Onderrichtingen en Gebeden

GROOTENDEEI.S GENOMEN UIT DE SCHRIFTEN

VAN DEN H. ALPHONSUS DE I.IGUORI EN

DIJZONDER GESCHIKT OM DE VRUCHTEN

DER II. MISSIE TE BEWAREN.

Geheel op nieuw bewerkt door een

JPa-ber Hodoi-np-fcoris-fc.

Druk van M. Ai.iierts & Zonen.
1891.

Votgnun&Sér tfS^j-ieflk

BIBLIOTHEEK UNIVERSITEIT UTRECHT

Onderrichtingen en Gebeden

GROOTENDEEI.S GENOMEN UIT DE SCHRIKTEN

VAN DEN II. ALPHONSUS DE I.IGUORI EN

BIJZONDER GESCHIKT OM DE VRUCHTEN

DER II. MISSIE TE BEWAREN.

Geheel op nieuw bewerkt door een

GULPEN.
Druk van M. Alberts & Zonen.
1891.

Door onzen Hoogwaardigen P. Generaal N. Mauron
gemachtigd staan wij toe dat het «Nieitw Katholiek
Missicbock» gedrukt worde.

J. C. MEEUWISSEN, cssr.

Amsterdam , 12 Maart 1891.

S. Theol. Doet. et Prof. Librorum Censor.

Rwcemundce, 1 Maji 1891.

aSUOTHEQC BfcR
UTRECHT

Wie kent niet het katholiek «Missieboek», geschre-
ven in den geest van den H. Alphonsus en grooten-
deels uit de werken van dien grooten Kerkleeraar
geput? Wie weet niet wat al heilzame vruchten dit
heerlijk boek in de harten der geloovigen heeft
voortgebracht?

Ten jare 182G voor het eerst door Pater Kosmacek
in Oostenrijk uitgegeven , werd het Missieboek met
des te meer gretigheid ontvangen , wijl het in eene
dringende behoefte voorzag en te gemoet kwam aan
de Missiën, die destijds op Oostennjksch grondgebied
niet konden gehouden worden. Weldra werd het in
verschillende talen overgezet en in alle landen bij
duizenden en duizenden verspreid.

In 1839, bij de opkomst der Missiën hier te lande,
verscheen de eerste hollandsche vertaling en ook
deze mocht zich al aanstonds verheugen in de
vleiendste goedkeuringen der hoogere geestelijkheid,
zoowel als in den algemeenen bijval des volks. Een-
ieder wilde het Missieboek bezitten, llijk en arm,
jong en oud, eenvoudigen en meer geletterden namen
het met belangstelling en voorliefde tor hand en aan
God alleen is het bekend, hoevele zwakken het ver-
sterkt, hoevele onwetenden ltet-Ottdemcht, hoevele
angstvalligen het, bemoedigd, hoevele bedrukten het
getroost, hoevele zieken het opgebeurd, hoevele ster-
vonden het bijgestaan, hoevele zondaren hét bekeerd,
hoevele rechtvaardigen het tot een volmaakteren
levenswandel gebracht heeft.

Ruim 50 jaren zijn sinds voorbjj. Horhaaldemalen
werd het Missieboek op nieuw gedrukt en nog liand-
haaft liet steeds zijn ouden, welverdienden roem.
Als bewjjs hiervoor moge strekken, dat binnen de
laatste vijf jaren eene talrijko oplage geheel werd
uitverkocht en dat eene nieuwe wederom met aan-
drang wordt gevraagd.

Deze verschjjnt dan ook, doch merkelijk gewjjzigd.
Immers , de tijden veranderen en de menschen met
hen, zegt het spreekwoord. De geest des volks is
niet meer dezelfde , de gevaren zijn grooter, de be-
hoeften dringender geworden. Met dat alles moest,
en is dan ook, in dit »nieuwe Missieboek" rekening
gehouden. De onderrichtingen. vooral die over de
plichten der verschillende standen , zijn allen omge-
werkt en verscheidene nieuwe daaraan toegevoegd,
zooals de onderrichtingen over do zuiverheid en de
onzuiverheid, over de gelegenheden van zonde, over
do verkeeringen , over de gevaarlijke gezelschappen
en vermaken, over de lezing van slechte boeken en
romans, over het menschelijk opzicht, den eerbied
voor den priester, de broederschappen en Congre-
gatiën, de godsvrucht tot het II. Hart van Jezus en
tot de Allerheiligste Maagd enz. enz. De aflaten, aan
verschillende voorwerpen van godsvrucht gehecht,
werden met zorg nagezien en met de laatste besluiten
in overeenstemming gebracht. Nieuwe gebeden wer-
den bjj de reeds bestaande ingelascht, terwijl deze
hun zalvenden geest zooveel mogelijk benouden
hebben

Moge dan dit «nieuw Missieboek», evenals zjjne
voorgangers eene spoedige en ruime verspreiding
vinden Moge het als een bljjvend Missionaris de eer
van God steeds bevorderen, de vruchten der Missiën
bestendigen en vele zielen een veilige gids zijn op
den weg des hemels. Dit is de vurige wensch en de
bede van

Wiïtem, bij Maastricht, 2 Aug. 1800.

%$$& ^ ^ ^ É$ï ^ «i$S ^ ^S fc$S ^ S<«3 ^ ^>~ö3

I. GEWONE OEFENINGEN EN GEBE-
DEN VAN DEN CHBISTEN.

Over liet Gebed.

«Alvorens gij I" tot het gebed begeeft, bereid
«uwe ziel en wees niet als iemand, die God op
«de ju-oef stelt.» (Keel. 18. 23.)

«Wie bidt wordt zalig, wie niet bidt gaat verloren.»
Zoo sprak, zoo schreef, zoo herhaalde onophoudelijk
de groote II. Alphonsus, die ware apostel des gebeds.
Wilt gij uwe driften overwinnen, zeide hij , wilt gij
de zonde vluchten en de deugd beoefenen, wilt gij
den hemel ingaan, bidt, want zonder het gebed kun-
nen wij onmogelijk in den hemel komen, met het
gebed kunnen wjj onmogelijk verloren gaan. Eene
jarenlango ondervinding als priester, als missionaris
en als bisschop had hem ten volle van die waarheid
overtuigd en in die overtuiging riep hij uit: «alle
«boeken, die over godsvrucht bandelon, alle priesters
«op den predikstoel, alle biechtvaders in den biecht-
«stoel, moesten er zich op toeleggen do noodzakelijk-
«heid des gebeds in de harten der geloovigen in «tbr
«prenten en nooit moede worden te herhalen: bidt,
«bidt, bidt. Zoo gij bidt, zijt gij zeker van den hemel
«zoo gij niet bidt, zijt gjj zeker van uw eeuwig on-
«geluk». Wie niet bidt, zegt de II. Theresia, heeft
geen duivel noodig om hem in de hel te werpen,
hij stort er zich zelf in. liidt dus en de hemel is de
uwe. «Alle uitverkorenen, de kinderen alleen uitge-
«nomen, zegt de II. Alphonsus, hebben hunne zalig-
«heid te danken aan het gebed ; alle verdoemden in
«de hel daarentegen hebben hun ongeluk daaraan te
missieb. 1

«wijten dat zij niet gebeden hebben. Hadden zij ge-
«bedcn, nooit zouden zij in die plaats van lijden ge-
«komen zijn."\'

"Wilt gij dus zalig worden bid, bid veel, bid vurig,
bid vooral in bekoringen en moeilijkheden. Verricht
uw gebed met een zuiver, gelooeig en verlrouwvol
hart, met een nederigen, opteUenden geest, met een
volhardend gemoed en de hemel is u verzekerd, want
«wie bidt wordt zalig, wie niet bidt gaat verloren\',
(II. Alph.)

«De wijze waakt des morgens vroeg
«tot den Heer en bidt voor het aangezicht
"des Allerhoogsten. Hij opend zijn mond
«tot het gebed en vraagt vergiffenis over
«zijne zonden » (Eccli. 39-6. 7.»

Wie den dag heilig wil doorbrengen , moet dien
heilig beginnen: wie hem heilig wil beginnen, moet
aanstonds bij het ontwaken zijn hart tot God ver-
heffen, eetic goede meerling nadien on hel voornemen
vormen God niet door de zonde Ie heleedigen.

1. Zoodra gij ontwaakt, zegt de II. .loannes Cli-
macus, teeken u met het teeken des II. Kruises, orl\'er
de eerstelingen uwer gedachten aan God op en dank
hem, dat hij u dien nacht niet in zonde heeft laten
sterven , maar u genadig voor alle onheil beeft be-
waard. «Daardoor zult gjj ondervinden, dat gij den
«ganschen dag veel godvruclitiger zijt en tot alles
«veel beter geschikt."

2. Vorm daarbij de meening om alles te doen uit
liefde tot üod en bied hom al uw doen en laten van
dien dag in vereeniging met het ljjden van Jezus en
Maria «Gelijk \'s morgens uwe meoning geweest is, zegt
«de II. Augustinus, zoo zullen gedurende den dag uwe
«werken zijn. Is uwe meening zuiver, zuiver zullen
«uwe werken wezen: is uwo meening ijdel, ijdel zul-
«len ook al uwe handelingen zijn."

3. Maak tevens een goed besluit om allo zonden
te vermijden, vooral die waartoe gij liet meest ge-
negen zijt. Voorzie de gevaren en gelegenheden van
zonde waarin gij gedurende den dag kunt komen en
denk aan do middelen om die gevaren te vluchten
en de bekoringen te overwinnen. Gelijk een soldaat
die de hinderlagen van den vijand kent en er zich
tegen wapent, dezen gemakkelijker verslaat, terwijl hij
daarentegen, als de aanval onverwacht is. gewoonlijk
verslagen wordt, zoo is het ook niet den Christen.
«Strijd daarom dapper, zegt de H. Gregorius, en be-
«BChouw dezen dag alsof hij de laatste uws levens
«ware.» Verricht tot dat einde het volgend gebed.

In den naam dos Vaders, en des Zoons, en des
H. Gecstes. Amen.

Mijn God, ik geloof vastelijk dat gij hier
tegenwoordig zijt. Ik geloof\' dat gij al mijne
gedachten kent en de verborgenste .scliuilhooken
mijns harten doorgrondt. Ik aanbid u uit geheel
mijne ziel en ik bemin u uit al mijne krachten.
Ik dank u voor alle weldaden, die uwe onein-
dige goedheid mij heeft bewezen, maar bijzon-
der dat gij mij dezen nacht zoo welwillend be-
waard hebt. Ik offer u al mijne gedachten,
woorden en werken, al wat ik vandaag doen
en lijden zal en ik vereenig dat alles met het
lijden van Jezus en met de smarten van Maria. Ik
maak het voornemen alle aflaten, \'die ik heden
verdienen kan te gewinnen en heb het vurig
verlangen om deelachtig te worden aan al de
goede werken , die vandaag over de gansche
wereld worden verricht. Ik vorm het vaste be-
sluit om alle zonden te vluchten en alle gele-

genheden tot zonde te schuwen, vooral die
waarin ik u vroeger reeds beleedigd heb.

(Maak hier in \'t bijzonder uwe voornemens, vooral
betreffende die fouten, welke gij bet meest pleegt te
bedrijven).

II. GEBED OM DE NOODIGE GENADEN\'.

O mijn God, ter liefde van Jezus, schenk mij
vergiffenis en geef\' dat ik n vandaag niet ver-
gramme. Verleen mij uwe liefde en uwe ge-
nade met de heilige volharding ten einde toe.
Goede Jezus, draag mij heden op uwe handen
eu sta mij hij, opdat ik niet zondige. Goede
Moeder Maria, laat mij eene schuilplaats vinden
onder uwen moederlijken mantel en verkrijg mij
Jezus en u vurig te beminnen. Kngel Gods, die
mijn bewaarder zijt, aan wiens bescherming ik
door de goddelijke voorzienigheid ben toevcr-
trouwd, gelief mij te verlichten, te bewaren,
te geleiden en te besturen. Mijne II.H. Patro-
nen, alle engelen en heiligen des hemels, staat
mij bij, opdat ik mij in alles aan Gods H. Wil
onderwei\'pe en in alle moeilijkheden gelaten
zegge: «Heer, uw wil geschiede!»

Bid daarna met groot vertrouwen bet Onze Vader,
bet Wees gegroet en bet Geloof. Vervolgens driemaal
Wees gegroet ter eere van de zuiverheid der Alier-
heiligste Maagd , met liet schietgebed : «Door uwe
Onbevlekte Ontvangenis, o Allerheiligste Maagd, heilig
mijn lichaam en mijne ziel en bewaar mij vandaag
van alle zonde." Verwek eindelijk de volgende akten :

III. AKTE VAN GELOOI\'.

Mijn God ! die de onfeilbare waarheid zijt: ik

geloof alles wat de H. Kerk mij voorschrijft te
gelooven, omdat gij het haar geopenbaard hebt.
Ik geloot\', dat gij mijn God zijt, de Schepper
van hemel en aarde, dat gij de rechtvaardigen
loont in don hemel en de goddeloozen eeuwig
straft in de hel. Ik geloof\', dat gij één zijt ^mwezen en drievuldig in personen: de Vader, de
Zoon, en de H. Geest. Ik geloof de mensch-
wording en den dood van Jezus Christus; ik
geloof eindelijk, alles wat de H. Kerk gelooft.
Ik darde u, dat gij mij tot dit heilig geloof\'ge-
roepen hebt, en ik betuig daarin te willen leven
en sterven.

