-ocr page 1-
-ocr page 2-
rj\\rA I^JOC?
-ocr page 3-
7
Prijs 2 7, cent.
h?
Katholieke
listen??
«
door
f
F. Wendrichs,
i
SIT T A R D.
Hoek- en Handelsdrukkerij Bern. Claessens.
=5X
BIBLIOTHEEK DER
RIJKSUNIVERSITEIT
UTRECHT
COLL. TH0MAA96E
RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT
A06000016117487B
1611 7487
-ocr page 4-
5X5:
=Sx3f
„Katholieke uhssiiisii
nul Socialisten"??
F. HENDRICHS. —
=&T-
Ja lezer, met 2 groote vraagteekens ! —
>Katholieke Socialisten«, dat zal ik u tooncn, bestaan
evenmin als er Katholieke vrijdenkers en Katholieke
godloochenaars bestaan.
Dat weten we toch allen, niet waar, dat »Katholiek«
en >vrijdenker* samen niet klopt; evenmin «Katholiek*
en »godloocnenaar.«
                            t
Nu, evenmin past »Katholiek« bij »Socialist.«
Die twee sluiten elkander vlakweg uit.
Daar helpt geen moederlief aan;— het is nu eenmaal
zóó.
En dat wilde ik u duidelijk maken.
-ocr page 5-
3
Daarom schreef ik ^Katholieke Socialisten^ met twee
groote ??; met andere . woorden : meen, die zijn er
niet !* — »Die kunnen er niet zijn.« — Dat is de bedoeling.
Doch nu elkander goed verstaan!
Er kunnen wel menschen zijn, die Katholiek zijn
gedoopt, misschien ook langen tijd als Katholiek hebben
geleefd en dan Socialist worden.
Er zijn er bij de vleet, helaas !
Doch dat zijn geen »Katholieke Socialisten*, het
zijn menschen, die vroeger Katholiek waren en nu
Socialist zijn geworden.
Ze hebben het kapje omgedraaid ; ze zijn nu misschien
nog wel uitwendig Katholiek, maar in hun hart, in hun
denkbeelden, opvattingen, niet meer.
Want nog eens het kan niet samengaan; «Katholiek*
en «Socialist*.
Maar nu goed opgelet, wat door Socialist verstaan
moet worden.
Niet een of ander ding, wat een of ander Socialistich
blad zoo al schrijft b-v- dat er veel slechte rijke men-
schen zijn; dat weten we allemaal ; wie dat zegt of
schrijft, is nog geen »socialist«.
In menig punt heeft ook al de Duitsche Katholieke
partij met de Socialisten vóór of tegen een of andere
zaak gestemd. Ik wil maar zeggen, dat niet alles,
wat de Socialisten verdedigen of afkeuren eigenlijk
«Socialisme* is.
Wij moeten dus Socialisme nemen in zijn geheel,
het heele stelsel, de heele manier van zich de rechten
en plichten des menschen, vooral der arbeiders, te
denken; de heele manier van die opvattingen te ver-
\'
-ocr page 6-
— 4 —
dedigen: — Zooals wij dat in de werkelijkheid zien in
de Socialistische Kranten en hooren uit den mond der
Socialistische Sprekers.
En dan zeg ik, en nu ga ik het bewijzen zoo klaar
als de dag:
Laten eenige Katholieken nog te goeder trouw mee-
nen dat «Katholiek" en »Socialist" niet vloekt,
JUt"" y.ij vergissen asiel! schromelijk!
En de leiders vergissen zich niet,
Ij^?"* maar zij bedriegen het volk.
*
*          *
Aan wien zal ik nu gaan vragen of »Katholiek« en
»Socialist8 samen kan gaan?
Aan één of andere krant of weekblad ?
Neen.
Aan een geleerden Professor b. v. van een Hooge
school ?
Neen.
Aan een Bisschop of een Koning ?
Neen.
