YA W^ \\ A O S

DE BEOEFENING DER LIEFDE

HANDLEIDING, GETROKKEN UIT DE WOORDEN VAN

DEN H. PAULUS : Charitaa patiens est. etc.

De liefde is geduldig, enz. Epist. I. Cor. XIII. 4.

J9oor allen, die hunne zaligheid wenschen
te verzekeren en den weg der vol-
maaktheid willen bewandelen.

DEN H. ALPHONSUS, M&RIA DE LIGÜORI,

ltisichop, KerkUeraar en Slicnter van de Congregatie dei AUerh. Ferlouerê.

UIT HET ITALIAANSCH VERTAALD

Priester zijner Congregatie.

>- o^*umv**&<>-»

AMSTERDAM.va/ p p p T

G. B O R G^vv ^^^ *\'

Si quis non amat Dominum nosttum Jesura Christum,
sit anathema. 1. Cor. XVI. 22.

Indien iemand onzen Heer Jesus Christus niet be-
mint, hij zij gevloekt.

Het werkje , wat wij hier den godvruch-
tigen lezer aanbieden , werd door den H.
Alphonsus, M. in het licht gegeven in 1768.
Volgens het algemeen gevoelen behoort het
tot zijne schoonste werken ; Kardinaal De-
champs aarzelt niet, het op ééue lijn te plaat-
sen met de Navolging van Christus: La
prdlique de l\'amourenversJesus-Christ (zie-
daar zijne woorden), pour ne citer qti\'un
des chefs-d\'oeuvre du Saint, lieat-ellepasdig-
tie d\'clre placée a cóté de V Imitation?"
De indeeling van het boekje is hoogst een-
voudig; de eerste vier hoofdstukken zijn
als een inleiding; de H. Alphonsus, M. spreekt
daarin over de liefde tot Jesus in het alge-
meen, zij zijn meer eene opwekking tot

liefde ; in de dertien volgende spreekt de hei-
lige over de verschillende deugden, die als
de eigenschappen, de kenmerken der liefde
zijn, en welke men dus noodzakelijk be-
oefenen moet, om Jesus waarlijk te be-
minnen ; de volgorde der deugden is ont-
leend aan den tekst van den H. Paulus:
Lharitaa paticns est,benigna est, etc; op die
wijze geeft de heilige een beknopte verhan-
deling van de geheele christelijke vol-
maaktheidsleer.

Een ieder, die dit werkje leest, zal er
den TI. Alphonsus in leeren hoogschatten
en beminnen; men zal er hem in leeren
kennen als den ervaren, door God verlich-
ten leeraar, die het geestelijk leven met
zijne gevaren en beproevingen door en
door kent, het zelf heeft doorleefd, het
in zijne verscheiden openbaringen in ontel-
baren heeft aanschouwd; als den geleerden en
belezen schrijver, die volkomen op de
hoogte is van zijn onderwerp; maar bij
al zijne geleerdheid steeds die eenvou-
dige taal spreekt, waardoor zijne werken,
gelijk Kardinaal Dechamps zegt, tevens de
bewondering der wijzen en de troost der
eenvoudigen zijn; als den man der ware,
degelijke godsvrucht, den vertrouwbaren
gids, die u niet langs omwegen leidt; maar
steeds recht atgaat op zijn doel; die u de

volle waarheid zegt, u de moeielijkheden
niet verheelt, maar u ook de juiste mid-
delen aanwijst, om ze te boven te komen;
vooral zal men hem leeren kennen als den
beminnelijken heilige , den vurigen bemin-
naar van God, den ijveraar voor Gods
glorie, wiens eenige zucht is, God vuri-
ger te beminnen en te doen beminnen.
Ziedaar vooral wat zijne werken zoo aantrek-
kelijk maakt: men proeft overal den heilige ;
de godsvrucht, die er uit spreekt, is zoo echt.
Toen in 1768 dit werkje verschenen was,
schreef de heilige aan een kloosterzuster
het volgende: Ik zend u mijn werkje: de
beoefening der liefde lot Jesus." Reeds langen
tijd verlangde ik het in, het licht te geven :

Goddank is hel nu eïnlelijk voltooid.....

DU werkje is nuttig voor allen; maar voor-
al voor kloosterlingen. Te Napels begint
het grooten bijval te vinden; om die toe-
juichingen echter geef ik weinig; mijn eenig
verlangen is, dat Jesus bemind worde."
Moge het werkje ook thans den zelfden
bijval vinden als bij zijn eerste verschij-
nen; moge het vooral er toe bijdragen,
om het verlangen van den H. Alphonsus
te ver wezelijken.

De vertaler. Amsterdam. 12 Dec. 8o_

Laudetttr Jetus et Maria semper virgo:
Piunc et semper.

Door onzen Hoogw. P. Generaal, N.
Mauron gemachtigd, staan wij toe, dat
de Hollandsche vertaling van Pratica di
atnar G. C." gedrukt worde

J. Meeuwissen C. S. S. R.
Sup. prov.
Amsterdam 25 October 1890.

Imprimatur
F. T. II. VAN OGTROP
libr. Cens.
Amstellodami, die 28 Octobris, 1890.

Hoezeer Jesus Christus verdient door
ons bemind te worden om de liefde,
welke hij ons betoond heeft in zijn

i) Geheel de heiligheid en volmaakt-
heid van eene ziel bestaat in de liefde tot
Jesus Christus, onzen God, ons opperste
goed en onzen Zaligmaker. Wie mij be-
mint, zoo heeft Jesus zelf gezegd, zal
bemind worden door mijnen eeuwigen Va-
der: Ipse enim Pater amat vos, quia vos
me amastis. i) Velen, zegt de H. Fran-
ciscus van Sales, 2) stellen de volmaaktheid
in de gestrengheid van leven, anderen in het
gebed, anderen in het veelvuldig gebruik der

2) Esprit de S. Francois de Sales, p, i.cli. 25.

Sacramenten, anderen in het geven van
aalmoezen; maar zij bedriegen zich; de
volmaaktheid bestaat, in God uit geheel
zyn hart te beminnen. Super omnia ...
cariiatem ha bete, zegt de Apostel, qitodes!
vinculum perfectionis. i) De liefde is de
deugd welke alle andere deugden waardoor
de mensch volmaakt wordt, vereenigt en
bewaart; vandaar zegt de H. Augustinus:
Ama, et fac quod vis. 2) Bemin God,
en doe verder wat gij wilt; want als eene
ziel liefde voor God heeft, dan zal de
liefde zelve haar leeren, om nooit iets te
doen wat Hem mishaagt, en daarentegen
alles te doen wat Hem behagelijk is.

2) En verdient God wellicht onze liefde
niet ? Hij heeft ons bemind van alle eeuwig-
heid: In carilate perpetua dilexi te 3) Mensch,
zoo spreekt de Heer, bedenk, dat ik u
het eerst heb bemind; gij waart nog niet
op de wereld, ja de wereld zelfs was er
nog niet, en reeds beminde ik U; zoolang
ik God ben, zoolang ook bemin ik U;
zoolang ik mij zelven bemin, zoolang heb
ik ook U bemind. De H. Agnes had
dus wel gelijk te antwoorden, toen de

2) In Ep. Joan. tr. 7. c. 4. 8.

aardsche minnaren, hare liefde kwamen
vragen: Ab alio amatore pracventa sum:
een ander minnaar is V voor geiceest.
Verwijdert U, minnaren dezer wereld, houdt
op te dingen naar mijne liefde, mijn God
heeft mij het eerste bemind, Hij beminde
mij van alle eeuwigheid, en daarom is
het billijk, dat ik ook al mijn liefde
schenke aan Hem en buiten Hem, niets
beminne.

3) Daar God zag, dat de menschen
zich laten trekken door weldaden, zocht Hij
ons voor zijne liefde te winnen door middel
zijner gaven. Hij zeide daarom: In Juni-
culis Adam traham eos, in vinculh cari-
iatis. 1) Ik zal de menschen tot mijne
liefde trekken met ketenen, waarmede de
mensch zich vangen laat, met ketenen van
liefde. Ketenen van liefde ja waren al die
gaven, welke God aan den mensch heeft
geschonken. Niet tevreden, hem verrijkt
te hebben met eene ziel, geschapen naar
zijn beeld, met geheugen verstand en wil,
met een lichaam en deszelfs zintuigen,
schiep Hij daarenboven de aarde, den
hemel en zooveel andere zaken, alles uit
liefde tot den mensch; voor hem schiep
Hij de sferen, de sterren, de planeten, de

zeec\'n, de rivieren, de bronnen, de bergen,
de vlakten , de metalen , de vruchten, zoo-
vele soorten van dieren, al die schepselen;
opdat zij den mensch zouden dienen, en
de mensch Hem uit dankbaarheid voor
zooveel gaven zou beminnen. Coelum et
terra (riep de H. Augustinus uit) et
omnia mihi dicunt ut amcjn te. i) Heer,
alles, wat ik zie, zoowel op de aarde als
daarboven, het verheft al zijn stem en wekt
mij op, om U te beminnen; want alle
schepselen zeggen mij dat Gij hen hebt ge-
schapen uit liefde tot mij. Wanneer de
abt de Rancé, stichter van La Trappe,
uit zijne cel, zijne oogen sloeg op de
heuvelen, de bronnen, de vogelen, de
planten, de hemelen, dan was elk dezer
schepselen hem een aansporing, om God
te beminnen want hij bedacht dan, hoe
God uit liefde tot hem dit alles had
geschapen.

4. Evenzoo gevoelde de H. Magdalena
de Pazzi, wanneer Zij een schoone bloem
in hare hand hield, zich daardoor in liefde
tot God ontbranden; zoo heeft dan, zeide
zij, mijn God er van alle eeuwigheid aan
gedacht, deze bloem te scheppen uit liefde
tot mij; en op die wijze werd die bloem

I) Confes. 1. 10. c. 6.

voor haar een pijl van liefde, d\'e haar
eene zoete wonde toebracht, en haar in-
niger met God vereenigde. Werd op hare
beurt de H. Theresia getroffen door de
schoonheid van een boom, een bron, een
meer of een schoone streek; dan placht
zij te zeggen, dat al deze schoone schep-
selen haar herinnerden aan hare ondank-
baarheid, aan hare geringe liefde voorden
Schepper, die toch juist om door haar be-
mind te worden, dit alles had geschapen.
Ook verhaalt men van een godvreezend
kluizenaar* dat het hem toescheen, wanneer
hij door het veld ging, alsof alle planten
en bloemen, die hij ontmoette, hem zijne
ondankbaarheid verweten jegens God; hij
sloeg ze daarom zachtkens met zijn stok,
en zeide hun; Zwijgt, zwijgt: gij noemt mij
een ondankbare, gij zegt mij dat God u
heeft geschapen uit liefde tot mij,en datik hem
toch niet beminjmaar ik heb u verstaan,zwijgt
zwijgt, houdt op met uwe verwijtingen.

5) Maar het was God niet voldoende,
ons al deze schoone schepselen te geven.
Om zich meester te maken van geheel onze
liefde, heeft Hij ons geheel zich zelven
willen geven. De eeuwige Vader heeft ons

* De II. Siraon Salo. Hetzelfde lezen wij van
den H. Piiulus a Cruce, zie Strambi.

Zijn eigen, Zijn eenigen Zoon willen geven.
Sir ctiiin Deus dilexit mundum ut Filium
mum unigeniium dar et. i) De eeuwige
Vader zag, dat wij allen dood waren, be-
roofd van zijne genade, ter oorzake van
de zonde, en wat deed hij nu? Gedreven
door de onmetelijke, ja, (gelijk de apostel
zegt) door de al te groote liefde, die Hij
ons toedroeg, zond Hij zijn beminden
Zoon, om voor ons te voldoen, en ons al-
dus het leven terug te schenken, wat de
zonde ons had ontnomen: PropUrnimiam
caritatem suam qua dilexit nos, et cum
essemus moriui pcccatis comiviftcavit nos
in Christo. 2) En toen Hij ons dien
Zoon gaf, (aan wien Hij geen vergiffenis
wilde schenken, om vergiffenis te kunnen
schenken aan ons), gaf Hij ons tegelijk
met dien Zoon alle goed: zijne genade,
zijne liefde, het paradijs: want zonder
twijfel, al deze goederen zijn veel min-
der dan Zijn Zoon: Qui eliam proprio
Filio suo non pepercii, sed pro nobis om-
nibus tradidit illum, quomodo non etiam
cum Ulo omnia nobis donavitl 3)

6) Eveneens heeft ook de Zoon, uit

liefde tot ons, geheel zichzelven gegeven:
Dilexit nos et tradidit semelipsum pro
nobis. i)

Immers, om ons te bevrijden van den
eeuwigen dood en ons de goddelijke ge-
nade en het paradijs, dat wij hadden ver-
loren , te doen herwinnen, werd Hij mensch,
bekleedde Hij zich met menschelijk vleesch
gelijk wij. Et verbum cclro jactum est. 2)
Ziedaar dan een God vernietigd! Exina-
nivit semelipsum formam servi accipiens el
habitu invenlus ut homo. 3) Ziedaar den
Heer der wereld zich zóó diep vernederen,
dat Hij de gedaante aanneemt van een
slaaf en zich onderwerpt aan al de ellenden,
die ook de andere menschen moeten lijden.
7) Maar wat ons het meest met verbazing
vervult is, dat Hij ons zeer goed had
kunnen verlossen zonder te sterven en
zonder te lijden; doch neen, Hij verkoos
een bedrukt en veracht leven, een bitteren
en smadelijken dood, Hij wilde sterven op
een Kruis, een schandhout, bestemd voor
booswichten. Maar als Hij ons zonder
lijden kon verlossen, waarom heeft Hij

dan den dood, en wel den dood des
Kruises verkozen ? Omdat hij wilde toonen,
welk eene liefde Hij voor ons had. Dt/exit
nos ei tradid\'d scmetipsum pro nobis. Hij
beminde ons, en omdat Hij ons beminde,
daarom gaf Hij zich over aan de smarten,
aan de versmadingen, aan een dood, zoo
bitter, als nooit eenig mensch op aarde
heeft geleden.

8) Vandaar dat woord van dien grooten
beminnaar van Jesus Christus, den H. Paulus:
Caritas Christi urget tws. i De liefde tot
Christus dringt ons; de apostel wil zeggen,
dat, niet zoozeer hetgeen Jesus Christus
heeft geleden, als wel de liefde, ons in zijn
lijden betoond,ons verplicht, ja ons als nood-
zaakt Hem te beminnen. Hooren wij, wat
de H. Franciscus van Sales zegt bij deze
woorden: Te weten, zoo zegt deze heilige,
dat Jesus, die waarachtig God is, ons
zoozeer bemind heeft, dat Hij voor ons
den dood, ja den dood des kruises wilde
lijden, is het niet, als bevond zich ons
hart onder een pers, als werd het met
alle kracht geprangd, en als voelden wij
er de liefde uitdrukken met een geweld, te
sterker naarmate het beminnelijker is?

Ach, zoo gaat hij voort, waarom dan
werpen wij ons niet op den gekruisten
Jesus, om te sterven op het Kruis met
Hem, die er aan heeft willen sterven uit liefde
tot ons? Ik zal Hem vasthouden, zoo
moeten wij zeggen, en Hem nimmer ver-
laten; ik zal sterven met Hem en ver-
teeren in de vlammen zijner liefde. Een
zelfde vuur verteere dien goddelijken Schep-
per en zijn ellendig schepsel. Mijn Jesus
yeeft zich geheel aan mij, en ik geef mij
geheel aan Hem. Ik zal leven en sterven
op zijn borst; noch de dood, noch het
leven zal mij ooit van Hem scheiden. O
eeuwige liefde, mijne ziel zoekt U, mijne
ziel heeft U uitverkoren voor alle eeuwig-
heid. Welaan H. Geest, daal neer, ont-
steek onze harten met uwe liefde. Of
beminnen of sterven. Sterven aan elke
andere liefde, om te leven voor de liefde
van Jesus. O Zaligmaker onzer zielen,
doe ons in eeuwigheid zingen: Leve Jesus,
ik bemin Jesus: Leve Jesus, dien ik bemin,
ik bemin Jesus, die leeft in de eeuwen
der eeuwen, i)

9) De liefde, die Jesus Christus den
menschen toedroeg, was zoo groot, dat

I) Traite de 1\'amour de Dieu 1. 7. c. 8. en 1.
12 c. 13.

zij Hem deed verlangen naar liet uur van
zijnen dood, om hun toch maar te kunnen
toonen, welk een liefde Hij voor hen had;
vandaar herhaalde Hij tijdens zijn leven
dikwijls bij zichzelven: Baptismo liabeo
baptizari et i/nomodo coarctor mqucdum
perficiatur. i) Ik moet gedoopt worden
in mijn bloed, en o hoe gevoel ik mij
geprangd van verlangen, dat toch spoedig
het uur van mijn lijden kome, opdat de
mensch toch spoedig wete welk eene liefde
ik voor hem heb.