Mijn God! ik hoop met een vast vertrouwen
op de vervulling uwer beloften, omdat gij al-
machtig, getrouw en barmhartig zijt. «Ik hoop,
door de verdiensten van Jezus Christus, de ver-
gifl\'enis mijner zonden, de volharding tot het
einde toe en de eeuwige zaligheid.

AKTE VAN LIEFDE EN VAN BEROUW.

O mijn God! ik bemin u uit geheel mijn hart.
Ik bemin u boven al, omdat gij de oneindige
goedheid zijt en eene oneindige liefde waardig.
Ik bemin ook mijnen naaste uit liefde tot u.
Van ganscher harte ben ik bedroefd over mijne
zonden, omdat ik u, o oneindige goedheid, daar-
door beleedigd heb. Zij zijn mij leed meer dan
alle ander kwaad, en ik neem mij va\'telijk
voor met behulp uwer genade, die ik voor nu
en voor altijd van u afsmeek, liever te sterven
dan u nog te beleedigen. Ook neem ik mij voor,

6 WIJZE OM DEN\' DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN.

flc heilige Sacramenten te ontvangen tijdens mijn
leven, en bij mijn sterven.

Paus Benedictus XIV heeft den 11 December 1754 aan hen,
die bovengenoemde akten verwekken, een aflaat verleend van

7 jaren en zevenmaal 40 dagen, zoo dikwijls zij die bidden,
alsmede een vollen aflaat , mits men ze eeno maand lang da-
gelijks verwekt, en in die maand biecht en communiceert.

Aanmerking. Voor personen, wier bezigheden zulks
toelaten , is Itet zeer nuttig na het morgengebed ten
minste een kwartier uurs aan de meditat e te be-
stoden. Zij kunnen zich daartoe van een medidatie-
boek bedionen, bij voorbeeld van het niedidatie- en
gebedenboek van den H. Alphonsus de Liguori, of een
hoofdstuk lezen uit de «Navolging van Christus",
door Thomas a Kempis, en dit op zich zelven en
hunne persoonlijke aangelegenheden toepassen.

Bij gebrek aan deze boeken, kunnen zij zich het
lijden van Christus voorstellen , of eene van de me-
ditatiën, die zich in dit boek bevinden, rijpelijk over-
wegen.

OM DEN DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN.

nBreng den ganschen dag door in de
»vreeze des Heeren." (Prov. 23. 17.)

Een Christen, die zijne volmaaktheid ter harte
neemt, mag zich niet tevreden stellen met den dag
heilbj te beginnen; hij moet dien ook volgens den
raad dos II. Geestes in do vreeze des Heeren heilig
trachten door te brengen. En wat wordt daartoe
vereischt ? Dat men tvandele in Gods tegenwoordig\'
heid , dat men een of ander goed werk verrichte en
die gebeden storle welke ieder goed Christen gedurende
den dag gewoon is te doen.

1. Denk daarom dikwjjls dat God u ziet en al uwe
gedachten kent. Hoemeer gij aan God denkt, zegt

WIJZE OM DEN D.VG HEILIG DOOR TE BRENGEN. 7

de II. Gregorius, des te volmaakter zult gij wezen.
In Gods tegenwoordigheid wandelen, zegt de II. A1-
plionsus, on niet toenemen in alle deugden en vooral
in de liefde, is even onmogelijk als dicht bij een
vuur blijven zonder er de warmte van te onder-
vinden.

2. Verricht dagelijks een of ander goed werk,
woon zooveel mogelijk iederen morgen de tl. Mis bij.
«Wie \'s morgens de II. Mis gehoord hoeft, zegt de
H. Alphonsus, wordt het overige van den dag in
alles geholpen en gezegend."

Pleeg eene kleine versterving, overwin u in oen
of ander punt, geef eene aalmoes aan een arme, doe
van tijd tot tijd eene geestelijke Communie en zoo
meer. De II. Franciscus van Sales achtte den dag
verloren, als hij zich niet in een of ander verstorven
of overwonnen on een liefdedienst aan zijn naaste
bewezen had.

3. Wees getrouw om, naar het voorbeeld der H. The-
resia en van zoovele andere Heiligen, u dikwijls door
het gebed met God te vereenigen, door kleine schiet-
gebeden, vurige verzuchtingen, en vooral die gebeden
welke ijverige Christen , gedurende den dag plegen
te storten, zooals: vóór en na het eten, voor en na
het werk, bij het Engel des Heoren enz. Dergelijke
kleine oefeningen, zegt de H. Theresia. zijn voor het
hart, wat het hout is voor het vuur ; zij onderhouden
en vermeerderen de vlam der liefde en des ijvers.
De volgende gebeden zijn daartoe zeer dienstig.

I. VÓÓR EENIG WERK.

Mijn God, ik offer u dit werk op en verdraag
alle moeite die ik daarbij zal ondervinden ter
uwer liefde. O God kom mij te hulp. Heer
haast u mij te helpen!

8 WIJZE OM DEN DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN.

Alles ter liefde van Jezus en Maria! Alles
tot meerdere eer en glorie van God!

Mijn God, alles voor U! Zoet Hart van Jezus,
geef dat ik u meer en meer beminne. (300 dag.)

Zoet Hart van Maria, wees mijne zaligheid.
(300 dag.)

IV. ALS MEN IN DE KERK KOMT OK DEZE VERLAAT.

Geloofd en gedankt zij ten allen tijde het
Allerheiligste Sacrament des Altaars.

(100 dagen aflaat eens per dag en 300 dagen eiken Donder-
dag en eiken dag van de octaaf van het Allerh, Sacrament als
men liet driemaal bidt. Pius VI. 2 Mei 1776.)

V. ALS MEN EENE KERK VOORBIJGAAT.

Geloofd zij Jezus Christus! of Geloofd zij
Jezus Christus in het Allerheiligste Sacrament
des Altaars, God in alle eeuwen der eeuwen.

VI. IN KRUISEN EN MOEILIJKHEDEN.

Mijn God, ik draag u deze moeilijkheid op

in vereeniging van het lijden van Jezus en Maria.

Heer niet mijn wil, maar uw wil geschiede.

VII. IN BEKORINGEN EN SLECHTE GEDACHTEN.

Jezus Maria! Jezus Maria helpt mij, staat mij
bij. Liever duizendmaal sterven, o God, dan u
beleedigen.

WIJZE OM BEN DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN. !>
VIII. ALS MEN EENE KOUT BEGAAN HEEFT.

Mijn Jezus barmhartigheid! Vergeef mij om
de verdiensten van uw dierbaar Bloed, \'t is mij
leed u beleedigd te hebben.

IX. ALS BE KLOK SLAAT.

Al weder een uur dichter bij de eeuwigheid!

Mijn Jezus ik bemin u, ik wil u meer en
meer beminnen, laat niet toe dat ik van u ge-
scheiden worde.

X. ALS BE ENGEL BES IIEEREN GELUIB WORDT.

Hoort gjj \'s morgens, \'s middags en \'s avonds de
klok luiden, denk dan aan het groot geheim der
mensehvvording van den Zoon Gods, en zeg:

De Engel des Heeren heeft Maria gebood-
schapt. En zij heeft ontvangen van den H. Geest.
Wees gegroet, Maria, enz.

Zie de dienstmaagd des Heeren. Mij geschiede
naar uw woord. Wees gegroet, Maria, enz.

En het Woord is vleesch geworden. En het
heeft onder ons gewoond. Weesgegroet, Maria,
enz.

v. Bid voor ons, o heilige Moeder Gods.

r. Opdat wij waardig worden der beloften
van Christus.

Wij bidden u, o Heer! stort uwe genade in
onze harten, opdat wij, die door de boodschap
des Engels de menschwording van Christus uwen
Zoon gekend hebben door .zijn lijden en kruis

40 WIJZE OM DEN DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN.

tot de glorie der verrijzenis gebracht worden
door Christus, onzen Heer. Amen.

Aan liet bidden van den Engel des Hceren bij tiet luiden
der klok is een volle aflaat verbonden , eens in do maand te
verdienen mits men biecbte en communiueere. (Benedictus XIII.)

XI. GEBED VÓÓR HET ETEN.

De oogen van allen vestigen zich op u, o
Heer, gij geeft hun spijs ten bekwamen tijde;
gij opent uwe hand en vervult al wat leeft
niet zegen. Eere zij den Vader, en den Zoon,
en den II. Geest. Gelijk het was in het begin,
en nu, en altijd, en in de eeuwen der eeuwen.
Amen.

Heer, ontferm u onzer. Christus, ontferm u
onzer. Heer, ontferm u onzer. Onze Vader, enz.

Heer, zegen ons en deze uwe giften, die wij
van uwe milddadigheid zullen ontvangen, door
Christus onzen Heer. Amen.

Dat de Koning der eeuwige heerlijkheid ons
doe deelen aan zijne tafel in den hernel. Amen.

Mijn God, zegen mij, zegen deze spijs, opdat
ik bij het eten niet zondige, en alles te uwer
eere zij.

Heer al uwe werken danken u, en uwe Hei-
ligen zegenen u. Eere zij den Vader, enz.

Wij danken u, almachtige God, voor alle
uwe giften. Gij die leeft en heerscht in eeu-
wigheid. Amen. Onze Vader, enz.

Heer, geef aan al onze weldoeners, om uwen
H. Naam, het eeuwig leven. Amen.

Dat ook de zielen der afgestorvene geloovigen
in vrede rusten. Amen.

Ik dank u, o Heer, dat gij mij, die uw vijand
geweest ben, goed gedaan hebt.

«Heer blijf hij ons, want tiel wordt avond
»en de dag is reeds gedaald." (Luc. 24.29.)

Moet een Christen den dag heilig beginnen en
heilig voortzetten ; hij moet dien ook lieilig besluiten.
En hoe zal men dit het boste doen? Door een. cjc-
meenachappelijk gebed, door cru ernxtig gewelenson-
de.rzock en door eene veiirouwvolle aanbeveling t\'«)<
zich zelven aan. God.

1. Vergeet nooit, zegt do II Joannes Chrysostomus.
dat het gebed uwe eersto handeling moet wezen des
morgens en uwe laatste des avonds. Verricht daarom
altijd uw avondgebed en doo het zooveel gij kunt
gemeenschappelijk. Bid ook \'s avonds steeds een rozen-
hoedje ter eere der Allerh. Maagd, «(ielukkig die
«godvreezende huisgezinnen, zegt de II Alphonsus.
«waar dat schoon gebruik bestaat, de zegen van God
«en de bescherming van Maria zal op dat huis en
«deszelfs bewoners rusten.»

2. Onderzoek ook ioderen avond uw geweten. Hebt
gij in den loop van den dag een kort bijzonder on-
dorzoek gedaan over uwc hoofddrift, zegt hieromtrent
wederom de II. Alphonsus, doo \'s avonds een alge-
meen onderzoek over al de fouten, welke gij gedu-
rende den dag hebt bedreven en vraag er God ver-
giffenis over. «Daardoor, zegt de II. Bernardus, leert
«gij u zelven beter kennen en komt gij spoedig tot
«eene hooge volmaaktheid »

3. IJeveel ook ioderen avond u zelven en allen die

u dierbaar zijn aan God en doe zulks, zegt de H. Ba-
silius, alsof deze avond de laatste uws levens ware,
opdat de dood, zoo hij u \'s nachts onverhoeds over-
valt, u niet onvoorbereid vinde. Verricht tot dat einde
met groote godsvrucht de volgende gebeden :

In den naam des Vaders, en des Zoons, en
des H. Geestes. Amen.

O mijn God, ik geloof dat gij hier tegen-
woordig zijt. Ik aanbid u en ik bemin u uit
geheel mijn hart en ik dank u voor al het goed
dat gij mij dezen dag bewezen hebt. Ik dank
u voor alle weldaden naar ziel en lichaam :
voor spijs en drank, voor gezondheid en krach-
ten, voor uwe heilige ingevingen en verlich-
tingen. Ik dank u, door Jezus Christus onzen
Heer, dat gij mij dezen dag zoo goedgunstig
bewaard hebt en ik bid u mij ook dezen nacht
te willen beschermen en voor alle zonden te
behoeden.

Ik wil mij ter ruste hegeven om u, o mijn
God, te behagen en ik neem mij voor u door
iedere ademhaling te loven, te beminnen en te
danken. Ik wenschte dit zoo volmaakt te kun-
nen doen, als uwe engelen dit doen in den
hemel. Neem, bid ik u, dezen goeden wil voor
daad aan. Amen.

II. GERED OM LICHT.

O alwetende God, gij die steeds acht geeft
op mijnen wandel, en al mijne voetstappen telt
voor wien geene gedachte verborgen is, ver-
licht mijn verstand\', opdat ik goed inzie, welk

kwaad ik vandaag gedaan of welk goed ik ver-
zuirnd lieb; beweeg mijn hart, opdat ik een
oprecht leedwezen daarover hebhe en mij betere.

III. ONDERZOEK DES GEWETENS.

Hoe heb ik mij dezen morgen gedragen ? Bij het
opstaan? lijj het morgengebed? Hij do heilige
Mis? Bij den arbeid? Jijj het eten? In den
omgang met den naaste , met dezen of genen por-
soon ? Bij deze of die gelegenheid ? In dit ge-
vaar, in die droefheid en bekoring?