Aan den man, die getoond heeft de werklieden te
kennen en innig te beminnen,
aan den man, die door vriend en vijand der Katho-
lieken, genoemd werd de groote hervormer der
hedendaagsche maatschappij,
aan den man overigens, die voor alle Katholieken,
dus ook voor zoogenaamde Katholieken, die Socialist zijn,
FJ^F* alle sezay; heeft,
namelijk aan den laatst overleden Paus van Rome zelf.
-ocr page 7-
Aan den grooten, onsterfelijken Leo XIII!
Ik ga eens zien in zijn brieven en encyclieken, in
een stuk of tien, wat hij, zulk een groote Paus der
Katholieke Kerk, dacht over deze dwaze samenkop-
peling : »Katholieke Socialisten.^
En dan zegt mij een heele vracht uitspraken van
Leo XIII, dat Katholiek past op Socialist als een tang
op een varken.
I.
Leo XIII noemt het Socialisme de ramp, de pest
der maatschappij.
Wat is volgens Leo XIII, dien grooten Paus van Rome,
het Socialisme f Hoe treedt het op ? Wat is zijn karakter ?
Antwoord: »Geweld, beleedigingen, jacht op nieuwig-
heden, nijd van den eenen stand der burgers tegen den
anderen, hierin bestaat de oorsprong van het Socialisme,
hierin vindt het Socialisme wapenen. (Leo XIII 17
Sept. 1882. I 297). »)
Volgens Leo XIII is dus de oorsprong van het
Socialisme Dgcweld," tbeleediging," »jacht op nieuwig-
heden", vnzjd";
maar de oorsprong van het Katholicisme
is geheel anders, is : rechtvaardigheid, vergevingsgezind-
heid, gehechtheid aan de overlevering, broederlijkheid.
Dus precies het tegenovergestelde!
En hel Katholicisme vindt wapenen in : liefde, voor-
komendheid, trouw aan de leer, nederigheid.
Dus precies in tegenovergestelde dingen, dan waarin
de Socialisten wapenen vinden, namelijk in geweld,
beleediging, jacht op nieuwigheden, nijd.
i) I. 297 = 1= deel bldz. 297 der «Geschriften van Leo XIII"
(»Acta Leonis XIII") uitgegeven door Desclée te Brugge. In dat
werk staan alle voornaamste brieven van Paus Leo XIII.
-ocr page 8-
Of die twee «Katholiek" en «Socialist" ook mooi bij
elkander passen 1
Prachtig. 1
Twee menschen, waarvan de één zijn kracht vindt,
in al wat de ander slecht en verderfelijk noemt, dat
zijn zeker wel geestverwanten ? Die komen samen zeker
best overeen f Wel ja !. .. .
Ja, zoo best als de stok met den rug van den ezel.
Die hooren ook bij elkander. Maar dat is een heel
bijzondere vriendschap toch !
Neen, laten we er niet mee lachen.
Leo XIII noemt duizendmaal in zijn brieven het
Katholicisme den zegen der maatschappij.
Nu, het Socialisme noemt die groote Paus :
UT de pest.
Luister:
!>Pius IX heeft met alle kracht gestreden tegen de
»heillooze pogingen der sekten, vooral met name tegen
»de uit deze sekten losgebroken pest van het Socialisme.
(Leo XHI, 28 Dec. 1878 I. 49.)
Dus een pest uit de »sekten«, dat is: uit de kringen der
geheime bestokers van de Katholieke Kerk, losgebroken!
En die vpest* zou men zich kunnen denken als" in
vrede en liefde bestaande in de Katholieke Kerkl
Wie vlucht niet voor de »pest?«.....
Hebben wij niet tal van uitdrukkingen, die ons de
pest als iets afschuwelijks leeren kennen?
Welnu Leo XIII zegt u:
„het Socialisme is een Ü6SÏ.
Van »Katholieke-Socialisten« spreken, is dus vierkant
gekken-praat.
-ocr page 9-
— 7 —
II.
Leo XIII veroordeelt het Socialisme,
daar het samenhangt met en volgt uit ver-
schillende verfoeilijke ketterijen.