Het is daarom ook, dat de H. Joannes,
als hij spreekt van den nacht, waarin Jesus
een begin maakte met zijn lijden, zich
volgender wijze uitdrukt: Sciens Jesus,
quia venit hora ejus ut transcat ex hoc
mundo ad Patrem cum dilexisset suos, in
ünem dilexit eos. 2) Daar Jesus wist, dat
zijne ure gekomen was om uit deze wereld
over te gaan tot den Vader, zoo heeft Hij,
na de zijnen, die in deze wereld waren
bemind ie hebben, hen ten uiterste bemind.
De goddelijke Verlosser noemt dit uur zijn
uur, (hora ejus); omdat het oogenblik van
zijnen dood voor Hem het verlangde oogen-
blik was, daar Hij alsdan den menschen

het laatste bewijs zou geven van zijne
liefde, door voor hen, verteerd van smarten
te sterven op een Kruis.

io) Maar wie heeft dan toch een God
kunnen bewegen, om te sterven als een
misdadiger, aan een schandpaal, te midden
van twee booswichten, met zooveel oneer
voor zijne goddelijke majesteit? Wie dit
gedaan heeft? vraagt de H. Bernardus Quit
fecil hoc? en hij antwoordt: Fecit amor
digmtalis nescius. i) Dit deed de liefde,
die geen besef heeft van waardigheid. Oja, als
het er op aan komt om zich te doen
kennen, dan vraagt de liefde niet, wat
betaamt aan de waardigheid van hem, die
bemint; zij vraagt alleen, hoe zij zich het
best aan het beminde voorwerp kan open-
baren.

Wel met reden dan riep een H. Fran-
ciscus de Paula, bij het aanschouwen van
den gekruiste, in vervoering uit: O liefde,
o liefde, o liefde ! Ook wij, wij moesten
allen bij het zien van Jesus aan het kruis,
eveneens brandend van liefde uitroepen:
O liefde, o liefde, o liefde!

n) Ach, indien Gods woord het ons niet
verzekerde, wie zou het ooit kunnen ge-
looven, dat een almachtige God, die aller-

gelukkigst is in zich zelven, tle Heer van
het heelal, den mensch zoozeer heeft willen
beminnen, dat Hij werkelijk buiten zich
zelven schijnt te zijn van liefde tot den
mensch? Wij hebben, zegt de H. Laurentius
Justinianus, de Wijsheid zelve, het eeuwig
Woord, dwaas zien worden door zijn \'al
te grcote liefde tot den mensch: vtdimus
sapietdem prae nimietate amcris infatua-
lum/i) Hetzelfde zeide ook de H. Magda-
lena de Pazzi; op zekeren dag nam de
heilige in eene geestvervoering een houten
kruisbeeld in hare handen en riep toen uit:
Ja mijn Jesus, Gij zijt dwaas van liefde.
Ik zeg het, en ik zal het immer zeggen:
dwaas zijt gij van liefde, o mijn Jesus."
Maar neen, zegt de H. Dionysius, de Ar-
eopagiet, het is geeue dwaasheid, maar
het is \'t gewone uitwerksel der goddelijke
liefde, den beminnende buiten zich zelven te
doen treden, om zich geheel te geven aan
het beminde voorwerp. Extasin /acit di-
vinus amor. 2)

O indien de menschen, bij het aanschou-
wen van den gekruisten Jesus, toch eens
een weinig acht gaven op de liefde, welke

1) Serm. d. Nativ. D.

2) De div. nom. c. 4.

die Verlosser aan een ieder van hen heeft
toegedragen! door welk eene lietde, (zegt
de H. Franciscus van Sales) zouden zij
niet ontvlamd worden, bij het gezicht der
vlammen, die er blaken in den boezem
des Verlossers! en ach welk een geluk, te
kunnen verteeren van hetzelfde vuur, dat
ook onzen God verteert! Welk een geneugte
verbonden te zijn met God door de ke-
tenen der liefde! De H. Bonaventura noemt
de wonden van Jesus Christus wonden, die
de ongevoeligste harten treffen en de koudste
zielen ontvlammen: Vulnera ditra corda
vulnerantia el meutes ccngelatas inflamtnan-
tia i) O wat al schichten van liefde komen
er uit die wonden en treffen de versteendste
harten! O wat al vlammen komen er uit
dat brandend Hart van Jesus Christus, en
zetten de koudste harten in vlam ! O wat
al ketenen komen er uit die doorwonde
zijde, die de ontembaarste harten beteu-
gelen !

13) De eerbiedw. Joannes van Avila, die
zoo vol liefde was voor Jesus Christus,
dat hij in geen zijner preken ooit naliet
te spreken over de liefde, welke die aller-
beminnelijkste Verlosser ons toedraagt, heeft
in een zijner verhandelingen over Jesus liefde,

1) Stim div. amor. p. 1 c. 1.

de volgende brandende gevoelens neerge-
schreven, die ik, omdat ze zoo uitnemend
schoon zijn, hier heb willen invoegen. Zij
luiden als volgt:

O mijn Verlosser, Gij bemint den mensch
zoo vurig, dat hij, die deze lief de beschouwt,
zich genoodzaakt ziet U ook te beminnen,
want, gelijk de apostel het zegt, uwe hef de
doet onze harten geweld aan . Caritas
Christi urget nos. De oorsprong dezer
liefde van Je sus voor de menschen is zijne
liefde tot God. Daarom sprak Hij op den
donderdag ran het laatste avondmaal. Ut

COGNOSCAT MUNDUS QUIA DILIGO PaTREM ,
SURG1TE EAMUS. OPDAT DE WERELD WETE,
DAT IK DEN VADER LIEFHEB: STAAT 01\', LAAT

ons gaan. En waarom 1 Om ie sterven voor
de menschen op het kruis.

15) Geen verstand zal ooit kunnen be-
grijpen hoe hevig de brand is van dit vuur
in het hart van Jesus Christus. Ware het
Hem bevolen, gelijk Hij nu écnen dood ge-
storven is, er duizend te sterven ,Hij zou liefde
genoeg hebben gehad om het te doen. Ware Hem
opgelegd, om, hetgeen Hij nu voor alle men-
schen heeft geleden, voor de zaligheid van
een enkel te lijden, met evenveel liefde zou
Hij gedaan hebben voor een ieder, wat Hij
nu gedaan lieejt voor allen; Ja indien het
noodzakelijk ware geweest om, gelijk Hij nu

drie uren aan het kruis heeft gehangen,
daaraan te blijven tot den jongsten dag, Hij
sou liefde genoeg hebben gehad, om het te
doen. Jesus Christus alzoo heeft meer be~
mind dan geleden. O goddelijke liefde,
hoeveel grooter waart gij, dan al hetgeen
Gij van uwe grootheid uiterlijk hebt getoond.
Ja, al die wonden en kwetsuren spreken
ons van eene groote liefde; maar al hare
grootheid melden zij ons niet; inwendig 7oas
er veel meer dan zich uitwendig vertoonde;
dit laatste was slechts een vonk van die
eindelooze vuttrzee van liefde. Het grootste
teeken van liefde is, voor zijne vrienden
zijn leven te geven. Maar om de liefde
van Jesus Christus uit te drukken, was er
geen teeken groot genoeg.

16) Deze liefde is het, welke de brave
zielen buiten zich zelve voert, tien verplet
van verbazing, wanneer zij zich aan hen
doet kennen. Vandaar de gloed, die brandt
in hun binnenste, dat verlangen naar den
marteldood, die blijdschap in het lijden;
ziedaar wal hen doet jubelen op de gloeiende
roosters, hen de gloeiende kolen doet betreden
als ware het rozen, hen doet haken naar de fol-
teringen, hen doet verlangenjietgeen de wereld
vreest, omhelzen, hetgeen de wereld veraf-
schuwt. De H. Ambrosius zegt, dat de
ziel, die verloofd is. aan Jesus op hel Kruis,

niets glorievoller a<\'lit, dan in zich de leeke-
nen te dragen van den Gekruiste.

17) Hoe dan, O mijn beminde, U die
liefde betalen? Het is billijk, dat bloed
beloond worde met bloed. O mocht ik mij
dan qeverwd zien met dat bloed, vastge-
nageld zien aan dat Kruis. O Heilig
Kruis, neem ook mij op. Verwijd u, o
Kroon, om ook mijn hoofd te ontvangen;
o nagelen/ verlaat die onschuldige handen
van mijnen Heer en doorboort mijn hart
met medelijden en liefde. Gij stier ft, o mijn
Jesus, zrgt de H. Paulus, om te heerschen
over levenden en dooden, niet echter met
kastijdingen, maar met liefde : In hoc Chris-
tus MORTUUS EST ET RESURREX1T , UT MOR-
TUORUM ET VIVORUM DOMINETUR. i)

18) O Roover der harten, de kracht
uwer liefde heeft ook onze zoo versteende
harten vermurwd; geheel de wereld hebt
Gij doen branden vati uwe liefde. O aller-
beminnelijkste Heer, maak onze harten dron-
ken van dien wijn, verteer ze door dat
vuur, tref ze met dien schicht uwer liefde.
Uw Kruis, ziedaar de boog, die de harten
wondt. Laat geheel de wereld weten, dat
mij het hart gewond is. O mijne aller-

zoetste liefde, wat hebt Gij gedaan ? Gij
zijl gekomen, om mij te genezen, en Gij hebt
mij gewond. Gij ziji gekomen om mij te
heren wel te leven, en Gij hebt mij als
dwaas gemaakt I O allerwijste dwaasheid\'!
dal ik nooit leve zonder U, Heer, alles
wat ik aanschouw op het kruis, noodigt mij
uit tot liefae: het hout, de houding, de
wonden van uw lichaam, alles noodigt mij
uit V te beminnen en U nimmer te ver-
getend

19) Maar om te komen tot de volmaakte
liefde van Jesus Christus moet men de
middelen aanwenden. Ziehier welke mid-
delen ons worden aangegeven door den
H. Thomas van Aquine 1):

i°. Voortdurend denken aan Gods wel-
daden, zoowel algemeene als bijzondere.

2 °. Gods oneindige goedheid overwegen,
die nog voortdurend bezig is met ons wel
te doen, die ons immer bemint en voort-
durend vraagt om onze liefde.

3⁰. Met zorg elke, ook de kleinste zaak
vermijden, die Hem mishaagt.

4°. Vaarwel zeggen aan alle zinnelijke
goederen dezer aarde, aan rijkdommen, eer
en aan de genoegens der zinnen. Nog een

1) Op. de dilect. Dei §. 1 et de duobis prae-
ceptis c. 4.

ander groot middel, zegt Pater Thaulerus, i)
om te komen tot de volmaakte liefde van
Jesus Christus, is de overweging van zijn
H. Lijden.

20) Wie kan ontkennen, dat de devotie
tol Jesus\' lijden van alle devoties de nut-
tigste is, de teederste, de meest aangename
aan God, zij, die het meest troost geeft
aan de zondaren, het meest de liefde doet
ontgloeien der godvruchtige zielen? Waar-
aan danken wij al het goed, dat wij ont-
vingen , zoo niet aan het lijden van Jesus
Christus? "Waaraan danken wij de hoop
op vergiffenis, de kracht tegen de bekorin-
gen, het vertrouwen om zalig te worden?
Waaraan al die verlichtingen omtrent de
waarheid, al die liefdevolle uitnoodigingen,
die opwekkingen om van leven te veran-
deren? Waaraan anders, tenzij aan het lij-
den van Jesus Christus? Wel met reden
dan ook spreekt de\' apostel den vloek uit
over een ieder, die voor Jesus geene liefde
heeft: Si quis non amat Dominum nostrutn
Jesum Christum, sit anathema. 2)

21) De H. Bonaventura zegt, dat geene
devotie meer in staat is eene ziel te heil-

1) Thaulerus ep. 20.

ligen dan de overweging van Jesus H. Lijden;
zco wij vorderingen willen maken in de
goddelijke liefde, zegt hij, moeten wij het
lijden dagelijks overwegen. Si vis proftcere
quoüdie medxteris Domini passionem; nihil
enim in anima ita operatur universalem
Sanctimoniam, sicut meditaiio passionis
Christi; en, gelijk wij lezen bij Bemardus
de Bustis, zegt de H. Augustinus, dat
men meer verdient, wanneer men een
enkelen traan stort bij de herinnering aan
Jesus\' lijden, dan wanneer men een jaar
lang elke week op water en brood zou
vasten. Magis merelur vel unam lacry-
mam emitlens oh memoriam passionis Christi,
quant si qnalibet anni hebdomada in pane
el aqua jejunarel. i) De Heiligen dan ook
hebben zich ten allen tijde bijzonder toe-
gelegd op de overweging van Jesus smarten;
de H. Franciscus van Assisie werd door
dit middel die seraphijn van liefde. Op
zekeren dag, zoo lezen wij, vond een
edelman den heilige in groote droefheid
en luide weenende, en als hij naar de
reden vroeg van zijne smart, antwoordde
de heilige: Ik ween om de smarten en
versmadingen van mijnen Heer, en wat

i) Rosar. p. 2. S. 15.

mij het meest doet weenen, is, dat de
menschen, voor wie Hij geleden heeft, daar-
aan zoo weinig denken; dit zeggende ver-
dubbelde hij zijne tranen, zoodat ook de
edelman begon te weenen. Wanneer de
heilige een lam hoorde blaten of iets anders
zag, wat hem herinnerde aan Jesus lijden,
brak hij aanstonds los in tranen. Toen
hij eens ziek v/as, en iemand hem den raad
gaf, zich iets te doen voorlezen uit een
geestelijk boek, antwoordde hij: De ge-
kruiste Jesus is mijn boek. Hij hield dan
ook niet op zijne broeders te vermanen,
om toch immer te denken aan Jesus lijden,
Die geen liefde tot God gevoelt, zegt Tie-
poli, bij het aanschouwen van Jesus aan
het Kruis, hij zal God nooit beminnen.

Gevoelens en smeekingen.

O Eeuwig Woord,- Gij besteeddet drie-
endertig jaren van arbeid en zwoegen, Gij
gaaft uw bloed en uw leven voor de zalig,
heid der menschen, in één woord, niets
hebt Gij gespaard, om U door hen te
doen beminnen; hoe kunnen er dan menschen
worden gevonden, die dit weten en U niet
beminnen! Ach mijn God, helaas, ook ik
ben een van die ondankbaren. Mijn Jesus,
ik erken welk ongelijk ik u heb aange-

daan; heb medelijden met mij. Ik breng
U thans het offer van mijn ondankbaar
hart, ondankbaar ja, maar vol berouw.
Ja, mijn dierbare Verlosser, boven alles
is het mij leed, dat ik U heb veracht.
Thans bemin ik U uit geheel mijn hart.
Mijne ziel, bemin toch een God, voor U
gebonden als een booswicht, een God, voor
u verguisd als een spotkoning, een God
eindelijk, voor u gestorven als een misda-
diger aan het kruis. Ja, mijn Zaligmaker,
mijn God, ik bemin U, ik bemin Ü. Ach
doe mij immer denken aan al hetgeen Gij
voor mij hebt geleden, opdat ik toch nooit
meer vergete U te beminnen. Koorden
van Jesus, bindt mij aan Jesus; nagelen
van Jesus, hecht mij vast aan het Kruis
van Jesus, opdat ik leve en sterve in ver-
eeniging met Jesus. O Bloed van Jesus,
maak mij dronken van heilige liefde. O
dood van Jesus, doe mij sterven aan alle
gehechtheid der wereld. Doorwonde voeten
van mijnen Heer, aan u hecht ik mij
vast, bevrijdt mij van de hel, door mij
verdiend. Mijn Jesus, in de hel zou ik
U niet meer kunnen beminnen; maar ik
wil U immer beminnen. Mijn beminde
Zaligmaker, red mij, hecht mij aan U, en
laat niet toe, dat ik U nog ooit verlieze.
O Maria, toevlucht der zondaren, Moeder

van mijnen Verlosser, help een zondaar,
die zijn God beminnen wil, en zich daar-
om aan U aanbeveelt; help mij om de
liefde, die Gij toedraagt aan Jesus.