Heb ik niet gezondigd:

Door gedachten r\' Heb ik mij niet vrijwillig opge-
houden bij onkuische, hoovaardige , nijdige. wraak-
zuchtige, wanhopige, kleinmocdige gedachten, of
daarin toegestemd? Hoe dikwijls?

Door woorden? Heb ik geeno onkuische taal, vcr-
wenschingen, leugens, vloek-. en scheldwoorden ge-
sproken? Geschiedde dit voorbedacht of niet?

Door werken\'? Was ik niet lui, traag, ongeduldig
bij mijnen arbeid? Heb ik niets oneerbaars gedaan?
Was ik niet uitgelaten in hot gezelschap ? Was ik
niet onbeleefd jegens mijne ouders of oversten, knorrig
of ongehoorzaam? Wa\'s ik niet onmeedoogend jegens
mijnen naaste , trotscb , onvriendelijk , onbarmhartig,
onrechtvaardig? Heb ik do eer mijns naasten niet
gekrenkt? Heb ik hem geen schade veroorzaakt?

Door verzuim\'? Heb ik niet verzuimd mijnen naaste
te vermanen, te onderrichten, van de zonden af te
houden? Heb ik voor het zielenheil van mijne
onderhoorigen en kinderen gezorgd? Heb ik geen
goed werk verzuimd? Heb ik het bidden niet
veronachtzaamd ?

Door vreemde zonden? Heb ik geen behagen ge-
nomen in de zonden des naasten ? Heb ik nie-
mand gelegenheid tot zonde gegeven, bijzonder mijne
kinderen en dienstboden ? Heb ik de zonden van
anderen belet, waar ik konde en moest?

Onderzoek u ten lnatste in liet bijzonder, hoe gi}
nw \'s morgens gemaakt voornemen gehouden hebt, hoe
dikwjjl8 gij liet verbroken en hoe dikwijls gij u over-
wonncn hebt. Denk rijpelijk na, wat de oorzaak van
uwen val geweest is, en zoek naar middelen , om u
in de toekomst voor den val te bewaren. Geloof mij,
geheel uwe christelijke volmaaktheid hangt van dit
naarstig onderzoek uws gewetens af.

IV. LEEDWEZEN EN BEROUW.

O oneindig goede Vader; ik heb u heden

wederom beleedigd!___Is dit de dankbaarheid,

die ik u voor zoo vele en zoo groote weldaden
schuldig ben? Aeli! ik beken mijne schuld, ik
ben niet waardig uw kind genoemd te worden.
Maar gij, o hemclsclie Vader! gij zijt oneindig
goed en barmhartig; daarom keer ik met ver-
trouwen tot u terug en vraag u ootmoedig en
berouwvol vergiffenis over alle zonden , die ik
zoo vandaag, alsook vroeger bedreven heb. Zij
zijn mij van ganscher harte leed, niet alleen
omdat ik daardoor beloonjhg verloren of straf
verdiend heb, maar omdat ik u , o mijn God!
mijn hoogste en opperste goed, daardoor be-
droefd heb! Ach koude ik het onrecht u aan-
gedaan herstellen! Ach hadde ik u toch nooit
beleedigd!

O mijn God, ik neem mij vastelijk voor, al
mijne zonden zoodra mogelijk oprecht te biech-
ten, alle gelegenheid tot zonde te vluchten, al
mijne plichten volmaakt te vervullen en liever
te sterven dan u, mijn God, nog ooit vrijwillig

door eene zonde te beleedigen. Ten bewijze
der oprechtheid van dit mijn voornemen, wil
ik terstond mijne bekeering beginnen, en mij

ernstig toeleggen om vooral dit kwaad..... in

mij uit te roeien. Vergeef mij, barmhartige
Vader, gelijk ook ik uit liefde tot ü al mijne
vijanden van ganscher harte vergeef. Verleen
mij uwen machtigen bijstand, opdat ik god-
vruchtig leve en u trouw blijve tot den dood.

VI. AANBEVELING AAN GOD.

Wij bidden u, o Heer! bezoek deze woning
en verdrijf daaruit alle listen van den boozen
vijand. Laat uwe heilige Engelen daarin wonen,
om ons in vrede te bewaren, en zij uw zegen
altijd over ons, door Jezus Christus, uwen Zoon,
ónzen Heer, die met u leeft en heerscht in
eenheid des H. Geestes, God in alle eeuwigheid.
Amen.

VII. GEBED VOOR DE LEVENDEN EN AFGESTORVENEN.

Zegen, o Heer, al mijne bloedverwanten,
vrienden en vijanden, al mijne weldoeners en
bekenden. Bescherm mijne geestelijke en wereld-
lijke oversten. Sta de armen, gevangenen, be-
drukten, reizenden, zieken en stervenden bij;
bekeer de zondaars eu ketters, verlicht de hei-
denen en ongeloovigen.

O God van barmhartigheid! wees ook de
arme zielen des vagevuurs genadig, maak een
einde aan hare pijnen en schenk haar de eeu-
wige rust. Amen.

Bid daarna met eerbied de akten van geloof, hoop,
liefde en berouw blz. 4, vervolgens Onze Vader,

Wees gegroet en het Geloof en eindelijk driemaal
Wees gegroet ter eere der Onbevlekte Ontvangenis
van Maria met het schietgebed: Door uwe Onbe-
vlekte Ontvangenis, o Allerheiligste Maagd, heilig
mijn lichaam en mijne ziel en bewaar mij dezen
nacht voor alle zonden.

VIII. GEBED TOT MARIA EN DE HEILIGEN.

Goede Moeder Maria, gij die na God mijne
grootste hoop, mijne voornaamste toevlucht zijt,
zegen mij en neem mij onder uwe moederlijke
bescherming; Engel Gods, die mijn bewaarder
zijt, aan wiens bescherming ik door de godde-
lijke goedheid ben toevertrouwd, gelieve mij te
verlichten, te bewaren, te beschermen en te
besturen. Mijne Heilige Patronen en alle zaligen
des hemels, bidt voor mij. Amen.

Ga te bed met heilige gedachten of met korte ver-
zuchtingen van liefde, en volhard daarin, totdat gij
inslaapt. Zoo gij \'s nachts ontwaakt, verhef dan ter-
stond uw hart tot God , en laat toch geene kwade
gedachten toe in uwen geest: integendeel , roep ter-
stond :

O Jezus! o Maria! neen, neen, liever sterven
dan zoo iets te denken, te wenschen ofte doen.
In den naam des Vaders, en des Zoons, en des
H. Geestes. Amen.

C3-IE B EID E 3XT

«Van den opgang der zon tot haren
«ondergang is mijn naam groot onder
nrte Heidenen. Overal wordt aan dien
«naam geofferd en een heilig Offer
opgedragen, want groot is mijn naam
«onder de Heidenen, zegt de Heer der
Heerscharen.» (Malach. 1. 11.)

Groot on menigvuldig zijn do genadeschatten, welke
Jezus Christus in zjjne liefde aan zijne Bruid, do
H. Kerk. heeft nagelaten. Onder deze schatten echter
is de Mis de verhevenste in zicli, de aangenaamste
aan. God, de kostbaarste voor ons.

1. De H. Mis immers is het offer van Jezus god-
delijk lichaam en bloed, hetwelk onder de gedaanten
van brood en wijn op onze altaren aan den Hemel-
schen Vader wordt opgedragen. Zij is de voortzetting
en de vernieuwing op onbloedige wijze van dat groote
zoenoffer, hetwelk do Zaligmaker op bloedige wijze
heeft voltrokken aan het kruis. Zij is de edelste gave,
welke Christus ons konde schenken. «Wat de zon is
onder de sterren, zegt do 11. Franciscus van Sales.
dat is de Mis onder do oefeningen van godsvrucht.
Zij is de afgrond van (iods barmhartigheid, de bron
der goddelijke liefde, hot middelpunt van den gods-
dienst, de ziel der geesteljjke oefeningen

2. O hoe verheven is de II. Mis, hoe aangenaam
aan (iod! Jezus draagt er zich als Offer en voor-
naamste Offeraar aan zijn Ilemelschen Vader op om
Hem oer en glorie te geven, om te voldoen voor onzo
zonden, om dank te brengen voor zijno ontelbare
weldaden en om nieuwe genaden van Hem te ver-
werven. En daar Jezus oneindig groot is, zoo is ook

de eer, do dankzegging, do voldoening en do bede
die Hij zijn Ilemelschen Vader aanbiedt, van onein-
digo waarde. Kón druppel van Jezus goddeljjk llloed
uit den kelk des priesters, zegt een schrijver, beeft
meer waarde voor God, dan alle gebeden, boetple-
gingen en goede werken van alle engelen en liei-
ligen te zanien.

3. Hoe gelukkig zijn wij derhalve , dat wij de
II. Mis bezitten. Door haar kunnen wij alles van God
verkrijgen. Zijn wjj ook al onwaardig om verhoord
te worden, Jezus, die in do II. Mis met en voor ons
bidt, is do Zoon van God, hoe zou de Vader Hem
iets kunnen weigeren.\' «Neem de II. Mis weg, zegt
«de II. Bonaventura, en niets blijft er van de wereld
«over dan ongeloof en dwaling." »Aan de 11. Mis,
«zegt de II. Timotheus van Jerusalem, heeft de we-
«reld haar behoud, heeft zjj alles te danken , zonder
«de Mis ware zij reeds lang vernietigd geworden »

Dank God dus voor zulk eene kostbare genade.
Woon iederen dag do II. Mis bij , zooveel gjj kunt,
want, «hebt gij \'s morgens met eerbied de 11. Mis
«gehoord, zegt de II. Joannes Chrysostomus, dan zult
«gij dien dag in alles gezegend worden en God zal
«u naar ziel en lichaam sterken.» Volg het voorbeeld
van eene II. Iledwigis van Polen, een 11, Henricus II,
keizer, een II. Lodewijk IX, koning van Frankrijk
en zoovele anderen, die iederen dag eene of meerdere
II. Missen hoorden De II. Lodowijk was gewoon da-
gelijks bij twee , drie tot vier heilige Missen tegen-
woordig te zijn en als zijne hovelingen eens zeiden,
dat hij zooveel tijd daaraan besteedde, terwijl ge-
wiehtigo zaken des rijks er door konden lijden , gaf
dio groote koning ten antwoord: «het verwondert mij
«dat gij zoo dikwijls klaagt , als ik de 11. Mis bij-
«woon, terwjjl niemand uwer een woord zoude zeggen
«nis ik het dubbele van den tijd aan het spel of de
«jacht besteedde »

Toon ook gij zulk een ijver voor de II. Mis , ver-
oenig uwe meening daarbij met die des priesters,

volg dezen in den geest van eerbied, aandacht en
godsvrucht, gedachtig dat de Engelen al bevende van
eerbied bij dit hoogheilig offer tegenwoordig zijn en
weldra zult gij de heerlijkste vruchten van deze uwe
godsvrucht plukken.

GEBED VÓÓR DE MIS.

Almachtige en eeuwige God, zie mij armen
zondaar hier voor uw altaar neergeknield om
de aanbiddelijke offerande der H. Mis hij te
wonen. Van alle oiïers, o mijn God, is dit
alleen uwer oneindige Majesteit waardig, om-
dat uw eeniggehoren Zoon zelf\' hier geofferd
wordt. In vereeniging van die volmaakte mce-
ning, waarmede Jezus zich hier opdraagt, offer
ik u deze H. Mis op om uwen allerheiligsten
Naam te aanbidden en te verheerlijken, om u
te danken voor alle ontvangene weldaden, om
te voldoen voor mijne menigvuldige zonden en
om de genaden te verkrijgen die ik zoozeer
noodig heb, bijzonder..... |noem hier de genade).

Tevens offer ik u deze H. Mis op tot hulp en
troost dergenen, voor wie ik meer bijzonder

verplicht ben te bidden, voornamelijk voor___

inoem hier de levenden en overledenen, die gij Gode
wilt aanbevelen).

Bereid mijn hart, o God, zuiver mijnen
geest en wasch mij van mijne zonden, opdat
ik deze heilige offerande waardig moge bijwo-
nen. Amen.

Als de priester aan den voet des altaars de H. Mis
begint, maakt dan het teeken des 11. Kruises, denk een

weinig na ovor uwe zonden, bid God, dat hij ze u
vergeve , en zeg:

Ik belijd aan God almachtig, aan de aller-
lieiligste Maagd Maria, aan den II. Aartsengel
Michaël, aan den II. Joannes den Dooper, aan
de HH. Apostelen Petrus en Paulus en aan alle
Heiligen , dat ik zeer gezondigd heb met ge-
dachten, woorden en werken; door mijne schuld,
door mijne schuld, door mijne allergrootste
schuld; daarom bid ik de allerheiligste Maagd
Maria, den H. Aartsengel Michaël. den H. Joan-
nes den Dooper, de HH. Apostelen Petrus en
Paulus en alle Heiligen voor mij te willen bidden
tot den Heer onzen God.

De almachtige God ontferme zich onzer, ver-
geve ons onze zonden en geleide ons ten eeu-
wigen leven. Amen.

O almachtige en barmhartige Heer, verleen
ons vergiffenis, ontbinding en kwijtschelding
van al onze zonden. Amen.

Heer, ontferm u onzer. Christus, ontferm u
onzer. Heer, ontferm u onzer.

GLORIA. IN EXCELSIS.