Lezer, drie vragen, om u, buiten alle diepzinnige
redeneering om, duidelijk te maken, wat Leo XIII
bedoelt.
Vooreerst : hebt gij wel eens een eikehaom gezien,
die gegroeid was uit een £?»£?nootje ?
Natuurlijk niet 1
Hebt gij wel eens een mooie kerk gezien, die was ge-
bouwd bv. door een heer, die niets van bouwen verstaat?
Evenmin.
Hebt gij wel eens gehoord van een goed opgevoed
kind, wiens goede opvoeding de vrucht was van een
slechte opvoeding vanwege zijn ouders of meesters ?
Dat is onzin, zegt ge 1
En nu de toepassing: kan het Socialisme goed zijn,
als het gegroeid is uit ketterijen ?
Kan het een verstandig, moot werk zijn, als domme
architecten, namelijk ketters, het bouwen ?
Kan het een welopgevoed maatschappelijk wezen
zijn, als het opgevoed is door verdorven ouders, ketters r
Zoo min een eikeboom groeit uit een beukenootje,
evenmin groeit iets goeds uit een ketterij 1
Nu, lezer, — vragen wij nu aan Leo XIII, waar het
Socialisme uitgegroeid is f
Antwoord in de Encykliek van 28 Dec. 1878 (I. 47
vlg.) »het Socialisme is de natuurlijke vrucht der
>giftige leer van het rationalisme.«
Het rationalisme echter is een veroordeelde kettery.
Nog een ander antwoord geeft Leo XIII 22 Aug.
1886 (TI 221) in een anderen brief.
-ocr page 10-
— 8 -
Daarin noemt 2. H. rationalisme en naturalisme als
de oorzaak der rampen en gevaren, die in het Socialisme
zich het verschrikkelijkst toonen.
Waarom ? Omdat zij den godsdienst bannen uit het
leven des volks. Daarom, zegt de Paus, is het beste
middel tegen het»Socialisme en zijne verschrikkingen"
»liefde en eerbied kweeken voor de Kerk."
Iedereen tast met twee handen het verband dezer
gedachten van Leo XIII :
Men moet Socialisme bestrijden met godsdienst, daar
Socialisme de vrucht is van goddeloosheid en godsver-
werping in het volksleven.
Wat Z. H. nog eens herhaalt 1 Dec. 1883:
>Het gif van (verdorven) leeringen heeft zich met
snellen loop uitgestort in het leven en in de openbare
orde ; rationalisme, materialisme, atheïsme hebben socia-
lisme,
communisme, nihilisme voortgebracht. — Zij zijn
een vernielende doodelijke pest, maar die noodzakelijk
moet
ontstaan uit de zooeven genoemde beginselen.
Want als de Katholieke godsdienst straffeloos wordt ver-
worpen.... waarom zou men dan niet allen godsdienst
verwerpen ?« (Leo XIII 1 Dec. 1888 III. 193).
Paus Leo XIII zegt dus en herhaalt, dat het Socialis-
me is gegroeid uit ketterijen.
Deze «gevaarlijke en doodelijke pest,« zegt Leo
XIII, is de vrucht van redevergoding, stofvergoding,
godloochening 1
Ziet ge nu wel, dat «Katholieke socialisten» juist even
veel zin heeft als «Katholieke vrijdenkers« en »Katho-
lieke godloochenaars«?
Met andere woorden, «Katholieke Socialisten« is
W9 klinkklare nonsens. "*«
-ocr page 11-
9
III.
Vier redenen, waarom Leo XIII
het Socialisme beslist veroordeelt.
Er zouden veel meer redenen te geven zijn, maar
wij moeten kort zijn. Dan kan iedereen alles goed
onthouden.
Dus: eerste reden van \'s Pausen veroordeeling der
Socialisten:
»Wat de Socialisten beoogen is een ijdele strijd, die
zich richt tegen de natuur der dingen zelf.* (Leo XIII
15 Mei 1891, IV 184.)
Het Socialisme is dus een onnatuurlijke geweld-
dadige beroering der maatschappij. Zoo iets is verderfelijk.