Hoe zeer Jesus Christus verdient, dat
wij Hem beminnen, om de liefde, ons
betoond in de instellinc van het al-
LERHEILIGST Sacrament des altaars.

i). Sciens Jesus quia venit hora ejus ut
transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum
dilexisset suos, in finem dilexit eos i)
Daar onze allerbeminnelijkste Zaligmaker
wist, dat het uur, waarop Hij deze wereld
moest verlaten, was aangebroken, wilde
Hij, alvorens voor ons te gaan sterven, ons
het grootst mogelijke bewijs geven zijner
liefde, en daarom gaf Hij ons het Aller-
heiligste Sacrament des altaars. De H.
Bernardinus van Siena zegt, dat de liefde-
blijken, die gegeven worden bij den dood,

het langst in het geheugen blijven en het
hoogste worden geschat. Quae in fine in
signum amiciiiae celebranturjirinius memoriae
tmprimuntur et cariora tenenlnr i). Vandaar
plegen vrienden, wanneer zij sterven, aan
personen, die zij tijdens hun leven hebben
bemind, een geschenk te geven, bijv. een
kleed, een ring, ter herinnering aan hunne
genegenheid. Maar Gij, mijn Jesus, wat
hebt gij ons, toen Gij weggingt van deze
wereld, nagelaten ter gedachtenis.-\' Gij liet
ons geen kleed, geen ring; maar Gij gaaft
ons uw lichaam, uw bloed, uw ziel, uwe
Godheid, geheel Uzelven, zonder ietsterue;
te houden; 1 o turn tibi dedit, zegt de H.
Joannes Chrysostomus, nihil sibi reüquit:
Hij heeft zich geheel aan U gegeven, Hij
heett niets voor zich gehouden.

2). Het concilie van Trente zegt, dat
Jesus in de gave der H. Eucharistie, al de
schatten zijner liefde voor de menschen
als het ware heeft uitgestort. Divitias sui erga
liomines amoris velut effudit. 2) En de
apostel merkt aan, dat Jesus den menschen
deze gave schonk in denzelfden nacht,waarin
zij van hunnen kant het plan beraamden
van zijnen dood. In qua nocte tradebatur

1) t. 2. S. 54. a. 1. c. 1.

2) Sess. XXIII. c. 2.

accepit panem, et gr alias agens, fregit et
dixit: Acapite et manducate, hoc est corpus
meum. i) Jesus Christus, zegt de H. Bernar-
dinus van Siëna, door litfde tot ons ver-
teerd en er niet mede tevreden zijn leven
voor ons te geven, werd door de over-
maat zijner liefde genoopt, nog iets grooters
te doen, Hij gaf ons zijn eigen lichaam
tot spijs: /« il\'o fervoris excessu quando
paralus eralpro] nobis mori, ab excessu amo-
ris majus opus agere coactus est, quam
unquam operatus /uerat, dare tiobis corpus
in cibum. 2)

3). Met reden dan ook noemt de H.
Thomas dit sacrament: Sacramentum chari-
tatis, sacrament van liefde ,pignus charita-
tis, onderpand van liefde. Sacrament van
liefde ; want alleen de liefde bewoog Jesus
Christus, ons in dit sacrament geheel zich-
zelven te geven; onderpand van liefde;
want, zoo wij ooit aan Jesus, liefde moch-
ten twijfelen, dan bezitten wij in dit sacra-
ment, van die liefde het ontegensprekelijk
bewijs. Het is, als heeft onze Verlosser,
toen Hij het H Sacrament instelde, tot ons
gezegd: O zielen, twijfelt Gij wellicht nog
aan mijne liefde? ziedaar dan, ik geef U

geheel mijzelven in dit Sacrament; met
dit onderpand in uwe handen, kunt gij er
toch niet langer aan twijfelen, dat ik U
bemin en U vurig bemin.

Doch de H. Bernardus noemt daarenbo-
ven dit sacrament: amor amorum liefde der
liefde: omdat in deze gave alle andere gaven,
die de Heer ons heeft geschonken, vervat zijn,
zoowel de schepping en de verlossing als
de voorbeschikking tot de glorie; want de
H. Eucharistie is niet alleen een onderpand
van Jesus liefde; maar (zegt de Kerk) het
is tevens een onderpand van het paradijs
dat Hij ons geven wil. In quo faturae
gloriae nobis pignus datur. Vanrlaar wist
de H. Philippus Nerius aan Jesus in het
Allerheiligste Sacrament geen anderen naam
te geven, dan liefde. Dit ook was zijn
uitroep, toen hem de H. Teerspijze gebracht
werd: Ziedaar mijne liefde, sprak hij, geef
mij mijne liefde.

4) De profeet Isaias 1) verlangde, dat
men aan allen zou bekend maken, de
liefdevonden, welke God heeft uitgedacht, om
zich door de menschen te doen beminnen.
Wie toch had ooit op de gedachte kun-
nen komen, indien de Heer het niet in wer-
kelijkheid had gedaan, dat het vleeschge-

worden Woord zich tegenwoordig zou stel-
len onder de gedaante van brood, om onze
spijs te worden? Schijnt het geen dwaas-
heid, zegt de H. Augustinus, te zeggen:
Eet mijn vleesch, drinkt mijn bloed? Nonne
insania videtur dicere: manducate meam car-
nem, bibite meam sanquinem ? 2) Toen Jesus
Christus aan zijne discipelen zijn voorne-
men, om hun dit sacrament na te laten,
bekend maakte, konden dezen het niet van
zich verkrijgen, daaraan geloof te slaan;
zij verwijderden zich van Hem, en zeiden:
Qtwmodo potest Mc carnem suam dare ad
matiducandum ? Durus est Mc sermo et quis
potest eum atidire. 1) Hoe kan deze ons
zijn vleesch te eten geven? Dit woord is
hard, en wie kan het aanhoor en? Maar
wat den menschen niet in de gedachte was
kunnen komen, wat zij niet konden geloo-
ven; de liefde van Jesus Christus heeft het
uitgedacht, heeft het gedaan. Accipite et
manducate, zoo sprak Hij tot zijne discipe-
len en in hen tot ons allen, alvorens te
gaan sterven, Neemt en eet; maar o Ver-
losser der wereld, wat spijs dan zal het
zijn, die Gij ons voor uw sterven zult geven ?
Accipite et manducate, hoc est corpus meum.

1) In ps. XXIII. en I.

Die spijze is geen spijze dezer aarde; Ik
zelf, ik ben het; ik geef mij geheel aan U.

5) En o, met welk een verlangen haakt
Jesus Christus er naar, om zich met onze
zielen te komen vereenigen in de H. Com-
munie ! Dcsiderio desideravi hoc pascha
manducare vobiscumi) Met groot verlangen
heb ik verlangd dit Pascha met u te eten.
Zoo sprak Hij in den nacht, waarin Hij
dit Sacrament van liefde instelde. Deside-
rio desideravi. De onmetelijke liefde welke
Hij ons toedraagt, zegt de H. Laurentius
Justinianus, deed Hem aldus spreken: Flag-
rantissimae cantatis est vox huec. 2) En
opdat Hij gemakkelijk zou kunnen ont-
vangen worden door iedereen, heeft Hij
zich willen geven onder de gedaante van
brood. Indien Hij zich gegeven had onder
de gedaante van eene zeldzame of kost-
bare spijs, zouden de armen er van ver-
stoken zijn gebleven; maar neen, Jesus
heeft zich tegenwoordig willen stellen onder
de gedaante van brood, dat weinig kost,
dat overal gevonden wordt; opdat een
ieder Hem overal mocht kunnen vinden
en ontvangen.

6) En om ook bij ons het verlangen

2) De tr. Ch. Ag. c. 2.

levendig te maken, om Hem in de H. Com-
munie te ontvangen, wekt Hij ons niet
alleen daartoe op door zijne herhaalde uit-
noodigingen; niet alleen zegt hij: Venite,
comedite panem meum et bibite vinum quod
miscui vobis. 3) Komt, eet van mijn brood,
drinkt van den wijn, dien ik u gemengd heb.
Comedite amici et bibité. 4) Welaan vrienden
eet en drinkt; (Het is van dit hemelsch brood
dezen hemelschen wijn, dat Hij spreekt)
maar Hij legt het ons daarenboven op als
een gebod: Accipite et manducate, hoc est
corpus meum. Neemt en eet, dit is mijn
lichaam. Nog meer: opdat wij hem toch
maar zouden ontvangen, lokt Hij ons aan
door de belofte van het paradijs. Quiman-
dttcat meam carnem habet vitam aeternami)
Qui manducat hunc panem,vivei in aeternunn)
Die mijn vleescU eet, heeft het eeuwige leven.
Die dit brood eet zal leven in eeuwigheid.
Ja, Hij bedreigt ons met de hel, Hij dreigt
ons te zullen uitsluiten van den hemel, in-
dien wij weigeren Hem te ontvangen. Nis-
manducaveritis carnem filii hominis, non hai

hbebiüs vilam in ivbis.i) Indien gij het
vleesch van den Zoon des menschen niet eet,
zult gij het leve/i in u niet hebben. Die
uitnoodigingen, die beloften, die bedreigingen
zij komen allen voort uit het groot ver-
langen, dat Hij heeft, om door ons ont-
vangen te worden in dit H. Sacrament.

1) Maar waarom dan toch verlangt
Jesus zoozeer, door ons te worden ont-
vangen in de H. Communie? Ziehier de
reden: De liefde, zegt deH. Dionysius, streeft
immer naar vereeniging; en, gelijk de H.
Thomas zegt: Amantes desiderant ex am-
bobus fieri unum 2). Vrienden, die elkander
van harte beminnen, zouden zoo innig ver-
eenigd wenschen te zijn, dat zij beiden
maar één mensch uitmaakten. Welnu Gods
onmetelijke liefde tot de menschen heeft
dit gedaan; niet alleen geeft Hij zich ge-
heel aan hen in het rijk der zaligen, maar
reeds op deze aarde stelt hij zich geheel
in \'s menschen bezit, door de nauwste ver-
eeniging, die er bestaan kan, door nl zich
geheel aan hen te geven, onder de gedaante
van brood in dit Sacrament. Daar, daar
staat Hij als achter een muur, en daar be-
spiedt Hij ons gelijk door dichte traliën.

2) I. 2. 9. 28. a. I. ad. 2.

En ipse stat post parietem nostrum, rcspi-
ciens per ftnestras prospiciens per canccl-
los. i) \'t Is waar, wij zien Hem niet, maar
Hij vandaar uit, Hij ziet ons, Hij is daar
werkelijk tegenwoordig; Hij is daar tegen-
woordig, opdat wij Hem zouden bezitten,
maar Hij verbergt zich opdat wij naar Hem
zouden verlangen, en zoolang wij nog niet
zullen zijn aangekomen in het vaderland,
zal Jesus zich daar geheel aan ons geven
en daar geheel met ons vereenigd zijn.

8) Jesus\' liefde was er niet mede te
vreden, zich reeds geheel aan hetmensche-
lijk geslacht te geven in zijn menschwording
en zijn lijden, Hij was er niet mede te-
vreden, voor alle menschen te sterven; Hij
heeft ook het middel willen uitdenken, om
zich geheel te geven aan een ieder van
ons in het bijzonder; daarom dan stelde
Hij het H. Sacrament in; Hij wilde zich
geheel vereenigen met een ieder van ons.
qui mandacat meam carnem, zeide Hij,
in me manét et ego in eo. 2) Wie mijn
vleesch eet, blijft in Mij en Ik in hem, In
de H. Communie wordt Jesus vereenigd
met de ziel, en de ziel met Jesus, en

1) Cant. 2. 9.
3) Jo. 6.

deze verecniging is niet louter een vereeni-
ging van genegenheid, maar zij is wezen-
lijk en waarachtig. Vandaar zeide de H,
Franciscus van Sales. i) /« geënt hande-
ling komt de teederheid en de liefde van
onzen goddelijken Zaligmaker zoo zeer uit
als in deze, omdat Hij zich daarin als
het ware vernietigt, zichzelven tot spijs
maakt, om onze zielen te kunnen doordringen
en zich met de harten zijner geloovigen te
kunnen vereenigen"

De H. Joannes Chrysostomus zegt, dat
Jesus Christus, gedrongen door de bran-
dende liefde, die Hij ons toedraagt, zich
zoo innig met ons wil vereenigen, dat wij
geheel met Hem vereenzelvigd worden:
Semetipsum nobis immiscuit ut unum quid
simis; ardenter enim amantium hoc est. 2)

9) Gij hebt, in een woord, o goddelijke
Minnaar onzer zielen, (zoo voegt de H.
Laurentius Justinianus hierbij) door dit
Sacrament willen maken, dat uw hart en
het onze maar één hart zou worden, on-
afscheidelijk met elkander verbonden: O
mirabilis dilectio lua, Domine Jesu, qui
tuo corpori taliter nos incorpotari voluisti,
ut tecum unum cor et animam imam habe-

1) Introduct. p. 2, c. 21.

2) Ad pop. Ant. hom. 61,

remits inseparabilitercolligaiam\\ i) De H.
Bernardinus van Siena eindelijk zegt, dat
deze daad van Jesus, nl. zichzelven aan
ons ten spijs te geven, de hoogste graad
was der liefde, want Jesus gaf zich aan
ons om zich geheel met ons te vereenigen ,
gelijk de spijs zich vereenigt met hen, die
ze eet. Ultimus gradns amoris est, cum
se dedit nobis in cibum, tjuia dedit se nobis
ad omnimodam wüonem, sicul cibus et cibans
invicem uniuntnr. 2) O welk een genoe-
gen is het voor Jesus Christus, alzoo ver-
eenigd te zijn met onze zielen! Hij zeide
eens na de H. Communie tot zijne beminde
dienstmaagd, Margaretha van Yperen:
Zie eens, mijtie dochter, ivelk eene schoone
vereeniging er thans bestaat tusschen U en
mij ; welaan, bemin mij dan, laten wij immer
vereenigd zijn in de liefde, en nooit meer
van elkander scheiden.

10) Zijn wij er daarom van overtuigd,
dat eene ziel niets kan doen, niets kan
uitdenken, wat aan Jesus Christus meer
behaagt dan eene heilige communnie , zoo
deze althans geschiedt met de behoorlijke
gesteltenis, de verheven gast in aanmerking
genomen, welken men in zijn binnenste

1) De incendiis div. am. c. 5.