Glorie zij aan God in den Hooge en vrede op
aarde aan de menseben die van goeden wille
zijn. Wij loven u, wij zegenen u, wij aanbid-
den u, wij verheerlijken u, wij danken u voor
uwe groote heerlijkheid! Heer onze God. hemel-
sche Koning; God almachtige Vader! Heer Jezus
Christus, eeniggeboren Zoon! Heer God! Lam
Gods, Zoon des Vaders, die wegneemt de zon-

den der wereld, ontferm u onzer; die wegneemt
de zonden der wereld, ontvang onze smeekgehe-
den; die gezeten zijt aan de rechterhand de*
Vaders, ontferm u onzer; want gij alleen zijt
heilig, gij alleen zijt de Heer, gij alleen zijt de
Allerhoogste; o Jezus Christus met den H. Geest
in de glorie van God den Vader. Amen.

Xa het Gloria wendt de priester zich tot het volk
en wenscht hun den zegen: «Dominus vobiscum !"
»l)o Heer zij met u!" De dienaar antwoordt in naam
van het volk: »Et eurn spiritu tuo!" »En met uwen
geest!" Do priester zegt: «Oremus!" «laat ons bid-
den I" Daardoor geeft do H. Kerk ons te verstaan,
dat wij onze meening met die des priesters moeten
vereenigen. Daarna volgt het gebed, dat men Collecte
noemt, dat is, verzameling, omdat de priester de
wenschen en gebeden van allen die tegenwoordig zijn
verzamelt, en die als gezant in naam van allo ge-
loovigen aan God opdraagt. Gij kunt daaronder het
volgende gebod verrichten :

Almachtige, eeuwige God, verhoor het gebed
van uw volk, en wend uw heilig aangezicht
niet van ons af om onze zonden. Verhoor ge-
nadiglijk de bede van uwen dienaar, den pries-
ter, die voor de zaligheid des volks bidt, en
geef dat wij datgene, wat wij u met vertrouwen
vragen, van uwe barmhartigheid verkrijgen, door
Jezus Christus onzen Heer. Amen.

Daarop volgt de Epistel, gewoonlijk bestaande uit
de schriften der Profeten of de brieven der Apostelen.
Gij kunt intusschen het volgende gebed verrichten :

0 mijn God! ik aanbid uwen H. Geest, die
door de profeten en apostelen gesproken heeft en
nu nog altijd spreekt bij monde der H. Kerk.
Ik omhels eerbiedig en ootmoedig alle leeringen
en onderwijzingen, die de 11. Kerk op aarde
door hare priesters mij geeft. Verleen mij nog
o God! dat ik al hare leeringen en onderrich-
tingen volge, en naïeve, dooi\' Jezus Christus
onzen Heer. Amen.

Goddelijke Zaligmaker, groot was uwe liefde,
waardoor gij zelf\' als leeraar op aarde zijt ge-
komen, om ons den weg des hemels te toonen.
Ach! verleen mij do genade, om de waarheden,
die gij verkondigd hebt, ootmoedig aantehooren.
Verlicht mijn verstan\'d, opdat ik ze moge kennen ;
ontvlam mijn hart, opdat ik ze beminne en
stiptelijk naïeve. Verleen mij uwen Goddelijken
bijstand, opdat ik mij nooit voor uw Evangelie
schame, maar integendeel hetzelve zoo wel met
woorden als met werken belijde. Gij die leeft
en heerscht in alle eeuwigheid. Amen.

Als de priester het Credo zegt, kunt gij de geloofs-
behjdenis der Apostelen bidden:

Ik geloof in God den Vader, almachtig, enz.

lijj hot offertorium (offerande) worden het brood
en de wijn, die in het allerheiligste lichaam en bloed

van onzon Verlosser veranderd zullen worden, door do
handen des priesters aan God opgedragen. Zeg dan
het volgende :

Aanvaard, o oneindig heilige Vader, almogende
en eeuwige God, dit offer, dat de priester voor onze
zaligheid u opdraagt. Ik geloof\' vastelijk, dat het
in liet waarachtig lichaam en bloed van Christus
zal veranderd worden. Aanvaard dit offer, o
hemelsche Vader, tot verheerlijking van uwen
heiligen naam, tot boete voor mijne zonden, tot
dankzegging voor alle mij verleende genaden,
ter verwerving van nieuwe weldaden en bij-
zonder ter bekoming van de middelen , die tet
mijne zaligheid noodig zijn. Voor alle geeste-
lijke en wereldlijke overheden, voor vrienden
en vijanden, voor alle levende e,n afgestorvene
Christenen. Amen.

Do priester wondt zich tot hot volk en zegt: «Orate
«Fratros!» «bidt broeders.» Hij wenscht, dat allen,
die tegenwoordig zjjn, met hem bidden, opdat dit offer
Gode aangenaam zij.

De Heer aanvaarde dit offer uit uwe handen
tot lof en verheerlijking van zijn naam , als-
mede tot ons voordeel en dat van geheel zijne
heilige Kerk.

De Prestatie is de inleiding tot den Canon of do
stille mis. De priester zegt met luider stem : «Per om-
«nia stecula sajculorum :» daardoor drukt hij het ver-
langen uit, om God in eeuwigheid te kunnen loven.
Hij roept al het volk too: de Heer zij met u, en de

dienaar antwoordt in naam van al het volk; «en met
uwen geest!» Vervolgens zegt de priester: «Sursum
«corda!» «Verheft uwe harten:» en het volk ant-
woordt door den dienaar: «Wij hebben ze tot den
«Heer verheven.» De priester gaat voort en zegt:
«Laat ons God onzen Heer danken.» Men antwoordt:
«dat is rechtvaardig en billijk.» Xu zegt de priester
het volgende lof- en dankgebed:

Waarlijk liet is billijk en rechtvaardig, plicht-
matig en heilzaam, dat wij u ten allen tijde en
overal met dankbaarheid loven, heilige Heet\',
almachtige Vader, eeuwige God, door Jezus
Christus onzen Heer; door wien de Engelen
uwe Majesteit loven, de Vorsten des hemels
haar aanbidden, de Machten voor haar beven;
de Hemelen en de Krachten des hemels in ver-
ceniging met de heilige Serafijnen haar vreug-
dcvol verheffen. Laat ook onze stemmen aldus
vereenigd tot u opstijgen, en met den diepsten
eerbied uitroepen: Heilig, Heilig, Heilig is God,
de Heer der heerscharen, hemel en aarde zijn
vol van zijne heerlijkheid. Hosanna inden hooge,
gezegend Hij die komt in den naam des Heeren,
Hosanna in den hooge.

"Wij bidden u vurig, o goedertierenste Va-
der, en smeeken u door Jezus Christus, uwen
Zoon, onzen Heer, dat gij deze giften, deze ge-
schenken, deze heilige, onbevlekte offerande met
liefde wilt aannemen en zegenen. Wij dragen
haar u voornamelijk op voor uwe heilige,
katholieke Kerk, opdat het U behage haar
den vrede te geven, haar te bewaren, in een-

heul te handhaven en te bestieren over de ge-
lieelc aarde, te zamen met uwen dienaar onzen
Paus N., onzen Bisschop N., en alle rechtge-
loovigen en volgelingen van het katholiek en
apostoliek Geloof\'. Gedenk o Heer uwe dienaren
en dienaressen NN. (denk hier aan de levenden,
die gij heden tijdens de II. Mis bijzonder in-
daehtig wilt zijn) en allen, die hier tegenwoordig
zijn, wier geloof en godsvrucht u bekend is,
voor wie wij U dit offer opdragen, of\' die zelf
U dit offer brengen voor zich en voor alle de
hunnen, voor de verlossing hunner zielen , voor
de hoop van hun heil, en van hunne behoudenis,
en die hunne geloften vervullen aan u den
eeuwigen. den levenden en waarachtigen God.

Wij houden ook gemeenschap en vieren de
herinnering in de allereerste plaats der glorie-
rijke Maria, altijd Maagd, der Moeder Gods en
onzes Hoeren Jezus Christus, doch ook der ge-
lukzalige Apostelen en uwer martelaren, Petrus
en Paulus. Andreas, Jacobus, Joannes. Thomas,
Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus,
Siinon en Thaddams, Linus, Cletus, Clemens,
Xystus, Cornelius, Cvprianus, Laurentius, Chry-
sogonus, Joannes en Paulus, Cosmas en üamia-
nus, en van alle uwe Heiligen. Wil ons door
hunne verdiensten en gebeden verleenen, dat wij
in alle dingen mogen verdedigd worden dooi\'
de hulp uwer bescherming. Door denzelfden
Christus onzen Heer. Amen.

Wij bidden u, o Heer, neem dan deze ofTer-
ande van onzen schuldigen dienst, als ook van
geheel uw huisgezin genadig aan, beschik onze
dagen in uwen vrede, en verleen ons, dat wij
van de eeuwige verwerping bevrijd , en onder

de kudde uwer uitverkorenen mogen gerekend
worden. Door Christus onzen Heer. Amen.

Gewaardig u, o God, dit offer in alles ge-
zegend, geheiligd en aangenaam te maken,
opdat hot voor ons moge worden het Lichaam
en het Bloed van uwen allerliefsten Zoon on/en
Heer Jezus Christus.

Stel u hier levendig Jezus Christus voor, hoe Hij
in het laatste avondmaal het brood nam, het zegende
en sprak : «Dit is mijn lichaam, dat voor u gegeven zal
«worden » En hoe Il|j daarna den kelk nam enzeide:
«Dit is de kelk mijns bloeds » Geloof vastelijk , dat
Jezus Christus , die voor u aan het kruis gestorven
is, hier. onder de gedaante van brood en wjjn . we-
zenljjk en waarachtig, als (iod en mensch tegen-
woordig is, zoodra de priester de heilige woorden
der consecratie gesproken hoeft. Als de II. Hostie
omhoog geheven wordt, aanbid dan uwen Zaligmaker
met een vast geloof en eeno diepe ootmoedigheid,
zeggende:



		*9s.r*

		3

		NIEUW KATHOLIEK MISSIEBOEK OF VERZAMELING VAN\' Onderrichtingen en Gebeden GROOTENDEEI.S GENOMEN UIT DE SCHRIKTEN VAN DEN II. ALPHONSUS DE I.IGUORI EN BIJZONDER GESCHIKT OM DE VRUCHTEN DER II. MISSIE TE BEWAREN. Geheel op nieuw bewerkt door een

		GULPEN. Druk van M. Alberts & Zonen. 1891.
		Uitgevers.


		Aar: VolgnumMér



		Door onzen Hoogwaardigen P. Generaal N. Mauron gemachtigd staan wij toe dat het «Nieitw Katholiek Missicbock» gedrukt worde. J. C. MEEUWISSEN, cssr. Sup. prov. Amsterdam , 12 Maart 1891.

		IMPRIMATUR. P. MANNENS, S. Theol. Doet. et Prof. Librorum Censor. Rwcemundce, 1 Maji 1891.

		EIGENDOM.

		1
		aSUOTHEQC BfcR UTRECHT COLI THOWAAS8B



		193
		IX VERHALEN EN
		VOORBEELDEN.


		raad te geven. Zend hem in ballingschap, zcide de eene, opdat hij nimmer voor uwe oogen ver- schijne! Ontneem hem zijne goederen, sprak een tweede. Sla hem in boeien, zeide een derde, on werp hem in de gevangenis! Zijt gij niet meester over leven en dood, vroeg een vierde.\' Welnu, doe hem dan sterven. Één hoveling, veel verstandiger dan alle anderen te zamen, zeide op zijne beurt: gij bedriegt u; dat zijn niet de middelen, om u op hem te wreken. Waarheen zult gij hem verbannen, daar de ge- heele aarde zijn vaderland is. Ontneemt gij hem zijne goederen, gij ontneemt die niet aan hem, maar aan de armen. Werpt gij hem in den kerker, hij zal zijne ketenen kussen en zich gelukkig achten. Veroordeelt gij hem ter dood, gij opent hem den hemel. Neen, keizer, wilt gij u op den bisschop wreken, dwing hem dan eene zonde te bedrijven. Ik ken dien man, niets ter wereld vreest hij dan de zonde. Christenen, overweegt eens deze waarheid en onthoudt ze goed; de mensch, in staat van zonde, kan nimmer den hemel, zijn waar vaderland, binnengaan. Als zondaar kunnen wij God, den oorsprong van ons wezen, nimmer aanschouwen. Om de zonde , ja om eene enkele doodzonde, die wij niet hebben afgeboet, worden wij voor eeuwig aan de pijnen der hel prijs gegeven. Overweegt dat wel, ja vergeet, als gij wilt, al het overige om hieraan alleen te denken. «Vlucht «de zonden als voor het gezicht cener slang.» (Eccl. \'21. 2.) «Vader! ik heb gezondigd tegen «den hemel en tegen u.» (Luc. 15. 21.) «Ik erken «mijne ongerechtigheid , en mijne zonde staat «mij steeds voor oogen.» (Ps. 50.5.) «Keer uw hissikb. 13