Tweede reden des Pausen:
»De Socialisten prikkelen den nijd der behoeftigen
tegen de rijken*. (Leo XIII 15 Mei 1891, IV 178.)
Zoo stoken zij twist en tweedracht en werpen
de orde der maatschappij onderste boven. — Daarom
vermaande Leo XIII eenige jaren later:
„Laten dan, met vereende krachten, allen het er op
aanleggen, om alle beleid en alle inspanning te richten
tegen het verderfelijk Socialisme, dat ons overduidelijk
met alle rampen en ellenden dreigt. Want niets laat
het na om op te ruien en te stoken tegen Godsdienst
en Staat; . .
. herhaaldelijk heeft Onze stem zich tegen
dit verderf verheven." (Leo XIII 10 Juli 1895, VI 80.)
-ocr page 12-
— 10 —
Kan het duidelijker . . . »Katholieke Socialisten< ??.. .
Derde reden des Pausen : de Socialisten zijn stoats-
K<\'vaar lijk. Luistert:
>Een der grootste en der schrikbarendste gevaren,
die het vaderland dreigen, is het woelen der Socialisten.*
(Leo XIII 15 Oct. 1890, IV 87.)
Vierde reden : bet zijn oproermakers, enkel te beteu
gelen door de kracht van den godsdienst in het hart
des volks. Luistert weder naar Leo XIII :
>Is eenmaal Gods bestel over mensch en maatschappij
verworpen, dan is er geen openbare godsdienst meer
en dan ontstaat vanzelf groote zorgeloosheid in den
godsdienst.... dan rest niets dan geweld tegenover het
oproer, doch dat geweld is niet krachtig genoeg om
de hebzucht des volks te beteugelen. Dit toont ons de
schier dagelijksche strijd tegen het Socialisme en andere
groepen van oproermakers, die sinds lang pogen de
maatschappij te verwoesten.
« (Leo XIII 20 Juni 1888,
III. 106).
IV
Socialisme staat, volgens Leo XIII, lijnrecht
tegenover Evangelie, Christus, Godsdienst en Kerk.
Hier heb ik bijna niets toe te voegen.
Lees en overdenk goed, wat Leo XIII schrijft; het is
glashelder door den Paus gezegd :
» Hoewel de Socialisten misbruik maken van het
Evangelie, om de onnoozelen gemakkelijker te be-
«lrlegen,
en het Evangelie dikwerf verdraaien, om het
-ocr page 13-
— 11 t-
volgens hun leer uit te leggen, toch bestaat er tusschen
hun leer en de zuivere leer van Christus zulk een groot
verschil, dat geen jjrooter verschil denkbaar 1*.
Want welke gemeenschap kan er zijn tusschen recht
en boosheid, of welke overeenstemming tusschen licht
en duisternis ?« (Leo XIII 28 Dec. 1878, I. 49).
Nu moeten de Socialisten, — God betere \'t! — nog
bazelen van > Christus" en „godsdienst."
Onthoud wat Leo XIII U leert, lezer : tusschen het
Socialisme en de leer van Christus bestaat zoo\'n groot
verschil, dat
?iÊfë .,Kt\'fii grooter verschil denkbaar i*".
zegt de Paus.
Tegenover den godsdienst staat het Socialisme, want:
»Om de verschrikkingen van het Socialisme af te
weren,
is één middel uiterst werkdadig, namelijk : de
burgers van den godsdienst te doordringen, en hen te
houden in eerbied en liefde jegens de Kerk. Alwie de
voorschriften van het Evangelie nauwgezet naleeft, op
hem kan vanzelf de verdenking niet vallen, dat hij
Socialist is." (Leo XIII, 22 Aug. 1886, II. 221.)
Wie godsdienstig is, kan niet onder «verdenking"
komen Socialist te zijn ; — de godsdienst weert de
»verschrikkingen" van het Socialisme af.