2) T. II. S. 54. a. 4 c. 1.

gaat ontvangen; want door eene H. Com-
munie vcreenigt zich de ziel met Jesus
Christus, en ziedaar wat die liefdevolle
Meester verlangt. Ik zeg met cte behoor-
lijke gesteltenis, en niet met de waardige
gesteltenis; want als de waardige gestelte-
nis vereischt werd, wie zou dan nog kun-
nen communiceeren ? Alleen een God zou
waardig zijn een God te ontvangen. Ik
noem behoorlijke gesteltenis eene zoodanige,
welke past aan een ellendig schepsel, be-
kleed met het rampzalige vleesch van Adam.
In het algemeen gesproken is het voldoende,
dat men communiceere in staat van genade,
met een levend verlangen om in liefde tot Je-
sus Christus vooruit te gaan. Alleen uit liefde
moet men Jesus Christus in de II. Communie
ontvangen (zegt de H. Franciscus van Sales)
daar Hij alleen uit liefde zich aan ons geeft.
Wat nu de vraag aangaat, hoe dikwijls men
moet communiceeren, daarin regele zich
een ieder naar het oordeel van zijnen biecht-
vader; doch hij wete wel, dat geen staat
of bediening, ook niet de gehuwde staat
of de koopmansstaat, een beletsel is voor
de veelvuldige communie, indien de biecht-
vader zulks dienstig oordeelt; Paus Inno-
centius IX in zijn decreet van 1679, heeft
dit uitdrukkelijk verklaard. Frequens acces-
sus (ad Eucharistiam) conjessariorum judicio

est relinquendus qui .... laicis negotiatori-
bus et conjugatis quod prospiciunt eomtn
saluti profuturum id Mis praescribere
debebwit.

n) Wij moeten verder bedenken, dat
er niets is, waaruit wij zooveel voordeel
kunnen trekken als uit de H. Communie.
De eeuwige Vader heeft Jesus Christus tot
meester gemaakt van al zijne goddelijke
rijkdommen: Omnia dedit ei Pater in ma.
mts. i) Wanneer daarom Jesus in eene
ziel komt door de H. Communie, brengt
Hij onnoemelijke schatten van genade met
zich mede, zoodat iemand, die gecommuni-
ceerd heeft, met volle recht kan zeggen: V ene-
runt autem \'mi/d omnia bona pariter cum
Ma 2) Alle goed heb ik verworven tege-
lijk met Hem. De H. Dionysius zegt, dat
het H. Sacrament des altaars een buiten-
gewone kracht heeft, om de zielen te heili-
gen, meer dan eenig ander geestelijk
middel: Eucharistia maximam vim habet
perficiendae sanclitatis. En de H. Vincen-
tius Ferrerius schrijft, dat de ziel meer
voordeel doet met ééne H. Communie, dan
met een geheele week vasten op water en brood.

12) Op de eerste plaats is de H. Com-

rounie, gelijk het concilie van Trente leert,
het groote geneesmiddel, dat ons bevrijdt
van de dagelijksche zonden en ons vrijwaart
tegen de doodzonden, Antidotum quo a
culpis quotidianis liberemur. ï) Het concilie
zegt: quo liberemur a culpis quotidianis,
waardoor wij bevrijd worden van de dagelijk-
sche zonden: want volgens den H. Thomas 2)
wordt de mensch door middel van dit sacra-
ment opgewekt tot acten van liefde, en
door die acten worden de dagelijksche
zonden uitgewischt. Het concilie zegt ook
a mortalibus praeservemur, waardoor wij
gevrijwaard worden voor de doodzonden;
want de H. Communie geeft ons eene ver-
meerdering van genade, die ons voor zware
vergrijpen behoedt. Vandaar zeide Inno-
centius III, dat Jesus Christus ons door
zijn lijden, bevrijd heeft van de macht der
zonde, maar door het H. Sacrament des
altaars ons bevrijdt van de macht om te
zondigen. Per crucis ?nysterium hberavit nos
a potestate peccati; per eucharistiae sacra-
mentum liberat nos a postestate peccandi. 3)
13) Vervolgens, en ziedaar het voor-
naamste uitwerksel van dit sacrament,

1) Sess. 13. cap. 2.

2) 3 P- q. 79- ^d- 4.

3) De a\\t. rayst. 1. 4. c. 44.

het doet bovenal de zielen ontbranden in
goddelijke liefde. God is liefde: Deus chari-
tas est. i) Hij is een vuur, dat alle aard-
sche genegenheden in onze harten verteert.
Ignis consumens est 2). Welnu, dit vuur
van liefde juist kwam de Zoon van God
op aarde ontsteken: Ignem veni mittere in
terram, Ik ben een vuur op de aarde ko-
men onsteken, zoo zegt Hij, en Hij voegt er
bij, dat ,Hij niet anders wenscht, dan dit
heilig vuur in onze zielen onstoken te zien :
Et quid volo, nisi ut accendatur. 3) O
wat vlammen van goddelijke liefde on steekt
Jesus Christus in een ieder, die Hem met
godsvrucht ontvangt in dit sacrament! De
H. Catharina van Siena aanschouwde op
zekeren dag Jesus in de hand eens pries-
ters als een bol van vuur, en de heilige
stond verbaasd, dat de harten der menschen
er niet allen door ontvlamdeu en verteerden.
Bij de H. Rosa van Lima schoot het ge-
laat na de H. Communie zulke stralen uit,
dat de oogen er door werden verblind, en
er kwam zulk een gloed uit haren mond,
dat wie er de hand bij hield, zich brandde.
Wanneer een H. Wenceslaus alleen maar

de kerken ging bezoeken, waar het aller-
heiligst Sacrament bewaard werd, dan brand-
de hij zoozeer van liefde, dat de dienaar
die hem volgde door de sneeuw, slechts zijn
schreden had te zetten in die zijns meesters,
om niets meer te gevoelen van de koude.
De H. Joannes Chrysostomus zegt daarom,
dat dit allerheiligst Sacrament een vuur is,
hetwelk ons ontvlamt, zoodat, wanneer wij
terugkeeren van het altaar, wij zoozeer vlam-
men ademen van liefde, dat wij verschrik-
kelijk zijn voor de hel: Carbo est eucharistia,
quae rios inflammai, ut tamquam leones ignem
spiravles ab il la mensa rccedamus facti dia-
bolo terribilcs. i)

14) Introduxit me rex in cellam vi\'iari-
am, ordinarit in me cariiatc?n. 2) De Ko-
ning heeft ni\\) binnengeleid in zijnen wijn-
kelder, zeide de bruid der gezangen. Vol-
gens den H. Gregorius van Nyssa is die
wijnkelder niets anders dan de H. Com-
munie, waar de ziel zoozeer bedwelmd wordt
door de goddelijke liefde, dat zij alle ge-
schapen dingen vergeet en uit het oog ver-
liest. Ziedaar dat kwijnen van liefde waarvan
de gewijde bruid verder spreekt, als zij zegt:
Fulcite me floribus, stipate me malis, auia

amore langneo i) Stut mij met bloet?ien, om-
geef mij met vruchten, want ik kwijn van
liefde. Maar, zal iemand zeggen, ik nader
niet dikwijlder tot de H. Communie, om-
dat ikmij koud gevoel in de goddelijke liefde.
Aan dezulken geeft Gerson ten antwoord: 2)
Derhalve, daar gij u koud gevoelt, ver-
wijdert gij u van het vuur? Juist omdat
gij u koud gevoelt, moet gij des te eerder
dikwijls tot dit Sacrament naderen, indien
gij althans een waar verlangen hebt om
Jesus Christus te beminnen. Al gevoelt Gij
u koud, zegt de H. Bonaventura, nader
evenwel vol vertrouwen op Gods barmhar-
tigheid; wanneer men zich ziek gevoelt,
heeft men des te meer behoefte aan den
geneesheer, Licet tepide, tarnen confide?is de
misericordia Dei aceedas; tanto magis egel ine-
dicoquanto (juis senserit se aegrotum 3) In den-
zelfden zin spreekt de H. Franciscus van
Sales 4): Twee soorten van personen\' zeide
hij, moeten dikwijls communieeeren: de vol-
maak ten, om in de volmaaktheid te vol-
harden; en de onvolmaakten, om tot de vol-
maaktheid te komen." Maar om dikwijls te

2) De praep ad Miss. consid 4.

3) De prof.relig. c. 2 c. 77.

4) hr.r. p. 2. c. 21.

communiceeren, is het noodzakelijk, dat men
minstens een groot verlangen hebbe om heilig
te worden en in liefde tot Jesus Christus
aan te groeien. De Heer zeide eens tot de
Heilige Mechtildes: Wanneer gij te com-
munie gaal, moet gij verlangen eene zoo
groote liefde te bezitten, als ooit eenig hart
voor mij bezeten heeft; dan zal ik van
mijnen trant uwe liefde aannemen, als ware
zij werkelijk zoo groot, als gij haar ver-
lang de t.

Gevoelens en Smeekingen.

O God van liefde, o Gij die oneindig
bemint en een oneindige liefde verdient,
zeg mij, hadt Gij iets meer kunnen uit-
denken, om U door de menschen te doen
beminnen ? Het was U niet genoeg mensch
te worden, U te onderwerpen aan al onze
ellenden; het was U ■ niet genoeg al uw
bloed te storten onder de grootste folteringen
en verteerd van smarten te sterven aan een
schandhout, alleen bestemd voor de grootste
booswichten; Gij zijt zoo ver gegaan, dat
Gij U zelfs tegenwoordig hebt willen stellen
onder de gedaante van brood, U hebt
willen maken tot onze spijs, om U alzoo
met een ieder van ons te vereenigen. Zeg
mij, ik herhaal het, hadt Gij nog meer

kunnen uitdenken, om U te doen bemin-
nen? O wij ellendigen dan, indien wij u in
dit leven niet beminnen! O in de eeuwig-
heid, welk een wroeging zal het ons dan
veroorzaken, U niet te hebben bemind!
Mijn Jesus, ik wil niet sterven, zonder U
te beminnen en zonder u veel te beminnen
Grootelijks spijt het mij en grieft het mij,
dat ik U zooveel misnoegen heb veroor-
zaakt. Ik heb er berouw over, en zou er
om willen sterven van smart. Thans bemin
ik U bovenal, bemin ik U meer dan mij-
zelven, en wijd ik U al mijne genegenheid.
O Gij, die mij dit verlangen geeft, geef
mij ook de kracht, om het ten uitvoer te
brengen. Nu Gij mij getrokken hebt tot
Uwe liefde, verlaat ik alles, verzaak ik aan
alles, en hecht ik mij alleen aan U, Gij
alleen zijt mij genoeg. O Maria, Moeder
van God, bid Jesus voor mij, maak mij
heilig. Voeg bij uwe talrijke wonderen ook
nog dit wonder van nl. zondaren te ver-
anderen in heiligen.

Hoe groot ons vertrouwen moet zijn
om de liefde, die jesus christus ons
betoond heeft, en om alles wat hij
voor ons heeft gedaan.

i) David stelde al de hoop zijner zalig-
heid op zijnen toekomstigen Verlosser: In
manus tuas, zoo sprak hij, commendo spiri-
tnm meunt; redemisti me, Domine, Deus
veritatis i) In uwe handen beveel ik mijnen
geest; Gij hebt mij verlost, lieer, God der
waarheid. Hoeveel te meer moeten wij
dan ons vertrouwen niet stellen op Jesus
Christus, nu Hij reeds gekomen is, en het
werk onzer verlossing reeds heeft volbracht?
Met grooter vertrouwen daarom dan David
moet een ieder van ons uitroepen en het
immer herhalen: In manus tuas, \'Domine

commendo spiritum meum, redemhü me
Domine, Deus veritatis. Heer in uwe han-
den beveel ik mijnen geest, Gij hebt mij
vrijgekocht, Heer God van waarheid.

2) Hebbeu wij wel is waar zware re-
denen, om den eeuwigen dood te vreezen,
ter oorzake der beleedigingen, die wij God
hebben aangedaan; veel krachtiger beweeg-
redenen hebben wij, om het eeuwige leven
te verhopen; want de verdiensten van Jesus
Christus zijn eindeloos meer in staat ons
zalig te maken, dan onze zonden in staat
zijn ons te verdoemen. Wij ja, wij hebben
gezondigd en de hel verdiend; maar onze
Verlosser is gekomen, om zich met al onze
schulden te beladen, en ze uit te delgen
met zijne smarten. Yere languores nostros
i-pse tulit et dolores nostros ipse portavit. i)
3) Op hetzelfde rampzalige oogenblik,
dat wij zondigden, werd door God tegen
ons het vonnis get.eekend van den eeuwi-
gen dood; maar onze liefdevolle Verlosser,
wat deed Hij ? Delens quoi adversus nos
erat chirographum decreti .... et ipsum
tulit de medio, affigens illud cruci. 2) Hij
heeft met zijn bloed het vonnis onzer eeu-
wige verdoemenis uitgewischt en het ver-

volgens vastgehecht aan het kruis, opdat,
zoodikwijls wij het vonnis onzer eeuwige
verdoemenis zouden aanschouwen, wij tevens
het kruis zouden zien, waar Jesus het heeft
uitgewischt door zijn dood, en aldus bij
ons de hoop zou herleven op vergiffenis
en de eeuwige zaligheid.

4) O het bloed van Jesus Christus, hoe-
veel beter spreekt het voor ons ten beste,
hoeveel krachtiger roept het over ons Gods
barmhartigheid af, dan het bloed van Abel
om wraak riep tegen Cain! Accessisüs ad
meriiatorem Jesum, et savguinis aspersio-
nem mellus loqueniem quant Abel. 1) Zonda-
ren, zoo zegt de apostel, gelukkig gij,
dat gij na uwe zonde uw toevlucht hebt
genomen tot den gekruisigden Jesus; Hij
toch, Hij heeft al zijn bloed gestort, om
aldus de middelaar te worden van vrede
tusschen de zondaren en God, en hun de
genade te verwerven van vergeving. Uwe
zonden, wel is waar, roepen tegen U om
wraak, maar ten uwen gunste pleit het
bloed des Verlossers; en bij de stem van
dit bloed is het niet mogelijk, dat Gods
Rechtvaardigheid niet wordt verzoend.

5) Het is waar, eenmaal zullen wij van
al onze zonden een strenge rekenschap

hebben te geven aan onzen eeuwigen rech-
ter. Maar wie zal die rechterzijn? Pater
.... omne judicium dedit Filio. i) Troos-
ten wij ons, de Vader heeft het oordeel
over ons toevertrouwd aan Hem , die onze
verlosser is. Quis est qui condemnet ?
Christus Jesus qui mortuus est... . qui
etiam interpellat pro nobis ? 2) Wie is de
rechter, welke ons moet veroordeelen? Het
is diezelfde Verlosser, die, om ons niet
te veroordeelen, zich zelven wilde veroor-
deelen om te sterven, die daarenboven
thans in den hemel nog voortgaat bij zijnen
Vader voor onze zaligheid ten beste te spre-
ken. O zondaar, roept hier de H. Thomas
van Villanova uit, hoe kunt gij dan nog be-
vreesd zijn, zoo gij althans uwe zonde ver-
foeit ? Hoe zal Hij U veroordeelen, Hij die
sterft, om U niet te veroordeelen ? Hoe zal
Hij U verstooten, als gij terugkeert aan zijne
voeten, Hij, die van den hemel U
kwam zoeken, toen Gij Hem ontvluchttet?
Quid linies, peccator? Quomodo damnabit
poenitentem, qui moritur ne aamneris? 3)
Quomodo abjiciet redeuntem, qui de coelo
venit quaerens te?

5) Tract. de Adv. Domini.

6.) En doet onze zwakheid ons vreezen,
dat wij misschien later onder de aanvallen
onzer vijanden zullen bezwijken, ziehier
dan wat wij te doen hebben volgens de
vermaning des apostels: Curramus adpro-
positum nobü certamen. aspicientes in mtcto-
rem fidei et consummatorem Jesnm, qui pro-
posito sibigaudio sustinuit crucem, confusionc
contewipta. i) Gaan wij met grooten moed ten
strijde, het oog gericht op den gekruisigden
Jesus, die ons van het kruis zijne hulp,
de zegepaal en de kroon der overwinning
biedt.

