quanam partes ordinarie ungenda sunt, 4 Quanam partes in notira Diiecesi inungi debent ? R. Ad l^um Anct. p. 17: Quanam." Ad 2^um Auct. p. 17: Ante responsionem." Ad 3^um Auct. p. 17 et 18: lutirmus." Ad 4"^m Sex, nempe oculi, aures, nares, os, inanus et pe- des. Unctio renum ex pontificio indulto etiam in viris omitti debet. ld statuitur in Syu. Dicec. p. 52 ex facultate Pü IX. 19 Dec. 1847. Atque in Suppl. Rit. Rom. n. 27 dicitur: Unctio renum ex pontificio indulto Neerlandife Diuccesibus concesso, etiam in viris omittitur. Ejus autem loco, pariter ex apostolica venia, in aliquibus Dicecesibus adbibetur in viris unctio ad peclus post uuctionem ad os." 13. Quanam nolanda sunt: 1. si organum est duplex; 2. de nnclione oculorum, aurium , narium, sensm guslus, ma- nuum, pedum ; 3. si injïrmns membro caret; 4. de nnclione oculorum caei nati ? R. Auct. /j. 18 et 19: Quanam." Nota quoad uuctionem narium. Dicit O\'Kan e n. 934 ex communiori et in praxi recepta seutentia ungendas esse duas narices seu duas uasi alas laterales. Ita qnoqoe Aertnij 8 n. 356, L e hink. n. 569, II ai n e t. Ill p. 389. 14. 1. Quomodo unclione» jieri debent. 2. Estne graois obligatio, unctiones facere immediale pollice, per modum cru- cis; item seroare ordinem prascriptum ? 11. A uct. p. 19 et 20 : Quomodo." 15. 1. Quanam unctiones cerlo non sunl essenliales. 2. Sunlne quinque unctiones ad organa quinque sensnum essen- tiales, an xufftcit una ; quanam argumcnta pro itlraque senlen- lia affcrunlur. 3. Quid ex hae conlrooersia concludendum ? R. Auct. Ad l^um p. 20: Quanam." Ad 2^um p. 2023 : An quinque."

-ocr page 338-



		834

		Ad 3°- p. 23 et 24 : Qnid." Nota. Quicl agendum saccrdoli , qui post admiuistratam Exfr. Unctionem (loinuin reversus recordatur se aliquam anctionem omisisse ? Si ibcit qainqae unctiones ad qainqae organa sen- suutn , nihil agendura est. Si unam ex istis omisit, defect uu del)et renavare. Sed quoraodo ? Debet, sed et sufficit supplere unctionem oinissam , si ob parvam temporis intervallum cen- setur uiiuin totuui morale constituere ciuii pnecedentibas un- ctionibas; sin minas, om nes unctiones repetcre debet sub con- ditioue. Notabile aotem intervallum ceusetur horre quadrans. Cfr. Lig. n. 724. Ktiam in dubio omnes unetioues iterari de- beut, aut saltem licitc possunt. Vide Tract. de Sa er. in gen. n. 30 eoll. cum n. 26. Cfr. Ilaine p. 390 et 391. 10. 1. Quomodo brevUsimo tempore moribundns ad quin- qve sensus inung\'i potent. 2. Ettne Sacramenlum ita collalum sub condilione ilerundum. 3. Qitrcnam insuper observanda sunt in periculo ne moribundns ittieo decedat, etc. ? K. A u e t. p. 24 : Quomodo." Nota ad 1\'"": Suppl. R i t. Rom. ». 26 (Edit. anni 1883) babet liane formant : Per istain sanctam unctionem , et suam piissimam miserieordiam , iudulgeat tibi Domiuus quidquid de- liquisti per seusus , visum , auditum , odoratiim , gustum et tactum. Auien." Nota ad 2"\'": Pro sententia Gury stant quoque A e rt u i js lib. VI n. 357 Quccr. 2, L e hink. t. 11 n. 572, S. Litur- gia Mee hl. De adminislratione Sacr. Q. 2:2i). Steyaert Jpkoritmi de Exlr. Uuct. \\ 1 u. 5 aii: Quera inictionis moilum ad validitatem sufficere, ncmo facile dul>ita- verit; linde nee snb ennditione repetendum quidtpiam videtur." Ex eadem sententia dicit S u p p 1. Rit. Rom. n. 26: Post unctionem ita permetam, si supervivat infirniiis, snppleantur preces omissie." Cteternm vide Tra et. de Sn er. in gen. «. 30 in line. Nota ad 3^um: Si in casu uecessitatis oratioues praetermissa;

-ocr page 339-



		- 385

		fuerint, et iufirmus supervivat, orationes praccedentes unctir, nes usque ad Confiteor exclusive, ia cubiculo inlinni supplen- dee suut, et deinde recitandso illae, quac unctiones subsequun- tur. Ita De Herdt n. 206. 17. Bc adminislratione Exlr. Unclionis sub unica unctione el unica forma oh periculum contagionis qufer. ; 1. qnid varii auctores de ejus liceilate senlianl ; 2. qnid praclice regulariter agendum ; 3. qnid in pericnlo exlraordinario licitum «il dicendum. R. A u c t. p. 25 et 26: Ah tempore." 18. 1. Quare Exlr. Unclio , quamvis adhibeanlur plures unclione» et plures forma:, sit unum tantum Sacramentum. 2. Sunlne istre Sacramenli partes essenliales, inlegrales an ac- cidenlales ? R. Auct. p. 26 et 27 : Quare." 19. 1. QiKBnam est Exlr. Unclionis forma apud Latinos, qutvnam apud (Iracos. 2. Qttanam inter utramque formam pra- cipua est different ia. 3. Unde palet, formam Gracorum validam habendam esse ? R. Auct. p. 27. 20. 1. Qurenam verba sunl essenlialia in forma Lalino- rum. 2. Eslne dislincla cujuslibel scnsus inuncli crpressio ad valorem Sacramenli necessaria ? R. Auct. p. 27 29. 21. 1. Aura ad valorem Exlr. Unclionis requiritur forma deprecaliva. 2. Si forma est deprecativa , qualis est forma 1U- tualis Rom. , quare valori Sacramenli non obesl volunlaria dis- traclio minislri ? R. Auct. p. 29 et 30. Cfr. Tract. de Sacr. in gea. n. 95.

-ocr page 340-



		836

		(STAptit II. De eftectibus Extreim» Unctionis. n. 22 et 23.

		22. Quosuam effeclns /\'Ju Ir. Unctio producit? B. A uct. /;. 81: Quol." 23. Specialim quccr.; 1. quas gralias prof er al; 2. qn<e- nam et sub quibus conditionibus remütantur peccata lum vcnialia lum mortalia, ac quomodo; 3. qurtnam specialim peccalorum reliqnim et in quantum abslergantur; 4. quomodo allevielur el conjlrmelur anima irgroti; 5. de sanilate corporis: a) ex quibus /tic effeetus probclur, h) num delur infallibilitcr ui saluli anima expedial, c) quomodo producalur. B. Au et. p. 31 35. Nota ad 2: a) Extr. Unctio, tanquam appendix et comple- inriitinii Sacramenti l\'oanitentia;, potest hnjns 8acramenti de- foctus supplere , a. v. potest delere peccata mortalia, quorum remiauouem negrotut absejuc gravi sua culpa per Sacramcntum l\'u-nitentur non ohtinnit. Quarc remittit mortalia , de quibus habetur contritio saltenj imperfecta , qiuc commissa simt auto nltimain a\'groti conf\'cssionem , cui occulte aliquid defnit, item quie post eonfesoionem adraissa asgrotua ex ignorantia in- culpabili pro venialibus tantum habet, aut qun ipsi memoria exciderunt. Qui autcm nu Ho modo potest confiteri et conscicn- tiam habet peccati mortalia, debet liaberc contritionem per- fectani vel saltem talem quam invincibiliter existimet perfectam (L i g. n. 716). Hoc accidcre potest in eo qui usu sensuuni, non autem usu \'rationis destitutus est. In eo autcm eui ex improvisa oegritudine rationis etiam usu privato Extr. Unctio conf\'ertur, sufiicit contritio imperfecta, quam habuit antcquam nsum rationis aniisit, siquidem, ait Laymano/t\'i. V tract. VIII cap. V n. 2, hoc Sacramcntum in cum etiam finem spe- cialiter" (sed secundarie) a Christo institutum est, ut tollat, si reliqua manserunt peccata, pro quibus aliud remedium non suppetit." Vide verba S. Ca rol i Borromsci et S. Th om ie apud Ben. XIV Be Syn. Dicec. lib. VIII cap. VU n. 3. Cfr. Suarez De Sacramenlis disp. XLI sed, In. 19, Lugo De

-ocr page 341-



		337

		Sacramenti» ilisp. IX n. 7 , B o n a c i n a De Extr. Utict. punet. V n. 2 , Sy l» ius in Suppl. Q. 30 art. I concl. 2 , L i g. n. 731. b) Quoad müdiini quo mortalin remittuntur, diceiidum vi- iletiir , lioc fieri ))cr se (non tantum per acoidens), sed de consequenti et ex institntione secundaria (nou autein primaria scii principali). Qura" sequenti modo exponit Palmieri l. V p. 081 sq.: Sacramcntoriini effectus secundarius distinguendus est ab effect u per accidens. Ut effectus pvoducatur per acci- dens, non opus est eum effectum essc intentuin in Sncramcnli institntione , sen Sacramentnm ad eum effectum esse ordinn- tum ; sufiicit, cll\'cctuni ex virtute Sacramenti sequi posse. Ita SS. Cucharistia ex eommuni seutentia per accidens eonl\'ert gratiam sanctificantem priinam attrito, qui bona fide pntat se esse in statu graliae. Cfr. Tract. de Sacr. in gen. n. 44, de Kuch. n. 89. Ut autein effectus dicatur secundarius, debet esse intentus in Sacramenti institntione, seu debet Sa- craincntuin ad lmnc effectum producendum esse ordinatum , non quidem primo loco, scd secundo, a. v. non primarie seu principaliter, sed secundarie. Extr. Unetionia effectus primariua est abstersio reliquiaruin peccatorum ; secundarius autein, sed liujus Sacramenti proprius, est remissio peccatorum. llunc effectum esse proprium patet ex verbis S. Jacobi, qni remissionem peccatorum huic Sa- cramento attribr.it. Scd eum esse secundarium , sequitur ex modo loquendi conditionato , (juo utitur tum Jpostolus turn Conc. Trid: Et si in peccatis sit, rernittentur ei." l)e- licta, si quai sint adliuc expianda, abstergit." I>e consequenti autein hunc effectum confert , qnia nisi peccata remittantur, eoruin reliquise abstergi nequeunt, seu effectus primarius pro- duci non potest. Dicenduni, ait S. Thomas Suppl. Q. 30 art. I, quod principalis effectus hiijus Sacramenti est remissio peccatorum quoad reliquiaa peccati, et ex consequenti etiam quoad culpain, si eam invciiiat." Quomodocumque autem pec- cata mortalia remittantur, censet S. Carolus Borrom. multos salvari per Exlr. L\'nctionem , qui sino boe Sacratnento da- mnarentur. Ofr. L e bink. n. 505 &n?> Il et IV et n. 5(i8.

		WVAIAW.

-ocr page 342-



		338

		GUfitit III. De niinistro Kxtremae Unctionis. 11. 2430.

		24. 1. Quid Nooalores, prrecipue Calvinist.ee, falso con- tendunt de miiiislro Exkr. Unctionis ? 2. Proba Jidei dogma, solos sacerdoles esse finjits Sacramenli minislros. 3. JJilue duas liatrelicorum objecliones. R. Au et. p. 3537. 25. 1. Qualis f uit aul est Ecclesia disciplina quoad nuitalem aul plurali/alcm ministri Extr, Unctionis ? i. Proba eam ah uno sacerdotc valide adminislrari potte; el refuta ob- jeclionem e.v epidola S. Jacobi adduclam. R. A u et. p. 37 et 3S. 26. 1. Quoluplici modo concipilur , Exlr. Unclionem per plures sacerdoles administrari. 2. Possunlne plures simul eam adminislrare: a) valide, b) licile? R. Au et, p. 38-40. 27. 1. Poleslue quilibet sacerdos Exlr. Unclionem admi- nislrare: a) valide, b) licile. 2. Cujus el qualis consensus re- quirilur, ui extra necessitalem alieui liceat eam adminislrare non subditis. 3. Quam pieuam et quinam incurrunt contra hanc prohibitionem agentes ? R. Ad 1"\'" Au et. p. 40: Quilibet" et: In ueces- sitate." Nota. Sacerdos ne in casu (juidem uecessitatis hoc Sacra- meututn valide admiuistrare potest sibimetipsi. Quod S. C. de Pr. Pi de 23 Marlii 1814 declaravit: Inspectis ipsis divinis eloquii verbis, vel f\'acile patet Sacratnentum Extr. Unctionis, etiam in casu necessitatis, absente nimirum alio presbytero, non posse missionarium wgrotantem sibimetipsi ministrare." Cfr. Tract. de Sacr. in gen. n. 75 et de Baptismo». 35.

-ocr page 343-



		339

		Ad 2^,,m Au et. p. 40: Extra necessitatem." Probabile est, qoemvia sacerdotem posse hoc Sacramentam ministrare ex consensu parochi probabiliter preesumptö (Lig. n. 722) eodoin modo quo lunc Viaticum dare liect. Consen* sus nou est tarnen levitvr pneaumeudus. Cfr. Traot. de Euch. n. 56. Licentia autera parochi <le se supponitur pro suis sacellanis et assistentibus. Syn. Dioec. p. 44. Ad 3^UI" Auct. /). 40: Religiosi <\|iii." Nota 1. Qua3 dicuntur ad 2"^m et 3"\'" intelliguntur exceptis casibus, in quibus aliml a legitima potestate conceditur, uempe: a) Religiosia cxemplis liect ex jure comiuuui Extr. Unctionem administrare suis subditis religiosia, novitiis ac iis ([ui de ccenobii familia dicuntur. Cfr. V e o c h i o 11 i l. [/>. 352. b) Ex jure nostro particulari licet omuibus Cougregationuin superioribus, item ab Kpiscopo nomioalis directoribus et recto ribus Mouasteriorum seu Cougregationum religiosarum corura- que delegstis Extr. Unctionem administrare omnibus domus iucolis, i. e. domicilium aut quasi-domiciliom adeptis. Cfr. Syn. Dio:c. p. 89 et 90 et 42. c) Idem liect Seniinariorura superioribus eorunique dvlegatis. Syn. Dicec. p. 42. Cfr. Co n e. 1\'rov. p. 151. d) Decania jus est sacerdotibus sui districtus Sacrameota exeuntium administrare; sed si decanus est impeditus aut in urgenti neecssitate haec conferre licet cui- eumque alii sacerdoti ab Ordinario approbato. Sy n. Diosc. p. 16. 28. Quundo el sub qua obligalione Extr. Unctionem ad- ministare teuetur: 1. simples êacerdos; 2. parochus aut qni cu- ram aitimarum habel ? lt. Auct. p. 41 : //// el quavdo." 29. De obligatione eorum , qni curam auimarum habent, administrandi Extr. Unctionem cum periculo vila ex rr/orbo con- tagioso quser.: I. qurrnam sint diversa senlenlia; 2. quanam slaliti posse oideantur; \'6. ex quibus moltvis sacerdules excileu- tnr, ut periculum vila sallem ex charitate proximi subeant. R. Auct. Ad l^um p. 41: Aute respousionem."

-ocr page 344-



		340

		Ad 2^um p. 41 et 42: Si de valore." Ben. XIV /. c. n. 2 dicit: Illud ab omnibus indubitan- ter admittitur, quod quicamqoe curam gerit aniniarum, ac residendi obligatione tenetur, non potest a desiguato sibi re- sidentiae loco recedere, ut pestis periculum effugiat: ideoque, sffiviente licet peste, et residere debet, et residentie non rua- terialis tantum, sed etiain forinalis onera adimplere, operando niinirum et laborando pro spiritualibus et corporalibus con- ereditae sibi plebis necessitatibus." Ad 3""\' /;. 42 et 43 : In ejusmodi." Qui in obsequium pestif\'erorum ex charitate moriuntur, im- proprio tantum sensu martyres dici possunt, nempe quantum ad ïiicritum. Vero autem seusu martyres non sunt, quia non censentur mori pro fide Cliristi nee pro defensione alicujus virtutis, ut plurimi teuent, ait (Jroix lib. VI pari. Il n. 236 , ideoque specialem martyrii aureolam non consequuntur. Hac de causa <S\'. Aloysius et S. Ilicronymus JKmüianus ab Ecclesia coluntur ut confessores, et non ut martyrcs, quain- vis ex contagio, in servitio aegrotorum contracto, obierint. Cfr. Ben. XIV De bealif. el cauoitjfalione lib. III eap. XI n. 6. Cseterum omnes sacerdotes ailiciantur ad prsebenda etiam cum vilse ])ericulo fideb\'bus non tantum saluti necessaria sed et utilia, per verba Cliristi: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam." Matth. X 39, XVI 25. Nota, llicc cadera obligatio paroehorum sacellania et assi- stentibus secundarie incumbit. Ipsorum enim munus in eo consistit, ait Conc. Pr o v. p. 100, ut parochum adjuvent in adimplendis suis obligationibus, ac ejus etiam vices gerant, cum necessitas aut justa ratio id requirit." AdditSyn. Dicec. p. 22: Desideraraus, ut pastori suo, si ipse illud postulet , in peragendis functionibus sneris inservieudo assistant, et suppetias ferant." Unde Bouvier t. IJl De Exlr. Vncl. pap. IV: Parochi et vices eorum gerentes mortaliter pec-

-ocr page 345-



		841

		cant, si petentem inungere negligant, vel cuin probabili pe- riculo ne sine Unctione moriatur differant, nisi aliqua legi- tima causa eos excuset; quia iu re gravi uon praestaut id ad quod ex justitia obligantur." 30. Quamam caulelce pracipue eommendantur , ui pericu- lum contagionis evitelur ? R. Au et. p. 43: * Assigna."*

-ocr page 346-



		842

		ii\\int IV. De subjecto Extreime Unctionis. n. 3147.

		31. QiMcnam requiruulur , ut qni» Extr. Unctionis til capa.v ? \\\\. Auct. p. 44: Quauam." 32. Quare hujux Sacrament* non ent capax, qui nondum pervenü ad usum rationin ? R. Auct. p. 44: Quod non." Nota. Auctores sententiic oppositie dicunt, Extr. Unctionem dari etiam ad tollcudas reliquias peccati originalis , ad recu- perandam sanitatem atqne ad auginentum gratiae acqoirendam. Ad lias rationes respondetor: 1. Extr. Unctio non datnr contra reliquias peccati oiigiualis, nisi secunduui quod simt per actualia peccata quodammodo confortatse ; unde principa* litcr contra actualia peccata datur (ut ex ipga forma patet), quse uon sunt in pueris." S. Th o in as Suppl. Q. 32 art. IV ad 2. 2. Sanitatis recuperatio est Extr. Unctionis effectua tantum secundarius, qui cessat si cll\'ectus priinarius dari ncquil. 3. Quoad augnieiitum gratite, co ui hoc non detur nisi ot conjunctuui proprio effectui Sacramenti , quaudo subjectum non est capax effectus proprii, neque est capax augmenti." Lig. n. 718. 33. 1. Quare requirilur ad capacitalem SHÖjecli, ut ali- qvamlo peceaverit. 2. SuJJicilnc peecalum ante Baptismnm com- misxum ? R. Auct. p. 44 et 45: Quare." () () A\'l dicta sub 2 purtinct decloratio S. C. Je Pr. Fide. Adduliium: vQuundn quis paganua adultus saffictanter instrnctlli riteqiie dispoaUiu bnjitizalur, quia in gra- vem ïncidit morbuni, dcbclne iinti poteatftfl ei eonferri Sarramenlum Extmnse Un- utionis ïminediate post Baptianom P\' fte.spoudit 26 Sepi.* 18*21: r» Afltrmative, servata

-ocr page 347-



		343

		34. Quid aliqui auclores senliunl de validüale aut licei- tate Exlr. Unclionis administratie sanis, aut non graviler agro- lanlibus ? B. Auct. p. 43: Ante responsionem.\'\' 35. Proba: 1. ad validitatem Exlr. Unclionis requiri infirmilalem periculosam; 2. /mie requisilo non obslare verba Conc. Trid. B. Auct. p. 46 et 46: Extreina Unctio." 30. Potestne Exlr. Unctio valide el licile adminislrari, quando probabililer judicatur periculum mortis imminere, quam~ vis reipsa nondum immineat ? B. Affirmative. Ex communi et vera sententia sufficit, ait Lig. n. 714 , iufirmuin laborare morbo ita gravi, ut pru- denler putetur esse in periculo proximae mortis." Quod probat ex verbis Conc. Florentini : De cujns morte limetvr" et Ri- tn ali s Hom.: Ut mortis periculum imminere videalur." Hpcc ultirua verba denotant, ait Pasqualio De priv. in art. mor- lis Q. 385 § 4 , respiciendum esse ad appareutiam periculi mortis, uon autem ad realitatem." Vide Auct. />. 40 : An hoc." Idem dicit Conc. Prov. p. 168: Administrari non debet Extreina Unctio nisi iis qui adeo periculose rcgrotare videnlur , ut nc supremus illis vitre dies instet metuendum sit." Eamdem doctrinain profitetur Beu. XIV De Si/h. D\'uec. lib. VIII cap. In. 1 : Ecclcsiw Latinac perpetua et constans traditio fuit, Extrematn Unctionem solis innrmis esse exhiben- dam , et quidem tali morbo laborantibus , unde peritorum ju- dicio mors sequutura prudenter limeaf/ir." Vide etiam Lam* bertini (postea Ben. X [ V) Cas. consc. t. IV p. 323 sq. (Edit. Leod.), ubi docetur, deficiënte medico sen artis perito, alios quoque prudenter judicare posse de probabili mortis pe- forma docreti S. Officii anni 1803." Quod decretum sonat: «Non esse conferen- dam Sacramentum Extreme Unctionis ncopliyto moribundo, quem missionnrius ca- pacem ikptismi credidit, nisi saltem idem bataat aliqnam intentinnem reeipiendi sa- cram Unctioneni, in beneficium anima? pro mortis tempore ordinatam."

-ocr page 348-



		344

		riculo. () 37. Quoluplex mortis pcriculum dislinguendum est. In, quo periculo Extr. Unctio dari debet avt potest ? B. Duplex est mortis pcriculum : proximum , iu quo Extr. Unctio dari debet, et remotum , iu quo dari potest. ld docet Lig. n. 714 : Adverteudum qnod distinguere oporteat, quando Extr. Unctio dari debeat, et quando dari possit. Ad- est quidem obligatio eam ministrandi, cum urget pcriculum proximse mortis . . . Qcterum communiter docent 1)1). valide et licite posse dari Extr. Uuotionem statim ac prudenter ju- dicatur inlirmus laborare periculo mortis , e(si adbuc non pro- xima:; ita Suarez: Ut minimum requirüur , ut c.r tali injir- mitate mors possit moraliler timcri , saltem remote."* Cfr. T r a c t. de SS. Eucharistia u. 65 ad l¹"", VanEgeren Conf. moribundornm p. 2 , Scavini t. 11 n. 182, Mare n. 1883. Nota. Communiter docent . . . , ait Lig. n. 714, graviter peccare parochos , qni differunt hoc Sacramentum usquedum infirmus privctur usu sensuum et rationis ; prout habetur etiam expressum in Calec/i. Hom. (Vide A u et./>. 46 : Altamen"). Eatio est, quia sic privatur inrirmns uberiori fructu queni recepisset, si suscepisset Sacramentum , dum erat rationis com- pos, cum magis tune se ad illud disposuisset, item quia pri- vatur spiritualibus viribus ad resistendum dremoni, et ad per- ferenda morbi incommoda , item quia infirmus , si forte esset in mortali , et compos rationis Sacramentum recepisset, auxi- lio attritionis gratiam forte fuisset adeptus, qua alioquin pri- vatur; demum quia virtute bujus Sacramenti forte consecutus

		() Huc pertinct responsum S. C\'. de Pr. Fidc. Ad quiusitum: »Aliquando, mis- Bionuriis Cltristianos sibi commissos visitantibus, ocourrit ;cgrotus, In-i-t ic;t febri vol simili mnrbo laborans , qui jnxta experientiam vivct adhuc plures menses, sed intra cliiiiitin inorietur. Q.ii;critur, an in tali casu missioiiarins ipsi administrare possit Via tiiiini et Extremam Unctinnem, e» quod , quando verior adcrit casus ea rocipiondi, non poterit praasena baberi missiooarins ob magnain distantiam et alias eircumstan. tias id inipedientes?" Rcspondit 20 Fcbr. 1801: » Affirmative."

-ocr page 349-



		345

		fuisset sanitatcm corporis , si tempore congruo colbitutn fuis- set. . . Quce omnia saltem simul congesta videntur grave da- ïiiiniii) infirmo afl\'erre." Vide verba Ben\' XIV «. 47. 38. Ex qua causa periculum mortis provenire debet, ut Extr. Unclio valide administrclur ? Applica regulam : 1. quoad ultimo supplieio afficiendos ; 2. quoad ex aqua ereplos, vulnera- tn.s: 3. quoad puerperas ; 4. quoad sencs ; 5. quoad periculosam operalionem chirurgieam subiluros. R. Aucl. p. 46 et 47 : Au ad valide." Unde Conc. Prov. p. 168 dicit : Nunquam iis qui gravi murbo aflecti non sunt (admiuistranda est Eztr. Unctio) , tametsi vitae peri- ciiIiiiii adeaut." Ita qnoque Hen. XIV l. c. lid. VJJI cap, f n. 1, cnm S. Th oma Contra (leut. lib. IV cap. 73 di- ceute : Hoe Sacramontum non debet dari propinquis ad uior- tera absque infirmitate , puta damnatis ad mortem." Ad 3^um Ben. XIV l. c. ait : Extr. Unotione muniri ue- queunt foeminse partui propinqmc , nisi alia insuper iisdem accesserit extraordiuaria et lethal is corporis BCgritudo." Atquc Lig. n. 713 Dub. 3 : Si fcemina laborat in partu cnmmu- uibus tantum doloribus, non poterit quidem ungi , ctiamsi prima vice pariat , vel alias fuerit in periculo mortis, quia tune non adhuc periculosa laborat infirmitate . . . Secus vero si muiier jam eceperit gravissimis eruciatibus divexari, ita ut jam aetu sit in proximo pericido mortis , quia tune revera jam periculose inlirmatur." Ad 5^um Extr. Unctio dari nequit ante operationem chirur- gicam periculosam , uisi jam aliunde valiludo periculose affecta sit." Lehmk. ». 576. Ita quoque Bouvier De Extr. Unet. art. UI sub 5. Administrari autem polest, si mortis periculum exurgit ex operatione jam facta aut saltem inchoata. Quoad hunc casum dicunt Pa I mieri /. V p. 692: Li- quet subjectum esse non qiiemlibet lidelem pioximuiu morti, cujusmodi esset .... qui operationem chirurgieam esset subi*

-ocr page 350-



		346

		turus , nisi hujus valetudo jam aflecta sit . . . . sed esse pro- ximum morti ex infirmilale corpori», qui ex morbo nempe ideo- que ex vuinere quoque , ex partu etc. decumbit." IJ\'Aiini» bale t. Ill n. 417418 : Perperam datnr sanis , licet in mortis periculo, adcoque, vcrius, nee his qui operationem chi- rurgicam passuri snnt." Scaviui t. IV n. 180 ad 5: Qni- bus (diflicilem cliirnrgi operationem subituris) Unctio est do- nanda, ciim actu morbo intrinseco laborent ac periculoso." Mare n. 1881 sub 3: Possunt inungi .... laborantes ali- quo malo, ob quod difficilem chirurgi operationem simt subi- turi." Konings n. 1508 Quar. 3 affirmat hnjusmodi inungi posse, qnia periculum ex morbo existit." Nola. Quodnam judicium ferendum de iis , qui a Deo de proxima morte prseinoniti, apparenter sani Extr. Unctionem susceperunt? Sunt facta extraordinaria et derivata e speciali af- llatu Spiritus Sancti, qui iuterdum liomines solvit ab ordina* rioe providentire legibus." .... Prarterea possumus prudenter existimare, in prsedictis rerum circumstantiis eos, qui sunt di- vinitus admoniti de instante vitae interitu , jam lum ccepisse lel hali morbo interius laborare , quo cito perducerentnr ad mor» tem, quamquain exterius vidcrentur sani." Ita Ben.X I V l. c. n. 2. 39. Pr<en. Qnum magnopere expediat, sacerdotes cir- cumstantiis id postulantibus ipsos per se valere de alicujus sta* tu periculoso vel de imminent i morte cuin aliqua probabilitate judicare ant saltem prudenter dubitare, juvat bic qusedam po- nere : a) de affectionibiis et morbis periculum mortis aflferen- t i Ij iis ; b) de signis tuin generalibus turn specialibus mortiferse aegrotationis , ac de agonia. Qune omnia mutuata sunt a C a- p e 11 m a n n Medicina pa&toralis Edit. quinla et a V a o E g e- ren Conf. morilmndorum p. 4 sq. Cfr. quoque Aertnijs Theol. pastoralis ». 202. Itaque : Qiift/iiiin affectiones et morbi periculum vitte afferunt? R. 1. Laesiones praecipuorum organoruin, ut sunt com- motiones cerebri per ictum vel casum , etc, fracturse , luxa- tiones; distorsiones columnae vertebralis una cum violatione et couimotione mednlloe spinalis; graves Isesiones colli, qui- bus simul tracbea (luchtpijp) et cesophagus (slokdarm), ant unum vel complura vasa majora violantur ; vnlnera, quae in ca- vum thoracis vel alvi penetrant, sive laeduntur sive non lae- duntur organa intra cavum posita; vehementes contusiones thoracis et alvi , quse ssepe cum internis dilacerationibus et perniciosis ossium fracturis conjunct re apparent; totales con- quassationes, abrupliones et illa; membrorum fracturaj , in qui- bus simul vulnera exterua iuveniuutur; laesiones magnarum arteriarum.

-ocr page 351-



		347

		Omnes hujus generis besiones tum per se statim vel brevi, turn postea per inflaramationem , quam provocant, raortem in- ferre possunt. 2. Inflammatioues cerebri ejusque membranarum (encephali- tis, meningitis, hersen- hersenvliesontsteking), bronchorura, prsesertim apml infantes et senes (bronchitis), pulmorum , pleu- rse (pnenmonia , pleuritis, plcuro-pneumonia); phthisis florida (tuberctilosis pnlmonuin actita); inflarainatioues pericardii, pe- ritoflsi (buikvlies), hepatis, renuiii; qusc omnia plus minnsve frequenter mortem aiïeiunt. 3. Nonnulli morbi epidemiei et contagiosi: variolae vera? , cholera asiatica, dysenteria , typhus abdominalis , etc. Plura Capellmann p. 167 aq. 40. Qucrnam simt mortis pericidi signa generalia ? It. 1. Droge , bevende tong ; zwarte lippen ; lallende spraak ; afzakking van het kussen ; trage beantwoording van gestelde vragen; voortdurende plukking aan de bedbekleedse- len (floccilegiiun); () inglijding van vocht met een eigenaardig borrelend gelnid door den reeds half verlamden slokdarm iu de maag en onwillekeurige alvus ac urina. Komt dus een priester bij een zieke, in wien hij voornoemde teekenen , alle of althans grootendeels, vereenigd ziet, hij besluite gerust, dat die zieke in gevaar van sterven is, en make dus , voor de toediening der H. Sacramenten , spoedig gebruik van \'t nog half aanwezig , half gedoofd , maar daarom nog niet ge- stoord bewustzijn , dat hoogst waarschijnlijk weldra, bij het intreden van den laatsten slaap, voor goed en voor altoos zal verdwenen zijn. Hii schrome niet met stemverheffing* te spre- keu: wanneer bet gezichtsvermogen reeds is uitgedoofd, is \'t gehoor nog toegankelijk voor sterke gcluidsindrukken. 2. Verneemt de priester, dat de warmte, dagen achtereen, een even hooge morgen-temperatuur, bijv. 39,5° (38,5°?) aanwijst als \'s avonds ; hij besluite zonder schroom, dat er groot gevaar van sterven bestaat. Wordt hem gezegd, dat de avond-temperatuur , gedurende eenige dagen , bij de 42° centesimaal is ; hij twijfele niet aan den zeker nabijzijnden dood, boe gunstig overigens de verschijnselen mogen zijn, hoe goed ook de zieke zich moge gevoelen. Zijn niet-gevoelen van \'t serieuse der ziekte , is in casu reeds een teeken , dat het zelfgevoel verlamd is. Dicit vero Capellm. p. 171 : Normalis humani corporis

		() «Si aegroti floccos vel fila colligere videntur, si raauus super lectura temere circumferunt quasi qnidpiam quiesituri vel apprehensuri, siepe clausis interea oculis aut obtutu incerto inanive oculorum aspectu." Capellmann p. 173 sub* 9.

-ocr page 352-



		348

		temperatura (in axilla nicnsurata) fere asquat 37° C. Calor si ultra 39,5° C. aogetur, gravem indicat perlurbntioncm, quura eodem gradn per longiits tempus pcrsistit, ac praesertim quum mane nihil vel parum minuitiir. Gradus caloris a 40,5° C. ad 41,5° C. indicant vitani in magno diserimine versari. Quuni thermometrum non semper ad manns liabetur, saipe calor solo tactu sensnque commcnsurnndus erit. Altiores tcm- peraturaB gradus in manu imposita quasi ardcntis et plcrum- qne sicci cnloris scnsum cxcitant. Atqne in summis tempera- turm gradibns sensus ille adco aiigeri poterit, ut molestns sit atque mnnus quasi calore morderi videatur; qni calor in gra- vissimis tnntum morbis peroipitur et pessimi ominis est. 3. Over het algemeen blijkt, in de meeste gevallen, de reeds begonnen of althans onmiddellijk dreigende agonie (arti- culns mortis) voornamelijk door verhoogde, brandende tempe- ratnur, die langzamerhand in eene lage, zoogenaamde col lap - sns-temperatimr pleegt over te gaan ; handen en voeten wor- den dan allengs, van de toppen beginnende , marmerkond; het oog wordt dof en droog; de oogleden nu en dan wijd geopend , vallen telkens langer en langer neer , zonder het oog geheel te bedekken ; het aangezicht valt in een (facies Hippocratica); een algemeen koud, kleverig zweet bedekt ge- heel het lichaam ; de hartslag wordt zeer snel, ontelbaar (ie- der leek zal zulks door \'t opgelegd oor waarnemen) en onre» gelmatig; evenzoo de pols, die nog kort te voren met de zwakke en ontelbare hartsbewegingen overeenkwam, alras wordt deze niet meer in de extremiteiten waargenomen, nog flauw in de grootere slagaderslammen ; de ademhaling wordt rochelend , moeieiyk , afgebroken , enz. Nota. Agouia etiam mortis cerlamen appellatur. Atque im- perilis hominihus forte ita videbitur appellanda. Plerumqne tarnen ipsa mors non adeo impetiiosu est , ne dicain de illis quidem hominibus senio confectis, qui in morte quasi obdor- miscere videnlur. Non raio fieri videmns , ut post. dolorosum nioiIjiiiii asgrotus paulo ante mortem bene se habeat, psene dixerim, voluptate quasi afliciatnr. Atqui bic status nihil uti- que aliud est nisi effectus debilitationis progredientis , quse sensus vi siia opprimat, et organismum graviter afftictum ad tranquillatn extinctionem perdneit. Ca pel lm. p. 178. Facta ultima expiratione homo mortuus esse censetur , quam- vis interdum forte plura minuta trauscant, priusquam ultimum vitre vestigium disparuerit. Cordis muscnli srepe etiam post ul- tiniiiiii spiritmn aliquot licet levissimos raotus faciunt. Quodsi agoniaiu et exslinctionem gradatim procedentem observaveris, paucis miuutis post ultimam expirationem de certa morte tibi

-ocr page 353-



		349

		persuasum erii. Sed tarnen alia sunt extinctionis genera, qure dnbium reliuquaut, iilrnm mors ccrto evenerit nee ne; de quibus vide Ca pel lm. p. 179 sq. 41. Qucenam füc nolari merenlur quoad qnosdam morbos in specie ? R. 1. Harllijders verdwijnen in den regel onverwacht en plotseling uit het leven. Dan echter verkecren zij in meer onmiddellijk dreigend gevaar van sterven, als zij benauwd zijn, koud van extremiteiten , en hydropisch gezwollen van armen en beencn. 2. Epilepsie of vallende ziekte heeft bij honderden aange- vallen een regelmatig verloop, liet i3 echter niet te ontken- nen, dat dikwijls de een of andere aanval op een geheel on- verwacht oogenblik met den dood eindigt, en dat dus een epilepticus, evenals een hartlijder , steeds met bijzonderen ernst behoort te denken aan zijne voorbereiding tot de eeuwigheid. 3. Zelfs medici worden meermalen op \'t dwaalspoor gebracht door hysterische toevallen bij meisjes en zelfs bij gehuwde en bejaarde vrouwen. In zoodanige toevallen zou men den dood nabij wanen , terwijl hartslag en pols verHauwen , de warmte verdwijnt, en het bewustzijn onmerkbaar wordt; en toch be- staat er inderdaad geen gevaarlijke liehaamsziekte. W\'yl echter in dit punt zoo dikwijls misleidingen en verschoonbare vergis» singen voorkomen , zoo kan in casu niet zelden sprake zijn van pericnlum ralionabililer preesumplum. Bovendien hysterie! en hypochondrie kunnen lichtelijk leiden tot monomanie , en daaruit volgende algehecle verstandsverbijstering. 4. Typhus heeft geen snel verloop, en daarom kau een nog onervaren geestelijke gerust ter beoordeeling van aa^rd en ge- vaar der ziekte het medisch advies afwachten , zoo dit binnen betrekkelijk korten tijd na den aanval kan worden ingeroepeu. Cholera, ofschoon een meer snel verloop hebbende, is toch ook in hare opkomst voor een niet deskundige soms inoeie- lijk te onderkennen. Het advies van een deskundige kan des- noods gedurende 3 a 3 uren na het begin van den aanval worden afgewacht, aangezien het bewustzijn b\\j cholera lang helder en ongedeerd blijft, en het stervensgevaar gedurende de eerste 2 si 3 uren niet dreigend is. 5. Roodvonk bij volwassenen wordt door den priester steeds als gevaarlijk beschouwd , zelfs bij schijnbaar niet angstwek- kende symptomen. 6. Wanneer een geestelijke aantreft teringlijders, lijders aan ziekte der luchtwegen (bronchitis) , of longontslekking , kortom , lijders, die gewoon zijn dagelijks veel en gemakkelijk op te geven, en die thans op eens daarin stoornis ondervinden, en

-ocr page 354-



		350

		daarbij benauwd , koud , kortademig worden ; bij besluite ge- rust , dat hun einde nabij is. 7. Bij maagbloedingen , hoc krachtig en copieus ze ook mo- gen zijn , hoe lijkkleurig \'t individu ook voorkome , behoeft de priester in den regel zich niet zeer te beangstigen , zoo \'t jonge individuen geldt. Zij zijn per se niet in gevaar, en me- dische voorlichting mag dus worden afgewacht. 8. Men vcrlecne de geestelijke hulp aanstonds aan een ver- wonde, die voortdurend helder rood bloedt, want hij is in ge- vaar van sterven. Evenzoo worde aanstonds de geestelijke hulp verleend aan een gevallene, bij wien men druppels bloed uit een of beide ooren ziet komen. Hoogstwaarschijnlijk be- staat er alsdan schedclfractuur , en de gevallene komt niet weer tot bewustzijn. Heeft hij nog cenig denkvermogen , hy zal het spoedig verliezen , en soporeus te gronde gaan. 9. Drenkelingen en ver/tangenen, al zijn zij met moeite weer bijgebracht, moeten toch voorzichtigheidshalve vermoed worden in stervensgevaar te verkeeren. VVant kort daarna plegen »ij , en dan voor goed , weer in te storten. 10. Bij apoplexie of beroerte is dan zeker groot gevaar aan- wezig , als de zieke lang bewusteloos ligt en beToofd van de werking der zintuigen ; als hij gekweld wordt door overvloedig koud zweet; als hij aan krampachtige trekkingen lijdt, de pols bijna verdwijnt , en de verlamming toeneemt. Onlangs is als een zeker naderen van den dood opgegeven : wanneer bij een apoplecticus , die bewusteloos ligt , de temperatuur voortdu- rend stijgt ; de geestelijke wachte dan niet op het weer ont- waken van \'t bewustzijn , maar ga onverwijld tot de II. Be- diening over. 42. Quanam disposilioties requirunlnr ad frucluosam et debilam receplionem Exlr. Unclionis ? R. Au et. p. 47 et 48: Quanam." Nota ad l : Jigrotus, qui rationis est coiripos et conscius peccati mortalis, debet prius confiteri, tum quia confitendi obligatio in mortis periculo urget, tum quia Extr. Unctio est complemeutum Sacrainenti Pccnitentiae, per quod ex principali institutione peccata reinittuntur. Si asgrotus confiteri nequit, generatim est tarnen prius sul) conditione absolveudus; quo casu conandum est, ut quantum possit interne actura contri- tionis eïiciat, item aliquo saltem signo peccata sua confiteatur

-ocr page 355-



		851

		et aliqualem satisfactionera adimpleat. Cfr. Tract. de Poen. n. 86 p. 800. Nota ad 2: Quomodo fieri possit, ut raoribundus sit in bona fide quoad peccata mortalia et contritionera, vide ;. 23 Nota a). Cfr. Lig. n. 716, Lehmk. n. 575 ad III,* 578 ad 3, Aertnijs n. 367. 43. QuiÓHS infirmw Exlr. L\'nctio dari non potest ? B. Auct. /i. 48 et 49. Nota ad 2°: Unde Conc. Prov. p. 168: Qui rationis usu carent, quemadmodum nulla admittere potueruut peccata quorum reliquiis sanandis Extrema Unctioue opus sit, ita ad hoc Sacrameiitum suscipiendum apti non sunt. Pueris tarnen infirmis, quandocumque censentur capaces Sacrameuti Poeni- teutife, Extrema etiatn Unctio, quae est illius complementum , ministranda est, licet nondum ad Eucharistiaro admissi fue- rint." Ita quoque Ben. XIV De Si/u. Diac. lib. VIII cap. VI n. 2. Nota ad 3^C: Quare Conc. Prov. p. 169: Ungendi quo- que sacro oleo adulti, qui amentes facti sunt vel delirant, si aliquando usum rationis habuerunt." Cfr. Ben. X IV i. c. n. 4. Dicit Ril. Rom., phreneticos aliquando ob periculum irre- verentise hoc Sacramento non donandos esse. Ad qu£e ait B a - ruffaldi til. XXVII n. 70: Barhosa cum variis Theologis dicit, hujusmodi phreneticos, si resistant, ligandos (aut te- nendos) esse, et hoc aliquando facere esse necessarium, quan- do phrenetici non possent recipere aliud Sacramentum nisi Extremam Unctionem." Ita quoque Croix lib. VI part. II n. 2110. Cfr. O\'Kan e n. 868. Nota ad 4°: Extr. Unctio etiam publice deneganda est iis qui in peccato mortali patrando certo et notorie pergunt, aut qui ita peccasse noscuntur atque de quorum emendatione et sufficiënt i pro mortis articulo scandali reparatioue non constat. Cfr. Tract. de Sacr. in gen. ». 104,deEucharistia n, 73 sq.