Dus lijnrecht tegenover elkander die twee 1
*          *
-ocr page 14-
- 12 -
Lijnrecht ook tegenover \'t Socialisme de Roomsclie
Kerk.
Want, zegt Leo XIII:
>De regeeringen weten, dat de Kerk van Christus f zulk)
een groote kracht bezit om de pest, die is het Socialisme,
af te weren." (28 Dec. 1878,1 53-54.)
Wat echter de pest moet afweren, gaat daar niet
mee samen, staat tegenover die pest, niet waar? Is een
gezonde maatregel.
De Katholieke Kerk staat dus tegenover het Socialisme
zooals een middel tegen de pest tegenover de pest
staat I
Socialisme dus recht tegenover Evangelie, Christus,
Godsdienst en Kerk 1
«Katholieke Socialisten" waar bergt gij U het lijf!?
P^
Onmogelijk!
V
Leo XIII noemt de Socialisten bedriegers.
Niet alle Socialisten zijn bedriegers; neen, er zijn ook
bedrogenen. — Maar om bedrogetien te hebben, moeten
er toch ook bedriegers zijnl Dat spreekt als een boek.
Nu stelt echter Leo XIII vast, dat er door het Socia-
lisme bedrogenen worden gemaakt. — De groote Paus
zegt het alweder in niet malsche bewoordingen :
»De zware en aller gevaarlijkste pest van het Socialisme,
die meer en meer iederen dag zich uitbreidt, en die
het recht begrip der volken totaal bederjt, kan niet be-
daren en tot staan worden gebracht, dan door herstel
van rechtvaardigheid en eerlijkheid in de gemoederen
der bedrogenen." (Leo XIII 24 Febr. 1880,1 138.)
-ocr page 15-
13 —
>Bedrogenenl«
Ja, arm volk, uw goede Paus roept het u zoo van
harte in uw eigen belang toe: gij wordt bedrogen,
afschuwelijk
bedrogen !
Kan het krasser worden gezegd dan Leo XIII het doet ?
«Het Communisme, het Socialisme, het Nihilisme zijn
van de menschelijke maatschappij de meest geduchte
schrikbeelden, ja de dood. En tcteh zijn er nog zeer
velen, die pogen deze geweldige onheilen te verbreiden,
en die, onder voorwendsel van de volksmassa te
willen helpen, reeds ontzettend verwoestende branden
hebben aangericht. Wat wij hier herinneren, is noch
onbekend, nóch van ouden datumi" (Leo XIII, 29 Juni
1881, I 218.)
Maar de bedriegers rekenen er toch immer op, dat
de groote massa het niet weet!
Helaas !
Nu, wie dit boekje leest, is in eens op de hoogte 1...
Allen, die het in handen krijgen, die niet met be-
driegelijke woorden, maar waarachtig Katholiek zijn,
die dus luisteren naar Leo XIII, hun allen roep ik toe
met dien grooten Paus:
»Aan den arbeid derhalve, toont u ijverig en naarstig,
volgzaam eu onderworpen, eerbiedig en gehoorzaam,
Christenen, getrouw in alles. Vermijdt den omgang met
verdorven lieden, vooral met hen, die onder den
be-
diiejjelijkeii naam van Socialisten, niets anders
beoogen dan de omverwerping der maatschappe-
lijk*- orde,
tot groot nadeel der arbeidende klasse
zelf«. (Leo XIII lsT Sept. 1891, V 6).
-ocr page 16-
— 14 —
Besluit:
«Katholieke Socialisten« is onzin, — leert Leo XIII.
Want Katholieken die de */>est<a der maatschappij
zouden zijn, *oproermakers*, »de dood* van den Staat,
vijanden van Christus, Kerk, Evangelie en godsdienst,
die bovendien als hun vaders »ketters* zouden moeten
erkennen, zulke »Katholieken,« — kom, dat is immers
te gek om van te praten I
Maar de Socialisten zijn volgens Leo XIII:
1.    de pest der maatschappij,
2.     oproermakers,
3.     verderf van Kerk en Staat,
4.     bedriegers\',
5.     praatjesmakers over Christus en Evangelie, met de
sluwe bedoeling het volk zand in de oogen te strooien.