In het verledene zijn wij gevallen, omdat
wij verzuimd hebben onze blikken te vesti-
gen op de smarten en de versmadingen
van onzen Verlosser. Maar indien wij in
de toekomst voor oogen houden, hoeveel
Hij ter onze liefde heeft geleden, en hoe
bereidvaardig Hij is om ons te helpen, zoo
wij tot Hem vluchten, neen, het is on-
twijfelbaar, dan zullen wij nooit door onze
vijanden verwonnen worden. De H. Theresia
met hare gewone grootheid van ziel placht
te zeggen: Ik begrijp die angsten niet en
dat roepen van duivel", dnivef, terwijlwij
slechts den naam van God behoeven Ie noemen,

om hem te doen sidderen, i) Maar dezelfde
heilige zegt ook, dat indien wij niet al ons
vertrouwen op God stellen, onze eigene
waakzaamheid, hoe groot die ook zij, ons
weinig of niets zal baten. Al onze inspan-
ning (ziedaar hare woorden) zal weinig
baten, indien wij het zei/betrouwen niet vol-
komen afleggen en niet geheel ons vertrouwen
stellen op God. 2)

7) O wat twee groote geheimen van
vertrouwen en lietde, Jesus\' lijden en het
sacrament des altaars! geheimen, die nie-
mand zou kunnen gelooven, indien het
geloof ze ons niet als zeker waarborgde!
Een almachtige God mensch worden! al
zijn bloed storten! sterven van smart op
een kruis! eu waarom? om te betalen
voor onze zonden en zalig te maken ons,
weerspannige wormen! en dan zijn eigen
lichaam, voor ons op het kruis geslachtofferd,
ten spijs geven, om zich alzoo geheel met
ons te vereenigen! O mijn God, die twee
geheimen, zij moesten al de harten der
menschen doen verteeren van liefde. Welke
zondaar, hoe ellendig hij ook zij, mits hij
slechts berouw heeft over zijne misdaden,
zal nog aan vergiffenis kunnen wanhopen

wanneer Hij een God, zóó vol lietde ziet
voor de menschen en zóó zeer geneigd om
hun wel te doen? Vandaar dan ook dat
een H. Bonaventura, overvloeiende van ver-
trouwen uitriep: Fiducialiter agam im-
mobiliter sperans, nihil ad salutem necessa-
rium ah eo negandum, qui tanta pro mea
salute fecit el pertulit. Hoe zou Jesus mij
de genaden kunnen weigeren, die mij ter
zaligheid noodzakelijk zijn , Hij, die zoo-
veel voor mijne zaligheid heeft gedaan en
geleden ?

8) Adea??ms ergo cum fiducia ad thro-
num gratiae, ut misericordiam consequamur
etgratiam invemamus in auxilio opportuno. i)
Gaan wij derhalve (zoo vermaant ons de
apostel) vol vertrouwen tot den troon der
genade. Die troon der genade is het kruis,
waarop Jesus zetelt als op zijn troon, om
aan een ieder, die tot. hem komt, genaden
uit te deelen en barmhartigheid. Maar
gaan wij haastig, thans, nu wij de noodige
hulp om zalig te worden, nog kunnen be-
komen , want later zal er misschien een tijd
komen, dat wij haar niet meer kunnen
verkrijgen. Gaan wij dan spoedig, omarmen
wij dat kruis van Jesus Christus, maar
doen wij het met groot vertrouwen. Laten

wij ons niet ontmoedigen door onze ellen-
den : in den gekruisigden Jesus vinden wij
allen rijkdom en alle genade: In omnibus
divites facit estis in Ulo.... ita ut nihil
vobis desit in ulla gratia. i) De verdiensten
van Jesus Christus hebben ons verrijkt met
alle goddelijke schatten en ons in staat ge-
steld om zooveel genade te verwerven als
wij verlangen.

9) Het goed, zegt de H. Leo, wat Jesus
ons heeft aangebracht door zijnen dood,
is grooter dan het nadeel, hetwelk de duivel
ons berokkend heeft door de zonde. Ampliora
adepti sumus per Christi gratiam, quam
per diaboli amiseramus invidiam. 2)
Aldus wordt verklaard hetgeen de H.
Paulus zegt, de gave lieeft de misdaad
overtroffen. Non siatt delictum, ita et do-
num; ubi abundavit delictum, superabun-
davit gratia. 3) Daarom dan ook moedigt
onze goddelijke zaligmaker ons aan, om
door zijne verdiensten alle goed en alle
genade te verhopen. En ziehier welk mid-
del Hij ons aangeeft, om al wat wij wil-
len van zijnen hemelschen Vader te ver-
krijgen: Amen, omen dicovobis, siquidpetie-

1) 1 Cor. 1, 5 et 7.

2) Serm. 4 de Ascens.

3) Rom. 5, 15 et 20.

riiis Patrem in nomine meo dabit vobis. i)
Wat gij ook verlangt, zoo zegt Hij, vraagt
het mijnen Vader in mijnen naam , en ik
beloof U, dat gij zult verhoord worden.
En hoe zou de Vader ons ook iets kunnen
weigeren, Hij die ons zijn eenigen Zoon
heeft gegeven, dien Hij bemint gelijk zich
zelven? Pro nobis omnibus tradidit Mum,
qiwmodo non eiiam cum Ulo omnia nol/is
donavitl 2) Foor ons allen heeft Hij Bern
overgeleverd; hoe heeft Hij ons niet ook
alles met Hem geschonken? de apostel zegt
omnia," alles" dus geen enkele genade is
uitgezonderd, noch de genade van vergif-
fenis, noch de volharding, noch de H.
liefde, noch de volmaaktheid, noch het
paradijs, omnia , omnia nobis donavit. Maar
wij moeten God er om bidden: God is
geheel vrijgevigheid voor wien Hem bidt
Dives in omnes qui mvocant Mum. 3)

10) Ik wil hier nog eenige schoone
gevoelens aan toe voegen uit de brieven
van den eerbiedw. Joanues van Avila over
het vertrouwen, wat wij moeten hebben in
de verdiensten van Jesus Christus."

Vergeet niet, dat tusschen den Vaderen

ons fesus Christus staat a/s middelaar,
Hij, die ons zóó vurig bemint en met wien
wij door zóó hechte banden van liefde zijn
verbonden, dat niets ter wereld ze kan ver-
lircken, zoo de mensch zelf ze niet vaneen-
rijt door eene doodzonde. Het bloed van
fesus roept luide voor ons om erbarming,
en het roept zoo sterk, dat het gedruisch
onzer zonden niet wordt gehoord. De dood
van fesus Christus is de dood getveest voor
onze zonden. O mors, ero mors tua.
Zij die verloren gaan, gaan niet verloren
uit gebrek aan voldoening; maar omdat zij
door de sacramenten te verwaarloozen, de
voldoening, ons door Jesus gegeven, niet
wilden gebruiken.

12) Jesus heeft de zaak onzer bevrijding
op zich genomen, ah betrof zij Hem zelcen.
Daarom heeft Hij onze zonden, ofschoon Hij
ze niet had bedreven, de zijnen genoemd en
er vergiffenis voor gevrflxigd; met een a lier-
innigste liefde hee)\'t Hij gebeden , ah bad Hij
voor zichzelven, dat allen die Hem zouden vol-
gen, mochten bemind ivorden; en wat Hij
gevraagd heeft, heeft Hij verkregen; want
God heeft beschikt, dat Jesus en wij zóó
innig vereend zouden zijn, dat wij ofwel teza-
men bemind zouden worden, ofwel tezamen ge-
haat; daar nu Jesus niet gehaat is, en dit
onmogelijk kan zijn, zoo roorden ook wij,

indien wij met Hem, vereenxqd zijn door de
liefde, tegelijk met Hem bemind. Omdat
God Jesus Christus bemint, daarom bemint
Hij ook ons, want Jesus Christus is vermo-
gender, om ons te doen. beminnen, dan ome
zonden, om ons te doen haten; de eeuwige
Vader toch bemint meer zijnen Zoon dan Hij
de zondaren haat.

13) »Jesus bad tot zijnen Vader.-\'\' i>Ik wil
o Vader, dat waar ik ben. .ook zij zijn, die Gij
mij hebt gegeven: Pater, quos dedisti mihi

VOLO UT ÜBI SUM EGO ETILLISINTMECUM. i)

De grootheid der liefde heeft het gewonnen
van den haat; en aldus hebben wij vergiffenis
bekomen, icorden wij door God bemind/ver-
zekerd, dat wij nooit zullen verlaten worden,
nn er een zóó sterke band beslaat van liefde.
Kan een moeder haar kind vergeten?
zoo sprak God door den mond van Isaias. 2)
MAAR MOCHT OOK ZIJ HET VERGETEN, IK,
IK ZAL U NOOIT VERGETEN, WANT IK DRAAG
U GESCHREVEN IN MIJNE HANDEN. Ja Hij

heeft ons geschreven in zijne handen, met
zijn eigen bloed. Daarom moeten wij ons
door niets laten verontrusten, want alles
wordt beschikt door die handen, welke aan

het kruis zijn genageld ten bewijze hoezeer
Hij ons bemint."

14) y>Mets ter wereld is in staat ons zoo-
zeer te verschrikken, als Jesns Cf/ristns in staat
is ons te bemoedigen. Dat vrij mijne bedre-
ven zonden mij omringen, de vrees voor de
toekomst mij benauwe, de duivelen mij strik-
ken spannen, als ik barmhartigheid vraag
aan Jesus Christus, aan Hem die geheel
goedheid is, die bemind heeft tot den dood,
dan kan ik niet kleinmoedig worden. Ik zie
mij zoo hoog geschat, dat een God zich voor
mi; heeft gegeven. O mijn Jesus, veilige
haven voor allen, die in den storm tot u hunne
toevlucht nemen, o waakzame herder, men
dwaalt, wanneer men op u niet vertrouwt,
zoo men zich ten minste wil beteren. Daarom
zeidet Gij: f>Tk ben het, wil niet vreezen; ik
ben het die beproef en vertroost. Somwijlen
laat ik mijne dienaren in, eenen staat van
troosteloosheid, die hun eenc hel schijnt; maar
daarna bevrijd ik hen weder en schenk hun
lafenis. Ik ben uw voorspreker, die uwe
zaak tot de mijne heb gemaakt. Ik ben uw
borg, die voor uwe schulden hen komen vol-
doen. Ik ben 1110 Heer, die V heb vrijge-
kocht met mijn bloed, niet om Ute verlaten,
maar om U te verrijken, want ik heb U
vrijgekocht tot een hoogen prijs. Hoe zal
ik wegvluchten van hem, die mij zoekt,

terwijl ik hun, die mij kwamen beleed igcn,
ben te gemoet gegaan? Ik heb het aange-
zicht niet afgewend van die mij sloeg, en
zal ik het dan afwenden van die mij ivil
aanbidden ? Hoe kunnen mijne kinderen twijfe-
len of ik hen bemin, terwijl zij mij ter hunner
liefde in de handen zien mijner vijanden ï
Heb ik dan ooit iemand versmaad, die mij
beminde 1 Heb ik ooit iemand verlaten, die
mij om hulp vroeg} Ik zoek zelfs dengene,
die mij niet zoekt\'\' i)

15) Als gij gelooft, dat de Vader V
zijnen zoon heeft gegeven , geloof dan ook,
dat Hij U het overige zal geven, daar hel
alles veel minder is dan de Zoon. Denk
niet, dat fesus Christus U heeft vergelen,
wam Hij heeft U tot gedachtenis zijner liefde
het grootste onderpand gelaten wat Hij had,
zichzelven in het H, Sacrament des altaars\'\'\'

Gevoelens en Smeekingen.

O Jesus, mijne liefde, wat geeft uw heilig
lijden mij toch een schoone hoop. Hoe kan
ik vreezen, of ik de vergiffenis mijner zonden,
den hemel, de noodige genade wel zal
ontvangen van een almachtigen God, die
voor mij al Zijn bloed heeft gegeven? O

1) 2e. Part. Ep. 48.

mijn Jesus, mijne hoop, mijne liefde, om mij
niet prijs te geven, wildet Gij Uw leven prijs
geven. Ik bemin Ü boven alle goed, o mijn
Verlosser en mijn God. Gij hebt U geheel
gegeven aan mij, daarom geef ook ik U
geheel mijnen wil; nog eens: ik bemin U,
ik bemin U; ik wil het immer herhalen:
ik bemin U, ik bemin U. Aldus wil ik
spreken gedurende geheel mijn leven, en
aldus wil ik sterven; den laatsten adem
wil ik uitblazen met dit zoete woord op
mijne lippen: «mijn God, ik bemin U",
om dan op hetzelfde oogenblik te ont-
branden in een liefde, die altijd duurt, die
nooit zal ophouden gedurende de gansche
eeuwigheid. Ik bemin U dan, en omdat
ik U bemin, spijt het mij meer dan elk
ander kwaad, dat ik U zoozeer heb be-
leedigd. Rampzalige die ik ben, om niet
beroofd te worden van een korte voldoe-
ning, heb ik zoo dikwijls willen beroofd
worden van U, oneindig goed! Die ge-
dachte foltert mij meer dan iedere straf,
maar ik vind troost in de gedachte, dat ik
te doen heb met een oneindige goedheid,
die een hart dat bemint niet kan ver-
smaden. O kon ik voor u sterven, voor U
die gestorven zijt voor mij! Mijn dierbare
Verlosser, vastelijk verhoop ik van U de
eeuwige zaligheid in het ander leven, en

in dit leven verhoop ik van U de heilige
volharding in Uwe liefde; ik neem mij
daarom voor U die immer te vragen; Gij
om wille der verdiensten van uw lijden,
geef Gij mij de volharding in dit gebed.
Ziedaar wat ik ook van ü vraag en ver-
hoop, o mijne Koningin Maria.

Hoe zeer wij verplicht zijn Jesus
Christus te beminnen.

i) Daar Jesus Christus God is, verdient
Hij reeds van zelf al onze liefde, maar
door de liefde die Hij ons betoonde, heeft
Hij ons als het ware in de noodzakelijkheid
willen stellen om Hem te beminnen, Hem
te beminnen, ten minste uit dankbaarheid
voor alles, wat Hij voor ons heeft gedaan
en geleden. Jesus heeft ons veel bemind,
om ook veel bemind te worden door ons.
»Waarom bemint God, zegt de H. Ber-
nardus, tenzij om bemind te worden 1 Ad
quid amat Deus, nisi ut redameturl i) En
reeds Mozes had gezegd: Et nunc, Israël
quid Dominus Deus peut a te, nisi ut

timeas Dominum Detiiu tuurn .... et dili-
gas eum. i) En nu, Israël wat vraagt God
de Heer van u, tenzij dat Gij den Heer
uwen God vreest, en Hem bemint\'1 Daar-
om ook was het eerste gebod, dat God
ons gaf: Hiliges Dominum Deum tuttin ex
toto corde ttto. 2) Gij zult den Heer, uw
God uil geheel 7tw hart beminnen.

De H. Paulus zegt, dat de liefde de
volheid is der wet, Plenüudo legh est
dilectio. 3) Plenitudo, de Grieksche tekst
heeft: completio legits: de vet vuil ing der
wet is de liefde.

2) Maar wie ter wereld zou bij het ge-
zicht van een God, die sterft aan een kruis
uit liefde tot ons, hardvochtig genoeg kun-
nen zijn om dien God niet te beminnen ? Al
te luid roepen die doornen, die nagelen,
dat kruis, die wonden en dat bloed, al
te luid vragen zij onze liefde voor dien
God, die ons zoozeer heeft bemind. Een
enkel hart is te weinig om dien God te
beminnen, zoo vol liefde voor ons. Om
de liefde van Jesus Christus te betalen
ware het noodig, dat een andere God

uit liefde tot Hem stierf. Ach (zoo roept
de H. Franciscus van Sales uit) waarom
dan werpen wij ons niet op Jesus Christus,
om te sterven op het km is in verceniging
met Hem, c/ie daar gestorven is uit tiefde
tot ons} i) De Apostel zegt het ons uit-
drukkelijk, dat Jesus Christus daarom voor
ons heeft willen sterven, opdat wij allen
niet meer voor onszelven zouden leven,
maar alleen voor dien God, die voor ons
gestorven is : Pro nobis mort/a/s est Chris-
tus , ut qui vivunt jam non sibi vivant sed
ei qui pro ipsis mortuus est. 2)

3) Hier geldt het woord van den Eccle-
siasticus: Gratiam fidejussoris ne oblivis-
caris, dedit cnim pro te animam suatn. 3)
Vergeet de goedheid van uwen borg niet,
die om te voldoen voor uwe zonden, met
zijnen dood de straf heeft willen uitboeten
die V toekwam. O hoe gaarne heeft Jesus
Christus dat wij dikwijls denken aan zijn
lijden, en hoe verdriet het Hem, dat wij
verzuimen er aau te denken ! Indien iemand
voor zijn vriend beleedigingen, geeselsla-
gen en kerker had verduurd, hoe hard
zou het hem dan niet vallen, als hij
wist, dat zijn vriend er later in het geheel

1) Amour de Dieu 1. I. c. 8.

niet meer aan dacht, ja er zelfs niet van wil-
de hooren spreken; daarentegen hoe aange-
naam zal het hem zijn, wanneer hij weet,
dat zijn vriend er nog immer met ontroering
van spreekt en hem er aanhoudend voor
blijft bedanken! Zoo is het ook aan Jesus
Christus hoogst aangenaam, dat wij met
liefdevolle erkentelijkheid denken aan de
smarten en aan den dood, die Hij voor
ons heeft geleden. Jcsus Christus is het
verlangen geweest van al de oudvaderen,
Hij was het verlangen van alle volkeren,
toen Hij nog niet op aarde gekomen was;
met hoeveel te meer reden dan, moet Hij
thans ons eenig verlangen, onze eenige
liefde zijn, nu wij Hem hebben zien komen,
nu wij Hem aan het kruis hebben zien
sterven ter onzer liefde.