		327
		VOOR BIJZONDERE	STANDEN^-.

		hemel te geleiden en eenmaal zullen zij eene strenge rekenschap moeten afleggen van de zielen aan hunne zorgen toevertrouwd. «Gehoor- «zaamt hem daarom, zegt de Apostel Paulus, en «weest liun onderdanig, opdat zij dit niet vreugde «en niet al zuchtende doen; want dit is u niet «dienstig» (llebr. 13. 17.) Gehoorzamen moeten wij derhalve aan de priesters in alles wat het geloof\', de christelijke tucht en in het algemeen het zielenheil betreft. Dit begreep weder keizer Constantjjn de Groote. Als eenige Aiïanen ver- langden dat de Keizer over een geloofspunt beslissen zou, gaf hij hun onbewimpeld ten ant- woord: «Gij vergist u, zoo gij meent dat ik in «geloofszaken eene beslissing geven zal. Al ben «ik keizer, zoo ben ik toch een mensch zonder «rang en gezag in de orde der goddelijke din- «gen en zal er nooit toe overgaan uitspraak «te doen over datgene wat slechts aan God en «zijne priesters toekomt. Ik zelf onderwerp mij «met kinderlijke gehoorzaamheid aan hun oor- «deel, aan hunne uitspraak en beslissingen en «dit is ook uwe plicht». Hoe schuldig zijn der- halve die christenen welke geen eerbied , geen liefde, geen onderwerping aan de priesters toonen; die hunne handelwijze beoordeelen en bevittcn, hunne daden afkeuren, hun zelfs slechte bedoelingen toeschrijven, hen bepraten en bekladden, zich tegen hen durven verzetten en ook anderen daartoe aansporen. Hoe ver- schrikkelijk zal de straf van zulke christenen zijn, want God zelf heeft gezegd: «Raakt mijne «gezalfden niet aan». (1. Par. 1(5. \'22.) Want «wie hen aanraakt raakt den appel aan van «mijn oog. Ik zal mijne hand tegen hen op-



		3ii>
		VOOR ZIEKEN EN
		STERVENDEN.


		van liet rijk des hemels, ontvange hem (haar); <le II. apostel Paulus, die waardig is bevonden een uitverkoren vat te wezen, sta hem (haar) hij. De II. Joannes de uitverkoren apostel van God, wien de geheimen des hemels geopen- haard zijn, bidde voor hem ihaarj. Dat alle H. apostelen die van God de macht ontvangen hebhen van te binden en te ontbinden, voor hem (haar) bidden. Dat alle heiligen en uitver- korenen Gods die in dit leven voor den naam van Christus pijnen geleden hebben, voor hem (haar) smeeken, opdat hij van de banden des vleesches ontdaan , tot de heerlijkheid van het rijk des hemels verdiene te komen. Door onzen lieer Jezus Christus die met den Vader en den II. Geest leeft en heerseht in de eeuwen der eeuwen. Amen. NA HET OVERLIJDEN. Kom hem (haar) te hulp Heiligen Gods; En- gelen des Heeren, gaat hem (haar) tegen; neemt zijne (harei ziel op, en plaatst haar voor het aanschijn des Allerhoogsten. Christus, die u geroepen heeft, neme u op, en de Engelen voeren u in den schoot van Abraham. Heer, ontferm u zijner iharen. Cluistus, ontferm u zijner (harer). Heer, ontferm u zijner (harer). Onze Vader, die in de hemelen zijt, enz. V. Heer, geef hem Ihaar) de eeuwige rust! A. En het eeuwig licht verlichte hem (haar). v. Van de deur der hel. a. Verlos hem (haar), o Heer! v. Dat hij (zij) ruste in vrede. a. Amen. V. Heer, verhoor mijn gebed. a. En mijn ge- roep kome tot u.





		INLEIDING.

		Wie kent niet het katholiek «Missieboek», geschre- ven in den geest van den H. Alphonsus en grooten- deels uit de werken van dien grooten Kerkleeraar geput? Wie weet niet wat al heilzame vruchten dit heerlijk boek in de harten der geloovigen heeft voortgebracht? Ten jare 182G voor het eerst door Pater Kosmacek in Oostenrijk uitgegeven , werd het Missieboek met des te meer gretigheid ontvangen , wijl het in eene dringende behoefte voorzag en te gemoet kwam aan de Missiën, die destijds op Oostennjksch grondgebied niet konden gehouden worden. Weldra werd het in verschillende talen overgezet en in alle landen bij duizenden en duizenden verspreid. In 1839, bij de opkomst der Missiën hier te lande, verscheen de eerste hollandsche vertaling en ook deze mocht zich al aanstonds verheugen in de vleiendste goedkeuringen der hoogere geestelijkheid, zoowel als in den algemeenen bijval des volks. Een- ieder wilde het Missieboek bezitten, llijk en arm, jong en oud, eenvoudigen en meer geletterden namen het met belangstelling en voorliefde tor hand en aan God alleen is het bekend, hoevele zwakken het ver- sterkt, hoevele onwetenden ltet-Ottdemcht, hoevele angstvalligen het, bemoedigd, hoevele bedrukten het getroost, hoevele zieken het opgebeurd, hoevele ster- vonden het bijgestaan, hoevele zondaren hét bekeerd, hoevele rechtvaardigen het tot een volmaakteren levenswandel gebracht heeft.



		INLEIDING.
		IV


		Ruim 50 jaren zijn sinds voorbjj. Horhaaldemalen werd het Missieboek op nieuw gedrukt en nog liand- haaft liet steeds zijn ouden, welverdienden roem. Als bewjjs hiervoor moge strekken, dat binnen de laatste vijf jaren eene talrijko oplage geheel werd uitverkocht en dat eene nieuwe wederom met aan- drang wordt gevraagd. Deze verschjjnt dan ook, doch merkelijk gewjjzigd. Immers , de tijden veranderen en de menschen met hen, zegt het spreekwoord. De geest des volks is niet meer dezelfde , de gevaren zijn grooter, de be- hoeften dringender geworden. Met dat alles moest, en is dan ook, in dit »nieuwe Missieboek" rekening gehouden. De onderrichtingen. vooral die over de plichten der verschillende standen , zijn allen omge- werkt en verscheidene nieuwe daaraan toegevoegd, zooals de onderrichtingen over do zuiverheid en de onzuiverheid, over de gelegenheden van zonde, over do verkeeringen , over de gevaarlijke gezelschappen en vermaken, over de lezing van slechte boeken en romans, over het menschelijk opzicht, den eerbied voor den priester, de broederschappen en Congre- gatiën, de godsvrucht tot het II. Hart van Jezus en tot de Allerheiligste Maagd enz. enz. De aflaten, aan verschillende voorwerpen van godsvrucht gehecht, werden met zorg nagezien en met de laatste besluiten in overeenstemming gebracht. Nieuwe gebeden wer- den bjj de reeds bestaande ingelascht, terwijl deze hun zalvenden geest zooveel mogelijk benouden hebben Moge dan dit «nieuw Missieboek», evenals zjjne voorgangers eene spoedige en ruime verspreiding vinden Moge het als een bljjvend Missionaris de eer van God steeds bevorderen, de vruchten der Missiën bestendigen en vele zielen een veilige gids zijn op den weg des hemels. Dit is de vurige wensch en de bede van Den hewerker.^ Wiïtem, bij Maastricht, 2 Aug. 1800.



		o
		MORGENGEBED.


		«wijten dat zij niet gebeden hebben. Hadden zij ge- «bedcn, nooit zouden zij in die plaats van lijden ge- «komen zijn."\' "Wilt gij dus zalig worden bid, bid veel, bid vurig, bid vooral in bekoringen en moeilijkheden. Verricht uw gebed met een zuiver, gelooeig en verlrouwvol hart, met een nederigen, opteUenden geest, met een volhardend gemoed en de hemel is u verzekerd, want «wie bidt wordt zalig, wie niet bidt gaat verloren\', (II. Alph.) «De wijze waakt des morgens vroeg «tot den Heer en bidt voor het aangezicht "des Allerhoogsten. Hij opend zijn mond «tot het gebed en vraagt vergiffenis over «zijne zonden » (Eccli. 39-6. 7.» Wie den dag heilig wil doorbrengen , moet dien heilig beginnen: wie hem heilig wil beginnen, moet aanstonds bij het ontwaken zijn hart tot God ver- heffen, eetic goede meerling nadien on hel voornemen vormen God niet door de zonde Ie heleedigen. 1. Zoodra gij ontwaakt, zegt de II. .loannes Cli- macus, teeken u met het teeken des II. Kruises, orl\'er de eerstelingen uwer gedachten aan God op en dank hem, dat hij u dien nacht niet in zonde heeft laten sterven , maar u genadig voor alle onheil beeft be- waard. «Daardoor zult gjj ondervinden, dat gij den «ganschen dag veel godvruclitiger zijt en tot alles «veel beter geschikt." 2. Vorm daarbij de meening om alles te doen uit liefde tot üod en bied hom al uw doen en laten van dien dag in vereeniging met het ljjden van Jezus en Maria «Gelijk \'s morgens uwe meoning geweest is, zegt «de II. Augustinus, zoo zullen gedurende den dag uwe «werken zijn. Is uwe meening zuiver, zuiver zullen «uwe werken wezen: is uwo meening ijdel, ijdel zul- «len ook al uwe handelingen zijn."



		MORGENGEBED. 5 geloof alles wat de H. Kerk mij voorschrijft te gelooven, omdat gij het haar geopenbaard hebt. Ik geloot\', dat gij mijn God zijt, de Schepper van hemel en aarde, dat gij de rechtvaardigen loont in don hemel en de goddeloozen eeuwig straft in de hel. Ik geloof\', dat gij één zijt ^mwezen en drievuldig in personen: de Vader, de Zoon, en de H. Geest. Ik geloof de mensch- wording en den dood van Jezus Christus; ik geloof eindelijk, alles wat de H. Kerk gelooft. Ik darde u, dat gij mij tot dit heilig geloof\'ge- roepen hebt, en ik betuig daarin te willen leven en sterven. AKTE VAN HOOP. Mijn God! ik hoop met een vast vertrouwen op de vervulling uwer beloften, omdat gij al- machtig, getrouw en barmhartig zijt. «Ik hoop, door de verdiensten van Jezus Christus, de ver- gifl\'enis mijner zonden, de volharding tot het einde toe en de eeuwige zaligheid. AKTE VAN LIEFDE EN VAN BEROUW. O mijn God! ik bemin u uit geheel mijn hart. Ik bemin u boven al, omdat gij de oneindige goedheid zijt en eene oneindige liefde waardig. Ik bemin ook mijnen naaste uit liefde tot u. Van ganscher harte ben ik bedroefd over mijne zonden, omdat ik u, o oneindige goedheid, daar- door beleedigd heb. Zij zijn mij leed meer dan alle ander kwaad, en ik neem mij va\'telijk voor met behulp uwer genade, die ik voor nu en voor altijd van u afsmeek, liever te sterven dan u nog te beleedigen. Ook neem ik mij voor,



		8 WIJZE OM DEN DAG HEILIG DOOR TE BRENGEN.

		II. ONDER HET WERK. Alles ter liefde van Jezus en Maria! Alles tot meerdere eer en glorie van God! III. NA EENIG WERK. Mijn God, alles voor U! Zoet Hart van Jezus, geef dat ik u meer en meer beminne. (300 dag.) Zoet Hart van Maria, wees mijne zaligheid. (300 dag.) IV. ALS MEN IN DE KERK KOMT OK DEZE VERLAAT. Geloofd en gedankt zij ten allen tijde het Allerheiligste Sacrament des Altaars. (100 dagen aflaat eens per dag en 300 dagen eiken Donder- dag en eiken dag van de octaaf van het Allerh, Sacrament als men liet driemaal bidt. Pius VI. 2 Mei 1776.) V. ALS MEN EENE KERK VOORBIJGAAT. Geloofd zij Jezus Christus! of Geloofd zij Jezus Christus in het Allerheiligste Sacrament des Altaars, God in alle eeuwen der eeuwen. VI. IN KRUISEN EN MOEILIJKHEDEN. Mijn God, ik draag u deze moeilijkheid op in vereeniging van het lijden van Jezus en Maria. Heer niet mijn wil, maar uw wil geschiede. VII. IN BEKORINGEN EN SLECHTE GEDACHTEN. Jezus Maria! Jezus Maria helpt mij, staat mij bij. Liever duizendmaal sterven, o God, dan u beleedigen.