-ocr page 356-



		352

		44. Licelne Extr. Unelivnem dar e morïbundis, qni in ipso aclu peecati usu sensuum subito privalit fuerunl, si nesci- iur interna eorum disposilio ? R. A u c t. /;, 49 : Au Ex trema." Conc. Prov. /;. 170 uit: Moribundus sensibus destitu- tus, qui, duui satia meute et integris sensibus esset, Extre- inam Unctionein petiit, vel verosimiliter petiisset, salutari oleo ungeudus est, etiamsi solam in articulo mortis absolvi queat: ua?n de quolibet tideli, Ecclesiae communioue 11011 destitnto , uiï-i impceuitens sit aut in raanifesto peccato mortali decedat, praesumendum est fuisse boe Sacramentnm petitnrum , cujus proinde beneficio privandus uon est." Cf\'r. Beu. X1 V /. c, n. 5. Quamvis Extr. Uuctio nou sit danda iis, qui ad sensuum destitutionem usque Sacramenta respnernnt, volentes mori siue illis; non est tuinen neganda iis , qui in ipso actu peccati sensibus destituuntur ; nam si f\'orte inturnuni actum attl\'itio- nis miser peecator habuit, louge tutius, imo eerto ejus salus procurabitur per Uuetioneiu, per absolutionem (autem) valde dubie." Lebnik. n. 577 et 568. lta quoque Aertnijs n. 367, Bouvier art. III mi 7, Mare n. 1882, O\'Kane n. 864. Dicit Lig. «. 732 ciun Croix «.2110, Extr. Un- ctiouem dandam esse ebriis delieientibus, nisi coustet eos esse in mortali. Cfr. Scavini n. 180 Ad 2. 45. Qucnam de Extr. Unctionis nevessilate seii de uhli- galione suscipiendcn: 1. sunl eer la ; 2. quid disputatur, et qui- bus rationibus. 3. Qufenam practke observanda sunl ? 1{. Ad l^um Certiun est: 1. Extr. Unctionis ritum et usum a Cbristiauis non posse absque \|>eccato conteimii. Couc. Trid. sess. XIF\' cap. lil et eau. 3. 2. Eaiu uon esse de uecessitate medii ; nam aliis modis gratia sanctin\'cans obtineri potest. 3. Posse tarnen per accidèns gravein esse obligationem eam suscipiendi, v. g. ratione scandali. Vide Auct.jB. 51: Deinde." Ad 2^um Disputatur, uum adsit prseceptura eam suscipiendi

-ocr page 357-



		353

		obligans directe et per se. Vide A u et. p. 50 : Coutrovertitur." Ad 3"^m 1. Suadenduru est moribundis, ut saltein ex chari- tate erga seipsos Extr. Uuctiouein recipere curent. Vide A uct, p. 50 et 51 : Hoc tarnen." 2. Monet Ben. XIV l. c. cap. III a. 4, ne Episcopus in Synudo quiestioncui coutroversam diriniat, absolutain hujus Sacramenti recipiendi neceraitatem signilicaudo. ltaquo multo minus parochaR aliusvc sacerdoa id facere praesumat; unde in couciouibus et catecbisuiis sasceptio Extr. Unctionis ne pro- ponatur ut praecepta, sed urgeatur ex inotivo charitatis erga .sfip.suin , sive ex subsidiis , qua: in maxima indigeutia mori- buudo atf\'ert. Nota. Beu. XIV /. c. cum Suarez ait , facile Sacramenti contemplum prtesumi in infirmo, qai, cum vita periclitator, Extremam Uuctionein sciens et volens petere uegligat, mul- toque magis , si eam sibi a parocno cxhibituiu recipere renual." Attameu ex coinmuiiiori et probabiliori seulentia ait liig. n. 733 , is tantum dicilur conteuiuere , qni illud negligit, quia parvi facit; nou vero qai non vult suseipere ob aliquaui re.- pugnantiam , vel quia putat non esse in piwcepto." 40. 1. Sub quali el t/iuutlo peccato lenenlur Mi. quibus cura infirmi incumbit, proeurare ui /tic Extr. Unclionem susci- fiat. 2. Quid neu quomodo parochim vel confensariun agere de- bet , si medicus el propingui injirmo indicare noluul adesse ne- cesmlalem recipiendi ullima Sacrameula ? R>. A uct. p. 51 et 52. 47. Quibns pravis opinioiiibus circa hoc Sacramenlum (P.- ff roti quandoque subjecli turnt ; quid parochus facere debet , ut eau evellai ? ». A uct. p. 52 et 53. Addit Ben. XIV l. c. n. 3: Altera ratio, qua efficacius alliciendi sunt fideles ad Extr. Unctionem petendam et reci- piendam, priusquam sensibus et mente destituantur, desu- menda est ex aliis nobilioribus eö\'ectibus, quos in anima ope-

-ocr page 358-



		354

		ratur, quorum haud faciliter particeps esse potest segrotu9, jam sensibus et ratiouis usu carens . . . Jam vero neutrum effectum potest Extr. Unctio operari sine pio aliquo ipsius sus- cipientis actu : nee enim peccata venialia remittit absque ali- qua eorumdem displiceutia, nee Iethalia delere valet sine eo- rumdem detestatioue, eaque saltem imperfecta contritione. . . Ejusmodi autein actus cum certe elicere nequeat, qui est seu- sibus et meute jam destitutus, nisi forte eos jam autea eli- cuerit, utroque sane Sacramenti effectu fraudatur." Cfr. n. 23 Nota et n. 37 in fine.

-ocr page 359-



		355

		(Stap ut V. De iteratione Extremse Unctionis. n. 4851.

		48. Qu&nam opiniones crronea olim viguerunt quoad ite- ralionem Extr. Uucliouis / R. Au et. p. 53: Prsenotanduiri." 49. 1. Proba, Extr. Unclionem ab eodem sa>pius recipi posse. 2. Quandonam generalim iterari potest ? R. Au et. Ad l^u,n p. 53: Au Ei trema." Ad 2^ura Iterari potest quando iniirmus post susceptam Uu- ctionem convaluit, et in aliud vitae discrimen incidit sive ex diverso morbo sive ex diverso ejusdem morbi statu. Vide A u c t. p. 53 : Uisce verbis." 50. 1. Quid obseroandum quoad morbos aculos. 2. Extr. Unctio in eodem periculo ilerala estne valida ? R. Ad l^am A u c t. p. 54: Hiuc deducitur." Dicit O\'Kane n. 879: In morbo brevis durationis convalescentia est aut cotnpleta aut apparens tantum." Potest tarnen etiam in morbis acutis fieri ut segrotus post veram convalesceutiam, recidivum patiatur; (tune) erit alia infirmitas, et poterit fieri alia inunctio", ut loquitur S. Thomas l. c. Vide Syu. Dicec. p. 52. Ad 2^um Auct. p. 54. 51. 1. Quandonam Extr. Unctio iterari potest in eodem morbo. 2. Quid faciendum in dubio utrum vitte periculum sit idem an diversum ? R. Ad l^am Auct. p. 54 et 55. Dicit Croix l. c. n. 2103: Synodus Colooiensis recte dicit, si melius habere cceperil, et medicorum judicio extra pro- babile seu propinqmtm mortis periculum fuerit constituties, posse utiliter iterari. Hiuc S. Th. .. . et alii cum Rayn. n. 15 di-

-ocr page 360-



		856

		cunt , si in eadera infirroitate diu durante, v. g. hydropisi, phtbisi, notabiliter varietur inorbi status, ita ut aeger evadat e periculo proxiuio mortis, licet non e morbo , et relabatur in tale periculun:, posso Sacramentaal reiterari." Ipsa autem tnorbi diaturnitaa non est ratio iterationis. Quare Lig. n. 715 ait : Unde adverte, quod in morbo diuturno, si infirmus post Unctiouein eerte manserit in eodem periculo mortis, nou poterit rursus ungi." Cfr. O\'Kan e u. 881 , Scaviui ». 183. Ad 2"^m Auct. p. 55: * Quid f adel."* Notat Ij e li mk. n. 577 : Quapropter srepius accidere pot- est, ut ik-eat iterum conferre saeram Uuctiouein, obiigatio vero iterandi non adsit." Nota. Si eodem vitaj periculo durante alia periculosa in- (irniitas supervenit, nou potest Extr. Unctio iterari: uianet enini idem vitai pericuium. Auct. p. 55: An iterari."

-ocr page 361-



		357

		(£ft\|mt VI. De adjunctis Extreniic Unetionis. 11. 5266. Adjuucta bïc intelliguntur cicremoniae in Extr. Uuctionis administratiouc servandai , cura et visitatiü iulinnorum atque benedictio Apostolica post Extr. Unctionem moribundis imper- tienda. De iia agetur iu triplici articulo. ART. I. *I»«- a\'H-ri\'inoiiiis Kxtremir I nrlioni. II. S355.** 52. 1. Qfuenam pro adminiüralioue Esrtr. Unetionis in cubieulo injirtni praparauda snnt. 2. Quomodo sacerdos S. oleum ah ecclesia ad injirmum deferre debet ? R. Auct. Ad l^um p. 56: * Qtianam."* Ad 2^um p. 5G : Quomodo." Nota 1. Solcmnis S. olei delatio nou tantum iu urgeuti necessitate, sed etiaua ex legis civilis proliibitione oinitteuda est in omuibus loeis, ubi cultus publicus non permittitur. Grondwet art. 170. Atque Supplem. Rit. Rom. n. 22 dicit : Ob locorum circumstautias permittitur, ut privatiin et absque comitatu ad iufirmos deferatur SS. Eucbaristia, uti pariter S. oleum pro Extr. Unctioue; prseterroitti itaque pote- ruut ea, quie in Ritualis de Coniuiunioue infirinorum et Ex- trema Unctioue prsescriptis comitatum aut publicum accessum vel recessum concernunt." 2. Si sacerdoti, urgente necessitate , tempus non suppe- tat vel assumendi S. oleum , vel redeundi ad ecclesiam ut af- ferat; curandum ei est, ne per laicos , sed per aliquem sacer- dotem vel saltem ecclesiae ministrum deferatur. Cum autem laici a delatione absolute non excludautur, in necessitatis ca-

-ocr page 362-



		858

		su , quo non alius nisi laicus minister habetur, hic S. olenm deferre potest." [ta De Herdt t. lil n. 203. Cfr. O\'Kan e ». 877. 53. 1. Qttattiam sunt Exlr. Unctionis caremonup,: a) prrp.- cedenles, b) concomilanles, c) subsequenles. 2. Qwenam sacer- doti observanda sunt quoad ipxum trgrolum ? B. Ad l^nm Auct. p. 57 : Iudica." Nota ad a) sub 6: Rit. 11 o in. p. 121 dicit : Antequain paroclius incipiat inungere iufirmum, uioneat adstantes, ut pro illo orent, et ubi commodum fuerit pro loco et tempore et adstautiuin uuinero vel qualitate, recitent septem psalmos poenitentiales cum litaniis vel alias preces, dum ipse Unctio- nis Sacrauientum administrat." Quare expedit ordinarie, ad- stantes adhortari, ut intra administratiouem rosarium alta vel subniissa voce recitent. Cfr. Auct. p. 58 : De Psalniis." Nota ad b): Dicitur: post, qvamlibet unctionem. Attamen si duplex est seusus, loca tantum post unctiones utriusque et eodem globulo terguutur." Ita De Herdt /. c. n. 200 sub 6 et Praxis Ril. Bom. p. 84. Nota ad c): Supplem. Rit. Rom. n. 29 ait : Globuli bombacei similisve rei, quibus tersa sunt loca iuuncta, dum commode asportari nequeunt, statim comburantur." Ad 2^um 1. Ante administrationem. Dicta antipbona Asper- ges me, quodsi, ait Rit. Rom. p. 119, aegrotus voluerit confiteri, audiat illum, et absolvat. Deinde piis verbis illum consoletur, et de hujus Sacrainenti vi atque efficacia, si tem- pus ferat, breviter admoneat: et quantum opus sit, ejus ani- mam confirmet et in spein erigat vitae asteruae." Itaque sacer- dos infirmo exponat effectus Extr. Unctiouis, inculcet dispo- sitioues ad fructuosam hujus susceptionem requisitas atque enm excitet ad actus fidei, etc. 2. Post administrationem, pro personap qualitate, ait Rit. Rom. p. 125 , salutaria monita breviter pnebere poterit, qui- bus infirmus ad moriendum in Domino confirmetur, et ad fu-

-ocr page 363-



		359

		gandas dseraonuin tentationes roboretur." Quapropter aegrotum utiliter inducat ad gratiarurn actionem pro accepto beneficio Extr. Unctionis , ad submissiouem divinae voluntati , atque ad pia in Deuiu desideria et aspirationes ; simulque tnoduro in- dicet, quo plurium indulgentiarum fieri possit particeps. Cfr. Beringer /. lp. 503 aq. 54. 1. Debelne sacerdos prcescriplos Exlr. Unctionis ritus observare ; quid tarnen notandum est iu urgenli necessitate aut in morbo conlagioso. 2. In quantum peccat qui extra necessita- tem ritus aul preces prascriptas omittit ? R. A uct. p. 57 et 58. 55. Quis ordo servandus est inier Viaticum et Extr. Vn- ctionem ? R. Au et. p. 59: Quis ordo." Nota. Steyaert Exegesis 23 specialiter coüiineudat quod prtescripserant Stalnta Syn. Buscod. I tit. VII cap.* 12 : Mau- damus pastoribus , ut tegroüs Sacramenta Pa-nitentia^, Eucha- ristia- et Extreniae Unctionis distinctie teinporibus debite ad- ministrent, nisi necessitas aliud exegerit." ART. II. Dr i-lira aplrlliiall et vinHadone inlli niiii urn. n. SSS». 56. Ex quibus motivis incitari debent animarum curam habentes, ut injirmos s/rpius visilent t R. 1. Ex eo quod visitatio a\'gris est perutilis et sape necessaria ad tentationes da?monuua superandas et inorbi iu- comnioda patienter toleranda. 2. Ex eo quod opus inaximae charitatis est, atque ipsi sa- cerdoti summe proficuum. Dicitur eniin Eccli VII 39 : Non te pigeat visitare inlirmuiu : ex bis enim in dilectione 6rraa- beris." Vide Au et. ;;. 59 et 60 : Quare." 57. Num et queenam iis incumbit obligalio visitandi in- firmos etiam post adtninistrala Sacramenta exeuntium f

-ocr page 364-



		360

		B. Est communis et certa senteutia , hanc obligationem iis incumbere. Cfr. G ousset t. II u. G22 , Ci u ry t. IIn. 114. Ista autem obligatio , ut deducitur ex verbis Ril. Kom. al- legatis ab A u c t. p. 60 , est : 1. Obligatio status, quam parochi eorumque adjutores ad- implere tenentur vi niuneris sui. 2. Obligatio gravi» , utpote quse dicatur inter parochoruui munera uon postreinum locum teuere : Parocbns ejusque vi- carii , ait cuni Calalani De II er dl /. IJl n. 210, ad hoc sub gravi tenentur obligatione resultante ex pnecepto Eccle- sia\', . . . ex gravi nece.^sitate iiifirnü , atque ex sustentationis stipendio , quod non tantuui pro cara in vita parocbianorum , sed etiam amplius in eornindem morte recipiunt." 3. Obligatio personalia simul et realis, quam non impediti per semetipsos , impediti autem per alioa sacerdotes aut saltem per ])ios laicos exequi tenentur. Etenim liit. Roin. prosequi- tur : Quod si parochua legitime iinpeditus, iulirinorum, ut quaudo plure.s suut, \\isit.itioni interdum vacare nou potest , id pra^standum curabit per alios sacerdotes , si quos habeat in parocliia sua , aut saltem per laieos huiuiucs pios , et cliristia- na cbaritate pracditos." Quare Conc. Prov. p. 171 : Meminerint parochi et eo- ruin adjutores, part.es qu;e ipsis incuinbuut in ajgrotorum as- sistentia tantoe gravitatis esse , ut uisi illas rite diligenterque expleant, strietissiiuam supremo judiei reddere debeaut ratio- nem . . . Caveaut itaque ne , Sacrameutis administratis , inflr- mum , cui forte nequissimus hostis , oinncs siue versutia? ner- vos tune intendens , extremas insidias paral, quasi omuia iu tuto sint, relinquaut ac deserant : quinimo ei jugiter prssto sint, ac omni pietatis ollieio succurrant." Cfr. Kesp. ad Q. B. p. 257. 58. Quanam insuper de kac agrolorum visilatione nolan- da suut : 1. quoad earum frequenliam et qualilalem personarum ; 2. quoad iteralam injirmi absolulionem ; 3. quoad recilationem

-ocr page 365-



		361

		precum in Ril. Rom. occnrrenlium; 4. quoad curam de infirmi rebus temporalibus ? R. Ad l^um Auct. p. 60: Quolies." Cfr. De Herdt n. 213. Ad 2^am Dum infiruius, ait Lig. Prax. conf. n. 276 sub 11 , adhuc sensibus viget, absolutionem pluries ei conferri post brevem reconciliationem juvabit. ... Si tarnen infirmus jam sensibus caret, et nullum doloris nee absolutionis desi- derii signum ostendit, non expedit valde saepius intro eum- dem diem absolutionem ei imperliri ; quia tune, Heet condi* tionate detur, tarnen ut Sacramentum valeat administrari sub conditione, urgens et gravis causa requiritur; unde opus est ut aliquod notabile temporis spatium intermediet. Veruin in hoc sacerdos ex conscientia quam noverit infirmi se dirigere debet; nam si ille habituatus fuit in pravis cogitatiouibus, si aliquo vulnere moritur, aut aliqua odii vel irapuri amoris passione est irretitus , si infirmitas est nimis acerlia , si ipse non libenti animo suffert, tune saepius absolutio dari potest; sin autem, suflicit trium vel quatuor horarum spatium inter- cedat." Cfr. Aertnijs Theol. past. n. 187. Ad 3"^m Quoad preces occasione visitationis dicit 11 i t. Rom.: Sequentes preces omnes vel ex parte , prout tein- pus et rpgrotorum conditio feret, pro arbitrio sacerdotis dici vel omitti possunt." Quapropter in Manuali p. 90 sq. pau- ere earum preces referuntur, quarum quaïdam saltem pro op- portunitate recitari solent; item aspersio eum aqua benedicta et infirmi benedictio fieri consuevit. Ad 4^um Quod attinet res temporales : 1. Monet Rit. Rom. I. e. al. 5°, ut parochus praecipuam curam gerat eorum , qui humanis auxiliis destituti sunt. Qui- bus si non potest succurrere de suo, ex aliorura facultatibus succurrendum curet. 2. Rit. Rom. l.c. al. 16" p. 146 dicit: Si morbus gra- 23

-ocr page 366-



		362

		vior vel cum periculo fuerit, regroto suadeat (parochus) , ut duin integra mente est, rem suam oinnem recte eonstituat, et testauientum faciat; si quid habcat alienuiu restituat, et ad remedium auimse suae pro facultatibus, quod iu Domino ei placuerit, disponat; sed bdec suggerendo omnis avaritim no- ta caveatur." Quare 8. Synodus Diocc. p. 97: Ne (clerici) unquaro , dum obloquia vel avaritia* suspieio inde nascuntur vel timeuda sunt, alicujus liacreditatem ex testamento vel legatuin sine licentia Nostra diserta acceptent." Qure eadem licentia iu scriptis da- ta etiam requiritur ad acccptauda bona in pias causas oblata, si summam 100 florenorum excedunt. Vide Coll. II p. 141 sub 13. Cfr. etiam ibid. p. \\1\\ IV. () Nota.* Rit. Uom. /. c. al. 8^a dicit: Faroclius, si opus fuerit, tam infirmo qnam ejus familiaribus et propinrjuis in memoriam revooet, quod Latcrancnsis Concilii ac plurinm suin- morum 1\'ontiKcum dccretis cavetnr sub gravibus pcenis, ne medici ultra tertiam vicem segrotos visitent , nisi prins certo constet, illos Confessionis Sacrameuto rite expiatos fuisse." Quod hic de mcdicis (dieitur), apud nos observari nequit", ait Suppl. Bit. Kom. n. 32. Attnmcn medici ex jure natu- ra sub gravi obligantur ut per su nut per alios tcgrotum ad- ïiioncant de mortis periculo et de obligatione extrema Sacrn- menta suscipiendi, nisi moraliter eerti sint, enm esse in bono statu. Lig. n. 664 a verbo Natont. Addit tarnen: Quod si (*) Ordinarius noster /. c. dicit: » Ubi sermo est do institutionc hacreditnria, qua aliquis, sivi\' suprerme voluntatis tabula sivc etiam act" intcr vivos, cum propria; fa- mili;c cxclusione vel oiïcnsione bona sua ecclesia: vel altcri instituto ecelesiastieo transeribere vclit, omnes et singulos ecclosiarum aliorumqun cjusmodi institutorum administratores serio admonemus, ut pro sua parlc imitari M udeant, quod prinii Ec- closia; Patres practicarunt." Dicit v. g. S. Augustinus: « Quicumque vult, oxhav rcdato filio, li;eredern facerc Ecclesiam, qua:r.\'it altcrum, qui tuscijii.it, non Augu- stinum: imo, Deo propitio, ncmincni invenict." Quarc T 11 o massi n us : » Quamquam lubens admitteret Augustinus lix-reditntcs , si qua: Ecclesia; addicorentur: aliquas ta- men constanter recusavit, nc iis tcstatoris proximi fraudarentur. .. . Dortissimus et n cupiditatum f;cce alicnissinm-j Tater a totis et intcgris abhorrobat ha-reditatibus, quod invidiosa: sint et litiuni ipinia obsita\' : legata certe pia lubentius ndmittcbnt. Fre- quentius vero diecbat, securius ac tutius Ecclesiam legata a dcfunctis dimissa debere suscipcre, quam hareditales forte sollicitas et damnosas; ipsnque legata magis oflc- rcuda esse, quam exigonda."

-ocr page 367-



		363

		infirmus nolit obstinate coufitcri, et esset in pericnlo mortis si a medico desererctur, tune non tenctur medicus eum dcsc- rcre, quia prefata deoreta (seu statuta Kit. Uom.) non adver- sautur cbaritaü, quse favet etiam obstinatis quoad fieri potcst." 59. 1. Quotum RU. Rom. sla f uit de oUigationc curam animarum gerentium assistendi agonizantibus , eorumque animam commendandi, cliamsi ullima Sacramenla susceperinl. 2. J/rr.c ohligalio eslne gravis ? R. Ad l"^m Auct. p. 61 : An parochi." Ad 2^um Ex multorum seutentia per se est obligatio gravis, ut animarum curam gerentes agonizantibus pcrsoualitcr assistant* Vide Auct. p. 61: Quod au tem." () Plerumque tarnen in nostris regiouibus ipsis erit causa excusans a personali assi- stentia , modo curent ut per alios pios homiues in extremis adjuventur. Quarc dicit Syn. Diocc. p. 9: Adliortamur omnes curam animarum liabentes , ut ea qua; de visilalione cl cura injirmorum , necnon de modo adjuvandi* moricnl.es et de ordine commcndalionis anima; in Rit. Rom. liabentur, srcpe periegant, iisque suam agendi rationem conformare satagant." Attamen adjungit Supj)l. Rit. Rom. n. 31: Estutique summopere laudandum , quod ipsi parochi eorumve in sacro ministerio adjutores agonizantibus pro loco et tempore assi- stant, et nihil prncteruiittatur de iis qua; Rituale .... incul- cat; vcrumtamen cum ordinario et communiter censeri que- ant im\|)editi curabunt ut obsequium illud prrestetur , quoad fieri potest, saltem per laicos homiues pios et christiana cha- ritate pneditos, quemadmodum commendatur § Quod si, de Visilalione el cura injirmorum." () "Gravcs Auctorcs, rit Acrtnijs Theo\', past. n.* 190 (1), distingiiuiit, etdi- cuni obligationnm istam dimetiendam cssc ab indigentia moribundorum; ande iiiferiint facile gravcm csse obligntioncm erga moribundos, qui vitiose vixmint, imo, si mo- ribundus esset impujnitens, paroclium (oneri onuii modo, duin supnrest halitus, illius salutcm procurare; contra, si mnribundus cliristianc vixerit et bene dispnsitus vide- atur, assistrntiam parochi csse <\|iinlt\'in bonam, Bed non neccssariain. Si parochus le- gitiinc impeditus est, curet ut hoc officium alii sacerdoti demandet. Moneat qunque cos, qui inlinni curam habcut, ut pias cogitationes quoque ipsi suggcrant. Cfr. N. K.ev. théol. I. X p. 4S2 tq."

-ocr page 368-



		364

		ART. III. De briiedlrtioiiv npoHlolirn moribundis iniperllendu. n. <io «<t. 60. Qvid h)c intelligitur per benediclionem apostolicam ? R. Au et. p. 62 : Igitur." 61. 1. Quid Ben. XIV in Const. Pia inater staluit de faeultate hanc benediclionem imperliendi. 2. Quibus verbis Epi- scopns noster hanc facultalem accepit. 3. Quibus sacerdolibus Episcopus islam facultalem communicavil ? R. Ad l^um Au et. p. 62: Quocirca." Ad 2^um Episcopus noster accepit 18 Bec. 1892 facultatem quinquennalem : Impcrtiendi benedictionem apostolicam cum indulgentia plenaria Cliristifidelibus in articulo mortis consii- tutis, facta potestate prredictam facultatem commuuicandi pres- byteris in dicta (i. e. Buscoducensi) Dicccesi sacro miuisterio fungentibus." Ad 3^un\' Episcopus 29 Jan. 1893 hanc facultatem omnibus sacerdotibus in Dicccesi nostra sacro miuisterio fungentibus con- cessit, valituram usque ad 18 Bec. 1897. Cfr. Li tt. ei r c. p. 22. Nota. Sacerdotes possunt vi ejusmodi subdelegationis bcnc- dictionem tantum impertire intra limites Dicccesis. ld patet ex rescripto 23 (15) Nov. 1878: Juxta Constitutionem Be- nedictinam Pia Maler Episcopus subdelegarc potest ad bene- dictionem papalem cum indulgentine plenaria? applicatione in articulo mortis, suis diaicesanis impertiendam." Attamen , ut dicitur in N. Rev. théol. t. XVIp. 615 cum Cavalieri, pot- est impertiri peregrinis moribundis in Dicscesi accidentaliter degeutibus. "Vide etiam ibid. I. XI p. 129 sq. 62. Quibusnam benediclio aposlolica impertiri potest ? R. Omnibus in articulo mortis constitutis, quibus nempe in extremis absolutio sacramentalis dari potest aut de- bet." Ita Syn. Diccc. /;. 53. Fusius Auct. p. 63: Qni- busnam" , Be ring er t. lp. 516 sq. 63. 1. Quanam disposiliones requirunlur in moribundo

-ocr page 369-



		365

		ut islam beuediclionem recipiaf. 2. Eslne essentialis condüio ut nomen Jesu invocelur ab omnibus qui id possuut ? B. Auct. p. 63: Qumnam" et: An requiriiur." Deuuo respondit S. C. Ind. 22 Sept. 1892: Invocatio saltein mentalis SSmi Nominia Jesu est condkio siue qua non pro universis Christifidelibus, qui in mortis articulo constituti plenariam indulgentiaui assequi volunt vi hujus benedictionis, juxta id quod alias decrevit ha3c S. Congregatio die 23 Sepl. 1775. Cfr. N. Rev. théol. t. XXV p. 47. Hfec utique intelligenda sunt de iis qui uientis sunt coinpotes. Nam ex C o n s t. Via Mater bcnedictio etiairi danda est, etiamsi lin- guae cseterorumque sensuum usu sint destituti, aut in deli- riura Vel amentiam incideriut." Vide etiam N. Rev. théol. I. XVI p. 526. Obsurvent itaque omnes sacerdotes, antequam benedictiouetn impertiant, ea qua3 injungit Beu. XIV in citata Const.: Quo certius prsedicti (moribuudi) omnes indulgentiae fructum consequi valeant, praefatis sacerdotibus (qui moribundis assi- stuut) maudamus, ut omni ratioue studeant moribundos fide- les excitare: 1. ad novos de admissis peccatis doloris actus eliciendos, 2. concipiendosque ferventissimae in Deum chari- tatis afïectus, 3. pnesertim vero ad ipsam mortem a:quo ac libenti animo de manu Doinini suscipiendam." () Item 4. ad Nomen Jesu ore, si poterunt, sin minus corde devote invo- candum. 64. 1. Num et qua formula ulendum est.* 2. Quidobser-

		() Quoad mortis acceptationem* dicit Uit. Hom. /). 344: Habcns facultatem ;fgro- tam » inatru.it atque hortetur, ut morbi incommoda ae dolnres in anteacta; vit.-i; ev piationcm libcnter perferat, Deoque sese paratum offerat ad ultro acceptandum quid- quid ei placuerit, et mortem ipsam patientcr obcundam iu satisfactionem pujnarum, quas peccando promeruit." llecte mouet Mare: »Res prittteiUite est hane udliortati- oncm (quu; jam in confessioue fieri potest) ita moderari, ut ajgroti perturbatio vel adstantium indignatio evitetur." Commode etiam propoui potest per moditm orationi* _fquam sacerdos xgroto auscultantc et afTcctu associante recitet. Cfr. Beringer t. I p. 513, 513.

-ocr page 370-



		8G6

		vandum est, si simul Viaticum et Extrema Unctio administratur ? II. Ad l""¹ Ad valorem ab omnibus adhibeti debet for- umla in liituali Hom. descripta j quas occurrit in Mauuali p. 8386. ld constat ex variis declaratiouibus S. C. Indulg. et Rituum. () Attamen periculo mortis iustante statiiu dica- tur: Dominuê nosler* etc, (*) aut duin proxime urget mors: Indidijetitiam plenariam el remissionem omnium peccalorum tibi concedo. In tiomi/ie Falris el Filii ^ el Spiritus Sancli. Amen. Ita Suppl. Rit. Kom. n. 54, M au uale p. (86). Hac bre- vissima formola uti etiam licet ad eontagium evitandum, uti respoudit S. R. C. 8 Marlii* 1879. Cfr. Beringer/>. 551 (1). Ad 2"\'" Post prseruissas orationes (Kxtr. Unctiouis), ad impertiendam benedictionein apostolicam . . . illico ])roceditur; iulirmum tarnen pnevie dispouere expedit aliqua exliortatione." Ita Suppl. Rit. Rom. n. 30. Quando administratur Viaticum, Kxtr. Unctio et iinpertitur benedictio apostolica, necesse est tribus vicibus recitare Con- jileor etc, uti respondit S. C. Tnd. 5 Febr. 1841; et inde concludendurn est siugulis vicibus repeti debere Misereatur et lndulgentiam, cpuia h;ec, ubi dicenda suut, Coufessionem sem per subsequuutur. Quoad ea autein qurc Coufessionem praecedunt, dicuut quidam auctores securius esse, hsec quo- que repeti, quia Ben. XIV praecepit formulam a se coufeetam usurpari; brec autem omnia in ipsa formula liabeutur. Attamen dicit Suppl. Rit. Rom. n. 53: Versus Fax huic domui et aspersio sub Autiphona Asperges hïc prsescripta uon omit- tautur extra casum necessitatis, nisi prremissa jam fuerint ex

		() Ad qOiesitum : " Utruni sacerdos valide conferat iudulgentiam pleuariam in mortis articulo, omissa formula a Summo Pontifice prescripta, ob libri deficientiam." Kesponclit S. C. Ind. 5 l\'ebr.* 1841: » Negativc , quia formula non est tantum di- rectiva, sed pnuceptiva." Deer. autli. «. 280 ad 8. Alia vide ibid. «. 444, in N. Kev. tbóol. /. XIV p. 309 tij., I. XV11I p. 012, Bcringer p. 513. (*) » Si infirmus sit adeo morti proiimus , ut nniue eonfessionis generalis beien das, ncque pramissarum precum recitandarum tempus suppetat, statim sacerdosbenc- dictionem ei impertiatur." Uit. Rom. />. 310.

-ocr page 371-



		367

		eo, quod imiuediate post Viaticum et Extr. Uuctionem sit iinpertienda liaec beuedictio." 05. 1. Qualis mortis artivulus inlelligilur, quo hac be- ncdiclio dari potest, 2. Quo momenlo injirmus plenariam indul- gentiam lucratur ? R. Ad l^u,n Iutelligitur mortis periculum; a. v. bene- dictio dari potest post collata extrema Sacramenta, quum periculum mortis quidem adest, non tarnen imniinens. Ita S. C. Ind. 18 Dec. 1SS5. Cfr. Beringer l.Ip.blütq., N. Rev. théol. t. XVIII p. 253 sq. Ad 2^um Lucratur autera iudulgentiam iu vero mortis ar- ticulo seu in ipso instanti quo moritur. Cfr. N. Rev. tliéol. t. XVI p. 520 sq. (JG. Polestne benediclio iterari super eodem inftrmo ? ft* Potest in diverso mortis periculo, tuin si hoc or- tum est ex diverso morbo, turn ex diverso statu ejusdem morbi. Vide n. 49. 2. Nuuquain potest in eodem mortis periculo, quamvis infirmitas diu duret. () Iliuc: a) ut speciatim respondit S. C. Ind. 20 Junii* 1830, non licet eam iterari, quamvis aegrotus eam acceperit in st.atu peccati mortalis, aut post eam acceptant in peccatum mortale lapsus sit (Deer. auth. ». 257). Ha;c euim omnia non impediunt effectum, si aegro- tus in vero mortis artieulo dispositus est: pro Mo momenlo videlicet datur inddlgentia." Ita Schueider liescripla auth. p. 701 juxta deer. 23 April. 1675. Cfr. Beringer p. 517 sq., N. Rev. the\'ol. t. XVIII p. 253. b) Prohibitum est, iufirmo in eodem mortis periculo permanenti indul- () Ad iliiliiuin: "Beuedictio supradicta potestne bis aut amplius in eodem morbo, (\|ui insperate protraliitur, importiri, otinmsi non convaluerit :cgrotus?" llespondit S. C. Ind. 23 Sept.* 1775: m Semel in eodem statu morbi," Ad dubium: » Utrum benc- dietio apostolica plurics impertiri possit inlirmis, novo mortis periculo rcdeuntc?" Hf>\| iiikIit 2-t SejU. 1838: » Negativo , eadem permanente iiiiirnütatc etsi diuturna ; aflirmativc, si innrinus convalncrit, ac deinde quacuim[Ui\' de causa in novum mortis periculum redeat." Deer. autli. ». 237 et 203.

-ocr page 372-



		868

		gentiam plenariam j)luries impertiri a pluribus sacerdotibus, etiainsi isti liane facultateiu habeant ex diverso capite, v. g. ex adscriptione alieui Confraternitati. S. C. Ind. 12 Martii 1855. Cfr. Deer. auth. n. 362, N. Rev, théol. t. XVI p. 468 sq., 523 sq., A uc t. p. 64> sq., Berin ge r p. 518 sq. Nota. Non tantum per benedictionem apostolicam, sed et pluribus aliis titulis aegroti possunt indulgentiam iu hora mor- tis lucrari, idque siue sacerdotis miuisterio. Euumerantur luc quidam actus pietatis, per quos fideles jus ad iudulgentiam pleuariam adipiscuutur. 1. Qui iu decursu vitas frequenter Nomen Jesu invocaveriut et in hora mortis illud invocant; qui saepe in vita recitaverint Angele Dei etc., frequenter elicuerint actus fidei, spei et charitatis. 2. Qui possideut res sacras, v. g. crucem, numisma, rosarium, apostolicis indul- gentiis munitas. 3. Qui sunt sodales alicujus Confraternitatis v. g. SS. Rosarii, Tertii Ordinis S. Francisci etc. Ad lucran- das iudulgentias, de quibus sub 2 et 3 , plerumque requiritur: a) Ut moribundus sit confessus et S. Communione refectus, vel, si Sacramenta suscipere non potest, sit contritus. b) Ut SS. Nomen Jesu ore, aut, si id non potest, saltem corde invocet. c) Ut res sacras apud se aut prope se habeat. d) Ut mortem aequo animo a Deo accipiat.

		-^,w\\AAA/WVWVW>.--

-ocr page 373-



		369

		APPENDIX de sepultura ecclesiastioa. n, 6T93.

		Prcc/e. Natura; sensui inditum est officium lutinnuo cadnveri I10- norificam daudi sepuHuram. Quure omncs fere gentes , etiam bar- bara>, iiidignum et inbumanum repntarnnt, corpus hominis, «jui ccteris aniinaotibua pracstnt, inbumatum projicerc; irao defuiictorum fanera religiosis prosecuta; sunt ritibus, locumque bumationis sn- crnm habuerunt. Hunc hom in ii in intitnum sensum Ecclesia catliolica sempcr fovit auxilque ; ac resecatis ctbnicormn siipcrstitionibus et impietatibus funebrcs ritus ad rationis ae revclationis regulam rcvocavit. 67. 06 qua motiva Ecclesia Cltrisli semper maximum culliiut Jtabuit corporum fidelium defnnclorum. 2. Quem corporum curandi modum liabuit suce fidei maxime, conseutaneum ? R. Ad l""¹ Motiva Ecclesia; fuerct et suut, quod fidelium corpora fuerunt templa Spiritus Sancti, sanguine Cliristi redempta et Sacramentis sanctificata , qua; post vitara terrestrem reqiiiescunt seu dormiunt, expectantia futuram resurrectionem et glorificationem. Hinc vutustissima existunt sepulcbroruin loca, cameteria seu dormito- ria (xot\|Xi)TVjpia) appellata, quia Christianorum corpora in monuinen- tis non tam quiescere quam dormire dicuntur, donec in universali resurrectione e prolixiori somno ad reternam vitam excitentur. Cfr. 1 Cor. XV, I Thess. IV 12 sa., Vecchiotti t. 11 p. 135 et 186, L. Ferraris v. Sepultura n. 4. Ad 2^um Modum bonorandi corpora bisce fidei veritatibus maxime consonnm semper judicavit sepultnram , ut nempe naturaliter con- sumerentnr et ab omni bominis actione violenta arcerentur. Quan- topere ab exordiis suis ab alio corpora curandi modo abborruerit, patet ex catacumbis , in quibus sepulchra ex a;vo apostolico inve- niuntur. Etenim despecto usu vigente quo Romani corpora concre- mabant, non sine magnis expensis et difficultatibus atque periculis catacumbas effoderunt eo prsecipue fine ut omnium Christianorum

-ocr page 374-



		370

		turn divitum tum pnupcrum eadavera ibi loculos suos habcrcnt. Cfr. Studiën !. XXXFp. 871 \'/., L. F errari\'s v. Sepullitra n.* 300 s/j. G8. Sub (jidbus prtetextibut uoséris temporibu» cadaverwn cre- malio propugnalur el extollitur ? 11. Crcmationis propugnatores prsecipui giraal simt noerrimi Ecclesiae catholicae hostes, imo pleriquo coryphsei scetae massonicee addicti, qui, ut credulos circumveniant, eremationem extolluut, praetcndendo : 1. Pupulos incultos et barliaros praetulisse cadaveruin scpulturam ; gentes vcro civilitatis seinitam ingrcssas eremationem antetulisse , uti de Romanis prtecipue rcfeit lustoria. 2. Methodum sepeliendi eadavera hygicui publiés maxime cssc contrariam , eo quod ex cocmeteriis aër et aqua inficiatur, indeqne bominum societati labes immineat. Vera au tem pliirimurmii, prnccipue coryphseorum , ratio est odium , quo ardcnl erga Ecclesiam ejusqnc dogmata. Quid miruui, (\|iiod abo- minentur et cxecrentur coemeteria Cntliolicorum, in quibus sepnlcra sacrata et monumenta religiosa, Ecclesia: ritus et preces fidci spei- que ehristianse continuo pneclarissima exliibent testimonia. Cfr. Stu- dien t. XXXIV p. 169 stj. (>J). Ostende , futiles csse prcctexlus allegalos. I{. Ad 1\'"" Louge eommuuior seniper fuit usus sepeliendi eadavera pree usu cremalionis, iino liic potest dici exceptio. Inter nntiquitatis populos, qui ob ingcuii cultum eelebrantur, optiino jure enumcrantnr Clialdoii, Assyrii et Rabylouii; ex monumentis autcm repertis constat, eos mortuos suos sepultura donasse. /Kgyptii, quee gens ipsis Grsecis in multis magistra fuit, eadavera ut qunio diu- tissime servarcnlur, condirc solebant. Apud GraeOOS, quamvis per aliquod tempus creinatio viguerit, irtate qua maxime llorcbant, viri ingenio praestantissimi sepulchro conditi snot. Consuetudo cremati- onis sane apud nulluin populum cxcultum tantopcre valebat quam apud Romanos. At iste usus indnetus est cnm liujiis gentis, quatn* vis opibus abundarel , mores ila depravati essent , ut iialurales etiam viitutes amisisset. Etenim quaindin Romana respublica maxime ci- vilibus, sed sevcris , moribus valebat, eremationem eadavcrum igno- ravit; atque primus fuit Dictator Sylla qui suuin corpus post mor-

-ocr page 375-



		371

		tem jussit crcraari, idquc ininimc eivilitatis ratione, sed nc pocnani talionia perferret ex eo quod Marii cadaver exhumatum bellnis avi- busque rapacibus objecisset. Prseterea ritus cremationis apud aliquas nationes receptus non ex earura civililnte originem duxitsed plerumque ex snpcrstitioso dogma- te falsa; religionis, nempe purificationis suprentie per ignem, quem ut quid eximii imo divini speciali cultu prosequebantur. Semper au- tem iste usus notatus Fitït ut indicium geutis barbara?. Etiani 110- stris temporibua nusqnam invaluit nisi a])iul fanaticoa quosdam Brah- maistas , Boeddhistas et Lamaistas, nonnullasquc incultas et feras gentes America; et Australia?. Studiën l. c. />. 276 sq., De A 11- gel is Prcel. jitrü can. t. Il part. II p. 22. Ad 2\'"" Ob motivuin hygienia publica; apud nullam unqnam na- tionem creinatio inducta t\'uit ; sed li.ec ratio nupeirime fuit exco- gitata ab hostibus Ecclesia; ut vcrain rationem dissimularent et ple- bes seducerent ad suiim placitutn. Preeterca periculum salutis publi- ca: non existit, ut acientia pbysica et experientia liiculenter ostcn- ditur. Cfr. Studiën t. XXXIV p. 450 sq , De Angelis l. c. 70. Quomodo Ecclesia suum horrorem a crematione cadaverum ottmdü ? R. 1. Quum non pauci snerorum Antistites cordatique Cliri- stifideles animadvertentes ab bominibua vel dubias fidei vel massoni- ca; secta; addictis magno nisu coatend] , ut et ethnieorum usus de hominum cadaveribus comburendia instauraretnr, atque in bune fi- nem speciales ctiam societates ab iisdem institui ; verili ne fcorum artibus et cavillationibus fidelium meutes caperentur et sensiin in iis minueretur existimatio et reverentia erga cliristianaui eonstantein et solemnibus ritibus ab Ecclesia consecratam consuetudiuem liile- lium corpora humandi; ut aliqua certa norma iisdem fidelibus prse- sto esset, qua sibi a memoratis insidiis caverent, qusedam decla- rari postulassent, resolvit S. C. Inqu. 19 Maii 1886: a) Non licitum esse nomen darc societatibus , quibus propositiini est promovere usum comburendi cadavëra; et si ngatur de aocieta- tibus inassonicas secta; filialibus , incurri pa-nas contra hanc latas. b) Nulli licitum esse mandarc ut sna aliorumve corpora combu- rautur. Sanctitas Sua si mul locorum Ordinariia lias resolutionea

-ocr page 376-



		_ 872 . oommunicandas mandavit, ut opportune iustruendos curent Cliristi- fldeles circa detestabilcm abusum corpora crcniaiidi, atque ab eo gregem sibi concreditura totis viribus deterreant. Cfr. N. Kcv. théol. t. XVIII p. 370. 2. Eadcm S. Congr. 15 Dec. 1886 decrevit : lis, qui propria voluntate cremationem sui corporis elegerint atque ca voluntate certo et notarie nsque ad mortcm persevcraverint, non licitiiui esse dare scpulturara ecclesiasticam. 1\'ro iis vero, quorum corpora aliena vo- luntate creinatioui subjioiitntur, Ecclesia; ritus et suüïngia adliibcri ]>osse domi et in ecclesia, non autem usque ad locum creinationis, remoto scandalo. Quod mnoveri cliam potest, si notum fiat, cre- mationem non propria voluntate elcctam esse. Cfr. I. c. t. XXIV p. C18. 3. Denique eadcm S. Congr. 27 Julii 1892 respondit: a) Non liccre Sacrauienta morientium ministrare fidelibus, qui massonica? secta: non adhrerentes nee ejus ducti principiis, aliis rationibus moti corpora sua post mortcm cremanda mandarunt, si monili hoc man- datuin retractare nolint. Ut vero fiat aut omiltatur monitio , serven- tur regulae a probatis auctoribus traditse, babita prsesertim ratione scandali vitandi. b) Non licere pro defunctis, quorum corpora non sine ipsorum culpa cremata sunt, Missrc Sacrificium publice oft\'erre, item funda- tiones ad hunc lincm acceptare ; attainen licitum esse pro iisdem Missas privatim applicare. c) Nunquam licere cadaverum cremationi formalitcr cooperari mandato vel consilio. Tolcrari autem aliquando posse materialem cooperationem , dummodo: «) crematio non habeatur pro signo protc- stativo massonica? secta;; (5) non aliquid in ipsa contiueatur quod per se, directe, atque unice exprimat reprobationem catholica; dootrino et approbationem secta? ; y) neque constet ofliciales et operarios ca- tbolicos ad opus adstringi vel vocari in contemptum catbolicae reli- gionis. Cpptcrum quamvis in bisce casibus relinquendi sint in bona fide, semper tarnen monendi sunt ne cremationi cooperari intendant." Cfr. I. c. t. XXVII p. 128 sq. 71. 06 qnas rationes Ecclesia interdieit cadaverum cremati- onem ?