4) Tot dit doeleinde stelde Jesus, op
den dag voor zijn lijden, het H. Sacrament
des altaars in, Hij drukte ons op het hart,
om zoo dikwijls wij zijn lichaam zouden
nuttigen, te denken aan zijnen dood:
Accipitc et manchicate, hoc est corpus meum...
Hoc facite in meum commemorationem. Quo-
tiescuvque enim manducabitis panem hunc
mortem Domini annuntialiitis. 1) Aleemt
en eet, dit is mijn lichaam. Doet dit ter

I) I Cor. II. 24. ad 26.

mijner gedachtenis. Want zoo dikwijs gij
dit brood zult eten, zult gij den dood des
Heeren verkondigen. Daarom ook bidt de
Kerk: Heus qui nobis sub Sacramenlo mi-
rabili passionis tuae memoriam reliquisti
etc. God, die ons in dit wonderbaar
sacrament de gedachtenis hebt nagelaten van
uw lijden enz. En zingt zij: O Sacrum
convivium, in quo Christus sumilur, recoli-
tur metnoria passionis ejus etc. O Heilig
gastmaal, waarin Christus genuttigd icordt,
de gedachtenis van zijn lijden wordt gevierd
enz. Besluiten wij daaruit, hoe welgeval-
lig men aan Jesus Christus is, wanneer
men dikwijls denkt aan zijn lijden; want
juist daartoe wilde Hij in dit sacrament
op onze altaren wonen; opdat, hetgeen Hij
voor ons heeft geleden, bij ons in blijvende
en dankbare herinnering zou wezen, en
aldus onze liefde tot Hem immer zou aan-
groeien. De H. Franciscus van Sales noemde
den berg van Calvarie den berg der bemin-
nenden. Het is niet mogelijk te denken
aan dien berg, en Jesus Christus, die daar
ter onzer liefde heeft willen sterven, niet
te beminnen.

5) O mijn God, en waarom dan hebben
de menschen geen liefde voor dien God,
die zooveel gedaan heeft, om door hen be-
mind te worden? Vóór de menschwording

van het Woord kon de mensch nog twij-
felen of God hem met waarachtige liefde
beminde; maar nu de Zoon Gods gekomen
is, nu wij Hem uit liefde tot de menschen
hebben zien sterven, hoe zouden wij daar-
aan nu nog kunnen twijfelen? O mensch,
zegt de H. Thomas van Villanova, beschouw
dat kruis, die smarten, dien bitteren dood,
welke Jesus Christus voor U heeft geleden ;
na zoovele en zoo groote bewijzen zijner
liefde, is ei geen twijfel meer aan , dat Hij
U bemint en U vurig bemint. Testis crux,
testes do/ores, testis amara mors quatn pro
te sustinuit; i) Ja, zegt de H. Bernardus
het Kruis, iedere wonde des Verlossers,
alles spreekt hier en verkondigt ons luide
welk eene liefde Jesus ons toedraagt.

6) Wat in het verheven geheim van
\'s menschen verlossing bijzonder onze aan-
dacht verdient, is de vindingrijkheid, de
zorg, waarmede Jesus Christus allerlei
verschillende wijzen heeft uitgedacht, om
zich door ons te doen beminnen. Indien
Jesus Christus voor onze zaligheid wilde
sterven, was het voldoende, dat Hij stierf
tegelijk met de kinderen, welke gedood
werden door Herodes; maar neen, alvorens
te sterven, wilde Hij eerst gedurende drie

i) Domin. 17. p. Pentec. conc. 3.

en dertig jaar een leven vol ellende en
kwellingen leiden; en, om beter onze harten
te winnen, heeft Hij zich gedurende dit
leven aan ons willen vertoonen onder al
die verschillende gedaanten; Hij vertoonde
zich aan ons eerst als een arm kind in
een stal, vervolgens als een knaap in een
winkel, en eindelijk als een schuldige, han-
gende aan een kruis. Maar alvorens te
sterven aan dat kruis, nam Hij nog weder
verscheiden verteederende gedaanten aan,
alles om zich maar te doen beminnen: Hij
gaf zich te aanschouwen in den hof, ziel-
togende , geheel druipend van zweet en
bloed; vervolgens in het voorhof van Pila-
tus, geheel verscheurd door de geesselsla-
gen, mishandeld als een spotkoning, met
een riet in de handen , een lap van purper
over de schouderen geslagen, een doornen-
kroon op het hoofd : dan op den openbaren
weg, ter strafplaats gesleept, het kruis op
de schouderen; en eindelijk op Calvarie,
hangende aan drie ijzeren nagelen. Ver-
dient Hij door ons bemind te worden ot
niet, een God, die zooveel heeft willen
lijden, zooveel middelen heeft aangewend,
om toch maar meester te worden van onze
liefde? Pater Rigoleu zeide: Ik zou niet
anders willen doen dan weenen van liefde
voor een God, die door zijne liefde ver-

voerd werd, om te sterven voor de zalig-
heid der menschen.

5) Magna res est amor, i) zegt de H.
Bernardus, Groote, kostbare zaak is de
liefde. Salomon, sprekende van de god-
delijke wijsheid, die niets anders is dan de
goddelijke liefde, noemt haar een schat
van oneindige waarde; want wie de god-
delijke liefde bezit, is deelgenoot van de
vriendschap Gods : Infinitus enim thesaurus
est hominibus, quo qui usi sutlt participes
facti sunt amicitiae Dei. 2) De H. Tho-
mas, de engelachtige Leeraar, zegt, 3) dat
de liefde niet alleen de koningin aller deug-
den is, maar dat zij ze bovendien, overal,
waar zij heerscht, als haren hofstoet mede-
brengt en ze allen doet medehelpen, om
ons inniger met God te vereenigen; doch,
gelijk de H. Bernardus zegt, is alleen de
liefde eigenlijk de deugd, die ons met God
vereenigt: Caritas est virtm conjungens
nos Deo; op meerdere plaatsen in de H.
schrift wordt het gezegd, dat God bemint,
die Hem beminnen: Ego diligentes me
diligo. 4) Si quis diligit me .... Pater

3) Tr. de virt. a. 3.



		7°

		peram, non inflatoir , non est ambiliosa, non quacrit, quae sua sunt, non irritatur, non cogilat malum, non gaudet super iniqui- tate, congaudct autem veritati, omnii suf- fer t, oninia credit, omnia sperat, ouinia sustinet. De liefde is geduldig, is goeder- tieren; de liefde is niet naijverig , zijpraalt niet, zij is niet opgeblazen, zij is «iet eer- zuchtig ; zij zoel-t het hare niet, zij verbit- tert zich niet, zj rekent het kwade niet toe ; zij verblijdt zich niet over de ongerechtgheid, maar verblijdt zich mét de waarheid, zij verdraagt alles, ge/ooft alles, hoopt alles , verduurt alles. Wij gaan in dit boekje de beoefening d;zer deugden beschouwen, zoo- wel om te zien, of in ons de ware liefde tot Jesus heerscht, als ook, om wel te lee- ren begrijpen , op welke deugden wij ons vooral moeten toeleggen, om de goddelijke liefde in ons te bewaren en te vermeerderen.

		Gevoelens en smeekingen.

		O allerbeminnelijkst en allerliefderijkst Hart van Jesus, rampzalig het hart, dat voor U geen liefde heeft. O God, Gij stierft aan het kruis uit liefde tot de men- schen, Gij stierft daar zonder eenigen



		323

		gebreke blijven, ons de kracht te geven om weerstand te bieden. Verlaat u op God, zegt de H. Augustinus en wees niet bevreesd; want als Hij u in het kampperk stelt, zal Hij u zonder twijfel daar niet alleen laten en niet toelaten, dat gij valt: Projüe te in eum, noli metuere: non se subtrahet ut cadas. i) 7) Gaan wij nu over tot de middelen, om de bekoringen te overwinnen. De meesters van het geestelijk leven geven er vele aan; maar het noodzakelijkste en het veiligste middel, het middel, waarover ik dan ook alleen hier wil spreken, is aanstonds ootmoedig en vol vertrouwen zijne toevlucht tot God te nemen met de bede: Deus in adjutorium meum intende ; Domine, ad adjuvandum me festina: Heer help mij en help mij spoedig. Deze bede alleen is genoeg, om ons overwinnaar te doen blijven, ook al kwamen al de duive- len der hel ons bevechten; want God is oneindig machtiger dan al de duivelen te zamen, God ook weet, dat wij uit ons zelven geen kracht hebben, om aan de aanvallen der helsche machten te weerstaan; en daarom, wanneer wij bevechten worden en in gevaar zijn van te vallen, dan, zoo zegt kardinaal Gotti, is God verplicht, ons

		I) Confess. lib. 8. c. II.

		10



		₃68

		goed, Gelukkig hij, die in alle oprecht- heid kan zeggen: Mijn fesus, ik wil U alleen, en niets anders. Wie God bemint, vindt in alles genoegen; wie Gcd niet bemint, vindt in niets een waar genoegen.

		DEO GRATIAS ET MARIAE.

		Wij laten hier nog eenige kleine werkjes volgen, welke door de uitgevers, in de ge- schriften van den H. Alphonsus zijn ver- spreid, doch nergens beter hunne plaats vinden dan hier, als aanhangsel van dit schoone werkje.



		IMJMI.Mi.

		Het werkje , wat wij hier den godvruch- tigen lezer aanbieden , werd door den H. Alphonsus, M. in het licht gegeven in 1768. Volgens het algemeen gevoelen behoort het tot zijne schoonste werken ; Kardinaal De- champs aarzelt niet, het op ééue lijn te plaat- sen met de Navolging van Christus: La prdlique de l\'amourenversJesus-Christ (zie- daar zijne woorden), pour ne citer qti\'un des chefs-d\'oeuvre du Saint, lieat-ellepasdig- tie d\'clre placée a cóté de V Imitation?" De indeeling van het boekje is hoogst een- voudig; de eerste vier hoofdstukken zijn als een inleiding; de H. Alphonsus, M. spreekt daarin over de liefde tot Jesus in het alge- meen, zij zijn meer eene opwekking tot



		HOOFDSTUK I.

		Hoezeer Jesus Christus verdient door ons bemind te worden om de liefde, welke hij ons betoond heeft in zijn LIJDEN. i) Geheel de heiligheid en volmaakt- heid van eene ziel bestaat in de liefde tot Jesus Christus, onzen God, ons opperste goed en onzen Zaligmaker. Wie mij be- mint, zoo heeft Jesus zelf gezegd, zal bemind worden door mijnen eeuwigen Va- der: Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis. i) Velen, zegt de H. Fran- ciscus van Sales, 2) stellen de volmaaktheid in de gestrengheid van leven, anderen in het gebed, anderen in het veelvuldig gebruik der

		1) Jo. 16. 27. 2) Esprit de S. Francois de Sales, p, i.cli. 25.



		Sacramenten, anderen in het geven van aalmoezen; maar zij bedriegen zich; de volmaaktheid bestaat, in God uit geheel zyn hart te beminnen. Super omnia ... cariiatem ha bete, zegt de Apostel, qitodes! vinculum perfectionis. i) De liefde is de deugd welke alle andere deugden waardoor de mensch volmaakt wordt, vereenigt en bewaart; vandaar zegt de H. Augustinus: Ama, et fac quod vis. 2) Bemin God, en doe verder wat gij wilt; want als eene ziel liefde voor God heeft, dan zal de liefde zelve haar leeren, om nooit iets te doen wat Hem mishaagt, en daarentegen alles te doen wat Hem behagelijk is. 2) En verdient God wellicht onze liefde niet ? Hij heeft ons bemind van alle eeuwig- heid: In carilate perpetua dilexi te 3) Mensch, zoo spreekt de Heer, bedenk, dat ik u het eerst heb bemind; gij waart nog niet op de wereld, ja de wereld zelfs was er nog niet, en reeds beminde ik U; zoolang ik God ben, zoolang ook bemin ik U; zoolang ik mij zelven bemin, zoolang heb ik ook U bemind. De H. Agnes had dus wel gelijk te antwoorden, toen de

		1) Coloss. 3.14. 2) In Ep. Joan. tr. 7. c. 4. 8. 3) Jer- 3\'- 3-



		3

		aardsche minnaren, hare liefde kwamen vragen: Ab alio amatore pracventa sum: een ander minnaar is V voor geiceest. Verwijdert U, minnaren dezer wereld, houdt op te dingen naar mijne liefde, mijn God heeft mij het eerste bemind, Hij beminde mij van alle eeuwigheid, en daarom is het billijk, dat ik ook al mijn liefde schenke aan Hem en buiten Hem, niets beminne. 3) Daar God zag, dat de menschen zich laten trekken door weldaden, zocht Hij ons voor zijne liefde te winnen door middel zijner gaven. Hij zeide daarom: In Juni- culis Adam traham eos, in vinculh cari- iatis. 1) Ik zal de menschen tot mijne liefde trekken met ketenen, waarmede de mensch zich vangen laat, met ketenen van liefde. Ketenen van liefde ja waren al die gaven, welke God aan den mensch heeft geschonken. Niet tevreden, hem verrijkt te hebben met eene ziel, geschapen naar zijn beeld, met geheugen verstand en wil, met een lichaam en deszelfs zintuigen, schiep Hij daarenboven de aarde, den hemel en zooveel andere zaken, alles uit liefde tot den mensch; voor hem schiep Hij de sferen, de sterren, de planeten, de

		1) Osce ir. 4.



		6

		Zijn eigen, Zijn eenigen Zoon willen geven. Sir ctiiin Deus dilexit mundum ut Filium mum unigeniium dar et. i) De eeuwige Vader zag, dat wij allen dood waren, be- roofd van zijne genade, ter oorzake van de zonde, en wat deed hij nu? Gedreven door de onmetelijke, ja, (gelijk de apostel zegt) door de al te groote liefde, die Hij ons toedroeg, zond Hij zijn beminden Zoon, om voor ons te voldoen, en ons al- dus het leven terug te schenken, wat de zonde ons had ontnomen: PropUrnimiam caritatem suam qua dilexit nos, et cum essemus moriui pcccatis comiviftcavit nos in Christo. 2) En toen Hij ons dien Zoon gaf, (aan wien Hij geen vergiffenis wilde schenken, om vergiffenis te kunnen schenken aan ons), gaf Hij ons tegelijk met dien Zoon alle goed: zijne genade, zijne liefde, het paradijs: want zonder twijfel, al deze goederen zijn veel min- der dan Zijn Zoon: Qui eliam proprio Filio suo non pepercii, sed pro nobis om- nibus tradidit illum, quomodo non etiam cum Ulo omnia nobis donavitl 3) 6) Eveneens heeft ook de Zoon, uit

		0 Jo. 3. 16. 2) Eph. 2, 4 en 5. 3) Rom 8, 32.



		7

		liefde tot ons, geheel zichzelven gegeven: Dilexit nos et tradidit semelipsum pro nobis. i) Immers, om ons te bevrijden van den eeuwigen dood en ons de goddelijke ge- nade en het paradijs, dat wij hadden ver- loren , te doen herwinnen, werd Hij mensch, bekleedde Hij zich met menschelijk vleesch gelijk wij. Et verbum cclro jactum est. 2) Ziedaar dan een God vernietigd! Exina- nivit semelipsum formam servi accipiens el habitu invenlus ut homo. 3) Ziedaar den Heer der wereld zich zóó diep vernederen, dat Hij de gedaante aanneemt van een slaaf en zich onderwerpt aan al de ellenden, die ook de andere menschen moeten lijden. 7) Maar wat ons het meest met verbazing vervult is, dat Hij ons zeer goed had kunnen verlossen zonder te sterven en zonder te lijden; doch neen, Hij verkoos een bedrukt en veracht leven, een bitteren en smadelijken dood, Hij wilde sterven op een Kruis, een schandhout, bestemd voor booswichten. Maar als Hij ons zonder lijden kon verlossen, waarom heeft Hij

		1) Gal. 2, 29. 2) Jo. 1, 14. 3) Phil. 2, 7.