		11
		AVONDGEBED.


		Dat ook de zielen der afgestorvene geloovigen in vrede rusten. Amen. of : Ik dank u, o Heer, dat gij mij, die uw vijand geweest ben, goed gedaan hebt. AVO.IIMiHlSSCU. «Heer blijf hij ons, want tiel wordt avond »en de dag is reeds gedaald." (Luc. 24.29.) Moet een Christen den dag heilig beginnen en heilig voortzetten ; hij moet dien ook lieilig besluiten. En hoe zal men dit het boste doen? Door een. cjc- meenachappelijk gebed, door cru ernxtig gewelenson- de.rzock en door eene veiirouwvolle aanbeveling t\'«)< zich zelven aan. God. 1. Vergeet nooit, zegt do II Joannes Chrysostomus. dat het gebed uwe eersto handeling moet wezen des morgens en uwe laatste des avonds. Verricht daarom altijd uw avondgebed en doo het zooveel gij kunt gemeenschappelijk. Bid ook \'s avonds steeds een rozen- hoedje ter eere der Allerh. Maagd, «(ielukkig die «godvreezende huisgezinnen, zegt de II Alphonsus. «waar dat schoon gebruik bestaat, de zegen van God «en de bescherming van Maria zal op dat huis en «deszelfs bewoners rusten.» 2. Onderzoek ook ioderen avond uw geweten. Hebt gij in den loop van den dag een kort bijzonder on- dorzoek gedaan over uwc hoofddrift, zegt hieromtrent wederom de II. Alphonsus, doo \'s avonds een alge- meen onderzoek over al de fouten, welke gij gedu- rende den dag hebt bedreven en vraag er God ver- giffenis over. «Daardoor, zegt de II. Bernardus, leert «gij u zelven beter kennen en komt gij spoedig tot «eene hooge volmaaktheid » 3. IJeveel ook ioderen avond u zelven en allen die



		13
		AVONDGEDED.

		kwaad ik vandaag gedaan of welk goed ik ver- zuirnd lieb; beweeg mijn hart, opdat ik een oprecht leedwezen daarover hebhe en mij betere. III. ONDERZOEK DES GEWETENS. Hoe heb ik mij dezen morgen gedragen ? Bij het opstaan? lijj het morgengebed? Hij do heilige Mis? Bij den arbeid? Jijj het eten? In den omgang met den naaste , met dezen of genen por- soon ? Bij deze of die gelegenheid ? In dit ge- vaar, in die droefheid en bekoring? Heb ik niet gezondigd: Door gedachten r\' Heb ik mij niet vrijwillig opge- houden bij onkuische, hoovaardige , nijdige. wraak- zuchtige, wanhopige, kleinmocdige gedachten, of daarin toegestemd? Hoe dikwijls? Door woorden? Heb ik geeno onkuische taal, vcr- wenschingen, leugens, vloek-. en scheldwoorden ge- sproken? Geschiedde dit voorbedacht of niet? Door werken\'? Was ik niet lui, traag, ongeduldig bij mijnen arbeid? Heb ik niets oneerbaars gedaan? Was ik niet uitgelaten in hot gezelschap ? Was ik niet onbeleefd jegens mijne ouders of oversten, knorrig of ongehoorzaam? Wa\'s ik niet onmeedoogend jegens mijnen naaste , trotscb , onvriendelijk , onbarmhartig, onrechtvaardig? Heb ik do eer mijns naasten niet gekrenkt? Heb ik hem geen schade veroorzaakt? Door verzuim\'? Heb ik niet verzuimd mijnen naaste te vermanen, te onderrichten, van de zonden af te houden? Heb ik voor het zielenheil van mijne onderhoorigen en kinderen gezorgd? Heb ik geen goed werk verzuimd? Heb ik het bidden niet veronachtzaamd ? Door vreemde zonden? Heb ik geen behagen ge- nomen in de zonden des naasten ? Heb ik nie- mand gelegenheid tot zonde gegeven, bijzonder mijne kinderen en dienstboden ? Heb ik de zonden van anderen belet, waar ik konde en moest?



		14 AVONDGEBED.

		Onderzoek u ten lnatste in liet bijzonder, hoe gi} nw \'s morgens gemaakt voornemen gehouden hebt, hoe dikwjjl8 gij liet verbroken en hoe dikwijls gij u over- wonncn hebt. Denk rijpelijk na, wat de oorzaak van uwen val geweest is, en zoek naar middelen , om u in de toekomst voor den val te bewaren. Geloof mij, geheel uwe christelijke volmaaktheid hangt van dit naarstig onderzoek uws gewetens af. IV. LEEDWEZEN EN BEROUW. O oneindig goede Vader; ik heb u heden wederom beleedigd!___Is dit de dankbaarheid, die ik u voor zoo vele en zoo groote weldaden schuldig ben? Aeli! ik beken mijne schuld, ik ben niet waardig uw kind genoemd te worden. Maar gij, o hemclsclie Vader! gij zijt oneindig goed en barmhartig; daarom keer ik met ver- trouwen tot u terug en vraag u ootmoedig en berouwvol vergiffenis over alle zonden , die ik zoo vandaag, alsook vroeger bedreven heb. Zij zijn mij van ganscher harte leed, niet alleen omdat ik daardoor beloonjhg verloren of straf verdiend heb, maar omdat ik u , o mijn God! mijn hoogste en opperste goed, daardoor be- droefd heb! Ach koude ik het onrecht u aan- gedaan herstellen! Ach hadde ik u toch nooit beleedigd! V. VOORNEMEN. O mijn God, ik neem mij vastelijk voor, al mijne zonden zoodra mogelijk oprecht te biech- ten, alle gelegenheid tot zonde te vluchten, al mijne plichten volmaakt te vervullen en liever te sterven dan u, mijn God, nog ooit vrijwillig



		AVONUGËBED. 15

		door eene zonde te beleedigen. Ten bewijze der oprechtheid van dit mijn voornemen, wil ik terstond mijne bekeering beginnen, en mij ernstig toeleggen om vooral dit kwaad..... in mij uit te roeien. Vergeef mij, barmhartige Vader, gelijk ook ik uit liefde tot ü al mijne vijanden van ganscher harte vergeef. Verleen mij uwen machtigen bijstand, opdat ik god- vruchtig leve en u trouw blijve tot den dood. VI. AANBEVELING AAN GOD. Wij bidden u, o Heer! bezoek deze woning en verdrijf daaruit alle listen van den boozen vijand. Laat uwe heilige Engelen daarin wonen, om ons in vrede te bewaren, en zij uw zegen altijd over ons, door Jezus Christus, uwen Zoon, ónzen Heer, die met u leeft en heerscht in eenheid des H. Geestes, God in alle eeuwigheid. Amen. VII. GEBED VOOR DE LEVENDEN EN AFGESTORVENEN. Zegen, o Heer, al mijne bloedverwanten, vrienden en vijanden, al mijne weldoeners en bekenden. Bescherm mijne geestelijke en wereld- lijke oversten. Sta de armen, gevangenen, be- drukten, reizenden, zieken en stervenden bij; bekeer de zondaars eu ketters, verlicht de hei- denen en ongeloovigen. O God van barmhartigheid! wees ook de arme zielen des vagevuurs genadig, maak een einde aan hare pijnen en schenk haar de eeu- wige rust. Amen. Bid daarna met eerbied de akten van geloof, hoop, liefde en berouw blz. 4, vervolgens Onze Vader,



		16
		AVONDGEBED.

		Wees gegroet en het Geloof en eindelijk driemaal Wees gegroet ter eere der Onbevlekte Ontvangenis van Maria met het schietgebed: Door uwe Onbe- vlekte Ontvangenis, o Allerheiligste Maagd, heilig mijn lichaam en mijne ziel en bewaar mij dezen nacht voor alle zonden. VIII. GEBED TOT MARIA EN DE HEILIGEN. Goede Moeder Maria, gij die na God mijne grootste hoop, mijne voornaamste toevlucht zijt, zegen mij en neem mij onder uwe moederlijke bescherming; Engel Gods, die mijn bewaarder zijt, aan wiens bescherming ik door de godde- lijke goedheid ben toevertrouwd, gelieve mij te verlichten, te bewaren, te beschermen en te besturen. Mijne Heilige Patronen en alle zaligen des hemels, bidt voor mij. Amen. Ga te bed met heilige gedachten of met korte ver- zuchtingen van liefde, en volhard daarin, totdat gij inslaapt. Zoo gij \'s nachts ontwaakt, verhef dan ter- stond uw hart tot God , en laat toch geene kwade gedachten toe in uwen geest: integendeel , roep ter- stond : O Jezus! o Maria! neen, neen, liever sterven dan zoo iets te denken, te wenschen ofte doen. In den naam des Vaders, en des Zoons, en des H. Geestes. Amen.



		v-v^yrN ^6<X\\
		**U>***



		BIBLIOTHEEK UNIVERSITEIT UTRECHT

		A06000029465584B

		2946 558 4



		17

		C3-IE B EID E 3XT ONDER DE H. IVIIS. «Van den opgang der zon tot haren «ondergang is mijn naam groot onder nrte Heidenen. Overal wordt aan dien «naam geofferd en een heilig Offer opgedragen, want groot is mijn naam «onder de Heidenen, zegt de Heer der Heerscharen.» (Malach. 1. 11.) Groot on menigvuldig zijn do genadeschatten, welke Jezus Christus in zjjne liefde aan zijne Bruid, do H. Kerk. heeft nagelaten. Onder deze schatten echter is de Mis de verhevenste in zicli, de aangenaamste aan. God, de kostbaarste voor ons. 1. De H. Mis immers is het offer van Jezus god- delijk lichaam en bloed, hetwelk onder de gedaanten van brood en wijn op onze altaren aan den Hemel- schen Vader wordt opgedragen. Zij is de voortzetting en de vernieuwing op onbloedige wijze van dat groote zoenoffer, hetwelk do Zaligmaker op bloedige wijze heeft voltrokken aan het kruis. Zij is de edelste gave, welke Christus ons konde schenken. «Wat de zon is onder de sterren, zegt do 11. Franciscus van Sales. dat is de Mis onder do oefeningen van godsvrucht. Zij is de afgrond van (iods barmhartigheid, de bron der goddelijke liefde, hot middelpunt van den gods- dienst, de ziel der geesteljjke oefeningen 2. O hoe verheven is de II. Mis, hoe aangenaam aan (iod! Jezus draagt er zich als Offer en voor- naamste Offeraar aan zijn Ilemelschen Vader op om Hem oer en glorie te geven, om te voldoen voor onzo zonden, om dank te brengen voor zijno ontelbare weldaden en om nieuwe genaden van Hem te ver- werven. En daar Jezus oneindig groot is, zoo is ook IIISSIEB. 2



		18
		GEBEDEN ONDER

		de eer, do dankzegging, do voldoening en do bede die Hij zijn Ilemelschen Vader aanbiedt, van onein- digo waarde. Kón druppel van Jezus goddeljjk llloed uit den kelk des priesters, zegt een schrijver, beeft meer waarde voor God, dan alle gebeden, boetple- gingen en goede werken van alle engelen en liei- ligen te zanien. 3. Hoe gelukkig zijn wij derhalve , dat wij de II. Mis bezitten. Door haar kunnen wij alles van God verkrijgen. Zijn wjj ook al onwaardig om verhoord te worden, Jezus, die in do II. Mis met en voor ons bidt, is do Zoon van God, hoe zou de Vader Hem iets kunnen weigeren.\' «Neem de II. Mis weg, zegt «de II. Bonaventura, en niets blijft er van de wereld «over dan ongeloof en dwaling." »Aan de 11. Mis, «zegt de II. Timotheus van Jerusalem, heeft de we- «reld haar behoud, heeft zjj alles te danken , zonder «de Mis ware zij reeds lang vernietigd geworden » Dank God dus voor zulk eene kostbare genade. Woon iederen dag do II. Mis bij , zooveel gjj kunt, want, «hebt gij \'s morgens met eerbied de 11. Mis «gehoord, zegt de II. Joannes Chrysostomus, dan zult «gij dien dag in alles gezegend worden en God zal «u naar ziel en lichaam sterken.» Volg het voorbeeld van eene II. Iledwigis van Polen, een 11, Henricus II, keizer, een II. Lodewijk IX, koning van Frankrijk en zoovele anderen, die iederen dag eene of meerdere II. Missen hoorden De II. Lodowijk was gewoon da- gelijks bij twee , drie tot vier heilige Missen tegen- woordig te zijn en als zijne hovelingen eens zeiden, dat hij zooveel tijd daaraan besteedde, terwijl ge- wiehtigo zaken des rijks er door konden lijden , gaf dio groote koning ten antwoord: «het verwondert mij «dat gij zoo dikwijls klaagt , als ik de 11. Mis bij- «woon, terwjjl niemand uwer een woord zoude zeggen «nis ik het dubbele van den tijd aan het spel of de «jacht besteedde » Toon ook gij zulk een ijver voor de II. Mis , ver- oenig uwe meening daarbij met die des priesters,



		19
		l)l£ II. MIS.

		volg dezen in den geest van eerbied, aandacht en godsvrucht, gedachtig dat de Engelen al bevende van eerbied bij dit hoogheilig offer tegenwoordig zijn en weldra zult gij de heerlijkste vruchten van deze uwe godsvrucht plukken. GEBED VÓÓR DE MIS. Almachtige en eeuwige God, zie mij armen zondaar hier voor uw altaar neergeknield om de aanbiddelijke offerande der H. Mis hij te wonen. Van alle oiïers, o mijn God, is dit alleen uwer oneindige Majesteit waardig, om- dat uw eeniggehoren Zoon zelf\' hier geofferd wordt. In vereeniging van die volmaakte mce- ning, waarmede Jezus zich hier opdraagt, offer ik u deze H. Mis op om uwen allerheiligsten Naam te aanbidden en te verheerlijken, om u te danken voor alle ontvangene weldaden, om te voldoen voor mijne menigvuldige zonden en om de genaden te verkrijgen die ik zoozeer noodig heb, bijzonder..... \|noem hier de genade). Tevens offer ik u deze H. Mis op tot hulp en troost dergenen, voor wie ik meer bijzonder verplicht ben te bidden, voornamelijk voor___ inoem hier de levenden en overledenen, die gij Gode wilt aanbevelen). Bereid mijn hart, o God, zuiver mijnen geest en wasch mij van mijne zonden, opdat ik deze heilige offerande waardig moge bijwo- nen. Amen. CONFITEOR. Als de priester aan den voet des altaars de H. Mis begint, maakt dan het teeken des 11. Kruises, denk een