-ocr page 377-



		378

		R. 1. Quia ritus rcligio9iis cadavera sepeliendi a primordiii Ecclesia; viguit in ipsa Urbc Itoma, quaravis ibidem eo tempore mos cretnandi valde in honore esset. Qua; Christianorum praxis con- tra paganam consuetudinem arguit apostolicum prieccptum ah Ec- clesia scniper inviolabilitcr servatnm. 2. Huic tumulandi modo convciiicntcm Ecclesia composuit saam litnrgiam et oultum mortuorum ; qnrc immutanda prorsus essent, si ritus cremationis prtevaleret. 8. Omni autem conatu Ecclesia scsc opponit societatibus quibus propositum est usum comburendi cadavera promovcrc , quia caruin coryplirci nihil aliud intcndunt quam populum ab usu et ritibus Ecclesia; alienarc, cultuiu mortuorum imminuerc ac fidem immorta- litatis anima; evellcre, etc. 4. Quia sola scpultura est modus mortuos curandi intimo liomi- niim scnsui convenieos. Etenim reverenlia crga humana cadavera cuilibet naturaliter insita est hujusmodi qua; expostulct ne nlla vio- lenta actio iis inferatur, sed ut consumenda committantur terrsc, in qua quiesccre videntur seu potius dormire. Vide n. 67. Nola. Cadavcrum crematio lege natura; absolute prohiberi dici ncquit ; unde in casn necessitatis licita csse potest. At cousnetntlo cadavera vi ignis in cinercs cxsolvcndi repugnat lionori iis debito, la;dit pictatcm pnrcntum et amicorum, abominabilis est scnsui liu- mano, imo ab ipsa natura rcprobatur, ideoque a S. hupt. merito vocatur detestabilis abusus. Cfr. Studiën t. XXXV p. 363 sq., De An ge lis l. c. p. 24 et 25. 72. 1. Quid inlelligitvr: a) per sepulturam eccleriasfi- cam, b) per exequias seu funera. 2. In qnos fine* ah Ecclesia Jiunl ? TL. Ad l^um a) lntolligitur tum defunctorum humatio in loco sacro, tum ritus sacri qui relate ad defunctos fiimt. Nomine ecclesiastica; sepultursc, inquit Baruffaldi Ut. XXXV n. 4, non tantum locus saccr, vcrum etiam pulsatio cainpanarum, exequire, luminaria, processiones, snflfragia, Misssc, aliaque siniilia in Ecclesia catliolica pro defunctis con- sueta iutelliguntur."

-ocr page 378-



		374

		b) Nomen exequiarum srepe eodera sensu suinitur, nempc pro ritu sacro et loco sacro, v. g. ab ipso Rituali Ro- iii :i i! <> lil. De Exequiis. Hoc quoque sensu intelligenda est pro- hibitio Synodi Dioec. p. 84: Nulli liceat pro alieno paro- chiano exequias facere" etc. Quapropter in cxplicationem horum verborum in Coctu Prosy n od a] i anni 1872 dicitur: Paro- cho non licet istuni alienum parochiannm scpelire, neque pro co exequias eclehrare, nisi" etc. Cf\'r. Sy n. Diocc. p. 217 et 2IS. Attamcn non raro notnine exequiarum intelliguntui Missa soleinnis et caetera divina officia , qnse prseter ipsarn sepultu- rani sacram Gunt. Vide Anct. p. G5 et 66. Ad 2""¹ Anct. p. 66: In qnem finem" () 73. 1. Eêtne praeeptum ut. C/irislifideles in loco sacro sepelianlur. 2. Qutvnaw. hie inlelliguntur loca &acra ?* R. Ad l""¹ Aflirmative. Quare li i t. 11 o m. dicit: Nemo Christianus in communione fideliutu defunctus extra ecclesiam aut ccemetcrium rite benedictum sepeliri debet; si necessitas cogat ex aliquo cventu aliquando ad tempus aliler fieri, cu- retur ut, quatcnus fieri poterit, corpus in locura sacrurn quarn primnm transferatur." Ad 2"^m Loca sacra bic intelliguntur loca benedict» vel con- secrata. (*) Ejusmodi loca scpultnrae apta in specie sant: () Aetio funeris et dcductio ad coemeteriam est escremonia essentialiter ecelesia- stiea, in qua secundum Uil. Hom. pompa; tantum adliiljenlur ejusmodi, qua; moesten) hanc deceant ecclesiasticam functionem. Ecclesia tamon nou obest, quominus in fu- ncris pompa habeatur ratio dignitatis eivilis aut muncris a defuocto exereiti. Lauda- tioncs vern publicre, ait De Angclis l. r. p. lfi et 17, in coemeterio a laicis ad populum nc fiant sine licenlia auctoritati.s ccelcsiasticas, et Romao fieri ncqueunt nisi de vcnia Cardinalis Viearii. Vide etiam deereta S. R. C. in N. Uey. t II. I. XXVIII p. 432. (*) In Kit. Kom. p. 19!) dicitur: »Cum pervencrit ad sepulehrum, si non est benedictum, sacerdos illud benedicat." Unde in locis, nbi ad promiscaam omnium t-ivium (tuin lldciiuin turn infidelium) huniatinncm destinata simt ccemeteria nou be- nedicta, pra-seribitur ut saeerdos singrulam singulis destinatam fossam prins benedicat qaam humo eadater maiidetur. S. C. de Prop. Fidc 10 April.* 1862. Cfr. Zitelli Appar. jnr. p. 441 et 4-1-2, Honlart p. 108. Attamen in coemeterio benedicto tune tantum scpulehrum est benedicendnm, si hoc est exstrnctuin ex lapide aut alia matc- ria non benedicta , nou autem si est simpliciter effossum. Ita S. K. C. 1 Jitnii 1870. Cfr. Co 11. II />. 383 »nb IV.

-ocr page 379-



		375 1. ecclesiae parochiales et catbedrales ; 2. ecclesiae Jïegularium; 3. pablica oratoria; 4. cfrineteria publica, irao privata ex speciali concessione. Quanivis itaque fideles sibi scpulturain eligere possint iu enumeratis locis sacris, Ecclesia exoptat ut non nisi viri eccle- siastici in ecclesia vel oratorio condantur, inio ut geueratim oinnes sepeliantur in ccemeteriis. Quare dicit B i tu al e : Ubi viget antiqua consuetudo sepeliendi mortuos in ctemeteriis re- tineatur, et ubi fieri potest restituatur." Cfr. Mo ui art De sepnllnra el eeem. p. 97 , VecchiottijD. 137, De Auge I i s p. 12. 74. 1. Quid est cmneterium. 2 Q/iale debet esse ? R. Ad l^um Est locus benedictione 1\'lpiscopi aut ejus delegati destinatas ad fidelium sepulturam. Ad 2\'"" Debet esse benedictmn et al) onini profano usu exeinptum; insuper in votis est S. Canonutn, ut sit ecclesirc contiguuni. Vehementer coinmendandum est, ait Suppl. Rit. Bom. n. .\'37, ut, ubi fieri potest, conncterium sit cc- clesine contiguum et circumseptum, ita ut lex civilis non ob- stet quominus ibi expleantur praescripta Ritualis." Quare Oonc. Prov. p. 228 sq. vult, ut sit congruum ac fini suo respon- dens; ideoque sit benedicttun et ab omiii profano usu pror- sus exemptum, circumseptum pariete, sepe vel fossa riteqne obelusum , ut profanationis periculuiti avertatur , (") insigni crucis ornatum ; sit etiam , si fieri potest , iu co sacellum. Sacerdotum sepulcbra a laicorum tuinulis sint separata. Iu cce- meterio sit locus seu ossuarium , in quo cadaverum reliquiie collectx reponantur. Pars aliqua non benedicta, muro , sepe () Syn. Uiccc. /). 80 s//. ait: » Advijjilcnt (parocbi), nc unquam mnidin.r aut mercatus cuiuscumque ircncris in co agantur; nc ibi qunvis lusns genere ludatur; nc ligna in illn enn^eranlnr; nc tinquam utilitatis pnetextii ad aninialinni pnstnm loee- tur, ncc lintcamina siccanda aut dcalbanda in en exponnntur, verbo: nc quid hi en oonimittatur, quod Inci istius sanctitati repugnet .. . Si fnrtc alieubi per medium eoe- metcriuni vel per illius antrulum babeantur vi;e public.-u , qua- omninn neeessari;c mm sunt, prudenter constanterque agendum est, dnnec supprimantur."

-ocr page 380-



		376 ~

		vel fossa ab area bcnedicta disjuncta destinetur ad sepelien- dos iufantes sine Baj)tismo mortuos , item eos qui sepultura ecclesiastica prirandi sunt. Prorterea dicit Hit. Roni. til. De ejcequüs parvulornm : sit, quatenus commode fieri potest , pro parvulis baptizatis ante usuin ratiouis defunctis separatus in ccemeterio locus , et ne habeaut promiscuas cum adultis sepulturas. 75. 1. Quomodo dislinguilur jus tumulandi a jure fune- randi. 2. Quibns locis sacris hoc competit!\' It. Ad l"^m Jus tumulandi est jus ad solnm bumatio- nem, ila ut fideles in loco sepeliri possint. Jus funerandi est facultaa cadavera hnmo tradendi et exequias facieudi. Ad 2"^m Jus funerandi competit ecclesiis parochialibus et cathedralibus, item generatim ecclesiis Regularium exeinpto- rum. Aliis autem non competit nisi ex speciali privilegio S. Pontificis aut Ordinarii Joci. Ejusmodi privilegium ab Episcopo alicui loco religioso etiam privato coucedi posse, est communis scntentia, ut dicit Faguanus apud Mou- lart p. 144. Nota 1. Quia talis conccssio repulalnr inter cau9as nrduas et paroclio pnesertim prncjudieiales, Episcopns exquirere debet consensnin eapituli. Sch m alegr u eber pari. IllUt. XXVIII n. 7. Cfr, L. Fcrraris v. Sepullura n. 325 sq. Speciale pri- vilegiuni est sn?pe limitatum, ita ut certni et determinatie tan« turn personre sepeliri possint. Vide n. 80. 2. Nisi siinul cum jure tumulandi concessum est jus fnnc- randi, exequirc et ctcteri ritus sacri reservantur paroclio loei, in quo loens privilegiatus situs est. Cfr. Veceliiotti § 58 p. 188, Moulart/?. 144 et 145, 222. 76. In qnem ftnem corpora fidelium. sepeliunlur in terra benedicta prope ecclesiam sila ? R. A u c t. /). 66 : In quem Jinem." 77. 1. Possuntne canmeteria alienarianladprofanosusus converti. 2. Licelne pro loco sepulluM in cnmeterio pecuniam exigere aut accipere ?

-ocr page 381-



		877

		R. Ad l^am Ccemeteria, cutn sint benedicta, extra hu- manuin commercium sunt constituta. Hinc ab Episcopo alienari nequeunt sine licentia S. Sedis, nee ad usus profanos con- verti nisi servatis iis qure prascribuntur a Conc. Trid. Sess. XXI cap. Vil de re/. Cfr. Moulart l. c. p. 115 sq. Quapropter sine licentia saltem Episcopi fieri nequeunt qurc permittit Wel betrekkelijk het begraven van lijken enz. van 10 April 1869 art. 25: Eene geslotene begraafplaats blijft ge- durende tien jaren onaangeroerd liggen. Na dien tijd is het verbod van art. 16, 3\'^/<r lid, opgeheven en mag de grond tot bezaaijing of beplanting worden gebruikt, mits hij niet dieper dan 0,5 meter worde vergraven. Uitgraving ter meerdere diepte is binnen dertig jaren na de sluiting niet dan met vergunning van Gedeputeerde Staten geoorloofd." Ad 2^um 1. Certum est, jure ecclesiastico prohibitum csse aliquid lanquam prelium exigere aut recipere pro sepultura in loco communi cermeterii. Attamen titulo sustentationis, repa- rationis vel gratitudinis recipi potest quod liberaliter offertur, imo caute exigi potest, si consuetudo legitima aliquid dandi viget. Keiffenstuel lid. III lil. XXKTI1 n. 67, Mou- lart /;. 112 sq., De Angel is p. 19 (d). 2. Probabile est et practice receptum, posse etiam per modum pretii et coutractus aliquid peti et accipi pro loco honoratiori in cocmeterio. Hoc eniin jure eeclesiastico non est prohibitum, nee juri divino repugnat, cum honor et pr;cemi- nentia ut quid profani pretio tcstimabile est et ab homini- bus sestimatur. Cfr. lteiff. n. 68, Moulart p. 113 et 114, De Angelis^. 18 (c). 3. Disputatur, nuin quis sepulchrum suum gentilitiura seu familia? vel hicreditarium suis sumptibus redificatum vendere possit quoad Viilorem fundi et habito respectu ad solas expen- sas in eo fedificaudo factas. Negat sententia communior, ut dicit Schmalzgr. «. 82; affiraat vero sententia communis, ut 24

-ocr page 382-



		378

		dicitur apud L. Ferr. I. c. n. 163, quam sequitur Mou- lart p. 114. Ëadem applicanda videntur quoad concessiouem partis cre- meterii beuedicti ad sepulchrum exstruendum, modo obser- ventur quae ad alienanduui bonuui ecclesiasticuin a jure pne- scripta sunt. In hujusinodi casu fere non agitur de venditione ipsius dominii, sed tantum de usu loei sacri et de jure aedi- ficandi (recht van opstal), quod in perpetuum aut ad longum tempus alicui faniilire conceditur, soluto pretio pro tali ho- nore et pr;eeminentia ex Episcopi consensu et approbatione statuto. Similia vide apud De Angclis p. 18 l). Cfr. Sca- vini l. Il 7i. 357 sub 5, Dar is Pr al. can. t. II n. 188 et 190, L. Ferr ar is l. c. n. 117 sq. 78. In quo loco Chrisfifdeles sepeliendi, eorumque ere- quia celebrandfP. mnt ? R. 1. Quoad simplices fideles hic ordo servandus est. Primo videndum num quis sibi legitime in aliquo loco sepul- turam elegerit; deinde uuni babeat sepulchrum majorum. Quodsi neque electuni ncque gentilitium vel bsereditarium sepulchrum balict, de se sepeliendus est in cnemeterio ecclesiae parochia- lis. Vide Vecchiotti § 59. 2. Quoad Papam, Cardinales, Episcopos, canonicos, pres- byteros et reliquos clericos specialia a jure statuta sunt. Vide Vecchiotti § 59 et Moulart p. 194 sq., L. Fe r ra ris l. c. n. 57 sq. 3. Regulares professi vota soleninia, eorumque novitii ac familiares ex jure communi de se sepeliendi sunt in ecclesia aut ccumeterio proprii ordinis sine ullo interventu parochi. Vecchiotti p. 139 et Moulart p. 204 sq., Syn. Dioec. p. 89. 79. Quanam de sepullura parochiali slaluenda sunt ? R. Simplex fidelis qui neque electum neque majorum sepulchrum habet, debet sepeliri in cecmeterio ecclesiae paro- chialis, seu in loco domicilii aut quasi-domicilii, ubi officia

-ocr page 383-



		379

		divina cousuever.it audirc et ecclesiastica suscipere Sacramen- ta. Unde: 1. Qui in loco domicilii mortuus est, ibidem sepeliatur. 2. Qui duo domicilia liabuit liuinandus est in ecclesia in qua divina officia et Sacramenta frequentavit; quod si in utraque fecerit, sepeliatur in domicilio ubi decessit. 3. Qui simul cuin domicilio habuit quasi-domicilium, ubi divina officia et Sacramenta frequentavit et decessit, in boe terra mandandus est; quo casu censetur sepeliri in ecclesia propria. Vide responsum S.C.C. 12 Marlii 1881 apud Adone S//u. can. lil., lib. III n. 2093 et Zitelli l. c. p. 183. Cfr. Kei f f. /. e. n. 28, Sch malz gr. I. c. n. 39 , L. Fe rr ar is n. 23 sq., Mo ulart p. 191 et Kesp. ad Q. B. p. r>2fi sq. 4. Vagi, qui nullibi domicilium aut quasi-domicilium ha- bent, scpeliendi suut in ecclesia parocbiali sub cujus territorio decesserunt. 5. Peregrini, viatores et advcna;, qui mortui sunt in loco ubi quasi-domicilium non habebant, de se scpeliendi sunt in propria sua ecclesia parocbiali. Excipiuntur 1111 qui sine periculo aut gravi incommodo ad eam transferri nequeunt. Vide Mou- lart l. c. Quare dicit Syn. Dieec. p. 85: Si quis fortui- to aut inopinato casu in aliqua parochia defuuctus sit, exe quisc illius celebrandre sunt in propria defuncti parocbia, nisi in casibus a jure expressis vel de consensu parocbi. In du- biis recurratur ad Ordinarium." Nota. Consequenter qui in nosocomiis aut institutis religio- sorum etc. supremum diem obeunt, suut quoad scpulturam proprii parochiani loei in quo ejusmodi iustituta sita sunt, si in eo domicilium vel quasi-domicilium babentes mortui sunt. Si vero in memoratis institutis ad tempus solummodo dcgen- tes inopinato moriuntur, sepultura per se competit proprio eorum parocbo. Vide Co 11. II p. 69 et 70. 80. Qudnam ab Aiscc regulis jure communi staluUs vi- ffent in noslra Dicccesi ercepliones ?

-ocr page 384-



		380

		R. Jus funerandi, salvo tarnen jure parochorum , vide- licet ad quartam funeralium (de qua n. 83) competit : 1. Superioribus congregationum seu ordinum uon exempto- runi, item ab Episoopo nominatis directoribus seu rectoribus monasterioruni seu congregationum religiosarum non exempta- rum quoad religiosos horumque novitios. 2. Sacellis et cceineteriis semiuariorum quoad eorum pro- fessores et alumnos. Syn. Dioec. p. 89 et 90; id quod Ordinarius 11 Bec. 1885 extendit ad famulos et ancillas in seminario liabitautes. Nota. Clerico vita functo, parochialia jura sepeliendi ac celebrandi exequias decano competunt." Couc. Prov. p. 97. 81. Quid observandum est paroc/io si per eum alienus parochianvs sepeliendut est? R. 1. Nulli licet, ait Syn. Diocc. p. 84, pro alieno parochiano exequias facere, nisi ex proprii ejusdem paroclii testimonio ipsi constet, defunctum sepultura christiana esse dignum, et prfeterea ex parte illius uiliil de jure obsfare." Jus commune obstat v. g. quominus quis , non electa sepul- tura, ex sola voluntate cognatorum alio sepelicndus transfera- tur; item quominus quis sepeliatur in loco decessus, ubi nou- dum adeptus quasi-domicilium fortuito mortuus est, si absque incommodo in propriam parocliiam transferri potest. In hisce casibus rcquiritur couseusus proprii paroclii. 2. Proprio parocbo debctur quarta funeralis. Vide n. 83. 82. 1. Quid est taxa funeralis. 2. Qiucnam e jus est ori- go et causa. 3. Suntne htvc cmolumenta verv jura parochialia ? R. Ad l^um Sunt emolumenta, qua; ratione funeris Ec- clesiae vel parocho aliisquc clericis obveniunt. Syn. Dicec. p. 85. Vide n. sequentem. Ad 2^um Taxa3 funeralis seu houorarii funerum origo et cau- sa est, quod a;quum censetur parocho proprio honorarium prsestare tam pro officio exequiarum tuin pro officiis pra;sti- tis, quum defunctus vitam agebat. Praeterea id utile, aliquan-

-ocr page 385-



		381

		do etiam necessarium est, ut Ecclesiae et parochi necessita- tibus provideatur. Vide Vecchiotti p. 145. Ea autem solummodo eraolumeuta percipi possuut, qua; sta» tuto dicecesano ordinala aut legitima consuetudine vel Episcopi approbatione sunt introducta; atque propria auctoritate paro- chus ea ra ut are nequit. A pauperibus tarnen parochus pro of- ficio sepulturae nihil exigere potest. Conc. Prov. p. 227. Vecchiotti p. 145 et 146, Craissou Manuale jur. ?t. 1426. Ad 3^um Sunt vere jura parochialia. Unde, uti S. Rota 15 Junii 1699 in siinili casu decidit, secundum singulorum di- guitatem, gradum et facultates fuueralia parochi exigere (caute et moderate tarnen) possuut, licet funus non fiat, sive quod defunctus id nou praeordiuavit, sive quod hrcredes id negli- gunt (ofr. Acta S. Sedis (. Vp. 130 et 209 sq.). Attamen uialevolos cogere nou possuut; id euiin ad Episcopuui, judi- cem ecclesiasticuua, spectat. Vide Tract. de Sacr. iu gen. ». 130, Moulart p. 215 sq. , Vecchiotti /. c., De Herdt t. III n. 224 sub 3. Nola. Ex hisce deducit Moulart p. 221: Quacnmqiie de causa irapvditus (\|iiomiuus ipse (parochus) cxcquias cclebret, vicario, altcrive sacertloti id muncris coinmittcre potest, quin tarnen emolumcuta alias sibi corapctKntia cedere teneatur. Non enim est funcris ac laboris pretium quod ab hieredibiis sol- vitur , sed libcralitas et clcemosyna in grati auimi pigmis il- lius, ijiü spiritualia et divina a pastore suo vivens recepit. Ex bencfactoruui et Ecclesia; meute hac funcrali taxa et ob- lationibus, qua; exequiarum occasionc ad altare limit, lione- sta; parochi sustentationi providetur. Consueliira ergo stipen- dium viecs suas gerenti pra:berc tantum tenetur parochus." Attamen dicit De Angelis l. c. til, XLI p. 306: Qui ca- sus (nempe quod major clcemosyna data est ob causam a ce- iebratiooc Mis.-iv distinctani) non vcriticatur in parocho , qui eleemosyiiam idtra taxam recipieus in funeralibus, Missam com- mittit suo vicario celebrandam eleemosyna communi, pro se retineus excessum data; clcemosyna;. Hatc enim eleemosyna pinguior consueta non tribuitur parocho tanquam pars jurium stola, pro quibus sunt determinata; alia; elargitiones in fune- ribus , neque consuetudo generalis regionis rem sic retinet; proinde tota celebranti danda est, quanta fuit recepta."

-ocr page 386-



		382

		83. ]. Quid est portio canonica seu quarla (pars) fu- neralium. 2. Cui el quandonam quarla f uneralis debetur. 8. Qv.a- nam jure nostro parliculari obseroanda sunl ? R. Ad l^uln Iutelligitur quarta pars eniolumentoruni qua; ratiouc fuucrum Ecclesia; tumulant.i obveniuut. Attameu sub quarta funerali, ait Syn. Dieec. p. 85, non compre- heudhuus douationes iuter vivos, legata Missarum et Anniver- sariorum , hisque similia pia oblata , qua; in favorem aliemu parochia; relicta suut." Eodera sensu dicit Reiff. l.c.n. 51 et 52: Nihil debetur de relietis per ultimam voluutatem Ecclesia; .... aut ad divini cultus obsequium veluti pro fa- brica, .... auniversariis perpetuis .... Nihil debetur de iis, de quibus vi cousuetudinis nihil datur .... Cousuetudo au- tem passim introducta ac recepta habetur, quod nou nisi de iis , qua; occasione f\'uneris (non item quoc per dispositionem aliquam ultimam) et quidem in sola die depositionis aut se- pulturae Ecclesia; alienae obveniunt." Cfr. Schmalzgr. I. e. n. 88, L. Ferraris v. Quarla funeralis n. 16 sq., M o u- lart p. 251 sq., Bouix De parocho p. 501, De Angelis p. 14 sq., Zitelli p. 185, Adone lïb. IIIn. 2446, Da- ris l. c. n. 199. Licet vocetur quarta fuueralis , ex consuetudine portio haec alibi est major , alibi minor ; si autem consuetudo quantita- tem non constituit, sola quarta solvenda est. Yecchiotti l. e. p. 149, Moulart p. 227 sq. Ad 2^nm Portio canonica debetur Ecclesiae aut parocho loei, qui quoad sepulturam est parochia propria defuncti. Vide n. 79. Debetur autem si quis in aliena parochia legitiine sepelitur, v. g. quia ibi sepulchrum majorum habet, aut sepulturam elegit, aut quia in propriam parochiam commode transferri nequit, aut quia locus decessus speciale habet sepeliendi pri- vilegium («. 80). Cfr. Moulart p. 245 sq., Vecchiotti p. 148, Schmalzgr. l.c. n. 86, L. Ferrari al.cn. 1 sq. ltegulares vero seu monasteria exempta, ut dicit Syn.

-ocr page 387-



		383

		Dioec. p. 89, non tenentur solvere quartam partein Eccle- sicE loei in quo monasterium situm est, quia parocho non subsunt, sed superior est quasi parochus Regularium in mo- nasterio habitantium. Cfr. Vecchiotti p. 148,. Mo ui art p. 246. Ad 3^um 1. Si quis in aliena parochia legitime sepelitur, parocho proprio salva seinper sit portio canonica funeriilis," dicit Conc. Prov. /;. 227 sq. Idem speciatim addit Syn. Dia¹ c. p. 90 agens de privilegio religiosis nou exemptis et seminariis concesso. (». 80). Attamen decerneoduni duxirnus, ait Conc. Prov. p. 228, ut paroclius, in cujus pareccia defuuctus domicilium vel quasi-domicilium habebat, nihil ultra exigere possit, cuui Missam de die depositionis, prajsente, si fieri potuit, cada- vere, ipse celebravit, etsi deiuceps iu alia paroecia, ad quam cadaver ipsum transferendura est, novae exequioe celebrentur." Item de hoc casu dicit Syn. Dioec. p. 85: Statuimus et ordinamus ut . . . proprio ejus (defuncti) parocho quarta pars relinquatur, nisi proprius parochus in sua ecclesia Sacrura funebre celebraverit vel etiamuurn celebrare debeat." 2. Speciatim quoad advenas. Isti de se sepeliendi suut in propria parochia, ut dictum est n. 79 suö 5. Quando autem sine periculo aut gravi incommodo transferri nequeunt, aut parochus proprius consentit, ut in loco decessionis sepeliantur, plenum jus ad funeralia habet parochus, intra cujus parce- cifc fines mortui sunt," ut ait Conc. Prov. p. 228. Idem etiam valet, dicitur ibid, si agitur de iis, qui decesserunt in religioso aliquo loco, in quo contubernales eraut, nisi aliter Ordinarius concesserit vel cousuetudo statuerit. Quare in Ccetu Prosyn. 11 Nov. 1878 edictum est, h;ec eadem applicanda esse quoad eos, qui in nosocomiis mortui sunt, nondum ibidem quasi-domicilium adepti, si vero dubium oriatur de periculo vel incommodo translationis, causam ad Ordinarium esse deferendam. Cfr. Coll. II p. 70.

-ocr page 388-



		884

		84. Licelne corpora sepelire slat\'tui post mortem, aal ea exhumare ? B. Hit. Hom. Be exseqniis al. 8^a dicit: Nulluni corpus sepeliatur, pncsertiin si mors repcutina fuerit, nisi post debitum temporis intcrvallum , ut nullus omnino de morto relinquatur dubitandi locus." Ex lege civili nulla humanatio permittitur siue liceutia in scriptis data a magistratu civili (ambtenaar van den burgerlijken stuud), neque ordinarie citius fieri potest quam 86 boris post obitum , neque tardius quam quinto die post mortem ; attameu post cousultationem medici magistratus (burgemeester) aliud iudulgere potest. Wet van 10 April 1869 art. 4 en G, Burg. Wetboek art. 53. Ut autem liceat corpus exhumare , lex civilis exigit licentiam magistra- tus et conseusum domini sepulcbri. lta l. e. art. 12, Welb. van Slrafr. art. 150. Quapropter Syn. Diccc. p. 8G dicit: Volumus, ut parocho constet, pnvscriptiouibus legis civilis satisfactum fuisse, antequaiu defuucti cujuslibet corpus pro exequiis deferutur ad ecclcsiam, vel sepultura douetur eccle- siastica, vel terra; traditum e tumulo extrahatur." 85. Quretiam insuper circa exequias el sepullurata obser- vaiula sunt ex Uit. Bom. et jure noslro partieulari? B. Quw observauda sunt ex Bit. Som., exhibet Auct. p. 67 et 68 : Quantum." Circa qua; Couc. Prov. p. 22G sq. gOlieratilll mouet pa- roclios, ut defunctorum inbumationem religiose peragant juxta sauctas Ecclesia; leges, in cunctis cteremoniis ac ritibus, in quantum fieri potest, ad tramites Komaui Ritualis operautes." Atque in Ccetu 1\'rosyn. 11 Nov. 1879 mandatur, ut ad normam eorum qua; in Suppl. Bit. Bom. n. 8342 ea de re pra;ordinata aut indulta sunt ubique locorum Dicccesis nostrse exequia; peragantur. Cfr. Coll. II p. 140 et 141. Equidem generatim , ait Suppl. Rit. Rom. n. 33, ob legem civilem pra;stari nequeunt ea, quöe in Rituali pra:scri- buntur de publica cadaveris ad ecclesiam delatione; ast cujus-

-ocr page 389-



		385

		que personae sacra sepultura donandsB cadaver privatim (ubi . . . non obstat ratio gravis) deferator ad ecclesiam , ut cuucta qua? ibi ad feretruni peragenda pnéscribit Rituale . . . iutegre cxpleantur . . . Ubi autem in pagis viget cousuetudo . . . alia cadavera ad domuiu defuucti, alia ad iocum ali(juum deter- uiinatuui, alia ad ingressum in cccmeterium , vel ad ecclcsi;e aut sacclli januam excipiendi, ea retiucnda est." Quoad Officium defunetoruni, dicitur l. c., etsi sit sum- mopcre couiiueudaudum, indulgetur tarnen propter rationes ])eculiares ut ouiitti queat, uisi in quantum a fuudatoribus legitime foret iiijunctum. Ubi vero Bpecialia de eodem officio exstat cousuetudo ab Episcopo ad])robata, ea retineatur." Deinde n. 37 vehemeuter couimeudat, ut cremeterium sit ecclesiae contiguuui et circumseptuni , ita ut lex civilis non obstet, quominus lideliuni cadavera ad uoriuam ltit. Kom. ex ecclesia ad sepulchruin defernntur ac sepeliantur. Voluntas nostra est, ait Ordinarius uoster in C ummutiic. anni 1881, ut in locis ubi coemeterium ecclesia; ita adjacet ut exiguo opere et vili pretio circumseptio lege civili injuucta perfici queat, j]it.-iin[>i-iniiiin fiat, atque pnescriptffi cncremoniae religiose obscr- ventur. Cfr. Co 11. II p. löfi sub. IV 1°. Ubi vero id lieri nequit, observentur qu;v edicit Suppl. I. c. Conc. Prov. p. 219 cantiones oiuues in vulgari liugua proliibet in ecclesiasticis f\'unctiouibus, eaaque soluni permittit cuui ecclesiastica funcfio explicit. Quare in Co mui unie. anni 1884 speciatiiu prohibetur, quominus canticum linguae vemaculaj coucinatur post absolutionem ad feretrum ante cor- poris delationem. Cantica vernacuia solummodo permitti pos- sunt peractis exequiaruin casremoniis in ecclesia. Cfr. Coll. II p. 318 sub 2. Speciatim. Nola ad l : Ne defunctorum animre, aitSyn. Dioec. /;. 80, suffragiorum ecclesiasticorum subsidio diutius ca- reant,. .. solliciti crunt parochi, ne cxequioe plus rcquo differan-. tur. Igitur, quod antiquissirni est inslituli" etc. in Auct. p. (58,

-ocr page 390-



		386

		Kola ad 2 et 3: Addit Conc. Prov. p. 227: Ellud \'quoque deviteut, nc ex nimia exequiarum pompa, aut ex aliqua eonsueti ritus omissioue suspicio avaritisc oriri possit." Kola ad 4: Futurum, ait Syn. Diocc. p. 80 sq. conti- dimus iu Domino , ut si pia aliqua confraternitas vel egeno- rum instituturn de fuucre curain nou liabet, parocbi gratis ouiuiuo pro pauperibus Sacrificium peragant . . . Prteterea denuo incuicanius, ut Missau exequiales sexnper in catdu cele- breutur." Et Conc. Prov. p. 227: Pauperes . . . gratis omuiuo sepoliantur eorumque exequitc deceuti apparatu fiant." Kola ad 5 : Voluntas Ordinarii nostri est, ut vestes, qui- bus sacerdos aut cujusvis ürdinis clericus dcfunctus ex pra3- scripto Hitualis indui debet, gratis omniuo sujjpeditentur ab ecclesia loei, cujus servitio defunctus tempore mortis sua; ad- dictus erat; pro ca?teris vero, qui (ali modo nullibi adscripti erant, congrua retributio repeti polerit. Col 1. II p. 108 sub IV. 8(». Quolupleu: (lislinguilur exequiamm ordo; ac quauam iu hos ordines observanda simt? R. Iu ïlituali Rom. duplex ordo distiuguitur: adulto- rum et parvulorum. Parvuli iutelliguntur qui ante usum rationis mortui sunt. Missa pro iis celebrari non potest. Si autem occasione eorura fuuerum Missa celebratur in gratiarum actionem , in refrige- rium defunctorum coguatorum aut ad aliam similem intcutio nem, dicenda est de die aut festo. Quaudo per rubricas licet, potest etiam celebrari Missa votiva de Angel is ((\|Uaj optime congruit, ait Suppl. n. 41) aut alia etiam quotidiana de Requiem, qua3 tameu nullo gaudet privilegio, idcoque cele- branda non est quando votiva privata non permittitur. Adulli intelliguntur, qui post usum rationis defuucti sunt, quales regulariter censentur qui obierunt post septenniuin completum (Suppl. n. 40, Coll. lp. 486 sub 3). In exe- quies cujusque adulti omnia paramenta debent esse nigri co- loris, non tantum paramenta celebrantis, sed etiam altaris,

-ocr page 391-



		387

		ministrorum, panui funebris super feret.ru in , etc. Co 11. lp. 4S6 sub 1. Quamvis exequise puerorum, qni uoudum ad pri- mam Commuuionem soleraniter aduaissi sunt, quoad Missam et preces celebrari debeant more adultorum, prohibetur ue in eorum exequiis prater ordinariuin Missa; cautatic stipen- (liuni, ulla alia exigantur jura quam quce in exequiis parvu- lorum solvi consueverunt." Syu. Dicec. p. 80. 87. Ob quas rationes Ecclesia velat nonnullos in loco benedicto el cum cenremoniis sacris sepeliri? R. Auct. p. 69 : Ob quas." 88. Quibus sepultura evclesiaslica ex pr/rscripto llilualis liomani neganda est ? B. Auct. p. 69 et 70: Quibus." 89. Qtksnam in hrrc prascripla llilualis generatim obsar- panda stuit, ut eorum sensus rite percipialur ? B. Principia generalia suut: Omncs et soli baplizati in loco sacro sepeliri possunl et debent, nisi specialiler a jure prohibeantur. Quibtts non communicavimus viois, non com- municemus mortuis. Cousequitur: 1. Sacra scpultura privari flebent catechumeni, etiamsi voto ad Ecclesiaui pertinueriut, cura non fuerint per Baptismum Ecclesiam ingressi. Item infantes parentam fidelium siue Ba- ptismo mortui; sed quocumque occurrente de valore Baptismi, etiam sub couditione vita; eollati, dubio, iu loco benedicto humandi sunt. Cfr. Rei ff. lib. 111 lil. XXVIII n. 77, L. Fcrrarisl. c. n. 172, Moulart p. 268 sq., Vecchiotti l. c. p. 152. 2. Lex sacram sepulturam deuegans est poenalis atque odiosa. Unde attentis regula 15" et 19" juris in 6: Odiosa restringi convenil; et: In pccnis benvjnior inlerpelratio est facienda, hacc statuuntur : a) Lex, qua; sacra sepultura privat, nou potest cxtendi ultra personas in lege expressas aut saltein forinaliter contentas. Quare non potest alicui sacra sepultura negari ex hac sola

-ocr page 392-



		888

		ratione quod ob delicta ultimo supplicio affectus est, modo pamitens obierit: nam hujusmodi in jure non expriniuntur. Cfr. Reiff. /. c. n. 76, Moulart l. c. p. 287. b) In dubio benignior pars est eligenda, turn in dubio juris, quando nempe inter graves auctores nou conveuit nuni pro aliquo crimine lex ista existat vel lex illud crimeu com- prehendat, tum in dubio facli, num videlicet omnes ad- sint conditiones, quas lex requirit. Cfr. Moulart j». 206, Vecchiotti p. 153. JM). Qucenam in nint/ula prttscripla liitualia npeciatim obtervanda sunt? II. Quoad l^um 1. Ha-retici sacra sepultura privandi sunt ratione solius criminis haereseos, et non requiritur ut sint excommuuicati (Cfr. Tra et. de eens. /;. 1-4). Neque exigitur, ut qua lneretici sint declarati vel deuuntiati; suf- ficit, si publice et manifeste haeresim proliteautur, sive sint membra alicujus secta; hacrelicaj sive tnembra Ecclesia; catho- licse manere veliut. Cfr. Hei ff. /. e. n. 78, Moulart p. 273, Vecchiotti p. 152. De apostatis et schismaticis vide Tract. de eens. p. 48 et 56. 2. Certum est, excommunicatos vitandos et publicos cleri- ii nu in percussores sacra sej>ultura privandos esse (vide ibid. p. 25); excommunicatos vero toleratos, de quorum censura pu- blice non coustat, in loco sacro sepeliri posse, quum ejus privatio sit pa-na publica. Disputatur de toleratis notoriis; probabilius tarnen a sepultura ecclesiastica sunt arcendi, (juum Martin as V in cap. Ad evitanda uullum favorem coucedere voluerit ipsis excominuuicatis, sed solum fidelibus. (Reiff. /. c. n. 85, Lig. lib. VII n. 187, Moulart/). 129 et 271, N. Rev. théol. t. XVII p. 446, Tract. de eens. p. 30); certocertius autem, si impcenitentes ut publici pec- catores obierint. Kxcommunicati notorii omnes, qui pecnitentise signa dede- rint et si per eos non steterit quominus ante mortcin a cen-

-ocr page 393-



		389

		sura absolverentur, in loco sacro sepeliri possunt; debent ta- men aute inhumationem pro f\'oro externo a ceusura absolvi. Conc. Prov. p. 230. Quoad 2^um Suicidiuui debet esse certum, mortaliter inalum et notorium. Die. certum: nam crimen tam grave in dubio non praesu- mitur, sed probari debet. Mortaliter malum. Attainen , quando constat aliqnem sibi mauus intulisse, id factum esse ex insania regulariter nou prsesuruitur, sed ex probabilibus indiciis et conjecturis pro- bandum est. Hujusmodi indicia post Laymann tradit Thesaurus: a) si constet talem antea fuisse virum probum et satis piuiu; b) si constet eum melancbolisc morbo aü\'ectuin fuisse, seu atra bile laborasse; c) si passio sibi manus iuferendi perseverans et babitualis fuerit etc." Moulartp. 279. In liane rem dicit Rei ff. I. e.: Quod si quis reperiatur in llumiue vel puteo subinersus, vel laqueo suspensus, veneno aut ferro interfeetus, sepultura privari non debet, nisi aliunde constet, quod se ipsum occiderit; id quod in dubio praesu- mendum non est . . . Accedit quod potuerit ... ex amentia vel mentis alienatione se ipsum occidere . . . Secus foret, si mentis compos prius jam ex taedio vitre, impatientia, despe- ratione vel alia simili causa cogitationes et consilia se ipsum occidendi agitasset; vel si ex circumstantiis manifeste appa- reret quod a nullo alio quam a se ipso sibi bene prrcsente interfeetus fuerit." Cfr. L. F er r ar ia l. e. n. 184. S. C. Inqu. 16 Maii 1866 respondit: Quando dubium superest, utrum mortein quis sibi dederit per desperationein an per insaniam , dari potest ecclesiastica sepultura, vitatis tarnen pompis et solemnitatibus exequiarum." Monet tarnen , ut in singulis casibus ejusmodi dubii recurratur ad Ordina- rium, qui modum agendi indicabit. Cfr. N. Rev. thcol. I. c. p. 449 et 450. Quoad 3^um Decernimus ac declaramus , sepultura; sacroc

-ocr page 394-



		390

		privationem a sacrosaneta Trid. Synodo inflictara morientihus in loco duelli et conflictus, incurrendam perpetuo fore, etiam ante scntcntiain judicis, a decedcnte quoqne extra lo\'cum con- flictus ex vulncre ibidem accepto , sive duellmn publice sive privatim indictum fucrit, ac etiamsi vulueratus ante mortein non incerta pocniteutioc signa dederit , atque a peccatis et censuris absolutiouem obtinuerit; sublata Episcopis .... su- per liac jxena interpretandi ae dispensandi facultate." Jta Ben. Xl\\ Gonst. Delestaèilem § \'.), cfr. Buil. t. X p. 80. Quum tamen nullum tempus determinaverit Pontifex, existimant commoniter auctores , quod si unus alterve dies intercesserit intei inllictum vulnns et mortem, duellistae pce- nitenti liccret sacram sepnlturam concedere. Vcrum semper ad Ordinarium recurrendum est." Ita De Brabandere n. 787. Cfr. Moulart /;. 281 tq. Qnoad 4""\' Manifesti et pablici peccatores sunt, quorum peecata noscuntur aut per judicis sententiam , aut per pro- l)riam confessionem in judicio factam , aut per evidentiam facti, quac nulla possit tergiversatioue celari." Ita Ben. XIV De Syn. Diac. lid. VII cap. XI n. 8 cum Sylvio in 3. Q. 80 art. il quatt. 1. lnter publicos peccatores recensentur : qui in actu [)eccati mortalis v. g. in furto, nuda natatione juxta viam pul)licam , etc., notorie extinguuntur, qui turpcm artem publice exer- cent, ut sunt histrioD.es, actores scenici qui obscn:na vel im- pia exbibent, auctores, qui in libris, fcdiis et cphemeri- dibus eadem divulgant,qui domos lenonias teuent aut in- babitaut, qui palam vivunt in concubinatu vel adulterio, qui in articulo mortis Sacramenta exeuntium notorie respuunt, qui publice noscuntur nomen dedisse societati ab Aposto- lica Sede damnatie , qui propria voluntate cremationem (corporum suorum) elegeruut , et in hac voluntate certo ac notorie usque ad mortem perseverarunt." Vide n. 70 sul 2. Plura Vecchiotti l. c. p. 153, Moulart l. c. p. 286 , Gury ». 1012.