		8

		dan den dood, en wel den dood des Kruises verkozen ? Omdat hij wilde toonen, welk eene liefde Hij voor ons had. Dt/exit nos ei tradid\'d scmetipsum pro nobis. Hij beminde ons, en omdat Hij ons beminde, daarom gaf Hij zich over aan de smarten, aan de versmadingen, aan een dood, zoo bitter, als nooit eenig mensch op aarde heeft geleden. 8) Vandaar dat woord van dien grooten beminnaar van Jesus Christus, den H. Paulus: Caritas Christi urget tws. i De liefde tot Christus dringt ons; de apostel wil zeggen, dat, niet zoozeer hetgeen Jesus Christus heeft geleden, als wel de liefde, ons in zijn lijden betoond,ons verplicht, ja ons als nood- zaakt Hem te beminnen. Hooren wij, wat de H. Franciscus van Sales zegt bij deze woorden: Te weten, zoo zegt deze heilige, dat Jesus, die waarachtig God is, ons zoozeer bemind heeft, dat Hij voor ons den dood, ja den dood des kruises wilde lijden, is het niet, als bevond zich ons hart onder een pers, als werd het met alle kracht geprangd, en als voelden wij er de liefde uitdrukken met een geweld, te sterker naarmate het beminnelijker is?

		i) 2 Cor. s, 14.



		LO

		zij Hem deed verlangen naar liet uur van zijnen dood, om hun toch maar te kunnen toonen, welk een liefde Hij voor hen had; vandaar herhaalde Hij tijdens zijn leven dikwijls bij zichzelven: Baptismo liabeo baptizari et i/nomodo coarctor mqucdum perficiatur. i) Ik moet gedoopt worden in mijn bloed, en o hoe gevoel ik mij geprangd van verlangen, dat toch spoedig het uur van mijn lijden kome, opdat de mensch toch spoedig wete welk eene liefde ik voor hem heb. Het is daarom ook, dat de H. Joannes, als hij spreekt van den nacht, waarin Jesus een begin maakte met zijn lijden, zich volgender wijze uitdrukt: Sciens Jesus, quia venit hora ejus ut transcat ex hoc mundo ad Patrem cum dilexisset suos, in ünem dilexit eos. 2) Daar Jesus wist, dat zijne ure gekomen was om uit deze wereld over te gaan tot den Vader, zoo heeft Hij, na de zijnen, die in deze wereld waren bemind ie hebben, hen ten uiterste bemind. De goddelijke Verlosser noemt dit uur zijn uur, (hora ejus); omdat het oogenblik van zijnen dood voor Hem het verlangde oogen- blik was, daar Hij alsdan den menschen

		1) Luc. 12, 50. 2) Jo. 13, 1.



		II

		het laatste bewijs zou geven van zijne liefde, door voor hen, verteerd van smarten te sterven op een Kruis. io) Maar wie heeft dan toch een God kunnen bewegen, om te sterven als een misdadiger, aan een schandpaal, te midden van twee booswichten, met zooveel oneer voor zijne goddelijke majesteit? Wie dit gedaan heeft? vraagt de H. Bernardus Quit fecil hoc? en hij antwoordt: Fecit amor digmtalis nescius. i) Dit deed de liefde, die geen besef heeft van waardigheid. Oja, als het er op aan komt om zich te doen kennen, dan vraagt de liefde niet, wat betaamt aan de waardigheid van hem, die bemint; zij vraagt alleen, hoe zij zich het best aan het beminde voorwerp kan open- baren. Wel met reden dan riep een H. Fran- ciscus de Paula, bij het aanschouwen van den gekruiste, in vervoering uit: O liefde, o liefde, o liefde ! Ook wij, wij moesten allen bij het zien van Jesus aan het kruis, eveneens brandend van liefde uitroepen: O liefde, o liefde, o liefde! n) Ach, indien Gods woord het ons niet verzekerde, wie zou het ooit kunnen ge- looven, dat een almachtige God, die aller-

		I) In Cant. S. 64.



		12

		gelukkigst is in zich zelven, tle Heer van het heelal, den mensch zoozeer heeft willen beminnen, dat Hij werkelijk buiten zich zelven schijnt te zijn van liefde tot den mensch? Wij hebben, zegt de H. Laurentius Justinianus, de Wijsheid zelve, het eeuwig Woord, dwaas zien worden door zijn \'al te grcote liefde tot den mensch: vtdimus sapietdem prae nimietate amcris infatua- lum/i) Hetzelfde zeide ook de H. Magda- lena de Pazzi; op zekeren dag nam de heilige in eene geestvervoering een houten kruisbeeld in hare handen en riep toen uit: Ja mijn Jesus, Gij zijt dwaas van liefde. Ik zeg het, en ik zal het immer zeggen: dwaas zijt gij van liefde, o mijn Jesus." Maar neen, zegt de H. Dionysius, de Ar- eopagiet, het is geeue dwaasheid, maar het is \'t gewone uitwerksel der goddelijke liefde, den beminnende buiten zich zelven te doen treden, om zich geheel te geven aan het beminde voorwerp. Extasin /acit di- vinus amor. 2) O indien de menschen, bij het aanschou- wen van den gekruisten Jesus, toch eens een weinig acht gaven op de liefde, welke

		1) Serm. d. Nativ. D. 2) De div. nom. c. 4.



		i6

		niets glorievoller a<\'lit, dan in zich de leeke- nen te dragen van den Gekruiste. 17) Hoe dan, O mijn beminde, U die liefde betalen? Het is billijk, dat bloed beloond worde met bloed. O mocht ik mij dan qeverwd zien met dat bloed, vastge- nageld zien aan dat Kruis. O Heilig Kruis, neem ook mij op. Verwijd u, o Kroon, om ook mijn hoofd te ontvangen; o nagelen/ verlaat die onschuldige handen van mijnen Heer en doorboort mijn hart met medelijden en liefde. Gij stier ft, o mijn Jesus, zrgt de H. Paulus, om te heerschen over levenden en dooden, niet echter met kastijdingen, maar met liefde : In hoc Chris- tus MORTUUS EST ET RESURREX1T , UT MOR- TUORUM ET VIVORUM DOMINETUR. i) 18) O Roover der harten, de kracht uwer liefde heeft ook onze zoo versteende harten vermurwd; geheel de wereld hebt Gij doen branden vati uwe liefde. O aller- beminnelijkste Heer, maak onze harten dron- ken van dien wijn, verteer ze door dat vuur, tref ze met dien schicht uwer liefde. Uw Kruis, ziedaar de boog, die de harten wondt. Laat geheel de wereld weten, dat mij het hart gewond is. O mijne aller-

		1) Rom. 14, 9.



		\'7

		zoetste liefde, wat hebt Gij gedaan ? Gij zijl gekomen, om mij te genezen, en Gij hebt mij gewond. Gij ziji gekomen om mij te heren wel te leven, en Gij hebt mij als dwaas gemaakt I O allerwijste dwaasheid\'! dal ik nooit leve zonder U, Heer, alles wat ik aanschouw op het kruis, noodigt mij uit tot liefae: het hout, de houding, de wonden van uw lichaam, alles noodigt mij uit V te beminnen en U nimmer te ver- getend 19) Maar om te komen tot de volmaakte liefde van Jesus Christus moet men de middelen aanwenden. Ziehier welke mid- delen ons worden aangegeven door den H. Thomas van Aquine 1): i°. Voortdurend denken aan Gods wel- daden, zoowel algemeene als bijzondere. 2 °. Gods oneindige goedheid overwegen, die nog voortdurend bezig is met ons wel te doen, die ons immer bemint en voort- durend vraagt om onze liefde. 3⁰. Met zorg elke, ook de kleinste zaak vermijden, die Hem mishaagt. 4°. Vaarwel zeggen aan alle zinnelijke goederen dezer aarde, aan rijkdommen, eer en aan de genoegens der zinnen. Nog een

		1) Op. de dilect. Dei §. 1 et de duobis prae- ceptis c. 4.



		iS

		ander groot middel, zegt Pater Thaulerus, i) om te komen tot de volmaakte liefde van Jesus Christus, is de overweging van zijn H. Lijden. 20) Wie kan ontkennen, dat de devotie tol Jesus\' lijden van alle devoties de nut- tigste is, de teederste, de meest aangename aan God, zij, die het meest troost geeft aan de zondaren, het meest de liefde doet ontgloeien der godvruchtige zielen? Waar- aan danken wij al het goed, dat wij ont- vingen , zoo niet aan het lijden van Jesus Christus? "Waaraan danken wij de hoop op vergiffenis, de kracht tegen de bekorin- gen, het vertrouwen om zalig te worden? Waaraan al die verlichtingen omtrent de waarheid, al die liefdevolle uitnoodigingen, die opwekkingen om van leven te veran- deren? Waaraan anders, tenzij aan het lij- den van Jesus Christus? Wel met reden dan ook spreekt de\' apostel den vloek uit over een ieder, die voor Jesus geene liefde heeft: Si quis non amat Dominum nostrutn Jesum Christum, sit anathema. 2) 21) De H. Bonaventura zegt, dat geene devotie meer in staat is eene ziel te heil-

		1) Thaulerus ep. 20. 2) I Cor. 16, 22.



		HOOFDSTUK II.

		Hoe zeer Jesus Christus verdient, dat wij Hem beminnen, om de liefde, ons betoond in de instellinc van het al- LERHEILIGST Sacrament des altaars. i). Sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos, in finem dilexit eos i) Daar onze allerbeminnelijkste Zaligmaker wist, dat het uur, waarop Hij deze wereld moest verlaten, was aangebroken, wilde Hij, alvorens voor ons te gaan sterven, ons het grootst mogelijke bewijs geven zijner liefde, en daarom gaf Hij ons het Aller- heiligste Sacrament des altaars. De H. Bernardinus van Siena zegt, dat de liefde- blijken, die gegeven worden bij den dood,

		i) Jo. 13 1.



		24

		het langst in het geheugen blijven en het hoogste worden geschat. Quae in fine in signum amiciiiae celebranturjirinius memoriae tmprimuntur et cariora tenenlnr i). Vandaar plegen vrienden, wanneer zij sterven, aan personen, die zij tijdens hun leven hebben bemind, een geschenk te geven, bijv. een kleed, een ring, ter herinnering aan hunne genegenheid. Maar Gij, mijn Jesus, wat hebt gij ons, toen Gij weggingt van deze wereld, nagelaten ter gedachtenis.-\' Gij liet ons geen kleed, geen ring; maar Gij gaaft ons uw lichaam, uw bloed, uw ziel, uwe Godheid, geheel Uzelven, zonder ietsterue; te houden; 1 o turn tibi dedit, zegt de H. Joannes Chrysostomus, nihil sibi reüquit: Hij heeft zich geheel aan U gegeven, Hij heett niets voor zich gehouden. 2). Het concilie van Trente zegt, dat Jesus in de gave der H. Eucharistie, al de schatten zijner liefde voor de menschen als het ware heeft uitgestort. Divitias sui erga liomines amoris velut effudit. 2) En de apostel merkt aan, dat Jesus den menschen deze gave schonk in denzelfden nacht,waarin zij van hunnen kant het plan beraamden van zijnen dood. In qua nocte tradebatur

		1) t. 2. S. 54. a. 1. c. 1. 2) Sess. XXIII. c. 2.



		2 5

		accepit panem, et gr alias agens, fregit et dixit: Acapite et manducate, hoc est corpus meum. i) Jesus Christus, zegt de H. Bernar- dinus van Siëna, door litfde tot ons ver- teerd en er niet mede tevreden zijn leven voor ons te geven, werd door de over- maat zijner liefde genoopt, nog iets grooters te doen, Hij gaf ons zijn eigen lichaam tot spijs: /« il\'o fervoris excessu quando paralus eralpro] nobis mori, ab excessu amo- ris majus opus agere coactus est, quam unquam operatus /uerat, dare tiobis corpus in cibum. 2) 3). Met reden dan ook noemt de H. Thomas dit sacrament: Sacramentum chari- tatis, sacrament van liefde ,pignus charita- tis, onderpand van liefde. Sacrament van liefde ; want alleen de liefde bewoog Jesus Christus, ons in dit sacrament geheel zich- zelven te geven; onderpand van liefde; want, zoo wij ooit aan Jesus, liefde moch- ten twijfelen, dan bezitten wij in dit sacra- ment, van die liefde het ontegensprekelijk bewijs. Het is, als heeft onze Verlosser, toen Hij het H Sacrament instelde, tot ons gezegd: O zielen, twijfelt Gij wellicht nog aan mijne liefde? ziedaar dan, ik geef U

		1) I Cor. II. 23. 2) Loc, cit.



		2 6

		geheel mijzelven in dit Sacrament; met dit onderpand in uwe handen, kunt gij er toch niet langer aan twijfelen, dat ik U bemin en U vurig bemin. Doch de H. Bernardus noemt daarenbo- ven dit sacrament: amor amorum liefde der liefde: omdat in deze gave alle andere gaven, die de Heer ons heeft geschonken, vervat zijn, zoowel de schepping en de verlossing als de voorbeschikking tot de glorie; want de H. Eucharistie is niet alleen een onderpand van Jesus liefde; maar (zegt de Kerk) het is tevens een onderpand van het paradijs dat Hij ons geven wil. In quo faturae gloriae nobis pignus datur. Vanrlaar wist de H. Philippus Nerius aan Jesus in het Allerheiligste Sacrament geen anderen naam te geven, dan liefde. Dit ook was zijn uitroep, toen hem de H. Teerspijze gebracht werd: Ziedaar mijne liefde, sprak hij, geef mij mijne liefde. 4) De profeet Isaias 1) verlangde, dat men aan allen zou bekend maken, de liefdevonden, welke God heeft uitgedacht, om zich door de menschen te doen beminnen. Wie toch had ooit op de gedachte kun- nen komen, indien de Heer het niet in wer- kelijkheid had gedaan, dat het vleeschge-

		1) Is. 12. 4.



		27

		worden Woord zich tegenwoordig zou stel- len onder de gedaante van brood, om onze spijs te worden? Schijnt het geen dwaas- heid, zegt de H. Augustinus, te zeggen: Eet mijn vleesch, drinkt mijn bloed? Nonne insania videtur dicere: manducate meam car- nem, bibite meam sanquinem ? 2) Toen Jesus Christus aan zijne discipelen zijn voorne- men, om hun dit sacrament na te laten, bekend maakte, konden dezen het niet van zich verkrijgen, daaraan geloof te slaan; zij verwijderden zich van Hem, en zeiden: Qtwmodo potest Mc carnem suam dare ad matiducandum ? Durus est Mc sermo et quis potest eum atidire. 1) Hoe kan deze ons zijn vleesch te eten geven? Dit woord is hard, en wie kan het aanhoor en? Maar wat den menschen niet in de gedachte was kunnen komen, wat zij niet konden geloo- ven; de liefde van Jesus Christus heeft het uitgedacht, heeft het gedaan. Accipite et manducate, zoo sprak Hij tot zijne discipe- len en in hen tot ons allen, alvorens te gaan sterven, Neemt en eet; maar o Ver- losser der wereld, wat spijs dan zal het zijn, die Gij ons voor uw sterven zult geven ? Accipite et manducate, hoc est corpus meum.