		20
		GEREDEN ONDER

		weinig na ovor uwe zonden, bid God, dat hij ze u vergeve , en zeg: Ik belijd aan God almachtig, aan de aller- lieiligste Maagd Maria, aan den II. Aartsengel Michaël, aan den II. Joannes den Dooper, aan de HH. Apostelen Petrus en Paulus en aan alle Heiligen , dat ik zeer gezondigd heb met ge- dachten, woorden en werken; door mijne schuld, door mijne schuld, door mijne allergrootste schuld; daarom bid ik de allerheiligste Maagd Maria, den H. Aartsengel Michaël. den H. Joan- nes den Dooper, de HH. Apostelen Petrus en Paulus en alle Heiligen voor mij te willen bidden tot den Heer onzen God. De almachtige God ontferme zich onzer, ver- geve ons onze zonden en geleide ons ten eeu- wigen leven. Amen. O almachtige en barmhartige Heer, verleen ons vergiffenis, ontbinding en kwijtschelding van al onze zonden. Amen. KY1UE ELEISON. Heer, ontferm u onzer. Christus, ontferm u onzer. Heer, ontferm u onzer. GLORIA. IN EXCELSIS. Glorie zij aan God in den Hooge en vrede op aarde aan de menseben die van goeden wille zijn. Wij loven u, wij zegenen u, wij aanbid- den u, wij verheerlijken u, wij danken u voor uwe groote heerlijkheid! Heer onze God. hemel- sche Koning; God almachtige Vader! Heer Jezus Christus, eeniggeboren Zoon! Heer God! Lam Gods, Zoon des Vaders, die wegneemt de zon-



		21
		DE II. MIS.


		den der wereld, ontferm u onzer; die wegneemt de zonden der wereld, ontvang onze smeekgehe- den; die gezeten zijt aan de rechterhand de* Vaders, ontferm u onzer; want gij alleen zijt heilig, gij alleen zijt de Heer, gij alleen zijt de Allerhoogste; o Jezus Christus met den H. Geest in de glorie van God den Vader. Amen. Xa het Gloria wendt de priester zich tot het volk en wenscht hun den zegen: «Dominus vobiscum !" »l)o Heer zij met u!" De dienaar antwoordt in naam van het volk: »Et eurn spiritu tuo!" »En met uwen geest!" Do priester zegt: «Oremus!" «laat ons bid- den I" Daardoor geeft do H. Kerk ons te verstaan, dat wij onze meening met die des priesters moeten vereenigen. Daarna volgt het gebed, dat men Collecte noemt, dat is, verzameling, omdat de priester de wenschen en gebeden van allen die tegenwoordig zijn verzamelt, en die als gezant in naam van allo ge- loovigen aan God opdraagt. Gij kunt daaronder het volgende gebod verrichten : COLLECTE. Almachtige, eeuwige God, verhoor het gebed van uw volk, en wend uw heilig aangezicht niet van ons af om onze zonden. Verhoor ge- nadiglijk de bede van uwen dienaar, den pries- ter, die voor de zaligheid des volks bidt, en geef dat wij datgene, wat wij u met vertrouwen vragen, van uwe barmhartigheid verkrijgen, door Jezus Christus onzen Heer. Amen. EPISTEL. Daarop volgt de Epistel, gewoonlijk bestaande uit de schriften der Profeten of de brieven der Apostelen. Gij kunt intusschen het volgende gebed verrichten :



		\'23
		DE HEILIGE MIS.

		van onzon Verlosser veranderd zullen worden, door do handen des priesters aan God opgedragen. Zeg dan het volgende : Aanvaard, o oneindig heilige Vader, almogende en eeuwige God, dit offer, dat de priester voor onze zaligheid u opdraagt. Ik geloof\' vastelijk, dat het in liet waarachtig lichaam en bloed van Christus zal veranderd worden. Aanvaard dit offer, o hemelsche Vader, tot verheerlijking van uwen heiligen naam, tot boete voor mijne zonden, tot dankzegging voor alle mij verleende genaden, ter verwerving van nieuwe weldaden en bij- zonder ter bekoming van de middelen , die tet mijne zaligheid noodig zijn. Voor alle geeste- lijke en wereldlijke overheden, voor vrienden en vijanden, voor alle levende e,n afgestorvene Christenen. Amen. OHATE FBATRES. Do priester wondt zich tot hot volk en zegt: «Orate «Fratros!» «bidt broeders.» Hij wenscht, dat allen, die tegenwoordig zjjn, met hem bidden, opdat dit offer Gode aangenaam zij. De Heer aanvaarde dit offer uit uwe handen tot lof en verheerlijking van zijn naam , als- mede tot ons voordeel en dat van geheel zijne heilige Kerk. PRAEFATtE. De Prestatie is de inleiding tot den Canon of do stille mis. De priester zegt met luider stem : «Per om- «nia stecula sajculorum :» daardoor drukt hij het ver- langen uit, om God in eeuwigheid te kunnen loven. Hij roept al het volk too: de Heer zij met u, en de



		25
		DE HEILIGE MIS.


		heul te handhaven en te bestieren over de ge- lieelc aarde, te zamen met uwen dienaar onzen Paus N., onzen Bisschop N., en alle rechtge- loovigen en volgelingen van het katholiek en apostoliek Geloof\'. Gedenk o Heer uwe dienaren en dienaressen NN. (denk hier aan de levenden, die gij heden tijdens de II. Mis bijzonder in- daehtig wilt zijn) en allen, die hier tegenwoordig zijn, wier geloof en godsvrucht u bekend is, voor wie wij U dit offer opdragen, of\' die zelf U dit offer brengen voor zich en voor alle de hunnen, voor de verlossing hunner zielen , voor de hoop van hun heil, en van hunne behoudenis, en die hunne geloften vervullen aan u den eeuwigen. den levenden en waarachtigen God. Wij houden ook gemeenschap en vieren de herinnering in de allereerste plaats der glorie- rijke Maria, altijd Maagd, der Moeder Gods en onzes Hoeren Jezus Christus, doch ook der ge- lukzalige Apostelen en uwer martelaren, Petrus en Paulus. Andreas, Jacobus, Joannes. Thomas, Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Siinon en Thaddams, Linus, Cletus, Clemens, Xystus, Cornelius, Cvprianus, Laurentius, Chry- sogonus, Joannes en Paulus, Cosmas en üamia- nus, en van alle uwe Heiligen. Wil ons door hunne verdiensten en gebeden verleenen, dat wij in alle dingen mogen verdedigd worden dooi\' de hulp uwer bescherming. Door denzelfden Christus onzen Heer. Amen. Wij bidden u, o Heer, neem dan deze ofTer- ande van onzen schuldigen dienst, als ook van geheel uw huisgezin genadig aan, beschik onze dagen in uwen vrede, en verleen ons, dat wij van de eeuwige verwerping bevrijd , en onder



		DE HEILIGE MIS. 27 kruis vergoten hebt, en dat onder de gedaante van wijn in dezen kelk wezenlijk en waarachtig tegenwoordig is. Ik aanbid u, o allerheiligst bloed mijns Zaligmakers, wasch en reinig mij van alle zonden, VERVOLG SAN I)EX CANON. Wij gedenken, o Heer ! Christus uwen Zoon, zijn heilig lijden, zijne verrijzenis van den dood, zijne glorierijke hemelvaart, en offeren aan uwe Opperste Majesteit van uwe giften en gaven eene zuivere offerande , een heilige offerande, eene onbevlekte offerande, liet heilig brood des eeuwigen levens, en den kelk des altijddurenden heils. Gewaardig ze aan te zien met een genadig en goedgunstig gelaat, en ze met behagen aan te nemen, gelijk gij met behagen hebt aange- nomen de geschenken van uwen dienaar, den rechtvaardigen Abel, en do offerande van onzen aartsvader Abraham , en het heilig ofler , de onbevlekte gift, die u door uwen hoogepriester Melchisedech werd opgedragen. Wij smeeken u vurig, almachtige God , laat deze offerande door de handen van uwe H. En- gelen gebracht worden op uw verheven altaar, voor het aanschijn uwer Goddelijke Majesteit, opdat wij allen, die deel riemen aan dit H. A1- taar en het hoogheilig Lichaam en Bloed van uwen Goddelijker) Zoon zullen genuttigd hebben, met allen hemelschen zegen en genade mogen vervuld worden ; door denzelfden Christus on- zen Heer. Amen. Wees ook , o Heer , gedachtig uwe dienaren en dienaressen, die ons met het teeken des



		28
		GEBEDEN ONDER

		geloofs zijn voorgegaan en in vrede rusten. (Noem hier de overledenen, die gij bijzonder der Goddelijke barmhartigheid wilt aanbevelen, opdat hunne smarten verzacht, of zij uit de plaats van lijden naar de woning der eeuwige zaligheid mogen gebracht worden). Wij bidden u, dat gij dezen en allen, die in Christus rus- ten , de plaats der verkwikking, des lichts en des vredes wilt geven. Door denzelfden Christus onzen Heer. Amen. Geef ook aan ons zondige menschen, uwe dienaren , die op de grootheid uwer barmhar- tigheid hopen, doel en gemeenschap met uwe H. Apostelen en Martelaren Joannes, Stephanus, Barnabas, Tgnatius, Alexander , Marcellinus, Petrus, Felicitas, Perpetua, Agatha, Lucia, Agnes, Caccilia, Anastasia, en met alle uwe Hei- ligeu. Neem ons genadig op in hun gezelschap, niet om onze verdiensten, maar ons vergiffenis verleenende door Christus onzen Heer, door wien Gij, o Heer, altijd deze goede gaven voortbrengt, heiligt, levend maakt, zegent en aan ons schenkt. Door Hem, en met Hem en in Hem gewordt u, almachtige Vader, in de eenheid des H. Geestes, alle eer en glorie, in alle eeuwen der eeuwen. Amen. PATER KOSTER. Bid hier met den priester het Onze Vader enz. en doe daarna het volgende gebed: Wij bidden tl, o Heer, verlos ons van alle verleden, tegenwoordig en toekomstig kwaad, en verleen ons door de voorbede der gelukzalige en roemrijke altijd Maagd en Moeder Gods



		2!)
		DE HEILIGE MIS.


		Maria, van de H. Apostelen Petrus en Paulus, en Anrlreas en van alle Heiligen, genadiglijk vreile in onze dagen, opdat wij door den bij- stand uwer barmhartigheid geholpen, ten allen tijde vrij mogen blijven van alle zonden, *en veilig tegen alle kwelling; door denzelfden Christus onzen Heer, die met u leeft en heerscht in de eenheid des H. Geestes , in alle eeuwen der eeuwen. Amen. Wanneer de priester de H. Hostie breekt, en een klein gedeelte daarvan in den kelk laat vallen, bid dan: Deze vermenging en heiliging van het lichaam en bloed van onzen Heer Jezus Christus moge ons, die dit nuttigen, strekken ten eeuwigen leven. Amen. AüXUS HEI. Klop driemaal op uwe borst en bid Jezus, liet on- schuldig Lam Gods, om vergiffenis uwer zonden, zeg- gende : Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld^ ontferm U onzer. Lam Gods, dat weg- neemt de zonden der wereld, ontferm U onzer. Lam Gods, dat wegneemt de zonden der we- reld, geef ons den vrede. Heer Jezus Christus, die tot uwe Apostelen gezegd hebt: ik laat u den vrede, ik geef u mijnen vrede, zie niet op mijne zonden, maar op het geloof uwer Kerk, en gewaardig U haar volgens uw goedvinden in vrede te behouden en in eenheid te bewaren, die leeft en heerscht in alle eeuwen der eeuwen. Amen. Heer Jezus Christus, Zoon van den levenden



		30 GEBEDEN ONDER God, die volgens den wil des Vaders en door de medewerking van den II. (leest, de wereld door uwen dood hebt levend gemaakt; verlos mij door dit uw lieilig lichaam en bloed van al mijne zonden en van alle kwaad: geef, dat k altijd volgens uwe geboden leve, en laat iniet toe, dat ik mij nog ooit van (I verwijdere, die leeft en heerscht met denzelfden God den Vader, en den H. Geest, God in alle eeuwen der eeuwen. Amen. COMMUNIE. Indien gij onder de II. Mis of na de H. Mis com- munii\'eert, kunt gij nog niet den priester het volgende bidden : Heer Jezus Christus, dat de nuttiging van uw II. Lichaam, hetwelk ik, onwaardige, durf ontvangen, niet tot mijne veroordeeling en ver- doemenis strekke; maar, volgens uwe goedheid, tot steun naar ziel en lichaam en tot middel van zaligheid diene. Gij, die met den Vader in de eenheid des H. Gecste* leeft en heerscht, God in alle eeuwen der eeuwen. Amen. Ik zal het hemelsch brood nemen en den naam des Hoeren aanroepen. Zeg vervolgens driemaal met den priester, telkens op uwe borst kloppende : DOMINE XON SÜM DIGXUS. Heer, ik ben niet waardig, dat gij onder mijn dak komt, maar spreek slechts één woord en rnijne ziel zal gezond worden.