6.     het grootste gevaar der samenleving, stokers van
haat en nijd,
7.     zonen van afschuwelijke ketterijen van allerlei aard.
D^T* <l»t leert I Pans Leo XIII. "T^jf
Een Katholiek kan dus geen Socialist zijn.
>Katholieke Socialisten" is dus bare, schreeuwende
WT onzin.
* •
Katholieken, als de Socialist bij U komt, laat U niet
bedriegen door zijn mooie woorden 1
Nu weet f;ij, wat Leo XIII van het Socialisme leert,
Nu zijt gij gewaarschuwd.
-ocr page 17-
- 15 -
Houdt U aan het woord van Leo XIII :
behoort niet onder de „bedrogenen"
„vermijdt den omgang met die verdorven lieden",
zegt U de Paus !
Laat u raden eer het te laat is !
*          *
*
Sluit U aan bij Katholieke Vereenigingen.
Dat is uw recht.
Dat is uw plicht.
Dat zal U ten geluk en zegen zijn I
Ook dat heeft Leo XIII geleerd.
-ocr page 18-
SINT-WILLIBRORDUSYEREKNIGIN(!.
ter verspreiding van goedkoopc katholieke Volkslcctuur.
Leest en verspreidt
den zevenden jaargang der „Gele Boekjes"
.. ÏOO Ex. h f. 3,00, franco huis f. 8,2©.
No. 1. Man en Vrouw door Broeder Pacificus.
No. 2. De Katholieken en de Dagbladpers door J. P. van
Kasteren, S. J. Rede, gehouden in de Algemeene Vergadering
* van den vierden Limburgschen Katholiekendag, te Sittard,
den 19 Mei 1902.
No. 3. De str(jd om de vrije school in Frankrijk door
Alb. van der Kallen.
No. 4. Iets over Ziekenfondsen door Dr. J. P. J. van Gorkom,
Arts te Arnhem.
f No. 5. Noordhollaudsche Katholiekendag.
S No. 6. Een Ellendeling
door Pater Hugo J. Thieman.
B(No. 7. Vastenavond door Am. Suijs, Pr.
No. 8. LEO XIII. Herdenking en Hulde op het Paus-
jubilee
door P. Mag. J. V. de Groot, Ord. praed.
No. 9. Staak maar raak door Simon.
No. 10. Het Herstel der Bisschoppelijke Hiërarchie in de
Nederlanden door E. van Naaldwijk.
Np. 11 en 12. De onzichtbare Hand, naar het Duitsch van F. X.
Wetzel. (ist<" en 2de deel.)
8ste Jaargang.
No. 1. Het Socialisme «lal is de vijand! en Wat er tegen
te doen ?
No. 2. Ledige vaten klinken het hardst
door Clementinus.
No. \'3. De Katholieke Patroon tegenover de Katholieke
Arbeidersvereeniging door P. B. Bruin, S. J., Professor
te Oudenbosch.
No. 4. Het Socialisme als Economisch Stelsel. Naar het
Engelsch van Prof. William Poland, S. J. door E. J. J. van
der Heyden, Jur. Stud.
No. f. Praatjes over Gezondheidsleer door F. Geelen, arts.
No. 6. De gewijzigde Kieswet toegelicht door F. Versteegh, S.J.
No. 7. ..Afkijkers." Een opwekkend woord door F. Dekkers, pn
No. 8. Over Zondagsrust door Jozüus.
No. 9. ,.Cieen Dwaasheid" door Alb. v. d. K.
No. 10. Weet met wie ge trouwt door M. C. G. J. Maas.
No. 11 en 12. Levensschets van V., H. Paus Pius X door
Fr. Jesualdus, Capuciin,