-ocr page 395-



		391

		Ut dicit Bargilliat Prrel. jur. can. n. 1334 c), S. Po> nitentiaria 20 Marlii 1885 sanxit, quod si publici excom- municati\' et publici peccatores nondurn Ecclesiae conciliati, sed cum signis resipisceutiaj decesserint, douentur quidem , hisce siguis evulgatis, ecclesiastica sepultura, sed absque pom- ])is et solemnitatibus exequiarum." Qooad 5^um Contra bos jam Conc. Later. IV statuerat pcenam privationis sepulturre sacra; lisee autein poena erat tantum ferendae sententne. Post Ril. Rum. censenda est poena sententie latre; dicitur enim : ab ecclesiastica sepultura ipso jure sunt excludendi." Quia vero requiritur, ut puhlice con- stet de non adimpleto prsecepto Confessionis et Commuuionis , et ut nulla data sint signa doloris, ssepe res erit dubia, pra- cipue quando quis non nisi seniel Coinniuuionem paschalem neglexerit et creteroquin non irreligiost; vixerit. Quare in tali casu ctiam de jure communi necessarium erit adire Episcopum. Cfr. Moulart p. 283 tq. Jure autein particulari nostro boe semper fieri debet. Vide n. 92 snb 2 et Tr. de Eucli. />. 123. Quoad 6"^m De infantibus absque Baptismo mortuis vide ». 89. 91. Quanam genera f im nolanda mint: 1. quoad peccati certitudincm el publieitalem ; 2. quoad xigna painilenti(V. ? R. Ut peccatoribus sacra sepultura negari licoat gene* ratim duo consistere debent, nempe a) ut eorum peccatum sit certum atque publice notum; b) ut ante mortem nullum dederint doloris vel pecnitentise signum ad scandalum repa- randum. Excipiuntur tarnen duellistai. Vide n. 90 : Quoad 3"\'ⁿ. 1. Itaque sacra sepultura neganda non est : a) ob suici- dium, nisi constet aliquem sibi mortem iutulisse, atque nisi ob mentis inopiam vel aliam causam a peccato mortali excu- sari nequeat; b) ob crimen occultum, sive, ut dicit Riluale, si de eo non publice constat. Tum , ait Baruffaldi Ut. XXXV n. 42 , quia lex charitatis id postulat, ne oocultuui peccatum manifestetur, tum etiani quia decet actum public»

-ocr page 396-



		392

		potestatis , gubernationis et dispensatiouis exerceri secundum publicani notitiam , nou vero secuudum privatam scientiam dispeusatoris vel rcctoris: alioquiu perturbationes multne, scan- dala, injurisc oriri facile posseut." Hinc, ut dicit Scavini /. II n. 171 , si sacerdos solus testis fuerit repulsae inoribundi, taceat, ni aliud obstet. 2. Ad scaudaluui rej)arandum plerumque nou multa et gra- via in tnoribuudis exiguntur, ut iis sacra sepultura dari pos- sit. Unde sufficere censetur, si coram uuo teste fido" digno signum doloris dederint v. g. Sacramenta petendo , quamvis ob temporis augustiain ea suscipere non potueriut. Cfr. Ba- ruffaldi l. c. n. 14, N. Rev. théol. t. XII p. 5G3. At- tamen quia sunt p)ccatores publici de quorum delicto con- stat, eorum po:nitentia non pricsumitur, sed aliquo saltem modo probari debet. Ideo sacra sepultura neganda est, aut saltem negari solet, publico peccatori , quamvis subito sen- suum usu privatus absolutioncm sacramentalem et Extr. Un- ctionem accej)erit. Cfr. Moulart p. 287. Quare Lehmk. «. 91!): Ne nimis res in laxitatem desinat, id etiam adverti debet, eum, qui publicum scaudalum dederit, vel ex aliqua ratione publicam satisfactionem pra^stare debeat, tamdiu de- bere pro impcenitente haberi, donec publico vel saltem coram testibus rctractationem fecerit; quare eum, si saccrdotem so- lum secum agentem repellat, manere omnino publice pecca- torein imponnitentem , qui christiano more sepeliri nequeat." 92. Posmnltie parochi incoimdlo Ordinario sepullnram. ecclesiasücam ncgare ? R. 1. Ex jure communi* possunt negare iis contra quos privatio sepulturnc statuta est per modum sententiai lata; et qui eam prcnam certo incurrerunt. Si vero res dubia est aut difficultates oriri possunt, Ordinarius consulendus est. Quare dicitur in Rit. Rom.: «Ubi in pra;dictis casibus dnbium occurrerit, Ordinarius consulatur." Item S. lnqu. 15 Dec. 1886 agens de iis, qui propria voluntate cremationem elege-

-ocr page 397-



		3Ö8

		runt: Ia casibus autem particularibus, in quibus dnbinm vel difficultas orïatur, consulendus est Ordinarius, qui, ac- curate perpen.-^is omnibus adjunctis, id decernet quod magis expedire in Domino judicaverit." Hisce consonans aitConc. Prov. p. 230: ,, Quoties de neganda vel concedenda sepul- tura ecclesiastica dubium occurrit, Ordinarius consulatur. Ejus sentcntiam semper inquirendam esse volumus, cum de eo agi- tur qui per annum integrum non est confessus, et tempore paschali sacram Synaxiin , siue justa causa, non suscepit, quique absque ullo signo contritionis obiit." 2. Ex jure noslro parliculari semper ad Ordinarium recur- rendum est, si agitur de sepultura adulto deheganda, duminodo per tempus liceat. Ita S y n. D i te c. p. 8G , ubi parocbi instanter monentur ut in causrc delatione accuratissimam faciant casus positionem, diligenti facta disquisitione circumstantiarum, ex quibus Episcopi judicium dependeat oportet. Cui statuto Or- dinarius noster 23 April 1S78 superaddidit et 11 Nov. 1S78 sanxit atque innonavit: Quotiescumque ex parte familitc ipsius defuncti dilTicultatcs sive oblocutiones fundate timend» sunt, ipsimet parocbi ante casus delationem proximos ipsius defuncti consanguineos aut affines admonebunt: quodsi qtrid pro excu3atione aut defensione ipsius defuncti allegare cpieant, liocipsum in prscsenti libere pandant, aut etiam, si voluerint, in scriptis cousignent. Quidquid ab illis [iro causrc cxcusatione vel attenuatione oretenus allatum fuerit, in ipsa casus positione , a parocho exarata, fideliter adnotabitur. Quae vero in scriptis consignare voluerint, ipsi parocho exhibeantur aut prrelegan- tur, ut dein cum relatione et animadversione al) ipso facta ad Nos transmittantur." Cfr. Co 11. \\l p. 50, 74 et 75. Nota. Si in hujusraodi casu agitur de defuncto , qui ab alieno parocho sepeliendus est, disquisitio fieri debet a parocho proprio. Etenim Coctus Prosyn. 11 Nov. 1872 evolvens statutuin Syu. Diccc. p. 84 dicit: Si ex una parochia de- 25

-ocr page 398-



		394

		functus ad aliam deferatur sepeliendus, parocho non licet istum alienum parochianum sepelirc, neque pro eo exequias celebrare, nisi sibi constet ex proprii defuncti parochi testi- monio, istum defuuctum sepultura christiana essc dignum ; proin in casu dubio proprio parocho iucumbit obligatio rem investigandi, elucidandi, et dubio illo perseverante, re- currendi ad Ordinariuin, de cujus judicio parochum alienuin tempestive certiorem reddet." Cfr. Syn. Dioec. p. 217 et 218, Coll. I p. 488, Kesp. ad Q. B. p. 528. 93. Quid agendum parocho, si qui in terra sancla j?t- beant Inmnlari cadaver illius, cui sacra sepullura dari nequit? R. Parocbus illud dissuadere conabitur. Si ejus mo- nitis et precibus non fiat satis, ministerium suum recuset, sed aetu non resistat. In omni ejusmodi casu rem ad Nos (i.e. Ordinariuin) quampritnutn refcrat." ItaSyn. niroc. p. 80. Nota. Si ecclesiastica sepultura negari non potest siue gravi incommodo, lethali aut omni culpa caret mortuum ef- ferre ritu catliolico eique solemnia funerum solvere, dummodo ba;c non extorqueantur in contetnptum Ecclesia3 et. dummodo defnnctus non efl\'eratur signis massonicis feretro aut vexillis apposit.is. Pius IX ad Archiep. Parisiens. 2C Ocl. 1865." Tta Zitelli p. 443. Cfr. Reiff. I. c. n. 78.

-ocr page 399-



		895

		VI. De Sacramento Ordinis. I. 1. Quinque priora Sacramenta hominem perficiunt ut est in se, atque a Christo instituta sunt ad hominis cu- jnslibel vitam spiritualem inchoandam , roborandam , nutrieu- dam aut recuperandam ab iugressu ejug iu buuc mundum us- que ad exitum vitas. Duo autem postcriora , Ordo et Matri- itioniuni , hominem principaliter perficiunt quatenus refertur ad aliud, i. e. ad societatem seu bonum publicum Ecclesiae , atque pro cerlis dumtaxat lidcliiini classibus institnta sunt. Priori loco agitur de Ordine, quia Matrimonio dignitate longe antecellit. Vide Au et. p. 1: Absolutis." 2. Rationes , ob quas viri ecclesiastici Sacramentum Ordi- nis tnagni facere debeut, exhibet Au et. p. 1: Quantum." At omnes quoque fideles hoc Sacramentum maximo honore et reverentia habeant oportet; nam non immerito fons quo- dammodo dici potest, e quo tota vita supernaturalis Ecclesia; dimanat. Etenim , si excipis Baptismum in casu nccessitatis et Matrimonium , Christus omnium Sacramentorum dispensa- tionem commisit constitutis in sacra hierarchia Ordinis, at- que Ecclesia omnium Sacrameutalium a se institutorum adini- nistrationem eisdem reservavit. Imo ipsa potestas jurisdictionis ecclesiasticaa, Heet a potestate Ordinis sit distiucta et separa*

-ocr page 400-



		896

		bilis, generatim residere debet apud clericos tanquam ejus subjectum proprium. Cfr. Gasparri Trad. de S. Ordinalione Pro/emium. II. Divmo Iraclalua. Post praambulum dividitur in duas sectiones , quarum prior agit de Ordine hierarchico seu de hierarchia ecclesiaslica, altera de Sacra Ordinalione; in qua po.steriori sectione distinguuntur quinque capita. Vide Au et. p. 146 et 147. III. Summa doctrinsn catliolicie de Ordine ex Concilio Florenlino et Tridentino : Auct. p. 24.

-ocr page 401-



		397

		PRjEAMBULUM. 1. Vocabulum Ordinis: 1. quid proprie signijical; 2. quoluplici pracipue sensu a Theologis sumitur ? \\l. A iic I. p. 5. Nota ad 2^um Quamvis vocabula Ordo et Ordinatio aliquaudo promiscue adhibeantur ad dusignandum istum ritum sacruin, stepius tameu Ordinatio suinitur pro sacro ritu sive eaereuionia, qua spiritualis potestas traditur, atque Ordo pro potestate tradita, seu pro efï\'ectu qui ex Ordiuatioue resultat. Lig. n. 735. Pro duplici hoc seusu quo Ordo sumitur agetur in priori sectioue de hierarchia ecclesiastica, iu altera de sacra Or- dinatioue. SECTIO I. De liieruirchiu oceles.ia.isit ica,. n. Vï :t<>. (C.ipui 1. De hierarchise existentin et natura, n. 27. 2. Quid est hierarchia ecclesiastica ; quomodo dividitur ? Expliea defmitionem. II. Auct. /i. 6. Nota. Iu quibusnain aliis signiiicatiouibus hierarchia suma- tur, vide Auct. p. 6: Nota". 3. Quanam Conc. Trid. de hierarchia defutivit ? lt. A uct. p. 6 et 7 : Au de f de." 4. Qjuinam pree cateris impugnarunl doclrinam Ecclesia circa hierarchia divinam originem el ordhiationem ? R. 1. Protestantes. Vide A uct.p. 7 : Jam a tempore". Protestantes itaque negant, ullam hierarchiam divinitus in-

-ocr page 402-



		398

		stitutam existere, a. v. esse in Ecclesia statum clericalem a laicali divinitus distinctum; atque si quid discriininis inter clericos et laicos aguoscuut, id ex arbitraria hoininum insti- tutioue repetendam esse coutendunt. Quare ipsi, ne sua religio coufusioue subverteretur, ruinistros verbi evangelici et Sacra- mentorum esse voluerunt, sed ea ratioue ut deberent deputari vel vocari a populo aut priucipe. Ut suum placitum stabilirent, iu gratiain populi allegarunt: ouiuem potestaten) in Ecclesia a Christo traditam fuisse com- munitati fideliuro; orunesque itaque potestate esse pares; sed cum oinnes simul munere praedicandi et ministrandi fungi uequeant, hoc eoruin consensu et nomine a ministris electis exercendum esse. Iu gratiam priucipuin triplex celebratum est systema: a) Episcopale. In pace religiosa sive Augustaua anni 1555 jura ecclesiastica seu episcopalia f\'uere suspensa; unde jurista; pro- testantes cxeuute ssec⁰ XVI deduxerunt, baec fnisse devoluta iu alium quempiam, qui non potest esse nisi princeps ssecu- laris. b) Territoriale, quo omnis potestas ecclesiastica es- sentialiler ad jura majestatica pertinere dicitur. Quamvis, in- quierunt, religio non sit societatis civilis finis proprius et immediatus, Ecclesiae tarnen existunt in territorio principis, ideoque iste iu illas jura auctoritatis cxercere potest. Hinc eorum principia: Ecclesia est in statu. Cujus est regio, illius est el religio. c) Collegiale, quo Ecclesia tanquarn colle- gium seu societas asqualium membroruui sicut alias societates iu statu existentes potestati priucipis subjecta dicitur. In hoc systemate alia jura sunt collegialia, qua3 ipsi collegio seu coctui fidelium competuut, alia majestatica quse penes principem sunt. Ita Püffendorf, Pfaff et Boehmer. Cfr. V e c c h i o 11 i l. lip. 194. 2. Qui hierarchia; diviuain institutionem quidem admittunt, aut salteui aperta fronte non negant, sed errant circa ejus ordinationem, qualis a Christo coustituta est. a) Alii dixerunt, regimen Ecclesise esse democralicum, eo

-ocr page 403-



		899 quod Christus supremam potestaten! iiuiuefliate contulit toti Ecclesia: seu corpori fidelium. Ita Edmundus liicher, qui ta- men addirlit, potestatem ministerialem scu executiouem pote- statis immediate a Christo traditam esse univcrso ordini hierar- chico, sed diverso gradu. Quare B. Pontificem vocat caput ministerialc ad unitatem in toto orbe christiano conservan» daiu; Episcopos dicit successores apostolorum et presbyteros discipulorum Christi, atque spcciatim parochoruui jurisdictio- nem immediate a Christo derivat. Plus aut miuus eosdeiu errores sparserunt Quesnel, N. de Hontheim seu Febronius, sub quo ficto nomine edidit librum De statu Ecclesia, item Synodus Pistoriensis. Vide Au et. p. 7 et 8. b) Alii asserunt, Ecclesia; regimen esse aristocraticum, i. e. Cliristum supremam Ecclesia; potestatem dedisse collegio apo- stolorum eorumque successoruin , Episcoporum; S. Petrum vero, ejusque successorem lloinanum Pontificem, habendum esse ut primum iuter pares. Ita Marcus Antonius de Dommis, Jansenius Yprensis, Du Vergier de Hauranne, Arnauld, Con- gressus Emsensis, Eybel in libro Quid est Papa; si milis doctrina traditur in Declaratione Gallicaua anni 1682 prop. 2" et8^a. Cfr. Wouters Hist. eccl. comp. t. III p. 180. Observari insuper debet, plures ex enumeratis errorem democraticum cuni aristocratico coujunxisse. c) Alii uegant distinctionem inter gradus hierarchia; Or- dinis, atque Episcopos et presbyteros jure divino a;quales ha- beut. Vide Auct. p. 21 23. 8. Plures Ecclesia; potestatem restringunt ad interna et privata, acsi substautia religionis iu cultu interno et privato consistat, neque exercitium ejus externum a Christo praescri- ptum fuerit. Ex hoc errore inferunt, publicum Ecclesia; regimeu potestati sa:culari subjectum esse, quum publicarum rerum sit moderatrix. Jam sa;c⁰ XIV docuerunt Marsilins Palavinus et Joannes Jandunus iu libro Defensorium pacis, summam Ec- clesiae potestatem esse penes coctuiu fidelium, idque jure na-

-ocr page 404-



		400

		turae omnibus societatibus coinmuni. Addiderunt tameu in gratiaui Ludovici Bavari, imperatoria scbisinatici, hanc pote- statem deinde translatam f\'uisse in principes civiles, si essent fideles, sin infidelcs essent, in Episcopos, uou tarnen siue subjectione tuin populo tuui prircipibus. Siinile quid protule- runt plures Protestante», de quibus sub 1°, item liegalisla:, ut van Espen, Jansenttta et JvsephisUe, jura majestatica lon- gius extendentes. 5. Proba contra Vroteslaules, in Ecclesia ex divina iu- sliluliouc existere hierarchiam seu ordinem ministrorum a statu laicornm distinclum. R. A uct. p. 811. O. Dilue objecliones. R. Auct. p. 1113. 7. 1. Qnare hierarchia dislinguitur in hierarchiam Or- dinis et hierarchiam jurisdiclionis. 2. Quiuam ad utramone per- line ut. 3. Circa qua pvlissimum ntraque versatur? R. A uct. p. 13 et 14.

-ocr page 405-



		401

		Capttt II. De liiii -;n cliia Ordinis. n. 820. 8. Quid inlelligilnr per hierarehiam Ordinis ? Euplica dejinitionem. R. Auct. p. 15. 9. 1. Quibus gradibu» eotutat. 2. Quare reliqui gradiis ad sacerdotium ordinanlur ? 11. Auct. p. 15 et 16. 10. Qiucnam de Saeerdotio Ji\'de cerla s/tul f R. Auot. p. 16 et 17. 11. 1. Quinam pnrcipue hane doetrinam impiiijnarunl ? 2. Kamdem contra eos proba. R. Auct. /;. 17 10. 12. liefelle objevliones. R. Auot. p. 20. 13. Qua natii el in quantum cerla s/ml quoad. aliornm graduum instilulionem et dislinclionem ? R. Auct. p. 21. 14. Quinam preccipue impugnarunt, dislinclionem gra- duum , ex jure divino orlam ? R. Auct. J». 21 23. 15. 1. Quoad quam poteslalem Episcopi gunt presbyleris superiores. 2. Unde palet Eqiscopos jure divino presbyleris esse superiore* , ideoque distinclum gradum oblinere ? R« Auct. p. 23 et 24 : Praenotandum." 1(>. Proba Episcopos jure divino habere gradum a Pres- byteratu distinclum , eique superiorem. R. 1. Ex S. Scriptura: 1. Ex factis Christi, qui ex discipulis suis elegit duodecim , quos apostolos nominavit et caeteris discipulis prsetulit. Eteuim hos misit iu oniueiu civi- tatem et locum, quo ipse erat veuturus; apostolos autetn

-ocr page 406-



		402

		donavit potestate ligandi et solvendi atque misit. cum potesta- te docendi , miiiislrainli et gubemaudi. b) Ex factis S. Pauli , qui Tito Episcopo inaudat ut cou- stituat presbyteros per civitates; et Timotheo panter Episco- po prrcscribit iiioduin judicandi presbytcrum. A u c t. p. 24: Ipsi Apostoli." 2. Ex Tradüione, scil. a) triplici genere argunientoruin SS. Patruni , et b) ex libris ritualibus antiquissiniis. Au et. p. 24 27. 8. Argumento prascriptionis. A u c t. ;;. 27. 17. Refutatur triplex objectio , deducta : 1* Ex eo quod S. Paulus duos tantum gradus videtur distiu- guere : Kpiscopos , qui iidem sunt ac presbyteri , et dia- couos. Auct. p. 2830. 2^a Ex eo quod SS. Patres snepius duplicem tantum graduni comincmoraut , uempe Episcopos et diaeonos aut presbyteros et diaeonos. Auct. p. 30. 3" Ex eo quod S. Ilieronymus superioritatem Episcoporurn ex sola Ecclesia? iustitutione vel consuctudiue videtur dedu- eere. Auct. /;. 30 32. 18. Proba , diacotion habere gradum jure divino a Pres- bi/leralu didinctum. R. Auct. /». 33 et 34. 1{). liefelle objectiones. R. Auct. /;. 34 et 35. 20. Qute.itam nunt objeeta potestalin Ordhiin ? R. Sacrificiuin Missac, Saeramenta , Saerainentalia et alias functiones sacrae a Cbristo aut Ecclesia Ordini alicui an- nexae. Cfr. Vecchiotti t. I. p. 157. Nota. Patet ad potestaten) Ordinis duo requiri , videlicet poteslalem. conficiendi Sacramentuiu vel Sacramentale aut in iis administrandi , atque aimexivuem alicui gradni hierarchiaB Ordinis per Ordiuationem peractam. Iliuc laici in necessitate baptizautes item Matriinonium contrahentes non exercent actum

-ocr page 407-



		403

		Ordinis, quia potestatera eonfVrendi haec Sacramenta non ha- bent vi Ordinis suscepti. Potestas auteiu quse non versatur circa Sacramenta aut Sacrameutalia, Bed in matcria Diere ju- risdictionali, non est potestas Ordinis, quamvis alicui Ordini stabiliter sit alligata. Quare Episcopus , <\|u;111<I<> censuras iu- fligit aut indulgentias coocedit, non exercet actum Ordinis , sed mera; jurisdictionis; nam hujusmodi potestates a S. Pon- tifice coucedi possunt etiam iis qui nullum Ordineni susce- perunt.

		- /vWM/\'iA/VWwv .

-ocr page 408-



		«r- 404

		£.\\}nit lil. De hierarchia jurisdictionis. n. 2136. 21. 1. Quid est jurisdictio. 2. Qua/iam complectilur ? B. Ad l^un: Jurisdictio derivatur a jure dicendo; unde stricte repouitur in regimine subditorum, atque exerceri pot- est circa ccrtas personas et res iutra determinataui alicui as- signatani provinciain (rechtsgebied). Verum iu jure cationico latiori sensu sumitur, et eomplectitur omnia qua; ad ordiua- tum Ecclesiae regimen quovis modo pertinent, seu qua; Ecele- sitt; doininio quodammodo subsuut pro duplici ejus fine , qui est cultus Dei et salus animaruni. Itaque jurisdictio eccle- siastica est potestas regendi gregem Christi quoad intellectum per doctrinaui recta; fidei, et quoad voluntatem per verum imperium in omnes res ecclesiasticas latissimo sensu surnptas. Ad 2"^m Coinplectitur itaque potestatem docendi res fidei et morum, leges ferendi fidelesque secundum leges couditas gubernandi, ministros instituendi, res temporales qua; ad Ecclesiam pertinent administrandi,judicandi causas turn reales, tum disciplinares, tum personales, contumaccs coër- cendi et puniendi, dispensandi fidelibus bona spiritualia , Sacramenta nempe aliaque salutis auxilia. Unde jurisdictioni Ecclesite subduntur ea quoque qua; po- testatis Ordinis propria sunt, quuin horum exercitium ex vo- luntate Christi ordinate fieri debeat; ita ut sine jurisdictionc ipsa Sacrorum dispensatio non licite, imo quandoque non va- lide fieri possit v. g. absolutio sacramentalis. 22. 1. Quid est hierarchia jurisdictionis. 2. Quinam ad eam pertinent? B. Ad l^um Est catus clericorum, qui per diversos gradus regimen Ecclesia; exercent. J)ic. 1. cactus clericorum. Jurisdictio enini regulariter residet

-ocr page 409-



		405

		in personis sacra Ordinatione initiatis. Attamuu quutn jurisdi- ctio non conferatur Ordinatione sed legitima missione, potest etiam laicus ex auctoritate S. Pontifieis jurisdictione donari, si ad ejus exereitium potestas Ordinis non requiritur. Vide n. 35. 2. Per divcmos gradus. Nam jurisdictio in diversis clericis est valde diversa quoad loca, personas et res. 3. Regimeii Ecclesia;, quod luc lato sensu sumitur, ut pa- tet ex sequentibus et v. 21. Ad 2^om Ad eam pertinent omnes clerici, qoi in Ecclesia dignitatcm, oflicium vel inunus aliqnod spiritnale gerunt. Imo latiori sensu ad eam ref\'erri potest quisquis actuin Ordinis le- ffitime exercet, quamvis nullum inunus vel officium babeat; nam potestas Ordinis sinc ulla jurisdictione legitime exerccri nequit. Diversie personae seu gradus qoi tanquam magistratus gre- gem Christi regentes hicrarchiam jiirisdictionis proprio sensu constituunt, exbibentur in A u c t. p. 14. 23. Quomodo jurisdictio aequirünr ? R. Acquiritur per legitimam niissioncm , qua¹ ab Or- dinatione est realiter distincta. Missio autem est legitima as- signatio subditorum , aut, ut dicunt alii complectentes etiam jurisdictioncm lato sensu, est deputatio legitima ad inunus sj)irituale in Ecclesia exerceudum. Missio autem est juris divini aut juris ecclesiastici , prout a Christo aut ab Ecclesia origincm ducit. 24. Quoluplex jurudiclio diüinguilur ? B. 1. Ratione lllul\'i in ordinariam et delegalam. Ordhiaria est, qua alicui competit jure proprio , scu ratio- ne beneficii, officii vel dignitatis , cui ex lege vel consuetu- diue annexa est. Confertur itaque una cum beneficio, ofïicio vel dignitate; et qui eam adeptus est, potestatem juriedictio- nalem in suos subditos exercet munere proprio, et non ut al- terius vices gerens. Ejusmodi jurisdictionem liabent Mpiscopi et parochi.

-ocr page 410-



		406

		Delegala est quam quis habet ex mera missione vel com- missione alterius , jurisdictionem ordinariam habentis , cujus vice fungitur. Ejusmodi est jurisdictie» sacellanoruin, item o- ninium , quil)us iudepeudenter ab officiis quae habent speciale manna injungitur, v. g. si parocho aut confessario committi- tur a S. Pontifice vel ab Episcopo executio dispensationis ma- trinionialis. Cfr. Vccchiotti lib. IV§ 21 sq., t. II p. 2G2 sq. 2. Ratione fori in jurisdictionem fort inlemi seu in foro poli vel coiiscienlim, et jurisdictionem fori exlerni seu in fo- ro fori. Jurisdictie* fori intern* est ea, qua; primario et directe ten- dit ad privalam uniuscujusque fidelis utilitatcm cum potestate judicandi et dirigendi secuudum leges statutas. Ad eam per- tinct administratio Sacramentorum, pracdicatio verbi divini. IIsec jurisdictio subdistinguitur in pmnilenlialem seu sacra- mmüalem, qua; non nisi in tribunali preuitentine exerceri po- test , et in exlra-pteniU-nt.ialem , qua; extra illud exercetur. Jurisdictio fori exlerni est, qua; primario et directe tendit ad pnblicam Ecclesia; seu comtnunitatis fidelinm ntilitatem cum potestate leges ferendi , judicandi et puniendi. Ad liane pertinet facultas concedendi potestatcin prnedicandi, absolvendi. Hinc existere possunt , qui habent solam jurisdictionem fori interni, v. g. paroclii; e contra alii qui eam habent pro solo foro externo, ut sunt Vicarii Generales vix clericali Ton- sura initiati; alii vero qui utramque habent, v. g. Episcopi. 3. Ratione modi in volunlariam et cotitentiosam. Voluvlaria seu exlra-judicialis, qua; plerumque exercetur in volentes , versatur circa ea , de quibus superior , sine ju- dicii canonici formalitatibus , pro suo prudenti arbitrio serva- tis solummodo iis quae jus natura; exigit, ex ssquo et bono disponit. Ad hanc pertinet jurisdictio gratiosa , qua superior imper- tit indulgentias , privilegia , absolutionem a peccatis, etc., item jurisdictio legislaliva et adminislrativa , qua leges fert,

-ocr page 411-



		407

		ministros instituit, item jurisdictio correctiva , qua subditos corrigit per modum paternne correctionis potius quam per mo- dum pu-nin in vindictam delicti. Conteniiota seu judicialis, qua; exercetur in nolentes seu invitos, versatur circa ea qure in controversiarn veniunt at- que judicari debent servatis regulis seu forinalitatibus jure prrescriptis. Ejusmodi sunt causa: matrimoniales , pamae gra- viores. 4. Rat ion e extensionis in universalem et particularem. U/tiversalis est, qure nullo linjite restriagitur uec quoad persouas , nee quoad loca nee quoad materias Ecclesia; pote- stati subjectas. Talem habent S. Pontifex et Conciliuui cecu- menicum. Universalis soluramodo quoad personas et loca com- oetit S. Congregationi Concilii et Rituuni. Particulari» est restricta : aut ad eerlos persouas, qualis est jurisdictio Prselatorum R«gnlarium in suos monaclios; aut ad ccrlum loenm. , ut est jurisdictio parochi et Episcopi; aut ad eerlos malerias, qualis est jurisdictio concessa cum reservatione quorumdam casuum. Nibilominus jurisdictio restricta ad certas personas , certa loca et certani rem , si quoad determinatam rem est univer- salis , vocatur ad luiiversalilalem causarum v. g. jurisdictio quoad omnes causas matrimoniales. 25. 1. Quoluplex est miss/o. 2. Qua v/a obtinelur t R. Ad l"^m Duplex: a jure, si alicui tribuitur una cum officio cui de jure adhfrret, aut ah homine, si absque speciali officio confertur per solam commissiouem hominis seu superioris. Quia missio officio aunexa est jure diviuo aut jure ecclesiastico, missio a jure subdividitur in missionem jnris dieini et juris ecclesiastici. Cfr. s. 23 et 24. Ad 2"^m Missio duplici via obtineri potest: via ordinaria, si a Deo mcdiate acquiritur, ncrape per eos qui jam legitime missi sunt, aut via exlraordhiaria, si immediatc a Deo modo insolito confertur.

-ocr page 412-



		_ 408

		26. 1. Ëttne tnissio necessarïa? 2. Prola tam essc ne- cessari am. R. Ad l^um Affirmative. Conc. Trid. Seêt. XXIII can. 7 de sacr. ord. anathemate damnat, qni dixerit, eos, qui nee ab ecclesiastica et canonica potestate rite ordinati, nee missi sunt, sed aliunde veniunt, legitimos ease verbi et Sa- cramentorum ministros." Et eap. IV deeernit, eos qui tan- tuuunndo a populo, aut s&culari potestate ae uiagistrata vo- cati a<- instituti ad hsec (sacrorum Ordinum) ministeria exer- cenda adscendunl, et qui ea propria temeritate sibisuinunt, om nes non Ecclesise ministros, sed fures et latroncs per ostium non ingressos habendos esse." Ad 2^um Prob. 1. Ex 5. Scriptura a) Ipse Deus turn in veteri tuin in novo Tcstamento, quuin aliquem misit, eum semper instruxit signis, quibus fidem faeeret. Sie Exodi IV 4 Deus Moysi dedit potestaten) patrandi miracula, ut credant, inquit, quod apparucrit tibi Dominus Deus patrum suorum." Christus mittens apostolos dicit Mal.l/i. XI sq.: Euntes pwe- dicate dicentes: Quia appropinquavit regnum co?-lorum. Infir- mos curate, mortuoa suscitate" , etc. Similia leguntur apud Mare. VI 7 , XVI 1 5 sq. Deus sicpe monuit, ut eaverent ab iis, qui sine missione venirent. Dicit Deuler. XVIII 20 sq.: Propheta qui arrogantia depravatus voluerit loqui in uomine mco, qure ego non pnreepi ïlli ut dieeret, aut ex nomine alienorum deorum, interficietnr." etc. Jerem. XXIII 16 sq.\'. Uivc dicit Dominus exerciluum : Nolite audire verba prophetarum, qui prophetant vobis, et decipiunt vos: visio- nem cordis sui loquuntur, non de ore Domini." etc. Maitk. VII 15: Attendite a falsis prophetis." Tandem Christus missionis necessitatem fortiter iuculcat diceus Joa. X 1 sq.: Amen, amen, dico vobis: qui non intrat per ostium in ovile ovium , sed asceudit aliunde, illc fur est et latro; qui autem intrat per ostium, pastor est ovium." b) S. Paulus suam uiissionem divinam snepe invocat: Rom.

-ocr page 413-



		409

		1 1: Paulus servus Jesu Christi, voeatus Apostolus, segre- gatus in evangelium Dei;" Gal. I 1 : Paulus Apostolus non ab hominibus, neque per hominem , sed per Jesum Christum, et Deum Patrem;" missionis necessitatem proclamat: Kom. X 14 sq.: Qnomodo audient sine prsedicante ? Quomodo vero prfedicabunt nisi mittantur?" Hebr. V 4: Nee quisquam sumit sibi honorem , sed qui voeatur a Deo, tanquam Aaron." 2. Ex Tradilione. Te rt u 11 i a n u s Bi\' prascr\'ijyt. cap. 30 hmreticos compellat: Ostendant mihi, ex qua auc-toritate prodierint; . . . probent, se uovos apostoloa esse." Deiu cap. \'M : ,,Qni estis? quaiido et unde venistis? quid in meo agitis non mei? Quo, Marcion, jure sylvam meam csedisP Qua li- eentia, Valentine, font.es meos transvertis ? Qua potestate, Apelles, limites meos commovesP Mea est possessio, olim possideo, prior possideo." S. Cyprianus Epist. 76: No- vat ianus in ecclesia non est, nac Episcopus computari potest, qui evangelica et apostolica traditione contempta, nemini auc- cedens, a se ipso ortus est." S. A u g u s t i n u s Contra Donat. l\'ib. III cap. II: Unde Donatus apparuit? De qua terra ger- minavit? De qao mari emersit? De quo coelo cecidit?" 8. Argumentuin desumi potest ex analogia status bene or- dinati, in quo nemo oflicinm sine eommissione oecupare pot- est. Item ex absurdis; nam sublata missionis necessitate lata euivis patet porta Ecclesiam invadendi et dissipandi. 27. Quomodo de alicujm müsione comtare droef. ? R. 1. Missio c.vlraordiiiaria probari debet miraculis, prophetiia aut alio aigno diviuo. Quare dicit S. Paulus llrbr. V 5 : Christus non semetipsum clarifieavit, ut Pon- tifex fieret, sed qui loeutus est ad eum : Filius meus es Tu, Ego bodie genui Te." Christus vero de seipso Joa. V 36: Opera qu;e Ego faeio testimonium perhibeut de Me, qnia Pater misit Me." 2. Missio ordiaaria sufficienter probatur ex eo quod quis 26

-ocr page 414-



		410

		legitime missis legitime succedit, aut ab iis missionem suam habet. Nam signa supernaturalia, quibus primo missi suain missionem et. auctoritatem probarunt, subveniunt eoruin suc- cessoribus et iis qui ab illis legitime missi sunt. Unde Ter- t u 11 i a n u s l.c. cap. 37 : Habeo origines f i nu as ab ipsis aucto- ribus, quorum Tes fuit. Ego sum hieres apostolorum." 28. 1. Qv/rnam a Novatoribu» exeogitaia fueruni, ut uibï mis&ioiirm aliquam divinam vindicarent ? 2. O&teudi\' hac fut\'i- l/a e$se. \\\\. Ad l^um Evidens inissionis necessitas induxit b?ere- ticos ssrc⁰ XVI unitatem Ecclesia\' disrumpentes, ut titulos speciosos quajrereut, quibus missionem suam probarent. AUegarunt: 1. Se preeditos esse missione ordiuaria ab Ec- clesia antea accepta. 2. Se pro sua doctriua mere refor- matoria speciali missione non indigere. 3. Sibi esse mis- sionem extraordinariam, qnod probari contendunt ex spiritu intrepido quo priroi roforuiatores oraut aniraati, atque ex do- ctrinae suac successu ejusmodi, qui soli Deo tribui possit, ut jam expressum est in dilemmate Gamalielis : Si est ex ho- minibus consilium hoc aut opus, dissolvetur j si vere ex Deo est, non poteritis dissolvere illud." Act. ap. V. 38, 39. Ad 2^un\' 1. Ordiuaria jurisdictio antea ab Ecclesia accepta nullam iis auctoritatem conferre potest. Etenim ista prorsus interiit, tuin quia ult.ro et manifeste muuus suum deserue- runt, turn quia Ecclesia cos expressa sententia omni jurisdi- ctione privavit. Cfr. Vecchiotti t. lip, 239 />//. Accerlit., quod nusquam ante talem ac tantam ab Ecclesia acceperunt jurisdictionem, qualem et quantum sibi arrogarunt. 2. Protestantium doctriua non eiat catholienc reformatoria, sed prorsus nova. Malta ipsorum dogmata Ecclesia vetus jam dudum damnaverat, atque corum doctrinam reformatoriam pro- scripsit Concilium Tridentinum principaliter contra eos coactum. Itaque aut Protestantisraus est Ecclesia nova, ab Ecclesia Christi aliena, aut universa Ecclesia tempore quo Protestan-

-ocr page 415-



		411

		tismus exsurrexit a vera Christi doctrina defecerat. Si est Ec- clesia nova, baud dubie speciali et extraordinaria missione ipsi opus erat; quare Apostolos Gal. 1 8 : Licet nos, aut ange- lus de ccelo cvangelizet vobis pneterquam quod evangelizavi- mus vobis, anathema sit." Si vero universa Ecclesia per ba> resim a Christi doctrina defecisset, ipsa amisisset suam juris- dictionem ; atque ideo missio ab ea refonnatoribus data inanis et nulla fuisset. 3. Si spiritus liujusmodi intrepidus ut signum missionis ex- traordinariae habendum est, Protestantes non babcut quod g!o- rientur contra Arium , Manefeni ; imo nee ipso Mahoinet iis pal mam cedet. Quod attinet ad mirabilem doctrinre propagationem et suc- cessuin : indicium est missionis divinac, si obtiuetur sinc me- diis liumanis fini proportionatia, qualis fuit admirabilis reli- giouis cbristiaiue propagatio. Protestantismi autem propagatio- nis causa fuit quod homiuum cupiditatibua omnino erat accom- modatus. Spiritus et conscientise libertas , quain prsedicabat, salus ex sola fide oblata spretis jejuniis, coelibato, Icgibus cc- clesiasticis, bona ecclcsiastica principibua assignata, multaque alia eommoda multitudiuem attraxerunt. 29. Qui nam gradus in hierarchia juritdictionis sunl ?n- slilulioiiis divintt ? R. Summus Pontilicatus S. Petri , in ejus successoribus perdurans, et Episcopatus. Reliqui gradus omues sunt insti- tutionis ecclesiastica?. 30. Quantum d<\' Snmmo Pontifieatu nmt fide certa ? 11. Romanuni Pontificem esse centrum unilaliê, cui qui nou adbanret, in Ecclesia esse non potest, Prineipem Mins Ecclesia, qui plenam et universalein in ea habet potestatein, quae Primat.au dicitur, atque dono infallibilis magiêlerii instru- ctum ad fideles in doctrina fidei et ïuorum certissime dirigendos. Couc. Florenlinum definivit : Romanum Pontificem in mii- versum orbem tenere primalum, et ipsum Pontificem Romanum

-ocr page 416-



		412

		successorem esse beati Petri principis apostolorum , et vcrum Chrisli Vicarium, loliutque Ecclcsire caput et owtiium. CAris(i- anorum patrem cl doctoren existcre; et ipsi in beato Petro pa- scendi, regencli ac gubernandi univertalem Eeclcsiam a Domino nostro Jesu Cliristo plenam potestatein traditam esse." Quod innovatnm est a Cone. Vaticano Scss. IV cap. 111. Idem concilinm Ses». IV cap. IV defiuivit : Romanum Pontificem , cuni ex cathedra loquitur . . . per assistentiaro divinam , ipsi in beato Petro promissam , ea infallibilitate pollcre , qua divi- nus Redemptor Eeclcsiam suam in delinienda doctrina de fide vel moril)us instructam esse voluit; ideoquc ejusmodi Romani Pontificis definitiones ex sese, non autern ex eonsensu Eccle- siaj, irreformabiles esse." Cfr. Int rod. ad S. Thcol./>. 51, 52. 31. Qua/tam sunl principaliora, qntn ex doctrina catho- Hca credere debemtu de Episcopalu \' H. 1. Episeopos: a) in apostolorum locuin succedere; b) a Spiritu Saricto positos esse regere Ecclesiain Dei; c) attamen subordinalos esse Romano Poiitifici. Primum et sccunduin dcfinitum est a Conc. Trid. Sess. XXI11 cap. IK de sacr. ord.; tertium formaliter continetur, seu directe pro- cedit ex definitione Conc\'. Florentini, do qua n. 80. 2. Episcopos tuin Online tuin jurisdiclionc presbyteris jure diviuu esse siiperiorex. Eos esse superiores, Kcclesim fir- inissimum dogiua est, ait Pen. XIV De Syn. iJiwe. Hit. Xlll cap. I n. 2, definitum a Conc. Trid. I. e. ean. 7. Eornni superioritatem esse ex jure divino, non est definitum, sed est sententia certa qufn ab omnibus admittitur. Vide Au et. p. 21. 3. Eos, qui auctoritate R. Pontifieis assutnuntur, legitimos et veros esse Episeopos; eos vero, qui aliundc veniunt, seu qui a populo vel auctoritate civili assumuntur, non esse le- gitimos. Conc. Trid. I. e. eau. 7 et 8. 4. Tlieologice certum ex damnata Syllabi prop. 25 : Epi- scoporura potestatem non posse distingui in inhaerentem seu essentialein, quam semper et ubique habueruut, et in attri-