		IJK HEILIGE MIS. 31 Zoo gij niet communiceert, kunt gij de geestelijke communie doen. zie daarover de onderrichting, en de wijze om geestelijk te communiceeren. LAATSTE COLLECTE. Almachtige, eeuwige God, ik dank U uit ge- heel mijn hart voor alle genaden en weldaden, die gij mij bewezen hebt, maar bijzonder, dat gij ons uwen Zoon tot zoenoffer en zijn lichaam en bloed tot spijze onzer zielen gegeven hebt. Bewaar mij in uwe genade , opdat ik nooit de allerheiligste offerande der Mis onwaardig bij- wone , en nimmer deze allerheiligste spijze on- waardig ontvange; door denzelf\'den Christus onzen Heer. Amen. ITE 1IISSA EST. Bid hier om den zegen des priesters. Moge, o allerheiligste Drievuldigheid, de ver- richte offerdienst des priesters u behagen en neem het offer, dat wij u hebben opgedragen, goedgunstig aan, opdat liet ons en allen, voor wie net is opgeofferd , tot verzoening en zalig- heid strekke, door Jezus Christus onzen Heer. Amen. Zegen ons, o almachtige God, Vader, Zoon en H. Geest. Amen. LAATSTE EVANGELIE. Jezus, eeuwig Woord des Vaders, die uit liefde tot ons zijt mensch geworden, ik aanbid u, ik vertrouw oj> u, ik bemin u; gij zijt op aarde gekomen, om ons den weg tot het eeuwig leven te toonen , leid mij , o waarachtig licht



		32 ANDERE H. MIS <lcr wereld, opdat ik te midden van de duister- nissen dezes levens niet dwale , maar door uw licht bestraald heilig leve en zalig sterve. GEBED N\'A DE H. MfS. Goede God, ik dank U, dat gij mij aan deze allerheiligste offerande hebt laten deel nemen. Vergeef mij alle kwaad, dat ik daarbij door traagheid of\' verstrooidheid gedaan heb; ik neem mij vastelijk voor geene zonden meer te bedrijven, en in mijne gedachten, woorden en werken zoo voorzichtig te zijn, dat ik de vruch- ten van deze H. offerande niet verlieze. Zegen mij, almachtige, eeuwige God, in mijnen ar- beid. Ü Jezus en Maria, mijne liefde in ecuwig- lieid. Amen.

		AVUKKK H. MIS TER BERE VAN HET BITTER LIJDEN VAN JEZUS. Daar het II. Misoffer door Jezus is ingesteld tof gedachtenis aan zijn lijden . kan Hem zeker niets aangenamer zijn , dan dat wij onder de H. Mis zijn bitter lijden en zjjne overgroote liefde in dat lijden gedenken. Overweeg daarom bij ieder deel der H. Mis liet Ijjden des Zaligmakers daardoor voorgesteld en bid daarna het daarbij behoorend gebed. GEBED VÓÓB DE 1HS. Met diepen eerbied en innige godsvrucht, ( Jezus, wil ik deze H. Mis bijwonen en in der



		VAN HET BITTER LIJDEN VAX JEZUS. 33 geest tegelijkertijd alle andere heilige Missen hooren, die vandaag over de gansche wereld worden opgedragen. Met een dankbaar liart wil ik daarbij uw heilig lijden overwegen en u bc- minnen, loven, prijzen en dankon voor alles wat gij voor mij gedaan hebt. Ik bid n door de ver- diensten van uw lijden en uwen dood, geef dat ik u eeuwig beminne, eeuwig u danke. En gij, o Maria, die uwen Jezus op zijn smartvolle!) lijdensweg gevolgd zijt tot gij hem op het kruis voor onze zaligheid hebt zien sterven, sta mij bij, opdat ik zijn lijden aandachtig en rouw- moedig overwege en de vruchten van zijn dood moge waardig worden. Amen. HM HET HEGIN DER MIS. De priester gaat naar het altaar. Jezus gaat naar den hof van Olijven. O Jezus, zoon van den levenden God, gij hebt u bij het naderen van uw lijden naar den hof van Ulijven begeven om daar voor onze zalig- heid bedroefd en beangst te worden, gij hebt daar te midden van uw lijden met de grootste vurigheid tot uwen Hemelschen Vader gebeden en u , door een engel gesterkt, geheel en al aan den wil uws Vaders overgegeven; ik bid u verleen mij door de verdiensten van dit uw gebed en uw lijden, dat ook ik in al mijne moei- lijkheden tot het gebed mijne toevlucht neme om, door uwen engel gesterkt, mij geheel en al aan den aanbiddelijken wil uws hemelschen Vaders te onderwerpen. Amen.

		3
		M1SSIED.



		34 ANDERE H. MIS TER EERE

		BIJ HET CONFITEOR. De priester bidt aan den voet des altaars. Christus bidt in den hof en zweet water en bloed. Goddelijke Verlosser, gij hebt in den hof van Olijven tot driemalen toe tot uwen Vader ge- beden en bij het gezicht van mijne zonden en van die der gansche wereld zooveel droefheid ondervonden , dat gij door doodsangst over- vallen water en bloed gezweet hebt, geef, smeek ik u , dat ook ik een groot leedwezen gevoele over mijne zonden en ze al de dagen van mijn leven zoo oprecht beweene, dat zij mij in het uur des doods geen vrees meer aanjagen. Amen. introïtus. De priester kust het altaar en gaat naar den epi.s- telkant. .lezus door een kus verraden wordt naar Annas gevoerd. Beminnelijke Zaligmaker, Jezus Christus, die door een "uwer leerlingen verraden , trouweloos aan uwe vijanden overgeleverd en door dezen als een misdadiger gebonden naar Annas ge- sleurd zijt, bind mij, bid ik u, door de banden uwer liefde onafscheidelijk aan u en geef mij de genade om alle bekoringen tot zonde stand- vastig te wederstaan, teneinde nooit in de han- den van den helschen vijand te vallen. Amen. KYBIË ELEISON. De priester gaat naar het midden des altaars en bidt. Christus wordt van Annas naar Caiphas ge- bracht en door Petrus verloochend. Onschuldige Jezus, die door de Joden met



		VAN HKT BITTER LIJDEN VAN JEZUS. 35 onmenschelijke wreedheid naar Caiphas gesleurd en daar bitter bedroefd zijt geworden door dedi ie- voudige verloochening van uwen beminden Apostel Petrus, schenk mij de genade om alle gevaren en gelegenbeden tot zoude zorgvuldig te vluch- ten, u mijn liefdevollen Verlosser steeds ge- trouw te blijven en u nooit door woorden of daden te verloochenen. Amen. BIJ DE GEBEDEN. De priester keert zich tot het volk. Jezus wendt zich tot Petrus. Heere Jezus Christus, gij hebt uwen leerling Petrus na zijn val met zulke barmhartige oogen aanschouwd en hem tot zulk een hartelijk be- rouw en zoo oprechte boetvaardigheid over zijne zonden aangespoord, dat hij niet kon ophouden deze van droefheid en liefde te beweenen ; o werp ook op mij een blik van uw oneindig mededoogen, opdat ik, getroffen door de groote boosheid mijner zonden en door uwe matelooze liefde, steeds mijne misslagen betreure en u nooit of nimmer meer bedroeve. Amen. *BIJ DEN EPISTEL.** De priester gaat naar de epistelzijde. Jezus wordt naar Pilatus gevoerd. Geduldige en zachtmoedige Jezus, die, als waai\'t gij een groot misdadiger, gevankelijk naar Pilatus gevoerd en daar door uwe vijanden verraderlijk en valsch beschuldigd zijt, geef mij krachten om naar uw voorbeeld geduldig alle lijden en vervolging, alle kwaadsprekendheid en



		36 ANDERE II. S1IS TER EERE

		spotternij dor goddeloozen ter uwer liefde te verdragen en in mijn binnenste voortdurend het getuigenis van een zuiver en onschuldig gewe- ten te bewaren. Amen. HIJ HET EVANGELIE. De priester gaat naar de andere zjjde des altaars. Jezus wordt van Pilatus naar llerodes gebracht. Aanbiddelijke Verlosser, die voor llerodes zooveel smaad en hoon en schimp hebt ver- dragen zonder de minste klacht te uiten of U door het geringste woord te verdedigen , sta mij bij om, uwe nederigheid en zachtmoedigheid indachtig, gaarne vernedering, versmading en bespotting ter uwer liefde aan te nemen en nooit kwaad met kwaad te vergelden. Amen. BIJ HET CREDO. De priester keert naar het midden des altaars terug. Christus wordt van llerodes weder naar Pilatus overgebracht. O Heer Jezus, die als een spolkoning behan- deld en met een wit kleed bedekt van Herodes naar Pilatus zijt teruggezonden, verleen mij de genade om alle aanslagen mijner vijanden te ontgaan, het kwaad steeds met goed te vergel- den en mij in alles aan uwen heiligen wil te on- derwcrpen, teneinde daardoor volmaakter en u gelijkvormige!^- te worden. Amen.



		VAN\' HET BITTER LIJDEN VAN JEZUS. 37 BIJ HET OFFERTORIUM. De priester ontdekt den kelk. Christus wordt van zjjne kleederen beroofd en gegeeseld. Minnelijke Zaligmaker Jezus Christus, om mijne zonden wordt gij, de God van grootheid en ma- jesteit, van uwe kleederen beroofd, aan een schandpaal gebonden en wreedaardig gegeeseld; o ik smeek u om de verdiensten uwer pijnen en smarten, geef dat ik al mijne zonden, vooral die tegen de deugd der engelen, oprecht beweene, de slagen uwer vaderlijke kastijding met geduld en liefde aanneme, en u nooit meer door nieuwe zonden geesele. BIJ HET DEKKEN VAN DEN KELK. De priester dekt den kelk. Christus wordt mot doornen gekroond O Jezus, welke schrikkelijke pijnen hebt gij bij uwe wreede kroning met doornen uitgestaan ! IJ komt eene gouden kroon van glorie en heer- lijkheid toe, mij daarentegen om mijne zonden eene doornenkroon van smaad en smarten. O ik bid u , om de pijnen die gij voor mij ge- leden hebt, neem van mij de doornen weg van een knagend geweten, geef dat ik boetvaardig- heid plege over mijne zonden om eenmaal in den hemel met glorie en heerlijkheid gekroond te worden. Amen. BIJ HET WASSCHEN DER HANDEN. Do priester wascht zich de handen. Christus wordt door Pilatus onschuldig verklaard, nadat deze zich vóór al het volk do handen gowasschen hooft. Lijdende Jezus, gij wordt dooi^- Pilatus on-



		38 ANDERE II. MIS TER EERE

		schuldig verklaard en desniettemin doet deze onrechtvaardige landvoogd u, met een purperen mantel omhangen, met eene doornenkroon op- het hoofd en een rietstok iu de hand , aan de Joden overleveren en achter liarabbas stellen ; o ik smeek u om uwe vernederingen en uw lijden, laat toch niet toe, dat ik u ooit door mijne zonden beleedige en achter uwe vijan- den plaatse; maar geef dat ik u getrouw diene en zoo leve dat ik in den jongsten dag in het kleed der onschuld voor uw aangezicht moge verschijnen. Amen. BIJ DE PREFATIE. De priester bidt de prefatie. Christus wordt ter dood veroordeeld. Onschuldige Jezus, gij wordt ter dood ver- oordeeld en neemt gelaten en onderworpen aan den wil uws hemelschen Vaders dat onrecht- vaardig doodvonnis aan om te voldoen voor mijne zonden. O Jezus, terwijl de Joden roepen «kruisig hem, kruisig hem», kniel ik voor u neder om u met uwe engelen te aanbidden en u met den priester toe te roepen : «heilig, heilig, heilig zijt gij , o God der Heerscharen» ! Geef, o mijn Jezus, dat ik u niet meer beleedige, maar dat ik mij door een Christelijken levens- wandel tot den tijdelijken dood voorbereide om het onherroepelijk vonnis van een eeuwigen dood te ontgaan. Amen. BIJ DEX CANON. De priester bidt in stilte de gedachtenis der leven- den. Christus neemt geduldig zijn kruis. Goddelijke Jezus, als een onschuldig lam, dat



		VAN HET BITTER LIJDEN VAN JEZUS. 39 ter slachtbank geleid wordt zonder den mond te openen, zoo draagt gij , zonder klagen of morren geduldig uw kruis naar den berg van Calvaiië om daar voor onze zonden te sterven, terwijl gij de vrouwen van Jeruzalem vermaant niet over u, maar over hare zonden te weenen; ik bid u, zachtmoedige Verlosser, geef mij de genade om het kruis mijns lijdens gewillig uit uwe hand aan te nemen, het standvastig te dragen en niet bitterder te beweenen dan het verdriet, hetwelk ik u door mijne zonden heb aangedaan. BIJ DE CONSECRATIE. De priester heft de II. Hostie en daarna den kelk op. Christus wordt op het kruis verheven. Aanbiddensvvaardige Jezus, met ruwe nagelen wordt gij voor mij aan het kruis geklonken en te midden der hevigste smarten met dat kruis omhoog geheven, terwijl het bloed van alle kanten uit uwe gezegende wonden stroomt; o ik smeek u, hecht mij met u aan het kruis opdat ik, in mij het zondig vleesch en zijne bedorven lusten kruisigend , heilig voor uw aangezicht leve en geheel onthecht zij aan de wereld. Reinig mijne ziel door de verdiensten van uw kostbaar bloed en zuiver mij al meer en meer van mijne zonden. BIJ DE GEDACHTENIS DER OVERLEDENEN. De priester bidt voor de afgestorvenen en vraagt vergiffenis der zonden. Christus bidt voor alle menschen en bekeert den goeden moordenaar. Liefdevolle Zaligmaker, die aan het kruis