		1) In ps. XXIII. en I. 2) J°. 6. 5361.



		2 8

		Die spijze is geen spijze dezer aarde; Ik zelf, ik ben het; ik geef mij geheel aan U. 5) En o, met welk een verlangen haakt Jesus Christus er naar, om zich met onze zielen te komen vereenigen in de H. Com- munie ! Dcsiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscumi) Met groot verlangen heb ik verlangd dit Pascha met u te eten. Zoo sprak Hij in den nacht, waarin Hij dit Sacrament van liefde instelde. Deside- rio desideravi. De onmetelijke liefde welke Hij ons toedraagt, zegt de H. Laurentius Justinianus, deed Hem aldus spreken: Flag- rantissimae cantatis est vox huec. 2) En opdat Hij gemakkelijk zou kunnen ont- vangen worden door iedereen, heeft Hij zich willen geven onder de gedaante van brood. Indien Hij zich gegeven had onder de gedaante van eene zeldzame of kost- bare spijs, zouden de armen er van ver- stoken zijn gebleven; maar neen, Jesus heeft zich tegenwoordig willen stellen onder de gedaante van brood, dat weinig kost, dat overal gevonden wordt; opdat een ieder Hem overal mocht kunnen vinden en ontvangen. 6) En om ook bij ons het verlangen

		1) Luc. 22. 15. 2) De tr. Ch. Ag. c. 2.



		2y

		levendig te maken, om Hem in de H. Com- munie te ontvangen, wekt Hij ons niet alleen daartoe op door zijne herhaalde uit- noodigingen; niet alleen zegt hij: Venite, comedite panem meum et bibite vinum quod miscui vobis. 3) Komt, eet van mijn brood, drinkt van den wijn, dien ik u gemengd heb. Comedite amici et bibité. 4) Welaan vrienden eet en drinkt; (Het is van dit hemelsch brood dezen hemelschen wijn, dat Hij spreekt) maar Hij legt het ons daarenboven op als een gebod: Accipite et manducate, hoc est corpus meum. Neemt en eet, dit is mijn lichaam. Nog meer: opdat wij hem toch maar zouden ontvangen, lokt Hij ons aan door de belofte van het paradijs. Quiman- dttcat meam carnem habet vitam aeternami) Qui manducat hunc panem,vivei in aeternunn) Die mijn vleescU eet, heeft het eeuwige leven. Die dit brood eet zal leven in eeuwigheid. Ja, Hij bedreigt ons met de hel, Hij dreigt ons te zullen uitsluiten van den hemel, in- dien wij weigeren Hem te ontvangen. Nis- manducaveritis carnem filii hominis, non hai

		1) Prov. 9. 5. 2) Cant. 5. 4. 3) Jo. 6. 55. 4) lbid. 34.



		3«

		hbebiüs vilam in ivbis.i) Indien gij het vleesch van den Zoon des menschen niet eet, zult gij het leve/i in u niet hebben. Die uitnoodigingen, die beloften, die bedreigingen zij komen allen voort uit het groot ver- langen, dat Hij heeft, om door ons ont- vangen te worden in dit H. Sacrament. 1) Maar waarom dan toch verlangt Jesus zoozeer, door ons te worden ont- vangen in de H. Communie? Ziehier de reden: De liefde, zegt deH. Dionysius, streeft immer naar vereeniging; en, gelijk de H. Thomas zegt: Amantes desiderant ex am- bobus fieri unum 2). Vrienden, die elkander van harte beminnen, zouden zoo innig ver- eenigd wenschen te zijn, dat zij beiden maar één mensch uitmaakten. Welnu Gods onmetelijke liefde tot de menschen heeft dit gedaan; niet alleen geeft Hij zich ge- heel aan hen in het rijk der zaligen, maar reeds op deze aarde stelt hij zich geheel in \'s menschen bezit, door de nauwste ver- eeniging, die er bestaan kan, door nl zich geheel aan hen te geven, onder de gedaante van brood in dit Sacrament. Daar, daar staat Hij als achter een muur, en daar be- spiedt Hij ons gelijk door dichte traliën.

		1) Ibid. 59. 2) I. 2. 9. 28. a. I. ad. 2.



		32

		deze verecniging is niet louter een vereeni- ging van genegenheid, maar zij is wezen- lijk en waarachtig. Vandaar zeide de H, Franciscus van Sales. i) /« geënt hande- ling komt de teederheid en de liefde van onzen goddelijken Zaligmaker zoo zeer uit als in deze, omdat Hij zich daarin als het ware vernietigt, zichzelven tot spijs maakt, om onze zielen te kunnen doordringen en zich met de harten zijner geloovigen te kunnen vereenigen" De H. Joannes Chrysostomus zegt, dat Jesus Christus, gedrongen door de bran- dende liefde, die Hij ons toedraagt, zich zoo innig met ons wil vereenigen, dat wij geheel met Hem vereenzelvigd worden: Semetipsum nobis immiscuit ut unum quid simis; ardenter enim amantium hoc est. 2) 9) Gij hebt, in een woord, o goddelijke Minnaar onzer zielen, (zoo voegt de H. Laurentius Justinianus hierbij) door dit Sacrament willen maken, dat uw hart en het onze maar één hart zou worden, on- afscheidelijk met elkander verbonden: O mirabilis dilectio lua, Domine Jesu, qui tuo corpori taliter nos incorpotari voluisti, ut tecum unum cor et animam imam habe-

		1) Introduct. p. 2, c. 21. 2) Ad pop. Ant. hom. 61,



		33

		remits inseparabilitercolligaiam\\ i) De H. Bernardinus van Siena eindelijk zegt, dat deze daad van Jesus, nl. zichzelven aan ons ten spijs te geven, de hoogste graad was der liefde, want Jesus gaf zich aan ons om zich geheel met ons te vereenigen , gelijk de spijs zich vereenigt met hen, die ze eet. Ultimus gradns amoris est, cum se dedit nobis in cibum, tjuia dedit se nobis ad omnimodam wüonem, sicul cibus et cibans invicem uniuntnr. 2) O welk een genoe- gen is het voor Jesus Christus, alzoo ver- eenigd te zijn met onze zielen! Hij zeide eens na de H. Communie tot zijne beminde dienstmaagd, Margaretha van Yperen: Zie eens, mijtie dochter, ivelk eene schoone vereeniging er thans bestaat tusschen U en mij ; welaan, bemin mij dan, laten wij immer vereenigd zijn in de liefde, en nooit meer van elkander scheiden. 10) Zijn wij er daarom van overtuigd, dat eene ziel niets kan doen, niets kan uitdenken, wat aan Jesus Christus meer behaagt dan eene heilige communnie , zoo deze althans geschiedt met de behoorlijke gesteltenis, de verheven gast in aanmerking genomen, welken men in zijn binnenste

		1) De incendiis div. am. c. 5. 2) T. II. S. 54. a. 4 c. 1.



		35

		est relinquendus qui .... laicis negotiatori- bus et conjugatis quod prospiciunt eomtn saluti profuturum id Mis praescribere debebwit. n) Wij moeten verder bedenken, dat er niets is, waaruit wij zooveel voordeel kunnen trekken als uit de H. Communie. De eeuwige Vader heeft Jesus Christus tot meester gemaakt van al zijne goddelijke rijkdommen: Omnia dedit ei Pater in ma. mts. i) Wanneer daarom Jesus in eene ziel komt door de H. Communie, brengt Hij onnoemelijke schatten van genade met zich mede, zoodat iemand, die gecommuni- ceerd heeft, met volle recht kan zeggen: V ene- runt autem \'mi/d omnia bona pariter cum Ma 2) Alle goed heb ik verworven tege- lijk met Hem. De H. Dionysius zegt, dat het H. Sacrament des altaars een buiten- gewone kracht heeft, om de zielen te heili- gen, meer dan eenig ander geestelijk middel: Eucharistia maximam vim habet perficiendae sanclitatis. En de H. Vincen- tius Ferrerius schrijft, dat de ziel meer voordeel doet met ééne H. Communie, dan met een geheele week vasten op water en brood. 12) Op de eerste plaats is de H. Com-

		0 Jo. «3- 3- 2) Sap.



		30

		rounie, gelijk het concilie van Trente leert, het groote geneesmiddel, dat ons bevrijdt van de dagelijksche zonden en ons vrijwaart tegen de doodzonden, Antidotum quo a culpis quotidianis liberemur. ï) Het concilie zegt: quo liberemur a culpis quotidianis, waardoor wij bevrijd worden van de dagelijk- sche zonden: want volgens den H. Thomas 2) wordt de mensch door middel van dit sacra- ment opgewekt tot acten van liefde, en door die acten worden de dagelijksche zonden uitgewischt. Het concilie zegt ook a mortalibus praeservemur, waardoor wij gevrijwaard worden voor de doodzonden; want de H. Communie geeft ons eene ver- meerdering van genade, die ons voor zware vergrijpen behoedt. Vandaar zeide Inno- centius III, dat Jesus Christus ons door zijn lijden, bevrijd heeft van de macht der zonde, maar door het H. Sacrament des altaars ons bevrijdt van de macht om te zondigen. Per crucis ?nysterium hberavit nos a potestate peccati; per eucharistiae sacra- mentum liberat nos a postestate peccandi. 3) 13) Vervolgens, en ziedaar het voor- naamste uitwerksel van dit sacrament,

		1) Sess. 13. cap. 2. 2) 3 P- q. 79- ^d- 4. 3) De a\\t. rayst. 1. 4. c. 44.



		37

		het doet bovenal de zielen ontbranden in goddelijke liefde. God is liefde: Deus chari- tas est. i) Hij is een vuur, dat alle aard- sche genegenheden in onze harten verteert. Ignis consumens est 2). Welnu, dit vuur van liefde juist kwam de Zoon van God op aarde ontsteken: Ignem veni mittere in terram, Ik ben een vuur op de aarde ko- men onsteken, zoo zegt Hij, en Hij voegt er bij, dat ,Hij niet anders wenscht, dan dit heilig vuur in onze zielen onstoken te zien : Et quid volo, nisi ut accendatur. 3) O wat vlammen van goddelijke liefde on steekt Jesus Christus in een ieder, die Hem met godsvrucht ontvangt in dit sacrament! De H. Catharina van Siena aanschouwde op zekeren dag Jesus in de hand eens pries- ters als een bol van vuur, en de heilige stond verbaasd, dat de harten der menschen er niet allen door ontvlamdeu en verteerden. Bij de H. Rosa van Lima schoot het ge- laat na de H. Communie zulke stralen uit, dat de oogen er door werden verblind, en er kwam zulk een gloed uit haren mond, dat wie er de hand bij hield, zich brandde. Wanneer een H. Wenceslaus alleen maar

		1) 1. Jo. 4. 8. 2) Deut. 4. 24. 3) Luc. 12. 49, 2



		3»

		de kerken ging bezoeken, waar het aller- heiligst Sacrament bewaard werd, dan brand- de hij zoozeer van liefde, dat de dienaar die hem volgde door de sneeuw, slechts zijn schreden had te zetten in die zijns meesters, om niets meer te gevoelen van de koude. De H. Joannes Chrysostomus zegt daarom, dat dit allerheiligst Sacrament een vuur is, hetwelk ons ontvlamt, zoodat, wanneer wij terugkeeren van het altaar, wij zoozeer vlam- men ademen van liefde, dat wij verschrik- kelijk zijn voor de hel: Carbo est eucharistia, quae rios inflammai, ut tamquam leones ignem spiravles ab il la mensa rccedamus facti dia- bolo terribilcs. i) 14) Introduxit me rex in cellam vi\'iari- am, ordinarit in me cariiatc?n. 2) De Ko- ning heeft ni\\) binnengeleid in zijnen wijn- kelder, zeide de bruid der gezangen. Vol- gens den H. Gregorius van Nyssa is die wijnkelder niets anders dan de H. Com- munie, waar de ziel zoozeer bedwelmd wordt door de goddelijke liefde, dat zij alle ge- schapen dingen vergeet en uit het oog ver- liest. Ziedaar dat kwijnen van liefde waarvan de gewijde bruid verder spreekt, als zij zegt: Fulcite me floribus, stipate me malis, auia

		1) Hom. 61 ad Pop. 2) Cant. 2. 4.



		39

		amore langneo i) Stut mij met bloet?ien, om- geef mij met vruchten, want ik kwijn van liefde. Maar, zal iemand zeggen, ik nader niet dikwijlder tot de H. Communie, om- dat ikmij koud gevoel in de goddelijke liefde. Aan dezulken geeft Gerson ten antwoord: 2) Derhalve, daar gij u koud gevoelt, ver- wijdert gij u van het vuur? Juist omdat gij u koud gevoelt, moet gij des te eerder dikwijls tot dit Sacrament naderen, indien gij althans een waar verlangen hebt om Jesus Christus te beminnen. Al gevoelt Gij u koud, zegt de H. Bonaventura, nader evenwel vol vertrouwen op Gods barmhar- tigheid; wanneer men zich ziek gevoelt, heeft men des te meer behoefte aan den geneesheer, Licet tepide, tarnen confide?is de misericordia Dei aceedas; tanto magis egel ine- dicoquanto (juis senserit se aegrotum 3) In den- zelfden zin spreekt de H. Franciscus van Sales 4): Twee soorten van personen\' zeide hij, moeten dikwijls communieeeren: de vol- maak ten, om in de volmaaktheid te vol- harden; en de onvolmaakten, om tot de vol- maaktheid te komen." Maar om dikwijls te

		1) Ibid. 5. 2) De praep ad Miss. consid 4. 3) De prof.relig. c. 2 c. 77. 4) hr.r. p. 2. c. 21.



		HOOFDSTUK III.

		Hoe groot ons vertrouwen moet zijn om de liefde, die jesus christus ons betoond heeft, en om alles wat hij voor ons heeft gedaan. i) David stelde al de hoop zijner zalig- heid op zijnen toekomstigen Verlosser: In manus tuas, zoo sprak hij, commendo spiri- tnm meunt; redemisti me, Domine, Deus veritatis i) In uwe handen beveel ik mijnen geest; Gij hebt mij verlost, lieer, God der waarheid. Hoeveel te meer moeten wij dan ons vertrouwen niet stellen op Jesus Christus, nu Hij reeds gekomen is, en het werk onzer verlossing reeds heeft volbracht? Met grooter vertrouwen daarom dan David moet een ieder van ons uitroepen en het immer herhalen: In manus tuas, \'Domine

		i) Ps. 3o. 6.



		43

		commendo spiritum meum, redemhü me Domine, Deus veritatis. Heer in uwe han- den beveel ik mijnen geest, Gij hebt mij vrijgekocht, Heer God van waarheid. 2) Hebbeu wij wel is waar zware re- denen, om den eeuwigen dood te vreezen, ter oorzake der beleedigingen, die wij God hebben aangedaan; veel krachtiger beweeg- redenen hebben wij, om het eeuwige leven te verhopen; want de verdiensten van Jesus Christus zijn eindeloos meer in staat ons zalig te maken, dan onze zonden in staat zijn ons te verdoemen. Wij ja, wij hebben gezondigd en de hel verdiend; maar onze Verlosser is gekomen, om zich met al onze schulden te beladen, en ze uit te delgen met zijne smarten. Yere languores nostros i-pse tulit et dolores nostros ipse portavit. i) 3) Op hetzelfde rampzalige oogenblik, dat wij zondigden, werd door God tegen ons het vonnis get.eekend van den eeuwi- gen dood; maar onze liefdevolle Verlosser, wat deed Hij ? Delens quoi adversus nos erat chirographum decreti .... et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci. 2) Hij heeft met zijn bloed het vonnis onzer eeu- wige verdoemenis uitgewischt en het ver-

		i) Is. 53. 4. 2) ColoSS. 2. 14.