-ocr page 417-



		413

		butain temporalem a civili imperio vel express", vel tacite conces- sam, quffl propterea a civili imperio, euni libuerit, revocari possit. Conc. Trid. 8eu. XXII [ de sacr. ord. cap. /Fait: Sa- eroaancta Synodus declarat, prater caeteros ecclesiasticos gra- dus Episcopos, qui in apostolorum locnin siiccesscrunt, ad hunc hierarcbicum ordinem proacipae pertinere, et positos, si- cut Apostolns ait, a Spiritu Sancto regere Ecclesiain Dei; eos- que presbyteris snperiorea esse." Deinde eau. 7 et 8: Si quis dixerit, Rpiscopos non esse preshyteris superiores; . . . nut eos, qui nee ab Ecclesia et canonica potestate rite ordinati , neo niissi simt, scd aliunde veninnt, legitimos esse verbi et Sacra- mentorum mioistros: anathema sit."\' Si quis dixerit, Epico- pos, qui aactoritate Romani Pontiücis assumiintur, non esse legitimos et veros Epiaeopna, sed figinentum huinanura : ana- tliema sit." 32. In quantum seu in quibui Epitoopi in apostolorum locum succeduid f Preen.* 1. Apostolorum potestas in tres partes dividi potest, uempe in potestatem Presbyteratus, Episcopatus et Apostolatus. Presbyteraiu» contiuet potestaten! consecrandi, offerendi ac peccata rcmitteiidi ot retiaendi. Epiteopaln» complectitur ple- nam Ordinis potestatem cuin facultate regendi et guburuaudi peculiares Ecclesias seu Diceceses. Apotlolalus comprebendit potestatem ubique sine ullius loei aut gentis exceptione fideui infallibiliter prsedicandi, Ecclesias fundandi, Episcopos con- stitueudi, et alia id genus plura in bonnm totius Ecclesia? prrcstandi. Quae potestas omnibus apostolis sicut beato Petro a Cbristo fuit concessa, salvo tarnen hujus priniatu, cui apo- stoli in sua; i>otestatis exercitio erant subjecti. Cfr. Vec- chiotti t. lp. 266. 2. Episcopi sumi possunt aut diêtrióutive, quatenus singuli determinatam gregis ilomiuici partein pascunt et regunt, aut collective, quatenus simul sumpti, sive in concilio cougregati, sive per orbem dispersi, una cum 11. Pontifice constituunt Ecclesiam doceutem, primitus in beato Petro et caeteris apo- stolis fundatam. His preemissis:

-ocr page 418-



		414

		R. 1. Episcopi apostolis succeduut in eoruui Presby- leralu; nam ipsi siinplicea sacerdotes sunt apostolorum in Sacerdotio successorcs. Quare C o n c. T r i d. Sess. XXlil cap. I de sacr. ortl.: A Domino Salvatore nostro apostolis , eoruni- que successoribus in Sacerdotio potestatom traditam consecrandi, od\'ereudi et minishandi corpus et sanguinein ojus, nee non peccata dimitteiidi et retinendi, sacrac Littorae ostendunt, et eatholicrc Kcclesiac traditio semper docuit." 2. Apostolis quoque succeduut iu Episcopatu; nam singuli Episcopi habent plenam Ordiuis potestatem , qua Sacrainenta Coulirmationis et Ordinis conferunt, ac particularcs Ecclesias sibi commissas apostoloruni instar jure proprio seu ordinario rogunt et gubernant. Quamobrem Conc. Trid. declarat, Episcopos, qui in apostolorum locum successeruut, ad hier- archicum ordinem praecipue pertinere et positos esse a Spiritu Sancto regere Ecclesiam Dei, eosque presbyteris superiores esse, ac Sacramentuni Confirmationis conferre, ministros Ec- clesiae ordinare." Vide quoque Conc. V a t i c. Sess. IV cap. IV. 3. a) Episcopi dislribulive sumpti apostolis nou succedunt iu Apostolatu. Uree enim Aj)ostoIatus potestas in beato Petro erat realis et ordinaria, ipsi primatui aunexa; in reliquis ante iu apostolis personalis et extraordinaria, qua;, fuudatis Ecclesiis, cum apostolis interiit. Hinc apostoli Ecclesias par- ticulares a se institutas, linibusque circumscriptas, Episcopis propriis regendas cominiserunt, v. g. S. Paulus Timotheum praefecit Ecclesiae Epliesinao, et Titum Ecclesia; Cretensi. b) Qufcri autem potost, num Episcopi collective sumpti apostolis succedant in Apostolatu. Coutroversia hac de re orta est ex eo quod suprema Ecclesiae potestas a Cbristo dupliciter ])ersonificata est, nempe in solo Petro, cui succedit Romanus Pontifex , et in Petro cum aliis apostolis, quorum locum te- uent 11. Pontifex et Episcopi siinul sumpti. Nonnulli affirmant, Episcopos collective sumptos jurisdietio- nem universalem habere, et eatenus dici posse successores iu

-ocr page 419-



		415

		Apostolatu. Hujus sententia; patrouas, Bolgen i dicit apud Bouix De Episcopo t. 1 part. I sect. I cap. f II F § 1 /;. 84: Episcopi collegialiter ac sub auctoritate capitis sui Boroani Pontifiois conflant id quod vocatur corpus episcopale. Hocce corpus apostolorum collegio vere ac proprie succedit; possi- detque Episcopatuin cura omnimoda plenitudine, universalitate ac suprematia, prout illum instituit Christus ac contulit. . . Universalis jurisdictio al) Episcopis nou exerceri potest nisi unitis ad invicem et cum eapite suo Bomano Pontifice, idost, nisi quateuus iu corpus seu collegium coëant, sive intra sive extra concilium." Veruin , quamvis Episcopi collegialiter sumpti cum Bomano Pontifice veri sint lidei judices et in concilio geuerali vocem habeant deliberativam, nihil valent in uuiversam Ecclesiani iu ordiuariis rerum circumstantiis sine Bomano Pontifice, qui eorum decretis, etiam concilialiter latis vim omnes fideles obli- gandi annectere debet. Quare dici solet, Episcopos, etiam col- lective sumptos, non succedere in Apostolatu; sed hanc potestatem, qua omnes et singuli apostoli extraordinarie erant donati, post eorum mortem ad solam Sedem Romanam transiisse, qua3 inde aposlolica vocatur. 33. Quo sensn Episcopi dicunlur positi a Spiritu Sancto regere Ecclesiam Dei ? U. Dicuntur Act. ap. XXII 28 positi a Spiritu Sancto etc. ob diviuam Episcop;itus iustitutiouem. Pro meliori nam Ecclesiae regiroine, prffiter Petrum , cui primatum contulit, Christus vocavit et misit apostolos, volens ut horum succes- sores , Episcopi, in partetn sollicitudinis adsciscerentur, ut post S. Bernardum dicit Innoceutius III. Quare Conc. Prov. p. 71 ait: Pascunt Episcopi deter- minatam partem dominici gregis unicuique ipsorum, per cano- nicam missionem atque institutionem , creditam ; et, assumpti licet B. Pontificis auctoritate, eo jure pascunt, quo Episcopa- tus ipse inslitulus est, et ecclesiaslici regiminis forma prcefi-

-ocr page 420-



		416

		nita." Et Conc. Va tic. Sess. IV cap. 111: Tantum abest, ut hicc Summi Pontificis potestas (primatas) officiat ordinarise ac immediatse illi episcopalis jurisdictionis potestati, qua Epi- scopi, qui positi a Spiritu Saucto in apostolorum locum suc- cesserunt, tanquain vcri pastores assignatos sibi greges , sin- guli singulos, pascunt et regunt, ut cadem a supremo et uni- versali Pastore asseratur, roborotur ac vindicetur." 34-. De modo quo Episcopi suarn jurisdiclionem obtinent, quaer. : 1. quid dispuletur; 2. qurenam sententia verlor vide- atur ; 3. qiuvnam in utraque sentenlia ut eerla sint tenenda. R. Ad l^ura Disputatur, utrurn singuli Episcopi suain jurisdictionem in commissam sibi Dioecesim obtiueant imme- diate a Deo, an vero inediate tantum per R. Pontificein. Alii nempe dicunt, Episcoporum jurisdictiouein conferri im- mediatc a Christo in ipsa corum Ordinatione episcopali; liane autem jurisdictiouein manere ligatam, nc(\|ue in actuin posse reduci donec Summus Pontifex Episcopo subjectos assignave- rit; sed bac assignatione facta jurisdictionem in Consccratione episcopali acceptam plene exerceri posse. Alii dicunt, jurisdictionem singulis Episcopis immediate a E. Pontifice conferri per actum quo eis Dioeceses regendas committit. Cfr. Vecchiotti t. I p. 278. Ad 2^um Posterior senteutia, qua: est inter Thcologos longe commuuior, rationi theologica; et auctoritati videtur coufor- uiior, ut ait Ben. XIV De Syn. Dicec. lib. I cap. IV n. \'2. Quod probatur : 1. Ex S. Scriptnra. Solus Petrus a Christo constitutus est f\'undameutum totius Ecclesia;, Matth. XVI 18: ergo cteteri Episcopi non sunt uisi columnaj, qua; vim redificii sustiueudi immediate a fundamento babent. Soli Petro data; sunt claves regni coelorum , ibid. 19 : ergo creteri omnes eas ab ipso acci- pere debeut. ft. Pontifex in persona Petri constitutus est pa- stor supremus et universalis; nam huic soli commissi sunt agni et oves , Joa. XXI 15 17: ergo cacteri Episcopi sunt oves

-ocr page 421-



		417 supremo pastori subjecla:; sccus ciiim potcstas pascendi totum ovile inter plures est dishibuta. Quaru Leo XIII in Encycl. Salin eogtiünm 2!) Jiuül 1890 sub IX: Ad id proestat advertere aoimum, nihil esse apostolis seorsum a Petro collalura: plura seorsum ab aposto* lis ac separatim Petro. 11ia cnini unus designatus a Christo est. fundament uin Ecclesiae: ipsi ligandi copia solvendique pcr- missa, eideraque pascendi data potcstas uui." 2. Ex SS. Palribus. 8. (I res; o rins Nyssenus ait: Per Pet ruin Ëpiscopis dedit clavem cudestiuin bonorura." S. Leo Magnus: Si quid cum co commune cseteris voluit esse principibus, nuuquam nisi per ipsnm dedit quidquid aliis nou negavit." Idem: Hujus muneris sacramentu.ni ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit, ut iu bea- tissimo Petro, apostolorum omnium sunimo, principaliter col- locarit, et ab ipso, quasi quodnm oapite, dona sua velit. in corpus omne manare." Ejusdem sententinr! est S. Thomas dicens Contra gent. lib. IV cap. VII: Petro soli promisit: Tibi dabo claves regni ccelorum, ut ostenderetur potcstas clavium per eum ad alios derivanda, ad conservaudam Ecclesiae unitatem." Cfr. Beu. XIV l. c, Bouix l. e. cap. VI. Ad 3"\'" 1. Qui posturiorem sententiam amplcctuntur, pro- titeri debuut : a) Kpiscopos haberi non posse ut mere vicarios seu delega- tos B. Pontiticis; nam ratione muneris sui sunt ordinarii et proprii pastores et ructorea gregnm suoruin , a. v. Pioeceses sibi commissas suo nomine suoque jure regunt et adtninistrant. b) Eos in regimine Ecclesiae a 11. Pontifice non posse abole- ri; nam Christus voluit, ut in partera sollicitudinis , B. Petro ejusque successori commissre, adsciscerentur. c) Eos hac de causa in gubernandis Dioeccsibus regulariler adliibendos esse. Attamen justis de causis potest It. Pontifex aliis modis Ecclesiarum necessitudiui providere, v. g. per Vi-

-ocr page 422-



		418

		carios [vel Administralores aut Praefectos Apostolicos. Cfr. Houix l. c. p. 81 nq. et De Curia liomana p. 656. Hase quasi coinplectens ait Leo XIII in Encycl. Salis cognilum 29 Junii 1890 sub VIII: Si Petri ejusque suc- cessorum plena ac summa potestas est, ea tarnen e-se ne pu- tetur sola. Nam qui Petrum Ecclesias fuudamentum posuit , idem elcgit duodecim .... quos et apostolos nominavit. Quo modo Petri auctoritatem iu II. Poutifice perpetuam manere necesse est, sic Episcopi quod succedunt apostolis, horum potestatem ordinariam lucreditate capiunt; ita ut intimam Ec- clesias constitutionem ordo Episcoporom necessario attingat. Quainquam vero neque plcnam neque universalem ii , neque summam obtineut auctoritatem , non tarnen vicarii R. Ponti- ficum putandi, quia potestatem gerant sibi propriam, verissi- meque populoruin , quos reguut, Antistites ordinarii iWcunim." 2. Qui priorem sententiam teueut, admittere debent : a) Episcoporum assumptionem seu canonicam institutionem a R. Pontifice esse necessariam ut couditionem, sine qua ne valide quidem jurisdiclioncni gerant. Nam de essentia juris- dictiouis est, ut sit in subditos determinatos , quos sola iu- stitutioue canonica, non au tem Cousecratione episcopali ac- cipiuut. b) K. Pontiticem jure proprio se immiscere posse Episcopo- rum negotiis, v. g. mittendo legatos , accipieudo appellationes , ineundo concordata, etc. c) R. Pontificem eorum jurisdictionem quoad personas, lo- ca et objecta posse restringere , mutare , imo adimere , uti Pius VII occasioue concordati anui 18(11 Episcopis Giallim ju- risdictionem abstuüt. Cfk Wouters l. III p. 335 sq. Ha3c tria sequuntur ex primatu R. Pontificis, et confirman- tur per Bullam Anclorem fidei prop. 6, 7 et S (D e u zin- ge i\' n. 13691371). Eadem etiam adduci possunt ut argu- menta contra priorem sententiam. Quare dicit Suarez De/, fid. lib. IV cap. IX: Non conveuiens erat ut omnibus et

-ocr page 423-



		419

		siugulis (ota spiritualis jurisdictio sine ulla limitatioue dare- tur; et. cum parielate et lin\'Ualione nou poterat immediale a Chritto ipso concedi ; et idcirco convenientius f\'uit ut / icario tsuo illam distribntionera coinmitteret. l\'neterquam quod ad majorcni unioucm et subordiuationcm membroruui cum capi- te, inulto convonieutius erat ut iu hoc oinues inferiorea Epi- scopi a Vicario Ckristi dependerent." J5. In quantum jurisdictio differt a poteatale Ordinis!\' lt. 1. Rationa object i. 1\'otest.ts Onlinis est f\'acultas Sa- crificium offerend], Sacramenta admiuistrandi et sacras fuu- ctioue.s peragendi aut in iis perficiendia ministrandi; potestas vero jurisdictionis proprie consistit iu regendis et gubernan- dis subditis. <J. Ratioue sitbjecti. Licet jurisdictio rugulariter resideat iu personis, quce babeut potestatem Ordinis liuic jurisdictioni correspondenten], utraque potest separari. Potestaa Ordinis epi- scopalis v. g. potest alicui esse sine jtirisdictione , uti est E> piscopo deposito aut qui renuutiavit. Sola potestas vero juris- dictiouis est iu co qui Kpiscopus cauouice institutus . sed non- duui cousccratus est. Quare Couc. Trid. Sess. XXIII eau. 7 in Episcopis atrnmqne requirit, tuin Ordinationem tuin legi- tiniani missionein. Item qui est Ordinis iuferioris potest ma- jorem habere jurisdictionem , v. g. Vicarius Apoatolicus ina- guam sacjie habet jurisdictionem , nnllam auteiu Episcopos titularis. 3. Batione modi quo acquirUur. Potestas Ordinis acquiritur per sacram Ordinationem , potestas vero jurisrlictionis per mis- sioneui , qua subditi assignantur. Item prior nunquam dele- gari potest, posterior delegari imo siepe subdelegari valet. 4. Ratione duratiouis. Potestas Ordinis, quum f\'undetur iu cliaractere, ant saltem in Cousecrationc, nuuquam amitti vel auferri potest (vide 11. 101); jurisdictio au tem variis modis amittitur , imo sola superioris voluntate , qui jurisdictionem datam retrahere potest, ita ut, deficieutibus subditis , actus

-ocr page 424-



		420

		jurisdictionis non modo sint illiciti sed etiam iuvalidi. Cfr. S. Thomas 2. 2. Q. 39 art. III. \'Ui, Qucfiiam contra errores, dr rjuibuts n. 4 , ffeweratim oèêeroari mereninr de Ecclesia socictatu cl potettate, item de ejta forma regimini» ? lt. 1. Ecolesiam Christi esse statum seu Bocietatem perfectam , a sociefate civili prorsus indepondentem. Eusius Vecchiotti lib. IV cap. I. Item Ecclesiae potestati subesse non tantum interna et privata, sed externa quoque et pu- blica, quae ad cultuin Dei et salutem auimaruui pertinent. Cfr. ibid. t. 11 p. 201. 2. Prtfii. Forma regirainis vocatur modus, quo istud in subjecto residet. Si summum imperium est peues unum , qui non habet sibi ïcqualem , dioilur forma monarc/iica ; si penes aliquos optimates gradu proprio et nativo, non tantum vica- rio , sim ui existit, forma est arislocratica; si penes mul- titudinem , democratica dicitur. Prater tres istas forinas sim- plices sunt alite raixta;, qune diversa sortiuntur nomina. Kesp. Ex doctrina catliolica Ecclesia; regiminis forma non est democratica : est enim societas imequalium (cfr. ibid. p. 194 xr/.); nee est aristocratica: nam solus 11. Pontifex di- vinitus habet primatuin honoris et jurisdictionis ; est au- tem monarchica, quia solus R. Pontifex habet immediate a Christo plenam et supremam potestatem regendi et gubernandi universam Ecclesiam ; atque quidquid potestatis Mpiscopatui competit, id eminentiori modo inest Piomano Poutifici. Quo sensu Ecclesia; regimen dici possit monarchicum aliqua ari- stocratirc specie temperatum, vide Vecchiotti t. 1 p. 281.

-ocr page 425-



		421

		SECTIO II. De Ortlino ut i-ïi u noro scn do sacra Oi\'Uinatione. 11. 9fIT\'l. i£n])ut I. De Ordinibiis in genere, n. 374(5. 37. 1. Qnid de pluralitale Ordinnm Ome. Trid. definir vit. 2. Cur coHveuit plurcs esse Ordiues. 3. Quot et quinam xtint. 4. Quare congrne simt instUuti ? R. A uct. ;;. 3538. Nota ad 3"^m : Acolythatus, Exorctstatus et Ostiariatus in ho- dierna Grsecorum disciplina desunt. Sed Acolythatus et Ostia- riatus muuera apud eos aniiexa simt Ordini Subdiaconatus; Exorcistatum voro prsetermittunt, ,,(\|uia, ut aiuut Coustitu- tionjs Apostolicse, exorcista non ordinatur; hoc (donum cu- rationum) enini est spontanea coucet-sio divimc erga homiiies benevolentias et gratiae." Caiterutu quidam Bcriptores, rerura Graecorum peritissimi, at G\'oar Rituale Gracorum p. 237 #y., testautur, prim.xvam Kcolesiam Grascam tres gradus supra rne- moratoa habuisse, non tarnen ut Ordinea , sed ut officia seu mnnera. Cfr. Gasparri n. 17 sq. , Katscli tlialer /. IV u. 842. 38. Quomodo et quo fundamnito Ordines generatim divi- duntur ? R. Auct. p. 38: Quomodo." 39. Qu/mam tunt singulorum Ordinnm oflicia ? R. Auct. p. 3840. 40. Quid est Sacramenlum Ordinis; quitjus Ordinibus data dejinitio eonvenil ? R. A uct. p. 40.

-ocr page 426-



		422

		41. Quid de Sacramenlo Ordinis senliunl Lulherns, Cal- vinus, Anglicani et Quakeri; quid vero defmivil Covc. Trid. ? R. Auct. p. 40 et 41. 42. 1\'roba in ficclesia ührisli verum cl proprium Ordi- nis Sacramenlum existere. R. Auct. p. 4143. 43. Refelle objecliones: 1. Christus man uu in impositio- nem non adhibuit. 2. Impositio mauuum, de qua S. Paulus, nou est nisi cfcremonia Hebnr-is valde communis. 3. Ciratia , de qua S. Paulus, est gratia gratis data; nam dicitur data per prophcliam et vocatur yioizn.\'i. R. Auct. p. 4345. Nota ad 3: a) Alii per prophetiam intelligunt: per oratio- iiem sacram, probabiliter per formant Sacramenti. b) Ideo, ait Perron e l. c. comp. n. 14, charisma potius quam x<ipn gratiam Timotheo collatara vocavit Apostolus, quia qui ordinatur prater gratia ra sanctificantem plu ri bus douis ad aliorum utilitatem iustruitur." 44. 1. Quandonam Sacramcnlum Ordinis inililulum est, ac quas polestates aposloli tune aeceperunl. 2. Quandonam apo- stoli receperunl potestaten/, remitteudi peccala ? R. Ad 1""\' Auct, p. 45 et 40. Ad 2^om Auct. p. 01 et 62: Quod Apostolos." 45. Habenlne omnes sacrrr Ordinaliones ralionem Sacra- menli ? R. Auct. p. 46. 46. Qn/tnam est malcria et forma, Sacramenti Ordinis ? R. Auct. p. 46 et 47. Cfr. Kesp. ad Q. B. anni 1876 p. 8.

-ocr page 427-



		423

		(Baput II. De Ordiuibus in specie et de Tonsura. n. 4797.

		ART. I. Do KplNroputii. il, 13S3. 47. Unde nomen Episcopi derivatum est; quid proprir s\'ignificat ? R. Auct. p. 47: ,, Substantivum." 48. Quibus riltöus episcopale Consecratio perficilur? R. Auct. p. 47 et 48. 49. Etlne Episeopaius Ordo el Saeramenlum a Presbyle- ralu dixliiiclum ? Pran. Est fidei dogma a Conc. Trid. Sets. XXTTI ean. 7 definitmn , Episcopatuni esse gradiim jure diviuo a Presby- teratu distiuctum eoque saperioreiu. Quia vero in Episcopatu distingui oportet: a) potestas Eucharistiam consecrandi, quae illios est pars prineipalis quamque euin Presbyferatu commiineui habct, ac b) potestas confirmandi, ordinandi et gubernandi, quam prnc Presbyteratu possidet; hinc quacritur, num sub hoc posteriori respectu sit Ordo et Sacramentum a Presby- teratu distiuctum. R. Auct. p. 48 et 49. Nota ad 2: Dimt Auct. p. 49, etiam patronos alterius sententia: docerc, ad vnlidam Rpiscopatus suseeptionem Pres- byteratum in snscipiente pnereqniri ex divina ordinatione, ut ait Lig. «. 738. Hoc certocertins ailmitterc debent patroni prioris sententia¹, quia in hao sententin Ordinatio episcopalis est dumtnxnt extensio et complemcntum chaiacteris sacerdota- lis , qua; ideo Presbyteratum eroinenter includcrc non potest. Alii tarnen eontendunt (sicut advalidam Presbyterntus sns- ceptionem non prnerequiruntur Dinconatiis nliiqnc Ordines, qnia Presbyteratus hos Ordines eminenter continet) Ordinatio*

-ocr page 428-



		424

		ncm episcopalem natura siia plenum conferre Sacenlotium, quod prater potcstates proprie cpiscopales comprehendit etiam potcstates stricte prcsbyteralcs, ita ut Presbyteratus sit pars in Episcopatu contentn. liane doctrinam cüiifinnaiit exemplia eoruni, <\|iii prsetermisso Presbyteratu Ordinationcm episcopa- lcm cum jilena Ordinis potestatc occeperunt. Ita apostoli a Christo constituti simt Episcopi; item S. 1\'aulus et Barnabas (Act. ap. XIII 3); ipsi apostoli ordinantes Episcopos et dia- conos generatim nou videntur contnlisse simplicem Presbvte- ratuiu ; plures ctiam UK. Pontifices assumpti ad summum Pon- tifiratiim cum crant diacoiii, ordinati fucre Episcopi, et nul- laten U8 constat eos prins ordinatos fuisse presbyteros. Attnmcn patroni altcrins et coinmunioris sentenlim respondent lurc exempla rem non evincere : nam Christus potuit sine Ordina- lione qnamcumqne potestatem alicui conferre; ca-tera vcro exempla pricbent nrgumentum tantum ncgativum. Mauet itaqne qutestio libcre dispntata , ut animadvertit E e n. XIV in E u 11 a In puslremo 20 Oet. 1766 n. 17.- Qiium nomo probibeat disceplarc, num Epiacopatns sit Ordo a Presbyteratu distin- ctus, an charncter in cpisoopali Consecratione tmpressus dif- ferat, vel potius sit, nmpliatio qufedam cbaractcris in collationc presbyteralis Ordinis impressi, itidemqne an vetustioribus tem- poribua a Diaconatu foetus sit transitus ad Episcopatum , Or» dinc presbyterali non antea suscepto." Cfr. B u 11 a r. /. XII f>. !)0. Fnsins Gasparri De sacra ordinaiione n. 2.\'5 />//. Qui auctor n. 21 dicit: IIa>e doetriua (Episcopatum non esse Ordincin n Presbyteratu distinctum) obseura, eonfusioni idca- ruin innixa, bodic ab omnibus est. derclicta et derelinquendn prorsus est, ac firmiter tenendum Kpiseopatuin cssc Ordincin proprie dietuni distinctum a Presbyteratu." Sententiam vero, Episcopatum esse Sacramcntum a Presbyteratu distinctnm atqne ad validnin illius suseeptioncm non pniTcquiri Preabyteratom , patat n. 2(i vere probabilem tuin intrinsecc tuin cxtrinsccc propter tot tantoruinque doctorum auc.toritatcm." 50. Proba, Episcopatum esse peeuliarem Ordiuem el Sa- cramentum, a Presbyteratu distinctum. 11. Auct. p. 49 et 50. 51. llcfuta o/jjeclioiics. R. Auct. p. 50 et 51. 52. Quai/um est malcria, qutrnam forma Episcopatu»? 11. Auct. p. 51 53. 53. 1. Quomodo Episcopatus definiri potent. 2. Quas

-ocr page 429-



		425

		facultates habct Episcopus vi Consecrationis sum ? B. Aiict. /). 58. ART. II. !»< Prcnbytcratu. n. .il «». 54. Quid voce presbyteri signijicatur ? B. Auct. //. 54. 55. Quinam suut preecipui ritus Ordinationis prcsbijteralis ? B. Auct. p. 54 et 55. 56. Praia, Presbyteratum esse vernm Sacramentum. B. Auct. p. 55 et 56. 57. Qnanatn sunt prmcipue notanda sententia qnoad rem in qua consistit maleria Sacramenti Presbyleratus ? B. Prima sententia docet, utramque potestatem , tuin in corpus Christi reale turn in corpus ejus mysticum, una siraul ab initio tradi , ac deinde clarius tantum expriini per instrumentorum traditionem et ultimam manuum impositionem. Itaque manuuin impositionem secundam solatn (aut conjun- ctam cum prima) habet pro materia essentiali, atque instru- mentorum traditionem et ultimam manuum impositionem pro materia accidentali aut integranti. Altera sententia dicit, utramque potestatem una simul eon- ferri in instrumentorum traditione. Tertia sententia ponit, potestatem sacrificandi dari in in- strumentoruin traditione , ac potestatem absolvendi in ultima manuum impositione. Vide Auct. p. 56. 58. 1. Quibus pracipue momentis innititur prima et com- mmiior sententia. 2. Quare knie sententia non obstat, quod sub ultima manuum impositione non frustra dicitur : Accipe Spiri- tum Sanctnm ? E. Ad l^um Auct. p. 56 et 57.

		27

-ocr page 430-



		426 Kotn. Qnoad primam et secundnm mnnuum impositioncm dicit Lehmk. n. 590: Valde probabile est, sola prima ma- ïiuum impositione cum subsequenti extensione (qua? ab nliis secunda mnnuum impositio vocatur) et orationibus il lis, se. admonitione illa Oremus cum precibus Exaudi etc., totam Or- dinntioncm presbyternlem essentinliter esse peractam. ld tarnen non approbo, impositionem mnnuum sub silentio faciendnm (scil. primam) ad essentiam certo non pertinere, eo quod fiat sine forma. Nam si qua? impositio mnnuum ad quamlibet con- secrationem requiritur, videtur potius biec impositio quam sub- sequens extensio (i. e. secunda impositio) necessaria esse: rectius aulem liane extensiouem ab impositione non distingues, sed pro impositione signo externo continuata habebis cum Ben. XIV De Syn. Dioec. lib. FIJI cap. X n. 4." Eodem sensu ait Pal mi er i Be Ordine n. 14: Non est, cur pri- mam impositionem manuum Episcopi seponamus; nam ipsa satis continuatur cum sequenti, ut ad illam quoque spectet forma seu oratio, quro postea dicitur ab Episcopo. Certum cnim videtur, simultaneam coexistentiam materisc et forma: non requiri, scd ram conjnnctionem postulari, qua usus ma- terin; et formae censcatur moraliter una actio, unns ritus. Quocirca etsi oratio Exaudi nos et sequens Prscfatio protiniition- tur non nmplius extensis mnnibus , nihil inipedit quominus eenseattir fonnn vel pars formne, qua: cum extensione manuum prmcedente conjungatur."

		Ad 2^am p. 57 et 53 : Nota." 59. 1. Quid judicandum de secunda senlenlia, qua ma- ter tam reponil in sola instrumentorum traditione. 2. Quanam argumenta pro hac senlenlia afferunlur, ac quid palroni prima senlenlia ad hac respondent, ? R. Auct. p. 58 et 59. GO. Quid censendum de senlenlia, Ckrislum materiam et formant Sacrament/, Ordinis tantum in genere delerminasse ? R. Auct. p. 60 : Nota." 61. Quid judicandum de lerlia senlenlia , qua slaluil duplicem materiam partialem ? R. Auct. p. 60. 62. Quid statuendum de reliquis rilibus , pracipue de unclione manuum ?

-ocr page 431-



		427

		R. Auc t. p. 60 et 61. 63. Quauam est forma Presbyleratus ? R. A uc t. p. 61 et 62. Nota. Patroni primfc sententiae alii ibrmnm reponunt in verbis qua; Episcopus dicit sub secundi) manuum impositione scu extensione: Oremus , j\'ralres charissimi, alii in orationc: Exautli, (tut sola aut una cum Pr.-cfationo , alii in Pracfatione , prnccipue in verbis: Da, qufesumus, omnipoteus Pater, in bos famulos tuos Presbyterii dignitatem , innovn in visceribus eoriim spiritum sanctitatis, ut acceptum a te, Deus, secundi meriti munus obtineant." Dicit Lelimk. n. 590: Pro forma longe probabilius habeo oraiionem Exaudi cum sequenti Pra;- fatione, quam proeviam illam exbortationcm Oremus. Et quam- quam S. R. C. 18 Febr. 1843 respondit, extensionem rannus faciendam esse juxta Pontificale inter solam illara oralionem Oremus charissimi, non inter orationem Exaudi: id soiummodo probat, non requiri immediatam sive physicam coexistentiam materia; et formre sed sufficere continuationem totius ritus." Cfr. Gasparri n. 1079 et 1082. Palmieri n. lfi fere ex sententia Lugonis ait: Theoretice re spectatn, nobis pro- babilius est, in Ordinatione presbyteri ritum essentialem (i. e. matcriam et formam) contineri impositione manuum et verbis cum ea conjunctis atque ita, ut ad hunc ritum tum ea im- positio manuum spectet qua; tertio loco fit, tum ea verba spectent quibus collata potestas offerendi et potestas absolvendi disertc significatur: primam vero impositionem manuum , qurc cceteroquin cum secunda satis continuatur, unius impositionis partcm esse integralem: exhibitionem tandem et tactum in- strumentorum ritum esse ab Ecclesia additum, ut symbolo quodam potestas tradita rcprscscntarctur. 64. 1. Per quam mal er lam. et per quam formam datur in Ordinatione presbylerali potestas turn cousecrandi tum remit- tendi peccala. 2. Quando/iam aposloli hanc utramque potesla- tem acceperutil ? R. Auct. p. 61 et 62. Vide ». 57. 65. Quid in has diversas sententias practice est notan- dma ? R. Auct. p. 62 : His jam." 66. 1. Quid facieiidum, si quis ritus omissus est in Or- dinatione presbyterali. 2. Quo tempore defeclus suppleri debent

-ocr page 432-



		428

		3. Quid generalim quoad defectus nolandum ? 4. Hac applica ad casus parlicularcs. R. Ad l^um Defectus essentialis, item defectus acci- dentalis notabilis caute supplendus est. Tota vero Ordinatio est repetonda, si defectus essentialis commissus est quoad tra- ditiouem ])otestatis super corpus Christi reale. Lig. Exam. ordln. n. 94. Ratio est quod potestas in corpus Christi my- sticum conferri nequit, nisi potestas consecrandi corpus et sanguinem Christi jam collata fuerit. Lig. lib. Vin. 750 et 758. Cfr. Auct. pi 62: Ritus." Ad 2^um Auct. p. 62 et 63: Quoad tempus." Cfr. N. Rev. tliéol. I. XX p. 162 sq., Gasparri n. 47. Ad 3^um 1. Abjiciendi sunt scrupuli. Vide Auct. p. 63: Opportune"; item n. 97, ubi referuntur rcsponsa S. R. C. 3 Dec. 1661 et 8 Maxi 1895. 2. Dicit Lig. . 751 referens verba Lugonis:* Esto quis quicscere posset in prima Ordinatione proptcr aliquam senten- tiam scstimatam moraliter certam , tarnen non peccabit, si stante scntentia opposita aliorum pro nullitate Sacramenti, ad majorem animi quietem iterum sub conditione ordinetur , quod etiam Episcopus licite in gratiam ejus poterit facere. Et ratio vide- tur esse , quia ipsa anxietas de dubio , modo sit vehemens , justa est causa Ordinationem sub conditione iterandi. Et idem sentit Croix n. 2145 cum Gobalo , qui ait posse Sacramen- tum Baptismi iterari proptcr dubium non aperte vanum." Cfr. Tract. de Sa er. in gen. n. 30. Ad 4^um 1. Si in Ordinatione presbyteri (item diaconi) omis- sus est tactus corporalis in prima manuum impositione, tota Ordinatio videtur sub conditione iteranda; id saltem tutius esse, docent prsestantissimi canonistir. Cfr. N. Kev. tliéol. I. c. p. 55 sq. Attamcn Gasparri «. 1050 et 996 ac Pal- nyeri n. 19 putant sufficere, si sola impositio cum verbis suis suppleatur. 2. Quoad secundam manuum impositionem , quam Episcopus una cum aliis sacerdotibus facit preces eflundens, dicit Lig. n. 749: Bene advertit Croix n. 2145 quod Ordinatio facta

-ocr page 433-



		429

		sine sccunda raanuum impositione tota repetenda sit, ut etiam declaravit Ben. XIV Be Si/n. Diac lib. Vlllcap. Xu. 13." () Attamen si facta prima manuum impositione et extensis dex- leris, nee Episcopus quando pronuntiat oratiouem Oremus fralres, nee presbyteiï adstantes manus extensas tenuissent, non opus esset aliquid supplere. llatio videtur, quia adfuit sccunda manuum impositio saltem ex parte, quamquam non continuata quando oratio fundebatur. Ita judicavit S. O f f i- cium 16 Sepl. 1877 respondens : Dubium a te propositnm de valore Ordinationum collatarum, quibnsdam sacerdotibus ab Ëpiscopo istius Diccccsis, manibus haud nmplius super eorum caput extensis dum oratiouem pronuntiat: Oremus... . ad examen revocatum est ab EE. PI\'.....qui quoad Ordi- natioucs jam prnedicto modo peractas, decreverunt: Acquiescen- dum esse." Cfr. Lehmk. n. 590 (1), Palmicri «. 80, Gas- parri n. 1081. Majori itaque ratione sequitur declaratio contenta in responso S. E. C. 14 Junii 1873: S. Congr . . . non in dubium vocarc intendit valorem saerse Ordinatiouis, eo quod in illa Episcopus ordinans manus extensas non tenuerit super ordinatum ctiam per iiitervallurn quod inter primam et secundam manuum jmpositionem intercedit." Cfr. Gardellini ». 5557, N. Rev. thcol. I. XX p. 153 sq. Omissam autem solam alioruui presbyterorum adstantium impositionem manuum non opus est suppleri; (\|Uod confir!na- tur ex responso S. C. de Prop. Fide 6 Aug. 1840. Cfr. Gasp a r ri n. 1080.

		(\') Huc jn\'i\'liiii\'t responsum S. Pou n i teut ia r ise \'il Mart. 1888. » III. Episcopus N. in Ordinatione sacerdotali Titii et Caji om nes ritus tuin essentialcs turn acciden- tales recte omnino peregit, si unurn forte excipias. Nullus enim ex adstantibus uec ipse Episcopus ordinans recordatur, utrum secundam manuum impositionem fecerit, illam nempe, quam comitantur verba: Oremus fralres eharissimi etc. et quas cuin omnibus sacerdotibus simul assisteutibus agenda est: hanc profecto urnis ex pricfatis sacerdotibus fecit, sed alii _f nescio quo casu eam certo pr&tcrmiscrunt et valde pro- babilitcr, imo fere certe ipse Episcopus. Constat tarnen, Episcopum priorem fecisse impositionem, tangendo nimirum caput utriusque ordinandi et postea protulisse verba: Oremus fralres eharissimi... et castéra omnia rite peregissn." Petitur: «1. Utrum Ordinatio Titii et Caji habenda sit tanquam valida et utrum aliquid sit supplendum. 2. Si iteranda sit, utrum tota, an pars tantum; utrum ab eodem vel a quolibet Epi- scopo catholico, utrum publice an secreto." », Responsum est a S. Congr., ait Pal- mieri n. 21, Ordinationem sic susceptam a Titio et Cajo iterandam essc sub con- ditione secreto, et potcstatcm fecit eam recipiendi a quolibet catholico Antistite. Si non tantum supplendum est omissum, sed Ordinatio iteranda, utique sub conditione; ergo probabile saltem est, aliquem ritum impositionis manuum csse essentialem atque pnesertim secundam impositionem." Etcnim, addit, iu casu proposito secunda ma- nuum impositio ex toto omissa fuit.

-ocr page 434-



		430

		8. Integra Ordinatio est repetenda sub eonditione, si pifeter- missa fucrit instrumcntoruin traditio ciim verbis: Accipe po- teüatem etc, aut si liree verba fnerint substantialiter corrnpta. Vide Auct. /. 62 et Gasparri «. 1083. 4. Integra Ordinntio est sub eonditione repetenda, si in enlice non fuit vinutn, aut super patenam non fuit liostia. Nam patroni secundse et tertire sententies disputant, imm ad va- lorem Sacramenti utraque materia requiraturj atque sententia nffirmativa est probabilior, quia cum una materia non datur l>otestas directa in totum Saeramentum. Lig. ». 750 et 758, Gasparri n. 1078 et 1084. 5. Si omissa fuit ultiraa manuum impositio rum forma: Accipe Spiritum Sanclum* ete., aut lisec verba fuerunt substnn- tialiter vitiata, liic solus ritus supplendus est. Cfr. Gasparri n. 1088, Auct. p. 62. Episcopus perturbavit lorruani in tertia manuum impositione dioendo: Quorum remiserü peccata retenla iunt et quorum re- tinuerh remissa ui til. Quid? S. C. Inqn. 27 Maii 1840 re- spondit: Sub eonditione, in privato oratorio, quovis anni tempore, supplcatur a quovis Kpiscopo i ml ut o de more tertia manuum impositio et forma respeetiva Accipe Spiritum S. etc.; non tarnen repetendo csremonias accidentales antea adhibitas." Ita quoque respondit S. R. C. 22 Maii 1841. Cfr. Scavini t. IV n. 396 f). Et cum quidam Episcopus ita verba pro- inmtiassct: Accipe Spiritum Sanclum ; quorum remiseris peccata, retinentur eis et quorum relinueris retenla sunt; S. Offic. 4 Marlii 1874 jussit ad cautelam sub eonditione tertiam impo- sitionem cum respeetiva forma suppleri. Cfr. 1\'almicri ». 24, Aertnijs n. 383 Quter. 7 d). 6. De attactu calicis, patenre et host ia\' vide ». 97. 7. Si praHermissa fait unctio manuum cum verbis: Conse- crare etc, hrce sola supplenda est. Lig. n. 758. Idem tradunt nonnulli auctores de vcstium saccrdotalium impositione, ac de recitatione eanonis cum Episcopo, aut saltcm de recitatione cousecratiouis. Vide Lehmk. n. 591 sub 6. Sed neutrum cer- tum est, ait Gasparri n. 1086, addens: nos potius pu- taremus supplendam essc promissionem obedientia; in fine." Alios ritus, quamvis omniuo observari debeant, si omissi fucrint, itoari necesse non est. 67. Quomoclo Presii/lcralus dejinüur ? B. Auct, p. 63. 68. 1. Quattam sunt prvubylvri officia. 2. Qua/i indiget jurisdictione vel licenlia, til Itac licile exerceat ?

-ocr page 435-



		431

		R. Ad l^on> Auct. p. 38 et 39. Ad 2^U1" 1. Ut Sacrificium Missac lid (e o/ferat, requiritur et sufficit Ordinarii licentia generalis, quse de se supponitur. Attamen secundum Trid. Conc\' decretum prohibet S y n. D i Ce c. p. 22 universo clero saeculari et regulari, quominus peregrinos sacerdotes , eos videlicet qui Dioccesis clero non sunt adscripti , ad celebratiouem Missae vel alias sacras functiones adroittant, uisi litteras commendatitias (vulgo Celebret) ab Ordinario no- strae Dicccesis vel a proprio Ordinario aut Praefecto regulari datas prins osteiiderint, vel uni saltem ex roiuistris ecclesiiu, aut alteri personae lide digtitc probe noti sint. Litterae autent Ordinationis nullatcnus pro cominendatitiis habeantur. Nulli vero sacerdoti peregrino perraitti potest, ut sine licentia Pe- caui, in enjns ditioue versatur, ultra octiduum Missain cele- bret; ut autem ultra quindenam adiuittatur, requiritur facul- tas scripta ab Ordinario obtenta. 2. Quid requiratur, ut valide ac licite benedical in sua Dicccesi, dicitur in Tra et. de Sacr. in gen. «. 137. 3. Ut valide et licite prasil , exigitur jurisdictio seu assi- guatio subditoruin ipsi a legitiuia auctoritate facta. 4. Ut licite pradieel, seu verbum Dei publice et auctori- tative aunuutiet , regulariter ipsi opus est licentia Episcopi seu inissio, aut saltem benedictionis petitio. Quare ait V e c- chiotti lib. II cap. VI l. lp. 283: Praeter parochos, quibus ad animarum curam seinel probatis jus et ofTicium est plebein sibi commissam erudire, nemini (ex clero neuipe sa3- culari) permissum est sine venia Episcopi praedicare." Regu- lares vero semper indigeut licentia suorum superiorum, atque insuper debent petere benedictionem Episcopi; ut vero pra> dicent in ecclesiis, quac non sunt suorum ordinum, tenentur etiam habere licentiam Episcopi. llegula generalis pro clericis saecularibus statui potest haec: Qui in aliquo loco uostrae Dicccesis obtinuit mi3sionem , in omnibus ecclesiis et oratoriis hujus Dicccesis praedicare licite

-ocr page 436-



		432

		potest ex consensu rectoris ecclesia; vel oratorii; secus indi- get licentia Episcopi. Hinc dicit Craissou Man. jur. n. 1497: Siue liceutia Ordinarii parochus nulli potest permit- tere ut prsedicet, quantumvis prredicator sit sibi notus , et etiamsi seinel aut bis tantum esset prfedicaturus , et etiamsi esset Episcopus. Ita ex declaratione Clementis VIII Barbosa apud Bouix De parocho p. 600, L. Ferrari s v. Parochus art. II n. 79 (8). 5. Ut licite baptizel aut alia Sacramenta adniinistret, res diversa est pro diversis Sacrameutis et circumstantiis ; quod suis locis in Tra et. de Sa er. in specie explicatur. ART. III. De Diaeonatu. n. «9-5... 61). 1. Nomen diaconi , quid proprie signijicat; quo sen- su usurpalur. 2. Quo insuper nomi/te diaconi vocanlur ? R. Auct. j». 63. 70. Quièus pracipue riiibus Ordo Diaconatus conferlur? R. Auct. p. 64. 71. 1. Quinam negarunt, Diaconatum csse Sacramcntum , imo esse Ordinem sacrum. 2. Eslne cerlum , Diaconatum esse Ordinem sacrum et Sacramcntum ? R. Auct. p. 64 et 65. 72. Proba , Diaconatum esse verum Sacramcntum. R. Auct. p. 65 et 66. 73. Refelle objectiones. R. Auct. p. 66 et 67. 74. 1. Quanam ex sententia hodie communi est Diaco- natus mater ia el forma ; ex quibus hcec sententia probalur. 2. Quasnam alias sentenlias nonnulli auctores de hac materia et forma tenuerunt ; quare autem non vldentur admilli posse. 3. Quid observatidnm est de reliquis riiibus ? R. Auct. p. 68 et 69. Cfr. Scavini n. 396 {#),

-ocr page 437-



		433

		Pal ra i eri n. 25. 75. Quomodo Diaconalus definiri potest ? It. A uc t. p. 69. ART. IV. De Siibcllui-onntii. n. ï«ib2. Ui. I. U/ide nomen subdiacoui. 2. A quo tempore de subdiaco/tis menliu JU lum apud Latinos (urn apud Greecos ? R. Auct. p. 69 et 70. 77. QuUms rilibus Subdiaeonalus Ordinalio perjieilur ? R. Auct. /;. 70. 78. 1. linde conslat, Subdiaeonatum in Ecelesia Lalina esse Ordinem sacrum seu majorem. 2. Eslue temper ut Ordo sa- eer habitus ? R. Auct. p. 70 et 71. 79. I. Eslne Subdiaeonalus Saerameidum. 2. Q/iid re- spondetur ad argume/ila seiitentue affirmautis ? R. Ad l^um 1. Aflirniat sententia, quam S. A 1 p li o u- sus n. 736 vocat probabilem. Argumeuta hujus senteutitc re- fert Auct. p. 72. 2. Negat sententia, quam S. Alphonsus ». 737 proba- biliorera habet. Quiniiuo dicit Gasparri n. 11: Louge probabilius , ne dicaraus certum , et apud receutiorcs passim receptura est, alias Ordiuationes infra Diaeonatum nou esse verum Sacrameutum." Argumenta pro hac sententia occur- runt iu Auct. jb. 72 et 73. Ad 2^un: Auct. p. 73. 80. Quid observandum quoad verba iua(eria3 el forma;, quando adhibentur ad designatidas parten essentiales Subdiaeo- tialus et Ordinum minortim ? R. Auct. p. 74: Pra-notandum." 81. 1. Qiifcnam est materia el forma Subdiaeonalus. 2. Quid observandum de rilibus hujus Ordinationis f

-ocr page 438-



		434

		R. A n et. p. 74 et 75. 82. Quomodo Subdiacoualus dcjiniri polest ? H. A ii et. p. 75. ART. V. Dr qimliuir OrtlinlhiiN iiilinu llius. n. S38». 85$. I. Q/einam qualuor Ordines minoren existunt in Ec- clcsia Lalina; quinam vcro in Ecclesia Graca, 2. Unde numi- nu sua deducunt; ac quinam suitl dignitale priores ? R. A uct. p. 75. 84. Qnibus pracipue ritibm Ürdinet minoren conferunlur ? R. Au et. ;;. 76 et 77. 85. Qnibus ar/jnmcnlis ab aliis contcndUnr, Ordhies mi- nores esse Sacramcnla , ab aliis autem id negalur ? R. Auct. /;. 77 et 78. 80. 1. Qiumam esl maler ia cl forma Ordinum minorum. 2. Q/iid vero nonnulli opinanliir ? R. Auct. p. 78 et 79. 87. 1. Quomodo qualuor Ordines minores dejiniri pos- sunl. 2. Quid ex Ais dejlnitionibus patel ? R. Auct. p. 79 et 80. ART. VI. De Tonsiirn rlerlrnll. n. SSf»S. 88. Unde nomen tonsune, item coronae ? R. Auct. ju. 80. Nota. Dicit Gasparri n. 36, juxta uiodum loquendi sa- croruiu cauouum distingui lonsuram et coronam elericorum ; tonsura est brevitas capillorum per totum caput, corona est abrasio capillorum in vertice capitis ad moduin coroiiïe, quani nos tonsurain appellamus."

-ocr page 439-



		485

		89. Qnid est Tousura clericalis ? Esrplica defnilionem. R. A net. p. 80 et 81. 90. Q/tiitam nuitt pmcipui ritu» , sub quibus Ton aura confertur ? R. Auct. p. 81. 91. 1. Quid notandum de forma seu Jigura Jbnsura. 2. Art/w et qiw tempore ah Ecclesia instituta ent. 3. Qua de cau- sa ent instituta. 4. Qttare fertur in forma corona ? R. Auct. p. 82 84. 92. 1. Ettne Tousura proprio sensu Ordo. 2. Ej- quilntt sententia negativa et communis probatur -\' B. Auct. p. 84. 93. Qninam snuf. effectus Tonsura ? II. Auct. /;. 85. 94. Estt/c clericis obligatio Tonsuram deferendi ? 11. A u et. /;. 85. Co n c. Prov. p. 303 dicit: Singuli ad cleriun spectan- tes prfescriptam canonibus Tonsuram , extra easum legitimae dispensationis , nunquam non deferant : ac certe digni haud essen t regali Sacerdotio, c\|ui veuerandnni lioo corona: signum erubescerent. Capillis simplicem prorsua atque oiuuino niocle- stura cultum adlribeaut." 95. Quibus ralioiiibus probatur, clericos boua tempor atia licite potsidere ? R. A u c t. p. 85 et 86. ART. VII. De nttuctii liiHlruinentorum. il. INI et 09, 9(>. 1. Ob quas causas debent ordiiiandi tangere inslru- meida, qutv iis in Ordinatione tribunnlur. 2. Iistne necessarius allactm : a) p/ij/sicus , b) immediutus ? R. Auct. p. 86 et 87. 97. Dubia de validitate Ordiitatiouis presbi/leralis ex co

-ocr page 440-



		436

		quod ordinatus unum ex inslrumenlis nou tetigit. R. Auct. p. 88 et 89. Nota ad 2^l,m : Lig. ait n. 751: Croix non immerito dicit consultum csse, ut talis Ordinatio rcpetatur sub conditione, quamvis prima scntentia (affirraans Ordinationis validitatem) i\'ere ccrta vidcatur." Nota ad 4^um: Gasparri ait u. 1084: Si ordinatus teti- git palenam, uon vero hostinm et caiicem cum vino; aut ho- sliam, non vero patenam et caiicem cum vino, cum authen- ticam responsionem ignoremus, tutius erit in casu practieo consulere S. Congr. aut integram Ordinationem sub condi- tiouc rcpetere." Attaroen idem auctor l. e. uil supplciidum, dicit, si can- didatus non tetigit simul et caiicem cum vino et patenam cum Itostia, ut pnrscribit Pontificale, sed tetigit imam tantum vel alteram rem ; quia calix cum vino et patena cum hostia quid uuum constituunt, ac proinde candidatas unam rem tangens et alias tangere eeusetur." In coiifirmationcm sub: scntentia; adducit ruspousum S. R, C. (quod occurrit in Auct. ^?. 89), quia agebatur de eo qui tetigerat patenam cum hostia, non vero suppositum caiicem cum vino. Ita quoque Lchmk. n. 591. Vcrurn ex sententiu aliorum, v.g. Aertnijsw. 880 Quccr. 8, Pal mie ri n. 26, H ai u e p. 462, id hoc responso pro- bari nequit, quia in casu proposito non agitur de queestione juris, sed facti, uempc de dubio negativo, quod scrupulus vocatur. Ad rein pertinet, quod referunt A n a I. ceel. t. III p. 484: Cum Fr. N. dubitaret utrum in actu Ordinationis caiicem tetigisset, respoiisum est a S. It. C. 8 Maii 1895 : Juxla exposita aclijuieseat, quia SS. Kom. Congregationes in liane materiam de mero dubio curare non solent." In confirmatiouem scntentia;, Ordinationem sub conditione repetendam esse, adducitur decisio S. 0. C. 28 Maii 1796: Cum in Ordinatione Prcsbytcratus quidam tetigisset tantum patenam calici superpositara , non tarnen caiicem ipsum" ; Kpi- scopo bac de re consuleiiti respondit S. Congr.: juxla meute?)/. Hscc mens fuit, aiunt Palmieri n. 26 et N. Rev. t h col. t. XX p. 160 tq., ut verificatis expoaitis per examen ora- toris et magistri ctcremoniariim qui pra;sto fuit eidem Ordina- tioni, quatenus haberi possit, ])iocedat (Kpiscopus) ad secreto iteiandam Ordinationem ex intcgro sub conditione, praestito tarnen per omnes nccessario interessentes in pisefata Ordina- tione juramento servandi secretum." Cfr. Zambo ni v. Sacr. Ordinis § 5 u. 3, Haine p. 461 sq. *.\\AAA/W\\AAAAA/VN.--**

-ocr page 441-



		487

		(C.iput III De effectibus Sacramenti Ordinis. n. 98101. 98. Quisnam est triplex effectus Sacramenti Ordinis ? R. Auct. p. 89 : In tractatu." 99. 1. Quam gratiam sanclijicantem confert. 2. Qualis vocatur , ac quare ? R. Auct. p. 90 : Qualem." 100. Quales gratias actuales confert; alque in quibus consislunt f R. Auct p. 90 et 91 : Quales." 101. De characlere Sacramenti Ordinis quaer.; 1. quid per Mud intelligalur; 2. in quantum cerlum sit Mud imprimi; 3. qumnam sint qualuor sententim quoad duhium , quinam 0r- dines characlerem imprimant; 4. num diversi Ordines divermm imprimanl characterem ; ü. quinam sint pracipui ejus effectus, ac qutmam inde conseqnanlur. R. Auct. /;. 9193. Nota ad 3^um: Patroni quartae sententiac plurimi dicunt, Sub- diaconatum et Ordines minores csse tantum Sacramentalia, per quae ex institutione Ecclesiae confertur potestas ad officia singulis annexa rite obeunda. Quod isti Ordines iterari neque- unt neque potestas per eos accepta amplius amitti , conten- dunt sine charactere indelebili facile explicari ex voluntate Ecclesiae , quae eos instituit ad instar Ordinum juris divini, atque has potestates ordinandis confert non simplici commis- sione, sed consecratione : rcs autein seinel Deo consecrata Ipsi semper consecrata manet. Quod patet, ait S. Thomas 8. Q. G3 art. V etiam in rebus inanimatis; nam ecclesiae et altaris manet consecratio semper, nisi destruatur." Ordines minores, dicit Muller Theol. mor. t. 111 § 196, et proba- bilius Subdiaconatus, quac non sunt vera Sacramenta, chara-

-ocr page 442-



		438

		ctnrein sacrainentalem nou imprimunt. Cum vero nou sint nuda officia et ministeria , scd veri Ordines , ac proin stabi- litatem essentialiter iuvolvant, cliaracterem et ipsi conferunt, nempe legalem et ecclesiasticum, adinstar gradus lionorifici in civitate aut scientifici in academiis." Nota ad 5"^m: De dignitate sacerdotali i. a. vide Hurter tl. 720".

-ocr page 443-



		439

		<&put* IV. De subjecto Sacrament! Onlinis. n. 102146.

		AllT. 1. De rrquInillN ml talhlnni MiNccptionem Ordinuiii. n. lOi UMI. 102. Quodnam est subjectvm capax Sacramei/li Ordinis? R. Auct. f 93. 103. Proba ad valorem Sacramndi Ordinis requiri, ut suscipialur ab homine vialore, tnascnlo, öaplizalo , qui hoc Sa- cramentum nondum suscepil. . K. Auct. ;;. 9395: üicitur." Nota. Probata, ait Gasparri n. 121, alicujus incapa- citate ex juro divino ad Preslvyteratum , necessario consequi- tur ejusdem incapacitas ex eodein jure divino ad Episcopatun: qui Presbyteratum prsesupponit saltem juxta communiorera sententiara («. 49), et ad Diaconatuin qui ad ipsum refer- turj et pariter statim consequitur ejusdem incapacitas ex jure ecclesiastico ad alios inferiores gradus , quia Ecclesia in eo- rum institutione (loquitur ex sententia , omues Ordines iufra Diaconatum ecclesiastica) esse institutionis) imitata est ccco- nomiam juris divini, eosque instituit tanquara gradus ad Sa- cerdotium." Cfr. n. 113. 104. Quales fuerunt mulieres, qua olim dicebanlur epi- scopm , presbytera et diaconissa ? lt. Auct. p. 95 et 96. 105. Invilus potestne valide ordinari, item conslringi ad servandam conlinentiam ? R. Auct. f 96 et 97. 100. 1. Possunlne infantes ante usum rationis, item per-

-ocr page 444-



		440

		petuo amentes valide ordinari. 2. Bebentne priores adimplere obligationes Ordini suscepto annexas ? R. Auct. p. 97. Nota ad l^um: L. Perraris v. Ordo art. II n. 73 dicit: Infantes ordinantnr valide ctiam ad Episcopatum, ut com- munius tcnent doctores." Quod tarnen ncgat S.Thomas (,c, quia cum Episeopus accipiat potestatem in corpus Christi my- sticum , requiritur acceptatio cura? animarum. Dicit enim: Omnia Sacramenta, in quibus non requiritur actus suscipicn- tis de necessitate Sacramenti, sed potestas aliqua spiritualis divinitus datur, possunt pueri suscipere, et alii qui usu ra- tionis carcnt .. . Sed ad Episcopatum, ubi etiam in corpus mysticum accipitur potestas, requiritur actus suscipientis curam animarum pastoralem ; et idco est etiam de necessitate Con- sccrationis cpiscopalis, quod usum rationis babeat." In qua; verba B i 11 u a r t De Sacr. Ordinis diss. III art. III § 1: Duo distingnenda sunt in Episcopo, scilicet extensio c!ia- racteris" (vel potius cbaractcr) seu potestas, et cura pasto- ralis animarum atque Ecclesia; quacum init matrimonium spi- rituale; ad boe secundum requiritur consensus, non ad primum. Et hoc seDsn intclligcndum esse S. Thomam, docent nobilcs cjus interpretes", etc. ART. II. De rcquiNitl» nd licltam siisrcptionem Toiikiii :v et Ordiniim. II. UU 115. 107. 1. Qurenam sunt isla requisila seu condilioncs. 2. Quid in jure pretscribitur ut de iis rite constet ? R. Auct. p. 98: Quamam." 108. Quotuplex examen seu scrutinium dislinyuitur ? R. Triplex. Vide Auct. p. 98 et 99. Tertium au- tcm nostris teinporibus dici potest roere caeremoniale. Unde scrutinium proprie constat: 1. variis testimoniis , quibus or- dinantis jus et pra3sertim candidati idoneitas probatur, et 2. examine candidati 2)racsertim circa doctrinam. Ha;c generatim servanda sunt, licet ordinans certo sciat, candidatum esse un- dequaque dignum; nam a jure praescripta sunt ad abusus prrceavendos.

-ocr page 445-



		441

		109. Qnanam lestimonia et quomodo danda sunt ? R. 1. Testimonium de legitimis natalibus, Baptisina- te et Confirinatioue dat parochus ex libro baptizatorum et confirmatorum. Ejusmodi testimonium, jam requisitum quan- do candidatus in seminario admittebatur, ad Ordines susci- piendos est sufficiens, quamvis diu ante sit datum. Qua ratione hujusmodi testimonium seu extractum ex libro baptizatorum et confirmatorum conficieudum sit, videSyn. Dicec. p. 110. 2. Pro minoribus Ordinibus requiritur bonum testimonium a parocho et magistro scholse. Si agitur de alumuo semiuarii vel collegii, qui jam aliquod tempus ibidem permansit, illud testimonium datur a rectore semiuarii vel collegii. 3. Pro Ordinibus majoribus requiritur, practer testimonium superioris serninarii aliarumve personarum secundum pruden- tiam Episcopi, testimonium parochi, datum post factas pro- clamationes. 110. Qumnam notanda sunt quoad proclamationes ? R. 1. Ex prsescripto Conc. Prov. p. 173 sq., no- mina eorum qui ad Ordines majorcs promovendi sunt, inter Missarum solemnia promulgentur in ecclesia parochiali, ad quam ipse ordinandus vel ratione originis vel ratione domici- lii pertiuet. 2. Quia Conc. Prov. loquitur de parochia originis vel do- micilii ordinandi, videtur sufficere, si proclamatio fiat in una aut altera parochia, in qua ordinandus magis notus supponi- tur. Scavini t. IV n. 300 (2) ait: Quae publicatio passim hodie fit in loco domicilii ordinandorum. Jure autem fieri de- beret in loco nativitatis ordinandorum et eo in loco ubi pa- rentes saltem ab anno domicilium habent. Et si clericus se- dem mutaverit, fieri adhuc debet ubi plurimos annos commo- ratus fuerit juxta Const. Inn. X11 Speculalores." Ita quoque Prael. jur. can. S. Sulp. n. 300. Observat etiam Gas- par ri «. 694 cum Honorante: Quod si promovendus 28

-ocr page 446-



		442

		in duplici parochia notabiliter commoratus fuerit, in utraque publicationes fieri debent." 8. Ex lege Tridentina sufficit, ut publicatio fiat serael ante singulos Ordines majores. 4. Parochi, ait Conc. Prov., hac occasione monebunt fideles, ut libera voce et cum fiducia, humanre tarnen condi- tionis non immemorea , pro Deo et propter Deum pandant, si quid noverint, quod aliquem ex ordinandis removendum a sacris Ordinibus suadeat; tum etiam eisdcin fidelibus com- uiendabunt, supplices omnipotenti Deo preces evehere, ut dignos ac apostolico spiritu plenos operaiios raittat in mes- aem suam." 5. Publicatione cum inquisitione peracta , parochus quarn- primum ad Episcopum, vel ad aliuin ab eo constitutura , trans- mittat litteras continentes, publicationem et inquisitionein esse factam, ac (si nihil obstat) nulluin impedimentura innotuisse. Cfr. Auct. p. 99. 6. Hicc inquisifio cum publicatione et subsequenti testimo- nio parochi a Conc. Trid. expresse pracipitur pro singulis Or- dinibus sacris. Nota 1, Docet Scavini n. 300, Episcopum in hac publi* catione dispensare non po9se, cum sit a concilio generali pra> scripta. Attamcn videtur hac in re quid remittendum prudentie Ordinarii, si moraliter certus est nullum adesse impedimcn- tum atque jiista intervenit causa, simili modo qno dispensare potest in proclamntionibus antenuptialibus, de quibus vide Lig. lib. VI n. 1006 et Tract. de Matrim. p. 57. 2. Lege generali a publicationibus eximuntur non solum Regulares cum votis solemnibus, sed etiam Religiosi cum votis simplicibus ad Congregationem a Sede Apost. approbatam pcr- tinentes." Gasparri «.701 cum Honorante. 3. Prseter publicationem Episcopus debet parocho commit- tere, ut de ordinandorum natalibus, rctate, moribus et vita a fide dignis diligenter inquirat. Verum quoad testimonium de natalibus et setatc vide n. 109 sub 1. 111. Quotum observanda sunt circa alterum serutininm?

-ocr page 447-



		443

		R. 1. Ex Conc. Trid. Episcopus, aliis sibi adscitis, diligenter investiget et examinet ordinandoruui genus (i. e. num nati sint ex parentibus catholicis et legitimo Matrimonio conjunctis, quo loco uati , et num baptizati), persouam (i. e. num ligati sint aliquo impediraento), atalem (i. e. num eam habeant quee ad Ordinem petitum requiritur), iustitulionem (i. e. titulum Ordinationis), mores (num conveniant Ordini seu mi- nisterio), doctrinam (num sufficiat pro Ordine petito) , fidem (num in aliquo deficiat). 2. In praxi receptum est, ut de his omnibus alius de mandato Episcopi prius judicet, potissimum ex habitis testi- moniis ; deinde vero, si nihil obstat, examen praescriptum reducatur ad candidatorum doctrinam explorandam." Gas par- ri n. 755. 8. Episcopus non tenetur personaliter candidatum exami- nare, aut ejus examini prsesidere; sed potest etiam cxamina- toribus et etiam uni tantum examinatori examen committere." Gasparri n. 754. 4. Forma examinis non est determinata; plerumque exa- men esse solet orale tantum." I. c. a. 757. 5. Si Episcopus certus est de sufficienti scientia promoven* di, examen strictc requiri non videtur. Z a 11 i n g e r List. jur. eccl. lib. I§ 414, Lig. n. 792, Mare n. 1914, Pal- mieri n. 79. Attamen melius aget Episcopus, ait Gaspar* ri n. 769, si examini minus rigido promovendum submittat. Cseterum Conc. Trid. utitur hisce verbis: Episcopus.... ordinandorum .... doctrinam .... diligenter investiget et examinet"; atque Pontificale sub poena excommunicatio- nis prohibet, ne quis .... non descriptus, examinatus, ap- probatus et nominatus ullo pacto audeat ad suscipiendos Or- dines accedere." Verum , ut dicit B a r g i 11 i a t Prcnl. jur. eau. >i. 292, praedicto Conc. Trid. decreto plane satisfaciunt examina quibus in medio et in fine cujusque anni subjiciun* tur clerici in nostris Galliarum seminariis , quin alia imme-

-ocr page 448-



		diate ante Ordinationem instituantur." 6. De examine alienorum subditorum et Regularium vide Auct. p. 99, Gasparri n. 749 sq. et 920, Lig. n. 792, Vecchiotti t. 1II\\ 22et23, De Angelis t. I p. 242, Lehmk. ». 601, Pal mi e ri De Ordine ». 81. Vide etiarn infra n. 162 ad 3». i. Vocatio divina.* 112. Quid est divina vocatio ad stalum clericalem ? E. Auct. p. 100. 113. 1. Qnare divina vocatio nccessaria est etiam ad Tomuram et Ordines minores? 2. Proba hanc este necessariam. R. Auct. p. 100 et 101. 114. 1. Quanam simt pracipua signa vocaiionis divina. 2. Quanam sut/t media quibus cognosci potcst ? Pran. Indicia vocationis divinte quandoque sunt extraordi- naria et fere miraculosa, cura nempe Deus aut medio aliquo extraordinario suam voluntatem manifeatat, quod\'accidit v. g. in S. Paulo et S. Ambrosio, aut per insolitos Spiritus Sancti motus interiores atque iuspirationes aliquem ad stalmn eccle- siasticum impellit. Ejusmodi autem manifestatiouem divinae voluntatis nos sperare non possumus nee debemus ; sed aliis mediis ordinariis nobis suflicienter de divina vocatione con- stare potest, ita ut alacri confidentique animo Deum vocan- tem sequaraur. Unde : R. Ad l^um 1. Immunitas a vitiis et positiva vitse probitas, de qua n. 120. 2. Aptitudo ad sacras functioues; ideoque debita scientia (de qua n. 119) et immunitas ab irrcgularitatibus , in qui- bus non dispensatur. Irregularitates et impedimenta , in qui- bus dispensatio obtincri potest, haberi nequeunt ut signa non vocationis. 3. Constans aut saltem prsedominans inclinatio ad statum

-ocr page 449-



		445

		clericalem et sacras functiones ex recto fine seu int uil u glo riae Dei et salutis animarum. Deus, ait Gasparri ». 117, non vocat communiter hominem ad statuin clericalem , quin illum interius inclinet aspiratione quailam supernaturali, quau non est semper sensibilis, et quandoque est impugnata af- fectibus coutrariis naturae, vel etiain timore quem auiiruc iu- cutit onus grave ministerii sacerdotalis. liane inclinationem uecessario comitatur ardens charitas erga Deum et erga proxi* mum propter Deum , sacrorum studium , rerum divinarum cura." 4. Superiorum et confessarii deliberata suasio seu eommen- datio. Cfr. Aertnijs Theol. past. . 135, L e hink. ». 692. Ad 2^um 1. Assidua oratio. 2. Mortificatio passionum praccipue superbise et luxuriac. 3. Exacta observatio eorum quac in statutis seminarii prae- scribuntur. 4. Sedulum studium. 5. Consilium superiorum prsesertim confessarii. Abscondita cordis sui, dicit Gasparri n. 118, sincere denudet, sinus et recessus conscientiae aperiat suo moderatori, qui hoc modo ejus indolem, ingenium, animi propensionem, divinas motio- nes, incrementa virtutum percipiet; et simul lumen Spiritus Sancti humiliter iraploret ea animi dispositioue ut Dei volun- tatem, quaecumque ea sit, sequatur. Post hoec, si moderator conscientiae pronuntiat pro statu clericali . . . . , item rector seminarii .... et Episcopus , facto scrutinio , jam satis de divina vocatione constare dicendum est, et candidatus, sepo- sitis omnibus scrupulis, fretus divino auxilio, ad sacram Or- dinationem accedat." 115. Quitl ceuteudum de iis :* 1. qui se pul.aut a Deo vocari, alque vocalionem nou sequuutur; 2. qui si/ie vocatione slatum clericalem amplexi suut ? R. Ad l^um 1. Qui medio extraordinario a Deo vo- cantur, sub gravi peccato vocationem sequi tenentur. De hac praecipue vocatione intelligendi sunt auctores, qui dicunt ejus-

-ocr page 450-



		446

		dera esse periculi officium sacenlotale usurpare, Deo nou vo- cante , atque illud recusare , üeo vocante. 2. lis vero, qui ex siguis ordinariis se vocari jure putant, prudentia christiana quam inaxiine suadet ne vocationi desint, ita ut reuuentes ab omni saltem culpa excusari nequeant. Etenim vocatione neglecta non habebunt congrua gratia; au- xilia, qua? Deus ipsis in statu ecclesiastico pneparavit, et quibus destituti, licet gratia sufficiens nemini desit, difficul- ter salutera assequentur. Hoc sensu loquitur S. Alphousus lib. V n. 78 agens de statu religioso. Attanien non constat eos gravis peccati reos esse. Atque S. Pcenitentiaria 27 Auff. 1829 respondit, cogendum non esse ad suscipiendos sa- cros Ordines clericum qui , licet a suis superioribus electus et a suo confessario dignus judicatus sacro ministerio, obtem- perare illorum monitis renuit causa huinilitati.s vel tiniore pe- riculoruin ; nee etiain cogendum censuit diaconum ad susci- piendum Presbvteratus Ordinem. Hif terminis , adjungunt Prsel. jur. can. S. Sulp. i. II n. 288, casus proponeba- tur, et addebatur simul clericos, de quibus consulebatur, al- legare in sui favorem libertatem qua; jure naturali unicuique datur remanendi iu statu communi vitae christiana;. Cfr. Sca- vini ii. 404. Ad 2^um Au et. p. 102. ii. Conflrmatio. 116. 1. Quo jure requlrünr Conjirmalio. 2. Obligalue hoc prceceplum sub peccato gravi f R. Auct. p. 103. iu. Legitima setas. 117. 1. Qua iiurn atas requirilur ad licile recipiendum : a) Tousuram et Ordines minor es ; b) Subdiaconalum; c) Diaco-

-ocr page 451-



		447 nalum; cl) Presbgleratum; e) Episcopatum, 2. A quo momenlo \'Utiiu-s compulandus est. 8. Debetne auuus slricle esse eomplelus? R. Auct. p. 103 et 104. Nota. Qui dubitat, nuui ad legitimam setatem pervenerit, nuu potest Ordiues suscipere j tune enim possessio stat pro pr&cepto. Lig. lilt. I n. 32. 118. 1. Qieis potent dispensare in atale pro Ordinibus saer\'u requisila. 2. Quam facullalem dispensandi in. atale Aa- bel Epitscopus nosler ? R. Auct. p. 104. Nota 1. Dispensatio iu retate a S. Sede quandoque impe- trari potest etiam ob utilitatoin privatam ordinandi ejusque familife. De Angel is lid. I Ut. XI, t. lp. 226. 2. S. C. S. Officii 9 April. 1727 declaravit, Episcopum vi facultatis memoratae dispensare non posse cum ltegularibus. iv. Dcbita scientia. 119. Quanam scienlia requiritur ad lieitam susceplionem Tonsuren et Ordiuum ? R. Auct. p. 104 et 105. Nota 1. Presbyterandus quilibet saecularis debet scire ea qua; spectant ad Sacrificium atque Sacramenta Baptismi et Extr. Unctionis ; insuper talem debet habere scientiam theo- logia; moralis, ut in casu necessitatis Confessionem audire \\\'a- leat. Lig. «. 791. 2. Episcopus potest talem scientiam exigere, qualis ad ap- probationem confessarii requiritur, ejusmodi nempe qua sa- cerdos casus ordinarios resolvere et de difficilioribus dubitare possit. Cfr. Lig. n. 792. Hinc lnnocentius XIII Const. Aposlolici minislerii 13 Mart. 1723 , hortatur Episcopos ut, quantum üeri potest, eos tantum ad Sacerdotium assumant, qui saltem theologi* moralis competenter periti sint. Major autem scientia uostris prasertiin temporibus in sacerdote exi-

-ocr page 452-



		448 gitur. Cfr. Conc. Prov. p. 305 sq., et p. 308 sq. Quoad Regulares vide u. 162. v. Probitas vit». 120. 1. Qualis intelligilur vitte probitas, qua ad licitam Tousura et Ordinum susceptionem requiritur ? 2. Proba cjusmodi probitatem ueeessariam esse. 3. Quid hac in refalso contendunl Pistorienses ? R. Auct. p. 105 et 106. 121. Quid ageudum confessario cum clerico in vitio turpi habiluato ? K. Auct. p. 107. Consuli etiam possuut Bouvier l. IV Trad. de Ordiue cap. Vil art. Il, Gonsset t. II n. 658, Aertnijs lib. VI u. 314 Quar. 10, Theol. past. n. 135, Gasparri ». 573 sq., N. Rev. théol. t. XXVIII. vi. Status gratis. 122. Quid Ah de statu gratia atdmadvertendum est!\' R. Auct. p. 107 et 108. vu. Recta intentio, 123. 1. Quanam Juc iutelligitur recta intentio. 2. Quare requiritur ? R. Auct. p. 108. 124. Num et per quoduam tempus exercitia spiritualia Ordinibus suscipiendis pramitti debent? R. 1. Quod attinet ad Italiam et insulas adjacentes, a Sede Apostolica prsescriptum est, ut omnibus et singulis Ordinibus majoribus prsemittantur exercitia spiritualia per de- cem dies. Quantum ad cseteras nationes S. C. C. nunquam data occasione Episcopos hortari omittit, ut hsec eadem in ipsorum Dioecesibus peragantur. Ante Ordines minores lege

-ocr page 453-



		449 generali prseseripta non sunt, sed solent per paucos dies ha- beri. Cfr. Auct. p. 108: Nota." 2. In nostra Diaucesi ante Ordines sacros exercitia per de- cein dies iustitui debent, nisi peculiaria adjuncta aliud sua- deant." Syu. Di oec. p. 54. Ex rnaudato autem Conc. Prov. p. 175, oinnes, qui clericali militise adscribi petunt, per ali- quot dies spiritualibus exercitiis vacare debent. vin. Intmunitas ab impedtmentis canonicis. 125. A quibus impedimenlU ordinaudi debent esse immune» ? R. Auct. p. 109. ix. Subjectio Episcopo ordinanti. 126. In quantum ordinaudus debet esse subjectus Epi- scopo ordinanti ? R. Auct. p. 109. x. Titulus sacrae Ordinationis. 127. 1. Quid iutelligitur per titulum Ordinationis. 2. Quo jure seu lege, et qua de causa titulus inlroduetus est. \'6. Quo- tuplex disliuguitur ? R. Auct. p. 109 et 110. 128. Quid iutelligitur per titulum benejieii; quienam alia ad Auno titulum quodammodo referuntur ? R. Auct. /;. 110 et 111. 129. Qurenam requiruutur, ut peasio possil constituere titulum Ordinationis ? R. Auct. p. 111. 130. Quid iutelligitur per titulum patrimouii; ac queenam eonditioues requiruutur ut sit legitimus? R. Auct. p. 111 et 112. 131. 1. Quanam est qnautitas tituli Ordinationis. 2. Quid vero Episcopis nonnunquam a S. Sede concedüur?

-ocr page 454-



		. 450

		R. Auct. p. 112 et 113. 132. Quo tilulo ordiuantur Regulares professi? R. Auct. p. 113. 133. 1. Quid qiioad tiltdum a S. Sede mullis Congrega- tiouibus religiosis el l\'rcfeclis Missiouum coucessum est. 2. Quid iiolaitdum quoad Regulares post wcram Ord\'mationem lieligionem quoquo modo egressos ? R. Ad l^unl 1. Mulüc Congregationes religiosrc babeut iudultum, ut earuui alumni ordiuari possint ad titulum mensa communis vel Congregatiouis, qui respoudet titulo pauperlalis Regularium qui vota soleuiuia uuneuparunt. Yide Auct. p. 114. Iste auteui titulus tantum valet pro iis, qui vota qui- dera simplicia, sed perpetua jam einiserunt et proprio Insti- tuto seu Cougregationi stabiliter aggregati sunt; aut qui sal- tem per trieunium permanseruut in votis simplicibua tetopo* raueis quoad ea Instituta qurc ultra trieunium perpetuum dif\'- ferunt professionem. S. C. EE. et Rit. 4 Nov. 1892. Cfr. N. Rev. the\'ol. t. XXV p. 80. 2. Auct. ;;. 114: Plures Episcopi." Nota. Quoad titulum Mistionis dicit Zitelli Jpparalus juris p. 354 s/j.: Non secus ac alumni coll^giorum pontifi- ciorum, ii omnes qui titulo Missionis inter sacros rniDistros cooptari cupiunt, tenentur prius juramentum emittere, quo spondeant Missioni cni destiuati sunt vel destinabuntur, se fore perpetuam operam daturos . .. Eis qui hoc titulo sunt ordinati, vi pra\'stiti juramenti interdicitur in Keligionem ingredi absque venia S. Sedis; ejus nanique jndicio reservatum est, preevia Ordinarii, cujus intererit, relatione, judicare, utrum Missionnm, quarum servitio ii simt addicti, necessitas id pa- tiatur." Cfr. Bucceroni Encltir. mor. p, 144 sq. Ad 2^U1" 1. Alumni votorum solemnium, vel simplicium perpetuorum vel tcruporalium, in sacris Ordinibus constituti, qui expulsi vel dimissi fuerint, perpetuo suspeusi maneant, donec a S. Sede aliu modo eis consulatur ; ac preeterea Epi- scopum beuevolum receptoren! inveneriut, et de ecclesiastico patrimouio sibi provideriut."

-ocr page 455-



		451

		2. Qui ia sacris Ordinibus constituti et votis simplicibus obstricti sive perpetuis sive teinporalibus, sponte diinissioneni ab Ap. Sede petierint et obtinuerint, vel aliter ex Apostolico privilegio a votis simplicibus vel perpetuis vel temporaneis dispensati fueriut, ex r-Iaustro dou exeant, donec Episcopum beuevoluin receptorem invenerint, et de ecclesiastico patrimouio sibi providerint; secas suspensi maneant ab exercitio susce- ptoruui Ordinuui. Quod porrigitur quo(\|Ue ad aluinuos votorum siiuplieiuui teinporaliuin qui quovia professiouis viuculo jam foreut soluti, ob elapsum tempus quo vota ab ipsis fueruut uuncupata." Ita deer. S. C. EE. et ER. 4 Nov. 1892. Vide etiain deer. 20 Nov. 1895 in Anal. eccl. I. IVp. 56 et in N. Rev. théol. t. XXVIII p. 189 tq. 441. 134. Quas pienas ob defectum lituli incurrere possuul turn ordinaus turn ordinalus ? R. Auct. p. 114 et 115. xi. Ordinibus praerequiritur Tonsura et Ordini superiori Ordo inferior. 135. 1. Num el qualenvs Ordinatio per gradiim est ne- cessaria. i. Subjacetne clericus per sallum ordinalus suspeusioni ab Ordiite sic suscepto? R. Auct. p. 116. 136. Num el sub quo peccalo requiritur. ui ordinalus Or- dinem susceplum exerceal antequam ad altiorem ascendal? R. Requiritur, sed tantum sub peccato veniali, cum verba Conc\' Trid. magis sint consultiva quam pra\'ceptiva. Ita Salmant. apud Lig. //. 801. Attamen, ut ait Gasparri n. 512, necessaria est dispensatio Sedis Ap., ut ordinatus ad superiorem Ordinem in distincta Ordiuatione promoveri valeat, quin Ordinem receptuin prius exereuerit." Cfr. A uct. p. 116 et 117. Observat vero Scavini //. 303, exercitium nou requiri sub peccalo, si agitur de Ordinibus minoribus, quorum exer- citium obsolevit.Cfr. etiamH ai nep. 452,Lehmk. n. 606(10).

-ocr page 456-



		452

		xn. Interstitia. 137. 1. Quid inielligitur per interstitia. 2. Qticeuam inter diverso\'s Ordines scrvanda mint. 3. Quomodo annus compulandws est!\' R. Auct. p. 117 et 118. 138. 1. Num et qua ratioue Episcopus dispensare polest in interslïtio unius annl. 2. Poteslue Episcopus unquam eodem die eidem Ordines minores et Subdiaconatum, aut dnos Ordines majores conferre. 3. Qui/iam Episcopus dispensandi jus habet. 4. Poteslne eliam Vicarius Generalis aul Viearius Capilularis dispensare. 5. Quisnam dispensat pro liegularibus ? R. Auct. p. 118 et 119. Nota ad l^um : In intcrstitiis inter Ordines minores et Sub- diaeonatum, item inter Diaeonatum et Presbyteratum Episco- pus tantum dispensare potest ob necessitatem aut utilitatem Ecelesise. Quamvis Conc. Trid. dicat, dispensationem in inter- stitiis inter Diaeonatum et Presbyteratum non esse concedendam nisi ob Ecclesiae utilitatem ac necessitatem; S. C. C. 3 Maii 1620 declaravit, haec verba non copulative sed disjunctive intel- ligenda esse. Ecclesia vero , pro cujus necessitate aut uti- litate dispensatio concedi potest, juxta Conc. Trid. est Eccle- sia cui ordinandus adscriptus est (Lig. n. 795); sed quouiam haec adscriptio clericorum alicui peculiari Ecclesiae usu recepta non est, putamus nomine Ecclesiae in casu veuire Uioecesim ad quam candidatus pertinet et in qua miuisterium sacrum exercere debebit." Gas par ri n. 504. Pro dispensatione in interstitio inter Subdiaconatum et Diaeonatum requiritur quidem justa causa; sufRcientia autem causac remittitur arbitrio et prudentiae Episcopi. At Episcopus noster habet f\'acultatem quinquennalem : Con- f\'erendi Ordines extra tempora et non servatis interstitiis usque ad Sacerdotium inclusive." Ut autem eodem die duos sacros Ordines eidem conferre possit, indiget speciali indulto S. Sedis. Clr. Auct. p. 118, Lehmk. a. 606 (4).

-ocr page 457-



		458

		xiii. Locus et tempus debitum. Prcen. Quid de hisce statuat Conc. Trid., vide A uc t. p. 119. 139. In quo loco Tonsura et Ordines minor es conferri poftsunl ? R. 1. Conferri possunt in quocumque loco decenti. 2. Disputatur, num valeant conferri in aliena Dioccesi sinc expressa licentia Ordinarü loei. Qnia prohibctur quominus Episcopus pontificalia exerecat in aliena Dioccesi sinc expressa licentia Ordinarü illius Dicceesis, eontroversia inde oritur, nnm Tonsnrara et Ordines minores conferre sit exercere pon- tificalia. Alii dicunt in his conferendis semper exerceri ponti- ficalia.quia cxercetur actus Pontifici reservatus ; alii conten- dunt, essc pontificalia, si Episcopus eos Ordines confert in- dutns omnibus insiguibus pontificalibus; non esse pontificalia, si illos confert indutus simplici stola supra rochetum et mitra simplici, quod faccre potest Tonsuram et Ordines minores pri- vatim conferens j alii, quibus adhserct Lig. n. 756 et 798, putant non exerceri pontificalia in collatione Tonsura;, quia non est Ordo et solet privatim conferri sine insignibns pon- tificalibus. Cfr. N. Re?. théoL t. XXI p. 269 et Tract. de Ccns. p. 37. Ordinarius loei, qui Episcopo alicno concederc potest licen» tiam cxercendi pontificalia, est Episcopus, atqnc scde vacante Capitulum, et deinde Vicarius Capitularis. Cfr. G a s p a r r i «. 97. 140. In quo loco conferendi sunt Ordines majores? R. Auct. p, 119 et 120: Quoad locum." 141. 1. Qua die et hora Tonsura et Ordines conferri possunt. 2. Quid observandum, si Episcopus habet specialem facultatem conferendi Ordines extra tempora ? R. Auct. Ad l^um p. 120 : Quoad tempus" et p. 121: Consecratio episcopalis." Ad 2^um p. 120: At plures." Cfr. Lehtnk. n. 605, H aine p. 458. 142. Qualis Missa die Ordinalionis ab ordinanle cele- brari debet\' R. Si Ordinatio habetur diebus jure statutis, cele- brari debet Missa de feria sine commemoratione Sanctoruni

-ocr page 458-



		454

		forte occurreutium; si vero Ordinationes extra tempora con- feruntur, celebratur Missa de festo currente cura orationibus pro ordinandis. Hoc patet ex variis decretis, quae refert Gas- parri n. 64. 143. 1. Num et quanta est ordinalis obligatio commnni- candi in Missa Ordinationis. 2. Qu/d attendere debent pres- byteri neo-ordinali celehrantes cum Episcopo ? R. Auct. p. 121. 144. Num et in quantum, obligant preces qua ab Episcopo ordinatis imponuntur ? R. Auct. p. 121 et 122. Cfr. Scavini n. 399. 14B. Ad quid tenentur sacerdotes vi promissionis obedien- tia quam faciunt Episcopo post Jinilam Ordinalionem ? R. Auct. p. 122. Nota. Gasparri n. 1070 dicit, vi hujus promissionis sacerdotem ssecularein debere adimplere etiara virtute fidelitatis obligationes quibus ratione sui status tenebatur erga Episco* pum; e. g. servare debet leges Episcopi circa disciplinaui ec- clesiasticam in victu, vestitu, redituum ecclesiasticorum admi- nistratione, etc." Cfr. Bargilliat P/W. jur. can. n. 600 sa.

-ocr page 459-



		455

		nput V. De ministro Ordinum. n. 146168.

		146. Qnoluplex minisier Ordinum dislinguitur? R. Au et. p. 122. 147. 1. Quia est minister ordinarius? 2. Proba solum Episcopum ette minislrum ordinarium. R. Au et. /;. 122124. 148. Quia eal minialer legilimua, seu quis Episcopus Ordines valide el licile confert. 2. Qumnam exinde conseclaria? R. A uct. p. 124 et 125. 149. Quid aenliendum de validitate Ordinalionum Jan- senislarum el Anglicanorum ? R. Auct. p. 125 127. Fusius iu Appendice II. 150. Quos Ordinea Episcopus conferre polest? R. Auct. p. 127. 151. De Consecralione episcopaü quaer. : 1. quol Episcopi reqniranlur ut licile fiat; 2. quandonam turn ad validam turn ad licilam Consecrationem aufliciat unua Episcopua; 3. quibua ralionibua innilalur ae/denlia, ad validam Consecrationem : a) requiri per se plurea Epiacopoa; b) unum Epiacopum aatia ease. R. Auct. p. 127129. 152. 1. Quid requirilnr ut Episcopus licile Ordinaliones conferat. 2. Quandonam requirunlur litterce dimissoriales, quan- donam leslimonialea. 3. Quasnam pcenas incurrunt contra has leges agentes ? R. Ad l^um et 3^,im Auct. p. 129. Ad 2^um 1. Litterae dimissoriales requiruntur, si Episcopus Ordiuationes confert alieno subdito; de quibus n. 160. 2, De littcris testimouialibus, qusc pro omnibus et singulis ordinandis requiruntur, actum est u. 109. Hic autem agitur

-ocr page 460-



		456

		de litteris quae testimonium riant de proprii subditi imrauni- tate ab impedimentis cauonicis seu de ejus bona vita et mori- bus, si in aliena Dioccesi moratus fuerit. Iste requiri debent ab omnibus Ordinariis, in quorum Dioccesibus candidatus tam diu moratus fuerit ut potuerit ca- nonicum impedimeutuin contrahere. Nota. Pleriqne anctores censent, uti etiam Roma? observa- tnr, litteras tcstimoniales exigi debcre ab omnibus Ordinariis, in quorum Dioccesibus candidatus per notabile tempus moratus fuerit post septimuin eetatis anniim ; ex aliorum vcro senten» tia : post anniim quartum decimuin. Cfr. Gasparri n. 729 sq., Vecchiotti lib. V cap. VIII § 19 t. lil p. 30. Quod- ii.iiii vero est notabile tenq>us intra quod candidatus potcst impedimentum contrahere? Episcopus, ait Vecchiotti l. c. p. 33, non tam rigide tcstimoniales exigere debet, ut ar- bitrio locus non sit, seu potius judicio eas haud cxposccndi in quibusdam eventibus, in quibus nullnm contrahi potuisse iinpedimentum facile conjiciatur; siquidem agitur de possibili- tate juridica, non metaphysica (nam impedimentum ctiam per brevissiraum mora; spatium contrahi potcst), et lex ad id re- spicit quod frequentius accidit, et non ad ea quae raro con- tingunt." Plurcs auctores dicunt, tempus notabile in hac ma- teria generatim essc semestre, uti ctiam consideratur ab ipsa Curia Romana, atque testimoniales requiri, etiamsi mora- litcr certnm sit nullum impedimentum tempore semestris com- morationis contractum fuissc. Cfr. Gasparri n. 730 et 679, item Lchmk n. 604, qui spatium duodceim circiter mensium pro notabili tempore habet. Cfr. N. Rev. thcol. t. XXIII p. 217. Attamcn S. C. super Disciplina regnlari 27 Nov. 1892 et S. C. C. 9 Sept. 1893 declararunt, si agitur de candidatis qui servitio militari addicti fuerunt, hoc tempus esse trimestre. Ratio est quod milites impedimentum , pra;ser- tim quoad mores, facilius quam alii contrahere possunt. Cfr. Anal. eccl. t. III p. 15, N. Rev. th éol. I. XXVI p. 9 sq. De inquisitione facienda et de forma in qua litteras testi- moniales ab Ordinario alieuo dari debent, vide Gasparri n. 709 sq. 153. Quoluplici tilulo polest quis esse subdilus alievjus Episcopi quoad Ordines suscipiendos ? R. Auct. p. 180.

-ocr page 461-



		457

		154. 1. Quid est excardinatio. 2. Quanam ad eam re~ quiruntur. 3. Qnare vi excardinationis Episcopus alienns licile Ordines conferl ? R. Ad l^um Excardinntio (sivc excorporatio, qurc vulgo dicitur cxeat) est actus quo clericus solvitur a potcstatc sui Ordinarii ut cooptetur in clcrum aliensc Dicecesis. Ad 2^UI" Ad validam et complctam excardinationcin requiri- tur ut excorporatus consensum d ede rit et ab alio Episcopo receptus sit, seu in aliena Dicecesi incardinatus sit. Quid vero exigitur aut suflicit ut quis in aliena Dicecesi vere incorpora- tus dici possit? Certocertius suflicit, si alienus Ordinarius verbis vel scriptis declarat se clericnm in suum clcrum cooptarc. Item suflicit, si alienus Episcopus ei confert beneficium perpetuum et residentiale. Item, ut videtnr, si Episcopus antequam alie- num clcricum excipit in sua Dicecesi aut ei Ordines confert, exigit excardinationem et dein eum ut reliquum suum cler\\im inscribit. Ita salvo meliori. Bouix in liev. des soiences eccl. t. V p. 29 sq. Vide tarnen n. 159 Nota. Ad 3^um Quia per completam excardinationem clericus eva- dit subditus aliena; Dicecesis ita, ut liujus Episcopus subintret in jus quod Episcopus excardinans in clerum habebat. Igi- tur, ait Annotntor in Acta S. Sedis t. VI p. 497, inter quatuor titulos, qui lege sunt constituti, et alius acquipollcns connumerari potest, qui est titulus legitimpc excardinationis. Dixi ocquipollens; nam revera qui bujusmodi titulo ordinat eo jure ordinat quo ordinare potuisset ille qui excardinavit." 155. 1. Quis est subditus alicujus Episcopi rationa origi- nis ad recipiendos Ordines. 2. Quodnam discrimen observandum est inter casum quo filius nascitur in loco domicilii palerni et casum quo fortuito alicubi nascitur ? R. Auct. p. 130 et 131. 156. Quis est alicujus Episcopi subditus ratione domicilii ? R. Auct. p. 132. Nota. Si filius est alieni juris, satis est ut in parochia commoretur ille sub cujus potestate filius est, quia filius do- inicilium illius sequitur et continuat etiam post acquisitam majorennitatem, nisi aliud coustet; e. g. (lum pater est in parochia, filius in seminario aliense Dicecesis degit." 6as parri n. 881. Cfr. Lucidi Visil. ss. lint. t. Ip. 165 n. 88 et 93. 29

-ocr page 462-



		458

		157. Quid rcquirilvr ui qtiis s/l snbdilus Episcopi raliotie beneficii.\' R. Au et. p. 132 et 133. 158. Quandonam quis est snbdilus Episcopi ralione fa- miliaritatis ? R. Au et. p. 133. 159. Quid juris est, si quis ex vario titulo diversos ha- bet Episcopos proprios? R. Auct. p. 133 et 134. Nota. Si quis ah Episcopo proprio ratione doraicilii sacram Ordiuationem recipit, eo ipso clero illius Dicecesis adscribitur et non pertinet ad clerum Diaicesis originis. Hoc au tem locuin non liabet, si quis ordinatur vi dimissorialium Episcopi origi- nis. Mine, ait Gasparri n. 857, videmus in pluribus Diwcesibus Episcopuin domicilii candidatum nunquam ordinare sinc littcris dimissoriis Episcopi originis; quo significat, se candidatum non recipere in clerum surc Diuccsis, qui proinde remanet in Dioecesi originis. lhcc disciplina lloina: servatur ; formale enim decretuui Cardinalis Urbis Vicarii, quod difficile conceditur, necessariam est ut candidatus, origine ad aliam periinens Dicecesim, adscribatur clero Itomauo." KM). Quid rcquir\'ilur nt Episcopus alieuus l\'ieile Tonsu- ram. et Ordines conferat subdito alieno ? R. Liceutia proprii Kpiscopi expressa, qua; in scriptis dari solet, et bodio vocantur Ulier m dimissoriales, quibus itaquepro- prins Ordinarius alieno Episcopo dat liccntiam suum subditum pro- movendi una cara testimonio, candidatum csse idoneura ad Ordines suscipiendos («. 152). Cfr. l.c. n. 885 et V ecc b i o tti l. e. § 23. Nola 1. Ut pnreipit Conc. Trid., antequam Httera¹ dimis- soriic eonceduntur, candidatus debet a proprio Ordinario exa- minari et approbari, hujusque approbationis meutio in littcris facienda est. Vide Auct. /;. 99. Si vero candidatus a Diocesi propria absens est, nee facile ad suum Episcopuin accedere potest, usus invaluit ut examen committatur Episcopo ordinanti. Gasparri n. 877.

-ocr page 463-



		455)

		2. Si diiuissoria\' dantur pro Ordhribm, aut etiam ;;ro omnibus Ordinibus, non valent pro sacris. /. c. k. 883. 101. Qnis/iam est proprius Ordinarius, qui litteras di- missoriales coacedere potent ? R. 1. Episcopus proprius quoad Ordinationcs ex qna- cumque quatuor causarum , de quibus //. 155 sq. Cum di- missorialium concessio non sit actus potestatis Ordinis, sed episcopalis jurisdietionis, potest eas dare Episcopus, nondnin consccratus, si possessionem suac Din\'cesis adeptus est. 2. Vicarius generalis ex speciali inandato Episcopi. 3. Capitulum ejusque Viearius, sede vacante, sed tantum post annum a die vacationis; attamen infra annum iis qui arctati suilt ratione beueficii i. e. (jui receperunt vel rccepturi sunt beneficium ad quod certus Ordo intra annum rcquiritur. Cfr. Gasparri n. 865 sq. Nota. Litterte dimissoriales dat:c non expirant mortc con- ccdentis, etsi nondum expeditne sint. Attamen, sicut ab Epi- scopo qui eas dedit, ita etiam ab ejus successore, re adliuc intcgra, revocari possunt. Gasparri n. 888. 102. 1. // quonam Episcopo ordinari debent: I. llegu- lares, 2. Membra Coiigregationum in quibus non emittnntur vota solemnia. 3. Quid notandum quoad eorum scientiam ? R. Ad l^ura Rcgulares professi vota solemnia, nisi ha- bent speciale indultum , Ordines suscipere debent ab Episcopo Diccccsis, in qua situm est monasteriuni ad cujus familiatu pertinent. Attamen possunt ordinari a quocuuque alio Epi- scopo , si Episcopus dicecesanus statuto tempore Ordiuationcni generalem non habebit. A u c t. p. 134. In jure nihil statu- turn est circa tempus quo Rcgulares ordinandi morari debent in monasterio Diwcesis Episcopi urdiuatoria ad ellectum ut de illius familia dici possint." Ita Ho nor ante apud Gasparri n. 930. IIa;c cadem valeut quoad Tonsuram et Ordines minores pro iis, qui post novitiatum emiscrunt vota simplieia. /. c. n. 931. A quo Episcopo ordinari debeant Novitii

-ocr page 464-



		460

		Regularium controvertitur. Vide Auct. p. 134. Veruin ex decreto 12 Junii 1858 non licet eis durante trienuio post tyrocinium ante profe.ssioncm solemnern concederc dimissoria- les nisi ad Tonsuram et Ordines minores. Concludit Gasparri n. 931, professos votoruin tantum siinplicium post novitiatuni et a fortiori Novitios in materia Ordinationis regi jure saecu- larium, nisi habetur indultum apostolicum. Ad 2^unl Sodales Congrcgationum, in quibus vota simplicia tantum emittuntur, nisi habent speciale privilegium, Ordina- tiones suscipere dcbent ab Episcopo originis aut doraicilii. ld declaravit S. C. EE. et RR. 6 Maii 1864. "Vide Bizzarri p. 760 sq., Gasparri n. 931, N. Rev. théol. t. XVII p. 494 sq. Eorum autcm Episcopus doraicilii est Ordinarius loei ubi verum doinicilium habebant antequam Congregatiouem iugrediebantur. Ratio est quod verum domicilium in loco ubi eommorantur acquirere non possunt, cum ex voluntate Snpe- riorum de domo in domum trausferri possint. Bizzarri p. 763. Cfr. N. Rev. théol. t. XXIII p. 366. Vide n. 133. Ad 3^um Quod attinet ad scientiam, edixit S. C. 4 Nov. 1892: Professi turn votorum solemnium tum simplicium ab Ordinariis locorura ad sacros Ordiues non admittantur, nisi, prtcter alia a jure statuta, testimoniales litteras exhibeant, quod saltom per annum sacraB theologia; operam dederint si agatur de Subdiaconatu, ad minus per biennium si de Oia- conatu, et quoad Presbyteratum saltcm per triennium, proc- misso tarnen regulari aliorum studiorum curriculo." De Re- gularium examinc vide Auct. p. 99. 163. 1. Quisnam est minister extra ordinarius Ordinum. 2. Quosnam Ordines conferre polest? II. Auct. p. 135 et 136. Nota ad 3^um: Quoad Bullam Innocentii VIII dicit Gasparri n. 798: Dum multi de Bullaj genuitate dubitant, mihi, facta inspectione in archivo Vaticano, relatum est Bullam quidera ibidem reperiri, sed mentionem de Diaconatu in eadem deesse."

-ocr page 465-



		461

		APPENDIX I. De coelibatu ecclesiastico. n. 164171, 164. 1. Quid est ccelibalus ecclesiaslicus. 2. Quomodo obligatio eoelibatus contrahilur. 3. Quid lex cwlibalus efficit qiwad malrimonium ? E. Au et. p. 137 et 138. Nota ad 2^um : Senteutia probabilior et communior docet cum S. Thoma, obligatiouem eoelibatus oriri immediale ex voto, quod ipso facto Oïdinatioiiis euiittitur; mediale vero ex proe- cepto Ecclesiae, quia jubet hoc votum iu Ordinatiouc einitti. Lig. ii. 808. Quare, ait Lehuik. n. 618 sub III, qua> libet castitatis leesio, etiam solis interuis peccatis, rationuin sacrilegii et leesi voti habet." Quomodo ad castitatem servan- dam teueatur etiam is, qui inviucibiliter ignoravit votum hoc Ordinatioui sacroc aunexum esse, aut qui votum expresse ex- clusit, vide II. cc., item Feye De imped. malr. u. 505 sq., Scavini *t. IV u.* 339. 165. Qucenam fuit alque est disciplina circa cwlibalum S. Ordinibus anuexum in Ecclesia turn Lalina lum Grceca? E. Auct. p. 138 et 139. 166. Ex quibus ralionibus vel faclis probalur, legem cmlibalus esse juris ecclesiastici ? E. Auct. /;. 139. Aliud argumeutura oritur ex fa- cultate 20 Febr. 1888 locorum Ordinariis coucessa, dispen- sandi super impedimeutis quamvis publicis jure ecclesiastico di- rimeutibus, excepto S. Presbyteratus Ordine. Cfr. Tract. de disp. matr. /. 160, de Matr. u. 74. 167. Quinam et quomodo coelibatui ecclesiastico adver- santur ? E. Auct. p. 139* et 140.

-ocr page 466-



		402

		108. Proba Ecclesia m a reinotissima anliquitate pro/t i- buisse post sacros Ordines: 1. tnalrimouivm mire; 2. vti ma- Irimonio autea inilo. lt.. Auct, p. 140142. 1G9. Proba disciplinam cmlibalus enne sacro ministerio co/t oenienlissimam. R. Auct. /;. 142 et 143. Nota ad probationem prioris partis : In confirmationem rationis secundrc addi potest: Si S. Pau- lus, Cor. Vil 5, summopere suadet, ut laici conjugati ex mutuo eonseusu ab usu matriinouii abstineant ut vacent ora- tioui, prasertim S. Comniuiiioni; quant o inagis abstinere de- beut sacerdotes, qui, ut Ecclesia optat, quotidie Sacrificium Missaj otl\'erunt. Quare Iuuoc. I ]>ost verba in Auct. relata pergit: Nam si Paulus ad Corinthios scribit, dicens : Abt- tinele vos ad tempus, ut vaeetis orationi, et hoc utique lai- cis proccipit: inulto magis sacerdotes, quibus et orandi et sa- crificandi juge officium est , semper debebunt ab hujusmodi cousortio abstinere." 170. Proba legem cailibatus juri natura non repuguare. lt. Auct. p. 143 et 144. Legem natura non singulis individuis matrimonium injun- gere , probat Scavini n. 345: 1. Quia alioquiu omnes et singuli tam masculi quam fe- minaj, tam pauperes quam divites , tam sani quam infirmi , tam idouei sustinendis matrimouii oncribus quam non idonei , hac lege obstringuutur. 2. Quia sacri coulibatus cultores summo semper in bonore penes omnes populos babiti sunt et laudibus celebrati. Com- munis est opinio, ait De Maistre Du pope lib. III cup. III, hominum cujuscumque temporis, loei et religionis, con- tioeutise ïuesse quiddam cocleste quod hominem exaltat eum- que diviuitati gratum reddit; ideoque fuDctiones sacerdotales, actus religiosos caeremoniasque sacras vix vel nullateuus con-

-ocr page 467-



		463

		gruere cum matrimoiiii usu etiam legitimo." Quota consen- sutn uuivorsalem deinde prob.it addacendo varias uationés cul- tas et iucultas item imporatores hominesque voluptarios, qui summis bonoribus et laudibus ccelibatum extulerunt, ita ut ürigines vere dixerit , liane legem litteris diviuis honiinum cordibus insculptain esse. Cfr. Rosset De Sacr. Malr. u. 382. 3. Quia Christus et apostoli continentire consilium et exem- " plum in semetipsis dederunt, atque Patres et Ecclesia virgi- nitatem eximiis encomiis cumularunt. Cfr. Tract. de Matr. p. 77. 171. L\'roba legem. ealibattu reipubliece maxima boua offerte, R. Auct. /). 141 et 115. Obj. 1. Ex cudibatu sequuutur scandala, quibus per inatri- moniutu via praecluditur. Kesp. Ista scandala non sequuutur ex vitio legis coulibatus, sed ex vitio hominutn; qua; anten) per aceidena oriuntur mala abunde oompensantut bonis qua; ex lege proHuunt. Prrctorea neque matrimouium ejusruodi scandala tollit, ut patet ex hor- reudis qu;c committuntur adulteriis. Consuliuius hisce orbis euratoribus , ut eos belle Ch ry sos to m u s vocat, ut prius quam ex oculis cleri eruant festucam malorum , qua; cn;liba- tum propter honiinum fragilitatein subinde consequuntur, ad crimiua sive propria sive aliorura respiciant, cum fatente ipso Voltaire vel tristissimis Ecclesia* temporibus laici clericis sem- per pejores fuerint." Ita Uur ter t. III n. 720. Cfr. R os- se t l. e. n. 1628. Obj. 2. Ouus coclibatus gravius est quam ut homini fragili imponatur. Hesp. 1. Nulli invito imponitur; sed Ecclesia ad ccclibatuin non obligat nisi eos, qui sponte sua et libere se obtulerunt. 2. Et-si perfecta continentia vires uaturales excedat, nulli volenti et cum diviua gratia cooperauti gravior est, quum Deus non permiüat, ut quis tentetur supra id quod possit. 1 Cor. X 13. Insuper suis electis Deus speciales prseparavit

-ocr page 468-



		464

		gratias , suosquc sacerdotes quoticlie satiat vino germinante virgióes. Cfr. Scaviui u. 350, ltosset l. c. n. 398. 3. Hcec objectio a fortiori urgeri potest contra societatem civilem , quae quaudoque invitos , saltem ad tempus , ad cce- libatum cogit; iuoo injuriosa est omnibus qui in inundo coe- libem vitam ducunt. Cfr. Kosset l. c. u. 400. Obj. 3. Cculibatus obstat multiplicatioui geueris bumani. Hesp. 1. Salus reipublicai non consistit in quam maxima liominum turba , sed in horum felicitate , pace , virtute , etc., ad quse promovendu maxime valent sacerdotes coulibes. Cfr. «. 171. 2. Ccelibatus sacer miaime obest multipHcationi hominum ; contra religio catbolica , quse per suos sacerdotes crelibes con- juges rectum usum matrimonii docet, summopere conducit ad populum augcndum. ld quod comparationem instituendo in- ter natioues catholicas et acatholicas probaut auctores, v. g. De Maistre l. c. § 3, De Feller Calech. phil. n. 525, Falconi Le Syllabus poidif. p. 298 sq. Aliis vero causis immioutio subditorum adscribi debet, prajsertim coelibatui li- bertiuorum , qui jugum honesti matrimonii horreut, ut libe- rius effreni indulgere possint libidini. Hurter n. 719. Verum quum olim increpantibus buccis adversarii cceliba- tum vitio vertebant Ecclesiae, uostris temporibus Sponsae Christi crimini dant quod matrimonii usum legitimum , ab ipsa na- tura prsescriptum, iuculcando et promovendo causa sit nimise hominum frequenticc. Quam ut prrepediant iucreduli non ab- horrent impudenti ore promulgare et laudibus extollere syste- ma quod vocatur Malthunanismus. Vere in bos quadrant ver- ba S. Pauli : Evauuerunt in cogitationibus suis , et obscura- tum est insipiens cor eorum : dicentes enim se esse sapientes , stulti facti sunt. Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immuuditiam, in passiones ignomiuiae." llom. 1.

-ocr page 469-



		465

		APPENDIX II. De Ordinationibus A nglicanis. n. l^SJ. llcnricus VIII, quamqiiam anno I 5.\'54 in apertum schisma (\'uil. dilapsus, principalia Ecclesiae calbolicas dogmata retinuit, atque Or- dinationea co regiiante peractse in dubiuin non vocantnr. At sub Eduardo VI (1547 1553) Crnnmer alüqiie prrelati, hseresiro pra>- sertim calvinisticom amplexi , Ordinale mutarunt ut eum ipsoruin (loctrina ha?retica conveniret. Bepudiato tum Sacrificio incruento Missw tum ï\'Ciili Christi prsesentia in Bucharistia, dato consilio in precibus et fonnis Ordinationum expunxenint oinnia verba qua: po- tcstatem sacrificandi significant, atque ut forinam Ordinutiouis pres- hyteralis et Consecrationis episcopalis statuerunt haec sola verba : Accipe Spiriium Sanclutn. Ordinale hoc editum anno 1550 , et re- visum eommque bseresi magis accommodatum itcrum excusum est anno 1552, atque per centum annos ut lex religionis Anglioante viguit. In nova editione , post tempora Caroli I anno 1662 evul- gata, quseque hodie in usu est, addiderunt forma: Ordinationis presbyteralis: Ad officium et opus preshyteri, forma; autem Conse* crationis episcopalis: Ad officium et opus Episcopi. Attamen, Anglia cum S. Sede reconciliata, per paucos annos Rituale hrereticum abo- litum fnit, scilicet regnante Maria Tudor (15531558); atque Julius III in Angliam misit anno 1554 Keginaldum Polo ut Le- gatum de latere cum facultatibus extraordinariis et instructionibus speciulibus quoad Ordinationes Anglicanas. Itegina Elisabeth anno 1558 schisma restauravit complevitque, atque depositis Episcopis ca- tholicis sub finem anni 1559 elegit Pnrkerium Archiepiseopum Can- tuariensem, a quo totus ordo hierarchicus Auglicanus descendit. Inter motiva ob qua3 ad nostra usque tempora Ordinationes An- glicnnx communiter linbita: sunt invalidee, prsecipne allegabatur, quod Parker non fuit legitime consecratus , sive ob dcfectum for- ma;, sive ob defeotnm charactcris episcopalis in liailow ipsius Par- kerii consecratore. Vide Au et. p. 126. Attnmcu Sedes Apostolica, silentio pra:termissis hoc aliisque nullitatis motivis et causis, Or-

-ocr page 470-



		466

		dinationcs turn presbyterorum turn Episcoporum secundum Ordinale Eduardi VI peractaa generatim , et (\|uotics casus suo judicio sub- mittebatur peculiariter, absolute iuvalidas declaravit ex hoc unieo motivo, quod Mi de/uit forma essentialis et iiilc»/to confurendi ve ruin Sacerdotium aut Episcopatum in seusu cathulico , seu qualia a Cliristo instituta snnt. Quare quoties quis presbyter aut Episco- pus Anglicanus ex schismate et boren conversus Sacerdotio diguus judicabatur, Ordinationes sacrne ei semper ritu catbolico absolute collatie fuere. Quaa omnia, quauiquam luculenter constant , Leo Papa XIII , ut paternam suam benevolcntiom ergo geuteni Angli* canam ostenderet, novo exactoque examiiii subjecit et cvulgavit in litteris Apoüolicoe cura 13 Sept. 1896. In quibus littcris : 1. Ex- ponit et stabilit factum bistoricmn, Sedem Apostolicam 1. turn sententia gcnerali 2. tuin in casibus particularibus Ordinationes istas ab anno 1554 liabuisse iuvalidas ex defectu forma; et iiitcntionis. II. Ostendit, ex verbis Oidinationis et aliis adjnnetis Ecclesia; An- glicana;, a temporibus Eduardi VI ipsis defuisse et ad nostra us- que tempora deeese 1. formam essentialem et 2. intentionera con- ferendi Sacerdotium et Episcopatum ut a Cliristo sunt instituta. Denique solemniter declarat, Ordinationes ritu Anglicano peractaa, irriiiis prorsus fuisse et ease, ouiniuc(\|UU nullas. Qua; ut magis pateant, lubet ex littcris citatis qumdam ad ver- bum aut ad sensum referre. Quod apud Anglos, aliquanto postquam ab mutatis eliristiaine centro absecssum est, novus plane ritus Ordinibus sacris conferen- dis, sub regc Eduardo VI, fuit publice inductus; defecisse idcirco verum Ordinis Sacramentuin , qnale Christus iustituit , simulque liicrarcliicam siiccessionem , jam ten uit communis sententia, quam non seniel Ecclesia; acta et constans discipliua firmarunt. Attamen recentiore memoria bisque maxime annis iuvaluit eontroversia, sa- erame Ordinationes ritu Eduardiano peractic , natura Sacrament! effectuque polleaut.....Nos maxime voci obsequentes Apostoli- ca; charitatis, ceusuimus nihil non experiri quod videretur (juo(\|iio modo couducere ad nuimarum vel avertenda damna vel ulilitates 1\'ovendas." Placuit igitur causam liane cum solertissima disquisilioue retractandam eommittere viris doctrina et cruditione prrcstautibus quorum comperta: erant dissimiles in ipsa causa opiniones."

-ocr page 471-



		467

		Ad I. Prins exquisierunt, quo loco ea (causa) jam esset secun- duin Apostolicee Scdis prtescriptionea institiitainque consiietudinem." 1. Qiiocirc.i in primis perpensa simt documenta prcecipna quibua Decessorcs Nostri , rogatu reginso Maria; , singnlares curas ad re- concUiationem Ecclesia; Anglicas contulerant. Nam Julius III Car- clinalem Keginnldum Polo, natione Anglum, ad id opus dcstinavit, eique mandata seu facultates extra ordiuem norniasquc agendi tra- didit, qnas deinde Pauliis IV contirmavit et dcclaravit. Ut ex iis doeumentis perspicnum est , nornirc agendi Legato imj)ortitfe atti- nebant jnojnie ad providendum de Ordinibna sacris in Anglia. Quare in litteris Julii III 8 Martii IE54 ad eumdem Legatum distincta est mentio de iis primum qui rite et leyitime promoti , in suis Ordinibus essent retinendi, tuin de iis qui non promoti ad sacros Ordines (i. e. initiatos secundina Ordinale Eduardianum) , possent, tt diyni et idonei reperti fuissent, promoveri"; item in iis sermo est de facultatibus pontificiis libere utendis , etiam in io- rum boniim quibus miinus Consecrationis, minus rite et uon servata forma Ecclesia consuela, impensuin fint." Hiec apertiora fient conv memorando legationem suadente Cardinali Polo Roniani Februario mense 1555 missam. Tres (legati) viri admodum insignes et otnni vir- liite preedili habebant propositum Pontificem de conditionc rei reli- giosa; in eo regno notitia ainpliore cdocere, ab ipsoque in primis petere ut" acta Legati baberet rata et eonfirmaret: ejus rei causa omnia ad 1\'ontificcm allata simt testimonia scripta qua; oportebat, partesque Ordinalis novi proxirac ad rem facientes." Jamvero Pau- lus IV , testimoniis diligenter per aliquot Cardinales diseussis , in litteris 20 Junii 1555, comprobatis rebus a Polo gestis, pra;seri- psit : qui ad Ordines ecciesiaèlicos .... ab alio quant ab Episcopo rite et rede ordinalo promoti Juerunt, eosdem Ordines . .. . de novo siiscipere leneanlur. Episcopi autem non rite recteque ordiiiali erant ii qui ad Episcopatum , sicut alii ad alios Ordines , promoti es- sent , non servata forma Eccle/sice consuela, vel non servata Eccle- siae forma et inienlione, pront Legatus ipse ad Kpiscopum Nor\\vi- censem seribebat. Ui non alii profeclo erant nisi qui promoti se- cuudiim uovain ritualem formant. Ambigcntibus iionmillis quinam revera Episcopi , rite el rede ordiiiali , diei et haberi possent" , Pontifex in litteris 30 Oclobris -. Nos , inquit ..... declaramns

-ocr page 472-



		468

		eos tantum Episcopos et Archiephcopos qui non in forma Ecclesia ordinali et consecrali fuerunt, rite el rede ordinatos dici non posse." 2. Aucloritates quas cxcitavimus Julii III ut I\'auli IV aperte ostemlunt initia ejus discipline qua; tenore constanti, jam tribus amplius sasculis , custodita est , ut Ordinationes ritu Eduardiano , baberentar infecta: et nullaj; cui disciplines amplissime suffragantur teslimonia multa earumdem Ordioationura qua; in bao etiam Urbe, sic])ius absoluteque itcrata; suilt ritu catholico. Quoniam vero fir- muin semper ratumque in Ecclesia mansit , Ordinis Sacramentum nefas esse iterari, fieri nullo pacto poterat ut talera eonsuetudinem Apostolica Sedes paterctur tacita ac toleraret. Atqui eara non tole- ravit solum , sed probavit etiam et sanxit ipsa , quotiescumque in eadem re pcculiare aliquod factnm incidit judicandum." Duo deinde ejiisnjodi f\'acta Pontifex in medium profert , quorum alterum est anni 1704 Joannis Clementis Gordoo, secundum Rituale Eduardi- anum Ordincs adepti. Tametsi tum ipso Gordon , tam aliqui con- sultorcs inter causas nvllitatis etiam addnxissent illam pront puta- batur Ordinationem 1\'arkerii, in sententia tarnen ferenda omuino seposita est ea causa , neque alia ratio est reputata nisi defectus forma el inlentionis." Atque Clemens XI 17 April. 1704 decrevit: Joannea Clemens Gordon ex integro et absolute ordinetur ad omnes Ordines etiam sacros et pra;cipue Presbyteratus. Refert considerare, eamdem Pontificis sententiam spectare universe ad omnes Angliea- ïioruin Ordinationes. Licet enim factnm attigerit peculiare, non ta- men ex peculiari quapiam ratione profecta est, verum ex vilio for- ma , quo quidem vitio Ordinationes ïllfc feque afficiuntur omnes : adeo ut, quoties deinceps in re simili decernendum f uit , toties idem Clementis XI communicatum sit decretum." Ad II. Quse quum ita sint, non videt nemo controversiam . .. . Apostolica; Sedis judicio definitam multo antea fuissc.....Quoniam vero nihil Nobis antiquius optatiusque est quam ut .... maxima possimus indulgentia et caritate prodesse , ideo jussimus in Ordi- uale Anglicanum .... rursus quam studiosissimc inquiri." ]. Forma au tem Ordinationis presbyteralis et Consccrationis epi- scopalis est essenlialiler corrupla, prrccipue eo quod nullo modo signih\'catur conferri potcstatem oll\'erendi verum Saerificium, aut Episcopo dari potestatcm constitucudi sacerdotes sacrificautes. Quia

-ocr page 473-



		- 469

		vcro potestas consecrandi et offerendi corpii9 et sangninera Christi est prrerogativa sublimissima et oharacteristica maxime csscntinlis Saccrdotii (item Episeopatus, quod est summum Sacerdotium), sc- quitur ut qui potestatem sacrificandi non accepit, nou sit sacerdos. Jamvero, ait Leo XIII, verba quse ad proxiinam usque xtatcm habentur passim ab Anglicanis tnnquam forma propria Ordinationis prcsbyteralis, vidclicet, Accipe Spiritum Sanctum, minime sane si- gnificant definite Ordiucm Saccrdotii vel cjns gratiam et potestatem, qurc prmcipue est potestas consecrandi et offerendi verum corpus el, savgninem Domini, eo Sacrificio, quod non est nuda commemoratio Sacrificii, in Crtice peracti .... De Consecratione episcopali simi- litcr est.....Sane, nihil huc attinet cxplorare, utrum Episeopatus eomplementum sit Saccrdotii, au Ordo ab illo distinctus: aut col- latns, ut aiunt, per saltum, scilicet homini non sacerdoti, ntrum efl\'ectum habeat necne. At ipsc proeul dul)io , ex institutionc Christi, ad Saeraincntum Ordinis verissime pertinet, atque est prsecellenti gradu Sacerdotium.... Inde fit ut, quoniam Sacramentum Ordinis verumque Christi Sacerdotium a ritu Anglicano penitus extrusum est, atque adeo in Consecratione episcopali cjusdem ritu nullo modo Sacerdotium confertur, nullo item modo Episeopatus verc ac jure possit conferri: eoque id magis quia in primis Episeopatus muniis illud scilicet est, ministros ordinandi in sanctam Eucharistiam et Sacrificium." Potestas consecrandi et offerendi corpus Christi non solum nullo modo significatnr in forma essentiali, scd neque in toto Ordinationis ritu ullo verbo, signo vel creremonia indicatur. Imo quia repudia- bant Christi realcm pra;sentiain in Eucharistia et Sacrificium in- cruentum, omnia qurc potestatem sacrificandi significabant dato consilio rejeccrunt. Nequidquam, ait Pontifex, auxilium causre novissime arcessitum est ab aliis cjusdem Ordinalis precibus. Nam de ipsis consulto detractum est quidquid in ritu catholico dignita- tcm et officia Sacerdotii perspicue designat, Non ca igitur forma essc apta et sufficiens Sacramento potest, qua; id nempc rcticet quod debcret proprium significare .... Toto Ordinali non modo nnlla est aperta mentio Sacrificii, consecrationis, Saccrdotii, potc- statisque consecrandi et Sacrificii oll\'erendi; sed immo omnia I111J119- modi rerum vestigia, qua; sua? superessent in precationibus ritus catholici non plane rejectis, sublata et dcleta sunt de industria."

-ocr page 474-



		470

		Anno 1602 cjiiidnm conati simt admiüere aliquid Sacrificii et Saoerdotii, additis deinde formrc verbis Presbyleri et Episcopi, Sed frustra, quum hierarchia apud cos jam cxlincta, potcstas ordinandi jam nnlla csset. Praeterea qnamvis ex hae adjectione forma redda- tur ambigua et per se in sensu catliolico forte intelligi possit, in Ecclesia Anglicana cum sensum habere non poterat, quia rcjece- rnnt sensu catliolico Sacerdotium et Episcopatum. Quare Pontifex : Forma ancta qnidem est postea iis verbis, ad officium et opus Presbyleri; sed hoc potins convincit, Anglicanos vidisse ipsos pri- mam eam formam fnisse mancain neque idoneam rei. Eadcm vcro adjectio, si forte qnidem legitimam significationetn apponcre forrnrc posset, scrius est indneta, elapso jam ssecnlo post receptum Ordi- nalc Eduardianum; qunm proptcrea, hierarchia extincta, potcstas ordinandi jam nulla esset.... De Consecratione episcopali simililcr est. Nam formnla? Aecipe Spirilum. Sanclum, non modo serins adncxa snnt verba ad officium et opus Episcopi, sed ctiam de iisdem ju- dicandnm alitcr est qnam in ritu catholico . . . . Si qua verba, in Ordinali Anglicano ut mine est, porrigant se in ambiguum, en ta- men sumcre sensum cnmdem nequeunt quem habent in ritu catho- lico. Nam semcl novato ritu, quo negetur vel adulteretur Sacra- mentum Ordinis, et a quo qufevis notio repndiata sit consecrationis et Sacrificii, jam minime constat formula , Aecipe Spiritum. Sanctnm, minimeque constant verba illa, ad officium, et opus Presbyteri vel Episcopi ae similia qua; restant nomina sine re qnam instituit Chri- stus." Ncquc rei ])roficit quidquam advocassc proefationis preeem , Omnipotens Deus; qunm paritcr deininuta sit verbis qusc summum Sacerdotium dcclarent." Etiamsi heec verba postea addita sint, nihil proceditnr, quum ctiam bic valet argumentum de quo snpra. 2. Beest intentio. Si ordinantes et eonsecrantes errorem circa rcalcm Christi pra3scntiam et Sacrificium habent ut objectum sum fidci atque forma, sccunduin banc htcresim consulto mutata, utun- tur, habere nequeunt intentionem conferendi potcstatem corpus et sangninem Christi consecrandi ac otferendi, scu constiluendi vcro sensu saeerdotes et Episcopos ; sed habent intentionem Sacramcnto repugnantcin , constituendi nempe ministros sensu Calvinistico. Cum hoc igitnr, prosequitur Pontifex, intimo formtc defectn conjunctus est defectm inleniionis .... Si ritus (catholicus) immutetur, eo ma-

-ocr page 475-



		471

		nifesto consilio ut alius indtlCfltur ah Ecclesia non reeeptus, utqnc id repellntur quod facit Ecclesia et quod ex institutione Christi ad nntiirnm attinct Sacramenti, tune palam est, non sohim nccessariam Sacrainento intentioncm deesse, sed intentioncm imino hnberi Sa- eramento adversam et repugnantem." Omnibus Pontificum Dcccssorum in hac ipsa causa deerctis usquequaque assentientes, caque plenissimc confirmantes ac veluti renovantes auctoritate Nostra, motu proprio certa scientia, pronun- ciamus et declaramus, Ordinationes ritu Anglicano actas , irritas prorsus fuisse et esse, omninoque nullas." Ohj. Anglicani contendunt suos auctores voluisse Ecclesiam Christi reduecre ad primo: vam simplicitatem, rcdintegrando primrovam Sa- crainenlornm formam ; ideoque intendisse cxarte facerc quod Christus instituit. Sufficit autem ad Sacramenti validitatem , ut minister velit quod vult vera Christi Ecclesia, quamvis ignoret quncnam ista sit, aut errct circa effectus Sacramenti. Ergo etc. Cfr. Tra et. de Sacr. i n gen. n. 96 et 97. Hesp. 1. Quia quodcumque signum potestatis sacrificandi in toto ritu Ordinationis fuit eliminatum, et seientihus omnibus Ecclesia: membris eliminatum mansit, forma lnhorat vitio essentiali, quod intentio utcumque bona sup]>lcre non potest. Cfr. ibid. n. 23, B i 11 u a r t Da Sacr. Ord. diss. III art. II slpp. 2. Ipsa intentio non fuit sufficiens. Licct error spcculativns circa cfTeetns Sacramenti illud per se non reddat invalidum ; irritum ta- men erit dcfectu intentionis, si error practicus ordinantis manife- statur per actum quo clfcctus aliquis Sacramenti formaliter cxclu- ditur. Cfr. ibid. n. 97, Franzclin Da Sacr. in gen. Ilias. 17 p. 231. In Ordinationibus autem Anglicanis voluntate prrcdominante excluditur intentio ordinandi sacerdotcm qui offerat Sacrificium cor- poris et sanguinis Doniini, a. v. excluditur positivo clcmcntum es- sentiale Saeerdotii, quia consulto totum ritu in Ordinationis, ut suo errori esset conveniens, mutnrunt. Imo, ut narrat Cardinalis Vaug- han, sunt qui expressis verbis ordinandis dcclarant, se ipsis nolle conferrc potestatem sacrificandi. Cfr. Etudes religie usestf. 64. Patet, frustra Episcopum Anglicanum nostra retate ritu catholico ex intentione constituendi vcrum Christi sacerdotem Ordinationes conferrc; nam ex tiibus jam smculis vera hicrarchia religioni An- glicanic deest.

-ocr page 476-



		INDEX.

		Tractatus de Sacramentis in genere, p. 3-63. Prooemium. De liujus tractatus momento («. I) et <le argu- mentis ad probandas veritates circa Sacramenta (». III) p. 35. CAPUT I. De natura Sacrament!. De nomine («. 1), divisio- ne (». 2), definitione (». 3), re sacra quse signi- ficatur (n. 4), de definitionibus luereticorum (n. 5), de signo (n. 0); quibus Sacramenta perficiuntur (». 8) p. 69. CAPUT II. De materia et forma (ra. 930). Art. I. De earum natura (». 9, 10); quare ita vocantur (ra. 11); de earum simultate (». 12, 13); in quan- tum simt a Christo determinatie (ra. 14). De divisione materise (». 15 , 10) et form<^re (n. 17). De forma promissoria, concionatoria et consecratoria (». 18, 19) p. 1014. Art. II. De mntatione materies et formce. De mutatione es- sentiali et acoidentali; quantum inde peccatum («.2023 et 29); de usu materia? et forma? dubire illicito et licito (w. 2428); do repetitione formse aut totius Sacramenti (». 30) p. 1418. CAPUT III. De neeessitate et causalitate. Quare cum homine congruunt (n. 31); de eorum neeessitate et existentia in diversis lioininum statibus (». 32 et 33). Causant gratiam ex opere operato : quid lioc significatur (?. 34, 35, 38, 39): continent gratiam («.36); er- rores (». 37); causantne gratiam moraliter au phy- sice (n.* 40). In quantum requiritur dispositio susci- pientis (n. 35) p. 19, 20. CAPUT IV. De cffcetibus (». 4166). Art. I. De gratia. De gratiis communibus (n. 41); de gra- tia sanctificante prima et secunda (». 4244), unicuique Sacramonto propria (». 45), iiuequali (». 4649); de voto Sacramenti («. 50). De effectibus 30

-ocr page 477-



		II		INDEX.


		Sacramentorum V. L. (». 51, 52) p. 21 25. Art. II. De charactere (». 5357) p. 25 et 26. Art. lil. De tempore qno Sacramenta effectw producunt (n. 5800); de fictione seu obicis positione (». 6104); de reviviscentia (n. 65, 00) p. 2(J28. CAPUT V. De causa et ministro (». 07108). Art. I. De causa effect n urn (». 07): de auctore Sacramento- rum (n. 0870) p. 29 et 30. Art. II. De ministro: principali et secundario, ordinnrio et extraordinario, solemnitatis et necessitatis (h. 71 75) p. 31 et 32. § 1. De ministri flde et probitate quoad valorem et ef- fectus Sacramentorum («. 7080); do peccato in- digne administrantis Sacramenta aut sacras functio- nes peragentis (». 8180); de ministro sibi conscio peccati mortalis (». 87, 88); de petitione Sacramen- toruni a ministro malo (n. 8990) p. 3237. § 2. De intentione ministri ex parte objecti et Bubjecti (n. 91-91, 9098), et ejus attenfione (ra. 95), de intentione conditionata (ra. 99102) p. 3742. § 3. De cura ministri «/ Sacramenta dignis administren- tiir («. 103107); de simulatione seu fictione Sacra- menti (n. 108) p. 42-44. CAPUT VI. De Sacraiiieiituriini subjecto: de ejus capaeitate (n. 109), intentione (». 1H», 111) et dispositione (n. 112): de semi-aniontibus (». 113) p. 4547. CAPUT VII. De numero et ordine Sacramentorum (ra. 114 118) p. 48 et 49. CAPUT VIII. De cffiremoniis Sacramentorum. Quid sunt («. 119); errores (». 120); potestas Ecclesife eas insti- tuendi (n. 121); earum utilitas et obligatio (ra. 122, 123); de lingua latina et cantu (n. 124); de Rituali Romano ejusque Supplemento (». 125127); de vestibus sacris (n. 128); de perceptione stipendii, etc. (ra. 129-131) p. 5050. Appendix. De Sacramciitalibiis. Quid (ra. 132); qwenain sunt (». 133); eorum eff\'ectus («. 134); de bencdictio- mbus: qufpnam distinguuutur (n. 135, 130); qui- nam eas impertire possunt («. 137, 138), sub qui- bus ritibus et formulis (n. 139); de exorcismis (». 141-147) p. 5003.

-ocr page 478-



INDEX. III


Tractatus de Sacramento B	18	aptismi. p. 64129.

Procemium. Quare Baptismus est primuin Sacrameatum («. I). Summa doctrinfe ex Conc. Flor. et Trid. (». III) p. 64. CAPUT I. De Baptismi iioinine, Bguris, notione et insti- tutionc (». 15) p. 65 et 66. CAPUT II. De matcria. Errores (». 6); de materia remota (n. 710), proxima (n. 11): qualis ablutio, quotu- plex et quomodo facienda (n. 1217) p. 6770. CAPUT III. De forma. Errores (». 18); de forma legitima La- tinorum et Gnecorum (n. 19); de formse essentia- libus (n. 20, 21); de Baptismo in nomine Christi (». 22) p. 7173. CAPUT IV. De miaistro. Errores (re. 24); de miaistro ordinario, extraordinario et necessitatis (». 2530, 34); de ordiue inter ministros (». 31): de obstetricantibus (». 32, 33); de pluralitate ministri (». 35) p. 7478. CAPUT V. De triplici Baptismo («. 36, 37): quid efficiunt Baptismus flaminis et saiigiiinis (»,. 38); qusenam ad eos requiruntur (n. 39); tres Baptismi inter se comparantur (n. 40) p. 79 et 80. CAPUT VI. De necossitate Baptismi. Errores (n. 41); in quan- tum est necessarius ad salutem (». 4244); obje- ctiones prsBCipue quoad infantes (». 44); absona? opiniones (». 45); de necessitate Baptismi ad alia Sacramenta suscipienda («. 46) p. 8183. CAPUT VII. De subjecto (n. 4773). Art. I. De Baptismo parvulorum. Errores (». 48); infantes sunt capaces, expedit eos baptizare (u. 49); postea tenentur ad promissiones in Baptismo faetas, de iis interrogandi non sunt («. 50); licetne baptizare pue- ros minorennes invitis parentibus (n. 51); item in- fantes invitis vel insciis parentibus ha?reticis aut infidelibus, item ultro ab iis oblatos (n. b\'2bó)p. 8489. Validusne et licitus est Baptismus in utero materno (n. 56, 57). Sectio ccesarea: quid (». 58); estne licita et obligatoria in matre viva («. 59), item in matre mortua et cui (». 60); quis modus aptis- simus (n. 60) p. 8994. Abortus: quid; estne licitus (n. 61); de Baptismo foetus abortivi (>i. 62, 63);

-ocr page 479-



		IV		IN11KX.

		qiiienam praetice notanda (». 04). De monsttis (». 66, 66). De Haptismo quantociua infantibus cul- ministrando (n. 67) p. 9499. Art. II. De Baptismo adultorum. De dispositioue ad validam et fructuosatn susceptionem (». 68, 69); de confes- sione immediate ante aut post Baptismum (». 70); de tempore susceptionis (». 71). Qiuenam parocho attendenda, pnecipue quoad luereticos (». 72). Suntne tune alia Sacraraenta illico administranda (». 73) p. 99 101. CAPUT VIII. De efl\'ectibiis. Erxores (n. 74): effectus quoad peccata eorumque pcenas et justificationem (». 75 78). De Baptismo cum obice suscepto et de ejus reviviscentia (». 7981) p. 102 104. CAPUT IX. De iteratione ltaptismi. Non licet sine prudenti dubio de valore prioris (n. 82): peccatum etpoana ob illoaitimam iteratioiicin (». 83). De rebaptizatione conditionata: quandonam licita, imo obligatoria (». 84); quale dubiuin sufticit et requiritur (». 85); de investigationo circa valorem prioris Baptismi (n. 86 87); quid judicandum de testimonio unius (». 88, 8\'J). De Baptismo exposüorum («. 90) et hcereticorum conversorum (n. 91, 92) p. 105118. CAPUT X. De adjunetis Baptismi (». 93-113). Art. I. De loco administrationis (n. 93); de foute baptismali: quinain eum babere possunt, ïibi collocandus, quo modo servandus, quandonam et quo ritu benedi- cendus («. 94). De sarris oleis adbibendis, renovan- dis, decenter custodienilis (». 95, 96) p. 114118. Art. II. De cwremoniis. Non sunt novte neque superstitiosse (n. 97); adhibendae in solemni Haptismo sub gravi peccato (». 98); quid si plures simul baptizantur («. 99). De suppletione cceremoniarum (». 100); de earum divisione (n. 101); de votis baptismalibus (n. 102) p. 118122. Art. DX De patrmis: quare et in quo Baptismo adbibendi; (juot (n. 103); quinam sunt effectus susceptionis (». J04); de requisitis ad validam susceptionem (n. 105); de susceptioue per procoratorem (». 106), in suppletione cseremoniaruni, in Baptismo conditionato («. 107); quinam excluduntur (*. 108); quid de sa-

-ocr page 480-



		INDEX.
		V

		cerdotibus (». IO\'J); qwenam practice rainistro at- tendenda (re. 110)7. 122120. Art. IV. De registro baptismali (11.* 112 et 113) p. 126 et 127. Appendix. De purifleatione puerperarum: estne prsescripta (re. 114); quibus proliibetur (re. 115, 116); quo tenv pore facienda (re. 117) p. 127129. Tractatus de Sacramento Conflrmationis. p. 130 148. Procemium. Quare excipit tract. de Baptismo (re. I). Somma doctrinse ex Conc. Flor. et Trid. (re. III) p. 130. CAPUT I. De natura et existentia. Nomina et definitio (». 1); errores (re. 2); est verum Sacramentum (re. 3, 4); institutuin immediate a Christo, qui probabilius ma- teriam et formam in specie determinavit (re. 5, 6) p. 131 et 132. CAPUT II. Demateria remota (re. 7) et proxima (re. 8); obser- vanda de prima manuum impositione (re. 9) et de ohrismatioue (n. 10). De forma (m. 11)jj. 133135. CAPUT III. De iniiiistio et subjecto (re. 1219). Art. I. De ministro. Errores (re. 12); Episcopus est minister ordinarius (re. 13), sacerdos ex delegatione Papse extraordinarius (n. 11). Observanda quoad Conflr- mationem in aliena Dioecesi, item alienorum sub- ditorum, quoad loeum decentem et jejunium (n. 15) p. 136139. Art. H. De subjecto. Quisnam est, in qua setate sascipienda, num etiam moribundis (re. 16); requisita animse ad susceptionem validam (re. 17) et fructuosam (re. 18); qneenam inde statuta jure partioulari (». l8);dispo- sitiones corporis (re. 19) p. 139141. CAPUT IV. De effeotibus: quinam sunt (». 20); quid in dubio num jam suscepta sit (re. 21); de reviviscentia (re. 22). De necessitate: de prsecepto suscipiendi; quosnam et quandonam obligat (re. 23, 24); quid inde quoad Episcopum, cateohistam et oonfessarium (re. 25) p. 142-144. CAl\'UT V. Deadjunctis. De patrinis: quo jure, oum quo ef- fectu, quot adlübentur; quinam excluduntur (re. 26). Parockorum officia quando suis subditis Contirmatio administratur (re. 27) p. 145148,

-ocr page 481-



		VI
		IXDKX.


		Tractatus de Sacramento Eucharistïas. p. 149-245. Prouemium. Quare Euchuristia ca?teris mysteriis pnestat (n. I). Cuin summa reverentia et liumilitate ad studium hujus myaterii accedendum («. II). Summa doetrinse ex Conc. Flor. et Trid. (». IV) p. 149, 150. CAPUT I. De Eucharistie iiomiiiibiis: quare plura («. 1); queenam nomina et eoruin ratio (». 2). De Bguris (n. 3). De exlstentia (». I). De natura: deflnitio, differentia ab aliis Sacramentis (n. 5); de re per- matiente: quid, quomodo probatur (n.Q)\\EucharisHa in facto esse: quse ejus essentia, materia et forma; de adorationc specierum (n. 7); de Eucharistise unüate speeitica et pluralitate numerica (n. 8). De iiistitiitiune: sub quo ordine actionum, in quem finem, quandonam, (iuo hehdomadis die, num in pane azymo peracta est (». 9) p. 151 156. CAPUT II. De materia et forma Bucb. in lieri (». 1024). Art. I. De materia: qiueiiam est, quare luec fuit eleeta, quid de materia dubia (w. 1(»); de materiesprcesentia: qualis requiritur ad valorem, item ad liceitatem («. 11); de materiïe quantitate et determinatione per intentionem celebrantis; qiuenam corollaria (n. 12); de consecratione unius materia? sine alia: potestne valida et licita esse (n. 13). De jw«e adhibendo: errores; qualis requiritur ad valorem, ex quo fru- mento et quo modo conf\'ectus: quid faciendum sa- cerdoti, cmi in sumptione deprehendit panem esse invalidum (». 14); ciuales debent esse hostia? ad liceitatem (n. 15); de pane azymo et fermentato (n. 16), estne alteruter adhibendus ad valorem aut ad liceitatem («. 17). De vino adhibendo: errores; sufficit quodcumque vinum de vite; quid judicandum de musto, de vino aqua mixto, ex uvis passis, acesconte, cui immixtus est spiritus vini, arte facto, congelato; quid faciendum sacerdoti.qui in sumptione deprehendit esse aquam («. 18). De aqua vino mi- scenda: errores, prrecepta antiquitus ab Ecclesia, in parva quantitate; quid fit de ista aqua («. 19) p. 157164.

-ocr page 482-



		INDEX.
		VII


		Abt. II. De forma. Errores (». 20); qusenam est forma; quid jndicandum de precihus ante et post consecratio- nem: forma assertive proferenda; Cliristus ista usus est (». 21); quomodo forma pronuntianda; quid in dubio nura prolata sit (n. 22). De forma consecra- tionis panis: verba essentialia, eoruin explicatio (». 23). De forma consecrationis vini -. verba essen- tialia: quid de reliquis verbis; verborum explicatio (». 21) p. L65167. CAPUT III. Do reali Christi praesentia in Euoh. (». 2553). Art. I. De reali preesentia in se. Dogma a Trid. propositum («. 25); errores (n. 26); fontes ex quihus dogma probatur (n. 27). Quo sensu Protestautes et Catho- liei Joa. VI intelligunt («. 2H); ex hoc oapite dogma probatur («. 2.»). Verba institutionis («. 80); ex his dogma probatur (//. 31). Traditio dogma evincit (n. 32). Observanda quoad objectiones ex scriptis SS.Patrum («. 33) p. 108-179. Art. II. De modo quo Christus prcesens fit et permanet.* Er- rores (n. 31); transsubstantiatio: quid (n. 35), ex parte termini a quo et ad quem (». 86); probatur Chri- stum per eam pnesentem osse (». 37); objectiones; usus vocis transsubstautiationis (u. 3S); doctrina Pistoriensium proscripta (n. 89). De Eucharistie cultu, custodia et delatione ad infirmos («. 40, 41). Species seu accidentia: quid, earum natura, subje- ctum cui inluerent, quid agere aut pati possunt; quare Cliristus sub istis prsesens esse vult (n. 42). Christus intcf/cr prcesens est sub utraque specie per concomitantiam, item sub singulis partibus tuin post tuin ante separationem: non est tarnen pluries ante divisionem (u. 43). Christus pnesens est cum sua quantitate interna ad modum substantim; non potest pati ab agentibus naturalibus, neque habet natura- liter usiim sensuum externorum, attamen anima habet omnes scientias, item perceptiones (». 44). Quamnam curam sacerdotes habere debent de spe- ciobus consecratis earumque partibus («. 45). Quam- diu Christus pnesens manet; quandonam species existere desinunt (n. 46). De apparitionibus sanguinis in Eueharistia (n. 47). Manetne Christus pnesens si

-ocr page 483-



		VIII
		INDEX.


		speciei vini alius liqttor affunditur (». 18) ^>. 170100. Art. III. De coticordia ratioms aan Eucharistia. Ratio non potest demonstrare , illam continere repugnantiam (». 49); sed potest probare eam fide divina credi debere, ac dogma illustrare et defendere (n. 50). De quantitate corporis interna et externa, item de organizatione et fignra(». 51). De diversa pneventia: qualis est pnesentia Cliristi in Eucharistia («. 52). Solvuntur objectiones (n. 53) p. 190107. CAPUT IV. De mini stro consecrationis: errores: minister est solus sacerdos; possuntne plures eamdem materiam consecrare (n. 54). De ministro distributionis: quis ordinarius, quis extraordinarius (n. 55). Qualis con- aen.sus parochi requiritur ut liceat Eueliaristiam ad- ministrare; quid observandum de distributione in ecelesiis Regularium in quindena paschali (n. 56) p. 108200. CAPUT V. De subjccto (». 5786). Aut. I. De dispositioiiibits subjeeti. Quales reqoiruntur («. 57); error Lutheri, quid contra eum edixit Conc. Trid. (». 58). De pnecepto confttendi imposito ei, qui sibi conscius est peccati mortalis: obligatae per se; quid Trid. declaravit (n. 50); quanta et qualis ob- ligatio; quisnam eerto sibi conscius est; num is, qui dubitat num peccatum mortale sit commissum, aut per confessionem remissum; num is, cujuspec- catum indirecte est remissum; qiuenam practica (n. 60). Post peccatum mortale per solam contri- tionem perfectam remissum Heet comniunicare, si deest copia confessarii et adest sufficiens necessi- tas (». 61). Quid faciendum sacerdoti, qui ita cele- bravit (n. 02). Jejunium natttrale: quid, qua lege et ob quos fines pnescrintum, in quantum obligat, quandonam frangitur («. 03). Quid de usu tabaci (ra. 64). In quibus casibus licet communicare non jejunis; de Communione qute administratur in eodem mortis periculo pluries per modum Viatici, item ïegrotanti qui non valet observare jejunium («.65, 66). Quid si quis dubitat num sit jejunus (n. 67). De munditie et compositione corporis (n. (58). De pol- lutione, aetu conjugali et de peccato mortali proxime

-ocr page 484-



		INDEX.		IX


		eommisso, sed remitso (n. 69) p. 201209. Art. II. De peceato indigiue Communionis. Quis indigne com- municat, quale et quantum peccatum eomniittit (». 70); quantum est peccatum communicare cuin pec- cato veniali actuali aut habituali, sine reverentia aut debita inatructione (/>. 71). Commmio neganda est -. peccatori occulto occulte petenti, peccatori pu- blico sive occulte sive publice petenti (u. 72 , 73). Quis censetur peccator publicus ordinarius, quis extraordinarius sive infaniis, quamdiu ipsis Com- muiiio est nesanda (». 74): quiiiam nuineiantur in- ter infames (n. 7ö); qiueuam quoail negationem ob- servanda ut evitentur difticultates (n. 76); qiueuam notanda circa peccatorem pubbcum in articulo mor- tis (u. 77) p. 209218. Art. III. De prima Commuuioiie puerorum : potestne daii ante usum rationis: qnssnam generatim in pueris requi- runtur (u. 78); de requisita jetate («. 79) et instru- ctione (n. 80); jure nostro eoruni examen et Com- munionis distributio per se pertinet ad parochum (u. 81): notanda quoad determinationem ;etatisqua admittantur (u. 82, 83); de prseparatione ad et cura post primam Communionem pueris adhibenda («.84): de primaCommunionepuerorum moribunilorum (u. 8">). Estne Communio danda ameutibus, meute débüibus et e.rtremo supplicio afficiendis (». 8(i) p. 213221. CAPUT VI. I)e eil\'et\'tibus l\'.iicharistia>. Error Lutheri et con- traria doctrina Trid\'. («. 87); sex eft\'ectus (n. 88 et 89): quo momento Communionis gratia sanctificans confertur (n. 90): potestne sumptio Communionis aliis prodesse («. 91); in quantum effectus impedit peccatum mortale, veniale, aut defectus devotio- nis (n. 92). De triplici modo commtmicandi (a. 93) p. 222-224. CAPUT VII. De tempore Communioiiis. Quibus diebus et qui- bus horis distribuitur («.94): de distributione intra, item immediate ante aut post Missam (». 95). Quare per se non licet pluries eodem die communicare; quandonam tarnen licitum est(«. 96); de tribus Mis-

-ocr page 485-



		X
		lNliRX.


		sis in Xativitate Doinini (». \'.il): de binatione die Dominica vel festiva (». 98); quid si quis mane communicavit et eodem die incidit in periculum mortis (ii. yj>). De frequenti (\'ommiiiiionc: quid historice aotandum (». 100); de ejus utilitate (n. 101): quomodo sacerdotes eam promovere debent ()i. 102): quibus frequenter eommunicare Heet {ii. 103); quibusnamconfessarioa permittere aut sua- dere potest Commuiiionein menstruam, hebdoma- dariam. frequentem, quotidianam (n. 104); quid con- t\'essario attendenduin ut hac de re rectum f e rat judicium: quid speciatim quoad Religiosas («. 105); quid de quotidiana celebratione Missie (n. 106) p. 22ó -235. CAPUTVIII.De nei-cssitate (\'oiiiiiiiuiionis: errores; non est necessaria necessitate medii: quodam sensu tarnen in voto est necessaria; item moraliter est neces- saria ad perseveranilum (n. 107) p. 23<>. Abt. I. De prcecepto divino. Est pneceptum grave obligana onines adultos (». 10H): quandonam obligat per se, qnandonam per accidens (». loy). Krror Galixtino- nim (». 110): diseiplina Ecclesiee quoad Communio- nem sub utraque specie; non existit pneceptum divinum (n. 111, 112); Ecclesia ex validis rationi- bus usum calicis laicis subtraxit, in quibusdani ta- men casibus concedit (». 113): de gratia Commu- nionis sub utraque specie (n. 114) p. 230, 237. Art. IL De prcecepto ecdesiastico: quid edicit Conc. Lat. IV, Trid. et Prov.: quinam hoc tenentur (». 115); quo tempore adimpleri debet («. 116): qiuenam pr<^rece- ptum continet (n. 117): quomodo annus computan- dus; quid de eo , qui tempore paschali non comniu- nicavit, aut qui impedimentum prsevidet («. 118): a quo Communio pascbalis recipi debet («. 1 lt»), ubi (n. 120); quinam eximuntur a receptione in ecclesia parochiali (n. 121); de licentia dilationis (n. 122); de poenia contra negligentes (n. 123): sa- tistitne prcecepto per Commuiiionein sacrilegam (», 124) p. 237241. Art. III. De Communione infirmorum. Quibus competit eam delerre (». 125); quoties administranda («. 126),

-ocr page 486-



		INDEX.		X!


		etiiim in mortis periculo (w. 127). In quo mortis pericnlo obligatoria aut licita est (i>. 128): quoties et sub qua formula Viaticum eidein infirmo admi- nistrari debet aut potest (». 129, 132): in quo 1oco(m. 130); eautehe contra morbum eontagiosum (n. 131): quid si iegrotus ariditate oris Iaborat (n. 133), aut vomitu, singultu vel tussi (». 134): quid si se- grotus S. Hostiam evomit (». 135) aut suscipere nequit (h. 135). Qusenam attendenda quoad Com- munionem infirmorum (». 137) p. 241245. Tractatus de Sacrificio Misss. p. 246-328.* Prowmittnt. Quare iste tractatus consideratur ut altera pars tractatus Eucharistia? (n. I). Summa doctrinse ex Conc. Trid. (n. lil) p. 246. CAPUT I. De sacriflcii notioiie. Quid sacrificium sensu im- proprio et proprio (». 1): hu jus definitio ejusque explicatio (n. 2); quare requiritur rei oblatte de- structio {ii. 3); estne sacrificium de jure natura? (». 4). üivisio (w. 5) p. 247, 248. CAPUT II. De Sacriflcii Missae existentia et essentia. Ejus natura ex verbis Trid. (». 6): definitio; nomen Miss» et alia nomina (». 7); errores (». 8): probatur in Missa offerri sacrificium proprio sensu (n. 9, 10); Saorif. Missa? simul est relativum et commemora- tivum Sacrif. crucis (». 11). De essentia: disputa- tio circa essentiam non attingit ipsam veritatem Sacrif. Missa? (n. 12): quienam est hostia: quid di- cendum de speciebus paris et vini, de ipso pane et vino (n. 13): aetiones Sacrif. Missa? distinguun- tur; quid requiritur ut actio sit sacrificativa: de quibus actionibus disputatum est, num ad essentiam pertineant (n. 14); probatur, eam consistere in sola consecratione utriusque speciei, conimunionem vero sacerdotis esse partem integrantem (». 15). Error Anglicanorum et Courayer (n. 10), Lutheranorum et Synodi Pistoriensis (n. 17) p. 249258. CAPUT III. De ininistro Sacriflcii Missae: error Jansenista- rum (n. 18); quis est minister principalis, quis se- cundarius («. 19); quo sensu fideles id offerre di-

-ocr page 487-



		INDEX.
		XII

		cuntui\' (h. 20) p. 259. CAPUT IV. Sacrifieii Missae linis. Quotuplex (». 21); quara- tione est propitiatorinm et impetratorium (». 22): nullam injuriam infert Sacrif. crucis («. 23); cele- brans fines explicite intendere non debet («. 24). Effëctus: quinam sunt (n. 25); quo modo et quo tempore effieiuntur («. 26, 27); quid efficit major dispositio sacerdotis (h. 28). Fructus: quid, quo- tuplex, cui obvenit (». 29). Applicatio fructus: quid; estne necessaria ut obtineatur fructus specialissi- mus aut generalis («. 30). De applieatione fructus specialist error Synodi Pistoriensis ejusque refutatio («. 31); debet fieri personis determinatie, non autem notis; quandonam: quid si applicata est nemini aut incapaci (n. 32); qualis intentio ad applicationem requiritur (u. 33); casus de anticipata applieatione («. 34). Valor differt a fructu; quantus est uterque (». 35 37) p. 260266. CAPUT V. De subjectis pro quibus ofl\'erri potest. Pro qui- hus licite offertur («. 38); speciatim pro quibus vivis (u. 3\'J): offerri nequit pro damnatis (»,. 40), neque pro sanctis, quidem in eorum bonorem (n. 41);of- ferri licet pro defunctis in purgatorio: cum quo ef- fectu (». 42); licetne pro defunctis sine Baptismo, htereticis et schismaticis, excommunicatis, publicis peccatoribus (». 43). Diflereutiu ejus ab aliis Sa- criticiis et a Sacramento Eucharistise (n. 44). Sti- peudiuiii. Quid, ejus origo, licitum est, obligatio ex ejus acceptatione («. 45): quodnam est legiti- mum; licetne pacisci de stipendio, legitimo majus exigere aut accipere, pro legitimo minori celebrare (h. 46); licetne stipendio accepto Missse celebratio- nem alteri committere, etiam retenta parte stipen- dii; item permutare obligationem celebrandi, retento stipendio intequali (m. 47). De obligatione celebrandi ex stipendio et aliis causis; dupliei obligationi sa- tisfieri nequit per imam Missam («. 48). De muta- tione pecunia? stipendii cum libris, mercibus, etc. (». 49). De tempore celelratiouisob stipendium (n.bO), de congestione stipendiorum, de dilatione celebrandi modica (n. 51, 52). Licetne de stipendiis aliquid

-ocr page 488-



		XIII
		INDEX.


		detrataere in commodum ecclesia (n. 53). Qaid Missie mammies, qnid perpet me seu fundatie (/\'. 54). De stipendio in casu binationis (n. ")">). De obligatione Bervandi Missen queditatem (/>. 56). Qutenam ex jure particulari observanda quoad stipendia (>i. ö7) p. 267 -281. CAPUT VI. De eelobrntionis obligatione et adjunctis (». 58 102). Art. I. De obligatione er sacenhtio. Cliristus dedit saeerdo- tibus prseceptum celebrandi (n. ">h): num tenentur vi sacerdotii; quoties, quando et sul» <\|iiii obliga- tiono (ik 59). Ex beneficia vel fuiulatioue: quoties et ubi tenentur celebrare et applicare (n. 60,62). Cu- jus auctoritate et ex qua. causa licet numerum Mis- Biirum reducere (n. <>1). Quid Missa cotwentualis (n. ti-\'J). Ex cura animarum: de obligatione in propria ecclesia celebrandi (//. <il): applicandj suis subditia (n. 65): quinam tenentur et quare («. 66); quando- nain et quoties (/\'. <»7); quid notandum quoad t\'esta suppressa («. 08), si duplex applicandi titulus occurrit (//. 09): qualis est obligatio ac quo die implenda (u. 7())-. de causa excusante ab impletione personali (». 71): qualis Missa et in quo loco ap- plicanda est (u. 7:2) -. de obligatione parochi qui dua- Ims ecclesiis pneest (n. 73); obligatio non adim- pleta non extinguitur (n. 74) p. 282 -290. Art. II. De eeleb ratio nis tempore: quibus diebus licet (». 75), qua boni (u. 76). De looo: in quo licet: in quibus oratoriis (n. 77): ex quibus causis in aliis locis (//. 7H). De ecclesia interdicta, execrata et pollutti ac hujus reconciliatione (». 71), 80) p. 291 203. Abt.III.De Missie requisitis: altare fixum et mobile quid, quandonam amittit consecrationem (n. 81): de altaris cruce, tnappis et candelis (». 82); de calioe et pa- tena ac corporali benedicto (n. 88); quibus licet tangere vasa sacra (n. 84); de vestium benediotione bujusque amissione (n. 8ö): de missali (n. 80): de ministro (». 87, 88). De eouf\'ormltafe Missen aan of- fieio reeitato (n. 8i>, 90). De aeremoniis: in quem finem sunt preescriptsB (». 91); in quantum obligaat (n. 92): de tempore Missie celebrationi iinpen-

-ocr page 489-



		XIV
		ÏNUEX.


		dendie (n. 93). De defectïbus: quibus modis contra ritus prsescriptos peccatur (re. 94); de omissione ejusque suppletione (». 95); de additione (h. 96); de mutatione (;/. 97); de interruptione (re. !)8). De usu pileoli et coniie adscititite (n. 99), calceorum et vestis talaris (». 100). De celebrante infirmo (n. 101). Z>e rubricit ante et post Missam: suntne prseceptivse an directivre (». 102); de earutn viola- tione (». 103) p. 293309. CAPUT VII. De pnpcepto audicmli Missam. Quibus diebus, quo jure et quinam tenentur (re. 104); quid prsB- ceptum complectitur, quanta ejus obligatio et quare (n. 10")); de qualitate et quantitate partis omissie (n. 106); de suppletione partis omissse; deauditione diversarum partium simul aut successive (re. 107). De loco impletionis; quid de oratorio privato (re. 108). De prcesentia requisita (n. 109); de preesentia aniini et corporis (re. 110), religiosa et de intentione (n. 111); de attentione qualis requiritur (>i. 112); qiialiK sufficit ex parte objecti; quid suadendum (n. 113); qualis ex parte subjecti (». 114); conclusiones («. 115); de reeitatione breviarii, prseparatione ad con- fessionem, confessione , pcenitentia sacramentali (n. ll<>). Causce excusantes: quotuplex impotentia (re. 117); de impotentia physica, de impedimento voluntarie posito aut non remoto (//. 118); de im- potentia spirituali («. 119); de impotentia morali («. 120); de titiilo cbaritatis (n.* 121); de titulo of- ficii, speciatira de famulis , operariis similibusque (re. 122); de titulo consuetudinis («.. 123) p. 310 318. Appendix. D« Missis fundatis: quid sunt; quibus modis fundari possunt (n. 124); acceptari debent(re. 125); Ordinarii consensus est necessarius (n. 126, 127); observanda in acceptatione ut impletioni consulatur (re. 128); quid Ordinario ante consensum pnestan- dum (n. 129); qufenam est hac in re potestas Or- dinarii (n. 130); de celebratione et applicatione Mis- sie fundatie (n. 131); pnescripta ne onera funda- tionum negligautur (n. 132); fundationes in registro memoriali describendse sunt (n. 183); de tabella Missarum (re. 134); de Missarum condonatione et

-ocr page 490-



		IXIIKX. XV

		reductione: eui eonipetit, ex qua causa conceditur, quomodo peragenda (n. 135139); quid obaervan- tlum de redemptione fundatiouia (». 140)p. 31\'.» --32H. Tractatus de Sacramento Extr. Unctionis. p. 329-394. ProcRnütim. Sacerdos delict de Extr. Unct. accuratam co- gnitionem habere (». I). Summa doctrines catholicee (ii. III) p. 329. CAPUT I. De natura, existentia et essentialibiis Extr. l\'nct. Nomina (n. 1): definitio, in qua essentialia eonti- nentur (u. 2): errorea (». 3); probatur veritas hujua Sacr. (/;. I); diluuntur objectiones (n. 5); est a Cliristo immediate inatitutum, probabilius post resurrectio- nem (n. 6). Materia rcmota (u. 7): debet esse oleuin olivfe (n. 8), benedictum ordinarie ab Episcopo, extraordinarie a presbytero (n. !»). Quotuplex oleum benedictum (n. 10). De custodia et renovatione olei sacri (h. 11). Materia proxima: qusenam corporis partes ungendte Bunt (n. 12, 18); quoinodo uuctio- nes faeietida? (h. II): de unetionibus essentialibus (n. ló): de administratione brevissima ad quinque seiisus (». 16), ad uiiuin sensum (/;. 17): est iiiiuin tantum Sacr. (h. 1H). Forma Latinorum et Greeco- ruin (». 1!)); tbr nut? Latinse essentialia (». 20); de forma deprecativa (». 21) p. 330 335. CAPUT II. De elleetibus: q ui nam sunt («. 22); explicantur (n. 23) p. 386, 337. CAPUT III. De mini stro. Errorea; solus sacerdos est minister (n. 24); ab tmo sacerdote valide administraiï potest (n. 25); possuntno plures eam administrare valide et licite (n. 20); de licita administratione et de li- eentia requisita (u. 27): de obligatione administrnndi («. 28) cum periculo vitïe (u. 2it); cautehe ad evi- tandum contagionia perieulum (». 30) p. 3383-11. CAPUT IV. De subjeeto. (_v)uisnam est capax (». 31): quare re- quiritur ut quia ad usum rationis pervenerit (n. 32), personaliter peccaverit (n. 33): requiritur morbua pericnlosus (u. 31, 35), saltem ut talis prudenter judicatus («. 86); perieulum est proximum et re- motum; hoc sufncit (h. 37); de causa ex qua peri-

-ocr page 491-



		XVI
		INDEX.


		culum provenire debet (». ;J8). De tnorbis qui vit» periculum afferunt (». 39); de periculi signis gene- ralibus (u. 40), partieularibus (//. II). De dispositio- nibus ad fructuosam siisceptionem requisitis (//. 42). Quibus dari nou potest (u. 43). Licetne dare in actu peccati sensibus privato (n. 41). De obligationc sus- cipietidi (n. I">). De cura ut moribundi illud susci- piant (n. 4<>). De pravis populi opinionibus circa boe Saer. (n. 17) p. 342354. CAPUÏ V. De iterationo. Errores (m. 48); potest iterari; quan- douain (//. III): quid in niorbis acutis (n. 50). De iteratione in eodem morbo, atque in dubio numsit idem periculum (n. 50, 51) p. /j">r>, 350. CAPUT VI. De adjiiuctis Bxtr. l\'nct. (n. 5266). Abt. I. J)e cceremoniüt. Pneparanda iu cubiculo iiifirmi; de- latio S. olei ad iufirmum (u. 52); de cseremonüs prsecedentibus, coucomitaatibus et subsequentibus, ac dis cura pro segroto babenda (n. ~>\'ó); de obliga- tione servandi ritus priescriptos (n. 54); de ordine inter Viaticum et Extr. Unct. («. ">")) p. 857 359. Abt. II. De cura .spirituall et visitatione infirmorum. Motiva (/. 56); obligatio (u.* r>7): qusenam iu eaprsestanda (//. óH). De assistentia agonizantium (n. 59) j?. 359 363. Abt. III. De benedictione apostolica. Quid (». 60); quinam eam dare possunt (//. 01): quibus (//. 62); quseaam dis- positiones requiruntur in moribundo (n. 63); qua formula utendiun (n. 64); quandonam dari potest et indulgentia lucritit (w. 00); potestne iterari (». 00) ik 801 368. Appendix. De sepultura occlesiastica. Cultus defunctorum fideliuni: quare, quoinodo (n. (17); prsetextus futiles ob quos quidam cremationeni extollunt (n. 68, 69); horror Ecelesiie a crematione (n. 70); motiva pro- hibitionis (». 71). Quid sepultura ecclesiastica, exc- qtike: ob quos fiuea fiunt (n. 72): rideles sepeliri debent in locis sacris; qiuenum sant sacra (». 73); quid ccemeterium; quale debet esse («. 74); de jure tumulandi et IHnerandi ; ijuibus competit («. 75) ; quare fideles sepeliuntur in terra benedicta prope eeclesiain (n. 7(1); de sepulchri alienatione, pro- fauatione et venditioue («. 77). In qua parochia

-ocr page 492-



		INDEX.		XVII

		Clnïstifideles sopeliendi eorumque exequke cele- brandsB sunt: qnsenam vigent exceptiones (». 78 HO); quid paroclio observiiiidum in sepultura paro- chiani alieni (//. Hl). ])c taxa funerali (n. 82) et quarta funeralium (». H3). De sepultura statim post mortein et de exhumatione (n. 8-1). Observanda quoad exequias et sepulturam (ra. Hó). Exequiarum onlo parvulorum et adultoruin (». H<i). Prohihitio .ie- piillnni\' sacrcB: quare (/>. H7), quibus (». 88); obser- vanda in pnescripta Ritualis generatim (n. hü) , spe- ciatim (n. 90); de certitudine et publicitate peccati et de sianis poenitentise (>i. 91); de consultatione Episcopi quoad privationem sepulturse sacne (». 02, 98) p- 869894. Tractatüs de Sacramento Ordinis. p. 395 471. Procemium. Sacramenta Ordinis et Matrimonii homines por- ficiunt principaliter quatenus referuntur adsocieta- teni (//. 1 1). Rationes ob quas viri ecclesiastici o- mnesque fideles Sacr. Ordinis magni facere debent (ii. I 2). Tractatüs dividitnr in dnaa sectiones: de hierarchia ecclesiastica et de sacra Ordinatione (». II). Summa doctrines ex Conc. Flor. et Trid. (//. III) p. 395, 3\'.»(i. Pneambulum. Ordo: quid Bigniftcat; quotuplici sensu a Theo- logis Bumitur (». 1) y. 307. Sectio I. De hierarchia ecclesiastica. n. 236. CAPUT I. De hierarchia; cxistcntin et natura. Quid est; divisio; oxplicatur dofinitio (n. 2): quienam edixit Trid. (». 3); errores circa originem et ordiuationem (n. 4): existit hierarchia ex divina institutione (n. 5, 6). Hierarchia est duplex: Ordinis et juiïsdictio- nis, q ui nam ad utramque pertinent; circa quse ver- santur (». 7) p. 397100. CAPUT II. Do hierarekla Ordinis. Quid (». 8); gradus, qui ad Sacerdotium ordinantur (n. 9); quronara de Sa- ccrdotio certa sunt (n. 10) ; errores et catliolicro doctrinse probatio (». 11, 12): quid constat dealiis

-ocr page 493-



		XVUI INDEX.

		gradibus (». 13); errores circa distinctionem gra- duum ex jure divino (». 14). Episcopi habent jure divino gradum Presbyteratu superiorem (n. 15 17); Diaconatus est gradus a Presbyteratu distinctus (». 18 , 19). Objecta potestatis Ordinis (». 20) p. 401403. CAPUT III. De hierarchia jurisdictionis. Quid jurisdictio; qutenam complectitur (m. 21); quid hierarchia juris- dictionis; quiaam ad eam pertinent (n. 22); quo- modo jurisd. acquiritur (». 23): quotuplex distin- guitur (». 24). Quotuplex missio; qua via obtinctur (n. 25); probatur, eam esse uecessariam («. 26); quoinodo de ea constare debet (n. 27); futiles ra- tiones ex quibus Novatores sibi missionem divinam vindicant (n. 28). Gradus jurisdictionis qui sunt in- stitutionis divinse (n. 29). Qutenam sunt fide certa de S. Pontiftcatu (». 30); qutenam de Episcopatu credenda (n. 31); in quantum Episcopi in apostolo- rum locum succedunt (». 32); quo sensu sunt po- siti a Spiritu S. regere Ecclesiam Dei (», 33); quo- modo jurisdictionem suam obtinent (». 34). In quan- tum jurisdictio differt a potestate Ordinis (n. 35). Qusedam summaria de Kcclesiie societate et pote- state ac forma regiminis (n. 30) p. 404420. Sectio II. De sacra Ordinatione. n. 37172. CAPUT I. De Ordinibus in genere. Quot et quinam sunt, ac quare (n. 37); eorum divisio (n. 38); singulorum of- ficia (m. 3\'J). Quid Sarr. Ordinis; quibus Ordinibus derinitio convenit («. 40); errores; definitio Trid¹(n. 41); existit Sacr. Ordinis (». 42, 43); quando- nam institutum («. 44); qutenam Ordinationes sunt Sacr. («. 45); materia et forma Sacr. Ordinis («. 46) p. 421, 422. CAPUT II. De Ordinibus in specie et de Tonsura (n. 4797). Art. I. De Episcopatu. Nomen (». 47); ritus Consecrationis (;?. 48); estne Ordo et Sacr. a Presbyteratu distin- ctum (». 4951); materia et forma (w. 52); deftni- tio; facultates Episcopi vi Consecrationis sute (n. 53) p. 423425.

-ocr page 494-



		INDEX.
		XIX


		Art. II. De Preabyteratu. Nomen (n. 54); ritus Ordinationis (n. 55); est verum Sacr. (n. öfi). De materia Sacr.: qiuenain priecipuie sententhe (». 57): rationes pri- nue Bententiee (n. 58): de secunda sententia (n. 69); de tertia sententia (». 01): nuni Christus ma- teriam et formani Sacr. Ordinis tantum in genere determinavit («. 60); quid notandum de reliquis ri- tibus («. 62). De forma (». 68). Quandonam datur potestas conseerandi et remittendi peeeata: quan- donam data est apostolis (h. 64). Praetiee notanda in lias tres sententias (n. 65). Qusenam ohservanda sunt de defectibus in Ordinatione commissis (». 66). Definitio (n. 67); officia presbyteri, quali indiget ju- risdictione ut luec licite exerceat (n. 68)p. 425432. Art. III. De Diaconatu (». 6975) p. 432, 433. Art. IV. De Subdiaconatu (n. 7682) p. 433, 434. Art. V. De Ordinibus minorïbus (u. 83 87) p. 434. Art. VI. De Tonsura (,i. hh -95) p. 434 , 435. Art. VII. De attactu insfrumentorum: quare requiritur, et qualis (». 96): dubia quoad defectus in tactu com- missos (il. 97) p. 435, 436. CAPUTIII. I)e eflectibus Sacr. Ordinis (». 98101) p. 437, 438. CAPUT IV. De sub jee to Sacr. Ordinis (n. 102145). Art. I. De reqmsitis ad validam susceptionem: de subjecto capaci («. 102, 103); qusenam sunt episcopie, presby- tene et diaconissie (>i. 104), de ordinatis invitis («. 105), infantibus et ameutibus («. 106) p. 439, 440. Art. II. De reqmsitis ad licitam susceptionem: qusenam sunt (n. 107); examen sou scrutinium de iis triplex (h. 108); de testinioniis dandis (». 109); de proclaina- tionibus (». 110); de examine prsecipue circa seien- tiam (». 111) ja 440444. Singula requisita: Vncatio divina: quid; est necessaria; ejus signa; media cognoscendi; obligatio sequendi; quid de ecclesia- sticis non vocatis (n. 112115) p. 444446. Con- firmalio (n. IK\')) p. 446. Legitima cetas: qme- nam pro singulis Ordinibus requiritur; quis in ea dispensare potest (n. 117, \\18) p. 446, 447. Debita seientia («. 110) p. 447, 448. Probitas vitre (n. 120,

-ocr page 495-



		INDEX.
		XX

		121) p. 448. Status gratim (». 122) p. 448. Recta intentio: qwenam intelligitur; de exercitiis spi- ritualïbus (n. 123, 124) p. 448, 449. Immunitas ah impedimentis (». 125) j». 449. Subjectio Episeopo ordinanti (n. 126) p. 449. Titidus Ordinationis: quid, qua lege et quare pnescriptus, quotuplex; quanti- tas ejus; de titulo mensce communis et missionis; de Religiosis Religionem egressis; de pcenis ob defectum tituli. («. 127134) p. 419-451. Tonsura et, Ordo inferior ejnsque exereitium requiritur awfe sapcriorcm (». 135, 136) j;. 451. Interstitia: quid, quodnam, ejus dispensatie) («. 137, 138) j/. 452. Tvowv e/ tempus Ordinationis; de Missa Ordinationis; de obligatione Commnnionis sub ea, item precinn ab Episeopo impositanun: de promissioiie obedientÜB («. 139145) p. 453, 454. CAPUT V. I>e ministro: ordinario et extraordinario (n. 146, 117), legitimo («. 148); de Ordinationibus Jansc- nistarum et Anglicanormn (n. 149); de Consecratione episcopali (». 151); de litteris dimissorialibus(n. 152). Quotuplici titulo potest quis subesse Episeopo quoad Ordines suscipiendos (;/. 153). De excardinaticme (n. 154). De titulo originis (n. 155), domicüii{n. 156), beneficii (». 157), fainiliaritatis (». 158); quid si quis diversos liabet Episeopos proprios (». 159). Quid requiritur, ut Episcopus Ordines conferat subdito alieno (». 160); quis potest concedere dimissorialos (ii. 1 (il). A quo ordinari debent Religiosi eum votis solcmnibus aut simplicibus; quid notandum quoad eorum scientiam (n. 162). Quis est minister extraor- dinarius (w. 163) p. 4554(50. Appendix I. De cudibatu: quid, ejus obligatio et effectus quoad matrimonium (n. 164); ejus diseiplina in Ec- clesia Latina et Grteca (n. 165); est legis ecclesia- sticfe (m. 166); ejus adversarii (n. 167). Lex eodi- batus est antiquissima (». 1(58) et eonvenientissima (». 169), juri natura¹ non repugnat (n. 170) et rei- publicoe maxima bona affert (n. 171). Solvuntur objectiones. j. 461464. Appendix* II. De Onlhiatioiiibiis Aiiglicanis(n. 172)p.465471.